Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 248/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 4 pkt 1, pkt 7, pkt 9, pkt 10,  pkt 11, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a, ust. 4b, art. 92a ust. 1, ust. 7
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
article: art. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 646
law: Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Janina Guść (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi S. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 18 grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa oddala skargę.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 15 lipca 2020 r. nr [...], działając na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm.), dalej powoływanej również jako "u.t.d.", oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli z dnia 31 stycznia 2020 r. nałożył na S. C. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...], karę pieniężną w wysokości 8.800 zł za naruszenie prawa polegające na:

1. wykonywaniu przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 4b tej ustawy (lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.);

2. niezgłoszeniu w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie (lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.).

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 31 stycznia 2020 r., na terenie portu lotniczego im. [...] w G., Inspekcja Transportu Drogowego zatrzymała do kontroli drogowej, pojazd marki Skoda Octavia o numerze rejestracyjnym [...]. Pojazdem kierował S. C., wykonując w swoim imieniu i na swoją rzecz, przewóz okazjonalny osób w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Ustalono, że przed podjęciem kontroli, kierowca przewoził pasażera z ulicy C. do portu lotniczego w G. za kwotę 18 złotych. Usługa przewozu została zrealizowana za pomocą aplikacji [...], a pasażer przed jej rozpoczęciem nie zawierał żadnej pisemnej umowy w siedzibie przewoźnika. W trakcie kontroli, kierujący okazał się wypisem z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, wydanej na jego rzecz. Przewóz wykonywano samochodem osobowym, który został zarejestrowany na 5 osób łącznie z kierowcą. W związku z kontrolą drogową, wykonano dokumentację fotograficzną pojazdu oraz kserokopię okazanych dokumentów, a także przesłuchano pasażera w charakterze świadka.

W dniu 4 lutego 2020 r. organ zwrócił się do Urzędu Miejskiego w G., z wnioskiem o udostępnienie informacji w przedmiocie udzielonych stronie uprawnień przewozowych, tj. licencji [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym i wskazanie, czy i kiedy zgłosiła do powyższych uprawnień, pojazd marki Skoda Octavia o numerze rejestracyjnym [...]. Pismem z dnia 12 lutego 2020 r. udzielono odpowiedzi z której wynika, że strona do licencji nie zgłosiła wymienionego pojazdu. W związku z tą informacją, organ zawiadomił stronę o przyjęciu dodatkowej kwalifikacji prawnej i rozszerzył prowadzone postępowanie administracyjne o naruszenie opisane pod lp. 1.5 załącznika nr 3 u.t.d. W toku postępowania strona nie zajęła stanowiska w przedmiocie stwierdzonych naruszeń.

Strona odwołała się do decyzji organu pierwszej instancji zarzucając jej naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej jako "k.p.a.", poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, w szczególności nieustalenie, czy czynności podjęte przez stronę nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej oraz zaniechanie ustalenia, czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego; naruszenie art. 18 ust. 4a i 4b u.t.d. w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., w sytuacji gdy czynności podejmowane przez stronę nie mieściły się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d.; naruszenie art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d. w zw. z lp. 1.5 i. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. w zw. z art. 4 pkt 6a u.t.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo niespełnienia przez stronę tego kryterium. Strona utrzymywała, że nie wykonywała przewozu okazjonalnego.

Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 18 grudnia 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, powołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) – dalej jako "k.p.a.", art. 4 pkt 11 i 22, art. 8 ust. 3 pkt 5, art. 14 ust. 1 i 2, art. 18 ust. 4a, ust. 4b, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, ust. 3 i ust. 7 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 1.5 i 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przywołał znajdujące w zastosowanie w sprawę przepisy.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d., przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. W myśl art. 18 ust. 4b u.t.d., dopuszcza się przewóz okazjonalny:

pojazdami zabytkowymi,

samochodami osobowymi:

prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,

na podstawie umowy, zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145 i 1495), w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości,

po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.

Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. W związku z art. 92a ust. 3 u.t.d. suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 złotych.

Zgodnie z lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. za niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie nakładana jest kara pieniężna w wysokości 800 złotych za każdą zmianę.

Za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d., nakładana jest kara pieniężna w wysokości 8.000 złotych (lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.).

Organ wskazał, że w toku postępowania ustalono, że przed podjęciem kontroli, kierowca przewoził pasażera z ul. C. do portu lotniczego w G. za kwotę 18 złotych. Usługa przewozu została zrealizowana za pomocą aplikacji [...], a pasażer przed jej rozpoczęciem nie zawierał żadnej pisemnej umowy w siedzibie przewoźnika. W trakcie kontroli, kierujący okazał wypis z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, wydanej na jego rzecz. Przewóz wykonywano samochodem osobowym, który zgodnie z okazanym dowodem rejestracyjnym został zarejestrowany na 5 osób łącznie z kierowcą. Kontrola została udokumentowana protokołem, podpisanym przez kierującego będącego jednocześnie stroną prowadzonego postępowania administracyjnego, bez wnoszenia jakichkolwiek uwag i zastrzeżeń.

