Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 657/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 20, art. 5 pkt 9, art. 28 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 144
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 2, art. 42, art. 77
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 153,
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2014 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej A w G. na decyzję Wojewody z dnia 31 lipca 2014 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej A w G. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wspólnota Mieszkaniowa [...] przy ul. J. [...] w G. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia 31 lipca 2014 r. umarzającą postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia 10 kwietnia 2014 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z infrastrukturą techniczną.

Do złożenia skargi doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Dnia 11 lutego 2014 r. E. S.A. złożyła wniosek o udzielnie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego w G. przy ul. M. (teren działek nr [...], [...], [...]) wraz z infrastrukturą techniczną obejmującą układ drogowy, sieci wodociągowe, teletechniczne, elektroenergetyczne, kanalizację sanitarną i deszczową (teren działek nr [...]).

Pismem z dnia 21 lutego 2014 r. Prezydent Miasta G. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego informując jednocześnie o możliwości zapoznania się z projektem budowlanym oraz o możliwości składania uwag i wniosków dotyczących przedmiotowej inwestycji.

Dnia 10 marca 2014 r. do Prezydenta Miasta G. wpłynął protest oraz wnioski członków Wspólnoty Mieszkaniowej [...] przeciwko planowanej inwestycji a dotyczące związanego z planowanym zamierzeniem wykonania własnego chodnika, poszerzenia ul. S., wykonania miejsc postojowych przy ww. ulicy, obniżenia projektowanego budynku oraz weryfikacji inwentaryzacji zieleni.

Postanowieniem z dnia 14 marca 2014 r. Prezydent Miasta G. nałożył na inwestora obowiązek doprowadzenia projektu do zgodności z obowiązującymi przepisami w zakresie dotyczącym m.in. spisu zawartości projektu, określenia ukształtowania terenu z oznaczeniem zmian w stosunku do stanu istniejącego, analizy możliwości racjonalnego wykorzystania odnawialnych źródeł energii, podania łącznej długości elewacji frontowej, naniesienia obowiązującej linii zabudowy, zwymiarowania miejsc postojowych a także uzyskania uzgodnienia projektu z rzeczoznawcą ds. sanitarnohigienicznych i zabezpieczeń przeciwpożarowych.

Dnia 27 marca 2014 r. do organu wpłynął kolejny protest z powodu zmiany doświetlenia na parterze budynku przy ul. K. [...]. W piśmie wskazano, iż do dnia 4 kwietnia 2014 r. skarżąca Wspólnota dostarczy do organu ekspertyzę doświetlenia budynku. Jednakże do dnia wydania skarżonego orzeczenia ekspertyza ta nie została przekazana organowi.

Dnia 28 marca 2014 r. inwestor złożył poprawiony projekt budowlany i tym samym decyzją z dnia 10 kwietnia 2014 r. Prezydent Miasta G. zatwierdził projekt budowlany i udzielił E. S.A. pozwolenia na budowę ww. budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z infrastrukturą techniczną.

Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie złożyła skarżąca Wspólnota. W uzasadnieniu odwołania wskazała, iż ww. decyzja narusza art. 144 Kodeksu cywilnego a także art. 35 Kpa, gdyż Wspólnota nie była zawiadomiona o przyczynie zwłoki wydania decyzji, która to zwłoka była efektem zmiany projektu budowlanego, a także o nowym terminie załatwienia sprawy. Skarżąca zarzuciła również, że decyzja narusza przepisy Prawa budowlanego oraz aktów wykonawczych do tej ustawy, ponieważ nie obejmuje pozwolenia na budowę murów oporowych, zjazdów, nasypów, chodników i jezdni położonych na działce nr [...]. W projekcie nie ukazano w sposób jednoznaczny granicy terenu, którego dotyczy wniosek o pozwolenie na budowę, lokale mieszkalne pozostające w odrębnym posiadaniu poszczególnych właścicieli nie posiadają zapewnionego bezpośredniego doświetlenia w wymaganym zakresie, miejsca postojowe zostały zaprojektowane w zbyt bliskiej odległości od granicy działki budowlanej, strefy pożarowe w nadziemnej części budynku zostały błędnie wydzielone a droga pożarowa przebiega w zbyt bliskiej odległości od budynku.

