Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 696/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2010-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6560
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy: article: art. 15 ust.1, art. 16 ust.1 pkt 16
journal: Dz.U. 1992 nr 21 poz 86
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Piskozub (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ryszard Maliszewski Sędzia WSA Wojciech Czajkowski Protokolant Ewa Grusza po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 18 listopada 2010r. sprawy ze skargi Spółki A na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej – działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 200 zł( dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA/Ol 696/10

Uzasadnienie

Wnioskiem z dnia 31.03.2010 r. Przedsiębiorstwo A. Sp. z o.o. zwróciło się do Ministra Finansów, reprezentowanego przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków z tytułu odszkodowania, zadośćuczynienia, renty, kosztów sądowych i zastępstwa procesowego.

We wniosku wskazano, iż w dniu 25 listopada 2005 roku M.R. zawarł ze Spółką umowę - zlecenie, na podstawie której wykonywał prace budowlane na terenie zaplecza technicznego w O. przy ul. "[...]". W dniu 30 listopada 2005 roku doszło do wypadku podczas wykonywania prac rozładunkowych płyt kamiennych z kontenera na plac zakładu. W wyniku wypadku ww. osoba doznała trwałych obrażeń w wyniku czego jest trwale niezdolna do pracy. Po wypadku otrzymała jednorazowe odszkodowanie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu wypadku przy pracy. Jednocześnie poszkodowany wniósł do sądu pozew o zasądzenie od Spółki kwoty 500 000 zł z ustawowymi odsetkami w tym:

1) 200 000 zł tytułem zadośćuczynienia,

2). 200 000 zł tytułem jednorazowego odszkodowania lub comiesięcznej renty w wysokości 1000 zł,

100 000 zł tytułem kosztów leczenia.

W wyroku z dnia 23 września 2009 roku Sąd oddalił częściowo powództwo M.R. zasądzając:

kwotę 200 000 zł tytułem zadośćuczynienia w oparciu o art. 445 § 1 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 435 § 1 k.c. wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 24 września 2007 r.,

kwotę 76 040,40 zł tytułem odszkodowania w oparciu o art. 444 § 1 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 435 § 1 k.c. wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 24 września 2007 r.,

comiesięczną rentę w wysokości po 1000 zł płatną począwszy od miesiąca czerwca 2006 r.

w oparciu o art. 444 § 2 Kodeksu cywilnego,

kwotę 2425,23 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.

Natomiast po rozpoznaniu sprawy przez Sąd Apelacyjny w B. zmieniono zaskarżony wyrok w następujących punktach:

kwotę 76 040,40 zł tytułem odszkodowania w oparciu o art. 444 § 1 k.c. w zw. z art. 435 § 1 k.c. Sąd obniżył do kwoty 19 436,80 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 24 września 2009 r.

kwotę 2 425,23 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych Sąd obniżył do kwoty 517 zł.

W związku z powyższym, Wnioskodawca zadał pytanie, czy poniesiony wydatek w postaci wypłaty odszkodowania, zadośćuczynienia, renty oraz poniesione w związku z tym koszty sądowe i zastępstwa procesowego stanowią koszty uzyskania przychodów?

Zdaniem Wnioskodawcy, poniesione wydatki w postaci wypłaty odszkodowania, zadośćuczynienia, renty stanowią koszty uzyskania przychodów i można wliczyć je w koszty działalności gospodarczej. W art. 16 ust. 1 pkt 16 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych ustawodawca wyłączył z kosztów uzyskania jednorazowe odszkodowania z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w wysokości określonej przez właściwego ministra. Zdaniem Spółki chodzi tu o odszkodowania wypłacane na podstawie ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniach społecznych z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Skoro zatem pozostałe odszkodowania wypłacane pracownikom nie zostały wymienione jako wyłączone z kosztów podatkowych to można je za takie uznać. Wypłacone zadośćuczynienie wynika z art. 445§1 k.c. w zw. z art. 435§1 k.c., a jego wysokość nie jest regulowana przepisami prawa. Podobnie ma się z odszkodowaniem wypłaconym na podstawie 444 §1 k.c. w zw. z art. 435 §1 k.c. i comiesięczną rentą w wysokości po 1000 zł w oparciu art. 444§ 2 k.c., których wysokość nie jest regulowana przepisami prawa, a poza tym renta nie jest wypłatą jednorazową. Spółka powołała się przy tym na stanowiska zajęte przez ograny podatkowe w G., w R., W.

