Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SAB/Go 41/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2015-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 149 § 1, art. 3 § 8, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 3a, art. 7 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 1984 nr 5 poz 24
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe.
article: art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 i 3, art. 5, art. 13 ust. 1 i 2, art. 14 ust. 2, art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 782
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity
article: art. 23, art. 6
journal: Dz.U. 2014 poz 1182
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Marek Szumilas (spr.) Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2015 r. sprawy ze skargi ze skargi E.S.-C. na bezczynność Dyrektora Ośrodka Sportu i Rekreacji w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Dyrektora Ośrodka Sportu i Rekreacji do załatwienia wniosku E.S.-C. z dnia [...] r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego odpisu wyroku, II. stwierdza, że bezczynność Dyrektora Ośrodka Sportu i Rekreacji nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Dyrektora Ośrodka Sportu i Rekreacji na rzecz skarżącej E.S.-C. kwotę 150 (sto pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

E.S.-C., redaktor naczelna czasopisma "T" pismem z dnia [...] czerwca 2015 roku, zwróciła się do Dyrektora Ośrodka Sportu i Rekreacji, z powołaniem na przepis art. 61 Konstytucji RP, o "przesłanie na adres redakcji danych w zakresie: -zestawienie umów cywilnoprawnych zawartych przez Ośrodek Sportu i Rekreacji w roku 2014 w formie arkusza kalkulacyjnego zawierającego co najmniej dane w zakresie: numer umowy, nazwa kontrahenta (imię i nazwisko w przypadku osób fizycznych), numer REGON/KRS/NIP (w przypadku przedsiębiorstw), wartość umowy, opis czego dotyczy umowa, data zawarcia umowy, data obowiązywania umowy (od-do)".

Dyrektor Ośrodka Sportu i Rekreacji, pismem z dnia [...] czerwca 2015 roku adresowanym do czasopisma "T", poinformował, że: "Po analizie aktualnego stanu prawnego stwierdzić należy, że obowiązujące przepisy nie nakładają na naszą jednostkę obowiązku prowadzenia rejestru umów cywilnoprawnych zawieranych przez Ośrodek Sportu i Rekreacji. Nie prowadzimy również zestawień umów w formie elektronicznej. W związku z powyższym nie jest możliwe udostępnienie ww. rejestru (zestawienia)".

Pismem z dnia [...] czerwca 2015 roku, nazwanym "wezwaniem do wykonania wniosku", E.S.-C. odwołując się do jawności żądanych informacji i popierając wniosek orzecznictwem sądowoadministracyjnym, domagała się udzielenia odpowiedzi w terminie do 7 dni w formie i sposób określony we wniosku pod rygorem podjęcia stosownych kroków prawnych przewidzianych ustawą o dostępie do informacji publicznej oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Dyrektor Ośrodka Sportu i Rekreacji pismem z dnia [...] lipca 2015 roku poinformował wnioskując, że w myśl przepisu art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej podlega ograniczeniom ze względu na prywatność osoby fizycznej oraz tajemnicę przedsiębiorcy. Poinformował nadto, że w myśl przepisów ustawy

o ochronie danych osobowych –przetwarzanie danych jest dopuszczalne gdy osoby, których to dotyczy, wyrażą na to zgodę.

Pismem z dnia [...] lipca 2015 roku, E.S.-C., redaktor naczelna czasopisma "T" wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność Dyrektora Ośrodka Sportu i Rekreacji. Skarżąca zarzuciła Dyrektorowi bezczynność w przedmiocie nieudostępnienia w terminie informacji publicznych, i w ten sposób naruszenie przepisów: art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, oraz art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez nieudostępnienie informacji publicznej zgodnie z wnioskiem w określonym terminie.

Z tej racji wniosła o: zobowiązanie strony przeciwnej do dokonania czynności w zakresie udostępnienia informacji publicznych zgodnie z wnioskiem z dnia [...] czerwca 2015 roku.

