Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 866/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2016-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
6560
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 306a § 1- § 5, art. 306b § 1 i § 2, art. 306c
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Niezgoda Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca), WSA Grzegorz Wałejko Protokolant Referent Ewelina Piskorek po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi S. L. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie zaświadczenia I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] nr [...]; II. zasądza od Ministra Finansów na rzecz S. L. kwotę [...]złotych (słownie: [...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Minister Finansów – Dyrektor Izby Skarbowej [...] po rozpatrzeniu zażalenia S. P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. od postanowienia Ministra Finansów – Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku strony o wydanie zaświadczenia dotyczącego wydania interpretacji indywidualnej, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że w dniu [...] (data wpływu do organu) został złożony wniosek o wydanie zaświadczenia w trybie art. 306a § 1 Ordynacji podatkowej w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, o której mowa w art. 14o Ordynacji podatkowej.

W wyniku analizy wniosku oraz biorąc pod uwagę przepisy mające w sprawie zastosowanie, postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej [...] działający w imieniu Ministra Finansów, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku z dnia [...] lutego 2015 r. (data wpływu [...] lutego 2015 r.) z uwagi na fakt, że organ podatkowy działający z upoważnienia Ministra Finansów nie posiada prawnego umocowania do wydania w trybie art. 306a § 1 Ordynacji podatkowej zaświadczenia stanowiącego urzędowe potwierdzenie faktów lub stanu prawnego, o którym mowa we wniosku, gdyż wymagałoby to dokonania czynności wykraczających poza zakres określony dla tego organu w rozdziale 1a Działu II Ordynacji podatkowej.

W wyniku rozpoznania zażalenia spółki od powyższego rozstrzygnięcia organ na wstępie przytoczył brzmienie przepisów mających jego zdaniem zastosowanie w niniejszej sprawie tj. art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, art. 14b § 6, art. 306a § 1 do § 6 powyższej ustawy i stwierdził, że organ podatkowy upoważniony przez Ministra Finansów do prowadzenia postępowania w sprawach wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego, nie posiada umocowania prawnego do wydawania zaświadczeń stanowiących urzędowe potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego. Postępowanie w sprawie wydawania interpretacji indywidualnych, z uwagi na przedmiot i charakter wydawanych w jego toku rozstrzygnięć, jest postępowaniem szczególnym, do którego nie mają bezpośredniego zastosowania inne (poza wskazanymi w ustawie) przepisy Ordynacji podatkowej.

Zdaniem organu wbrew twierdzeniom spółki, Dyrektor Izby Skarbowej działający w imieniu Ministra Finansów jako organ upoważniony do prowadzenia postępowania w sprawie wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego, nie jest zobowiązany przepisem prawa do prowadzenia odrębnego postępowania, w tym do prowadzenia postępowania w sprawie wydawania zaświadczeń. Żaden przepis rozdziału 1a Działu II Ordynacji podatkowej "Interpretacje przepisów prawa podatkowego" nie przewiduje możliwości wydawania przez Dyrektora Izby Skarbowej działającego z upoważnienia Ministra Finansów zaświadczeń o urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

Mając powyższe na uwadze stwierdzono, że organ pierwszej instancji zasadnie uznał, że w oparciu o art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia z wniosku spółki z dnia [...] lutego 2015 r., nie może być wszczęte i w związku z tym wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

W skardze na powyższe postanowienie spółka wniosła o jego uchylenie wraz z poprzedzającym je rozstrzygnięciem. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:

- art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nieuzasadnioną odmowę wszczęcia postępowania w sprawie wydania zaświadczenia w trybie art. 306a § 1 Ordynacji podatkowej,

- art. 14h Ordynacji podatkowej poprzez błędną wykładnię i nieuprawnione zastosowanie go przez organ podatkowy w postępowaniu dotyczącym wydawania zaświadczeń w trybie art. 306a Ordynacji podatkowej, podczas gdy przepis ten ma zastosowanie jedynie w postępowaniu dotyczącym wydawania interpretacji indywidualnych,

