Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SAB/Wr 31/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 190
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie : Sędzia NSA Mirosława Rozbicka -Ostrowska Sędzia NSA Julia Szczygielska (spr.) Protokolant : st. sekr. sądowy Dorota Hurman po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 5 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi D. B. i P. B. na bezczynność S.A. w J. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje S.A w J. do rozpatrzenia wniosku skarżących z dnia 5 grudnia 2011 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; II. stwierdza, że bezczynność o jakiej mowa w pkt. I wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od S.A w J. na rzecz skarżących kwotę 357 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu jest ponownie skarga D. B. i P. B. na bezczynność A S.A. Oddział w J. w sprawie udostępnienia informacji publicznej, ponieważ wyrokiem z dnia 10 października 2013r., sygn.akt I OSK 1701/13 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt IV SAB/Wr 4/13 oddalający skargę w/w i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania tut. Sądowi.

Z przyjętego w sprawie stanu faktycznego wynika, że skarżący D. B. i P. B. wnieśli w niniejszej sprawie skargę, w której zarzucili A S.A. Oddział w J. bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej na ich wniosek z dnia 5 grudnia 2011 r., w którym domagali się udostępnienia informacji publicznej w postaci kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznej na działce nr [...] położonej w O.

W odpowiedzi na skargę A S.A. z siedzibą w K. wniosła o jej oddalenie, wyjaśniając, że przedsiębiorstwo energetyczne, jakim jest A S.A. nie należy do kategorii podmiotów wskazanych w art. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej – nie realizuje bowiem zadań publicznych, a nadto jest spółką prawa handlowego, kontrolowaną przez spółkę B S.A., w którym Skarb Państwa posiada jedynie 30% akcji. Spółka nie dysponuje mieniem państwowym, mieniem komunalnym oraz mieniem należącym do sektora finansów publicznych w rozumieniu przepisów o finansach publicznych.

Odnosząc się do treści skargi Spółka stwierdziła, że wskazane w jej treści pismo z dnia 5 grudnia 2011r., oznaczone jako "wezwanie do podjęcia negocjacji", dotyczyło nieruchomości niestanowiącej własności skarżących (działki o numerze ewidencyjnym [...] położonej w O.), tym samym – jako błędnie zredagowane nie może stanowić wskazanego przez skarżących wezwania do udostępnienia informacji. Pismo to zostało skorygowane przez stronę skarżącą pismem z dnia 14 lutego 2012 r. Przedmiotowe wezwanie dotyczyło uregulowania stanu prawnego gruntów poprzez ustanowienie odpłatnej służebności przesyłu oraz ustalenia wysokości wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości skarżących, tj. działki [...] położonej w O. Strona przeciwna wskazała, że z dokumentów załączonych do skargi wynika, iż po otrzymaniu pisma spółki z dnia 18 czerwca 2012 r. skarżący zwrócił się do Urzędu Gminy w O. oraz Urzędu Wojewódzkiego we W. o nadesłanie kopii wskazanych decyzji. Równocześnie skarżący pomimo otrzymania odpowiedzi odmownych (odpowiednio w dniu 17 lipca 2012r. i 23 lipca 2012r.) zaniechali poinformowania o tym strony przeciwnej. Tym samym, wobec okoliczności, że spółka nie miała wiedzy o odmowie udostępnienia skarżącemu wskazanych decyzji administracyjnych przez właściwe organy, przy uwzględnieniu, iż skarżący przez niemal pół roku nie informowali spółki o jakichkolwiek przeszkodach w weryfikacji danych uzyskanych od spółki stwierdzić można, że powyższe wyklucza przypisanie A S.A. bezczynności w rozumieniu ustawy. Wskazała, że w myśl art. 1 ust. 2 ustawy dysponent informacji publicznej jest zobowiązany do jej udostępnienia tylko wtedy, gdy informacja fizycznie istnieje i nie została wcześniej udostępniona wnioskodawcy, nie funkcjonuje w obiegu publicznym i zainteresowany nie ma innego trybu dostępu do niej – powołany przepis ustawy wyłącza stosowanie jej przepisów w sytuacji, gdy wnioskodawca ma zapewniony dostęp do żądanych dokumentów w innym trybie.

