Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 956/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 2 pkt 5
journal: Dz.U. 2020 poz 360
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi M. P. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym w niniejszej sprawie rozkazem personalnym z [...] stycznia 2021 r. nr [...] Komendant Główny Policji (dalej: "KGP", "organ odwoławczy", "organ drugiej instancji"), w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1060 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: "k.p.a."), utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. (dalej: "KWP", "organ pierwszej instancji") z [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia M. P. (dalej: "skarżąca", "funkcjonariusz") ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r., poz. 360 ze zm.; dalej: "u.P.") z dniem [...] listopada 2020 r.

Zaskarżony rozkaz personalny zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wnioskiem z [...] września 2020 r. Komendant Miejski Policji w W. (dalej: "KMP") wystąpił do organu pierwszej instancji o zwolnienie skarżącej – wówczas detektywa Wydziału Dochodzeniowo-Śledczego Komendy Miejskiej Policji w W. – ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P.

W uzasadnieniu wniosku KMP wskazał, że przyczyną tego wystąpienia jest długotrwała nieobecność skarżącej w służbie. Dalej KMP podał, iż w 2018 r. absencja skarżącej w służbie z powodu przebywania na zwolnieniach lekarskich wyniosła 158 dni, w 2019 r. – 124 dni, natomiast w 2020 r. (od 1 stycznia 2020 r. do 8 września 2020 r.) - 133 dni oraz 112 dni w związku z pandemią COVID-19. Absencja funkcjonariusza w służbie w latach 2018 – 2020 z uwzględnieniem zwolnień lekarskich, opieki nad dzieckiem, urlopów wypoczynkowych, "wolnych zaległych" i dni ustawowo wolnych od służby, które łączone były z wymienionymi okresami absencji, wolnych wynikających z pandemii COVID-19 wyniosła łącznie 619 dni. Przełożony skarżącej zaznaczył, że w jego ocenie, funkcjonariusz – z powodu długotrwałej absencji – nie realizuje podstawowych zadań i obowiązków przewidzianych na jego stanowisku służbowym, a sytuacja ta powoduje, iż zadania stawiane przed komórką organizacyjną, w której skarżąca miała pełnić służbę, zmuszeni są realizować inni policjanci, co negatywnie wpływa na organizację pracy tej komórki.

Pismem z [...] września 2020 r. (doręczonym [...] września 2020 r.) organ pierwszej instancji zawiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P. oraz pouczył o przysługujących jej uprawnieniach związanych z przedmiotowym postępowaniem, w szczególności o prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji oraz o prawie do zgłoszenia żądań. Jednocześnie w trybie art. 43 ust. 4 u.P., wezwano skarżącą do wskazania zakładowej organizacji związkowej, o której mowa w art. 43 ust. 3 u.P., w terminie 3 dni od dnia doręczenia przedmiotowego pisma, jak również pouczono ją o skutkach braku takiego wskazania. W toku postępowania skarżąca nie wskazała żadnej organizacji związkowej, która mogłaby ją reprezentować.

W dniu [...]października 2020 r. skarżąca (reprezentowana przez radcę prawnego M. K.) wniosła pismo zawierające wnioski dowodowe. Postanowieniem z [...] października 2020 r. KWP odmówił przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez funkcjonariusza.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, KWP rozkazem personalnym z [...] października 2020 r. nr [...], na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 45 ust. 1 u.P. zwolnił skarżącą ze służby w Policji z dniem [...] listopada 2020 r. Zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a. ww. rozkazowi personalnemu nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji podzielił pogląd, w myśl którego rozwiązanie z policjantem stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P. z uwagi na ważny interes służby, może uzasadniać nie tyle sama długotrwała nieobecność funkcjonariusza w służbie, lecz negatywne skutki długotrwałych i stale powtarzających się absencji chorobowych funkcjonariusza. KWP podkreślił, że cechą, jaką powinien posiadać każdy funkcjonariusz jest dyspozycyjność, natomiast jeżeli funkcjonariusz traci tę cechę, gdyż z powodu częstych zwolnień lekarskich nie wykonuje zadań służbowych, niezależnie od oczywistych negatywnych skutków dla służby jakie niesie za sobą nieobecność funkcjonariusza, zostaje zachwiana fundamentalna zasada konstrukcji każdego stosunku służbowego opartego na podporządkowaniu i dyspozycyjności funkcjonariusza.

