Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 138/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2019-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 93, art. 94, art. 95 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 91
law: Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk Protokolant Referent stażysta Natalia Kopiś po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 maja 2019 r. sprawy ze skargi M. S., H. S., A. M., R. M., Z. O., E. O., J. P. i G. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz uchyla decyzję Wójta Gminy D. K. z dnia [...] r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących: M. S., H. S., A. M., R. M., Z. O., E. O., J. P. i G. P. [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

We wniosku z dnia [...] maja 2018r. M. S., H. S., A. M., R. M., Z. O., E. O., J. P. i G. P. wnieśli na podstawie art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami o podział nieruchomości nr [...] o powierzchni [...], zabudowanej dwoma budynkami, położonej w miejscowości B. wskazując jako cel podziału zniesienie współwłasności tej nieruchomości i wydzielenie poszczególnym współwłaścicielom budynków wraz z działkami gruntu niezbędnego do prawidłowego z nich korzystania. Według koncepcji wnioskodawców działka byłaby podzielona na pięć działek o powierzchni odpowiadającej ich udziałom we współwłasności nieruchomości tj. : o nr [...] i powierzchni [...] ha na rzecz małżonków O., nr [...] i powierzchni [...] ha na rzecz małżonków P., nr [...] i powierzchni [...] ha na rzecz małżonków M. i nr [...] o powierzchni [...] ha na rzecz małżonków S., piąta działka o nr [...] i powierzchni [...] ha została wydzielona pod drogę i miała stanowić dojazd do nieruchomości. Do wniosku dołączono mapę z projektem podziału, dokumenty poświadczające prawo rzeczowe do nieruchomości, kserokopie pozwoleń na budowę domów: jednorodzinnego i letniskowego i części dokumentacji budowlanej, na której wrysowali linie podziału budynków.

Po rozpatrzeniu sprawy Wójt Gminy D. K. decyzją z dnia [...]. odmówił zatwierdzenia przedstawionego przez wnioskodawców projektu podziału. Przekonywał, że jest on niezgodny z przepisem art. 95 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, według którego podział nieruchomości może nastąpić - niezależnie od ustaleń planu miejscowego, a w przypadku jego braku, niezależnie od decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - w celu zniesienia współwłasności nieruchomości zabudowanej co najmniej dwoma budynkami, wzniesionymi na podstawie pozwolenia na budowę, jeżeli podział ma polegać na wydzieleniu dla poszczególnych współwłaścicieli, wskazanych we wspólnym wniosku, budynków wraz z działkami gruntu niezbędnymi do prawidłowego korzystania z tych budynków. Tymczasem z projektu podziału wynika, że obejmuje on również podział budynków, gdzie granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu miałyby przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, tworzonych przez ściany usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu. Taki podział może nastąpić w oparciu o art. 93 i 94 ustawy. Jeśli na nieruchomości znajdują się dwa budynki nie jest możliwe zatwierdzenie podziału, gdy nieruchomość stanowi współwłasność więcej, niż dwóch współwłaścicieli.

Po rozpoznaniu odwołania wnioskodawców Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzję organu I instancji utrzymało w mocy. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że tryb podziału nieruchomości na podstawie art. 95 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest wyjątkiem od ogólnej zasady i wobec tego może mieć zastosowanie wyłącznie wówczas, gdy podział na zasadach ogólnych nie jest możliwy, co nie znaczy, że może mieć miejsce wyłącznie wówczas, gdy nie ma planu miejscowego. Okoliczność, że projektowany podział byłby niezgodny z planem miejscowym nie może być wykorzystywana jako przesłanka do przeprowadzenia takiego podziału na podstawie art.95 ustawy, bowiem stwierdzenia ustawodawcy: "niezależnie od ustaleń planu miejscowego" nie można rozumieć jako stwierdzenie: "wbrew ustaleniom planu miejscowego". Innymi słowy - rozwiązań przewidzianych w art.95 ustawy nie można traktować w kategoriach obejścia prawa (zasad ogólnych z art.93 i 94 ustawy), lecz jako zbiór rozwiązań szczególnych, mających zastosowanie tylko w tych przypadkach, które wprost art.95 wymienia. Zdaniem Kolegium cechę "niezależności" podziału na podstawie wspomnianego przepisu ustawodawca wiąże z planem miejscowym albo z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Nie wiąże natomiast z przepisami odrębnymi. Zgodnie z ustaleniami Miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Gminy D. K. zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy D. K. z dnia [...]