Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1281/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Inne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 22*4
journal: Dz.U. 2010 nr 10 poz 65
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - tekst jednolity.
article: art. 156  par. 1  pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.) Eugeniusz Wasilewski Protokolant specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2012 r. sprawy ze skargi B. O. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wyznaczenia na stanowisko służbowe radcy prawnego w części dotyczącej zaszeregowania tego stanowiska służbowego do grupy uposażenia – oddala skargę –


UZASADNIENIE

B.O. wnioskiem z dnia 30 grudnia 2011 r. wystąpił do Ministra Obrony Narodowej o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2000 r. nr [...] za okres od dnia [...] października 2000 r. do dnia [...] czerwca 2004 r., tj. za okres wykonywania zawodu radcy prawnego [...], w części dotyczącej zaszeregowania stanowiska służbowego do grupy uposażenia przewidzianego dla stanowiska głównego specjalisty (16A), ponieważ przyznanie radcy prawnemu, będącemu żołnierzem zawodowym, uposażenia w wysokości niższej, niż przysługuje na stanowisku głównego specjalisty (16A), świadczy o rażącym naruszeniu art. 224 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 5 i art. 75 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawych (Dz. U. z 2010 r. nr 10, poz. 65 ze zm.) i stanowi przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. do stwierdzenia nieważności w zakresie, w jakim dotyczy zaszeregowania w stawce niższej niż 16A.

W uzasadnieniu wniosku B.O. wskazał, że ustawa z dnia 22 maja 1997 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 75 poz. 471 ze zm.), która weszła w życie z dniem 15 września 1997 r., w art. 2 pkt 21 dodała do ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych m. in. art. 224, który w ust. 1 stanowił, iż radca prawny wykonujący zawód na podstawie stosunku pracy ma prawo do wynagrodzenia, które nie może być niższe od wynagrodzenia przewidzianego dla stanowiska pracy głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska pracy. Wyjaśnił, że 16 października 1998 r. został wpisany na listę radców prawnych, który to wpis upoważnił go do wykonywania zawodu radcy prawnego. Rozkazem personalnym Dowódcy Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej z dnia [...] czerwca 1996 r. nr [...] został wyznaczony na stanowisko służbowe radcy prawnego [...], na którym wykonywał zawód radcy prawnego do dnia 15 lutego 2009 r. na podstawie stosunku służbowego żołnierza zawodowego. Podniósł, że wykonując zawód radcy prawnego, nie był wówczas zaszeregowany, zgodnie z treścią art. 224 ust. 1 o radcach prawych, do grupy uposażenia na poziomie głównego specjalisty w stawce 16A. Świadczy to zatem o rażącym naruszeniu art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych i stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2000 r.

Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1, art. 158 § 1 i art. 268a K.p.a. w zw. z pkt 1 ppkt 2 upoważnienia Ministra Obrony Narodowej Nr 41/MON z dnia 5 sierpnia 2011 r. (Dz. Urz. MON nr 17, poz. 256), odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] października 2000 r., w sprawie wyznaczenia B.O. na stanowisko służbowe radcy prawnego w Dowództwie [...], w części dotyczącej zaszeregowania tego stanowiska służbowego do grupy uposażenia U-15.

W uzasadnieniu organ podał, że Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] października 2000 r. wyznaczył B.O. na stanowisko służbowe radcy prawego w Dowództwie [...]. W decyzji tej orzeczono, że na zajmowanym stanowisku służbowym, oficerowi przysługiwać będzie uposażenie zasadnicze w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia U-15. Decyzja ta, wobec niewniesienia środka zaskarżenia, uzyskała przymiot ostateczności.

