Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1035/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2012-12-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 167 § 1, art. 67 § 2, art. 253a § 2, art. 210 § 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 1998 nr 204 poz 37 art. 8 ust. 1, art. 1 pkt 11
law: Dyrektywa  98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w dziedzinie  norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego
article: art. 135 ust. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 grudnia 2012 r. spraw ze skarg A. Sp. z o.o. na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] nr [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w zakresie zmiany miejsca urządzenia gier na automatach o niskich wygranych I. uchyla zaskarżone decyzje i poprzedzające je decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...], z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...], z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej A. Sp. z o.o. kwotę 1422 zł /słownie: tysiąc czterysta dwadzieścia dwa złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej niżej wymienionymi decyzjami:

1. z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] odmawiającą zmiany decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] w zakresie zmiany miejsca urządzania gier na automatach o niskich wygranych (sprawa o sygn akt II SA/Rz 1035/12 przed połączeniem do wspólnego rozpoznania i orzekania);

2. z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] odmawiającą zmiany decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2008r., nr [...] w zakresie zmiany miejsca urządzania gier na automatach o niskich wygranych (sygn. akt II SA/Rz 1036/12);

3. z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] odmawiającą zmiany decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] w zakresie zmiany miejsca urządzania gier na automatach o niskich wygranych.

W podstawie prawnej wszystkich wymienionych decyzji organ powołał art. 221 w związku z art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "O.p." oraz art. 8, art. 118 i art. 135 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540), zwanej dalej ustawą o grach hazardowych.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej udzielił A. Sp. z o.o. z siedzibą [...], zwana dalej "Spółką" zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w 160 punktach zlokalizowanych na terenie województwa [...]. Wnioskiem z dnia 26 października 2009 r. Spółka zwróciła się do tego organu o kolejną zmianę zezwolenia polegającą na zmianie miejsc urządzania gier na automatach o niskich wygranych ujętych w poz. 132 załącznika nr 1 do decyzji (II SA/Rz 1035/12).

Wnioskiem z dnia 14 października 2009 r. Spółka zwróciła się do tego organu o kolejną zmianę zezwolenia polegającą na zmianie miejsc urządzania gier na automatach o niskich wygranych ujętych w poz. 59 załącznika nr 1 do decyzji (II SA/Rz 1036/12).

Następnym wnioskiem z dnia 26 października 2009 r. Spółka zwróciła się do tego organu o koleją zmianę zezwolenia polegającą na zmianie miejsc urządzania gier na automatach o niskich wygranych ujętych w poz. 60, 61, 62 załącznika nr 1 do decyzji (II SA/Rz 1037/12).

W uzasadnieniu wszystkich wymienionych na wstępie decyzji Dyrektor Izby Celnej podał, że właściwym po zmianie z dniem 31 października 2009 r. ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323) do rozpoznawania spraw z zakresu gier i zakładów wzajemnych stał się Dyrektor Izby Celnej. Zgodnie z art. 8 i art. 118 ustawy o grach hazardowych prowadzi postępowanie z zastosowaniem przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, a jako podstawę prawną do rozpoznania wniosku strony został przyjęto art. 253a § 1 O.p. Postępowanie jest kontynuacją postępowania prowadzonego na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej k.p.a. Stosownie do treści art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych brak jest możliwości zmiany zezwolenia na prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych udzielonego przed dniem wejścia z życie tej ustawy (tj. w dniu 1 stycznia 2010r.) poprzez zmianę miejsca urządzania gry. Dopuszczalna jest jedynie zmiana polegająca na zmniejszeniu liczby punktów gry na automatach o niskich wygranych.

