Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 378/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2022-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 § 2, art. 54 § 1, art. 80 § 1. § 2, § 3
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka Sędziowie WSA Monika Kazubińska-Kręcisz (sprawozdawca) WSA Andrzej Niezgoda po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi P. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 19 maja 2022 r. nr 0601-IEE.711.122.2022.2 w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z 19 maja 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie, po rozpatrzeniu zażalenia P. Z. (strona, skarżący, podatnik) od postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Puławach z 11 marca 2022 r. w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną, utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi wobec strony postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z 28 stycznia 2022 r. nr [...], obejmującego należność z tytułu przepadku korzyści majątkowej w wysokości 494.192,80 zł, na podstawie wyroku sądu karnego z 13 lipca 2021 r. sygn. akt IV K 362/19.

W celu wyegzekwowania należności pieniężnych objętych powyższym tytułem wykonawczym organ egzekucyjny zawiadomieniem z 1 lutego 2022 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w S. S.A. Odpis zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono na adres podatnika w dniu 18 lutego 2022 r.

Zobowiązany wniósł skargę na czynność zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Postanowieniem z 11 marca 2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Puławach oddalił skargę na wskazaną czynność egzekucyjną.

Na powyższe postanowienie zobowiązany złożył zażalenie, w którym wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Puławach decyzją z 23 listopada 2020 r. orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej P. Z. jako byłego członka zarządu P. spółki z o.o. w podatku od towarów i usług za grudzień 2014 r. oraz miesiące od stycznia do maja 2015 r., lipiec i sierpień 2015 r. Decyzją z 17 maja 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Następnie, 16 czerwca 2021 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Puławach wystawił upomnienie, a na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wszczął postępowanie egzekucyjne. Natomiast tytułem wykonawczym nr [...] z 28 stycznia 2022 r. organ wszczął postępowanie egzekucyjne na podstawie wyroku Sądu Okręgowego z dnia 13 lipca 2021 r. sygn. akt. IV K 362/19, którym orzeczono ściągnięcie równowartości pieniężnej przepadku korzyści majątkowej uzyskanej z popełnienia przestępstwa w kwocie 494.192,82 zł.

W ocenie skarżącego, postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Puławach z 23 listopada 2020 r., orzekającej o solidarnej odpowiedzialności podatkowej P. Z. jako byłego członka zarządu P. spółki z o.o. obejmuje swoim zakresem te same należności, co wynikające z tytułu wykonawczego nr [...] z 28 stycznia 2022 r. Tym samym, zdaniem strony, organ prowadzi dwie egzekucje dotyczące tego samego zobowiązania.

Rozpoznając zażalenie, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podkreślił, że w niniejszej sprawie przedmiotem oceny jest postanowienie z 11 marca 2022 r. w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w S. S.A., dokonaną zawiadomieniem o zajęciu z dnia 1 lutego 2022 r. W związku z wejściem w życie w dniu 30 lipca 2020r. ustawy z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 2070 z późn. zm.), do postępowań egzekucyjnych wszczętych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy w brzmieniu obowiązującym od dnia 30 lipca 2020 r. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: u.p.e.a.) w brzmieniu wprowadzonym powyższą ustawą zmieniającą.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że ocenie podlega czynność egzekucyjna dokonana przez organ egzekucyjny, badana pod kątem zgodności z przepisami regulującymi procedurę jej zastosowania.

Zdaniem organu, zaskarżona czynność egzekucyjna została dokonana prawidłowo. Podstawę dokonania zajęcia stanowił tytuł wykonawczy z 28 stycznia 2022 r. nr [...], obejmujący należność z tytułu przepadku korzyści majątkowej lub jej równowartości w wysokości 494.192,80 zł, którego odpis wraz z odpisem zawiadomienia o zajęciu doręczono na adres podatnika w dniu 18 lutego 2022 r. przesyłką poleconą, odebraną przez siostrę skarżącego. Zajęcie wierzytelności zostało dokonane przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami oraz kosztami egzekucyjnymi. Zawiadomienie o zajęciu przesłano do banku drogą elektroniczną, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego Ognivo, w dniu 1 lutego 2022 r. Zawiadomienie o zajęciu odpowiada wzorowi wskazanemu w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Finansów z 1 grudnia 2020 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 26).

W tych okolicznościach, w ocenie organu, nie sposób uznać, by przy zastosowaniu środka egzekucyjnego naruszono ustawę (art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a.).

