Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 381/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2008-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 132 poz 1115
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Józef Kremis Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca) Asesor WSA Magdalena Jankowska-Szostak Protokolant Monika Mikołajczyk po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 marca 2008 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi S. B. jest decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W., którą organ ten – powołując się na art. 12 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.) oraz § 8 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) i art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. – utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. Nr [...] z dnia [...], (znak: [...]) odmawiającą uchylenia własnej decyzji Nr [...] z dnia [...], (znak: [...]) o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz .

W postępowaniu wyjaśniającym organy sanitarne ustaliły, że S. B. urodzony [...] , był zatrudniony: od dnia:

- [...]. do dnia [...] w "A" w K. na stanowisku spawacza;

- od dnia [...] do dnia [...] w "B" S.A. w G. na stanowisku spawacza;

- od dnia [...] do dnia [...] w "C" we W., [...] w G. na stanowisku spawacza;

- od dnia [...] do dnia [...] w "D" w T. [...] w G. (zakład zlikwidowany) na stanowisku spawacza-montera;

- od dnia [...] do dnia [...] w "E" S.A. Oddział "F" w P. na stanowisku wartownika i starszego wartownika;

- od dnia [...] do dnia [...] w "G" Sp. z o.o. w L. na stanowisku strażnika ochrony.

Organy sanitarne ustaliły, że pracując na stanowisku spawacza był narażony na hałas. Przekroczenia NDN stwierdzono w "B" S.A. w G., w pozostałych zakładach pracy brak jest wyników pomiarów hałasu z okresu zatrudnienia zainteresowanego. Wg pomiarów wykonywanych w latach [...] na stanowisku pracy spawacza (analogicznym do zajmowanego przez stronę) w "A" w K. poziom hałasu wynosił od 79 do 82 dB/A/). Wg pomiarów z dnia [...] wykonanych na analogicznym stanowisku pracy do zajmowanego przez stronę w "B" w G., poziom hałasu przekraczał dopuszczalne normatywy higieniczne i kształtował się na poziomie od 86,8 -88,8 dB. Równoważny poziom natężenia dźwięku na stanowisku pracy wartownika, starszego wartownika i strażnika ochrony, wg pomiarów z dnia [...], wynosił od 49,2 do 67,3 dB (uważany za bezpieczny dla narządu słuchu).

W związku z zgłoszeniem w [...] podejrzenia choroby zawodowej – obustronny trwały ubytek słuchy typu ślimakowego spowodowany hałasem - zainteresowany skierowany został do "H" we W. - Oddział w L., gdzie był badany.

Ośrodek ten w dniu [...] wydał orzeczenie lekarskie Nr [...], (znak: [...]) o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz, u zainteresowanego.

W uzasadnieniu powyższego orzeczenia stwierdzono, iż: "(...) Wykonane w naszym Ośrodku badania audiometrii tonalnej i impedancyjnej oraz tympanometryczne wykazały u pacjenta obustronny ubytek słuchu typu odbiorczego, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkość 55 dB dla ucha prawego i 55 dB dla ucha lewego (...)". Mimo stwierdzenia głębokiego ubytku słuchu rozpoznanie choroby zawodowej niemożliwe jest ze względów formalnych (...) zgłoszenie choroby zawodowej oraz jej rozpoznanie może nastąpić u pracownika lub byłego pracownika ([...), w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym lub po zakończeniu pracy w takim narażeniu, nie później jednak niż w okresie, który został określony w wykazie chorób zawodowych. W odniesieniu do obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, ustawodawca określił ten termin na 2 lata. W przypadku pacjenta od ustania zatrudnienia w narażeniu na hałas upłynął okres 24 lat, stąd nie można w tym przypadku wiązać stwierdzanego ubytku słuchu z narażeniem zawodowym".

