Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1119/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 149 par 1, par 2 i par 3 w związku z art. 145 par 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.),, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant starszy referent Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi K. B., H. B. i I. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. znak: [...] Prezydent Miasta K. przekształcił w prawo własności prawo użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Gminy K. oznaczonego jako działka nr [...], km [...], obręb L. o powierzchni 799 m². Prawo to zostało przekształcone w ½ części na rzecz H. B., i po ¼ części na rzecz K. B. i I. B. dotychczasowych współużytkowników wieczystych tej nieruchomości. W decyzji tej określono łączną opłatę z tytułu przekształcenia w kwocie 52.152 zł., obciążając nią dotychczasowych użytkowników wieczystych w częściach odpowiadających ich udziałom w nabytym prawie własności. Kwota ta ustalona została po udzieleniu dotychczasowym współużytkownikom wieczystym tej działki 20 % bonifikaty od opłat należnych z tytułu przekształcenia. Wymienioną powyżej opłatę na wniosek zainteresowanych rozłożono na 20 rat rocznych, a wierzytelność z tytułu opłat za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności wraz z należnymi odsetkami została zabezpieczona hipoteką przymusową ustanowioną na przedmiotowej nieruchomości.

Wnioskiem z dnia 7 stycznia 2014 r. M. B., reprezentowany przez pełnomocnika, wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego wymienioną powyżej decyzją w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu tego wniosku wskazano, że pomimo, iż rodzice wnioskodawcy A. i J. B. zasiedzieli udziały w tej nieruchomości, to prawo własności w drodze przedmiotowej nieruchomości nabyli ostatecznie H., K. i I. B., podczas gdyż spadkobiercy J. B., czyli A. B., M. B., D. S. i B. O. nie zostali powiadomieni o wszczęciu i prowadzeniu postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności mimo, że stosownie do art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego przysługiwał im status strony tego postępowania. Decyzja Prezydenta Miasta K. dotyczyła bowiem bezpośrednio ich interesów prawnych, gdyż nabyli oni przez zasiedzenie udziały w użytkowaniu wieczystym oraz w prawie własności nieruchomości położonej przy ulicy [...] w K. Wyjaśnił, że o wydaniu decyzji dowiedział się dopiero 18 grudnia 2013 r., kiedy to decyzja z dnia [...] r. została im doręczona przez Miasto K., za pośrednictwem Sądu Rejonowego w K., uczestnika postępowania o zasiedzenie tej nieruchomości toczącej się przed tym sądem. Tym samym należało przyjąć, że M. B., A. B., D. S. i B. O. bez swojej winy nie wzięli udziału w tym postępowaniu, co doprowadziło do złamania zasady wyrażonej w art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem spełniona została przesłanka wznowienia postępowania wynikająca z art. 145 § 1 pkt 4 tego Kodeksu.

Postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...] Prezydent Miasta K., działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 w związku z art. 149 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił wznowienia postępowania zakończonego jego ostateczną decyzją z dnia [...] r. W uzasadnieniu podał, że ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynikało, iż współużytkownikami wieczystymi nieruchomości położonej przy ulicy [...] byli H. B., K. B. i I. B. Dalej cytując treść art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego organ ten stwierdził, że przez wskazany w tym przepisie interes prawny należy rozumieć interes indywidualny, konkretny i sprawdzalny obiektywnie, istniejący w określonych okolicznościach faktycznych, stanowiący przesłankę zastosowania określonego przepisu prawa materialnego. Istotą jego jest zatem istnienie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Zdaniem organu do czasu zakończenia postępowania sądowego podmiotom wskazanym we wniosku nie przysługują żadne prawa do nieruchomości stanowiącej przedmiot postępowania, nie są oni bowiem jej użytkownikami wieczystymi, nie posiadają także innych praw rzeczowych do tej nieruchomości, co potwierdza aktualny stan prawny określony w dziale II księgi wieczystej - [...] nr [...] prowadzonej dla tej nieruchomości.

Mając powyższe na uwadze organ uznał, że wniosek o wznowienie postępowania pochodził od podmiotu niebędącego stroną tego postepowania.