Biorąc również pod uwagę, iż Sąd Okręgowy w O. I Wydział Cywilny jedynie częściowo uwzględnił roszczenie powoda (w myśl wyroku w 57,6%), a Sąd Apelacyjny w B. jeszcze roszczenia te zmniejszył lub oddalił, to Wnioskodawca uznał, iż koszty zastępstwa procesowego oraz koszty sądowe należeć będą do kategorii kosztów podatkowych. Ich poniesienie miało bowiem na celu uchronienie przedsiębiorstwa przed uszczupleniem majątku wykorzystywanego do działalności gospodarczej. Ponadto Wnioskodawca wskazał, iż przedsiębiorstwo podjęło działania nie zgadzając się z pozwem jaki wniósł powód oraz zaskarżyło wyrok Sądu Okręgowego w O. ponosząc przy tym koszty sądowe i zastępstwa procesowego. Natomiast działania Spółki nie okazały się bezowocne, bowiem kwoty zadośćuczynienia oraz kwota odszkodowania za koszy leczenia i rehabilitacji są częścią sumy której poszkodowany domagał się w pozwie. Wobec powyższego Spółka uznała, że kwoty zadośćuczynienia, odszkodowania, wypłacanej comiesięcznej renty oraz koszty sądowe i zastępstwa procesowego można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów.

Dyrektor Izby Skarbowej w B. działając w imieniu Ministra Finansów, w wydanej interpretacji indywidualnej z dnia "[...]" uznał stanowisko Wnioskodawcy za nieprawidłowe. Natomiast w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia "[...]" stwierdził brak podstaw do zmiany ww. indywidualnej interpretacji.

Wskazał, iż zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.) kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Ponieważ definicja sformułowana przez ustawodawcę ma charakter ogólny to każdorazowy wydatek poniesiony przez podatnika powinien podlegać indywidualnej analizie w celu dokonania jego kwalifikacji prawnej. Dlatego też, należy zbadać istnienie związku przyczynowego pomiędzy poniesieniem kosztu a powstaniem przychodu lub realną szansą powstania przychodów podatkowych, bądź też zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła ich uzyskiwania.

Zgodnie natomiast z treścią art. 16 ust. 1 pkt 16 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów jednorazowych odszkodowań z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w wysokości określonej przez właściwego ministra oraz dodatkowej składki ubezpieczeniowej w przypadku stwierdzenia pogorszenia warunków pracy.

Zdaniem organu, powyższy przepis odnosi się wyłącznie do jednorazowego odszkodowania uregulowanego w ustawie z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniach społecznych z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. Nr 199 poz. 1673 ze zm.), w której określono rodzaje i zasady przyznawania jednorazowych świadczeń z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

Ustawa powyższa używa pojęcia jednorazowego odszkodowania w dwóch znaczeniach:

jako jednorazowe odszkodowanie dla pracownika, który doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu oraz

jako jednorazowe odszkodowanie dla członków rodziny zmarłego pracownika lub rencisty (art. 6 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy).

Ww. ustawa przewiduje ponadto możliwość przyznania tzw. "renty z tytułu niezdolności do pracy" - dla ubezpieczonego, który stał się niezdolny do pracy wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej (art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy).

Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach społecznych z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą:

podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych;

podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia;

w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.

Za chorobę zawodową natomiast uważa się chorobę określoną w art. 2351 Kodeksu pracy (art. 4 ww. ustawy).

Organ wskazał również, że wypadek przy pracy może stanowić czyn niedozwolony w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r., Nr 16, poz. 93 ze zm.). W Tytule VI Księgi Trzeciej określone zostały zasady odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym oraz świadczenia zmierzające do naprawienia szkody.

Świadczeniami przysługującymi w takiej sytuacji są m.in. kwota pieniężna jako zadośćuczynienie z tytułu doznanej krzywdy oraz tzw. renta uzupełniająca. Szkoda na osobie obejmuje uszczerbki wynikające z uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia, pozbawienia życia, a także naruszenia innych dóbr osobistych człowieka. Zasady naprawienia szkody regulują zaś przepisy art. 444§1 i art. 445 § 1 Kodeksu cywilnego. Pracownicy, którzy doznali uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, oprócz świadczeń określonych w ustawie z dnia 30 października 2002 r., mogą domagać się przyznania od pracodawcy świadczeń uzupełniających oraz kwoty pieniężnej jako zadośćuczynienia z tytułu doznanej krzywdy.

