Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1703/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od czynności cywilnoprawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 176, art. 184, art. 204 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędziowie NSA Zbigniew Kmieciak (sprawozdawca), del. WSA Ludmiła Jajkiewicz, Protokolant Honorata Klósek, po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. A. G. Sp. z o.o. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 lipca 2006 r. sygn. akt I SA/Po 1151/05 w sprawie ze skargi P. A. G. Sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 11 lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od P. A. G. Sp. z o.o. w P. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w P. kwotę 1800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

II FSK 1703/06

UZASADNIENIE

Aktem notarialnym z dnia 23.09.2003r. L. Spółka z o.o. z siedzibą w P. (dalej zwane Spółką) dokonało na rzecz P. G. Spółka z o. o. z siedzibą w P. (dalej zwane Przedsiębiorstwem) przeniesienia własności prawa własności niezabudowanych działek gruntu położonych w R. o powierzchni łącznej 18.70.53 ha. Strony umowy oświadczyły, że łączna cena sprzedaży wynosi 4.793.772,98 zł. Od tej kwoty notariusz, jako płatnik pobrał podatek od czynności cywilnoprawnych w wysokości 95.875,50 zł.

Wnioskiem z dnia 17.05.2004r. Przedsiębiorstwo wystąpiło do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. o stwierdzenie nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych, podnosząc, że w dniu 23 września 2003r. nie zawarto umowy sprzedaży lecz umowę przekazania własności nieruchomości w zamian za zwolnienie z długów.

Pismem z dnia 24 maja 2004r. Naczelnik Urzędu Skarbowego przekazał wniosek o stwierdzenie nadpłaty wraz z aktami sprawy do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. - właściwego do rozpatrzenia sprawy.

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego nie podzielił argumentów strony i, decyzją z dnia 16 lutego 2005r., odmówił stwierdzenia nadpłaty. Organ uznał, że umowa z dnia 23.09.2003r. zawiera cechy istotne dla umowy sprzedaży, określonej w art. 535 kc, w związku z czym nie było podstaw do kwestionowania istnienia obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych.

Od decyzji tej odwołanie wniosło Przedsiębiorstwo zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zażądało stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych.

Dyrektor Izby Skarbowej nie podzielił poglądów strony zawartych w odwołaniu i decyzją z dnia 11.07.2005r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wywiódł, że zgodne oświadczenia woli stron zawarte w umowie sprzedaży są podstawowym źródłem kreowania przez stosunku cywilnoprawnego, a wydanie rzeczy, czy też zapłata ceny są zdarzeniami będącymi wyłącznie przejawami wykonania woli stron.

Dyrektor Izby Skarbowej uznał, iż rekonstrukcja rzeczywistych intencji, uzgodnionych przez strony nie może podważać wymagań i konsekwencji związanych z formą szczególną zastrzeżoną dla danej czynności. Ponadto organ odwoławczy zauważył, że w treści umowy brak jednoznacznego stwierdzenia, iż nabywca nieruchomości zobowiązał się zwolnić zbywcę od związanych z własnością długów.

Od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 .07.2005r. Przedsiębiorstwo wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając organom podatkowym błędne ustalenia stanu faktycznego i powtórzyło zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego.

W uzasadnieniu skargi Przedsiębiorstwo wskazało na treść § 5 umowy z dnia 23 września 2003r. i stwierdziło, że celem stron było przeniesienie własności nieruchomości na rzecz Przedsiębiorstwa w zamian za zwolnienie Spółki od spłaty zadłużenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 lipca 2006 r., sygn.akt. I SA/Po 1151/05, oddalił skargę.

