Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 3/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: Art. 7, art. 75, art. 77, art. 80, art. 83, art. 107, art. 138
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 14, art. 40
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: Art. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 136 poz 969
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r, o podatku rolnym - tekst jednolity
article: Art. 44, art. 6, art. 7, art. 8, art. 16, art. 18
journal: Dz.U. 2008 nr 50 poz 291
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie WSA Barbara Pasternak WSA Tadeusz Wołek (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2011 r. sprawy ze skargi Z. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2010r. znak: [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej działający z upoważnienia Burmistrza orzekł o odmowie przyznania Z. N. zasiłku celowego na pokrycie strat spowodowanych przez powódź w 2010r. w gospodarstwie rolnym.

Jako podstawę prawną organ wskazał art. 7, art. 77, art. 104, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego i art. 18 ust. 1 pkt 6, art. 24 ust. 2, art. 40 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, §1, §2 pkt 1, §3, §4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez powódź, obsunięcie się ziemi lub huragan w 2010 r.

W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż w dniu 9.09.2010 r. wpłynął wniosek Z. N. o przyznanie zasiłku celowego w związku z powodzią, obsunięciem się ziemi lub huraganem w 2010 r. dla rodziny rolniczej.

Ustalono, że ani wnioskodawca, ani inna osoba w jego rodzinie nie jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, objętym ubezpieczeniem społecznym rolników-nie opłacane są składki na ubezpieczenie społeczne (emerytalno-rentowe) w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.

Organ wskazał, że zgodnie z § 2 pkt 1 rozporządzenia z dnia 13.07.2010 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych (...) pomocy udziela się rodzinie rolniczej, jeżeli co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, objętym ubezpieczeniem społecznym rolników.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Z. N.

Podniósł, że rzeczywiście nie płacił składek na ubezpieczenie rolników ale ma 80 lat życia i pobiera emeryturę z ZUS i ma wątpliwość czy miał obowiązek płacenia takich składek. Uważa, że rolnikiem jest także jego żona H. która ma 80 lat, a składki płaci się za "młodych lat". I takie składki skarżący płacił do ZUS, który doliczył je do emerytury skarżącego i nie ma obowiązku dopłacenia takich składek do ubezpieczenia rolniczego. Podniósł też, że jego żona H. N. pobiera stałą "emeryturę rolniczą".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 15 listopada 2010r. sygn. [...] - utrzymało w mocy decyzję organu l instancji.

Jako podstawę prawną wskazało art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 40 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 lipca 2010r. w sprawie szczególnych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych (...).

W uzasadnieniu decyzji Kolegium przywołując treść art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej oraz § 2 ust. 1 wskazanego rozporządzenia podniosło, że rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznemu rolników jest pełnoletnia osoba fizyczna, zamieszkująca i prowadząca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, w tym również w ramach grupy producentów rolnych, a także osoba, która przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia (art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników).

Rolnikiem natomiast który podlega ubezpieczeniu społecznemu z mocy ustawy jest:

1) rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny,

2) domownik rolnika, o którym mowa w pkt 1

- jeżeli ten rolnik lub domownik nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty albo nie ma ustalonego prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych oraz rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny, który nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty, lub nie ma ustalonego prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych ( art. 7 ust. 1 i art. 16 ust. 1 i ust. 3 w/w ustawy).

Jak wynika z oświadczenia Z. N. z dnia 27 września 2010r. złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, ani wnioskodawca ani nikt z jego rodziny (żona i syn) nie są ubezpieczeni w KRU-S.

W związku z powyższym w przypadku Z. N. nie zostały spełnione przesłanki uprawniające do przyznania zasiłku wynikające z treści § 2 rozporządzenia. W szczególności nie została spełniona przesłanka, że co najmniej jedna osoba w rodzinie jest rolnikiem, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, objętym ubezpieczeniem społecznym rolników, bowiem w chwili wydawania zaskarżonej decyzji nikt w rodzinie wnioskodawcy nie był rolnikiem w rozumieniu cytowanych przepisów.

