Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 262/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-08-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 138 § 1 , § 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 88 ust. 1 , ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 85
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - t.j,

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kosowska (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant Asystent sędziego Arleta Bednarczyk-Chagowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej U. P. w L. z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Sygn. III SA/Lu 262/21

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2021 r. Odwoławcza Komisja Stypendialna U. P. w L. utrzymała w mocy decyzję Wydziałowej Komisji Stypendialnej U. P. w L. nr [...] z dnia [...] lutego 2021 r.

i odmówiła przyznania stypendium socjalnego A. S. na okres od

[...] marca 2021 r. do [...] czerwca 2021 r.

Stan sprawy przedstawia się następująco.

Po rozpatrzeniu wniosku skarżącej A. S. z dnia [...] października 2020 r. Wydziałowa Komisja Stypendialna U. P. w L. (dalej także jako "organ I instancji") decyzją nr [...] z dnia

[...] października 2020 r. przyznała skarżącej stypendium socjalne na okres od

[...] października 2020 r. do [...] czerwca 2021 r. w wysokości [...] zł miesięcznie. Wobec niezaskarżenia przedmiotowej decyzji stała się ona ostateczna.

Następnie wnioskiem z dnia [...] lutego 2021 r. skarżąca zwróciła się o ponowne przeliczenie dochodu wskazując na uzyskanie dochodu przez matkę oraz wnosząc

o uwzględnienie w składzie rodziny małoletniego rodzeństwa, pozostającego na utrzymaniu matki. Dołączyła do wniosku kopię umowy o pracę z dnia [...] grudnia

2020 r., zaświadczenie z dnia [...] lutego 2021 r. o wysokości wynagrodzenia, odpisy aktów urodzenia braci – G. N. oraz M. N., a także zaświadczenie o uczęszczaniu małoletnich do szkoły podstawowej.

Decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. organ I instancji uchylił decyzję

nr [...] z dnia [...] października 2020 r. i odmówił przyznania stypendium socjalnego na okres od [...] lutego 202 1 r. do [...] czerwca 2021 r. Jako podstawę prawną wskazano art. 86 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo

o szkolnictwie wyższym i nauce oraz § 1 ust. 1, § 11, § 12 ust. 1, § 15 Regulaminu świadczeń dla studentów U. P. w L. wprowadzonego Zarządzeniem nr [...] Rektora U. P. w L. z dnia

[...] września 2019 r., oraz art. 104 i 107 Kpa. Organ I instancji wyjaśnił, że ustalony po weryfikacji miesięczny dochód netto na jedną osobę w rodzinie w wysokości

[...] zł nie spełnia wymogów art. 87 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

W odwołaniu od przedmiotowej decyzji skarżąca zarzuciła błędne ustalenie dochodu, bowiem w jej ocenie dochód powinien być podzielony na cztery osoby

w rodzinie. W składzie rodziny powinni być uwzględnieni jej bracia M. i G. N., którzy są dziećmi A. N. i jej męża R. N.. Skarżąca wyjaśniła, że ojczyma nie doliczała do składu rodziny. W związku z tym dochód na osobę w rodzinie, zdaniem skarżącej wynosi [...] zł, co powoduje spełnienie ustawowych przesłanek przyznania stypendium.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Odwoławcza Komisja Stypendialna U. P. w L. (dalej także jako "organ II instancji") decyzją z dnia [...] marca 2021 r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji

i odmówiła przyznania stypendium socjalnego na okres od [...] marca 2021 r. do

[...] czerwca 2021 r. W uzasadnieniu wskazano w szczególności, że we wniosku

o przyznanie stypendium socjalnego skarżąca oświadczyła, że jej rodzina składa się z dwóch osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowych (matka

i skarżąca). Na podstawie przedłożonych dokumentów Wydziałowa Komisja Stypendialna ustaliła dochód netto na jedną osobę w rodzinie w wysokości [...] zł miesięcznie i przyznała stypendium socjalne. Natomiast we wniosku o weryfikację skarżąca wskazała czteroosobowy skład rodziny, w tym dwóch małoletnich braci przyrodnich. Organ II instancji powołał treść § 10 ust. 4 Regulaminu Świadczeń dla Studentów U. P. w L., zgodnie z którym skład rodziny studenta określa się na dzień złożenia wniosku o pomoc materialną. Wysokość miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta ubiegającego się o stypendium socjalne ustała się na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r.

o świadczeniach rodzinnych. Natomiast art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce wymienia osoby, których dochody uwzględnia się przy ustalaniu wysokości miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta. Organ II instancji wyjaśnił także, że zgodnie z interpretacją Ministerstwa Edukacji i Nauki dzieci rodziców studenta (rodzeństwo studenta) bierze się pod uwagę tylko w przypadku, gdy są niepełnoletnie lub pobierają naukę (do 26 roku życia) oraz są na utrzymaniu rodziców studenta. Nie uwzględnia się dzieci partnera lub małżonka (także byłego) rodzica studenta, niebędącego rodzicem studenta, czyli rodzeństwa przyrodniego studenta. W związku z powyższym Odwoławcza Komisja Stypendialna nie znalazła podstaw do uwzględnienia w składzie osobowym rodziny braci przyrodnich skarżącej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżąca zarzuciła decyzji II instancji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz wniosła o uchylenie decyzji organu I i II instancji.

W uzasadnieniu podała, że we wniosku o przyznanie stypendium początkowo wykazała w składzie rodziny małoletnich braci, jednak pracownik Biura Stypendiów sprawdzając czy wniosek został wypełniony prawidłowo poinformował, że rodzeństwo przyrodnie nie jest wliczane do składu rodziny i polecił jej poprawienie wniosku. Skarżąca wyjaśniła, że jej małoletni bracia nie uzyskują żadnego dochodu, zamieszkują razem z matką i ich ojcem w tym samym gospodarstwie domowym i są również na utrzymaniu matki, w związku z tym powinni być brani pod uwagę przy obliczeniu miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie. Do skargi załączona została kopia aktu małżeństwa R. N. i A. R. (N.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasową argumentację. Ponadto wyjaśnił, że w przypadku skarżącej w składzie rodziny uwzględnia się rodziców studentki (ojca i matkę)

i ewentualnie rodzeństwo studentki będące dziećmi obojga rodziców studentki (dzieci wspólne) oraz ich dochody. Zgodnie z interpretacją Ministerstwa Edukacji i Nauki (będącą stanowiskiem zajętym w odpowiedzi na pytania szkół wyższych w związku

z wątpliwościami dotyczącymi składu rodziny) art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo

o szkolnictwie wyższym i nauce wymienia osoby, których dochody uwzględnia się przy ustalaniu wysokości miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta. Jest to katalog zamknięty. Dzieci rodziców studenta (rodzeństwo studenta) bierze się pod uwagę tylko w przypadku, gdy są niepełnoletnie lub pobierają naukę (do 26 roku życia) oraz są na utrzymaniu rodziców studenta. Organ II instancji wskazał, że rodzeństwo, które skarżąca wykazała składając wniosek o ponowne przeliczenie dochodu jest rodzeństwem przyrodnim - są to dzieci matki i obecnego małżonka matki, który nie jest ojcem skarżącej. Zobowiązanie alimentacyjne w stosunku do skarżącej mają jej rodzice - ojciec, który płaci alimenty oraz matka. Rodzeństwo przyrodnie jest na utrzymaniu matki oraz obecnego małżonka matki, nie jest na utrzymaniu ojca studentki. Bez znaczenia jest fakt, że rodzeństwo przyrodnie zamieszkuje w tym samym gospodarstwie domowym. Organ II instancji zwrócił uwagę, że podobne stanowisko zostało wyrażone w piśmiennictwie (Woźnicki Jerzy (red.), Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Komentarz Opublikowano: WKP 2019).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga jest zasadna.

W niniejszej sprawie doszło do naruszenia zarówno przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że pierwotna decyzja przyznająca skarżącej stypendium socjalne z dnia [...] października 2020 r. jest decyzją ostateczną. Zgodnie bowiem z art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2021 r., poz. 735 ze zm. dalej jako "k.p.a."), decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Trwałość decyzji ostatecznych oznacza, że decyzje takie nie mogą być zmieniane lub uchylane w sposób dowolny, a jedynie w trybach nadzwyczajnych wewnątrzadministracyjnych – w wypadkach i trybie wprost określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego lub przepisach szczególnych, do których odsyła

art. 163 k.p.a., oraz w trybie zewnętrznym – skargi do sądu administracyjnego. Zasada trwałości oznacza przyjęcie domniemania legalności (prawidłowości) i mocy obowiązującej decyzji ostatecznych.