W wyniku rozpatrzenia zażalenia wniesionego przez M. B., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] r. uchyliło zaskarżone postanowienie w całości oraz wznowiło postępowanie zakończone decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. W uzasadnieniu organ odwoławczy dokonując oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia uznał je za wadliwe. Mając na uwadze pogląd zawarty w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt. II OSK 191/12, stwierdził, że postanowienie w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych należy ograniczyć tylko do przypadków, gdy jednostka żądająca wszczęcia postępowania nie powołuje się na swój interes prawny. Ustalenie bowiem czy sprawa dotyczy interesu prawnego jednostki może nastąpić wyłącznie w toku wszczętego postępowania. Tym samym skoro wnioskodawca powołał się na swój interes prawny związany z udziałem w postępowaniu w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania przedmiotowej nieruchomości w prawo jej własności to okoliczność czy podmiotowi temu przysługiwał przymiot strony tego postępowania może być badana po wszczęciu postępowania wznowieniowego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że krąg stron postępowania nie został ustalony, a ustalenie to jest powinnością organu pierwszej instancji. Kolegium zanalizowało także pogląd zawarty w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 grudnia 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 2026/11 zgodnie z którym organy rozpatrujące podanie o wznowienie postępowania są wprawdzie uprawnione do weryfikacji przymiotu strony w stosunku do podmiotu wnoszącego podanie o wznowienie postępowania w pierwszej jego wstępnej fazie, ale zasada ta doznaje poważnego ograniczenia w sytuacji gdy podmiot składający podanie o wznowienie jako przesłankę swojego wniosku wskazuje art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W takiej bowiem sytuacji badanie posiadania przymiotu strony winno zostać przeprowadzone po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Mając na względzie przedstawione poglądy oraz argumenty podniesione we wniosku o wszczęcie postępowania uznać należało, w ocenie organu odwoławczego, że uprawnionym i uzasadnionym było wznowienie postępowania, a nie odmowa jego wszczęcia. Uprawnieniem organu po wydaniu postanowienia o wszczęciu postępowania było następnie również rozważenie zasadności jego zawieszenia z uwagi na przesłankę wynikającą z art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Wobec skargi H., K. i I. B. wniesionej na powyższe rozstrzygnięcie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 5 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Gl 648/14 uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż orzekające w sprawie organy obu instancji zgodnie z wnioskiem uczestnika postępowania M. B. rozważały możliwość wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z tym przepisem przesłanką obligującą organ do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną jest przypadek, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Sąd podzielił pogląd organu drugiej instancji, że kwestia czy podmiot żądający w oparciu o wymieniony powyżej przepis art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu wznowienia postępowania administracyjnego legitymuje się interesem prawnym uzasadniającym jego udział w charakterze strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją, powinna zostać co do zasady wyjaśniona w toku wznowionego postępowania. Stosownie bowiem do art. 149 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego dopiero postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia sprawy. Zasada ta jednak doznaje ograniczeń, jeżeli już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do jego uwzględnienia, w szczególności gdy wniosek ten pochodzi od osoby, która w dacie jego składania nie może wykazać, iż przysługiwał jej przymiot strony postępowania zakończonego decyzją ostateczną.

W ocenie Sądu taka sytuacja miała miejsce w kontrolowanej sprawie, gdyż składający wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją przekształcającą prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nie dysponował żadnym dokumentem potwierdzającym fakt, iż w dniu 13 października 2005 r. oraz w dacie wydania tej decyzji był użytkownikiem wieczystym tej nieruchomości, albo spełniał wymogi wynikające z art. 1 ust. 3 lub ust. 4 tej ustawy. Dokumentem takim mógł być aktualny odpis księgi wieczystej, w której zostało ujawnione to prawo, bądź prawomocne postanowieniem sądu, czy wreszcie decyzja ostateczna stwierdzająca nabycie tego prawa.

Skoro składający wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją przekształcającą prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nie dysponował żadnym z wyżej wskazanych dokumentów, zasadnym było wydanie przez właściwy organ postanowienia o odmowie wznowienia postępowania.

