Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 31/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 140  ust. 1  pkt 4  lit. a
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2014 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2013 r. znak [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami I. skargę oddala, II. przyznaje ze środków Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego A. Z. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy).


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez M. M. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]października 2013 r., nr [...], którą -w oparciu art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 – dalej jako: k.p.a.)- po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, utrzymano w mocy decyzję Starosty [...]z dnia [...] września 2013 r., nr [...]-wydaną na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 – dalej jako: u.p.r.d.)- o cofnięciu M. M. uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B, C, B+E, C+E, dokument nr [...], druk nr [...]wydane w dniu [...]września 2007 r. przez Starostę [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Pismem z dnia [...] lipca 2008 r. Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w [...]wystąpił do Starostwa Powiatowego w [...], na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.r.d., z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji M. M. do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień, albowiem ww. otrzymał w okresie od dnia[...]września 2007 r. do dnia [...]czerwca 2008 r., za wielokrotne naruszenie przepisów ruchu drogowego, 31 punktów karnych.

Decyzją z dnia [...]lipca 2008 r., działając na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 2 u.p.r.d., Komendant Powiatowy Policji w [...]skierował M. M. na badania psychologiczne z powodu przekroczenia liczby 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 u.p.r.d.

Następnie, Starosta [...]decyzją z dnia [...]lipca 2008 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 114 ust. 1 u.p.r.d., skierował M. M. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt. 1 lit b ustawy – Prawo o ruchu drogowym, po uwzględnieniu wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji, w związku z przekroczeniem przez ww. 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego – na egzamin teoretyczny i praktyczny w zakresie prawa jazdy kat. B, C, B+E, C+E. W decyzji tej wskazano, iż nie poddanie się sprawdzeniu kwalifikacji w terminie do dnia [...]sierpnia 2008 r. spowoduje wydanie decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami.

I dalej, Starosta [...]decyzją z dnia [...]września 2008 r., nr [...], na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.r.d. orzekł o cofnięciu M. M. uprawnień kategorii B, C, B+E, C+E, dokument nr: [...], druk nr: [...], wydany dnia [...]września 2007 r. przez Starostę [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania M. M., decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...], uchyliło wymienioną wyżej decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, z uwagi na naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 61 § 4 k.p.a. Postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. organ pierwszej instancji, uwzględniając wniosek M. M., zawiesił postępowanie w przedmiotowej sprawie do czasu rozpoznania przez Sąd Rejonowy w [...]zażalenia na postanowienie Prokuratury Rejonowej w [...]z dnia [...]marca 2009 r. Ponadto zawiadomieniem z dnia [...]lutego 2011 r. organ poinformował M. M. o wszczęciu postępowania w sprawie skierowania go na egzamin o sprawdzenie kwalifikacji na podstawie art. 114 ust. 1 pkt. 1 lit. b u.p.r.d.. Decyzją z dnia [...]kwietnia 2012 r., nr [...], Starosta [...]cofnął M. M. uprawnienia kategorii B, C, B+E, C+E. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania M. M., decyzją z dnia [...]sierpnia 2012 r., nr [...], uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał na naruszenie przez organ pierwszej instancji art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 61 § 4 k.p.a. Organ pierwszej instancji, prowadząc ponownie postępowanie, postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. podjął zawieszone postępowanie. Następnie pismem z dnia [...]września 2012 r. poinformował M. M. o przedłużeniu terminu do rozpatrzenia sprawy. Pismem z dnia [...]września 2012 r. zawiadomiono stronę postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, z czego skarżący skorzystał. Decyzją z dnia [...]października 2012 r., nr [...], organ pierwszej instancji orzekł o cofnięciu M. M. uprawnień kategorii B, C, B+E, C+E. W wyniku rozpoznania odwołania M. M. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało decyzję z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], którą uchyliło decyzję Starosty [...]z dnia [...]października 2012 r. w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji z uwagi na naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 61 § 4 k.p.a. Następnie, zawiadomieniem z dnia [...]marca 2013 r. Starosta [...]zawiadomił M. M. o wszczęciu postępowania w sprawie skierowania go na egzamin sprawdzający kwalifikacje na podstawie art.114 ust. 1 pkt.1 lit. b u.p.r.d., a pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. wezwał M. M. do zapoznania się z aktami spraw. Decyzją z dnia [...]maja 2013 r., nr [...], organ pierwszej instancji, działając na podstawie art. 103 ust. 1 lit. d ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz.151), orzekł zaś o cofnięciu M. M. uprawnień kategorii B, C, B+E, C+E. Po rozpatrzeniu odwołania M. M. od ww. decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]decyzją z dnia [...]lipca 2013 r., nr [...], uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, z uwagi na błędne zastosowanie przepisu prawa materialnego, stanowiącego podstawę prawną decyzji organu pierwszej instancji.

