Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 639/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-08-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 27 ust. 5, art. 17c ust. 9
journal: Dz.U. 2016 poz 1518
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 października 2017 r. sygn. akt IV SA/Wr 319/17 w sprawie ze skargi S. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia rodzicielskiego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 26 października 2017r. sygn. akt IV SA/Wr 319/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu skargi S. D. uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] kwietnia 2017r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Wrocławia z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia rodzicielskiego.

Powyższy wyrok został podjęty w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Decyzją z dnia [...] lutego 2017r. nr [...] Prezydent Wrocławia odmówił przyznania świadczenia rodzicielskiego S. D. na syna M. D.

Organ I instancji, powołując się na treść art. 27 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2016r. poz. 1518 ze zm.), dalej powoływanej jako "u.ś.r.", w uzasadnieniu wyjaśnił, że w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego i świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną. Wskazał, że wnioskodawczyni posiada już ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na syna S. D. W sytuacji braku rezygnacji z pobierania tego świadczenia nastąpił zbieg uprawnień, zatem w konsekwencji nie ma podstaw do przyznania świadczenia rodzicielskiego na rzecz syna M. W ocenie organu przyznanie uprawnienia wnioskodawczyni prowadziłoby do naruszenia zasady równości pomiędzy osobami pobierającymi zasiłek macierzyński, a osobami, które uzyskały prawo do świadczenia rodzicielskiego. Podkreślił, że świadczenie rodzicielskie jest pomocą państwa w zamian zasiłku macierzyńskiego dla osób, które nie mogą skorzystać z tego zasiłku. Osoba uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego nie może nabyć prawa do zasiłku macierzyńskiego, a osoba uprawniona do zasiłku macierzyńskiego nie może nabyć prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, nawet jeśli sprawuje opiekę nad innym niż nowo narodzone dziecko.

W odwołaniu od powyższej decyzji S. D. podniosła, że świadczenia dotyczą dwojga różnych dzieci, bowiem świadczenie pielęgnacyjne zostało przyznane w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem S., a wniosek o przyznanie świadczenia rodzicielskiego związany jest z urodzeniem syna M.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2017r. uchyliło w całości powyższą decyzję Prezydenta Wrocławia i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy przytoczył regulację art. 27 ust. 5 u.ś.r. wskazując, że znajduje on zastosowanie w sytuacjach, w których osoba wnioskująca o świadczenie rodzicielskie z tytułu urodzenia dziecka, sprawuje jednocześnie opiekę nad innym dzieckiem i pobiera z tego tytułu np. świadczenie pielęgnacyjne. W przeciwieństwie do art. 17c ust. 9 u.ś.r., przepis ten odnosi się do sytuacji zbiegu uprawnienia do świadczenia rodzicielskiego i świadczenia pielęgnacyjnego na dwoje różnych dzieci czy też na dziecko i niepełnosprawną osobę dorosłą. W takiej sytuacji to do wnioskodawcy należy wybór, z którego ze świadczeń skorzysta. Celem regulacji zawartej w art. 27 ust. 5 u.ś.r. jest uniemożliwienie pobierania dwóch świadczeń o podobnym charakterze i mających w istocie analogiczny cel. Regulacja ta odnosi się do kwestii zbiegu uprawnień dla danej osoby do określonych świadczeń, niezależnie od tego nad kim sprawowana jest opieka.

Motywując przekazanie niniejszej sprawy do ponownego rozpatrzenia Prezydentowi Wrocławia organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji zobowiązany był do ustalenia czy wnioskodawczyni zamierza pobierać świadczenie pielęgnacyjne, czy też rezygnuje z tego świadczenia i ubiega się o świadczenie rodzicielskie, bowiem nie dokonała wyboru określonego w art. 27 ust. 5 u.ś.r.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem S. D. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W motywach skargi podniosła, że organy obu instancji błędnie interpretują art. 27 u.ś.r., bowiem zbieg świadczeń wystąpiłby, gdyby oba świadczenia dotyczyły tego samego dziecka. Zdaniem skarżącej art. 27 u.ś.r. ma zastosowanie w sytuacji, w której doszło do zbiegu uprawnień w sensie podmiotowym zarówno co do osoby sprawującej opiekę, jak i podopiecznego. Przyznanie jednego ze świadczeń na skutek zbiegu uprawnień na podstawie wyboru rodzica nie odnosi się do sytuacji, gdy sprawowana jest opieka nad różnymi dziećmi. Podkreśliła, że w jej sytuacji nie ma zastosowania art. 17c ust. 9 pkt 4 u.ś.r., zgodnie z którym nie można pobierać świadczenia pielęgnacyjnego i rodzicielskiego na to samo dziecko.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wspomnianym na wstępie wyrokiem z dnia 26 października 2017r. sygn. akt IV SA/Wr 319/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), aktualnie Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", uchylił decyzję organu I i II instancji.

