Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 429/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 99 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1268
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - t.j.
article: art. 129 ust. 2 pkt 13 lit. a
journal: Dz.U. 2020 poz 110
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.

SENTENCJA

Dnia 24 czerwca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko Sędziowie WSA Mirella Ławniczak WSA Izabela Paluszyńska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 czerwca 2021 roku sprawy ze skargi H. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2021r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2021r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: organ) na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. 2018, poz. 570), art. 127 § 2 i art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2020, poz. 256 – dalej k.p.a.), w związku z art. 99 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. 2020.1268) i art. 129 ust. 2 pkt 13 lit a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. 2020, poz. 110) utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] lipca 2020r. nr [...] o skierowaniu H. C. (dalej: skarżąca) na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego w zakresie kategorii B prawa jazdy.

W niniejszej sprawie ustalono, że skarżąca posiada prawo jazdy kat. B. Dnia [...].11.2019r. o 10.30 w [...] spowodowała kolizję drogową z pojazdem wjeżdżającym na skrzyżowanie na zielonym świetle, któremu nie ustąpiła pierwszeństwa, twierdząc, że uczestnik jadący na zielonym świetle jest sprawcą wydarzenia. Z ustaleń policji wynikało, że skarżąca wjechała na skrzyżowanie w chwili, gdy sygnalizator wskazywał światło czerwone z zieloną strzałką dopuszczającą skręt, doprowadzając do kolizji drogowej z pojazdem, który wjechał na skrzyżowanie mając światło zielone. Sporządzający wniosek o skierowanie na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami – Komendant Powiatowy Policji w [...] dodatkowo podał, że bezpośrednio po zdarzeniu na parkingu skarżąca nie potrafiła odpowiednio panować nad pojazdem, co wymagało przekazywania jej informacji, w którą stronę skręcać kierownicą aby wyjechać z miejsca parkingowego. Skarżąca w toku postępowania nie zgadzała się z uznaniem jej za sprawcę kolizji. Twierdziła, że została niesłusznie potraktowana przez funkcjonariusza policji, co spowodowało silne zdenerwowanie mające wpływ na wykonywanie później manewru wyjazdu z parkingu. Podała, że jest kierowcą od ponad 20 lat i w tym okresie otrzymała tylko jeden mandat i nie spowodowała żadnej kolizji. Z informacji z ewidencji kierowców wynikało, że skarżąca dopuściła się następujących naruszeń:

- [...].04.2019r. – przekroczenie prędkości,

- [...].11.2019r. – kolizja drogowa będąca podstawą wniosku w niniejszej sprawie,

- [...].01.2020r. – zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Zdaniem skarżącej nie była ona winna zdarzeniu z [...].11.2019r., gdyż prawidłowo wjechała na skrzyżowanie, a kilkadziesiąt metrów za skrzyżowaniem wyprzedzający ją samochód otarł się o bok pojazdu i oddalił z miejsca zdarzenia, zatrzymał się dopiero przy dworcu kolejowym, gdzie został wezwany patrol policji. W ocenie skarżącej została ona uznana za winną zdarzenia bez analizy szkód i w oparciu o zeznania osób podróżujących drugim pojazdem, a funkcjonariusz policji potraktował ją w sposób dyskryminujący z uwagi na wiek. Odnosząc się do zdarzenia z [...].01.2020r. skarżąca podała, że po złożeniu wyjaśnień w Wydziale Komunikacji i Transportu włączając się do ruchu na [...] nie zauważyła przejeżdżającego autobusu i uderzyła w jego bok. Wezwany patrol policji uznał ją winną zdarzenia. Skarżąca wyjaśniła, że przyczyną zdarzenia była ograniczona widoczność wyjazdu oraz bezpośrednie sąsiedztwo skrzyżowania, a także zdenerwowanie okolicznościami wizyty w Wydziale.

W ocenie Starosty [...] w przedmiotowej sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 99 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy z 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami i art. 129 ust. 2 pkt 13 a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym tj. uzasadnione zastrzeżenia co do kwalifikacji kierowcy. Organ wskazał, że w żadnym z pism kierowanych do urzędu Komenda Powiatowa Policji w [...] nie wskazywała wieku skarżącej jako przyczyny zastrzeżeń co do kwalifikacji do kierowania pojazdami. Podał, że podstawą wnioskowania o sprawdzenie kwalifikacji kierującego może stanowić zarówno jedno zdarzenie mające postać przestępstwa lub wykroczenia drogowego lub wiele tego typu zdarzeń. Skarżąca w krótkim czasie po zdarzeniu z [...].11.2019r. uczestniczyła w kolejnym zdarzeniu, gdzie włączając się do ruchu nie ustąpiła pierwszeństwa przejazdu i uderzyła w przejeżdżający autobus. W tym zdarzeniu również została uznana za sprawcę. Dlatego pomimo wieloletniego doświadczenia w kierowaniu pojazdem, ostatnie następujące po sobie zdarzenia drogowe, których sprawcą była skarżąca mogą nasuwać poważne zastrzeżenia co do kwalifikacji skarżącej jako kierującego pojazdem.