Zarówno decyzja I jak i II instancji nie zawierają wskazania podstawy prawnej, w oparciu o którą dokonano uchylenia decyzji posiadającej przymiot ostateczności. Należy wyjaśnić, że podstawą prawną decyzji wydawanych w nadzwyczajnych trybach postępowań administracyjnych są art. 151 k.p.a., art. 154 k.p.a. – 156 k.p.a., art. 161 k.p.a. czy art. 162 k.p.a.

Zgodnie z art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.

Wniosek skarżącej o przeliczenie dochodu z dnia [...] lutego 2021 r. należy zdaniem Sądu potraktować jako podstawę wszczęcia postępowania w trybie nadzwyczajnej zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji w oparciu o art. 155 k.p.a. Wskazania tej podstawy prawnej zabrakło, niemniej jednak obiektywnie ona istnieje

i może być podstawą do orzekania. Ocena, czy decyzja miała podstawę prawną, dokonywana jest w sposób zobiektywizowany, niezależnie od tego, na jakie przepisy powołał się organ administracji przy jej wydawaniu. Gdy organ w osnowie decyzji powoła niewłaściwą podstawę prawną, ale w rzeczywistości właściwa podstawa prawna istniała, jest to niewątpliwie naruszenie prawa procesowego, lecz nie jest to wada, która skutkuje uchyleniem decyzji (zob. M. Romańska [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2019, art. 107).

Przechodząc do dalszej analizy prawnej należy zwrócić uwagę, że

art. 138 § 1 k.p.a. przewiduje, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:

1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo

2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo

3) umarza postępowanie odwoławcze.

Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (art. 138 § 2 k.p.a.).

Rodzaje rozstrzygnięć z art. 138 k.p.a. są dla organu odwoławczego bezwzględnie wiążące. Organ odwoławczy nie jest więc uprawniony do wydania decyzji, która zawierałaby sentencję innej treści. W szczególności niedopuszczalne jest takie rozstrzygnięcie, które z jednej strony utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję i jednocześnie powtarza rozstrzygnięcie organu I instancji, niejako dla wzmocnienia treści całego rozstrzygnięcia. Wykluczone jest również utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji i jednocześnie jej skorygowanie, bowiem w takim przypadku decyzja organu odwoławczego jest wzajemnie wykluczająca się. Organ odwoławczy nie może również wydać decyzji, która ograniczałaby się jedynie do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy uchylając decyzję organu I instancji, ma bowiem obowiązek zająć stanowisko w sprawie, co powinno nastąpić poprzez orzeczenie co do istoty sprawy, umorzenie postępowania lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcie organu II instancji jest wadliwie skonstuowane, tzn. w pierwszej części organ utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję, a w drugiej merytorycznie orzeka poprzez odmowę przyznania stypendium socjalnego na inny okres niż wynika to z treści decyzji I instancji. W związku z tym, jeżeli organ II instancji po rozpatrzeniu odwołania doszedłby do wniosku, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa powinien zastosować art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. czyli utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję, natomiast jeżeli zaskarżona decyzja jest wadliwa – wówczas rozstrzygnięcie organu odwoławczego powinno zostać oparte

o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., tym samym organ odwoławczy winien był uchylić zaskarżoną decyzję i orzec merytorycznie. Ewentualnie organ odwoławczy może także uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana

z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie (art. 138 § 2 k.p.a.).

Mając na uwadze powyższe rozważania prawne należy stwierdzić, że organ II instancji sformułował rozstrzygnięcie decyzji w taki sposób, który jest wewnętrznie sprzeczny, a w konsekwencji narusza art. 138 k.p.a.

Spór pomiędzy skarżącą, a organem dotyczy kwestii ustalenia składu rodziny, tj. czy rodzeństwo przyrodnie powinno być brane pod uwagę przy ustalaniu dochodu na osobę w rodzinie.

Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2021, poz. 478 ze zm. – dalej jako "P.s.w.n.") wysokość miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta ubiegającego się o stypendium socjalne ustala się na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r.

o świadczeniach rodzinnych, z tym że przy jej ustalaniu:

1) uwzględnia się dochody osiągane przez:

a) studenta,

b) małżonka studenta,

c) rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych studenta,

d) będące na utrzymaniu osób, o których mowa w lit. a-c, dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26. roku życia, a jeżeli 26. rok życia przypada

w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek;

2) nie uwzględnia się:

a) świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1, art. 359 ust. 1 i art. 420 ust. 1,

b) stypendiów otrzymywanych przez uczniów, studentów i doktorantów

w ramach:

- funduszy strukturalnych Unii Europejskiej,

- niepodlegających zwrotowi środków pochodzących z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA),

- umów międzynarodowych lub programów wykonawczych, sporządzanych do tych umów, albo międzynarodowych programów stypendialnych,

c) świadczeń pomocy materialnej otrzymywanych przez uczniów na podstawie przepisów o systemie oświaty,

d) stypendiów o charakterze socjalnym przyznawanych przez podmioty,

o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 40b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r.

o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1426,

z późn. zm.).

