Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 352/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-07-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 61a par.1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca) Sędzia WSA Marek Wroczyński Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 25 lipca 2019 r. sprawy ze skargi S. J. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z [...] lutego 2019 r. 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz S. J. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem nr [...] z [...] lutego 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: PINB, organ I instancji), działając na podstawie art. 61a § 1 oraz art. 123 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej: K.p.a.), odmówił wszczęcia postępowania w sprawie kontroli budowlanej na działce [...]

w miejscowości O..

W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że pismem z [...] stycznia 2019 r. S. J. (dalej: strona, skarżący) złożył wniosek o przeprowadzenie kontroli budowlanej na działce [...] w miejscowości O. podając, że nieposiadający pozwolenia na budowę właściciel działki, rozpoczął utwardzenie terenu i budowę drogi dojazdowej, co podlega pod samowolę budowlaną.

Pismem z [...] stycznia 2019 r. PINB zwrócił się do skarżącego o wskazanie

i udokumentowanie interesu prawnego w przedmiotowej sprawie. W odpowiedzi na to wezwanie strona wskazała, że swój interes prawny wywodzi z wyroków sądów zapadłych w innych sprawach.

Organ I instancji uznał, że skarżący nie udokumentował swojego indywidualnego interesu prawnego w sprawie zainicjowanej wnioskiem z [...] stycznia 2019 r. Brak było zatem podstaw do uznania go za stronę postępowania.

W zażaleniu na to postanowienie skarżący zarzucił naruszenie art. 61a § 1, art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 w związku z art. 126 K.p.a. poprzez ograniczenie się przez organ do opisania przebiegu sprawy, powołania art. 61a § 1 K.p.a. i arbitralnego uznania, że skarżący nie jest stroną postępowania.

W uzasadnieniu postanowienia PINB nie odniósł się do podnoszonych przez skarżącego argumentów, nie wskazał dowodów, na których oparł swoje stanowisko, ani faktów, które uznał za udowodnione. Powołując orzecznictwo WSA skarżący wskazał, że w przypadku samowoli budowlanej interes prawny właścicieli nieruchomości sąsiednich znajduje szersze uzasadnienie niż w przypadku legalnie prowadzonego postępowania o pozwolenie na budowę. W sytuacji uzyskania informacji o zaistnieniu samowoli budowlanej organ nadzoru jest bezwzględnie obowiązany podjąć działania mające na celu zbadanie sprawy. Jeśli informacja nie pochodzi od strony, organ winien podjąć działania z urzędu.

Skarżący wywiódł, że organ nie był w stanie określić precyzyjnie przedmiotu sprawy, albowiem strona sygnalizowała zaistnienie samowoli budowlanej polegającej na utwardzeniu terenu i budowie drogi dojazdowej, organ natomiast odmówił wszczęcia postępowania w sprawie "kontroli budowlanej".

Zaskarżonym postanowieniem Nr [...] z [...] marca 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: organ odwoławczy, [...]WINB), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 z późn. zm., dalej: p.b.), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Uzasadniając ww. rozstrzygniecie organ odwoławczy wskazał, że w odpowiedzi na wezwanie organu I instancji do wykazania swojego interesu prawnego, skarżący wywiódł, że jego nieruchomość nie sąsiaduje bezpośrednio z działkami, na których zlokalizowano betoniarnię, jednakże uciążliwości stwarzane przez ten zakład wykraczają swoim oddziaływaniem poza granice zajmowanego terenu. Powołał wzmożony hałas do późnych godzin nocnych, drgania i zapylanie wywołane pracą maszyn i urządzeń oraz emisję spalin przez nadmierny ruch samochodów ciężarowych. Skarżący swój interes prawy wywodził zatem z objęcia jego nieruchomości niedozwolonymi immisjami w rozumieniu art. 144 Kodeksu cywilnego.