Reasumując Kolegium stwierdziło, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone przez organ l instancji w sposób prawidłowy, zaś stanowisko organu stosownie do art. 107 kpa znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Z. N. wniósł skargę na powyższą decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie nie zgadzając się z rozstrzygnięciem.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Z dołączonych do odpowiedzi na skargę akt postępowania administracyjnego wynika, że Urząd Miasta i Gminy wydał zaświadczenie z dnia 27.09.2010 r., że:

- N. J. na terenie miasta i gminy posiada gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 15.11.1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2006 r., nr 136, poz. 969 ze zm.), o powierzchni 0,5280 ha- 0,7585 ha przeliczeniowego,

- ponadto posiada na terenie miasta i gminy we współwłasności w 6/8 części z N. Z. 2/8 części gospodarstwa rolnego o powierzchni 0,6145 ha w tym 0,5645 ha użytków rolnych – 0,7773 ha przeliczeniowego w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 15.11.1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2006 r., nr 136, poz. 969 ze zm.),

We wniosku o przyznanie pomocy, skarżący podkreślił, że jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, objętym ubezpieczeniem społecznym rolników.

W złożonym przed organem I instancji oświadczeniu z dnia 27.09.2010 r. skarżący stwierdził, że nie płaci składek KRUS, żona i syn również nie płacą KRUS.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1270 ze zm.). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody spowodowane przez powódź, obsunięcie się ziemi lub huragan w 2010 r. (Dz. U. z 2010 r., nr 132, poz. 889), zwanego dalej "rozporządzeniem", wydanego na podstawie art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, określone zostały szczegółowe warunki udzielania pomocy społecznej rodzinom rolniczym, których gospodarstwa rolne zostały dotknięte powodzią, obsunięciem się ziemi lub huraganem w 2010 r.

Postępowanie administracyjne w sprawie poddanej kontroli Sądu, zostało wszczęte po złożeniu przez skarżącego wniosku o przyznanie zasiłku celowego w związku z powodzią w 2010 r., zgodnego ze wzorem wniosku określonym w załączniku do rozporządzenia (§ 4 ust. 3 rozporządzenia).

Zgodnie z treścią § 2 rozporządzenia, pomocy tej udziela się rodzinie rolniczej, jeżeli łącznie spełnione są następujące przesłanki:

1 - co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, objętym ubezpieczeniem społecznym rolników,

2 - szkody spowodowane przez powódź, obsunięcie się ziemi lub huragan zostały oszacowane przez komisję, o której mowa w przepisach w sprawie realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód ,

3 - szkody w uprawach rolnych spowodowane przez powódź, obsunięcie się ziemi lub huragan w uprawach rolnych lub zwierzętach gospodarskich wynoszą średnio powyżej 30 % średniej rocznej produkcji rolnej z trzech lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji w gospodarstwie rolnym - w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, lub dziale specjalnym produkcji rolnej - w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Pomoc ta jest udzielana jednorazowo, w formie zasiłku celowego przyznawanego na zasadach określonych w art. 40 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej przez kierownika ośrodka pomocy społecznej, który działa z upoważnienia wójta (burmistrza, prezydenta miasta) - § 3 ust. 1 rozporządzenia.

Zgodnie z treścią art. 14 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. Dz.U. z 2009 r., nr 175, poz. 1362)- w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960r.- Kodeks postępowania administracyjnego- zwana dalej kpa, normuje postępowanie przed organami administracji publicznej, przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 kpa). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 §1 kpa). Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art.80 kpa). Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art.107 §3 kpa).

Zgodnie z treścią art. 138 § 1 kpa, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka, co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo umarza postępowanie odwoławcze. Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (§2).

Charakter rozstrzygnięć organu odwoławczego zdeterminowany jest zasadą dwuinstancyjności postępowania odwoławczego. Jej istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonej decyzji. Wypływa stąd obowiązek traktowania postępowania odwoławczego jako powtórzenia rozstrzygania tej samej sprawy. Decyzja organu II instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak decyzja organu I instancji, a działanie organu odwoławczego jest działaniem, co do zasady, merytorycznym, równoważnym działaniu organu I instancji jak i kontrolnym.

