Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 2542/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2004-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Sygn. akt 4 II SA/Wr 2542/2001 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 grudnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: S. NSA Henryk Ożóg Sędziowie: S. NSA Bogumiła Skrzypczak (sprawozdawca) S. WSA Lidia Serwiniowska Protokolant: Anna Rudzińska po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2004 roku sprawy ze skargi F. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich; 1. u c h y l a zaskarżoną decyzję i decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] roku (Nr [...]); 2. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę 10 zł (słownie: dziesięć złotych) tytułem kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym; 3. n i e o r z e k a w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

F. B. uprawnienia kombatanckie uzyskał z tytułu walki "z reakcyjnym podziemiem" w okresie od dnia [...]r. do dnia [...]roku. Wynika to z orzeczenia ZBoWiD. W tym okresie skarżący służył w [...] Oddziale WOP. Z zaświadczenia Komendy Uzupełnień w Ś. z dnia [...]r. wynika, że ta jednostka we wskazanym wyżej okresie prowadziła walki "z reakcyjnym podziemiem" w okresie od [...] roku do dnia [...] roku.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z urzędu wszczął postępowanie weryfikacyjne i wezwał skarżącego do przedstawienia dowodów mających znaczenie dla uprawnień kombatanckich.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] (Nr [...]) - powołując się na art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zmn.) - pozbawił F. B. uprawnień kombatanckich. Organ stwierdził, że F. B. uprawnienia te nabył wyłącznie z tytułu walk o utrwalanie władzy ludowej, zgodnie zatem ze wskazanym przepisem organ był zobowiązany skarżącego pozbawić tych uprawnień. Jednocześnie organ stwierdził, że nie ma obowiązku dokonywania ustaleń, czy stronie służyłyby uprawnienia kombatanckie z innego tytułu.

Skarżący zgłosił wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, w którym zarzucał, że nie brał udziału w walkach w ramach Wojska Polskiego, a nadto zarzucił, że był partyzantem Batalionów Chłopskich.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] roku (Nr [...]) utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...]roku.

W uzasadnieniu organ powtórzył argumenty zawarte w poprzedniej decyzji i dodał, że organ nie ma obowiązku dokonywania ustaleń dotyczących ewentualnej przynależności do Batalionów Chłopskich, gdyż takie rozpoznanie nastąpiłoby bez należycie udokumentowanego wniosku, bez rekomendacji właściwego stowarzyszenia, a zatem z naruszeniem art. 22 ust. 1 i 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zmn.). Organ w tej części powołał się na pismo NSA z dnia 2 sierpnia 1995 roku (l.dz. BO 805/95), które miało dotyczyć innych podstaw zachowania uprawnień kombatanckich. Jednocześnie organ wskazał, że nie ma przesłanek do uznania, iż wystąpiły okoliczności wymienione w art. 1 ust. 2 pkt. 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zmn.).

Decyzja ta została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Skarżący ponownie zarzucił, że był partyzantem Batalionów Chłopskich i zaoferował na tę okoliczność dowody z zeznań świadków.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i także powołał się na swoje stanowisko wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dodając, że służba wojskowa skarżącego miała miejsce po dniu [...] roku, a w sprawie brak podstaw do przyjęcia, że w okresie służby wojskowej skarżący walczył z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt. 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zmn.).

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zmn.) do rozpoznania skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu przed dniem 1 stycznia 2004 roku - właściwy obecnie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność z prawem materialnym zaskarżonych aktów administracyjnych, a także badanie zgodności tych aktów pod względem formalnym, a więc badanie, czy w postępowaniu administracyjnym nie nastąpiło takie naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, które miało wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie organ administracyjny naruszył przepisy o postępowaniu administracyjnym w stopniu wpływającym na wynik sprawy. Nie wyjaśnił bowiem należycie sprawy, czym naruszył art. 7, 77 Kpa. Nie sporządził także prawidłowo uzasadnienia decyzji, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 Kpa.

Organ rozpoznając sprawę ponownie był zobowiązany samodzielnie ustalić stan faktyczny sprawy. Obowiązek taki wynika bowiem z treści art.7 i 77§ 1, art. 127 § 3, w zw. z art. 138 kpa.

Obowiązek ten jednak nie został wykonany.

Rozpoznając sprawę ponownie organ pominął fakt, że skarżący zarzucił, iż należał do Batalionów Chłopskich. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie ustosunkował się do tego zarzutu, poprzestając jedynie na stwierdzeniu, że w tej sprawie nie posiada uprawnień do badania nowej okoliczności.

Nie można także zgodzić się z organem administracyjnym, że w postępowaniu weryfikacyjnym organ nie jest uprawniony do badania, czy strona posiada uprawnienia kombatanckie z innego tytułu. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że kombatant może w postępowaniu weryfikacyjnym wskazywać inne podstawy swoich uprawnień, zaś organ jest zobowiązany przeprowadzić w tym kierunku odpowiednie postępowanie wyjaśniające (por. uchwała NSA z dnia 3 grudnia 2001 roku OPS 11/01 - ONSA z 2002 r. Nr 3 poz. 100, uchwała NSA z dnia 3 marca 2003 r. OPS 13/01 - ONSA Nr 4 poz. 132, uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003 r. SK 4/02 - OTK-A Nr 4 poz. 31). Stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu decyzji jest zatem niezgodne z prawem. Powołane w uzasadnieniu decyzji pismo NSA - nie dołączone do akt - nie może stanowić podstawy rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

W związku z tym organ z jednej strony winien był wezwać skarżącego do przedstawienia dowodów potwierdzających te okoliczności, a z drugiej strony podjąć we własnym zakresie takie działania dowodowe, jakie były możliwe bez dalszych wniosków drugiej strony.

Dodatkowo należy zauważyć, że z pism skarżącego składanych w toku postępowania przed ZBoWiD wyraźnie wynika, że w czasie służby wojskowej brał on udział w walkach z oddziałami UPA. Niezależnie więc od tego, że we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy okoliczności tej wyraźnie skarżący nie wskazał, organ administracji obciążony obowiązkiem należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy (art. 7 i 77 § 1 Kpa) winien był dokonać sprawdzenia tej okoliczności.

W szczególności jednak organ winien był sprawdzić w archiwach, czy jednostka, w której skarżący odbywał służbę istotnie walczyła z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt. 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zmn.).

Zaniechanie wykonania tego obowiązku doprowadziło do sytuacji, w której zaskarżona decyzja została wydana bez ustalenia stanu faktycznego sprawy. Takie uchybienie miało wpływ na wynik sprawy i stanowiło samodzielną przesłankę do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w związku z tym stwierdza, że organ administracyjny naruszył przepisy o postępowaniu administracyjnym w stopniu wpływającym na wynik sprawy. Zgodnie więc z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zmn.) zaistniały przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Uchylając zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny jest zobowiązany - zgodnie z art. 200 cyt. ustawy - zasądzić na rzecz skarżącego koszty postępowania. W tej sprawie poniesione przez skarżącego koszty były ograniczone jedynie do wpisu od skargi.

Zgodnie z art. 152 cyt. ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest także zobowiązany orzec w jakim zakresie zaskarżony akt może być wykonany przed uprawomocnieniem się wyroku. W tej jednak sprawie nie zachodziła potrzeba orzeczenia w tym przedmiocie, gdyż zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zmn.) kombatanci tracą uprawnienia dopiero po uprawomocnieniu się wyroku sądu administracyjnego, zatem zaskarżona decyzja do tego momentu w ogóle nie podlega wykonaniu.

Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.