Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 630/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: Par. 12 ust. 1 w zw. z par. 10 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: Art. 20 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie NSA Piotr Lechowski (spr.) SO del. Janusz Bociąga Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi B. O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 29 lutego 2012r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 29 lutego 2012 r. znak [...] po rozpatrzeniu odwołania B. O., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty z dnia [...] 2011 r. znak [...], którą odmówiono wprowadzenia w ramach aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków miasta K obręb [...] zmiany powierzchni ogólnej działek [...], [...], [...], [...], [...], [...] – 0,4974 ha ujawnionej w operacie ewidencji gruntów i budynków jednostka rejestrowa [...], ma powierzchnię 0,5551 ha ujawnioną w księdze wieczystej [...], która prowadzona jest przez Sąd Rejonowy dla w/w działek. W podstawie prawnej decyzji organu odwoławczego wskazano przepisy art. 7 b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 i 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zw. dalej kpa.

Uzasadniając rozstrzygnięcie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne rozstrzygnięcia.

Wnioskiem złożonym Staroście z dnia 3 listopada 2011 r. B. O., (dalej skarżąca), domagała się dokonania zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków dla nieruchomości składającej się z działek ewidencyjnych nr. [...], [...], [...], [...], [...], [...] jednostka rejestrowa [...], K - Miasto, obręb nr [...]. Zmiana ta miała polegać na zaktualizowaniu powierzchni wyżej wymienionej nieruchomości na powierzchnię wynoszącą 0,5551 ha, zgodnie z treścią księgi wieczystej nr [...] oraz "innymi dokumentami". W rejestrze gruntów, jak podała, uwidoczniona została powierzchnia 0,4974 ha. Do wniosku skarżąca załączyła kopię odpisu z w/w księgi wieczystej, w której łączny obszar nieruchomości obejmującej w/w działki określony jest na 0,5551 ha.

Starosta Wadowicki poczynił ustalenia co do przyczyn zaistnienia rozbieżności między powierzchnią działek ewidencyjnych wskazaną w jednostce rejestrowej [...] a treścią działu I księgi wieczystej nr [...]. Ustalił, że w chwili założenia operatu ewidencji gruntów i budynków dla miasta K w 1983 r. jednostka ta obejmowała działki nr [...], nr [...] i nr [...] o ogólnej powierzchni 2,3264 ha stanowiące przedmiot własności B. O. Taki też stan został ujawniony w księdze wieczystej nr. [...] (obecne oznaczenie: [...]), co wynika z aktu notarialnego nr Rep. A [...].

W związku z realizacją uchwał Rady Narodowej Miasta i Gminy K w przedmiocie ustalenia terenów pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne, przeprowadzono postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące m. in. działek [...],[...], [...] skarżącej z sąsiednimi działkami, zakończone decyzją Urzędu Miasta i Gminy w W z dnia [...] 1987 r. znak [...]. Zgodnie z wykazem zmian gruntowych zawartych w operacie pomiarowym rozgraniczenia wchodzącym w dokumentację oznaczoną nr. [...], działka skarżącej [...] o dotychczasowej powierzchni ewidencyjnej 1.9587 ha, uzyskała powierzchnię 1.910 ha (t.j. o 0,0517 ha ,mniejszą) i oznaczenie jako działka [...]. Natomiast powierzchnia pozostałych działek nie uległa zmianom.

Następnie decyzją z dnia [...] 1988 r. Znak [...] Urzędu Miasta i Gminy w W zatwierdzono podział przewidzianych pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne szeregu działek, a w tym działek skarżącej [...], [...] i [...]. Decyzją tą działka [...] o powierzchni 1.910 ha została podzielona na 26 działek o numerach [...] do [...] o powierzchniach opisanych tą decyzją.

Działka skarżącej [...] o pow.0.3344 ha podzielona została na dwanaście działek o nr [...] do [...], a działka [...] o pow. 0.0333 ha, na działki [...] i [...].

Ustalił dalej organ I instancji, że w operacie ewidencji gruntów dla jednostki rejestrowej [...] na podstawie dokumentów wyżej wymienionych, zmianą dokonaną za nr. wykazu dowodów zmian [...] ujawniono podział powyższych działek.

W dniu 1 lipca 1988 r. za Nr. Rep.A [...] sporządzony został akt notarialny sprzedaży przez skarżącą B. O., niektórych działek powstałych z podziału działek [...], [...], [...], na rzecz Skarbu Państwa. Łączna powierzchnia sprzedanych działek wynosiła 1 ha 17 a i 13 m² (1.7713 ha).