Niezależnie od powyższego podniosła, że w przypadku potraktowania żądanej informacji, jako informacji nienoszącej cech informacji publicznej, brak podstawy do działania na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a skierowany do organu wniosek nie zawiązuje postępowania jurysdykcyjnego na jej gruncie. Dodała, że tożsama sytuacja ma miejsce, gdy wniosek o udzielenie informacji zostanie skierowany do podmiotu, który nie mieści się w obszarze podmiotów zobowiązanych na gruncie ustawy. Obie wskazane podstawy mają, zdaniem spółki zastosowanie w niniejszej sprawie. Sprawa objęta wnioskiem dotyczy relacji stron na gruncie cywilnoprawnym, wynikających z wezwania do wypłaty wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności przesyłu w oparciu o art. 305¹ k.c. i wynagrodzenia z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości. Kwestie te mają charakter indywidualny i nie mogą być zaliczane do spraw publicznych. Wskazane decyzje w świetle otrzymanej korespondencji służyć mają wyłącznie celom maksymalizacji kwoty wynegocjowanego/dochodzonego przed sądem wynagrodzenia, stąd służą interesom procesowym przeciwnika procesowego strony. W tym kontekście realizacja wniosku skarżących uderzać może w interesy majątkowe spółki, tj. dobro chronione wyłączeniem z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wskazała, że zgodnie ze stanowiskiem NSA z dnia 19 października 2011 r. wyrażone w wyroku w sprawie sygn. akt I OSK 1987/11, samo powoływanie się na ustawę o dostępie do informacji publicznej nie implikuje konieczności jej stosowania, jeśli z całokształtu okoliczności wynika, że skarżący ma zapewniony dostęp do żądanych informacji w innym trybie i jeżeli jest to wniosek w indywidualnej sprawie.

Wskazała również, że sprawami publicznymi w rozumieniu ustawy nie są, zdaniem spółki indywidualne sprawy danej osoby, zwłaszcza o charakterze prywatnym, lub podmiotu niebędącego władzą publiczną lub innym podmiotem wykonującym zadania publiczne. Prawo dostępu do informacji publicznej nie ma charakteru bezwzględnego, a jego granice wyznaczone są m.in. przez konieczność respektowania praw i wolności innych podmiotów, w tym przypadku – tajemnicę przedsiębiorcy. W świetle powyższego, informacje związane z udostępnieniem skarżącym wnioskowanych dokumentów, jako mogące mieć wpływ na strategię dalszego postępowania w zakresie wystosowanych roszczeń posiadają dla spółki wartość gospodarczą (negocjacyjną) w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i z uwagi na powyższe stanowią one tajemnicę przedsiębiorstwa.

Opisanym na wstępie wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt IV SAB/Wr 4/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, stwierdzając w uzasadnieniu, że podstawową kwestią, która wymagała wyjaśnienia w sprawie było ustalenie, czy podmiot, do którego skierowano wniosek o udzielenie informacji, to jest A S.A. Oddział w J., jest podmiotem zdolnym w znaczeniu prawnym do skutecznego rozpatrzenia sprawy.

Sąd I instancji zauważył, iż zdolność prawną do prowadzenia postępowania administracyjnego, poza organami administracji publicznej, mają także inne podmioty, gdy są powołane do załatwiania spraw administracyjnych. O właściwości podmiotu do rozpoznania i załatwienia określonej sprawy stanowią przepisy prawne zawarte w ustawach o materialnoprawnym charakterze. W niniejszej sprawie krąg tych podmiotów określa ustawa o dostępnie do informacji publicznej w art. 4 ust. 1.

