Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 799/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2018-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 119
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) sędzia WSA Anna Klotz Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2018 r. sprawy ze skargi I. W., R. W. na postanowienie [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

I. i R. małżonkowie W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] r., utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] r. nakładające na skarżących grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki w wysokości [...] zł.

Zaskarżone postanowienie podjęto w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Decyzją z dnia [...] r. organ nadzoru budowlanego nakazał I. i R. małżonkom W. rozbiórkę robót budowlanych, polegających na wykonaniu odcinka wewnętrznej linii energetycznego zasilania pomieszczeń Restauracji "[...]" zlokalizowanej na działce nr [...] oraz wybudowania ściany wewnętrznej wraz z zamurowaniem przejścia zlokalizowanych na granicy między działkami nr [...] w miejscowości G..

R. W. [...] r. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji, który został negatywnie rozpatrzony decyzją organów nadzoru budowlanego w dniu [...] r. (decyzja organu I instancji) i [...] r. (decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego). Skarga wniesiona od decyzji organu odwoławczego została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 września 2017 r. w sprawie VII SA/Wa 1870/16. Wraz ze skargą skarżący w postępowaniu nadzwyczajnym domagali się również wstrzymania wykonana decyzji nakazującej rozbiórkę, ale i ten wniosek nie został uwzględniony – o czym rozstrzygnął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniami z 17 stycznia 2017 r. i 28 marca 2017 r.

Wobec uchylania się od wykonania obowiązku rozbiórki określonej w/w decyzją Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego upomnieniem z dnia [...] r. wezwał zobowiązanych do wykonania zobowiązania. Pomimo doręczenia upomnienia strona zobowiązana nadal nie wykonała rozbiórki wykonanych robót budowlanych. Następnie organ egzekucyjny wystawił tytuły wykonawcze (na każdego z małżonków) z dnia [...] r. - doręczone zobowiązanym.

Postanowieniem z [...] r. nałożono na skarżących grzywnę w celu przymuszenia wykonania obowiązku rozbiórki określonego decyzją z [...] r. Postanowienie to zostało uchylone decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] r. z uwagi na brak uprzedniego ustalenia, czy obowiązek został wykonany, a także z uwagi na zastosowanie nieprawidłowej podstawy prawnej określenia wysokości grzywny.

W toku czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu [...] r. na działkach nr [...] organ pierwszej instancji ustalił, że w dalszym ciągu inwestorzy nie wykonali obowiązku rozbiórki objętego decyzją z dnia [...] r.

Ponownie postanowieniem z dnia [...] r. organ egzekucyjny nałożył na skarżących grzywnę w wysokości [...] zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku - zobowiązując do jej uiszczenia w terminie 7 dni i wzywając do wykonania nałożonego obowiązku. Postanowienie to ponownie zostało uchylone decyzją organu odwoławczego z [...] r. – z uwagi na nieprawidłowe wskazanie podstawy prawnej ustalenia wysokości nałożonej grzywny oraz z uwagi na nie doręczenie zaskarżonego postanowienia pełnomocnikowi skarżących.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. postanowieniem z [...] r. nałożył na I. i R. małżonków W. grzywnę w celu przymuszenia w kwocie [...]zł – wskazując na przepis art. 121 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący podkreślali przede wszystkim niewykonalność obowiązku nałożonego decyzją z [...] r. oraz częściowe wykonanie obowiązku. Skarżący wskazali na zainstalowanie nowego zasilania – przekonując, że pozostawione przewody elektryczne, opisane w decyzji nakazującej rozbiórkę jako część linii zasilającej, faktycznie nie zasilają już pomieszczeń budynku należącego do skarżących. Powołując się na niewykonalność obowiązku wskazywali zaś na "konsultacje ze specjalistami", którzy nie "wiedzą jak wykonać decyzję, aby nie spowodować zagrożenia dla mienia oraz ludzi korzystających z sąsiadującymi ze sobą budynków". Przy czym, jak wynika z uzasadnienia zażalenia "zagrożenie dla mienia i ludzi" ma wynikać z zagrożenia powstania stanu sprzecznego z ujawnionym w dokumentacji geodezyjno-kartograficznej. Rozbiórka ściany wewnętrznej skutkować będzie, w przekonaniu skarżących, brakiem wyodrębnienia osobnych budynków (ścianka wewnętrzna opisana w decyzji nakazującej rozbiórkę została dobudowana do wspólnej ściany budynków usytuowanych na obu wyodrębnionych ewidencyjnie nieruchomościach).

