Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1025/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c w zw. z  art. 135,  art. 153
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.), Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, Protokolant referent - stażysta Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi S. C. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł (słownie: [...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej: kpa, tekst jednolity w dacie orzekania przez sąd ze wskazaniem zmian w tekście tego aktu, dalej Kpa) i art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1502 ze zm., dalej: Kp) oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 1367 ze zm., dalej: rozporządzenie) ponownie uchylił decyzję pierwszoinstancyjną Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. z dnia [...] r. nr [...] i odmówił stwierdzenia u S.C. (dalej także strona) choroby zawodowej pylicy górników kopalń węgla.

Orzeczenia zapadły w następującym stanie prawnym i faktycznym. Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1 i § 2 Kpa oraz art. 5 pkt 4a i art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. nr 122, poz. 851 ze zm.), Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. stwierdził u S.C. chorobę zawodową pylicę górników kopalń węgla, wymienioną w poz. 3/2 wykazu chorób zawodowych, określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869).

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że S.C. była zatrudniona w KWK "A" w latach 1967-1977 i 1978-1986 jako sprzątaczka na powierzchni a także w latach 1986-1999 jako maszynista rusztów stałych, ruchomych i przesiewaczy oraz maszyn i urządzeń przeróbki mechanicznej węgla na powierzchni. Jednocześnie ustalił, że w latach 1986-1999 r. strona była narażona na działanie pyłu węgla kamiennego o poziomie pyłu respirabilnego od 0,9 do 2,8 mg/m³ przy zawartości wolnej SiO2 od 1,75 do 3,0%. Wyjaśnił również, iż lekarze Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w Sosnowcu, biorąc pod uwagę wyniki badania podmiotowego i przedmiotowego, analizę narażenia zawodowego, dokumentację medyczną, przeprowadzoną diagnostykę różnicową, wykonane badanie spirometryczne oraz ocenę obrazu rtg płuc, rozpoznali u strony z wysokim prawdopodobieństwem chorobę zawodową pylicę górników kopalń węgla.

Odwołanie od wyżej wymienionej decyzji wniósł pracodawca strony - Kompania Węglowa S.A. Oddział KWK "A" domagając się uchylenia jej w całości z uwagi na to, że wyniki badań nie wskazały w sposób jednoznaczny na fakt wystąpienia u S.C. pylicy płuc.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach uchylił decyzję z dnia [...] r. nr [...] i odmówił stwierdzenia u S.C. choroby zawodowej pylicy górników kopalń węgla.

Wyrokiem z dnia 12 stycznia 2012 r. sygn. akt IV SA/Gl 1013/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję z dnia [...] r. nr [...] określając jednocześnie, że nie może być ona wykonana.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wyjaśnił, że uchylona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy albowiem organ odwoławczy nie poczynił żadnych rozważań w kwestii rozbieżności opinii jednostek orzeczniczych. Sąd wskazał, że w orzeczeniu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Katowicach rozpoznano chorobę zawodową na podstawie tego samego obrazu rtg z dnia 6 kwietnia 2010 r. bowiem stwierdzono obecność zagęszczeń ogniskowych, które uznano za efekt oddziaływania pyłów zwłókniających, pod postacią pylicy drobnoguzkowej ograniczonej. Natomiast z orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu wynikało, iż odmiennie oceniono radiogramy klatki piersiowej według tych samych standardów klasyfikacji pylicy płuc Międzynarodowego Biura Pracy z 1980 r. Dodał również, że powyższa rozbieżność nie została wyjaśniona ani w opinii jednostki orzeczniczej drugiego szczebla, ani też w uzasadnieniu decyzji. Ponadto Sąd podkreślił, że w badaniach dodatkowych ta sama jednostka orzecznicza zaznaczyła, iż płuca skarżącej są o wzmożonej przejrzystości i wykazują nieregularne zacienienia smużkowo-siateczkowe skupiające się w polach dolnych, przy czym wyraźnych zmian ogniskowych nie stwierdzono. Tym samym zdaniem Sądu orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu nie odpowiada wymaganiom określonym w art. 84 § 1 Kpa albowiem jest ono pozbawione należytego uzasadnienia i nie może służyć za podstawę wydania decyzji. Sąd stwierdził także, że zawarta w obu orzeczeniach diagnoza została oparta na ocenie obrazu radiologicznego płuc przeprowadzonej zgodnie z klasyfikacją Międzynarodowego Biura Pracy z 1980 r. oraz wskazał, iż posługiwanie się zaleceniami wydanymi przez Międzynarodowe Biuro Pracy nie zwalania jednostek orzeczniczych od szczegółowego i przekonującego uzasadnienia stanowiska przyjętego w orzeczeniu lekarskim. Wobec tego jednostka orzecznicza zobligowana była do wypowiedzenia się w sposób wyczerpujący, co do charakteru zmian stwierdzonych u badanej, a nadto do ustosunkowania się do ewentualnych wyników innych badań. Podsumowując Sąd zobowiązał organ drugiej instancji do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, poprzez zwrócenie się do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu o zajęcie jednoznacznego stanowiska i udzielenie odpowiedzi na pytania: "czy są prawidłowe dotychczasowe ustalenia w zakresie stwierdzonych u skarżącej zmian chorobowych, w tym również różnic wynikających z już wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich oraz, czy schorzenie wymienione w wykazie chorób zawodowych w pozycji 3/2 jako pylica górników kopalń węgla występuje u skarżącej, czy też nie". Równocześnie Sąd wskazał na konieczność rozstrzygnięcia spornej kwestii a mianowicie oceny zdjęcia rtg z dnia 6 kwietnia 2009 r.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach uchylił decyzję z dnia [...] r. nr [...] i odmówił stwierdzenia u S.C. choroby zawodowej pylicy górników kopalń węgla.