Organ pierwszej instancji podkreślił, iż nie ma podstaw do kwestionowania zwolnień lekarskich przedstawionych przez skarżącą i nie neguje konieczności ich wystawiania, jednakże w ocenie KWP policjant, który nie pełni służby z powodu choroby i przedstawia kolejne zwolnienia lekarskie, nie gwarantuje właściwej realizacji zadań ustawowych formacji, w której pełni służbę. Notoryczna absencja chorobowa w służbie jednego z funkcjonariuszy powoduje, iż zadania które miały być mu przydzielone, z konieczności obciążają innych policjantów, co ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Taki stan rzeczy – zdaniem KWP – przyczynia się do powstawania napięć i konfliktów, a ponadto skutkuje obniżeniem poziomu motywacji i zaangażowania w realizację zadań przez pozostałych funkcjonariuszy.

Dodatkowo organ pierwszej instancji wskazał, iż przysługujące skarżącej uprawnienie w zakresie ochrony zdrowia nie oznacza, że przełożeni zobowiązani są w nieskończoność tolerować długie i stale powtarzające się nieobecności w służbie, bowiem taki stan rzeczy ma negatywny wpływ na konkretyzację bezwzględnego obowiązku zapewnienia jak najbardziej efektywnego realizowania funkcji publicznych, które jednostka pełni na rzecz Policji, państwa i społeczeństwa.

Uzasadniając nadanie rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności, KWP wyjaśnił, że wykorzystanie tej instytucji w sprawach dotyczących zwolnienia ze służby najczęściej służy temu, aby od daty zwolnienia (chociażby rozkaz nie był jeszcze w tej dacie ostateczny) faktycznie wykluczyć zwalnianego funkcjonariusza ze służby tak, aby zadośćuczynić potrzebie zapewnienia jednostkom organizacyjnym Policji odpowiedniej obsady kadrowej.

W odwołaniu z [...] listopada 2020 r. od powyższego rozkazu personalnego skarżąca zakwestionowała ustalenia poczynione przez KWP, wskazując, że nie są one wystarczające do uznania zasadności zwolnienia ze służby w Policji ze względu na ważny interes służby. Skarżąca zarzuciła organowi pierwszej instancji naruszenie przepisów proceduralnych, a to art. 7, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 97 § 1 oraz art. 108 § 1 k.p.a. Ponadto funkcjonariusz sformułował zarzuty niewłaściwego zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P. poprzez pominięcie przez organ istnienia obligatoryjnych przesłanek zdrowotnych do zwolnienia ze służby w Policji i naruszenie zasad fakultatywnego zwalniania ze służby w Policji.

Po rozpoznaniu odwołania, powołanym na wstępie rozkazem personalnym KGP utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego organ odwoławczy wskazał, że pojęcie "ważnego interesu służby", o którym mowa w art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P. nie zostało w u.P. bliżej skonkretyzowane, a w praktyce, na podstawie ww. przepisu dokonuje się zwolnień takich funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby w Policji. KGP podkreślił, iż przesłanka "ważnego interesu służby" powinna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych, składających się na taką ocenę. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że skarżąca w okresie od 1 stycznia 2018 r. do 16 listopada 2020 r. przedstawiła kilkadziesiąt zaświadczeń lekarskich stwierdzających jej niezdolność do pełnienia służby, a jej absencja w służbie w ww. okresie z tej przyczyny wynosiła łącznie 487 dni. KGP podkreślił również, że w okresie zaledwie dwóch lat i ponad dziesięciu miesięcy skarżąca była nieobecna w służbie z różnych przyczyn przez 690 dni, wobec czego skala absencji funkcjonariusza w tym okresie wynosiła ponad rok i prawie jedenaście miesięcy. Organ w żaden sposób nie kwestionował zasadności wystawienia przedmiotowych zwolnień lekarskich, jednak zobowiązany był do zbadania wpływu zwolnień lekarskich na funkcjonowanie komórek i jednostek organizacyjnych Policji i ich przełożenie na interes służby.