- art. 306a § 1 oraz 306b § 1 Ordynacji podatkowej poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie wskutek błędnego uznania przez organ podatkowy, że nie pozwala na to art. 14h Ordynacji podatkowej,

- art. 233 § 1 pkt 2 w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej poprzez nieuchylenie przez organ podatkowy orzekający w II instancji postanowienia wydanego w I instancji pomimo, iż istniały ku temu podstawy prawne,

- art. 170 Ordynacji podatkowej poprzez nieprzekazanie wniosku spółki o wydanie zaświadczenia do organu właściwego w tej sprawie,

- art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez utrudnianie skarżącej uzyskania potwierdzenia terminu wydania interpretacji indywidualnej zgodnej ze stanowiskiem skarżącej.

W uzasadnieniu skargi podniesiono między innymi, że składając wniosek o wydanie zaświadczenia spółka dążyła do wszczęcia postępowania, uregulowanego w art. 306a § 1 Ordynacji podatkowej, co zostało jednoznacznie sprecyzowane w treści wniosku. Postępowanie to nie jest w związku z tym elementem postępowania w sprawie wniosku spółki z dnia [...] lipca 2011 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, ani żadnym innym postępowaniem uregulowanym w Rozdziale 1a Działu II Ordynacji podatkowej.

Zdaniem skarżącej nie można zgodzić się z organem podatkowym, że merytoryczne rozpoznanie wniosku spółki o wydanie zaświadczenia wykraczałoby poza uprawnienia przysługujące temu organowi i związku z tym wydanie zaświadczenia naruszałoby art. 120 Ordynacji podatkowej.

Według skarżącej, podstawę prawną działania organu wydającego zaświadczenie stanowi art. 306a Ordynacji podatkowej, z którego to przepisu wynika jednoznacznie obowiązek organu do wydania zaświadczenia na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie ze względu na interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Zdaniem skarżącej po stronie spółki niewątpliwie występuje interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego obowiązywanie tzw. milczącej interpretacji, a Dyrektor Izby Skarbowej jest jedynym organem, który posiada stosowne informacje w tym zakresie, który jest wręcz zobowiązany do wydania zaświadczenia w sytuacji ziszczenia się wszystkich przesłanek.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów – Dyrektor Izby Skarbowej [...] wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie kwestię sporną stanowiło w istocie żądanie spółki dotyczące wydania stosownego zaświadczenia potwierdzającego istnienie tzw. "milczącej interpretacji przepisów prawa".

Problematyka wydawania zaświadczeń z uwzględnieniem specyfiki niniejszej sprawy regulowana jest przez przepisy Ordynacji podatkowej. Zawarte w dziale VIII a ("Zaświadczenia") Ordynacji podatkowej. regulacje są następujące.

Art. 306a. § 1. Organ podatkowy wydaje zaświadczenia na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. § 2. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli:

1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa;

2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

§ 3. Zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania.

§ 4. Zaświadczenie wydaje się w granicach żądania wnioskodawcy.

§ 5. Zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 7 dni od dnia złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia, z zastrzeżeniem § 6.

Art. 306b. § 1. W przypadkach, o których mowa w art. 306a § 2, organ podatkowy jest obowiązany wydać zaświadczenie, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

§ 2. Organ podatkowy, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w niezbędnym zakresie postępowanie wyjaśniające.

Art. 306c. Odmowa wydania zaświadczenia lub zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

W ocenie Sądu ze względu na milczenie ustawodawcy, co do formy potwierdzenia stanowiska wnioskodawcy zawartego we wniosku, o którym mowa w art. 14a Ordynacji podatkowej, a także formy potwierdzenia uchybienia terminowi do wydania interpretacji prawa podatkowego, strona postępowania może korzystając z uprawnień przewidzianych w dziale VIII a Ordynacji podatkowej wystąpić do właściwego organu podatkowego o wydanie zaświadczenia potwierdzającego określony stan faktyczny dotyczący uchybienia terminowi do wydania interpretacji, a tym samym związania organów podatkowych i organów kontroli skarbowej właściwych dla wnioskodawcy obowiązującym w sprawie stanowiskiem strony. Zaświadczenie jest tylko potwierdzeniem stanu rzeczy odnoszących się do chwili jego wydania, daje jedynie świadectwo co do istnienia bądź nie pewnych stosunków prawnych i faktów mających znaczenie dla prawa. Zatem w przypadku zwrócenia się do organu podatkowego z wnioskiem o wydanie zaświadczenia potwierdzającego wejście w życie milczącej interpretacji, pozostający w zwłoce w wydaniu interpretacji urzędowej organ podatkowy obowiązany jest wydać zaświadczenie potwierdzające ten fakt.