Wyrokiem z dnia 17 czerwca 2013 r. sygn. akt IV SA/Gl 712/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję z dnia [...]r. nr [...].

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd podniósł, że rozbieżność jaka zaistniała pomiędzy orzeczeniem WOMP w Katowicach a orzeczeniem IMPiZŚ w Sosnowcu nadal nie została wyjaśniona albowiem w nowym orzeczeniu IMPiZŚ, wydanym na podstawie przeprowadzonych badań, w tym zdjęcia rtg klatki piersiowej z dnia 28 maja 2012 r., ponownie nie rozpoznawano u skarżącej pylicy płuc. W uzasadnieniu natomiast jedynie ogólnie wskazano na brak zmian radiologicznych uzasadniających rozpoznanie pylicy płuc zgodnie ze standardami klasyfikacji pylic Międzynarodowego Biura Pracy z 1980 r. Następnie wskazał, iż w wyroku z dnia 12 stycznia 2012 r. wyraźnie stwierdzono, że nie jest wystarczające ogólnikowe odwołanie się do standardów klasyfikacji pylic Międzynarodowego Biura Pracy, które ma charakter zaleceń, a nie wiążących reguł oraz, że posługiwanie się tymi zaleceniami nie zwalania jednostek orzeczniczych od szczegółowego i przekonującego uzasadnienia stanowiska zajętego w orzeczeniu lekarskim. Wobec tego w ocenie Sądu nowe orzeczenie wymogów powyższych nie spełniło. Jednocześnie Sąd zauważył, że w nowym orzeczeniu, w pozycji badania dodatkowe, wskazano rtg z dnia 28 maja 2012 r. płuca o nieznacznie wzmożonej przejrzystości bez zagęszczeń ogniskowych. Jednakże w poprzednim orzeczeniu tej jednostki, wydanym na podstawie rtg klatki piersiowej z 2005 r., 2006 r. i z dnia 6 kwietnia 2010 r. opisano zmiany w postaci nieregularnych zacienień smużkowo-siateczkowych skupiających się w polach dolnych. Jednocześnie zdaniem Sądu Instytut nie wskazał, czy u skarżącej nadal występują takie zmiany w obrazie płuc a jeżeli występują bądź są to już inne zmiany to dlaczego nie są tego rodzaju, które Instytut uznaje za konieczne do rozpoznania choroby zawodowej pylicy płuc. Tym samym stwierdzenie występowania u skarżącej zmian w obrazie płuc obligowało jednostkę orzeczniczą do ich dokładnego opisania, wyjaśnienia ich charakteru oraz przyczyn z powodu, których nie można ich zdiagnozować jako pylica. Poza tym Sąd wyjaśnił, iż powyższa kwestia jest istotna również z tego powodu, albowiem na podstawie oceny zmian dostrzeżonych na zdjęciu rtg z dnia 6 kwietnia 2010 r. WOMP rozpoznał u skarżącej pylicę płuc. W związku z powyższym w opinii Sądu orzeczenie Instytutu nadal nie odpowiada wymaganiom określonym w art. 84 Kpa, gdyż jest ono pozbawione należytego uzasadnienia i nie może służyć za podstawę wydania decyzji. Następnie Sąd podkreślił, że organ inspekcji sanitarnej nie może wydać decyzji mając do dyspozycji orzeczenie lekarskie niewyjaśniające w sposób wymagany prawem przyczyn odmowy rozpoznania u badanej jednostki chorobowej.

Podsumowując Sąd zobowiązał organ do wypełnienia oceny i wskazań zawartych w poprzednim wyroku stosownie do treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm., dalej: ppsa), w sposób przybliżony w motywach przedmiotowego wyroku.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach ponownie uchylił decyzję z dnia [...] r. nr [...] i odmówił stwierdzenia u S.C. choroby zawodowej pylicy górników kopalń węgla.

Wyrokiem z dnia 19 stycznia 2015 r. sygn. akt IV SA/Gl 275/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję z dnia [...] r. nr [...].