Starosta [...], ponownie rozpatrując przedmiotową sprawę, skierował do M. M. zawiadomienie o prowadzonym postępowaniu oraz pismem z dnia [...]sierpnia 2013 r. wezwał stronę do zapoznania się z aktami sprawy. Decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...], Starosta [...], na podstawie art. 140 ust. 1 pkt. 4 lit. a u.p.r.d., orzekł o cofnięciu M. M. uprawnień kategorii B, C, B+E, C+E. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że do dnia [...]października 2012 r. M. M. nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, na które został skierowany w dniu [...]lipca 2008 r.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...]października 2013 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]utrzymało w mocy decyzję Starosty [...]z dnia [...] września 2013 r. W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy wskazał na wstępie, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.r.d., zgodnie z którym decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt. 1 ustawy. Dalej podniósł, że decyzja o cofnięciu M. M. uprawnienia do kierowania pojazdami została wydana na skutek niepoddania się przez niego kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, na które został skierowany w dniu [...]lipca 2008 r. na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.r.d., w związku z przekroczeniem 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Kolegium podkreśliło, że cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym ze względu na niepoddanie się sprawdzeniu kwalifikacji, mimo skierowania na nie decyzją starosty z powodu uzasadnionych zastrzeżeń co do kwalifikacji lub w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego (art. 114 ust. 1 pkt 1) jest dla starosty działaniem obligatoryjnym. Niepoddanie się bowiem w tych przypadkach sprawdzeniu kwalifikacji lub stosownemu badaniu stawia pod znakiem zapytania kwalifikacje fachowe czy też warunki zdrowotne kierowcy, a tym samym nie wiadomo, czy osoba ta może bezpiecznie uczestniczyć w ruchu jako kierujący pojazdem silnikowym. W ocenie Kolegium M. M. nie prezentował woli poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji i podnosił, że jego dokumentami uprawniającymi do kierowania pojazdami posługiwała się inna osoba i to ona przyczyniła się do wykroczeń drogowych skutkujących przekroczeniem dopuszczalnej liczby punktów karnych. Jak jednak zauważył organ postępowanie sądowe wszczęte na wniosek M. M. nie potwierdziło tej wersji wydarzeń, a spowodowało tylko w znaczący sposób wydłużenie postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Odnosząc się do zarzutów i argumentów odwołującego się Kolegium stwierdziło, że są one bezzasadne i pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji. Długotrwałość prowadzonego w sprawie postępowania nie może bowiem skutkować odstąpieniem od rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z przepisami prawa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję M. M. wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się do faktu, że skierowanie na poddanie się sprawdzeniu kwalifikacji pochodzi z 2008 r. z wyznaczonym w nim miesięcznym terminem, który upływał w czasie, gdy skarżący miał nogę w gipsie (na co przedstawił w toku postępowania dokumentację lekarską). Nawet więc, gdyby skarżący "wyraził wolę" przystąpienia do egzaminu, to – jak wskazał – ze względów zdrowotnych nie byłby w stanie tego uczynić. W ocenie skarżącego należy także zestawić miesięczny termin wyznaczony w skierowaniu na egzamin z ówczesnym czasem oczekiwania na egzamin, który wynosił co najmniej kilka tygodni, z uwzględnieniem konieczności przystąpienia do co najmniej 3 egzaminów. Ponownego skierowania zaś nigdy później nie wystawiono.

Odnosząc się do kwestii postępowania karnego skarżący zwrócił uwagę, że Sąd w [...]nie wziął pod uwagę szeregu okoliczności. Fakt podtrzymania przez Sąd postanowienia prokuratora o umorzeniu postępowania w sprawie o posługiwanie się dokumentami nie musi automatycznie oznaczać, że skarżący nie ma racji.

Skarżący zarzucił także naruszenie zasady zaufania obywateli do państwa z art. 8 k.p.a.. Sytuacja – spowodowana przede wszystkim uchybieniami organu pierwszej instancji – od ponad 5 lat negatywnie wpływa na sytuację prawną skarżącego, a w konsekwencji również zawodową i życiową. Dodatkowym, negatywnym skutkiem dla skarżącego jest fakt, że w międzyczasie dwukrotnie, w istotny sposób, zmieniły się przepisy i warunki dotyczące zdawania egzaminów na prawo jazdy. Krzywdzące w ocenie skarżącego jest również to, że jest on zobligowany do zdawania egzaminów na wszystkie posiadane kategorie prawa jazdy, co jest naruszeniem zasady równości wobec prawa. W tym przypadku ostatecznie uzasadniony mógłby być wyłącznie obowiązek zdawania na kategorie, których dotyczą popełniane wykroczenia.

