Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2291/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6172 Notariusze i aplikanci notarialni
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Rada Notarialna
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną uchwałę
Powołane przepisy: article: art. 134, art. 219, art. 127 par. 2, art. 141 par. 2 i art. 144, art. 110, art. 57 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 72 par. 2,
journal: Dz.U. 2008 nr 189 poz 1158
law: Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2013 r. sprawy ze skargi R. K. na uchwałę Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia 1. uchyla zaskarżoną uchwałę; 2. stwierdza, że uchylona uchwała nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Krajowej Rady Notarialnej na rzecz skarżącego R. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...], Krajowa Rada Notarialna - powołując się na przepis art. 134 ustawy dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej: "k.p.a.") - stwierdziła uchybienie terminu do wniesienia zażalenia od uchwały Rady Izby Notarialnej w W. z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] odmawiającej wydania R. K. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") zaświadczenia o odbyciu aplikacji notarialnej.

Zaskarżona uchwała została podjęta w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Pismem z dnia [...] lipca 2012 r. aplikant notarialny R. K. zwrócił się do Rady Izby Notarialnej w W. z wnioskiem o wydanie zaświadczenia o odbyciu aplikacji notarialnej.

W wyniku rozpoznania powyższego wniosku Rada Izby Notarialnej w W. - działając na podstawie art. 72 § 2 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie (Dz. U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1158 ze zm.) oraz art. 219 k.p.a. - uchwałą z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...], odmówiła skarżącemu wydania zaświadczenia o wskazanej treści.

Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że na ostatniej stronie wskazanej powyżej uchwały Rady Izby Notarialnej w W. widnieje odręczna adnotacja (poświadczenie) skarżącego, z której wynika, że skarżący odebrał przedmiotową uchwałę osobiście. Przy naniesionej przez stronę skarżącą adnotacji brak jest wskazania daty.

Pismem z dnia [...] lipca 2012 r. (data złożenia w siedzibie organu I instancji - vide: prezentata Izby Notarialnej w W. - k. 67 akt administracyjnych) skarżący wniósł zażalenie na uchwałę Rady Izby Notarialnej w W..

Pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. Krajowa Rada Notarialna – powołując się na przepisy art. 50 § 1 w zw. z art. 88 k.p.a. - wezwała skarżącego R. K. do przedstawienia dowodów potwierdzających, że zażalenie wniesione pismem z dnia [...] lipca 2012 r. od uchwały Rady Izby Notarialnej w W. nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., wniesione zostało w terminie przewidzianym w art. 141 § 2 k.p.a. Krajowa Rada Notarialna poinformowała jednocześnie skarżącego, że nie może stwierdzić, czy przedmiotowe zażalenie zostało wniesione w ustawowym terminie.

W piśmie z dnia [...] sierpnia 2012 r. skarżący oświadczył, że przedmiotową uchwałę Rady Izby Notarialnej w W. nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. (w oświadczeniu wskazana jest mylna data uchwały "[...] lipca 2012 r." zamiast [...] lipca 2012 r.) odebrał w dniu [...] lipca 2012 r.

W wyniku rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego Krajowa Rada Notarialna - działając na podstawie przepisów art. 72 § 2 ustawy - Prawo o notariacie oraz art. 219, art. 127 § 2, art. 141 § 2 i art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. - uchwałą z dnia [...] sierpnia 2012 r. stwierdziła uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.

W uzasadnieniu uchwały Krajowa Rada Notarialna wskazała na wstępie, że wobec założenia domniemania prawdziwości oświadczenia R. K. z dnia [...] sierpnia 2012 r. stwierdzić należy, że zażalenie zostało wniesione przed dniem, w którym nastąpiło odebranie spornej uchwały Rady Izby Notarialnej w W. z dnia [...] lipca 2012 r.

