Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 1197/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2014-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.13 ust.1
journal: Dz.U. 1985 nr 14 poz 60
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 lutego 2014 r. sprawy ze skargi I.P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Sz. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie postanowieniem z dnia 26.09.2013 r.[...] , wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) – zwanej dalej "K.p.a.", art. 18, art. 33 pkt 1, 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) – zwanej dalej "u.p.e.a.", Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie orzekło o utrzymaniu w mocy postanowienia Prezydenta Miasta z dnia 04.10.2012 r., [...] , uznającego za nieuzasadnione zarzuty wniesione przez zobowiązaną "I." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą [...], zwanej dalej "Spółką", w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych oznaczonych numerami: [...] oraz [...] .

W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że Prezydent Miasta , występując w przedmiotowej sprawie w roli wierzyciela i organu egzekucyjnego, wszczął wobec Spółki postępowanie egzekucyjne obejmujące należność z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie w Strefie Płatnego Parkowania na terenie Miasta pojazdu marki [...] o nr rej. [...] w okresie od dnia 21.02. 2007 r. do dnia 03.08. 2007 r.

W dniu 16.11.2011 r. wystawiono upomnienie nr [...] , zaś w dniu 21.05.2012 r. wystawiono trzy tytuły wykonawcze oznaczone numerami: [...] oraz [...] , obejmujące należność główną w kwocie łącznej [...] zł plus koszty upomnienia w kwocie zł. Jako podstawę prawną egzekwowanej należności wierzyciel w poz. 29 wszystkich trzech tytułów wykonawczych wskazał ustawę z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz dwie uchwały Rady Miasta : nr [...] z dnia 1 grudnia 2003 r. i Nr [...] z dnia 22 listopada 2004 r.

Dalej wskazano, że odpisy wskazanych wyżej tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem zostały doręczone Spółce w dniu 25 czerwca 2012 r.

Następnie Kolegium wskazało, że Spółka w piśmie z dnia 23.04. 2012 r., nadanym listem poleconym w dniu 02.07.2012 r. i uzupełnionym pismem nadanym w dniu 11.09.2012 r. (uzupełnienie polegało na usunięciu braków formalnych w postaci podpisu jednego z członków zarządu Spółki uprawnionych do jej reprezentacji), wniosła zarzuty:

1) błędu co do osoby zobowiązanego oraz - w związku z tym zarzutem

2) nieistnienia obowiązku,

3) niedopuszczalności egzekucji administracyjnej.

W uzasadnieniu zarzutów Spółka podniosła, że tytuły wykonawcze zostały wystawione na Spółkę w sytuacji, gdy właścicielem pojazdu jest A. Sp. z o. o. z siedzibą w T. W związku z powyższym zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego. Wskazała, że Spółka nie jest właścicielem wskazanego pojazdu, a tym samym nie istnieje po stronie Spółki obowiązek zapłaty dochodzonych należności, a zatem egzekucja administracyjna przeciwko Spółce jest niedopuszczalna. Z uwagi na to, Spółka wniosła nadto o uchylenie zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego oraz o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zarzutów.

Dalej wskazano, że Prezydent Miasta pismem z dnia 27.08.2012 r. wystąpił do A. Sp. z o. o. o przesłanie umowy leasingu nr [...] z dnia 01.08.2005 r. zawartej z użytkownikiem pojazdu [...] nr rej.[...] podając, że Spółka zaprzeczyła, jakoby była użytkownikiem przedmiotowego pojazdu. W odpowiedzi na to wezwanie, A. Sp. z o. o. pismem z dnia 04.09. 2012 r. przedstawiła przedmiotową umowę leasingu. Z jej treści wynika, iż została zawarta w dniu 01.08.2005 r. pomiędzy A. Sp. z o. o. z siedzibą w T. jako leasingodawcą a Spółką jako leasingobiorcą. W umowie podano markę i numer rejestracyjny pojazdu, numer nadwozia, wartość pojazdu a nadto, wskazano czas trwania umowy: 33 miesiące, to jest do 30.04.2008 r. (pkt 9 umowy).