W trybie odwoławczym zainteresowany był badany w "I" w Ł. "I" w dniu [...] wydał orzeczenie lekarskie ([...]) o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz, uzasadniając swoje stanowisko tym, iż: "Przeprowadzone aktualnie kompleksowe badania audiologiczne zweryfikowane audiometrią obiektywną (tympanometria, ABR) z uwzględnieniem audiometrii słownej i uzupełnione o ocenę układu równowagi (ENG) wykazały u ww. odbiorczy ubytek słuchu (UP - 61,6 dB, UL - 55 dB) o lokalizacji ślimakowej (dodatni objaw wyrównania głośności, dyskryminacja mowy poniżej 100 %). Analiza przebiegu pracy zawodowej i oceny narażenia zawodowego wykazała, że (...) w okresie zatrudnienia jako spawacz i spawacz-monter narażony był na hałas (ok. 10 lat) przekraczający okresowo wartości normatywne. Natomiast od [...] zatrudniony był na stanowisku wartownika bez narażenia na hałas. Brak badań profilaktycznych udokumentowanych audiogramem z okresu zatrudnienia uniemożliwia ocenę wpływu hałasu na narząd słuchu u ww. Wnioskowanie w toczącym się postępowaniu diagnostyczno-orzeczniczym w trybie odwoławczym oparte jest o wyniki aktualnie przeprowadzonych badań audiologicznych oraz analizę całej dokumentacji załączonej do skierowania w tym dokumentacji lekarskiej i wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez Inspektora Sanitarnego w G. Biorąc od uwagę, że ekspozycja na hałas ustała 17 lat temu, a ww. choruje na schorzenia ogólnoustrojowe (takie jak: cukrzyca typu II, hiperlipidemia, nadciśnienie tętnicze) mające istotny wpływ na stan słuchu, brak jest merytorycznych podstaw do uznania związku przyczynowego pomiędzy aktualnym stanem słuchu, a odległym w czasie narażeniem na hałas i rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu."

W oparciu o powyższe orzeczenia lekarskie oraz ocenę narażenia zawodowego "B" w G, "E" S.A. "F" w P., decyzją z dnia [...] (Nr [...]), Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. nie stwierdził choroby zawodowej -obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz u zainteresowanego.

Rozpatrując odwołanie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W., decyzją Nr [...] z dnia [...], uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wskazując w uzasadnieniu na nie wyjaśnienie kwestii, czy w archiwum "E" S.A. znajdują się wyniki pomiarów na stanowisku wartownika, a także na brak uzasadnienia dlaczego jedne zakłady pracy zostały uwzględnione a inne nie w postępowaniu.

W toku ponownego postępowania organ sanitarny: uzupełnił oceny narażenia zawodowego ("G" Sp. z o.o. w L.; "C" we W., "A" w K.); uzyskał pisma "E" "F" z dnia [...] o braku w archiwum wyników pomiaru z lat [...] na stanowisku wartownika; uzyskał uzupełniającą opinie "H" we W. Oddział w L. z dnia [...], o braku podstaw – w świetle nowych materiałów - do zmiany poprzedniego orzeczenia lekarskiego; uzyskał wyniki pomiarów natężenia hałasu na stanowisku pracy wartownika z dnia [...] w "F" P., stwierdzające, że poziom ekspozycji na hałas nie przekracza wartości dopuszczalnych – 85 dB, wynosił od 49,2 do 67,3 dB.

W związku z powyższym, decyzją Nr [...] z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. nie stwierdził choroby zawodowej - obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz . Decyzja powyższa została doręczona stronie w dniu [...].

Wnioskiem z dnia [...] skierowanym do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G., strona wystąpiła o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] powołując jako podstawę art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W uzasadnieniu podniesiono, że w październiku [...]. weszła w posiadanie nowego dowodu w sprawie choroby zawodowej narządu słuchu u zainteresowanego, tj. dokumentu pt.: Oceny skutków eksploatacji [...] na terenie "F", przeprowadzonej pod kierunkiem prof. dr hab. inż. E. P. z Akademii [...] w K., sporządzonej w lutym [...]. Z dokumentu tego wynika, zdaniem strony, że praca wartownika, czy strażnika wykonywana w czasie zatrudnienia w "E" S.A. oraz "G" Sp. z o.o., była pracą w warunkach narażenia zawodowego na szkodliwy hałas.

