Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 33/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2019-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 29  ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 2137
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jedn.
article: par. 8  ust. 2  pkt 2  lit. b
journal: Dz.U. 2015 poz 354
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2015 r. w sprawie obszarów uznawanych za obszary proekologiczne oraz  warunków wspólnej realizacji praktyki utrzymania tych obszarów

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz (spr.) asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2019 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2018r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpoznaniu odwołania R. S. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Nr [...] z dnia [...].10.2018 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, utrzymał w mocy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096), art. 10 ust. 2 w zw. z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2017 r., poz. 2137 ze zm.), art. 7 ust. 1 i ust. 2, art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1312), § 8 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2015 r. w sprawie obszarów uznawanych za obszary proekologiczne oraz warunków wspólnej realizacji praktyki utrzymania tych obszarów (Dz. U., poz. 354 ze zm.), art. 43 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 608, ze zm.), art. 45 ust. 9 akapit drugi rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 639/2014 z dnia 11 marca 2014 r. w sprawie uzupełnienia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz zmiany załącznika X do tego rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 1, ze zm.), art. 26 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48, ze zm.), art. 54 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 13 06/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) Nr 352/78, (WE) Nr 165/94, (WE) Nr 2799/98, (WE) Nr 814/2000, (WE) Nr 1290/2005 i (WE) Nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., s. 549 ze zm.), art. 7 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014 r., str. 69), art. 3 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 18.12.1995 r., w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE L 312 s. 1 ze zm.), decyzję organu pierwszej instancji.

Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, w dniu [...].05.2016r. do BP ARiMR wpłynął wniosek R. S. o przyznanie na rok 2016 płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego: jednolitej płatności obszarowej (JPO), płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (płatności za zazielenienie) oraz płatności dodatkowej (redystrybucyjnej). Producent rolny zadeklarował we wniosku elementy proekologiczne EFA14b.1 (żyto ozime, gorczyca biała) o powierzchni 158 200,00 m² na działce ewidencyjnej nr [...].

Decyzją z dnia [...].06.2017 r. Nr [...] Kierownik BP ARiMR przyznał wnioskodawcy JPO do powierzchni zatwierdzonej, tj. 87,14 ha, płatność za zazielenienie do powierzchni stwierdzonej dla JPO, tj. 87,14 ha oraz płatność dodatkową (redystrybucyjną) do powierzchni 27 ha. Wszystkie wyżej wymienione płatności zostały pomniejszone ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego. Ponadto organ przyznał beneficjentowi kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 865,76 zł. Powyższe płatności zostały przyznane w wysokości: JPO 2016 - 39.783,36 zł; płatność za zazielenienie 2016 - 26.700,18 zł; płatność dodatkowa (redystrybucyjna) 2016 - 4.609,75 zł oraz zwrot dyscypliny finansowej 2016 - 865,76 zł. Płatności przekazane zostały na rachunek producenta w dniach: [...].11.2016 r. i [...].07.2017 r.

W dniu [...].05.2017 r. do organu pierwszej instancji wpłynął wniosek R. S. o przyznanie na rok 2017 następujących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego: JPO, płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (płatności za zazielenienie) oraz płatności dodatkowej (redystrybucyjnej).W złożonym wniosku producent rolny zadeklarował m.in. działkę rolną O1 (działka ewidencyjna nr [...]) o powierzchni 18,82 ha, na której wnioskujący zadeklarował do płatności uprawę żyta ozimego. Po złożeniu wniosku organ przeprowadził kontrolę w celu sprawdzenia czy na powierzchni, która w roku 2016 deklarowana była, jako obszar proekologiczny EFA14b, w roku 2017 w plonie głównym nie jest uprawiana mieszanka roślin tożsama z roślinami wchodzącymi w skład EFA14b oraz czy w roku 2017 w plonie głównym nie jest uprawiane zboże ozime tożsame ze zbożem stanowiącym jeden ze składników EFA14b z roku 2016. W wyniku przeprowadzenia analizy porównawczej załączników graficznych dla działki ewidencyjnej nr [...] z roku 2016 oraz 2017 zostało ustalono, że na powierzchni 15,82 ha, która w roku 2016 deklarowana była przez R. S. jako element proekologiczny - międzyplon ozimy EFA14b składający się z gorczycy białej oraz żyta ozimego, w roku 2017 uprawiane jest na powierzchni 18,82 w plonie głównym żyto ozime. W wyniku ponownej kontroli dla deklarowanego elementu proekologicznego EFA14b zapisano powierzchnię udowodnioną 0,00 m², z uwagi na naruszenie art. 45 ust. 9 akapit drugi rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 639/2014 z dnia 11 marca 2014 r. w sprawie uzupełnienia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz zmiany załącznika X do tego rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 1, ze zm.). Stwierdzona w ponownej kontroli administracyjnej powierzchnia obszarów proekologicznych wynosi 0,00 m² co stanowi 0% stwierdzonej powierzchni gruntów ornych w gospodarstwie, która wynosi 87,14 ha.