Powyższe zasady postępowania administracyjnego zostały naruszone przez organy obu instancji w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W sprawie organ I instancji uznał, a organ odwoławczy podzielił ten pogląd, że przyznanie skarżącemu wnioskowanego świadczenia nie jest możliwe, ponieważ skarżący nie spełnia pierwszej z przesłanek uprawniających do otrzymania wnioskowanej pomocy, czyli z tego powodu, że skarżący ani też nikt z rodziny skarżącego nie jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, objętym ubezpieczeniem społecznym rolników wskazując na treść § 2 ust. 1 rozporządzenia.

Uzasadnienie rozstrzygnięcia organu I instancji wskazywało jedynie, że ustalono, iż ani wnioskodawca, ani inna osoba w jego rodzinie nie jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, objętym ubezpieczeniem społecznym rolników-nie opłacane są składki na ubezpieczenie społeczne (emerytalno-rentowe) w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.

Z kolei organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że rozstrzygnięcie zapadło wyłącznie na podstawie oświadczenia skarżącego Z. N. z dnia 27 września 2010r. złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, że ani wnioskodawca ani nikt z jego rodziny (żona i syn) nie są ubezpieczeni w KRU-S.

Organy obu instancji nie wyjaśniły jednakże ani też nie odniosły się do tego, iż we wniosku o przyznanie pomocy, skarżący podkreślił, że jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, objętym ubezpieczeniem społecznym rolników. Ponadto wbrew stanowisku organu odwoławczego, w oświadczeniu skarżącego Z. N. z dnia 27 września 2010r. zawarte zostało stwierdzenie, że nie opłacane są przez skarżącego, syna i żonę, składki w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.

Ponadto organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do argumentów zawartych w odwołaniu. Tymczasem znalazły się tam informacje między innymi o tym, że skarżący jest emerytem z ustalonym prawem do emerytury z ZUS, nadal prowadzi działalność rolniczą opłacając podatek rolny i jest właścicielem gospodarstwa rolnego a jego żona pobiera stałą "emeryturę rolniczą".

Potwierdzeniem częściowym tych okoliczności wymagającym wyjaśnienia było zaświadczenie Urzędu Miasta i Gminy z dnia 27.09.2010 r., którym dysponował już organ I instancji, z którego wynikało, że:

- N. J. na terenie miasta i gminy posiada gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 15.11.1984 r. o podatku rolnym, o powierzchni 0,5280 ha- 0,7585 ha przeliczeniowego,

- ponadto posiada na terenie miasta i gminy we współwłasności w 6/8 części z N. Z. 2/8części gospodarstwa rolnego o powierzchni 0,6145 ha w tym 0,5645 ha użytków rolnych – 0,7773 ha przeliczeniowego w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 15.11.1984 r. o podatku rolnym.

Zgodnie z treścią art. 75 §1 kpa: jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Jeżeli przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia właściwego organu administracji, organ administracji publicznej odbiera od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Przepis art. 83 § 3 stosuje się odpowiednio (§ 2).

Organ administracji publicznej jest, więc obowiązany przyjąć od strony oświadczenie, jeżeli: 1) przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia właściwego organu administracji, 2) strona złoży wniosek o odebranie oświadczenia, 3) organ uprzedzi stronę o odpowiedzialności za fałszywe zeznania.

Ze wskazanego przepisu wynika, że oświadczenie strony jest środkiem dowodowym, który podlega ocenie przez organ administracji publicznej na zasadach i w trybie przewidzianych w kodeksie. Oświadczenie strony nie jest zatem szczególnym środkiem dowodowym, a okoliczność faktyczna stwierdzona w oświadczeniu może być przedmiotem dowodu z zeznań świadków, opinii biegłych itd., jeżeli prawdziwość oświadczenia budzi wątpliwości. Organ może poprzestać na odebraniu od strony oświadczenia, jeżeli to oświadczenie "nie budzi w ocenie organu wątpliwości co do jego zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy" (B. Adamiak (w:) Komentarz, 1996, s. 358).