Sąd I instancji podniósł, iż ze statutu A S.A. oraz regulaminu organizacyjnego podmiotu, wynika, że A S. A. jest spółką akcyjną z siedzibą w K., do której stosuje się przepisy ustawy Kodeks spółek handlowych. W zakresie swojej działalności Spółka może otwierać i prowadzić oddziały, zakłady, biura, przedstawicielstwa i inne jednostki. Z uprawnienia tego Spółka skorzystała. W związku z rozczłonkowaniem organizacji pojawia się problem swoistości konstrukcji podmiotowości prawnej, zarówno w prawie cywilnym (gospodarczym), administracyjnym i w prawie pracy. Analizując problem z punktu prawa administracyjnego zdaniem Sądu I instancji należy postawić pytanie, czy oddział przedmiotowej Spółki, kierowany przez właściwy organ, ma atrybut podmiotu zobowiązanego (uprawnionego) do rozpoznania skierowanej do niego sprawy dotyczącej udzielenia informacji publicznej, a także, czy oddział tej Spółki jest wyposażony w atrybut zdolności sądowej w rozumieniu art. 25 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie sporu z dostępem do żądanej informacji. Nabycie osobowości prawnej przez spółkę akcyjną następuje, w świetle art. 12 ustawy – Kodeks spółek handlowych z chwilą wpisania do rejestru, tzn. Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Handlowego. Żaden z przepisów Kodeksu spółek handlowych nie przyznaje natomiast osobowości prawnej, jak też zdolności sądowej oddziałowi spółki akcyjnej mającej siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, i to bez względu na zakres ich samodzielności organizacyjnej czy finansowej. Wskazana regulacja Kodeksu spółek handlowych odnosi się przede wszystkim do unormowania kwestii osobowości (samodzielności) jednostki w sferze stosunków cywilnoprawnych (gospodarczych), nie wykluczając jednak możliwości statutowego delegowania kompetencji do załatwiania określonych spraw na szczeblu oddziału Spółki. Takimi sprawami mogą być m.in. sprawy z zakresu dostępu do informacji publicznej. Z takim przekazaniem (delegowaniem) kompetencji łączyłaby się ewentualna kwestia uznania wewnętrznej jednostki organizacyjnej osoby prawnej za organ administracyjny w znaczeniu funkcjonalnym, właściwy do podejmowania aktów i czynności w stosunku do osób mających podmiotowość administracyjnoprawną. Organ taki, w przypadku złożenia skargi do sądu administracyjnego staje się stroną przeciwną skarżącemu (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 85).

W świetle treści art. 25 § 1 p.p.s.a. zdolność sądową ma osoba prawna, która dokonuje czynności procesowych przez organy uprawnione do działania w jej imieniu, natomiast w myśl art. 25 § 3 p.p.s.a., zdolność sądową mają także inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. O tym, że przekazanie określonej części podmiotowości Spółki na rzecz jej jednostek organizacyjnych jest możliwe świadczy postanowienie § 31 ust. 1 statutu Spółki, zgodnie z którym: oddziały Spółki mogą otrzymać status pracodawcy na podstawie uchwały zarządu. W świetle powyższego status odrębnego pracodawcy w rozumieniu art. 3 Kodeku pracy przyznano m.in. Oddziałowi Spółki w J. (§ 7 ust. 8 pkt 5 regulaminu organizacyjnego Spółki).