Krajowa Rada Notarialna podniosła, że skutkiem uchybienia terminu do wniesienia zażalenia jest wydanie przez organ właściwy do jego rozpatrzenia postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia oraz uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Organ odwoławczy wskazał, że w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych nie ma wątpliwości, że uchybienie terminu do wniesienia środka zaskarżenia następuje zarówno w sytuacji, kiedy został on wniesiony po upływie terminu, jak i w sytuacji, kiedy został wniesiony zanim termin rozpoczął w ogóle swój bieg. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 grudnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 821/08, Krajowa Rada Notarialna stwierdziła, że strona nie może składać środków zaskarżenia przed rozpoczęciem biegu terminu do ich składania, gdyż nie można zaskarżać rozstrzygnięcia przed wprowadzeniem go do obrotu prawnego. Krajowa Rada Notarialna podniosła, że sądy administracyjne potwierdziły tezę o bezskuteczności wniesienia środka zaskarżenia przed rozpoczęciem biegu terminu w wielu orzeczeniach, odnoszących się wprawdzie przede wszystkim do problematyki wnoszenia odwołań, jednakże dodała jednocześnie, iż nie ulega wątpliwości, że powinna ona znajdować zastosowanie także w przypadku zażaleń, gdyż problematykę terminów do wnoszenia zażaleń regulują te same przepisy, w tym zwłaszcza wskazany przez organ odwoławczy przepis art. 57 k.p.a. Krajowa Rada Notarialna, powołując się na wyrok WSA w Olsztynie z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 661/09, stwierdziła, że w sytuacji, gdy środek zaskarżenia wniesiony zostaje przed wejściem do obrotu prawnego decyzji lub postanowienia, na które przysługiwało zażalenie, to organ odwoławczy/zażaleniowy winien w oparciu o art. 134 k.p.a. stwierdzić niedopuszczalność tego środka zaskarżenia. Organ wskazał, że podobnie orzekł również WSA w Lublinie, wskazując w wyroku z dnia 14 lutego 2008 r., sygn. akt III SA/Lu 543/07, że "skoro ustawodawca w art. 141 § 2 k.p.a. wyraźnie stwierdził, że bieg terminu do wniesienia zażalenia rozpoczyna się od dnia zaistnienia zdarzeń wymienionych w tym przepisie, to zażalenie złożone przed ich zaistnieniem potraktować należy jako czynność przedwczesną, a zatem niewywołującą skutków procesowych". W konsekwencji Krajowa Rada Notarialna uznała, że w przypadku wniesienia zażalenie przed rozpoczęciem biegu terminu do jego wniesienia skutkować musi wydaniem przez organ właściwy do jego rozpatrzenia postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Organ odwoławczy stwierdził, że art. 57 § 1 k.p.a. jednoznacznie wskazuje, że przy obliczaniu terminu nie uwzględnia się dnia, w którym nastąpiło zdarzenie stanowiące jego początek. Początkiem biegu terminu do wniesienia zażalenia jest więc dzień następujący po dniu, w którym stronie doręczone zostało postanowienie. Reasumując, Krajowa Rada Notarialna stwierdziła, że zażalenie wniesione przed dniem doręczenia stronie postanowienia, jak i w dniu jego doręczenia, uznane być muszą za wniesione z uchybieniem terminu. Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego niniejszej sprawy, Krajowa Rada Notarialna uznała, że skoro skarżący aplikant notarialny wniósł zażalenie na uchwałę Rady Izby Notarialnej w W. przed dniem, w którym uchwała ta została mu doręczona, oznacza to, że przedmiotowe zażalenie wniesione zostało z uchybieniem terminu do jego wniesienia.

W dniu [...] października 2012 r. skarżący R. K., działając za pośrednictwem organu odwoławczego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skargę na uchwałę Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] sierpnia 2011 r.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej uchwały Krajowej Rady Notarialnej w całości oraz o zobowiązanie organu odwoławczego do ponownego rozpoznania sprawy, skarżący zarzucił organowi naruszenie:

- art. 7 k.p.a. - poprzez brak wezwania do sprostowania o świadczenia z dnia [...] sierpnia 2012 r., a tym samym niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności, mających wpływ na ustalenie stanu faktycznego i załatwienie sprawy,

- art. 7 k.p.a. - poprzez oparcie spornego rozstrzygnięcia na nieprawidłowym i błędnym oświadczeniu, niemogącym stanowić dowodu w sprawie,

- art. 7 k.p.a. - poprzez niedopuszczalność zastosowania domniemania prawdziwości oświadczenia, w sytuacji, gdy z samej treści oświadczenia wynika, ze jest ono błędne,