W jednobrzmiących odwołaniach skarżąca Spółka wniosła o uchylenie decyzji w całości oraz wydanie decyzji w sprawie zmiany decyzji o udzieleniu zezwolenia zgodnie ze złożonymi wnioskami. Zaskarżonym decyzjom zarzuciła naruszenie:

- art. 8 i art. 9. w związku z art. 1 akapit pierwszy pkt 1, 3, 4 i 11 Dyrektywy nr 98/34/WE Parlament Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego w związku z art. § 4 § 5, § 8, § 10 w związku z § 2 pkt 1a, 2, 3, i 5 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych,

- art. 120 , art. 121 § 1 oraz 253 a O.p.,

- art. 51 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a w związku z art. 8, art. 118 i art. 135 ustawy o grach hazardowych,

- art. 2 art. 7 oraz art. 91 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 Konstytucji w związku z art. 2 Aktu dotyczącego przystąpienia (...) Rzeczypospolitej Polskiej oraz dostosowań w Traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej zawartego w traktacie z dnia 16 kwietnia 2003 r. dotyczącym przystąpienia do Unii Europejskiej,

- zasad wynikających z przytoczonego orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości poprzez zastosowanie w sprawach przepisu art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, gdyż z powodu braku jego uprzedniej notyfikacji narusza on wspomniane wyżej przepisy prawa europejskiego oraz Konstytucji i umów międzynarodowych. Odwołująca wskazała na konieczność notyfikacji przez Komisję Europejską nowych przepisów regulujących rynek gier (przepisów technicznych) wynikającą z Dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 22 czerwca 1998 r. (Dz. U. L 24 z 21 lipca 1998 r.), którą Polska implementowała do krajowego porządku prawnego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. (Dz. U. Nr 239, poz. 2039). Obowiązek implementacji przepisów technicznych znajduje oparcie także w orzeczeniach ETS sygn. akt: C 109 /08, sygn. akt: C – 170/04, sygn. akt 194/94. Brak notyfikacji ustawy o grach hazardowych przez Komisję Europejska powoduje jej niezgodność z prawem europejskim, a tym samym sprzeczność z prawem wspólnotowym. Oznacza to, że przepisy takie przestają znajdować zastosowanie w zakresie, w jakim naruszają przepisy unijne, co powoduje obowiązek stosowania przez organy krajowe norm wspólnotowych.

Odwołująca zarzuciła także, że zaskarżona decyzja jest sprzeczna z wyrażoną w art. 120 O.p. zasadą praworządności mającą swój wzorzec w art. 2 i art. 7 Konstytucji RP oraz z zasadą zaufania do organu (art. 121 § 1 O.p.)

Po rozpoznaniu odwołań Dyrektor Izby Celnej uznał, że odwołania nie zasługują na uwzględnienie i wymienionymi na wstępie decyzjami utrzymał w mocy swoje własne decyzje w przedmiocie odmowy zmiany miejsca urządzania gier na automatach o niskich wygranych.

W uzasadnieniu organ wskazał, że materialnoprawną podstawę decyzji stanowią przepisy ustawy o grach hazardowych (art. 135 ust. 1 i 2), która uchyliła z dniem 1 stycznia 2010 r. ustawę z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004r., Nr 4, poz. 27 ze zm.) zwaną dalej ustawa o grach i zakładach wzajemnych. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniach Dyrektor Izby Celnej wymienił źródła prawa Unii Europejskiej to jest akty prawa pierwotnego oraz prawo pochodne wyjaśniając, że zachodzi pomiędzy nimi relacja nadrzędności prawa pierwotnego. Organ wskazał również na podział przepisów na prawo europejskie sensu largo oraz sensu stricto oraz prawo europejskie wspólnotowe i podał, że zasada prymatu prawa wspólnotowego nad prawem wewnętrznym państw członkowskich reguluje postępowanie w okolicznościach, kiedy dochodzi do konfliktu pomiędzy normą prawa krajowego, a przepisem wspólnotowym. Taka sytuacja nie powoduje automatycznej nieważności przepisu krajowego, ale zastosowanie ma przepis prawa wspólnotowego. Zasada pierwszeństwa dotyczy jednak w głównej mierze rozporządzeń, które wiążą państwa członkowskie w całości.