Sąd I instancji doszedł do przekonania, iż analiza statutu i regulaminu organizacyjnego przedmiotowej Spółki wskazuje, że poza sprawami z zakresu prawa pracy takie delegowanie kompetencji we wskazanym obszarze nie nastąpiło. Potwierdza to postanowienie § 23 statutu Spółki, w którym stanowi się, że zarząd prowadzi sprawy Spółki i reprezentuje ją we wszystkich czynnościach sądowych i pozasądowych, oraz § 5 ust. 1 regulaminu organizacyjnego, zgodnie z którym zarządzanie Spółką należy do kompetencji zarządu. Oznacza to, że w świetle powołanych regulacji łączących kompetencje do zarządzania sprawami Spółki (w czym mieści się także prowadzenie postępowania w sprawie udostępnienia dotyczących jej informacji) ze strukturą Spółki jako całością, a nie z jej wewnętrznymi jednostkami organizacyjnymi oraz wobec braku w przepisach statutowych postanowień delegujących te kompetencje lub określoną ich część na oddziały wchodzące w skład Spółki, brak jest podstaw do kreowania podmiotowości jej wewnętrznych jednostek organizacyjnych w zakresie prowadzenia postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Potwierdza to pośrednio treść § 26 ust. 1 regulaminu Spółki, który stanowi, że upoważnionymi do udzielania informacji (...) z zakresu działalności Spółki (...) są członkowie zarządu i rzecznik prasowy. Brak jest w konsekwencji podstaw do kreowania przymiotu zdolności sądowej oddziału Spółki. W szczególności nie może być ona wywodzona z faktu przyznania Oddziałowi Spółki podmiotowości w sferze z zakresu prawa pracy, z której wynika wyłącznie zdolność sądowa i procesowa w sprawach z zakresu prawa pracy powiązana z podmiotowością w sferze czynności odnoszących się do zatrudniania i zwalniania pracowników oraz podejmowania innych czynności dotyczących stosunku pracy. W tak ujętym obszarze nie mieści się podejmowanie aktów z zakresu informacji publicznej, stanowiące domenę prawa publicznego (administracyjnego). Powyższe zdaniem Sądu I instancji prowadzi do wniosku, że tylko przedmiotowa Spółka Akcyjna, jeżeli wykonuje zadania publiczne, mogłaby być stroną postępowania ze skargi na bezczynność w sprawie udzielenia informacji publicznej.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła D. B. i P. B. Zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. poprzez brak jego zastosowania w sprawie, art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez brak jego zastosowania w sprawie, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i odrzucenie skargi oraz orzeczenie zwrotu skarżącym wpisu sądowego w kwocie 100 zł w oparciu o art. 189 i art. 232 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a. Ponadto wniesiono o zasądzenie na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. od Spółki solidarnie na rzecz skarżących kosztów postępowania wg norm przepisanych, z wyszczególnieniem kosztów zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie opisanym na wstępie wyrokiem z dnia 10 października 2013r., sygn.akt I OSK 1701/13 uchylił zaskarżony wyrok Sądu I instancji z dnia 12 kwietnia 2013r., sygn. akt IV SAB/Wr 4/13 i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania, stwierdzając w szczególności, że nie można zgodzić się z poglądem Sądu I instancji, iż Oddział Spółki A nie ma zdolności sądowej wobec czego nie mógł występować w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Sąd kasacyjny podkreślił, że, cyt.: " (...) Postępowanie w sprawach dotyczących informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym, w którym inaczej niż w innych postępowaniach przed sądem administracyjnym, określony został krąg podmiotów występujących przed tym sądem. Stroną zobowiązaną do udostępniania informacji publicznej są bowiem nie tylko organy władzy publicznej czy też osoby prawne, ale także podmioty reprezentujące jednostki organizacyjne wykonujące zadania publiczne lub dysponujące majątkiem publicznym. Celem jaki powinien być realizowany przy rozpoznawaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, jest jak najszybsze, w ramach obowiązującego prawa, jej udzielenie. Niezależnie od zarzutów skargi kasacyjnej trzeba ponadto przypomnieć, że kwestia dotycząca obowiązku udostępniania informacji publicznej przez przedsiębiorstwa energetyczne była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony m.in. w wyrokach NSA w sprawach o sygn. akt I OSK 102/13, I OSK 642/13 i I OSK 851/10 w których stwierdzono, że przedsiębiorstwa energetyczne są przedsiębiorstwami użyteczności publicznej i wykonują zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Należałoby w tej sytuacji rozważyć czy Oddział A S.A. w J. jest jednostką organizacyjną, o której mówi wskazana wcześniej norma prawna. Jak wynika z § 7 Regulaminu Organizacyjnego Spółki A przedsiębiorstwo spółki jest organizacją wielooddziałową. Jednostkami organizacyjnymi spółki są: Centrala i Oddziały, przy czym Oddziały Spółki są zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym. Oddział Spółki jest zatem wydzieloną organizacyjnie i prawnie jednostką organizacyjną wykonującą zadania publiczne, która może zarówno wytwarzać jak i posiadać informacje będące informacjami publicznymi.

Za całokształt spraw związanych z działalnością Oddziału odpowiada Dyrektor Oddziału. Do jego zadań należy również realizowanie polityki bezpieczeństwa i informacji w Oddziale. Uprawnieniem Dyrektora Oddziału jest reprezentowanie Spółki na zewnątrz zgodnie z obowiązującym pełnomocnictwem.