Następnie wskazano, że Prezydent Miasta postanowieniem z dnia 04.10.2012 r. uznał za nieuzasadnione zgłoszone przez Spółkę zarzuty: nieistnienia obowiązku, błędu co do osoby zobowiązanego oraz niedopuszczalności egzekucji administracyjne, przy czym w uzasadnieniu wywiódł, że wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku zobowiązana powinna okazać dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał, albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania lub z innych przyczyn. Zobowiązana Spółka okoliczności takich nie przedstawiła - w kwestii nieistnienia obowiązku podniosła, że błędnie wskazano w tytułach wykonawczych jako zobowiązaną Spółkę, bowiem Spółka nigdy nie była właścicielem pojazdu. Organ dodał, że fakt obecności pojazdu marki [...] o nr rej. [...] został zarejestrowany w strefie płatnego parkowania przez wykonujących swoje obowiązki inspektorów przez umieszczenie za wycieraczką przedniej szyby pojazdu zawiadomień o nieopłaconym postoju pojazdu. Nadto, organ wskazał, że zawiadomienia te nie są mandatami karnymi, lecz jedynie dokumentują fakt nieuiszczenia opłaty, informując zarazem korzystającego z miejsca w strefie płatnego parkowania o powstałym z mocy prawa obowiązku dokonania opłaty dodatkowej, obowiązku tego jednak nie nakładając. Wskazano również, że żaden przepis prawa nie nakazuje doręczenia zawiadomienia "za potwierdzeniem odbioru", na co przywołano wyrok WSA w Szczecinie z dnia 25.10.2006 r., sygn. akt II SA/Sz 612/06).

Prezydent Miasta wskazał dalej, że dysponuje wiedzą o zawartej umowie leasingu wskazanego wyżej pojazdu, a także o treści tej umowy, z której wynika, że Spółka była użytkownikiem pojazdu [...] o nr rej. [...] w okresie objętym tytułami wykonawczymi.

Podniesiono następnie, że obowiązek wniesienia opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania wynika z mocy samego prawa, na co przywołano przepisy ustawy o drogach publicznych, w tym art. 13 ust. 1 pkt 1 (zgodnie z którym korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, art. 13b ust. 1 oraz art. 13f (zgodnie z którym, za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się opłatę dodatkową). Obowiązek uiszczenia opłat określonych w przytoczonych przepisach powinien być realizowany niezwłocznie po wystąpieniu stanu faktycznego (zaparkowanie w strefie płatnego parkowania, nieuiszczenie opłaty parkingowej), z wystąpieniem którego powstaje obowiązek uiszczenia opłaty. W konsekwencji, zdaniem organu, należy uznać, że termin - w rozumieniu art. 15 § 1 u.p.e.a. do wykonania przez zobowiązanego obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej upłynął najpóźniej w dniu stwierdzenia przez pełniących swoje obowiązki inspektorów obecności samochodu na obszarze strefy płatnego parkowania bez dowodu uiszczenia opłaty parkingowej (tak w wyroku NSA z 12 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 209/07).

Zdaniem Prezydenta Miasta, Spółka nie przedstawiła dowodów potwierdzających fakt nieistnienia obowiązku. Organ zobowiązany jest odnieść się do twierdzeń zobowiązanej, badając ich zasadność w zestawieniu ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Ponieważ Spółka nie przedstawiła żadnego dowodu na poparcie zarzutu nieistnienia obowiązku, organ przyjął, że obowiązek istniał, zaś zarzut jest nieuzasadniony.

W odniesieniu do zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego Prezydent Miasta stwierdził, iż zarzut ten dotyczy kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję administracyjną. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 grudnia 1998 r. (sygn. akt III SA 1418/97) wywiódł, iż błąd co do osoby zobowiązanego ma miejsce wówczas, gdy osoba przeciwko której wystawiono tytuł wykonawczy jest inną osobą niż adresat decyzji (aktu normatywnego), stanowiącego podstawę prawną egzekwowanego obowiązku. Po czym wskazano, że

Spółka w piśmie zawierającym zarzuty wprawdzie wywiodła, że za zobowiązaną winna być uznana A. Sp. z o. o. z siedzibą w T. - jako właściciel pojazdu, to jednak organ włączył do akt sprawy umowę leasingu (szczegółowo wyżej opisaną) i na jej podstawie ustalił, że błąd co do osoby zobowiązanego nie zachodzi, bowiem w okresie objętym tytułami wykonawczymi to właśnie Spółka była użytkownikiem pojazdu jako jego leasingobiorca. Tym samym Prezydent Miasta uznał zarzut błędu co do osoby zobowiązanego za nieuzasadniony.