W kwestii zarzutu naruszenia przez ustawodawcę krajowego wspólnotowych procedur legislacyjnych to jest procedur notyfikacji z wyprzedzeniem ustawy o grach hazardowych tj. Dyrektywy z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych, organ wskazał, że nie dotyczy wszystkich projektów przepisów prawa krajowego, które mogą dotyczyć usług społeczeństwa informacyjnego. Jedynie ograniczona i ściśle określona kategoria projektów przepisów krajowych polega notyfikacji z wyprzedzeniem i są to przepisy szczególnie przeznaczone dla usług społeczeństwa informacyjnego. Wszystkie inne przepisy nie wymagają notyfikacji, podobnie jak przepisy, które w sposób domniemany lub incydentalny dotyczą usług społeczeństwa informacyjnego, to jest przepisy, które dotyczą ogólnie działalności gospodarczej, bez uwzględnienia typowych procedur technicznych dla dostawy usług społeczeństwa informacyjnego. Wymieniona wyżej Dyrektywa ma na celu by poprzez przejrzystość i wymianę informacji na etapie propozycji legislacyjnych, aby państwa członkowskie zapobiegały pojawianiu się nowych przeszkód w realizacji jednolitego rynku. Stąd obowiązek informowania i zasięgania opinii innych państw członkowskich i Komisji przed przyjęciem przepisów technicznych ewentualnie ich zmiany. Organ zwrócił uwagę na specyficzny charakter dyrektyw jako aktów prawnych Wspólnoty adresowanych do państw członkowskich, a nie do organów lub instytucji, których zadanie nie polega na ocenie czy państwo należycie implementowało dyrektywę. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 120 O.p stanowiącego powielenie konstytucyjnej zasady praworządności określonej w art. 7 Konstytucji organ wskazał, że organy stosując prawo zobowiązane są przede wszystkim do oceny przepisów prawa pod względem obowiązywania, a obowiązujące przepisy mają obowiązek stosować niezależnie od wątpliwości co do ich zgodności z Konstytucją. Także organy władzy wykonawczej nie mogą odmawiać stosowania i egzekwowania przepisów dopóki uprawnione do tego organy nie stwierdzą niezgodności danego aktu prawnego z Konstytucją czy tez Europejski Trybunał Sprawiedliwości nie wyda orzeczenia o jego sprzeczności z prawem wspólnotowym. Nawiązując do powyższego organ wskazał, że niniejsze postępowanie prowadzone w było na podstawie obowiązujących przepisów prawa: Ustawę o grach i zakładach wzajemnych z dnia 29 lipca 1992 r. (Dz. U. z 2004r. Nr 4 poz. 27 ze zm.), a następnie przepisów ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, stąd zarzuty naruszenia art. 7 Konstytucji czy przepisów wspólnotowych są chybione

A. Sp. z o.o z siedzibą [...] zaskarżyła wymienione na wstępie decyzje Dyrektora Izby Celnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. W skardze zawarła wniosek o uchylenie decyzji w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącej spółki od Dyrektora Izby Celnej kosztów postępowania.

W skardze skarżąca Spółka powtórzyła zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Dodatkowo zarzuciła: naruszenie art. 121 § 1, art. 124, art. 125 § 1 i § 2, art. 139 § 1, i § 2, oraz art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) in principio O.p. oraz art. 7, art. 8, art. 11, art. 12 § 1 i § 2, art. 35 § 1, § 2, § 3 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji mimo, iż wydana została ona z nieuzasadnioną okolicznościami oraz stanem sprawy zwłoką i poprzedziło ją podejmowanie przez organ pozornych, niezgodnych ze wskazanymi przepisami działań mających zwłokę tę uzasadnić, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji w 2010 r., to jest po wejściu w życie przepisu art. 135 § 2 ustawy o grach hazardowych, przewidującego zakaz dokonywania zmian zezwolenia w zakresie objętym wnioskiem skarżącej to jest w zakresie zmiany miejsca urządzania gier na automatach o niskich wygranych.

W uzasadnieniu Spółka wskazała, że przepisy Dyrektywy 98/34/WE, z których zdaniem skarżącej wynika obowiązek notyfikacji przepisów ustawy o grach hazardowych, odnoszą się do produktów, a nie zaś do usług społeczeństwa informacyjnego. Powołane przez skarżącą w skardze orzecznictwo ETS dotyczyło kwestii notyfikacji przepisów technicznych formułujących nowe zasady odnoszące się do produktów (automatów i urządzeń do gier). Organ bezzasadnie uznał, że obowiązkowi notyfikacji podlegają jedynie te projekty aktów prawnych, które mają wpływ na usługi społeczeństwa informacyjnego.