Należy wobec tego przyjąć, że skoro realizowanie polityki informacyjnej Oddziału należy do obowiązków Dyrektora Oddziału nie jest konieczne udzielanie w tym zakresie pełnomocnictwa. Tak więc Dyrektor Oddziału Spółki A jest organem właściwym do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, w tym również do wydania jako organ I instancji decyzji odmownej w oparciu o art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Trzeba dodatkowo wskazać, że zdaniem Sądu I instancji, w niniejszej sprawie występował przed sądem administracyjnym Oddział Spółki w J., który nie miał zdolności sądowej. Jednak jak wynika z akt sprawy Oddział ten reprezentował pełnomocnik ustanowiony przez władze Centrali a nie Dyrektora Oddziału. Sąd nie odniósł się do tej kwestii chociaż również wymaga ona wyjaśnienia. Rozpoznając sprawę ponownie, Sąd I instancji winien zatem rozważyć czy Dyrektor Oddziału, jako organ jednostki organizacyjnej będącej adresatem wniosku o udostępnienie informacji publicznej, pozostawał w bezczynności czy też nie. (...)"

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślić należy, że Sąd rozpoznając niniejszą sprawę obowiązany był mieć na względzie wytyczne zawarte w uzasadnieniu opisanego wyżej wyroku Naczelnego Sądu administracyjnego z dnia 10 października 2013r., sygn.akt I OSK 1701/13.

I tak w toku postępowania sądowego radca prawny J. D. przedłożyła w dniu 14 kwietnia 2013r. pełnomocnictwo do występowania w niniejszej sprawie, udzielone w dniu 9 kwietnia 2013r. przez Dyrektora Oddziału w J. A S.A.

Przechodząc do kwestii merytorycznych, wskazać należy, że bezczynność organu na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), zwaną dalej u.d.i.p. , a w oparciu o którą Sąd rozpatruje niniejszą skargę – ma miejsce wówczas, gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej nie podejmuje we wskazanym w art.13 ustawy terminie stosownych czynności, czyli nie udostępnia informacji lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006r., sygn.akt I OSK 601/05, LEX nr 236545).

Rozpoznając skargę na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, Sąd w pierwszej kolejności zobowiązany jest zbadać, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym u.d.i.p.. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na mocy u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.

Zgodnie zaś z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Na tle powyższego przepisu w orzecznictwie przyjmuje się, że podmiotami zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznych są nie tylko szeroko pojęte władze publiczne, ale także inne podmioty wykonujące zadania publiczne (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 1918/07, Lex nr 505424).

Wskazać przy tym również należy, że skład orzekający w niniejszej sprawie, związany wykładnią prawa (art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a. - Dz. U. z 2012r., poz.270), dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w opisanym wyżej wyroku z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1701/13, przyjął, że Dyrektor Oddziału w J. A S.A. jest podmiotem - organem właściwym do rozpoznania wniosku skarżących o udostępnienie informacji publicznej, w tym również do ewentualnego wydania jako organ I instancji decyzji odmownej w oparciu o art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Kolejna istotna w rozpatrywanej sprawie kwestia, to zagadnienie bezczynności w przedmiocie żądania objętego wnioskiem skarżących z dnia 5 grudnia 2011r., skorygowanym pismem z dnia 14 lutego 2012r., a dotyczącym udostępnienia informacji w postaci kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych na działce nr [...] położonej w O.

Jak to już wyżej Sąd podkreślił, bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność wskazująca na powody, dla których określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością podmiotu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, przy czym w postępowaniu sądowoadministracyjnym wywołanym wniesieniem skargi na bezczynność możliwe są różne rozstrzygnięcia.

Uwzględnienie skargi na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - przy jej zasadności, prowadzi w myśl art. 149 § 1 tejże ustawy do zobowiązania podmiotu do wydania w określonym terminie aktu lub w innych przypadkach, do dokonania czynności lub stwierdzenia, albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.

W wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność sąd nie może jednak określić, w jaki sposób powinna być rozpoznana sprawa, w której dany podmiot pozostaje w bezczynności, nie może bowiem nakazywać temu podmiotowi wydania decyzji, postanowienia lub podjęcia czynności określonej treści.