W doktrynie powszechnie przyjmuje się, że katalog osób, których dochód jest brany pod uwagę, ma charakter zamknięty, a zatem odpowiednie organy lub podmioty działające w ramach uczelni, ustalając wysokość dochodu studenta, nie mogą tego katalogu rozszerzać o inne osoby, chociażby zamieszkiwały one wspólnie ze studentem, np. rodziców małżonka studenta, konkubenta, małżonka rodzica studenta niebędącego rodzicem studenta (zob. S. Nitecki [w:] Prawo o szkolnictwie wyższym. Komentarz, red. P. Chmielnicki, P. Stec, LEX/el. 2017, art. 179, a także

A. Mrozowska [w:] Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Komentarz,

red. J. Woźnicki, Warszawa 2019, art. 88). Oznacza to także, że pominięcie którejś

z wymienionych kategorii osób także jest niedopuszczalne.

W niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie będzie mała prawidłowa wykładnia pojęcia "dzieci niepełnoletnich będących na utrzymaniu osób, o których mowa w lit. a-c". Ustawa P.s.w.n. nie definiuje ani pojęcia "rodzina", ani pojęcia "osób będących na utrzymaniu". Odsyła jedynie w zakresie ustalenia wysokości miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie do ustawy o świadczeniach rodzinnych. W ocenie Sądu definicja "rodziny" zawarta w art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie będzie miała w tym przypadku bezpośredniego zastosowania, gdyż co innego wynika z przepisów P.s.w.n.

W ocenie Sądu, skoro norma prawna zawarta w art. 88 ust. 1 P.s.w.n. przewiduje, że niepełnoletnie dzieci będące na utrzymaniu rodziców studenta wliczane są do rodziny studenta, to tym samym zaliczeniu do rodziny studenta podlegają także niepełnoletnie dzieci pozostające na utrzymaniu jednego z rodziców studenta, o ile rodzic ten osobiście wykonuje pieczę nad dzieckiem oraz podejmuje osobiste starania o wychowanie i utrzymanie dziecka. Dokonując wykładni powołanego przepisu należy położyć nacisk na osobiste wychowywanie dzieci czyli sytuację,

w której rodzic zaspokaja potrzeby dziecka osobiście, np. osobista opieka nad dzieckiem, przygotowywanie posiłków, dbanie o czystość, pielęgnacja w chorobie, pomoc w lekcjach, uczenie dziecka języka obcego (zob. A. Kawałko, H. Witczak [w:] Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, red. M. Fras, M. Habdas, Warszawa 2021, art. 128). Zdaniem Sądu z przepisu tego nie wynika, że decydujące znaczenie ma okoliczność, iż mają to być tylko i wyłącznie wspólne dzieci rodziców studenta.

Powyższa argumentacja znajduje potwierdzenie w dotychczasowym orzecznictwie. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie I OSK 1427/10 (LEX 787145) Sąd stanął na stanowisku, że dziećmi pozostającymi na utrzymaniu studenta rozwiedzionego są te dzieci, wobec których student wypełnia obowiązek alimentacyjny przez osobiste starania o ich utrzymanie a nie te, wobec których wypełnia obowiązek alimentacyjny przez zapłatę kwoty alimentów do rąk drugiego rodzica, na którego utrzymaniu osobistym dziecko pozostaje. Co prawna wyrok ten dotyczył dzieci studenta, niemniej jednak Sąd dokonał wykładni pojęcia dzieci pozostających na utrzymaniu, co

w konsekwencji prowadzi do wniosku, że znajdzie on również zastosowanie

w niniejszej sprawie. Bowiem pojęcie dzieci będących na utrzymaniu ma uniwersalne znaczenie.

Za taką wykładnią art. 88 ust. 1 P.s.w.n. przemawia także istota przyjętego przez ustawodawcę w tym zakresie rozwiązania, tj. ustalenie rzeczywistej sytuacji materialnej osoby ubiegającej się o stypendium socjalne. Wyłączenie z rodziny studenta niepełnoletniego rodzeństwa przyrodniego, które pozostaje na osobistym utrzymaniu rodzica studenta, powoduje że ustalenie rzeczywistej sytuacji materialnej studenta staje się iluzoryczne. Zdaniem Sądu ratio legis powołanego przepisu sprowadza się do możliwie najpełniejszego odzwierciedlenia rzeczywistej wspólnoty rodzinnej, czyli osób które tworzą rodzinę studenta i które utrzymują się ze wspólnych dochodów.

W związku z tym okoliczność, że ojcem małoletnich G. i M. N. jest mąż matki skarżącej – R. N., w ocenie Sądu, nie wyklucza uznania, że dzieci te są na utrzymaniu matki skarżącej i powinny być uwzględnione w składzie rodziny. O ile bowiem w orzecznictwie utrwalił się pogląd, że do dochodów rodziny studenta nie zalicza się dochodów uzyskiwanych przez ojczyma czy macochę, o tyle dzieci pochodzące z takich związków już są uwzględniane w składzie rodziny studenta. W wyroku z dnia 30 czerwca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Lublinie (sygn. III SA/Lu 118/09, LEX nr 562472) podkreślił, że brat przyrodni studenta, będąc niepełnoletnim dzieckiem ojca studenta i pozostając na jego utrzymaniu jest traktowany, jako członek rodziny, bez względu na to, że jego drugim rodzicem jest osoba, która nie należy do kręgu rodziny studenta. Sąd uznał, że

w takich warunkach zasadne było przyjęcie, że rodzina studenta w rozumieniu

art. 179 ust. 4 i ust. 5 p.s.w. składa się z trzech osób (ojca studenta, małoletniego brata studenta, a syna ojca studenta oraz studenta). W powołanym wyroku Sąd nie uwzględnił jako członka rodziny - żony ojca studenta, ale uwzględnił przyrodniego brata studenta. Podobnie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2013 r. (sygn. II SA/Wa 579/13, LEX nr 1608550) do składu rodziny studenta nie uwzględniono ojczyma, jako osoby niewymienionej wprost w przepisach ustawy o szkolnictwie wyższym, ale jednocześnie Sąd nie zakwestionował prawidłowości ustaleń organów, że rodzina studenta składa się

z jego matki i przyrodniego rodzeństwa. Powołane wyroki zostały wydane w okresie obowiązywania ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, niemniej jednak art. 179 przedmiotowej ustawy jest analogiczny jak art. 88 P.s.w.n. Stąd też wypowiedzi doktryny czy orzecznictwa w zakresie ustawy o szkolnictwie wyższym znajdują zastosowanie także w przypadku ustawy p.s.w.n.

Należy zwrócić uwagę na jeszcze jedną kwestię. Mianowicie

art. 88 ust. 2 P.s.w.n. przewiduje, że student, który nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z żadnym z rodziców, może ubiegać się o stypendium socjalne bez wykazywania dochodów osiąganych przez te osoby oraz będące na ich utrzymaniu dzieci niepełnoletnie, jeżeli spełnia jeden z określonych w tym przepisie warunków. Norma ta wyraźnie odwołuje się do prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego. Innymi słowy ustawodawca założył, że zasadą jest, że student pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami oraz rodzeństwem, które pozostaje na utrzymaniu rodziców. W takiej sytuacji wykładnia norm prawnych zawartych w ust. 1 oraz ust. 2 powołanego przepisu we wzajemnej relacji prowadzi do wniosku, że skład rodziny studenta ubiegającego się

o stypendium powinien być ustalony w oparciu o osoby wymienione

w art. 88 ust. 1 pkt 1-4, przy czym osoby te powinny prowadzić wspólne gospodarstwo domowe, ale niekoniecznie zamieszkiwać razem.

Mając na uwadze powyższe w ocenie Sądu organy dokonały błędnej wykładni art. 88 ust. 1 P.s.w.n., polegającej na wyłączeniu a priori rodzeństwa studenta ze składu rodziny, której dochody uwzględnia się przy ustalaniu prawa do stypendium socjalnego tylko dlatego, że ojcem dzieci jest mąż matki, który jednocześnie nie jest ojcem studenta.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. dalej jako "p.p.s.a.") Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozpatrując sprawę organ II instancji uwzględni dokonaną przez Sąd wykładnię przepisów ustawy o szkolnictwie wyższym i nauce, prawidłowo zastosuje przepisy prawa do ustalonej sytuacji faktycznej skarżącej oraz wyda rozstrzygnięcie w oparciu o właściwe przepisy k.p.a.

Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. zaskarżoną decyzję należało uchylić.