Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 731/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2023-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 31, art. 59 par 1 pkt 9, art. 24 ust. 4, art. 27,
journal: Dz.U. 2022 poz 1009
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j.)
article: art. 93 ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1938
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77 par 1, art. 107 par 1 i 3, art. 105, art. 80, art, 11,
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bolesław Stachura Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Alicja Polańska po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 lutego 2023 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z dnia [...] sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

B. S. (dalej: "Wnioskodawczyni", "Strona", "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "organ") Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] sierpnia 2022 r. o nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "K.p.a.") w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1009 ze zm., dalej: "u.s.u.s.), na mocy której utrzymano w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] czerwca 2022 r. o nr [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu składek.

Stan sprawy przedstawia się następująco:

[...] marca 2022 r. Strona złożyła wniosek o umorzenie należności z tytułu składek powołując się na trudną sytuację finansową rodziny oraz zdrowotną jej męża.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie umorzenia, decyzją z [...] czerwca 2022 r., nr [...], odmówił umorzenia należności z tytułu składek, ponieważ:

- nie wystąpiła w sposób bezsporny żadna z przesłanek uzasadniających uznanie należności za całkowicie nieściągalne w myśl zapisu art. 28 ust. 2 u.s.u.s.;

- Strona nie wykazała, zgodnie z zapisem art. 28 ust. 3a u.s.u.s., że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną spłata należności wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych gospodarstwa domowego Wnioskodawczyni;

- Strona nie wykazała, że powstanie zadłużenia było następstwem szczególnych zdarzeń;

- Strona nie wykazała, że stan zdrowia lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiły Wnioskodawczynię możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

[...] lipca 2022 r. wpłynął wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem przez ZUS decyzji nr [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu składek. Strona poinformowała, że nie jest już właścicielką samochodu BMW z 1991 r., ponieważ został on sprzedany, a środki z jego sprzedaży zostały przeznaczone na leczenie męża, jedynym pewnym źródłem utrzymania jest emerytura męża Wnioskodawczyni w wysokości [...] zł netto miesięcznie, i która jest tożsama z wysokością minimum socjalnego dla dwuosobowego gospodarstwa. Wnioskodawczyni podniosła też, że jej mąż po przebytej chorobie już nie wrócił do pracy i jego jedynym źródłem dochodu jest emerytura, na prywatną opiekę oraz rehabilitację jej nie stać i z tego powodu Wnioskodawczyni zrezygnowała z pracy żeby podjąć się profesjonalnej opieki nad mężem, który wymagał i nadal wymaga opieki.

Strona poinformowała, że jej mąż wymaga opieki, ponieważ jest po dwóch udarach, boryka się z codziennymi dolegliwościami poudarowymi, ograniczonym polem widzenia, występującymi niedowładami oraz depresją. Wnioskodawczyni podkreśliła, że stan zdrowia jej męża wyklucza ją z pracy w zawodzie położnej, ponieważ wymaga to dyspozycyjności oraz pracy zmianowej.

Po zapoznaniu się z treścią wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz biorąc pod uwagę analizę całości materiału dowodowego i jednocześnie ustosunkowując się do podniesionych argumentów organ wskazał, że podejmując w sprawie decyzję ZUS oparł rozstrzygnięcie na wnikliwej analizie wszystkich zebranych w trakcie prowadzonego postępowania dokumentów oraz dostępnych informacjach.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokonał ponownej analizy kwestii przedawnienia i uznał, że w decyzji z [...] czerwca 2022 r. nr [...] organ prawidłowo stwierdził, że należności z tytułu składek są wymagalne i nie uległy przedawnieniu.

Organ dokonał rozpoznania sytuacji rodzinnej i materialnej, rodzaju, okresu i wysokości należności oraz przyczyn ich powstania na podstawie wszystkich uzyskanych i przedłożonych do sprawy dokumentów, także uwzględnionych w decyzji z [...] czerwca 2022 r. nr [...].

Organ wskazał, że w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, która nie prowadzi działalności gospodarczej z [...] kwietnia 2022 r. Strona poinformowała, że:

- jest mężatką,

- od [...] stycznia 2022 r. pracuje zarobkowo na podstawie umowy zlecenia w S. i uzyskuje wynagrodzenie w wysokości [...] zł brutto, nie uzyskuje dochodów z innych źródeł,

- nie pobiera świadczeń emerytalno-rentowych,

- nie pobiera zasiłków z pomocy społecznej i świadczeń z Urzędu Pracy,

- prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe z mężem - T. S., który uzyskuje dochody w wysokości [...] zł netto miesięcznie,

- ponosi stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem w łącznej wysokości [...] zł, w tym z tytułu opłat eksploatacyjnych - [...] zł, kosztów związanych z leczeniem - [...] zł oraz z tytułu innych - [...] zł,

- nie posiada innych zobowiązań finansowych,

- nie jest właścicielką nieruchomości, ruchomości, nie posiada praw majątkowych oraz wierzytelności.

