Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1276/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-08-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Osoby niepełnosprawne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 26 a-art. 26c, art. 48a
journal: Dz.U. 2018 poz 511
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
article: art. 47
journal: Dz.U. 2019 poz 300
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: art. 60, art. 67
journal: Dz.U. 2019 poz 869
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Konrad Łukaszewicz, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi Z. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu środków z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na rzecz Z. sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 17178 zł (siedemnaście tysięcy sto siedemdziesiąt osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] Prezes Zarządu PFRON ( dalej także jako: organ) nakazał stronie – [...] SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ - zwrot środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych zwanego dalej: "PFRON" lub "Fundusz" przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze:

1) październik 2012 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 3 grudnia 2012 r. do dnia wpłaty na rachunek Funduszu,

2) luty 2013 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 29 marca 2013 r. do dnia wpłaty na rachunek Funduszu,

3) marzec 2013 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 10 maja 2013 r. do dnia wpłaty na rachunek Funduszu,

4) czerwiec 2013 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 1 sierpnia 2013 r. dla kwoty [...] zł oraz od dnia 28 sierpnia 2013 r. dla kwoty [...] zł do dnia wpłaty na rachunek Funduszu,

5) marzec 2015 r w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 30 kwietnia 2015 r. do dnia wpłaty na rachunek Funduszu,

6) kwiecień 2015 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 2 czerwca 2015 r. do dnia wpłaty na rachunek Funduszu,

7) listopad 2016 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 2 stycznia 2017 r. do dnia wpłaty na rachunek Funduszu,

8) grudzień 2016 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 3 lutego 2017 r. do dnia wpłaty na rachunek Funduszu,

9) styczeń 2017 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 10 marca 2017 r. do dnia wpłaty na rachunek Funduszu,

10) luty 2017 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 5 kwietnia 2017 r. do dnia wpłaty na rachunek Funduszu,

11) marzec 2017 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 5 maja 2017 r. do dnia

wpłaty na rachunek Funduszu,

12) kwiecień 2017 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 5 czerwca 2017 r. do dnia wpłaty na rachunek Funduszu,

13) maj 2017 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 10 lipca 2017 r. dla kwoty [...] zł oraz od dnia 17 sierpnia 2017 r, dla kwoty [...] zł do dnia wpłaty na rachunek Funduszu,

14) czerwiec 2017 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 3 sierpnia 2017 r. do dnia wpłaty na rachunek Funduszu,

15) lipiec 2017 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 8 września 2017 r. do dnia wpłaty na rachunek Funduszu,

16) sierpień 2017 r w kwocie [...] zł z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 5 października 2017 r. do dnia wpłaty na rachunek Funduszu,

17) wrzesień 2017 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 10 listopada 2017 r. do dnia wpłaty na rachunek Funduszu,

18) październik 2017 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 8 grudnia 2017 r. do dnia wpłaty na rachunek Funduszu,

19) grudzień 2017 r. w kwocie [...] zł z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 15 lutego 2018 r. do dnia wpłaty na rachunek Funduszu,

20) styczeń 2018 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 12 marca 2018 r. do dnia wpłaty na rachunek Funduszu,

21) luty 2018 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 4 kwietnia 2018 r. do dnia wpłaty na rachunek Funduszu.

W uzasadnieniu powyższej decyzji przywołano m. in. następujące okoliczności faktyczne i prawne:

W związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości w opłacaniu składek, organ zwrócił się pismem z dnia 14 czerwca 2018 r. z zapytaniem do właściwego Oddziału ZUS, czy strona opłaciła w całości obowiązkowe składki na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz FPiFGŚP za m.in. okresy rozliczeniowe: listopad 2012 r., marzec, kwiecień, lipiec 2013 r., październik 2014 r., kwiecień, maj 2015 r., wrzesień, październik, listopad, grudzień 2016 r., styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2017 r., styczeń, luty, marzec 2018 r,, w terminie wynikającym z art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r, poz. 300 ze zm.)

Pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. znak: [...] Oddział ZUS w P. przekazał informację o wysokościach oraz datach wpłat składek.

Z miesięcznych informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych INF-D-P za ww. okresy sprawozdawcze wynika, iż wynagrodzenie płacone jest w miesiącu następującym po miesiącu, za który pracownik pobiera wynagrodzenie. Wobec powyższego wnioskowi Wn-D za okres: październik 2012 r. odpowiada deklaracja ZUS za okres: listopad 2012 r. i analogicznie dla pozostałych okresów.

Wynika to z faktu, iż wynagrodzenia płacone są w miesiącu następującym po miesiącu, za który pracownik pobiera wynagrodzenie, a obowiązek opłacenia składek powstaje z chwilą wypłaty wynagrodzenia. Zastosowanie mają w tym przypadku przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. 2012 r,, poz. 361), (dalej jako: "PDOF").