W związku z powyższym, postanowieniem z dnia [...] (znak [...]) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. wznowił postępowanie w sprawie. W jego trakcie przesłuchano świadka (przełożonego strony w czasie zatrudnienia w "E" S.A. Oddział "F" w P. oraz "G" Sp. z o.o. w L.). W trakcie przesłuchania, dnia [...] świadek stwierdził, iż "do narażenia na hałas w czasie pełnienia służby mogło dojść podczas ochrony materiałów wybuchowych przy szybie, a źródłem były pracujące maszyny, prąd powietrza. Powyższe czynności odbywały się 2 lub 3 razy w tygodniu od ok. 11-tej godz. do 15-tej godz. Ponadto do narażenia na hałas mogło dojść podczas ćwiczeń strzelania z broni palnej służbowej, które odbywały się ok. raz lub dwa razy w roku."

Rozpatrując sprawę w ramach postępowania wznowieniowego, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. decyzją Nr [...] z dnia [...] odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...]. W uzasadnieniu stwierdzono, iż dowody przedstawione przez wnioskodawcę nie wniosły nowych, istotnych danych do sprawy co do narażania na hałas w czasie wykonywania pracy na stanowisku strażnika, czy wartownika, dlatego brak podstaw do wzruszenia wcześniej wydanej decyzji.

W odwołaniu zainteresowany podniósł m.in., iż z uwagi na pojawienie się nowych okoliczności, konieczne stało się skierowanie go na ponowne badanie lekarskie.

"I" w Ł. w piśmie z dnia [...] (znak [...]) poinformował, że po przeanalizowaniu zgromadzonej dokumentacji, w tym nowych dowodów w postaci protokołu z przesłuchania świadka, oceny skutków eksploatacji górniczej na terenie [...] "F", dołączonej do akt przez stronę, podtrzymuje pod względem merytorycznym oraz formalnym treść orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] oraz podziela stanowisko "H" we W. Oddział w L. W piśmie tym stwierdzono, iż: "Karta oceny narażenia zawodowego z "E" S.A. "F" z dn. [...] potwierdza brak narażenia na hałas na stanowisku wartownika i strażnika ochrony". Udostępniony dokument: "Ocena skutków eksploatacji [...] na terenie [...] "F", oraz protokół z przesłuchania świadka, (...) potwierdziły tylko brak narażenia na hałas stwarzający ryzyko uszkodzenia słuchu w latach [...]". W podsumowaniu stwierdzono, że "w spornym okresie lat [...] na stanowiskach, które zajmował zainteresowany występowały natężenia dźwięku nie przekraczające 70 dB, a więc bezpieczne (wg współczesnej wiedzy medycznej) dla narządu słuchu człowieka, za które uważa się poziomy dźwięku do 80 dB."

Rozpatrując odwołanie, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W., decyzją z dnia [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu Wojewódzki Inspektor Sanitarny zważył, że do stwierdzenia choroby zawodowej przez Inspekcję Sanitarną muszą być spełnione jednocześnie, jak to wynika z definicji choroby zawodowej zawartej w § 2 ust. 1 i § 5 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia z 2002 r., dwa warunki: 1. choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych; 2. choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy. Natomiast w sprawie, uprawnione placówki służby zdrowia, wprawdzie rozpoznały u zainteresowanego odbiorcze uszkodzenie słuchu typu ślimakowego, jednak nie uznały związku pomiędzy tym schorzeniem, a pracą zawodową z uwagi na odległe w czasie narażenie na hałas.

Organ podniósł, że jak wynika z obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., zgłoszenie choroby zawodowej oraz jej rozpoznanie może nastąpić u pracownika lub byłego pracownika w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym lub po zakończeniu pracy w takim narażeniu, nie później jednak niż w okresie, który został określony w wykazie chorób zawodowych. W odniesieniu do obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, ustawodawca określił ten termin na 2 lata. Tymczasem strona, zdaniem organu, - wg przeprowadzonej oceny narażenia zawodowego - od [...] nie była narażony na hałas stwarzający ryzyko uszkodzenia słuchu, gdyż poziom natężenia dźwięku na zajmowanych przez niego stanowiskach (strażnika, wartownika) nie przekracza 70 dB, co potwierdzają pomiary z dnia [...]. Natomiast według stanu współczesnej wiedzy medycznej, za bezpieczny dla narządu słuchu uważa się hałas nie przekraczający 80 dB ("Choroby zawodowe" pod red. prof. Kazimierza Marka, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001).