Jednocześnie Sąd wskazał, że w przypadku współużytkowania wieczystego nieruchomości z żądaniem przekształcenia go w prawo własności winni wystąpić wszyscy współużytkownicy wieczyści, a w przypadku gdy co najmniej jeden z nich zgłosi sprzeciw wobec złożonego wniosku o przekształcenie właściwy organ zawiesza postępowanie i w takim przypadku stosuje się odpowiednio art. 199 Kodeksu cywilnego. W przypadku, jeśliby zatem doszło do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności z pominięciem części współużytkowników wieczystych nieruchomości, wówczas taką decyzję należałoby uznać jako wydaną z rażącym naruszeniem art. 2 ust. 1 ustawy o przekształceniu, co winno skutkować stwierdzeniem nieważności takiej decyzji w oparciu o przesłankę wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Gdyby zaś prawomocnym postanowieniem sądu doszło do stwierdzenia zasiedzenia przez uczestników postępowania części prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości należałoby wówczas rozważyć czy do wydania przez Prezydenta Miasta K. decyzji z dnia [...] r. nie doszło także z rażącym naruszeniem przepisów art. 97 § 1 pkt 4 i art. 100 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Dalej Sąd wskazał, że tylko w przypadku, gdy w toku ponownego rozpatrywania sprawy nie wystąpią nowe okoliczności faktyczne uzasadniające wznowienie postępowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzyma w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, w uzasadnieniu pouczając wnoszącego zażalenie o innych prawnych możliwościach wzruszenia przedmiotowej decyzji Prezydenta Miasta K.

Prowadząc dalej postępowanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze najpierw postanowieniem z dnia [...] r. odmówiło zawieszenia postępowania, a następnie postanowieniem z dnia [...] r. zawiesiło, na wniosek M. B., postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. o przekształceniu prawa wieczystego użytkowania w prawo własności nieruchomości położonej przy ulicy [...] w K.

Z kolei postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podjęło zawieszone postępowanie, uznając, iż wobec zakończenia postępowania przez sądem powszechnym ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania administracyjnego.

Następnie po dołączeniu do akt sprawy niezbędnych dokumentów Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] r. uchyliło zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta K. w całości oraz wznowiło postępowanie zakończone decyzją tegoż Prezydenta z dnia [...] r. o przekształceniu w prawo własności przysługujące w ½ części H. B., w ¼ części K. i w ¼ części I. B. prawo wieczystego użytkowania gruntu stanowiącego własność Gminy K.- działka nr [...], mapa [...], obręb L. o powierzchni 799 m² dotychczasowych współużytkowników wieczystych tej nieruchomości. W uzasadnieniu organ wskazał, że związany wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 listopada 2014 r. uzupełnił postępowanie we wskazanym kierunku. Do akt sprawy wnioskujący o wznowienie postępowania dołączył prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego K. z dnia [...] sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia udziału w nieruchomości przez zasiedzenie, prawomocne orzeczenie Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] r., sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia udziału w nieruchomości przez zasiedzenie oraz prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] r. sygn. akt [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po J. B. W rezultacie, jak wynika z prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] r. oraz prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] r. J. B. nabył przez zasiedzenie z dniem [...] r. część udziałów w prawie użytkowania gruntu oraz w prawie własności posadowionego na tym gruncie budynku położonego w K. przy ulicy [...] (działka nr [...] o powierzchni 799 m²).

Wprawdzie pismem z dnia 23 września 2015 r. H. B. i K. B. poinformowali, że sprawy sądowe dot. zasiedzenia, na które powołuje się pełnomocnik M. B. nadal znajdują się na drodze sądowej do dalszego rozpoznania przez Sąd Najwyższy, ale Kolegium wskazało, że orzeczenie wydane przez Sąd Rejonowy i Sąd Okręgowy są prawomocne, a to zgodnie z art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego oznacza, że prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który jej wydał, ale także inne sądy i inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a także inne osoby (w wypadkach przewidzianych w ustawie). Zatem postanowienia te są skuteczne, a nadzwyczajny środek zaskarżenia (w związku z nowelizacją z dnia 22 grudnia 2004 r. dotychczasową kasację zastąpił nadzwyczajny środek odwoławczy - skarga kasacyjna) przysługujący od orzeczeń prawomocnych, nie wywołuje charakterystycznego dla środków odwoławczych (zwyczajnych) skutku suspensywnego w postaci wstrzymania uprawomocnienia się zaskarżonego danym środkiem orzeczenia. Orzeczenie prawomocne pociąga za sobą tę konsekwencję, że nikt nie może negować faktu istnienia orzeczenia i jego treści. Nie może tego faktu negować żaden sąd czy organ, wręcz przeciwnie istnieje obowiązek poszanowania prawomocnego orzeczenia przez wszystkie sądy i organy państwowe, a więc także Kolegium orzekające w niniejszej sprawie.