Skarżąca przywołała wyżej opisaną wymianę korespondencji i stwierdziła, że udzielone przez Organ odpowiedzi są sprzeczne z wykładnią prawa oraz wyrokami sądów administracyjnych w całej Polsce. Organ nie dopełnił swoich obowiązków i nie udzielił stosownej odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji publicznej, treści pism były wymijające i nieadekwatne do treści wniosku. Żądana przez skarżącą informacja stanowi informacje publiczną, albowiem dotyczy wprost wydatkowania środków publicznych, w ramach zawieranych przez podmiot umów oraz trybu działania i organizacji pracy podmiotu. Zestawienie(rejestr) umów stanowi informację publiczną, jak również informacje o organizacji takich rejestrów. Przedstawienie informacji zupełnie innej niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też informacji wymijającej czy wręcz nieadekwatnej do treści wniosku lub gdy podmiot odma wda jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie świadczy o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej.

Skarżąca podkreśliła, że do dnia wniesienia skargi nie został należycie wykonany wniosek o udostępnienie informacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Ośrodka Sportu i Rekreacji domagał się jej odrzucenia ewentualnie oddalenia. W uzasadnieniu stanowiska podtrzymał argumentację zawartą we wcześniejszych pismach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm. określanej dalej jako p.p.s.a.) sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie zaś do § 2 cytowanego przepisu sąd w przypadku,

o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony

o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

Wniesiona skarga dotyczy bezczynności Dyrektora Ośrodka Sportu i Rekreacji w przedmiocie wniosku z dnia [...] czerwca 2015 roku złożonego przez E.S. – C. jako dziennikarza czasopisma "T" o udzielenie informacji. Występująca z wnioskiem dziennikarka wskazał jako podstawę uzasadniającą wystąpienie z wnioskiem art. 61 Konstytucji RP. Treść tego wniosku wskazuje jednoznacznie, że pochodzi on od czasopisma "T", a zatem od prasy w rozumieniu art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. z 1984 r. nr 5 poz. 24 z zm.) – dalej określanej jako "u.p.p.", nie zaś od E.S. – C. jako osoby fizycznej. Wprawdzie E.S. – C. nie powoływała się w nim na żadne pełnomocnictwo, jednak należy zauważyć, że przedmiotowy wniosek został w nagłówku oznaczonym adresem poczty internetowej czasopisma. Nadto podpisując wniosek podała obok imienia i nazwisk informację, że jest dziennikarzem. Brak jest zatem podstaw, by przyjąć, że z wnioskiem o udzielenie informacji E.S. – C. w niniejszej sprawie występowała w imieniu własnym, a nie jako dziennikarz czasopisma "T". W piśmie z dnia [...] czerwca, będącym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, obok swojego imienia i nazwisk zawarła informację, że jest redaktorem naczelną czasopisma "T". W takiej sytuacji interes prawny w sprawie zainicjowanej tym wnioskiem będzie miał dziennik, a w konsekwencji redaktorowi naczelnej takiego dziennika - jako osobie kierującej na mocy art. 25 ust. 1 u.p.p. jego redakcją – przysługuje legitymacja do wniesienia skargi w takim postępowaniu (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Gorzowie Wlkp. z dnia 28 stycznia 2015 roku, w spr. II SAB 145/14, w Lublinie z dnia 6 maja 2014 roku, w spr. II SAB/Lu 147/14 i z dnia 20 maja 2014 roku, w spr. II SAB/Go 120/14 oraz w Warszawie z dnia 11 września 2014 roku w spr. II SAB/Wa 328/14 ). Jak wskazano wyżej redaktorem naczelną tego czasopisma jest E.S. – C..

Wskazać w tym miejscu należy, iż zgodnie z art. 3 a u.p.p. w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej ( Dz.U. z 2014 roku, poz. 782) zwanej dalej u.d.i.p. Natomiast art. 4 ust. 1 u.p.p. poszerza katalog podmiotów zobowiązanych do udzielania prasie informacji o podmioty niewymienione w u.d.i.p. tj. o przedsiębiorców i podmioty niezaliczone do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku. Rozszerzenie uprawnienia wynikającego z art. 61 Konstytucji oraz u.d.i.p. ma na względzie zadania jakie pełni prasa w demokratycznym społeczeństwie ( por. E. Czarny-Drożdzejko, Karna ochrona prawa do informacji publicznej, LEX 2013 Nr 51998 ). Dla wskazania właściwego trybu dostępu do określonej informacji, w sytuacji, gdy wnioskuje o nią prasa, decydujące znaczenie ma ocena charakteru tej informacji oraz adresata wniosku. Jeżeli wniosek taki będzie dotyczył informacji publicznej i zostanie skierowany do podmiotu zobowiązanego na mocy art. 4 ust. 1 u.d.i.p. do udostępniania informacji publicznej właściwym dla jego załatwienia będzie tryb określony w przepisach u.d.i.p. W przypadku gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej prasie informacji tej nie udziela i nie wydaje w tym przedmiocie żadnego aktu redaktorowi naczelnemu czasopisma przysługuje skarga do sądu administracyjnego na bezczynność na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. ( por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2013 roku w spr. sygn. I OSK 89/13 oraz z dnia 12 kwietnia 2013 roku, w spr. I OSK 319/14 ).