Przesłuchany w charakterze świadka, pasażer K. A. zeznał, że w dniu kontroli za pomocą zainstalowanej w telefonie aplikacji [...], zamówił usługę przewozu osób na wskazanej wyżej trasie. Aplikacja wyświetliła mu informację związane z przewozem takie jak: marka pojazdu, numer rejestracyjny pojazdu oraz imię kierowcy. Pasażer oświadczył, że zanim kurs się rozpoczął, aplikacja wyświetliła opłatę za przejazd w kwocie ok. 18 złotych, a następnie zmieniła się na sumę 25 złotych. Ostatecznie, pasażer zapłacił kierowcy kwotę 18 złotych gotówką. Pasażer otrzymał na maila, potwierdzenie wykonania usług przewozu. Od kierowcy nie otrzymał natomiast żadnego dowodu opłaty za wykonaną usługę w postaci faktury, paragonu, bądź innego potwierdzenia. Dalej zeznał, że przed rozpoczęciem przejazdu, nie zawierał umowy w lokalu, nie zamawiał też usługi wynajmu auta z kierowcą.

Organ stwierdził, że w tych okolicznościach sprawy prawidłowe jest stanowisko organu pierwszej instancji, że wykonawcą przewozu była strona, która wykonywała zarobkowy okazjonalny przewóz osób. Kierowca będący równocześnie stroną prowadzonego postępowania, podpisał protokół kontroli, nie wnosząc jakichkolwiek zastrzeżeń i uwag co do ustaleń kontrolujących dotyczących stwierdzonego kontrolą naruszenia, opisanego pod lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. Pobranie opłaty za przejazd, dowodzi zarobkowego charakteru działalności. W aktach sprawy, kontrolujący zabezpieczyli również dobowy raport fiskalny z dnia kontroli, wystawiony przez stronę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Nadto do licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, strona nie zgłosiła przedmiotowego pojazdu.

Organ wskazał, że stosownie do art. 14 ust. 1 pkt 1 u.t.d., przewoźnik drogowy, czyli przedsiębiorca uprawniony do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego (art. 4 pkt 15 u.t.d.), jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji wspólnotowej, zmiany danych, o których mowa w art. 7a, nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. Przewidziany w art. 14 ust. 1 u.t.d. obowiązek zgłaszania przez przewoźnika organowi, który udzielił licencji, wszelkich zmian danych, o których mowa w art. 8 tej ustawy, w określonym terminie, jest konsekwencją innego obowiązku adresowanego do przewoźnika - obowiązku uzyskania odpowiedniej licencji (zezwolenia) na podjęcie i wykonywanie transportu drogowego.

Organ wskazał, że w sprawie nie ustalono od kiedy strona wykonywała transport drogowy z użyciem kontrolowanego pojazdu, niemniej jednak od dnia 31 stycznia 2020 r. (dzień kontroli) do dnia wydania decyzji przez organ pierwszej instancji upłynęło 167 dni, a strona nie przedłożyła dowodu na zgłoszenie pojazdu do licencji w terminie. Wobec powyższego organ pierwszej instancji prawidłowo nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 800 zł z tytułu popełnienia naruszenia z lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.

Organ stwierdził, że zgodnie z art. 774 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2019 r. ze zm.), dalej powoływanej jako "k.c.", zawierając umowę przewozu przewoźnik zobowiązuje się, w zakresie swojego przedsiębiorstwa, do przewiezienia za wynagrodzeniem osób lub rzeczy. Umowę przewozu kwalifikuje się jako umowę należącą do kategorii "umów o świadczenie usług", przy czym bezpośrednią funkcją uregulowania jest stworzenie ram prawnych dla stosunku, którego źródłem jest umowa nazwana, w ramach którego następuje świadczenie "wyspecjalizowanych" usług - usług transportowych. Wykonanie umowy przewozu wymaga osiągnięcia sprawdzalnego rezultatu. Jest to umowa kwalifikowana podmiotowo po stronie przewoźnika; może ją zawrzeć wyłącznie przedsiębiorca posiadający odpowiednie uprawnienia, tj. licencję na wykonywanie transportu drogowego osób lub rzeczy.

W ocenie organu odwoławczego, strona w dniu kontroli wykonywała przewóz okazjonalny w ramach transportu drogowego osób. Zgodnie z art. 4 pkt 11 u.t.d. przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Pojęcia "transport drogowy osób" i "przewóz okazjonalny" nie są pojęciami tożsamymi. Ustawodawca dokonał bowiem rozróżnienia uprawnień do wykonywania krajowego transportu drogowego osób na trzy rodzaje licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: samochodem osobowym (1), pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą (2), taksówką (3). Wymogów w zakresie uzyskania licencji i wykonywania transportu drogowego taksówką dotyczy przede wszystkim art. 6 u.t.d., natomiast do pozostałych rodzajów przewozu osób w krajowym transporcie drogowym odnoszą się przepisy art. 18 ust. 4a, 4b i 5 u.t.d.

Organ odwoławczy ustalił, że w chwili kontroli strona pozostawała aktywnym przedsiębiorcą, zgodnie z informacją pochodzącą z CEIDG. Nadto organ dodał, że nieprowadzenie zarejestrowanej, legalnej działalności gospodarczej nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz okazjonalny za popełnione naruszenia (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r. sygn. akt II GSK 670/08).

