Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2989/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-04-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 169 us. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2344
law: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe.
article: art7, 75 § 1 i 77 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rząsa (spr.), asesor WSA Agnieszka Wąsikowska, Protokolant ref. Luiza Cycling, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi Syndyka masy upadłości J. Przedsiębiorstwa Budowlanego B. S.A. w upadłości likwidacyjnej na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej również: "Główny Inspektor" lub "GIOŚ") z [...] sierpnia 2018 r., znak: [...] (dalej również: "zaskarżona decyzja"), utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej również: "Wojewódzki Inspektor" lub "WIOŚ") z [...] kwietnia 2018 r., znak: [...] wymierzającą dla [...] Spółka Akcyjna w upadłości likwidacyjnej, ul. [...],[...] (dalej również: "Spółka") administracyjną karę pieniężną w wysokości 2 000 zł za nieprzekazanie Marszałkowi Województwa [...] zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów, o których mowa w art. 237 ust. 1 pkt 1 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2018 r., poz. 992; dalej: "ustawa o odpadach") za 2013 r., w terminie określonym w pkt 2 ostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, znak: [...] z [...] czerwca 2016 r. oraz ustalającą termin przekazania Marszałkowi Województwa [...] zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości wytworzonych odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania odpadów za 2013 r. na 14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna.

II. Zaskarżona decyzja została oparta na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych.

II.1. Marszałek Województwa [...] pismem z [...] grudnia 2014 r.. znak: [...] przekazał Wojewódzkiemu Inspektorowi listę podmiotów, które nie przedłożyły zbiorczych zestawień danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów za 2013 r. Na powyższej liście umieszczone zostało [...] S.A. W związku z tą informacją Wojewódzki Inspektor w decyzji znak: [...] z [...] czerwca 2016 r. wymierzył Spółce karę pieniężną w wysokości 500 zł za to, że nie sporządziła i nie przekazała Marszałkowi Województwa [...] zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów za 2013 r. oraz ustalił termin 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, do przekazania Marszałkowi Województwa [...] zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów za 2013 r. Decyzją z [...] października 2017 r., znak: [...] Główny Inspektor utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora z [...] czerwca 2016 r. znak: [...].

II.2. Marszałek Województwa [...] w piśmie z [...] stycznia 2018 r., znak: [...] poinformował, iż Spółka nie wywiązała się z nałożonego obowiązku i nie przedłożyła zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów za 2013 rok.

II.3. W związku z powyższym Wojewódzki Inspektor decyzją z [...] kwietnia 2018 r., wydaną na podstawie art. 200 ust. 4 i 5 w związku z art. 237 ust. 1 ustawy o odpadach oraz art. 125 ustawy z 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1688 z późn. zm., dalej: "ustawa o zużytym sprzęcie") wymierzył administracyjną karę pieniężną dla [...] Spółka Akcyjna w upadłości likwidacyjnej, ul. [...], [...], w wysokości 2 000 zł za nieprzekazanie Marszałkowi Województwa [...] zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów, o których mowa w art. 237 ust.1 pkt 1 ustawy o odpadach za 2013 rok, w terminie określonym w pkt 2 ostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, znak: [...] z dnia [...] czerwca 2016 roku. Ponadto, Wojewódzki Inspektor ustalił termin przekazania Marszałkowi Województwa [...], zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości wytworzonych odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania odpadów za 2013 r. na 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 200 ust. 4 ustawy o odpadach w przypadku nieprzekazania sprawozdania w terminie określonym w decyzji wydanej na podstawie ust. 3, podmiot podlega administracyjnej karze pieniężnej w wysokości 2 000 zł. W związku z tym, że strona nie przekazała Marszałkowi Województwa [...] zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów za 2013 r., w wyznaczonym terminie tj. 14 dni, od dnia w którym decyzja stała się ostateczna, Wojewódzki Inspektor pismem znak: [...] z [...] lutego 2018 r. zawiadomił Spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 2 000 zł, na podstawie art. 200 ust. 4 i 5 i art. 237 ust. 1 ustawy o odpadach w związku z art. 125 ustawy o zużytym sprzęcie. Jako dowód w prowadzonym postępowaniu dopuszczono m.in. pismo Marszałka Województwa [...] z [...] stycznia 2018 r., znak: [...]., informujące, że strona nie przekazała "Zbiorczego zestawienia danych o odpadach (...)" za 2013 rok. Zdaniem organu I instancji, w związku z tym, że Spółka będąc zobowiązaną ostateczną decyzją Wojewódzkiego Inspektora, [...] z [...] czerwca 2016 r. do przekazania Marszałkowi Województwa [...] zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów za 2013 r., w terminie ustalonym zgodnie z art. 200 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, nie przekazała przedmiotowego zbiorczego zestawienia wyczerpane zostały przesłanki zawarte w art. 200 ust. 4 i 5 ustawy o odpadach. W toku postępowania syndyk nie skorzystał z prawa zapoznania się z aktami sprawy, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów materiałów oraz zgłoszenia żądań.

