Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 417/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-08-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 17 ust. 1 i 1a, ust. 5 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 23, art. 60 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1359
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1359).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Burmistrz decyzją z dnia 4 stycznia 2021 r. nr [...], odmówił K. K. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawnym ojcem Z. D.

Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a.", art. 17 ust. 1 pkt 4, ust. 1b pkt 1-2, art. 20 ust. 3, art. 23, art. 24, art. 29, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j.: Dz. U. z 2020 r. poz. 111), dalej powoływanej jako "ustawa" lub "u.ś.r.", § 10 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 1466) oraz obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 października 2019 r. w sprawie kwoty świadczenia pielęgnacyjnego w roku 2020 (M.P. z 2019 r. poz. 1067).

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że K. K. w dniu 16 listopada 2020 r. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem, legitymującym się orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w S. o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia 27 listopada 2019 r.

Z akt sprawy wynika, że strona pracowała zawodowo w okresach od 1 września 1999 r. do 11 czerwca 2002 r., 16 sierpnia 2005 r. do 9 września 2005 r., 15 września 2005 r. do 14 listopada 2005 r., 8 marca 2006 r. do 16 września 2017 r., 18 września 2017 r. do 20 grudnia 2017 r., 15 stycznia 2018 r. do 21 maja 2018 r., 21 maja 2018 r. do 6 lipca 2019 r. Rozwiązanie ostatniego stosunku pracy nastąpiło za wypowiedzeniem przez pracownika. Następnie w okresie od dnia 16 lipca 2019 r. do dnia 30 września 2019 r. strona była zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania umowy agencyjnej lub zlecenia. Od dnia 3 października 2019 r. strona jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Zarejestrowanie się w PUP jako osoba bezrobotna oznacza zdolność i gotowość do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie, a więc od października 2019 r. cały czas strona deklaruje, zdolność i gotowość do podjęcia zatrudnienia.

Organ uznał, że brak jest związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy rezygnacją przez stronę z aktywności zawodowej na rzecz sprawowania opieki nad rodzicem. Z ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że świadczenia opiekuńcze jakim jest między innymi świadczenie pielęgnacyjne mają stanowić swoistą rekompensatę za to, że osoba dobrowolnie zrezygnowała z zarobkowania na rzecz sprawowania stałej, osobistej opieki nad wymagającą jej osobą niepełnosprawną.

Organ wskazał, że z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności Z. D. wynika, że niepełnosprawność istnieje od 48-go roku życia, natomiast ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 5 sierpnia 2019 r., tj. od dnia złożenia wniosku o stopień niepełnosprawności. Orzeczenie stwierdzające niepełnosprawność nie może być zastąpione innym dokumentem ani tym bardziej domniemaniem, że niepełnosprawność powstała przed ukończeniem przez ojca strony 18 roku życia lub ukończeniem 25 roku życia w przypadku nauki w szkole lub szkole wyższej, zatem nie został spełniony warunek określony w art. 17 ust. 1b ustawy.

Nadto organ ustalił, że wspólnie z osobą wymagającą opieki zamieszkuje żona, która legitymuje się orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności w związku z dysfunkcją narządu słuchu lub mowy.

Organ stwierdził, że większa część wykonywanych czynności przez stronę, tj. przygotowywanie posiłków, dostarczanie zakupów, pomoc w dokonywaniu opłat, załatwianie spraw urzędowych i wizyt u lekarza to czynności, które są wykonywane codziennie w toku normalnego funkcjonowania rodziny i wiążą się również z pozostałymi wspólnie zamieszkującymi członkami rodziny a nie tylko z niepełnosprawnym ojcem.

Reasumując, organ wskazał, że wobec braku spełnienia dwóch przesłanek, tj. braku związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy sprawowaniem opieki nad ojcem a rezygnacją z aktywności zawodowej i zarobkowania oraz braku możliwości ustalenia daty powstania niepełnosprawności (art. 17 ust. 1 i ust. 1b ustawy), przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest możliwe.

Strona odwołała się do decyzji organu pierwszej instancji powołując się na skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K38/13 dotyczące przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r. oraz związane z tą kwestią orzecznictwo sądów administracyjnych.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 25 marca 2021 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że w związku z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 organ rozpoznający wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożony przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej nie ma podstaw do odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tylko i wyłącznie na podstawie braku spełnienia przesłanki wieku powstania niepełnosprawności, wynikającej z art. 17 ust. 1b ustawy.