Po rozpoznaniu zażalenia wydane zostało zaskarżone postanowienie. Uzasadniając rozstrzygnięcie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wyjaśnił, że przedmiotowe postępowanie egzekucyjne prowadzone było na podstawie ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Organ wykonał wszystkie czynności egzekucyjne poprzedzające nałożenie grzywny, tzn. doręczył zobowiązanym upomnienie i wystawił tytuły wykonawcze.

Podkreślono, że organy egzekucyjne prowadząc postępowanie egzekucyjne nie są uprawnione do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Organ odwoławczy odnosząc się jednak do zarzutów zażalenia wskazał, że nawet wykonanie obowiązku nałożonego decyzją o nakazie rozbiórki w innym zakresie niż wynikającym z tej decyzji nie może stanowić podstawy zarzutów wobec prowadzenia postępowania egzekucyjnego, ani też stanowić podstawy umorzenia postępowania. Organ odwoławczy uznał również, że wydanie decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości z naruszeniem prawa co najwyżej może skutkować możliwością zgłoszenia roszczeń na drodze postępowania cywilnego; okoliczność ta nie wpływa zaś na ocenę prawidłowości czynności podjętych w postępowaniu egzekucyjnym.

Organ odwoławczy uznał też, że kierując się skutecznością środka słusznie zastosowano środek przymusu w postaci grzywny w wysokości [...] zł. Nakładając grzywnę w tej wysokości uwzględniono skuteczność wyegzekwowania obowiązku rozbiórki, trafnie także dokonano wyboru środka egzekucyjnego z uwagi na wysokość ewentualnych kosztów wykonania zastępczego.

W skardze na powyższe postanowienie zarzucono naruszenie:

- art. 7 k.p.a. – poprzez brak wyjaśnienia istotnych okoliczności dla sprawy – w szczególności brak ustalenia, czy egzekwowany obowiązek pozostaje dla zobowiązanych wykonalny;

- art. 7 § 3 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – poprzez jego nie zastosowanie w sytuacji, gdy obowiązek został w części wykonany;

- art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a. poprzez brak jego zastosowania mimo, że obowiązek pozostaje dla zobowiązanych niewykonalny bądź jego wykonanie mogłoby spowodować zagrożenia dla dóbr o większej wartości, prowadząc także do powstania szkód i destabilizacji budynku;

- art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez brak jego zastosowania mimo, że skarżący wykonali w części nałożony na nich obowiązek.

Formułując powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającej go postanowienia organu I instancji, a także o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania – w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi skarżący powołali się na argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zażalenia. Dodatkowo wskazali na możliwość wystąpienia problemów z ubezpieczeniem budynków z chwilą rozbiórki wewnętrznej ścianki pozwalającej na zachowanie odrębności budynków, a także na okoliczność, że ścianka ta w części (po demontażu posadzki) została wybudowana również przez właściciela budynku sąsiedniego.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone akty administracyjne z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie ich wydania. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzut. Zakres kontroli sądu wyznacza też art. 134 § 1 p.p.s.a., według którego sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W rozpoznawanej sprawie sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.

Wbrew zarzutom skargi organy egzekucyjne obu instancji rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, prowadziły postępowanie w zgodzie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w oparciu o poczynione ustalenia sformułowały prawidłowe wnioski i zastosowały właściwe przepisy prawa.

Kontroli legalności poddane zostało postanowienie o nałożeniu na I. i R. małżonków W. grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki robót budowlanych polegających na wykonaniu: odcinka linii zasilania energetycznego pomieszczeń restauracji zlokalizowanej na działce nr [...] oraz wybudowaniu ściany wewnętrznej wraz z zamurowaniem przejścia między działkami [...]. Podstawą prawną zakwestionowanych w skardze rozstrzygnięć był przepis art. 119 oraz art. 121 § 1, 2 i 4 oraz art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.- zwanej dalej "u.p.e.a.").

Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia należy wskazać, że postępowanie egzekucyjne służy doprowadzeniu do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązku, o czym mowa w art. 1 u.p.e.a. Obowiązek ten wynika z kolei z tytułu wykonawczego. Podkreślenia wymaga, że postępowanie egzekucyjne nie jest tym etapem postępowania, na którym decyduje się o istnieniu obowiązku i jego wymiarze. Te kwestie rozstrzygają się na etapie jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, jak stanowi o tym art. 29 § 1 u.p.e.a. Jest to przepis o kluczowym znaczeniu dla określenia uprawnień organu egzekucyjnego.

Zadaniem organu egzekucyjnego jest stosowanie środków egzekucyjnych przewidzianych w ustawie (art. 7 § 1 u.p.e.a.). Organ egzekucyjny nie jest natomiast władny podejmować żadnych działań ingerujących w treść decyzji, stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego.

Z całokształtu argumentacji skarżącego wynika, że zmierza on w istocie do podważenia legalności decyzji z dnia [...] r. nakładającej na skarżących (inwestorów) obowiązek rozbiórki wskazanych robót budowlanych. Decyzja ta jest ostateczna. Do dnia wydania zaskarżonego postanowienia zainicjowane przez skarżących postępowanie o stwierdzenie nieważności tej decyzji nie zostało ostatecznie rozstrzygnięte, nie wstrzymano również wykonania decyzji. Ostateczna decyzja funkcjonuje zatem nadal w obrocie prawnym i mogła stanowić podstawę wszczęcia egzekucji administracyjnej.

Warunki ku podjęciu takich czynności egzekucyjnych zaistniały, gdyż zobowiązani (wbrew twierdzeniom skargi) nie wykonali nałożonego na nich obowiązku rozbiórki, co potwierdziły oględziny działek nr [...] przeprowadzone w dniu [...] r. W tych okolicznościach organ egzekucyjny podjął decyzję o zastosowaniu jednego ze środków egzekucyjnych zmierzających do przymusowego wykonania nałożonego obowiązku. Przy czym należy zwrócić uwagę, że skarżący nie skorzystali z prawa do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Zgodnie z art. 6 § 1 u.p.e.a., w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych, a takimi środkami w postępowaniu dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym są grzywna w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń, przymus bezpośredni (art. 1a pkt 12 lit. b). Z uwagi na charakter obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej w niniejszej sprawie organ egzekucyjny miał możliwość zastosowania jedynie dwóch środków egzekucyjnych spośród wymienionych wyżej: grzywny w celu przymuszenia lub wykonania zastępczego.

Zgodnie z dyspozycją art. 119 u.p.e.a., grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego (§ 1). Grzywnę nakłada się, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji o charakterze niepieniężnym (§ 2). W tej sytuacji organ egzekucyjny winien był rozważyć zasadność zastosowania środków przewidzianych w ustawie w celu przymuszenia zobowiązanych do wykonania obowiązku rozbiórki.

Skierowanie czynności egzekucyjnych wobec skarżących było w pełni uzasadnione. Obowiązek rozbiórki nałożony został ostatecznie na I. i R. małżonków W. (inwestorów robót budowlanych). Skarżący jako inwestorzy są w równym stopniu współzobowiązani do wykonania nakazu rozbiórki, co oznacza, że wykonanie nakazu przez któregokolwiek z nich zwalnia drugiego. Wprawdzie organy egzekucyjne nie są władne do badania zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym to dla porządku, w związku z zarzutami skargi (odniesieniem się do okoliczności wydania decyzji z [...] r. stwierdzającej dokonanie podziału nieruchomości z naruszeniem prawa) wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1202) inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51 ustawy. Orzecznictwo sądowoadministracyjne dopuszcza sytuacje, w których nakaz rozbiórki może zostać skierowany również do inwestora, który nie jest właścicielem nieruchomości, na której zrealizowano samowolnie obiekt budowlany (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lipca 2009 r., sygn. akt II OSK 1234/08, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 grudnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Po 971/10, dostępne na stronie https://orzeczenia. nsa.gov.pl - CBOSA). Pojęcie inwestora w rozumieniu art. 52 Prawa budowlanego oznacza w istocie sprawcę samowoli budowlanej. Decyzje, o których mowa w tym przepisie dotyczą samowoli budowlanych lub innych naruszeń przepisów prawa budowlanego, dlatego adresatem tych decyzji powinien być w pierwszym rzędzie inwestor, jako sprawca tych wykroczeń (art. 90). Inwestor bowiem jako jeden z uczestników procesu budowlanego (art. 17) jest odpowiedzialny za prawidłowe zorganizowanie procesu budowy (art. 18), on też jest adresatem decyzji o pozwoleniu na budowę czy też podmiotem, który dokonuje zgłoszenia. Najczęściej też inwestor jest jednocześnie właścicielem nieruchomości, na terenie której został usytuowany sporny obiekt budowlany. Nie zawsze jednak tak musi być, gdyż prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może wynikać z innego tytułu prawnego niż prawo własności (art. 3 pkt 11). Inwestor może w ogóle nie posiadać takiego prawa, kiedy buduje obiekt na terenie, do którego nie ma żadnych praw, bez zgody właściciela nieruchomości gruntowej. Skoro zatem w okolicznościach rozpoznawanej sprawy skarżący działali w warunkach samowoli (dokonali przebudowy budynku bez wymaganego pozwolenia na budowę) - to oni powinni ponieść wszystkie niedogodności związane z wykonaniem rozbiórki niezależnie od istniejącego sporu co do przebiegu granicy między nieruchomościami oraz prawidłowości dokonania podziału nieruchomości.