Organ stwierdził, że kontrolowany pojazd nie spełniał kryterium konstrukcyjnego przewidzianego dla pojazdów, przeznaczonych do wykonywania przewozów okazjonalnych osób. Ustawodawca umożliwił wykonywanie tego typu przewozów jedynie pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, z wyjątkiem przewozów określonych w art. 18 ust. 4b u.t.d. Nadto nie zostały zrealizowane łącznie warunki wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem nie spełniającym kryterium konstrukcyjnego.

Organ wskazał, że przewóz został zamówiony za pośrednictwem aplikacji [...], co wyklucza zawarcie z pasażerem umowy w formie o której mowa w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. b u.t.d. Złożenie oświadczenia woli w formie elektronicznej, za pośrednictwem aplikacji zainstalowanej w telefonie, niewątpliwie odbywa się poza lokalem przedsiębiorstwa. Oświadczenia zawarte w tak zawartej umowie nie są opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Nadto opłata z usługę stanowi jedynie kwotę orientacyjną, która po zakończeniu przewozu może ulec zmianie. W niniejszej sprawie nie został również spełniony warunek z art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. c u.t.d., tj. zapłaty, gotówką, ale w lokalu przedsiębiorstwa.

W tych okolicznościach organ uznał nałożenie na stronę kary pieniężnej za popełnienie naruszenia z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. za prawidłowe.

Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie nie doszło do naruszenia zasad postępowania administracyjnego wynikających z przepisów k.p.a. Organ pierwszej instancji w sposób wszechstronny dokonał oceny stanu faktycznego, działał w granicach i zgodnie z przepisami prawa. Wniosek dowodowy pełnomocnika strony o przeprowadzenie dowodu z kserokopii dowodu z licencji nr [...] z dnia 12 lipca 2008 r. na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym nie wniósłby nic nowego do prowadzonego postępowania. Pełnomocnik strony nie wskazał okoliczności na jaką ów dowód miałby zostać przeprowadzony, to jest, co należałoby za jego pomocą ustalić w sposób odmienny od dotychczasowego.

Organ odwoławczy podkreślił, że protokół kontroli ma cechy dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Istota takiego protokołu wyraża się zaś w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny.

Przywołane w treści odwołania, nieobowiązujące rozporządzenie Rady (EWG) nr 684/92 zostało zastąpione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 1073/2009 i dotyczy usług transportowych wykonywanych pojazdem konstrukcyjnie przystosowanym do przewozu powyżej 9 osób łącznie z kierowcą. Definicja przewozu okazjonalnego określona w art. 4 pkt 11 u.t.d., odnosi się do przewozów wykonywanych pojazdem przeznaczonym do przewozu do 9 osób łącznie z kierowcą. Obowiązującą definicją przewozu okazjonalnego jest definicja z ustawy o transporcie drogowym, to ona ma zastosowanie do przewozu osób pojazdami konstrukcyjnie przystosowanymi do zarobkowego przewozu do 9 osób łącznie z kierowcą.

Przeprowadzone podczas kontroli dowody nie budzą wątpliwości co do ich wiarygodności. Strona nie złożyła w sprawie żadnych wniosków dowodowych ani wyjaśnień, które mogłyby stanowić podstawę do zmiany rozstrzygnięcia.

Na zakończenie organ odwoławczy wyjaśnił, że w sprawie nie ma zastosowania art. 189f k.p.a., z uwagi na normę kolizyjną określoną w art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. Brak jest także przesłanek do zastosowania przepisu art. 92c u.t.d.

S. C. zaskarżył decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jej uchylenie, jak również o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4a i 4b u.t.d. w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie [...], świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy, a także nałożenie na skarżącego kary za wykonanie przewozu okazjonalnego, w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącego, w odniesieniu do tej konkretnej sprawy, nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d.;

art. 18 ust. 4b pkt 1 lit c u.t.d. poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd skarżącego był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest [...];

art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d. w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., w zw. z 4 pkt 6a u.t.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego;

art. 4 pkt 11 u.t.d. w związku z art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006, polegające na uznaniu, że przewóz jedynie jednej osoby, nie zaś grupy pasażerów, wypełnia znamiona "przewozu okazjonalnego", podczas gdy definicja "przewozu okazjonalnego" określona w ustawie o transporcie drogowym, jak i definicja "usług okazjonalnych" określona w cytowanym wyżej rozporządzeniu wymaga, aby przewoźnik wykonywał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób);

5) art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d. w zw. z lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d., polegające na wymierzeniu skarżącemu kary za niezgłoszenie zmian danych do licencji brak wyposażenia kierowcę w wypis z licencji, w sytuacji, w której organ w zaskarżonej decyzji stwierdził w sposób jednoznaczny, że skarżący nie posiadał na dzień kontroli ważnej licencji uprawniającej go do wykonywania tzw. przewozu okazjonalnego;

art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez kierującego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, brak zweryfikowania przez organ czy kierujący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli oraz brak wyjaśnienia w oparciu o jaki stosunek prawny, kierujący miałby wykonywać przedmiotowy przewóz w imieniu skarżącego;

art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z dnia 31 stycznia 2020 r.) oraz brak wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;

naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;

art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji;

art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji w zakresie konieczności zweryfikowania zasad działalności aplikacji [...];

art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że organ orzekający powinien w pierwszej kolejności ustalić czy czynności podejmowane przez niego mieściły się w definicji krajowego transportu drogowego określonej w art. 4 pkt 1 u.t.d.

