Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 362/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2006-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art.27 par.1 pkt.9, art.33 pkt.3
journal: Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art.145 par.1 pkt.1 lit.a i c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Gdulewicz, Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (spr.),, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant Starszy inspektor Magdalena Futyma, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 października 2006 r. sprawy ze skargi [...] spółki z o.o. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz [...] spółki z o.o. kwotę 355 zł (trzysta pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu zażalenia "[...]" spółki z o.o. na postanowienie Burmistrza Z. z dnia [...] lutego 2006 r., znak: [...] w sprawie odmowy uznania zarzutów egzekucyjnych – utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Jak wynika z akt sprawy pismem z dnia 27 października 2005 r. /k.16 akt egzekucyjnych - numeracja wskazana w prawym dolnym rogu/ spółka z o.o. "[...]" wniosła, na podstawie art. 33 pkt 1 i 3 oraz art. 35 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /t.jed. Dz. U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968 z późn. zm. – zwanej dalej również "ustawa egzekucyjną"/ zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w przedmiocie zaległości w podatku od nieruchomości za rok 1999 - 2001, wynikających z decyzji o przeniesieniu na skarżącą jako nabywcę składnika majątku podatnika Przedsiębiorstwa "[...]" odpowiedzialności podatkowej. Skarżąca zarzuciła, iż dochodzone przez organ podatkowy należności w znacznej części uległy przedawnieniu, a ponadto egzekwowana kwota odsetek za zwłokę jest wyższa niż ta, która wynika z decyzji Kolegium o przeniesieniu na skarżącą odpowiedzialności podatkowej za wskazane powyżej zobowiązania Przedsiębiorstwa "[...]".

W postanowieniu z dnia [...]listopada 2005 r., znak [...] /k18 akt egzekucyjnych/ Burmistrz Z. uznał zarzuty, co do trzech, spośród dziewięciu tytułów wykonawczych o nr [...], dotyczących należności podatkowych za 1999 r. i wycofał te tytuły z postępowania egzekucyjnego.

W zażaleniu na przedmiotowe postanowienie /k. 28 akt egzekucyjnych/ strona podtrzymała zarzut określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią decyzji ponadto podniosła również, wskazując na treść art. 33 pkt 6 ustawy egzekucyjnej, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte z naruszeniem art. 108 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa / t.jed. Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz.60 ze zm./, to jest bez wykazania, iż egzekucja z majątku podatnika okazała się bezskuteczna.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005 r. /k.31 akt egzekucyjnych/ uchyliło w całości postanowienie organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia z uzasadnieniem, iż ponownej ocenie organu I instancji musi podlegać zarzut określenia w tytułach egzekucyjnych wysokości odsetek za zwłokę, a nadto, że zaległości podatkowe za 1999 rok nie uległy przedawnieniu.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Burmistrz Gminy postanowieniem z dnia [...] lutego 2006 r., znak [...] /k.44 akt administracyjnych/ nie uznał zarzutów skarżącej spółki co do wszystkich dziewięciu tytułów wykonawczych.