Odnosząc się do zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej organ pierwszej instancji podniósł, że przeprowadzone przez niego (jako przez organ egzekucyjny) badanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej obejmuje w szczególności ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie. Jeżeli obowiązek określony w tytule wykonawczym nie podlega egzekucji administracyjnej lub jeżeli tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w przepisie art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji i zwraca tytuł wykonawczy wierzycielowi. Zdaniem Prezydenta Miasta, w niniejszej sprawie żadna z tych przesłanek nie wystąpiła.

Dalej w uzasadnieniu Kolegium wskazało, że Spółka wniosła do Kolegium zażalenie na ww. postanowienie Prezydenta Miasta co do uznania zarzutów za nieuzasadnione, domagając się umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych oznaczonych numerami: [...] - jako postępowania prowadzonego w stosunku do osoby niezobowiązanej.

Uzasadniając zażalenie, Spółka wskazała, że zobowiązanym do ponoszenia opłat parkingowych jest korzystający z drogi publicznej. Ustawodawca nie utożsamia korzystającego z drogi z właścicielem pojazdu, zaś korzystającym może być również władający pojazdem bez żadnego tytułu prawnego. W ocenie Spółki, organ nie ma uprawnienia do przyjęcia, że korzystającym z drogi, a zatem również zobowiązanym, był właściciel czy użytkownik pojazdu, o ile wykonane zdjęcia lub inny urzędowy dokument w sposób nie budzący wątpliwości na taki fakt nie wskazują. Spółka podniosła, że była wprawdzie użytkownikiem opisanego wyżej pojazdu, ale nie była korzystającym z drogi publicznej, w związku z czym mamy do czynienia z błędem co do osoby zobowiązanego. Spółka nie zakwestionowała również faktu przebywania pojazdu w strefie płatnego parkowania w miejscach i godzinach wymienionych w tytułach wykonawczych, jednak podniosła, że nie korzystała z dróg publicznych, zaś przerzucanie obowiązku udowodnienia tego, kto z dróg korzystał bez uiszczenia opłaty na Spółkę jest nadużyciem prawa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu zażalenia, w pierwszej kolejności zwróciło uwagę, że do akt sprawy włączono jedenaście zawiadomień o nieopłaconym parkowaniu pojazdu w Strefie Płatnego Parkowania. Sporządzone one zostały w różnym okresie (odpowiadającym okresowi wyszczególnionemu w wysłanym do zobowiązanej upomnieniu a następnie wyszczególnionym w tytułach wykonawczych) oraz przez różnych pracowników Strefy Płatnego Parkowania. Z zawiadomień tych wynika, że każdorazowo pojazd zaparkowany był bez wniesionej opłaty. Zdaniem Kolegium, skoro zawiadomienia zostały wystawione, a więc obecność pojazdu w Strefie Płatnego Parkowania została udowodniona, to Kolegium uznaje, iż sam fakt braku uiszczenia prawem wymaganej opłaty pozostaje poza jakimkolwiek sporem. Okoliczności tej zresztą zobowiązana Spółka nie kwestionuje.

Następnie Kolegium przytoczyło przepisy ustawy o drogach publicznych, tj. art. 13 ust. 1 pkt 1, art. 13b ust. 1, art. 13f i art. 13f ust. 2, po czym wskazało, że jak wynika z ww. przepisów, obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania jest obowiązkiem publicznoprawnym wynikającym z mocy samego prawa. Obowiązek taki winien być wykonany niezwłocznie po zaistnieniu określonego stanu faktycznego, z wystąpieniem którego ustawa wiąże ten obowiązek (zaparkowania w strefie płatnego parkowania, a w odniesieniu do opłaty dodatkowej - nieuiszczenia opłaty parkingowej). Co do zasady identycznie aspekt ten zaakcentował Prezydent Miasta w zaskarżonym postanowieniu.

