Postanowienie WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1478/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-03-20 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 61 par. 1, 3, art. 64 par. 3, art. 132, art. 134
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Ewa Cisowska – Sakrajda po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] ustalającą K. K. zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004r. w kwocie 229.085 zł od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów w wysokości w wysokości 305.446 zł i ustalił wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004r. w kwocie 14.568 zł od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów w wysokości 19.424 zł.

W skardze na powyższą decyzję K. K. zawarła wniosek o wstrzymanie jej wykonania.

W uzasadnieniu wniosku skarżąca stwierdziła, że wykonanie zaskarżonej decyzji pociągnie dla niej nieodwracalne skutki i pozbawi ją środków na bieżącą egzystencję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. – Dz.U. z 2012r., poz. 270 z późn. zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

Regulacja prawna wskazanego przepisu prowadzi do wniosku, iż wniesienie do sądu administracyjnego skargi nie pociąga za sobą skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania przez sąd zaskarżonego aktu zależy od oceny sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest bowiem stanem niepożądanym i prawo wnoszenia skargi do sądu nie może uniemożliwiać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa podatkowego. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest wyjątkową instytucją, a przesłanki uzasadniające jej zastosowanie nie powinny być interpretowane w sposób rozszerzający.

Warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę już we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno zatem odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest uzasadnione (por. postanowienie NSA z dnia 13 grudnia 2004r., sygn. akt FZ 496/2004, LexPolonica). Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązując stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakłada na nią jednak obowiązku ich udowodnienia, a jedynie uprawdopodobnienia. Uprawdopodobnienie zaistnienia tych przesłanek oznacza wykazanie, iż zachodzi duże prawdopodobieństwo – graniczące z pewnością – zmaterializowania się trudnych do odwrócenia skutków lub wyrządzenia znacznej szkody w następstwie wykonania zaskarżonego aktu. W interesie wnioskodawcy leży zatem takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności i jego uzasadnienie, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a.

W rozpatrywanej sprawie skarżąca, wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powołała się jedynie na bliżej nieokreślone "nieodwracalne skutki" i pozbawienie jej "środków na bieżącą egzystencję". Nie wskazała jednak żadnych konkretnych okoliczności mogących świadczyć o istniejącej potencjalnie możliwości wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków związanych z wykonaniem zaskarżonej decyzji. Nie wykazała, jakie w jej konkretnej sytuacji, szczególnie chronione przez system prawny wartości zostałyby zagrożone w przypadku uiszczenia zobowiązania podatkowego i na czym owo zagrożenie miałoby polegać.

Tym samym skarżąca nie wykazała, że zachodzi jakiekolwiek prawdopodobieństwo, iż ewentualne wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje zagrożenie jej istotnych interesów ani też, że poniesie ona jakąkolwiek inną szkodę. Należy podkreślić, że szkoda występuje wówczas, gdy nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 25 października 2005r., sygn. akt I OZ 1074/05, nie publ.). Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004r., sygn. akt GZ 138/04 – nie publ.). Nieodwracalny skutek z kolei to takie następstwo, konsekwencja, efekt, rezultat jakichś działań, których nie będzie można cofnąć lub których nie da się usunąć (zob. Popularny słownik języka polskiego pod red. B. Dunaja, Warszawa 2000, s. 365 i 644).

Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest określenie wysokości zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowy od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Nie ulega wątpliwości, że wykonanie jakiejkolwiek decyzji określającej zobowiązanie podatkowe ma dla jej adresata niekorzystne konsekwencje. Każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Rodzaj obowiązku objętego tą decyzją nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, gdyż odnosi się do świadczenia pieniężnego, z natury rzeczy przecież odwracalnego. W sytuacji uwzględnienia skargi istnieje możliwość zwrotu nadpłaconych kwot. Ponadto skarżąca może skorzystać z przewidzianej w ustawie Ordynacja podatkowa instytucji odroczenia lub rozłożenia na raty zaległości podatkowej, umorzenia jej w całości lub części wskazując właśnie na ważny interes podatnika lub interes publiczny (art. 67a § 1). Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Walor ochronny ma również prawna możliwość zmiany lub uchylenia przez sąd w każdym czasie, z urzędu lub na żądanie skarżącej, własnego postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności, które warunkowały jego podjęcie (vide: postanowienie NSA z dnia 7 października 2009r., sygn. akt II FSK 1549/09).