Akt notarialny zawierał stwierdzenie, że działka [...] zmieniła oznaczenie na działkę [...] i ta ostatnia decyzją uległa podziałowi na działki będące m. In. przedmiotem sprzedaży, ale przy jego sporządzeniu nie uwzględniono, że zmiana oznaczenia działki związana była ze zmianą jej powierzchni na 1.9010 ha ( z 1.9587 ha).

Ustalono dalej, że Państwowe Biuro Notarialne zawiadomiło organy ewidencyjne zawiadomieniem z dnia 31.07,1988 r., na podstawie umowy sprzedaży z 1.07.1988 r., że działka [...] otrzymała oznaczenie na [...] (bez ujawnienia zmiany jej powierzchni), oraz, że powstałe z jej podziału, oraz podziału działek [...] i [...], działki objęte umową sprzedaży o łącznej powierzchni 1.7713 ha zostały odłączone z KW [...] i przeniesione do KW [...] prowadzonej dla Skarbu Państwa. W związku z tym zawiadomieniem w jednostce rejestrowej [...] prowadzonej dla skarżącej zmianą [...] wykreślono działki objęte umową sprzedaży i zmieniono powierzchnię ogólną działek objętych tą jednostką na 0.4974 ha. Ta powierzchnia odpowiada powierzchni działek nie objętych sprzedażą, a powstałych z podziału działek [...], [...] i [...], które stanowią objęte wnioskiem działki [...], [...], [...] oraz powstałe z późniejszego podziału działki [...] obecne działki [...], [...] i [...].

Zdaniem organu, w dziale I-0 księgi wieczystej [...] zmieniono ogólną powierzchnię nieruchomości, składającej się z powyższych działek przez odjęcie z ogólnej powierzchni 2.3264 ha ( nie uwzględniającej wynikającej z rozgraniczenia zmiany powierzchni działki [...] przed jej podziałem o 0.0577 km) powierzchni 1.7713 ha sprzedanych gruntów, a pozostawiono jako powierzchnię nieruchomości różnicą, która wynosi 0.5551 ha. Natomiast ujawniona w operacie ewidencji powierzchnia łączna tych samych działek, uwzględnia zmiany powierzchni działki [...] przed jej podziałem i wynosi 0.4974 ha ( 0.4974 ha plus 0.0577 ha = 0.5551 ha).

Starosta W w następstwie dokonanych ustaleń wydał w dniu [...] 2011 r. decyzją znak [...] na podstawie art. 7 d pkt 1, art. 20, 21 i 22 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz na podstawie § 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (DZ.U. Nr 38, poz. 454), którą odmówił wprowadzenia w ramach aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków miasta K obręb [...] zmiany powierzchni ogólnej działek [...], [...], [...], [...], [...], [...] – 0,4974 ha ujawnionej w operacie ewidencji gruntów i budynków jednostka rejestrowa [...], na powierzchnię 0,5551 ha ujawnioną w księdze wieczystej [...], która prowadzona jest przez Sąd Rejonowy dla w/w działek.

Organ wyjaśnił, ze dane zawarte w ewidencji gruntów podlegają aktualizacji poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków w § 60 ust. 1 pkt 3 stanowi, że danymi dotyczącymi działki ewidencyjnej jest m.in. jej pole powierzchni, które zgodnie z § 61 i 62 w/w rozporządzenia oblicza się na podstawie współrzędnych, punktów określających przebieg jej granic. Dalej organ wskazał, że zmiana powierzchni może nastąpić na podstawie opracowania geodezyjno – kartograficznego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zawierającego wykaz zmian gruntowych (§ 45, 46, w/w rozporządzenia). Wskazał, że powierzchnia ogólna jednostki rejestrowej [...] K 0,4974 ha to suma powierzchni poszczególnych działek, wyjaśniając, że zmiana powierzchni jednego ze składników , czyli powierzchni konkretnej działki może stanowić podstawę do zmiany powierzchni ogólnej. Jednak organ nie znalazł żadnego błędu wynikłego z wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów i budynków, który spowodowałby, iż powierzchnia w niej ujawniona wymagałaby sprostowania. Wskazał też, że skarżąca nie przedłożyła żadnej dokumentacji geodezyjno – kartograficznej, która zgodnie z w/w rozporządzeniem może stanowić podstawę do aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków polegającej na zmianie powierzchni w nim ujawnionej. Organ wyjaśnił również, że oznaczenie nieruchomości, w tym jej powierzchnia nie jest objęta domniemaniem prawdziwości ani też nie jest chroniona rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych.