- art. 12 k.p.a. - poprzez niedostrzeżenie przez Krajową Radę Notarialną błędów merytorycznych w oświadczeniu dotyczących stanu faktycznego, a tym samym działania organu odwoławczego w sposób wnikliwy.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w dniu [...] lipca 2012 odebrał uchwałę Rady Izby Notarialnej w W. nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenie o odbyciu aplikacji notarialnej w Izbie Notarialnej w W., zaznaczając na odebranej uchwale, że odebrał ją osobiście, ale nie wpisując przy odbiorze daty. Skarżący stwierdził, że następnie w dniu [...] lipca 2012 r. wniósł do Krajowej Rady Notarialnej zażalenie na w/w uchwałę Rady Izby Notarialnej w W. z dnia [...] lipca 2012 r. Skarżący podniósł ponadto, że w dniu [...] sierpnia 2012 r. złożył w Krajowej Radzie Notarialnej pisemne oświadczenie o odebraniu w/w uchwały Rady Izby Notarialnej w dniu [...] lipca 2012 r., w oparciu o które to oświadczenie Krajowa Rada Notarialna podjęła sporną uchwałę zarzucającą stronie skarżącej uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.

Zdaniem skarżącego, złożone przez niego oświadczenie odnosiło się do postanowienia z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...], a nie uchwały nr [...], Rady Izby Notarialnej w W. z dnia [...] lipca 2012 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenie o odbyciu aplikacji notarialnej w Izbie Notarialnej w W.. W związku z powyższym, skarżący uznał, że złożone przez niego oświadczenie wiedzy było niezupełne, nieprawidłowe i błędne, gdyż nie istnieje postanowienie Rady Izby Notarialnej w W. nr [...], z dnia [...] lipca 2012 r. Ponadto skarżący podniósł, że w przedmiotowym oświadczeniu nie wskazał w sposób wyraźny sprawy, której dotyczy odebrane przez niego postanowienie.

Skarżący wskazał ponadto, że przy założeniu, że złożone przez niego oświadczenie dotyczy odebrania uchwały Rady Izby Notarialnej w W. nr [...] z dnia [...] lipca 2012, należy przyjąć, że wskazane przez stronę w oświadczeniu daty: wydania postanowienia, tj. [...] lipca 2012, oraz daty odebrania postanowienia - [...] lipca 2012 r., sugerują, że odebranie postanowienia (uchwały), nastąpiło dnia następnego po jej podjęciu. Założywszy również, że złożone przez stronę oświadczenie miało na celu uzupełnienie braków formalnych w postaci braku wskazania na uchwale, od której skarżący wniósł zażalenie, dnia jej odbioru, w celu rozpatrzenia tego zażalenia przez organ odwoławczy, skarżący uznał, że nie sposób przyjąć, że działał on na własną niekorzyść oświadczając, że odebrał uchwałę później, niż wniósł zażalenie. Nadto, zdaniem skarżącego, z samej treści zażalenia i powołania numeru uchwały wynika, że skarżący zapoznał się z treścią uchwały Rady Izby Notarialnej w W. przed wniesieniem zażalenia, czyli dzień przed wniesieniem zażalenia, ewentualnie w tym samym dniu. W tej sytuacji, zdaniem skarżącego, nie mógł on odebrać spornej uchwały Rady Izby Notarialnej w W. dopiero [...] lipca 2012 r. Według skarżącego, z wyżej wskazanych okoliczności wynika, że, w oświadczeniu chodziło o uchwałę z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...], a także o datę odbioru tej uchwały w dniu [...] lipca 2012 r.

Wobec powyższego, skarżacy zarzucił, że podjęcie przez Krajową Radę Notarialną uchwały nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. nastąpiło w oparciu o niezupełne, nieprawidłowe i błędne zarazem oświadczenie strony skarżącej, które wskazywało nieprawdziwy stan faktyczny.

Skarżacy powołał się ponadto na korespondencję e-mailową z dnia [...] lipca 2012 r. dotyczącą zmiany numeru zaskarżonej zażaleniem uchwały Rady Izby Notarialnej w W. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia (ze 116 na numer 107), podczas której skarżący został poproszony (w związku ze zmianą numeracji zaskarżonej uchwały) o nadesłanie pierwszej strony zażalenia już ze zmienionym numerem zaskarżonej uchwały. Zdaniem skarżącego, z powyższego również wynika, że odbiór spornej uchwały Rady Izby Notarialnej w W. nastąpił w dniu [...] lipca 2012 r.