Przedstawiona w skardze argumentacja, mająca w ocenie skarżącej uzasadniać uwzględnienie skargi, nie może mieć wpływu na ocenę zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Rozpatrując taki wniosek sąd ocenia bowiem jedynie, czy w istocie wskazana przez stronę szkoda ma znaczny rozmiar lub istnieje niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie dokonuje wówczas oceny zasadności skargi, gdyż ustawa normująca postępowanie przed sądami administracyjnymi nie zawiera regulacji umożliwiającej zastosowanie omawianej instytucji w zależności od oceny prawdopodobieństwa wadliwości zaskarżonego aktu lub czynności (por. np. postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2008r., sygn. akt I OZ 47/08; z dnia 1 kwietnia 2008r., sygn. akt I OZ 209/08; z dnia 3 lipca 2008r., sygn. akt I OZ 493/08; z dnia 18 czerwca 2008r., sygn. akt I OZ 386/08; z dnia 13 czerwca 2008r., sygn. akt I OZ 410/08 oraz postanowienie NSA z dnia 16 czerwca 2005r., sygn. akt II OZ 513/05). Oceny takiej sąd administracyjny dokonuje bowiem dopiero wydając wyrok w rozpatrywanej sprawie (art. 132 p.p.s.a.). Zgromadzona dokumentacja sprawy może co najwyżej posłużyć jedynie weryfikacji twierdzeń strony pod kątem spełnienia przesłanek zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 25 lipca 2008r., sygn. akt II OZ 766/08 – dostępne w Systemie Informacji Prawnej LEX, Lex nr 493672).

Ze względu na treść art. 64 § 3 w związku z art. 134 p.p.s.a. sąd z urzędu na podstawie akt sądowych dokonał też analizy sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącej przedstawionej we wniosku o przyznanie prawa pomocy pomimo, że niewątpliwie inne są przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a inne przyznania prawa pomocy. Wprawdzie postanowieniem z dnia 8 stycznia 2013r. referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, lecz nie oznacza to automatycznie zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, o jakich stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. Gdyby tak przyjąć, to każdorazowo przyznanie prawa pomocy musiałoby skutkować wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu. Przedstawione we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności wymagają zatem odrębnej oceny pod kątem tego, czy wykonanie zaskarżonego aktu może spowodować w stosunku do strony niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki.

Wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy przez skarżącą okoliczności takie jak: niski dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.500 zł brutto, brak majątku poza "zadłużoną działką niezabudowaną w wieczystym użytkowaniu", "zaległości z tytułu zlikwidowania działalności", wręcz sprzeciwiają się uznaniu, iż w sprawie istnieje prawdopodobieństwo wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania nieodwracalnych skutków. Gdyby bowiem nawet organ wszczął postępowanie egzekucyjne i przystąpił do wyegzekwowania wynikającego z zaskarżonej decyzji zobowiązania podatkowego to, biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, egzekucja administracyjna byłaby bezskuteczna. Już sam fakt, że w dacie złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy (12 grudnia 2012r.) skarżąca otrzymywała wynagrodzenie za pracę w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę określonego w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 września 2011r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2012r. (Dz.U. nr 192, poz. 1141), oznacza brak możliwości przeprowadzenia egzekucji należności z wynagrodzenia za pracę na mocy tytułów wykonawczych innych niż należności alimentacyjne z uwagi na określone w art. 871 § 1 pkt 1 K.p. jego zwolnienie od potrąceń. To z kolei wyklucza samo przez się spowodowanie jakichkolwiek negatywnych skutków dla skarżącej, a tym bardziej znacznych.

Podnieść nadto należy, iż samo wstrzymywanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Rozstrzygnięcia podejmowane w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów lub czynności mają zatem charakter wyłącznie tymczasowy. Co do zasady więc, z wyjątkami przewidzianymi w przepisach szczególnych, okres obowiązywania ochrony tymczasowej i tak kończy się z chwilą wydania orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Orzeczeniami tymi będą zarówno wyroki, jak i postanowienia o odrzuceniu skargi lub umorzeniu postępowania.

Wobec powyższego sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.

DC