Publicznoprawny obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty za parkowanie obciąża właściciela pojazdu (z zastrzeżeniem sytuacji szczególnych, np. udokumentowanej kradzieży pojazdu), a nie osobę, która pozostawiła pojazd w tej strefie. Nie ma więc ani prawnego ani logicznego uzasadnienia dla ustalania w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym ściągnięcia nieuiszczonych opłat dodatkowych osoby, która pozostawiła jego (właściciela) pojazd w takiej strefie. Ustalanie takiej osoby byłoby niezbędne w razie naruszenia przepisów o ruchu drogowym, bowiem naruszenie takie może skutkować nałożeniem kary (mandatu) za takie wykroczenie, jednak obowiązek poniesienia omawianej opłaty dodatkowej nie wynika z takiego karalnego zachowania. Sama opłata dodatkowa nie jest karą (sankcją), lecz ekwiwalentem za parkowanie pojazdu na drodze publicznej (korzystanie z drogi w sposób określony w ustawie), w miejscu w którym za takie parkowanie pobierane są opłaty. Wydanie zatem pojazdu przez właściciela do używania innym osobom nie powinno więc mieć znaczenia w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłaty dodatkowej, stanowić ono może podstawę do ewentualnego żądania zwrotu poniesionej opłaty na drodze postępowania cywilnego, co gwarantuje ochronę praw właściciela pojazdu.

Kolegium wskazało, że przedstawione wyżej stanowisko było wielokrotnie prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, na co przywołano wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, tj.: z dnia 11.05.2011 r. (sygn. akt I SA/Sz 708/10), z dnia 15.12.2011 r. (sygn. akt I SA/ Sz 746/11) oraz z dnia 9.02.2012 r. (sygn. akt I SA/Sz 913/11), po czym wskazano, że ten sam Sąd w wyroku z dnia 26.10.2011 r. (sygn. akt I SA/Sz 744/11) zauważył, iż "Nawet gdyby przyjąć, iż językowa wykładnia przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 13f ust. 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych [...] pozwala na stwierdzenie, iż "korzystającym z drogi publicznej" w chwili parkowania pojazdu w strefie płatnego parkowania jest osoba pozostawiająca pojazd w tej strefie (praktycznie osoba kierująca pojazdem) - gdyż jest to osoba, która posiada (a przynajmniej powinna posiadać) świadomość parkowania pojazdu w takiej strefie i praktycznie tylko ona może w tym momencie dokonać technicznej czynności dokonania opłaty (poprzez nabycie i zakreślenie biletu parkingowego lub dokonanie opłaty w tzw. parkomacie i umieszczenie tych dowodów w widocznym miejscu w pojeździe) - to i tak w istocie osoba taka dokonuje uiszczenia opłaty parkingowej "za właściciela" pojazdu, bowiem opłata ta dotyczy jego pojazdu. Uznając więc nawet, że nakaz zawarty w art. 13 ust. 1 pkt 1 wskazanej ustawy (obowiązek uiszczenia opłaty "zwykłej" za parkowanie) jest adresowany z wymienionych powodów do każdej osoby, która pozostawia pojazd w strefie płatnego parkowania, to jednak jeżeli opłata taka nie zostanie dokonana, a więc powstanie obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej, wezwanie do jej uiszczenia powinno być kierowane do właściciela pojazdu, bowiem opłata ta obciąża właściciela pojazdu."