Skarżący wskazał, że wykonywanie krajowego transportu krajowego zakłada świadczenie odpłatnie usługi przewozu osób lub rzeczy w ramach wykonywania działalności gospodarczej. Organ wydając zaskarżoną decyzję nie tylko nie ustalił czy formalnie skarżący posiada status przedsiębiorcy, ale również nie wykazał, aby czynności przez niego wykonywane posiadały cechy prowadzenia działalności gospodarczej (por. art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców). Skarżący twierdził, że wykonywane przez niego czynności stwierdzone protokołem kontroli nie miały cech wykonywania działalności gospodarczej (powtarzalność czynności, ciągłość, zarobkowy charakter). W szczególności nie otrzymał on wynagrodzenia za swoje czynności od pasażera w kwocie i w sposób podany przez niego. Przejazd pojazdem skarżącego możliwy był dzięki skorzystaniu przez pasażera z platformy internetowej o nazwie [...]. Zapłata za taki przejazd odbywa się na rzecz tej platformy internetowej, nie zaś na rzecz kierowcy. Na wysokość tej zapłaty w żaden sposób nie ma wpływu stanowisko samego kierowcy. Podkreślił dalej, że zgodnie z regulaminem świadczenia usług przez platformę internetową o nazwie [...] karta płatnicza pasażera jest automatycznie obciążana po zakończonym przejeździe. Sam fakt jednorazowego wykonania czynności stwierdzonych protokołem kontroli, w żaden sposób nie świadczy o tym, że czynności te miały cechy zorganizowania czy ciągłości.

W skardze wskazano, że w unormowaniach prawa unijnego i krajowego "przewóz okazjonalny" współbrzmi także ze słownikowym znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako "odnoszący się do określonej okazji - okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej". W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika. W tym też sensie nie może być utożsamiany z przewozem osób taksówką.

Skarżący stwierdził, że na pewno nie wykonywał przewozu okazjonalnego, gdyż immanentną cechą tego rodzaju przewozu, jest to, że przewóz grupy pasażerów następuję z inicjatywy kierującego lub pasażera. W okolicznościach niniejszej sprawy to nie skarżący zainicjował przejazd. Przewóz ten był możliwy dzięki skorzystaniu przez pasażera z aplikacji internetowej kojarzącej kierujących i pasażerów. Zjawisko to jest zbliżone do tzw. carsharingu (carpoolingu), natomiast z pewnością nie mieści się w pojęciu przewozu okazjonalnego.

Skarżący wskazał, że nie doszło również do naruszenia, o którym mowa w lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. i powołał się w tym zakresie na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 września 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 186/20.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transport Drogowego wniósł o jej oddalenie oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.", uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 18 grudnia 2020 r. (nr [...]), utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 15 lipca 2020 r. o nałożeniu na niego kary w wysokości 8.800 zł za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryteria Sąd stwierdza, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W sprawie nie jest kwestionowane, że w dniu 31 stycznia 2020 r. przeprowadzono kontrolę 5 - osobowego pojazdu osobowego Skoda Octavia o nr rej. [...], kierowanego przez skarżącego, który odbył kurs z ul. C. w G. do Portu Lotniczego im. [...] w G. w związku ze skorzystaniem z aplikacji internetowej przez obecną w czasie kontroli w pojeździe osobę. Za wykonany przejazd pasażer uiścił opłatę w wysokości 18 zł, która, zgodnie z protokołem kontroli została uiszczona w gotówce. Pasażer otrzymał elektroniczne potwierdzenie (e-mail) opłacenia usługi przewozu w opisany wyżej sposób. Kontrolowany samochód nie był przy tym oznakowany jako TAXI. Skarżący podczas kontroli okazał wypis licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób samochodem osobowym. Ponadto skarżący prowadzi działalność gospodarczą od dnia 27 stycznia 2012 r., między innymi w zakresie transportu osób.

Skarżący kwestionuje, że na podstawie wyżej wskazanych okoliczności faktycznych należało uznać, że skarżący wykonywał krajowy transport drogowy (w tym przewóz okazjonalny). Skarżący zarzucał, że nie wykonywał transportu drogowego, tym samym nie mógł zostać obciążony karą na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. W ocenie skarżącego, wskazane wyżej okoliczności są także niewystarczające dla uznania, że wykonując przewóz działał jako przedsiębiorca wykonujący działalność gospodarczą. Kwestionował też obowiązek zgłoszenia przedmiotowego pojazdu do posiadanej licencji.

Wykaz naruszeń, obowiązków lub warunków, o których mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d. oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, zgodnie z art. 92a ust. 7 u.t.d. określa załącznik nr 3 do u.t.d.

Stosownie do treści art. 4 pkt 1 u.t.d. krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zgodnie z art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W myśl art. 18 ust. 4a u.t.d., przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że skoro jedyna definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d. jest nieprecyzyjna i nie określa, co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, uzasadnione jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące przewóz okazjonalny przez przepisy prawa wspólnotowego. Przepis § 2 pkt 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Dz. U. UE. L z 2009 r.; 300. s. 8, dalej w skrócie jako "rozporządzenie nr 1073/2009"), za usługi okazjonalne uznaje "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika".