W terminowo wniesionym odwołaniu skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie art. 7, 8, 11, 75 § 1, 77§ 1 k.p.a. przez zaniechanie przez Starostę [...] zgromadzenia, dopuszczenia i przeprowadzenia istotnego materiału dowodowego w postaci przesłuchania młodszego aspiranta policji, z którego inicjatywy doszło do złożenia przedmiotowego wniosku i który wystawił mandat [...].11.2019r, zapisów monitoringu z miejsca zdarzenia, zeznań uczestniczki kolizji drogowej i jej pasażerki,

2. naruszenie art. 7, 8, 11, 77 § 1 i 80 k.p.a. przez

a/ nieprawidłową, wybiórczą oraz niezgodną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie przez uznanie, że zaprzeczanie przez skarżącą, iż jest sprawcą kolizji drogowej z [...].11.2019r. może nasuwać wątpliwości, co do znajomości przepisów ruchu drogowego,

b/ nieprawidłową, wybiórczą oraz niezgodną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie przez nie uwzględnienie spójnych, wyczerpujących oraz logicznych wyjaśnień skarżącej, z których jednoznacznie wynika, że nie zaistniały przesłanki do wydania zaskarżonej decyzji,

c/ nieprawidłową, wybiórczą oraz niezgodną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie przez uznanie za wiarygodne relacji przedstawionej w zakresie wydarzeń z [...].11.2019r. przez młodszego aspiranta policji, mimo tego, że z ujawnionych w sprawie okoliczności wynika, że policjant ten nie zbadał w sposób obiektywny oraz wyczerpujący zaistniałego przebiegu zdarzeń, opierając swoje ustalenia tylko i wyłącznie na przekazie przedstawionym przez jedną z zainteresowanych stron, jednocześnie z góry traktując skarżącą jako osobę nie znającą przepisów dotyczących ruchu drogowego, mimo tego, że taka ocena była bezzasadna i nie została ustalona żadnymi wiarygodnymi środkami dowodowymi,

d/ nieprawidłową, wybiórczą oraz niezgodną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie przez uznanie, że wydanie zaskarżonej decyzji uzasadniał fakt, iż skarżąca zamierzała wykonać manewr wyjazdu z parkingu przy dworcu PKP w inny sposób niż oczekiwał tego policjant, mimo tego, że z tego parkingu można było wyjechać zgodnie z przepisami prawa na kilka sposobów i jednocześnie pomijając fakt, iż żadna osoba trzecia, w tym policjant nie powinien ingerować w decyzję dotyczącą manewru wyjazdu z parkingu, jeżeli planowany manewr jest zgodny z przepisami,

e/ nieprawidłową, wybiórczą oraz niezgodną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie przez uznanie, że niepoparte żadnymi dowodami bardzo ogólne wyjaśnienia złożone przez Komendę Powiatową Policji, w szczególności z dnia [...] lutego 2020r., de facto stanowiące powielenie ogólnej treści wniosku o skierowanie na powtórny egzamin, stanowi wskazane przez Starostę [...] w piśmie z [...] stycznia 2020r. "dowody" uzasadniające zastrzeżenia do kwalifikacji kierowcy,

f/ nieprawidłową, wybiórczą oraz niezgodną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę materiału dowodowego prowadzącą do ustalenia przez organ I instancji, iż w zachowaniu policjanta dokonującego czynności w dniu [...] listopada 2019r. nie występowały przejawy dyskryminacji skarżącej ze względu na wiek, mimo tego, że taki stan rzeczy nie wynika z zebranego materiału dowodowego, a organ właściwie nie zbadał i nie zweryfikował tej kwestii, opierając się na bardzo ogólnym pisemnym uzasadnieniu wniosku, z którego zgodnie z doświadczeniem życiowym nie wynikało dyskryminacyjne podejście do skarżącej, gdyż byłaby to okoliczność istotnie obciążająca policjanta i nie było w jego interesie wskazywać tej kwestii, co nie wyłącza możliwości ustalenia, że opisywana dyskryminacja miała miejsce.

3. naruszenie art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia [...] stycznia 2011r. o kierujących pojazdami w zw. z art. 129 ust. 2 pkt 13 a poprzez jego błędną wykładnie realnie nie uwzględniającą, iż zgodnie z utrwaloną judykaturą dotyczącą przedmiotowego przepisu skierowanie na powtórny egzamin jest instytucją nadzwyczajną i stosowaną wyjątkowo, a także poprzez uznanie, że niepoparte żadnymi dowodami, bardzo ogólne wyjaśnienia złożone przez Komendę Powiatową Policji, w szczególności z dnia [...] lutego 2020r., potwierdzają zasadność wydania zaskarżonej decyzji, mimo tego, że ze względu na konieczność wyjątkowego stosowania przedmiotowej instytucji prawa, skierowanie na powtórny egzamin powinno wynikać z jednoznacznych, wiarygodnych dowodów potwierdzających "uzasadnione zastrzeżenia", co nie miało miejsca w niniejszej sprawie,

4. naruszenie art. 129 ust. 2 pkt 13 a Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia [...] stycznia 2011r. o kierujących pojazdami poprzez błędną wykładnię przywołanych przepisów nie uwzględniającą możliwości zastosowania tych przepisów przez organ tylko, gdy organ wykaże takie okoliczności czynu, z których będzie wynikało, że dana osoba nie ma umiejętności lub wiadomości potwierdzonych dokumentem uprawniającym do kierowania pojazdami – a więc dających podstawę do "uzasadnionych zastrzeżeń".