Następnie Kolegium zwróciło uwagę, że wielokrotnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zauważał, iż: "udostępnienie pojazdu do używania innej osobie na podstawie umowy cywilnoprawnej nie zwalnia jednak właściciela pojazdu z obowiązków publicznoprawnych związanych z własnością pojazdu. Zatem w sytuacji, gdy stanowiący jego własność pojazd odnotowany został w SPP bez uiszczonej opłaty parkingowej, na właścicielu pojazdu spoczywa obowiązek uiszczenia ww. opłaty dodatkowej, mającej charakter niepodatkowej należności budżetowej o charakterze publicznoprawnym. [...]. Nie ma więc ani prawnego, ani logicznego uzasadnienia dla ustalania, w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym ściągnięcia nieuiszczonych opłat dodatkowych, osoby, która faktycznie pozostawiła pojazd w takiej strefie. [...] Wydanie pojazdu przez właściciela do używania innym osobom (jak również ustalenie przez współwłaścicieli sposobu korzystania ze wspólnego pojazdu) nie powinno więc mieć [...] znaczenia w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym ściągnięcia opłaty dodatkowej, stanowić ono może jedynie podstawę do ewentualnego żądania zwrotu poniesionej opłaty (naprawienia szkody) na drodze postępowania cywilnego, co gwarantuje ochronę praw właściciela pojazdu. Przekazując pojazd innej osobie do używania właściciel pojazdu we własnym interesie może bowiem w umowie z tą osobą określić sposób ponoszenia opłat i innych ciężarów związanych z używaniem jego pojazdu i ewentualnie ustalić sposób zabezpieczenia swoich interesów majątkowych na wypadek wystąpienia szkody spowodowanej przez użytkownika pojazdu.", na co przywołano wyrok z 15.12.2011 r. - sygn. akt I SA/Sz 746/11.

W rozpatrywanej sprawie, zdaniem Kolegium, bez znaczenia pozostaje, że Spółka była leasingobiorcą pojazdu. Właściciel (a także leasingobiorca) uprawniony jest do korzystania swoim pojazdem z dróg publicznych, przy czym to korzystanie nie musi być realizowane przez właściciela osobiście (np. przez kierowanie pojazdem, czy korzystanie z niego w charakterze pasażera). W myśl bowiem zasad określających sposób realizacji prawa własności, właściciel rzeczy może z niej "korzystać" (art. 140, art. 206 K.c.) również np. przez oddanie rzeczy "do używania" innej osobie (np. przez oddanie w najem, użyczenie itp.). Takie udostępnienie pojazdu do używania innej osobie na podstawie umowy cywilnoprawnej nie zwalnia jednak właściciela pojazdu z obowiązków publicznoprawnych związanych z własnością pojazdu. Zatem w sytuacji, gdy stanowiący jego własność pojazd odnotowany został w SPP bez uiszczonej opłaty parkingowej, na właścicielu pojazdu (lub leasingobiorcy) spoczywa obowiązek uiszczenia ww. opłaty dodatkowej, mającej charakter niepodatkowej należności budżetowej o charakterze publicznoprawnym. Za takim rozumieniem przepisów art. 13 ust. 1 pkt 2 i art. 13f ust. 1 ustawy o drogach publicznych przemawia logiczna i funkcjonalna ich wykładnia, nakazująca odrzucenie poglądu, iż "korzystającym z drogi publicznej" obowiązanym do uiszczenia opłaty dodatkowej jest osoba kierująca pojazdem, mającego - jak się wydaje - źródło w potocznym rozumieniu tego ustawowego określenia. Prawidłowa wykładnia wymienionych przepisów ustawy o drogach publicznych, przy uwzględnieniu także zasady racjonalności ustawodawcy, uzasadnia zatem stwierdzenie, że publicznoprawny obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty za parkowanie obciąża właściciela (lub leasingobiorcę) pojazdu, a nie osobę, która pozostawiła pojazd w tej strefie. Stanowisko to w pełni aprobowane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wyrażone zostało przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 9 sierpnia 2012 r. (sygn. akt I SA/Sz 266/12).

Sumując, Kolegium uznało, że zarówno zarzut nieistnienia obowiązku, jak i zarzut błędu co do osoby zobowiązanego, zostały właściwie przez Prezydenta Miasta uznane za nieuzasadnione.

Zwrócono przy tym uwagę, że z akt sprawy jasno wynika, iż w okresie wskazanym najpierw w upomnieniu, następnie zaś w tytułach wykonawczych, Spółka była leasingobiorcą opisanego wyżej pojazdu, czego zresztą nie zakwestionowała, a co wprost wynika z akt sprawy.