Zdaniem organu, nowy dokument - opracowanie na temat skutków eksploatacji [...] na terenie [...] "F" sporządzone przez pracowników Akademii [...] w K. - nie dotyczy warunków pracy na terenie "F" lecz emisji hałasu do środowiska naturalnego (poza obszary zakładu pracy). Natomiast dopuszczalny poziom emisji hałasu do środowiska regulują odrębne przepisy prawne, nie mające zastosowania dla oceny warunków na poszczególnych stanowiskach pracy. Interpretacja wyników zamieszczona w powyższym opracowaniu została dokonana w oparciu o załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ochrony środowiska przed hałasem i wibracjami (Dz. U. z 1980 r. Nr 24 poz. 90). Zgodnie z jego postanowieniami hałas emitowany w ciągu dnia nie może przekraczać 50 dB/A/ natomiast w nocy 40 dB/A/. Natomiast uszkodzenie słuchu może powodować dopiero długotrwałe przebywanie w zasięgu oddziaływania hałasu powyżej 80 dB, a najwyższe dopuszczalne natężenie hałasu na stanowisku pracy nie może przekraczać 85 dB.

Zdaniem organu, nawet przyjmując założenie, że pracując na stanowisku spawacza odwołujący się był narażony na hałas stwarzający ryzyko uszkodzenia słuchu, to w latach [...] jako strażnik, wartownik pracował w warunkach, w których równoważny poziom natężenia dźwięku wynosił od 49,2 do 67,3 dB, był zatem całkowicie bezpieczny dla narządu słuchu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. S.B. wniósł o uchylenie decyzji organu drugiej instancji.

Skarżący podniósł, że praca w charakterze wartownika i strażnika miała miejsce w latach: [...]. Natomiast badania o natężeniu hałasu przeprowadzono w roku [...], dlatego nie mogą być miarodajne dla oceny narażenia zawodowego na hałas. Faktem ogólnie znanym jest nieustanny postęp techniczny, wyrażający się w coraz to nowych rozwiązaniach, mających przeciwdziałać szkodliwym warunkom pracy.

Ponadto wskazał, że ocena skutków eksploatacji [...] na terenie [...] "F" sporządzona przez zespół naukowców Akademii [...] w K., jednoznacznie stwierdza, że na terenie "F", a co za tym idzie podczas jego pracy w tym zakładzie, znajdowały się urządzenia emitujące nadmierny hałas. Wprawdzie wskazane w tej "Ocenie" zagrożenie nadmiernym hałasem odnoszą się głównie do ochrony środowiska, jednakże z tego niekwestionowanego faktu płynie logiczny wniosek, że hałas, który jest szkodliwy dla środowiska, jest również niebezpieczny dla człowieka, tym bardziej pracującego wśród przedmiotowych urządzeń.

Skarżący się wskazał także, że zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego wystąpienie czynników szkodliwych w środowisku pracy nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm, zatem brak informacji o przekroczeniach dopuszczalnych norm nie może przesądzić o wydaniu decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Pełnomocnik skarżącego na rozprawie podtrzymał skargę, podkreślając dodatkowo, iż nie przeprowadzenie przez ostatnie 15 lat pracy skarżącego badań natężenia hałasu, nie może obciążać negatywnymi skutkami skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), w tym również na decyzje wydawane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c").