Decyzją z dnia [...].10.2018 r. Nr [...] Kierownik BP ARiMR ustalił R. S. kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z tytułu płatności za zazielenienie, w wysokości 13.133,61 zł.

We wniesionym od powyższej decyzji odwołaniu R. S. zarzucił jej naruszenie:

- art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1312) poprzez przyjęcie, iż za rok 2016 nie przysługuje mu płatność za zazielenienie do działki ewidencyjnej nr [...] pomimo spełnienia przez niego minimalnych wymagań do otrzymania płatności,

- § 8 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2015 r. w sprawie obszarów uznawanych za obszary proekologiczne oraz warunków wspólnej realizacji praktyki utrzymania tych obszarów (Dz. U. z 2015 r., poz. 354) poprzez błędne przyjęcie, iż z treści przepisu wynika, że roślina wchodząca w skład mieszanki nie może być utrzymana jako uprawa w plonie głównym w roku następującym po roku jej wysiania,

- art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2017 r., 2137 ze zm.) poprzez bezzasadne przyjęcie, iż strona otrzymała nienależne płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego,

- art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. (Dz. Urz. UE L. 227 z 31.07.2014 r., str. 69) poprzez jego niezastosowanie.

Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] listopada 2018r. nr [...] Dyrektor OR ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy wskazał, że w wyniku zadeklarowania przez producenta rolnego w 2017 r. do płatności na działce ewidencyjnej nr [...] w plonie głównym uprawy żyta ozimego wskazanej w roku 2016, jako jeden z komponentów mieszanki deklarowanej, jako element EFA14b (żyto ozime, gorczyca biała), spowodowało wykluczenie przedmiotowego elementu EFA14b i konieczność ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności.

W przedmiotowej sprawie, po złożeniu przez odwołującego się wniosku o przyznanie płatności na rok 2017, w pierwszej kolejności została przeprowadzona manualna kontrola w celu sprawdzenia czy na powierzchni, która w roku 2016 deklarowana była, jako obszar proekologiczny EFA14b, w roku 2017 w plonie głównym nie jest uprawiana mieszanka roślin tożsama z roślinami wchodzącymi w skład EFA14b oraz czy w roku 2017 w plonie głównym nie jest uprawiane zboże ozime tożsame ze zbożem stanowiącym jeden ze składników EFA14b z roku 2016. Dokonano analizy porównawczej załączników graficznych dla działki ewidencyjnej nr [...] z roku 2016 i 2017, w wyniku czego ustalono, że na powierzchni 15,82 ha, która w roku 2016 deklarowana była jako element proekologiczny - międzyplon ozimy EFA14b składający się z gorczycy białej oraz żyta ozimego, w roku 2017 uprawiane jest w plonie głównym żyto ozime. Następnie przeprowadzono ponowną kontrolę administracyjną sprawy, w trakcie której dla deklarowanego elementu proekologicznego EFA14b zapisano powierzchnię udowodnioną 0,00 m², z uwagi na naruszenie ww. przepisu art. 45 ust. 9 akapit drugi rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 639/2014 z dnia 11 marca 2014 r.

Organ, wskazując na treść art. 26 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r., w brzmieniu obowiązującym w kampanii 2016, zwrócił uwagę, że jeżeli wymagany obszar proekologiczny przekracza zatwierdzony obszar proekologiczny z uwzględnieniem współczynnika ważenia dla obszaru proekologicznego zgodnie z art. 46 ust. 3 rozporządzenia (UE) Nr 1307/2013, obszar wykorzystywany do obliczania płatności z tytułu zazielenienia zgodnie z art. 23 niniejszego rozporządzenia zmniejsza się o 50% całkowitej zatwierdzonej powierzchni gruntów ornych i włączając, w stosownych przypadkach zgodnie z art. 46 ust. 2 rozporządzenia (UE) Nr 1307/2013, obszary zatwierdzone, o których mowa w art. 46 ust. 2 akapit pierwszy lit. c), d), g) i h) tego rozporządzenia, pomnożony przez współczynnik różnicy. Ponadto zgodnie z art. 26 ust. 2 akapit drugi ww. rozporządzenia współczynnik różnicy, o którym mowa w akapicie pierwszym, stanowi udział różnicy między wymaganym obszarem proekologicznym a zatwierdzonym obszarem proekologicznym w wymaganym obszarze proekologicznym. Współczynnik różnicy, o którym mowa w art. 26 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia Nr 640/2014 wyliczony podczas ponownej kontroli administracyjnej wyniósł 1. W związku z powyższym, obszar zatwierdzony do płatności za zazielenienie został pomniejszony o 42,88 ha (87,14 ha powierzchnia gruntów ornych *50%*1 współczynnik różnicy).

Z uwagi na powyższe początkowa kwota płatności za zazielenienie w niniejszej sprawie wynosi 13.725,03 zł [(87,14 ha - 42,88 ha)*310,10zł/ha]. Kwota ta została pomniejszona o 158,46 zł, ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego, zgodnie z art. 8 rozporządzenia (UE) Nr 1307/2013 oraz zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym do tego rozporządzenia.