KGP podał, że absencja funkcjonariusza w służbie w naturalny sposób zmuszała przełożonych do zapewnienia zastępstwa za nieobecnego policjanta, co z kolei prowadziło do zwiększenia obciążenia pozostałych w służbie policjantów. Zwiększona ilość zadań służbowych po stronie obecnych w służbie policjantów wprost przekłada się także na realne obniżenie poziomu efektywności i jakości ich własnych zadań, jak również generuje służbę w wymiarze ponadnormatywnym.

Organ odwoławczy podkreślił, iż nie do przyjęcia jest twierdzenie, że nieświadczenie przez skarżącą służby nie miało wpływu na funkcjonowanie komórek organizacyjnych, w których pełniła służbę. Każda absencja policjanta, niezależnie od jej przyczyn, ma wpływ na zdolność danej komórki organizacyjnej i jednostki Policji do realizacji ustawowych zadań. KGP wskazał również, iż skarżąca wystąpiła o skierowanie jej do komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, celem ustalenia jej zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia służby w Policji. Istnieją zatem uzasadnione podstawy do przyjęcia, że w ocenie samej skarżącej wystąpiły takie okoliczności, które nie będą pozwalały jej na trwały powrót do służby i pełnienie jej w sposób ciągły.

Ponadto KGP zaznaczył, iż przesłanka zawarta w art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P. nie ma odniesienia do osobistych przymiotów policjanta, zatem w przedmiotowym postępowaniu nie było podstaw do badania co było przyczyną nieobecności policjanta w służbie, czy funkcjonariusz zamierzał powrócić do służby, ani kiedy miałoby to nastąpić. Omawiana przesłanka odwołuje się wyłącznie do okoliczności, które stricte związane są z ważnym interesem służby. Jeżeli określone zdarzenia mają wpływ bądź naruszają ten interes, konieczne jest podjęcie adekwatnych działań mających na celu usunięcie takiego zagrożenia.

Konkludując, organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie prowadzone było w sposób prawidłowy; organ pierwszej instancji nie dopuścił się uchybień w prowadzonym postępowaniu w stopniu, który uzasadniałby uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia, bowiem przed wydaniem rozkazu personalnego KWP w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz dokonał oceny dowodów z zachowaniem reguł określonych w k.p.a. Odnosząc się do zarzutu nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, KGP w pełni zaaprobował wykorzystanie tej instytucji przez organ pierwszej instancji, wskazując na spełnienie przesłanek wynikających z art. 108 § 1 k.p.a., tj. przesłanek uzasadniających przedłożenie interesu społecznego nad indywidualny interes funkcjonariusza.

Powyższy rozkaz personalny KGP skarżąca uczyniła przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, żądając jego uchylenia, a także zasądzenia od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżąca zarzuciła naruszenie:

1) art. 7 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej przez wadliwe ustalenie stanu faktycznego w oparciu o niepełny materiał dowodowy, w sposób nieobiektywny;

2) art. 10 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu, polegające na akceptacji odmowy przez KWP dołączenia akt osobowych skarżącej do akt niniejszej sprawy i uniemożliwieniu skarżącej oraz jej pełnomocnikowi wglądu w jej akta osobowe, podczas gdy organ dokonał przeglądu akt osobowych i wyboru poszczególnych dokumentów z tych akt, pomimo iż pełnomocnik skarżącej zgłosił stosowny wniosek w tym zakresie;

3) art. 75 § 1 k.p.a. poprzez akceptację odmowy KWP przeprowadzenia dowodów zawnioskowanych przez skarżącą;

4) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez akceptację naruszenia przez KWP obowiązku zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w związku z naruszeniem art. 78 § 1 i 2 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie żądań strony skarżącej dotyczących przeprowadzenia dowodu, które należało uwzględnić, gdyż przedmiotem dowodu była i jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, a nie zachodziła przesłanka nieuwzględnienia żądania skarżącej z art. 78 § 2 k.p.a.;