Do odwołania dołączono dodatkowe wyjaśnienia, w których skarżąca po raz kolejny przedstawiła swoją wersję zdarzeń z [...].11.2019r.

Uzasadniając zaskarżoną decyzję SKO w [...] powołując treść art. 99 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami i art. 129 ust. 2 pkt 13 a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym podało, że po wnikliwej ocenie materiału dowodowego uznało, że w przypadku skarżącej zachodzą uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do jej kwalifikacji jako kierowcy. Organ podkreślił, że w niniejszej sprawie powzięte wiadomości o zastrzeżeniach co do umiejętności strony są wiadomościami z wiarygodnego źródła. Pochodzą od uprawnionego funkcjonariusza Policji a więc od osoby, która ma obowiązek kontrolować i czuwać nad bezpieczeństwem w ruchu lądowym i na pewno (z racji swojej pracy) ma dużą wiedzę na ten temat. Zdaniem Kolegium połączenie kolizji z [...].11.2019r. ze stwierdzonym przez policjanta brakiem umiejętności prawidłowego wykonania manewru sterowania kierownicą stanowi uzasadnione zastrzeżenie co do poziomu umiejętności strony. Jest to bowiem fundament kierowania pojazdem a braki w jego wykonywaniu stanowią zagrożenie dla wszystkich uczestników ruchu drogowego i stanowią bardzo poważne zastrzeżenia co do kwalifikacji, umiejętności oraz wiedzy kierowcy. Ta okoliczność i sprawstwo kolizji polegającej na wymuszeniu pierwszeństwa Kolegium uznało za uzasadnione i poważne zastrzeżenie dla bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego. Odnosząc się do twierdzeń skarżącej o stresie organ podał, że obecność policjanta czy radiowozu nie jest sytuacją mogącą budzić paraliż czy panikę. Kierowca nie może na skutek obserwowania go przez policjanta zatracać podstawowych umiejętności poruszania kierownicą. Nadto skoro skarżąca podkreślała, że nie jest niedzielnym kierowcą, a wprost przeciwnie posiada duże doświadczenie, to nie może zrzucać winy za nieumiejętność manewrowania kierownicą na to, że policjant stał blisko radiowozem i się na nią patrzył. Kolegium podkreśliło, że gdyby hipotetycznie pojawiły się jakiekolwiek wątpliwości, co do zastrzeżeń odnośnie kwalifikacji strony – to absolutnie przestałoby je mieć z uwagi na popełnione przez skarżącą wykroczenia drogowe w ciągu ostatniego półtora roku, i to wszystkie z przyjętym mandatem:

[...] kwietnia 2019r. przekroczenie prędkości,

[...] listopada 2019r. spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu lądowym,

[...] stycznia 2020r. spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu lądowym.

Zdaniem SKO trzy wykroczenia podczas 8 miesięcy i to wszystkie istotne: przekroczenie prędkości, i dwa razy spowodowanie niebezpieczeństwa w ruchu lądowym, połączone z brakiem umiejętności manewrowania kierownicą – stanowią w ocenie organu kumulację potwierdzającą poważne i uzasadnione zastrzeżenia co do kwalifikacji skarżącej jako kierującej pojazdami. Kolegium podało, że dla bezpieczeństwa ruchu drogowego niezbędne jest czuwanie nad tym, by osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymagane umiejętności i wiedzę nie tylko w chwili ubiegania się o to uprawnienie, ale także później, kiedy z tych uprawnień korzystają. SKO wyjaśniło, że decyzja o skierowaniu na ponowny egzamin kontrolny nie przesądza jeszcze w żaden sposób definitywnie o pozbawieniu jej uprawnień do kierowania pojazdami.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium uznało je za nieuzasadnione. Podało, że ze sprawy jednoznacznie wynika, że skarżąca za spowodowanie kolizji [...].11.2019r. przyjęła mandat karny. Tym samym w świetle prawa uznała swoją winę za wymuszenie pierwszeństwa. Organy administracyjne są związane powyższym prawomocnym rozstrzygnięciem i nie mają żadnych podstaw prawnych oraz kompetencji, aby w postępowaniu administracyjnym kwestionować sam przebieg czynu za który strona została ukarana ale przede wszystkim podważać zasadności rozstrzygnięcia karnego zapadłego na podstawie przepisów kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Zdaniem Kolegium do przeprowadzenia wnioskowanych w odwołaniu dowodów właściwy wyłącznie byłby sąd karny w postępowaniu wykroczeniowym ale nie organ administracji publicznej w postępowaniu o skierowaniu na egzamin kontrolny. Organ podał, że strona ma prawo do subiektywnej oceny i poczucia krzywdy zapadłymi prawomocnie orzeczeniami, co nie może stać ponad obiektywnymi dowodami. A takimi w niniejszej sprawie są fakt ukarania mandatem karnym za wykroczenie i wniosek właściwego organu państwowego oraz informacja o ukaraniu punktami za nieprzestrzeganie zasad ruchu drogowego. W świetle powyższego organ uznał za bezzasadne pozostałe zarzuty dotyczące procedury administracyjnej wskazane w pkt 2 a – f odwołania. Zdaniem Kolegium organ I instancji dokonał prawidłowej, logicznej i rzetelnej oceny materiału dowodowego i w oparciu o obiektywne dowody. SKO podało, że zaawansowany wiek kierowcy (skarżąca ma 76 lat) może stanowić dodatkową okoliczność uzasadniającą poddanie takiego kierowcy kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Aczkolwiek w niniejszej sprawie wbrew twierdzeniom odwołującej okoliczność taka nie została nawet podniesiona we wniosku Policji, jako dodatkowa. Organ podkreślił, że ustawodawca posłużył się celowo sformułowaniem uzasadnionych zastrzeżeń a nie udowodnionych zastrzeżeń, co skutkuje lżejszym reżimem dowodowymi i ogranicza się do wystąpienia jedynie uzasadnionych, czyli prawdopodobnych okoliczności. To bowiem dopiero egzamin kontrolny ma ostatecznie potwierdzić istnienie takich zastrzeżeń.