W rozpatrywanej sprawie zaistniała jednak negatywna przesłanka do przyznania świadczenia, określona w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy. Zgodnie z tym przepisem świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z ustaleń organów wynika, że wspólnie z wymagającym opieki Z. D. mieszka jego żona M. D. (lat 65), która legitymuje się orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności.

Organ wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że zawsze, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a jej małżonek nie ma orzeczonego znacznego stopnia niepełnosprawności, świadczenie pielęgnacyjne nie będzie przysługiwało. Ustawodawca formułując treść wyżej wymienionego przepisu wyszedł z założenia, że w sytuacji zawarcia związku małżeńskiego tworzy się nowa rodzina, która nakłada na małżonków obowiązek wzajemnego wsparcia i pomocy, wyprzedzający obowiązek alimentacyjny krewnych. Zobowiązanie współmałżonka do sprawowania takiej opieki jest konsekwencją istnienia w sferze prawnej związku małżeńskiego, jako szczególnej więzi charakteryzującej się nie tylko elementami emocjonalnymi, ale także elementami natury prawnej. Z przepisu art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1359 ze zm.) - powoływanej dalej jako "k.r.o.", wynika, że małżonkowie, są obowiązani do wspólnego pożycia, do wzajemnej pomocy i wierności oraz do współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. Dopóki zatem istnieje związek małżeński, osoby w nim pozostające poddane są przedstawionym wyżej rygorom prawnym właśnie ze względu na istnienie między nimi prawnej więzi małżeństwa. Rygory te nie są wynikiem jedynie woli małżonków, lecz ich źródłem jest wola ustawodawcy, która stanowi dla obojga małżonków podstawę zgłaszania roszczeń w sferze opiekuńczej.

Organ odwoławczy wskazał, że zaistnienie rzeczywistej stale sprawowanej przez stronę w ramach obowiązku alimentacyjnego opieki nad niepełnosprawnym ojcem, nie znosi obowiązków określonych w art. 23 k.r.o. ciążących na małżonce Z. D.

Zdaniem organu wykładnia językowa art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy pozwala stwierdzić, że ustawodawca uznał za konieczne, aby ocena - czy osoba zobowiązana w pierwszej kolejności nie jest w stanie wypełnić we właściwy sposób obowiązku alimentacyjnego z uwagi na stan zdrowia - rozstrzygana była orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, ponieważ organy nie mają wiadomości specjalnych, które pozwoliłyby w pełni wyważyć, czy stan zdrowia danej osoby zobowiązanej do alimentacji rzeczywiście uniemożliwia sprawowanie opieki. Rygoryzm spornego przepisu, którego brzmienie jest jednoznaczne w swej treści, odpowiada celom ustawy. W związku z powyższym niewłaściwa byłaby wykładnia prowadząca do rozszerzenia ustawowego prawa do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego przez osoby wymienione w art. 17 ust. 1 ustawy ze względu na sprawowanie opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim o sytuację, w której współmałżonek takiej osoby nie musi legitymować się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a ustalenia w zakresie zdolności małżonka do sprawowania opieki nad niepełnosprawną osobą miałby czynić samodzielnie organ, który wydaje decyzję w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.

Uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego dla krewnych podopiecznego przysługuje zatem dopiero wówczas, gdy małżonek osoby wymagającej opieki jest niepełnosprawny w stopniu znacznym, przez co nie jest możliwe wypełnianie przez niego ustawowego obowiązku alimentacyjnego w sposób właściwy dla okoliczności faktycznych sprawy. Realizacja tego obowiązku może przybrać formę świadczeń osobistych, sprawowania opieki lub też może mieć wymiar finansowy, sfinansowania osoby, która w miejsce małżonka (i w ramach jego obowiązku alimentacyjnego) będzie sprawować opiekę nad niepełnosprawnym współmałżonkiem. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ wskazał, że inna interpretacja powołanych przepisów nie znajduje uzasadnienia prawnego (por. wyroki NSA z 23 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 2462/19, z 14 grudnia 2018 r. sygn. akt I OSK 3539/18, z 20 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 3283/14, z 27 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 1219/13, z 6 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 251/14, z 20 września 2013 r. sygn. akt I OSK 2623/12).