Oświadczenie skarżącego Z. N. z dnia 27 września 2010r.na którym organy oparły swoje rozstrzygnięcia, obligowało do podjęcia czynności zmierzających do jego wyjaśnienia z zachowaniem zasad wynikających z art. 7, 77, 80 kpa w świetle zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczenia o odmiennej treści, treści zaświadczenia Urzędu Miasta i Gminy z dnia 27.09.2010 r., oraz twierdzeń zawartych w treści odwołania - chociażby przez przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony (art. 86 kpa), ze wskazaniem stosownych motywów w uzasadnieniu podjętych rozstrzygnięć (art. 107 § 3 kpa). Takich czynności nie dokonano.

Organy w sprawie poddanej kontroli Sądu, obowiązane były poczynić odpowiednie ustalenia faktyczne, zwłaszcza co do tego czy skarżący, co sam twierdził we wniosku, że jest objęty ubezpieczeniem społecznym rolników, oraz co podniósł w odwołaniu- że jest jednak emerytem, podobnie jak i jego żona i to z ustalonym prawem do "emerytury rolniczej". Brak ustaleń i odniesienia się do tych okoliczności w powyżej wskazanym zakresie oraz do potwierdzonego faktu posiadania gospodarstwa rolnego, powoduje, że twierdzenie organów w podstawowej dla sprawy kwestii - co do tego, że skarżący ani nikt w jego rodzinie nie jest rolnikiem w oparciu o oświadczenie skarżącego, że skarżący, jego żona i syn nie płacą składek na KRUS- należy uznać za nie wyjaśnione.

Sąd podkreśla, że nie można utożsamiać braku uiszczania składek do KRUS co do której to okoliczności skarżący złożył stosowne oświadczenie, z "obejmowaniem" czy też "podleganiem" ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników. Nie uiszczanie składek o których mowa w art. 4 ust. 1, art. 8 oraz w art. 18 ustawy może wynikać zarówno ze świadomego zaniechania ich płacenia jak również np. ustania obowiązku płacenia składek zgodnie z treścią art. 4 ust. 2 ustawy.

W konsekwencji w sprawie z naruszeniem przepisów postępowania nie zostało należycie wyjaśnione przez organy obu instancji, że w chwili wydawania decyzji skarżący ani też nikt z jego rodziny nie był rolnikiem objętym ubezpieczeniem społecznym rolników w rozumieniu § 2 pkt 1 rozporządzenia.

Funkcja kontrolna sądu administracyjnego uniemożliwia dokonanie przesądzenia tych kwestii w sprawie, ponieważ należy to do obowiązku organów administracyjnych w oparciu o ustalenia stanu faktycznego dokonane uprzednio z zachowaniem zasad postępowania.

Dlatego też jedynie na marginesie należy zauważyć, że przepis § 2 ust. 1 rozporządzenia wskazując, że pomocy tej udziela się rodzinie rolniczej, jeżeli (...) co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, objętym ubezpieczeniem społecznym rolników, odwołuje się wprost do regulacji zawartej w treści ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2008 r., nr 50, poz. 291 ze zm.).

Przepisy ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników określają zakres podmiotowy ale i przedmiotowy ubezpieczenia rolników.

Rolnikiem który podlega ubezpieczeniu społecznemu z mocy ustawy jest:

1) rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny,

2) domownik rolnika, o którym mowa w pkt 1

- jeżeli ten rolnik lub domownik nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty albo nie ma ustalonego prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych oraz rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny, który nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty, lub nie ma ustalonego prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych (art. 7 ust. 1 i art. 16 ust. 1 i ust. 3 w/w ustawy).

Jednakże użyte przez ustawodawcę w art. 7 ust. 1 i art. 16 ust. 1 i ust. 3 ustawy określenie "podlega" nie w pełni określa zakres podmiotowy tej ustawy.