Jak stanowi art. 18 ust. 4b u.t.d., dopuszcza się przewóz okazjonalny samochodami osobowymi (będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy) nie spełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a:

a. prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,

b. na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 i 2320), w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości,

c. po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przez rozpoczęciem przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa.

Zestawienie dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych z definicją przewozu okazjonalnego wywiedzioną na podstawie powołanych wyżej przepisów art. 4 pkt 11 u.t.d. oraz § 2 pkt 4 rozporządzenia nr 1073/2009 pozwala uznać, że przewóz osoby, wykonany w dniu 31 stycznia 2020 r. samochodem marki Skoda Octavia o numerze rejestracyjnym [...] kierowanym przez skarżącego mógł mieć jedynie charakter przewozu okazjonalnego w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d.

Z ustaleń organów wynika, że pasażer zamówił kurs za pomocą aplikacji [...], która skojarzyła go z kierującym. Opłata za przejazd została wyliczona przez aplikację i pasażer po wykonaniu usługi uiścił ją gotówką u kierowcy.

Przejazd ten miał charakter zarobkowy i stanowił przewóz okazjonalny, gdyż nie spełniał przesłanek przewozu regularnego, regularnego specjalnego ani wahadłowego. Nie stanowił też przewozu taksówkowego.

Usługa nie została wykonana na postawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa skarżącego oraz zapłata za usługę nie została ustalona w formie ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu, a zatem nie zostały spełnione przesłanki z art. 18 ust. 4b u.t.d.

Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu karze pieniężnej podlega podmiot wykonujący przewóz drogowy.

Dostrzec należy, że na gruncie polskiego prawa transport drogowy osób jest po pierwsze działalnością o charakterze ściśle reglamentowanym. Po drugie, obowiązujące przepisy ustawy o transporcie drogowym nie stawiają pojęcia przewozów okazjonalnych poza pojęciem wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób.

Ustawodawca odmiennie regulując różne sposoby przewozu osób ma możliwość wprowadzenia określonych środków, których celem jest zapewnienie w praktyce realizacji wynikającego z ustawy zróżnicowania możliwości wykonywania przewozów przez różnych przewoźników. Różny charakter przewozów wiąże się bezpośrednio właśnie z odmiennym uregulowaniem warunków rodzajów licencji, udzielanych na przewozy taksówkowe i pozostałe przewozy. Posiadając licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. można wykonywać przewozy o różnym charakterze, to jest przewozy regularne, specjalne, wahadłowe i okazjonalne, o ile poza posiadaniem licencji na przewóz osób spełnia się dodatkowe warunki dopuszczalności każdego z ww. rodzajów przewozów wynikające z przepisów prawa. Posiadając zaś tzw. "licencję taksówkarską", o której mowa w art. 5b pkt 3 u.t.d. można dokonywać przewozów osób tylko taksówką. Z rozdziału 3 u.t.d. dotyczącego transportu drogowego osób - art. 18 oraz art. 4 pkt 11 tej ustawy wynika, że transport drogowy osób - z wyłączeniem usług przewozu świadczonych taksówką - może mieć charakter przewozu regularnego, regularnego specjalnego, wahadłowego i okazjonalnego.

W przedmiotowej sprawie skarżący posiadał licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, o którym mowa w 5b ust. 1 u.t.d.

Wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób wymaga nie tylko posiadania licencji, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt. 1 u.t.d., ale także spełnienia pozostałych warunków wyznaczonych do wykonywania oznaczonego rodzaju przewozu drogowego tzn. w przypadku przewozu okazjonalnego - wymogu z art. 18 ust. 4a u.t.d., zgodnie z którym przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.

Skontrolowanym w dniu 31 stycznia 2020 r. pojazdem nie wykonywano przewozów o charakterze regularnym, regularnym specjalnym i wahadłowym, przewóz ten nie spełnia bowiem warunków wynikających z art. 4:

– pkt 7 ustawy, zgodnie z którym przewóz regularny to publiczny przewóz osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, na zasadach określonych w ustawie i w ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 8),

– pkt 9 ustawy, zgodnie z którym przewóz regularny specjalny to niepubliczny przewóz regularny określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób,

– pkt 10 ustawy, zgodnie z którym przewóz wahadłowy to wielokrotny przewóz zorganizowanych grup osób tam i z powrotem, między tym samym miejscem początkowym a tym samym miejscem docelowym, przy spełnieniu łącznie następujących warunków:

a) każda grupa osób przewiezionych do miejsca docelowego wraca do miejsca początkowego,

b) miejsce początkowe i miejsce docelowe oznaczają odpowiednio miejsce rozpoczęcia usługi przewozowej oraz miejsce zakończenia usługi przewozowej,

z uwzględnieniem w każdym przypadku okolicznych miejscowości leżących w promieniu 50 km.