Zdaniem Kolegium, Prezydent Miasta zasadnie także uznał, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. W tym zakresie Kolegium uznało, że argumentacja Prezydenta Miasta w tym zakresie, opisana wyżej a podniesiona w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia jest w pełni prawidłowa. Dodano również, że tytuły wykonawcze włączone do akt sprawy spełniają wymagania określone przepisem art. 27 § 1 u.p.e.a. w sprawie. Nadto, zdaniem Kolegium, nie ulega wątpliwości ani to, że samo zobowiązanie powstało, jak też i to, że za zobowiązaną w rozpatrywanej sprawie uznać należy Spółkę. Dowody zgromadzone w sprawie w tym zakresie nie pozostawiają żadnych wątpliwości.

Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego domagając się jego uchylenia oraz poprzedzającego go postanowienie organu I instancji, zarzucając im naruszenie:

I . przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

– art. 9 K.p.a. i art. 11 K.p.a. przez niewyjaśnienia przez organ przesłanek, którymi się kierował, przede wszystkim nie wskazanie podstawy prawnej uchwał Rady Miasta Szczecin z dnia 01.012.2003 r. oraz z dnia 22.11.2004 r.

II. przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 13 ust.1 pkt 1 w związku z art. (brak wskazania jednostki redakcyjnej ustawy) z dnia 21 marca 1985 r. przez błędną wykładnie polegająca na tym, że skarżąca Spółka jako korzystająca z pojazdu powinna uiszczać opłatę za postój auta w strefie płatnego parkowania, podczas gdy prawidłowa interpretacja tego przepisu powinna prowadzić do innego wniosku

W uzasadnieniu skarżąca Spółka przedstawiła przebieg postępowania, po czym podtrzymała dotychczasowe stanowisko, że to na właścicielu pojazdu spoczywa obowiązek opłaty za parking, na co przywołano wyrok WSA w Szczecinie z dnia 12.04.2012 r., sygn.. akt I SA/Sz 99/12.

W odpowiedzi na skargę, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi jako niezasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:

Skarga jest niezasadna, zaskarżone bowiem postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] nie narusza prawa w stopniu, jaki nakazywałby wyeliminowanie tego aktu z obrotu prawnego.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że nie jest kwestionowane, iż niniejsze postępowanie egzekucyjne zostało zainicjowane z urzędu wystawieniem w dniu 21.05.2012 r. przez wierzyciela, Prezydenta Miasta będącego jednocześnie organem egzekucyjnym, trzech wyżej opisanych tytułów wykonawczych o numerach: [...] oraz [...], obejmujących należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania w oznaczonych dniach 2007 r., których odpisy wraz z zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem zostały doręczone Spółce w dniu 25 czerwca 2012 r.

Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia 23.04.2012 r. skarżąca Spółka wniosła zarzuty błędu do co osoby zobowiązanego - art. 33 pkt 4 u.p.e.a., a w związku z tym zarzut nieistnienia obowiązku i niedopuszczalności egzekucji administracyjnej – art. 3 pkt 1 i pkt 6 u.p.e.a., wskazując przy tym, że właścicielem pojazdu marki [...] o nr rej. [...] jest "A." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T., a tym samym błędnie wskazano w ww. tytułach wykonawczych jako zobowiązanego skarżącą Spółkę.

Istota sporu sprowadza się zatem do ustalenia podmiotu zobowiązanego do zapłaty należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania, objętej tytułem wykonawczym [...] na gruncie art.13 ust.1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71 poz. 838 ze zm.).

Bezspornym jest, jak wynika z akt niniejszej sprawy, a w szczególności z pisma "A." Sp. z o.o. w T. , że właścicielem samochodu marki [...] o nr rej.[...] , którego nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania w oznaczonych dniach 2007 r. r. został poświadczony przez inspektorów Strefy Płatnego Parkowanie (SPP), jest ww. "A." Sp. z o.o. w T. , która na mocy umowy leasingu operacyjnego Nr [...] zawartej ze skarżącą Spółką w dniu 01.08.2005 r. oddała do Jej dyspozycji jako przedmiot leasingu na czas trwania umowy, a mianowicie, na 33 miesiące, tj. do dnia 30.04.2008 r.