Art. 1. 1. Ubezpieczenie społeczne rolników, zwane dalej "ubezpieczeniem", obejmuje, na zasadach określonych w ustawie, rolników i pracujących z nimi domowników, którzy:

1) posiadają obywatelstwo polskie lub

2) przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy, zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, zezwolenia na osiedlenie się, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich, zgody na pobyt tolerowany lub w związku z uzyskaniem w Rzeczypospolitej Polskiej statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej, lub

3) są obywatelami państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. (...).

2. W ubezpieczeniu wyodrębnia się:

1) ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie;

2) ubezpieczenie emerytalno-rentowe.

Art. 2. 1. Ubezpieczenie realizuje Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, zwana dalej "Kasą".

Zgodnie z kolei z art. 18 ustawy: świadczeniami z ubezpieczenia emerytalno-rentowego są: 1) emerytura rolnicza lub renta rolnicza z tytułu niezdolności do pracy; 2) renta rolnicza szkoleniowa; 3) renta rodzinna; 4) emerytura i renta z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin; 5) dodatki do emerytur i rent, o których mowa w pkt 1-4; 6) zasiłek pogrzebowy.

Powyższa regulacja wskazuje, że ustawa zakresem podmiotowym obejmuje nie tylko osoby, które podlegają ubezpieczeniu określonym w art. 7 ust. 1 i art. 16 ust. 1 i ust. 3 ustawy ale również osoby – świadczeniobiorców- wobec których ubezpieczenie realizuje Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. W konsekwencji osoba wobec której Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego realizuje którekolwiek ze świadczeń przewidzianych przez art. 18 ustawy, jest objęta ustawą o ubezpieczeniu społecznym rolników, do którego to pojęcia odwołuje się § 2 ust. 1 rozporządzenia jako przesłanki uprawniającej do uzyskania pomocy społecznej rodzinom rolniczym.

W ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników zawarte zostały definicje pojęć używanych w ustawie. Definicje ustawowe a w szczególności pojęcie "rolnika" określonego w art. 6 pkt 1 ustawy jako pełnoletnią osobę fizyczną, zamieszkującą i prowadzącą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, w powiązaniu z zakresem podmiotowym ustawy, należy rozumieć w ten sposób, że rolnik który nie prowadzi działalności rolniczej jest objęty ubezpieczeniem społecznym rolników w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy jeżeli wobec niego KRUS realizuje jedno ze świadczeń wynikających z art. 18 ustawy.

Za taką wykładnią przemawia także treść art. 19 ust. 2 ustawy który określa, że: emerytura rolnicza przysługuje także ubezpieczonemu rolnikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:

1) osiągnął wiek 55 lat, jeśli jest kobietą, albo 60 lat, jeśli jest mężczyzną;

2) podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 30 lat;

3) zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej.

Wobec tego, że zgodnie z art. 5 ustawy: przepisy ustawy dotyczące ubezpieczenia rolnika i świadczeń przysługujących rolnikowi stosuje się także do małżonka rolnika, chyba że ten małżonek nie pracuje w gospodarstwie rolnika ani w gospodarstwie domowym bezpośrednio związanym z tym gospodarstwem rolnym- powyższe uwagi odnoszą się także do małżonka rolnika.

Powyżej wskazana regulacja nakazuje organom rozstrzygającym w przedmiocie zasiłku celowego w związku z powodzią w 2010 r., rozważenie co najmniej, czy pobieranie emerytury rolniczej spełnia przesłanki wynikające z § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody spowodowane przez powódź, obsunięcie się ziemi lub huragan w 2010 r. Takim samym rozważaniom powinny być poddane okoliczności związane z ustalonym dla osoby posiadającej gospodarstwo rolne i deklarującej dalsze jego prowadzenie, prawa do emerytury nie realizowanej przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.

Uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w zakresie wyżej opisanym, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.

Przy ponownym prowadzeniu postępowania organy uwzględnią oceny prawne i wskazania powyżej wyrażone zgodnie z dyspozycją art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.