Odnosząc się do tych twierdzeń organ odwoławczy wyjaśnił, że niekorzystne oddziaływanie na nieruchomości sąsiednie normuje art. 144 Kodeksu cywilnego. Oddziaływanie wynikające z działalności prowadzonej na własnej nieruchomości może dotyczyć nieruchomości położonych w dalszej odległości i nosi miano immisji, które mogą przybrać postać immisji bezpośrednich i pośrednich.

Zdaniem [...]WINB fakt wystąpienia immisji pośrednich nie uzasadnia przyznania osobie poszkodowanej niekorzystnymi oddziaływaniami przymiotu strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. Ewentualne przekroczenie poziomu immisji pośrednich rodzi wyłącznie roszczenia cywilnoprawne i świadczy o istnieniu co najwyżej interesu faktycznego, lecz nie daje praw strony w rozumieniu p.b. Interes faktyczny nie może zatem stanowić podstawy do wszczęcia postępowania administracyjnego.

W ocenie organu odwoławczego nie były zasadne zarzuty naruszenia art. 7, 8, 9, 77 i 80 K.p.a., gdyż wydane w sprawie postanowienie odnosi się jedynie do kwestii zbadania legitymacji procesowej skarżącego. Wskazane powyżej przepisy prawa procesowego odnoszą się natomiast do zasad prowadzenia postępowania administracyjnego, co w omawianej sprawie nie nastąpiło. Wyjaśniono, że uprawnienie organu administracyjnego do działania z urzędu pozostawiono w sferze uznaniowości organu, co pozostaje bez wpływu na ocenę legalności kontrolowanej decyzji. Jeśli bowiem pismo w trybie skargowym wnosi podmiot niebędący stroną, to jego żądanie może stanowić impuls do wszczęcia postępowania przez organ z urzędu.

[...]WINB zauważył także, że wniosek skarżącego z [...] stycznia 2019 r. dotyczył przeprowadzenia kontroli budowlanej na działce [...] w miejscowości O. gm. J., natomiast w dalszej części wniosku skarżący doprecyzował przedmiot wniosku — utwardzenie terenu i budowa drogi dojazdowej. Postanowienie PINB Nr [...] odnosi się więc do właściwego wniosku z dnia [...] stycznia 2019 r.

Nie zgadzając się z ww. postanowieniem strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę, w której wyjaśniła, że stwarzający uciążliwości zakład – betoniarnia zajmuje teren działek oznaczonych nr ewid. [...] , [...] , [...] , [...] i nr [...] . Obszar ten stanowi jedną, integralną całość pod względem urbanistycznym

i funkcjonalnym. Skarżący jest właścicielem działki o nr ewid. [...] odległej w prostej linii od granic terenu zajmowanego przez zakład o około 70m.

Obszar oddziaływania obiektów betoniarni wykracza, w rozumieniu art. 3 pkt. 20 p.b., poza teren zajmowanych przez nią działek. W tej sytuacji działka nr ew. [...] stanowiąca własność skarżącego niewątpliwie znajduje się w strefie oddziaływania tych obiektów zatem jej właściciel powinien posiadać przymiot strony.

PINB w piśmie z dnia [...] stycznia 2019 r. wzywającym skarżącego do wykazania interesu prawnego w sprawie, powołując się na uchwałę NSA z dnia 26 listopada 2011 r. sygn. akt OPK 19/01 wskazał, że materialna legitymacja strony ujmowana jest szeroko, a więc nie musi wynikać z prawa administracyjnego, może wynikać na przykład z prawa cywilnego. W dalszej korespondencji zarówno organ I instancji, jak

i organ odwoławczy zapomniały o tej uchwale.

Końcowo wskazał, że [...]WINB nie wyjaśnił w przekonywający sposób zajętego

w sprawie stanowiska, przez co naruszył art. 7, 8 § 1, 9, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko

i wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Kompetencje sądów administracyjnych określają przede wszystkim przepisy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 – 5, art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017 r., poz. 1369, dalej p.p.s.a.). Z przepisów tych wynika, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, zatem zadaniem sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na akt administracyjny jest ocena zgodności z prawem tego aktu. Dokonując tej oceny sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną.