W niniejszej sprawie skarżąca spółka wnioskiem z dnia [...] lutego 2015 r. (data wpływu do organu to [...] lutego 2015 r.), powołując się na art. 306a § 1 Ordynacji podatkowej wystąpiła do Ministra Finansów – Dyrektora Izby Skarbowej o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że wskutek upływu terminu określonego w art. 14d Ordynacji podatkowej, na podstawie art. 14o Ordynacji podatkowej została wydana interpretacja stwierdzająca prawidłowość stanowiska spółki przedstawionego we wniosku z dnia [...] lipca 2011 r. (tzw. interpretacja milcząca).

Organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku spółki o wydanie zaświadczenia i stanowisko to podtrzymał organ odwoławczy zaskarżonym postanowieniem również stosując przepisy Ordynacji podatkowej. W szczególności organ odwoławczy stwierdził, że nie jest uprawniony do wydawania zaświadczeń o jakie wnioskuje spółka, a jego uprawnienia dotyczą prowadzenia postępowania w sprawach wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego.

Zdaniem Sądu obowiązkiem organu, do którego skierowano wniosek o wydanie zaświadczenia było porównanie treści żądania strony ze stanem rzeczy wynikającym ze wszelkich, posiadanych przez niego danych (art. 306b § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej). W konsekwencji, gdy dane niezbędne do wydania zaświadczenia pozwalają na stwierdzenie braku zgodności między treścią żądania, a stanem rzeczywistym wynikającym z posiadanych przez organ danych, to taka sytuacja dopiero wymusza na organie wydanie postanowienia odmawiającego wydanie zaświadczenia.

Natomiast przed ewentualnym wydaniem zaświadczenia możliwe jest przeprowadzenie przez organ postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w art. 306b § 2 Ordynacji podatkowej. Postępowanie to sprowadza się tylko do badania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji i innych danych, które pozostają w dyspozycji organu mającego wydać zaświadczenie. W konsekwencji tego, ustalenia czynione przez organ są ograniczone. Nie ma on, bowiem kompetencji do wykorzystywania na potrzeby wystawiania zaświadczenia, danych, które nie znajdują się w dyspozycji tego organu. Zatem postępowanie określone w art. 306b § 2 Ordynacji podatkowej jest postępowaniem wyjaśniającym, nie jest natomiast sensu stricto postępowaniem dowodowym. Postępowanie to jest ograniczone do minimum niezbędnego do urzędowego stwierdzenia znanych faktów lub stanu prawnego, w zakresie danych pozostających w dyspozycji organu podatkowego mającego wydać zaświadczenie (wyrok NSA, 2009-05-19, II FSK 143/08, LEX nr 551639).

Zdaniem Sądu biorąc pod uwagę treść wniosku o wydanie zaświadczenia nie było podstaw do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania zaświadczenia o żądanej treści.

W konsekwencji w ocenie Sądu, postanowienie organu I instancji i zaskarżone postanowienie organu odwoławczego odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wydania zaświadczenia, zostały wydane z naruszeniem art. 306b § 1 Ordynacji podatkowej.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organy uwzględnią oceny prawne i wskazania powyżej wyrażone zgodnie z dyspozycją art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) w skrócie "p.p.s.a".

Zważywszy powyższe Sąd uznając, że w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia powołanych wyżej przepisów, a naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił nie tylko zaskarżone postanowienie, ale także postanowienie je poprzedzające o czym orzeczono w pkt I sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach zawarte w pkt II sentencji uzasadnia art. 200 p.p.s.a.