. (Dz. Urz. Woj. BP Nr 3, poz.41) działka [...] położona jest w terenie oznaczonym symbolem 176 MNj+UT, którego przeznaczeniem jest zabudowa jednorodzinna z możliwością zabudowy letniskowej na dużych działkach. Plan określa też parametry powierzchniowe dla nowych podziałów i jest to minimum 1000m2. Już zatem tylko ze względu na kryterium powierzchni podział działki nr [...] byłby - co do zasady – niedopuszczalny, skoro cała jej powierzchnia to [...]2. Również zdaniem Kolegium w tym trybie nie jest możliwy proponowany podział budynków znajdujących się na nieruchomości. W istocie wynikiem podziału byłyby nie tylko cztery odrębne nieruchomości, ale też cztery odrębne budynki, przy czym nie mające czterech odrębnych ścian każdy, lecz jedną ścianę wspólną. W omawianym trybie nie jest jednak możliwe dzielenie budynku. Wspomniany przepis wyraźnie bowiem mówi o wydzieleniu, a nie "podzieleniu" budynków wraz z działkami gruntu. Wydzielić w tym trybie można tyle działek, ile stoi na niej legalnie wzniesionych budynków, przy czym minimalna liczba budynków to dwa. Skoro zatem na nieruchomości stoją dwa budynki, to nieruchomość można podzielić tylko na dwie działki (plus ewentualny dojazd lub służebności drogowe). Celem podziału na podstawie omawianego przepisu jest zniesienie współwłasności nieruchomości, toteż niedopuszczalne byłoby jej podzielenie w taki sposób, że wprawdzie wydzielone zostałyby działki z legalnie wzniesionym budynkiem na każdej z nich, ale choćby jedna z nowo powstałych działek byłaby nadal we współwłasności. Kolegium zwróciło ponadto uwagę, że projekt podziału jest niezgodny z art. 93 ust.3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez brak zapewnienia dostępu do drogi publicznej, przez który uważa się również wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem na tej drodze odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu albo ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych, jeśli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem. Nie ustanawia się jednak służebności na drodze wewnętrznej w przypadku sprzedaży wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną. Wymóg zapewnienia dostępu do drogi publicznej, w takim rozumieniu, jak to ujmuje art.93 ust.3 ustawy, jest warunkiem koniecznym prawnej dopuszczalności każdego podziału, toteż jego niespełnienie przesądza o negatywnej opinii co do zgodności podziału z prawem. Zgodnie z projektem podziału przewidziano wydzielenie działki pod drogę wewnętrzną, co można byłoby zaakceptować, gdyby macierzysta działka przylegała do drogi publicznej. Z mapy załączonej do wniosku wynika jednak, że działka projektowana jako droga przylega do działki nr [...]., która nie jest przedmiotem postępowania, nic też nie wskazuje, aby była to droga publiczna.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. S., H. S., A. M., R. M., Z. O., E. O., J. P. i G. P. zarzucili decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego naruszenie art. 95 pkt. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz także naruszenie art. 7 kpa poprzez nieustalenie wszystkich okoliczności sprawy, a dotyczących działki nr [...] , która miałyby stanowić drogę publiczną do której miałyby mieć dostęp nowo powstałe działki. Skarżący przekonywali, że zostały spełnione wszystkie formalne przesłanki wynikające z art. 95 pkt. 1 ustawy skoro podział ma na celu zniesienie współwłasności nieruchomości i wydzielenie dla poszczególnych współwłaścicieli budynków wraz z działkami gruntu niezbędnego do prawidłowego korzystania z tych budynków. Zaznaczyli, że podział przedmiotowej nieruchomości nie może nastąpić na podstawie art. 93 kpa z uwagi na to, iż działka o nr [...] ma łączną powierzchnię [...] m2 ([...] ha), a według zapisów Miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego - minimalna wielkość działki dla nowych podziałów wynosi 1000 m2. Dokonanie podziału na podstawie wskazanego przepisu jest jedyną możliwością zniesienia współwłasności, oprócz podziału cywilnego (sprzedaży udziałów przez skarżących). W ocenie skarżących dokonano błędnej interpretacji zapisu o konieczności "wydzielenia dla poszczególnych współwłaścicieli, wskazanych we wspólnym wniosku, budynków wraz z działkami gruntu niezbędnymi do prawidłowego korzystania z tych budynków". Ich zdaniem zawężenie stosowania wskazanego przepisu do sytuacji, w której można wydzielić tyle nieruchomości, ile jest budynków stojących na działce nie ma żadnego uzasadnienia, w tym w szczególności zdaniem skarżących nie to było intencją użycia przez ustawodawcę sformułowania "wydzielenia". Zaproponowany podział działki i stojących na niej budynków spełnia wszelkie normy, w tym płynące z prawa budowlanego. Skarżący zwrócili ponadto uwagę, że organ odwoławczy powinien samodzielnie dokonać ustaleń dotyczących właściciela i charakteru nieruchomości nr [...].