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd podkreślił, że w prowadzonym po drugim z wyroków postępowaniu organ zwrócił się o wydanie kolejnej opinii uzupełniającej jednakże w opinii tej lekarze IMPiZŚ powtórzyli dosłownie swoją poprzednią wypowiedź, która została zakwestionowana przez Sąd albowiem nie wyjaśniała ani nie uzasadniała rozbieżności stanowisk obu placówek orzeczniczych. Ponadto Sąd uznał, że użycie określenia "trudno jest wypowiadać się za lekarzy WOMP" przemawia o braku dołożenia należytej staranności w wypełnianiu dotychczasowych zaleceń Sądu. Równocześnie Sąd nie dał wiary wyjaśnieniom, iż rozbieżności stanowisk obu placówek medycznych wynikają z hipotetycznych trudności w ocenie obrazu zmian w polu płucnym ze względu na rozwijającą się u badanej rozedmę płuc. Zdaniem Sądu powyższa wypowiedź świadczyć może bowiem zarówno o błędzie po stronie lekarzy WOMP, jak i po stronie IMP. Następnie Sąd zakwestionował również stwierdzenie o tym, że brak jest u badanej zmian radiologicznych uzasadniających rozpoznanie pylicy płuc zgodnie ze standardami klasyfikacji pylicy Międzynarodowego Biura Pracy (MPB) z 1980 r. albowiem takie stwierdzenie nie tylko nie wypełnia zaleceń procedującego uprzednio Sądu ale przede wszystkim nie jest dopuszczalne na gruncie obowiązującego prawa. Poza tym Sąd dodał, że w wykazie chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych w poz. 3 zawierającej 8 punktów umieszczono pylicę płuc bez żadnego dookreślenia warunków rozpoznania tej choroby zawodowej, a inna definicja prawna pylicy nie jest znana. Choroba ta nie jest w wykazie chorób zawodowych ograniczona przez wskazanie koniecznych do jej stwierdzenia objawów, czy parametrów. Po myśli natomiast art. 237 § 4 Kodeksu pracy jedynym podmiotem upoważnionym do formułowania wytycznych diagnostyczno-orzeczniczych i kryteriów rozpoznawania chorób zawodowych jest minister właściwy do spraw zdrowia. Tym samym minister ten został upoważniony do wydania aktu wykonawczego zawierającego uregulowanie tej problematyki, jednakże do chwili obecnej przepisów takich nie wydano. W opinii Sądu nie zastępują ich zalecenia Międzynarodowego Biura Pracy, które nie posiada uprawnień do stanowienia obowiązujących norm prawnych o zasięgu międzynarodowym. Wobec powyższego powoływanie się w decyzji odmawiającej stwierdzenia choroby zawodowej na przyczynę rozstrzygnięcia wynikającą wyłącznie z Klasyfikacji Międzynarodowego Biura Pracy, która nie implikuje prawnych definicji pylicy i nie stanowi wystarczającej podstawy do samodzielnego definiowania tej jednostki chorobowej, jest istotnym uchybienie procesowym. Zdaniem Sądu orzeczenie uzupełniające z dnia [...] r. nadal nie dawało więc organowi możliwości skontrolowania słuszności stanowiska lekarzy a zarazem organ ograniczając się wyłącznie do lakonicznego stwierdzenia o braku zmian radiologicznych uzasadniających rozpoznanie pylicy płuc nie dokonał jakiejkolwiek oceny wydanych orzeczeń lekarskich, przyjmując jedynie ich konkluzję za podstawę zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. W związku z powyższym Sąd uznał, że decyzja organu odwoławczego po raz trzeci została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77, art. 80, art. 84 i art. 107 Kpa, a także z naruszeniem art. 153 ppsa. Wśród wytycznych Sąd zawarł obowiązek uzyskania uzupełniającego orzeczenia lekarskiego, w którym zawarty zostanie dokładny opis zmian zaobserwowanych na podstawie kolejno ocenianych radiogramów w obrazie płuc skarżącej i wyjaśnienie ich charakteru. Jednocześnie Sąd wyjaśnił, że jeśli zaobserwowane i opisane zmiany nie będą zdaniem uprawnionych lekarzy upoważniać do stwierdzenia choroby zawodowej w postaci pylicy płuc górników kopalń węgla, to organ będzie zobowiązany do uzyskania wyjaśnienia z jakich przyczyn nie są one objawami tej choroby zawodowej. Dodał także, iż nie jest upoważniony do polemizowania ze stanowiskiem lekarzy, co do tego czy już zacienienia smużkowate, czy zmiany drobnoogniskowe lub zagęszczenia ogniskowe uprawniają do stwierdzenia tej choroby, jednakże brak możliwości jej stwierdzenia wynikać musi z przekonywujących i logicznych ustaleń medycznych zamieszczonych w orzeczeniu lekarskim.

Ponadto Sąd zobowiązał organ do wystąpienia do WOMP celem ustalenia jakie zmiany zostały zaobserwowane w radiogramie płuc skarżącej z dnia 6 kwietnia 2010 r. i dlaczego uzasadniały rozpoznanie choroby zawodowej w postaci pylicy płuc. Dopiero będąc w posiadaniu tak uzupełnionego materiału dowodowego, wyjaśni samodzielnie przyczyny rozbieżności pomiędzy wydanymi w sprawie orzeczeniami medycznymi i uzasadni w sposób przekonywujący, która z wydanych w sprawie diagnoz jest jego zdaniem słuszna i z jakich przyczyn.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach po raz kolejny uchylił decyzję z dnia [...] r. nr [...] i odmówił stwierdzenia u S.C. choroby zawodowej pylicy górników kopalń węgla.

Wyrokiem z dnia 25 listopada 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 364/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję z dnia [...] r. nr [...].

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że działania organów podejmowane w sprawie S.C., były już przedmiotem kontroli sądowej, a zatem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone zostały w prawomocnych wyrokach z dnia: 12 stycznia 2012 r. sygn. akt IV SA/Gl 1013/11, 17 czerwca 2013 r. sygn. akt IV SA/Gl 712/12 i 19 stycznia 2015 r. sygn. akt IV SA/Gl 275/14. Zdaniem Sądu wytyczne zawarte we wskazanych powyżej orzeczeniach były jasne i precyzyjne. Następnie Sąd zwrócił uwagę na fakt, iż zgodnie z treścią art. 153 ppsa, zarówno organy administracyjne, których działanie lub bezczynność było przedmiotem skargi, jak i sąd orzekający w sprawie, ilekroć dana sprawa będzie ponownie przez nie rozpoznawana będą związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu tegoż sądu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy prawa, na podstawie których sąd orzekał. Wobec tego Sąd stwierdził, że organ odwoławczy orzekając ponownie w sprawie nie wykonał w sposób prawidłowy dotychczasowych zaleceń i oceny prawnej, a zatem naruszył art. 153 ppsa. Sąd wyjaśnił, iż z zaocznego orzeczenia lekarskiego IMPiZŚ z dnia [...] r. nr [...] wynika, że zostało ono wydane na podstawie dotychczasowych zdjęć, które były podstawą do wydania poprzednich decyzji.

Jednocześnie w orzeczeniu tym wskazano, że skarżąca usprawiedliwiała swoją nieobecność podczas badania, powołując się na stan zdrowia i zarazem wyraziła zgodę na przesłanie aktualnego zdjęcia rtg, które jednak nie dostarczyła do organu.