Odwołując się od w. w decyzji B. O. podniosła, że żądanie wprowadzenia zmiany danych ewidencyjnych znajduje swoją podstawę prawną między innymi w § 12 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Wyżej wymieniony przepis stanowi bowiem, że prawa osób i jednostek organizacyjnych podlegające wykazywaniu w operacie ewidencyjnym ujawnia się między innymi na podstawie danych z treści księgi wieczystej. Zwróciła również uwagę na treść wypisu z rejestru gruntów z 28 czerwca 1988 r., z którego wynika, że powierzchnia działki ewidencyjnej nr [...] wynosiła 1,9587 ha a nie jak w chwili obecnej - 1,9010 ha. Skarżąca podniosła konieczność przywrócenia wyżej wymienionego wpisu, utrzymując przy tym, że jej wniosek z 3 listopada 2011 r. dotyczył żądania sprostowania błędnych danych w ewidencji gruntów i budynków i jako taki znajduje on wystarczającą podstawę w przepisach obowiązującego prawa.

Po rozpoznaniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podjął opisaną na wstępie decyzję, z dnia 29 lutego 2012 r. podzielając ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji. Odnosząc się do relacji systemu ksiąg wieczystych, do ewidencji gruntów i budynków. Organ odwoławczy wskazał, że układ ten charakteryzuje się obustronnym oddziaływaniem, które polega na tym, że system ksiąg wieczystych stanowi podstawę dla ustalenia stanu prawnego gruntu, natomiast ewidencja gruntów i budynków jest rejestrem technicznym, który w pierwszej kolejności jest prowadzony na potrzeby dokonywania ustaleń o charakterze faktycznym ( przez, które należy rozumieć ustalenia dotyczące granic, powierzchni działek ewidencyjnych, znajdującego się na nich użytku gruntowego itd.). Jakkolwiek zarówno w księgach wieczystych (dział I) ujawnia się informacje o charakterze faktycznym (przedmiotowym), jak i w operacie ewidencji gruntów i budynków dane dotyczące stanu prawnego gruntu (podmiotowe), tym niemniej informacja stąd wynikająca ma w obu przypadkach znaczenie jedynie wtórne. Jeśli zatem między treścią księgi wieczystej, a treścią operatu ewidencyjnego zachodzi określona rozbieżność należy zawsze mieć na uwadze, który z rejestrów jest właściwy dla ustalenia danych będących przedmiotem zaistniałej niezgodności. Odnosząc się ściśle do sprawy – organ uznał, że skarżąca nie może w charakterze uzasadnienia dla żądanej przez siebie zmiany przywoływać treści wpisu z działu I księgi wieczystej nr [...]. Wniosek taki można wyprowadzić z postanowień art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz art. 26 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, z których wynika według organu, że to właśnie dane z ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych. Organ zaznaczył, że dokonanie zmiany powierzchni działek należących do B. O. może odbyć się wyłącznie w trybie aktualizacji danych ewidencyjnych, co z kolei wymaga przedłożenia opracowania geodezyjnego zawierającego odpowiedni wykaz zmian.

Organ odwoławczy uznał, że skarżąca w sposób niewłaściwy interpretuje § 12 ust.1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Uwadze uchodzi bowiem fakt, iż wyżej wymieniony przepis wyraźnie ogranicza swoje zastosowanie do przypadków wymienionych w § 10 ust 1 pkt 2 oraz § 11 ust. 1 pkt 1-2 rozporządzenia, tj. przypadków w których dochodzi do ujawnienia w rejestrze gruntów określonego prawa podmiotowego. Chodzi zatem o sytuacje, jak określił organ, w których podstawę do wprowadzenia danych ewidencyjnych stanowi wpis zamieszczony w dziale II księgi wieczystej (na przykład: ujawnienie nowego właściciela działki ewidencyjnej). Jedynie w tych przypadkach zmiana w operacie ewidencyjnym może być dokonana w oparciu o dokumentację wskazaną w § 12 rozporządzenia między innymi w oparciu o przedłożony odpis księgi wieczystej. System ksiąg wieczystych służy w pierwszej kolejności ustaleniu stanu prawnego gruntu, nie mniej w rozpatrywanej sprawie chodzi o zmianę wielkości powierzchni, tj. o ustalenie okoliczności o charakterze faktycznym, wskazanej w dziale I księgi na podstawie danych z operatu ewidencyjnego. W odniesieniu do tego rodzaju zmian danych ewidencyjnych § 12 rozporządzenia nie znajduje zastosowania, stosuje się natomiast art. 22 ust. 3 ustawy z 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne, zgodnie z którym na żądanie starosty osoby (...) zgłaszający zmiany są obowiązani dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków oraz § 46 ust. 2 rozporządzenia, na podstawie którego z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazu zmian danych ewidencyjnych.