5) art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego po uprzedniej bezprawnej odmowie przez KWP dopuszczenia dowodów powołanych przez skarżącą;

6) art. 97 § 1 pkt k.p.a. poprzez akceptację niewykonania przez KWP nakazu (obligatoryjnego) zawieszenia postępowania, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd w związku z art. 100 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie, a wręcz pominięcie zasad rozstrzygania zagadnienia wstępnego;

7) art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P. i art. 43 ust. 1 u.P. poprzez akceptację pominięcia przez KWP istnienia obligatoryjnych przesłanek zdrowotnych do zwolnienia ze służby w Policji i naruszenie zasad fakultatywnego zwalniania ze służby w Policji poprzez przyjęcie, że istniały fakultatywne przesłanki do zwolnienia skarżącej ze służby w Policji;

8) art. 136 k.p.a. poprzez akceptację nieprzeprowadzenia przez KWP dodatkowego postępowania dowodowego na wniosek skarżącej;

9) art. 18 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm.; dalej: "Konstytucja RP") poprzez odmowę ochrony macierzyństwa skarżącej, która korzystała z uprawnień przysługujących jako matce, co w znacznej mierze było przyczyną absencji skarżącej w służbie;

10) art. 32 w związku z art. 33 Konstytucji RP poprzez akceptację przez organ odwoławczy faktu, że skarżąca jako jedyny z funkcjonariuszy Policji w jej jednostce została zwolniona ze służby, choć w sytuacji takiej samej albo podobnej do sytuacji skarżącej znajdowało się więcej funkcjonariuszy pełniących służbę w tej samej jednostce Policji, co narusza zasadę równości wobec prawa oraz dyskryminuje skarżącą w życiu społecznym i gospodarczym z tej przyczyny, iż jest ona kobietą i wychowuje dziecko, co narusza zasadę równouprawnienia płci.

W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła poszczególne zarzuty, akcentując, że organ drugiej instancji, prowadząc postępowanie, przyjął schematyczny sposób działania, bez przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego, co doprowadziło do wydania dowolnej decyzji, oderwanej od rzeczywistego stanu faktycznego, która rażąco narusza prawo.

W odpowiedzi na skargę KGP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na mocy art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). W myśl tego przepisu, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżony rozkaz personalny KGP, a także poprzedzający go rozkaz personalny KWP nie naruszają prawa tak procesowego, jak i materialnego.

Podstawę materialną zaskarżonego aktu stanowi art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P., zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby, w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Jest to więc uprawnienie przyznane organowi w sytuacji, gdy dojdzie do przekonania, że interes społeczny (interes służby) przeważa nad słusznym interesem strony.

Rozkaz personalny wydany na podstawie cytowanego wyżej przepisu ma charakter fakultatywny i podejmowany jest w ramach uznania administracyjnego. Akt o charakterze uznaniowym pozostaje wprawdzie pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony do badania wyłącznie zgodności z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając natomiast w jego celowość. Sądowa kontrola decyzji uznaniowych zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji została spełniona, zawarta w art. 7 k.p.a., powinność uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu strony. Ponadto zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już poza granicami kontroli sądowej. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do dokonywania oceny tego, w jaki sposób organy administracji wypełniają treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych - realizacji określonej polityki stosowania prawa administracyjnego (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA" z 19 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 301/11 - orzeczenia sądów administracyjnych są publikowane w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P. przewiduje możliwość zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby, gdy wymaga tego "ważny interes służby". Pojęcie "ważnego interesu służby" jest nieostre, niedookreślone, jednakże z uwagi na nieporównywalność sytuacji faktycznych jakie mogą zaistnieć, użycie przez ustawodawcę takiego właśnie zwrotu jest w pełni uzasadnione. W ocenie nauki prawa "nieostrość nazw (jako szczególny przejaw ich niedookreśloności) nie jest traktowana w tekście prawnym jako wada. Wręcz przeciwnie - może być z powodzeniem stosowana jako świadomie przyjęty środek uelastycznienia tekstu przez stworzenie swoistego luzu decyzyjnego" (vide S. Wronkowska, M. Zieliński, Komentarz do zasad techniki prawodawczej, Warszawa 2004, s. 280). Prawodawca, używając takiego sformułowania, pozwala zatem organom Policji na odpowiednią ocenę stanu faktycznego, by w konsekwencji organy te mogły zdecydować o celowości dalszego trwania stosunku służbowego.