Mając na uwadze powyższe, pismami z dnia: [...] sierpnia 2018 r., znak: [...] oraz [...] września 2018 r. znak: [...] strona została wezwana do zwrotu środków Funduszu wypłaconych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za m.in. okresy sprawozdawcze: październik 2012 r,, luty, marzec, czerwiec 2013 r., marzec, kwiecień 2015 r., listopad, grudzień 2016 r., styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, grudzień 2017 r., styczeń, luty 2018 r. wraz z odsetkami naliczonymi od nienależnie pobranej kwoty od dnia jej otrzymania w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wezwania.

Pismem z dnia [...] października 2018 r. znak: [...] Fundusz zwrócił się do Oddziału ZUS w K. z prośbą o weryfikację informacji przekazanych przez płatnika, o figurowaniu nadpłaty w kwocie [...] zł na jego koncie rozliczeniowym w ZUS na dzień [...] maja 2017 r., która w opinii płatnika sprawia, że "nie może być mowy o nieterminowym zapłaceniu składek ZUS" we wskazanych wyżej okresach.

W pismach z dnia: [...] listopada 2018 r. znak: [...] oraz [...] grudnia 2018 r. znak: [...] Oddział ZUS w P. poinformował, że na dzień [...] lipca 2017 r. na koncie płatnika figurowała nadpłata w wysokości [...] zł (powstała m.in. po dokonanych korektach w dniach: [...] i [...] lipca 2017 za okresy: lipiec - listopad 2007 r.). Nadpłata została potrącona w późniejszych okresach, a płatnik pismem z dnia [...] maja 2018 r. został poinformowany o saldzie. Wówczas na koncie w ZUS była zaległość w kwocie [...] zł. Ponadto ZUS potwierdził wcześniejsza informację o nieterminowych wpłatach za okresy wskazane w postępowaniu.

W związku z brakiem wpłaty kwoty określonej w wezwaniach, pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. znak: [...] Fundusz zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu kwoty nienależne pobranego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze: październik 2012 r., luty, marzec, czerwiec 2013 r., marzec, kwiecień 2015 r., listopad, grudzień 2016 r., styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec sierpień, wrzesień, październik, grudzień 2017 r., styczeń, tuty 2018 r. na podstawie art. 61 § 4 k.p.a.

Organ podkreśla, że miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych ze środków PFRON przysługuje pracodawcy po spełnieniu warunków określonych w art. 26a-26c ustawy o rehabilitacji.

W zakresie informacji uzyskanych z ZUS o nieprawidłowościach w opłacaniu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz FP i FGŚP za okres sprawozdawczy: październik 2012 r. zastosowanie ma przepis art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji mówiący o tym, iż kwota miesięcznego dofinansowania nie może przekroczyć kwoty 90% faktycznie i terminowo poniesionych miesięcznych kosztów płacy, a w przypadku pracodawcy wykonującego działalność gospodarczą, w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej 75% tych kosztów.

Natomiast w odniesieniu do pozostałych okresów zastosowanie ma przepis art. 26a ust, 1a1, pkt 3 ustawy o rehabilitacji. Począwszy od miesiąca grudnia 2012 r., miesięczne dofinansowanie nie przysługuje, jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów wynikających z odrębnych przepisów przekraczającym 14 dni.

Jednocześnie, zgodnie z art. 26a ust. 1a2 tej ustawy, kwota miesięcznych należnych składek, opłaconych z uchybieniem terminu, o którym mowa w ust. 1a1 pkt 3, nie może przekroczyć wysokości 2% składek należnych za dany miesiąc.

Z kolei, koszty płacy wg art. 2 ust. 4a ustawy o rehabilitacji oznaczają wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na ubezpieczenia społeczne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Organ wyjaśnia, że na podstawie danych uzyskanych z ZUS, tj. pismo z dnia [...] czerwca 2018 r, znak: [...], ustalił, że za okresy:

• listopad 2012 r. składki na FUS, FUZ, FPiFGŚP zostały opłacone po terminie (ostatecznie w dniu 28 grudnia 2012 r.)