Na podstawie art. 444§ 1 Kodeksu cywilnego, w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Na żądanie poszkodowanego zobowiązany do naprawienia szkody powinien wyłożyć z góry sumę potrzebną na koszty leczenia, a jeżeli poszkodowany stał się inwalidą, także sumę potrzebną na koszty przygotowania do innego zawodu. Natomiast w myśl art. 444 §2 powyższej ustawy, jeżeli poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej, albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, może on żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody odpowiedniej renty. Art. 445§1 kodeksu cywilnego stanowi natomiast, iż w przypadkach przewidzianych w art. 444 tej ustawy sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.

Przedstawione definicje "jednorazowego odszkodowania", "wypadku przy pracy", "choroby zawodowej" wskazują, że pojęciom tym nadano ścisłe znaczenie. Skoro zatem przepis art. 16 ust. 1 pkt 16 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych używa wspomnianych pojęć, oznacza to, iż przepis ten odnosi się wyłącznie do jednorazowego odszkodowania uregulowanego w powołanej powyżej ustawie z dnia 30 października 2002 roku, nie ma natomiast zastosowania do odszkodowań wypłacanych przez pracodawców na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego.

Analizując z kolei postanowienia przepisu art. 15 ust.1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych organ wskazał, iż wydatki poniesione przez Spółkę z tytułu odszkodowania, zadośćuczynienia i renty wiążą się co prawda pośrednio z prowadzoną działalnością gospodarczą, jednakże nie można wykazać związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy wypłatą tych świadczeń, a uzyskanym przez Spółkę przychodem. Celem zapłaty odszkodowania, zadośćuczynienia i renty nie jest bowiem uzyskanie przychodu lecz zwolnienie się pracodawcy (Wnioskodawcy) z zobowiązania będącego następstwem szkody wyrządzonej poszkodowanemu. W związku z powyższym organ uznał, że wypłacane przez Spółkę na rzecz poszkodowanego i zasądzone wyrokiem sądu zadośćuczynienie, odszkodowanie oraz renta nie stanowią kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

W ocenie organu, również wydatków z tytułu zwrotu kosztów sądowych i zastępstwa procesowego, poniesionych przez Wnioskodawcę na rzecz poszkodowanego nie można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów. Organ zauważył przy tym, iż koszty sądowe czy procesowe, poniesione przez podmiot gospodarczy na spory sądowe w sprawach pracowniczych, których celem jest zwolnienie się pracodawcy z ciążącego zobowiązania, nie pozostają w związku z uzyskiwanymi przychodami i nie mają na celu zachowania źródła przychodów. Ponadto zgodnie z art. 98§1 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Ww. przepisy do kosztów procesu zaliczają między innymi koszty zastępstwa procesowego. Jeżeli zatem strona przeciwna przegrywa sprawę to zostaje zobowiązana do ich poniesienia. W takim przypadku, nie zachodzi więc związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy poniesieniem kosztów procesowych, a osiągnięciem przychodu lub zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła przychodu.

Odnosząc się z kolei do powołanych przez Spółkę postanowień w zakresie interpretacji przepisów prawa podatkowego organ wskazał, iż są one wydawane w indywidualnych sprawach i nie mogą wpływać na przedmiotowe rozstrzygnięcie. Ponadto nie mają one charakteru powszechnie obowiązującej wykładni przepisów prawa podatkowego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji i zasadzenie na jej rzecz kosztów, zarzucając zaskarżonej interpretacji naruszenie prawa materialnego, tj.:

- art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych poprzez nie uwzględnienie w kosztach uzyskania przychodów kosztów poniesionych w związku z wypłaceniem odszkodowania, zadośćuczynienia, renty, kosztów sadowych i zastępstwa procesowego, pomimo iż przywołany art. 16 ust. 1 nie wyłącza tych wydatków z kosztów uzyskania przychodów,

- art. 16 ust. 1 pkt 16 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych poprzez oparcie wadliwej zdaniem Strony interpretacji na założeniu, iż art. 16 ust 1 pkt 16 tej ma zastosowanie w analizowanej sprawie.

W ocenie Strony, stanowisko organu zawarte w zaskarżonej interpretacji indywidualnej wynika z błędnej wykładni przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a zwłaszcza art. 15 ust. 1 i art.16 ust. 1 pkt 16 tejże ustawy.

Spółka wskazała, iż w ocenie organu uprawnionego do wydawania interpretacji indywidualnych okolicznością istotną powodującą brak możliwości zaliczenia wymienionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów wynika z ich sankcyjnego charakteru i z faktu, iż wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów wynika wprost z treści art. 15 i art. 16 ust. 1 pkt 16 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

W związku z powyższym, strona nie zgodziła się ze stanowiskiem, w myśl którego organ wydający interpretację - sam stwierdza istnienie związku chociażby pośredniego z prowadzona działalnością gospodarczą, a równocześnie twierdzi że takie wydatki nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodu wadliwie przywołując art. 16 ust 1 pkt 16 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych - który zdaniem Spółki nie może mieć tu zastosowania.