Według Sądu, w przedmiotowej sprawie organy orzekające nie wykroczyły poza dopuszczalny prawem zakres kompetencji i nie naruszyły przyznanych im przez ustawodawcę granic swobodnej oceny co do wyboru skutku prawnego. Zasadnie organy obu instancji uznały, że ustalony stan faktyczny mieści się w kategorii ważnego interesu służby, o którym mowa w art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P., czego konsekwencją jest możliwość zwolnienia funkcjonariusza ze służby w omawianym trybie.

Nie budzi wątpliwości fakt, iż skarżąca - z uwagi na długotrwałe i stale powtarzające się zwolnienia lekarskie - nie była obecna w służbie w latach 2018-2020 łącznie przez 619 dni. Sąd podziela stanowisko organów orzekających w przedmiotowej sprawie, że nie tyle sama długotrwała absencja funkcjonariusza w służbie, lecz jej negatywne konsekwencje oraz okoliczności, które towarzyszyły całemu ciągowi zdarzeń uzasadniają rozwiązanie ze skarżącą stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P. z uwagi na ważny interes służby.

W tym miejscu zaakcentować należy, iż ocena spełnienia przesłanki "ważnego interesu służby", zamieszczonej w art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P., powinna być rozważana na tle stanu faktycznego określonej sprawy (vide wyrok NSA z 10 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 2557/16). Niezbędne jest przy tym wykazanie jednej, realnie istniejącej przyczyny lub szeregu okoliczności bądź zdarzeń świadczących łącznie o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie nie jest możliwe. Stwierdzenie nieprzydatności funkcjonariusza do służby nie musi ograniczać się do przypadków naruszenia obowiązków służbowych czy innych zachowań zawinionych lub niezgodnych z prawem. Może być ono również uzasadnione każdym innym zachowaniem policjanta w służbie lub poza nią, jeżeli takie zachowanie uniemożliwia kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów. W tym kontekście nie sposób nie podzielić stanowiska, iż absencja spowodowana korzystaniem z długotrwałych i stale powtarzających się zwolnień lekarskich wymaga podejmowania przez przełożonych jednostki, w której funkcjonariusz pełni służbę, ciągłych działań organizacyjnych polegających na przykład na wyznaczaniu zastępstw celem umożliwienia sprawnego funkcjonowania komórki organizacyjnej Policji. Zatem tego rodzaju absencja funkcjonariusza może dezorganizować pracę jednostki Policji i uniemożliwiać wywiązywanie się z ustawowych obowiązków, a tym samym wypełniać przesłankę ważnego interesu służby uzasadniającą zwolnienie funkcjonariusza ze służby (vide wyroki NSA z 28 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 2515/16 oraz z 19 stycznia 2021 r., sygn. akt III OSK 2335/21).

Organy Policji obu instancji szczegółowo przedstawiły w rozkazach personalnych argumenty uzasadniające konieczność zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P. Zarówno KWP, jak i organ odwoławczy powołały się na dezorganizację pracy macierzystej jednostki skarżącej, wywołaną jej licznymi zwolnieniami lekarskimi. Nie wymaga dowodzenia okoliczność, iż obowiązki nieobecnego policjanta muszą być powierzane innych funkcjonariuszom, co prowadzi do obniżenia poziomu efektywności i jakości ich zadań własnych. Sąd zgadza się z oceną organów, że taka sytuacja ma wpływ na rzeczywiste i skuteczne realizowanie ustawowych zadań Policji, co z kolei stoi w sprzeczności z ważnym interesem służby.

Jak wskazał NSA w ww. wyroku z 19 stycznia 2021 r., sygn. akt III OSK 2335/21, absencja chorobowa funkcjonariusza, wywołująca określone negatywne konsekwencje w organizacji pracy, wypełnia przesłanki z art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P. Organy Policji nie mogą być pozbawione możliwości takiego doboru kadry, aby służbę pełniły osoby o określnych predyspozycjach, a także zdolne fizycznie i psychicznie oraz wykazujące niezbędną dyspozycyjność do wykonywania obowiązków służbowych w czasie i rozmiarze adekwatnym do potrzeb Policji.