• marzec 2013 r. składki na FUS opłacone po terminie (ostatecznie w dniu 24 czerwca 2013 r.), składki na FUZ, FP i FGŚP opłacone po terminie, w dniu 24 czerwca 2013 r.;

• kwiecień 2013 r. składki na FUS opłacone po terminie (ostatecznie w dniu 24 czerwca 2013 r.), składki na FUZ, FP i FGŚP opłacone po terminie, w dniu 24 czerwca 2013 r.;

• lipiec 2013 r. składki na FUZ, FP i FGŚP opłacone po terminie (ostatecznie w dniu 3 września 2013 r.);

• kwiecień 2015 r. składki na FUS, FUZ, FP i FGŚP opłacone po terminie (ostatecznie w dniu 29 lipca 2015 r.);

• maj 2015 r. składki na FUS, FUZ, FP i FGŚP opłacone po terminie (ostatecznie w dniu 29 lipca 2015 r.J;

• grudzień 2016 r. składki na FUS opłacone po terminie (ostatecznie w dniu 13 lutego 2017 r), składki na FUZ opłacone po terminie (ostatecznie w dniu 28 września 2017 r.), składki na FP i FGŚP opłacone po terminie, w dniu 13 lutego 2017 r.;

• styczeń 2017 r. składki na FUS, FUZ, FP i FGŚP opłacone po terminie (ostatecznie w dniu 27 marca 2017 r.);

• luty 2017 r. składki na FUS, FUZ, FP i FGŚP opłacone po terminie (ostatecznie w dniu 18 kwietnia 2017 r.);

• marzec 2017 r. składki na FUS, FUZ, FP i FGŚP opłacone po terminie (ostatecznie w dniu 29 maja 2017 r.);

• kwiecień 2017 r. składki na FUS, FUZ opłacone po terminie (ostatecznie w dniu

27 czerwca 2017 r.) składki na FP i FGŚP opłacone po terminie (ostatecznie w dniu

28 czerwca 2017 r.);

• maj 2017 r. składki na FUS, FUZ, FP i FGŚP opłacone po terminie (ostatecznie w dniu 13 lipca 2017 r.);

• czerwiec 2017 r. składki na FUS opłacone po terminie (ostatecznie w dniu 23 sierpnia 2017 r.);

• lipiec 2017 r. składki na FUS opłacone po terminie (ostatecznie w dniu 28 września 2017 r.);

• sierpień 2017 r. składki na FUS opłacone po terminie (ostatecznie w dniu 30 października 2017 r.) składki na FUZ, FP i FGŚP opłacone po terminie (ostatecznie w dniu 12 grudnia 2017 r.);

• wrzesień 2017 r. składki na FUS opłacone po terminie (ostatecznie w dniu 12 grudnia 2017 r.) składki na FUZ, FP i FGŚP opłacone po terminie, w dniu 12 grudnia 2017 r.;

• październik 2017 r. składki na FUS opłacone po terminie (ostatecznie w dniu 12 grudnia 2017 r.) składki na FUZ, FP i FGŚP opłacone po terminie, w dniu 12 grudnia

2017 r.;

• listopad 2017 r. składki na FUS, FUZ opłacone po terminie (ostatecznie w dniu 25 stycznia 2018 r.) składki na FP i FGŚP opłacone po terminie, w dniu 25 stycznia

2018 r.;

• styczeń 2018 r. składki na FUS, FUZ, FP i FGŚP opłacone po terminie (ostatecznie w dniu 2 maja 2018 r,);

• luty 2018 r. składki na FUS opłacone po terminie (ostatecznie w dniu 2 maja 2018 r.) składki na FUZ, FP i FGŚP opłacone po terminie, w dniu 2 maja 2018 r.;

• marzec 2018 r. składki na FUS opłacone po terminie (ostatecznie w dniu 2 maja 2018 r.) składki na FUZ, FP i FGŚP opłacone po terminie (ostatecznie w dniu 9 maja 2018 r.);

podczas, gdy zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, płatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2a i 2b, nie później niż:

1) do 10 dnia następnego miesiąca - dla osób fizycznych opłacających składkę wyłącznie za siebie;

2) do 5 dnia następnego miesiąca - dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych;

3) do 15 dnia następnego miesiąca - dla pozostałych płatników.

Stronę obowiązywał termin wskazany w art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Organ zauważa, że zasadą jest, iż wpłaty należnych składek dokonuje się w łącznej kwocie za wszystkich ubezpieczonych, odrębnie na poszczególne fundusze, tj. Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Kolejność zaliczania wpłat składek na poszczególne fundusze oraz innych należności, do których poboru jest zobowiązany ZUS, jeżeli płatnik składek opłaca je i przekazuje niezgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, określało za okresy objęte postępowaniem (dotyczy okresów rozliczeniowych: listopad 2012 r., marzec, kwiecień, lipiec 2013 r. październik 2014 r., kwiecień, maj 2015 r." wrzesień, październik, listopad, grudzień 2016 r., styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad 2017 r.) Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 78, poz. 465), zwanego dalej: "Rozporządzeniem z dnia 18 kwietnie 2008 r.".