Spółka "[...]" ponownie złożyła zażalenie na przedmiotowe postanowienie - stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutów /k.46 akt egzekucyjnych/, w którym powieliła zarzut przedawnienia zobowiązania za 1999 r. i nie wykazania przez organ I instancji bezskuteczności egzekucji, a także wniosła o rozpoznanie przedmiotowego zażalenia łącznie z zażaleniem z dnia 30 listopada 2005 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu zażalenia utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie i na wstępie wskazało stronie, że jej zażalenie z dnia 30 listopada 2005 r. zostało juz rozpatrzone ostatecznym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2005 r. , a jeżeli strona nie zgadzała się z jego treścią, to miała prawo wnieść skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Odnosząc się do zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 1999 r. wskazując na treść art. 118 Ordynacji podatkowej, wyjaśniło że przepis ten reguluje dwa rodzaje przedawnienia - przedawnienie do wydania decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej oraz przedawnienie zobowiązania wynikającego z wydanej już decyzji o odpowiedzialności. Decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r., Kolegium uchyliło decyzję organu I instancji orzekającą o odpowiedzialności spółki "[...]" za zobowiązania Przedsiębiorstwa "[...]" w podatku od nieruchomości za lata 1998 – 2001, w związku z przedawnieniem zobowiązania podatkowego za 1998 r. i orzekło o odpowiedzialności skarżącej spółki jedynie za lata 1999-2001. Od chwili doręczenia stronie tej decyzji tj. od 19 grudnia 2004 r. /k.5 akt egzekucyjnych/ zaczął biec nowy termin przedawnienia, który wynosi 3 lata. Podniosło również, że w tytule wykonawczym należy podać kwotę odsetek na dzień wystawienia takiego tytułu, a nie na dzień określania odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, dlatego też zarzut, iż łączna kwota odsetek wynikająca z tytułów wykonawczych jest wyższa niż wynikająca z decyzji o odpowiedzialności Spółki jako osoby trzeciej nie może być uwzględniony. Co do zarzutu nie wykazania przez Burmistrza Gminy bezskuteczności egzekucji wobec Przedsiębiorstwa "[...]" Kolegium wskazało, że wprawdzie zarzut ten dotyczy stanowiska wyrażonego w postanowieniu Kolegium z dnia [...] grudnia 2005 r., które w całości organ podtrzymuje, a przedmiotem niniejszego postępowania jest postanowienie Burmistrza Gminy z dnia [...] lutego 2005 r., to dodatkowo wyjaśnia, że zgodnie z art. 146 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze /Dz.U. Nr 60, poz. 535 z późn. zm./ postępowanie egzekucyjne wszczęte przeciwko upadłemu przed ogłoszeniem jego upadłości ulega zawieszeniu z mocy prawa z datą ogłoszenia upadłości, a po uprawomocnieniu postanowienia o ogłoszeniu upadłości podlega umorzeniu. Tym samym skoro postępowanie upadłościowe w stosunku do Przedsiębiorstwa "[...]" zostało zakończone ogłoszeniem upadłości i skoro nie można prowadzić postępowania egzekucyjnego wszczętego przed ogłoszeniem upadłości, to tym samym nie można wszcząć takiego postępowania juz po ogłoszeniu upadłości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie spółka "[...]" wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania, powieliła w istocie swoje zarzuty zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym. Ponownie podniosła zarzut przedawnienia zobowiązań podatkowych za 1999 r., wskazując dodatkowo, że Naczelnik Urzędu Skarbowego odniesieniu do tytułów wykonawczych nr [...], [...], [...] umorzył postępowanie egzekucyjne, po ich wycofaniu przez Burmistrza Gminy postanowieniem z dnia [...] listopada 2005 r. i powiadomił o tym Spółkę. Skarżąca przesyłała na tą okoliczność kserokopię postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]marca 2006 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania egzekucyjnego zakończonego na podstawie w/w tytułów wykonawczych i o umorzeniu postępowania w zakresie żądania uchylenia lub zmiany decyzji /postanowienia z dnia [...] grudnia 2005 r. znak [...]/ z uwagi na bezprzedmiotowość. Wskazała, że Kolegium uchylając oświadczenie Burmistrza Gminy wyrażone w postanowieniu z dnia [...] listopada 2005 naruszyło art. 234 Ordynacji podatkowej. Podniosła też zarzut naruszenia art. 33 pkt 3 i pkt 6 ustawy egzekucyjnej poprzez określenie w tytułach wykonawczych egzekwowanego obowiązku niezgodnie z orzeczeniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz naruszenia art. 108 § 3 Ordynacji podatkowej poprzez .prowadzenie egzekucji przeciwko skarżącej bez wcześniejszego ustalenia, czy postępowanie upadłościowe przeciwko Przedsiębiorstwu "[...]" zostało umorzone i w jakiej części organ podatkowy uzyskał zaspokojenie swoich wierzytelności.

W odpowiedzi na skarg Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosząc o jej oddalenie podtrzymało swoje argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem /art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz.1269 oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm./ stwierdzić należy, iż zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przede wszystkim podzielić należy zarzut strony skarżącej, co do naruszenia przez organ podatkowy dyspozycji art. 33 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez nieprawidłowe, niezgodne z decyzją określenie egzekwowanego obowiązku w wystawionych przez wierzyciela tytułach wykonawczych.

Z decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...] /k.6 akt egzekucyjnych/ orzekającej o odpowiedzialności spółki "[...]" za zobowiązania podatkowe Przedsiębiorstwa "[...]" w podatku od nieruchomości za lata 1999-2001, stanowiącej podstawę wystawienia tytułów wykonawczych wynika, że wysokość zaległości podatkowych wraz z odsetkami została określona w stosunku rocznym, natomiast w tytułach wykonawczych /k.33-41 akt egzekucyjnych/ określono wysokość zaległości za poszczególne miesiące, a w aktach brak jest jakichkolwiek dowodów, na podstawie których można by ustalić, czy wskazana w tytułach wysokość należności głównej za poszczególne miesiące, a więc także wysokość odsetek za zwłokę za te okresy jest prawidłowa.

Ponadto z dołączonej do skargi kserokopii postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] marca 2006 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania egzekucyjnego zakończonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i o umorzeniu postępowania w zakresie żądania uchylenia lub zmiany postanowienia z dnia [...] grudnia 2005 r. znak [...] z uwagi na jego bezprzedmiotowość /k.12 akt sądowych/ wynika, że postępowanie egzekucyjne wszczęte na podstawie tytułów wykonawczych, o wskazanych wyżej numerach, a dotyczące egzekwowania zaległego podatku od nieruchomości za 1999 r. zostało na wniosek wierzyciela umorzone.

Organ odwoławczy, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej /art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r kodeks postępowania administracyjnego - t. jed. Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.,w zw. z. art. 18 ustawy egzekucyjnej/ będzie więc musiał ustalić, czy takie postanowienie faktycznie zapadło, a jeżeli tak, to czy jest ostateczne. W przypadku bowiem ustalenia, że postępowanie egzekucyjne w odniesieniu do zobowiązania podatkowego za 1999 rok zostało już zakończone, zbędna będzie wypowiedź wierzyciela co do zarzutów zgłoszonych do tytułów wykonawczych o nr SJ 16/4-6/05.

Rozpoznaniu w postępowaniu egzekucyjnym podlegają jedynie zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 w terminie określonym w art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Jest między stronami niesporne, iż tytuły wykonawcze zostały skarżącej doręczone w dniu 24 października 2005 r. Pismem z dnia 27 października 2005 r. skarżąca podniosła zarzuty przedawnienia dochodzonych zaległości podatkowych oraz określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią decyzji będącej podstawą prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Zarzuty te zostały zgłoszone w terminie określonym w art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowania egzekucyjnym w administracji.

W zażaleniu z dnia 30 listopada 2005 r. spółka "[...]" zgłosiła nowy zarzut wszczęcia wobec niej, jako osoby trzeciej odpowiedzialnej za zobowiązania podatkowe podatnika postępowania egzekucyjnego przed wykazaniem, że egzekucja z majątku podatnika okazała się bezskuteczna. Zarzut ten został zgłoszony po upływie 7 dni od dnia doręczenia tytułów wykonawczych, tj. z uchybieniem terminu i jako bezskuteczny nie mógł być rozpoznany przez organ egzekucyjny. Rozpoznanie więc tego zarzutu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze nastąpiło z naruszeniem art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Na marginesie jedynie stwierdzić należy, iż w aktach sprawy egzekucyjnej znajduje się kserokopia postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] lipca 2005 r./k.49 akt egzekucyjnych/ o ukończeniu postępowania upadłościowego w sprawie upadłości Przedsiębiorstwa "[...]", z treści którego wynika, iż majątek masy upadłości został w całości zlikwidowany, a uzyskane w wyniku tego postępowania środki finansowe w kwocie 110.570,57 zł zostały przeznaczone na koszty zatrudnienia pracowników, bieżące podatki obciążające masę upadłości, w tym podatek od nieruchomości i podatek od osób fizycznych, składki ZUS, opłaty za postępowanie wieczystoksięgowe oraz wypisy z ksiąg i ewidencji gruntów, a także koszty archiwizacji dokumentów. Powyższe świadczy o tym, że w postępowaniu upadłościowym nie zostały zaspokojone wierzytelności Urzędu Gminy dotyczące podatku od nieruchomości za lata 1999-2001, a także, że brak jest majątku Przedsiębiorstwa "[...]", z którego mogłaby być prowadzona egzekucja.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że rozpoznając skargę na decyzję lub postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym sąd zakresem kontroli winien objąć wszystkie rozstrzygnięcia wydane w jednym postępowaniu zakończonym zaskarżonym orzeczeniem. Wszystkie bowiem te orzeczenia wydane są w tej samej, z punktu widzenia materialnoprawnego, sprawie administracyjnej.

Biorąc pod uwagę powyższe uwagi Sąd dokonując kontroli postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2005 r., stwierdza, że zarzut wydania tego postanowienia z naruszeniem art. 139 kodeksu postępowania administracyjnego nie może zasługiwać na uwzględnienie. Przepis ten stanowi, iż organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Rażące naruszenie prawa to takie naruszenie, które w sposoby ewidentny, bezsporny kłóci się z brzmieniem i treścią poszczególnych przepisów. Ciężkie i oczywiste naruszenie prawa pozwala stwierdzić, iż miało miejsce rażące jego naruszenie.

Wbrew twierdzeniu skarżącej Kolegium w uzasadnieniu postanowienia z dnia 12 grudnia 2005 r. wykazało, że uznanie przez organ egzekucyjny zarzutu dotyczącego przedawnienia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 1999 r. nastąpiło z rażącym naruszeniem przepisu art. 118 § 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym przedawnienie zobowiązania wynikającego z decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej następuje po upływie trzech lat od końca roku kalendarzowego, w którym została doręczona decyzja o odpowiedzialności podatkowej /k.22 akt egzekucyjnych/. Decyzja o przeniesieniu odpowiedzialności podatkowej skarżącej został doręczona w dniu 19 grudnia 2004 r., a więc przedawnienie zobowiązania z niej wynikającego nastąpi z końcem 2007 r. Uznanie przez Burmistrza, iż zobowiązanie skarżącej przedawniło się w oparciu o art. 70 Ordynacji podatkowej z dniem 31 grudnia 2004 r. nastąpiło więc z rażącym naruszeniem prawa.

W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w pkt I wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. 205 § 2 w/w ustawy w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu – Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.