SKO nie podzieliło również zarzutów naruszenia prawa materialnego przez Starostę [...]. W ocenie organu rozstrzygnięcie oparto na poważnych, uzasadnionych i konkretnych zastrzeżeniach. Instytucja kierowania na egzamin kontrolny jest oczywiście instytucją nadzwyczajną ale trudno nie przyjąć, że nieumiejętność prawidłowego korzystania z kierownicy również jest sytuacją nadzwyczajną.

W terminowo wniesionej skardze skarżąca reprezentowana przez fachowego pełnomocnika wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji II instancji, o rozpoznanie skargi na rozprawie i zasądzenie kosztów postępowania od organu według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie art. 7, 8, 11, 77 § 1 i 80 k.p.a. przez nieprawidłową, wybiórczą oraz niezgodną z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie poprzez uznanie, że

a/ skarżąca problemy z umiejętnym używaniem kierownicy zrzuciła na karb zdenerwowania po kolizji i stresu z powodu bliskiej obecności Policji, mimo tego, że takie okoliczności nie wynikają z wyjaśnień złożonych przez skarżącą w ramach postępowania toczącego się przed obiema instancjami,

b/ Policja w [...] w piśmie z [...] lutego 2020r. jeszcze raz konsekwentnie przedstawiła skarżącą, jako wyłącznego sprawcę kolizji drogowej, mimo tego, że w rzeczywistości Policja w [...] w ramach pisma z dnia [...] lutego 2020r. de facto dopuściła się istotnych zaniedbań, nie dokonując wyczerpujących wyjaśnień przedmiotowej sprawy, mimo tego, że organ I instancji jednoznacznie wskazał w swoim piśmie z 27.01. 2020r., że zwraca się do Policji w [...] o przedstawienie dowodów mających istotne znaczenie dla sprawy, z tego względu jak dalej wskazywał organ I instancji, że zgodnie z orzecznictwem sądowym, aby skierować skarżącą na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, konieczne jest udowodnienie zastrzeżeń co do jej kwalifikacji jako kierowcy; natomiast Policja w [...], jedynie co uczyniła to powtórzyła treść notatki z [...] listopada 2019r.,

c/ naruszenie przez skarżącą 3 – krotnie w ciągu 25 lat podróżowania samochodem przepisów ruchu drogowego, z czego jedno naruszenie nie wynikało z winy skarżącej, świadczy o tym, że istnieją w stosunku do niej uzasadnione zastrzeżenia w zakresie jej umiejętności kierowania pojazdem,

d/ sposób prezentacji informacji w notatce funkcjonariusza Policji jest decydujący do uznania, czy notatka stanowi wiarygodne źródło o uzasadnionych wątpliwościach, co do kwalifikacji skarżącej, z pominięciem nastawiania i zachowania funkcjonariusza Policji w stosunku do skarżącej oraz dokonania przez niego nieobiektywnej oceny zaistniałe sytuacji,

e/ druga kolizja drogowa w postaci wymuszenia pierwszeństwa stanowi poważne zagrożenie w ruchu drogowym, mimo tego, że nie zostało to w żaden sposób potwierdzone, w tym materiałem dowodowym, a organ II instancji nie wyjaśnił dlaczego tak uważa, co potwierdza, że w tym zakresie ocena dokonana przez organ II instancji jest dowolna i bezpodstawna,