Natomiast za pozostałe okresy rozliczeniowe obowiązuje Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych, zwane dalej: "Rozporządzeniem z dnia 21 września 2017 r.

Zarówno w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, jak i wskazanych wyżej Rozporządzeniach, brak jest norm prawnych, czy też odniesienia do przyznania pierwszeństwa w rozliczaniu składek na ubezpieczenia społeczne dla osób niepełnosprawnych, a potem na pozostałych zatrudnionych.

Jak wynika z treści powyższych Rozporządzeń, rozliczenia dokonuje się proporcjonalnie i w określonej kolejności.

Następnie organ zacytował treść §12 i 14 Rozporządzenia z dnia 18 kwietnia 2008 r., oraz § 13 i 16 Rozporządzenia z dnia 21 września 2017 r.

W ocenie organu z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, że skoro na koncie płatnika za okresy rozliczeniowe objęte postępowaniem (poza okresem rozliczeniowym: listopad 2012 r., za który składki muszą być opłacone terminowo) zaewidencjonowano wpłaty, które zostały dokonane z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni za okresy: marzec, kwiecień, lipiec 2013 r., październik 2014 r., kwiecień, maj 2015 r., wrzesień, październik, listopad, grudzień 2016 r., styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2017 r., styczeń, luty, marzec 2018 r., informację tę należy utożsamić ze stanem widniejącym na koncie każdego ubezpieczonego zgłoszonego w danym okresie, w tym również ze stanem widniejącym na koncie ubezpieczonych posiadających orzeczenie o stopniu niepełnosprawności.

Reasumując organ stwierdza, że oparciu o zebrany materiał dowodowy ustalono, iż składki ZUS za okresy rozliczeniowe:

- listopad 2012 r. zostały opłacone po terminie płatności,

- marzec, kwiecień, lipiec 2013 r., październik 2014 r., kwiecień, maj 2015 r,, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2016 r." styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2017 r., styczeń, luty, marzec 2018 r. zostały opłacone z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczających 14 dni, przy czym kwota miesięcznych należnych składek, opłaconych z uchybieniem tego terminu, przekracza wysokość 2% składek należnych za dany miesiąc, a więc miesięczne dofinansowanie za okresy sprawozdawcze: październik 2012 r., luty, marzec, czerwiec 2013 r., marzec, kwiecień 2015 r., listopad, grudzień 2016 r., styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, grudzień 2017 r., styczeń, luty 2018 r. zostało pobrane nienależnie.

Decyzję wyżej opisaną zaskarżyła strona żądając jej uchylenia w całości i umorzenia postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość, lub uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a nadto zasadzenia kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postepowania tj.

1. art. 80 kpa i art. 107 § 3 kpa w związku z art. 7 i 77 § 1 kpa i w związku z art. 45 a ust. 3 a i art.66 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. 2018 r. poz. 511 ze zm.), poprzez nieustalenie przez organ prawdy obiektywnej w oparciu o dowody w postaci imiennych dokumentów rozliczeniowych pracowników niepełnosprawnych złożonych przez spółkę do ZUS i odpowiadające im informacje INF-D-P złożone przez spółkę do systemu SODiR prowadzonego przez organ i oparcie rozstrzygnięcia na błędnie ustalonym stanie faktycznym z pominięciem rzeczywistej nadpłaty (bez względu kiedy została ujawniona) w zakresie nieterminowości opłacenia składek ZUS,

2. art. 80 kpa w związku z art. 11 i 77 § 1 kpa poprzez przekroczenie zasad oceny dowodów i oparcie orzeczenia na dowodach niemiarodajnych w sprawie tj. zaświadczeniach ZUS o stanie rozliczeń całego konta spółki - płatnika, obejmującego wszystkich pracowników, w tym również pełnosprawnych, co oznacza także, że organ nie poczynił żadnych samodzielnych ustaleń,

a także naruszenie przepisów prawa materialnego tj. :

3. art. 2 ust.4 a w związku z art. 26 a ust, 1 a(1) pkt 3 i z art. 49 e ust.1 i ust.2 ustawy o rehabilitacji oraz w związku z art. 41 ust. 3 rozporządzenia Komisji UE 800/2008, (obecnie art, 33 ust. 2 rozporządzenia 651/2014) poprzez przeprowadzenie nieprawidłowej wykładni tych przepisów, a także art. 26 a ust. 11 pkt 1 tej ustawy.