Nie ulega zatem wątpliwości, że wykonywany w dniu 31 stycznia 2020 r. samochodem osobowym Skoda Octavia przewóz to przewóz okazjonalny, którym zgodnie z art. 4 pkt 11 u.t.d. jest przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

Stwierdzając powyższe Sąd wziął również pod uwagę, że zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako "odnoszący się do określonej okazji - okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej" (Słownik języka polskiego, pod redakcją Mieczysława Szymczaka, t. II, Warszawa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się bowiem ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika.

W myśl art. 18 ust. 4a u.t.d., zasadą jest, że przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego kontrolowany pojazd Skoda Octavia o wskazanym numerze rejestracyjnym nie spełniał tego wymogu (m.in. zapisy w dowodzie rejestracyjnym). Nie został zatem spełniony warunek wykonywania przewozu okazjonalnego określony w art. 18 ust. 4a u.t.d.

Dla wykonywania przewozów okazjonalnych samochodem osobowym, który nie spełnia ww. kryterium konstrukcyjnego, ani też nie jest pojazdem zabytkowym konieczne jest łączne spełnienie warunków przewodu wynikających z art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d.

Nie miał także miejsca żaden z przypadków określonych w art. 18 ust. 4b u.t.d. uprawniających do wykonywania przewozu okazjonalnego bez spełnienia wymogu konstrukcyjnego pojazdu opisanego w art. 18 ust. 4a tej ustawy. W szczególności nie została spełniona przesłanka określona w art. 18 ust. 4b pkt 2b u.t.d., gdyż nie doszło do zawarcia pisemnej umowy na przewóz osób w lokalu przedsiębiorstwa. Jak wynika z zeznań pasażera w dniu 31 stycznia 2020 r. zamówił on usługę przewozu za pomocą zainstalowanej w swoim telefonie aplikacji, a nie na podstawie pisemnej umowy. Następnie przez aplikację otrzymał informację, że usługa zostanie zrealizowana pojazdem Skoda Octavia oraz ile orientacyjnie będzie wynosiła cena za planowany przez pasażera na terenie G. przejazd z ul. C. do portu lotniczego. Przejazd został zrealizowany, za co pasażer zapłacił gotówką. Za siedzibę przedsiębiorstwa z oczywistych względów nie może być zaś uznany wymieniony wyżej pojazd. Samochód jest w tym wypadku jedynie środkiem i narzędziem, przy pomocy którego przedsiębiorca może zrealizować usługi transportowe, które w przedmiotowej sprawie zaoferował zainteresowanemu pasażerowi za pomocą aplikacji internetowej i poza siedzibą przedsiębiorstwa, a strony umowy, to jest skarżący i pasażer, nie zawarły pomiędzy sobą żadnej pisemnej umowy.

Reasumując tę część rozważań Sąd podzielił stanowisko, że w dniu 31 stycznia 2020 r. skarżący wykonywał pojazdem Skoda Octavia przewóz okazjonalny bez spełnienia wymogu wykonywania takiego przewozu określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. Jednocześnie nie miał miejsca przypadek, o którym mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. uzasadniający odstąpienie od spełnienia wymienionego wymogu.

Zgodnie z art. 92a ust 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewoź drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń, obowiązków lub warunków, o których mowa w art. 92a ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia zgodnie z art. 92a ust. 7 u.t.d. określa załącznik nr 3 do u.t.d.

Powyższe uzasadniało wymierzenie skarżącemu kary pieniężnej w kwocie 8.000 zł na postawie art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.

Także zarzuty skarżącego, co do naruszenia art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4a i 4b u.t.d. w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. nie zasługiwały na uwzględnienie.

Wskazać należy, że zaniechanie zarejestrowania prowadzonej działalności gospodarczej, w tym uzyskania stosownych licencji, nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz za popełnione naruszenia.

W wyroku z dnia 20 stycznia 2009 r. sygn. akt II GSK 670/08 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że z przepisów ustawy o transporcie drogowym "nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego o wszelkich cechach wynikających z przepisów o swobodzie działalności gospodarczej i jej ewidencjonowaniu. Gdyby taka była wola ustawodawcy, nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji byłoby w praktyce niemożliwe, gdyż jedną z podstawowych cech działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego jest właśnie jej prowadzenie na podstawie licencji. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej". Innymi słowy - jak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 16 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Op 529/12 – "wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (obecnie na podstawie ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców), czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej lub rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, lecz faktycznie świadczy odpłatnie usługę przewozu osób lub rzeczy (nawet jednorazowo) odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym".

W świetle tych wyjaśnień wskazać należy, że wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej, czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w odnośnych ewidencjach i rejestrach, lecz rzeczywiście wykonuje odpłatnie (i choćby jednorazowo) usługę przewozu osób lub rzeczy, odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 u.t.d.

Marginalne znaczenie ma zatem - wbrew zarzutom podniesionym w skardze - okoliczność, czy skarżący formalnie posiadał status przedsiębiorcy i czy jego działalność została zgłoszona do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.

