Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 779/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 , 10 , 28 , 77 80 107
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 85 , 88 , 89
journal: Dz.U. 2009 nr 151 poz 1220
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka – Duda (spr.) Sędziowie : WSA Wojciech Jakimowicz WSA Mariusz Kotulski Protokolant : Ewelina Knapczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2012 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej w T. E.B. delegowanej do Prokuratury Okręgowej w T. sprawy ze skargi J.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 29 marca 2012 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew skargę oddala.


UZASADNIENIE

Burmistrz B. decyzją znak [...] , wydaną dnia

[...] lutego 2012 r. na podstawie art. 88 ust. 1 pkt. 2, art. 85 ust. 1, 2 pkt.2 i art. 89 ust. 1, ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody ( tekst jednol. Dz. U. z 2009r, Nr 151, poz. 1220 z późn. zm.), w związku z obwieszczeniem Ministra Środowiska z dnia 15 października 2010 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz stawek kar za zniszczenie zieleni na rok 2011 (Mon. Pol. Nr 76, poz. 954), rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew i krzewów (Dz. U. Nr 219, poz. 2229), jak również art. 104 k.p.a., wymierzył J.N. administracyjną karę pieniężną w wysokości 26.246,37 zł.

za usunięcie bez wymaganego zezwolenia dwóch drzew gatunku żywotnik zachodni z terenu działki nr 1 położonej w miejscowości J. przy ul. [...] .

Orzekając w ten sposób podał, że niniejsze postępowanie wszczęto z urzędu w związku z pismem J.H. , który zwrócił się do Urzędu Miejskiego w B. o interwencję i dokonanie kontroli legalności usunięcia drzew przez J.N. z terenu powyższej działki, załączając materiał dowodowy w postaci zdjęć drzew oraz płyty CD.

W dniu 10 stycznia 2012 r. dokonano oględzin w terenie, gdzie ustalono, że po północnej stronie działki siedliskowej o nr 1 znajdują się dwa pnie po usuniętych drzewach - żywotnikach zachodnich. Drzewo żywotnika zachodniego rozwidlało się u podstawy pnia na kilka odrębnych pni, z których po usunięciu dwóch drzew, pozostały jeszcze trzy. Właściciel nieruchomości J.N. oświadczył, że w miesiącach wiosennych 2011 r., usunął dwa pnie drzewa, gdyż zacieniały rosnące w pobliżu drzewa owocowe, a pozyskane z wycinki gałązki wykorzystał do rozsady. Ponadto nie wiedział, że na wykonanie "przycinki"- gdyż tak traktował wycięcie dwóch żywotników, jest wymagane zezwolenie na ich usunięcie. Ustalono również, że drzewa które zostały usunięte były w wieku powyżej 10 lat. W miejsca gdzie znajdowały się drzewa dokonano pomiaru pozostałych po usunięciu drzew pni, przyjmując najmniejszy promień pnia. W trakcie dokonywania pomiarów właściciel nieruchomości oświadczył, że w budynku gospodarczym składowane są pnie po usuniętych drzewach. Okazał kłody żywotników, których obwody na wysokości 130 cm, wynosiły kolejno: 27 cm i 43 cm - pomiarów dokonano w obecności właściciela nieruchomości.

Ponadto na podstawie rejestru zabytków z terenu miasta i gminy B. ustalono, że nieruchomość o nr 1 nie jest wpisana do rejestru zabytków, oraz że nie znajduje się na obszarze, w którym wymagane jest uzyskanie zezwolenia na usuniecie drzew lub krzewów owocowych.

Pismem z dnia 12 stycznia 2012r. powiadomiono stronę o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym .

W dniu 19 stycznia 2012r. J.N. zapoznał się ze zgromadzonym materiałem .