Skarżący nadmienił także, że w dniu [...] sierpnia 2012 r., a więc przed odbiorem zaskarżonej uchwały Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] sierpnia 2012 r. (doręczonej stronie w dniu [...] sierpnia 2012 r.) - podjął on w rozmowie telefonicsznej z pracownikiem sekretariatu Krajowej Rady Notarialnej próbę cofnięcia oświadczenia dotyczącego daty odbioru uchwały Rady Izby Notarialnej w W. z dnia [...] lipca 2012 r.

Skarżący stwietrdził, że w oparciu o wskazane okoliczności nie można uznać, że złożone przez niego oświadczenie było prawidłowe i odpowiadało rzeczywistemu stanowi sprawy, a co za tym idzie nie można zastosować domniemania jego prawdziwości i na jego podstawie podjąć rozstrzygnięcie w sprawie zainicjowanej wniesionym przez skarżacego zażaleniem, tym bardziej przyjąć na jego podstawie, że strona przekroczyła terminu do wniesionego zażalenia. Skarżacy stanowczo podkreślił, że dane wskazane w oświadczeniu z dnia [...] sierpnia 2012 są nieprawidłowe, a więc Krajowa Rada Notarialna dokonała rozstrzygnięcia w oparciu o nieprawidłowe oświadczenie, działając w sposób zupełnie dowolny, arbitralny, a także przeczący regułom logiki. Ponadto, pomijając wyżej wskazany stan, który został wywołany błędnym oświadczeniem skarżącego, strona uznała, że organ odwoławczy, rozpoznający sprawę, nie dostrzegł, że oświadczenie zawierała błędy merytoryczne dotyczące stanu faktycznego, mimo, że jasno to wynikało z jego treści. Skarżacy zauważył, że pomimo tych okoliczności organ odwoławczy nie wezwał składającego oświadczenie do usunięcia tych błędów, a co za tym idzie nie dokonał wnikliwej analizy złożonego oświadczenia, a także nie podjął stosownych czynności w celu dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności stanu faktycznego oraz zmierzających do załatwienia sprawy, dopuszczając się niedbalstwa.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Rada Notarialna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażo9ne w uzasadnieniu zaskarzonej uchwały. Organ odwoławczy podniósł, że z uwagi na brak jakichkołwiek podstaw do uznania, że skarżacy składa oświadczenie niezgodne z prawdą, organ przyjął domniemanie prawdziwości tego oświadczeń i w konsekwencji stwierdził, że zażalenie zostało wniesione przed dniem odebrania go przez skarżącego.

W piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2012 r., stanowiącym uzupełnienie skargi, skarżący zarzucił spornej uchwale Krajowej Rady Notarialnej zarówno naruszenie przepisu art. 7 Konstytucji RP, jak również rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 8, art. 39, art. 46 § 2, art. 77 § 1, art. 80, art. 89 § 2 k.p.a.

W uzasadnieniu pisma procesowego skarżacy stwierdził, że organ I instancji nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 39 k.p.a. dotyczącego sposobu doręczeń rozstrzygnięć. Skarżacy zarzucił, że organ, jako gospodarz postępowania doręczający stronie sporną uchwałę z dnia [...] lipca 2011 r. w siedzibie Rady Izby Notarialnej w W., winien był dopilnować, by strona skarżąca w adnotacji o doręczeniu tej uchwały wstawiła datę jej doręczenia. Zdaniem skarżącego, pracownik organu winien był potwierdzić własnoręcznym podpisem datę doręczenia uchwały stronie. Z powyższego skarżący wywiódł, że w przypadku, gdy brak jest wskazania daty odbiory z winy organu, to należy przyjąć, że środek zaskarżenia wniesiony został z zachowaniem ustawowego terminu. Zdaniem skarżącego, organ odwoławczy w przypadku powzięcia wątpliwości w zakresie daty doręczenia uchwały organu I instancji, winien był przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, w czasie którego powinien był zgromadzić materiał dowodowy i poddać go wnikliwej ocenie. Według strony skarżącej, poprzestanie na wezwaniu skarżącego do złożenia oświadczenia o dacie doręczenia uchwały stanowi naruszenie przez organ odwoławczy przepisu art. 77 § 1 k.p.a. Ponadto skarżący wskazał, że chcąc przyspieszyć postępowanie, w dnia [...] sierpnia 2012 r. stawił się w siedzibie Krajowej Rady Notarialnej w W., lecz z uwagi na fakt braku dostępu do stosownych dokumentów, z pamięci złożył błędne oświadczenie, zawierające nieprawidłowości zarówno co do numeru i daty uchwały Rady Izby Notarialnej w W., jak i daty jej odebrania. Zdaniem strony skarżącej, Krajowa Rada Notarialna, nie weryfikując jej oświadczenia za pomocą innych środków dowodowych, do czego obliguje organ przepis art. 77 § 1 k.p.a., wyłącznie na podstawie błędnego oświadczenia podjęła zaskarżoną uchwałę z dnia [...] sierpnia 2012 r., mylnie przyjmując przekroczenie terminu do wniesienia zażalenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji, wyłącznie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji bądź innego aktu lub czynności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. Nr 270 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a.").