Organy właściwie ustaliły, że skarżący wykonywał działalność gospodarczą w zakresie transportu osób. Skarżący już w toku kontroli sam okazał kontrolującym posiadaną przez siebie licencję wystawioną dla niego jako przedsiębiorcę prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] z siedzibą w G. W toku postępowania wyjaśniającego na podstawie danych z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej potwierdzono zaś, że prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza pod wskazaną wyżej firmą ma status aktywnej, nie jest zawieszona i dotyczy m.in. PKD 74.90 (pozostała działalność profesjonalna, naukowa i techniczna, gdzie indziej niesklasyfikowana, 49.39.Z. (pozostały transport lądowy pasażerski, gdzie indziej niesklasyfikowany). Z zeznań świadka wynika zaś, że skarżący pobrał od niego opłatę za wykonaną usługę (wyliczaną przez aplikację, a pobraną w gotówce).

Wbrew zarzutom skargi organ odniósł się także do zasad funkcjonowania aplikacji [...], które są obecnie powszechnie znane. Niezależnie od usługi podmiotu udostepniającego aplikację ("skojarzenie" kierowcy z pasażerem) za samą usługę przejazdu na określonej trasie pobrane z tego tytułu od pasażera środki należne są kierowcy fizycznie wykonującemu przejazd. Trudnym do logicznego uzasadnienia byłoby bowiem, aby kierowcy godzili się na wykonywanie przewozów bez wynagrodzenia, podczas gdy podmiot udostepniający aplikację, pobierałby opłatę, której wysokość jest dodatkowo uzależniona od fizycznej długości pokonywanej przez kierowcę trasy. Poczynione w tym zakresie przez organy ustalenia należy uznać za wystarczające dla stwierdzenia, że skarżący zrealizował przejazd w celu osiągniecia korzyści majątkowej i w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Działanie skarżącego stanowiło element działalność gospodarczej odpowiadającej definicji działalności gospodarczej, zawartej w art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2018 r., poz. 646 ze zm.). Dzięki używanej przez skarżącego aplikacji internetowej dochodziło bowiem do "skojarzenia" skarżącego, jako wykonującego przewóz osób, z potencjalnymi klientami. Aplikacja ta jest sposobem porozumiewania się pomiędzy wykonującym usługę a pasażerem. Bez znaczenia dla oceny i rozstrzygnięcia sprawy pozostaje okoliczność, czy zapłata za przejazd odbywała się na rzecz platformy internetowej – jak twierdził skarżący - nie zaś na rzecz kierowcy, skoro finalnie skarżący otrzymuje stosowne wynagrodzenie za przejazd.

Na podstawie ogółu zgromadzonych w sprawie dowodów należy przyjąć, że czynności stwierdzone protokołem kontroli skarżący wykonywał zarobkowo, w sposób zorganizowany oraz z zamiarem ich wykonywania w sposób ciągły. Z zeznań osoby przesłuchanej w sprawie wynika, że usługa przewozu miała charakter odpłatny. Okoliczność, że skarżący miał zamiar wykonywać tożsame usługi w sposób ciągły, w celach zarobkowych i w sposób zorganizowany wystarczająco wynika z rejestracji w aplikacji jako kierowca.

Wskazać należy, że wyrokiem z 20 grudnia 2017 r. sygn. akt C 434/15 - w odpowiedzi na wniosek o wydanie na podstawie art. 267 TFUE orzeczenia w trybie prejudycjalnym przez sąd gospodarczy nr 3 w Barcelonie, Hiszpania - Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że art. 56 TFUE w zw. z art. 58 ust. 1 TFUE, a także art. 2 ust. 2 lit. d/ dyrektywy 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r dotyczącej usług na rynku wewnętrznym i art. 1 pkt 2 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, zmienionej dyrektywą 98/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 lipca 1998 r., do którego odsyła art. 2 lit. a/ dyrektywy 2000/31/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 czerwca 2000 r. w sprawie niektórych aspektów prawnych usług społeczeństwa informacyjnego, w szczególności handlu elektronicznego w ramach rynku wewnętrznego (dyrektywy o handlu elektronicznym), należy interpretować w ten sposób, że usługę pośrednictwa, taką jak ta, o której mowa w niniejszym postępowaniu, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon (smartphone), między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami, a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Tego rodzaju usługę należy zatem wyłączyć z zakresu stosowania art. 56 TFUE, dyrektywy 2006/123 i dyrektywy 2000/31. Trybunał wskazał, że usługa pośrednictwa świadczona przez przedsiębiorstwo [...] (konkurencyjna aplikacja do aplikacji [...]), polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską, nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Omawianą usługę pośrednictwa pomiędzy klientem (pasażerem) a kierowcą Trybunał uznał za integralną część złożonej usługi, której głównym elementem jest usługa przewozowa, wobec czego należy zakwalifikować ją jako usługę w dziedzinie transportu, a nie usługę społeczeństwa informacyjnego i podlega ona nie postanowieniom art. 56 TFUE dotyczącego swobodnego przepływu usług w ogólności, lecz postanowieniom art. 58 ust. 1 TFUE, będącego przepisem szczególnym, w myśl którego swobodę przepływu usług w dziedzinie transportu regulują postanowienia tytułu dotyczące transportu.