Rozpatrując sprawę pod kątem rażącego naruszenia art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, organ doszedł do przekonania, że nie nastąpiło kwalifikowane naruszenie prawa, skutkujące nieważnością decyzji. W ocenie organu, nie doszło do oczywistego naruszenia konkretnego przepisu prawa, co w konsekwencji pozwala na stwierdzenie, iż treść rozstrzygnięcia nie pozostaje w wyraźniej i oczywistej sprzeczności z treścią przywołanego przepisu ustawy o radcach prawnych. Organ, wyjaśniając swoje stanowisko, podniósł, że w myśl art. 75 ustawy o radcach prawnych, stosunek służbowy oraz wynikające z niego prawa i obowiązki radców prawnych będących żołnierzami w czynnej służbie wojskowej - w zakresie nieokreślonym w ustawie o radcach prawnych – regulują przepisy pragmatyki wojskowej. Ustawa o radcach prawnych odnosi się m.in. do wysokości uposażenia, jakie powinni otrzymywać radcowie prawni – żołnierze zawodowi. Minister wskazał, że B.O. w okresie zajmowania stanowiska służbowego radcy prawnego – na podstawie art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych – był uprawniony do otrzymywania uposażenia na zasadach i w wysokości obowiązującej w Dowództwie [...], przy czym jego uposażenie zasadnicze nie mogło być niższe od uposażenia przewidzianego dla stanowiska służbowego głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska służbowego. Zgodnie bowiem z obowiązującym do dnia 30 czerwca 2004 r. w stosunku do żołnierzy zawodowych art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 1992 r. nr 5, poz. 18 ze zm.), w skład uposażenia żołnierza zawodowego wchodziło m.in. uposażenie zasadnicze według stanowiska służbowego, którego wysokość była uzależniona od grupy uposażenia, do której zostało zaszeregowane zajmowane przez niego stanowisko służbowe. W myśl ust. 4 tego artykułu, stanowiska służbowe żołnierzy zawodowych były zaliczane do odpowiednich grup uposażenia w zależności od: rangi stanowiska, zakresu wykonywanych zadań służbowych, ponoszonej odpowiedzialności i wymaganych kwalifikacji. Stanowiska służbowe, wraz z ich zaszeregowaniem do określonych grup uposażenia, wskazywane były w wewnętrznym dokumencie organizacyjnym, tj. etacie jednostki wojskowej. Organ wskazał, że tę zasadę ustalania wysokości uposażenia stosowano również w odniesieniu do wysokości uposażenia należnego B. O., przy czym wysokość należnego mu uposażenia nie mogła być niższa od uposażenia przewidzianego dla żołnierza zawodowego zajmującego stanowisko służbowe głównego specjalisty. W celu prawidłowego ustalenia wysokości uposażenia zasadniczego według stanowiska służbowego radców prawnych, Minister Obrony Narodowej wydał decyzję nr [...] z dnia [...] października 1997 r. w sprawie zaszeregowania stanowisk służbowych żołnierzy zawodowych - głównych specjalistów oraz radców prawnych (Dz. Rozk. MON z 1997 r., poz. 174). Ten akt normatywny miał również zastosowanie w okresie pełnienia przez B.O. służby wojskowej, na podstawie kwestionowanej decyzji. Aktem tym wprowadzono do użytku służbowego "Tabelę zaszeregowania do grup uposażenia stanowisk służbowych żołnierzy zawodowych - radców prawnych" oraz "Tabelę zaszeregowania do grup uposażenia stanowisk służbowych żołnierzy zawodowych - głównych specjalistów". Zgodnie z tymi tabelami stanowiska służbowe radców prawnych i głównych specjalistów zostały zaszeregowane na tym samym poziomie, w zależności od poziomu usytuowania jednostki wojskowej, w strukturze organizacyjnej Sił Zbrojnych RP. Stanowiska te były zaszeregowane do grup uposażenia od U-20 do U-09. Akt ten przewidywał, że stanowiska służbowe głównych specjalistów oraz radców prawnych, usytuowane w dowództwach brygad, były zaszeregowane do grupy uposażenia U-15. Jednocześnie organ wyjaśnił, że w okresie pełnienia służby przez B.O. w Dowództwie [...], nie w każdej z wymienionych w "Tabelach" jednostkach wojskowych występowały stanowiska służbowe głównych specjalistów albo radców prawnych. W tym celu organ sprawdził, czy w strukturze organizacyjnej Sił Zbrojnych były utworzone stanowiska służbowe głównych specjalistów, zaszeregowane na poziomie zaszeregowania stanowiska zajmowanego przez B.O. W wyniku tego sprawdzenia organ ustalił, że stanowiska głównych specjalistów, zaszeregowane do grupy uposażenia U-15, funkcjonowały w Wojskowym Instytucie Chemii i Radiometrii oraz Wojskowym Instytucie Higieny i Epidemiologii. Zdaniem organu, B.O. otrzymywał zatem uposażenie zasadnicze według stanowiska służbowego na poziomie nie niższym od uposażeń, jakie otrzymywali żołnierze zawodowi, zajmujący stanowiska służbowe głównych specjalistów.