Tym samym w ocenie organu złożony wniosek w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. przekształcającą prawo użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności był zasadny i prawidłowo udokumentowany, a wnioskodawca wykazał, iż przysługiwał mu przymiot strony tego postępowania (jako spadkobiercy J. B.).

Mając na uwadze powyższe oraz będąc związane wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 listopada 2014 r. Kolegium uznało jak w sentencji postanowienia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, reprezentowani przez pełnomocnika, K. B., H. B. oraz I. B. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji (winno być postanowienia) i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji (postanowienia) i stwierdzenie wydania jej z naruszeniem prawa oraz zasądzenia na rzecz skarżących kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: art. 101 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez podjęcie postępowania zawieszonego w sprawie pomimo niezaistnienia ku temu przesłanek; art. 10 i art. 79 w związku z art. 140 i art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego wobec niezagwarantowania skarżącym prawa czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się w przedmiocie przeprowadzonych dowodów oraz art. 81 Kodeksu poprzez uznanie za udowodnioną okoliczność faktyczną wynikającą z przedłożonych dowodów przez uczestnika postępowania M. B., bez umożliwienia wypowiedzenia się pozostałym uczestnikom tego postępowania oraz art. 145 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wznowienie postępowania zakończonego prawomocną decyzją Prezydenta Miasta K., pomimo braku ku temu podstaw, a w szczególności braku dla uczestników postępowania przymiotu strony w postępowaniu poprzedzającym wydanie wymienionej decyzji Prezydenta Miasta K. W uzasadnieniu skarżący rozwinęli stawiane zarzuty podkreślając, że w toku postępowania Kolegium Odwoławcze przeprowadziło dowód z dokumentów złożonych przez M. B., w stosunku do których nie mieli możności wypowiedzieć się i ich ocenić. Według nich zachowanie wymagań określonych w art. 79 i art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego jest bezwzględnym obowiązkiem organu i uchybienie tym przepisom stanowi istotne naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym. Dodali, że postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] r. jest przedmiotem postępowania przed Sądem Najwyższym, a tym samym skuteczny jest zarzut naruszenia art. 101 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż nie zachodziła podstawa do podjęcia zawieszonego postępowania. Nadto brak przyczyn dla jednoznacznego stwierdzenia, aby zaistniała przesłanka wskazana w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu, wniosło o oddalenie złożonej skargi. Ustosunkowując się do zarzutów skargi, wyjaśniło, że postanowienie Sądu Rejonowego K. z dnia [...] r. o stwierdzeniu nabycia udziału w nieruchomości przez zasiedzenie jest prawomocne i wiąże Kolegium, a postępowanie przed Sądem Najwyższym, na które powołują się skarżący, nie powoduje utraty skuteczności tego postanowienia. Nie stwierdziło też naruszenia art. 10 Kodeksu, gdyż nie wykazano jaki miało to wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do braku mocy dowodowej dowodów stwierdzenia po stronie uczestników postępowania przymiotu strony, co uzasadniałoby wznowienie postępowania organ stwierdził, że kwestia czy podmiot żądający w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego legitymuje się interesem prawnym uzasadniającym jego udział w charakterze strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją powinna zostać co do zasady wyjaśniona w toku wznowionego postępowania. W niniejszej sprawie M. B. - podmiot inicjujący postępowanie w sprawie wznowienia, składając wymienione dokumenty wykazał, iż przysługuje mu przymiot strony postępowania zakończonego decyzją ostateczną.

Na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2016 r. pełnomocnik skarżących podtrzymał skargę i zawarte w niej argumenty. Zaakcentował, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem M. B., ani jego poprzednik prawny nie legitymowali się przymiotem strony w zakresie postępowania głównego. Naruszone też zostały prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu zakończonym zaskarżonym postanowieniem. Wyjaśnił, że postępowanie przed Sądem Najwyższym jest na etapie czynności wstępnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że w myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w treści ustawy. Kryterium kontroli wykonywanej przez te sądy określa art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647), stanowiąc, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola sądów polega na zbadaniu, czy kwestionowana decyzja czy postanowienie nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądy badają również, czy organ administracji publicznej nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji (art. 145 § 1 cytowanej ustawy). W myśl art. 134 § 1 tej ustawy sądy te rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc związanymi zarzutami i wnioskami skargi, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu.

Kierując się tym zapisem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób mogący spowodować jego uchylenie.

Należy zaznaczyć, że przedmiotem rozstrzygnięcia organów administracji było zagadnienie dotyczące wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją administracyjną Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. znak: [...], którą przekształcono w prawo własności prawo użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Gminy K. oznaczonego jako działka nr [...], km [...], obręb L. o powierzchni 799 m² na rzecz w ½ części na rzecz H. B., i po ¼ części na rzecz K. B. i I. B. dotychczasowych współużytkowników wieczystych tej nieruchomości.

Wskazać także przyjdzie, iż sprawa powyższa nie jest rozpatrywana pierwszy raz, lecz była już przedmiotem badania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z wyrokiem z dnia 5 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Gl 648/14 uchylił poprzednio wydane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowienie z dnia [...] r. Analiza tego wyroku wskazuje, że Sąd uznał wówczas wydane postanowienie za wydane z naruszeniem art. 149 § 1 i § 3 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, a to z uwagi niewykazania przez podmiot domagający się wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją posiadania przymiotu strony tego postępowania. Jednocześnie Sąd stwierdził, że złożenie wniosku o wznowienie postępowania powinno być poparte dokumentami; m.in.: aktualnym wypisem księgi wieczystej, bądź prawomocnym postanowieniem sądu czy decyzją ostateczną stwierdzającą nabycie prawa, które wykazują posiadanie prawa wieczystego użytkowania, a nie jest oparte tylko na wskazaniu okoliczności faktycznych mających dowodzić nabycie go z mocy prawa przez zasiedzenie.

Trzeba tym miejscu przypomnieć, że przepis art. 153 cytowanej już powyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że ocena prawna i wskazania co dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Dokonując oceny postępowania organu, które doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji należy więc dokonać oceny, czy orzekające w sprawie organy odniosły się do wskazań zawartych w tym wyroku i wyjaśniły podnoszone w sprawie wątpliwości.

Instytucja wznowienia postępowania jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji decyzji ostatecznych. Stwarza ona prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym doszło do jej wydania, było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad procesowych, wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Mając jednak na uwadze jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego – zasadę trwałości decyzji administracyjnych, wynikającą z art. 16 Kodeksu postępowania administracyjnego, obowiązkiem organów rozpatrujących niniejszą sprawę było postępowanie zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (art.145 do art. 153) dotyczącymi wznowienia postępowania. Podanie o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne, w którym organ bada wyłączenie czy wniosek o wznowienie oparty jest na ustawowej przesłance wznowienie, enumeratywnie wyliczonej w art. 145 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz czy podanie wniesione zostało z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 Kodeksu postępowania administracyjnego. Po pozytywnym sprawdzeniu właściwy organ winien dokonać wznowienia postępowania (art. 149 § 1), względnie odmówić wznowienia tego postępowania (art. 149 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego), ale tylko w przypadku ujawnienia, że podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w wymienionym art. 145 § 1 Kodeksu, bądź niezachowany został termin do jego złożenia określony w art. 148 Kodeksu postępowania administracyjnego. W świetle art. 149 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego ocena przyczyn wznowienia przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania jest niedopuszczalna, gdyż ustalenie czy zachodzą podstawy wznowienie może nastąpić wyłącznie w toku wznowionego postępowania. Tak więc czynności związane z merytoryczną oceną wniosku następują dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, a przeprowadzone postępowanie wznowieniowe może doprowadzić do odmowy uchylenia dotychczasowej decyzji (art. 151 § 1 pkt 1,) względnie do uchylenia decyzji dotychczasowej i wydania decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego).

W rozpatrywanej sprawie oceniane postępowanie dotyczy tylko tego wstępnego etapu, w którym następuje jedynie formalna ocena złożonego wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Organ drugiej instancji - Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które w wyniku uchylenia wyrokiem Sądu poprzedniego rozstrzygnięcia ponownie rozpatrywało zażalenie M. B. na postanowienie Prezydenta Miasta K. mocą którego odmówiono wznowienia postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w K. przy ulicy [...] (działka nr [...] o powierzchni 799m²) zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku z dnia 5 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Gl 648/14 najpierw zawiesiło postępowanie wobec toczącego się nadal postępowania przed sądem powszechnym, a następnie po dołączeniu niezbędnych w sprawie dokumentów - tj. prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego K. z dnia [...] r., sygn. akt [...] stwierdzającego nabycie udziału w nieruchomości przez zasiedzenie, postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] r. sygn. akt [...] oraz postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] r. sygn. akt [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po J. B. wydało kwestionowane skargą rozstrzygnięcie tj. uchyliło postanowienie Prezydenta Miasta K. oraz wznowiło postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] r. znak: [...] przekształcającą w prawo własności prawo użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Gminy K. położonego w K. przy ulicy [...].

