Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 368/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2011-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1-3a
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: par. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 17
journal: Dz.U. 2002 nr 241 poz 2074
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Sędzia SO del. Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), Protokolant Asystent Adam Traczyk, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 29 września 2011 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia [...] roku, nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2011 r., nr [...], wydaną po rozpoznaniu wniosku A.D. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2009 roku Nr 205, poz. 1585 ze zm.), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] odmawiającą A.D. umorzenia należności z tytułu składek w łącznej kwocie [...] zł, obejmującej: składki na ubezpieczenie społeczne za okres od marca 1999 roku do lipca 2005 roku w kwocie [...] zł, składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres od czerwca 1999 roku do lipca 2005 roku w kwocie [...] zł, składki na Fundusz Pracy i FGŚP za okres od stycznia 1999 roku do lipca 2005 roku w kwocie [...] zł, odsetki na dzień 10 lutego 2011 roku w kwocie [...] zł i koszty upomnienia w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono, że odmowa umorzenia należności z tytułu składek nastąpiła z uwagi na niewystąpienie przewidzianej w art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych sytuacji całkowitej nieściągalności, a także okoliczności uzasadniających umorzenie należności pomimo braku stwierdzenia całkowitej nieściągalności – w myśl ust. 3a przywołanego artykułu. Wskazano także na rozważenie możliwości umorzenia należności z tytułu składek na podstawie art. 17 ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 241, poz. 2074 ze zm.), który to przepis zezwala na umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie rentowe w części finansowanej przez płatnika składek i na ubezpieczenie wypadkowe oraz na Fundusz Pracy i na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, należnych za okres od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2001 r. pomimo braku ich całkowitej nieściągalności w przypadku, gdy zobowiązana do ich opłacania jest osoba fizyczna niepodlegająca przepisom ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1287) i przemawia za tym ważny interes tej osoby. Zakład zwrócił przy tym uwagę na uznaniowy charakter instytucji umorzenia należności z tytułu składek.

W szczególności Zakład uznał, że nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia całkowitej nieściągalności, gdyż wobec A.D. prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, w ramach którego egzekucję skierowano do świadczenia rentowego zobowiązanego.

Mając zaś na względzie wynikającą z przytoczonych wcześniej przepisów możliwość umorzenia należności mimo braku całkowitej nieściągalności, Zakład ustalił, że A.D. nie posiada majątku. Wraz z żoną zamieszkuje w domu położonym na nieruchomości stanowiącej własność jego syna. Gospodarstwo rolne obejmujące tę zabudowaną nieruchomość T.D. darowała synowi w dniu 12 lutego 2009 r. Jednocześnie na rzecz zobowiązanego i jego żony ustanowiona została nieodpłatna służebność polegająca na korzystaniu z części domu oraz budynku gospodarczego.

A.D. z uwagi na orzeczoną niezdolność do pracy pobiera świadczenie rentowe w wysokości [...] zł brutto. Ze świadczenia tego dokonywane są potrącenia na poczet egzekwowanej należności w kwotach po [...] zł. Żona zobowiązanego również pobiera świadczenie rentowe – w wysokości [...] zł brutto. Zgodnie z oświadczeniem skarżącego łącznie miesięcznie uzyskują z tych tytułów kwotę [...] zł. Stałe miesięczne wydatki (energia, wywóz śmieci, gaz, telefon) zobowiązany określił na kwotę [...] zł, a wydatki na leki – na kwotę 600 zł miesięcznie. Zatem wskazywane stałe wydatki przewyższają dochód rodziny. Natomiast dołączone do wniosku faktury za leki wskazują, że wydatki z tego tytułu wynoszą średnio ok. [...] zł miesięcznie, a nadto złożony dowód wpłaty potwierdza poniesienie w dniu 24 lutego 2011 roku wydatku na wykonanie badania – w kwocie [...] zł. Zakład nie uwzględnił twierdzeń zobowiązanego o ponoszeniu wyższych kosztów leczenia, podnosząc, że twierdzenia w tym zakresie nie zostały poparte stosownymi dokumentami, a przepis § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365 ze zm.) nakłada na wnioskodawcę ciężar udowodnienia okoliczności z zakresu stanu majątkowego i finansowego, zwłaszcza, gdy Zakład nie ma możliwości potwierdzenia we własnym zakresie wskazanych wydatków.