W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga R. K. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona uchwała Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] - narusza prawo, w tym w szczególności przepis art. 134 k.p.a., jak również art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a.

Zdaniem Sądu, wydając sporną uchwałę z dnia [...] sierpnia 2012 r. stwierdzającą uchybienie terminu do wniesienia zażalenia od uchwały Rady Izby Notarialnej w W. z dnia [...] lipca 2012 r. odmawiającej wydania skarżącemu zaświadczenia o odbyciu aplikacji notarialnej, organ odwoławczy dopuścił się istotnego naruszenia wspomnianych przepisów przede wszystkim poprzez niedokładne wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonanie pobieżnej oceny zgromadzonych dowodów, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów strony skarżącej.

Tym samym Krajowa Rada Notarialna, rozstrzygając w niniejszej sprawie, dopuściła się ewidentnego naruszenia przepisu art. 8 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Naruszenie wspomnianych przepisów procedury administracyjnej mogło mieć - w ocenie Sądu - istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowi dostateczną podstawę prawną do uchylenia zaskarżonej uchwały.

Zgodnie z przepisem art. 134 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza, w drodze postanowienia, niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

W literaturze oraz orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że stwierdzenie przez organ II instancji uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. powinno być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego, czy skarżący przekroczył termin określony w przepisach. Brak takich wyjaśnień skutkuje naruszeniem norm postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7 i art. 77 k.p.a., co w konsekwencji prowadzi do uchylenia postanowienia (tak m.in. G. Łaszczyca /w:/ G. Łaszczyca, Cz. Martysz i A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I, Zakamycze 2005 i cyt. tam wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 1994 r., sygn. akt SA/Gd 2813/93, Wspólnota 1994, nr 39, s. 14).

Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że Krajowa Rada Notarialna, jako organ odwoławczy, działając w oparciu o pisemne świadczenie złożone przez skarżącego w siedzibie organu w dniu [...] sierpnia 2012 r., w którym skarżący stwierdził, że odebrał sporną uchwałę Rady Izby Notarialnej w W. odmawiającą wydania zaświadczenia o odbyciu aplikacji notarialnej, w dniu [...] lipca 2012 r. - uznała, że przedmiotowa uchwała organu I instancji została doręczona skarżącemu w dniu [...] lipca 2012 r.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika jednocześnie, że skarżący, negując ustalenia organu odwoławczego - wyraźnie podnosi, iż złożył swoje zażalenie na sporną uchwałę Rady Izby Notarialnej w W., dokonując tej czynności w siedzibie Rady Izby Notarialnej w W. w dniu [...] lipca 2012 r.

W tej sytuacji, mając na uwadze jednoznaczne wyjaśnienia strony skarżącej zawarte w uzasadnieniu skargi, należy - zdaniem Sądu - uznać, że istnieje co najmniej poważna wątpliwość, czy oświadczenie skarżącego w przedmiocie daty odbioru uchwały Rady Izby Notarialnej w W., jako złożone pod wpływem błędu - mogło stanowić wyłączną podstawę do wydania przez Krajową Radę Notarialną zaskarżonej uchwały z dnia [...] sierpnia 2012 r.

W ocenie Sądu, powyższe wątpliwości świadczą o niejednoznacznym i zarazem niepełnym wyjaśnieniu sprawy przez organ odwoławczy.