Kwota należnej odwołującemu się na rok 2016 płatności za zazielenienie po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wyniosła 13.566,57 zł. Różnica pomiędzy kwotą płatności za zazielenienie przyznaną na mocy decyzji Nr [...] z dnia [...].06.2017 r. (26.700,18 zł) a kwotą ustaloną w wyniku ponownej weryfikacji sprawy (13.566,57 zł) wyniosła 13.133,61 zł i stanowi kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2016 rok, podlegającą odzyskaniu przez ARiMR.

Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja pierwszej instancji wydana została w sposób prawidłowy, a zarzuty odwołania nie zasługują na uwzględnienie.

Odnosząc się do kwestii odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności organ odwoławczy wskazał, że w rozpatrywanej sprawie kwota nienależnie pobranych płatności wynosi 13.133,61 zł. Kwota ta przekracza kwotę stanowiącą równowartości 100 euro, przeliczoną na złote według kursu euro, tym samym w odniesieniu do ww. płatności nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności.

Zdaniem Dyrektora OR ARiMR kwota ustalona decyzją Kierownika BP ARiMR z dnia [...].10.2018 r. w wysokości 13.133,61 zł (płatność za zazielenienie 2016) jest płatnością nienależną w rozumieniu art. 7 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014 r., str. 69), w związku z czym beneficjent obowiązany jest do zwrotu kwoty powiększonej o odsetki obliczone zgodnie z ust. 2.

Organ odwoławczy wskazał również na art. 7 ust. 3 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Jednak w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności. Organ podniósł, że w przedmiotowej sprawie nie może być mowy o błędzie organu, ponieważ to odwołujący się zadeklarował we wniosku o przyznanie płatności na rok 2017 działkę rolną O1 z rośliną w plonie głównym - żyto ozime, tożsamą ze zbożem stanowiącym jeden ze składników obszaru proekologicznego EFA14b z roku 2016. Wobec czego Kierownik BP ARiMR nie miał podstaw, wbrew zarzutowi odwołującego się, do zastosowania w niniejszej sprawie art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r.

Organ podniósł, że w sprawie niniejszej nie został przekroczony termin 18 miesięcy, o którym mowa w z art. 54 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, w związku z art. 41 ust. 5 rozporządzenia (UE) Nr 907/2014. W przedmiotowej sprawie dokumentem stwierdzającym nieprawidłowość jest bowiem zawiadomienie z dnia [...].07.2018 r. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalania kwot nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wypłaconych na mocy decyzji Nr [...] z dnia [...].06.2017 r. Z powyższego faktu wynika, że termin 18 miesięcy nie został przekroczony, a co za tym idzie nie minął 18-miesięczny okres uprawniający Agencję do występowania o zwrot dochodzenia należności ustalonych kwot nienależnie pobranych.

Organ odwoławczy stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały również przesłanki, o których mowa w art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 18.12.1995 r., w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE L 312 s. 1 ze zm.) dotyczący przedawnienia.

Skargę na powyższą decyzję wniósł R. S., zarzucając jej naruszenie:

- art. 7 ust 1 i 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2018 poz. 1312) poprzez przyjęcie, iż za rok 2016 płatność za zazielenienie do działki ewidencyjnej [...] pomimo spełnienia przez skarżącego minimalnych wymagań do otrzymania płatności.

- § 8 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2015 r. w sprawie obszarów uznawanych za obszary proekologiczne oraz warunków wspólnej realizacji praktyki utrzymania tych obszarów (Dz. U. z 2015 r. poz. 354) poprzez błędne przyjęcie, iż z treści przepisu wynika, że roślina wchodząca w skład mieszanki nie może być utrzymana, jako uprawa w plonie głównym w roku następującym po roku jej wysiania

- art. 29 ust 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2017 r. poz. 2137) poprzez bezzasadne przyjęcie, iż skarżący otrzymał nienależne płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

- art. 7 ust 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014 r., str. 69) poprzez jego niezastosowanie.

Jak wynika z uzasadnienia skargi, organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji pierwszej instancji. Zdaniem skarżącego, dokonana przez organ wykładnia, jak obecnie rolnik powinien postąpić z mieszanką wysianą na polach jako międzyplon, na przestrzeni lat uległa zmianie i skarżący nie miał możliwości dostosować się do nieistniejącej wykładni treści przepisu przed jej zmianą.

Jak wskazał skarżący, istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do kwestii interpretacji treści § 8 ust. 2 pkt 2 lit b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2015 r. w sprawie obszarów uznawanych za obszary proekologiczne oraz warunków wspólnej realizacji praktyki utrzymania tych obszarów (Dz. U. z 2015 r. poz. 354). Zgodnie z literalnym brzemieniem tego przepisu, nie jest dopuszczalne by mieszanka, jako całość, została utrzymana jako plon główny. Zakaz ten nie dotyczy w związku z tym pojedynczych gatunków roślin wchodzących w skład mieszanki. Ta interpretacja podzielana była przez ARIMR, co wynika z ulotki dotyczącej zazielenienia, w której jednoznacznie odpowiedziano na pytanie: "Czy jeśli są 2 rośliny w poplonie zimowym to jedna z nich może być jako plon główny w przyszłym roku?" – "Tak. Zgodnie z rozporządzeniem z dnia 11 marca 2015 r. w sprawie obszarów uznawanych za obszary proekologiczne oraz warunków wspólnej realizacji praktyki utrzymania tych obszarów rozporządzeniem w sprawie mieszanka wysiana jako międzyplony w danym roku, nie może być utrzymywana jako uprawa w plonie głównym w roku następującym po roku jej wysiania."

Skarżący podniósł, że kierując się tymi wytycznymi, obowiązującymi w latach 2016 i 2017, obsiał część upraw mieszanką żyta ozimego z gorczyca białą, a następnie pozostawił w plonie głównym żyto ozime, które zebrał podczas żniw. Wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich zawierał te informacje i w dniu wydania decyzji przyznającej płatność nikt nie miał wątpliwości, że skarżący spełnił wszystkie wymogi do otrzymania pomocy finansowej. Skarżący zwrócił uwagę, że w roku 2018 zmieniono interpretację w/w przepisu i uznano, że przyznana mu płatność jest nienależna. Skarżący wskazał jednocześnie, że w roku 2016 i 2017 spełnił wszelkie wymogi stawiane rolnikom ubiegającym się o przyznanie płatności bezpośrednich w tym płatności do zazielenienia.

Skarżący podniósł również, że Dyrektor OR ARiMR naruszył art. 7 ust 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. (Dz. U.rz. UE L 227 z 31.07.2014 r., str. 69). Przyjmując, iż organ dokonał właściwej interpretacji przepisu § 8 ust. 2 pkt 2 lit b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2015 r. w sprawie obszarów uznawanych za obszary proekologiczne oraz warunków wspólnej realizacji praktyki utrzymania tych obszarów (Dz. U. z 2015 r. poz. 354) to oczywistym jest, zdaniem skarżącego, że płatność została dokonana na skutek pomyłki organu, który dopuszczał zachowanie jednego gatunku rośliny wchodzącej w skład mieszanki jako plonu głównego i informował o tym rolników w swoich materiałach znajdujących się w siedzibie ARIMR i na stronach internetowych organu. Z tych względów błąd ten nie mógł być wykryty przez skarżącego.

Skarżący zwrócił ponadto uwagę, że decyzja o ustaleniu kwoty nienależnie pobranej płatności została mu doręczona po upływie 12 miesięcy od dnia dokonania płatności.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), Sąd uznał skargę za uzasadnioną, z uwagi na okoliczność, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić należy, że sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę organów administracji publicznej, a nie poprzez rozpoznawanie i rozstrzyganie spraw administracyjnych w zastępstwie organów administracji publicznej, czy odnoszenie się zamiast organu do zarzutów strony zgłaszanych w odwołaniu. Sąd administracyjny nie posiada bowiem kompetencji w tym zakresie.

W myśl art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096, dalej powoływanej jako "kpa") organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, a stosownie do art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach stoją na straży praworządności. Ponadto organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 kpa) oraz obowiązane są do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy (art. 11 kpa). Wskazane zasady postępowania administracyjnego, w tym i zasadę przekonywania wyrażoną w art. 11 kpa, organ realizuje m.in. poprzez prawidłowe, a więc zgodne z art. 107 § 3 kpa uzasadnienie (faktyczne i prawne) decyzji administracyjnej, załatwiającej daną sprawę.

Uzasadnienie decyzji, stanowi integralną część decyzji administracyjnej. Sporządzenie go więc w sposób istotnie wadliwy, stanowi o nieprawidłowości decyzji i uniemożliwia zapoznanie się z motywami rozstrzygnięcia zarówno przez zainteresowaną stronę, jak i Sąd, a w konsekwencji czyni niemożliwym dokonanie przez Sąd kontroli decyzji administracyjnej. Z treści art. 11 kpa wprost wynika, że organ administracji obowiązany jest do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem twierdzenia i zarzuty strony, nie odniesie się w do nich w sposób zgodny z prawem oraz nie ustosunkuje się i nie wyjaśni istotnych okoliczności danej sprawy. Obowiązkiem organu przy uzasadnianiu decyzji jest więc ustosunkowanie się do zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania oraz wyjaśnienie istotnych okoliczności danej sprawy (art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 11 kpa). Niewykonanie tego obowiązku stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje koniecznością uchylenia wadliwej w tym zakresie decyzji administracyjnej.

W rozpoznawanej sprawie kontroli Sądu poddana została decyzja Dyrektora OR ARiMR, którą to utrzymana została w mocy decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR Nr [...] z dnia [...].10.2018 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Na mocy tej decyzji ustalono skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z tytułu płatności za zazielenienie, w wysokości 13.133,61 zł. Przedmiotowa decyzja została doręczona stronie, za pośrednictwem Poczty Polskiej, w dniu [...].10.2018 r.

Bezsporne w sprawie jest , że we wniosku z dnia [...] maja 2016r. o płatność w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2016 , w tym jednolitej płatności obszarowej , płatności za zazielenienie, płatności redystrybucyjnej ( dodatkowej) na działce rolnej o powierzchni 158 200, 00 m2 , oznaczonej nr [...] beneficjent dla elementu EFA zadeklarował rośliny wchodzące w skład mieszanki stanowiącej międzyplon ozimy EFA14b złożony z żyta ozimego i gorczycy białej. Działkę powyższą skarżący zgłosił jako obszar proekologiczny.

Po rozpatrzeniu ww. wniosku decyzją z dnia [...] czerwca 2017r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał płatności na rok 2016 . Na mocy ww. decyzji organ I instancji przyznał skarżącemu jednolitą płatność obszarową (JPO) do powierzchni zatwierdzonej, tj. 87,14 ha, płatność za zazielenienie do powierzchni stwierdzonej dla JPO, tj. 87,14 ha oraz płatność dodatkową (redystrybucyjną) do powierzchni 27 ha.

Wszystkie wyżej wymienione płatności zostały pomniejszone ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego. Ponadto Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał skarżącemu kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej.

Powyższe płatności zostały przyznane w wysokości:

• Jednolita płatność obszarowa 2016 - 39.783,36 zł;

• Płatność za zazielenienie 2016 - 26.700,18 zł;

• Płatność dodatkowa (redystrybucyjna) 2016 - 4.609,75 zł;

• Zwrot dyscypliny finansowej 2016 - 865,76 zł.

Bezsporne jest również to, że w dniu [...] maja 2017r. , a wiec w następnym roku po wysianiu mieszanki, we wniosku o płatność w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2017 , w tym jednolitej płatności obszarowej , płatności za zazielenienie, płatności redystrybucyjnej ( dodatkowej), beneficjent zadeklarował między innymi działkę rolną O1 o pow. 18,82 ha , oznaczoną nr [...] , z rośliną uprawną , żytem ozimym.

Zdaniem organu zadeklarowanie żyta ozimego w kolejnym roku na działce rolnej oznaczonej nr [...] skutkuje naruszeniem ograniczenia w zakresie doboru i następstwa roślin w plonie głównym wynikającym z § 8 ust. 2 pkt 2b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2015 r. w sprawie obszarów uznawanych za obszary proekologiczne oraz warunków wspólnej realizacji praktyki utrzymania tych obszarów (Dz. U. z 2015 r., poz. 354) – dalej jako: " rozporządzenie MRiRW".

W skardze do tut. Sądu skarżący nie podważył zadeklarowania we wniosku o przyznanie płatności na rok 2017 w plonie głównym na działce o nr ewidencyjnym [...] żyta ozimego, który jako uprawa stanowił jeden ze składników mieszanki zadeklarowanej w 2016 roku na tej działce w ramach elementu proekologicznego EFA14b.

W skardze skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem organu, że z treści § 8 ust. 2 pkt 2 lit b rozporządzenia MRiRW wynika, że roślina wchodząca w skład mieszanki nie może być utrzymana jako uprawa w plonie głównym w roku następującym po roku jej wysiania. Kwestionuje uznanie przez organ na podstawie art. 29 ust 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2017 r. poz. 2137) , że otrzymał on nienależne płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niezastosowanie przez organ art. 7 ust 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. (Dz. U.rz. UE L 227 z 31.07.2014 r., str. 69) . Poza tym skarżący odwołuje się do informacji powielanych przez organ , że zakaz utrzymania jednej z upraw mieszanki w kolejnym roku po jej wysianiu w uprawie głównej pozostaje w zgodzie z interpretacją przekazywaną przez ARIMR, co wynika z ulotki dotyczącej zazielenienia, w której jednoznacznie odpowiedziano na pytanie: "Czy jeśli są 2 rośliny w poplonie zimowym to jedna z nich może być jako plon główny w przyszłym roku?" – "Tak".

Wobec stanowiska organu oraz skarżącego należy stwierdzić, że istota sporu sprowadza się do oceny, czy jedna z roślin - żyto ozime , które było uprawiane w roku 2016 na zadeklarowanym przez skarżącego obszarze proekologicznym, jako jeden ze składników mieszanki ,zostało utrzymane jako uprawa w plonie głównym w roku następującym po roku jego wysiania.

W ocenie Sądu utrzymanie jednego ze składników mieszanki w plonie głównym po roku od jego wysiania byłoby nie do pogodzenia z przepisem § 8 ww. rozporządzenia, ponieważ do tej samej uprawy rolnik otrzymałby płatność na rok 2016 i utrzymując ją w kolejnym roku po roku wysiania, tj. w 2017r. otrzymałby drugi raz płatność na tą samą uprawę. Dotowana zatem byłaby przez dwa lata z rzędu uprawa tej samej rośliny.

Na poziomie przepisów prawa wspólnotowego zagadnienie obszaru proekologicznego uregulowane zostało w art. 46 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE.L.2013.347.608).

Zgodnie z art. 46 ust. 2 lit. i) za proekologiczne obszary mogą być uznane obszary z międzyplonami lub pokrywą zieloną utworzone poprzez sadzenie i kiełkowanie nasion, do których stosuje się współczynniki ważenia, o których mowa w ust. 3 niniejszego artykułu.

Dalsze kryteria dla rodzajów obszarów proekologicznych uregulowane zostały w art. 45 rozporządzenie delegowanego Komisji (UE) Nr 639/2014 z dnia 11 marca 2014 r. w sprawie uzupełnienia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz zmiany załącznika X do tego rozporządzenia (Dz.U.UE.L.2014.181.1). Ustęp pierwszy tego przepisu stanowi, że w odniesieniu do kwalifikacji rodzajów obszarów wymienionych w art. 46 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 jako obszary proekologiczne zastosowanie mają ust. 2-11 niniejszego artykułu.

Zgodnie z art. 45 ust. 9 ww. rozporządzenia obowiązującego w brzmieniu do płatności objętej wnioskiem skarżącego na rok 2017 obszary międzyplonów lub okrywy zielonej obejmują takie obszary ustanowione na podstawie wymogów SMR 1, o których mowa w załączniku II do rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, oraz inne obszary międzyplonów lub okrywy zielonej, pod warunkiem że zostały utworzone poprzez wysianie mieszanki gatunków uprawnych lub poprzez wsiewki w uprawie głównej. Państwa członkowskie ustanawiają wykaz mieszanek gatunków roślin uprawnych, które mają być stosowane, oraz okres wysiewania roślin na międzyplony lub okrywę zieloną, oraz mogą ustanowić dodatkowe warunki, w szczególności w odniesieniu do metod produkcji. Okres, który ma być ustalony przez państwa członkowskie, kończy się nie później niż dnia 1 października.

Obszary międzyplonów lub okrywy zielonej nie obejmują obszarów uprawy zbóż ozimych, które są wysiewane jesienią zwykle do zbiorów lub do wypasu. Obszary te nie obejmują także obszarów objętych praktykami równoważnymi, o których mowa w pkt I.3 i 4 załącznika IX do rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 i wdrażanych w formie zobowiązań, o których mowa w art. 43 ust. 3 lit. a) tego rozporządzenia.

Natomiast zgodnie z § 8 ust. 1 ww. rozporządzenia MRiRW z dnia 11 marca 2015 r. w sprawie obszarów uznawanych za obszary proekologiczne oraz warunków wspólnej realizacji praktyki utrzymania tych obszarów przypadku obszarów, o których mowa w art. 46 ust. 2 lit. i) rozporządzenia nr 1307/2013, za obszary proekologiczne uznaje się obszary, które zostały utworzone przez:

1) wsiewki trawy w uprawę główną albo

2) wysianie mieszanki składającej się co najmniej z dwóch gatunków roślin z następujących grup:

a) zboża,

b) oleiste,

c) pastewne,

d) bobowate drobnonasienne,

e) bobowate grubonasienne,

f) miododajne

- z wyłączeniem mieszanki złożonej wyłącznie z gatunków zbóż.

2. Za obszary proekologiczne uznaje się obszary, o których mowa w ust. 1 pkt 2, jeżeli:

1) rolnik nie ubiega się o przyznanie do tych obszarów:

a) płatności rolnośrodowiskowej w ramach pakietu 8. Ochrona gleb i wód, wariantu 8.2 międzyplon ozimy lub 8.3 międzyplon ścierniskowy na podstawie przepisów w sprawie szczegółowych warTrifoliumunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013,

b) płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej z tytułu realizacji zobowiązania, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487), jeżeli w danym roku na tych obszarach rolnik jest obowiązany uprawiać międzyplony w celu realizacji tego zobowiązania;

2) mieszanka:

a) jest wysiewana w terminie:

– od dnia 1 lipca do dnia 20 sierpnia i utrzymywana co najmniej do dnia 1 października - w przypadku międzyplonu ścierniskowego albo

– od dnia 1 lipca do dnia 1 października i utrzymywana co najmniej do dnia 15 lutego - w przypadku międzyplonu ozimego,

b) nie jest utrzymywana jako uprawa w plonie głównym w roku następującym po roku jej wysiania.

Wobec powyższego , do utworzenia obszaru za proekologiczny konieczne było wysianie mieszanki składającej się z dwóch gatunków roślin wymienionych w § 8 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia.

W rozpoznawanej producent rolny w ramach płatności na rok 2016 zadeklarował wysianie mieszanki dwuskładnikowej - żyta ozimego i gorczycy białej. Wysianie zatem mieszanki żyta ozimego i gorczycy białej skutkowało utworzeniem obszaru proekologicznego.

Przepisy prawa wymagają, aby utworzony obszar proekologiczny został jeszcze uznany za taki. Wiąże się to jednak z koniecznością spełnienia warunków z § 8 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia MRiRW. Przepis ten wprowadza ograniczenia co do wcześniej już zadeklarowanych płatności z innego tytułu oraz co do samej uprawy. Przepisy rozporządzenia MRiRW wykluczają przyznanie płatności do zadeklarowanych przez rolnika obszarów proekologicznych w sytuacji , gdy rolnik ubiega się o przyznanie innych płatności do tych obszarów ( § 8 ust. 2 pkt 1 lit. a i b), a mianowicie płatności rolnośrodowiskowej w ramach pakietu 8, płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej. Z kolei w § 8 ust. 2 pkt 2 ww. rozporządzenie wprowadza wymagania co do samej uprawy roślin.

Co do mieszanki międzyplonu ozimego przepis § 8 ust. 2 pkt 2 lit. b ww. rozporządzenia wprowadził wymóg , aby mieszanka nie była utrzymywana jako uprawa w plonie głównym w roku następującym po roku jej wysiania.

W ocenie składu orzekającego w przedmiotowej sprawie idea przepisów wspólnotowych i krajowych jest zatem taka, aby w stosunku do tego samego obszaru, z tą samą uprawą i w tym samym okresie nie zostały przyznane rolnikowi podwójne płatności, a nawet i ich większa ilość.

Chodzi zatem o to, aby uprawa , która została wysiana jako międzyplon ozimy nie była utrzymywana jako uprawa w plonie głównym w roku następującym po roku jej wysiania.

Na gruncie rozpoznawanej sprawy chodzi o to ,aby jeden ze składników mieszkanki międzyplonu ozimego- żyto ozime ,zadeklarowanego we wniosku o płatności na rok 2016 nie był utrzymywany jako ta sama uprawa , bez wcześniejszego zbioru jako uprawa w plonie głównym w ramach złożonego wniosku przez skarżącego o płatności na rok 2017.

Innymi słowy , organ musiałby wykazać w ramach kontroli , że w ramach płatności na rok 2016r. skarżący jako jeden ze składników zadeklarował w mieszance żyto ozime, które następnie zadeklarował do płatności we wniosku z 2017r. , jako uprawę w plonie głównym.

Skarżący działając w ten sposób ubiegałby się dwukrotnie do tej samej uprawy o płatność, na co przepisy prawa nie zezwalają.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji nie potwierdziła, aby organ wykazał, że skarżący wysianą w 2016r. ,w okresie od 1 lipca do 1 października mieszankę, którą miał obowiązek utrzymać do 15 lutego 2017r., zadeklarował jako tą samą uprawę , tj. jako żyto ozime i jednocześnie zgłosił ją w plonie głównym we wniosku o płatność na rok 2017.

Brak ustaleń w powyższym zakresie skutkuje uznaniem, że doszło do naruszenia przepisów postępowania , co może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ odwoławczy uzasadniając natomiast stanowisko o wystąpieniu w sprawie nieprawidłowości ograniczył się wyłącznie do przytoczenia dwóch podstaw prawych, tj. § 8 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia MR z dnia 11 marca 2015 r. oraz art. 45 ust. 9 rozporządzenia nr 639/2014. Nie wyjaśnił również skarżącemu z czego wynika, że jeden ze składników mieszanki wysianej w 2016r. nie może być uprawiany w plonie głównym w 2017r.

Podkreślić należy, że ustawodawca w przepisie art. 107 § 3 kpa zobligował organy administracyjne, w ramach uzasadnienia prawnego decyzji, do "wyjaśnienia" podstawy prawnej decyzji, a nie tylko przytoczenia przepisów prawa. Zatem obowiązkiem organu II instancji, w świetle podniesionego zarzutu odwołania, było wyjaśnienie skarżącemu dlaczego uprawa na danym obszarze w plonie głównym w 2017 roku jednego ze składników EFA14b z roku 2016 wyklucza możliwość kwalifikacji takiego obszaru jako obszaru proekologicznego, z odniesieniem poczynionych uwag do treści przepisu § 8 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia MR z dnia 11 marca 2015 r., jako przepisu na który powołał się skarżący w odwołaniu, negując stanowisko organu o wystąpieniu w sprawie nieprawidłowości. Tego jednak w przedmiotowej sprawie zabrakło. Było to zaś w sprawie tym bardziej konieczne, że stwierdzoną nieprawidłowość organy odniosły do okoliczności uprawny w plonie głównym w roku następnym po roku wysiania tożsamego "składnika" mieszanki objętej EFA14b. A zatem to tak rozumianą nieprawidłowość należało skonfrontować z treścią powołanego przez organy art. 45 ust. 9 rozporządzenia nr 639/2014, który określa co nie stanowi obszaru międzyplonów, oraz odnieść tą nieprawidłowość do okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy.

Organ powinien wyjaśnić skarżącemu, czy prawodawca krajowy rzeczywiście nie dopuszcza w ramach kwalifikacji danego obszaru jako obszar proekologiczny by wysiana mieszanka jako całość, a nie jej składnik, była utrzymywana jako plon główny w roku następnym po roku jej wysiania. Obowiązkiem organ w przedmiotowej sprawie było odnieść się konkretnie do ww. zarzutu skarżącego poprzez jednoznaczne wypowiedzenie się co do kwestii dopuszczalności w świetle § 8 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia MR z dnia 11 marca 2015 r. utrzymania w roku następnym po roku wysiania w plonie głównym jednego ze składników wysianej mieszanki oraz odnieść wyrażone w tym zakresie stanowisko do okoliczności faktycznych sprawy, w tym w szczególności do okoliczności, iż w niniejszej sprawie utrzymanym składnikiem wysianej mieszanki jest zboże ozime (żyto ozime). W tym kontekście organ powinien wypowiedzieć się wprost i jednoznacznie (a więc nie tylko poprzez przytoczenie określonych przepisów prawa) na czym polega stwierdzona w sprawie nieprawidłowość, tj. czy na tym, iż skarżący utrzymywał w plonie głównym w roku następnym po roku wysiania "jeden ze składników" wysianej mieszanki, czy że tym składnikiem było konkretnie zboże ozime (żyto ozime) czy też że w efekcie to, iż skarżący nie wysiał w 2016 roku jako międzyplon ozimy mieszanki roślin, lecz wyłącznie zboże ozime (żyto ozime).

W sprawie organ II instancji nie tylko nie wyjaśnił skarżącemu w sposób zgodny z prawem podstawy prawnej decyzji, istoty stwierdzonej nieprawidłowości oraz przyczyn nie uznania zarzutu strony o braku wystąpienia w sprawie nieprawidłowości w związku z literalną treścią § 8 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia MR z dnia 11 marca 2015 r., ale również całkowicie przemilczał twierdzenia skarżonego, że jego stanowisko o tym, iż z przepis § 8 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia MR z dnia 11 marca 2015 r. wynika, iż nie jest dopuszczalne jedynie by mieszanka jako całość (a nie jej składnik) została utrzymana w roku następnym jako uprawna w plonie głównym, znajduje oparcie w dotychczasowych praktykach i wykładni przepisów przez organ, co zdaniem skarżącego może mieć znaczenie w ramach oceny wystąpienia w sprawie podstawy do wyłączenia obowiązku zwrotu nienależnej płatności. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014 obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1 (obowiązek zwrotu przez beneficjenta kwoty dokonanej nienależnej płatności wraz z odsetkami), nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Jednak w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego istotnych dla obliczania przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności. Ocena tego przepisu w związku z treścią art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR prowadzi do wniosku, że ustawodawca nakazał właściwemu organowi wydanie decyzji ustalającej kwoty nienależnie pobranych środków publicznych, o których mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR, i w tym zakresie decyzja ta nie ma charakteru uznaniowego, niemniej może mieć to miejsce w sytuacji, gdy nie zachodzi żadna z przesłanek uzasadniających wyłączenie żądania zwrotu kwoty nienależnie pobranych płatności. Taką przesłanką jest zaś sytuacja dokonana płatności na skutek pomyłki organu i brak możliwości wykrycia błędu przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Przepisy rozporządzenia nr 809/2014 nie definiują pojęcia "pomyłki organu". Jednak w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że pod tym pojęciem należy rozumieć wszelkie błędy popełnione przez właściwy organ lub inny organ, których skutkiem było dokonanie nienależnej płatności (patrz wyrok NSA z dnia 10 sierpnia 2018 r., sygn. akt I GSK 1832/18 – dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ cbo/query). Na marginesie należy wskazać, że na stronie internetowej ARiMR (https://www.arimr.gov.pl/pomoc-unijna/platnosci-bezposrednie/platnosci-bezposrednie-w-roku-2018/platnosci-bezposrednie-w-roku-2018/platnosc-za-zazielenienie/obszary-proekologiczne/elementy-efa.html) widnieje informacja, że mieszanka uprawiana jako międzyplon nie może być następnie uprawiana jako plon główny w roku następującym po roku jej wysiania, ale że zakaz ten nie dotyczy poszczególnych gatunków, z których utworzona została mieszanka (w ramach informacji objętej wyszczególnionym fragmentem: MIĘDZYPLONY I POKRYWA ZIELONA).

W tym stanie rzeczy, biorąc pod uwagę wszystkie wskazane powyżej okoliczności Sąd uznał, że brak odniesienia się do wyszczególnionych przez Sąd zarzutów odwołania, nie wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji i istoty stwierdzonej nieprawidłowości, a także wystąpienia wskazanej przez skarżącego w skardze podstawy do wyłączenia obowiązku zwrotu nienależnie pobranej płatności, stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego określonych w art. art. 107 § 3 kpa i art. 140 kpa w zw. z art. 6 i art. 11 kpa oraz art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach, mogące mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Uchybienie wskazanym przepisom postępowania, doprowadziło do braku możliwości prawidłowego zastosowania norm prawa materialnego. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z motywów wyroku Sądu. Ponownie rozpatrując sprawę organ II instancji odniesie się do wszystkich wyszczególnionych przez Sąd zrzutów odwołania oraz wskaże jednoznacznie w kontekście zarzutów skarżącego na czym polega istota stwierdzonej w sprawie nieprawidłowości.

Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.