Podkreślić przy tym również należy, że prawo do informacji zostało zagwarantowane w art. 61 Konstytucji R.P.. Obejmuje ono, między innymi, dostęp do dokumentów. Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach przesłanki dotyczące ochrony wolności i praw innych osób oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji). W myśl art. 61 ust. 4 Konstytucji, tryb udzielania informacji, o których mowa w tym artykule określają ustawy i realizację powyższego przepisu stanowi właśnie ustawa o dostępie do informacji publicznej.

Istotne jest przy tym, że stosownie do art. 1 ust. 1 omawianej ustawy, informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Informacją taką jest w szczególności informacja o danych publicznych, w tym "treść i postać dokumentów urzędowych", a zwłaszcza "treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć" (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret 1 u.d.i.p. ).

Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że we wniosku z dnia 5 grudnia 2011r., skorygowanym pismem z dnia 14 lutego 2012r., skarżący wystąpili do strony przeciwnej o udostępnienie kserokopii decyzji organów administracji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych na działce nr ewid. [...] w miejscowości O.

Skarżący domagają się więc niewątpliwie udostępnienia im "treści aktów administracyjnych", a o jakich mowa w powołanym wyżej przepisie art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret 1 u.d.i.p. .

Oznacza to, że żądanie przez skarżący przekazania kserokopii opisanych wyżej decyzji ma charakter informacji publicznej. W orzecznictwie ugruntowany jest bowiem pogląd, że dokumentacja związana z procesami inwestycyjnymi (w tym decyzje administracyjne, operaty szacunkowe i inne dokumenty) są dokumentami, do których dostęp gwarantuje ustawa o dostępie do informacji publicznej, jeżeli znajdują się one w posiadaniu organu, do którego kierowany jest wniosek o taką informację (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 maja 2008 r., sygn.akt IV SA/Po 545/07, LEX nr 516697; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2007 r., sygn.akt IV SA/Po 652/07, LEX nr 460751; wyrok WSA w Gorzowie Wlkp z dnia 6 grudnia 2007 r., sygn.akt II SA/Go 595/07, LEX nr 459987).

Wskazać należy, że udostępnienie informacji publicznej następuje w drodze czynności materialno-technicznej. Żaden przepis prawa nie nakłada na dysponenta takiej informacji obowiązku nadawania tejże czynności szczególnej formy.

Skoro skarżący we wniosku (skorygowanym pismem z dnia 14 lutego 2013r.) wskazali, iż domagają się wydania im kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na działce oznaczonej nr [...], to obowiązkiem podmiotu (organu) było udostępnienie informacji publicznej we wskazanym przez skarżących zakresie, o ile podmiot ten był w posiadaniu żądanych dokumentów.

Sąd nie podziela argumentacji strony przeciwnej, iż zawarte w opisanym wyżej wniosku żądanie udostępnienia wskazanych dokumentów nie może być oceniane w oparciu o przepisy ustawy, albowiem dokumenty te wiążą się z dochodzeniem przez skarżących od Spółki roszczeń cywilnoprawnych.

O tym, czy konkretny dokument ma charakter informacji publicznej nie może decydować okoliczność, kto i dla jakich celów żąda udostępnienia informacji.

Zdaniem Sądu, nie ulega wątpliwości, że w przypadku, gdyby strona przeciwna nie dysponowała oryginałami lub odpisami decyzji administracyjnych stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych na działce skarżących, to nie spoczywałby na niej obowiązek udostępnienia kopii tychże decyzji. W tym zakresie należy mieć jednak na względzie, iż podmiot publiczny musi uwiarygodnić, że nie posiada żądanej informacji publicznej, aby nie pozostawać w stanie bezczynności w jej udostępnieniu. Zawiadomienie wnioskodawcy o nieposiadaniu żądanych informacji powinno w takiej sytuacji zawierać informację dlaczego organ nie posiada żądanych informacji oraz inne dane, które mogą mieć wpływ na sytuację faktyczną i prawną wnioskodawcy. Sąd jest natomiast zobowiązany do oceny, czy prawdopodobne jest, że podmiot zobowiązany żądanej informacji nie posiada, a oceniając, czy podmiot ten powinien ją posiadać, winien między innymi ustalić, czy informacja ta jest związana z zakresem jego działania (por. wyroki NSA: z dnia 24 listopada 2009 r., I OSK 851/09, z dnia 27 marca 2012 r., I OSK 156/12, z dnia 31 stycznia 2013 r., I OSK 2571/12 – dostępne w CBOSA).