Zakład podniósł, że ponowna analiza przesłanek ważnego interesu osoby zobowiązanej, który może stanowić podstawę do umorzenia należności, prowadzi do wniosku, iż zobowiązany A.D. nie wykazał, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności. Pomimo wskazywanych przez zobowiązanego kosztów leczenia, w związku z czym stałe miesięczne wydatki przewyższają uzyskiwany dochód, rodzina A.D. nie korzysta z pomocy społecznej, a także reguluje bieżące wydatki. Na tę okoliczność wskazują dołączone do wniosku rachunki wystawione w lutym 2011 roku: za zakup okularów – w kwocie [...] zł, wywóz szamba – [...] zł, telewizję cyfrową – [...] zł i usługi telekomunikacyjne – [...] zł. Wynika z tego zarazem, że dokonywane w toku egzekucji potrącenia ze świadczenia rentowego w kwotach po [...] zł nie pozbawiają zobowiązanego możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb rodziny.

W konkluzji Zakład stwierdził, że okoliczności, na które powołuje się skarżący, nie stanowią wystarczającej przesłanki do uwzględnienia wniosku o umorzenie należności z tytułu składek.

Na powyższą decyzję A.D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

A.D. zakwestionował prawidłowość oceny dokonanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w sytuacji, gdy skarżący od ponad 20 lat leczy się u lekarzy specjalistów różnej specjalności, jego żona także jest chora (tylko w lipcu i sierpniu 2011 roku mają wyznaczone trzy wizyty u lekarzy specjalistów), a jedyne źródło ich utrzymania stanowi renta. Skarżący podniósł, że on i jego żona nie posiadają żadnego majątku, a stan zdrowia nie pozwala na podjęcie jakiejkolwiek pracy; Nie jest zatem możliwe uzyskanie dochodu umożliwiającego opłacenie należności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Zdaniem skarżącego, z uwagi na wskazane powyżej okoliczności jego sytuacja rodzinna i majątkowa jest wyjątkowa.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko oraz argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wyjaśnić należy, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 28 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2009 roku Nr 205, poz. 1585 ze zm.) (dalej jako u.s.u.s.) należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach enumeratywnie wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. W art. 28 ust. 3a u.s.u.s. przewidziano natomiast wyjątek od powyższej zasady w postaci możliwości umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365 ze zm.). Przepisy o umarzaniu należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne stosuje się odpowiednio do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, a także do składek na ubezpieczenie zdrowotne (art. 32 u.s.u.s.).

Jednocześnie stosownie do art. 17 ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 241, poz. 2074 ze zm.; dalej w skrócie jako "ustawa zmieniająca"), Zakład może umarzać należności z tytułu składek:

1) na ubezpieczenie społeczne, na Fundusz Pracy i na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, należnych do dnia 31 grudnia 1998 r.,

2) na ubezpieczenie rentowe w części finansowanej przez płatnika składek i na ubezpieczenie wypadkowe oraz na Fundusz Pracy i na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, należnych za okres od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2001 r.

- pomimo braku ich całkowitej nieściągalności w przypadku, gdy zobowiązana do ich opłacania jest osoba fizyczna niepodlegająca przepisom ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1287), jeżeli przemawia za tym ważny interes tej osoby.

Zawarte w przepisach normujących umarzanie należności z tytułu składek, tj. przepisach ust. 1 i 2 oraz ust. 3a art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a także w art. 17 ustawy zmieniającej sformułowania "mogą być umarzane", "Zakład może umarzać" oznaczają, iż regulacje te należą do sfery uznania administracyjnego, na co trafnie zwrócono uwagę w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uznanie oznacza przyznanie organowi administracji przy podejmowaniu decyzji pewnego stopnia swobody, pozwalającej na wybór spośród kilku prawnie dopuszczalnych wariantów rozstrzygnięć tego, który organ uważa za najbardziej właściwy. Od oceny organu zależy więc czy wydana zostanie decyzja umarzająca należność w całości lub w części. Cechą specyficzną instytucji uznania jest to, że decyzja wydana w tym trybie nie podlega kontroli sądowej z punktu widzenia celowości. Nie oznacza to jednak wyłączenia decyzji uznaniowych całkowicie spod kontroli sądowej. Kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach uznania administracyjnego dotyczy prawidłowości postępowania organu administracji, poprzedzającego wydanie decyzji. W szczególności polega ona na sprawdzeniu czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy zgodnie z regułami postępowania zawartymi w przepisach art. 7, 77 § 1 i 80 kodeksu postępowania administracyjnego, tzn. czy organ w sposób prawidłowy ustalił i rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o umorzeniu lub odmowie umorzenia należności. Wybór treści rozstrzygnięcia przez organ nie może być bowiem dowolny, ale musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 1996 r., sygn. akt II SA 2875/95, Wokanda 1996/6/32).

Przepis art. 7 k.p.a. stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten wyraża jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, zasadę prawdy obiektywnej. Zasada ta oznacza, że na organ administracji publicznej nałożony jest obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością.

Zgodnie natomiast z przepisami art. 77 § 1 i 80 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić czy dana okoliczność została udowodniona. Ocena powinna być oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego.

Ocena całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego - w kontekście mających zastosowanie w sprawie przesłanek prawa materialnego, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.) - winna znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, stanowiącym - stosownie do treści art. 107 k.p.a. - jej integralną część, którego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Braki w tym zakresie uzasadnienia decyzji o charakterze uznaniowym uniemożliwiają - w przypadku jej zaskarżenia - ustalenie czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu uznania administracyjnego. Swobodne uznanie nie może być bowiem tożsame z dowolnością (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14 kwietnia 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 180/05, LEX nr 166546). Przy tym przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje również zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a.

Mając powyższe na względzie należało stwierdzić, że zachodzą podstawy do uchylenia zaskarżonej w sprawie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydanej w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, gdyż decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów proceduralnych: art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie można odmówić zasadności wyrażonemu w zaskarżonej decyzji stanowisku, zgodnie z którym w sytuacji prowadzenia skutecznej w części egzekucji przedmiotowych należności sprawie nie występuje przesłanka całkowitej nieściągalności przewidziana w art. 28 ust. 2 u.s.u.s.

Jednakże zdaniem Sądu Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie rozważył dostatecznie wszystkich okoliczności mogących mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o umorzeniu lub odmowie umorzenia należności z tytułu składek w kontekście regulacji prawnych zawartych w art. 28 ust. 3 a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 17 ustawy zmieniającej.

Wymienione przepisy określają przesłanki możliwości umorzenia należności z tytułu składek pomimo braku ich całkowitej ściągalności, przy czym przesłanki te nie zostały w powołanych przepisach sformułowane w tożsamy sposób.

W art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń mowa jest o "uzasadnionych przypadkach", które zostały zdefiniowane w § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 roku, wydanego na podstawie zawartej w art. 28 ust. 3b u.s.u.s. delegacji ustawowej upoważniającej właściwego ministra do wydania rozporządzenia określającego szczegółowe zasady umarzania, o których mowa w ust. 3a z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie.

Natomiast w myśl art. 17 ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw przesłankę umorzenia należności z tytułu określonych w tym przepisie składek stanowi "ważny interes". Wprowadzając przesłankę umorzenia należności z tytułu składek w postaci "ważnego interesu" ustawodawca nie sprecyzował jednocześnie tego pojęcia ani nie zawarł delegacji dla właściwego organu do określenia zasad umarzania zaległości w oparciu o tę przesłankę. Posługując się kryterium cennym, niedookreślonym, prawodawca pozostawił Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych margines swobody w zakresie oceny stanu faktycznego i konkluzji wynikającej z tej oceny. Pozostawienie takiej swobody uprawnionemu organowi nie oznacza w żadnej mierze dowolności w ocenie stanu faktycznego. Im bardziej bowiem niedookreślone są przesłanki podjęcia decyzji, tym bardziej szczegółowe, przekonujące i pełne musi być uzasadnienie powodów przyjęcia przez organ danego rozumienia danego pojęcia. Organ jest więc zobligowany do udowodnienia poprawności przyjętego przez siebie rozumienia danego pojęcia i przedstawienia argumentów przemawiających za przyjęciem określonego sposobu rozumowania (tak Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 6 stycznia 2010 roku, II GSK 271/09).

Przenosząc przedstawione rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że Zakład w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał na rozważenie możliwości umorzenia należności z tytułu składek na podstawie art. 17 ustawy zmieniającej podnosząc, iż skarżący nie wykazał, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności. W ocenie Sądu powyższe lakoniczne stwierdzenie nie wystarcza do przyjęcia, że organ dostatecznie rozważył czy w sprawie nie występuje przesłanka "ważnego interesu", bowiem organ nie dokonał wykładni pojęcia "ważnego interesu" w rozumieniu art. 17 ustawy zmieniającej i nie przedstawił wywodów pozwalających ocenić czy poprawnie rozumie tę przesłankę i właściwie zastosował przywołany przepis. Jak podniesiono wcześniej, pojęcie "ważnego interesu" nie zostało doprecyzowane w normach obowiązujących przepisów. Tym bardziej więc należało ustalić znaczenie tego pojęcia, a następnie odnieść je do ustaleń faktycznych sprawy. Zaniechanie w tym zakresie stanowi naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.