Skarżąca podniosła, że wydatki mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów jeżeli mają one związek (nawet pośredni) z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wskazany natomiast jako podstawa wyłączenia wydatków, o których mowa z kosztów uzyskania przychodów art. 16 ust. 1 pkt 16 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, wyłączył z kosztów uzyskania przychodów jednorazowe odszkodowania z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w wysokości określonej przez właściwego ministra. Chodzi tu o odszkodowania wypłacane na podstawie ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniach społecznych. Zdaniem Strony, jedynym logicznym wnioskiem jest ocena, iż skoro pozostałe odszkodowania wypłacane pracownikom nie zostały wymienione jako wyłączone z kosztów podatkowych to należy je podatkowo uznać.

Zdaniem Spółki stanowisko, w myśl którego wydatki poniesione na odszkodowania zadośćuczynienie czy renty winny być zaliczane do kosztów uzyskania przychodów potwierdza szereg wyjaśnień organów podatkowych np. pismo Izby Skarbowej z G. z dnia 24 października 2005 r., decyzja Izby Skarbowej w R. z dnia "[...]", w której wskazano, iż "wypłacone przez pracodawcę na rzecz byłego pracownika, który uległ wypadkowi przy pracy, miesięczne świadczenie z tytułu renty oraz renta uzupełniająca i zadośćuczynienie, których podstawa stanowią; wyrok sądu oraz ugoda zawarta przed sądem podlegają zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów." Analogicznie Urząd Skarbowy W. w piśmie z dnia 26 listopada 2004 r. ("[...]") stwierdził, iż wypłata zadośćuczynienia jest konsekwencją związaną z zatrudnianiem pracowników, a związek zatrudniania pracownika z przychodem jest oczywisty.

Ponadto Strona podniosła, iż w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z Wrocławia z dnia 13 lipca 2010 r. (I SA/Wr 539/10, I SA/Wr 538/10) stwierdzono, iż wszelkie świadczenia z tytułu wypadku przy pracy stanowią koszt uzyskania przychodu, a wyłączone są z takiej możliwości jedynie świadczenia wypłacane zgodnie z ustawą o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

Stanowiska te, zgodne ze stanowiskiem Spółki, jednoznacznie wskazują, iż świadczenia wypłacane na podstawie wyroku sądu stanowią koszty uzyskania przychodów.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty przedstawione w indywidualnej interpretacji dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpatrując sprawę zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na podstawie art. 1 §2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach, których katalog zawiera art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.). W tak określonych granicach kognicji sądów administracyjnych mieści się orzekanie w sprawach skarg na – wydane w indywidualnych sprawach - pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego (art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.).

Pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego, o których mowa w art. 14a i nast. ustawy - Ordynacja podatkowa (O.p.), stanowią ocenę prawną stanowiska pytającego (podatnika, płatnika...) w jego indywidualnej sprawie. Wnoszący zapytanie jest bowiem obowiązany do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) oraz własnego stanowiska w sprawie. Wydający interpretację organ podatkowy winien oprzeć się wyłącznie o stan faktyczny zaprezentowany przez wnioskodawcę, nie mogąc prowadzić w tym zakresie własnych ustaleń. Niedopuszczalne jest bowiem wydanie interpretacji w oderwaniu od przedstawionej przez autora wniosku sytuacji faktycznej. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tak wyznaczonej kompetencji Sąd stwierdza, iż zaskarżona interpretacja nie narusza regulacji procesowych, przewidzianych dla instytucji pisemnych indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego. Podkreślić trzeba, że interpretacja ta została także wydana i doręczona spółce w terminie.

W rozpatrywanej sprawie istotą sporu jest rozstrzygnięcie, czy ponoszone przez spółkę - wydatki tytułem zwrotu kosztów leczenia, wypłaty rent wyrównawczych i zadośćuczynienia, zasądzone przez Sąd, na podstawie przepisów kodeksu cywilnego, będące następstwem wypadków przy pracy, stanowią koszty uzyskania przychodów, zgodnie z art. 15 ust. 1 u stawy o podatku dochodowym od osób prawnych, dalej u.p.d.o.p.

Stosownie do treści art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.