f/ kolizja z [...] listopada 2019r. nie przesądziła jeszcze u wskazanego wyżej funkcjonariusza Policji dużych wątpliwości co do poziomu kierowania pojazdami orz wiadomości odnośnie zasad poruszania w ruchu lądowym, mimo tego, że z materiału dowodowego wynika, że właśnie ta jedna kolizja, która jak sam wskazał organ II instancji może zdarzyć się każdemu kierowcy, niezawiniona przez skarżącą spowodowała tak nieadekwatna reakcję funkcjonariusza Policji jak sporządzenie w dniu [...] listopada 2019r. wniosku o skierowanie na egzamin sprawdzający kwalifikację do kierowania pojazdami,

g/ uczestnictwo w kolizji drogowej, nałożenie mandatu przez funkcjonariusza Policji, mimo braku zawinienia, doznanie szkody na pojeździe, pouczanie przez funkcjonariusza policji oraz ciągła obserwacja każdego ruchu pojazdem, nawet na drodze wewnętrznej , ograniczenie wyjazdu z parkingu przez funkcjonariusza Policji poprzez ustawienie radiowozu za pojazdem skarżącej w błędnej ocenie organu II instancji nie powinno budzić stresu, czy też zdenerwowania po stronie skarżącej, mimo tego, że zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego oraz biorąc pod uwagę zaistniałe okoliczności, opisane zdarzenia istotnie wpływałyby na zachowanie i wysoki poziom stresu u przeciętnej osoby, a tym bardziej u osoby starszej.

2. naruszenie art. 7, 8, 11, 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami poprzez nieprawidłową, wybiórczą oraz niezgodną z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie poprzez uznanie, że lakoniczna notatka funkcjonariusza Policji, wykazującego nieobiektywne i dyskryminujące podejście do skarżącej oraz nie wyjaśniająca w sposób wyczerpujący i wszechstronny zaistniałych okoliczności stanowi wiarygodne źródło w rozumieniu pojęcia "uzasadnionych wątpliwości",

3. naruszenie art. 129 ust. 2 pkt 13 lit a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym oraz art. 99 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami poprzez ich częściowo błędne zastosowanie sprowadzające się do uznania zasadności zastosowania przedmiotowych przepisów w stosunku do skarżącej, mimo tego, że organ II instancji słusznie zauważył, że skierowanie na kontrolne sprawdzenie umiejętności jest instytucją nadzwyczajną, przy jednoznacznym wskazaniu, a tym bardziej wykazaniu, że w przypadku skarżącej wystąpiły nadzwyczajne okoliczności uzasadniające skierowanie jej na przedmiotową weryfikację umiejętności jako kierowcy,

4. naruszenie art. 129 ust. 2 pkt 13 a Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami poprzez branie przez organ II instancji pod uwagę w kontekście rozstrzygnięcia, czy skierować skarżącą na weryfikację jej kwalifikacji rzekomych prób manewrów, jakich miała dopuścić się skarżąca na parkingu tj. poza drogą publiczną, mimo tego, że przedmiotowe przepisy odnoszą się do zachowania uczestników ruchu drogowego na drogach publicznych, a nie terenach o charakterze wewnętrznym,

5. naruszenie art. 129 ust. 2 pkt 13 a Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 49 ust. 1 pkt 2 oraz art. 99 ust. 1 pkt 1 ust 2 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami poprzez bezpodstawne uznanie, że organ jest bezwzględnie związany treścią mandatu karnego i nie może w ramach samodzielnie prowadzonego postępowania czynić ustaleń faktycznych innych niż wynikające z okoliczności przyjęcia mandatu, mimo tego, że organ administracji obowiązany jest do poczynienia w tym zakresie samodzielnych ustaleń faktycznych, co z kolei doprowadziło do naruszenia przez organ II instancji art. 7, 8, 11 i 75 § 1, 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przez Starostę [...] zgromadzenia, dopuszczenia i przeprowadzenia istotnego materiału dowodowego w postaci przesłuchania młodszego aspiranta policji, z którego inicjatywy doszło do złożenia przedmiotowego wniosku i który wystawił mandat [...].11.2019r, zapisów monitoringu z miejsca zdarzenia, zeznań uczestniczki kolizji drogowej i jej pasażerki,

6. naruszenie art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez:

a/ nieprawidłową, wybiórczą oraz niezgodną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie przez nie uwzględnienie spójnych, wyczerpujących oraz logicznych wyjaśnień skarżącej, z których jednoznacznie wynika, że nie zaistniały przesłanki do wydania zaskarżonej decyzji,

b/ nieprawidłową, wybiórczą oraz niezgodną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie przez uznanie za wiarygodne relacji przedstawionej w zakresie wydarzeń z [...].11.2019r. przez młodszego aspiranta policji, mimo tego, że z ujawnionych w sprawie okoliczności wynika, że policjant ten nie zbadał w sposób obiektywny oraz wyczerpujący zaistniałego przebiegu zdarzeń, opierając swoje ustalenia tylko i wyłącznie na przekazie przedstawionym przez jedną z zainteresowanych stron, jednocześnie z góry traktując skarżącą jako osobę nie znającą przepisów dotyczących ruchu drogowego, mimo tego, że taka ocena była bezzasadna i nie została ustalona żadnymi wiarygodnymi środkami dowodowymi,