Ponadto organ podniósł, że art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych nie zawiera wytycznej, jak organ powinien postąpić, gdy stanowiska służbowe głównych specjalistów występują na różnych poziomach dowodzenia i są zaszeregowane do różnych grup uposażenia. W związku z tym, w ocenie organu, w sprawie nie można w sposób bezsprzeczny przyjąć, że doszło do oczywistego naruszenia przepisu art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych.

Od decyzji tej B.O. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 87 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 224 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 5 i art. 75 ustawy o radcach prawnych.

W uzasadnieniu wniosku podniósł, że decyzja Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] października 1997 r. w sprawie zaszeregowania stanowisk służbowych żołnierzy zawodowych – głównych specjalistów oraz radców prawnych wraz z "Tabelami zaszeregowania do grup uposażenia stanowisk służbowych żołnierzy zawodowych - głównych specjalistów oraz radców prawych"- będącymi załącznikami do tej decyzji - nie stanowi źródła powszechnie obowiązującego prawa. W świetle powyższego zatem, decyzja ta jest niekonstytucyjnym aktem normatywnym, na który organ administracyjny nie może powołać się oraz stosować. Ponadto B.O. podniósł, że przepis art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych stanowi gwarancję otrzymania przez radcę prawnego uposażenia nie niższego niż wynagrodzenie przysługujące w danej strukturze organizacyjnej na stanowisku głównego specjalisty lub stanowisku równorzędnym, jeśli w strukturze zatrudnienia nie przewidziano stanowiska głównego specjalisty. Dodatkowo wskazał, że grupy uposażenia określone tabelami zaszeregowania stanowią niedopuszczalną hierarchizację zatrudnianych radców prawnych będących żołnierzami zawodowymi w zależności od usytuowania jednostki wojskowej w strukturze organizacyjnej Sił Zbrojnych i resortu obrony narodowej. Zarówno ranga stanowiska służbowego radcy prawnego, zakres wykonywanych przez radcę prawnego zadań służbowych, ponoszona odpowiedzialność, jak również posiadane kwalifikacje zawodowe, muszą być - bez wzglądu na usytuowanie stanowiska radcy prawnego w Siłach Zbrojnych – zawsze na najwyższym, profesjonalnym poziomie realizacji. W związku z powyższym, wszystkim radcom prawnym, którzy pełnią służbę w Siłach Zbrojnych RP, powinno przysługiwać uposażenie na tym samym poziomie, bez wzglądu na to, czy na danym poziomie dowodzenia występuje stanowisko głównego specjalisty. Istotne jest bowiem to, że takie stanowisko w ogóle występuje w Siłach Zbrojnych. Natomiast, gdy stanowiska takiego przepisy nie przewidują, wówczas organ powinien odnieść się do równorzędnego stanowiska służbowego.