W tej sytuacji żądanie przez skarżących, aby organ egzekucyjny zbadał ponownie sprawę pod względem merytorycznym jest niedopuszczalne i wykracza poza ramy postępowania egzekucyjnego. Jak to już wskazano, celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do dobrowolnego wykonania przez zobowiązanego obowiązku, który został na niego nałożony ostateczną decyzją administracyjną. Natomiast środki prawne przewidziane w ramach tego postępowania mają służyć jedynie zapewnieniu prawidłowego przebiegu egzekucji, nie zaś kwestionowaniu spraw już ostatecznie rozstrzygniętych.

Skarżący oczekują, że organ egzekucyjny powinien był przeprowadzić pełną kontrolę decyzji, na podstawie której wystawiono tytuły wykonawcze, do czego żadnym przepisem nie jest on uprawniony. W/w art. 29 § 1 u.p.e.a. jednoznacznie zakazano organowi egzekucyjnemu badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Należy też zauważyć, że zgodnie z art. 122 § 3 u.p.e.a. zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i art. 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny. Z przepisu tego wynika więc, iż ustawodawca wyraźnie rozróżnił zarzuty i zażalenie, o których mowa w art. 33 i art. 34 u.p.e.a., od zażalenia skierowanego jedynie przeciwko postanowieniu o nałożeniu grzywny. Zarzuty mogą być wnoszone w postępowaniu egzekucyjnym tylko raz, i to w terminie 7 dni od pouczenia zobowiązanego o prawie do ich zgłoszenia. Zobowiązany nie może po upływie terminu do wniesienia zarzutów uzupełniać zarzutów zgłoszonych w terminie, powołując nowe ich podstawy. Wobec tego, o ile zobowiązany może jednocześnie korzystać z prawa zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz prawa wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny, to na dalszych etapach postępowania egzekucyjnego zarzuty (po upływie terminu do ich wniesienia) już nie przysługują. Rozważając w dalszym ciągu rozróżnienie charakteru środków wymienionych w art. 122 § 2 u.p.e.a. jeszcze raz należy zaakcentować, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Środkiem służącym zakwestionowaniu prowadzenia egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego jest zarzut, który można oprzeć na podstawach wymienionych w art. 33 pkt 1-10 u.p.e.a. Zarzuty rozpatrywane są w trybie określonym w art. 34 tej ustawy, a na wydawane w ramach rozpatrywania zarzutów postanowienia przysługują zażalenia (art. 34 § 2 i § 5 u.p.e.a.). Analizując zaś treść art. 33 u.p.e.a., stwierdzić należy, że to zarzut jest środkiem służącym kwestionowaniu samej istoty egzekucji określonej w tytule wykonawczym. Środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu związanym z rozpatrywaniem zarzutu są zażalenia wymienione w art. 34 u.p.e.a. Zatem to do materialnych podstaw prowadzenia egzekucji odnieść należy możność zgłaszania i wnoszenia środków wymienionych w pierwszej części art. 122 § 3 u.p.e.a. (vide: wyrok NSA z dnia 11 października 2007 r. sygn. akt II OSK 1348/06 -dostępny jw.). W konsekwencji dotychczasowe rozważania prowadzą do wniosku, że wymienione w końcowej części art. 122 § 3 u.p.e.a. zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny oparte być może jedynie na podstawach innych niż kwestionowanie istoty i dopuszczalności egzekucji. Zażalenie takie sprowadzać może się do kwestionowania wyboru środka egzekucyjnego albo wysokości wymierzonej grzywny.

W niniejszej sprawie skarżący wnosząc zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny, a także w skardze, podnosili argumenty, które w znacznej mierze sprowadzały się do kwestionowania dopuszczalności, względnie celowości prowadzenia postępowania egzekucyjnego (kwestia częściowego wykonania obowiązku, niewykonalność nałożonego obowiązku). Ta część argumentacji (zarzutów skargi) nie mogła być skutecznie podniesiona w postępowaniu dotyczącym postanowienia w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia na podstawie art. 122 u.p.e.a. i pozostawała poza zakresem kognicji Sądu w niniejszej sprawie, bowiem (co zostało podniesione już powyżej) kontrolowanie prawidłowości wydania postanowienia w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia nie stanowi dodatkowego trybu nadzwyczajnej weryfikacji zasadności wcześniej zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Mając powyższe na uwadze sąd nie dopatrzył się trafności zarzutów skargi co do naruszenia przepisów postępowania egzekucyjnego i postępowania administracyjnego. W ocenie sądu w toku postępowania organy egzekucyjne podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przeprowadziły wszystkie konieczne do wyjaśnienia sprawy dowody. Organ egzekucyjny drugiej instancji zebrał w sposób wyczerpujący i rozpatrzył materiał dowodowy, który został całościowo oceniony, a czemu dano wyraz w uzasadnieniu prawnym i faktycznym, które odpowiada wymogom art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Tym samym w sprawie brak było podstaw do uwzględnienia skargi.

W ocenie sądu w niniejszej sprawie organy obu instancji dokonały też właściwego wyboru środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, jako środka najmniej uciążliwego dla zobowiązanych. Dopiero brak skuteczności grzywny w celu przymuszenia winien być podstawą do zastosowania innego środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego. Podkreślić też trzeba, że zgodnie z art. 125 § 1 u.p.e.a. w razie wykonania obowiązku przewidzianego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Nadto, zgodnie z art. 126 u.p.e.a., uiszczona lub ściągnięta grzywna może być w uzasadnionych przypadkach zwrócona w części lub całości. Unormowania te wskazują, że środek egzekucyjny w postaci grzywny jest, co do zasady, środkiem o charakterze łagodniejszym od wykonania zastępczego. W przypadku zastosowania tego drugiego środka, zobowiązany do dokonania rozbiórki zostaje bowiem zgodnie z art. 127 i 133 § 1 u.p.e.a., obciążony pełnymi kosztami wykonania zastępczego – a te jak ustaliły organy egzekucyjne (zlecając sporządzenie kosztorysu wykonania zastępczego) przekraczałyby kwotę nałożonej grzywny.

Organy egzekucyjne prawidłowo określiły wysokość grzywny kierując się przede wszystkim w okolicznościach przedmiotowej sprawy zapewnieniem skuteczności tego środka egzekucyjnego oraz charakterem nałożonego obowiązku. Wysokość wymierzonej grzywny mieści się w granicach wskazanych przez art. 121 § 2 u.p.e.a. i została prawidłowo uzasadniona w zaskarżonym postanowieniu. Według sądu dokonana przez organy ocena nie nosi cech dowolności. Grzywna, aby odniosła pożądany skutek w postaci realnego przymuszenia zobowiązanego do wykonania obowiązku, powinna być nałożona przez organ egzekucyjny w odpowiedniej wysokości, tak aby jej dolegliwość zmobilizowała zobowiązanego do realizacji nakazu rozbiórki. Celem nałożenia grzywny jest między innymi uniknięcie konieczności sięgania do następnego dolegliwszego środka egzekucyjnego, jakim jest wykonanie zastępcze. Zgodnie z art. 121 § 4 u.p.e.a., w przypadku egzekucji dotyczącej spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa.

W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonego postanowienia z obowiązującym prawem, skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu, o czym orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.