Do rozpatrzenia sprawy skorzystano z danych wygenerowanych z Kompleksowego Systemu Informatycznego ZUS oraz rejestrów centralnych: Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, Centralnej Ewidencji Pojazdów i Bazy Danych Ksiąg Wieczystych. ZUS przyjął powyższe dokumenty jako dowód w przedmiotowej sprawie i stwierdził, że:

- działalność została wykreślona z ewidencji 6 października 2014 r. na podstawie art. 34 ust. 2 pkt 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej - nie złożono wniosku o wpis informacji o wznowieniu wykonywania działalności gospodarczej przed upływem okresu 24 miesięcy od dnia zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej;

- od [...] stycznia 2022 r. Strona jest zgłoszona do ubezpieczeń w ZUS na podstawie umowy zlecenia i uzyskała z tego tytułu wynagrodzenie za maj 2022 r. - [...] zł brutto, tj. [...] zł netto, za czerwiec 2022 r. - [...] zł brutto, tj. [...] zł netto oraz za lipiec - [...] zł brutto, tj. [...] zł netto;

- nie jest właścicielką/współwłaścicielką nieruchomości;

- jest właścicielką samochodu osobowego marki BMW z 1991 r. - poinformowała, że nie jest już w posiadaniu samochodu, ponieważ został on sprzedany - jednak to na właścicielu pojazdu ciąży obowiązek poinformowania stosownych organów o zbyciu lub zutylizowaniu pojazdu;

- postępowanie egzekucyjne prowadzi Dyrektor Oddziału ZUS w S.;

- przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s. nie wystąpiła z przyczyn oczywistych;

- przesłanki określone w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4, 4b i 4c u.s.u.s. nie zachodzą, ponieważ nie pozyskano żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że:

- sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz art. 361 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo upadłościowe;

- nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

- nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

- ogłoszono upadłość, o której mowa w części III w tytule V ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe;

- nie zachodzi przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. – Strona zaprzestała wykonywania działalności gospodarczej, jednak nie zostało spełnione kryterium braku następców prawnych oraz braku majątku, ponieważ uzyskuje Pani dochody z tytułu umowy zlecenia w wysokości pozwalającej na prowadzenie skutecznej egzekucji (wynagrodzenie za lipiec 2022 r. wyniosło - [...] zł brutto);

- przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. nie zachodzi w niniejszej sprawie, ponieważ wysokość nieopłaconych składek, o umorzenie których Pani wniosła przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

- przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. nie zachodzi dlatego, że Naczelnik Urzędu Skarbowego bądź Komornik Sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

- przesłanka opisana w art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. nie zachodzi - nie można stwierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne, ponieważ przymusowe dochodzenie jest prowadzone przez Dyrektora Oddziału ZUS w S., a Strona dysponuje składnikiem majątkowym podlegającym egzekucji.

Końcowo organ stwierdził także, że skoro nie zachodzą przesłanki pozwalające na stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek, to niemożliwe jest pozytywne rozstrzygnięcie wniosku w żądanym zakresie na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s.

W skardze Strona zarzuciła błędne uznanie, że jej sytuacja rodzinna i stan majątkowy pozwalają na opłacenie należności, podczas gdy dalsze ściąganie zaległości składkowych z emerytury pociągnie zbyt ciężkie skutki dla Skarżącej i jej rodziny. Ponownie Wnioskodawczyni opisała swoja trudną sytuację rodzinną i finansową, konieczność zajmowania się chorym mężem, którego stan zdrowia nie uległ poprawie, niemożność podjęcia pracy oraz brak nieruchomości oraz zbywalnych ruchomości.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej "P.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.).

Analiza procesu decyzyjnego organów podatkowych wskazuje, że narusza on przepisy postępowania - art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 i art. 107 § 1 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, co uzasadnia wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Skarga okazała się tym samym skuteczna aczkolwiek z innych powodów niż w niej podniesione.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja ZUS z [...] sierpnia 2022 r. o nr UP [...], na mocy której utrzymano w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] czerwca 2022 r. o nr [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na:

- ubezpieczenia społeczne za okres od 2010-11 do 2012-06 w kwocie [...]zł oraz należne odsetki w kwocie [...]zł;

- ubezpieczenie zdrowotne za okres od 2010-09 do 2012-06 w kwocie [...]zł oraz należne odsetki w kwocie [...]zł;

- Fundusz Pracy za okres od 2011-11 do 2012-06 w kwocie [...]zł.

