Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 884/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 5  ust. 1  pkt 1
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędzia WSA Barbara Ciołek, Protokolant: Katarzyna Trzęsicka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 października 2012 r. przy udziale sprawy ze skargi I. Z. i B. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Wójt Gminy L. ustalił podatnikom wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości na rok 2012 w kwocie 953 zł. Opodatkowaniem objęto:

grunty pozostałe - 456 m2 x 0,38 zł = 173, 28 zł;

budynki pozostałe - 108, 45 m2 x 7,19 zł = 779, 76 zł.

Przy wymiarze podatku od nieruchomości zastosowano stawki podatkowe określone uchwałą Rady Gminy w L. z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie określenia wysokości rocznych stawek podatku od nieruchomości na terenie gminy L. na rok 2012.

Od decyzji tej podatnicy, pismem z dnia z dnia 25 lutego 2012r., wnieśli odwołanie, w którym zarzucili, że organ I instancji rażąco naruszył:

art .2 ust.2 ustawy z dnia 12.01.1991 r. ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych(tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. nr 95, poz. 613 ze zm.) oraz paragraf 1 pkt 1 uchwały Rady Gminy w L. z dnia [...] r. Nr [...] poprzez niewłaściwą wykładnię tych przepisów oraz przyjęcie błędnych stawek podatku do wyliczenia podatku od nieruchomości zamiast prawidłowego 0,70 zł za 1 m2 powierzchni użytkowej od budynku mieszkalnego.

W oparciu o powyższe zarzuty wnieśli o zmianę zaskarżonej decyzji i obniżenie podatku do kwoty 248. 91 zł.

W uzasadnieniu strony wyjaśniły, że według aktualnych danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków Gminy L. działka stron posiada nadal oznaczenie PS IV oraz PS VI a zatem w myśl art.2 ust.2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jako użytek rolny nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Strony podniosły, że ich budynek położony w miejscowości S. ma charakter budynku letniskowego całorocznego a zatem ma charakter budynku mieszkalnego i nie może być zakwalifikowany do kategorii budynki pozostałe. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że budynek letniskowy ma charakter mieszkalny.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję wywodziło, że zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych oraz lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Przepis art. 1a ust.3 tej ustawy, w sposób niebudzący już wątpliwości, przesądza o tym, że grunty na potrzeby opodatkowania należy klasyfikować w oparciu o dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zawiadomienia o zmianach danych w ewidencji gruntów i budynków Starostwa Powiatowego w W. z dnia [...] 2010 r. będąca własnością stron działka gruntu nr [...]/[...] została sklasyfikowana w ewidencji gruntów i budynków, jako Inne tereny zabudowane (Bi). W związku z powyższym podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie stanowi, bowiem ona użytków rolnych, gruntów zadrzewionych i zakrzewionych na użytkach rolnych oraz lasów. Powoływana w odwołaniu klasyfikacja w/w działki jako pastwiska trwałe PS IV i PS VI została wykreślona z ewidencji gruntów i budynków w/w zawiadomieniem z dnia [...] 2010 r. i zastąpiona wpisem Bi.

SKO wskazało także, że w uchwale z dnia 27.04.2009r. sygn. akt II FPS 1/09 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że stosownie do art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (T.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej i gospodarki nieruchomościami stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W związku z tym opodatkowanie budynku lub jego części stawką podatku przewidzianą dla budynków mieszkalnych jest możliwe, jeżeli w ewidencji gruntów i budynków budynek określony został, jako mieszkalny. Przepisem znajdującym się poza regulacją ustawy podatkowej, a mającym istotne znaczenie dla wymiaru podatku od nieruchomości jest ponadto art. 21 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zgodnie z tym przepisem, podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej i gospodarki nieruchomościami stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W związku z tym opodatkowanie budynku lub jego części stawką podatku przewidzianą dla budynków mieszkalnych jest możliwe, jeżeli w ewidencji gruntów i budynków budynek określony został, jako mieszkalny. W rozpatrywanej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca. Jak wynika, bowiem z zawiadomienia o zmianach danych w ewidencji gruntów i budynków Starostwa Powiatowego w W. z dnia [...] 2010 r. znajdujący się na działce nr [...]/[...] budynek letniskowy został sklasyfikowany w ewidencji budynków, jako inne budynki niemieszkalne.