II.4. Odwołanie od wskazanej wyżej decyzji wniósł syndyk Spółki, zarzucając zaskarżonej decyzji m.in. naruszenie art. 7, 75 § 1 i 77 § 1 k.p.a. oraz wskazując na brak w dokumentacji Spółki informacji świadczącej o rodzajach i ilości wytworzonych odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania odpadów za 2013 r.

II.5. Główny Inspektor wskazaną na wstępie decyzją z [...] sierpnia 2018 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inwestora. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 237 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach podmioty, o których mowa w art. 73 i 75, obowiązane przed dniem wejścia w życie ustawy do sporządzania i składania zbiorczych zestawień danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów na podstawie art. 37 ust. 1 i 2 ustawy, o której mowa w art. 252 - sporządzają i składają je, za lata 2012-2014, stosując przepisy dotychczasowe, z tym, że ten, kto wbrew obowiązkowi, nie sporządza i nie przekazuje tych zbiorczych zestawień danych, sprawozdań lub wykazu zakładów przetwarzania lub wykonuje ten obowiązek nieterminowo lub niezgodnie ze stanem rzeczywistym podlega karze, o której mowa w art. 200. Natomiast w art. 200 ust. 3 ustawy o odpadach ustanowiono, że w decyzji o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej wojewódzki inspektor ochrony środowiska określa termin przekazania sprawozdania, nie krótszy niż 14 dni, chyba że podmiot złożył sprawozdanie przed dniem wydania decyzji. W myśl zaś ust. 4 powołanego artykułu w przypadku nieprzekazania sprawozdania w terminie określonym w decyzji wydanej na podstawie ust. 3 podmiot podlega administracyjnej karze pieniężnej w wysokości 2 000 zł. Organ odwoławczy, powołując się na ustalenia poczynione przez organ I instancji zaznaczył, że strona nie przedłożyła Marszałkowi Województwa [...] w wyznaczonym w decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...] terminie zbiorczego zestawienia za 2013 r. W związku ze stwierdzonym naruszeniem organ I instancji zobligowany był zatem z mocy prawa do wydania zaskarżonej decyzji w trybie art. 200 ust. 4 w związku z art. 237 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7, 75 § 1 i 77 § 1 k.p.a. Główny Inspektor zaznaczył, że zgodnie z art. 197 ustawy o odpadach wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza naruszenie w szczególności na podstawie zawiadomienia dokonanego odpowiednio przez marszałka województwa, regionalnego dyrektora ochrony środowiska lub ministra właściwego do spraw środowiska. Marszałek Województwa [...] pismem z dnia [...] grudnia 2014 r., znak: [...] zawiadomił [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o popełnieniu przez stronę naruszenia w postaci nieprzekazania zbiorczego zestawienia za 2013 r., którego to faktu syndyk w odwołaniu nie zakwestionował. Zdaniem Głównego Inspektora, zawiadomienie marszałka województwa jest wystarczające do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, a zatem organ uznał za bezzasadny zarzut naruszenia art. 7, 75 § 1 i 77 § 1 k.p.a. Odnosząc się natomiast do wskazania syndyka, że zgodnie z nowym brzmieniem art. 169 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2019 r., poz. 498, dalej również: "prawo upadłościowe"), syndyk nie odpowiada za opóźnienia w realizacji tych obowiązków spowodowane nieprzekazaniem mu dokumentacji lub przekazaniem dokumentacji nierzetelnej lub niekompletnej organ odwoławczy stwierdził, że powyższe odnosi się do obowiązków sprawozdawczych ciążących na upadłym wykonywanych przez syndyka od dnia przejęcia przez niego masy upadłości przedsiębiorstwa. Z niedołączonych do odwołania, ale przekazanych przez syndyka w toku postępowania odwoławczego dotyczącego decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...] dokumentów wynika, że postanowieniem Sądu Rejonowego w P. z [...] sierpnia 2016 r. K. K. został powołany do pełnienia funkcji syndyka masy upadłości [...] S.A. w J. Z informacji o stanie urządzeń księgowych i dokumentacji finansowej B. S.A. na dzień ogłoszenia upadłości układowej, sporządzonej [...] września 2015 r. przez biegłego rewidenta wynika, że przekazane dokumenty były niekompletne. Zdaniem Głównego Inspektora, dowód ten nie może być jednak wzięty pod uwagę w rozpatrywanej sprawie, gdyż dotyczy on nieprzekazania zbiorczego zestawienia za 2013 r., które należało przekazać Marszałkowi Województwa [...] w roku 2014. Do zaistniałej sytuacji nie można zatem zastosować art. 169 ust. 1 prawa upadłościowego. Ponadto, organ odwoławczy nie podzielił stanowiska syndyka, że nieprzekazanie przez były zarząd kart odpadów wskazuje, że spółka nie wytwarzała odpadów. Według Głównego Inspektora każde przedsiębiorstwo, a już z pewnością budowlane wytwarza odpady, jeśli nie związane nawet z profilem swojej działalności, to powstające z codziennego bytowania tego przedsiębiorstwa, np. zużyte wkłady do tonerów czy sprzęt elektryczny. Organ odwoławczy nie znalazł przesłanek uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania.