Odnosząc się do zarzutu skargi co do błędu odnośnie osoby zobowiązanej do uiszczenia opłaty dodatkowej, wskazać należy, że obowiązek ponoszenia opłat za parkowanie pojazdu w sferze płatnego parkowania wynika wprost z treści art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115), zwaną dalej "ustawą o drogach publicznych", zgodnie z którym korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Natomiast zgodnie z art. 13f tej ustawy za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 pobiera się opłatę dodatkową. Wysokość opłat oraz sposób ich pobierania określa rada gminy (miasta) w drodze uchwały, która jest aktem prawa miejscowego i zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP - jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa. W rozpatrywanym przypadku były to uchwały Rady Miasta [...] z dnia 01 grudnia 2003 r. i [...] z dnia 22.11.2004 r. (poz. 29 tytułu wykonawczego). Nie budzi zatem wątpliwości, że obowiązek ponoszenia opłat za parkowanie pojazdu w sferze płatnego parkowania wynika wprost z przepisów prawa i że podmiotem tego obowiązku jest korzystający z dróg publicznych.

Określenie "korzystający z dróg publicznych" ma charakter abstrakcyjny. W orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 18.08.2009 r. sygn. akt II FSK 591/08) przyjmuje się, że pojęcie to wskazuje na podmiot, który korzystał z drogi, a nie żaden inny, w szczególności właściciela samochodu. To, że najczęściej w stosunku do właściciela jest kierowane postępowanie egzekucyjne, wynika jedynie z przyjętej praktyki stosowania tych regulacji. Kierowanie egzekucji do właściciela samochodu opiera się bowiem zwykle na dwóch powiązanych elementach. Pierwszym jest domniemanie faktyczne, że to właściciel samochodu jest korzystającym z dróg publicznych. Drugim elementem jest założenie, że jeśli właściciel samochodu z niego w danym dniu nie korzystał, to wie, kto to czynił. Dlatego też w pierwszej kolejności działania prawne zmierzające do wyegzekwowania nieuiszczonej opłaty dodatkowej kieruje się w stosunku do właściciela samochodu. Ma on wówczas możliwość podjęcia odpowiednich działań w celu wyjaśnienia całej sytuacji, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie, gdzie właściciel pojazdu m-ki [...] o nr rej.[...], przedstawiając ww. umowę leasingu, wskazał tym samym na osobę korzystającą z drogi, mianowicie, na skarżącą Spółkę.

Nie budzi zatem wątpliwości na gruncie stanu faktycznego występującego w rozpoznawanej sprawie, że w okresie objętym tytułem wykonawczym użytkownikiem pojazdu była skarżąca Spółka. Zdaniem Sądu, zgodzić się należy z organami, że korzystającym z pojazdu w rozumieniu art. 13 ustawy o drogach publicznych była skarżąca Spółka. Na poparcie tego stanowiska przywołać należy wyrok NSA z 17.06.2010 r., I OSK 258/10, zgodnie z którym "Nie ma żadnych podstaw prawnych do przyjęcia tezy, iż Spółka jako osoba prawna, nie może korzystać z dróg publicznych. Okoliczność, że pojazd zaparkowany został przez osobę fizyczną, nie zmienia faktu, iż właścicielem pojazdu jest nadal Spółka, która odpowiada za ten pojazd. Podkreślić bowiem należy, iż Spółka jako osoba prawna jest podmiotem praw i obowiązków. Może we własnym imieniu nabywać prawa i zaciągać zobowiązania. W przypadku zaparkowania samochodu w trefie płatnego parkowania, to właśnie Spółka jako właściciel pojazdu korzysta z drogi publicznej, bo to jej pojazd znajduje się w tej strefie". W przedmiotowej sprawie bezspornie ustalono, że skarżąca Spółka nie jest właścicielem pojazdu m-ki [...] o nr rej.[...] , jednak z mocy zawartej ww. umowy leasingu była podmiotem korzystającym z drogi. Nadto, podkreślenia wymaga, że skarżąca Spółka nie przedstawiła żadnych przeciwdowodów świadczących, że faktycznymi użytkownikami pojazdu były inne osoby niż skarżąca Spółka. Dlatego też skład orzekający w sprawie podziela stanowiska organów, że w opisanym stanie faktycznym skarżąca Spółka była podmiotem korzystającym w rozumieniu art. 13 ust.1 ustawy o drogach publicznych.