4. art. 26 a ust. 1 a (1) pkt 3 oraz art.26 a ust.4 ustawy o rehabilitacji poprzez jego błędne zastosowanie polegające na nakazaniu zwrotu otrzymanych dofinansowań do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w związku z bezpodstawnym zastosowaniem rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek , do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych,

5. art. 49 e ust.1 i ust.2 ustawy o rehabilitacji poprzez jego niezastosowanie w zakresie ustaleń kontroli problemowej przeprowadzonej przez PFRON, obejmującej okres : październik 2012 - luty 2017 r. i przeprowadzenie kolejnych ustaleń sprzecznych z wynikiem własnej kontroli.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. – k 29 akt sądowych skarżący uzupełnił skargę.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie

Sąd zważył co następuje

Skarga jest zasadna

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. 2018 r, poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie sąd uznał, że Prezes PFRON naruszył przepisy prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, jak również przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga jako zasadna podlega uwzględnieniu w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.

Przechodząc do merytorycznej analizy sprawy sąd zauważa, że Unia Europejska w sposób szczególny wspiera osoby niepełnosprawne, co znajduje także odzwierciedlenie w preambule rozporządzenia 651/2014. Zgodnie bowiem z motywem 52 i 54 tego rozporządzenia wspieranie (...) pracowników niepełnosprawnych to niezwykle istotne cele polityki gospodarczej i społecznej Unii i jej państw członkowskich. Pewne kategorie pracowników (...) niepełnosprawnych wciąż mają trudności z wejściem na rynek pracy i pozostaniu na nim. W związku z tym organy publiczne mogą stosować środki mające na celu zachęcenie przedsiębiorstw do zwiększenia poziomów zatrudnienia tych kategorii pracowników, zwłaszcza osób młodych. Jako że koszty zatrudnienia stanowią część zwykłych kosztów operacyjnych każdego przedsiębiorstwa, pomoc na zatrudnienie (...) pracowników niepełnosprawnych powinna mieć pozytywny wpływ na poziomy zatrudnienia wspomnianych kategorii pracowników i nie powinna zaledwie umożliwiać przedsiębiorstwom ograniczenie kosztów, które musiałyby ponieść w przypadku nieotrzymania pomocy. Pomoc taka powinna być więc wyłączona z obowiązku zgłoszenia, jeśli istnieje prawdopodobieństwo, że przyczyni się ona do wejścia lub ponownego wejścia tych kategorii pracowników na rynek pracy i pozostania na nim.

Miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przysługuje pracodawcy po spełnieniu warunków określonych w art. 26a-26c ustawy o rehabilitacji.

Przypomnieć należy, że przy stosowaniu przepisu art. 26a ustawy o rehabilitacji (stanowiącym przesłanki nabycia uprawnienia przez pracodawcę) oraz przy jego wykładni należy mieć na uwadze treść przepisów unijnych zezwalających na udzielanie tego rodzaju pomocy przepisami krajowymi. Wykładnia przepisów krajowych powinna być zgodna z wykładnią przepisów unijnych. Zgodnie z art. 48a ust. 2 ustawy o rehabilitacji środki Funduszu, przyznane pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą na podstawie art. 26, art. 26a, art. 26d i art. 32 ust. 1 pkt 2 stanowią pomoc na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia 651/2014.

Art. 2 pkt 3 rozporządzenia 651/2014 pracownika niepełnosprawnego definiuje jako każdą osobę, która: a) jest uznana za osobę niepełnosprawną na mocy prawa krajowego; lub b) ma długotrwale naruszoną sprawność fizyczną, umysłową, intelektualną lub sensoryczną, co może, w oddziaływaniu z różnymi barierami, utrudniać im pełne i skuteczne uczestnictwo w środowisku pracy na równych zasadach z innymi pracownikami.

Zgodnie z treścią art. 2 pkt 10 ustawy o rehabilitacji niepełnosprawność to trwała lub okresowa niezdolność do wypełniania ról społecznych z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu, w szczególności powodującą niezdolność do pracy. Natomiast osobą niepełnosprawną zgodnie z art. 1 ustawy o rehabilitacji jest osoba, której niepełnosprawność została potwierdzona orzeczeniem: 1) o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności lub 2) o całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy na podstawie odrębnych przepisów, lub 3) o niepełnosprawności, wydanym przed ukończeniem 16 roku życia.

Art. 33 ust. 1 rozporządzenia 651/2014 stanowi, że pomoc na zatrudnianie pracowników niepełnosprawnych jest zgodna z rynkiem wewnętrznym w rozumieniu art. 107 ust. 3 Traktatu i wyłączona z obowiązku zgłoszenia, o którym mowa w art. 108 ust. 3 Traktatu, jeżeli spełnione są warunki ustanowione w niniejszym artykule i w rozdziale I. Intensywność pomocy nie przekracza 75 % kosztów kwalifikowalnych art. 33 ust. 5.