Organ odniósł się następnie do stanowiska skarżącej jakoby wnioskowana przez nią zmiana powierzchni w operacie ewidencyjnym mogła nastąpić w trybie sprostowania. Organ zauważył, że przez sprostowanie należy rozumieć usunięcie błędu lub pomyłki o charakterze niemerytorycznym. Nie jest natomiast sprostowaniem dokonanie zmiany powierzchni działki ewidencyjnej. Oceny tej nie zmienia fakt, iż skarżąca podnosi konieczność przywrócenia wykazywanej powierzchni jednej z działek (dawna działka ewidencyjna [...]). Także i w tym ostatnim przypadku dochodziłoby do zmiany treści dotychczasowego wpisu o charakterze merytorycznym, która dla swojej skuteczności wymaga uzasadnienia wynikającego ze sporządzonego opracowania geodezyjnego. Podniesiono, że wnioskowana przez B. O. aktualizacja wykazu powierzchni w jednostce rejestrowej [...] będzie możliwa dopiero po przedłożeniu opracowania pomiarowego sporządzonego przez jednostkę wykonawstwa geodezyjnego z którego wynikać będzie zasadność wprowadzenia żądanej zmiany.

B. O. zaskarżyła w całości w/w decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego to jest przepisu art. 22 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z § 12 i 45 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez przyjęcie, że nie ma możliwości ujawnienia zmiany powierzchni ogólnej działek [...], [...], [...], [...], [...] i [...] - 0,4974 ha ujawnionej w operacie ewidencji gruntów i budynków jednostka rejestrowa [...]. oparciu o wypis z działu I księgi wieczystej , oraz że taka zmiana nie może nastąpić w trybie sprostowania. Mając na względzie zarzuty wniosła o "uchylenie lub zmianę" zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty z [...] 2011 r. Uzasadniając zarzuty skargi raz jeszcze zaznaczyła, że przedstawiła odpowiednie dokumenty do ujawnienia zmiany powierzchni w ewidencji, w tym aktualne wypisy z ksiąg wieczystych oraz wypisy z rejestru gruntów, w tym wypis z rejestru gruntów według stanu na dzień 28.06. 1988 r. Podtrzymała stanowisko, że żądana przez nią zmiana winna być dokonana w trybie przepisu art. 22 ust. 3 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne a także w trybie określonym w § 45 t.j. aktualizacji poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Powołując się na orzecznictwo sądowe uznała, że w trybie aktualizacji można prostować błędne dane w ewidencji gruntów i budynków na podstawie danych zawartych w rejestrze ksiąg wieczystych oraz wcześniejszych zapisów w rejestrze (przykładowo wskazała orzeczenie NSA z 30.09.2011 r., I OSK 1628/10 i wyrok NSA z 26.11.2010 r. I OSK 157/10).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:

Skarga jest bezzasadna.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U z 2012 r. poz.270 – dalej ustawa P.p.s.a ) w związku z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (DZ.U.Nr.153, poz.1269 z póź. zm.) przedmiot kontroli działalności administracji publicznej wywołanej skargą stanowi zgodność z prawem, jeśli ustawy nie stanowią inaczej.

Sprawując tę kontrolę, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną.

Dokonana na powyższych zasadach kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, iż jest ona zgodna z prawem, co skutkuje oddaleniem skargi.

Zaskarżona decyzja podjęta została na podstawie ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. DZ.U z 2010 r. Nr 193, poz.1287 z póz zm.) oraz wydanego na jej podstawie Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U.Nr.38, poz.454). – dalej Rozporządzenie.

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne – zw. dalej ustawa – powierzając przepisem art. 22 ust. 1 staroście prowadzenie ewidencji gruntów i budynków oraz gleboznawczej klasyfikacji gruntów i budynków zarazem przepisem. art. 2 pkt 8 definiuje ewidencję gruntów /kataster nieruchomości) jako jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach i ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych i prawnych władających tymi gruntami, budynkami lub lokalami.

Podstawową zasadą ewidencji gruntów jest zatem zasada aktualności danych objętych ewidencją gruntów. Z tych przyczyn przepisy ustawy nakładają na osoby, o których mowa w art. 20 ust 2 pkt 1 obowiązek zgłaszania właściwemu staroście wszelkiej zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków w terminie 30 dni od dnia powstania zmian (art. 22 ust. 2 zd. I) Obowiązek ten nie dotyczy zgłaszania zmian wynikających z decyzji właściwych organów. Również z mocy art. 23 ustawy, właściwe organy, sądy, kancelarie notarialne obowiązane są przesłać staroście odpisy sporządzonych decyzji i orzeczeń oraz odpisy aktu notarialnego.

Przepis art. 20 ustawy określa rodzaje informacji jakie są przedmiotem ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt. 1 w odniesieniu do gruntów ewidencja obejmuje informacje dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty.

Powyższe informacje mają tzw. charakter przedmiotowy, a jedną z ich rodzaju są dane dotyczące granic i powierzchni gruntów.

Ustawa prawo geodezyjne i kartograficzne nie definiuje pojęcia nieruchomości w rozumieniu przepisów tej ustawy, a w szczególności rozdziału 4-tego dotyczącego ewidencji gruntów i budynków. Pojęcie nieruchomości należy zatem definiować przepisem art. 46 kodeksu cywilnego jako część powierzchni ziemskiej stanowiącą odrębny przedmiot własności jak również trwale z gruntem związane budynki lub ich części, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności.

Wydane na podstawie tej ustawy Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów wyżej powołane, definiuje w § 9 ust. 1 działkę ewidencyjną – najmniejszą powierzchniową jednostkę podziału kraju dla celów ewidencji (§ 5) – jako ciągły obszar gruntu położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Równocześnie przepisy tego rozporządzenia (§ 9 ust. 2 ), określają sytuacje, w których w ewidencji jako odrębne wykazuje się sąsiadujące działki ewidencyjne mimo, iż są przedmiotem tych samych praw i władania.

Pojęcie działki ewidencyjnej ma zatem podstawowe znaczenie dla opisu gruntu, który jest przedmiotem ewidencji gruntów.

Z powyższych regulacji wynika, że nieruchomość w rozumieniu przepisów ustawy art. 21 ust.1 pkt. 1 Prawo geodezyjne i kartograficzne, jak i w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego musi stanowić co najmniej jedna działka ewidencyjna.

W orzecznictwie Naczelnego Sadu Administracyjnego zostało wypracowane powszechnie akceptowane stanowisko, że istotą ewidencji gruntów jest odzwierciedlenie informacji wynikających ze stanu prawnego, a nie jego tworzenie (pow. np. wyrok NSA z 1998.01.21 IIISA 725/97, LEX 41837/.

Zarazem zgodnie z powołanym przepisem art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków m.in. stanowią podstawę do oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych.

Przepis powyższy powtarza regulację zawartą w art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 z późn. zm.), zgodnie z którą podstawę oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej stanowią dane z katastru nieruchomości, a zatem właśnie dane z ewidencji gruntów (art. 2 pkt 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne). W myśl przepisu art. 25 § 1 pkt 1 powołanej ustawy o księgach wieczystych i hipotece, oznaczenie nieruchomości zawarte jest w dziale I-0 księgi wieczystej. Stosownie do przepisu § 28 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów (Dz.U.Nr 102, poz. 1122 z późn.zm), dane dotyczące nieruchomości gruntowych i budynkowych wpisuje się w księdze wieczystej na podstawie wyrysu z mapy ewidencyjnej oraz wypisu z rejestru gruntów lub innego dokumentu sporządzonego na podstawie przepisów o ewidencji gruntów i budynków, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej.

Zgodnie natomiast z § 31 ust. 1. pkt 6 wpisany w łam 6 działu I-0 księgi wieczystej "obszar" nieruchomości gruntowej stanowi sumę pól powierzchni działek ewidencyjnych. Identyczną regulację zawierają § 15 i § 16 oraz § 22 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 sierpnia 2003 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie informatycznym (Dz.u.Nr 162, poz. 1575).

Powszechnie jest zarazem przyjęte w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. np. wyrok SN z 24.11.1997 r., II CKU 110/97 Prok. I Pr. 1998/28, Lex Nr 32492) jak i piśmiennictwie (por. ST. Rudnicki, komentarz do ustawy o księgach wieczystych i hipotece, Wyd. III 2000 r., str. 36 wraz z powołanym orzecznictwem), że elementy oznaczenia nieruchomości zawarte w dziale I-0 księgi wieczystej, a w tym jej powierzchnia nie są objęte domniemaniem prawdziwości wpisanego prawa (art. 3 )ani nie są chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5). Przepis art. 27 tej ustawy przewiduje tryb postępowania sądu wieczystoksięgowego w przedmiocie sprostowania oznaczania nieruchomości zawartego w dziale I-0 księgi wieczystej.

Podkreśla się też, że granica jako element oznaczenia nieruchomości nie tworzy samodzielnie stanu prawnego, lecz jedynie określa jego zasięg (Por. Dariusz Felcenloben – Kataster nieruchomości rejestrem publicznym, Wyd. Gall, 2009 r, str.351).

W świetle powyższych regulacji oczywiście zgodne z prawem jest stanowisko organów administracji geodezyjnej, że wypis z działu I – 0 księgi wiecznej nie może stanowić podstawy do wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów, co do powierzchni działek wchodzących w skład nieruchomości objętej tą księgą.

Żądanie "dopasowania" w ewidencji gruntów powierzchni działek do powierzchni nieruchomości wpisanej w dziale I – 0 księgi wieczystej, na podstawie wypisu z działu I – 0 KW, godzi w przyjętą w art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz art. 26 ustawy o księgach wieczystych i hipotece zasadę, że to dane z ewidencji gruntów w tym dane co do powierzchni działek ewidencyjnych wchodzących w obszar danej nieruchomości, stanowią element opisu tej nieruchomości, jako dane o charakterze faktycznym.

Z tych powodów zarzut skargi, oparty na mylnym przekonaniu, że wypis z działu I –0 księgi wieczystej jest urzędowym potwierdzeniem "prawa do obszaru" działek stanowiących nieruchomość i może stanowić samoistną podstawę do wprowadzenia w ewidencji gruntów zmiany co do obszaru tych działek przez przydanie im jako powierzchni "obszaru nieruchomości" wpisanego w księdze wieczystej, pozostaje w sprzeczności z obowiązującym stanem prawnym, w myśl którego to dane z ewidencji gruntów stanowią podstawę opisu nieruchomości, a w tym jej obszaru.

Nie jest uzasadniony także zarzut naruszenia przepisów art. 22 ust 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 12 rozporządzenia. Organy prawidłowo odczytały treść § 12 ust 1 w z w. z § 10 ust 1 pkt. 2 i 11 ust 1 pkt. 1 i 2 rozporządzenia, który określa jakie akty opisane w § 12 ust. 1 pkt. 1 – 6 stanowią podstawę do ujawnienia w ewidencji gruntów, budynków i lokali podmiotów, którym służy prawo do gruntów, budynków i lokali. Potwierdza to zresztą brzmienie § 12 ust. 2. Przepis ten z wyżej wskazanych względów nie może stanowić podstawy do ujawnienia na podstawie wypisu z księgi wieczystej , prawa skarżącej do określonego "obszaru" jej nieruchomości, gdyż jak wyżej wskazano powierzchnia nieruchomości nie jest objęta domniemaniem prawdziwości wpisanego prawa (art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece)

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne, ani obecnie obowiązujące Rozporządzenie z 29 marca 2001 r. nie zna instytucji "sprostowania" operatu ewidencji gruntów i budynków. Zarzut skargi, iż narusza prawo stanowisko organów, że powierzchnia działek ewidencyjnych nieruchomości skarżącej, przyjęta w ewidencji. gruntów "nie podlega "sprostowaniu", także nie jest uzasadniony. Powołany na jego poparcie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dn. 30.09.2011 I OSK 1628/10 i Lex nr.964987), w istocie przeczy właśnie stanowisku skarżącej. W myśl tezy tego wyroku "w pojęciu aktualizacji" ewidencji gruntów i budynków mieści się także usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych". Już teza wyroku wskazuje, że nawet błędne wpisy , mogą być zmienione ("sprostowane") ale w trybie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Ze stwierdzeniem tym należy się zgodzić. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie już w wyrokach np. z dnia 13.10.2010 III SA/Kr 277/09 (Lex 756924) czy z dnia 27.10.2010 III SA/Kr 203/09 (Lex 756906) zajął stanowisko, że w świetle § 45 ust. 1 Rozporządzenia, aktualizacja następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. W ramach tak rozumianej aktualizacji usuwanie błędów czy pomyłek, nie jest wyłączone pod warunkiem, że uzasadnienia to aktualny stan prawny, który ma ewidencją odzwierciedlać a nie tworzyć.

Niezależnie zatem od tego, że "obszar nieruchomości" nie jest stanem prawnym, lecz stanowi element faktycznego jej opisu w trybie aktualizacji ewidencji możliwe jest wprowadzenie zmiany danych ewidencyjnych, co do obszaru działek ale "udokumentowanej" a wiec zmiany opartej na dokumencie aktualnym i mającym moc dowodową. Wyjaśnione już zostało, iż nie jest takim dokumentem co do "obszaru nieruchomości" wypis z działu I-0 księgi wieczystej .

Skarżąca powołuje się na to, że przy wniosku (prócz odpisu z księgi wieczystej) przedłożyła szereg dokumentów potwierdzających, że powierzchnia przedmiotowych działek wynosi 0.5551 ha, czyli tyle ile wpisano w księdze wieczystej w łamie "obszar nieruchomości". W szczególności powołuje się na wypis z rejestru gruntów z dnia 28.06.1988 r., według którego na ten dzień powierzchnia działki [...] wynosiła 1.9587 ha, a nie jak przyjęto w zaskarżonej decyzji 1.9010 ha.

Wyjaśnione już zostało w orzecznictwie sądowo administracyjnym (por. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2007.04.10, sygn. IV SA/Wa 1811/06 Lex nr 337767, czy wyrok WSA w Krakowie z 2008.04.16 sygn. III SA/Kr 119/08 Lex nr 510289), że wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów może nastąpić w dwojakim trybie: albo w trybie czynności materialno-technicznej w postaci wprowadzenia do bazy danych zmian na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany, o którym organ tylko powiadamia (§ 48, § 49) albo w drodze decyzji. Tę drugą formę rozstrzygnięcia, zgodnie z przepisem § 47 ust. 3 stosuje organ wtedy, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Wówczas starosta przeprowadza postępowanie administracyjne w sprawie aktualizacji, które kończy się decyzją wprowadzenia zmiany lub odmawiającą wprowadzenia żądanej zmiany, względnie umorzeniem postępowania wszczętego z urzędu, gdy po jego przeprowadzeniu stwierdzono brak podstaw do wprowadzenia zmiany.

Zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne na żądanie starosty osoby, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt. 1 i art. 51 zgłaszające zmiany są obowiązane dołączyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków.

Z akt postępowania wynika, że dnia 3 listopada 2011 r. skarżąca na formularzu zgłosiła staroście Powiatowemu w W zmianę ewidencji gruntów ( co do powierzchni gruntów) w jednostce rejestrowej [...] z 0.4974 ha na 0.5551 ha "zgodnie z księgą wieczystą [...] i innymi dokumentami", które dołączono do zgłoszenia zmiany. Zgłoszenie zmiany nastąpiło po uprzedniej korespondencji z Burmistrzem Miasta K i Starostą Powiatowym.

Wśród przedstawionych przy zgłoszeniu zmiany dokumentów znajdują się m.in.

- operat pomiarowy rozgraniczenia nieruchomości objętych planem zagospodarowania przestrzennego decyzją nr [...] z 15.12.1987 r. przyjęty do państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego dnia 9.12.1987 za nr [...], wraz z wykazem zmian dotyczącym m.in. działki [...] z jednostki rejestrowej [...] o powierzchni 1.9587 ha, z którego wynika, że w następstwie rozgraniczenia działka uzyskała nowe oznaczenie [...] i powierzchnię 1.9010 ha.

- odpis decyzji Urzędu Miasta i Gminy w W z 15.12.1987 [...] orzekającej o zatwierdzeniu ustalonych w rozgraniczeniu granic m.in. między działką [...] skarżącej, a sąsiednimi działkami [...] i [...] innych właścicieli wraz z dowodem jej doręczenia skarżącej 31.12.87 r., a także dotyczącej rozgraniczenia m.in. działek [...], [...] i [...].

- pismo Starostwa Powiatowego z 29.07.2011 do Sądu Rejonowego o zwrot operatu pomiarowego rozgraniczenia wraz z aktami rozgraniczenia, przekazanymi przy piśmie z 15.04.1988 r. w związku z postępowaniem sądowym w przedmiocie rozgraniczenia działek [...], [...] i [...].

- decyzja z dnia [...] 1988 Urzędu Miasta i Gminy W nr [...] zatwierdzającą podział geodezyjny nieruchomości w K i w tym działki [...] własność skarżącej na działki [...] do [...] (każda z tych działek ma podaną powierzchnię w tym działki [...] i [...] oraz działek [...] i [...],

- odpis aktu notarialnego P.B.N. w W z 1.07.1988 Nr Rep. [...] z którego wynika, że przedmiotem sprzedaży były działki gruntowe powstałe z podziału działki [...].

W świetle powyższych dokumentów uzasadnione jest stanowisko organów, że nie mógł stanowić podstawy udokumentowania, w rozumieniu § 45 ust. 1 Rozporządzenia, żądanej zmiany w 2011 roku, przedstawiony przez skarżącą przy odwołaniu od decyzji organu I instancji dokument w postaci kserokopii "wypisu z rejestru gruntów" datowany na dzień 28 czerwca 1988 r.. Dokument ten został opatrzony podpisem Kierownika Pracowni Okręgowego Przedsiębiorstwa Geodezyjno-Kartograficznego, zawiera adnotację, że sporządzono go według stanu z roku 1988 i wykazuje działki [...], [...] i [...] wraz z ich powierzchniami i pozycją łączną 2.2362 ha jako objęte jednostką rejestrową [...].

W dacie sporządzenia tego dokumentu wszystkie te działki były już podzielone, decyzją z dnia [...]1988 r. ostateczną od 29.02.1988 (k. 35 akt) a w sporządzonym kilka dni później akcie notarialnym operowano też numeracją wynikającą z decyzji o podziale.

Nie może więc budzić wątpliwości, że już w dacie jego wystawienia dokument nie uwzględniał stanu prawnego wynikającego z decyzji rozgraniczeniowej i decyzji o podziale działek.

Nadto dokument ten pochodził od tzw. jednostki wykonawstwa geodezyjnego, a nie od organu prowadzącego ewidencję gruntów. Zgodnie z obowiązującym jeszcze wówczas dekretem z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 9, poz. 32 ze zm.) ewidencję gruntów i budynków, z uwzględnieniem zmian wynikających z ustawy z 18.05.1975 r. o dwustopniowym administracyjnym podziale państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych (Dz. U. Nr 19, poz. 91 z poźn. zm.) a także z ustawy z dnia 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 41, poz. 185 ze zm.), prowadziły tzw. terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego (art. 125).

Decyzja z dnia [...] 1988 r. zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości identyfikuje dokument geodezyjny zawierający podlegający zatwierdzeniu projekt podziału poszczególnych działek, a suma powierzchni działek powstałych z podziału działki [...], odpowiada powierzchni 1.9010 ha, a więc tej jaką odzwierciedlał przyjęty do zasobu wykaz zmian gruntowych z 1987 r. wykonany po rozgraniczeniu m.in. działki [...] i nadaniu jej nowego oznaczenia [...].

Ze sporządzonego po zawarciu umowy sprzedaży nieruchomości z dnia 1.07.1988 r. zawiadomienia Państwowego Biura Notarialnego z dnia 31.07.1988 r. wynika, że dokonano go na podstawie umowy sprzedaży oraz na podstawie operatu pomiarowego projektu podziału – złożonych w aktach księgi wieczystej.

Z kolei suma powierzchni ewidencyjnej działek [...], [...] wywodzących się z działki [...], działki [...] powstałej z podziału działki [...], a także działek [...], [...] i [...] powstałych z działki [...], które nie były przedmiotem umowy sprzedaży z 1 lipca 1988 i które nadal objęte są księgą wieczystą założoną dla nieruchomości skarżącej, wynosi 0.4974 ha.

W świetle powyższego nie narusza zasad oceny zabranego materiału dowodowego stanowisko organów administracji geodezyjnej, że objęta ewidencją powierzchnia działek należących do skarżącej i wykazanych w jednostce rejestrowej [...] znajduje oparcie w dokumentach stanowiących podstawę do jej przyjęcia oraz, że różnica pomiędzy sumą powierzchni ewidencyjnej działek skarżącej, a obszarem nieruchomości składającej się z tych działek przyjętym w księdze wieczystej wynosi 0.0577 ha, czyli dokładnie odpowiada różnicy powierzchni o jaką zmniejszyła się działka [...], po jej rozgraniczeniu decyzją z 1987 r., kiedy to otrzymała nowe oznaczenie [...].

Nie narusza zatem zasad oceny zebranego materiału dowodowego wynikający z tych ustaleń dalszy wniosek organów, że dokonując zmian w opisie nieruchomości, o których b. PBN zawiadomiło pismem z 31 lipca 1988 r. a w szczególności, co do zmiany oznaczenia działki [...] na działkę [...], następnie podzielonej, nie uwzględniono zmiany powierzchni dzielonej działki [...].

Z tych względów prawidłowe jest stanowisko zaskarżonej decyzji, że podstawę ewentualnego wprowadzenia w ewidencji gruntów zmiany co do powierzchni ewidencyjnej działek należących do skarżącej, może stanowić, stosownie do przepisu § 46 ust. 2 pkt. 2 opracowanie geodezyjno-kartograficzne przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zwierające wymagany ust. 3 wykaz zmian gruntowych, z którego wynikać będzie, że rzeczywiste pole powierzchni tych działek ewidencyjnych jest większe niż przyjęte w obowiązującej ewidencji gruntów.

Mając powyższe na uwadze w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2012 r. poz. 270) skargę oddalono.