Dla oceny, czy organ pozostaje w bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej, czego dotyczy niniejsze postępowanie, istotne znaczenie ma ustalenie, iż dysponuje on informacją, która jest informacją publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. oraz że jest on podmiotem zobowiązanym do udostępnienia tej informacji. Przy czym, stosownie do treści art. 4 ust. 3 u.d.i.p., podmioty określone w ust. 1 i 2 tego artykułu są zobowiązane do udzielenia informacji, jeśli są w jej posiadaniu. W dalszej kolejności ustaleniu podlega, czy organ udostępnił żądaną informację (lub podjął inne ustawą określone czynności) w określonym ustawą terminie ( art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.).

Celem skargi na bezczynność, w świetle przywołanej regulacji, pozostaje doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub dokonania wynikającej z przepisów prawa czynności w sprawie wszczętej żądaniem strony. Z treści powyższego przepisu wynika więc a contrario, że niewykonanie przez organ tego obowiązku uzasadnia uwzględnienie skargi, natomiast nałożenie grzywny ma charakter fakultatywny.

Mając na uwadze przedmiot skargi wskazać należy, że przepisy nie określają na czym polega stan zaskarżalnej bezczynności. W tej kwestii w doktrynie i orzecznictwie ukształtował się pogląd, że sankcjonowana bezczynność istnieje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ (podmiot zobowiązany) nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie inny akt ) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu (podmiotu zobowiązanego), że stosowny akt nie powinien zostać wydany lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, wyrażającym się np. w odmowie wydania decyzji w związku z błędnym przekonaniem, że załatwienie sprawy nie wymaga jej wydania ( vide: T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2011 r., s. 109-110; wyrok WSA w Warszawie z 12 kwietnia 2007 r., II SAB/Wa 71/06, LEX nr 334271).

W kwestii dopuszczalności skargi na bezczynność dodać jeszcze należy, że jej wniesienie nie zostało przez ustawodawcę ograniczone żadnym terminem. Ponadto, w odniesieniu do skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie obowiązuje wymóg poprzedzenia jej wniesienia żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej.

Istota rozpoznawanej sprawy sprowadzała się do oceny czy w dacie wniesienia skargi, a w szczególności w dacie wyrokowania Dyrektor Ośrodka Sportu i Rekreacji, jako adresat wniosku skarżącego z dnia [...] czerwca 2015 roku o udzielenie informacji publicznej, pozostawał w bezczynności w zakresie jego rozpatrzenia, czy też podjął właściwe, wynikające z przepisów prawa czynności, skutkujące niewystępowaniem lub ustąpieniem tego stanu.

W myśl przepisu art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2. Stosownie do treści ust. 2 art. 13 ustawy, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Zgodnie zaś z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej następuje w sposób i formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia nie umożliwiają jej udostępnienia w żądany sposób i formie. Jeżeli natomiast informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się ( ust. 2 art.14u.d.i.p.) co następuje w drodze decyzji ( art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).

Analiza przytoczonych regulacji wskazuje, że realizacja wniosku o dostęp do informacji publicznej powinna nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, chyba że istnieją powody, które uniemożliwiają udzielenie informacji publicznej bez nieuzasadnionej zwłoki. W takim przypadku podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, powiadamia wnioskodawcę w terminie 14 dni o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Dopiero ewentualny bezskuteczny upływ wyznaczonego w powiadomieniu terminu i nieudzielenie informacji publicznej przez dysponenta informacji może świadczyć o jego zwłoce w zakresie rozpatrzenia wniosku i stanowić podstawę do złożenia skargi na bezczynność ( vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2005 roku, w spr. I OSK 1209/04, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2014 roku, w spr. I OSK 1027/14). Ta sytuacja nie wyczerpuje jednak przypadków w których dopuszczalna jest skarga na bezczynność organu w udostępnieniu żądanej informacji publicznej.