Postępowanie w sprawie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne i rentowe może być prowadzone wyłącznie wówczas, gdy takie należności są nadal wymagalne, a dłużnik nie jest w stanie - jego zdaniem - ich uiścić. Umorzenie może bowiem dotyczyć tylko należności istniejących. Umorzenie należności zgodnie z art. 31 u.s.u.s. w zw. z art. 59 § 1 pkt 8 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325, dalej: "O.p.") stanowi przyczynę wygaśnięcia zobowiązania z tytułu należności składkowych. Stosownie do przepisu art. 31 u.s.u.s. w zw. z art. 59 § 1 pkt 9 O.p. kolejną przyczyną skutkującą wygaśnięciem zobowiązania z tytułu należności składkowych jest przedawnienie. Przedawnienie należności z tytułu należności składkowych uniemożliwia zatem prowadzenie postępowania o ich umorzenie i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty, skutkuje koniecznością umorzenia postępowania (w całości lub w części) z powodu bezprzedmiotowości. Z powyższego wynika, że ocena, czy doszło do przedawnienia należności jest istotną okolicznością, która powinna w pierwszej kolejności podlegać badaniu przez organ w trakcie postępowania w przedmiocie umorzenia zaległości czy innych ulg dotyczących należności z tytułu składek na ubezpieczenia, gdyż stwierdzenie przedawnienia powoduje bezprzedmiotowość merytorycznego postępowania (por. wyrok II GSK 4359/16 z 12 stycznia 2017 r. i powołane w nim orzecznictwo NSA, dostępne: www.orzecznictwo.nsa.gov.pl).

Ustalenia, co do istnienia objętych wnioskiem należności składkowych, powinny być poczynione w pierwszej kolejności i wyprzedzać analizę przesłanek dopuszczających umorzenie zaległości z tytułu składek w rozumieniu art. 28 u.s.u.s. Merytoryczne rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek, jako załatwienie sprawy co do istoty, może być bowiem wydane tylko wobec faktycznie istniejących należności.

Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że objęte wnioskiem Skarżącej należności składkowe dotyczą okresu, począwszy od listopada 2010 r. kończąc na czerwcu 2012 r.

Stąd, mając na względzie okres powstania składek, organ przystępując do rozpatrzenia wniosku Strony o umorzenie zaległości, zobowiązany był w pierwszej kolejności ustalić, czy są one wymagalne, dokonując w tym zakresie ustaleń i oceny z punktu widzenia przesłanek prowadzących do przedawnienia, z uwzględnieniem zagadnień intertemporalnych i zdarzeń powodujących przerwę lub zawieszenie biegu przedawnienia. Ustalenia w tym przedmiocie powinny być szczegółowo przedstawione w uzasadnieniu decyzji.

Wskazać należy, że zarówno termin przedawnienia jak i zdarzenia skutkujące przerwaniem i zawieszeniem biegu terminu przedawnienia należności składkowych na przestrzeni od 2002 roku do daty wydania zaskarżonej decyzji były przedmiotem różnych regulacji prawnych.

Od 1 stycznia 2003 r. ustawą z 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 241, poz. 2074 ze zm.) dokonano zmiany m.in. art. 24 ust. 4 u.s.u.s., stanowiąc, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne z zastrzeżeniem ust. 5-5d.

Kolejna zmiana okresu przedawnienia została wprowadzona od 1 stycznia 2012 r. Z tym dniem, na podstawie art. 11 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. nr 232, poz. 1378), zmieniono treść art. 24 ust. 4 u.s.u.s. i skrócono okres przedawnienia należności z tytułu składek z 10 lat do 5 lat. Zgodnie z art. 27 powołanej ustawy, do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 24 ust. 4 u.s.u.s., którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą z tym, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od 1 stycznia 2012 r. Powyższe oznacza, że do należności składkowych nieprzedawnionych do 1 stycznia 2012 r. (według zasad z zastosowaniem 10-letniego okresu przedawnienia) ma zastosowanie 5-letni termin przedawnienia, z tym jednak zastrzeżeniem, że liczy się go nie od daty ich wymagalności, tak jak o tym stanowi art. 24 ust. 4 u.s.u.s., ale od dnia 1 stycznia 2012 r. Wyjątek od tej zasady ustanawia art. 27 ust. 2 ustawy z 16 września 2011 r. stosownie do którego, jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego przepisu.

Składki na Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych ulegają przedawnieniu na takich samych zasadach, jak składki na ubezpieczenia społeczne (art. 32 u.s.u.s).

Natomiast, w myśl art. 93 ust. 2 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1938 ze zm.) należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ulegają przedawnieniu na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera żadnych ustaleń i rozważań co do kwestii przedawnienia zaległości z tytułu składek za lata 2010-2012. Nie jest wystarczającą, zdaniem Sądu wzmianka znajdująca się w uzasadnieniu decyzji z [...] sierpnia 2022 r. gdzie organ stwierdza: "Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokonał ponownej analizy kwestii przedawnienia i uznał, że w decyzji z [...] czerwca 2022 r. nr [...] organ prawidłowo stwierdził, że należności z tytułu składek są wymagalne i nie uległy przedawnieniu. "Tym bardziej, że w decyzji z [...] czerwca 2022 r. odnośnie kwestii przedawnienia znajduje się jedno zdanie – " W stosunku do Pani zadłużenia jest prowadzone postępowanie egzekucyjne, które zawiesza bieg terminu przedawnienia, a tym samym wydłuża okres możliwości dochodzenia należności, zatem podjęcie decyzji o ich umorzeniu na obecnym etapie byłoby przedwczesne."

W aktach administracyjnych brak dokumentacji wskazującej na podjęcie czynności zmierzających do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużniczka została zawiadomiona.

Pominięcie tego zagadnienia stanowi o jej istotnej wadliwości decyzji, gdyż została ona oparta na niepełnym materiale dowodowym, który nie pozwala na jednoznaczną ocenę kwestii związanej z ewentualnym przedawnieniem należności objętych wnioskiem Skarżącej. Strona jak i sąd kontrolujący rozstrzygnięcie nie mogą domyślać się przyjętego przez organ toku rozumowania na podstawie materiału znajdującego się w aktach sprawy, jeśli organ nie zawarł go również w treści uzasadnienia decyzji. Nie jest tym samym wystarczające zawarcie w decyzjach organu jednozdaniowych informacji o prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Brak ustaleń w tym zakresie wskazuje na wadliwe ustalenia stanu faktycznego dotyczące wysokości należności z tytułu składek, której dotyczy wniosek. Rozstrzygnięcie organu nie może mieć charakteru dowolnego, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 K.p.a.), wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.), zaś decyzja winna spełniać wymogi określone w art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. Ustalenie, czy doszło do przedawnienia należności jest istotną okolicznością stanu faktycznego, która w pierwszej kolejności winna podlegać badaniu przez organ w trakcie postępowania w przedmiocie umorzenia zaległości. Stwierdzenie przedawnienia części należności powoduje bezprzedmiotowość merytorycznego rozstrzygania w przedmiocie umorzenia w tym zakresie.

Ponownie zatem rozstrzygając sprawę, organ poda wysokość należności z tytułu składek będących przedmiotem postępowania, uwzględniając terminy przedawnienia oraz okoliczności, które mogą mieć wpływ na bieg terminu przedawnienia w odniesieniu do konkretnych składek.

Sąd obecnie nie przesądza zagadnienia czy doszło do przedawnienia należności składkowych, czy nie miało ono miejsca. Stwierdza wyłącznie, że kwestia ta wymaga rozważenia. Jeżeli bowiem doszłoby do przedawnienia części zaległości z tytułu składek, to w takiej części postępowanie przed organem podlegałoby umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.

Z kolei, z uwagi na fakt, że kwestia przedawnienia jest powodem uchylenia zaskarżonej decyzji, przedwczesna jest ostateczna kontrola prawidłowości zbadania przez organ istnienia przesłanek umorzenia należności w świetle sytuacji, w której znajduje się Skarżąca.

Powyższe wady stanowią naruszenie art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Negatywne rozstrzygnięcie dotyczące umorzenia należności powinno być przekonująco i jasno uzasadnione zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i zbadane (art. 11 K.p.a.). Organ obowiązany jest dokonać wszechstronnego i wnikliwego rozważenia całokształtu materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.), a poprzedzać je powinno wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 77 K.p.a.).

Jednocześnie Sąd wyjaśnia, że nawet wystąpienie przesłanki z Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365), nie stanowi – po stronie organu – o obowiązku uwzględnienia wniosku o umorzenie składek. Sąd administracyjny nie ma też kompetencji do umorzenia zaległych składek, jak również nakazania organowi, aby udzielił ulgi, bowiem w tej materii Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzje w granicach uznania administracyjnego.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.