W ocenie składu orzekającego rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zgodne jest z prawem oraz ze wskazaniami zawartymi w przywołanym powyżej wyroku tut. Sądu. Wnioskujący o wznowienie postępowania M. B. przedstawił postanowienie Sądu Rejonowego K. z dnia [...] r. sygn. akt [...], z którego wynika, że J. B. oraz A. B. nabyli w drodze zasiedzenia z dniem [...] r. po ¼ części udziały w prawie wieczystego użytkowania gruntu oraz w prawie własności budynków posadowionych na tym gruncie położonym w K. przy ulicy [...], stanowiącym działkę gruntu nr [...] na mapie [...] o powierzchni 799m² objętą księgą wieczystą [...] (...) Postanowienie to wobec oddalenia apelacji uczestników tego postępowania postanowieniem Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] r. sygn. akt [...] stało się prawomocne, co oznacza, że wiąże nie tylko strony i sąd, który jej wydał także sądy i inne organy administracji publicznej. Dodatkowo z przedstawionego postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] r. sygn. akt [...] wynika, że spadek po J. B. zmarłym dnia [...] r. nabyły jego dzieci, a mianowicie B. O., M. B. i D. S. W takim stanie rzeczy wbrew twierdzeniom skarżącym, pomimo, iż skorzystali oni w stosunku do tego orzeczenia stwierdzającego zasiedzenie ze środka nadzwyczajnego w postaci skargi kasacyjnej, to nie ma podstaw ani powodów, by niniejsze postępowanie nadal było zawieszone, gdyż przedłożone rozstrzygnięcia są prawomocne. Niezasadny jest zatem zarzut naruszenia art. 101 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż przeciwnie do twierdzeń skarżących, wobec prawomocnych rozstrzygnięć sądu powszechnego, które potwierdziły w sposób deklaratoryjny zasiedzenie udziału w prawie wieczystego użytkowania gruntu oraz w prawie własności budynków na tej nieruchomości z mocy prawa oraz wobec przedłożenia postanowienia, że spadkobiercą udziału należącego do J. B. jest m.in. wnioskodawca M. B., spełnione zostały warunki do uznania przymiotu strony wnioskującego o wznowienie postępowanie, a tym samym potwierdzona została podniesiona podstawa wznowienia postępowania z uwagi na brak udziału strony bez własnej winy w tym postępowaniu tj. art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków to trzeba, podkreślić, że zebrane w sprawie dowody były doskonale skarżącym znanym, jako że były to postanowienia sądów kończące postępowania, w którym także brali udział. Nadto trzeba podkreślić, że zarzut naruszenia art. 10 Kodeksu może być uznany za skuteczny dopiero wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2006 r. sygn. akt II OSK 831/05). Dodatkowo Skarżący zgłaszając taki zarzut w żaden sposób nie wykazali, czy w istocie powyższe uniemożliwiło im realizację konkretnych czynności dowodowych. Jak wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2014 r. sygn. akt II OSK 1098/13 na stronie stawiającej zarzut spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy. Wreszcie na marginesie należy podnieść, że uprawnienie wynikające z art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczy uprawnienia przed wydaniem decyzji umożliwienia stronie wypowiedzenia się do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W niniejszej sprawie kwestionowane przez skarżących rozstrzygnięcie jest postanowieniem a nie decyzją administracyjną.

Dodatkowo należy podkreślić, że dopiero we wznowionym postępowaniu przeprowadzone zostanie postępowanie merytoryczne w zakresie zgłoszonej podstawy wznowienia, tzn. badany będzie m.in. interes prawny wszystkich uczestników postępowania o przekształceniu prawa wieczystego użytkowania w prawo własności przedmiotowej nieruchomości.

Z powyższych względów zarzuty skargi okazały się zatem bezzasadne. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznając kontrolowaną decyzję za zgodną z prawem, na podstawie art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.