Minister Obrony Narodowej, w wyniku rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2012 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że podstawę prawną decyzji, określającej wysokość uposażenia zasadniczego należnego B. O., stanowił przepis art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych oraz art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy. Podstawy prawnej nie stanowiła natomiast decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 1997 r. nr [...]. Przywołanie tej decyzji miało na celu obalenie twierdzenia B.O., zgodnie z którym z ustawy o radcach prawnych wynika obowiązek zapłaty wszystkim żołnierzom zawodowym - radcom prawnym, uposażenia w jednakowej wysokości. Omawiana decyzja nie miała charakteru normatywnego, lecz zawierała informacje o zaszeregowaniu stanowisk służbowych radców prawnych i głównych specjalistów. Nie istniał bowiem akt normatywny, wskazujący zaszeregowanie wszystkich stanowisk służbowych do grup uposażenia. Informację o zaszeregowaniu można było pozyskać tylko w wyniku przeglądu kilku tysięcy etatów jednostek wojskowych. Późniejsza likwidacja jednostek wojskowych niższego szczebla, w których występowały stanowiska służbowe głównych specjalistów, nie może stanowić obecnie uzasadnienia do sformułowania zarzutu nieprawidłowego zaszeregowania stanowiska służbowego do grupy uposażenia. Decyzja ta stanowi dowód tego, że zaszeregowanie stanowisk służbowych radców prawnych i głównych specjalistów było na tym samym poziomie. Organ, uzasadniając odmowę stwierdzenia nieważności decyzji, przywołał konkretne jednostki wojskowe, w których występowały stanowiska służbowe głównych specjalistów, zaszeregowane na tym samym poziomie co stanowisko służbowe zajmowane przez B.O.. Stanowi to potwierdzenie, iż stanowiska służbowe głównych specjalistów były zaszeregowane do grup uposażenia zgodnie z informacją, zawartą w decyzji Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] października 1997 r.

Reasumując, organ wskazał, że zgodnie z art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, żołnierz zawodowy będący radcą prawnym posiada prawo do otrzymywania uposażenia na poziomie nie niższym niż żołnierz zawodowy, zajmujący stanowisko służbowe głównego specjalisty. Organ, na podstawie decyzji Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] października 1997 r. oraz na podstawie zapisów zawartych w etatach: Wojskowego Instytutu Chemii i Radiometrii oraz Wojskowego Instytutu Higieny i Epidemiologii, wykazał, że stanowiska służbowe głównych specjalistów były również zaszeregowane do grup uposażenia U-15, tj. do grupy uposażenia, do której zostało zaszeregowane zajmowane przez B.O. stanowisko służbowe. W ocenie organu, nie można zgodzić się więc z twierdzeniem B.O., że zajmowane przez niego stanowisko służbowe radcy prawnego zostało zaszeregowane w sposób rażąco niezgodny z ustawą o radcach prawnych. Otrzymywane przez niego uposażenie zasadnicze według stanowiska służbowego było bowiem równe uposażeniu zasadniczemu według stanowiska służbowego jakie otrzymywali żołnierze zawodowi, zajmujący stanowiska służbowe głównych specjalistów.

Decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2012 r. stała się przedmiotem skargi B.O. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2012 r. i o zasądzenie kosztów postępowania wg. norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał swoją argumentację, przedstawioną we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, szczególnie w zakresie niekonstytucyjności decyzji Nr [...]. Skarżący ponownie wskazał, że ustawa z dnia 22 maja 1997 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawych oraz niektórych innych ustaw, dodała do ustawy o radcach prawnych art. 224, który wprowadził zapis, iż radca prawny wykonujący zawód na podstawie stosunku pracy ma prawo do wynagrodzenia, które nie może być niższe od wynagrodzenia przewidzianego dla stanowiska pracy głównego specjalisty. Przepis art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych stanowi zatem gwarancję otrzymania przez radcę prawnego uposażenia nie niższego niż wynagrodzenie przysługujące w danej strukturze organizacyjnej na stanowisku głównego specjalisty lub stanowisku równorzędnym, jeśli w strukturze zatrudnienia nie przewidziano stanowiska głównego specjalisty. Pierwsza część omawianego przepisu zawiera zasadę stosowania w zakresie uposażeń żołnierzy zawodowych przepisów pragmatycznych, zaś druga zakaz przyznawania radcom prawnym – żołnierzom zawodowym uposażenia na poziomie niższym od uposażenia, przewidzianego dla głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska służbowego. Powyższe zapewnia wszystkim radcom prawnym, którzy pełnią służbę w Siłach Zbrojnych RP, uposażenie na tym samym poziomie, bez względu na to, czy na danym poziomie dowodzenia występuje stanowisko głównego specjalisty. Istotne jest bowiem to, że takie stanowisko w ogóle występuje w Siłach Zbrojnych. Natomiast, gdy stanowiska takiego przepisy nie przewidują, wówczas organ powinien odnieść się do równorzędnego stanowiska służbowego. Skarżący podniósł, że w dacie wydawania decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] października 2000 r. stanowiska głównych specjalistów występowały na wyższych szczeblach dowodzenia i były zaszeregowane do stopnia etatowego pułkownika i grupy uposażenia U-10 lub U-09. Zatem na ich podstawie organ powinien przyjąć stanowisko służbowe głównego specjalisty, jako najwyższe specjalistyczne stanowisko służbowe w obowiązującej strukturze.