Mając na uwadze m. in. dzień złożenia oświadczenia - [...] sierpnia 2012 r., a więc fakt, iż nastąpiło to po upływie około miesiąca od dnia doręczenia stronie spornej uchwały Rady Izby Notarialnej w W., a także z uwagi na oczywiste błędy zawarte w owym oświadczeniu skarżącego, Sąd uznał, że - wbrew stanowisku organu odwoławczego - pisemne oświadczenie strony skarżącej z dnia [...] sierpnia 2012 r. mogło zostać złożone pod wpływem błędu, czego organ nie wziął pod uwagę.

Zdaniem Sądu, należy uznać, że Krajowa Rada Notarialna niemal zupełnie pominęła wskazane niejasności i wbrew wyraźnemu obowiązkowi dokładnego zbadania sprawy, postawiła stronie skarżącej zarzut uchybienia terminu do wniesienia środka zaskarżenia od uchwały Rady Izby Notarialnej w W..

Takie działanie organu odwoławczego nie może zasługiwać na akceptację Sądu, albowiem w konsekwencji pozbawia stronę skarżącą możliwości zbadania w drugiej instancji sprawy dotyczącej odmowy wydania jej zaświadczenia o odbyciu aplikacji notarialnej, co stanowi przykład istotnego naruszenia podstawowych praw strony postępowania administracyjnego wynikających z przepisu art. 15 k.p.a.

W ocenie Sadu, w przypadku powzięcia przez organ odwoławczy wątpliwości dotyczących daty doręczenia uchwały Rady Izby Notarialnej w W., Krajowa Rada Notarialna winna była przeprowadzić rzetelne postępowanie wyjaśniające i ustalić w sposób jednoznaczny datę doręczenia spornej uchwały organu I instancji.

Zdaniem Sadu, wobec niedostatecznego wyjaśnienia przez organ daty doręczenia stronie uchwały Rady Izby Notarialnej w W., nie wzięcia pod uwagę wyjaśnień strony o złożeniu pisemnego oświadczenia pod wpływem błędu - organ odwoławczy przyjął, że sporna uchwała Rady Izby Notarialnej została doręczona stronie w dniu [...] lipca 2012 r., tj. po złożeniu przez nią zażalenia. Powyższe skutkowało uznaniem przez organ odwoławczy, że zażalenie zostało wniesione przedwcześnie. W ocenie Sądu, powyższe uchybienia świadczą w sposób ewidentny o tym, że organ odwoławczy, wydając zaskarżoną uchwałę naruszył przepisy art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Niezależnie od wskazanych powyżej uchybień formalnoprawnych, Sąd uznał, że organ odwoławczy, podejmując zaskarżoną uchwałę stwierdzającą uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, naruszył w sposób istotny przede wszystkim przepis art. 134 k.p.a.

Zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a., zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Warunkiem możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie jest spełnienie przesłanek z art. 109 i z art. 110 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. - uzewnętrznienie woli organu przez dręczenie (ogłoszenie) postanowienia stronie (stronom), gdyż z tą chwilą organ jest postanowieniem związany.

Organ odwoławczy, mając na uwadze powyższe rozważania, wydał - działając na podstawie art. 141 § 2, art. 144 w zw. z art. 134 k.p.a. - zaskarżoną uchwałę o stwierdzeniu uchybienia przez skarżącego terminu do wniesienia zażalenia.

Zdaniem Sądu, należy podkreślić, że zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że z art. 134 k.p.a. wynika, iż warunkiem koniecznym, który musi zostać spełniony przed przystąpieniem przez organ odwoławczy do merytorycznego rozpoznania sprawy, jest stwierdzenie, że odwołanie jest dopuszczalne i zostało wniesione w terminie. Jeśli organ stwierdzi, że zachodzi niedopuszczalność odwołania lub uchybienie terminowi do wniesienia dowołania wtedy wydaje postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania albo uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Postanowienia te są ostateczne.

Należy jednoznacznie podkreślić, że niedopuszczalność odwołania i uchybienie terminowi do jego wniesienia są odrębnymi instytucjami proceduralnymi.