W niniejszej sprawie organ nie rozważył też akcentowanej przez A.D. w postępowaniu administracyjnym i sądowym okoliczności, iż skarżący i jego żona są osobami schorowanymi, co potwierdzają złożone do akt administracyjnych zaświadczenia lekarskie oraz karty informacyjne leczenia. Organ ograniczył się jedynie do wskazania, że skarżący ma orzeczoną niezdolność do pracy oraz do oceny wielkości wydatków związanych z kosztami leczenia.

Natomiast podkreślić należy, że przewlekła choroba zobowiązanego i członka jego rodziny w sytuacjach przewidzianych w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne stanowi odrębną przesłankę umorzenia należności.

Organ nie rozważył także znaczenia faktu choroby zobowiązanego i jego żony w kontekście przesłanki ważnego interesu zainteresowanego.

Tym samym w postępowaniu administracyjnym nie została wypełniona norma art. 77 § 1 k.p.a.

Zdaniem Sądu należy również uznać, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych w zaskarżonej decyzji przekroczył granice swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), wskutek odmowy w całości wiarygodności twierdzeniom skarżącego co do wysokości wydatków na leczenie w związku z niepełnym udokumentowaniem tych wydatków, bez wezwania skarżącego do złożenia w tym zakresie dodatkowych wyjaśnień, zwłaszcza wobec wynikającego już ze złożonych dokumentów złego stanu zdrowia zobowiązanego. Trzeba zarazem podkreślić, że w świetle zasad doświadczenia życiowego leczenie licznych schorzeń zobowiązanego i jego żony niewątpliwie wiąże się z wydatkami zarówno na zakup leków, jak też związanymi z uzyskaniem porad lekarskich, w tym kosztami dojazdu do lekarzy poza miejsce zamieszkania zobowiązanego i jego żony, na co skarżący wskazywał we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Natomiast z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Zakład bez podjęcia dodatkowych czynności zmierzających do weryfikacji twierdzeń strony nie uwzględnił wszystkich tych wydatków.

Zważyć należy, że spoczywający na zobowiązanym ciężar udowodnienia istotnych w sprawie okoliczności nie zwalnia organu prowadzącego postępowanie od realizacji zasad określonych w art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a., w szczególności od uzupełnienia materiału dowodowego w sytuacji, gdy strona powołuje się na określony stan rzeczy, nie będąc jednak świadomą konieczności przedłożenia stosownych dowodów na okoliczność stwierdzeń wyrażanych lakonicznie bądź ogólnikowo. W wypadku niedostatecznej aktywności strony, organ – w imię realizacji zasady prawdy obiektywnej - winien dodatkowo wezwać stronę do wyjaśnienia przytaczanych okoliczności oraz przedstawienia dowodów i dopiero ewentualny brak odpowiedzi może powodować dla strony postępowania negatywne skutki prawne (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 1998 r., sygn. akt III SA 2792/97, Lex nr 44742).

Ponownie rozpoznając sprawę Zakład Ubezpieczeń Społecznych określi zakres pojęcia "ważnego interesu" osoby zobowiązanej do uiszczenia należności z tytułu składek w rozumieniu art. 17 ustawy zmieniającej. Następnie zaś odniesie tak ustalone rozumienie pojęcia "ważnego interesu" do okoliczności stanu faktycznego sprawy aktualnego na dzień wydania decyzji, ustalonego zgodnie z regułami art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji spełniającemu wymogi art. 107 § 3 k.p.a.

Zakład rozważy również ustalone w powyższy sposób okoliczności sprawy z punktu widzenia przesłanek umorzenia przewidzianych w art. 28 ust. 3 a u.s.u.s., w tym w szczególności przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, mając także na względzie, że jak wynika ze złożonego w postępowaniu sądowym orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] września 2011 roku, A.D. został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy do dnia 30 września 2013 roku, jak również do tego czasu został uznany za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, przy czym stwierdzono, że całkowita niezdolność do samodzielnej egzystencji istniała w dniu [...] sierpnia 2011 roku (orzeczenie k. 30 akt).

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.