Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 7/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2017-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek rolny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a
journal: Dz.U. 2013 poz 1381
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jarosław Szulc Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: Starszy asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2017r. sprawy ze skargi [...] Z. M. i U. W. we [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] [...]. nr [...] w przedmiocie podatku rolnego na 2015r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz Ż. określił K. we [...] wysokość zobowiązania podatkowego w podatku rolnym na 2015 rok w kwocie [...]zł.

W złożonym odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości

i umorzenie postępowania podatkowego jako bezprzedmiotowego, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze

w B. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ podał, że zgodnie z treścią wypisów z ewidencji gruntów działki o nr [...] obręb J. , nr [...] obręb K. , nr [...] obręb R. , nr [...] obręb W. będące własnością Skarbu Państwa znajdują się w trwałym zarządzie Z. we [...]. Grunty tych działek sklasyfikowane zostały w ewidencji jako użytki rolne oznaczone symbolami: Ł, Ps, R,

W oraz nieużytki oznaczone symbolem N. Zdaniem organu, w świetle art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1381 ze zm.), dalej: "u.p.r.", skarżącemu można było przypisać status posiadacza nieruchomości, znajdujących się pod jego trwałym zarządem, co skutkowało uznaniem go za podatnika podatku rolnego od tych gruntów.

W tym zakresie organ wskazał, że Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] r. przekazała w zarząd W. w B. na czas nieokreślony nieruchomości rolne oznaczone działkami nr [...] obręb J., nr [...] obręb W., nr [...] obręb R. oraz decyzją z dnia [...] r. nieruchomości rolne oznaczone działkami nr [...] obręb W.. Zdaniem Kolegium, oddając przedmiotowe nieruchomości rolne w trwały zarząd, Skarb Państwa przekazał ich posiadanie, które czyni z zarządzającego podatnika podatku rolnego. Decyzja o ustanowieniu trwałego zarządu stanowi "inny tytuł prawny",

o jakim mowa w dyspozycji art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.r. W konsekwencji skarżący - jako posiadacz zależny - jest podatnikiem podatku rolnego od oddanych mu w trwały zarząd gruntów, stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.r. Skoro ustawodawca w art. 3 ust. 1

pkt 4 lit. a) u.p.r. obowiązek podatkowy wywodzi nie tylko ze stanu faktycznego posiadania, ale wiąże go jeszcze z umową zawartą z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa, bądź też innym tytułem prawnym, to posiadanie spornych nieruchomości przez stronę, na podstawie tytułu prawnego, jakim jest trwały zarząd miało znaczenie przesądzające wszelkie wątpliwości związane ze statusem skarżącego jako podatnika podatku rolnego.

W skardze strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając naruszenie:

- art. 2 ust. 1 oraz art. 3a pkt 1 u.p.r., poprzez błędne przyjęcie, iż grunty, których dotyczy zaskarżona decyzja podlegają opodatkowania podatkiem rolnym, mimo że jako grunty należące do Skarbu Państwa oraz będące w "szczególnym" posiadaniu strony nie dotyczy ich obowiązek podatkowy wynikający z powołanej ustawy;

- art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.r., poprzez pominięcie okoliczności, iż ustawodawca ograniczył obowiązek podatkowy w podatku rolnym tylko do posiadaczy zależnych nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub gminy, którzy swój tytuł prawny do władania nieruchomością wywodzą bezpośrednio od właściciela;

- art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, poprzez jego pominięcie przy zastosowaniu przepisów podatkowych, o których mowa w powyższych zarzutach;

- art. 187 w zw. z art. 191 O.p., poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego oraz oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na okolicznościach odpowiadającym tezom organu podatkowego przy pominięciu słusznego interesu strony;

- art. 120 O.p., poprzez naruszenie zasady działania organu podatkowego na podstawie przepisów prawa, dopuszczając się nadinterpretacji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego

z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa.

Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy skarżącemu można było przypisać status podatnika w podatku rolnym.

Jak wynika z art. 3 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym, podatnikami podatku rolnego są: właściciele i posiadacze samoistni nieruchomości lub obiektów budowlanych oraz użytkownicy wieczyści gruntów, przy czym, wskazana reguła nie ma zastosowania do nieruchomości i obiektów budowlanych stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. W tym przypadku, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.r., podatnikami podatku od nieruchomości są posiadacze, jeśli ich posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa. Oprócz umowy, posiadanie może wynikać z innego tytułu prawnego.