W ocenie skarżącego naruszono także zasadę szybkości postępowania wynikającą z art. 12 k.p.a.. W sprawach dotyczących uprawnień do wykonywania zawodu opieszałość czy niekompetencja administracji nie powinna uderzać w obywateli. Wątpliwości skarżącego budzi brak instytucji przedawnienia w Kodeksie postępowania administracyjnego. Nawet jeśli z jakiegoś powodu ustawodawca o to nie zadbał, każdy podobny do niniejszego przypadek powinien być również i pod tym kątem rozpatrywany – z tzw. "duchem prawa", uwzględniając wątpliwości na korzyść obywatela. Skutkiem trwającego ponad 5 lat postępowania jest dla skarżącego trwałe, wieloletnie bezrobocie, znaczne pogorszenie się sytuacji materialnej, wyobcowanie z życia zawodowego i narastająca frustracja, a także pogłębiający się kryzys rodzinny.

W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

W dniu [...]maja 2014 r. wpłynęło do Sądu pismo procesowe pełnomocnika skarżącego – radcy prawnego A. Z., w którym pełnomocnik wniósł o uwzględnienie skargi w całości, tj. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania.

Wnosząc o powyższe pełnomocnik skarżącego zarzucił w sprawie naruszenie zasad postępowania administracyjnego, a to:

1. zasady podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela (art. 7 k.p.a.),

2. zasady zaufania obywateli do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.),

3. zasady należytego informowania stron o ich prawach, o okolicznościach prawnych oraz czuwania aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa (art. 9 k.p.a.),

4. zasady zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu oraz prawa wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów (art. 10 § 1 k.p.a.), co wiąże się z niewskazaniem przez organ pierwszej instancji przyczyn odstąpienia od jej stosowania (art. 10 § 3 k.p.a.),

5. zasady szybkiego i wnikliwego działania przez organ administracji (art. 12 § 1 k.p.a. i art. 35 § 1 dotyczący czasu załatwiania sprawy, także uznanej za zawiłą).

W ww. piśmie wskazano ponadto, że organy obu instancji nie odniosły się do zarzutu podnoszonego przez skarżącego, iż poddanie się egzaminom sprawdzającym kwalifikacje w terminie wskazanym przez organ pierwszej instancji nie było fizycznie możliwe z uwagi na czas oczekiwania na jeden egzamin (ok. trzy tygodnie w 2008 r.) oraz konieczność przystąpienia do kilku egzaminów na różne kategorie uprawnień do kierowania pojazdami. Za kluczową okoliczność pełnomocnik uznał także takt, że w okresie od dnia [...]lipca do dnia [...]sierpnia 2008 r. skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim związanym z zabiegiem chirurgicznym i z powodów zdrowotnych nie mógł przystąpić do egzaminu sprawdzającego kwalifikacje. Okoliczność ta została jednak pominięta przez organy obu instancji, czym naruszono art. 7 i art. 9 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]z dnia [...]października 2013 r., utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...]z dnia [...] września 2013 r., nr [...], którą orzeczono o cofnięciu M. M. uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B, C, B+E, C+E.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.r.d., zgodnie z którym decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Stosownie zaś do art. 114 ust. 1 pkt 1 u.p.r.d. kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1.