Sąd wskazał, że kwestią sporną pozostaje czy w sprawie organy podatkowe właściwie uznały, że umowa z dnia 23.09.2003r. zawarta pomiędzy Spółką a Przedsiębiorstwem jest umową sprzedaży, o której mowa w art. 1 ust.1 pkt1 lit a) ustawy z dnia 9 września 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. Nr 86, poz. 959 z późn. zm. dalej pcc). Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo uznały, że sporna umowa. zawiera wszystkie elementy przedmiotowo istotne umowy sprzedaży (art. 535 kc), które decydują o dojściu umowy do skutku i które ją indywidualizują. Sąd podniósł, że w spornej umowie z dnia 23.09.2003r. strony wielokrotnie wskazywały, że dokonują czynności prawnej w postaci sprzedaży nieruchomości, a w akcie notarialnym z dnia 23.09.2003r. nie zostały zawarte wyraźne oświadczenia stron mające świadczyć, że ich zamiarem było zawarcie umowy przeniesienia własności nieruchomości w zamian za przejecie długu. Sąd uznał, że wobec jasnych zapisów umowy z dnia 23.09.2003r., zawierających wszystkie elementy istotne dla umowy sprzedaży w tym również cenę sprzedaży i mając na uwadze okoliczność zawarcia umowy w formie aktu notarialnego, organy podatkowe prawidłowo uznały, że w dniu 23.09.2003r. pomiędzy Spółką a Przedsiębiorstwem została zawarta umowa sprzedaży podlegająca opodatkowaniu podatkiem uregulowanym w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Przedsiębiorstwo zaskarżyło w całości powyższy wyrok skargą kasacyjną opierając ją o art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r, prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwana dalej p.p.s.a)tj na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię oraz naruszeniu prawa formalnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazując na powyższe, Przedsiębiorstwo wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów według norm przepisanych .

Przedsiębiorstwo podkreśliło, że zarówno Dyrektor Izby Skarbowej jak i sąd administracyjny pierwszej instancji, nie wzięli pod uwagę treści zawartej pomiędzy Spółką a Przedsiębiorstwem umowy. Przedsiębiorstwo podkreśliło, że termin zawarcia umowy został wymuszony i umowa musiała zostać zawarta niezwłocznie, co spowodowało, że zawarta została przed spełnieniem się warunku opisanego w umowie przelewu wierzytelności zawartej pomiędzy stronami umowy a B. S.A. Z treści tej ostatniej umowy wynikało, że przeniesienie własności nieruchomości na rzecz Przedsiębiorstwa nastąpi po zapłacie przez niego całej ceny ustalonej w umowie. To właśnie spowodowało, że notariusz wbrew okolicznościom i intencjom stron nazwał dokonywaną czynność cywilnoprawną umową sprzedaży. Z tego powodu (wbrew intencjom stron) tak ukształtował stan faktyczny sprawy aby móc nazwać spisywaną umowę nie umową przeniesienia własności nieruchomości w zamian za przejęcie przez skarżącego długów dotychczasowego właściciela nieruchomości, lecz umową sprzedaży.

W piśmie procesowym nazwanym "uzupełnienie skargi kasacyjnej" Przedsiębiorstwo wskazało, że naczelną zasadą postępowania podatkowego jest zasada zapisana w art. 122 Ord. pod skonkretyzowana w art. 187 § 1 Ord.pod. i podniosło, że zarzuty skargi sprowadzają się nie do braków w materiale dowodowym, ale do braku rozpatrzenia i ustosunkowania się w odniesieniu do całego materiału dowodowego. Podniesiono także, że z okoliczności, iż czynności notarialne dokonane przez notariusza mają charakter dokumentu urzędowego - wcale nie wynika, że dokument ten nie podlega interpretacji w

zakresie jego treści.

W piśmie procesowym z dnia 22 stycznia 2008 r. Przedsiębiorstwo zgłosiło wniosek o przyznanie należnych kosztów w sprawie ze skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, wobec czego podlega oddaleniu. O wyniku przeprowadzonej oceny przesądziły zasadnicze błędy konstrukcyjne skargi kasacyjnej, polegające na zaniechaniu wskazania przez jej autora przepisów prawa materialnego i przepisów o postępowaniu, których naruszenia miał się dopuścić sąd administracyjny pierwszej instancji. W skardze tej ograniczono się do stwierdzenia, że doszło do naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię oraz "naruszenia prawa formalnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy" (s. 2 skargi kasacyjnej). W uzasadnieniu tak postawionych zarzutów, jak również w piśmie procesowym uzupełniającym skargę kasacyjną z dnia 29 września 2006 r. poprzestano na wywodach kwestionujących poprawność ocen, które legły u podstaw zaskarżonego wyroku oraz prawidłowość postępowania przed organami podatkowymi, nie wiążąc ich z wyliczeniem konkretnych przepisów prawa naruszonych przez sąd. Tymczasem w myśl art. 176 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych, czego w rozpatrywanym przypadku zabrakło. Tak istotne błędy skargi kasacyjnej, będącej przecież środkiem o wysokim stopniu sformalizowania, wymagającym odpowiedniego profesjonalizmu w formułowaniu zarzutów i ich uzasadnianiu, uniemożliwiają weryfikację przedstawionych w niej twierdzeń, czego konsekwencją musiało być oddalenie skargi.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto zgodnie z art. 204 pkt 1 tej ustawy.