Sąd powołał treść art. 17c u.ś.r. oraz art. 27 ust. 5 u.ś.r. i wskazał, że istotą sporu w sprawie jest rozstrzygnięcie czy skarżącej, której uprzednio zostało przyznane świadczenie pielęgnacyjne w związku ze sprawowaniem opieki nad synem S., przysługuje jednocześnie uprawnienie do świadczenia rodzicielskiego na syna M. Sporna zatem jest kwestia interpretacji przepisów u.ś.r., w szczególności regulacji wskazujących na negatywne przesłanki do przyznania zawnioskowanego przez stronę świadczenia. Odnosząc się do treść art. 17c u.ś.r. Sąd I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie istotne znaczenie ma pkt 4 tego przepisu, który wyraźnie stanowi o braku możliwości przyznania świadczenia rodzicielskiego, gdy wnioskodawcy zostało już ustalone prawo m.in. do świadczenia pielęgnacyjnego. Jak zauważył Sąd, skarżąca ubiega się o świadczenie rodzicielskie na inne dziecko niż to, na które zostało jej już przyznane świadczenie pielęgnacyjne, podczas gdy powołana regulacja ma zastosowanie tylko wówczas, gdy te dwa świadczenia mają zostać przyznane w związku z wychowaniem tego samego dziecka. W ocenie Sądu I instancji art. 27 ust. 5 u.ś.r. nie może stanowić podstawy do wyprowadzenia wniosku o ograniczeniu prawa do świadczenia rodzicielskiego w związku ze zbiegiem uprawnień do innych świadczeń przysługujących na podstawie tej ustawy w przypadku różnych dzieci osoby uprawnionej. Przepis ten nie może być rozpatrywany bez badania przesłanek uprawnień do świadczenia rodzicielskiego i świadczenia pielęgnacyjnego, które są przyznawane z tytułu sprawowania opieki nad konkretnymi podmiotami. Regulacja ta stanowi o zbiegu uprawnień, którego nie można rozpatrywać w oderwaniu od przesłanek uprawnień do poszczególnych wymienionych w niej świadczeń, w szczególności w przypadku świadczenia rodzicielskiego i świadczenia pielęgnacyjnego należy uwzględnić, że uprawnienia te są przyznawane w związku ze sprawowaniem opieki nad konkretnym podmiotem i w oparciu o inne przesłanki materialno-prawne. Przepis art. 27 ust. 5 u.ś.r. nie obejmuje zbiegu uprawnień z tytułu wychowywania lub opieki nad różnymi dziećmi, bowiem dotyczy możliwości wyboru przez osobę uprawnioną jednego ze świadczeń rodzinnych na skutek zbiegu przysługujących jej uprawnień także do innych, wymienionych w tym przepisie świadczeń w sytuacji gdy wychowanie i opieka sprawowane są nad tym samym dzieckiem. Sąd podkreślił, że w niniejszej sprawie nie dochodzi do zbiegu uprawnień w sensie podmiotowym, zarówno co do osoby sprawującej opiekę, jak i podopiecznego, wobec tego nie ma zastosowania wyłączenie kumulacji świadczeń, wynikające z przepisu art. 27 ust. 5 u.ś.r. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Sąd I instancji zaakcentował, że z analizy art. 27 ust. 5 u.ś.r. nie można przyjąć, że bez znaczenia pozostaje okoliczność nad kim sprawowana jest opieka lub wychowanie, natomiast istotnie jest wyłącznie to, czy osoba uprawniona pobiera jedno ze świadczeń wymienionych w tym przepisie.