Wnioskiem z dnia 6 września 2012 r. B.O. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o dopuszczenie dowodu z dokumentów niejawnych, pozostających w wyłącznym posiadaniu organu, tj. etatu nr [...] Departamentu Administracyjno - Koordynacyjnego MON "Tajne" nr archiwalny [...] w Kancelarii Tajnej Nr [...] MON w Sztabie Generalnym WP w [...] oraz etatu nr [...] Dowództwa Wojsk Lądowych "Tajne" nr archiwalny [...] w Kancelarii Tajnej Nr [...] MON w Sztabie Generalnym WP w [...].

Uzasadniając swój wniosek dowodowy, skarżący podał, że chce wykazać, iż stanowiska głównych specjalistów w dochodzonym okresie zaszeregowane były w resorcie obrony narodowej do stopnia etatowego pułkownika oraz grupy uposażenia U-9 i U-10.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się zaś do treści skargi wskazał, że przyczyną odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] października 2000 r. było przyznanie tą decyzją skarżącemu uposażenia na poziomie uposażenia otrzymywanego przez żołnierzy zawodowych, zajmujących stanowiska służbowe głównych specjalistów. Ponadto organ wskazał, że art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych gwarantuje radcy prawnemu uposażenie na poziomie nie niższym od uposażenia głównego specjalisty. Skoro stanowiska służbowe radców prawnych i głównych specjalistów były zaszeregowane do tych samych grup uposażenia, to nie można wskazywać na rażące naruszenie tego przepisu. Otrzymywane przez skarżącego uposażenie zasadnicze według stanowiska służbowego było równe uposażeniu zasadniczemu według stanowiska służbowego, jakie otrzymywali żołnierze zawodowi, zajmujący stanowiska służbowe głównych specjalistów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W świetle ustaleń organu i przedstawionych przez stronę zarzutów, skargę należy uznać za niezasadną.

Na wstępie należy wskazać, iż postępowanie nadzorcze jest nadzwyczajnym trybem postępowania. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, organ administracyjny w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wszczyna postępowanie w nowej sprawie, w której nie orzeka co do istoty sprawy, rozstrzygniętej w wadliwej decyzji, lecz orzeka jako organ kasacyjny. Organ orzeka więc wyłącznie co do nieważności decyzji albo jej niezgodności z prawem, nie jest zaś władny rozstrzygać o innych kwestiach, dotyczących istoty sprawy. Przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest ustalenie, czy decyzja administracyjna, poddana kontroli w trybie nadzorczym, jest dotknięta jedną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 K.p.a. oraz czy nie występują przesłanki negatywne, wymienione w art. 156 § 2 K.p.a. Dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 K.p.a., organ orzekający w tym zakresie jest obowiązany ustalić zarówno stan faktyczny, jak i stan prawny na dzień wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji.

Podkreślenia też wymaga, że rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.) zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może zostać zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność. W konsekwencji traktowanie naruszenia jako "rażące" może mieć miejsce tylko wyjątkowo, gdy jego waga jest znacznie większa niż stabilność ostatecznej decyzji (przykładowo wyrok NSA z 17 kwietnia 1996 r., sygn. akt III SA 565/95, publik. Biuletyn Skargowy 1997/2/26, wyrok SN z 20 czerwca 1995 r., sygn. akt III ARN 22/95; wyrok NSA z dnia 2 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 490/05, publik. LEX nr 196696).