Skargę należało oddalić, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Podnieść należy, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, która zakończona została decyzją ostateczną pozostającą pod szczególną ochroną zasady trwałości decyzji administracyjnych, wyrażoną w art. 16 k.p.a. Dlatego wznowienie może nastąpić jeżeli postępowanie w którym ta decyzja zapadła, dotknięte było kwalifikowaną wadliwością wskazaną w przepisach k.p.a. W przedmiotowej instytucji przejawia się również wyraźnie aspekt o charakterze materialnoprawnym, tj. możliwość ponownego merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że strona - z powołaniem na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - wnioskiem z dnia [...] wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją organu pierwszej instancji z dnia [...]. Wskazując w uzasadnieniu jako powód, wejście w październiku [...] w posiadanie dokumentu pt.: Ocena skutków eksploatacji [...] na terenie [...] "F", sporządzonego w [...]. Jej zdaniem potwierdza on, że w okresie zatrudnienia w "E" S.A. "F" oraz "G" Sp. z o.o. w L., pracowała w warunkach narażenia zawodowego na hałas, mającego wpływa na stan słuchu.

W tej sytuacji, w sposób uzasadniony Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. jako organ I instancji wznowił postępowanie zakończone jego decyzją ostateczną z dnia [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz -. z powodu nie występowania czynników szkodliwych w środowisku pacy.

Tym nowym dowodem, istniejącym wcześniej a nieznanym organowi wydającemu rozstrzygnięcie była niewątpliwie przedmiotowa "Ocena", natomiast okolicznościami faktycznymi zawarte w niej wyniki pomiaru hałasu emitowane do środowiska na terenie [...] "F", gdzie zainteresowany wykonywał pracę strażnika, czy wartownika.

W następstwie przeprowadzonego postępowania wydana została przez organ pierwszej instancji decyzja z dnia [...] (Nr [...]), odmawiająca uchylenia decyzji dotychczasowej z dnia [...] (Nr [...]). Z kolei decyzja organu pierwszej instancji utrzymana została w mocy decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W., wydaną w dniu [...].

Wskazać należy, że granica postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest wyznaczona zakresem sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego, ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, oraz w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa (art. 151 § 1 pkt 1 i 2 i § 2 k.p.a.).

Przedmiotem rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie, w której wznowiono postępowanie administracyjne, była decyzja w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej uszkodzenia słuchu, z powodu braku narażenia zawodowego na hałas, w określonym okresie zatrudnienia zawodowego.

Powstaje więc kwestia oceny, czy organy sanitarne zasadnie, po przeprowadzeniu postępowania rozpoznawczego, uznały, iż ujawniony nowy dowód a także nowe okoliczności faktyczne nie dały podstawy do uchylenia dotychczasowej decyzji odmawiającej uznania choroby zawodowej z powodu braku narażenia zawodowego.

Rozpatrując przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. należy podkreślić, iż uchylenie decyzji ostatecznej może nastąpić tylko wtedy, gdy okoliczności stanowiące podstawę wznowienia okażą się na tyle istotne, że wywrą bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie zawarte w decyzji ostatecznej. Co oznacza, że w sprawie mogłaby zapaść decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego (zob. np. wyrok NSA z 8 czerwca 2000 r., V SA 1885/99; wyrok NSA OZ w Łodzi z 29 października 1999 r., I SA/Łd 1440/97 - POP 2001, nr 2, poz. 29; wyrok NSA z 6 stycznia 1998 r., IV SA 1302/97; wyrok NSA z 25 czerwca 1985 r., I SA 198/85 - ONSA 1985, nr 1, poz. 35; wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 marca 2006 r., IV SA/Wa 2510/05, LEX nr 202375).

Na wstępie zwrócenia uwagi wymaga, iż kluczowe znaczenie dla postępowania w przedmiocie ustalenia choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia ma należyte ustalenie stanu faktycznego. Istotne jest przy tym, aby konieczne w sprawie ustalenia dotyczyły faktów prawotwórczych, a więc mających wpływ na załatwienie sprawy. Chodzi zatem o ustalenia dotyczące stanu faktycznego wyrażonego w normie prawnej.

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że postępowanie o rozpoznanie choroby zawodowej u zainteresowanej strony zostało rozpoczęte po rządami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Zatem przepisy zawarte w tym akcie znajdują zastosowanie w sprawie.