Konsekwencją uznania, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej, a wniosek o jej udostępnienie skierowano do podmiotu zobowiązanego do jej udostępnienia, jest obowiązek organu do podjęcia działań wymaganych ustawą o dip. Nakazuje ona organowi albo udostępnić informację publiczną zgodnie z wnioskiem, co ma postać czynności materialno-technicznej albo odmówić jej udostępnienia ( w całości lub części). Odmowa udzielenia informacji publicznej następuje wtedy, gdy zastosowanie znajduje regulacja zawarta w przepisie art. 5 u.d.i.p., zgodne z którym prawo do informacji podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie tajemnic ustawowo chronionych lub w sytuacji gdy wnioskodawca żądając udzielenia tzw. informacji publicznej przetworzonej nie wykazał szczególnie uzasadnionego interesu publicznego. W takiej sytuacji odmowa udzielenia informacji publicznej następuje w formie decyzji administracyjnej o jakiej mowa w art. 16 u.d.i.p..

Natomiast w przypadku uznania przez adresata wniosku, że żądana informacja nie nosi cech informacji publicznej, albo podlega ona udostępnieniu w oparciu o inne podstawy prawne ( vide: art. 1 ust. 2u.d.i.p.) lub w sytuacji nieposiadania przez organ żądanej informacji, wystarczające jest przekazanie wnioskodawcy wyjaśnienia o przyczynie nieudzielania informacji. W takich sytuacjach działanie organu powinno przybrać formę pisma ( vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2013 roku, w spr. I OSK 2571/12, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 października 2013 roku, w spr. II SAB/Sz 73/13).

O bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, poza przypadkiem już wskazanym, można mówić również wówczas, gdy podmiot zobowiązany (organ) nie podejmuje żadnych działań wobec wniosku o udzielenie informacji publicznej lub odmawia udzielenia takiej informacji w nieprzewidzianej dla tej czynności formie prawnej, względnie nie podejmuje żadnej innej czynności uzasadnionej przepisami ustawy o dip. Na równi z niepodjęciem przez organ określonych czynności względem wniosku o udostępnienie informacji publicznej należy traktować także udzielenie wnioskodawcy informacji innej niż ta, o którą wnioskował, a także przedstawienie informacji nie będącej pełną odpowiedzią na wniosek zainteresowanego ( vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 września 2013 r. w sprawie II SAB/Sz20/13 ).

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że rola sądu administracyjnego przy rozpoznawaniu skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej powinna polegać na ochronie prawa wnioskodawcy do jej uzyskania ( vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2013 roku, w spr. I OSK 2571/12 ). Rozpoznając skargę na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej sąd administracyjny musi ocenić, jakie działania organ podjął w celu załatwienia wniosku, czy dokonał tego w prawem wymaganej formie, a jeśli udzielił żądanej informacji, czy została ona udzielona w pełni, a więc czy wywiązał się ze wszystkich obowiązków nałożonych ustawą ( vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 kwietnia 2013 roku, w spr. I OSK 3109/12 ). W sytuacji gdy na wniosek określonego podmiotu żądającego udzielenia informacji publicznej organ, do którego został on skierowany, odpowiada wnioskodawcy pismem, badanie sądu administracyjnego obejmuje ocenę, czy kierując do wnioskodawcy pismo określonej treści podmiot zobowiązany zwolnił się z obowiązku załatwienia sprawy w inny sposób, czy też nadal pozostaje w bezczynności.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem wniosku skarżącej z dnia [...] czerwca 2015 roku było żądanie zestawienia umów cywilnoprawnych zawartych przez Ośrodek Sportu i Rekreacji w roku 2014 w formie arkusza kalkulacyjnego zawierającego co najmniej dane w zakresie: numer umowy, nazwa kontrahenta ( imię i nazwisko w przypadku osób fizycznych) numer REGON/KRS/NIP, wartość umowy, opis czego dotyczy umowa, data zawarcia umowy, data obowiązywania umowy. Taki przedmiot wniosku wymaga rozstrzygnięcia czy Ośrodek Sportu i Rekreacji jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. do udzielenia informacji publicznej zobowiązane są nie tylko władze publiczne, ale także inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Termin "zadania publiczne" jest bowiem pojęciem szerszym od terminu "zadania władzy publicznej" (art. 61 Konstytucji RP). Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym, bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 u.d.i.p. zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP, ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności ustawowego przekazywania tych zadań ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2013 roku, w spr. I OSK 1858/13 ).