Zatem, stosując art. 134 k.p.a. do zażaleń należy stwierdzić, że organ odwoławczy powinien najpierw rozstrzygnąć kwestię dopuszczalności zażalenia, a następnie dokonać kontroli zachowania terminu do jego wniesienia. Inne są przyczyny stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia, a inne przy stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia (vide: wyrok WSA w Opolu z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Op 275/08). Przed ustaleniem, że zażalenie zostało wniesione w terminie, należy najpierw ustalić, czy organ ma do czynienia z zażaleniem, w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego. Z powyższego wynika, że organ odwoławczy może stwierdzić uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, gdy jego dopuszczalność nie budzi wątpliwości.

W sytuacji, gdy środek zaskarżenia zostanie wniesiony przedwcześnie, organ odwoławczy powinien stwierdzić niedopuszczalność tego środka na podstawie art. 134 k.p.a. Orzecznictwo potwierdza, że w sytuacji, gdy środek zaskarżenia wniesiony zostaje przed wejściem do obrotu prawnego decyzji lub postanowienia, na które przysługiwało zażalenie, to organ odwoławczy winien w trybie art. 134 k.p.a. stwierdzić niedopuszczalność tego środka zaskarżenia (por. K. Glibowski /w:/ Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. M. Wierzbowskiego i A. Wiktorowskiej, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 749 i cyt. tam wyrok WSA w Olsztynie z dnia 6 października 209 r., sygn. akt II SA/Ol 469/09).

Jak już Sąd zauważył wcześniej, zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a., zażalenie może być wniesione w ściśle określonym terminie, który rozpoczyna swój bieg od dnia doręczenia stronie postanowienia (art. 110 w zw. z art. 144 k.p.a.).

Sąd, analizując niniejszą sprawę, doszedł do przekonania, że Krajowa Rada Notarialna, w przypadku stwierdzenia - po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i w oparciu o całokształt materiału dowodowego - że uchwała Rady Izby Notarialnej w W. z dnia [...] lipca 2012 r. została doręczona skarżącemu rzeczywiście dopiero w dniu [...] lipca 2012 r., powinna stwierdzić, że zażalenie zostało wniesione przez stronę przed dniem doręczenia jej spornej uchwały. W konsekwencji takiego ustalenia, organ odwoławczy winien - prawidłowo stosując przepis art. 134 k.p.a. - wydać postanowienie (uchwałę) o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia, a nie - jak to uczynił w niniejszej sprawie - podejmować uchwałę o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia środka zaskarżenia.

Na marginesie należy zauważyć ponadto, że Krajowa Rada Notarialna w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały wyraziła całkowicie absurdalny pogląd, jakoby wniesienie zażalenia nie tylko przed dniem jego doręczenia stronie, ale również - w dniu jego doręczenia, uznane musi być za wniesione z uchybieniem terminu. Pogląd ten jest całkowicie sprzeczny z przepisami art. 57 § 1 k.p.a. w zw. z art. 141 § 2 k.p.a. i świadczy o zupełnym nie zrozumieniu przez organ odwoławczy podstawowych zasad obliczania terminów według przepisów k.p.a.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że zaskarżona uchwała Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] sierpnia 2012 r. została wydana z naruszeniem przepisów art. 134 k.p.a. w zw. z art. 141 § 2 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., zaś naruszenie owych przepisów mogło mieć istotny wpływ na końcowy wynik sprawy.

W tej sytuacji, Krajowa Rada Notarialna, ponownie rozpatrując sprawę zainicjowaną zażaleniem skarżącego, mając na względzie powyższe zarzuty Sądu oraz uwagi co do dokładnego i rzetelnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, zobowiązana będzie dokonać przede wszystkim jednoznacznego ustalenia daty doręczenia skarżącemu spornej uchwały Rady Izby Notarialnej z dnia [...] lipca 2012 r. W konsekwencji tych ustaleń, organ odwoławczy zobowiązany będzie następnie ponownie przeprowadzić wszechstronną ocenę prawidłowości zachowania przez stronę skarżącą terminu do wniesienia zażalenia.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł, jak w sentencji wyroku.

Jednocześnie Sąd stwierdził, że uchylona uchwała Krajowej Rady Notarialnej nie będzie podlegać wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, rozstrzygając w tym zakresie na podstawie przepisu art. 152 p.p.s.a.

Zasądzając zwrot kosztów postępowania, Sąd działał w oparciu o przepisy art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.