W ocenie Sądu uzupełnione orzeczenie lekarskie nie jest wyczerpujące, a organ wbrew wskazówkom wynikającym z wyroku z dnia 19 stycznia 2015 r. nie wystąpił do WOPM i nie zebrał w sposób należyty materiału dowodowego, a w konsekwencji nie dokonał samodzielnej jego oceny. Ponadto - jak uznał - w decyzji nie uzasadnił swojego stanowiska. W związku z powyższym Sąd jeszcze raz przypomniał, że organy inspekcji sanitarnej upoważnione do stwierdzenia choroby zawodowej nie mogą rozstrzygać o jej istnieniu wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, gdyż zostały pozbawione uprawnienia do samodzielnego prowadzenia postępowania w celu zmierzającego do zdiagnozowania stanu zdrowia pracownika. Ingerencja organu w treść orzeczenia lekarskiego ograniczona została tylko do możliwości żądania od lekarza, który wydał orzeczenie, dodatkowego uzasadnienia lub wydania uzupełniającej opinii lub dodatkowej konsultacji. Jednocześnie Sąd podkreślił, iż choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Wywołuje ją praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne, a owe przewidywalne uszkodzenia zdrowia zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych. Podsumowując w opinii Sądu organ odwoławczy w sposób niewłaściwy zrealizował obowiązki nałożone na niego w wyrokach z dnia: 17 czerwca 2013 r. sygn. akt IV SA/Gl 712/12 oraz 19 stycznia 2015 r. sygn. akt IV SA/Gl 275/14, natomiast wydając swoją decyzję naruszył przepisy postępowania administracyjnego a w konsekwencji niewyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności wydał decyzję w oparciu o nieustalony stan faktyczny.

Następnie, przytoczoną na wstępie, decyzją z dnia [...]r. nr [...] Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa i art. 2351 Kodeksu pracy oraz przepisów rozporządzenia w sprawie chorób, ponownie uchylił decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. z dnia [...]r. nr [...] i odmówił stwierdzenia u S.C. choroby zawodowej pylicy górników kopalń węgla.

W uzasadnieniu decyzji przytoczył dotychczasowy przebieg sprawy oraz wyjaśnił, że IMPiZŚ w Sosnowcu pismem z dnia 24 sierpnia 2015 r. wezwał S.C. do nadesłania zdjęć rtg płuc wykonanych po 2012 r., albowiem w dotychczasowych zdjęciach wykonanych do 2012 r. nie były widoczne jakiekolwiek zmiany świadczące o pylicy płuc, która jest chorobą postępującą i z tego powodu konieczne było wykonanie aktualnego, dużego zdjęcia rtg płuc w IMPiZŚ w Sosnowcu bądź w miejscu zamieszkania. W odpowiedzi na powyższe pismo S.C. poinformowała, iż nie może poddać się badaniom w instytucie z uwagi na aktualny stan zdrowia. W związku z faktem niedostarczenia przez stronę zdjęć rtg płuc wykonanych do 2015 r. lekarze orzecznicy na podstawie dotychczasowej dokumentacji wydali w dniu [...]r. orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania pylicy płuc u S.C. Natomiast organ, po analizie całości materiału dowodowego uzupełnionego w wyniku wyroków z dnia 19 stycznia 2015 r. i 25 listopada 2016 r., uzyskał uzupełnione orzeczenie lekarskie WOMP, w którym nie ujawniono obecności zmian w stopniu upoważaniającym do podtrzymania u strony rozpoznania pylicy. Poza tym dodatkowo przeprowadzone badanie TK klatki piersiowej w kwietniu 2017 r., również nie potwierdziło obecności u badanej zmian pyliczych w płucach. Dodał także, że w następstwie dalszych badań radiologicznych nie uzyskano podstaw do rozpoznania u badanej pylicy płuc i do podtrzymania orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu choroby zawodowej pylicy górników kopalń węgla. Jednocześnie wyznaczono termin badania kontrolnego na dzień 16 stycznia 2018 r. Następnie organ podkreślił, iż zwrócił się do IMPiZŚ w Sosnowcu z prośbą o skierowanie S.C. na dodatkowe konsultacje do IMP w Łodzi jednakże pismem z dnia 13 lipca 2017 r. IMPiZŚ w Sosnowcu odmówił takiego skierowania, albowiem uznał, że strona była już ponownie badana w WOMP w Katowicach w dniu 23 lutego 2017 r., gdzie wykonano badanie rtg płuc, które nie ujawniło obecności zmian upoważniających do rozpoznania pylicy płuc. Ponadto wskazał, że pismami z dnia 1 sierpnia 2017 r. poinformował strony o możliwości zajęcia stanowiska do dnia 5 września 2017 r. wobec uzupełnionego materiału dowodowego, jednakże żadna ze stron nie udzieliła na nie odpowiedzi. Następnie organ wyjaśnił, iż podstawą rozpoznania klinicznego pylicy płuc jest stwierdzenie na pełnowymiarowym zdjęciu rentgenowskim klatki piersiowej w pozycji tylno-przedniej zmian ogniskowych w płucach mogących odpowiadać efektom oddziaływania pyłów zwłókniających na miąższ płucny. Wskazał również, że orzecznictwo w zakresie chorób zawodowych z kręgu pylic opiera się na metodzie porównawczej standardów rtg klatki piersiowej - wydanych przez Międzynarodowe Biuro Pracy (International Labour Office - ILO 1980 z rewizją 2000 i 2011), traktowanych jako zalecenia pomocne przy wydawaniu orzeczeń lekarskich - z radiogramami badanego. W szczególności podkreślił, że wydana przez Międzynarodowe Biuro Pracy "Klasyfikacja" ma charakter zaleceń, a nie wiążących reguł jednakże jest narzędziem używanym na całym świecie w celu poprawy nadzoru zdrowia pracowników, prowadzenia badań epidemiologicznych i porównywania danych statystycznych. Tym samym wyżej wymieniona klasyfikacja nie implikuje prawnych definicji pylicy ani zasad oceny zdolności do pracy i uprawnień do odszkodowania, ale umożliwia systematyczny i porównywalny opis radiologicznych zmian w obrębie narządów klatki piersiowej, wywołanych wdychaniem pyłów zwłókniających i jest przeznaczona do oceny radiogramów tylno-przednich klatki piersiowej. Równocześnie organ podniósł, iż proces pyliczy przebiega powoli i nie wymaga weryfikacji radiologicznej w krótkim okresie czasu, dlatego też w rozpoznawaniu pylicy płuc nie stosuje się ograniczenia czasowego i choroba ta może być rozpoznawana nawet długo po ustaniu narażenia zawodowego, np. podczas kolejnych radiologicznych badań kontrolnych.

W związku z tym, jak wskazał, po rozpoznaniu pylicy płuc może zostać wszczęte kolejne postępowanie prowadzące do stwierdzenia choroby zawodowej. Podsumowując w ocenie organu zakres rozpoznania sprawy o stwierdzenie choroby zawodowej, uregulowany szczegółowo w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych, został zachowany. Jednocześnie organ po przeanalizowaniu całości uzupełnionego materiału dowodowego ponownie uwzględnił odwołanie zakładu pracy - Kompanii Węglowej S.A. Oddział KWK "A" w R.

Pismem z dnia 12 października 2017 r. S.C., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na wskazaną na wstępie decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...], zaskarżając ją w całości oraz powtarzając dotychczas prezentowane argumenty, zarzuciła jej:

1) obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia, a to:

– art. 7 Kpa poprzez nie podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy,

– art. 11 Kpa poprzez nie wyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy,

– art. 77 Kpa poprzez nie zebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i jego rozpatrzenie,

– art. 80 Kpa poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, co doprowadziło do błędnych ustaleń organu,

– art. 84 Kpa poprzez nie wyjaśnienie w sposób wymagany prawem przyczyn odmowy rozpoznania choroby zawodowej,

– art. 153 ppsa poprzez nie zastosowanie się do oceny prawnej i wytycznych zawartych w orzeczeniach tut. Sądu w przedmiotowej sprawie,

– § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, poprzez zgromadzenie niewystarczającego materiału dowodowego;

2) błąd w ustalenia faktycznych dokonanych przez organ mający wpływ na treść decyzji, polegający na przyjęciu, iż skarżąca nie choruje na chorobę zawodową pylicę górników kopalń węgla;

3) zaniechanie wystąpienia o konsultację do Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, mimo zauważonych istotnych rozbieżności pomiędzy orzeczeniami WOMP w Katowicach i IMPiZŚ w Sosnowcu.

Jednocześnie pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi podkreślił, że organ zaniechał wystąpienia o konsultację do Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, pomimo zauważonych istotnych rozbieżności pomiędzy orzeczeniami WOMP w Katowicach i IMPiZŚ w Sosnowcu. Zdaniem pełnomocnika nieuzasadnione było stanowisko Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu, zawarte z piśmie z dnia 13 lipca 2017 r., odmawiające wykonania czynności zaplanowanej przez Państwowy Wojewódzki Inspektorat Sanitarny. Jednocześnie wskazał, że pismem z dnia 6 lipca 2017 r. organ poinformował skarżącą, iż decyzja zostanie wydana do końca września 2017 r., albowiem koniecznym w sprawie było właśnie wystąpienie o konsultację do Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi. Tymczasem IMPiZŚ odmówił przekazania akt do ośrodka w Łodzi i zwrócił akta do PWIS. W ocenie pełnomocnika takie stanowisko IMPiZŚ trzeba ocenić jako zupełnie dowolne i niezrozumiałe, tym bardziej, że to Państwowy Wojewódzki Inspektorat Sanitarny zadecydował o potrzebie konsultacji. Następnie stwierdził, iż "jeszcze bardziej dziwi stanowisko PWIS, który zamiast zobowiązać IMPiZŚ w Sosnowcu do wykonania czynności, zwyczajnie przyjął do wiadomość odmowę i zakończył sprawę wydaniem kolejnej chybionej decyzji". Jednocześnie podkreślił, że organ zaskarżoną decyzję po raz kolejny oparł na podstawie materiału dowodowego sprzecznego ze sobą, a przez to budzącego istotne wątpliwości. Podsumowując podniósł, iż organ nie tylko po raz kolejny nie wyjaśnił zaistniałych sprzeczności, ale wręcz świadomie zaniechał czynności mającej na celu wyjaśnienie tych sprzeczności.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że prawo do sądu określone zostało w art. 45 ust.1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust.1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r., nr 61, poz. 284 ze zm.), ratyfikowanej przez Rzeczypospolitą Polską (art. 9, art. 87 ust.1, art. 89 ust.1 pkt 2 Konstytucji RP). Nadto Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 25 stycznia 1995 r. W 14/94, (Dz.U., Nr 14, poz. 67, OTK 1995/1/19) wskazał, że na prawo do sądu składa się także element materialny – możność prawnie skutecznej ochrony praw strony na drodze sądowej w ramach odpowiednio ukształtowanej procedury.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm. dalej także: Ppsa) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Stosownie do art. 134 § 1 Ppsa, sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a tej ustawy. Powyższe oznacza, że Sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.

Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Ustalając istotny dla sprawy stan faktyczny Sąd stwierdza, że jest on po części sporny i został nakreślony powyżej przy omawianiu stanowiska organów sanitarnych jak i strony skarżącej. W tych okolicznościach brak jest podstaw do jego ponownego prezentowania w tej części uzasadnienia.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że działania organów podejmowane w tej sprawie, były już przedmiotem oceny sądowej, a ocena prawna oraz wskazania co do dalszego postępowania w niniejszej sprawie wyrażone zostały w prawomocnych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z: 12 stycznia 2012 r. sygn. akt IV SA/Gl 1013/11, 17 czerwca 2013 r. sygn. akt IV SA/Gl 712/12 i 19 stycznia 2015 r. sygn. akt IV SA/Gl 275/14 oraz 25 listopada 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 364/16. W związku z tym dostrzec trzeba, że zgodnie z art. 153 Ppsa ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Wyrażona w powołanym przepisie zasada związania orzeczeniem sądu oznacza, że orzeczenie to oddziałuje na przyszłe postępowanie tak administracyjne, jak i sądowoadministracyjne. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku.

W tym miejscu wyjaśnić należy, że w pojęciu "ocena prawna" mieści się, przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposób ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Może ona zatem dotyczyć ujawnionych w postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego, w szczególności kwestii zastosowania do nich określonych regulacji prawnych. Wskazania co do dalszego postępowania zasadniczo stanowią konsekwencję oceny prawnej, określając sposób i kierunek działania przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Związanie oceną prawną, jak i zawartymi w orzeczeniu wskazaniami, co do dalszego postępowania, powoduje, że determinują one działania każdego organu w postępowaniu administracyjnym, podejmowane w sprawie, której dotyczyło postępowanie sądowoadministracyjne, aż do czasu jej rozstrzygnięcia. W przypadku rozpoznawania sprawy przez Sąd oznacza ono z kolei, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu. Odnotować też trzeba, że nawet w wypadku sporu, w zakresie stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny Sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z wyroku Sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym trybie. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi natomiast prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem Sądu. Stanowisko tożsame z prezentowanym wyraził NSA w wyrokach z dnia 7 grudnia 1999 r., sygn. akt I SA 1089/99, i z dnia 3 lipca 2013 r., sygn. akt I FSK 1129/12 i z tego samego dnia o sygn. akt I FSK 1101/12, wszystkie przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl., w skrócie: CBOSA.

Związanie oceną prawną powoduje, że ani organ administracji, ani Sąd, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkować się mu w pełnym zakresie. Obowiązek ten może być wyłączony jedynie w wypadku zmiany stanu prawnego, istotnej zmiany okoliczności faktycznych, bądź wzruszenia wyroku zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (por. wyroki NSA z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1296/10 i sygn. akt II FSK 1328/10 przytoczone w wyroku WSA w Opolu z dnia 20 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Op 87/13).

Zatem dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy należało przede wszystkim udzielić odpowiedzi na pytanie czy wskazania co do dalszego postępowania w sprawie sformułowane przez tut. Sąd w wydanych uprzednio wyrokach zostały przez organy wykonane. Analiza zgromadzonego w aktach administracyjnych materiału dowodowego pozwala na udzielenie pozytywnej odpowiedzi na to pytanie i stwierdzenie, że wskazania Sądu nie zostały przez organy w pełni zrealizowane.

Należy zwrócić uwagę, że w wyrokach tych wskazywano, iż zaskarżone rozstrzygniecie nie zawiera żadnego odniesienia do tego rozpoznania, przede wszystkim brak jest wskazania i wyjaśnienia rozbieżności stanowisk obu placówek medycznych co do oceny obrazu zmian w polu płucnym. Zwłaszcza, że Sąd jednoznacznie stwierdził, że "nie dał wiary wyjaśnieniom, iż rozbieżności stanowisk obu placówek medycznych wynikają z hipotetycznych trudności w ocenie obrazu zmian w polu płucnym ze względu na rozwijającą się u badanej rozedmę płuc. Zdaniem Sądu powyższa wypowiedź świadczyć może bowiem zarówno o błędzie po stronie lekarzy WOMP, jak i po stronie IMP. Następnie Sąd zakwestionował również stwierdzenie o tym, że brak jest u badanej zmian radiologicznych uzasadniających rozpoznanie pylicy płuc zgodnie ze standardami klasyfikacji pylicy Międzynarodowego Biura Pracy (MPB) z 1980 r. albowiem takie stwierdzenie nie tylko nie wypełnia zaleceń procedującego uprzednio Sądu ale przede wszystkim nie jest dopuszczalne na gruncie obowiązującego prawa. Poza tym Sąd dodał, że w wykazie chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych w poz. 3 zawierającej 8 punktów umieszczono pylicę płuc bez żadnego dookreślenia warunków rozpoznania tej choroby zawodowej, a inna definicja prawna pylicy nie jest znana. Choroba ta nie jest w wykazie chorób zawodowych ograniczona przez wskazanie koniecznych do jej stwierdzenia objawów, czy parametrów".

Nadto Sąd wskazał, że "orzeczenie uzupełniające z dnia [...] r. nadal nie dawało więc organowi możliwości skontrolowania słuszności stanowiska lekarzy a zarazem organ ograniczając się wyłącznie do lakonicznego stwierdzenia o braku zmian radiologicznych uzasadniających rozpoznanie pylicy płuc nie dokonał jakiejkolwiek oceny wydanych orzeczeń lekarskich, przyjmując jedynie ich konkluzję za podstawę zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia".

Zdaniem Sądu jest to szczególnie istotne pominięcie z uwagi na znaczne podobieństwo pomiędzy stwierdzeniem zawierającym rozpoznanie i nazwą jednostki chorobowej, wymienionej w wykazie chorób zawodowych. W ocenie Sądu organ odwoławczy pominął ustalenie kwestii o podstawowym znaczeniu dla rozstrzygnięcia sprawy a to klinicznego przebiegu stwierdzonej u strony skarżącej choroby i obrazów rtg jej płuc.