W przepisie tym ustawodawca posługuje się terminem posiadania. Wobec faktu, że wspomniana ustawa nie zawiera odmiennego uregulowania znaczenia tego terminu,

a także nic innego nie wynika z jej treści i celu, to, w myśl wykładni systemowej, w pełni uzasadnionym jest pogląd, iż chodzi o instytucję prawną unormowaną i zdefiniowaną

w art. 336 k.c. Pogląd taki z odwołaniem się do zasady jednolitości systemu prawnego, która zakłada nadawanie jednakowego znaczenia takim samym pojęciom użytym

w różnych aktach prawnych, wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 marca 1977 r.,

IV CR 52/77 oraz w uchwale z dnia 21 października 1983 r., III CZP 48/83 na tle ustawy

o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Nawiązując do cywilistycznej konstrukcji posiadania należy wskazać, że posiadanie jest stanem faktycznym, polegającym na faktycznym władztwie, przez które rozumie się samą możność władania rzeczą (por. wyrok SN z dnia 15 czerwca 1972 r., III CRN 121/72). Zakres tego władztwa ustawodawca sprecyzował w art. 336 k.c., poprzez odwołanie się do definicji posiadacza jako podmiotu wykonującego określone władztwo nad rzeczą cudzą. Jak stanowi ten przepis, posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Obciążenie obowiązkiem w podatku rolnym, ustawodawca

w art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.r. powiązał ze stanem faktycznym posiadania, wywodząc go

z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa, bądź też

z innego tytułu prawnego. Powyższa konstatacja oznacza, iż pomimo, że pojęcie posiadania na gruncie ustawy o podatku rolnym nawiązuje do jego konstrukcji cywilistycznej, to katalog zdarzeń prawnych legitymujących status posiadacza

w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.r. ustawodawca zawęził poprzez wymóg uprzedniego zawarcia umowy z właścicielem lub Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa, bądź też uzyskania innego tytułu prawnego do posiadania. W ocenie Sądu przykładem "innego tytułu prawnego" jest przekazanie nieruchomości w trwały zarząd jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej.

W realiach niniejszej sprawy, Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa, działając na podstawie art. 34 i 35 ustawy z dnia 19 października 1991 r.

o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, decyzją z dnia [...] r., znak: SGZ- 4292-1/3/98 przekazała w zarząd W. w B. na czas nieokreślony nieruchomości rolne oznaczone działkami nr [...] obręb J., nr [...] obręb W., nr [...] obręb R., oraz decyzją z dnia [...] r., znak: [...], nieruchomości rolne oznaczone działkami nr [...] obręb W.. Powyższy stan prawny został ujawniony w ewidencji gruntów i budynków, gdzie K. został wskazany jako trwały zarządca. Okoliczności te nie są kwestionowane przez stronę.

Konstrukcję prawną trwałego zarządu reguluje art. 43 ust. 1 ustawy z dnia

21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, stanowiąc, że trwały zarząd jest formą prawną władania nieruchomością przez jednostkę organizacyjną. Treść art. 43

ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, uprawnia do stwierdzenia, iż trwały zarząd nie ogranicza się jedynie do powierzenia jednostkom nie posiadającym osobowości prawnej funkcji administrowania, lecz ma na celu powierzenie im określonego władztwa nad oddanymi nieruchomościami. Jak stanowi art. 43 ust. 2, jednostkom organizacyjnym przyznaje się prawo do korzystania z nieruchomości w celu prowadzenia działalności należącej do zakresu jej działania, zabudowy, odbudowy, rozbudowy lub remontu obiektu budowlanego, oddania nieruchomości lub jej części w najem, dzierżawę lub użyczenie.

Powyższe ustalenia uprawniają do stwierdzenia, że instytucja trwałego zarządu zawiera w swej konstrukcji prawnej element posiadania w rozumieniu art. 336 k.c., a trwały zarządca jest posiadaczem nieruchomości. Trwały zarząd stanowi "inny tytuł prawny"

o jakim mowa w art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.r.

Przedstawiona wykładania znajduje potwierdzenie zarówno w literaturze, jak

i orzecznictwie, poświęconym problematyce opodatkowania nieruchomości (por.: L. Etel, Podatek rolny. Podatek leśny. Komentarz, Warszawa 2012, str. 86; P. Borszowski,

K. Stelmaczyk. Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek Leśny. Komentarz,

Lex 2016, Komentarz do art. 3; wyrok NSA z dnia 30 marca 2010 r., II FSK 1914/08; wyrok NSA z dnia 5 września 2006 r., II FSK 1090/05; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia

24 czerwca 2008 r., I SA/Bd 172/08). Sąd nie podziela odmiennych poglądów wyrażonych w wyrokach, na które powołuje się strona w skardze.

W konsekwencji, nie można zgodzić się z poglądem skarżącego, że organ naruszył art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.r. W świetle powyższych wywodów, nie można także podzielić stanowiska strony jakoby w ramach swoich uprawnień do nieruchomości wykonywał on jedynie uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa i podlegał zwolnieniu podatkowemu na podstawie art. 3a pkt 1 u.p.r.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo wodne. Przepis ten stanowi, że prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa wykonuje marszałek województwa, jako zadanie z zakresu administracji rządowej wykonywane przez samorząd województwa. Zdaniem Sądu regulacja ta nie wpływa na zmianę zakres podmiotów podlegających opodatkowaniu podatkiem rolnym. Podatnikami podatku rolnego są wyłącznie podmioty wskazane w art. 3 u.p.r. i przepisy prawa wodnego, czy statut Kujawsko-Pomorskiego Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych nie mogą w tym względzie modyfikować obowiązku podatkowego.

Nie został także naruszony art. 187 w zw. z art. 191 oraz art. 120 O.p. Organ działa na podstawie przepisów prawa, w sposób wyczerpujący zebrał i rozparzył materiał dowodowy, który poddał ocenie bez przekraczania granic swobodnej oceny dowodów.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.