Dodać należy, iż w świetle postanowień art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, radca prawny wykonujący zawód na podstawie stosunku pracy ma prawo do wynagrodzenia i innych świadczeń określonych w układzie zbiorowym pracy lub w przepisach o wynagradzaniu pracowników, obowiązujących w jednostce organizacyjnej zatrudniającej radcę prawnego. Wynagrodzenie to nie może być niższe od wynagrodzenia przewidzianego dla stanowiska pracy głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska pracy. Jeżeli prawo do dodatków uzależnione jest od wymogu kierowania zespołem pracowników, wymogu tego nie stosuje się do radcy prawnego. Podkreślić przy tym należy, że przepis art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych wprowadza zakaz przyznawania radcom prawnym – żołnierzom zawodowym uposażenia na poziomie niższym od uposażenia przewidzianego dla stanowiska głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska służbowego.

Wyjaśnić należy, że przepis art. 8 ust. 5 ww. ustawy precyzuje, że ilekroć w ustawie jest mowa o "stosunku pracy", "zatrudnieniu", "wynagrodzeniu", rozumie się przez to odpowiednio "stosunek służbowy", "pełnienie służby" i "uposażenie".

Przepis art. 75 ustawy o radcach prawnych określa natomiast, że stosunek służbowy oraz wynikające z niego prawa i obowiązki radców prawnych i aplikantów radcowskich, będących żołnierzami w czynnej służbie wojskowej, funkcjonariuszami Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej lub Służby Więziennej, w zakresie nieokreślonym niniejszą ustawą określają przepisy odrębnych ustaw. Z przepisu tego wynika zatem, że w zakresie nieuregulowanym ustawą o radcach prawnych kwestie związane z treścią stosunku służbowego radcy prawnego, będącego żołnierzem zawodowym, w tym w szczególności kwestię uposażenia, określają przepisy pragmatyczne.

Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że B.O., w okresie zajmowania stanowiska służbowego radcy prawnego, na podstawie art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, był niewątpliwie uprawniony do otrzymywania uposażenia na zasadach i w wysokości obowiązującej w Dowództwie [...], przy czym jego uposażenie zasadnicze nie mogło być niższe od uposażenia, przewidzianego dla stanowiska służbowego głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska służbowego. Z uwagi na fakt, że przepis ten ma charakter gwarancyjny należy jego brzmienie odnosić do wszystkich radców prawnych, a więc nie tylko zatrudnionych na podstawie stosunku pracy w podmiotach prawa prywatnego, ale także we wszelkich instytucjach publicznych, w tym także do tych wykonujących ten zawód na podstawie stosunku służbowego.

Podkreślić należy, że do wszystkich żołnierzy stosuje się te same przepisy, co oznacza, że dla uposażenia nie ma znaczenia prawnego, w której jednostce wojskowej i na jakim szczeblu dowodzenia radca prawny będący żołnierzem zawodowym pełni służbę. Istotne jest natomiast to, że w Siłach Zbrojnych w ogóle istnieje stanowisko głównego specjalisty. Z art. 224 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 5 i art. 75 ustawy jednoznacznie wynika, że uposażenie radców prawnych nie może być niższe od uposażenia przewidzianego dla stanowiska służbowego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska. Zatem jeżeli w strukturze organizacyjnej Sił Zbrojnych istnieje stanowisko głównego specjalisty, to żołnierz zawodowy będący radcą prawnym musi otrzymać uposażenie co najmniej na takim właśnie poziomie. Przyznanie niższego uposażenia stanowi naruszenie art. 224 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 5 i art. 75 ustawy o radcach prawnych.

