Postanowienie NSA, sygn. akt II GSK 1788/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 183 par. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia del. WSA Inga Gołowska (spr.) Protokolant Karol Sienkiewicz po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prokuratora Okręgowego w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 11 lipca 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 528/12 w sprawie ze skargi Uniwersytetu Z. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w przedmiocie objęcia ubezpieczeniami społecznymi i wymiaru składek postanawia: 1. uchylić zaskarżony wyrok, 2. odrzucić skargę.


UZASADNIENIE

1. Wyrok Sądu I instancji i pierwszej instancji i przedstawiony przez ten Sad tok postępowania przed organami administracji.

1.1. Wyrokiem z 11 lipca 2012r. sygn. akt: VII SA/Wa 528/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę U. Z. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z [...] czerwca 2010r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sprawie objęcia ubezpieczeniem społecznym.

1.2. Sąd I instancji podał, że decyzją z [...] czerwca 2010r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...], działając z upoważnienia Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, po rozpatrzeniu odwołania U. Z., na podstawie art. 180§1 i art. 156§1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. dalej- k.p.a.), w związku z art. 83 a ust. 2 ustawy z 13 stycznia 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2009r. Nr 205, poz. 1585, dalej-u.s.u.s.) utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z [...] kwietnia 2010r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z [...] czerwca 2006r., nr [...] znak: [...] w przedmiocie objęcia ubezpieczeniami społecznymi J.A. w okresie od 1 listopada 2002r. do 30 czerwca 2003r., od 1 października 2003r. do 30 czerwca 2004r., od 1 października 2004r. do 30 stycznia 2005r. i wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe, zdrowotne i na fundusz Pracy za miesiące: marzec 2003r., maj 2003r., czerwiec 2003r., lipiec 2003r., grudzień 2003r., luty 2004r. i marzec 2005r.

Uzasadniając decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, organ nie orzeka co do istoty sprawy tak jak w postępowaniu odwoławczym. Ustala jedynie czy i do jakich naruszeń prawa doszło w postępowaniu zwykłym, a następnie ocenia czy naruszenia te miały charakter rażący. Wskazane w sprzeciwie Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] zarzuty miały charakter zarzutów w postępowaniu odwoławczym i dotyczyły naruszenia prawa procesowego, polegającego na zaniechaniu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i niezapewnienia stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Prokurator nie wyjaśnił jaki istotny wpływ na wynik sprawy mogły mieć te nieprawidłowości i czy uzupełnienie postępowania mogłoby wpłynąć na wydanie odmiennego rozstrzygnięcia.

Organ zaznaczył, że Prokurator wskazując na naruszenie prawa materialnego art. 6 ust. 1, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1 i art. 13 u.s.u.s., stwierdził, że przepisy te zastosowano wobec Skarżącego mimo, że nie pozostawał on z U. Z. w stosunku pracy.

W odwołaniu od decyzji I instancji pełnomocnik U. Z. podniósł, że ZUS w [...] nie wziął pod uwagę faktu, że wskutek odwołań osób nie będących pracownikami U.Z. od decyzji w przedmiocie objęcia tych osób ubezpieczeniami społecznymi decyzje te zostały zmienione w ten sposób, że osoby te nie zostały objęte obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi. W pozostałych zaś sprawach ZUS uwzględnił wniesione odwołania za uzasadnione i uchylił decyzje we własnym zakresie. Pełnomocnik stwierdził, że zaskarżone decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, a w szczególności w wyniku błędnej wykładni przepisów prawa materialnego. Dokonana przez sąd kwalifikacja prawna umów cywilnoprawnych, zdaniem odwołującego, ma również zastosowanie do pozostałych umów objętych kontrolą ZUS, a to ze względu na tożsamość stanu faktycznego i prawnego. Zdaniem organu nie każde naruszenie prawa procesowego może być kwalifikowane jako rażące. Przypisanie decyzji wady nieważności w przypadku naruszenia przepisów proceduralnych dopuszczalne jest bowiem wyłącznie wtedy, gdy ich naruszenie ma charakter rażący i pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy.

Odnosząc się do zarzutu, że nie zawiadomiono stronę o możliwości wypowiedzenia się na okoliczność zebranego materiału dowodowego wyjaśniono, że zarzut ten był nieuzasadniony. Strona została zawiadomiona o możliwości wypowiedzenia się, a ponadto zaskarżona decyzja została J. A. doręczona i mógł on w zwykłym trybie wnieść odwołanie. Tymczasem, jak sam oświadczył, świadomie nie odwołał się od decyzji z uwagi na natłok pracy zawodowej. Jako nieuzasadniony organ ocenił również zarzut błędnej wykładni przepisów o obowiązkowym ubezpieczeniu społecznym pracowników. Rażące naruszenie prawa nie może bowiem polegać, na odmiennej interpretacji przepisów przy dokonywaniu kwalifikacji umów, musi być bowiem oczywiste. Zarzuty rażącego naruszenia prawa dotyczyły charakteru stosunku prawnego łączącego strony, a mając powyższe na uwadze brak było podstaw do ustalenia, że zastosowanie przepisów dot. stosunku pracy jest rażącym naruszeniem prawa. Zamiar zawarcia umowy o dzieło nie nadaje jej cywilnoprawnego charakteru, gdy zatrudnienie wskazuje w przeważającym stopniu na elementy stosunku pracy (wyrok SN z 9 lipca 2008r. sygn. akt: I PK 315/07).

2. Skarga do Sądu I instancji.

2.1. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. na powyższą decyzję wniósł U. Z. wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów według norm przepisanych, zarzucając:

1. naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7,8,10§1, 77§1, 107§3 k.p.a. w zw z art. 123 u.s.u.s. polegające na zaniechaniu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i niezapewnieniu stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz błędnym wskazaniu w uzasadnieniu faktycznym decyzji rodzaju czynności wykonywanych przez J. A. na rzecz U. Z., w następstwie czego doszło do niedostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i wydania decyzji w oparciu o nieaktualny materiał dowodowy w wyniku utrzymania w mocy decyzji ZUS Oddział w [...] z [...] czerwca 2006r. , nr [...];

2. naruszenie prawa materialnego tj. art. 156§1 pkt 2 k.p.a. w zw z art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 1, 12 ust. 1 i art. 13 pkt 1 u.s.u.s., art. 66 ust. 1 pkt 1a ustawy z 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 164, poz. 1027 ze zm.) oraz art. 104 ust. 1 pkt 1a ustawy z 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 69, poz. 415 ze zm.), polegające na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu ww. przepisów do okoliczności wskazanych w sprzeciwie Prokuratora Okręgowego w [...];

3. naruszenia prawa materialnego, tj. art. 15, 127§2 k.p.a. w zw z art. 60 ust. 5 u.s.u.s., polegające na tym, iż decyzja z [...] czerwca 2010r. nr [...] została wydana przez zastępcę Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...].

2.2. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

2.3. Postanowieniem z 16 września 2010r. sygn. akt: I SA/Go 874/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. W. odrzucił powyższą skargę przyjmując, że sprawa ta nie należy do właściwości sądów administracyjnych.

2.4. Skargę kasacyjną na to postanowienie wniósł Prokurator Okręgowy w [...] i U. Z. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 7 grudnia 2010r. sygn. akt: II GSK 1360/10 uchylił zaskarżone postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że zgodnie z art. 83a ust. 2 u.s.u.s. decyzje ostateczne Zakładu, od których nie wniesiono odwołania do właściwego sądu, mogą być z urzędu przez Zakład uchylone, zmienione lub unieważnione, na zasadach określonych w k.p.a. Istnieje zatem wyjątkowo możliwość weryfikowania takich decyzji w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym. Przepis ten powinien być interpretowany w sposób wykluczający możliwość powstania kolizji pomiędzy postępowaniami, wynikających z poddania tej samej decyzji kontroli sądu powszechnego oraz kontroli administracyjnej i sądowoadministracyjnej. Kolizja taka miałaby miejsce w przypadku przyjęcia, że strona może na podstawie art. 83a ust. 2 u.s.u.s. żądać w postępowaniu administracyjnym stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji organu rentowego, która była wcześniej kontrolowana przez sąd powszechny-bowiem wówczas w istocie orzeczenia sądu powszechnego byłyby kontrolowane w inicjowanym przez stronę nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił pogląd zaprezentowany w wyroku NSA z 3 lipca 2008r. sygn. akt: II GSK 240/08 wskazując, że art. 83a ust. 2 u.s.u.s. pozwala na weryfikację, z urzędu w postępowaniu administracyjnym ostatecznych decyzji administracyjnych, ale wyłącznie pod warunkiem, że od takiej decyzji nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu powszechnego. Od decyzji z [...] czerwca 2006r. nie wniesiono odwołania do sądu powszechnego i uznał, że w takiej sytuacji decyzja ta mogła być kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym wszczętym z urzędu, a decyzje organu podlegały kontroli sądu administracyjnego.

3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu I instancji.

3.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga była niezasadna.

3.2. W pisemnych motywach wyroku Sąd I instancji stwierdził, że zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zm. dalej-p.p.s.a.), Sąd któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na właściwość sądów administracyjnych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych zakończonych decyzją organu rentowego wydaną w trybie nadzwyczajnym jeśli od takiej decyzji nie wniesiono odwołania do właściwego sądu powszechnego zatem sprawa ta podlegała kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Kontrolowana decyzja została wydana w postępowaniu nieważnościowym, które nie polega na ponownym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy a na ustaleniu czy decyzja jest dotknięta którąś z wad wymienionych w art. 156§1 k.p.a.

Zdaniem Sądu I instancji, decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z [...] czerwca 2006r., nr [...] nie była obarczona wadami kwalifikowanymi w tym, wadą rażącego naruszenia prawa, jak wskazywał skarżący U. Z. Nie można bowiem mówić o wadzie rażącego naruszenia prawa w sytuacji, kiedy treść przepisu wywołuje potrzebę jego wykładni. Podstawę materialnoprawną decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym stanowiły przepisy art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 1, art. 11 ust. 1, art. 12 ust.1 i art. 13 pkt 1 u.s.u.s., art. 8 pkt 1 lit. a oraz art. 11 ust. 1 ww. ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, art. 9 ust. 1 pkt. 1 lit. a oraz art. 12 ust. 1 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym i art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w których wskazuje się, że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu i zdrowotnemu podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami. Zgodnie z art. 36 ust. 1,2 i 4 u.s.u.s. każda osoba objęta obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnymi i rentowymi podlega zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych, a obowiązek zgłoszenia pracownika należy do płatnika składek, który należy dokonać w terminie 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczenia, a w przypadku wydania decyzji – nie później niż w terminie 7 dni od uprawomocnienia się decyzji ( art. 38 ust. 2). Za pracownika uważa się osobę zatrudnioną m.in. na podstawie umowy o pracę o czym stanowi art. 2 Kodeksu pracy. Art. 22§1 Kodeksu pracy wskazuje, że przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca-do zatrudnienia pracownika za wynagrodzeniem. Z §1¹ i 1² wynika, że zatrudnienie w warunkach określonych w §1 jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy oraz, że nie dopuszcza się zastąpienia umowy o pracę umową cywilnoprawną przy zachowaniu warunków wykonywania pracy, określonych w §1.

W uzasadnieniu decyzji z [...] czerwca 2006r. Nr [...] ZUS przyjął, że prowadzenie przez J. A. zajęć dydaktycznych na studiach dziennych i zaocznych, realizowanie ćwiczeń i dodatkowych konsultacji dotyczących zajęć, odbieranie sprawdzianów, zaliczeń i egzaminów wg wskazówek pracodawcy, jak ustalił organ, w sposób ciągły i cykliczny z elementami podporządkowania organizacyjnego, polegającego na podległości co do miejsca sposobu i terminu świadczenia, konieczności osobistego realizowania przedmiotu umów bez gwarancji rezultatu nosi cechy stosunku pracy, o którym mowa w art. 22§1¹ Kodeksu pracy.

Zdaniem Prokuratora Okręgowego w [...] autora sprzeciwu- sposób wykonywania umowy nie miał cech podporządkowania pracowniczego, zajęcia były prowadzone wg pomysłu autorskiego, w godzinach dostosowanych do wykładowcy z możliwością wskazania miejsca prowadzenia zajęć. Metodyka pracy i sposób weryfikowania wiedzy nie były narzucone. Nie prowadzono kontroli czasu pracy i nadzoru. Odpłatność następowała w miarę wykonywania świadczenia.

Zdaniem Sądu, przepisy prawa pracy nie wskazują elementów istotnych umowy o pracę, a definicja stosunku pracy określa jedynie podstawowe jego cechy. W takiej sytuacji kwalifikacji prawnej umowy o świadczenie usług można dokonywać jedynie przez rozpoznanie i wskazanie jej cech przeważających (dominujących). Zasady przeprowadzenia takiej kwalifikacji kształtowało orzecznictwo i piśmiennictwo. Przy ocenie charakteru stosunku prawnego należy też uwzględnić specyfikę funkcjonowania podmiotu zatrudniającego. Przede wszystkim jednak, jeżeli występują trudności w ustaleniu rzeczywistej woli stron co do rodzaju łączącego je stosunku prawnego, to decydujący powinien być sposób wykonywania zobowiązania a więc przewaga w tym sposobie elementów charakterystycznych dla wykonywania umowy o pracę.

Skoro zarzut skargi sprowadzał się do kwestionowania błędnej oceny decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym w zakresie wadliwego uznania, że umowa zawarta przez strony nie prowadziła do nawiązania stosunku pracy, lecz była umową cywilnoprawną (ponieważ takie właśnie cechy przeważały w okolicznościach faktycznych sprawy), to w świetle zasad postępowania nieważnościowego-zdaniem Sądu-prawidłowo wskazano w zaskarżonej decyzji, że ustalenia organu poczynione w postępowaniu zwykłym nie mogły stanowić o rażącym naruszeniu.

Stanowisko organu, że objęcie ubezpieczeniami społecznymi osoby, która zawarła umowę o dzieło, która to umowa w ocenie organu zawiera cechy umowy o pracę, nie jest sprzeczne z przepisami prawa w sposób bezsporny. Ewentualne naruszenie prawa nie jest bowiem oczywiste, a zarzuty rażącego naruszenia prawa-bowiem musi wynikać z przesłanek nie budzących wątpliwości.

W ocenie Sądu nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut rażącego naruszenia art. 7, art. 70§1, art. 77§1 i art. 107§3 k.p.a., a także art. 8 k.p.a. Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego co do naruszenia art. 15, 127§2 k.p.a. w zw z art. 60 ust. 5 u.s.u.s. wobec wydania zaskarżonej decyzji przez Zastępcę Dyrektora ZUS/ Oddział w [...] zamiast Prezesa ZUS. Zgodne z art. 180§1 k.p.a. w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Z kolei art. 181 k.p.a. stanowi, że przepisy odrębne określają organy odwoławcze właściwe w sprawach ubezpieczeń społecznych. Analogicznym unormowaniem na gruncie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych jest art. 123, zgodnie z którym w sprawach uregulowanych tą ustawą, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Od decyzji Zakładu wydanej w I instancji przysługuje środek zaskarżenia w postaci odwołania, stosownie do art. 127§1 k.p.a. Z treści §2 tego przepisu wynika natomiast, że odwołanie przysługuje do organu wyższego stopnia, w rozumieniu art. 17 k.p.a., którymi w stosunku do organów administracji publicznej są odpowiednie organy nadrzędne lub właściwi ministrowe.

Wprawdzie na gruncie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, stosownie do art. 66 ust. 2, nadzór nad zgodnością działań Zakładu z obowiązującymi przepisami sprawuje minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, tym niemniej nadzór ten nie obejmuje spraw indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej, co wynika wprost ze zdania drugiego tego przepisu. Z przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, regulujących ustrój, zadania i kompetencje ZUS (art. 66 – 79a) wynika, że jest to jednostka organizacyjna która jako całość jest organem administracji publicznej (art. 66 ust. 2). W roli samodzielnych organów administracyjnych nie występują więc jej wewnętrzne organy ani terenowe jednostki organizacyjne, mające kompetencje do działania w jej imieniu. ZUS wykonuje swoje zadania z zakresu ubezpieczeń społecznych za pośrednictwem terenowych jednostek organizacyjnych. Upoważnienie Prezesa Zakładu do reprezentowania ZUS wynika z art. 73 ust. 1 u.s.u.s. (Prezes kieruje i reprezentuje Zakład na zewnątrz). Natomiast dyrektorzy oddziałów reprezentują Zakład i podejmują decyzje jako ZUS na podstawie upoważnienia Prezesa wydanego stosownie do §3 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z 4 października 1999r. w sprawie nadania statutu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 80, poz. 914 ze zm.), a zastępcy dyrektorów oddziałów- na podstawie upoważnień udzielanych przez dyrektorów oddziałów wydanych na podstawie upoważnienia Prezesa do upoważnienia innych pracowników Zakładu wydanego na podstawie § 3 ust. 2 pkt 2 statutu, w imieniu swoich mocodawców.

4. Skarga kasacyjna.

4.1. Prokurator Okręgowy w [...] zaskarżył powyższy wyrok w całości. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. zarzucił naruszenie:

I. przepisów postępowania, to jest art. 151§1 i art. 141§4 p.p.s.a. w zw z art. 1 §1 i §2 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153 poz. 1269 ze zm.) polegające na przedstawieniu stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, poprzez przyjęcie stanu faktycznego, ustalonego przez organ rentowy I instancji i przyjętego jako prawidłowy przez organy administracji w postępowaniu nieważnościowym, niezgodnie z obowiązującą te organy procedurą, to jest z naruszeniem przepisów - odpowiednio - art. 7, 77§1 i 80 k.p.a. oraz art. 180 k.p.a. i art. 83a ust. 2 u.s.u.s. w związku z art. 156§1 pkt 2 k.p.a. i art. 138§1 pkt 1 k.p.a. a także naruszeniem art. 107§3 k.p.a., i niezasadnym oddaleniu skargi;

II. naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 134§1 p.p.s.a. polegające na tym, że kontrola sądu w zakresie ustalonych okoliczności faktycznych, wnioskowania organów i oceny dowodów przez organy administracji na etapie postępowania zwyczajnego oraz stwierdzenia braku wad kwalifikowanych weryfikowanych decyzji ostatecznych w postępowaniu nadzwyczajnym nieważnościowym, nie odpowiadała wymogom określonym w tym przepisie;

III. naruszenie prawa procesowego, to jest art. 145§1 pkt 2 p.p.s.a. polegające na oddaleniu skargi i niezastosowaniu ww przepisu, pomimo rażącego naruszenia przez organy administracji w postępowaniu zwyczajnym przepisów postępowania - art. 7, 8, 77§1 i art. 80 k.p.a., a w postępowaniu o stwierdzenie nieważności przepisów art.180 k.p.a. w zw z art. 138§1 pkt 1 k.p.a., art. 83a ust. 2 u.s.u.s. art. 156§1 pkt 2 k.p.a. a także art. 107§3 k.p.a., a w konsekwencji niewłaściwego zastosowania przez organ administracji przepisów prawa materialnego, to jest art. 8 ust. 1 w zw z art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1 i art. 13 pkt 1 u.s.u.s., art. 66 ust. 1 pkt 1a ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych oraz art. 104 ust. 1 pkt 1a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, noszącego cechy rażącego naruszenia tych przepisów - które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy.

4.2. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie sporządzono.

5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5.1. Stosownie do regulacji zawartych w art. 183§1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Stąd też w pierwszej kolejności rozważenia wymaga kwestia zaistnienia przesłanek nieważnościowych wymienionych w art. 183§2 p.p.s.a. Zgodnie z brzmieniem art. 183§2 p.p.s.a., nieważność postępowania zachodzi:

1) jeżeli droga sądowa była niedopuszczalna;

2) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej, organu powołanego do jej reprezentowania lub przedstawiciela ustawowego, albo gdy pełnomocnik strony nie był należycie umocowany;

3) jeżeli w tej samej sprawie toczy się postępowanie wcześniej wszczęte przed sądem administracyjnym albo jeżeli sprawa taka została już prawomocnie osądzona;

4) jeżeli skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy;

5) jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw;

6) jeżeli wojewódzki sąd administracyjny orzekł w sprawie, w której jest właściwy Naczelny Sąd Administracyjny.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie mamy do czynienia z przesłanką nieważnościową określoną w art. 183§2 pkt 1 pkt, bowiem sądy administracyjne nie są właściwe do rozpatrywania skargi od decyzji ostatecznej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydanej na podstawie art. 83a ust. 2 u.s.u.s.

W pierwszej kolejności należy podnieść, że w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. W. z [...] września 2010r. sygn. akt: I SA/Go 874/10 odrzucającego skargę na przedmiotową decyzję, jako niepodlegającą właściwości sądów administracyjnych, uchylił zaskarżone postanowienie i wskazał na właściwość sądów administracyjnych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych zakończonych decyzją organu rentowego wydanego na podstawie art. 83a ust 2 u.s.u.s. która poprzedzona była decyzją od której nie zostało wniesione odwołanie do sądu powszechnego.

Pogląd powyższy wyrażony przez NSA w tej sprawie wiązał WSA w W. z mocy art. 190 p.p.s.a., zgodnie z którym wykładnia prawa dokonana w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny wiązała Sąd któremu sprawa została przekazana.

5.2. Istotne znaczenie w niniejszej sprawie ma okoliczność iż w dniu 11 czerwca 2013r. Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę w składzie siedmiu sędziów NSA sygn. akt: I OPS 1/13 w której zajął stanowisko, że od decyzji ostatecznej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydanej na podstawie art. 83a ust 2 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2009 Nr 205, poz. 1585 ze zm.) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, w tym odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego.

W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, że zastosowanie wykładni systemowej i funkcjonalnej pozwala wnioskować, że każda decyzja organu rentowego wydana w postępowaniu określonym w art. 83a u.s.u.s. tj. uchylenia, zmiany, unieważnienia - podlega zaskarżeniu w drodze odwołania, jako środek przeniesienia sprawy na drogę postępowania przed sądami powszechnymi.

Uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 11 czerwca 2013r. jest uchwałą abstrakcyjną i ma pośrednią moc wiążącą w stosunku do sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd zaprezentowany w powyższej uchwale.

Po drugie Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygając zagadnienie prawne czy na podstawie art. 269§1 p.p.s.a. przy ponownym rozpatrywaniu skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny może odstąpić od art. 190 tej ustawy z uwagi na podjęcie uchwały przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów, zawierającej stanowisko dotyczące wykładni prawa odmiennej od wyrażonego w poprzednim wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, do którego to zastosował się Wojewódzki Sąd Administracyjny, podjął w dniu 30 czerwca 2008r. sygn. akt: I FPS 1/08 uchwałę składu siedmiu sędziów NSA w której zajął stanowisko, że Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu ponownej skargi kasacyjnej obowiązany jest-w związku z art. 269§1 p.p.s.a.-odstąpić od zastosowania art. 190 tej ustawy z uwagi na podjęcie uchwały przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów NSA, zawierającej stanowisko dotyczące wykładni prawa odmienne do wyrażonego w poprzednim wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, do którego to stanowiska zastosował się wojewódzki sąd administracyjny.

NSA w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowiska wyrażone w wyżej powołanych uchwałach składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego.

5.3. Reasumując powyższe sprawa co do istoty nie podlega rozpoznawaniu przez sąd administracyjny. Z art. 58§1 pkt 1 p.p.s.a wynika, że skarga podlega odrzuceniu jeżeli sprawa nie należała do właściwości sądów administracyjnych. Mając powyższe na względzie należało uchylić zaskarżony wyrok i odrzucić skargę. Należy również podnieść, że zgodnie z art. 172 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, na wniosek Prezesa, unieważnia prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego wydane w sprawie, która ze względu na osobę lub przedmiot nie podlegała orzecznictwu sądu administracyjnego w chwili orzekania i odrzuca skargę, jeżeli orzeczenie to nie może być wzruszone w trybie przewidzianym przez ustawę.

5.4. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 183 i art. 189 w zw. z art. 58§1 pkt 1 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.