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Słusznie oczywiście uważa Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że podział nieruchomości dokonywany na podstawie art. 95 pkt. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U z 2018r. poz. 2204 ) traktowany jest jako wyjątek od reguł określonych w art. 93 i 94 tej ustawy. Zgodnie z art. 93 ust. 1 ustawy podziału nieruchomości można bowiem dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. W razie braku tego planu stosuje się przepisy art. 94. Zgodnie natomiast z art. 94 ust.1 w przypadku braku planu miejscowego - jeżeli nieruchomość jest położona na obszarze nieobjętym obowiązkiem sporządzenia tego planu - podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli: (1) nie jest sprzeczny z przepisami odrębnymi, albo (2) jest zgodny z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Z kolei, stosownie do art. 95 pkt 1 ustawy niezależnie od ustaleń planu miejscowego, a w przypadku braku planu niezależnie od decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, podział nieruchomości może nastąpić w celu zniesienia współwłasności nieruchomości zabudowanej co najmniej dwoma budynkami, wzniesionymi na podstawie pozwolenia na budowę, jeżeli podział ma polegać na wydzieleniu dla poszczególnych współwłaścicieli, wskazanych we wspólnym wniosku, budynków wraz z działkami gruntu niezbędnymi do prawidłowego korzystania z tych budynków. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, że zwrot "niezależnie od ustaleń planu miejscowego" należy rozumieć "mimo braku takiego planu lub mimo zawartych w nim postanowień, a nawet wbrew tym postanowieniom" (wyroki NSA z dnia 19 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 1007/06 oraz z dnia 7 stycznia 2009 r., sygn. akt I OSK 1872/07 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ). Jasne jest, że traktowanie podziału nieruchomości w sposób niezależny od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tak jak w tym przypadku, jako wyjątku od ogólnej reguły o jakiej mowa wyżej oznacza, że podział taki może zostać zatwierdzony tylko wówczas, gdy zaistnieją przesłanki przewidziane w art. 95 pkt.1. Niezwiązanie ustaleniami planu przy podziale nieruchomości może mieć bowiem miejsce tylko w celach wskazanych w tym przepisie. Nie można zgodzić się z Kolegium, że w rozpoznawanej sprawie cel ten nie został spełniony, co starano się zakwestionować w skardze. Poza sporem pozostaje, że celem podziału miało być zniesienie współwłasności nieruchomości zabudowanej dwoma budynkami, mieszkalnym i letniskowym, wzniesionymi na podstawie pozwoleń na budowę, a podział miał polegać na wydzieleniu dla poszczególnych współwłaścicieli, wskazanych we wspólnym wniosku, części budynków wraz z działkami gruntu niezbędnymi do prawidłowego korzystania z tych budynków. Brak jest podstaw do twierdzenia, że podział nieruchomości w trybie art. 95 pkt. 1 nie może obejmować także podziału znajdujących się na niej budynków. Nie ulega wątpliwości, że zniesienie współwłasności jest ustawowym roszczeniem o przyznanie prawa do części dotychczasowej nieruchomości zgodnie z art. 211 kc, które to prawo przysługuje dotychczas do całej nieruchomości, ale tylko w udziale. W przepisie tym oraz w art. 212 kc. ustawodawca założył, że każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności przez podział rzeczy wspólnej, a zatem przez przyznanie poszczególnym współwłaścicielom jakiejś jej części. Ten sposób zniesienia współwłasności jest wyłączony tylko wówczas, gdy podział byłby sprzeczny z ustawą, ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa albo że