Wyrok NSA, sygn. akt III SA 515/99
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2000-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. "a"
journal: Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Teza: Dla uzyskania ulgi podatkowej przewidzianej w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. "a" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./, konieczne jest, by koszty uzyskane ze sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego zostały w okresie jednego roku od sprzedaży tego prawa wydatkowane na nabycie domku jednorodzinnego.

Nie jest natomiast wymagane uzyskanie w tym okresie władanie tym domem.

TEZY

Dla uzyskania ulgi podatkowej przewidzianej w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. "a" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./, konieczne jest, by koszty uzyskane ze sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego zostały w okresie jednego roku od sprzedaży tego prawa wydatkowane na nabycie domku jednorodzinnego.

Nie jest natomiast wymagane uzyskanie w tym okresie władanie tym domem.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Wiesławy i Andrzeja Ł. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 11 lutego 1999 r. (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1994 r. - uchyla zaskarżoną decyzję; (...).


UZASADNIENIE

Zaskarżonymi dwiema decyzjami z dnia 11 lutego 1999 r. (...) Izba Skarbowa w W. na podstawie art. 233 par. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej utrzymała w mocy dwie decyzje Urzędu Skarbowego w P. z dnia 13 listopada 1998 r. (...) określające Andrzejowi i Wiesławie małżonkom Ł.

1/ zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994 r.

2/ zaległości podatkowe w tym podatku oraz

3/ odsetki.

W uzasadnieniu Izba Skarbowa stwierdziła, iż odwołujący aktem notarialnym z dnia 15 kwietnia 1994 r. sprzedali spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego za 350.000.000 zł stanowiące ich współwłasność ustawową. W związku z tym, że sprzedaż nastąpiła przed upływem pięciu lat od nabycia, stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 8 oraz art. 28 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ powyższa sprzedaż stanowi przychód i podlega opodatkowaniu w formie ryczałtu w wysokości 10 procent uzyskanego przychodu. Podatek ten jest płatny bez wezwania w terminie 14 dni od dokonania transakcji na rachunek urzędu skarbowego chyba, że podatnik w tym samym terminie złoży oświadczenie, że przychód uzyskany ze sprzedaży wyda na cele określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 ustawy. Zwolnieniu od podatku podlegają przychody uzyskane ze sprzedaży jeżeli podatnik nabędzie w kraju w okresie nie później niż w okresie roku od dnia sprzedaży innego budynku lub jego części, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, gruntu, prawa wieczystego użytkowania, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, w ciągu dwóch lat od dnia sprzedaży przeznaczy kwoty uzyskane ze sprzedaży na nabycie wynikających z przydziału spółdzielni mieszkaniowych: prawa do domu jednorodzinnego lub prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym, na budowę, rozbudowę, albo remont własnego budynku lub lokalu mieszkalnego.

Odwołujący w dniu 19 października 1994 r. aktem notarialnym nabyli prawo wieczystego użytkowania gruntu wraz z prawami do poczynionych na tej działce nakładami związanymi z budowania domu mieszkalnego. Wezwani do okazania dowodów wpłaty kwot związanych z powyższą transakcją odwołujący przedłożyli dowód wpłaty na kwotę 500.000 st. zł na koszty spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej Budownictwa Jednorodzinnego "P." oraz dowód wpłaty na kwotę 700.000 st. zł na wpisowe i udział. Odnośnie pozostałej kwoty wyjaśnili, iż uiścili ją Krzysztofowi J., który dokonał nakładów na budowę domu mieszkalnego, a to zdaniem Izby Skarbowej nie zwalnia od podatku, bowiem nie jest to nabycie budynku lub jego części, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, gruntu ani też prawa wieczystego użytkowania.

W skardze małżonkowie Wiesława i Andrzej Ł. wnoszą o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz poprzedzających je decyzji organu I instancji, którym zarzucają naruszenie przepisu art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. "a" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./. W uzasadnieniu twierdzą, że pieniądze uzyskane ze sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu przeznaczyli na zakup domu jednorodzinnego, który to dom został oddany do eksploatacji w dniu 21 kwietnia 1994 r. Podnoszą, że organy podatkowe błędnie przyjęły, że skarżący nabyli nie budynek lecz jedynie nakłady należące do Spółdzielni.

Na dowód potwierdzenia trafności swego stanowiska załączyli do skargi oświadczenie Krzysztofa J., z którego wynika, że przeniósł umową sprzedaży nakłady, na które składał się budynek wykończony przeznaczony do zamieszkania w zabudowie szeregowej za cenę 350.000.000 st. zł. Załączyli także opinię biegłego sądowego, z której wynika, że skarżący nabyli dom nadający się do zamieszkania.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wnosi o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisku zawarte w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego obejmuje wszystkie kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zastosowanej normy prawnej, czy normę tę właściwie zinterpretował i nie naruszył zasad ustalania określonych faktów za udokumentowane.

W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdził, iż organy podatkowe w sposób nie właściwy zinterpretowały art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. "a" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ a ponadto nadużyły zasadę ustalenia faktów za udowodnionych poprzez niewłaściwą ocenę złożonych przez skarżących dowodów.

Dla uzyskania ulgi podatkowej przewidzianej w art. 1 ust. 1 pkt 32 lit. "a" cyt. ustawy, konieczne jest, by koszty uzyskane ze sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego zostały w okresie jednego roku od sprzedaży tego prawa wydatkowane na nabycie domku jednorodzinnego.

Nie jest natomiast wymagane uzyskanie w tym okresie władanie tym domem. Innymi słowy decydujące znaczenie w sprawie ma ustalenie, czy pieniądze otrzymane ze sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu zostały wydatkowane na nabycie domu jednorodzinnego.

Z przedłożonych przez skarżących dowodów wynika, iż skarżący aktem notarialnym z dnia 15 kwietnia 1994 r. sprzedali spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu za kwotę 30.000.000 st. zł, a następnie aktem notarialnym z dnia 19 października 1994 r. nabyli od Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej Budownictwa Jednorodzinnego "P." w P. prawa wieczystego użytkowania działki wraz z poczynionymi na niej nakładami na budowę domu jednorodzinnego w zabudowie szeregowej za kwotę 90.000.000 st. zł.

Natomiast wcześniej tzn. w dniu 21 kwietnia 1994 r. inspektor nadzoru w protokole z przeglądu technicznego budowy domku jednorodzinnego stwierdził, że budynek nadaje się do zasiedlenia. Również z protokołu sprawozdawczo opiniodawczego Spółdzielni Usług Kominiarskich w P. z dnia 18 kwietnia 1994 r. wynika, że oględziny obejmują budynek w stanie użytkowym, a nie w stanie surowym. Następnie w dniu 10 maja 1994 r. skarżący nabył od Krzysztofa J. całość nakładów na budowę domku jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, za kwotę 350.000.000 st. zł, od której w dniu 24 maja 1994 r. uiścił opłatę skarbową.

W świetle powyższych dowodów wydaje się, iż dokonana przez organy podatkowe ocena zebranego materiału dowodowego jest dowolna, naruszająca zasadę swobodnej oceny dowodów. Wszelkie ustalenia zmierzające do wyjaśnienia kwestii czy skarżący mają prawo do ulgi przedmiotowej określonej wy art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. "a" ustawy winna sprowadzać się do udzielenia odpowiedzi czy skarżący wydali w okresie jednego roku od dnia sprzedaży własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu na nabycie domku jednorodzinnego.

Taka jest wykładnia językowa jak również celowościowa tego przepisu.

W związku z tym, że organy podatkowe naruszyły w zaskarżonej decyzji przepisy prawa Sąd na podstawie art. 22 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ miał obowiązek orzec jak w sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono zgodnie z art. 55 ustawy o NSA.