Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1521/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-09-01 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika
Powołane przepisy: article: art. 3, art. 247
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: par. 63 ust. 1, par. 70 ust. 1 pkt 7, par. 71
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: art. 2 ust. 1 pkt 7 i ust. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 31 poz 266
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 1 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. P. na Prezydenta W. w związku z odmową wykonania obmiaru lokalu mieszkalnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

J. P. w piśmie z dnia 16 czerwca 2014 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na Prezydenta W. w związku z odmową wykonania obmiaru lokalu mieszkalnego, do którego – wedle oświadczenia - przysługuje jej spółdzielcze prawo własnościowe, w celu dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków. Skarżąca wniosła o sądowe nakazanie wykonania czynności obmiaru. W uzasadnieniu skargi wskazała, że pierwotnie wystąpiła o wykonanie prawidłowych obmiarów do [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Następnie, w związku z pismem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] kwietnia 2014 r. dwukrotnie wezwała do wykonania obmiaru Prezydenta W. Prezydent W. uznał natomiast, że nie jest podmiotem w tej sprawie. Skarżąca, wnosząc o sądowe nakazanie wykonania obmiaru, powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 2431/12.

Złożonym na urzędowym formularzu wnioskiem z dnia 18 czerwca 2014 r. skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Ponieważ przedmiotowy wniosek został złożony bezpośrednio do Sądu razem z opisaną skargą J. P. z dnia 16 czerwca 2014 r., która została przekazana organowi administracji celem udzielania odpowiedzi na skargę i przekazania akt sprawy, pierwotnie zarejestrowano go pod sygn. IV SO/Wa 25/14. Po zarejestrowaniu sprawy ze skargi J. P. pod sygn. akt IV SA/Wa 1521/14 wniosek dołączono do akt tej sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jajko ppsa, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2).

Jednakże stosownie do treści art. 247 ppsa prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi.

O oczywistej bezzasadności skargi można mówić wówczas, gdy bez konieczności dokonywania głębszej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, jest zupełnie oczywiste, iż skarga nie może zostać uwzględniona. Przy czym stwierdzenie przez sąd oczywistej bezzasadności skargi powoduje, że skarga taka podlegać będzie oddaleniu bądź odrzuceniu. Wskazany przepis nie różnicuje przyczyn bezzasadności skargi, należy zatem stwierdzić, że prawo pomocy nie przysługuje zarówno w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych jak i z przyczyn uregulowanych w przepisach materialnoprawnych (por. J.P. Tarno. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 2, s.509.).

W niniejszej sprawie zachodzi sytuacja oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych.

Zgodnie z art. 3 ppsa sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w punktach 1-4a, a także orzekanie w innych sprawach, jeżeli przewidują to przepisy szczególne.

Nie ulega wątpliwości, że obmiar lokalu, którego dokonania skarżąca oczekuje od Prezydenta W. nie jest ani decyzją administracyjną, ani postanowieniem, ani też innym aktem z zakresu administracji publicznej. Obmiar jest niewątpliwie czynnością. Dla ustalenia, czy odmowa dokonania tej czynności przez organ administracji może być przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej konieczne jest zatem ustalenie, czy obmiar lokalu jest czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa.

W orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie utrwalone jest stanowisko, że akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa:

1) mają charakter władczy, chociaż nie mają charakteru decyzji administracyjnej lub postanowienia, te bowiem są zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 ppsa;

2) są podejmowane w sprawach indywidualnych, ponieważ akty o charakterze ogólnym zostały wymienione w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ppsa;

3) muszą mieć charakter publicznoprawny, ponieważ tylko w tym zakresie działalność administracji została poddana sądowej kontroli;

4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa (zob. J. P. Tarno. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2008 r. s. 31-32, postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2007 r. sygn. akt II GSK 265/07. http://orzeczenia.nsa.gov.pl i z dnia 17 października 2006 r. sygn. akt I OSK 1420/06. Niepublikowane, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2007 r. sygn. akt II GSK 238/07. http://orzeczenia.nsa.gov.pl i z dnia 16 października 2007 r. sygn. akt II OSK 1364/07. Lexpolonica nr 1781474).

Władcze działanie to działanie jednostronne, wiążące dla adresata i gwarantowane możliwością stosowania środków przymusu państwowego. Te trzy elementy nie zawsze muszą wystąpić łącznie. Wystarczający jest element jednostronności działania, od którego uzależnione jest korzystanie z uprawnienia (B. Adamiak. Z problematyki właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 4 ppsa). Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego. Warszawa 2006 r. nr 2 (5), s. 15). Przymiot indywidualności aktów i czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa oznacza natomiast, że podobnie jak decyzje administracyjne i postanowienia, kierowane są one do określonych podmiotów. Z kolei kryterium związku z uprawnieniami lub obowiązkami wynikającymi z przepisu prawa sprowadza się do tego, że między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji publicznej a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność musi istnieć zależność o ścisłym i bezpośrednim charakterze (zob. J. P. Tarno. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2008 r. s. 33).

Skarżąca domaga się dokonania przez Prezydenta W. obmiaru lokalu w celu wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków.

Zgodnie z § 70 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. z 2001 r. Nr 38, poz. 454 ze zm. – dalej rozporządzenie) daną ewidencyjną dotyczącą lokalu jest między innymi pole powierzchni użytkowej lokalu. Stosownie natomiast do treści § 63 ust. 3 rozporządzenia pole powierzchni użytkowej lokalu oraz pomieszczeń przynależnych do lokalu ustala się zgodnie z zasadami określonymi w art. 2 ust. 1 pkt 7 oraz ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266, z późn. zm.) i wyraża się w metrach kwadratowych z precyzją zapisu do dwóch miejsc po przecinku.

W świetle zaś art. 2 ust. 1 pkt 7 wskazanej w powołanym przepisie ustawy (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 150) przez powierzchnię użytkową lokalu należy rozumieć powierzchnię wszystkich pomieszczeń znajdujących się w lokalu, a w szczególności pokoi, kuchni, spiżarni, przedpokoi, alków, holi, korytarzy, łazienek oraz innych pomieszczeń służących mieszkalnym i gospodarczym potrzebom lokatora, bez względu na ich przeznaczenie i sposób używania; za powierzchnię użytkową lokalu nie uważa się powierzchni balkonów, tarasów i loggii, antresoli, szaf i schowków w ścianach, pralni, suszarni, wózkowni, strychów, piwnic i komórek przeznaczonych do przechowywania opału.

Jak z kolei stanowi art. 2 ust. 2 tej samej ustawy obmiaru powierzchni użytkowej lokalu, o której mowa w ust. 1 pkt 7, dokonuje się w świetle wyprawionych ścian. Powierzchnię pomieszczeń lub ich części o wysokości w świetle równej lub większej od 2,20 m należy zaliczać do obliczeń w 100%, o wysokości równej lub większej od 1,40 m, lecz mniejszej od 2,20 m - w 50%, o wysokości mniejszej od 1,40 m pomija się całkowicie. Pozostałe zasady obliczania powierzchni należy przyjmować zgodnie z Polską Normą odpowiednią do określania i obliczania wskaźników powierzchniowych i kubaturowych w budownictwie.

Przywołane regulacje wskazują, że obmiar powierzchni użytkowej lokalu jest czynnością stricte techniczną, mającą na celu określenie pola powierzchni, która ujawniana jest – jako jedna z danych ewidencyjnych dotyczących lokalu - w ewidencji gruntów i budynków.

Co więcej, w świetle § 71 rozporządzenia dane ewidencyjne dotyczące lokali – z wyjątkami wskazanymi w tym przepisie – ujawnia się w ewidencji na wniosek właściwych podmiotów ewidencyjnych lub osób, jednostek organizacyjnych i organów, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 1, na podstawie doręczonych przez nich dokumentów, opracowanych zgodnie z zasadami określonymi w art. 2 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 oraz z 2004 r. Nr 141, poz. 1492), oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 2 ust. 3 tej ustawy.

Z powyższego wynika, że obmiar lokalu nie jest czynnością wykonywaną przez organ prowadzący ewidencję (w przedmiotowej sprawie Prezydenta W.). Organ ten zobowiązany jest wyłącznie do ujawnienia w ewidencji danych przedstawionych przez właściwe podmioty ewidencyjne lub osoby, jednostki organizacyjne i organy, na podstawie doręczonych przez nie dokumentów.

Obmiar powierzchni użytkowej lokalu jest więc czynnością techniczną, na podstawie której ustalane jest pole powierzchni lokalu, przedstawiane następnie organowi prowadzącemu ewidencję gruntów i budynków poprzez doręczenie odpowiednich dokumentów, stanowiących podstawę do ujawnienia tej (a także innych) danej w ewidencji.

Powyższe prowadzi do wniosku, że czynność obmiaru powierzchni lokalu nie ma charakteru władczego, a ponadto jedynie pośrednio wiąże się ona z uprawnieniami lub obowiązkami wynikającymi z przepisów prawa. W przepisach powszechnie obowiązującego prawa brak jest podstawy, aby przyjąć, że właściciel lokalu mieszkalnego, czy osoba dysponująca do niego spółdzielczym prawem własnościowym, może oczekiwać od organu prowadzącego ewidencję, aby ten dokonał obmiaru powierzchni jej lokalu.

Mając na uwadze, że skarżąca powołała się w skardze na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 2431/12, należy wskazać, że Sąd oceniał we skazanej sprawie prawidłowość postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie aktualizacji operatu ewidencyjnego, polegającej na dokonaniu zmiany w kartotece lokalowej powierzchni użytkowej lokalu. Sąd odniósł się w uzasadnieniu wskazanego wyroku m.in. to kwestii kręgu podmiotów uprawnionych do zainicjowania postępowania w tym zakresie. Jakkolwiek więc sprawa będąca przedmiotem rozpoznania Sądu łączyła się z przedmiotową sprawną (kwestia ustalenia powierzchni użytkowej lokalu), to jednak odmienny był w niej przedmiot zaskarżania (postanowienie od odmowie wszczęcia postępowania w sprawie aktualizacji operatu ewidencyjnego). Dlatego też skarżąca nietrafnie, powołując się na wyrok z dnia 24 stycznia 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 2431/12, oczekuje aby Sąd zobowiązał Prezydenta W. do dokonania obmiaru powierzchni należącego do niej lokalu. Z przedstawionych wyżej względów brak jest podstaw do wydania orzeczenia w tym przedmiocie.

W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga J. P. podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa. Jako oczywiście bezzasadna skutkuje ona oddaleniem wniosku o przyznanie prawa pomocy.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 247 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w postanowieniu.