Minister Finansów nie kwestionuje faktu, że sporne w sprawie wydatki nie zostały wyłączone z kosztów uzyskania przychodów w art. 16 ust. 1.

Według Sądu, stanowisko organu, zgodne w tym zakresie z poglądem skarżącej, jest prawidłowe.

Do rozważenia pozostaje zatem kwestia, czy wymienione na wstępie wydatki zostały poniesione w celu uzyskania przychodów bądź zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów.

W realiach niniejszej sprawy należało zgodzić się z poglądem Skarżącej, iż poniesione wydatki tytułem zwrotu kosztów leczenia, wypłaty rent wyrównawczych i zadośćuczynienia, będące konsekwencją wypadków przy pracy, pozostawały - bezpośrednio - w związku z prowadzoną przez spółkę działalnością, a ich poniesienie miało racjonalne i ekonomiczne uzasadnienie.

Zdaniem Sądu, zaprezentowana w zaskarżonym akcie interpretacja art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. nie jest prawidłowa, z uwagi na zawężające rozumienie związku kosztów uzyskania z przychodem.

Sąd stwierdza, iż opisane we wniosku o interpretację i ponoszone przez spółkę wydatki są konsekwencją zatrudnienia pracowników ("wydatki pracownicze"), dotyczą całokształtu działalności gospodarczej, a obowiązek ich poniesienia wynika wprost z przepisów prawa (art. 444-446 KC).

Tego rodzaju wydatki, mające charakter odszkodowawczy, stanowią - według Sądu - niewątpliwie wydatki związane z funkcjonowaniem podatnika (przedsiębiorcy), jako takiego, pośrednio przyczyniając się do uzyskania przychodu.

Kwestionowane przez organ wydatki, związane z wypadkiem przy pracy, zasądzone wyrokiem sądowym, związane są prowadzoną przez skarżącą działalnością gospodarczą. Przez fakt, iż spółka wywiązuje się z ciążących na niej obowiązków w sytuacji, gdy pracownicy ulegną wypadkom przy pracy, pozostałe zatrudnione w spółce osoby mają pewność, że w podobnej sytuacji również nie zostaną pozbawione należnych im świadczeń.

Sąd zgadza się z poglądem strony, że prawidłowość jej stanowiska potwierdza to, iż - w art. 16 ust. 1 pkt 16 u.p.d.o.p. - ustawodawca wyłączył z kosztów uzyskania przychodów jednorazowe odszkodowania z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w wysokości określonej przez właściwego ministra (...). Z powyższego wynika, iż - co do zasady - normodawca dostrzega związek między świadczeniami odszkodowawczymi na rzecz pracowników a uzyskaniem przychodów (zachowaniem i zabezpieczeniem źródła przychodów), lecz postanowił konkretną kategorię odszkodowań wyłączyć z kosztów podatkowych. Przepis art. 16 ust. 1 pkt 16 u.p.d.o.p. dotyczy wyłącznie jednorazowych odszkodowań, o których mowa w ustawie z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r., Nr 167, poz. 1322 ze zm.) i nie może odnosić się do innych odszkodowań (świadczeń), nawet jednorazowych, wypłacanych przez zakład pracy (pracodawcę) na podstawie innych przepisów, np. przepisów Kodeksu Cywilnego (patrz: Stefan Babiarz (...), Podatek dochodowy od osób prawnych. Komentarz 2010, Warszawa 2010, s. 597-599).

Reasumując, należy zgodzić się ze stanowiskiem, że wynikające z przepisów prawa, tj. art. 444, 445 i 446 KC, wydatki ponoszone przez spółkę na rzecz pracowników , tj.:

- zwrot kosztów leczenia, mającego związek z wypadkiem przy pracy;

- przyznanie tzw. renty wyrównawczej, stanowiącej różnicę pomiędzy świadczeniem przyznanym pracownikom przez ZUS z tytułu renty a wynagrodzeniem, które mogliby oni uzyskiwać gdyby ich dotychczasowe możliwości zarobkowania nie zostały ograniczone (całkowicie lub częściowo) wypadkiem przy pracy;

- zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, spowodowaną wypadkiem przy pracy;

stanowią koszty uzyskania przychodów, które winny być rozliczone w dacie ich poniesienia, stosownie do art. 15 ust. 1, ust. 4d i ust. 4e u.p.d.o.p.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Minister Finansów winien uwzględnić wyrażone wyżej stanowisko Sądu.

Tym samym, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną interpretację. Orzeczenie dotyczące kosztów postępowania sądowego uzasadnione jest treścią art. 200 tej ustawy.