Tym samym Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej wyrażonego w treści zarzutu skargi w przedmiocie nieistnienia egzekwowanego obowiązku - uznając, iż zarzut taki nie jest zasadny. Brak więc było podstaw prawnych lub faktycznych do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa w stopniu wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.".

Nadto, wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jak i literaturze przedmiotu zgodnie przyjmuje się, że w razie nieuiszczenia opłaty za parkowanie, obowiązek jej zapłaty co do zasady obciąża właściciela pojazdu, a kierowanie egzekucji do właściciela samochodu opiera się zwykle na dwóch powiązanych elementach, o czym wyżej mowa, a mianowicie, domniemaniu faktycznym, że to właściciel samochodu jest korzystającym z dróg publicznych, do którego przyjęcia uprawniają zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania. Jeśli ktoś jest właścicielem samochodu, to przede wszystkim on z niego korzysta oraz, na założeniu, że jeśli właściciel samochodu w danym dniu z niego nie korzystał, to wie, kto to czynił i może udowodnić, że swój pojazd użyczył innej osobie. Uznaje się także, że organ egzekucyjny nie jest przy tym zobowiązany do prowadzenia specjalnego postępowania wyjaśniającego, dążącego do precyzyjnego ustalenia osoby korzystającej z drogi publicznej przez zaparkowanie samochodu, ponieważ na prowadzenie tego postępowania nie pozwala mu art. 29 § 1 u.p.e.a., zakazujący organowi badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Z tego powodu organ egzekucyjny ma prawo domniemywać co do zasady, że korzystającym z dróg publicznych był właściciel pojazdu, a ten może dochodzić swych racji (w przypadku, gdy wskazuje na istnienie innego podmiotu korzystającego z samochodu) przez podniesienie w toku postępowania egzekucyjnego zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 pkt 4 u.p.e.a.). Organ jest wobec tego uprawniony do stosowania domniemania faktycznego, zgodnie z którym za zobowiązanego do zapłaty uważa się właściciela pojazdu aż do chwili, gdy ten zwolni się z obowiązku, wskazując faktycznego użytkownika samochodu. A zatem, co do zasady, to na właścicielu pojazdu spoczywa ciężar udowodnienia faktu, z którego wywodzi on korzystne dla siebie skutki prawne (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 12 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 209/07,; 11 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1513/08 i 9 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 869/09 i I OSK 868/09, publ. w internetowej bazie orzeczeń NSA - www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dowód taki musi zaś polegać na wskazaniu konkretnej osoby i wszystkich danych tak, aby było możliwe skuteczne wyegzekwowanie należnych opłat od tej osoby (por.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Sz 198/10, publ. w internetowej bazie orzeczeń NSA - www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, że skarżąca nie wykazała, że korzystającym z drogi była inna osoba niż ona. Wobec powyższego i z tych względów nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi co do naruszenia art. 13 ust.1 pkt. 1 ustawy o drogach publicznych.

Mając powyższe na uwadze, uznać należało, że tym samym pozostałe zarzuty co do naruszenia przepisów postępowania (art. 9 i 11 K.p.a.) są bezpodstawne. Zaskarżone postanowienie podjęte zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisami postępowania. Wyrażone w postanowieniu stanowisko Kolegium zostało właściwie uzasadnione, z odwołaniem się do stanu faktycznego, znajdującego oparcie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym jak i w dominującej linii orzeczniczej sądów administracyjnych. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela zaś poglądu zawartego w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 12.04.2012 r. zapadłego w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 99/12, powołanego przez stronę skarżącą.

W tym stanie sprawy, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi.