Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1525/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6463 Wzory przemysłowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 246 ust. 1, art. 247 ust. 1 i art. 255 ust. 1pkt 9, art. 246 ust. 2, art. 255 ust. 1 pkt 9, ust. 4, art. 102 ust. 1, art. 103 ust. 1 i 2,  art. 104 ust. 1 i 2, art. 108 ust. 1, 2 i 3.
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2012 r. sprawy ze skargi T. J. i D. M. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] kwietnia 2010 r. Urząd Patentowy RP udzielił na rzecz D.M. i T. J. prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "[...]" z pierwszeństwem od dnia [...] sierpnia 2009 r.

Zgodnie ze znajdującym się w aktach rejestrowych opisem "przedmiotem wzoru przemysłowego jest słupek ogrodzeniowy przeznaczony do odgradzania chodników, alejek, trawników, lub do wyznaczania terenów zielonych, terenów wydzielonych i innych.

Słupek ogrodzeniowy według wzoru przemysłowego, w odróżnieniu od innych znanych słupków ogrodzeniowych, charakteryzuje się tym, że ma postać kolumienki o przekroju kolistym, której pionowy trzon, od dołu wsparty jest na kształtowej stopie, a od góry zwieńczony jest wyprofilowaną głową. Korzystnie, gdy cały słupek ogrodzeniowy polakierowany jest kolorem tonującym, na przykład ciemnozielonym.

Przedmiot wzoru przemysłowego uwidoczniony jest na rysunku, na którym przedstawiono słupek ogrodzeniowy w widoku perspektywicznym z okrągłym trzonem, o okrągłej kształtowej stopie i kształtowo wyprofilowanej głowie, odznaczając się proporcjonalnie dobranymi wymiarami stopy i głowy.

Cechą istotną wzoru przemysłowego uwidocznionego na rysunku przedstawiającego słupek ogrodzeniowy w widoku perpektywicznym, jest wsparcie okrągłego trzonu kolumienki na stopie, kształtem zbliżonej do stożka ściętego z obwodowymi ukształtowaniami pobocznicy, zakończonego od góry pierścieniem toczącym z trzonem i głowy ukształtowanej elementem kulowym wspartym na pierścieniu łączącym z trzonem, poniżej kolumienka ma uchwyt umożliwiający zaczepienie cięgna odgradzającego".

Decyzja ta została opublikowana w WUP nr [...] z [...] października 2010 r.

[...] kwietnia 2011 r. K. Spółka z o.o. w T. wniosła sprzeciw od tej decyzji.

Za podstawę swojego żądania wnoszący sprzeciw wskazał art. 102 ust. 1, art. 103 ust. 1 i art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej podnosząc, że rejestracja spornego wzoru przemysłowego nastąpiła z naruszeniem w/w przepisów ustawy p.w.p., gdyż przedmiotowy wzór przemysłowy nie posiadał w dniu jego zgłoszenia do rejestracji (tj. od dnia [...] sierpnia 2009 r.) cech nowości (art. 103 p.w.p.) i indywidualnego charakteru (art. 104 p.w.p.), ponieważ przed datą jego zgłoszenia do rejestracji był znany jako udostępniony publicznie przez wnoszącego sprzeciw i występował w obrocie od 2003 r.

Uprawnieni uznali sprzeciw za bezzasadny.

Urząd Patentowy RP decyzją z [...] kwietnia 2012 r. na podstawie art. 246 i art. 247 ust. 2 oraz art. 102 i art. 104 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119 poz. 1117 tekst jednolity ze zm.) (dalej też p.w.p.) oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "[...] " nr [...], przyznał K. Sp. z o.o. z siedzibą w T. solidarnie od D. M. i T. J. kwotę w wysokości 1600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.

W uzasadnieniu decyzji Urząd Patentowy RP powołując art. 246 ust. 1 i art. 247 ust. 2 p.w.p. wskazał, że każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego RP o udzieleniu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego.

Organ wskazał też, że w myśl art. 255 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo własności przemysłowej sprawy o unieważnienie prawa z rejestracji na skutek złożonego sprzeciwu uznanego za bezzasadny rozpatruje Urząd Patentowy RP w trybie postępowania spornego, przy czym Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę (art. 255 ust.4 p.w.p.).

Organ wskazał, że ze względu na datę zgłoszenia do rejestracji przedmiotowego wzoru ([...] 08.2009 r.) podstawę prawną oceny ustawowych warunków wymaganych do udzielenia prawa ochronnego stanowi ustawa Prawo własności przemysłowej.

Powołując art. 102 p.w.p. oraz Dyrektywę 98/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 1998 r. w sprawie prawnej ochrony wzorów Urząd Patentowy RP wskazał, że przedmiotem oceny w niniejszej sprawie mogą być tylko te cechy wzoru przemysłowego, które są widoczne na zewnątrz w toku zwykłego używania, czyli dostrzegane w trakcie tego używania zmysłem wzroku.

Organ wskazał, że przedmiotem spornego wzoru przemysłowego jest słupek ogrodzeniowy, którego cechy istotne wskazane w dokumentacji rejestrowej obejmują wsparcie okrągłego trzonu kolumienki na stopie kształtem zbliżonej do stożka ściętego z obwodowymi ukształtowaniami pobocznicy, zakończonego od góry pierścieniem łączącym z trzonem i głowy ukształtowanej elementem kulowym wspartym na pierścieniu łączącym z trzonem, poniżej kolumienka ma uchwyt umożliwiający zaczepienie cięgna odgradzającego.

Materiały dowodowe przedłożone przez wnoszącego sprzeciw na okoliczność wcześniejszego ujawnienia spornego wzoru obejmujące:

- niedatowany katalog [...], w którym przedstawiono słupki typu "[...] ", w zależności od wysokości kolumny oznaczonymi kodami [...],[...],[...],[...] i [...], wraz z fakturą z 2003 r. za druk katalogu dla wnoszącego sprzeciw;

- umowę wnoszącego sprzeciw z Gminą K. z dnia [...] 07.2004 r. na wykonanie elementów małej architektury wraz z korespondencją ofertową i zamówieniem, m.in. na słupki typu "[...] " oznaczone kodem [...];

- zamówienie Urzędu Miasta i Gminy w S. z dnia [...] 08.2004 r. na słupki typu "[...] " oznaczone kodem [...];

- ofertę i zapytanie ofertowe z 2004 r. na słupki typu "[...] " oznaczone kodem [...];

- niedatowany katalog [...], w którym przedstawiono słupki typu "[...] ", w zależności od wysokości kolumny oznaczonymi kodami [...],[...],[...], wraz z fakturą z 2004 r. za druk katalogu dla wnoszącego sprzeciw;

- zamówienie Urzędu Miejskiego w W. z dnia [...] 07.2005r. na słupki oznaczone kodem [...];

- fakturę VAT dla Urzędu Miasta i Gminy w S. z dnia [...] 09.2005 r., m.in. na słupki uliczne oznaczone kodem [...] i uchwyty do łańcucha;

- zamówienie W. S.A. z dnia [...] 08.2004 r. na słupki typu "[...] " oznaczone kodem [...], w tym na słupki typu "[...] " oznaczone kodem [...] z jednym i z dwoma uchwytami wraz ze zdjęciem realizacji przed outletem w P. w 2006 r.;

- katalog [...] na rok 2005, w którym przedstawiono słupki typu "[...] ", w zależności od wysokości kolumny oznaczonymi kodami [...],[...],[...], wraz z informacją, że w wersji produkcyjnej słupki te są wykonywane jako wolnostojące z uchwytami na łańcuch;

- zamówienie O. s.c. z dnia [...] 05.06 r. na słupki typu "[...] " oznaczone kodem [...], w tym na słupki typu "[...] " oznaczone kodem [...] z uchwytami na łańcuch;

- zamówienie D.Sp. z o.o. z 2006 r. na słupki typu [...] oznaczone kodem [...];

- katalog [...] na rok 2006, w którym przedstawiono słupki typu "[...] ", w zależności od wysokości kolumny oznaczonymi kodami [...],[...],[...];

- zamówienie W. S.A. z 2007r. na słupki typu "[...] " oznaczone kodem [...];

- fakturę VAT dla W. w K. z dnia [...] 08.2007 r., m.in. na słupki uliczne oznaczone kodem [...] i uchwyty do łańcucha wraz z korespondencją ofertową i zamówieniem m.in. na słupki uliczne typu [...] oznaczone kodem [...] z uchwytami na łańcuch;

- katalog [...] na rok 2007/2008, w którym przedstawiono słupki typu "[...] ", w zależności od wysokości kolumny oznaczonymi kodami [...],[...],[...];

- fakturę VAT dla Z. w S. z dnia [...] 01.2008 r., m.in. na słupki uliczne typu [...] oznaczone kodem [...] i uchwyty do łańcucha;

- zamówienie F. nr [...] na słupki typu "[...] " oznaczone kodem [...] (z uchwytami do łańcucha) wraz z ofertą i dowodem zapłaty;

- katalog [...] na rok 2009/2010, w którym przedstawiono słupki typu "[...] ", w zależności od wysokości kolumny oznaczonymi kodami [...],[...],[...];

- korespondencję ofertową z Z. Sp. z o.o. w K. z czerwca 2009r. dotycząca m.in. zamówienia na słupki typu "[...] " oznaczone kodem [...] z uchwytami do łańcucha wraz dowodem wpłaty zaliczki;

- zamówienie P. w K. z 2010 r. na słupki typu "[...] " oznaczone kodem [...] (z uchwytami do łańcucha) wraz z ofertą i dowodem odbioru towaru;

dotyczą słupków typu "[...] ".

Zdaniem organu przedłożone przez wnoszącego sprzeciw katalogi ujawniają postać słupków typu "[...] ", w zależności od wysokości kolumny oznaczonych kodami [...],[...],[...] , [...] i [...]. Postać ta posiada wszystkie cechy wskazane jako istotne dla spornego wzoru przemysłowego, tj. "wsparcie okrągłego trzonu kolumienki na stopie kształtem zbliżonej do stożka ściętego z obwodowymi ukształtowaniami pobocznicy, zakończonego od góry pierścieniem łączącym z trzonem i głowy ukształtowanej elementem kulowym wspartym na pierścieniu łączącym z trzonem", przy czym kolumienka ma zwykle w wykonaniu uchwyt umożliwiający zaczepienie cięgna odgradzającego, co wynika np. z informacji w katalogu [...] na rok 2005, że w wersji produkcyjnej słupki te są wykonywane jako wolnostojące z uchwytami na łańcuch oraz z zamówień, faktur i korespondencji ofertowej wnoszącego sprzeciw. Sprawia to, że postać słupków typu "[...] ", w zależności od wysokości kolumny oznaczonych kodami [...],[...],[...],[...] i [...], niezależnie od drobnych różnic podnoszonych przez uprawnionych, charakteryzuje się tożsamością wszystkich cech istotnych spornego słupka.

Ta tożsamość wszystkich cech istotnych decyduje o jednakowym wrażeniu jakie wcześniej znane wzory i wzór przedmiotowy wywiera na zorientowanym użytkowniku, którym jest np. osoba zamawiająca słupki ogrodzeniowe lub projektant przestrzeni urbanistycznej korzystający z małych form architektury miejskiej.

Urząd Patentowy RP podkreśli też, że swoboda twórcza przedmiotowego wzoru jest duża, zwłaszcza w zakresie ukształtowania stopy słupka i jego zwieńczenia, co wynika np. z katalogów przedłożonych przez wnoszącego sprzeciw. W ocenie organu każda z przedłożonych faktur, jak również każda z przedłożonych ofert i każde z przedłożonych zamówień wprowadzania do obrotu słupków typu "[...] ", w zależności od wysokości kolumny oznaczonych kodami [...],[...],[...],[...] i [...], rozpatrywane łącznie z jednym z katalogów ujawniających postać takiego słupka, dowodzi braku indywidualnego charakteru spornego wzoru. Przykładowo, dowodzą tego rozpatrywane wspólnie: faktura VAT dla Urzędu Miasta i Gminy w S. z dnia [...] 09.2005r., m.in. na słupki uliczne oznaczone kodem [...] i uchwyty do łańcucha, zamówienie W. S.A. z dnia [...] 08.2004r. na słupki typu "[...] " oznaczone kodem [...], w tym na słupki typu "[...] " oznaczone kodem [...] z jednym i z dwoma uchwytami wraz ze zdjęciem realizacji przed outletem w P. w 2006r. i katalog [...] na rok 2005, w którym przedstawiono słupki typu "[...] ", w zależności od wysokości kolumny oznaczonymi kodami [...],[...],[...], wraz z informacją, że w wersji produkcyjnej słupki te są wykonywane jako wolnostojące z uchwytami na łańcuch.

Wobec powyższego Urząd Patentowy RP stwierdził, że przedłożone przez wnoszącego sprzeciw materiały dotyczące ujawnienia przed datą pierwszeństwa spornego wzoru ([...] sierpnia 2009 r.) słupków typu "[...] ", w zależności od wysokości kolumny oznaczonych kodami [...],[...],[...], [...] i [...] stanowią wystarczające dowody" braku indywidualnego charakteru spornego wzoru w dacie jego zgłoszenia do rejestracji.

Wobec faktu, że brak indywidualnego charakteru jest wystarczającą samodzielną przesłanką do unieważnienia spornego wzoru, organ zrezygnował z rozpatrywania zarzutu braku nowości w świetle przedłożonego przez wnoszącego sprzeciw materiału dowodowego.

O kształtach postępowania administracyjnego organ orzekł na podstawie art. 98 k.p.c.

Skargę na opisaną wyżej decyzję Urzędu Patentowego RP wywiedli T.J. i D. M. zarzucając jej:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej poprzez uznanie przez stronę przeciwną, że zgłoszony przez skarżących wzór przemysłowy nie posiada cech nowości i indywidualnego charakteru;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 104 ust. 1 i 2 Prawa własności przemysłowej, poprzez uznanie przez stronę przeciwną, że zgłoszony przez skarżących wzór przemysłowy pt. "[...] " nie odznacza się indywidualnym charakterem;

3. naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez stronę przeciwną czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego;

4. naruszenie art. 89 ust. 1 w zw. z art. 246 ust. 1 i 117 ust. 1 Prawa własności przemysłowej, poprzez błędne przyjęcie przez stronę przeciwną, że wnosząca sprzeciw spółka K. Sp. z o. o. posiadała interes prawny w unieważnieniu wzoru przemysłowego.

Skarżący żądali uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący nie zgodzili się z ustaleniem organu, iż w przypadku słupków ogrodzeniowych swoboda twórcza jest duża. Podnosili, że w przypadku słupków ogrodzeniowych swoboda twórcza w zasadzie ogranicza się tylko i wyłącznie do tych dwóch elementów jakimi są stopa i główka słupka. Tylko zatem te dwa elementy powinny być poddane ocenie czy spełniają cechy określone w przepisie art. 102 Prawa własności przemysłowej. Pozostałe elementy (przede wszystkim trzon słupka) w zasadzie są niezmienne od dziesiątek lat i nie ma większej możliwości twórczej na tym polu.

Powołując art. 102 p.w.p. skarżący wywodzili, że przy ocenie indywidualnego charakteru mają zatem, zdaniem skarżących, znaczenie także takie szczegóły jak materiał, z którego wykonany jest wzór przemysłowy, sposób łączenia podstawy i główki z trzonem słupka, a także wrażenie wizualne i estetyczne jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku. Takiej oceny zaniechała natomiast strona przeciwna.

Skarżący podkreślali, że ocena cech nowości i indywidualnego charakteru powinna być ustalana zawsze w odniesieniu do określonego produktu rozumianego jako postać wytworu, a nie utożsamianego z samym opisem dołączonym do zgłoszenia, który zawiera wyłącznie wyjaśnienie ilustracji wzoru przemysłowego. Do oceny tych cech koniecznym zatem jest wskazanie istniejących różnic i rozstrzygnięcie, jaki one mają charakter. Zdaniem skarżących organ w prowadzonym postępowaniu spornym w ogóle nie uwzględnił materiałów dowodowych przedstawionych przez skarżących, w których wykazali oni istotne różnice pomiędzy ich wzorem przemysłowym a słupkiem przedstawionym przez wnoszącą sprzeciw spółkę K. Sp. z o. o. Nie uwzględnił także materiałów dowodowych przedłożonych przez skarżących w postaci ilustracji spornych wzorów i wykazanych tam istotnych różnic pomiędzy nimi.

Skarżący wywodzili, że Urząd Patentowy RP wydając decyzję o unieważnieniu prawa z rejestracji, nie rozpatrując w sposób wyczerpujący, zebranego w sprawie materiału dowodowego jak to nakazuje art. 77 K.p.a., swoje rozstrzygnięcie oparło wyłącznie na opisie słupka ogrodzeniowego załączonym do zgłoszenia, podczas gdy opis ten został faktycznie sporządzony w nie do końca precyzyjny oraz szczegółowy sposób i nie wskazywał tych cech postaciowych, które wyróżniały zgłoszony wzór od innych już wzorów. Prawidłowo sporządzony opis oddający faktycznie postać wzoru powinien bowiem brzmieć w następujący sposób: "Słupek ogrodzeniowy według wzoru przemysłowego w odróżnieniu od innych znanych słupków ogrodzeniowych charakteryzuje się tym że:

1) podstawa żeliwna słupka osadzona na rurze posiada wyraźnie widoczne trzy wałki ozdobne (dolny, środkowy, górny),

2) wyraźnie widoczne podtoczenie pod dolnym wałkiem ozdobnym skierowane jest do środka,

3) wałek dolny poprzez promieniowe podtoczenie przechodzi stożkowo do wałka środkowego, połączonego z wałkiem górnym, który stanowi zakończenie podstawy żeliwnej słupka,

4) główka żeliwna słupka osadzona na rurze składa się z wałka ozdobnego oraz kuli, gdzie średnica kuli w główce słupka jest wyraźnie większa od średnicy rury słupka oraz płynnie i bez wyraźnego oddzielenia przechodzi do dolnego wałka ozdobnego (główka z szyjką stanowi wyraźną całość, brak oddzielenia główki od szyjki),

5) dolny wałek ozdobny główki słupka jest proporcjonalnie większy od środkowego wałka ozdobnego podstawy słupka,

6) podtoczenia dolnego wałka ozdobnego kuli są odzwierciedleniem podtoczeń dolnego wałka podstawy słupka.

Skarżący wskazywali, iż cechą istotną wzoru przemysłowego pn. "[...] " jest "podstawa żeliwna słupka osadzona na rurze posiadająca trzy ozdobne wałki oraz żeliwną główka słupka osadzona na rurze składająca się z ozdobnego wałka oraz kuli wyraźnie większej od średnicy rury słupka, istotne również jest to, że podtoczenia dolnego wałka ozdobnego kuli są odzwierciedleniem podtoczeń dolnego wałka podstawy słupka."

Zdaniem skarżących pomimo, iż opis wzoru załączony do zgłoszenia wyraźnie różni się od postaci wytworu, podkreślić należy, że opis zgłoszonego wzoru nie może jeszcze przesądzać o tym, że nie spełnia on cech określonych w art. 102 Prawa własności przemysłowej.

W ocenie skarżących Urząd Patentowy RP prowadząc postępowanie sporne powinien był oprzeć swoje rozstrzygnięcie nie na opisie, a na porównaniu przeciwstawnych wzorów opierając się bądź to na ilustracjach, a gdyby były niewyraźne lub nieczytelne na przedstawionych przez strony postaciach wytworu w naturze.

Skarżący podnieśli też zarzuty, co do istnienia po stronie spółki K. Sp. z o. o. legitymacji do wniesienia sprzeciwu wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego. Wskazywali, że zgodnie ust. 2 Prawa własności przemysłowej podstawę sprzeciwu stanowią okoliczności, które uzasadniają unieważnienie patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji. Przepis art. 117 odsyła w tym zakresie do art. 89 Prawa własności przemysłowej, który stanowi, odnosząc to do wzorów przemysłowych, że wzór może być unieważniony na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny. Spółka wnosząca sprzeciw nie wykazała swojego interesu prawnego w sposób rzetelny i prawdziwy. Powołuje się bowiem w sprzeciwie na fakt, iż przeciwstawne słupki produkuje już od 2003 roku, co nie może być prawdą bowiem została ona zarejestrowana dopiero w dniu [...] kwietnia 2008 roku.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia [...] października 2012 r. pełnomocnik skarżących podtrzymał zarzut dotyczący braku interesu prawnego po stronie wnoszącego sprzeciw. Doprecyzował tez zarzuty naruszenia art. 7, 77 k.p.a.

W toku rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, pełnomocnik skarżących oświadczył, iż powołany w uzasadnieniu skargi dowód, nie jest formalnym wnioskiem dowodowym, a jedynie dołączonym do skargi materiałem poglądowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.

Podkreślenia wymaga również, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności.

Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie.

Zgodnie z art. 246 ust. 1 p.w.p. każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji w ciągu sześciu miesięcy od opublikowania w Wiadomościach Urzędu Patentowego informacji o udzieleniu prawa. W świetle wyżej cytowanego przepisu sprzeciw jest powszechnym środkiem prawnym służącym każdej osobie, która nie musi wykazywać interesu prawnego we wszczęciu tego postępowania. Stanowisko to jest ugruntowane w doktrynie i orzecznictwie. Jedynie dla przykładu wskazać można Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 maja 2010r. (sygn. akt II GSK 608/09), w którym wskazano, że "Zarówno przy wniesieniu sprzeciwu, o którym mowa w art. 246 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.), jak i w czasie toczącego się postępowania przed Urzędem Patentowym w trybie postępowania spornego o unieważnienie patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji na skutek uznania tego sprzeciwu przez uprawnionego za bezzasadny (art. 247 ust. 1 i art. 255 ust. 1 pkt 9 powołanej ustawy), wnioskodawca dla popierania sprzeciwu nie musi legitymować się interesem prawnym". Bezprzedmiotowe są zatem podnoszone przez skarżących zarzuty dotyczące braku wykazania interesu prawnego przez wnoszącego sprzeciw.

Art. 246 ust. 2 p.w.p. stanowi, iż podstawę sprzeciwu stanowią okoliczności, które uzasadniają unieważnienie patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji. Natomiast w świetle art. 247 ust. 2 p.w.p., w sytuacji w której uprawniony w odpowiedzi na zawiadomienie Urzędu podniesie zarzut, że sprzeciw jest bezzasadny, sprawa zostaje przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym. W myśl art. 255 ust. 1 pkt 9 p.w.p. unieważnienie patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji na skutek złożonego sprzeciwu uznanego przez uprawnionego za bezzasadny, rozpatruje się w trybie postępowania spornego.

W świetle art. 255 ust. 4 p.w.p., Urząd Patentowy RP rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę. Unieważnienie prawa wyłącznego służy skorygowaniu błędu popełnionego przy jego udzieleniu, polegającego na przyznaniu tego prawa mimo braku ustawowych warunków jego udzielenia.

W sprzeciwie jako podstawę unieważnienia spornego wzoru wskazano art. 102, 103 i 104 p.w.p.

Zgodnie z art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej Dz.U.03.119.1117 (dalej p.w.p.) wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację.

Zgodnie z art. 103 ust. 1 i 2 p.w.p. wzór przemysłowy uważa się za nowy, jeżeli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji, identyczny wzór nie został udostępniony publicznie przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób, z zastrzeżeniem ust. 2. Wzór uważa się za identyczny z udostępnionym publicznie także wówczas, gdy różni się od niego jedynie nieistotnymi szczegółami. Wzoru nie uważa się za udostępniony publicznie, w rozumieniu ust. 1, jeżeli nie mógł dotrzeć do wiadomości osób zajmujących się zawodowo dziedziną, której wzór dotyczy.

Według definicji wzoru przemysłowego "wzorem przemysłowym jest nowa i oryginalna, nadająca się do wielokrotnego odtwarzania postać wytworu przejawiająca się w szczególności w jego kształcie, właściwościach powierzchni, barwie, rysunku lub ornamencie". Z definicji tej wynika, iż przedmiotem analizy wzoru przemysłowego dla potrzeb rejestracji są postacie wytworów. Ponadto, prawo z rejestracji nie może obejmować elementów nie umieszczonych w postaci wytworu. W myśl stanowiska zawartego w literaturze przedmiotu "W art. 102-104 p.w.p. wzór ujmowany jest zawsze całościowo, nie zaś jako zbiór poszczególnych właściwości. Ujęcie to sprawia, że zarówno przy weryfikacji przesłanki nowości, jak i indywidualnego charakteru, ocenie poddany zostaje wzór właśnie jako całość. Wzór nie spełnia zatem przesłanki indywidualnego charakteru, jeśli zachodzi ogólne wrażenie podobieństwa z wzorem wcześniej ujawnionym. Z drugiej strony cechy nowości i indywidualnego charakteru ustala się zawsze w odniesieniu do określonego produktu." (Wojciechowska Anna, Radca Prawny 2004/3/82, artykuł, Numer publikacji: 44128, Wzory przemysłowe - warunki uzyskania prawa z rejestracji w świetle ustawy: Prawo własności przemysłowej oraz regulacji wspólnotowej). Nie ulega też wątpliwości, że wzór przemysłowy powinien być oceniany w takiej postaci, w jakiej będzie możliwe wizualne zapoznanie się z nim przy zachowaniu wszystkich właściwości wyrobu (wyrok NSA z dnia 20 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 277/06 – powoływane w skardze). Nie można też pomijać sytuacji, że gdy wygląd produktu jest ściśle związany z jego cechami użytkowymi, zakres swobody twórczej jest mały. Tam zaś, gdzie są małe możliwości dokonania zmian, relatywnie małe różnice będą wymagane w celu ustalenia indywidualnego charakteru wzoru (wyrok WSA z 10 października 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1116/07). Ponadto wzór przemysłowy nie może zostać uznany, jeśli w dacie zgłoszenia publicznie był już udostępniony wzór identyczny, a za taki należy uznać wzór różniący się od zgłaszanego do ochrony nieistotnymi szczegółami (wyrok WSA z dnia 4 lipca 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 652/07).

Zasadnie zatem organ wywodzi, że ochronie podlegają tylko te cechy postaciowe przedmiotowego wzoru, które są widoczne dla końcowego użytkownika w trakcie zwykłego użytkowania.

W tym miejscu warto również wskazać, że stosownie do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2008 r. sygn. akt II GSK 232/08 wzór przemysłowy może być uznany za niespełniający wymagania nowości tylko wówczas, gdy różni się nieistotnymi szczegółami od wzoru wcześniejszego, a więc jeżeli nie ma indywidualnego charakteru. W takim przypadku nie jest możliwe dokonanie oceny nowości bez przeprowadzenia oceny indywidualnego charakteru tego wzoru. Badanie indywidualnego charakteru wzoru powinno być dokonane, z uwzględnieniem kryteriów określonych w art. 104 ust. 1 i 2 p.w.p., czyli ogólnego wrażenia jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku wzór przemysłowy w porównaniu z innym wzorem udostępnionym z datą wcześniejszą oraz zakresu swobody twórczej producenta wzoru przemysłowego (Lex nr 470048).

Zgodnie z art. 104 ust. 1 i 2 p.w.p. wzór przemysłowy odznacza się indywidualnym charakterem, jeżeli ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku, różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo. Przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego bierze się pod uwagę zakres swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru.

"Ogólne wrażenie" odnosi się do wzoru jako całości, a nie jego poszczególnych cech. Chodzi zatem o ogólny efekt, ogólne odczucie, jakie wywołują na zorientowanym użytkowniku porównywane wzory - czy jest to wrażenie różne, czy takie samo.

"Zorientowany użytkownik" to osoba dobrze poinformowana, mająca dobre rozeznanie i wiadomości w danej dziedzinie, korzystająca z określonych przedmiotów lub grupy przedmiotów, mająca na ten temat więcej wiadomości praktycznych lub teoretycznych niż przeciętny użytkownik i mająca większą od niego zdolność postrzegania cech charakterystycznych danego przedmiotu oraz zorientowana w stanie wzornictwa przemysłowego w danej dziedzinie i zdolna odróżniać występujące wzory.

"Zakres swobody twórczej" jest zdeterminowany przez cechy funkcjonalne przedmiotu oraz przez wcześniejsze wzornictwo. Zorientowany użytkownik musi mieć wiadomości wystarczające do oceny zakresu swobody twórczej i umieć zauważyć nawet stosunkowo małe różnice, istotne w przypadku wzorów o niewielkiej swobodzie twórczej.

Przedmiotem spornego wzoru przemysłowego jest słupek ogrodzeniowy, którego cechy istotne wskazane w dokumentacji rejestrowej obejmują wsparcie okrągłego trzonu kolumienki na stopie kształtem zbliżonej do stożka ściętego z obwodowymi ukształtowaniami pobocznicy, zakończonego od góry pierścieniem łączącym z trzonem i głowy ukształtowanej elementem kulowym wspartym na pierścieniu łączącym z trzonem, poniżej kolumienka ma uchwyt umożliwiający zaczepienie cięgna odgradzającego. Opis ten stanowi wyjaśnienie ilustracji przedmiotowego wzoru dołączonej do zgłoszenia.

W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 108 ust. 1, 2 i 3 p.w.p. zgłoszenie wzoru przemysłowego w celu uzyskania prawa z rejestracji powinno obejmować:

1) podanie zawierające co najmniej oznaczenie zgłaszającego, określenie przedmiotu zgłoszenia oraz wniosek o udzielenie prawa z rejestracji;

2) ilustrację wzoru przemysłowego;

3) opis wyjaśniający ilustrację wzoru przemysłowego.

Ilustrację wzoru przemysłowego stanowią w szczególności rysunki, fotografie lub próbki materiału włókienniczego.

Opis wyjaśniający ilustrację wzoru przemysłowego powinien przedstawiać wzór przemysłowy na tyle jasno i wyczerpująco, aby na podstawie ilustracji można było wzór odtworzyć w każdej przedstawionej w zgłoszeniu odmianie. W szczególności opis powinien zawierać określenie wzoru przemysłowego, ze wskazaniem przeznaczenia, określać figury ilustracji lub numery próbek, zawierać ponumerowany wykaz odmian wzoru przemysłowego, jeżeli zgłoszenie obejmuje takie odmiany, oraz wskazywać na końcu te cechy postaciowe, które wyróżniają zgłoszony wzór od innych znanych już wzorów i stanowią podstawę do jego identyfikacji.

W kontekście tego przepisu, zawarte w skardze wywody wskazujące, że dołączony do zgłoszenia opis "został faktycznie sporządzony w nie do końca precyzyjny oraz szczegółowy sposób i nie wskazywał tych cech postaciowych, które wyróżniały zgłoszony wzór od innych" są co najmniej niezasadne. Nie budzi też wątpliwości Sądu, że przedmiotem oceny Urzędu Patentowego RP była postać wytworu, opisana w przedmiotowym zgłoszeniu i zilustrowana dołączoną do zgłoszenia ilustracją. Sąd nie podziela przy tym stanowiska skarżących, że opis ten wyraźnie różni się od postaci wytworu. Zdaniem Sądu prawidłowo stanowi on syntetyczny opis postaci wytworu.

Opisane w pierwszej części uzasadnienia materiały dowodowe przedłożone przez wnoszącego sprzeciw na okoliczność wcześniejszego ujawnienia spornego wzoru obejmujące: katalogi, zamówienia, umowy, faktury dotyczą słupków typu "[...] ".

Przedłożone katalogi ujawniają postać słupków typu "[...] ", w zależności od wysokości kolumny oznaczonych kodami [...],[...],[...],[...] i [...]. Zasadnie w ocenie Sądu podnosi organ, że postać ta posiada wszystkie cechy wskazane jako istotne dla spornego wzoru przemysłowego, tj. "wsparcie okrągłego trzonu kolumienki na stopie kształtem zbliżonej do stożka ściętego z obwodowymi ukształtowaniami pobocznicy, zakończonego od góry pierścieniem łączącym z trzonem i głowy ukształtowanej elementem kulowym wspartym na pierścieniu łączącym z trzonem", przy czym kolumienka ma zwykle w wykonaniu uchwyt umożliwiający zaczepienie cięgna odgradzającego, co wynika np. z informacji w katalogu [...] na rok 2005, że w wersji produkcyjnej słupki te są wykonywane jako wolnostojące z uchwytami na łańcuch oraz z zamówień, faktur i korespondencji ofertowej wnoszącego sprzeciw. Stanowisko Urzędu Patentowego, że postać słupków typu "[...] ", w zależności od wysokości kolumny oznaczonych kodami [...],[...],[...],[...] i [...], niezależnie od drobnych różnic podnoszonych przez uprawnionych, charakteryzuje się tożsamością wszystkich cech istotnych spornego słupka jest w ocenie Sądu zasadne i nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów zakreślone normami k.p.a. i p.w.p.

Zgodnie z Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 października 2010 r. (sygn. akt II GSK 932/09) o indywidualnym charakterze wzoru przemysłowego nie decydują jego detale (cechy nieistotne), lecz te istotne cechy produktu, które decydują o innej, charakterystycznej całości. Można też powiedzieć, że o tym czy wzór przemysłowy posiada indywidualny charakter, decyduje postrzeganie (odbiór) określonego wytworu jako całości odróżniającej go poprzez właściwe mu wiodące cechy od innych wzorów.

Jak wskazano wyżej widoczny kształt spornego wzoru jest niemalże identyczny jak kształt przeciwstawionych wzorów słupków typu "[...]" prezentowanych w powołanych katalogach, jak słusznie wskazywał organ różnice są drobne (jak niewielka różnica przekroju kulowej głowy kolumienki) i trudno dostrzegalne. Zatem w ocenie Sądu, organ zasadnie przyjął, że ogólne wrażenie jakie na zorientowanym użytkowniku wywierają porównywane wzory jest takie samo.

Prawidłowo też w przedmiotowej sprawie określił organ zorientowanego użytkownika, którym jest np. osoba zamawiająca słupki ogrodzeniowe lub projektant przestrzeni urbanistycznej korzystający z małych form architektury miejskiej.

Sąd podziela przy tym stanowisko organu wskazujące, iż zakres swobody twórczej przy projektowaniu słupków ogrodzeniowych jest szeroki o czym świadczy choćby zawartość katalogów dołączonego do akt administracyjnych.

Prawidłowo zatem przyjął organ, że materiały dowodowe przedstawione przez wnoszącego sprzeciw w postaci katalogów, faktur, ofert, zamówień, dotyczących wprowadzania do obrotu słupków typu "[...] " rozpatrywane łącznie, wobec tego, że dotyczą ujawnienia przed datą pierwszeństwa spornego wzoru ([...] sierpnia 2009r.) słupków typu "[...] " stanowią wystarczające dowody braku indywidualnego charakteru spornego wzoru w dacie jego zgłoszenia do rejestracji.

Wobec faktu, że brak indywidualnego charakteru jest wystarczającą samodzielną przesłanką unieważnienia spornego wzoru, prawidłowo w ocenie Sądu uczynił organ rezygnując z rozpatrywania zarzutu braku nowości.

Ostatecznie zatem za niezasadny należy uznać także zarzut naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. W ocenie Sądu, organ wyczerpująco zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego.

Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd stanął na stanowisku, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie dopuścił się naruszeń prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnoprawnych w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.