Z brzmienia art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.r.d. wynika, iż w prowadzonym na jego podstawie postępowaniu organ bada jedynie, czy w stosunku do danej osoby zostało wydane skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 tej ustawy i, czy zobowiązany wykonał obowiązek poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Jeśli organ stwierdzi, że osoba zobowiązana nie poddała się sprawdzeniu kwalifikacji, zobligowany jest wydać decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. W tym zakresie przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.r.d. nie pozostawia rozstrzygnięcia sprawy uznaniu organu. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela bowiem pogląd prezentowany jednolicie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, iż decyzja, o jakiej mowa w art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.r.d., ma charakter związany, a zatem zastosowanie sankcji w postaci cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym nie zależy od uznania organu, lecz jest jego obowiązkiem (por. wyrok NSA z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1721/10, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępna pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że w stosunku do M. M. została wydana w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 u.p.r.d. decyzja Starosty [...]z dnia [...]lipca 2008 r. o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Starosta [...]decyzję tę wydał na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], i w związku z przekroczeniem przez skarżącego 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Organ powyższym aktem skierował więc skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, wskazując jednocześnie, że niedopełnienie tego obowiązku w terminie do dnia [...]sierpnia 2008 r. skutkować będzie wydaniem decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Decyzja ta, jak wynika z akt sprawy, nie była kwestionowana w drodze odwołania (ani też w innym trybie) przez M. M., a została mu doręczona w dniu [...]lipca 2008 r. Warto dodać, że zawierała prawidłowe pouczenie o przysługującym od niej środku zaskarżenia. Powyższe oznacza, że decyzja w przedmiocie skierowania M. M. -z określonym dniem- na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest ostateczna (i pozostaje w obrocie prawnym), a tym samym korzysta z domniemania legalności i prawidłowości. Decyzja ta musiała być zatem respektowana przez skarżącego. Tymczasem, akta sprawy wskazują jednoznacznie na to, iż skarżący nie wykonał obowiązku nałożonego na niego ww. orzeczeniem z dnia [...]lipca 2008 r. Okoliczności tej skarżący nie kwestionuje, a twierdzi jedynie, że w okresie wyznaczonym przez Starostę [...], z przyczyn od niego niezależnych, nie mógł przystąpić do egzaminów sprawdzających.

Wyjaśnienia zatem wymaga, iż -zgodnie z utrwalonym już stanowiskiem sądów administracyjnych, które podziela także Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę- termin, w którym strona winna zgłosić się na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w myśl art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.r.d, wskazywany przez starostę w decyzji, ma charakter wyłącznie instrukcyjny. Na uwagę zasługuje wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 190/10 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym Sąd Naczelny wskazał, że art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.r.d. stanowi wyłącznie o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie jego kwalifikacji. Nie przewiduje terminu sprawdzenia kwalifikacji, ani też nie przyznaje organowi uprawnień do decydowania, w jakim czasie dana osoba zobowiązana jest poddać się stosownemu egzaminowi. Zgodnie z art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy, w razie nie poddania się obowiązkowi sprawdzenia kwalifikacji, organ wydaje decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Również ten przepis nie określa terminu na sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, a tym samym nie precyzuje, po jakim czasie od skierowania na egzamin, starosta może zastosować powyższą sankcję. Naczelny Sąd Administracyjny w powyższym wyroku podkreślił ponadto, że to właściwy do orzekania w trybie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.r.d. starosta każdorazowo jest zobowiązany ocenić, czy w okolicznościach konkretnej sprawy można mówić o niewykonaniu przedmiotowego obowiązku, a w konsekwencji kiedy zostaną spełnione przesłanki do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Strona zaś powinna obowiązek, który na nią nałożono, wykonać w najszybszym możliwym terminie (por. też wyrok NSA z dnia 8 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 275/11, Lex nr 1120668).

Za bezskuteczne należy zatem uznać powoływanie się przez skarżącego na fakt, iż nie mógł poddać się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, ponieważ w okresie od dnia [...]lipca do dnia [...]sierpnia 2008 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim związanym z zabiegiem chirurgicznym (złamanie kości stopy). Jak zostało już bowiem wyjaśnione, termin wskazany w decyzji o skierowaniu na egzamin w zakresie prawa jazdy jest wyłącznie terminem instrukcyjnym. Nie było więc przeszkód, by skarżący wykonał powyższą decyzję także po upływie wskazanego w niej terminu, tj. po [...]sierpnia 2008 r. Należy mieć także na uwadze, że decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji została wydana w dniu [...]lipca 2008 r., zaś ostatnia decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami została wydana w pierwszej instancji w dniu [...] września 2013 r., zaś w drugiej instancji – w dniu [...]października 2013 r. W postępowaniu administracyjnym zasadą jest, że sprawę rozstrzyga się w oparciu o stan prawny i faktyczny istniejący w dacie orzekania. M. M. mógł więc także po upływie okresu zwolnienia lekarskiego – tj. w okresie ponad pięciu lat od dnia wydania decyzji – przystąpić do kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, czego jednak nie uczynił.

Reasumując, decyzja Starosty [...]z dnia [...]lipca 2008 r. o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest decyzją ostateczną, jako taka musiała być respektowana także przez organy prowadzące postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Skarżący decyzji tej nie wykonał, nadto – nie podejmował żadnych działań zmierzających do jej wykonania. Nie przystąpił w efekcie do kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, ani w terminie wyznaczonym w decyzji z dnia [...]lipca 2008 r., ani po tej dacie. To zaś obligowało organ do wydania decyzji o cofnięciu posiadanych przez niego uprawnień do kierowania pojazdami. Okoliczności sprawy wypełniały bowiem dyspozycję art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.r.d. Zgodnie z tym przepisem jedyną przesłanką wydania orzeczenia o cofnięciu prawa jazdy jest fakt niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1.