Należy mieć przy tym także na względzie i to, że informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek w formie ustnej lub pisemnej nawet bez pisemnego wniosku (art. 10 ustawy).

Zgodnie z art. 17 ust. 1 i ust. 2 omawianej ustawy, do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepis art. 16 stosuje się odpowiednio, a wnioskodawca może wystąpić do takiego podmiotu o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zgodnie zaś z art. 16 ust. 1 ustawy odmowa udostępnienia informacji publicznej przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji.

W tej sytuacji wniosek skarżących z dnia 5 grudnia 2011r., skorygowany pismem z dnia 14 lutego 2012r., powinien być rozpoznany przez stronę przeciwną w trybie określonym w powyższych przepisach z tej to przyczyny, że jak to już wyżej Sąd podkreślił, żądane przez stronę skarżącą informacje mają charakter informacji publicznej, a podmiot, do którego się zwrócili skarżący jest zobowiązany do udzielenia tej informacji. O ile ów podmiot jest w posiadaniu wskazanych przez stronę skarżącą dokumentów, winien zakończyć wszczęte tym wnioskiem postępowanie w sposób przewidziany prawem, udzielając informacji publicznej albo wydając decyzję o jej odmowie, gdyby zaistniały przesłanki do wydania takiej decyzji.

Z akt sprawy wynika, że strona przeciwna nie załatwiła żądania wniosku skarżących w sposób określony w ustawie. W pismach z dnia 4 czerwca 2012r. i 18 czerwca 2012r. strona przeciwna odniosła się jedynie do kwestii wezwania przez skarżących do zawarcia umowy służebności przesyłu oraz wypłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z działki skarżących, nie ustosunkowując się natomiast w żaden sposób do wniosku skarżących w zakresie udostępnienia żądanych przez Nich informacji w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Odnosząc się do argumentacji przedstawionej w końcowej części odpowiedzi na skargę, iż niedopuszczalne jest stosowanie przepisów omawianej ustawy wówczas, gdy żądane informacje osiągalne są w innym trybie lub też są w posiadaniu organu, który je wytworzył, podnieść należy, że nie zostało wykazane, by skarżący byli stroną ewentualnych postępowań w sprawie lokalizacji budowy linii energetycznych na wskazanych działkach, co umożliwiałoby im wówczas taki dostęp na podstawie art. 73 § 1 k.p.a.

Podkreślić przy tym również należy, że ewentualna możliwość zwrócenia się przez skarżących o udostępnienie przedmiotowych dokumentów do jakiegokolwiek innego podmiotu, również w trybie przepisów omawianej ustawy, nie wyłącza i nie wyłączało uprawnienia do zwrócenia się z tym wnioskiem do strony przeciwnej, skoro jest ona podmiotem objętym regulacją ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W ślad zatem za wytycznymi zawartymi w opisanym wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2013r., sygn.akt I OSK 1701/13, Sąd dokonując badania zasadności wniesionej skargi, doszedł do wniosku, że skarga zasługuje na uwzględnienie, skoro do dnia wydania wyroku wniosek skarżących z dnia 5 grudnia 2011r., skorygowany pismem z dnia 14 lutego 2012r. nie został załatwiony w sposób przewidziany przepisami w/w ustawy o dostępie do informacji publicznej, to oznacza zaś, że bezczynność podmiotu zobowiązanego nie ustała.

Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności faktyczne i prawne Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a orzekł jak w pkt I i II sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania oparte zostało na przepisie art. 200 p.p.s.a.

Wydany w niniejszej sprawie wyrok odzwierciedla stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w opisanym wyżej wyroku tegoż Sądu z dnia 10 października 2013r., sygn.akt I OSK 1701/13, a którym to stanowiskiem, jak to już Sąd I instancji podkreślił - w myśl cyt. wyżej art. 190 p.p.s.a. był związany.

H.B.1.07.2014 r.