Jednocześnie – z uwagi na zarysowany w sprawie spór – wskazać należy, że w wyroku z 25 listopada 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 364/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylając decyzję organu odwoławczego z [...] r. nr [...], zaakcentował, że orzeczenie lekarskie nie jest wyczerpujące, a organ wbrew wskazówkom wynikającym z wyroku z dnia 19 stycznia 2015 r. nie wystąpił do WOPM i nie zebrał w sposób należyty materiału dowodowego, a w konsekwencji nie dokonał samodzielnej jego oceny. Ponadto w decyzji nie uzasadnił swojego stanowiska. W związku z powyższym Sąd jeszcze raz przypomniał, że organy inspekcji sanitarnej upoważnione do stwierdzenia choroby zawodowej nie mogą rozstrzygać o jej istnieniu wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, gdyż zostały pozbawione uprawnienia do samodzielnego prowadzenia postępowania w celu zmierzającego do zdiagnozowania stanu zdrowia pracownika. Ingerencja organu w treść orzeczenia lekarskiego ograniczona została tylko do możliwości żądania od lekarza, który wydał orzeczenie, dodatkowego uzasadnienia lub wydania uzupełniającej opinii lub dodatkowej konsultacji. Jednocześnie Sąd podkreślił, iż choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Wywołuje ją praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne, a owe przewidywalne uszkodzenia zdrowia zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że tak postępowanie organu odwoławczego po uchyleniu jego decyzji z [...]r. nr [...], jak i uzasadnienie zaskarżonej w tej sprawie decyzji nadal nie realizuje zaleceń Sądu, jak i nie zawiera wskazania skonkretyzowanych argumentów, które pozwalałyby na ocenę rozbieżności w odmiennym odczytaniu badań strony. Podkreślenia wymaga, że decyzja administracyjna powinna zapaść w oparciu o jednoznaczny stan faktyczny, taki zaś w niniejszej sprawie nie został ustalony. Prowadzone postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji nie doprowadziło do satysfakcjonujących rezultatów z punktu widzenia zasady prawdy obiektywnej. Możliwości w tym zakresie dawało brzmienie cytowanego wyżej § 8 ust. 2 rozporządzenia i reguły dowodowe wynikające z unormowań Kpa. Powołany § 8 ust. 2 rozporządzenia nie wprowadza jakiejkolwiek hierarchii w zakresie przedstawionych w nim sposobów uzupełnienia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, jak też jakichkolwiek ograniczeń w tym przedmiocie w rozumieniu limitu podejmowanych czynności. Granicą jest zatem ustalenie klarownego stanu faktycznego sprawy i wyjaśnienie wszystkich wątpliwości, mających zasadnicze dla rozstrzygnięcia znaczenie. Zdaniem składu orzekającego w przedmiotowej sprawie rygorom tym nie podporządkował się orzekający w sprawie organ.

Sąd zauważa, że strona każdorazowo pisemnie negując treść orzeczeń, każdorazowo niemalże – na każdym etapie – przedstawiała dowody i dodatkową dokumentację, która jest logiczna, spójna oraz korespondująca z całokształtem zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, do której nie ustosunkował się organ. Brak odniesienia się organu do zarzutów strony i podanych na ich poparcie argumentów godzi nie tylko w zasadę zaufania społecznego do organu ale czyni orzeczenie niepełnym, niewłaściwie uzasadnionym. I tak chociażby wskazać należy, że lektura uzasadnienia nie umożliwia stronie poznania argumentów w zakresie istotnych rozbieżności pomiędzy orzeczeniami WOMP w Katowicach i IMPiZŚ w Sosnowcu.

W dalszym ciągu, pomimo wieloletniego wręcz procesu, nadal jest brak stanowiska organu w przedmiocie tych rozbieżności i rzetelnego ustosunkowania się do podnoszonych przez nią argumentów.

Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że nie jest wymagane bezsporne wykazanie związku między warunkami pracy w warunkach narażenia a stwierdzoną dolegliwością. W razie ustalenia przez właściwego lekarza, że rodzaj rozpoznanej u pracownika choroby mieści się w wykazie, a pracownik świadczył pracę w warunkach narażenia zawodowego, które w świetle dostępnej wiedzy medycznej mogą tę chorobę wywoływać, tak lekarz, jak i organy inspekcji sanitarnej obowiązane są uznać takie schorzenie za chorobę zawodową. Domniemanie to upada, tylko wtedy, jeżeli zebrany materiał dowodowy pozwala jednoznacznie lub z wysokim prawdopodobieństwem wykluczyć taki związek przyczynowo-skutkowy, to znaczy wskazać inną niż zawodowa etiologię choroby - por. wyrok NSA z 15 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 748/12. Ponieważ nie budzi wątpliwości, że orzeczenie lekarskie wydawane w sprawach chorób zawodowych przez jednostki orzecznicze ma charakter dowodu z opinii biegłego, to oznacza, że podlega ono ocenie w granicach wskazanych w art. 80 Kpa. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie orzeczenia lekarskie sporządzone w toku postępowania nie zostały ocenione zgodnie z zasadami obowiązującymi przy ocenie dowodu z opinii biegłego, co doprowadziło do wydania naruszającej prawo decyzji.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że organy naruszyły art. 7 Kpa, który nakłada na organy administracji publicznej obowiązek podejmowania w toku postępowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Ponadto naruszyły art. 77 § 1 Kpa stanowiący, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Te naruszenia przepisów postępowania – w ocenie Sądu – mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaś wskazane naruszenie mogło doprowadzić do niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, co z kolei narusza art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa. Z tych też względów zaskarżona decyzja nie mogła się ostać.

Tym samym wydając przedmiotową decyzję, organ dopuścił się naruszenia art. 153 Ppsa, a w konsekwencji tego uchybienia - również, mogącego mieć zasadniczy wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 Kpa, art. 77 § 1 Kpa, a także art. 107 § 3 Kpa - polegającego na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonaniu w następstwie tego nieprawidłowej (niepełnej) oceny przesłanek wskazujących na zawodowy bądź nie wpływ na stan zdrowia strony. Zdaniem Sądu organ dopuścił się naruszenia przepisu art. 8 Kpa i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa. Naruszenie wspomnianych przepisów mogło mieć - w ocenie Sądu - istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowi dostateczną podstawę prawną do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji.

Należy wskazać, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zastosuje się do wytycznych zawartych w wielokrotnie przytaczanych powyżej wyrokach tut. Sądu zobowiązujących organ do rzetelnego rozpoznania sprawy i właściwego jej uargumentowania.

W ocenie Sądu organy, jak wskazano powyżej, nie zrealizowały obowiązku należytej oceny znajdujących się w aktach orzeczeń lekarskich, ich porównania i odniesienia się do zawartych w nich wniosków i przyjęły je bezkrytycznie cytując w uzasadnieniu wydanych decyzji. Takie postępowanie organu zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji odbyło się z naruszeniem reguł wyznaczonych zarówno przepisami postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 Kpa, jak i treścią art. 235¹ K.p. i następnych, a także przepisów rozporządzenia. W toku ponownie przeprowadzonego postępowania organ weźmie pod uwagę opisane wyżej zasady orzekania w sprawie chorób zawodowych, w szczególności dotyczące związku przyczynowego między występującymi u strony skarżącej schorzeniami a warunkami pracy, zwłaszcza oceni, czy w tej konkretnej sprawie istnieją powody, by ten związek przyczynowy obalić, oraz zwróci się do IMPiZŚ o wydanie dodatkowego uzupełniającego orzeczenia lekarskiego, którego uzasadnienie będzie przekonujące i zawierające kompleksową analizę stanu zdrowia strony skarżącej oraz jednoznaczną jej charakterystykę i określenie jej sklasyfikowanie. Toteż konieczne jest zwrócenie się do Instytutu orzeczniczego o uzupełnienie uzasadniania jego ostatniego orzeczenia przez odniesienie się do poruszonych przez stronę kwestii. Stanowisko to winno być szczegółowo uzasadnione, z podaniem dokumentacji medycznej, na której oparto określone wnioski diagnostyczne oraz ewentualnym wyjaśnieniem, dlaczego i które wyniki badań nie zostały uwzględnione.

Ponownego podkreślenia wymaga, że rozbieżność jaka zaistniała pomiędzy orzeczeniem WOMP w Katowicach a orzeczeniem IMPiZŚ w Sosnowcu nadal nie została wyjaśniona albowiem w nowym orzeczeniu IMPiZŚ, wydanym na podstawie przeprowadzonych badań, w tym zdjęcia rtg klatki piersiowej z dnia 28 maja 2012 r., ponownie nie rozpoznawano u skarżącej pylicy płuc. W uzasadnieniu natomiast jedynie ogólnie wskazano na brak zmian radiologicznych uzasadniających rozpoznanie pylicy płuc zgodnie ze standardami klasyfikacji pylic Międzynarodowego Biura Pracy z 1980 r. Tymczasem - na co zwracano uwagę w przytoczonych powyżej wyrokach, co jednakże pominął organ odwoławczy - nie jest wystarczające ogólnikowe odwołanie się do standardów klasyfikacji pylic Międzynarodowego Biura Pracy, które ma charakter zaleceń, a nie wiążących reguł oraz, że posługiwanie się tymi zaleceniami nie zwalania jednostek orzeczniczych od szczegółowego i przekonującego uzasadnienia stanowiska zajętego w orzeczeniu lekarskim. Powtórzenia wymaga, że w nowym orzeczeniu, w pozycji badania dodatkowe, wskazano rtg z dnia 28 maja 2012 r. płuca o nieznacznie wzmożonej przejrzystości bez zagęszczeń ogniskowych. Jednakże - co także pominął organ drugoinstancyjny - w poprzednim orzeczeniu tej jednostki, wydanym na podstawie rtg klatki piersiowej z 2005 r., 2006 r. i z dnia 6 kwietnia 2010 r. opisano zmiany w postaci nieregularnych zacienień smużkowo-siateczkowych skupiających się w polach dolnych. Tymczasem Instytut nie wskazał, czy u skarżącej nadal występują takie zmiany w obrazie płuc a jeżeli występują bądź są to już inne zmiany to dlaczego nie są tego rodzaju, które Instytut uznaje za konieczne do rozpoznania choroby zawodowej pylicy płuc. Tym samym stwierdzenie występowania u skarżącej zmian w obrazie płuc obligowało jednostkę orzeczniczą do ich dokładnego opisania, wyjaśnienia ich charakteru oraz przyczyn z powodu, których nie można ich zdiagnozować jako pylica. Kwestia ta istotna jest również z tego powodu, albowiem na podstawie oceny zmian dostrzeżonych na zdjęciu rtg z dnia 6 kwietnia 2010 r. WOMP rozpoznał u skarżącej pylicę płuc.

Mając powyższe na uwadze, dopiero po uzupełnieniu materiału dowodowego organ podejmie rozstrzygnięcie, które szczegółowo uzasadni, stosownie do wymogów z art. 107 § 3 Kpa. W ocenie Sądu organy oparły swe rozstrzygnięcia na treści orzeczeń lekarskich, mimo że - jak wcześniej wskazano - nie można ich uznać za wszechstronnie wyjaśniające kwestie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Tym samym Sąd uznał, że organy naruszyły art. 7 Kpa, który nakłada na organy administracji publicznej obowiązek podejmowania w toku postępowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Ponadto naruszyły art. 77 § 1 Kpa stanowiący, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Te naruszenia przepisów postępowania – w ocenie Sądu – mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Ppsa w zw. z art. 135 oraz 153 Ppsa orzekł jak w sentencji.