W oparciu o powyższe ustalono, że na usuniecie dwóch drzew żywotnika zachodniego z terenu nieruchomości o nr ew. 1 , położonej

w miejscowości J. , właściciel był obowiązany uzyskać zezwolenie zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, który stanowi, że: usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości. Ustalono również, że nie zachodziły wyjątki określone w art. 83 ust. 6 ustawy, które zwalniają z obowiązku uzyskania zezwolenia na usuniecie drzew lub krzewów. Wobec powyższego zgodnie z art. 88 ust. l ustawy, który zobowiązuje wójta, burmistrza albo prezydenta miasta do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, naliczono J.N. administracyjną karę pieniężną w wysokości 26.246,37 zł. za usuniecie bez wymaganego zezwolenia dwóch drzew żywotnika zachodniego z terenu działki o nr 1 o pow. 0,18 ha, której jest właścicielem.

Przy ustaleniu wysokości kary pieniężnej uwzględniono art. 89 ust. 1 i 2, gdyż było możliwe ustalenie obwodu usuniętych bez zezwolenia drzew, oraz na danych zawartych w protokole oględzin z dnia 10 stycznia 2012 r. Ponadto, zgodnie z art. 85 ust. 1 i 4 pkt. 1 i 2 ustawy, opłatę za usunięcie drzew ustalono się na podstawie stawki zależnej od obwodu pnia oraz rodzaju i gatunku drzewa ,

z uwzględnieniem współczynników różnicujących stawki w zależności od obwodu pnia.

Bezspornym jest, że usunięcie drzewa lub krzewu wymaga zezwolenia właściwego organu, a w myśl art. 84 ustawy, za usunięcie drzewa lub krzewu ponosi się opłaty, natomiast organem właściwym do naliczenia i pobrania opłat jest wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Ustawa precyzuje również sposób naliczenia opłat, a także ustala odpowiedzialność prawną za działania bezprawne (art. 88), oraz sposób postępowania (art. 89) w określonych sytuacjach, nie dając organowi możliwości interpretacji w zakresie wyboru sposobu naliczenia należnej kary. W świetle przepisów ustawy o ochronie przyrody, burmistrz decyzją, wymierza administracyjną karę pieniężną za zniszczenie drzew lub krzewów, a wysokość kary nie jest uznaniowa ale jest ściśle uzależniona od gatunku drzewa oraz obwodu pnia. Stosownie do art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody, wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za: usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia. W myśl art. 88 ust. 2 tej ustawy, uiszczenie kary następuje w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca wysokość kary stała się ostateczna. Natomiast zgodnie z art. 89 ust. 1 tej ustawy , administracyjną karę pieniężną za zniszczenie drzew lub krzewów ustala się w wysokości trzykrotnej opłaty za usuniecie drzew lub krzewów ustalonej na podstawie stawek, o których mowa w art. 85 ust. 4-6.

Dokonując zatem wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej przyjęto obwód kłód drzew, które wynosiły kolejno: 27 cm i 43 cm, przy zastosowaniu współczynników określonych przy obwodzie wyrażonym w cm od 26 - 50 cm. Następnie , zgodnie z art. 85 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy, wyliczono opłatę: 27 cm x 82,77 (stawka opłaty) x 1,51 (współczynnik różnicujący) x 3 ( trzykrotność opłaty) i ustalono, że wysokość kary wynosi 10.123,60 zł. Przy obwodzie pnia 43 cm wysokość kary wynosi 16.122,77 zł. Ogółem naliczona administracyjna kara pieniężna za usuniecie dwóch drzew żywotnika zachodniego została określona na kwotę 26.246,37 zł. Przyjęta stawka opłaty w wys. 82,77 oraz współczynnik różnicujący stawki w zależności od obwodu pnia drzewa w wysokości 1,51 wynikają z obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 15 października 2010 r. w sprawie opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za zniszczenie zieleni na rok 2011, gdyż usunięcie drzew miało miejsce w 2011r.

J.N. wniósł w terminie odwołanie od decyzji Burmistrza B. z dnia [...]lutego 2012 r., znak[...] , w którym zakwestionował prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.

Skarżący zarzucał, że na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Środowiska (Dz. U. Nr 216, poz. 1606) oraz z wyliczeniem stawek kar za usunięcie poszczególnych rodzajów drzew i obwieszczeniem Ministra Środowiska w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz stawek kar za zniszczenie zieleni na rok 2012 przewiduje maksymalne stawki dla poszczególnych gatunków drzew wg tabeli z załącznika 2, które w przypadku żywotnika zachodniego wynoszą odpowiednio 84,67 zł na rok 2012 za centymetr obwodu sumowany

w przypadku kilku odgałęzień. W zaistniałym przypadku jest to odpowiednio 27 i 43 cm, co w sumie daje 70 cm łącznego obwodu. Na podstawie aktualnej tabeli kara powinna więc wynosić : 70cm x 84,67zł = 5926,67 zł. Zakwestionował użycie innych stawek oraz elementów takich jak współczynnik różnicujący "x 1,51" , zzy mnożnik ,,x3".

Skarżący zarzucał nadto, że nie zostały uwzględnione żadne okoliczności łagodzące takie jak wykonanie wcześniejszej rozsady wykonanej z ukorzenionych gałązek tejże rośliny w ilości kilkunastu sztuk ,co powoduje definitywne zwiększenie zarówno ilości jak i łącznej powierzchni zielonej tego gatunku rośliny na posiadanej przez niego działce.

Wskazywał, że nie zaprzecza i nie wypiera się popełnionego czynu, jednakże wysokość kary jest zbyt wielka jak na jego możliwości finansowe oraz nieadekwatna do czynu.

Po rozpoznaniu powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia [...] marca 2012r., znak[...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 88 ust. 1 pkt 2, art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r.o ochronie przyrody ( tekst jdenol. Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220) oraz art. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 z póz. zm.) i § 1 pkt 6 lit. c rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych ( tekst. jednol. Dz. U. z 2003r. Nr 198, poz. 1925) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, zaś następnie wskazało na następujące okoliczności.

Zgodnie z art. 88 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie przyrody wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną : za zniszczenie terenów zieleni albo drzew lub krzewów spowodowane niewłaściwym wykonywaniem robót ziemnych lub wykorzystaniem sprzętu mechanicznego albo urządzeń technicznych oraz zastosowaniem środków chemicznych w sposób szkodliwy dla roślinności; usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia; zniszczenie drzew, krzewów lub terenów zieleni spowodowane niewłaściwym wykonaniem zabiegów pielęgnacyjnych. Uiszczenie kary następuje w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca wysokość kary stała się ostateczna. W myśl art. 89 ust.1 tej ustawy, administracyjną karę pieniężną o której mowa w art. 88 ust. 1, ustala się w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów ustalonej na podstawie stawek, o których mowa w art. 85 ust. 4-6.

Przepis art. 85 ust 4 ustawy stanowi, że minister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia : stawki dla poszczególnych rodzajów

i gatunków drzew i współczynniki różnicujące stawki w zależności od obwodu pnia - kierując się zróżnicowanymi kosztami produkcji poszczególnych rodzajów i gatunków drzew oraz wielkościami przyrostu obwodu pni drzew. Na podstawie powyższej delegacji ustawowej, rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. Nr 228, poz. 2306) ustalone zostały stawki opłat dla poszczególnych rodzajów

i gatunków drzew oraz współczynniki różnicujące.

Stosownie do art. 85 ust 7 ustawy, stawki opłat podlegają z dniem 1 stycznia każdego roku waloryzacji.

Zgodnie z jednolitą linią orzecznictwa sądów administracyjnych, wyliczenie kary

następuje w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie ich wycięcia. Przy obliczaniu wysokości kary uwzględnia się zatem stawki opłat obowiązujące w dniu wycięcia.

W niniejszej sprawie z uwagi na ustalony termin wycięcia drzew - tj. wiosnę 2011 r. - zastosowanie znajdą stawki opłat z roku 2011. l tak, w załączniku nr 2 do obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 15 października 2010 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz stawek kar za zniszczenie zieleni na rok 2011 (M. P. z 2010 Nr 76, poz. 954) ustalona została stawka opłaty za drzewo z gatunku żywotnik (wszystkie gatunki) w kwocie 82,77 zł. za 1 cm obwodu pnia drzewa mierzonego na wysokości 130 cm. Jednocześnie rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. ustaliło współczynniki różnicujące stawkę opłaty w zależności od obwodu pnia drzewa mierzonego na wysokości 1,30 m. Przy obwodzie żywotnika w granicach 26-50 cm współczynnik ten wynosi 1,51.

Jak wynika z ustaleń dokonanych przez organ pierwszej instancji, J.N. jest właścicielem działki nr 1 w miejscowości J. W toku postępowania przyznał on, że dokonał wycięcia dwóch żywotników na terenie swojej działki w celu zmniejszenia zacienienia drzew owocowych. Dokonane oględziny wykazały, że usunięte żywotniki miały obwód na wysokości 1,30 m - 43 cm i 27 cm. Okoliczności te nie budzą wątpliwości i znajdują poparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, zaś postępowanie przed organem pierwszej instancji przeprowadzone zostało prawidłowo, zgodnie z zasadami określonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego.

W myśl zatem powołanych uprzednio przepisów należało ustalić karę za wycięcie dwóch żywotników - stanowiącą trzykrotność wysokości opłaty tj. iloczynu obwodu każdego z drzew zmierzonego na wysokości 130 cm, stawki opłaty

i współczynnika różnicującego. Obliczenia przedstawiają się w następujący sposób:

1) 27 cm x (82,77 zł x 1,51) = 3374,53 zł (wysokość opłaty) x 3 = 10 123,60 zł (wysokość kary),

2) 43 cm x (82,77 zł x 1,51) = 5374,25 zł (wysokość opłaty) x 3 = 16 122,77 zł (wysokość kary),

Kara za usunięcie bez zezwolenia dwóch żywotników o obwodach na wysokości 130 cm - 27 cm i 43 cm wynosi zatem 26 246,37 zł. i ustalona została w decyzji organu pierwszej instancji prawidłowo.

Obowiązujące przepisy zostały w zaskarżonej decyzji zastosowane prawidłowo.

W sprawie wymierzenia kary za usuniecie drzew bez zezwolenia zastosowanie znajdują przepisy ustawy o ochronie przyrody, w szczególności art. 89, który w ust. 1, który nakazuje ustalenie kary w wysokości trzykrotnej wysokości opłaty ustalonej na podstawie stawek, o których mowa w art. 85 ust 4-6 ustawy. Organ w pierwszej kolejności ma więc obowiązek ustalenia wysokości opłaty, a wysokość kary stanowi trzykrotność tej opłaty. Wysokości opłaty nie ustala się na podstawie samego obwieszczenia Ministra Środowiska w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz stawek kar za zniszczenie zieleni. Obwieszczenie to wydawane jest bowiem wyłącznie w celu waloryzacji stawki opłat na podstawie art. 85 ust 8 ustawy o ochronie przyrody, zgodnie z którym Minister właściwy do spraw środowiska, w terminie do dnia 31 października każdego roku, ogłasza, w drodze obwieszczenia w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", wysokość stawek, o których mowa w ust. 7 i art. 89 ust. 8. Przepis zaś ust. 7 stanowi, że stawki, o których mowa w ust. 2, ust. 4 pkt 1 i ust. 5, podlegają z dniem 1 stycznia każdego roku waloryzacji o prognozowany średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, przyjęty w ustawie budżetowej.

W celu ustalenia wysokości opłaty i wynikającej z niej kary stosuje się więc przepisy ustawy o ochronie przyrody, w szczególności przepis art. 89 oraz przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. Nr 228, poz. 2306), które określa zarówno stawki opłat - corocznie waloryzowane oraz współczynniki różnicujące stawki w zależności od obwodu pnia drzewa mierzonego na wysokości 130 cm.

Odnośnie wskazywanych w odwołaniu okoliczności łagodzących ,polegających na tym, że skarżący dokonał rozsady z ukorzenionych gałązek wyciętych drzew, fakty takie nie zwalniają sprawcy deliktu administracyjnego z obowiązku uiszczenia kary. Przepis art. 88 ust. 1 ustawy nie daje bowiem organowi administracji możliwości działania w ramach uznania administracyjnego, które pozwalałoby na wybór sposobu rozstrzygnięcia. Poprzez stwierdzenie że organ "wymierza administracyjną karę pieniężną" ustawodawca nałożył, na organ obowiązek konkretnego działania, polegającego na wymierzeniu kary w sytuacji stwierdzenia m.in. usunięcia drzew bez wymaganego zezwolenia. Zauważyć przy tym należy, że sposób ustalenia wysokości kary został w przytoczonych przepisach szczegółowo opisany. Organ nie ma więc podstaw prawnych do podjęcia rozważań, czy wysokość ustalonej kary jest adekwatna do czynu polegającego na usunięciu drzew i czy istnieje możliwość jej zmniejszenia.

W tym stanie rzeczy należało orzec jak w rozstrzygnięciu.

Wnosząc w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] marca 2012r., znak [...], J.N. zarzucał, że narusza ona przepisy prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie - art. 88 ust. 1 pkt. 2 ustawy o ochronie przyrody, a także przepisy postępowania, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art 77 § 1k.p.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuwzględnienie interesu skarżącego oraz nie ustalenia w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, na których powinno oparte być rozstrzygnięcie. W oparciu o te zarzuty skarżący domagał się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, ewentualnie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podkreślał, że swoim działaniem nie zmierzał do usunięcia żywotnika z nieruchomości w rozumieniu przepisu art. 88 ust. 1 pkt. 2 ustawy o ochronie przyrody. Zgodnie z posiadaną przez niego wiedzą ogrodniczą musiał usunąć dwa odgałęzienia, które były chore i porażone w trybie pilnym. Zagrażały one rosnącym obok drzewom owocowym (możliwość przeniesienia się choroby na nie) jak i zanieczyszczały znajdującą się obok studnię z wodą pitną. Również możliwość zastosowania oprysków chemicznych na te gałęzie ze względu na bliskie położenie studni oraz sąsiedztwo drzew owocowych nie wchodziła

w rachubę. Skarżący nie wiedział, że musi uzyskać zezwolenie na cięcie techniczne, które de facto spowodowało polepszenie kondycji żywotnika i jego dalszy rozrost. Pień główny żywotnika nie został uszkodzony.

Zgodnie art. 86 ust. 1 pkt 9 ustawy o ochronie przyrody, organ nie pobiera opłat za usunięcie drzew, które obumarły lub nie rokują szansy na przeżycie z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości. Skoro takie właśnie odgałęzienia zostały usunięte, to brak było podstaw do nałożenia kary tylko dlatego, że skarżący nie dysponował stosownym zezwoleniem.

Nie ulega wątpliwości, że usunięcie chorych i porażonych odgałęzień spowodowało znikomy uszczerbek dla walorów przyrodniczych. Do rozstrzygania indywidualnej sprawy zastosowano literalną i formalną wykładnię, a w świetle wykładni celowościowej przepisów ustawy o ochronie przyrody nakładanie kary pieniężnej za usunięcie takiego odgałęzienia uznać należy za całkowicie bezzasadne. Na pewno przyroda nie ucierpiała a i cel ustawy o ochronie przyrody został zachowany.

Uiszczenie kary w wysokości określonej decyzji stanowi dla skarżącego rodziny znaczne obciążenie finansowe.

W toku postępowania przed organem pierwszej instancji czynności były przeprowadzane tendencyjnie i niedbale. Nie zostało wyjaśnione oraz nie wskazano podstawy prawnej kwalifikacji dokonanej przez urzędników w stosunku do jednego drzewa z gatunku żywotnika zachodniego, zwanego potocznie tują. Ponadto, z posiadanych przez skarżącego informacji wynika, że świadek bezpośredni "wycinki" J.H. , który zgłosił zdarzenie do Urzędu Miejskiego, nie został przesłuchany.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednol. Dz. U. z 2012r., poz. 270 - oznaczana dalej jako p.p.s.a. ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego

i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem

w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia aktu administracyjnego, stwierdzeniem jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W razie nie stwierdzenia takich wad sąd skargę oddala, co wynika z art. 151 p.p.s.a.

Mając na uwadze treść powołanych na wstępie orzeczeń, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania skargę należy uznać za bezzasadną.

W sprawie niniejszej administracji publicznej przeprowadziły postępowanie wyjaśniające odpowiadające wymogom wynikającym z zasad ogólnych oraz pozostałych przepisów proceduralnych. Ustalony na podstawie tak zgromadzonego materiału dowodowego stan faktyczny należy uznać za prawidłowy, zaś wydane rozstrzygnięcie odpowiadającą przepisom prawa materialnego.

Na wstępie trzeba wskazać, że zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (tekst jednol. Dz. U. z 2009r. Nr 151, poz. 1220 ze zm.), wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia.

W myśl art. 85 ust. 1 ustawy, opłatę za usunięcie drzew ustala się na podstawie stawki zależnej od obwodu pnia oraz rodzaju i gatunku drzewa.

Zgodnie z art. 85 ust. 3, jeżeli drzewo rozwidla się na wysokości poniżej 130 cm, każdy pień traktuje się jako odrębne drzewo.

Ustawodawca wskazał także w art. 85 ust. 4, że minister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia stawki dla poszczególnych rodzajów

i gatunków drzew oraz współczynniki różnicujące stawki w zależności od obwodu pnia.

Stosownie do art. 89 ust. 1 ustawy, administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1, ustala się w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów ustalonej na podstawie stawek, o których mowa w art. 85 ust. 4-6.

Zgodnie zaś z art. 7 k.p.a - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie z urzędu jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. W myśl art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy,

a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a. , rozumianej jako ocenę tego materiału na podstawie całokształtu zgromadzonych dowodów, następująca zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego.

Ponadto, zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto

z uwagi na interes prawny bądź obowiązek żąda czynności organu. Organy administracji publicznej mają zatem obowiązek zawiadomić strony o wszczęciu postępowania (art. 61 § 1 i 4 k.p.a.) , zapewnić możliwość czynnego udziału

w sprawie (art. 10 § 1 k.p.a.) oraz następnie doręczyć wydane decyzje (art. 109 §1 k.p.a.).

Kontrolowane postępowanie administracyjne zostało wszczęte z urzędu wskutek informacji J.H. o nielegalnej wycince drzew iglastych z dnia 21 listopada 2011r. , Do pisma wyżej wymienionego dołączono zdjęcia na płycie CD.

Burmistrz B. zawiadomił skarżącego pismem z dnia 27 grudnia 2011r. o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz przeprowadzeniu dowodu z oględzin (k. [...] akt administracyjnych). Oględziny odbyły się w dniu 10 stycznia 2012r. przy udziale J.N. (protokół oględzin – karty oznaczone zbiorczym nr [...] akt administracyjnych). W toku oględzin dokonano ustalenia, że sporny żywotnik zachodni jest drzewem kilkupiennym, posiada trzy pnie rosnące, a w ramach prac technicznych usunięto wiosną 2011r. dwa pnie. Pomierzono obwód pni usuniętych drzew. Strona okazała kłody po usuniętych drzewach, które pomierzono na wysokości 130 cm. Ustalono, że obwód usuniętych pni wynosi odpowiednio 27 cm i 43 cm.

W dniu 12 stycznia 2012r. Burmistrz B. zawiadomił J.N. o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym (k. [...] akt administracyjnych), z którego to prawa skarżący skorzystał w dniu 19 stycznia 2012r. (k. [...] akt administracyjnych).

W dniu 8 lutego 2012r. organ pierwszej instancji wydał decyzję o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie dwóch drzew bez wymaganego zezwolenia. Decyzja ta została doręczona J.N. w dniu 20 lutego 2012r. Organ odwoławczy, nie gromadząc dodatkowego materiału dowodowego w sprawie, wydał zaskarżone rozstrzygnięcie w dniu 29 marca 2012r.

W tym kontekście należy stwierdzić, że organy administracji publicznej przeprowadziły odpowiednie postępowanie wyjaśniające. Ustalone zostały okoliczności istotne z punktu widzenia przepisów prawa materialnego, mających w sprawie zastosowanie, tj. fakt i rok oraz liczba usuniętych drzew, a także obwód pni na wysokości 130 cm. Ustalenia te należy uznać za prawidłowe, jako zgodne ze zgromadzonym materiałem dowodowym. O ile dopiero w skardze J.N. kwestionuje dokonane w protokole oględzin skreślenia określonych miar, to należy zauważyć, że ich wprowadzenie znajduje uzasadnienie w opisie przebiegu czynności, zaś taki protokół został przez skarżącego podpisany bez zastrzeżeń. Co do zawartego w protokole oględzin opisu pozostałości usuniętych drzew będących przedmiotem postępowania - które przed wycięciem dwóch z trzech rosnących pni nie były jednym drzewem - należy wskazać, że ewentualne wątpliwości w tym zakresie wyjaśnienia uzupełniający opis materiał w postaci zdjęć fotograficznych obrazujących stan pozostałości żywotnika. Te dowody nie były przez skarżącego w postępowaniu administracyjnym kwestionowane, zaś nie składał on także wniosków o przeprowadzenie postępowania uzupełniającego. W szczególności, nie twierdził by roślina, którą uznaje za jedno drzewo miała pierwotnie więcej niż trzy pnie ( odgałęzienia), albo by wyciął pnie ( odgałęzienia ) w inne liczbie. Także dopiero w skardze J.N. zarzucił , że nie przesłuchano J .H. . Nie wskazał jednak do ustalenia jakich okoliczności miałby przyczynić się taki dowód art. 75 § 1 k.p.a.

Ustalenia faktyczne, ocena dowodów i rozważania prawne znalazły się

w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji. Skarżącemu w trakcie całego postępowania zapewniono możliwość wzięcia w nim czynnego udziału, z której zresztą skorzystał.

Mając na uwadze dotychczasowe rozważania uznać należy, że postępowanie wyjaśniające poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji, nie narusza przepisów proceduralnych stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a ustalony w jego wyniku stan faktyczny nie budzi zastrzeżeń.

W sprawie niniejszej w oparciu o prawidłowo ustalone fakty organy administracji publicznej obu instancji dokonały właściwie procesu subsumcji. W tym właściwie wyliczyły karę.

I tak, w wykonaniu powołanego już wyżej art. 85 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody, wydane zostało rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. Nr 228, poz. 2306 ze zm.). Zgodnie z § 1 rozporządzenia, określa ono stawki dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew oraz współczynniki różnicujące stawki w zależności od obwodu pnia. Stawki opłat, przewidziane w rozporządzeniu, ulegają – zgodnie z art. 85 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody - z dniem 1 stycznia każdego roku waloryzacji o prognozowany średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, przyjęty w ustawie budżetowej. Nie budzi zatem wątpliwości, że w wypadku usunięcia drzew bez zezwolenia, zastosowanie znajdą stawki opłat korygujące, obowiązujące w roku, w którym drzewa zostały usunięte.

W niniejszej sprawie zastosować zatem należało – tak, jak uczyniły to organy administracji publicznej – stawki, obowiązujące w roku 2011. Wynikały one

z załączników do obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 15 października 2010r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz stawek kar za zniszczenie zieleni na rok 2011 (M.P. Nr 76, poz. 954).

Zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia, współczynnik korygujący

w odniesieniu do wszystkich gatunków żywotnika przy mierzonym na wysokości 130 cm obwodzie pnia, mieszczącym się w przedziale od 26 do 50 cm wynosi 1,51. Natomiast stawka opłaty na rok 2011 wynosi w przypadku żywotnika (każdego gatunku) 82,77 zł za 1 cm obwodu pnia. Karę administracyjną należało zatem wyliczyć w postaci iloczynu obwodu pnia, stawki opłaty, współczynnika korygującego, a następnie potroić z uwagi na treść art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody.

Z powyższego wynika, że w odniesieniu do usuniętego żywotników karę należało obliczyć, mnożąc obwód pnia (27 i 43 cm) przez stawkę opłaty (82,77 zł), współczynnik korygujący (1,51) i przez 3. W przypadku pierwszego z żywotników działanie to daje kwotę 10 123, 60 zł, w przypadku drugiego z nich – 16 122,77 zł,

a zatem w sumie kara administracyjna za usunięcie bez zezwolenia obu drzew wynosi 26 246,37 zł. Została zatem ustalona przez organy administracji publicznej w sposób prawidłowy.

Ustalony stan faktyczny pozwala na jednoznaczne uznanie, że skarżący dokonał usunięcia dwóch drzew żywotnika zachodniego. Wbrew temu co podnosi J.N. nie można przyjąć, że dokonał on jedynie usunięcia odgałęzień, skoro zgodnie z art. 85 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, jeżeli drzewo rozwidla się na wysokości poniżej 130 cm, każdy pień traktuje się jako odrębne drzewo. Materiał dowodowy świadczy o tym, że przecięcia dokonano na wysokości znacznie poniżej 130 cm, liczonej od gruntu.

Rację ma skarżący jedynie o tyle, o ile podnosi, że nie wyjaśniono mu oraz nie wskazano prawnego uzasadnienia stwierdzenia, że usunięte zostały dwa drzewa żywotnika. Żaden z organów administracji publicznej nie powołał bowiem treści art. 85 ust. 5 ustawy ochronie przyrody, z którego wynika, że jeżeli drzewo rozwidla się na wysokości poniżej 130 cm, każdy pień traktuje się jako odrębne drzewo. Jednakże uchybienie to nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy.

Skarżący zarzucał również, że zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 9 ustawy o ochronie przyrody organ nie pobiera opłat za usunięcie drzew, które obumarły lub nie rokują szansy na przeżycie z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości. Jednakże wyraźne brzmienie tego przepisu wskazuje, że zastosowanie znajduje on wyłącznie do pobierania opłaty za zezwolenie na usunięcie drzew. Nie zwalnia on

w żadnej mierze od samego uzyskania zezwolenia. Skoro tak, to nawet

w wypadkach, gdy drzewa obumarły albo nie rokują szans na przeżycie i w razie wystąpienia o zezwolenie nie zostałaby nałożona opłata, to usunięcie ich bez takiego zezwolenia jest deliktem administracyjnym i konsekwencją musi być wymierzenie przez organ administracji publicznej kary. To właściwy organ, kompetentny

w zakresie ochrony przyrody, dokonuje oceny, czy wskazane we wniosku drzewo jest obumarłe lub czy zagraża bezpieczeństwu. Posiadacz nieruchomości nie jest podmiotem uprawnionym do dokonywania tego typu ocen i decydowania o tym, czy

i które drzewo należy usunąć (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 stycznia 2008r., sygn. akt II OSK 1970/08, Lex Omega nr 437687).

Co do zarzutu nieuwzględnienia celu instytucji kar za usunięcie drzew oraz sytuacji finansowej skarżącego i jego rodziny należy wskazań na następujące okoliczności.

Przepisy ustawy o ochronie przyrody jednoznacznie obligują organy administracji publicznej do wymierzenia kary administracyjnej (art. 88 ust. 1) i ustalenia jej wysokości z zastosowaniem stawki, zależnej od obwodu pnia oraz rodzaju i gatunku drzewa (art. 85 ust. 1 w zw. z art. 89 ust. 1). Decyzja w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej nie należy zatem do sfery uznania administracyjnego, lecz jest rozstrzygnięciem związanym. Organ administracji nie ma żadnego wyboru w kwestii tego, czy karę administracyjną wymierzyć, nie może również wymierzyć kary w wysokości innej, niż wynikająca z przepisów prawa. Nie można zatem skutecznie podnieść zarzutu nieuwzględnienia interesu skarżącego czy też dostosować wysokości kary administracyjnej do jego sytuacji materialnej. Jednoznaczne brzmienie przepisów ustawy o ochronie przyrody wyklucza również dokonanie ich celowościowej wykładni. Taka wykładnia dopuszczalna jest bowiem jedynie wówczas, gdy wątpliwości pozostawia interpretacja językowa przepisów prawa. Tymczasem rezultat wykładni językowej art. 88 ust. 1 oraz art. 85 ust. 1 w zw. z art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody jest jasny i nie wymaga dalszej interpretacji. Z przepisów tych jednoznacznie wynika, że organ administracji publicznej ma obowiązek wymierzyć administracyjną karę pieniężną za usunięcie bez zezwolenia drzew w wysokości, wynikającej z ustawy oraz przepisów wykonawczych do niej. Nie wolno mu jednocześnie uwzględnić żadnych "okoliczności łagodzących", na które powoływał się skarżący, ponieważ z przepisów nie wynika możliwość wyboru wysokości kary administracyjnej determinowanej takimi względami.

Mając powyższe na uwadze, uznając, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o jej oddaleniu - jak w sentencji wyroku, biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a.