c/ nieprawidłową, wybiórczą oraz niezgodną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie przez uznanie, że wydanie zaskarżonej decyzji uzasadniał fakt, iż skarżąca zamierzała wykonać manewr wyjazdu z parkingu przy dworcu PKP w inny sposób niż oczekiwał tego policjant, mimo tego, że z tego parkingu można było wyjechać zgodnie z przepisami prawa na kilka sposobów i jednocześnie pomijając fakt, iż żadna osoba trzecia, w tym policjant nie powinien ingerować w decyzję dotyczącą manewru wyjazdu z parkingu, jeżeli planowany manewr jest zgodny z przepisami,

d/ nieprawidłową, wybiórczą oraz niezgodną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie przez uznanie, że niepoparte żadnymi dowodami bardzo ogólne wyjaśnienia złożone przez Komendę Powiatową Policji, w szczególności z dnia [...] lutego 2020r., de facto stanowiące powielenie ogólnej treści wniosku o skierowanie na powtórny egzamin, stanowi wskazane przez Starostę [...] w piśmie z [...] stycznia 2020r. "dowody" uzasadniające zastrzeżenia do kwalifikacji kierowcy,

e/ nieprawidłową, wybiórczą oraz niezgodną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę materiału dowodowego prowadzącą do ustalenia przez organ I instancji, iż w zachowaniu policjanta dokonującego czynności w dniu [...] listopada 2019r. nie występowały przejawy dyskryminacji skarżącej ze względu na wiek, mimo tego, że taki stan rzeczy nie wynika z zebranego materiału dowodowego, a organ właściwie nie zbadał i nie zweryfikował tej kwestii, opierając się na bardzo ogólnym pisemnym uzasadnieniu wniosku, z którego zgodnie z doświadczeniem życiowym nie wynikało dyskryminacyjne podejście do skarżącej, gdyż byłaby to okoliczność istotnie obciążająca policjanta i nie było w jego interesie wskazywać tej kwestii, co nie wyłącza możliwości ustalenia, że opisywana dyskryminacja miała miejsce.

h/ naruszenie art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia [...] stycznia 2011r. o kierujących pojazdami w zw. z art. 129 ust. 2 pkt 13 a poprzez jego błędną wykładnię realnie nie uwzględniającą, iż zgodnie z utrwaloną judykaturą dotyczącą przedmiotowego przepisu skierowanie na powtórny egzamin jest instytucją nadzwyczajną i stosowaną wyjątkowo, a także poprzez nieprawidłowe uznanie, że niepoparte żadnymi dowodami, bardzo ogólne wyjaśnienia złożone przez Komendę Powiatową Policji, w szczególności z dnia [...] lutego 2020r., potwierdzają zasadność wydania zaskarżonej decyzji, mimo tego, że ze względu na konieczność wyjątkowego stosowania przedmiotowej instytucji prawa, skierowanie na powtórny egzamin powinno wynikać z jednoznacznych, wiarygodnych dowodów potwierdzających "uzasadnione zastrzeżenia", co nie miało miejsca w niniejszej sprawie,

i/ naruszenie art. 129 ust. 2 pkt 13 a Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia [...] stycznia 2011r. o kierujących pojazdami poprzez błędną wykładnię przywołanych przepisów nie uwzględniającą możliwości zastosowania tych przepisów przez organ tylko, gdy organ wykaże takie okoliczności czynu, z których będzie wynikało, że dana osoba nie ma umiejętności lub wiadomości potwierdzonych dokumentem uprawniającym do kierowania pojazdami – a więc dających podstawę do "uzasadnionych zastrzeżeń".

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację, uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione.

Postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2021r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji (k. 47 – 50).

Niniejsza sprawa na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2020r., poz. 1842 ze zm.) w związku z koniecznością rozpoznania sprawy, biorąc pod uwagę aktualną sytuację epidemiczną, powodującą, że przeprowadzenie rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, jak również brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, uwzględniając przy tym także zalecenia właściwych organów sanitarno – epidemiologicznych wydane wobec istotnego zagrożenia zakażeniem wirusem SARS – CoV – 2 oraz § 3 zarządzenia nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 października 2020r. i zarządzenie nr 26/20 Prezesa WSA w Poznaniu z dnia 19 października 2020r. - została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Strony otrzymały zarządzenie o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, czemu nie sprzeciwiły się i nie wskazały żadnych argumentów uzasadniających w aktualnej, trwającej sytuacji epidemicznej mogącej wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, celowość przeprowadzenia rozprawy. Z obszernego uzasadnienia skargi nie wynikała niezbędność rozpoznania sprawy na rozprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. 2021r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.).

Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji Sąd uznał, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd podziela stanowisko organu. W związku z jego przytoczeniem, powtarzanie go byłoby zbędne.

Zgodnie ze wskazanym i prawidłowo zastosowanym przez organy art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. 2020, poz. 1268): starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich kwalifikacji.