Mając powyższe przepisy na uwadze należy stwierdzić, że aby Strona mogła uzyskać dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych musi spełniać warunki do uzyskania tej pomocy publicznej na ostatni dzień miesięcznego okresu sprawozdawczego. Zatem, zmiany w sytuacji podmiotu nie związane z jego działaniem lub zaniechaniem nie mogą mieć wpływu na możliwość uzyskania dofinansowania. Odnosi się to również do korekt deklaracji, które mogą mieć miejsce, ale tylko w sytuacjach niezależnych do pracodawcy.

Zgodnie z art. 26a ust. 1a1 pkt 3ustawy o rehabilitacji miesięczne dofinansowanie nie przysługuje jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni.

W myśl art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji kwota miesięcznego dofinansowania nie może przekroczyć 90% faktycznie i terminowo poniesionych miesięcznych kosztów płacy, a w przypadku pracodawcy wykonującego działalność gospodarczą, w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, zwanego dalej "pracodawcą wykonującym działalność gospodarczą", 75% tych kosztów. Tym samym art. 26a ust. 4 w zakresie intensywności pomocy dla osób prowadzących działalność gospodarczą jest odzwierciedleniem 33 ust. 5 rozporządzenia 651/2014.

Koszty płacy oznaczają, zgodnie z art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Należy zauważyć, że za terminowo poniesione koszty płacy uznaje się te, które zostały poniesione w terminach wynikających odpowiednio z przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (wynagrodzenie), z ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (należności składkowe) oraz z ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (zaliczki na podatek dochodowy od wypłaconych wynagrodzeń).

W sprawie sporna jest kwestia związana z opłaceniem należności składkowych.

Zgodnie z art. 47 ust. 1 usus płatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2a i 2b, nie później niż: 1) do 10 dnia następnego miesiąca - dla osób fizycznych opłacających składkę wyłącznie za siebie; 2) do 5 dnia następnego miesiąca - dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych; 3) do 15 dnia następnego miesiąca - dla pozostałych płatników.

Sąd w tym miejscu ponownie wskazuje, że przy wykładni przepisów krajowych należy mieć na uwadze treść przepisów unijnych zezwalających na udzielanie tego rodzaju pomocy przepisami krajowymi. Jest to szczególnie istotne przy odkodowaniu normy prawnej wskazanej w powołanym art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji. Zauważyć bowiem należy, że art. 33 ust. 2 rozporządzenia 651/2014 wskazuje, że za koszty kwalifikowalne uznaje się koszty płacy w danym okresie zatrudnienia pracownika niepełnosprawnego. Tym samym przepisy dotyczące dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych jednoznacznie wiążą koszty płacy z zatrudnieniem konkretnego pracownika niepełnosprawnego, a nie wszystkich pracowników, w tym pracowników pełnosprawnych.

Nieterminowe pokrywanie przez pracodawców miesięcznych kosztów płacy, o którym mowa w art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji i art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji odnosi się zatem wyłącznie do kosztów płacy pracownika niepełnosprawnego, a nie pracowników ogółem. W wypadku, gdy nie ma żadnych wątpliwości, że koszty płacy osoby niepełnosprawnej zostały pokryte w zgodzie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, to niepokrywania kosztów płacy osób pełnosprawnych w wymaganych terminach organ nie może oceniać w kontekście art. 26a ust. 1a1 pkt 3 i art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji, a jedynie w takim wypadku jest zobowiązany do ustalenia, czy przedsiębiorca nie znajduje się w trudniej sytuacji ekonomicznej wg kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej (art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji).

W ocenie sądu ustawa o rehabilitacji posługując się pojęciem koszty płacy odnosi je do kosztów płacy poniesionych w związku z zatrudnieniem osób niepełnosprawnych a nie pracowników pełnosprawnych. Dlatego też w ocenie sądu Prezes PFRON badając, czy wystąpiła przesłanka z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 i art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji powinien był ustalić, czy strona poniosła koszty płacy pracowników niepełnosprawnych z uchybieniem terminów wynikających z odrębnych przepisów. Organ takiego ustalenia w sprawie jednak nie dokonał i nie przedstawił w zaskarżonej decyzji, czym - w ocenie sądu - naruszył art. 7 k.p.a. i art. 77 w zw. z art. 11 k.p.a.

Podkreślić trzeba, że zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes obywateli. Postępowanie dowodowe jest oparte na zasadzie oficjalności, co oznacza, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Nieustalenie przez organy w ramach toczącego się postępowania lub pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, w ocenie sądu stanowiło przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Dodatkowo trzeba wskazać, że istotnie z przepisów ustawy o rehabilitacji wynika, że funkcjonujący system wsparcia zatrudnienia osób niepełnosprawnych w formie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych uznaje koszty płacy jako całość i niema możliwości wnioskowania o dofinansowanie jedynie do części tych kosztów. Taka konstrukcja systemu wsparcia zatrudnienia osób niepełnosprawnych (a nie wszystkich pracowników) ma na celu ochronę tych pracowników. Poniesienie przez pracodawcę kosztów płacy związanych z wypłatą wynagrodzenia wiąże się ściśle również z poniesieniem pozostałych kosztów płacy, tj. m.in, kosztów ubezpieczenia społecznego, ubezpieczenia zdrowotnego, składek na Fundusz Pracy i FGŚP. W związku z powyższym wystarczającym jest, aby pracodawca nie poniósł któregokolwiek z ww. kosztów płacy np. w zakresie składek na ubezpieczenia zdrowotne pracowników niepełnosprawnych, aby stwierdzić, że dofinansowanie nie przysługuje.

Sąd zauważa, że w przedmiotowej sprawie organ zwracał się do oddziału ZUS o udzielenie informacji czy strona terminowo i w całości opłaciła składki na ubezpieczenia społeczne za sporny okres. ZUS w odpowiedzi na zapytania informował, że strona za wskazany miesiąc nie opłaciła w całości należności składkowych w wymaganym terminie (ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych świadczeń Pracowniczych). Sąd stwierdza, że istotnie dowód przedstawiony przez ZUS ma walor dokumentu urzędowego, jednakże jak każdy dowód podlega ocenie przez gospodarza postępowania, w tym wypadku przez Prezesa PFRON i w wypadku, gdy treść dowodu w sposób niepełny odzwierciedla stan faktyczny, to organ winien dokonać ich oceny i ewentualnie wyjaśnić powody rozbieżności oraz je przedstawić w decyzji.

W kontekście powyższego wskazać trzeba, iż organ bezpodstawnie odmówił przeprowadzenia wnioskowanego przez stronę dowodu zawartego w piśmie z dnia 3 lutego 2019 r. Otóż strona prosiła organ aby ten zwrócił się do ZUS o prawidłowe rozliczenie korekt , począwszy od 2007 r. do marca 2018 r. zważywszy na treść zaświadczenia wydanego stronie przez ZUS o wysokości nadpłaty za 2007 r. Zdaniem strony przyczyniłoby się to do ustalenia terminowości regulowania należności ZUS za okresy objęte postępowaniem administracyjnym. Co istotne w tej materii strona przekazała wyciągi bankowe potwierdzające datę wpływu kwot dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych na jej rachunek bankowy za okresy objęte postępowaniem. Także i te dowody nie zostały poddane należytej analizie i ocenie. Organ poprzestał bowiem wyłącznie na tym co uzyskał od ZUS .

(Dz. U. z 2017 r., poz. 659) wynika natomiast, że ma on zastosowanie również do przychodów państwowych funduszy celowych.

W pkt 1-8 art. 60 u.f.p. wskazano przykładowe niepodatkowe należności budżetowe. I tak, środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności następujące dochody budżetu państwa, dochody budżetu jednostki samorządu terytorialnego albo przychody państwowych funduszy celowych:

1) kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie;

2) należności z tytułu gwarancji i poręczeń udzielonych przez Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego;

3) wpłaty nadwyżek środków obrotowych samorządowych zakładów budżetowych;

4) wpłaty nadwyżek środków finansowych agencji wykonawczych;

5) wpłaty środków z tytułu rozliczeń realizacji programów przedakcesyjnych;

6) należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności;

6a) należności z tytułu grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz w postępowaniu w sprawach o wykroczenia skarbowe;

7) dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw;

8) pobrane przez jednostkę samorządu terytorialnego dochody związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i nieodprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa.

Wyliczenie to ma charakter przykładowy, o czym świadczy użycie terminu "w szczególności". Katalog niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym wskazany w art. 60 u.f.p. ma charakter otwarty. Z tej przyczyny Sądu stoi na stanowisku, że także środki przekazane Stronie na podstawie art. 25a ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, których zwrotu zażądał następnie Prezes Zarządu PFRON działając na podstawie art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji, stanowią środki publiczne stanowiące niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym.

W konsekwencji w sprawie zastosowanie znajdzie również art. 67 ust. 1 u.f.p. zgodnie z którym: do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa.