Niewątpliwie Ośrodek Sportu i Rekreacji jest podmiotem wykonującymi zadania publiczne, a przez to objęty jest regulacją art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.. Dodać należy, że Ośrodek Sportu i Rekreacji jest jednostką budżetową Miasta tym samym jako samorządowa jednostka organizacyjna, jest w świetle art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o dip, podmiotem zobowiązanym do udostępnienia posiadanej przez siebie informacji publicznej. Nie tylko bowiem organy władzy publicznej, ale wszelkie podmioty wykonujące zadania publiczne są zobowiązane do udostępniania informacji publicznej. Zatem nawet jeśli kierownik samorządowej jednostki organizacyjnej ( w tym przypadku dyrektor OSiR-u) nie jest organem administracji publicznej sensu stricto, to na gruncie ustawy o dip posiada w pewnym zakresie samodzielną pozycję, będąc podmiotem mającym obowiązek samemu – we własnym imieniu – udostępniać posiadaną informację publiczną ( vide: wyrok wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 7 maja 2014 roku, w spr. II SAB/Go 37/14 ).

Mając powyższe na uwadze do oceny pozostała kwestia, czy żądane przez skarżącego informacje mieszczą się w zakresie rzeczowym pojęcia informacji publicznej.

Sąd zważył w tym względzie, iż zakres pojęcia informacji publicznej interpretować należy szeroko, uwzględniając okoliczność, iż prawo do dostępu do informacji publicznej jest konstytucyjnym prawem podmiotowym wyrażonym w art. 61 ust. 1 Konstytucji zgodnie, z którym obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz podmiotów pełniących funkcje publiczne. Naczelny Sąd Administracyjny zwracał uwagę, że ustawodawca, formułując w art. 61 Konstytucji zasadę "prawa do informacji", wyznaczył tym samym podstawowe reguły wykładni tego uprawnienia. Jeżeli bowiem stanowi ono prawo konstytucyjne to ustawy określające tryb dostępu do informacji powinny być interpretowane w taki sposób, aby gwarantować obywatelom i innym osobom oraz jednostkom szerokie uprawnienia w tym zakresie, a wszelkie wyjątki winny być rozumiane wąsko. Oznacza to stosowanie w odniesieniu do tych ustaw takich zasad wykładni, które sprzyjają poszerzaniu, a nie zawężaniu obowiązku informacyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2003 roku, w spr. II SAB 199/03 oraz z dnia 7 grudnia 2010 roku, w spr. I OSK 1774/10 ).

Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 tej ustawy. Art. 6 u.d.i.p. zawiera przykładowy, otwarty katalog typowych informacji publicznych. Wyliczenie w nim dokonane nie tworzy jednakże zamkniętego katalogu źródeł i rodzajów informacji publicznej. Powołany przepis określa przedmiotowo, jakie informacje podlegają udostępnieniu w trybie tej ustawy. O zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu powołanej ustawy decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji. Dlatego też doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę ustawy, a także konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji publicznej, za informację publiczną uznaje wszelkie informacje dotyczące faktów zarówno wytworzonych przez władzę publiczną lub inny podmiot wykonujący funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa w zakresie powierzonych kompetencji ( por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2008 roku, w spr. I OSK 315/08, z dnia 30 października 2002 roku, w spr. II SA 181/02, z dnia 20 października 2002 roku, w spr. II SA 1956/02 oraz z dnia 30 października 2002 roku, w spr. II SA 2036-2037/02 , wyroki Wojewódzkich Sadów Administracyjnych: w Poznaniu z dnia 9 lutego 2007 roku, w spr. IV SA/Po 994/06, w Szczecinie z dnia 5 sierpnia 2010 roku, w spr. II SAB/Sz 7/10, nadto M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 28).