W stanie przedmiotowej sprawy nie można przyjąć, by interes funkcjonariusza był ważniejszy od interesu służby. Dlatego nie można skutecznie zarzucić organom Policji naruszenia art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P. Zdaniem Sądu, w zaistniałych okolicznościach nie tylko zachodziła podstawa do wszczęcia wobec skarżącej postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby na postawie ww. przepisu, ale również organy orzekające w sprawie miały prawo przyjąć, że ważny interes służby przemawia za zwolnieniem z niej skarżącej.

Zarówno organ pierwszej instancji, jak i KGP działały na podstawie obowiązujących przepisów i nie kierowały się w jakiejkolwiek mierze dowolnością. Sąd, badając zaskarżony i poprzedzający go rozkaz personalny, nie dopatrzył się przekroczenia granic uznania administracyjnego. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego organy wzięły pod uwagę prawidłowo zebrane dowody, a także w sposób wszechstronny i jednoznaczny wyjaśniły, dlaczego w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki przemawiające za zwolnieniem skarżącej ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P. Nie doszło więc do uchybienia normom prawnym wynikającym z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Tutejszy Sąd w pełni podziela stanowisko NSA, który w wyroku z 25 września 2020 r., sygn. akt II GSK 795/18, wskazuje: "wynikający z art. 77 § 1 nakaz zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia". Przyjęcie odmiennych reguł przy podejmowaniu przez organ czynności mogłoby doprowadzić do nieuzasadnionego przedłużania postępowania, co stanowiłoby naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego uregulowanych w rozdziale 2 działu I k.p.a., m.in. określonej w art. 12 k.p.a. zasady szybkości i prostoty postępowania. Sąd przychyla się do stanowiska organu, iż zgromadzenie materiału dowodowego w sprawie musi być determinowane celem takiego postępowania, a organ zobowiązany jest – w myśl powołanych wyżej przepisów – zebrać materiał niezbędny do podjęcia decyzji końcowej, a nie określenia wszelkich okoliczności zaistniałych w sprawie. Zdaniem tut. Sądu, zebrany materiał dowodowy był wystarczający do merytorycznego rozpoznania sprawy.

Niezasadny jest również zarzut dotyczący naruszenia wynikającej z art. 10 k.p.a. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. W zawiadomieniu KWP z [...] września 2020 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego skarżąca została wyczerpująco pouczona o uprawnieniach strony związanych z przedmiotowym postępowaniem, w tym w szczególności o prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji oraz o prawie do zgłoszenia żądań. Po zgłoszeniu się do udziału w postępowaniu profesjonalnego pełnomocnika skarżącej (co nastąpiło [...] października 2020 r.), prawo czynnego udziału było realizowane chociażby poprzez zapoznanie się z materiałami sprawy, zgłoszenie wniosków dowodowych, czy wykonanie fotokopii akt sprawy, w związku z czym brak jest podstaw do przyjęcia, iż doszło do ograniczenia przedmiotowego prawa.

Jako bezpodstawny należy ocenić zarzut skarżącej dotyczący naruszenia art. 97 § 1 k.p.a. Wymieniony przepis formułuje przesłanki obligatoryjnego zawieszenia postępowania administracyjnego z urzędu, wymieniając enumeratywnie przypadki, w których organ jest zobowiązany do zawieszenia postępowania. Skarżąca złożyła wniosek o zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., wskazując, że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez komisję lekarską podległą ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. W niniejszej sprawie brak było podstaw do zastosowania przedmiotowej instytucji, bowiem nie wystąpiła żadna z przesłanek wskazanych w art. 97 § 1 pkt 1-5 k.p.a. Należy wskazać, iż wbrew twierdzeniom skarżącej, orzeczenie komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych nie stanowi zagadnienia prejudycjalnego dla prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji i nie może mieć wpływu na jego rezultat. Uzasadnieniem powyższego jest fakt, iż w niniejszej sprawie skarżąca została zwolniona ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P. z uwagi na długotrwałą nieobecność, w związku z czym orzeczenie ww. komisji rozstrzygające o zdolności skarżącej do służby nie stanowi determinantu warunkującego wydanie rozstrzygnięcia w ww. przedmiocie.

Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut naruszenia art. 136 k.p.a., bowiem zebrany materiał dowodowy był wystarczający do merytorycznego załatwienia sprawy. Dlatego organ odwoławczy prawidłowo postąpił, nie przeprowadzając uzupełniającego postępowania dowodowego. W tym miejscu Sąd akcentuje, iż zgodnie z brzmieniem ww. przepisu, przeprowadzenie takiego postępowania ma charakter fakultatywny i należy do zakresu kompetencji organu odwoławczego. W świetle poglądów prezentowanych zarówno w judykaturze, jak i przez przedstawicieli doktryny, celem postępowania odwoławczego jest zbadanie materiału dowodowego zebranego przez organ pierwszej instancji, ewentualnie uzupełnienie go, jeżeli organ odwoławczy uzna, że zachodzi taka konieczność z uwagi na nowe okoliczności faktyczne pominięte przez organ pierwszej instancji, jak i te okoliczności faktyczne, które po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji uległy zmianie, oraz te, które w świetle zmienionych przepisów prawa mają znaczenie prawne (vide wyrok NSA z 28 lipca 2000 r., sygn. akt V SA 102/00; a także P. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. XIII, Warszawa 2021, art. 136.).

Ponadto Sąd nie stwierdził naruszenia art. 108 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy rygoru natychmiastowej wykonalności rozkazu personalnego wydanego przez organ pierwszej instancji. Zastosowanie instytucji rygoru natychmiastowej wykonalności znajduje potwierdzenie w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego. Prawidłowo organ odwoławczy przyjął, iż interes społeczny, utożsamiany w tej sprawie z interesem służby, przeważał nad indywidualnym interesem funkcjonariusza.

Za niezasadny należy uznać także zarzut naruszenia art. 18 Konstytucji RP. Skarżąca wskazała, że organy rozpoznające sprawę odmówiły jej ochrony jako matce, korzystającej z przysługujących uprawnień. Zgodnie z art. 18 Konstytucji RP, małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej. Powołany przepis nie daje podstaw do wyprowadzenia jakiegokolwiek prawa podmiotowego (vide B. Banaszak Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Warszawa 2009, str. 121). Wyznacza on cele i zadania władzy publicznej, nakładając obowiązek "ochrony i opieki" wartości oraz instytucji w nim wskazanych. Natomiast nie może stanowić podstawy indywidualnego dochodzenia roszczeń i nie może być podstawą skargi konstytucyjnej (vide wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 10 lipca 2000 r., sygn. akt SK 21/99; wyrok NSA z 19 marca 2009 r., sygn. akt II FSK 151/08; a także S. Jarosz-Żukowska, [w:] M. Jabłoński (red), Wolności i prawa jednostki w Konstytucji RP, , t. I, Warszawa 2010, s. 133).

Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 32 w związku z art. 33 Konstytucji RP. Zdaniem Sądu każdy przypadek zwolnienia ze służby powinien być rozpatrywany indywidualnie, uwzględniając i potwierdzając wszelkie istotne dla rozstrzygnięcia fakty. Zarzut skarżącej jakoby organy dopuściły się dyskryminującego traktowania nie znajduje potwierdzenia w okolicznościach faktycznych sprawy. Okoliczność korzystania przez innych funkcjonariuszy w sposób długotrwały z wszelkich form zwolnień lekarskich nie powinna mieć wpływu na treść wydanego w niniejszej sprawie orzeczenia. Na marginesie wskazać należy, iż Sądowi z urzędu znany jest fakt, że skarżąca nie jest jedynym funkcjonariuszem Policji zwolnionym ze służby w trybie art. 42 ust. 2 pkt 5 u.P. we wskazanej jednostce z tego powodu (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1979/20).

Z powyższych względów, uznając skargę za niezasadną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.