Rozpatrując sprawę pod kątem zgodność z prawem Sąd stwierdza, że skarga jest zasadna. Orzekające w sprawie organy dopuściły się bowiem naruszenia przepisów postępowania (art. 7, art. 61a § 1, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.) i przepisów prawa materialnego (art. 28 K.p.a.), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Spełnione zostały zatem przesłanki do wyeliminowania z obrotu prawnego spornych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a.

Przypomnieć należy, że materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie postanowień stanowił art. 61a § 1 K.p.a., zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

W omawianym przepisie mowa jest o dwóch samodzielnych i niezależnych przesłankach wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Pierwszą

z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą – zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały wprawdzie w cytowanym przepisie skonkretyzowane, jednakże nie ulega wątpliwości, że dotyczą one sytuacji, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania (por. wyrok NSA z 7 lutego 2014 r., I OSK 2159/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

W odniesieniu do pierwszej z wymienionych przesłanek odmowy wszczęcia postępowania należy stwierdzić, że art. 61a § 1 K.p.a. ma zastosowanie, jeżeli

z żądania wszczęcia postępowania wynika w sposób oczywisty, iż podmiot je wnoszący nie ma interesu prawnego, którego mogłoby dotyczyć postępowanie. Natomiast gdy ustalenie istnienia interesu prawnego bądź związków takiego interesu

z postępowaniem, którego wszczęcia domaga się żądający, wymaga dokonania złożonego procesu wykładni czy podjęcia określonych czynności, to mogą być one dokonane wyłącznie w toku postępowania administracyjnego (por. wyroki NSA: z 18 listopada 2014 r., II OSK 1045/13; z 7 listopada 2014 r., II OSK 983/13; z 19 września 2014 r., II OSK 641/13; z 30 czerwca 2014 r., II OSK 150/13; z 25 lutego 2014 r., II OSK 2271/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Odmowę wszczęcia postępowania administracyjnego, uzasadnioną wniesieniem żądania przez osobę niebędącą stroną, odnieść więc należy wyłącznie do przypadku, gdy brak interesu prawnego oznaczonej osoby będzie spełniał cechę braku oczywistego, tzn. osoby tej

w sposób jednoznaczny nie będzie można uznać za stronę w żądanym postępowaniu (zob. G. Łaszczyca, Postanowienie administracyjne w ogólnym postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2011, s. 188).

Zdaniem Sądu rozpoznającego sprawę niniejszą, jeżeli wnoszący podanie powołuje się na swój interes prawny, ustalenie zasadności tego żądania powinno nastąpić, co do zasady w toku postępowania, przy zapewnieniu jednostce wnoszącej podanie prawa do czynnego udziału w tym postępowaniu. Jak bowiem trafnie podkreśla się w doktrynie, rozważenie przez organ administracji publicznej interesu prawnego poza formami postępowania administracyjnego jest sprzeczne z zasadą demokratycznego państwa prawnego, którego jedną z podstawowych wartości jest prawo do obrony, na które z kolei składa się nie tylko prawo zaskarżenia, ale przede wszystkim prawo do wysłuchania. W niniejszej sprawie organy podjęcia takich czynności zaniechały.

Tymczasem w razie, gdy w żądaniu wszczęcia postępowania jednostka powołuje się na swój interes prawny, ustalenie zasadności tego żądania musi być oparte na czynnościach wyjaśniających, które organ administracji publicznej obowiązany jest prowadzić w ramach wszczętego postępowania administracyjnego, zgodnie z przepisami prawa procesowego. Organ administracji publicznej nie jest wprawdzie związany twierdzeniem jednostki co do podstaw wyprowadzenia interesu prawnego, jednak ocena zasadności jej żądania także w tym aspekcie może być dokonana wyłącznie w formach procesowych, których wynikiem może być stwierdzenie o bezprzedmiotowości żądania w formie decyzji o umorzeniu postępowania – w sytuacji, gdy okaże się, że wnoszącemu podanie deklarowany interes prawny jednak nie przysługuje (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2013, art. 61a, Nb 6).

Sąd zauważa, że skarżący dwukrotnie występował do organu nadzoru budowlanego z wnioskiem mającym zainicjować postępowanie w sprawie samowoli budowlanej. Pierwszy wniosek pochodził z [...] stycznia 2019 r., drugi zaś z [...] stycznia 2019 r. W pierwszym z wniosków skarżący domagał się przeprowadzenia kontroli pod względem dokonanej na działce nr [...] w miejscowości O. samowoli budowlanej, wskazując na prowadzone na działce prace polegające na wycince części lasu oraz wykopaniu i zalaniu fundamentów. W drugim z wniosków domagał się natomiast przeprowadzenia kontroli budowlanej na działce [...] w miejscowości O., wyjaśniając, że w 2018 r. firma [...] wystąpiła z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę hali produkcyjnej. Postępowanie to nie zostało zakończone

z uwagi na sprzeciw mieszkańców, a mimo to rozpoczęto prace polegające na utwardzaniu terenu i budowie drogi dojazdowej, co podlega pod samowolę budowlaną.

W wyniku rozpoznania sprawy organy nadzoru budowlanego orzekły o odmowie wszczęcia postępowania "w sprawie kontroli budowlanej na działce [...] w miejscowości O.". Nie odniosły się natomiast do zarzutów dotyczących działki nr [...]. Organy nieprecyzyjnie określiły również przedmiot niniejszego postępowania. Nie budziło wątpliwości Sądu, że skarżący wystąpił z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie samowoli budowlanej. Oczywistym jest, że na skutek ww. pisma, organ nadzoru budowlanego, winien przeprowadzić czynności kontrolne, niemniej trudno uznać, by postępowanie toczyło się w sprawie "kontroli budowlanej".

Zasadniczym zagadnieniem w niniejszej sprawie jest jednak ocena, czy skarżący posiada przymiot strony w postępowaniu dotyczącym legalności robót budowlanych prowadzonych na terenie betoniarni znajdującej się w miejscowości O., gminie J..

W tym kontekście Sąd wyjaśnia, iż ocena czy danej osobie przysługuje przymiot strony w postępowaniu zasadniczo następuje na podstawie art. 28 K.p.a. Zgodnie

z jego treścią, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, iż o tym, czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony, a więc czy ma on interes prawny

w rozstrzygnięciu sprawy, przesądzają przepisy prawa materialnego, z których wynikają dla tego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Pojęcie interesu prawnego może być rozumiane jako obiektywna, czyli rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Interes ten musi być osobisty, własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny.

W sytuacji, gdy wniosek skarżącego dotyczy samowoli budowlanej w zakresie budowy obiektów budowlanych, interes prawny wnioskodawcy należało rozważyć

z uwzględnieniem art. 28 ust. 2 p.b., zawężającego pojęcie strony w postępowaniu

w sprawie pozwolenia na budowę do inwestora oraz właściciela, użytkownika wieczystego lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Tym samym należało ustalić, czy nieruchomość znajdująca się w posiadaniu skarżącego znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji (art. 3 pkt 20 p.b.). To zaś wymagało sięgnięcia do przepisów prawa materialnego.

Analiza przedstawionych ze skargą akt administracyjnych wskazuje, że podjęte w ramach postępowania wyjaśniającego czynności na okoliczność ustalenia, czy skarżącemu przysługuje status strony w tym postępowaniu nie były wystarczające. Na podstawie danych dotyczących własności działek nr [...] , [...] i [...] , a także mapy pochodzącej z portalu internetowego www.[...].pl organ II instancji założył, że skarżący nie jest właścicielem nieruchomości w bezpośrednim sąsiedztwie

z działkami inwestorów, nie posiada więc przymiotu strony tego postępowania. Tymczasem ani z pisma skarżącego z [...] stycznia 2019 r. ani pisma z [...] stycznia 2019 r. nie wynika fakt bezpośredniego sąsiedztwa, a twierdzenie że działki, na których zlokalizowane są sporne obiekty oddziałują na nieruchomość, którą skarżący użytkuje. Wobec braku precyzyjnego wskazania przez wnioskodawcę odległości między działką będącą w posiadaniu skarżącego, a tymi na których prowadzone są prace budowlane

i ewentualny zakres oddziaływania na nieruchomość strony skarżącej organ winien był wezwać ją do wskazania ww. okoliczności i ewentualnie zweryfikować te twierdzenia,

a w razie braku zrealizowania tego obowiązku samodzielnie je ustalić. Dopiero bowiem bezsprzeczne ustalenie, że skarżący nie jest właścicielem nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania działek, na których sytuowano sporne budynki, może stanowić podstawę ustalenia, że nie posiada on statusu strony w niniejszym postępowaniu.

W toku postępowania administracyjnego nie zostało nadto zweryfikowane na jakich faktycznie działkach usytuowana jest betoniarnia, której uciążliwa działalność stanowił przedmiot wniosków skarżącego. Nawet gdyby działki te nie sąsiadowały bezpośrednio z działką skarżącego to z okoliczności tej nie wypływa jednak jeszcze uprawniony wniosek o braku przymiotu strony skarżącej w postępowaniu mającym na celu zbadanie legalności dokonanych na działce nr [...] i [...] robót zwłaszcza, iż związane są one z funkcjonowaniem określonej działalności gospodarczej, generującej uciążliwości w sposobie korzystania z nieruchomości sąsiednich (nie tylko - jak twierdzi skarżący bezpośrednich).

Sąd w składzie rozpoznającym sprawę niniejsza nie podziela również poglądu prezentowanego przez [...]WINB, co do możliwości wywodzenia interesu prawnego skarżącego jedynie z norm prawa administracyjnego materialnego. Zadaniem organów w przedmiotowym postępowaniu jest ustalenie, przy uwzględnieniu rodzaju

i charakterystyki spornych obiektów, wszystkich przepisów odrębnych, które wprowadzają związane z tymi obiektami ograniczenia zagospodarowania znajdującego się w jego otoczeniu terenu, oraz wyznaczenie na ich podstawie obszaru oddziaływania, którego granice powinny być wyraźnie zakreślone w uzasadnieniu podjętej przez organ decyzji. Wobec braku wyraźnego wskazania przez ustawodawcę przepisów, na podstawie których dochodzi do wyznaczenia terenu w otoczeniu obiektu budowlanego, przyjąć należy, że są to wszystkie powszechnie obowiązujące przepisy prawa wprowadzające określonego rodzaju ograniczenia czy też utrudnienia w zakresie zagospodarowania tego terenu, w tym w szczególności przepisy techniczno-budowlane, przepisy z zakresu ochrony środowiska, ochrony zabytków czy też przepisy prawa miejscowego (por. wyrok NSA z 16 marca 2011 r., II OSK 472/10, LEX nr 1080305). Nie można też wykluczyć, że przepisami powodującymi ograniczenia czy też utrudnienia

w zakresie zagospodarowania danego terenu będą również przepisy dotyczące własności i innych praw rzeczowych określone w Kodeksie cywilnym i innych ustawach. Realizacja inwestycji może bowiem uniemożliwić realizację tych praw i dochodzenie roszczeń w stosownej procedurze przed sądem powszechnym (wyrok NSA z 24 kwietnia 2009 r., II OSK 626/08, LEX nr 556248). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że do przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 3 pkt 20, należą nie tylko przepisy rozporządzeń określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przepisy z zakresu ochrony środowiska oraz zagospodarowania przestrzennego, ale także przepisy prawa cywilnego

w zakresie ochrony prawa własności. Wskazuje się również, że przez ograniczenie możliwości zagospodarowania działki sąsiedniej należy rozumieć także utrudnienia

w korzystaniu z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem (por. wyroki NSA:

z 8 czerwca 2011 r., II OSK 1296/10; z 28 marca 2007 r., II OSK 208/06; z 26 czerwca 2012 r., II OSK 1613/11; z 17 kwietnia 2014 r., II OSK 1899/13, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Dlatego wyłączną przesłanką uznania, że działka sąsiednia znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego, nie jest okoliczność, że sąsiaduje ona z działką, na której ma być realizowana inwestycja budowlana.