Zgodnie z art. 99 ust. 2 pkt 2 w/w ustawy Starosta wydaje decyzję administracyjną, o której mowa w ust. 1na wniosek organu kontroli ruchu drogowego lub dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego - w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 i pkt 3 lit. b i d.

Zgodnie z art. 129 ust. 2 pkt 13 lit a ustawy z dnia [...] czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. 2020, poz. 110): Policjant, w związku z wykonywaniem czynności określonych w ust. 1, jest uprawniony do występowania do starosty z wnioskiem o skierowanie kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na egzamin sprawdzający kwalifikacje, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do kwalifikacji tej osoby.

Sytuacja taka miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Wniosek o skierowanie skarżącej na egzamin sprawdzający kwalifikacje został złożony przez Komendanta Powiatowego Policji w [...] na podstawie art. 129 ust. 2 pkt 13 lit a prawo o ruchu drogowym po kolizji drogowej, która miała miejsce w dniu [...].11.2019r. w [...].

Istotą regulacji art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy z 2011 r. o kierujących pojazdami jest możliwość reagowania przez organy państwa w razie wystąpienia istotnych wątpliwości co do tego, czy kierujący - pomimo formalnego posiadania kwalifikacji w następstwie wydania prawa jazdy określonej kategorii - ma rzeczywiste umiejętności i wiedzę uprawniające do kierowania pojazdami. Efektywna ochrona bezpieczeństwa ruchu drogowego wymaga bowiem, aby organ upoważniony do wydawania uprawnień do prowadzenia pojazdów czuwał nie tylko nad tym, aby otrzymały je osoby mające odpowiednie kwalifikacje, ale także aby dysponował instrumentami pozwalającymi na kontrolowanie, czy osoby, które są uprawnione do prowadzenia pojazdów, nie utraciły tych kwalifikacji. (por. wyrok NSA z 15.06.2020r., I OSK 2194/190 CBOSA).

Kwalifikacje kierowcy to niewątpliwie wiedza z zakresu przepisów ruchu drogowego, jak i umiejętności praktyczne kierowania pojazdem o określonej kategorii.

Ustawa z 2011 r. o kierujących pojazdami nie zawiera definicji legalnej pojęcia "uzasadnione zastrzeżenia" co do kwalifikacji kierowcy, przyznając w ten sposób organom administracji pewien zakres uznania. Interpretując treść tego pojęcia, należy mieć na względzie funkcję, jaką pełni art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy z 2011 r. o kierujących pojazdami, czyli zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, z czym związana jest ochrona życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego. Pod pojęciem "uzasadnione zastrzeżenia" należy w konsekwencji rozumieć istotne wątpliwości, poparte obiektywnymi racjami i udokumentowanymi w odpowiedni sposób faktami, które przemawiają za przyjęciem, że z uwagi na naruszenia przepisów ruchu drogowego przez konkretnego kierowcę istnieje wobec takiego kierowcy konieczność zweryfikowania wiedzy i umiejętności koniecznych dla kierowania pojazdami ( wyrok NSA z 25.07.2018r., I OSK 922/18).

W przedmiotowej sprawie, w ocenie Sądu, należy podzielić stanowisko organu co do uzasadnionych zastrzeżeń w przedmiocie posiadania kwalifikacji skarżącej do prowadzenia pojazdów. Słuszne było twierdzenie organu, że uzasadnione zastrzeżenie to nie udowodnione zastrzeżenie i dopiero egzamin sprawdzający kwalifikacje służy ewentualnemu potwierdzeniu lub zaprzeczeniu istnienia takich zastrzeżeń.

W przedmiotowej sprawie kolizja drogowa z [...].11.2019r., problemy z właściwym manewrowaniem kierownicą, pozostałe dwa wykroczenia drogowe nasuwają uzasadnione i poważne zastrzeżenia, co do kwalifikacji skarżącej, które winny zostać zweryfikowane. Ochrona bezpieczeństwa ruchu drogowego wymaga aby organ uprawniony do wydawania dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami czuwał nie tylko nad tym, aby otrzymały je osoby mające odpowiednie kwalifikacje, ale także kontrolował czy nie utraciły tych kwalifikacji.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy podnieść, co następuje.

Skarżąca przyjęła mandat karny w dniu kolizji z 7. 11 2019r., czym potwierdziła uznanie swojego sprawstwa wykroczenia drogowego. Nie kwestionowała faktu problemów z wyjazdem z parkingu i manewrowania kierownicą. W pismach z dnia [...].12.2019r. i [...].06.2020r. (k. 14 i 24 akt adm organu I instancji) wskazywała na swoje zdenerwowanie i stres związany z zaistniałą sytuacją. Nie był więc zasadny zarzut podniesiony w pkt I.1. a skargi. Policja w [...] w piśmie z [...].02.2020r. nie tylko opisała zdarzenie z [...].11.2019r. ale również dołączyła informację o wpisach w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, co wskazywało na niezasadność zarzutu z pkt I.1. b skargi. Organ II instancji nie tyle wskazywał na naruszenie przez skarżącą w ciągu 25 lat kierowania pojazdami przepisów ruchu drogowego, jak bezzasadnie wskazano w pkt I.1. c skargi, co uwypuklał zaistnienie trzech zdarzeń w ostatnim, krótkim czasie. Wbrew stanowisku zawartym w pkt [...] skargi, sposób prezentacji informacji w notatce funkcjonariusza Policji ma znaczenie w ocenie okoliczności zdarzenia, odczucia skarżącej, co do braku obiektywizmu i negatywnego nastawienia policjanta nie znajdują odzwierciedlenia w materiale dowodowym, w tym treści notatki. Druga kolizja drogowa z [...].01.2020r. jako zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym wynikała z informacji o wpisach z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego (k. 21 akt adm organu I instancji), nie można więc uznać, że zarzut z pkt I.1 e jest zasadny. Organ II instancji twierdząc, że sama kolizja z [...].11.2019r. nie stanowiła wątpliwości co do poziomu kierowania pojazdów przez skarżącą ale to zdarzenie w połączeniu z trudnościami w podstawowych umiejętnościach jakimi są wyjazd z miejsca parkowania, prawidłowe manewrowanie kierownicą, już takie zastrzeżenie wzbudziły, co wskazuje na bezzasadność zarzutu z pkt [...] skargi. Zarzut z pkt I.1. g , zdaniem sądu również nie był uzasadniony. Organ nie kwestionował bowiem zaistnienia sytuacji stresowej w dniu kolizji, podkreślił jednak, że nie było to zdarzenie powodujące aż takich trudności w podstawowych umiejętnościach kierowania pojazdem, które wymagały instruowania przez policjanta. Sytuacje na drogach również często wymagają opanowania stresu i nie tracenia podstawowych umiejętności prowadzenia pojazdu. Nadmienić należy, że skarżąca w dniu zdarzenia wjechała na skrzyżowanie w chwili gdy sygnalizator S- 2 nadawał sygnał – światło czerwone z zieloną strzałką dopuszczającą skręcenie w kierunku wskazanym, czego nie kwestionowała a następnie twierdziła, że sprawcą zdarzenia był uczestnik ruchu, który wjechał na to skrzyżowanie mając światło zielone, co budziło zastrzeżenia, co do znajomości zasad ruchu drogowego. Zdaniem skarżącej drugi samochód wyprzedził ją w odległości kilkudziesięciu metrów od skrzyżowania, ocierając się o jej pojazd, doprowadzając do uszkodzenia jej pojazdu, co nie wskazywało na brak jej winy we włączeniu się do ruchu bez sprawdzenia, czy na drodze nie znajduje się pojazd mający światło zielone. Poniesienie większych szkód nie jest jednoznaczne z brakiem winy w doprowadzeniu do kolizji.

Nieuzasadnione były zarzuty podniesione w pkt I. 2, 3 i 4 skargi. Organ II instancji podkreślił, że skierowanie na kontrolne sprawdzenie umiejętności jest instytucją nadzwyczajną i szeroko uzasadnił z jakich przyczyn uznał, że taka właśnie sytuacja w niniejszej sprawie miała miejsce. Notatka policjanta w sposób klarowny przedstawiała okoliczności sprawy, a fakt, że nie była bardzo obszerna nie podważa jej wartości dowodowej. Brak podstawowych umiejętności kierowania pojazdem stwierdzony przez policjanta na parkingu nie podważa powzięcia uzasadnionych zastrzeżeń, co do tychże umiejętności.

Przyjęcie przez skarżącą mandatu karnego było istotną okolicznością w sprawie i nie wymagało dokonywania dalszych ustaleń, przeprowadzania dowodów z przesłuchania policjanta, uczestniczek kolizji czy zapisu monitoringu. Tym bardziej, że późniejsze kwestionowanie własnego sprawstwa, czy zarzuty odnośnie dyskryminacyjnego nastawienia policjanta skarżąca przedstawiała w toku postępowania i były one poddane ocenie organów.

W niniejszej sprawie organ nie oparł się jedynie na notatce funkcjonariusza policji opisującej zdarzenie, któremu skarżąca konsekwentnie zaprzeczała, jak miało to miejsce w sprawach, których fragmenty uzasadnień przytoczono w skardze. W przedmiotowej sprawie w dniu zdarzenia skarżąca nie kwestionowała ustaleń policjanta, przyjęła mandat karny, uznając swoją winę za spowodowanie wykroczenia drogowego. Uzasadnione było więc stanowisko organu, że późniejsza zmiana stanowiska strony nie wymaga ponawiania dowodów na okoliczności przyznane przez przyjęcie mandatu karnego przez samą skarżącą.

Z podanych wyżej przyczyn nieuzasadnione były również zarzuty wskazane w pkt I.6 skargi i to zarówno te dotyczące naruszenia procedury administracyjnej jak i prawa materialnego.

W konsekwencji powyższego nie są zasadne zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego w niniejszej sprawie.

Wobec powyższego na podstawie art. 151 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) Sąd oddalił skargę