Według § 2 ust. 1 powyższego rozporządzenia Rady Ministrów, przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

W świetle powyższego w sprawie, przedmiotem której jest stwierdzenie choroby zawodowej, ustalenia wymagało: 1) czy choroba mieści się w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do wskazanego rozporządzenia; 2) czy choroba spowodowana została działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Oceniając działanie czynnika szkodliwego uwzględnić należy przy tym rodzaj, stopień i czas narażenia zawodowego jak i sposób wykonywania pracy (§ 2 ust. 3). Ponadto, zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia, zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej oraz jej rozpoznanie mogło nastąpić u pracownika lub byłego pracownika, zwanego dalej "pracownikiem", w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym lub po zakończeniu pracy w takim narażeniu, nie później jednak niż w okresie, który został określony w wykazie chorób zawodowych. W odniesieniu do obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, ustawodawca określił ten termin na 2 lata.

Zgodnie z § 5 ust.1 wskazanego rozporządzenia Rady Ministrów, właściwym do orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej lub braku podstaw do jej rozpoznania jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach w sprawie specjalizacji lekarskich niezbędnych do orzekania w zakresie chorób zawodowych, zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3. W szczególności, jak wynika z ust. 2 pkt 1 jednostkami orzeczniczymi I stopnia są poradnie i oddziały chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy, zaś według § 5 ust. 3 pkt 1 jednostkami orzeczniczymi II stopnia są poradnie, oddziały i kliniki chorób zawodowych jednostek badawczo – rozwojowych w dziedzinie medycyny pracy.

Szczególnym rodzajem dowodu w sprawie choroby zawodowej jest więc, w świetle regulacji rozporządzenia z 2002 r., orzeczenie lekarskie - o którym mowa w § 6 ust. 1 - mające walor opinii wyspecjalizowanej jednostki medycznej.

Zgodnie z § 8 ust.1 wskazanego rozporządzenia, właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim, oraz w ocenie narażenia zawodowego pracownika.

W rozpatrywanej sprawie organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej przed wydaniem, w postępowaniu zwykłym, decyzji ostatecznej o braku podstaw do uznania przedmiotowej choroby zawodowej, zebrał istotny dla sprawy materiał dowodowy, na który składały się w szczególności orzeczenia medyczne dwóch specjalistycznych jednostek: "H" we W. Oddział w L. (orzeczenie z dnia [...] i uzupełniające z dnia [...]); "I" w Ł. (orzeczenie z dnia [...] i uzupełniające z dnia [...]). Zgromadził karty oceny narażenia zawodowego sporządzone na urzędowym formularzu, odnoszące się do rozpatrywanej jednostki chorobowej. W tym: Kartę oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej za okres od [...] do [...] - zatrudnienia w "G" Sp. z o.o. na stanowisku strażnika ochrony w "F" w P.; Kartę oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej za okres od [...] do [...] – zatrudnienia na stanowisku wartownika na powierzchni w "E" S.A. "F" w P.

Należy zauważyć, że organ sanitarny uwzględnił wyniki pomiarów natężenia hałasu na stanowisku strażnika ochrony dokonane w [...] przez specjalistyczną firmę. Natomiast nie uwzględnił dokumentacji wyników pomiarów z narażenia pracownika na hałas z okresu pracy na stanowisku strażnika i wartownika, ponieważ takich badań nie prowadzono.

Orzeczenia lekarskie (orzeczenie "H" we W. Oddział w L. i "I" w Ł.), wydane po badaniach zainteresowanej strony i po uwzględnieniu innych dowodów dostępnych w sprawie, zawierają jednoznaczne stanowisko o rozpoznaniu u zainteresowanego odbiorczego uszkodzenie słuchu typu ślimakowego, jednak nie uznają związku pomiędzy tym schorzeniem, a pracą zawodową z uwagi na odległe w czasie narażenie na hałas, tj. w szczególności brak narażenia na hałas w okresie zatrudnienia na stanowisku wartownika i strażnika, poczynając od 1988 r. Przedłożone oceny narażenia zawodowego potwierdzały brak narażenia pracownika na hałas w tym okresie.