Zaprezentowany wyrok potwierdził prawidłowość oceny charakteru wykonywanej usługi przez skarżącego (usługa transportowa). Skoro bowiem TSUE potraktował firmę prowadzącą analogiczną aplikację, jako wykonującego w części usługę transportową (w zakresie pośrednictwa), to oczywistym jest, że skarżący, jako realizator drugiej części usługi (przewóz pasażera) również wykonywał usługę transportową (zob. w tej materii: wyrok WSA w Krakowie z dnia 29 stycznia 2018 r.; sygn. akt III SA/Kr 1141/17; wyrok WSA w Gliwicach z dnia z 1 kwietnia 2019 r.; sygn. akt II SA/Gl 1048/18; wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 lutego 2018 r.; sygn. akt VI SA/Wa 2358/17 i z dnia 11 lipca 2019 r.; sygn. akt VI SA/Wa 390/19).

Wskazane okoliczności przesądzają, że działanie skarżącego mieściło się w ramach pojęcia krajowego transportu drogowego, czyli podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób pojazdem samochodowym zarejestrowanym w kraju.

Odnosząc się do drugiego naruszenia polegającego na niezgłoszeniu do licencji przedmiotowego pojazdu, Sąd zauważa, że organy prawidłowo, bez wątpliwości, ustaliły, że przedmiotowy pojazd nie został zgłoszony do wyżej wskazanej licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym.

Obowiązek ten wynika z treści art. 14 ust. 1 u.t.d., zgodnie z którym przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił:

1) zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji wspólnotowej, zmiany danych, o których mowa w art. 7a,

2) licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2, zmiany danych, o których mowa w art. 8 - nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania.

Uznać zatem należy, że organ wymierzając karę w tym zakresie nie naruszył art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d. w zw. z lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.

Wbrew twierdzeniom skarżącego bez znaczenia dla stwierdzenia przewozu okazjonalnego jest ilość przewożonych pasażerów. Definicja przewozu okazjonalnego zawarta w powołanym art. 4 pkt 11 u.t.d. nie wyklucza, aby takie usługi mogły być świadczone także na rzecz pojedynczego pasażera. Podkreślić jednocześnie należy, że powołane w skardze na uzasadnienie tego zarzutu rozporządzenie nr 1073/2009 nie można stosować wprost do przewozu wykonywanego samochodami osobowymi z uwagi na cel i zakres przedmiotowy tego aktu, którym jest zapewnienie spójnych ram prawnych dla międzynarodowego autobusowego i autokarowego przewozu osób na terytorium Wspólnoty. Również z definicji usług okazjonalnych zawartej w art. 2 pkt 4 wymienionego rozporządzenia określającej te usługi jako nieobjęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika, nie można wywodzić wniosku, że dla kwalifikacji usługi przewozowej jako okazjonalnej niezbędnym jest stwierdzenie w każdym przypadku przewozu co najmniej dwóch osób (grupy osób). Zdaniem Sądu, z przepisu tego wynika, że przewóz grup pasażerów powinien stanowić zasadę organizowania usług okazjonalnych, co jednak nie dyskwalifikuje świadczenia usług okazjonalnych na rzecz pojedynczego pasażera. Zawarty w art. 2 pkt 4 rozporządzenia nr 1073/2009 zwrot "przewóz grup pasażerów utworzony z inicjatywy zleceniodawcy", w odniesieniu do przewozu osób samochodem osobowym należy rozumieć w ten sposób, że daje zleceniodawcy swobodę w zakresie wyboru, czy przewóz dotyczy jednego pasażera, czy też ich większej liczby.

W sprawie przeprowadzono postępowanie dowodowe, które pozwoliło na ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych z punktu widzenia norm prawa materialnego znajdujących w sprawie zastosowanie.

Zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. organ ma obowiązek podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z powyższej regulacji wynika zatem, że to organ, jest dysponentem postępowania dowodowego. To zatem organ, a nie strona, ma za zadanie określić w oparciu o jakie obowiązujące przepisy prawa materialnego - zgodnie z treścią adekwatnych dla sprawy przepisów - okoliczności faktyczne rozstrzygają o ich zastosowaniu, a następnie przy pomocy dostępnych środków dowodowych stwierdzić, czy okoliczności te zaistniały w danej sprawie.

Podkreślenia wymaga, że zaskarżone rozstrzygniecie nie zostało oparte jedynie na protokole kontroli, lecz także na innych dowodach z dokumentów (m.in. dowód rejestracyjny pojazdu, wypis z licencji, wyciąg z CEIDG), oględzinach pojazdu oraz zeznaniach świadka. Z kolei skarżący nie przestawił żadnych dowodów, które podważyłyby poczynione przez organ ustalenia, że jako przedsiębiorca wykonywał na podstawie udzielonej licencji okazjonalny przewóz osób z naruszeniem warunków tego przewozu określonych w art. 18 ust. 4a u.t.d. Sąd stoi zatem na stanowisku, że postepowanie wyjaśniające w przedmiotowej sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy.

W sprawie nie doszło także do naruszenia przepisów art. 8, art. 107 § 3, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Organy działały zgodnie z tymi przepisami, a w szczególności uzasadnienia decyzji obu instancji zawierają wszelkie wymagane elementy.

W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie podzielił zarzutów skargi ani nie znalazł podstaw do jej uwzględnienia z urzędu na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a.

W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił wniesioną skargę.

Niniejszy wyrok został wydane na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszonym na podstawie art. 119 ust. 2 p.p.s.a.

Orzeczenia sądów administracyjnych powoływane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym, orzeczenia.nsa.gov.pl.