III.1. Z powyższą decyzją Głównego Inspektora nie zgodził się syndyk masy upadłości [...] S.A. w upadłości likwidacyjnej. Syndyk, reprzentowany przez adwokata, w skardze do tutejszego Sądu zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 169 ust. 1 prawa upadłościowego przez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy syndyk nie odpowiada za opóźnienia w realizacji obowiązków spowodowane nieprzekazaniem mu dokumentacji lub przekazaniem dokumentacji nierzetelnej lub niekompletnej. Ponadto, podniesiono zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, 75 § 1 i 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne dokonanie oceny dowodów, w tym błędne ustalenie, że spółka w upadłości reprezentowana przez syndyka odpowiada za powstałe nieprawidłowości spółki powstałe przed ogłoszeniem upadłości. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zsądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej według norm przepisanych, a także o zwolnienie strony od ponoszenia kosztów sądowych w całości w tym od opłaty od skargi. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że podtrzymuje w całości stanowisko uprzednio zajęte przed organami administracyjnymi.

III.2. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

IV.1. Skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.).

IV.2. Bezzasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Po pierwsze, orzekające w niniejszej sprawie organy nie mogły ponownie ustalać, czy Spółka winna złożyć zbiorcze zestawienie danych o rodzajach i ilości wytworzonych odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania odpadów za 2013 r. Otóż w obrocie prawnym pozostaje, powołana wyżej, ostateczna decyzja WIOŚ z [...] czerwca 2016 r., którą to wymierzono Spółce karę pieniężną w wysokości 500 zł, za to, że nie sporządziła i nie przekazała Marszałkowi Województwa [...] zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów za 2013 r. Zasada trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 k.p.a.), będąca jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, oznacza że wzruszenie decyzji ostatecznej, tj. uchylenie lub jej zmiana, stwierdzenie nieważności decyzji oraz wznowienie postępowania, może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w k.p.a. i to przy założeniu, iż usunięcie określonego rodzaju wady może nastąpić wyłącznie we właściwym trybie. Wobec tego, w innym postępowaniu prowadzonym w oparciu o ustalenia zawarte we wcześniejszej ostatecznej decyzji, w odniesieniu do tego samego przedmiotu, organ nie może dojść do wniosków przeciwnych niż zawarte w tejże wcześniejszej i ostatecznej decyzji (por. np. wyrok NSA z 15 lutego 2017 r. II OSK 1419/15, CBOSA). Niezależnie od kwestii związania decyzją ostateczną należy podzielić pogląd GIOŚ, że z samego charteru działalności prowadzonej w 2013 r. przez Spółkę (wykonywanie prac budowlanych) wynika, że Spółka wytwarzała odpady, a zatem zobowiązana była do złożenia zbiorczego zestawienia. Reasumując, orzekające w sprawie organy zobowiązane były do zastosowania wobec Spółki art. 200 ust. 4 ustawy o odpadach, a wymierzając tę karę organy nie naruszyły prawa, w tym art. 7, art. 75 § 1 oraz art. 77 § 1 k.p.a.

IV.3. Bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 169 ust. 1 prawa upadłościowego. Zgodnie z tym przepisem, syndyk wykonuje obowiązki sprawozdawcze ciążące na upadłym. Syndyk nie odpowiada za opóźnienia w realizacji tych obowiązków spowodowane nieprzekazaniem mu dokumentacji lub przekazaniem dokumentacji nierzetelnej lub niekompletnej. Przepis ten dotyczy obowiązków sprawozdawczych syndyka jako podmiotu zarządzającego majątkiem podmiotu, wobec którego ogłoszono upadłość, a nie obowiązków ciążących na upadłym. Celem tego przepisu jest ochrona syndyka przed odpowiedzialnością administracyjną, karną oraz cywilną, jaką w normalnych warunkach obrotu mogą ponieść osoby reprezentujące przedsiębiorcę za zaniechanie obowiązków sprawozdawczych obciążających przedsiębiorców, a których niewykonanie jest niezawinione przez syndyka. Norma ta nie uchyla natomiast obowiązków sprawozdawczych ciążących na upadłym oraz odpowiedzialności upadłego za niewykonanie tych obowiązków. W realiach niniejszej sprawy chodzi przy tym o obowiązki powstałe przed ogłoszeniem upadłości. Trzeba mieć również na uwadze, że przedmiotowa kara została nałożona na upadłego za naruszenie obowiązków związanych z ochroną środowiska. Sam fakt ogłoszenia upadłości nie zwalania, rzecz oczywista, przedsiębiorcy od obowiązku przestrzegania norm ochrony środowiska. Reasumując, orzekające w sprawie organy nie naruszyły powołanego w skardze art. 169 § 1 prawa upadłościowego.

IV.4. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.