W ramach postępowania zwykłego, właśnie w oparciu o powyższe orzeczenia lekarskie oraz oceny narażenia zawodowego, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. wydał dnia [...] decyzję ostateczną, o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, z uwagi na brak narażenia na nadmierny hałas w czasie pracy. Wskazując dodatkowo, że potwierdzają to wyniki pomiaru natężenia hałasu wykonane w [...] z których wynika, że wartość poziomu ekspozycji na hałas na stanowisku wartownika wynosiła średnio 59,8 dB. Natomiast, zgodnie z aktualnym stanem wiedzy medycznej, za bezpieczny dla narządu słuchu uważa się hałas nie przekraczający 80 dB ("Choroby zawodowe",pod red. prof. Kazimierza Marka, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001).

Istotną okolicznością faktyczną, przewidzianą w rozporządzeniu z 2002 r., która miała wpływ na wynik rozpatrywanej sprawy zakończonej decyzją ostateczną, był więc brak narażenia zawodowego strony na hałas w ostatnim okresie zatrudnienia stwarzający ryzyko uszkodzenie słuchu.

We wskazanej - jako przesłanka wznowienia postępowania - "Ocenie" stwierdzono, iż wykonane badania wykazały, że wszystkie obiekty "F" w mniejszym lub większym stopniu, zarówno w porze dziennej jak i nocnej, emitują nadmierny hałas do środowiska naturalnego. Niemniej, jak słusznie podniosły ograny sanitarne, zawarte w tym dokumencie ustalenia nie dotyczą warunków pracy na terenie "F", lecz emisji hałasu do środowiska naturalnego (poza obszary zakładu pracy). Ponadto należy wskazać, że przedmiotowa "Ocena" nie wskazuje jakie emitowany hałas osiąga normy, mówi jedynie o nadmiernym hałasie. Natomiast, jak zasadnie wskazano, dopuszczalny poziom emisji hałasu do środowiska regulują odrębne przepisy prawne, nie mające zastosowania dla oceny warunków na poszczególnych stanowiskach pracy. Interpretacja wyników zamieszczona w powyższej "Ocenie" została dokonana w oparciu o załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ochrony środowiska przed hałasem i wibracjami (Dz. U. z 1980 r. Nr 24 poz. 90). Zgodnie z tym załącznikiem, hałas emitowany w ciągu dnia nie może przekraczać 50 dB, natomiast w nocy 40 dB. Należy podkreślić, co wskazano w decyzji ostatecznej o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, że uszkodzenie słuchu może powodować dopiero długotrwałe przebywanie w zasięgu oddziaływania hałasu powyżej 80 dB, a najwyższe dopuszczalne natężenie hałasu na stanowisku pracy nie może przekraczać 85 dB.

Natomiast powołane jako nowa okoliczności, zeznanie świadka z dnia [...] o narażeniu na hałas w czasie pełnienia służby wartownia strażnika, odnosi się jedynie do określonych, jednostkowych zdarzeń i oparta jest na subiektywnych odczuciach świadka, a nie obiektywnych badaniach.

W tym stanie, organy sanitarne zasadnie uznały, że wskazane przez stronę nowe dowody i okoliczności faktyczne nie podważają ustaleń, że strona w latach [...] pracowała w warunkach, w których równoważny poziom natężenia dźwięku wynosił od 49,2 do 67,3 dB i był zatem całkowicie bezpieczny dla narządu słuchu. W konsekwencji, trafnie organy sanitarne uznały, że w przedmiotowej sprawie nie stwierdzono żadnych istotnych okoliczności faktycznych i dowodów, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy zakończonej decyzją ostateczną w zwykłym postępowaniu.

Fakt nierzetelnej analizy akt sprawy ujawniony po wydaniu decyzji ostatecznej w trybie zwyczajnym – podniesiony w skardze i na rozprawie - nie oznacza, że okoliczność wadliwie ustalona a wynikająca z posiadanego przez organ materiału dowodowego, może być traktowana jako nieznana pozwalająca na wznowienie postępowania administracyjnego. Błędna ocena okoliczności faktycznych nie jest tym samym, co brak wiedzy o tej okoliczności. Dlatego odmienna a nawet błędna ocena dowodu, który istniał i był znany organowi nie może stanowić uzasadnienia wznowienia postępowania w trybie art. 145 §1 pkt 5 k.p.a.

Z tych powodów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.