Warto przy tym zaznaczyć, iż sprawa cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami jest odrębną od spraw dotyczących prawidłowości wpisu ilości punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego (art. 130 u.p.r.d.), czy skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji (art. 114 u.p.r.d.). Kierowca zainteresowany wykreśleniem wpisów do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego może zwrócić się do właściwego komendanta wojewódzkiego Policji o podjęcie w tym zakresie stosownego działania, a następnie podjęte w takiej sprawie czynności materialno – techniczne organu poddać kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Może również w odrębnej sprawie zaskarżyć do wojewódzkiego sądu administracyjnego ostateczną decyzję w sprawie skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Nie może natomiast skutecznie, w sprawie dotyczącej cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, kwestionować przypisanej mu ilości punktów karnych, czy skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Stąd też nie mogły mieć żadnego znaczenia w sprawie te zarzuty podnoszone przez skarżącego, które dotyczyły przypisywanych mu zdarzeń, w związku z którymi otrzymał ponad 24 punkty karne.

Mając powyższe na względzie, Sąd uznał, iż organy administracji działały w sprawie w granicach i na podstawie prawa, a zarzuty naruszenia wskazanych w skardze oraz w piśmie procesowym przepisów: art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1 i § 3, art. 12 k.p.a. pozbawione są usprawiedliwionych podstaw.

Dodatkowo Sąd wyjaśnia, iż nie mogły odnieść zamierzonego skutku także te zarzuty skarżącego, które dotyczyły przewlekłości postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie. W tym kontekście Sąd zauważa, iż Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje szczególne środki prawne, które przysługują stronie w sytuacji przewlekłego prowadzenia postępowania przez organy administracji, tak w postępowaniu administracyjnym, jak i przed sądem administracyjnym – począwszy od zażalenia do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu, wezwania do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Jak wynika z akt sprawy, skarżący nie korzystał z powyższego trybu. Przewlekłość postępowania nie była przedmiotem skargi wniesionej przez niego do sądu administracyjnego, a tym samym kwestia ta nie mogła być przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. Samo zaś ewentualne naruszenie art. 12 i art. 35 k.p.a. nie mogło skutkować uwzględnieniem skargi rozpoznawanej w niniejszej sprawie i uchyleniem wydanych w sprawie rozstrzygnięć.

Sąd wyjaśnia również, że za niezrozumiały i pozbawiony podstaw uznał także zawarty w piśmie z dnia [...]maja 2014 r. wniosek pełnomocnika skarżącego – będącego radcą prawnym – o uwzględnienie skargi w całości, tj. uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Wskazać przy tym należy, iż w ocenie pełnomocnika skarżącego analiza decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uchylających decyzje organu pierwszej instancji, wskazuje, że wielokrotnie uchybienia wskazywane przez Kolegium jako przyczyny uchylenia decyzji nie były przedmiotem zainteresowania tego organu wydającego kolejne decyzje w sprawie, co stanowi dowód na nieznajomość przepisów postępowania administracyjnego i samoistną podstawę do uznania zaskarżonej decyzji za bezprzedmiotową w 2014 r., a więc 6 lat po wszczęciu postępowania w sprawie. W kontekście powyższego Sąd po pierwsze zauważa, iż nie jest władny do wydania orzeczenia rozstrzygającego sprawę administracyjną. Rodzaje orzeczeń, jakie może wydać w pierwszej instancji sąd administracyjny uwzględniając skargę, są wyczerpująco wyliczone w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Brak w nich takiej regulacji prawnej, która umożliwiałaby uwzględnienie skargi na przykład poprzez wydanie orzeczenia o umorzeniu postępowania administracyjnego. Po drugie, Sąd podkreśla, iż fakt wielokrotnego, a także wieloletniego orzekania w sprawie przez organy administracji publicznej, związany z zawieszeniem postępowania na wniosek strony oraz z kilkukrotnym uchylaniem przez organ odwoławczy decyzji organu pierwszej instancji i przekazywaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia, nie może w żadnej mierze stanowić o bezprzedmiotowości prowadzonego postępowania w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami.

Z wymienionych powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach dla pełnomocnika świadczącego pomoc prawną z urzędu, Sąd orzekł w oparciu o art. 250 tej ustawy.