Tym samym, w zakresie ustalenia terminu przedawnienia przedmiotowych należności, należy odpowiednio zastosować znajdujący się w dziale III Ordynacji podatkowej art. 70 § 1, zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

W niniejszej sprawie uznać należało, że odpowiednie stosowanie art. 70 § 1 O.p. polega na przyjęciu, że początkiem biegu 5-letniego okresu przedawnienia jest koniec roku kalendarzowego, w którym Strona nabyła prawo do refundacji składki za konkretny miesiąc. Przypomnieć trzeba, że badana sprawa dotyczy refundacji składek na ubezpieczenia społeczne za grudzień 2007 r., styczeń 2008 r., luty 2008 r., maj 2008 r. Termin przedawnienia dochodzenia roszczenia w zakresie refundacji składki za grudzień 2008 r. – upłynął zatem 31 grudnia 2013 r., natomiast za styczeń, luty i maj 2008 r. – upłynął 31 grudnia 2014 r. (pięć lat od końca roku kalendarzowego w którym strona nabyła prawo o refundacji składki).

W związku z powyższym, w przedmiotowej sprawie, w dniu podjęcia przez organ pierwszej czynności zmierzającej do zwrotu środków, tj. w dniu wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu środków, co miało miejsce 20 lipca 2016 r., niewątpliwie upłynął, wskazany w art. 70 § 1 O.p., 5-letni okres przedawnienia dochodzenia roszczeń. Jednocześnie zauważyć należy, że działaniem wadliwym jest odwoływanie się do regulacji unijnych przewidujących 10-letni termin przedawnienia dochodzenia zwrotu należności z tytułu zrefundowanych składek na ubezpieczenia społeczne.

W tym zakresie należy mieć na uwadze aktualne orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE. W wyroku z dnia 5 marca 2019 r. (Wielka Izba) w sprawie C-349/17Eesti Pagar odpowiadał na pytania sądu krajowego (pytanie drugie): "Czy w sytuacji, gdy Komisja [...] nie wydała stosownej decyzji, organ państwa członkowskiego jest zobowiązany do dochodzenia zwrotu udzielonej przez niego niezgodnej z prawem pomocy?"; oraz (pytanie czwarte): "Jaki termin przedawnienia obowiązuje w przypadku dochodzenia przez organ państwa członkowskiego zwrotu pomocy niezgodnej z prawem? Czy termin ten wynosi dziesięć lat, analogicznie do terminu, po upływie którego pomoc zgodnie z art. 1 i 15 [rozporządzenia nr 659/1999] staje się pomocą istniejącą i nie może już być dochodzony jej zwrot, czy też cztery lata, zgodnie z art. 3 ust. 1 [rozporządzenia nr 2988/95]?. Jaka jest podstawa prawna dla takiego Organ winien także rozważyć kwestię przedawnienia części dochodzonych należności ( chodzi o lata 2012 i 2013 ).

W art. 60 pkt 1 – 8 Ustawy o finansach publicznych (u.f.p.) wskazano przykładowe niepodatkowe należności budżetowe. I tak, środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności następujące dochody budżetu państwa, dochody budżetu jednostki samorządu terytorialnego albo przychody państwowych funduszy celowych:

1) kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie;

2) należności z tytułu gwarancji i poręczeń udzielonych przez Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego;

3) wpłaty nadwyżek środków obrotowych samorządowych zakładów budżetowych;

4) wpłaty nadwyżek środków finansowych agencji wykonawczych;

5) wpłaty środków z tytułu rozliczeń realizacji programów przedakcesyjnych;

6) należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności;

6a) należności z tytułu grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz w postępowaniu w sprawach o wykroczenia skarbowe;

7) dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw;

8) pobrane przez jednostkę samorządu terytorialnego dochody związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i nieodprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa.

Wyliczenie to ma charakter przykładowy, o czym świadczy użycie terminu "w szczególności". Katalog niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym wskazany w art. 60 u.f.p. ma charakter otwarty. Z tej przyczyny Sąd stoi na stanowisku, że także środki przekazane Stronie na podstawie art. 25a ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, których zwrotu zażądał następnie Prezes Zarządu PFRON działając na podstawie art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji, stanowią środki publiczne stanowiące niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym.

W konsekwencji w sprawie zastosowanie znajdzie również art. 67 ust. 1 u.f.p. zgodnie z którym: do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa.

Tym samym, w zakresie ustalenia terminu przedawnienia przedmiotowych należności, należy odpowiednio zastosować znajdujący się w dziale III Ordynacji podatkowej art. 70 § 1, zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

W niniejszej sprawie uznać należało, że odpowiednie stosowanie art. 70 § 1 O.p. polega na przyjęciu, że początkiem biegu 5-letniego okresu przedawnienia jest koniec roku kalendarzowego, w którym Strona nabyła prawo do refundacji składki za konkretny miesiąc.

Podstawą wyroku jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz art. 200 p.p.s.a.