pociągałoby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości. Przyznanie rzeczy podlegającej podziałowi na własność jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych może nastąpić wtedy, gdy nie daje się ona podzielić. W takim przypadku jest również możliwe nakazanie sprzedaży rzeczy zgodnie z przepisami procedury cywilnej (art. 212 § 2 k.c.). Z art. 21 ust. 1 oraz art. 64 Konstytucji wynika zasada równej ochrony prawa własności, którą należy respektować także w postępowaniu o zniesienie współwłasności i realizować przez przyznanie współwłaścicielom fizycznie wydzielonych części rzeczy wspólnej, o ile tylko preferują oni ten sposób podziału, a nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 211 in fine k.c. ( postanowienie SN z dnia 20 września 2012r. IV CSK 10/12 i podane tam orzecznictwo opubl. w Legalis ). Bez wątpienia również przy zastosowaniu tego przepisu chodzi o taki podział działek, który ma służyć wyjściu ze współwłasności w celu wydzielenia budynków i działek gruntu dla prawidłowego korzystania z budynków, a także z gruntu, na którym zostały one posadowione. Biorąc powyższe pod uwagę nie sposób sądzić, aby dokonany w ten sposób podział nieruchomości został wykluczony tylko z tego powodu, że miałby obejmować również podział budynków. Co istotne w sposób wskazany we wniosku i zaakceptowany przez wszystkich współwłaścicieli. Podobny wniosek nasuwa wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lipca 2014r. ( I OSK 1914/13 opubl.w CBOSA ), gdzie rozpatrywano sprawę podziału nieruchomości na podstawie art. 95 pkt. 1 ustawy właśnie w sytuacji, gdy podział nieruchomości miał obejmować również podział budynków. Sąd nie zakwestionował takiej możliwości, nakazał natomiast mieć na względzie przepis § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 268, poz. 2663 ), który odpowiada obecnemu brzmieniu art. 93 ust. 3b ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli przedmiotem podziału jest nieruchomość zabudowana, a proponowany jej podział powoduje także podział budynku, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany oddzielenia przeciwpożarowego usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu. W budynkach, w których nie ma ścian oddzielenia przeciwpożarowego, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu, wyraźnie dzielące budynek na dwie odrębnie wykorzystywane części. W konsekwencji nie można również podzielić stanowiska Kolegium, według którego nieruchomość można podzielić tylko na tyle nowych działek, ile jest budynków. W istocie wykluczałoby to możliwość zniesienia współwłasności w omawianym trybie w sytuacji , gdy jest więcej współwłaścicieli, niż wzniesionych na nieruchomości budynków, mimo, że art. 95 pkt.1 ustawy żądnego tego rodzaju ograniczenia nie wprowadza. Uzasadnieniem dla stanowiska Kolegium nie może być wskazanie, że w art. 95 pkt.1 mówi się o wydzieleniu, a nie podzieleniu budynków. Użyta forma wyrażenia "wydzielenie działki" jest tylko sformułowaniem językowym, którego nie można odczytywać literalnie. W art. 93 ustawodawca również posługuje się pojęciem wydzielenia gruntów, nie ma jednak wątpliwości, że chodzi, podobnie jak w art. 95 pkt.1, o podział nieruchomości. W świetle art. 95 pkt. 1 istotne jest natomiast, aby wydzielona działka była niezbędna do prawidłowego korzystania z budynku. Działką niezbędną jest zaś taka działka bez której budynek już istniejący na projektowanej działce nie mógłby normalnie funkcjonować. Organ ma obowiązek dokonać każdorazowo kontroli i zbadać czy wydzielona działka ma powierzchnię niezbędną dla normalnego korzystania z budynku zlokalizowanego na tej działce.