W szczególności, stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c i f u.d.i.p. informację publiczną stanowi informacja o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w tym o przedmiocie ich działalności, kompetencjach oraz majątku, którym dysponują. Ponadto informację publiczną, w myśl art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d, stanowią informacje dotyczące majątku publicznego, w tym majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w lit. a-c, oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach. Stąd nie tylko informacja dotycząca realizacji wspomnianych obowiązków z zakresu administracji, ale także dotyczących funkcjonowania tego podmiotu oraz kwestii organizacyjnych, sposobu finansowania tej działalności, ponoszonych wydatków związanych z funkcjonowaniem podmiotu wykonującego zadania publiczne stanowi informację publiczną ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 05 kwietnia 2013 roku, w spr. I OSK 89/13).

Wobec takiego rozumienia informacji publicznej nie można mieć wątpliwości,

że żądane informacje w zakresie wskazanym we wniosku z dnia [...] października 2014 roku stanowią informację publiczną. W ocenie Sądu umowy cywilnoprawne, w zakresie wskazanym we wniosku, jako dotyczące dysponowania majątkiem komunalnym w zakresie przydanych kompetencji związanych z wykonywaniem zadań publicznych stanowią informację publiczną i z tej racji powinny być udzielone każdemu obywatelowi, zaś prasie w szczególności.

W piśmie z dnia [...] lipca 2015 roku, Dyrektor Ośrodka Sportu i Rekreacji wskazał, że dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, zaś przetwarzanie danych osobowych dopuszczalne jest tylko wtedy gdy osoba, której dotyczą wyrazi na to zgodę.

Prawo dostępu do informacji publicznej jest publicznym prawem podmiotowym, nie ma jednak charakteru bezwzględnego. Ustawodawca ograniczył dostęp do informacji publicznej respektując konieczność uwzględnienia innych chronionych dóbr, w tym ustawowo określoną ochronę wolności i praw innych osób, co wprost wynika z art. 61 ust. 3 i art. 31 ust. 2 Konstytucji.

Ograniczenia dostępności informacji publicznej i kryteria ważenia kolidujących ze sobą wartości, podlegają ocenie z punktu widzenia mechanizmu proporcjonalności. Określając bowiem konstytucyjne wolności i prawa obywatela, prawodawca dostrzega potrzebę wprowadzania ograniczeń tych dóbr. Przedkłada jedno dobro konstytucyjne nad drugie, wytyczając tym samym granice korzystania z wolności i praw, tworząc swoistą hierarchię dóbr, mieszczącą się w ich konstytucyjnych relacjach. Ograniczając pewną sferę wolności konstytucyjnej obywatela przepis ustawy musi czynić to w sposób, który przede wszystkim nie naruszy jej istoty i nie spowoduje zachwiania relacji konstytucyjnego dobra, które jest ograniczane (prawo do informacji publicznej), do celu, jaki temu przyświeca, który to cel musi być kwalifikowany w kategoriach wartości konstytucyjnej (interes jednostki, interes Państwa). Chodzi zatem o prawidłowe wyważenie proporcji, jakie muszą być zachowane, by przyjąć, że dane ograniczenie wolności obywatelskiej nie narusza konstytucyjnej hierarchii dóbr (zasada proporcjonalności).

Wymienione zasady konstytucyjne zostały skonkretyzowane w ustawach. Artykuł 2 ust. 1 u.d.i.p. przyznaje każdemu prawo dostępu do informacji publicznej, która została zdefiniowana w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., z zastrzeżeniem ograniczeń przewidzianych w art. 5 u.d.i.p., w tym zwłaszcza prywatności osoby fizycznej (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.). Z kolei, ustawa z dnia 24 sierpnia 1997 toku o ochronie danych osobowych ( tj. Dz. U. z 2014 roku, poz. 1882) dalej nazywana jako u.o d.o., proklamuje w bardzo szerokim zakresie ochronę tych danych, za które uważa się wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej (art. 6 u.o.d.o.). Przetwarzanie danych osobowych oznacza m.in. ich udostępnianie (art. 7 pkt 2 u.o.d.o.). Zostało ono uznane za dopuszczalne tylko w sytuacjach szczegółowo określonych w art. 23 u.o.d.o..