Dnia 17 czerwca 2014 r. do organu wpłynęło uzupełnienie odwołania, w którym podniesiono również dodatkowe zarzuty, w tym m.in. dot. niezgodności z ustaloną w decyzji o warunkach zabudowy dopuszczalną wysokością górnej krawędzi elewacji frontowej do jej gzymsu lub attyki. Skarżąca wskazała, iż rzędna attyki nadszybia wind przekracza te wartości. Skarżąca ponownie zauważyła, że z zamieszczonych w projekcie analiz nie wynika, jaki będzie czas nasłonecznienia lokali mieszkalnych w budynku przy ul. K. [...] oraz że analizy zostały wykonane na kopiach map nie będących mapami do celów projektowych i nie zawierały danych wysokościowych ani kompletnych danych dotyczących odległości obiektów w terenie. Skarżąca załączyła, w formie plików JPEG, własną analizę nasłonecznienia, która uwzględnia rozkład mieszkań na parterze budynku przy ul. K. [...]. Skarżąca wskazała, iż z analizy tej wynika, iż w przypadku czterech lokali mieszkalnych zlokalizowanych na parterze budynku przy ul. K. [...] nie będą spełnione wymagania odnośnie minimalnego czasu nasłonecznienia. Wspólnota wskazała również, iż zaskarżona decyzja wydana została pomimo niezgodności z przepisami art. 35 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego w związku z art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, gdyż inwestor nie uzyskał pozwolenia na usunięcie drzew i krzewów z terenu działek objętych pozwoleniem na budowę. W opinii skarżącej realizacja objętego przedmiotowym pozwoleniem zamierzenia budowlanego stanowić będzie naruszenie art. 144 Kodeksu cywilnego, który nakazuje powstrzymanie się przez właściciela nieruchomości (w tym przypadku inwestora) przed działaniami zakłócającymi korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę.

Pismem z dnia 4 lipca 2014 r. inwestor odniósł się do zarzutów podniesionych przez Wspólnotę w odwołaniu. W jego ocenie Wspólnota nie posiada przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu. Niezależnie od powyższego inwestor zaznaczył, iż skarżąca na całym etapie postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji miała zapewniony w nim czynny udział. Odnośnie do zarzutu przekroczenia ustalonej w decyzji o warunkach zabudowy wysokości wskazał, iż do wysokości elewacji, jej gzymsu lub attyki nie zalicza się elementów budynku elewacji tej niestanowiących, będących pomieszczeniami technicznymi, czy też maszynowniami dźwigów. W zakresie pozwolenia na budowę murów oporowych inwestor zauważył, iż z projektu budowanego wyraźnie wynika, iż mury na działce nr [...] przeznaczone są do zachowania, zatem dla ich zachowania nie jest wymagane prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Natomiast dla murów projektowanych na działce nr [...] inwestor legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynikającym z prawa własności. Sposób zaprojektowania przedmiotowych murów wynika z warunków uzgodnień wydanych przez Zarząd Dróg i Zieleni w G.

Inwestor wskazał też, iż w projekcie zagospodarowania terenu pokazane zostały granice należących do niego działek, co jest zgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Mapa do celów projektowych wyraźnie pokazuje granice wszystkich działek objętych inwestycją. Projekt zagospodarowania terenu został wykonany na kopii mapy do celów projektowych przyjętej do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego. Natomiast doprecyzowanie zagadnień dotyczących zagospodarowania terenu w myśl § 9 ww. rozporządzenia, dopuszczalne jest na dodatkowych rysunkach, które nie muszą być wykonane na kopii mapy do celów projektowych. Nadto wskazał, że kwestia możliwości usunięcia zadrzewienia działki na potrzeby realizacji inwestycji nie stanowi przedmiotu postępowania w niniejszej sprawie ani też nie stanowi zagadnienia wstępnego dla tego postępowania.

Odnosząc się natomiast do zarzutów dotyczących wadliwości analizy nasłonecznienia, inwestor stwierdził, iż analiza została wykonana prawidłowo, natomiast analiza załączona przez skarżącą jest błędna, gdyż nie uwzględnia wycofań w górnej partii projektowanego budynku, które zostały zaprojektowane w celu spełnienia warunków nasłonecznienia i przesłaniania budynku przy ul. K. [...]. Ponadto przedstawiona przez skarżącą analiza nie została podpisana przez jej autora, przez co należy przyjąć, iż osoba ta nie posiada uprawnień budowlanych, w związku z czym dokument ten nie posiada żadnej wartości dowodowej.

W zakresie zbyt małej odległości miejsc postojowych od granicy działki inwestor wyjaśnił, iż rozwiązanie przewidziane w tej materii nie narusza § 19 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ponieważ przepis ten nie odnosi się do odległości od działek drogowych, a z taką właśnie działką sąsiaduje nieruchomość na której zaplanowano parking.

W zakresie ochrony przeciwpożarowej inwestor stwierdził, iż rozwiązania przyjęte w projekcie we wskazanym zakresie są prawidłowe. Również drogi pożarowe zostały one zaprojektowane w prawidłowy sposób, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych.

Decyzją z dnia 31 lipca 2014 r. Wojewoda [...] umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał, iż stanowiąca własność skarżącej nieruchomość znajduje się poza obszarem oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowanego, a co za tym idzie Wspólnocie w przedmiotowym postępowaniu nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Budynek przy ul. K. [...], w którym znajdują się lokale mieszkalne, których właściciele z mocy prawa tworzą wspólnotę mieszkaniową, położony jest na działce nr [...], oddzielonej od działki nr [...], gdzie posadowiony ma zostać projektowany budynek, działką drogową nr [...] (ul. M.). Odległość pomiędzy wskazanymi budynkami wynosi około 21 m. W wyniku przeprowadzonej analizy nasłonecznienia organ stwierdził, iż budynek przy ul. K. [...], w tym poszczególne mieszkania znajdujące się na parterze, zapewniony będzie mieć 3-godzinny czas nasłonecznienia w okresie równonocy. Odnosząc się natomiast do dołączonej przez skarżącą analizy nasłoneczniania organ przyznał rację inwestorowi iż nie wiadomo kto dokument ten sporządził oraz czy osoba ta posiadała uprawnienia budowlane legitymujące ją do sporządzenia takiej analizy. Ponadto analiza ta nie uwzględnia wycofań przewidzianych w górnej partii projektowanego budynku i dlatego nie może być uznana za wiarygodny materiał dowodowy. Natomiast dołączona do projektu analiza przesłaniania została wykonana w sposób poprawny. Z jej treści wynika, iż inwestycja spełnia wymogi zawarte w § 13 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się bowiem przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż wysokość przesłaniania. Warunek ten został spełniony zarówno w odniesieniu do istniejącego budynku przy ul. K. [...], jak i projektowanego obiektu.

Mając na uwadze usytuowanie nieruchomości skarżącej względem działek inwestycyjnych, organ stwierdził, iż w związku z realizacją przedmiotowej inwestycji źródłem ograniczenia w zagospodarowaniu należącej do skarżącej nieruchomości nie będą również pozostałe przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ani też przepisy innych ustawy. Tylko ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości wynikające z konkretnego przepisu prawa dają podstawę do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę. Natomiast ograniczenia, które nie są wynikiem istnienia przepisów prawnych nie dają podstawy do uznania danego podmiotu za stronę postępowania w tego typu sprawie. Osoba taka może mieć w takim postępowaniu interes faktyczny, a nie interes prawny.

W ocenie organu, realizacja planowanej inwestycji nie spowoduje ograniczenia w zagospodarowaniu działki stanowiącej współwłasność skarżącej, a tym samym nie godzi w jej prawnie chroniony interes. Wyklucza to przyznanie Wspólnocie Mieszkaniowej [...] praw strony. Dla uznania powyższego nie jest wystarczający sam fakt bycia właścicielem nieruchomości w bliskiej odległości od planowanej inwestycji.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca Wspólnota zarzuciła, że Wojewoda [...] naruszył art. 144 Kodeksu cywilnego poprzez nieuznanie, iż posiada ona w przedmiotowej sprawie interes prawny wynikający z powyższego przepisu, pomimo występowania immisji negatywnej, polegającej na tamowaniu przez projektowany budynek przenikania na nieruchomość sąsiednią m.in. światła słonecznego. Skarżąca wskazała również, iż w postępowaniu o pozwolenie na budowę toczącym się przed Prezydentem Miasta G. została ona uznana za stronę, w związku z czym skorzystała z przysługującego jej prawa do złożenia odwołania. Odmowa uznania Wspólnoty Mieszkaniowej [...] za stronę pozostaje zatem w sprzeczności z art. 127 § 1 Kpa.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Kontroli legalności w postępowaniu przed sądem poddana została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego zainicjowanego odwołaniem skarżącej Wspólnoty w sprawie o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie E. S.A. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z infrastrukturą techniczną.

Przyczyną umorzenia postępowania odwoławczego był według organu brak interesu prawnego odwołującej się, której nieruchomość stanowiąca zabudowaną działkę nr [...] sąsiadująca z działką zajętą pod inwestycję, znajdująca się poza terenem oddziaływania inwestycji, nie czyniła stroną postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowalnego i udzielenia pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Organ odwoławczy uznał, że oddziaływanie planowanej inwestycji nie będzie wykraczać poza granice objęte projektem zagospodarowania terenu i nie będzie wprowadzało ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości odwołującej się. Skarżąca była natomiast uznana za stronę postępowania przez organ I instancji.

W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że skarżąca Wspólnota reprezentuje właścicieli nieruchomości lokalowych i współwłaścicieli działki gruntu nr [...] sąsiadującej przez drogę (działka nr [...] - ul. M.) z nieruchomością, na której ma być realizowana planowana inwestycja. Krąg stron w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę wyznacza przepis art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.). Zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Powyższa regulacja stanowi urzeczywistnienie wyrażonej w art. 5 pkt 9 ustawy Prawo budowlane zasady poszanowania występujących na obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich. W pierwszej kolejności za takie nieruchomości uznane mogą być nieruchomości bezpośrednio sąsiadujące z terenem inwestycji.

W myśl art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Przepis ten nie definiuje pojęcia obszaru oddziaływania obiektu wprost, lecz poprzez odesłanie do licznych regulacji, przewidujących szczegółowe wymagania w zabudowie i zagospodarowaniu terenu.

Z powyższego wynika, że w ramach postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej powinien każdorazowo ustalić wszystkie przepisy odrębne, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu danego terenu i na ich podstawie wyznaczyć teren w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego. Wyznaczając obszar oddziaływania obiektu, organ powinien uwzględniać funkcję, formę oraz konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 8 listopada 2011 r., II SA/Bk 496/11, LEX nr 1053177; wyrok NSA w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2011 r., II OSK 644/10, LEX nr 852306). W świetle powyższego istotne jest zatem położenie budynku na działce podlegającej zagospodarowaniu. Przepisy odrębne, o których mowa w art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, w świetle których organ winien wyznaczyć granice obszaru oddziaływania inwestycji, to m.in. przepisy dotyczące wzajemnego sytuowania różnych obiektów budowlanych, w tym przepisy rozporządzeń określających warunki techniczne dla różnego rodzaju inwestycji.

Wskazać przy tym należy, że przepisem odrębnym, na podstawie którego określonemu podmiotowi można przyznać status strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, nie jest wskazywany przez skarżącą Wspólnotę art. 144 Kodeksu cywilnego.

Badanie kręgu osób, które winny być stronami postępowania o pozwolenie na budowę musi być dokonywane szczególnie wnikliwie, ponieważ ograniczenie kręgu stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, dokonane ustawą z dnia 27 marca 2003 roku o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 80, poz. 718), budzi liczne kontrowersje. W szczególności zaś podkreśla się, że skoro art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego ogranicza ustawowo możliwość podejmowania działań mających służyć ochronie interesów lub obowiązków danego podmiotu wynikających z ustawy, przez pozbawienie podmiotu prawa strony – przepis ten dokonuje naruszenia praw i wolności obywatela, służących mu ustawowo z mocy wskazanych wyżej przepisów (art. 2, art. 42, art. 77) Konstytucji RP.

Podkreślić przy tym należy, że to organ administracji na podstawie ustalonych przez siebie okoliczności faktycznych powinien rozważyć, czy wnoszący odwołanie ma legitymację do udziału w konkretnym postępowaniu.

Obszar oddziaływania obiektu dotyczy zarówno terenu niezagospodarowanego jak i już zagospodarowanego, ograniczenia mogą bowiem dotyczyć zmiany sposobu zagospodarowania. Natomiast przepisy odrębne, o których mowa w cytowanym powyżej przepisie, są to przepisy, których zastosowanie powoduje jakiekolwiek ograniczenie w zagospodarowaniu terenu, z powodu istnienia w sąsiedztwie innego obiektu budowlanego, w tym przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 65, poz. 690, ze zm.).

Przepis art. 3 pkt 20 zawiera zatem odesłanie do innych regulacji wprowadzających szczegółowe wymogi dotyczące m. in. odległości w zabudowie, zagospodarowania terenu i w sytuacji, gdy wynikają z nich ograniczenia w zagospodarowaniu (w zabudowie) sąsiednich nieruchomości, należy przyjąć, że dana nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania planowanego obiektu budowlanego.

Organ odwoławczy na podstawie przedłożonej przez inwestora analizy nasłonecznienia i zacienienia doszedł do przekonania, że wymagane rozporządzeniem o warunkach technicznych parametry zostały zachowane zarówno w odniesieniu do istniejącego budynku skarżącej Wspólnoty przy ul. K. [...], jak i projektowanego obiektu, a tym samym nie naruszono obowiązujących norm dotyczących zacienienia budynków. Przyjęto zatem, że skoro nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, to uzasadnione jest stwierdzenie, że budynek skarżącej Wspólnoty położony na działce nr [..] nie znajduje się w sferze oddziaływania inwestycji, a zatem Wspólnota nie może być stroną postępowania, bowiem nie ma ona interesu prawnego.

Z takim stanowiskiem nie sposób się jednak zgodzić, albowiem w niniejszym przypadku mamy bezsprzecznie sytuację, w której planowana może wpływać na sytuację prawną reprezentowanych przez skarżącą Wspólnotę właścicieli nieruchomości stanowiącej zabudowaną działkę nr [...]. Znajdujące się w projekcie budowlanym studium nasłonecznienia oraz analiza naturalnego naświetlenia, dotyczące budynku nr [...] skarżącej Wspólnoty, potwierdzają oddziaływanie planowanego obiektu na przedmiot jej własności (k. 125 -136 projektu). Okoliczność, że oddziaływanie to nie będzie miało charakteru ponadnormatywnego nie pozbawia właściciela nieruchomości sąsiedniej legitymacji procesowej w przedmiotowej sprawie.

Wbrew stanowisku organu samo zachowanie wymaganych warunków technicznych obiektu, w tym parametrów nasłonecznienia czy odległości nie oznacza jeszcze, że osoby mające tytuł prawny do nieruchomości znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie projektowanego obiektu, nie posiadają interesu prawnego, a zatem nie mogą być stroną w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę (por. A. Gliniecki [w:] A. Gliniecki red. Prawo budowlane. Komentarz, wyd. 2, Warszawa 2014, s. 270 i orzeczenia tam przytoczone).

Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 18 czerwca 2010 r. sygn. akt II OSK 1053/09, (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępna pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl) przy ocenie czy podmiot jest stroną postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę, nie ma znaczenia czy został naruszony interes prawny tego podmiotu, a jedynie czy interes taki podmiotowi przysługuje. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ocena wpływu konkretnej inwestycji na otoczenie obejmuje cały szereg zagadnień związanych z oddziaływaniem projektowanego obiektu na nieruchomości znajdujące się w otoczeniu tego obiektu i nie może ograniczać się do kwestii zachowania warunków technicznych w zakresie usytuowania obiektu na działce. Biorąc zatem pod uwagę indywidualne cechy projektowanego obiektu i sposób zagospodarowania terenu otaczającego działkę inwestora, osoby legitymujące się tytułem prawnym do działek położonych w bezpośrednim sąsiedztwie mogą być stroną w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę. Jak zwraca uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 września 2010 r. sygn. akt II OSK 1481/09, skoro postępowania administracyjne mają w szczególności zapewnić ochronę interesów prawnych stron, więc wątpliwości na temat legitymacji do udziału w postępowaniu w charakterze strony należy rozstrzygać na korzyść domagającej się uznania jej za stronę postępowania (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępna pod adresem www. orzeczenia. nsa.gov.pl).

Podkreślić przy tym należy, że uznanie właściciela nieruchomości sąsiedniej za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, mimo że zależy od stwierdzenia, iż planowana budowa w powiązaniu z przepisami prawa wprowadza ograniczenia w zagospodarowaniu jego nieruchomości, nie jest równoznaczne z przeszkodą w udzieleniu pozwolenia na budowę. W ten sposób otwiera się dla właściciela nieruchomości sąsiedniej możliwość udziału w postępowaniu po to, aby mógł, wraz z organem administracji publicznej, strzec przestrzegania tych przepisów prawa, które zostały uchwalone w celu rozwiązywania konfliktów rodzących się pomiędzy właścicielami nieruchomości sąsiednich w związku z wykonywaniem przez każdego z nich prawa własności poprzez zabudowę nieruchomości.

Skarżąca ma w okolicznościach niniejszej sprawy prawo wypowiedzenia się, co do wyników przeprowadzonego badania nasłonecznienia, które ma istotny wpływ na wynik postępowania. Organ nie może z góry założyć, iż skoro inwestycja, w ocenie organu, spełnia normy dotyczące nasłonecznienia, to sąsiednie nieruchomości nie znajdują się w jej obszarze oddziaływania. Właściciele nieruchomości sąsiadujących z budynkiem, który poprzez swoje gabaryty i położenie względem granicy może oddziaływać na nie poprzez ich zacienianie mają prawo do tego, by w trakcie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, jako strona postępowania, zapoznać się z materiałem dowodowym, w tym z wynikami analizy nasłonecznienia i ewentualnie wnieść swoje uwagi czy też zastrzeżenia. Czynności tych mogą zaś dokonać tylko jako strony postępowania administracyjnego. Organ administracji nie może natomiast w żadnym wypadku dążyć do ograniczania kręgu stron postępowania administracyjnego, utrudniając właścicielom nieruchomości dochodzenia swoich praw właścicielskich. W toku postępowania przed organem I instancji i w złożonym odwołaniu skarżąca zresztą kwestionowała spełnienie przez projektowaną zabudowę wymogów dotyczących nasłonecznienia.

Powyższe prowadzi do wniosku, że organ odwoławczy odmawiając skarżącej Wspólnocie przymiotu strony postępowania naruszył przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.

Mając na względzie powyższe okoliczności, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.

Z uwagi na uwzględnienie skargi sprawa będzie ponownie rozpoznawana przez organ odwoławczy, który winien uwzględnić powyższe uwagi przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Uznając zatem skarżącą Wspólnotę za stronę postępowania, na skutek wniesionego przez nią odwołania, organ winien merytorycznie rozpoznać sprawę dotyczącą pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego w G. przy ul. M.

Wobec uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania, przyjmując stosownie do treści art. 205 § 1 tej ustawy, że na koszty te składa się uiszczony przez skarżącą wpis sądowy.