W niniejszej sprawie organy administracji nie przeprowadziły koniecznej analizy przepisów, które ograniczają korzystanie z posiadanej przez skarżącego działki z uwagi na zarzucaną przez niego - powstającą w warunkach samowoli budowlanej inwestycję -

a co za tym idzie nie wyznaczyły w sposób prawidłowy (w oparciu o prawidłowe kryteria) obszaru wpływu powstałej nielegalnie inwestycji na nieruchomości sąsiednie

a w szczególności czy w tym obszarze nie znajduje się działka skarżącej. Zachowanie norm odległościowych tej inwestycji od nieruchomości skarżącej jest tu z pewnością kryterium niewystarczającym. Podkreślić należy, iż sama tylko potencjalna możliwość negatywnej ingerencji planowanej inwestycji na nieruchomość sąsiednią (niekoniecznie bezpośrednio stykającą się z działką na której inwestycja ta ma być realizowana) skutkuje powstaniem, po stronie właścicieli działki sąsiedniej, statusu strony postępowania w sprawie której przedmiotem jest samowola budowlana na działce sąsiedniej.

Rozpoznając ponownie sprawę organy wezmą pod uwagę powyższe stanowisko oraz to, że decydującym kryterium uznania określonego podmiotu za stronę postępowania administracyjnego jest wystąpienie interesu prawnego lub obowiązku prawnego wynikającego z przepisów prawa materialnego, nie tylko administracyjnego. Materialną podstawą jest bowiem konkretna norma, którą można wskazać jako źródło interesu prawnego podmiotu. W aktualnym orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. można wywodzić nie tylko z norm materialnego prawa administracyjnego, ale także prawa cywilnego i innych gałęzi prawa. W szczególności przyjmuje się, że właściciel nieruchomości sąsiedniej ma wynikający z art. 140 k.c. interes prawny do uczestniczenia jako strona

w postępowaniach administracyjnych, w wyniku których może zapaść decyzja tak kształtująca stosunki na sąsiedniej nieruchomości (sposób korzystania z niej), iż będzie to miało wpływ na wykonywanie prawa własności przez właściciela nieruchomości sąsiedniej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2005 r., sygn. akt OSK 682/04, dostępny w CBOSA).

Jednocześnie Sąd podkreśla, że nie przesądza o istnieniu interesu prawnego skarżącego, który jest uzależniony od ponownych ustaleń organów. Jednoznaczne w tej mierze oceny byłyby bowiem przedwczesne. Niemniej organ będzie miał na względzie, że objęcie danej nieruchomości immisjami pośrednimi wywołanymi przez inwestycję będzie oznaczało, że właściciel tej nieruchomości ma interes prawny w postępowaniu legalizacyjnym, niezależnie od tego, czy są to immisje pośrednie dopuszczalne, czy też zakazane w świetle art. 144 k.c. Każde zatem, również niezabronione przepisami prawa cywilnego zakłócenie przez inwestycję korzystania z nieruchomości powoduje, że jej właścicielowi przysługuje przymiot strony postępowania administracyjnego

w rozumieniu art. 28 k.p.a.

W szczególności należy wyjaśnić czego domagał się wnioskodawca, wnosząc do organu pismo o przeprowadzenie kontroli budowlanej na konkretnej działce. Brak jest

akceptacji Sądu na stwierdzenie zawarte w postanowieniu PINB, iż organ nadzoru budowlanego odmawia przeprowadzenia kontroli budowlanej na działce [...]

w miejscowości O., z tego względu, że wnioskujący nie posiada interesu prawnego, aby domagać się przeprowadzenia kontroli budowlanej.

W tej sytuacji Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., orzekł jak

w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.