W ocenie Kolegium dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków korzystają z dwojakiego rodzaju domniemań: domniemania prawdziwości oraz domniemania zgodności z prawdą dokonanego w niej wpisu. Organ podatkowy nie może w toku postępowania podatkowego pominąć tych danych, ponieważ stanowiłoby to naruszenie przepisów prawa procesowego. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji wykorzystywanych w postępowaniach podatkowych. Jeżeli podatnik kwestionuje prawidłowość danych zawartych w ewidencji, to powinien wszcząć przed starostą, jako organie prowadzącym ewidencję, procedurę ich zmiany.

Wobec czego SKO uznał, że organ I instancji zastosował prawidłowe stawki podatkowe do opodatkowania nieruchomości.

W skardze na powyższą decyzję Skarżący zarzucili rażące naruszenie art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz § 1 ust. 1 uchwały nr [...] Rady Gminy L. z dnia [...] roku w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości w 2011 roku poprzez niewłaściwą wykładnię tych przepisów oraz przyjęcie błędnych stawek podatku do wyliczenia podatku od nieruchomości należnego za 2011 roku, zamiast prawidłowej stawki 0,70 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej od budynku mieszkalnego.

W ocenie Skarżących SKO całkowicie pominęło okoliczność, że według zapisów w naszej księdze wieczystej KW [...], nieruchomość gruntowa, prowadzoną przez Sąd Rejonowy w D. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych (zawiadomienie [...]) jednoznacznie wynika, iż nieruchomość stanowi tereny mieszkaniowe, przy czym wpisów tych dokonano w oparciu o dane uzyskane ze Starostwa Powiatowego w D. Wskazali oni, że budynek letniskowy ma charakter budynku mieszkalnego, w rzeczywistości z przedmiotowego budynku korzystają w celach mieszkaniowych (związanych z naszym całorocznym wypoczynkiem nad [...] w S.).

W odpowiedzi na Skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie należy podkreślić, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270) – w skrócie upsa. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) upsa.

Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 upsa, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W tak określonym zakresie kognicji Sąd ocenił, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a w szczególności powołanych w skardze przepisów o postępowaniu.

Przedmiotem sporu jest sposób opodatkowania nieruchomości, przy czym, na etapie skargi niespornym jest iż przedmiotowa nieruchomość nie stanowi gruntów rolnych. Spornym pozostaje natomiast wysokość opodatkowania budynku, określanego przez obie strony, jako budynek letniskowy. W ocenie Skarżących budynek taki jest w istocie budynkiem mieszkalnym, gdyż służy do czasowego w nim przebywania. W ozenie organów z ewidencji gruntów i budynków wynika, że budynek ten ma charakter innego budynku niemieszkalnego.

W związku z tym wskazać należy, że w pierwszej kolejności o przynależności danego budynku do określonej kategorii budynków dla celów podatkowych rozstrzyga rodzaj budynku ujawniony w ewidencji budynków prowadzonej przez właściwego starostę. Na związanie organu podatkowego treścią ewidencji w omawianym zakresie wskazuje treść art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Zgodnie z tym przepisem, podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej i gospodarki nieruchomościami stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Podstawą do wymiaru podatków, zgodnie z art. 21 Prawo Geodezyjne i Kartograficzne powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Na konieczność ustalania klasyfikacji gruntu na potrzeby opodatkowania na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów wskazuje bezpośrednio art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych., w którym wymienia się tę ewidencję, jako dokument rozstrzygający o klasyfikowaniu gruntów. A zatem przy opodatkowywaniu gruntu należy brać pod uwagę klasyfikację z ewidencji gruntów, a nie to, co faktycznie znajduje się na gruncie albo, w jakim charakterze jest on wykorzystywany. Znajduje to potwierdzenie w orzecznictwie sądowym. W wyroku NSA z dnia 29 czerwca 2006 r., II FSK 842/05, niepubl., stwierdza się, że w świetle art. 21 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, organy podatkowe ustalające wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Bardzo zbliżony pogląd wynika z wyroku NSA z dnia 7 lutego 2006 r., II FSK 1332/05, niepubl.. Szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji gruntów uregulowane są w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem, stanowią one dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. W związku z tym organ podatkowy nie ma podstaw do pomijania tych danych w postępowaniu podatkowym. Podatnik kwestionujący prawidłowość danych zawartych w ewidencji gruntów powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję. Zasada prawdy obiektywnej, ustanowiona w art. 122 Ordynacji podatkowej nakłada na organy podatkowe obowiązek ustalenia tych faktów, które określa ustawa podatkowa. Organ dokonujący wymiaru podatku zasadnie więc uwzględnił w pierwszej kolejności dane wynikające z ewidencji zarówno co do charakteru gruntu jak i budynku.

Wbrew natomiast podniesiony w skardze twierdzeniom nie maja w postepowaniu podatkowym takiego waloru dane wynikające z ksiąg wieczystych, brak jest, bowiem w tym zakresie regulacji odpowiadające art. 21 Prawo Geodezyjne i Kartograficzne.

W sprawie ustalenie stanu ewidencyjnego nieruchomości oraz wysokość wynikających z aktów prawa miejscowego stawek opodatkowania wynika jednoznacznie ze zgromadzonych dowodów.

Odnosząc się natomiast do twierdzeń o mieszkalnym przeznaczaniu budynku odwołać się należy do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2002 r., FPK 17/01 / ONSA 2002/4/143./. W uchwale tej wyjaśniono, że "O zaliczeniu budynku letniskowego do kategorii budynków mieszkalnych, w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych decyduje kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich".

W uchwale podkreślono, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych, definiuje w art. 3 ust. 4 budynek, jako "obiekt budowlany umocowany w ziemi lub na ziemi, posiadający ściany lub słupy albo filary oraz pokrycie dachowe". Ustawa nie zawiera definicji budynku mieszkalnego, zaś pojęcie samego "budynku" jest odmienne od jego brzmienia zredagowanego w art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

W ujęciu słowników języka polskiego "budynek mieszkalny" to: budynek służący lub nadający się do mieszkania; "mieszkać" - to przebywać gdzieś stale lub czasowo, zajmować jakiś lokal, mieć mieszkanie, zamieszkiwać (...)" /Mały słownik języka polskiego pod redakcją St. Skorupki, Warszawa 1968, str. 388/.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził w uchwale, że w świetle poczynionych wyżej wywodów należy przyjąć, /podzielając częściowo stanowisko zajęte w wyrokach przytoczonych wyżej, a w szczególności w wyroku NSA z dnia 9 października 1992 r. SA/Gd 1169/92 i n./, że istotną cechą budynku, uzasadniającą zakwalifikowanie budynku do kategorii budynków mieszkalnych, jest posiadanie budynku w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych.

Oznacza to, że "budynek letniskowy" będzie mieścił się w pojęciu "budynku mieszkalnego", tylko wówczas, gdy będzie użytkowany faktycznie przez właściciela /jego bliskich/ służąc tym samym zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych /nie rekreacyjnych, wypoczynkowych, bądź w celu lokaty kapitału/.

Według uchwały, za taką wykładnią przemawia także to, że przepisy przewidujące preferencyjną stawkę opodatkowania podatkiem od nieruchomości "dla budynków mieszkalnych lub ich części", jako unormowania o charakterze szczególnym, nie powinny podlegać wykładni rozszerzającej. Stosowanie, bowiem w tym wypadku wykładni rozszerzającej byłoby odstępstwem od zasady sprawiedliwego i równego opodatkowania.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że na słuszność stanowiska przyjętego w uchwale wskazują również wnioski wypływające z wykładni celowościowej. Wykładnia celowościowa art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych wykazuje, iż podatek od nieruchomości jest podatkiem typu majątkowego, wymagającym uwzględnienia sposobu wykorzystania majątku. Ustawodawca, zatem, z przyczyn społecznych i gospodarczych, opodatkował niektóre kategorie nieruchomości różnymi stawkami. Najniższą stawkę podatkową, przewidziano w art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, a więc dla budynków mieszkalnych lub ich części, albowiem zaspakajają one podstawowe potrzeby bytowe ludzi w zakresie zamieszkiwania. Znacznie wyższe stawki podatkowe przewidziano dla budynków pozostałych lub ich części /pkt 4 ust. 1 art. 5/. Z najniższej stawki nie powinny korzystać budynki letniskowe wówczas, gdy są tam jedynie sezonowo, a więc ubocznie, zaspokajane potrzeby mieszkaniowe, związane z wypoczynkiem, rekreacją, spędzeniem urlopów.

Na konieczność wyjaśnienia przepisów dotyczących podatku od nieruchomości przy pomocy wykładni celowościowej wskazał Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 6 września 1995 r., W 20/94, w sprawie wykładni art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /OTK 1995 nr 1 poz. 6/. W jej uzasadnienia Trybunał Konstytucyjny stwierdził miedzy innymi: "Wykładnia celowościowa wymaga przede wszystkim ustalenia istoty ekonomicznej podatku od nieruchomości. Podatek ten zaliczany jest do grupy podatków majątkowych. Normatywny sposób ujęcia przedmiotu podatku od nieruchomości pozwala zakwalifikować go do grupy podatków od posiadania majątku /por. H. Litwińczuk, Podatki majątkowe [w:] System instytucji prawno-finansowych PRL, t. III Ossolineum 1985, str. 336/. Charakter i zadania podatków od posiadania majątku są zróżnicowane w zależności od sposobu wykorzystania majątku. Posiadacze majątku podlegającego opodatkowaniu podatkami majątkowymi, uzyskują, bowiem szczególnego rodzaju dochody, a mianowicie dochody w naturze polegające na zaspokajaniu potrzeb bytowych, socjalnych czy gospodarczych na wyższym poziomie niż osoby nie posiadające majątku. Tym -wyodrębnionym w doktrynie - cechom podatków obciążających posiadanie majątku w pełni odpowiada podatek od nieruchomości, w którym ciężar podatku został zróżnicowany w zależności od charakteru majątku. Cecha ta ujawnia się najwyraźniej w konstrukcji stawek podatkowych. Art. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przewiduje, bowiem, że w wypadku wykorzystywania majątku do prowadzenia działalności gospodarczej stawki podatku są wyższe aniżeli w wypadkach wykorzystywania tegoż majątku do innych celów (...)".

W niniejszej sprawie – jak sami skarżący w skardze przyznają- sporny budynek nie służy zaspokajaniu podstawowych potrzeb bytowych w znaczeniu wyżej zdefiniowanym, a jedynie potrzeb związanych z okresowym pobytem w celu wypoczynku. Skarżący nigdy w toku postepowania nie wykazali, aby budynek był ich jedynym lub głównym miejscem zamieszkania. Także, więc i ze względu na tą okoliczność nie ma podstaw do zastosowania preferencyjnej stawki podatkowej.

Reasumując zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, bowiem organy podatkowe nie naruszyły przepisów prawa w zakresie wskazanym na wstępie niniejszych wywodów. Skargę, więc, zgodnie z art. 151upsa należało oddalić.