K. K., reprezentowana przez pełnomocnika, zaskarżyła decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ewentualnie przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto skarżąca wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:

1) rażącą obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że do kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego nie zalicza się córki, będącej jednocześnie opiekunem faktycznie osoby niepełnosprawnej, z uwagi na to, iż opieka ta powinna być sprawowana przez żonę niepełnosprawnego, która nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, podczas, gdy funkcjonalna wykładania wskazanych przepisów winna skutkować przyznaniem wnioskowanego świadczenia;

2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęcie działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym w szczególności niewyjaśnienie czy żona niepełnosprawnego ze względu na swój wiek jest w stanie zapewnić całodobową opiekę nad niepełnosprawnym mężem.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że wykładnia językowa art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych dokonana przez organ odwoławczy prowadzi do wyników sprzecznych z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Świadczenie pielęgnacyjne zgodnie z zamiarem ustawodawcy stanowić ma formę wsparcia rodziny pozostającej nie tylko w trudnej sytuacji materialnej, ale i faktycznej, spowodowanej koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą wymagającą takiej pomocy, ze względu na swój stan zdrowia. Pozostając bowiem wyłącznie przy wyniku wykładni językowej tego przepisu, należałoby uznać, że świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawnym przysługiwałoby wyłącznie współmałżonkowi lub dzieciom osoby, które ze względu na swoją sytuację życiową bądź stan zdrowia nie mogą sprawować takiej opieki. Powołała się przy tym na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Sz 80/19.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Przepis art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", stanowi, że uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3).

Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone przez organy z zachowaniem przepisów prawa procesowego i organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego.

W myśl art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Ponadto zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji odmówił skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia twierdząc, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 17 ust. 1 oraz ust. 1b ustawy. Natomiast organ odwoławczy uznał, że w sprawie zaistniała negatywna przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy, gdyż osoba wymagająca opieki jest w związku małżeńskim a małżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Przy czym organ odwoławczy nie wypowiedział się na temat przesłanek określonych w art. 17 ust. 1 i ust. 1b ustawy.

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Wnioskowane świadczenie nie mogło być bowiem skarżącej przyznane z uwagi na treść art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.

Skarżąca wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem, który legitymował się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym w dniu 27 listopada 2019 r.

Z dokonanych przez organy ustaleń wynika, że skarżąca nie pracuje zawodowo, opiekuje się niepełnosprawnym ojcem pomagając mu w codziennym funkcjonowaniu, wykonywaniu podstawowych czynności życiowych, pielęgnacji oraz rehabilitacji. Ojciec skarżącej Z. D. pozostaje w związku małżeńskim z M. D. lat 65, emerytką, która nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażone zostało stanowisko, że w sytuacji zawarcia związku małżeńskiego tworzy się nowa rodzina, która nakłada na małżonków obowiązek wzajemnego wsparcia i pomocy, wyprzedzający obowiązek alimentacyjny krewnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 sierpnia 2020 r. sygn. akt I OSK 599/20).

Z uwagi na treść art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy, co do zasady brak jest podstaw prawnych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego zstępnemu z uwagi na opiekę nad niepełnosprawnym rodzicem, gdy ten pozostaje w związku małżeńskim, a jego małżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Inaczej przedstawia się sytuacja, gdy oboje małżonkowie są niepełnosprawni w stopniu znacznym, co wyklucza dopełnienie przez nich obowiązku wzajemnej opieki z uwagi na stan zdrowia i niedołężność, wówczas ustawodawca wprowadza wyjątek, kiedy świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane (art. 17 ust. 1 i 1a u.ś.r.).

Zobowiązanie współmałżonka do sprawowania opieki nad współmałżonkiem jest konsekwencją istnienia w sferze prawnej związku małżeńskiego, jako szczególnej więzi charakteryzującej się nie tylko elementami emocjonalnymi, ale także elementami natury prawnej. Z unormowania art. 23 k.r.o. wynika, że małżonkowie mają w małżeństwie równe nie tylko prawa, ale także obowiązki, a ponadto, są obowiązani do wspólnego pożycia, do wzajemnej pomocy i wierności oraz do współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. Nawet w przypadku ustania małżeństwa w wyniku rozwodu, stosownie do art. 60 § 1 k.r.o., małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i który znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka rozwiedzionego dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego. Przepis art. 130 k.r.o. wskazuje, że obowiązek jednego małżonka do dostarczania środków utrzymania drugiemu małżonkowi po rozwiązaniu lub unieważnieniu małżeństwa albo po orzeczeniu separacji wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych tego małżonka.