W sytuacji, gdy w Dowództwie [...] nie było stanowiska głównego specjalisty, to obowiązkiem organu było zatem ustalenie skarżącemu uposażenia na poziomie nie niższym niż uposażenie głównego specjalisty, biorąc pod uwagę całe Siły Zbrojne. Nie ma bowiem znaczenia prawnego, czy stanowisko głównego specjalisty występuje, czy też nie na danym poziomie dowodzenia, ważne natomiast jest, że takie stanowisko w ogóle istnieje w Siłach Zbrojnych i z tego powodu uposażenie radcy prawnego ma się kształtować na tym samym poziomie.

Jak wykazuje analiza akt, w zakwestionowanym okresie stanowiska głównych specjalistów, zaszeregowane do grupy uposażenia U-15, funkcjonowały m.in. w Wojskowym Instytucie Chemii i Radiometrii oraz Wojskowym Instytucie Higieny i Epidemiologii. Podkreślić należy, że bez znaczenia pozostaje okoliczność nawet późniejszej likwidacji tych jednostek, bowiem były to również jednostki wchodzące w zakres Sił Zbrojnych.

Oznacza to zatem, że organ dokonywał ustaleń co do wysokości uposażenia na tle wszystkich stanowisk służbowych, przeznaczonych dla żołnierzy zawodowych występujących w Siłach Zbrojnych, nie zaś tylko w stosunku do Dowództwa [...]. Niezależnie od tego Sąd zbadał również jak kształtowało się uposażenie głównych specjalistów od lipca 2004 r., na podstawie zarządzenia nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2004 r., mimo iż przedmiotem zaskarżenia do Sądu była decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wyznaczenia na stanowisko służbowe radcy prawnego w części dotyczącej zaszeregowania tego stanowiska do grupy uposażenia, która dotyczyła okresu do [...] czerwca 2004 r. i stwierdził, iż w 2004 r. również były jednostki wojskowe, które przewidywały dla głównych specjalistów uposażenie na poziomie 15C.

Tak więc stwierdzić należy, że B.O. otrzymywał uposażenie zasadnicze według stanowiska służbowego na poziomie nie niższym od uposażeń, jakie otrzymywali żołnierze zawodowi, zajmujący stanowiska służbowe głównych specjalistów, a to oznacza, że decyzja, ustalająca skarżącemu uposażenia na poziomie U-15, nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Niezależnie od dokonanej wyżej oceny prawnej zaskarżonej decyzji, wskazać należy, że rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa. Podkreślić należy, że "sankcja w postaci stwierdzenia nieważności decyzji nie jest możliwa do zastosowania wówczas, gdy decyzja została wydana na podstawie przepisów prawa, których stosowanie wymaga procesu wykładni i której wynik jest sporny w judykaturze" (patrz: wyrok NSA z 6 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 994/11).

Podkreślić należy, że dominuje pogląd, zgodnie z którym, gdy w jednostce wojskowej, w której radca prawny pełni służbę nie występuje stanowisko głównego specjalisty, a stanowisko takie istnieje w strukturze organizacyjnej Sił Zbrojnych, żołnierz zawodowy będący radcą prawnym musi otrzymywać uposażenie co najmniej na takim właśnie poziomie (por. Wyrok NSA z 3 września 2009 r. o sygn. akt I OSK 1494/08, z 25 września 2009 r. o sygn. akt I OSK 1493/08). Odnotować jednak należy pogląd przeciwny, zawarty w wyroku NSA z 6 lutego 2012 r. o sygn. akt I OSK 994/11, zgodnie z którym przy ocenie statusu prawnego żołnierza zawodowego uwzględnia się wyłącznie jednostkę organizacyjną, w której pełni on służbę.

Rozbieżność tych poglądów oznacza zatem, że nie jest możliwa do zastosowania sankcja w postaci stwierdzenia nieważności decyzji wówczas, gdy decyzja została wydana na podstawie przepisów prawa, których stosowanie wymaga procesu wykładni i której wynik jest sporny w judykaturze. Różnic w dokonywanej wykładni prawa nie sposób traktować jako rażącego naruszenia prawa.

W związku z powyższym, uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, jak również, że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w wyroku.