Danymi osobowymi zgodnie z art. 6 u.o.d.o., są wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej. W myśl art. 1 ust. 1 u.o.d.o. każdy ma prawo do ochrony dotyczących go danych osobowych. Przetwarzanie danych osobowych może mieć miejsce ze względu na dobro publiczne, dobro osoby, której dane dotyczą lub dobro osób trzecich w zakresie i trybie określonym ustawą. Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.o.d.o. ustawę stosuje się do organów państwowych, organów samorządu terytorialnego oraz do państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych ( zobacz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 2 grudnia 2014 roku, w spr. II SAB/Op 67/14).

Danymi osobowymi w rozumieniu ustawy są z pewnością informacje pozwalające na określenie tożsamości osoby, czyli: imię, nazwisko, adres, numery PESEL i NIP. Ochrona danych osobowych polega między innymi na określeniu kiedy dozwolone, a kiedy zabronione jest ich przetwarzanie (por. wyrok NSA z 17 listopada 2000 r., sygn. akt II SA 1860/00).

Zasady przetwarzania danych osobowych reguluje art. 23 u.o.d.o. Przesłankami dopuszczalności przetwarzania tych danych są miedzy innymi:

a) zgoda osoby, której dane dotyczą ( art. 23 ust. 1 pkt 1),

b) gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisów prawa ( art. 23 ust. 1 pkt 2).

W wyroku z dnia 15 lutego 2008 r., I CSK 358/07 (OSNC 2009, nr 4, poz. 63) Sąd Najwyższy przyjął, że należy podzielić dominujący w literaturze i orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego pogląd, iż prawo do ochrony danych osobowych wywodzi się bezpośrednio z takich dóbr osobistych, jak godność człowieka oraz prawo do prywatności (por. m.in. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 lutego 2002 roku, U 3/01, OTK-A 2002, nr 1, poz. 3, i z dnia 12 listopada 2002 roku, SK 40/01, OTK-A 2002, nr 6, poz. 81).

Zgodnie z powołanym przepisem art. 5 u.d.i.p., dostęp do informacji publicznej może podlegać ograniczeniom ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Jeżeli natomiast informacja dotyczy osób pełniących funkcje publiczne i ma związek z pełnieniem tych funkcji lub gdy osoba fizyczna bądź przedsiębiorca zrezygnują z przysługujących im praw, dostęp do informacji nie może zostać ograniczony z powołaniem się na ochronę prywatności lub tajemnicy przedsiębiorcy.

Skoro wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie powoduje automatycznego jej udostępnienie, ale wymaga zweryfikowania przesłanek ograniczających dostępność informacji, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p., to głównym celem postępowania o udostępnienie informacji dotyczących osób fizycznych jest wyjaśnienie, czy osoby te pełnią funkcje publiczne w rozumieniu art. 5 ust. 2 ustawy. Wówczas bowiem ograniczenia dostępności informacji nie mają zastosowania.

Podstawową przesłanką, która umożliwia zastosowanie art. 5 ust. 2 ustawy, jest zatem jednoznaczne ustalenie, czy osoba, której dotyczy żądana informacja publiczna jest osobą pełniącą funkcję publiczną. Dopiero bowiem zbadanie tej okoliczności pozwala na prawidłowe ustalenie możliwości zastosowania ograniczeń wynikających z art. 5 ust 2 ustawy. Jeżeli żądana informacja dotyczy osoby pełniącej funkcję publiczną i ma związek z pełnieniem tej funkcji, to organ zobowiązany do jej udzielenia nie może odmówić udostępnienia takiej informacji z uwagi na ograniczenia wynikające z art. 5 ust 2 ustawy ( zobacz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 października 2015 roku, w spr. II SAB/Gd 152/15).

Jeżeli w toku rozpatrywania wniosku pojawi się okoliczność wyłączająca udostępnienie informacji publicznej m.in. z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, jedyną dopuszczalną formą postępowania organu będzie odmowa udostępnienia takiej informacji w trybie uregulowanym w art. 17 w zw. z art. 16 u.d.i.p. Dopiero wówczas podmiot zobowiązany uchroni się od zarzutu bezczynności przenosząc tym samym spór na drogę oceny zasadności rozstrzygnięcia odmawiającego udostępnienia informacji publicznej. Wypada jednakże podkreślić, że niewystarczającym będzie samo powołanie się na tajemnicę przedsiębiorcy bez szczegółowego rozwinięcia w jakim aspekcie tajemnicę tę należałoby ocenić (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2014 roku, w spr. I OSK 2143/13).