Zgodzić należy się z Kolegium, że warunkiem podziału dokonywanego w oparciu o art. 95 pkt.1 jest dostęp do drogi publicznej. Wniosek taki nie opiera się jednak na treści art. 93 ust. 3 i 94 ustawy, skoro jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 grudnia 2016r. ( I OSK 451/15 opubl. w CBOSA ) cała ta regulacja jest wyłączona w wyniku wykładni systemowej i analizy techniki legislacyjnej (przepis szczególny uchyla z reguły cały przepis ogólny). Generalnie, zdaniem Sądu, jeśli przyjąć że art. 93 ust. 3 dotyczy sytuacji regulowanych przez ten przepis ogólny, to nie dotyczy już podziałów objętych szczególnym przepisem art. 95. Wszak unormowania pierwszego z tych przepisów mogą mieć szersze oddziaływanie, np. w zakresie dostępu do drogi (ust. 3) i sposobu podziału budynku (ust. 4). Niemniej jednak w każdym wypadku podziału na działki budowlane każda działka winna mieć dostęp do drogi publicznej. W powołanym wyroku dotyczącym wprawdzie art. 95 pkt.7, ale znajdującym zastosowanie także do tej sprawy, Sąd wyjaśnił, że działki, jakie mają być wydzielone dla korzystania z budynków mieszkalnych, winny odpowiadać kryteriom wymaganym dla działek budowlanych. Zawiera je art. 4 pkt 3a ustawy, wedle którego pod pojęciem działka budowlana należy rozumieć zabudowaną działkę gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków i urządzeń położonych na tej działce. Te kryteria podlegają badaniu przez organ zatwierdzający podział, wszak w zależności od konkretnej cechy może to nastąpić na etapie przed podziałem (np. powierzchnia i wyposażenie) lub po (np. dostęp do drogi publicznej). Sąd zauważył, że w orzecznictwie przyjmuje się za dopuszczalne zastrzeżenie warunku ustanowienia odpowiedniego dostępu do drogi publicznej poprzez np. służebność w decyzji podziałowej, czy jako warunek zbycia nieruchomości (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 1521/12 (CBOSA) i Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 19 marca 2015 r., sygn. akt IV CSK 411/14 (LEX nr 1821139). Sposób ustanowienia dostępu do drogi publicznej nie został w ustawie uregulowany wyczerpująco ( użyty w art. 93 ust. 3 zwrot "również"), może mieć przy tym charakter zarówno bezpośredni, jak i pośredni (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2014r. I OSK 1495/12 i 12 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1784/10 opubl. w CBOSA). Dostęp bezpośredni polega przede wszystkim na tym, że działka przylega do pasa drogowego drogi publicznej i istnieje możliwość urządzenia zjazdu z tej działki na tę drogę. Jeśli jednak taka możliwość nie zaistnieje, możliwe jest wydzielenie w trakcie podziału z powierzchni dzielonej nieruchomości, działki (lub działek) stanowiącej drogę wewnętrzną, która ma połączenie z drogą publiczną lub ustanowienie odpowiednich służebności drogowych dla wydzielonych działek (na działkach powstałych w wyniku podziału lub innych działkach). W rozpoznawanej sprawie projekt podziału zakłada wydzielenie działki [...] pod drogę dojazdową do nieruchomości, co sugeruje dostęp pośredni. Rzeczywiście natomiast, z mapy geodezyjnej nie sposób wywieść w którym miejscu przebiega droga publiczna do której dostęp w ten sposób został ustalony. Żadnego ułatwienia nie przynosi także szkic orientacji zamieszczony na mapie z projektem podziału nieruchomości. Sama zaś wydzielona działka dobiega do kolejnej oznaczonej nr [...], której charakter nie został wyjaśniony, nie widomo zatem, czy chodziłoby tutaj o ustanowienie odpowiedniej służebności. Oznaczenia powinny być jasne i czytelne, do czego należało zobowiązać wnioskodawców. Rzeczą organu będzie wyjaśnienie tej kwestii. Zaznaczyć jednak należy, co wywiódł także NSA w powołanym wyroku z 9 grudnia 2016r., że w takim przypadku zastosowanie może mieć regulacja art. 99 ustawy, według którego, jeżeli zapewnienie dostępu do drogi publicznej ma polegać na ustanowieniu służebności, o których mowa w art. 93 ust. 3, podziału nieruchomości dokonuje się pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostaną one ustanowione; za spełnienie warunku uważa się także sprzedaż wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną. Brzmienie tego przepisu, zdaniem Sądu, przekonuje do konkluzji, iż ustanowienie służebności może być warunkiem zbycia działki, ale nie stanowi warunku, od którego zależy zatwierdzenie projektu podziału. Tymczasem w okolicznościach tej sprawy nie ma o zbyciu mowy. Zatem uprawniony jest pogląd, wedle którego tego rodzaju dostęp do drogi może być urządzony po dokonaniu podziału działki. Powyższe organy uwzględnią przy ponownym rozpoznaniu sprawy, choć wydaje się, że dla organu I instancji kwestia dostępu do drogi publicznej zdawała się nie budzić żadnych wątpliwości.

Z tych względów na podstawie art. 145 §1 pkt. 1 lit. a) i c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2018r. poz. 1302 ) należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy D. K.. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 powołanej ustawy oraz § 14 ust.1 pkt.1 lit.c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz. U z 2015r. poz. 1800 ). Obejmują one koszty zastępstwa procesowego adwokata w kwocie 480 zł oraz 200 zł tytułem zwrotu wpisu od skargi.