Podsumowując Sąd I instancji uznał, że wszelkiego rodzaju przesłanki wyłączające możliwość przyznania danego świadczenia należy interpretować ściśle. W jego ocenie argumentacja podniesiona przez organy dotycząca wprowadzonego do systemu polityki rodzinnej nowego instrumentu jakim jest świadczenie rodzicielskie nie może prowadzić do takiej wykładni przepisów ustawy, które stałyby w sprzeczności z jej literalnym brzmieniem. Jeżeli ustawodawca w jednym przepisie wyczerpująco wskazał kiedy stronie nie przysługuje świadczenie i wyraźnie to odniósł do konkretnej osoby podlegającej opiece, to nie można z innej, ogólnej regulacji tej samej ustawy wywodzić dodatkowej przesłanki uniemożliwiającej osobie uprawnionej uzyskanie wnioskowanego świadczenia. W ocenie Sądu okoliczność pobierania przez skarżącą świadczenia pielęgnacyjnego na syna S., nie mogła stanowić podstawy do odmowy przyznania jej świadczenia rodzicielskiego na syna M.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w całości, rozpoznanie skargi i jej oddalenie oraz o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Skarga kasacyjna zawiera zarówno zarzuty naruszenia prawa procesowego jak i materialnego.

Powołując się na treść art. 174 pkt 2 P.p.s.a. organ skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1a P.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie, kiedy to skarga jako nieuzasadniona, powinna być oddalona.

W ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego wskazano naruszenie:

1. art. 27 ust. 5 u.ś.r. przez jego błędną interpretację i zastosowanie, polegające na uznaniu, że przepis ten "nie może być rozpatrywany bez badania przesłanek uprawnień do świadczenia rodzicielskiego (...)", w tym uwzględnienia przepisu art. 17c ust. 9 pkt 4 u.ś.r. oraz przyjęciu, że "przepis art. 27 ust. 5 ustawy dotyczy możliwości wyboru przez osobę uprawnioną jednego ze świadczeń rodzinnych na skutek zbiegu przysługujących jej uprawnień także do innych, wymienionych w tym przepisie świadczeń, lecz tylko wówczas, gdy wychowanie i opieka sprawowane są nad tym samym dzieckiem";

2. art. 17c ust. 9 pkt 4 u.ś.r. oraz art. 27 ust. 5 u.ś.r., przez błędną interpretację tych przepisów prowadzącą do wniosku, że w obu przepisach uregulowano przypadek braku możliwości pobierania świadczenia pielęgnacyjnego i świadczenia rodzicielskiego odpowiednio z tytułu rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia w celu sprawowania opieki oraz z tytułu urodzenia lub przyjęcia na wychowanie tego samego dziecka, jednocześnie ustanawiając sprzeczne dyspozycje, tj. brak możliwości uzyskania prawa do świadczenia rodzicielskiego (art. 17c ust. 9 pkt 4 u.ś.r.) oraz sytuację możliwości dokonania wyboru przez wnioskodawcę (art. 27 ust. 5 u.ś.r.).

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podniósł, że przyjęta przez Sąd I instancji interpretacja powołanych przepisów u.ś.r. prowadzi do wniosku, że ustawodawca dwukrotnie w tej samej ustawie unormował kwestię ubiegania się o prawo do świadczenia rodzicielskiego i świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu wychowywania (urodzenia lub przyjęcia na wychowanie) oraz sprawowania opieki nad tym samym dzieckiem. Natomiast normy wynikające z ich treści byłyby sprzeczne, bowiem art. 17c ust. 9 pkt 4 u.ś.r. przewiduje jednoznacznie prawo tylko do świadczenia pielęgnacyjnego, podczas gdy art. 27 ust. 5 u.ś.r. pozwala na dokonanie wyboru przez wnioskodawcę. W ocenie autora skargi kasacyjnej przepis art. 27 ust. 5 pkt 1 i 2 u.ś.r., odmiennie niż przepis art. 17c ust. 9 u.ś.r., w zakresie zastosowania odnosi się do sytuacji zbiegu uprawnienia do świadczenia rodzicielskiego i świadczenia pielęgnacyjnego na dwoje różnych dzieci czy też na dziecko i niepełnosprawną osobę dorosłą. W takiej sytuacji uruchamia się dyspozycja, wedle której wnioskodawca czy świadczeniobiorca sam decyduje, czy skorzysta ze świadczenia rodzicielskiego czy ze świadczenia pielęgnacyjnego.

Dalej Kolegium podkreśliło, że zastosowanie wykładni literalnej przepisu art. 27 ust. 5 u.ś.r. wskazuje, że powołana regulacja dotyczy kwestii zbiegu uprawnień dla danej osoby do określonych świadczeń, niezależnie od tego, czy pozostające w zbiegu uprawnienia do świadczeń miałyby dotyczyć opieki (wychowywania) jednego dziecka czy przysługiwać na dwoje dzieci. Przepis ten nie odnosi się do zagadnienia, czy dane świadczenie zostało uprzednio przyznane osobie uprawnionej w związku z opieką czy wychowywaniem tej lub innej osoby, natomiast przeciwne stanowisko nie znajduje umocowania w obowiązujących przepisach i nie może być legitymowane normami prawnymi.

Organ odwoławczy dokonując odmiennej od Sądu I instancji interpretacji art. 27 ust. 5 u.ś.r. stoi na stanowisku, że ustalając znaczenie pojęcia "zbieg uprawnień" należy zwrócić uwagę na istotę tej instytucji występującej w regulacjach prawnych z zakresu zabezpieczenia społecznego (w prawie zabezpieczenia społecznego). Ustawodawca w przepisie art. 27 ust. 5 u.ś.r. posłużył się sformułowaniem "w przypadku zbiegu uprawnień", a także użycie dyspozycji "przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną" wskazuje na analogiczne instytucje zbiegu uprawnień przewidziane w ustawach z zakresu ubezpieczeń społecznych czy zaopatrzenia społecznego (emerytalnego).

W ocenie organu, co potwierdza treść art. 27 ust. 4 u.ś.r., osoba pobierająca świadczenie rodzicielskie, nieaktywna zarobkowo, niepodlegająca ubezpieczeniu chorobowemu, nie może jednocześnie pobierać świadczenia pielęgnacyjnego, bez względu na to, czy opiekę sprawuje nad dwojgiem osób (jedną nowo narodzoną, drugą niepełnosprawną) czy nad jedną osobą nowo narodzoną, przyjętą na wychowanie i niepełnosprawną. Natomiast regulacja art. 17 ust. 1 u.ś.r. wskazuje, że osoba pobierająca zasiłek macierzyński która jest aktywna zarobkowo może jednocześnie pobierać świadczenie pielęgnacyjne, bez względu na to, czy opiekę sprawuje nad dwojgiem osób (jedną nowo narodzoną, a drugą niepełnosprawną), czy nad jedną osobą nowo narodzoną, przyjętą na wychowanie i niepełnosprawną.

Organ odwoławczy wskazał, że taka wykładnia art. 27 ust. 5 pkt 1 i 2 u.ś.r. narusza równość między osobami pobierającymi zasiłek macierzyński, a osobami uprawnionymi do świadczenia rodzicielskiego. Jednocześnie zauważył, że osoba uprawniona do zasiłku macierzyńskiego nie może nabyć prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nawet jeśli sprawuje opiekę nad innym, niż nowo narodzonym lub przyjętym na wychowanie dzieckiem. Nie jest możliwe skuteczne ubieganie się o świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku pozostawania w zatrudnieniu lub wykonywania innej pracy zarobkowej połączonej z ubezpieczeniem chorobowym i posiadaniem uprawnienia do zasiłku macierzyńskiego. Błędne jest przyjęcie, że osoba pozostająca w takiej samej sytuacji faktycznej, lecz uprawniona nie do zasiłku macierzyńskiego, ale do świadczenia rodzicielskiego mogłaby jednocześnie pobierać także świadczenie pielęgnacyjne.

Konkludując Kolegium wskazało, że stanowisko Sądu I instancji jest sprzeczne z wynikiem wykładni literalnej, systemowej oraz celowościowej przepisu art. 27 ust. 5 pkt 1 i 2 u.ś.r. i prowadzi do naruszenia zasady równości pomiędzy osobami pobierającymi zasiłek macierzyński a osobami, które uzyskały prawo do świadczenia rodzicielskiego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną S. D. wniosła o jej oddalenie w całości jako pozbawionej usprawiedliwionych podstaw, bowiem w jej ocenie zaskarżone orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu odpowiada prawu. W uzasadnieniu skarżąca podtrzymała dotychczasową argumentację w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Granice te wyznaczają kierunek postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził występowania przesłanek nieważności postępowania, o których mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a., wobec czego przeszedł do oceny zarzutów skargi kasacyjnej.

W pierwszej kolejności należy ocenić zasadność zarzutów naruszenia prawa procesowego, bowiem w sytuacji gdy zarzuty skargi kasacyjnej oparto na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 P.p.s.a., zasadniczo najpierw rozważone winny zostać przez sąd kasacyjny zarzuty o charakterze procesowym, gdyż dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany w sprawie przepis prawa materialnego (vide: wyrok NSA z dnia 20 marca 2018r. sygn. akt II GSK 198/18, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Odnosząc się zatem do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1a P.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie, wypada wskazać na jego bezzasadność. Sąd I instancji – wbrew zarzutom skargi kasacyjnej – zastosował ów przepis i w łączności z art. 135 P.p.s.a. stanowił on podstawę zaskarżonego wyroku.

Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia prawa materialnego wypada wskazać za Sądem I instancji, iż istota kontrowersji, która powstała w niniejszej sprawie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie o możliwość przyznania świadczenia rodzicielskiego w sytuacji, gdy osoba wnioskująca o to świadczenie ma już przyznane na inne dziecko świadczenie pielęgnacyjne. Nie ulega wątpliwości, iż zarówno świadczenie pielęgnacyjne, jak i świadczenie rodzicielskie są uregulowane w przepisach u.ś.r. Świadczenie pielęgnacyjne – ogólnie rzecz ujmując – jest świadczeniem przysługującym osobie nie podejmującej lub rezygnującej z zatrudnienia albo innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności z określonymi w ustawie wskazaniami (art. 17 u.ś.r.). Z kolei świadczenie rodzicielskie generalnie przysługuje osobie w związku z urodzeniem dziecka, jeżeli osoba ta nie otrzymuje zasiłku macierzyńskiego lub uposażenia macierzyńskiego (art. 17c u.ś.r.). Oba świadczenia należą się zatem osobom, które opiekują się innymi i służą zapewnieniu środków utrzymania osobom w okresie, w którym one nie pracują z uwagi na sprawowanie opieki.

Każde z powyższych świadczeń ma w przepisach u.ś.r. odrębną regulację prawną. Jej lektura nie budzi wątpliwości gdy chodzi o treść art. 17c ust. 9 pkt 4 u.ś.r. (w brzmieniu z dnia wydania zaskarżonej decyzji). Przepis ten stanowi bowiem, iż świadczenie rodzicielskie nie przysługuje, jeżeli w związku z wychowywaniem tego samego dziecka lub w związku z opieką nad tym samym dzieckiem jest już ustalone m.in. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Powyższa regulacja jasno wskazuje, iż nie jest możliwe uzyskanie łączenie obu świadczeń w związku ze sprawowaniem opieki nad tą sama osobą. Nie wyczerpuje ona jednak regulacji odnoszących się do wzajemnych relacji obu świadczeń, bowiem przepis art. 27 ust. 5 u.ś.r. normuje zbieg prawa m.in. do świadczenia rodzicielskiego i pielęgnacyjnego, stanowiąc (w brzmieniu z dnia wydania zaskarżonej decyzji), iż w przypadku zbiegu uprawnień do obu świadczeń przysługuje jedno z nich wybrane przez osobę uprawnioną. Analiza tej regulacji prowadzi do wniosku, iż ma ona rację bytu tylko wówczas gdy jednocześnie mogłyby zostać spełnione wszystkie przesłanki do przyznania świadczenia rodzicielskiego i do jeszcze innego świadczenia wymienionego w tym przepisie, a więc w realiach niniejszej sprawy do świadczenia pielęgnacyjnego. Tylko wówczas osoba mająca już ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego i jednocześnie wnioskująca o przyznanie świadczenia rodzicielskiego mogłaby uzyskać prawo do obu świadczeń i tym samym w myśl art. 27 ust. 5 u.ś.r. musiałaby zostać postawiona przed koniecznością dokonania wyboru jednego z nich. Jeżeli przepis art. 17c ust. 9 pkt 4 u.ś.r. uniemożliwia przyznanie prawa do świadczenia rodzicielskiego w sytuacji gdy w związku z wychowywaniem tego samego dziecka lub w związku z opieką nad tym samym dzieckiem jest już ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, to niemożliwe jest uznanie, iż prawo wyboru świadczenia uregulowane w art. 27 ust. 5 u.ś.r. ma zastosowanie w sytuacji opisanej w art. 17c ust. 9 pkt 4 u.ś.r. Gdyby tak było, to przepis art. 27 ust. 5 u.ś.r. należałoby uznać za martwy, bowiem brak uprawnień łącznie do świadczenia rodzicielskiego i pielęgnacyjnego w związku z wychowywaniem lub opieką nad tym samym dzieckiem, uniemożliwia jakikolwiek wybór. (vide: wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2017r. sygn. akt I OSK 1543/17, wyrok NSA z dnia 28 marca 2018r. sygn. akt I OSK 2315/17, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Skarga kasacyjna trafnie zatem zarzuca Sądowi I instancji błędną wykładnię art. 27 ust. 5 u.ś.r. przez uznane, że przepis ten ma zastosowanie tylko wówczas gdy wychowanie i opieka sprawowane są nad tym samym dzieckiem. Wykładnia ta pomija przywołane powyżej konsekwencje, a to deprecjonuje wywód zaprezentowany w zaskarżonym wyroku.

Mając powyższe na uwadze, zastosowania przepisu art. 27 ust. 5 u.ś.r. nie możemy poszukiwać do określania przesłanek uzyskania świadczenia rodzicielskiego, bowiem przepis ten jest wyłącznie normą kolizyjną mającą zastosowanie w sytuacji zbiegu uprawnień do różnych świadczeń wymienionych w tym przepisie. Przepis ten nie jest tym samym – jak chciałby Sąd I instancji – normą porządkową w zakresie ustalenia uprawnień do poszczególnych świadczeń. Z kolei przepis art. 17c ust. 9 pkt 4 u.ś.r. reguluje wyłącznie przesłanki do otrzymania świadczenia rodzicielskiego, a zatem określa istnienie uprawnienia. Nie jest natomiast przepisem regulującym zbieg uprawnień do wymienionych w nim świadczeń. Tym samym – co trafnie podkreślono w skardze kasacyjnie – powyższe regulacje mają odrębne przeznaczenie, a zatem wadliwe jest wykorzystywanie art. 27 ust. 5 u.ś.r. jako normy określającej przesłanki nabywania uprawnienia do świadczenia rodzicielskiego. Przepis ten ma bowiem zastosowanie o tyle, o ile ziszczą się warunki do przyznania określonej osobie za ten sam okres uprawnienia zarówno do świadczenia pielęgnacyjnego, jak i świadczenia rodzicielskiego. Jak już była o tym mowa sytuacja taka nie może nastąpić przy tożsamości podmiotowej sprawującego opiekę i podopiecznego, a zatem możliwość jego zastosowania należy odnaleźć m.in. w występującej w niniejszej sprawie sytuacji ubiegania się o świadczenie rodzicielskie przez osobę mającą już ustalone uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego ale na inne dziecko.

W warunkach rozpoznawanej sprawy skarżąca na mocy decyzji Prezydenta Wrocławia z dnia [...] kwietnia 2014r. ma ustalone do dnia 30 czerwca 2020r. uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego na syna S. Tym samym uzyskanie przez skarżącą uprawnienia do świadczenia rodzicielskiego w związku z urodzeniem w dniu 10 stycznia 2017r. syna M. uzależnione jest od zrzeczenia się uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego, jako aktu wyboru jednego z tych świadczeń, stosownie do treści art. 27 ust. 5 u.ś.r. Skoro organ I instancji odmówił skarżącej prawa do świadczenia rodzicielskiego nie dając możliwości dokonania powyższego wyboru, to zasadnie organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji wskazując na konieczność uszanowania prawa strony do wyboru świadczenia.

Mając powyższe na uwadze i uznając, iż istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, na podstawie art. 188 w związku art. 193 i art. 151 P.p.s.a. uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a. odstępując od zasądzania ich zwrotu na rzecz skarżącego kasacyjnie. Należało bowiem uznać, że zarówno charakter dochodzonego świadczenia, jak i występujące w orzecznictwie sądów administracyjnych rozbieżności wykładni ww. przepisów u.ś.r. stanowią szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 207 § 2 P.p.s.a.

Skargę kasacyjną rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 P.p.s.a., gdyż strona skarżąca zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna nie zażądała jej przeprowadzenia.