Dyrektor Ośrodka Sportu i Rekreacji, w związku z wnioskiem skarżącej z dnia [...] czerwca 2015 roku, zobowiązany był w drodze czynności materialno-technicznej udzielić oczekiwanej informacji publicznej albo pismem powiadomić, że informacji takiej nie posiada albo wydać decyzję odmowną o czym stanowi art. 16 ust. 1 u.d.i.p.. W rozpatrywanej sprawie, na powyższy wniosek, Dyrektor udzielał odpowiedzi w pismach z dnia [...] czerwca 2015 roku oraz [...] lipca 2015 roku. Obydwa pisma nie spełniają wyżej opisanego sposobu załatwienia sprawy.

W orzecznictwie sądów administracyjnych panuje ugruntowany pogląd, zgodnie z którym jeżeli organ nie udzielił żądanej przez stronę informacji publicznej ani też nie wydał w tej sprawie decyzji, to takie zachowanie organu oznacza pozostawanie w bezczynności ( vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 grudnia 2013 roku, w spr. II SAB/Wa 504/13; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2013 roku, w spr. I OSK 2999/12;).

Wobec tego Dyrektor Ośrodka Sportu i Rekreacji zobowiązany był do merytorycznego rozpoznania wniosku Spółki, a całkowity brak odniesienia się do żądań w nim zawartych w przepisanej prawem formie, potwierdza bezczynność organu i czyni skargę uzasadnioną. Zaskarżalna bezczynność pozostaje bowiem w istocie stanem sprawy, którego istnienie sąd administracyjny ocenia nie w dacie wniesienia skargi, a jej rozstrzygania. Rozpoznanie wniosku skarżącej powinno nastąpić w jeden ze sposobów wyżej opisanych. W przypadku wydania decyzji odmownej obowiązkiem Dyrektora będzie sporządzenie jej uzasadnienia odpowiadającego wymogom art. 107 §3 k.p.a..

Zadaniem uzasadnienia, stanowiącego integralny składnik decyzji, jest wyjaśnienie jej dyspozycyjności jakim jest rozstrzygnięcie ( zobacz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2000 roku, w spr. I SA/Kr 856/98, Lex 43041). Uzasadnienie powinno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Motywy decyzji powinny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej ( zobacz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2014 roku, w spr. II GSK 1899/12 ). Prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienia decyzji administracyjnej ma podstawowe znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a., a realizowanej na mocy art. 107 § 3 tego aktu prawnego. Mocą tej zasady organ obowiązany jest do wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Treść uzasadnienia winna obrazować szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania konkretnego rozstrzygnięcia oraz wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygniecie. Obowiązkiem organu odwoławczego przy uzasadnianiu decyzji jest szczegółowe ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w odwołaniu (zobacz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 28 sierpnia 2014 roku, w spr. II SA/Go 441/14).

Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności Sąd, z powołaniem się na przepis art. 149 § 1 p.p.s.a. zobowiązał Dyrektora Ośrodka Sportu i Rekreacji do załatwienia wniosku skarżącej w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku w sprawie.

W myśl powołanego przepisu art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłość zobowiązany jest jednocześnie do stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa lub też stany te co prawa wystąpiły lecz nie miały charakteru rażącego.

Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność nie nosi znamion rażącego naruszenia prawa. Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a., jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań możemy powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 roku, w spr. I OSK 675/12 ). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne ( por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812).

W ocenie Sądu z taką sytuacją nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, bowiem nieudzielenie informacji publicznej w przewidzianym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. terminie nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych przez u.d.i.p., lecz wynikało - o czym świadczy treść skierowanego do strony pisma z dnia [...] czerwca 2015 roku oraz [...] lipca 2015 roku. W świetle powyższych przesłanek stwierdzona bezczynność Dyrektora nie miała charakteru rażącego, o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku.

Zważywszy na wynik sprawy ( art. 200 ppsa ), uwzględniony został wniosek strony skarżącej ( pkt 3 skargi ) o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego.