Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 138/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 września 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Barbara Pasternak Protokolant Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2006 r. sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Wojewody z dnia 4 kwietnia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego Z. D. kwotę 94 (dziewięćdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...].2001 r. (znak: GKN. [...]) Starosta J., działając na podstawie art. 112 ust 1-4, art.113 ust. 1 i 3, art. 119 ust. 1 pkt.1-4 i 7, art.121 ust.1, art 123, art. 128 ust. 1, art. 129 ust. 1, art. 130 ust. 1 i 2 , art. 132 ust. 1-4 ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. ( Dz. U. Nr 46 poz. 543 z 2000 r. jednolity tekst-obecnie tj. Dz.U. z 2004 nr.261poz.2603 zwaną dalej ustawą gn.) orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa, z przeznaczeniem pod budowę obwodnicy miasta J. w ciągu drogi krajowej nr [...], nieruchomości niezabudowanej oznaczonej w ewidencji gruntów obrębu Ł. gm. J. jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha objętą księgą wieczystą nr [...] stanowiącej własność Z. D. za odszkodowaniem w wysokości [...] zł.

Odwołanie Z. D. nie zostało uwzględnione i Wojewoda, decyzją z dnia 4.04.2001 r. (znak: [...]) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje wywodząc w uzasadnieniu co następuje:

1/ ze względu na fakt, że Generalna Dyrekcja Dróg Publicznych, Biuro w K., a później Starosta J. nie doszli do porozumienia z właścicielem nieruchomości i nie nabyli jej w trakcie rokowań na drodze cywilno - prawnej, wszczęto postępowanie wywłaszczeniowe które zakończyło się wydaniem wyżej opisanej decyzji z dnia [...].2001 r. o wywłaszczeniu. Decyzja wywłaszczeniowa wydana została zgodnie z decyzją Burmistrza J. z dnia [...].1997 r. (znak: [...]) o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, wydaną w oparciu o plan zagospodarowania przestrzennego Gminy J., przeznaczający przedmiotową nieruchomość pod budowę drogi nr [...],

2/ postępowanie administracyjne prowadzone było zgodnie z obowiązującymi zasadami, zawartymi w Kodeksie postępowania administracyjnego, a rozstrzygnięcie merytoryczne jest prawidłowe i znajduje swoje oparcie w ustawie o gospodarce nieruchomościami, 3/ zarzuty odwołania Z. D., przedstawione w odwołaniu są bezzasadne, gdyż jest oczywiste, że wywłaszczana nieruchomość ma być przeznaczona na cel publiczny, jakim jest budowa obwodnicy J.. W trakcie rokowań Inwestor proponował właścicielowi nieruchomości jej wykup na drodze cywilno - prawnej wg. cen ustalonych w operacie szacunkowym przez rzeczoznawców majątkowych. Po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego organ I instancji zlecił kolejnemu rzeczoznawcy majątkowemu wykonanie nowej wyceny przedmiotowej działki.

Rzeczoznawca ten w swoim operacie szacunkowym z sierpnia 2000 r., wykonanym zgodnie z zasadami regulującymi problematykę wyceny nieruchomości (czego wynikiem jest opinia Komisji Arbitrażowej przy Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych, która ustaliła, iż wycena nieruchomości wykonana jest zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i standardami zawodowymi) określił wartość rynkowa nieruchomości przeznaczonej do wywłaszczenia. Wartość ta określona została w wysokości [...] zł na podstawie cen rynkowych, zanotowanych przy dokonywaniu transakcji kupno - sprzedaż nieruchomości gruntowych na potrzeby obwodnicy. Transakcje te dokonywane były w latach 1998 - 2000 w najbliższej okolicy, na potrzeby przebudowy drogi krajowej nr [...], a nieruchomości będące ich przedmiotem charakteryzowały się cechami bardzo zbliżonymi do cech nieruchomości wywłaszczanej, istotnymi dla wyceny.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył Z. D. i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania zarzucił, że decyzja narusza prawo materialne tj. 134 ust 2 i 4, w zw. z art. 112 ust.3 art. 113 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, art. 64 ust 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz przepisy postępowania administracyjnego tj. art. 7 i 77 §1 kpa. W uzasadnieniu podniósł, że :

1/ dokonując kontroli instancyjnej zaskarżonej decyzji Wojewoda pominął, że tryb wywłaszczeniowy dla pozyskania nieruchomości na cele publiczne jest trybem wyjątkowym -może być zastosowany gdy nie ma możliwości jej nabycia na podstawie umowy cywilno - prawnej. Konsekwencją tej wyjątkowości jest ścieśniająca wykładnia art. 112 ust 3 ustawy. Prawdą jest, że skarżący nie zgadzał się na zaproponowaną cenę ale sam ten tylko fakt nie dawał jeszcze podstaw do zastosowania przesłanki z art. 112 ust 3 ustawy bez dokładnego, wnikliwego, tak ze względu na wyjątkowość wywłaszczenia jaki i przesłanki proceduralne zawarte w art. 7 i 77§1 postępowania administracyjnego. Należało bowiem w takim przypadku nie tylko opierać się na autorytecie Komisji Arbitrażowej wspierającej wyliczenia biegłego ale także sięgnąć do miejscowych realiów tj. poznać jakie ceny są stosowane w obrocie nieruchomościami na terenie miasta Jędrzejowa i w jego bezpośrednim otoczeniu. Za błąd zarówno organu I instancji jak i Wojewody należy uznać to, że akceptowali oni cenę nieruchomości opartą nieomal o jeden tylko element ocenny - tj. o ceny jakie w dwuleciu 1998 - 2000 stosowano przy wykupywaniu nieruchomości pod obwodnicę. Taki zaś jeden element ocenny z dwóch powodów nie stanowił podstawy do prawidłowego określenia.

- po pierwsze tamte ceny wyliczone przez działającego na zlecanie wnioskodawcy wywłaszczenia nie mogły być uznane za obiektywne gdyż nie uwzględniały oczywistego faktu zwiększenia wartości nieruchomości przez fakt zmiany ich dotychczasowego przeznaczenia rolniczego na cele budowlane.

- po wtóre do wykupu nieruchomości za takie ceny doszło przy ograniczonej, zagrożeniem wywłaszczenia, woli zbywców którzy działali pod presją i z wnioskodawcą wywłaszczenia nie znajdowali się w sytuacji równorzędnej,

2/ w tym samym okresie z którego wzięto elementy do ustalenia ceny za wywłaszczany grunt, na terenie miasta J. i w jego bezpośrednim otoczeniu, Gmina J. w drodze publicznych przetargów sprzedawała własne grunt zarówno budowlane jak i niebudowlane za ceny wielokroć przewyższające cenę ustaloną dla mojego gruntu,

3/ wywłaszczając z należącej do skarżącego nieruchomości, tylko działkę o pow. [...] m2 a nie obejmując wywłaszczeniem całej jego nieruchomości łącznie z budynkiem mieszkalnym naruszono przepis art. 113 ust 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Objęcie wykupem całej nieruchomości za słusznie ustalonym odszkodowaniem nie rodziłoby potrzeby wywłaszczenia bo na to skarżący zgodziłby się dobrowolnie a co najważniejsze było koniecznością wynikającą z zapewnieniem wymogów dotyczących ochrony środowiska. Zarówno Starosta jak i Wojewoda wiedzą o tym, że decyzja o warunkach zabudowy dotycząca drogi obwodowej, krajowej trasy nr [...] oparta została o opinię oceny środowiska wydaną przez Min. Ochrony Środowiska. Ta opinia jest przedmiotem skargi kilkunastu mieszkańców miasta Jędrzejowa rozpatrywanej przez NSA w Warszawie. Przebieg kilku rozpraw dowodzi, że jest nieomal przesądzoną sprawą uchylenia tej opinii jako niezgodnej z prawem. Chodzi o to, że oszczędnościowo, aby nie ponosić kosztów usunięcia z pasa przylegającego do projektowanej obwodnicy, zabudowy mieszkalnej wnioskodawca wywłaszczenia zadbał o opinię w zakresie ochrony środowiska w której dopuszczono istnienie w bezpośrednim oddziaływania obwodnicy, zabudowy mieszkalnej poprzez budowę ekranów, wymiany okien itp. Ta opinia okazuje się być wydaną z pominięciem wymogów z zakresu ochrony środowiska i zapewne zostanie uchylona. Dom mieszkalny skarżącego znajdzie się w odległości ok. [...] mb od pasa obwodnicy a od budynku jego syna w odległości ponad [...] mb a zbiornik na gromadzenie wód opadowych z obwodnicy jeszcze w bliższej odległości od tych budynków, sprawia, że należało w postępowaniu wywłaszczeniowym dokładnie rozważyć zasadność jego żądania zgłoszonego Staroście w przedmiocie wykupu całej nieruchomości i następnie dokonać zawieszenia postępowania w sprawie na podstawach przewidzianych w art. art. 97§1 pkt 4 kpa do czasu wydania wyroku przez NSA w Warszawie w przedmiocie skargi dotyczącej opinii oddziaływania na środowisko obwodnicy drogi nr 7.

Do tej kwestii obydwa organy w ogóle nie odniosły się co niewątpliwie stanowi ewidentne naruszenie procedury administracyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga w sprawie niniejszej została złożona przed dniem 1.01.2004 r. Zgodnie jednak z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 - w skrócie p.o.p.s.a.).

Skarga jest uzasadniona, acz nie wszystkie podniesione w nie zarzuty należy uznać za uzasadnione. Dokonana w trybie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269) kontrola sądowa stwierdziła, że zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji naruszają prawo.

Celem wywłaszczenia jest umożliwienie państwu, jako organizacji politycznej całego społeczeństwa ( lub gminie, jako związkowi mieszkańców) realizacji konkretnych celów w interesie społecznym wbrew woli jednostki i z naruszeniem jej indywidualnych praw. Przepis art. 21 ust. 2 Konstytucji RP stanowi, że wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy dokonywane jest na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. Zgodnie z art. 6 pkt. 1 ustawy o g.n. wydzielenie gruntów m in. pod drogi publiczne oraz budowa i utrzymanie tych dróg, należy do celów publicznych w rozumieniu ustawy. Nie budzi wątpliwości, że realizacja celu publicznego w postaci budowy obwodnicy miasta Jędrzejowa w ciągu drogi krajowej Nr [...], wymaga nabycia prawa własności gruntów, przeznaczonych pod tę drogę. O przebiegu trasy drogi publicznej decyduje decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W sprawie niniejszej taką decyzją była ostateczna decyzją Burmistrza J. z dnia [...].1997 r. (znak: [...]) o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, dla inwestycji polegającej na modernizacji drogi nr [...] W. –K.

Tymczasem decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, została zaskarżona skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie (akta tut. Sądu Sygn.akt II SaKr dawna sygnatura 3201/02 obecna sygnatura 1486/04), który już jako Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15.12.2004 r. uchylił zaskarżoną decyzję, a skarga kasacyjna GDDKiA została oddalona wyrokiem NSA z dnia 20.12.2005 r. (sygn. akt II OSK 690/05).

Tym samym zaistniała podstawa wznowienia postępowania bowiem zaskarżona decyzja wydana była w oparciu o decyzje która następnie została uchylona (art. 145 § 1 pkt. 8 kpa). Sam ten fakt musi decydować o uchyleniu zaskarżonej decyzji ( art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.o.p.s.a. W związku z treścią skargi i stanowiskiem zawartym w zaskarżonej decyzji celowe wydaje się zwrócenie uwagi na występujące w sprawie kwestie. Od razu trzeba zwrócić uwagę, że w zasadzie kontrola sądowa dotyczy i prawa i stanu faktycznego istniejące w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Wyjątek od tej zasady omówiony został wyżej - i związany był z uchyleniem decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.

Stosownie do przepisu art. 112 ust. 3 ustawy, wywłaszczenie nieruchomości może być dokonane, jeżeli cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez pozbawienie albo ograniczenie praw do nieruchomości, a prawa te nie mogą być nabyte w drodze umowy. Z przepisem tym pozostaje w związku, przepis art. 114 ust. 1, w myśl którego wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego ( poza sytuacjami opisanymi w ust. 2 i 3 art. 114 — co sprawy nie dotyczy), należy poprzedzić rokowaniami o nabycie w drodze umowy praw określonych w art. 112 ust. 3 w rozpatrywanej sprawie prawa własności przeprowadzonymi między starostą a właścicielem. Z kolei przepis art. 115 ust. 2 przewiduje, że wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego może nastąpić po bezskutecznym upływie dwumiesięcznego terminu do zawarcia umowy, o której mowa w art. 114, wyznaczonego przez starostę na piśmie właścicielowi. W świetle tego przepisu wyznaczenie powyższego terminu następuje po zakończeniu rokowań, bez względu na ich pozytywny czy negatywny wynik. Stosownie do przepisu art. 115 ust. l wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego na rzecz Skarbu Państwa następuje z urzędu. Jak można sądzić istota sprawy niniejszej sprowadza się do wysokości odszkodowania. Przepis art. 128 ust. 1 ustawy o g.n. formułuje zasadę, iż wywłaszczenie własności nieruchomości lub innego prawa następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej, odpowiadającym wartości wywłaszczonej nieruchomości lub wartości tego prawa. Podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi zgodnie z art. 134 ust. 1 wartość rynkowa nieruchomości.

Wyjątkowo tylko, gdy ze względu na rodzaj nieruchomości nie można określić jej wartości rynkowej, gdyż tego rodzaju nieruchomości nie występują w obrocie, określa się jej wartość odtworzeniową ( art. 135 ust. 1 w zw. z art. 134 ust. 1).

Przepis art. 134 ust. 2 określa zespół czynników, które uwzględnia się przy określaniu wartości rynkowej nieruchomości, zaliczając do nich w szczególności jej rodzaj, położenie, sposób użytkowania, przeznaczenie w planie miejscowym, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan zagospodarowania oraz aktualne kształtujące się ceny w obrocie nieruchomościami.

Przepisy natomiast ust. 3 i 4 art. 134 przewidują dwa różne, wykluczające się wzajemnie sposoby określania wartości rynkowej nieruchomości, w zależności od tego, czy przeznaczenie nieruchomości w planie miejscowym, zgodnie z celem wywłaszczenia, powoduje lub nie powoduje zwiększenia jej wartości.

Stosownie do przepisu art. 134 ust. 3 wartość rynkową nieruchomości określa się według aktualnego sposobu jej użytkowania, jeżeli przeznaczenie nieruchomości w planie miejscowym, zgodnie z celem wywłaszczenia, nie powoduje zwiększenia jej wartości. Zgodnie natomiast z art. 134 ust. 4 jeśli przeznaczenie nieruchomości w planie miejscowym, zgodnie z celem wywłaszczenie, powoduje zwiększenie jej wartości, wartość rynkową nieruchomości określa się według alternatywnego sposobu użytkowania wynikającego z tego przeznaczenia. Szczegółowe zasady wyceny nieruchomości oraz zasady i tryb sporządzania operatu szacunkowego, regulowało Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lipca 1998 roku w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego ( Dz. U. Nr 98 poz. 612 ), wydane na podstawie art. 159 ustaw o g.n. Obecnie obowiązuje rozporządzenie RM z 21.09.2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego(Dz.U. nr 207 poz.2109), które uchyliło Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego ( Dz.U.nr.230 poz.1924 ) a to z kolei uchyliło rozporządzenie z dnia 7 lipca 1998 roku.

Zgodnie z art. 154 ustawy o g.n. wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, funkcję wyznaczoną dla niej w planie miejscowym, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan jej zagospodarowania oraz dostępne dane o cenach nieruchomości podobnych.

Dla postępowania wywłaszczeniowego kluczową kwestią jest ustalenie odszkodowania odpowiadającemu wartości rynkowej wywłaszczanej nieruchomości. Ustawodawca dążąc do należytego zabezpieczenia interesu wywłaszczanego i celem zapobieżenia dowolności wycen, w sposób szczegółowy określił zasady obliczania odszkodowania, upoważniając jeszcze Radę Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego. Celem tych uregulowań było, jak to powiedziano wyżej zapobieżenie dowolności wycen. Fakt, że zgodnie z art. 154 ustawy o g.n. wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, nie zwalania orzekających organów od oceny tej opinii jako dowodu w sprawie. Ta ocena musi się znaleźć w uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z treścią art. 107 § 3 kpa. Nie wystarcza stwierdzenie, że rzeczoznawca majątkowy prawidłowo określił wartość rynkową przedmiotowej nieruchomości zgodnie z brzmieniem przepisów, uwzględniając przeznaczenie użytkowanych obecnie rolniczo gruntów pod budowę obwodnicy i przyjmując ceny transakcyjne uzyskiwane przy sprzedaży nieruchomości. Zupełnie pominięto zarzut skarżącego, że przy sporządzaniu operatu powinno się wziąć ceny transakcyjne uzyskiwane przy sprzedaży nieruchomości pod przebudowę drogi, ulicy, chodnika w mieście lub na terenie gminy J. w latach 1999-2001 r., a nie tylko z terenu obwodnicy.

W związku z zarzutami skargi należy podnieść, że przepis art. 114 ustawy o g.n. nie określa formy prowadzenia rokowań. Jednakże spełnienie obowiązku ich przeprowadzania jako przesłanki wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego oznacza taką sytuację, w której starosta określił i zaproponował określone warunki nabycia w drodze umowy nieruchomości lub jej części niezbędnej do realizacji celu publicznego. Niemożność zaś w rozumieniu art. 112 ust. 3 in fine, nabycia własności nieruchomości lub jej części w drodze umowy, oznacza z kolei taki stan, w którym właściciel nieruchomości na zaproszenie do rokowań nie odpowiedział lub w ogóle sprzeciwił się zbyciu nieruchomości (lub jej części), albo też, kiedy strona lub strony wzajemnie stawiały warunki, które druga uznawała za niemożliwe do przyjęcia. W świetle akt sprawy nie jest uzasadniony zarzut naruszenia przepisu art. 112 ust. 3 ustawy. Należy zatem podzielić stanowisko zaskarżonej decyzji, iż zaistniały przewidziane art. 122 ust.3 w zw. z art. 114 ust. 1 i 115 ust. 2 przesłanki do wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego.

Przepis art. 113 ust. 3 zd. 2 ustawy o g.n. przewiduje, że jeżeli wywłaszczeniem objęta jest część nieruchomości, a pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, na żądanie właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości nabywa się tę część nieruchomości w drodze umowy. Realizacja roszczenia z art. 113 ust. 3 dotyczy zatem wykupu tej część nieruchomości, która nie może być objęta wywłaszczeniem ( decyzją), gdyż znajduje się poza terenem przeznaczonym na realizacje celu publicznego i następuje w postępowaniu przed sądem powszechnym, gdy nie dojdzie do umowy. Materialnoprawną przesłankę stanowi ustalenie, iż w następstwie wywłaszczenia części nieruchomości, pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele. Z tych względu nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia przez organy administracji publicznej art. 113 ust. 3 ustawy o g.n. przez nieuwzględnienie żądania skarżącego w toku negocjacji wykupu pozostałej części nieruchomości.

Ponownie rozpoznając sprawę organy zobowiązane będą wziąć pod uwagę powyższe rozważania, ale też będą miały na uwadze zmianę stanu prawnego. Również stan faktyczny może mieć wpływ na rozpatrzenie sprawy, gdyż konieczne będzie rozważnie czy inwestycja zostało w całości zrealizowana, a jeżeli tak, to czy w dalszym ciągu istnieją przesłanki do orzeczenia wywłaszczenia, czy też prawa właściciela powinny być realizowane na drodze powództwa cywilnego ( art. 224-231 kc).

Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, naruszają prawo na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "b" i "c" oraz art. 135, 152 oraz art. 200 w związku z art. 205 p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji. W skład kosztów wliczono udokumentowane koszty przejazdów skarżącego do Sądu w kwocie 84 zł. i koszty poniesionej opłaty w wysokości 10 zł.