Dopóki zatem istnieje związek małżeński, osoby w nim pozostające poddane są przedstawionym wyżej rygorom prawnym ze względu na istnienie między nimi prawnej więzi małżeństwa.

Stanowisko organu, że sprawowanie przez skarżącą opieki nad niepełnosprawnym ojcem, nie znosi obowiązków określonych w art. 23 k.r.o., ciążących na jego małżonce, jest prawidłowe.

Należy dodać, że uprawnienie innych osób, na których ciąży obowiązek alimentacyjny wobec osoby wymagającej opieki, do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zawodowej aktualizuje się jedynie wówczas, gdy zapewnienie takiej opieki nie jest możliwe przez współmałżonka z uwagi na jego niepełnosprawność, lub też faktycznej niemożliwości sprawowania opieki przez małżonka.

W orzecznictwie sądowym wyrażano pogląd o możliwości zastosowania wykładni celowościowej art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., która umożliwia uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego osobie zobowiązanej do alimentacji niepełnosprawnego w związku ze sprawowaniem nad nim opieki, nawet jeśli niepełnosprawny pozostaje w związku małżeńskim z osobą nieposiadającą orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności wówczas, gdy współmałżonek faktycznie, mimo braku orzeczenia o niepełnosprawności, nie jest zdolny z uwagi na stan zdrowia lub wiek do sprawowania opieki nad drugim małżonkiem.

Taka sytuacja w kontrolowanej sprawie nie została jednak wykazana.

Z zebranego materiału dowodowego nie wynika, aby M. D. nie mogła sprawować opieki nad mężem. Orzeczenie o lekki stopniu niepełnosprawności wymienionej wskazuje, że nie ma konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy osoby trzeciej w związku z ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Jako przyczynę niepełnosprawności wskazano symbol 03-L, który oznacza – zaburzenia głosu, mowy i choroby słuchu, w tym m.in. trwałe uszkodzenie czynności ruchowej jednego lub obu fałdów głosowych, częściowa lub całkowita utrata krtani z różnych przyczyn, zaburzenia mowy spowodowane uszkodzeniem mózgu – wyższych ośrodków mowy, lub głuchoniemota, głuchota lub obustronne upośledzenie słuchu niepoprawiające się w wystarczającym stopniu po zastosowaniu aparatu słuchowego lub implantu ślimakowego (§ 32 rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności; Dz. U. z 2021 r. poz. 857). Treść orzeczenia o niepełnosprawności nie potwierdza braku możliwości sprawowania opieki przez M. D. nad niepełnosprawnym mężem. Nie potwierdzają jej także żadne inne dowody zebrane w toku postępowania administracyjnego.

Sąd dostrzega trudną sytuację, w jakiej znalazła się skarżąca, jak i jej najbliższa rodzina, a ustalony w rodzinie skarżącej podział obowiązków stanowi przejaw troski i wzajemnej pomocy jej członków. Niemniej jednak okoliczność ta, w świetle normy art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., nie może skutkować przyznaniem świadczenia pielęgnacyjnego innemu członkowi rodziny w sytuacji, w której osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. Okoliczność, że wolę rezygnacji z zatrudnienia lub pracy zarobkowej wyraża w tej sytuacji inny członek rodziny nie uzasadnia przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego.

Wobec zaistnienia w sprawie przesłanki negatywnej z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Sąd za zbędne uznał odnoszenie się do okoliczności braku związku przyczynowo – skutkowego między sprawowaniem opieki nad ojcem przez skarżącą a koniecznością rezygnacji przez nią z podjęcia zatrudnienia.

Organ w zaskarżonej decyzji prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego.

Podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1 czy art. 107 § 3 k.p.a. nie zasługują na uwzględnienie. Organ odwoławczy prawidłowo ustalił te wszystkie okoliczności sprawy, które były niezbędne do wydania decyzji, czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji oraz wyjaśnił podstawę prawną decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie ustawowym nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).