Wyrok NSA oz. w Łodzi, sygn. akt SA/Ł 2743/95
NSA oz. w Łodzi
Data orzeczenia: 1996-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 2, art. 25 ust. 1
journal: Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312
law: Obwieszczenie Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 16 maja 1994 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo celne.
Teza: Przepis art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ ma zastosowanie nie tylko do towarów zakupionych przez osobę dokonującą obrotu towarowego z zagranicą. Należy go stosować również do przywożonych towarów nabytych w inny sposób, np. w drodze darowizny, oraz nie stanowiących własności tej osoby, np. wynajętych, wydzierżawionych, użyczonych czy otrzymanych w użytkowanie.

TEZY

Przepis art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ ma zastosowanie nie tylko do towarów zakupionych przez osobę dokonującą obrotu towarowego z zagranicą. Należy go stosować również do przywożonych towarów nabytych w inny sposób, np. w drodze darowizny, oraz nie stanowiących własności tej osoby, np. wynajętych, wydzierżawionych, użyczonych czy otrzymanych w użytkowanie.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa w związku z art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę Zdzisława J. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 14 lipca 1995 r. w przedmiocie wymiaru należności celnych.


UZASADNIENIE

Decyzją Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 14 lipca 1995 r. została utrzymana w mocy decyzja Dyrektora Urzędu Celnego w Ł., zawarta w dowodzie odprawy celnej przywozowej nr 0143687 z dnia 10 kwietnia 1995 r., którą wymierzono Zdzisławowi J. należności celne od samochodu osobowego marki Opel Astra. W uzasadnieniu decyzji podano, że zgodnie z art. 4 ust. 2 prawa celnego przywóz towarów z zagranicy podlega cłu z wyjątkami przewidzianymi w przepisach prawa; wyjątki te określa art. 14 ust. 1 ustawy. Samochód przywieziony przez Zdzisława J. nie podlega zwolnieniu określonemu w art. 14 ust. 1 pkt 23 ustawy. Podstawą wymiaru cła jest wartość celna towaru, którą zgodnie z art. 25 ust. 1 prawa celnego jest wartość transakcyjna. Cło od samochodu zostało naliczone prawidłowo od wartości towaru podanej w przedstawionej fakturze z dnia 3 kwietnia 1995 r. Zawarty w odwołaniu wniosek w sprawie umorzenia należności celnych zostanie rozpatrzony przez Dyrektora Urzędu Celnego w Ł.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Zdzisław J. wniósł o uchylenie decyzji obu instancji, zarzucając naruszenie art. 1 ust. 1, art. 25 ust. 1 i art. 26 ust. 1 prawa celnego przez ustalenie obowiązku celnego mimo braku obrotu celnego i wartości transakcyjnej, gdyż transakcji towarowej nie było, oraz art. 14 ust. 1 pkt 23 prawa celnego, gdyż przepis ten nie dotyczy stanu faktycznego sprawy.

Skarżący wyjaśnił, że w wyniku wypadku przy pracy na terenie Niemiec doznał trwałego kalectwa w postaci paraliżu kończyn dolnych i z tego powodu otrzymał w użytkowanie sprzęt stanowiący wyposażenie powypadkowe; wyposażeniem tym jest samochód inwalidzki Opel Astra. Zdaniem skarżącego, pojazd ten nie może być traktowany jako przedmiot obrotu, gdyż nie przeniesiono na niego własności samochodu. Samochód - jako oddany w użytkowanie - nie ma wartości transakcyjnej; jest własnością ubezpieczyciela niemieckiego. Stanowi on "rewindykację za utraconą sprawność ruchową, zdrowie i nabyte inwalidztwo, jest to również pomoc humanitarna osobie niesprawnej". Skarżący wyjaśnił ponadto, że nigdy nie powoływał się na art. 14 ust. 1 pkt 23 prawa celnego, nie mający zastosowania w rozpatrywanej sprawie.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, podając, że art. 14 ust. 1 prawa celnego nie przewiduje zwolnienia od cła sprowadzonego z zagranicy samochodu, udostępnionego w użytkowanie przez zagraniczne towarzystwo ubezpieczeniowe osobie, która uległa wypadkowi przy pracy.

Na rozprawie sądowej pełnomocnik skarżącego przedstawił pismo niemieckiego stowarzyszenia ubezpieczeniowego (...) z dnia 7 listopada 1995 r., potwierdzające sfinansowanie Zdzisławowi J. nabycia samochodu i przewłaszczenie go w celu zabezpieczenia, wobec czego właścicielem samochodu jest stowarzyszenie ubezpieczeniowe. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, sporny samochód nie ma wartości celnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna. Przede wszystkim nie można się zgodzić z wyrażonym w skardze stanowiskiem, że sporny samochód nie był przedmiotem obrotu towarowego z zagranicą. Zgodnie z art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312/ obrotem towarowym z zagranicą jest przywóz towarów z zagranicy, wywóz towarów za granicę oraz przewóz towarów przez polski obszar celny, niezależnie od sposobu ich przemieszczania przez granicę celną. Wynika z tego, że przywóz towarów z zagranicy jest uważany za obrót towarowy z zagranicą niezależnie od tego, czy przywożony towar jest własnością podmiotu dokonującego tego obrotu. Dlatego bez znaczenia jest okoliczność, że przywieziony przez skarżącego samochód, stanowiący własność niemieckiego towarzystwa ubezpieczeniowego, znajduje się jedynie w użytkowaniu skarżącego.

Zgodnie zaś z art. 4 ust. 1 prawa celnego przywóz towarów z zagranicy podlega cłu, z wyjątkami przewidzianymi w przepisach prawa. Wyjątki te określa w szczególności art. 14 prawa celnego. Jednakże przywiezionego przez skarżącego samochodu nie można uznać za wolny od cła na podstawie tego przepisu. Poza sporem jest, że nie ma do niego zastosowania ust. 1 pkt 23 wymienionego artykułu, ponieważ samochód nie został uzyskany w zamian za dopuszczony do czasowego wywozu samochód zniszczony w wypadku. Należy zgodzić się ze skarżącym, że - ze względu na wyraźne stwierdzenie przez niego, iż w przepisie tym nie upatruje podstawy zwolnienia od cła - zupełnie zbędne było omawianie tej kwestii w zaskarżonej decyzji. Samochodu nie można również uznać za mienie rewindykowane /art. 14 ust. 1 pkt 9/, ponieważ za takie można uznać tylko mienie utracone, a następnie odzyskane. Bezprzedmiotowe jest również rozważanie sugerowanej w skardze kwestii, czy samochód ten może być uznany za rzecz stanowiącą pomoc humanitarną; art. 14 ust. 1 pkt 14 prawa celnego zwalnia od cła przywóz z zagranicy rzeczy stanowiących pomoc humanitarną ale tylko wtedy, gdy są one otrzymane przez jednostki organizacyjne statutowo powołane do realizacji takiej pomocy.

Skoro zatem przywieziony przez skarżącego samochód nie został zwolniony od cła, to za zgodne z prawem należy uznać wymierzenie od niego cła. W świetle zaś art. 4 ust. 2 prawa celnego podstawą wymiaru cła jest wartość celna towaru, o której mowa w art. 25 ust. 1. Stosownie do tego przepisu wartością celną towaru jest cena zapłacona lub należna za towar celny /wartość transakcyjna/ wraz z wymienionymi kosztami faktycznymi poniesionymi przez kupującego. Co prawda, wymieniony przepis jest tak sformułowany, jakby przedmiotem obrotu towarowego z zagranicą były tylko towary zakupione przez podmioty dokonujące obrotu /sugeruje to użycie w przepisach art. 25-30 prawa celnego terminu "kupujący" i "sprzedaż"/, jednakże nie można z tego wyprowadzać wniosku, że towary nie zakupione przez te podmioty nie mają wartości celnej.

Skoro przez obrót towarowy z zagranicą rozumie się w szczególności przywóz towarów z zagranicy, a przepis art. 4 ust. 2 prawa celnego za podstawę wymiaru cła uznaje wartość celną, odsyłając do art. 25 ust. 1, to przepis ten /oraz następne zawarte w rozdziale 3 - Wartość celna towaru/ ma zastosowanie nie tylko do towarów zakupionych przez osobę dokonującą obrotu towarowego z zagranicą. Należy go stosować również do przywożonych towarów nabytych w inny sposób, np. w drodze darowizny, oraz nie stanowiących własności tej osoby, np. wynajętych, wydzierżawionych, użyczonych czy otrzymanych w użytkowanie. Dlatego nie można zgodzić się z poglądem, że sprowadzony przez skarżącego samochód nie ma żadnej wartości celnej.

Organy celne przyjęły jako wartość celną cenę wynikającą z przedstawionej przez skarżącego faktury z dnia 3 kwietnia 1995 r., wystawionej na jego nazwisko /samochód ten jednak został przewłaszczony na zabezpieczenie na rzecz niemieckiego stowarzyszenia ubezpieczeniowego/, dlatego należy uznać ją za ustaloną zgodnie z art. 25 ust. 1 prawa celnego.

Podkreślenia wymaga, iż na skarżącego nie zostały nałożone żadne ograniczenia w używaniu samochodu, powodujące istotne zmniejszenie jego wartości /art. 26 ust. 1 pkt 1 prawa celnego/. Za takie ograniczenie nie można uznać obowiązku udzielania przez skarżącego stowarzyszeniu ubezpieczeniowemu informacji o stanie pojazdu i umożliwienia jego oględzin, wynikającego z ust. 7 lit. "b"/ umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie z dnia 28 marca 1995 r. /błędy w tłumaczeniu tekstu umowy nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż treść tej umowy została potwierdzona w przedstawionym na rozprawie sądowej piśmie niemieckiego stowarzyszenia ubezpieczeniowego/.

Z powyższych względów skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 207 par. 5 Kpa w związku z art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.