W odniesieniu do drugiej z podstaw skargi, tj. zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 54 § 1 pkt 2 u.p.e.a.) organ wyjaśnił, że uciążliwość środka egzekucyjnego należy rozumieć jako dokuczliwość zastosowania środka egzekucyjnego dla codziennego życia czy prowadzonej działalności, powodującą niemożność, czy znaczne utrudnianie w codziennym funkcjonowaniu dłużnika. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie określają jednak, które środki są mniej, a które bardziej uciążliwe dla zobowiązanego, pozostawiając ocenę w tym zakresie organowi egzekucyjnemu. Dokonując powyższej oceny, organ egzekucyjny powinien mieć na względzie szczególny charakter postępowania egzekucyjnego i jego podstawowy cel, jakim jest wyegzekwowanie ciążącego na zobowiązanym obowiązku. O tym, ile i jakie środki egzekucyjne zostaną zastosowane, decyduje zatem cel egzekucji, którym jest zaspokojenie wierzyciela. Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest tym środkiem egzekucyjnym, który co do zasady należy do najczęściej stosowanych i jest jednym z najmniej uciążliwych.

Organ zauważył, że zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego okazało się nieefektywne, gdyż S. S.A. nie przekazał organowi egzekucyjnemu żadnej kwoty na pokrycie zaległości. Poza tym, mimo zajęcia rachunku bankowego, zobowiązany może korzystać ze swoich środków w ramach kwoty wolnej, która wynosi 75 % minimalnego wynagrodzenia, czyli 2.257,50 zł w każdym miesiącu.

W odniesieniu do twierdzeń podatnika o prowadzeniu przez organ dwóch egzekucji dotyczących tego samego zobowiązania organ wskazał, że okoliczności te nie podlegają merytorycznemu rozpatrzeniu w toku postępowania w trybie art. 54 u.p.e.a., wykracza to bowiem poza zakres przedmiotowy tego postępowania. Podniesione zarzuty są przedmiotem odrębnego postępowania, toczącego się w trybie art 33 § 1 u.p.e.a.

P. Z. złożył skargę na wskazane postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Wniósł o uchylenie tego postanowienia i o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:

- art. 6 § 1 u.p.e.a. przez podjęcie czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, pomimo że zobowiązany nie uchyla się od wykonania obowiązku;

- art. 29 § 1 u.p.e.a. poprzez błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że w niniejszej sprawie egzekucja jest dopuszczalna;

- art. 80 zw. z art. 54 u.p.e.a. poprzez błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie, polegające na uznaniu, że w sprawie zachodzą przesłanki prowadzenia postępowania egzekucyjnego i zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego;

- art. 7 § 2 w zw. z art. 54 u.p.e.a. poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego zbyt uciążliwego dla zobowiązanego;

- art. 54 § 1 u.p.e.a. poprzez niezasadne uznanie, że argumenty podnoszone w skardze na czynność egzekucyjną mogą być rozpatrywane tylko w ramach zarzutów.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła między innymi, że przedmiotem skargi jest konkretna czynność egzekucyjna, a nie zasadność wszczęcia postępowania egzekucyjnego czy też prawidłowość jego prowadzenia.

Zobowiązany podkreślił, że nie uchylał się od odpowiedzialności i chce uregulować swoje zobowiązanie. Z uwagi na jego wysokość i zastosowane środki egzekucyjne, w tym zajęcie kont bankowych przez organ egzekucyjny, podatnik nie jest jednak w stanie uregulować jednorazowo zaległości. Dalsze stosowanie środków egzekucyjnych powoduje wzrost kosztów. Zdaniem strony, organ egzekucyjny nie wskazał, dlaczego koniecznym było zastosowanie zajęcia rachunku bankowego i dlaczego uznał to zajęcie za najmniej uciążliwy środek egzekucyjny.

Zdaniem podatnika w niniejszej sprawie nie zachodzi konieczność stosowania przedmiotowego środka egzekucyjnego, ponieważ nie uchyla się on od wykonania obowiązku i brak jest ostatecznych rozstrzygnięć sądu w przedmiocie decyzji będącej podstawą egzekucji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Poparł stanowisko prezentowane w zaskarżonym postanowieniu.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału sprawa skierowana została do rozpoznania w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna i z tego względu podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei, przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Ponadto, w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest legalność dokonanej przez organ czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego skarżącego, a w konsekwencji zasadność oddalenia jego skargi na tę czynność.

Podstawę prawną postanowienia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej u.p.e.a.), w brzmieniu obowiązującym po 30 lipca 2020 r. (ustawa zmieniająca - Dz.U. z 2019, poz. 2070), a w szczególności jej art. 54 § 1, zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest: 1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy; 2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Przepisy te stanowią o wyłącznych podstawach skargi, która powinna określać zaskarżoną czynność, zakres żądania i jego uzasadnienie (art. 54 § 2 u.p.e.a.).

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że skarga na czynności egzekucyjne służy wyłącznie na czynności o charakterze wykonawczym i tylko takie, które nie mogą być zaskarżone innym środkiem prawnym przewidzianym w u.p.e.a. Skarga na czynności egzekucyjne nie będzie przysługiwać w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie zarzutów, zażalenia na postanowienie, żądania wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji czy też wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu powszechnego. Oznacza to, że składana w trybie art. 54 u.p.e.a. skarga nie może stanowić konkurencyjnego – w stosunku do wskazanych wyżej – środka zaskarżenia, a jej ograniczony zakres sprawia, że w ramach skargi nie mogą być badane zarzuty materialnoprawne związane z nieistnieniem egzekwowanego obowiązku, skutkujące umorzeniem postępowania egzekucyjnego, czego w niniejszej sprawie w istocie domaga się skarżący.

Zatem, skarga składana w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. powinna dotyczyć konkretnej czynności egzekucyjnej, a organ dokonuje w tym trybie oceny zgodności z prawem czynności faktycznych podjętych przez organ egzekucyjny w wykonaniu zastosowanego środka egzekucyjnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że postępowanie wszczęte skargą na czynności egzekucyjne stanowi jedynie fragment postępowania egzekucyjnego i nie prowadzi do kontroli całego postępowania egzekucyjnego. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego (np. z powodu wadliwości wystawienia tytułów wykonawczych, czy też nieistnienia obowiązku), ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia (por. wyrok NSA z 5 marca 2015 r., sygn. akt II FSK 290/13). Dlatego też skarżący w niniejszej sprawie nie może skutecznie podnosić tych zarzutów, które są nakierowane na podważenie zasadności wszczęcia i prowadzenia egzekucji, na co słusznie zwrócił uwagę organ. Nie ma podstaw, aby skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania (por. wyrok NSA z 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 749/13). Zatem – jak już powiedziano - w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. Powyższe w żadnym razie nie oznacza, że zobowiązany jest pozbawiony realnej ochrony prawnej. Istnieją bowiem właściwe dla podniesienia opisanych zarzutów środki oraz wnioski w postępowaniu egzekucyjnym (skarżący skorzystał zresztą równolegle z jednego z nich, bowiem złożył do organu zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, rozpoznane przez organ odrębnie). Zasada niekonkurencyjności środków w postępowaniu egzekucyjnym sprowadza się do ukształtowania środków ochrony prawnej w taki sposób, by ich podstawy nie mogły być powielane, tzn. by nie zaistniała sytuacja, w ramach których dany zarzut byłby rozpatrywany w ramach kilku środków ochrony prawnej. Nie można też ich stosować zamiennie. Każdy z nich dotyczy konkretnych uchybień, jest wnoszony w różnym terminie i rozpoznawany z zastosowaniem innych przesłanek. Dyferencjacja środków prawnych następuje bowiem nie tylko poprzez zróżnicowanie przedmiotu zaskarżenia, ale także poprzez zastosowanie kryteriów odnoszących się do innych elementów konstrukcji środków prawnych. Zasadą jest zatem wniesienie jednego środka prawnego, a nie dwóch konkurujących wobec siebie (por. wyroki NSA: z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt II GSK 2972/17; z dnia 24 października 2014 r. sygn. akt II GSK 1377/13).

Przechodząc do oceny zasadności skargi wskazać trzeba, że dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy (o czym mowa w art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) może polegać na zastosowaniu niedopuszczalnego środka egzekucyjnego lub też zastosowaniu określonego wprawdzie w ustawie środka, ale zastrzeżonego do egzekucji innego rodzaju obowiązków, albo zastosowaniu go w sposób naruszający ustawę.

Jak wynika z art. 1a pkt 2 u.p.e.a., przez czynność egzekucyjną należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. W art. 1a pkt 12 lit a) u.p.e.a ustawodawca wskazał środki egzekucyjne w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych. Zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wyegzekwowania obowiązku, a spośród kilku takich środków – środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.

W rozpoznawanej sprawie, organ egzekucyjny zastosował jeden ze środków egzekucyjnych przewidzianych w ustawie egzekucyjnej, tj. w art. 1a pkt 12 lit. a) tiret 4 u.p.e.a. - tj. egzekucję z rachunków bankowych.

Jak stanowi przepis art. 67 § 1 u.p.e.a, podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 12 lit a), stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności (...).

Zgodnie z kolei z art. 80 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie: 1) po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 2) nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego; 3) po powstaniu wierzytelności, jeżeli jej wysokość przekracza kwotę wolną od egzekucji, a zajęta kwota nie wystarcza na zaspokojenie egzekwowanych należności pieniężnych, zawiadomił o zbiegu egzekucji. Jak stanowi art. 80 § 2 u.p.e.a., zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również środki pieniężne: 1) których nie było na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia; 2) które zostały wpłacone na inny rachunek, otwarty po dokonaniu zajęcia. Art. 80 § 2a u.p.e.a. stanowi, że zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego nie obejmuje kwot pochodzących ze: 1) świadczeń alimentacyjnych, świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, świadczeń rodzinnych, dodatków rodzinnych, pielęgnacyjnych, porodowych, dla sierot zupełnych, zasiłków dla opiekunów, świadczeń z pomocy społecznej, świadczeń integracyjnych, świadczeń wychowawczych, jednorazowych świadczeń, o których mowa w art. 10 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin "Za życiem", świadczenia dobry start, rodzinnego kapitału opiekuńczego, o którym mowa w ustawie z dnia 17 listopada 2021 r. o rodzinnym kapitale opiekuńczym, dofinansowania obniżenia opłaty rodzica za pobyt dziecka w żłobku, klubie dziecięcym lub u dziennego opiekuna, o którym mowa w art. 64c ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3, dodatku osłonowego, o którym mowa w ustawie z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym, oraz dodatku węglowego, o którym mowa w ustawie z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym; 2) świadczeń, dodatków i innych kwot, o których mowa w art. 31 ust. 1, art. 80 ust. 1 i 1a, art. 81, art. 83 ust. 1 i 4, art. 84 pkt 2 i 3 i art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, oraz środków finansowych na utrzymanie lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym lub domu jednorodzinnego, o których mowa w art. 83 ust. 2 i art. 84 pkt 1 tej ustawy, w części przysługującej na umieszczone w rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka dzieci i osoby, które osiągnęły pełnoletność, przebywając w pieczy zastępczej. Według art. 80 § 3 u.p.e.a., jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w §1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego.

Z akt sprawy wynika, że w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego zostały wykonane wszystkie czynności przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie w dniu 28 stycznia 2022r. wystawił na zobowiązanego – P. Z. tytuł wykonawczy nr [...], obejmujący należność pieniężną z tytułu orzeczonego przez sąd powszechny środka karnego - przepadku korzyści majątkowej lub jej równowartości (art. 33 k.k.s.). W dniu 1 lutego 2022 r. organ egzekucyjny – Naczelnik Urzędu Skarbowego w Puławach przesłał elektronicznie do S. S.A. w Warszawie jako do dłużnika zajętej wierzytelności zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z prowadzonego przez ten bank na rzecz skarżącego (zobowiązanego) rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej (494.192,80zł) wraz z kosztami egzekucyjnymi (40.107,59 zł). Organ egzekucyjny jednocześnie wezwał bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności. Ponadto organ wezwał bank, aby niezwłocznie, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu, zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego, oraz by po powstaniu wierzytelności, jeżeli jej wysokość przekracza kwotę wolną od egzekucji, a zajęta kwota nie wystarcza na zaspokojenie egzekwowanych należności pieniężnych, zawiadomił o zbiegu egzekucji. Zawiadomienie zawierało pouczenia dla banku i zobowiązanego. Zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 18 lutego 2022 r.

Organ egzekucyjny dopełnił zatem wszystkich wymogów wynikających z przepisów art. 80 § 1 - § 3 u.p.e.a. Nie ulega przy tym wątpliwości, że zawiadomienie zawiera wszystkie niezbędne elementy, określone w art. 67 § 2 pkt 1-8 u.p.e.a. oraz §2a pkt 1-2 tej ustawy. Zgodnie z treścią art. 67 § 2, zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności zawiera: 1) oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego; 2) oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności; 3) określenie stosowanego środka egzekucyjnego; 4) numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia, a w przypadku jednolitego tytułu wykonawczego lub zagranicznego tytułu wykonawczego – również wskazanie jego rodzaju; 5) kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia; 6) kwotę należnych kosztów egzekucyjnych: a) opłaty manipulacyjnej, b) opłaty za czynności egzekucyjne, c) wydatków egzekucyjnych, d) opłaty egzekucyjnej; e) powstałych w postępowaniu egzekucyjnym umorzonym z przyczyny określonej w art. 59 § 2 w przypadku, o którym mowa w art. 64ca § 2; 7) wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia; 8) pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia; 9) datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego. Zgodnie z art. 67 § 2a u.p.e.a., jeżeli zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego doręcza się dłużnikowi zajętej wierzytelności przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego lub z użyciem środków komunikacji elektronicznej, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie: 1) w zawiadomieniu o zajęciu nie umieszcza się podpisu z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego raz odcisku pieczęci organu egzekucyjnego; 2) zawiadomienie o zajęciu zawiera PESEL, NIP lub REGON zobowiązanego albo jego numer w KRS, albo numer w innym rejestrze lub ewidencji, o ile są znane organowi.

Skierowane do dłużnika zajętej wierzytelności zawiadomienie zawiera wszystkie wymagane i wskazane powyżej elementy. Wskazano w nim zarówno PESEL, jak i NIP skarżącego. W zawiadomieniu wskazano też organ egzekucyjny i wierzyciela, nr tytułu wykonawczego oraz kwotę podlegającą zajęciu.

Jednocześnie zaznaczyć trzeba, że zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków – środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego, co jednak możliwe jest w przypadku możliwości dokonania wyboru w tym zakresie. Z przepisu tego wynikają dwie zasady, tj. zasada celowości (stosowania środków egzekucyjnych prowadzących bezpośrednio do wykonania zobowiązania) oraz zasada stosowania najłagodniejszego środka z wielu dostępnych organowi. Specyfika postępowania egzekucyjnego sprawia przy tym, że zastosowanie jakiegokolwiek środka egzekucyjnego zawsze będzie dla zobowiązanego swego rodzaju dolegliwością. O uciążliwości środka egzekucyjnego nie może jednak świadczyć subiektywne przekonanie strony. Przepisy nie określają, które ze środków są mniej lub bardziej uciążliwe (choć w tym względzie pewne wskazania wynikają z judykatury). W toku danego postępowania egzekucyjnego organ to postępowanie prowadzący powinien zatem w konkretnym przypadku ocenić, który z przewidzianych w ustawie środków egzekucyjnych zapewni skuteczne wykonanie ciążącego na zobowiązanym obowiązku, jednocześnie będąc środkiem dla zobowiązanego najmniej dolegliwym. Natomiast wykazanie przez zobowiązanego uciążliwości wymaga nie tylko wskazania, na czym uciążliwość polega, ale wymaga zidentyfikowania innego prawa majątkowego, do którego mogłyby zostać skierowane czynności egzekucyjne organu.

W ocenie Sądu, organ słusznie stwierdził, że środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego nie jest dla skarżącego zbyt uciążliwy. Nade wszystko, skarżący nie wskazał żadnego innego składnika majątku, z którego organ egzekucyjny mógłby przeprowadzić skuteczną egzekucję, ograniczając się do negowania czynności zajęcia i bezpodstawności wystawienia tytułu wykonawczego, jak też wszczęcia i prowadzenia wobec niego egzekucji. Co więcej, podkreślenia wymaga, że w niniejszej sprawie zajęcie nie doprowadziło do wyegzekwowania żadnych należności z uwagi na brak środków pieniężnych na prowadzonym rachunku. Podnoszona przez skarżącego okoliczność, że zajęcie rachunku bankowego uniemożliwia mu prowadzenie działalności gospodarczej jest niewiarygodna, zważywszy na fakt, że skarżący nie jest obecnie przedsiębiorcą, zaś przedmiotem zajęcia nie jest kwota wolna od zajęcia, na co zasadnie zwrócił uwagę organ.

Pozostałe zarzuty podniesione w skardze wykraczają poza zakres możliwej kontroli, jakiej dokonują w trybie skargi na czynność egzekucyjną organy i sąd administracyjny. Sąd w szczególności nie bada podstawy i prawidłowości wystawienia tytułu wykonawczego. Wierzyciel ma natomiast prawo i obowiązek podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych, gdy zobowiązany uchyla się od wykonania obowiązku (art. 6 § 1 u.p.e.a.). Deklaracje skarżącego, że nie uchyla się od zapłaty, a zatem postępowanie egzekucyjne nie powinno się wobec niego toczyć, nie zostały niczym wsparte – zobowiązany nie wykazał, iż uiścił choćby część należności, nie uzyskał od wierzyciela zgody na jej uregulowanie w systemie ratalnym lub na odroczenie zapłaty. Nie sposób także uznać, że ta sama wierzytelność pieniężna została objęta dwoma tytułami wykonawczymi. Przepadek korzyści majątkowej jest reakcją karną na popełnione przestępstwo. Środek ten nie zwalnia w żadnym razie z odpowiedzialności solidarnej członka zarządu za zaległości spółki.

W konsekwencji Sąd uznał zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego za zgodne z prawem.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.