Bezspornym jest, że projekt ustawy o grach hazardowych nie został poddany procedurze notyfikacji, określonej w Dyrektywie. Tym samym skarżąca spółka jest uprawniona do powołania się na niezgodność z prawem przepisu art. 135 ust. 2. ustawy o grach hazardowych. Podniosła, że na organach administracyjnych ciąży obowiązek interpretowania i stosowania przepisów krajowych w zgodzie z odpowiednimi regulacjami wspólnotowymi i dawania pierwszeństwa tym drugim. Zdaniem skarżącej Konstytucja nie uzależnia stosowania umów międzynarodowych i prawa stanowionego przez organy organizacji międzynarodowej od uprzedniej decyzji sądu czy Trybunału Konstytucyjnego Ponadto normy kolizyjne zawarte w tych przepisach wyraźnie wskazują, które przepisy mają charakter wyższego, a które niższego rzędu i które powinny być stosowane w razie kolizji. Przepisy umów międzynarodowych (aktów organów międzynarodowych) powinny być stosowanie w porządku krajowym bezpośrednio, na każdym etapie i z pierwszeństwem przed sprzecznymi z nim przepisami krajowymi, w tym przepisami ustaw. Spółka podniosła, że art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych nie mógł być podstawą do wydania decyzji, z uwagi na brak notyfikacji, organ powinien wydać decyzję uwzględniającą jej wniosek, skoro spełniała wszelkie warunki do jego uwzględnienia w czasie obowiązywania ustawy o grach i zakładach wzajemnych.

W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Celnej wniósł o ich oddalenia z przyczyn podniesionych w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji.

Kolejno postanowieniami z dnia 3 marca 2011 r. o odpowiednich sygnaturach spraw Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zawiesił postępowania sądowoadministracyjne do czasu rozpoznania przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prawnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w sprawie o tożsamym przedmiocie. Postanowieniami z dnia 5 listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie podjął zawieszone postępowania sądowoadministracyjne.

W piśmie z dnia 5 grudnia 2012 r. Dyrektor Izby Celnej złożonych do wszystkich spraw przedstawił stanowisko uwzględniające tezy zawarte w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11, C-217/11 Fortuna i inni. W uzasadnieniu organ podał, że przepisy przejściowe ustawy o grach hazardowych, przewidujące zakaz wydłużania i zmiany zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, to zgodnie z art. 129 ust. 1 tej ustawy działalność ta prowadzona na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy może być kontynuowana do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń przez podmioty, którym ich udzielono, a zatem przepisy przejściowe ustawy o grach hazardowych nie można uznać za przepisy krajowe pozwalające jedynie na marginalne użytkowanie automatów do gier o niskich wygranych (pkt 33-34 wyroku TSUE). Przepisy te nie mają też wpływu na właściwości automatów o niskich wygranych, przez co nie mogą być uznane za przepisy "techniczne", wprowadzające inne wymagania w rozumieniu art. 1 pkt 4 dyrektywy 98/34/WE. Organ stwierdził też, ze na krajowym rynku gier hazardowych, ilość automatów o niskich wygranych faktyczni eksploatowanych przez firmy hazardowe znacznie odbiega od ilości zarejestrowanych automatów do gier o niskich wygranych. Organ zwrócił uwagę również na to, że ustawa o grach hazardowych określa jedynie warunki urządzania gier na automatach, a nie reguluje zasad handlu automatami. Automaty do gier nie są objęte żadną odrębną regulacją prawną, zatem ich sprzedaż przez podmioty nie jest w żaden sposób ograniczona. Ograniczenia wprowadza ustawa o grach hazardowych dotyczą jedynie wykorzystania tych automatów w punktach gier. Z tych przyczyn Dyrektor Izby Celnej stanął na stanowisku, że sporne przepisy ustawy o grach hazardowych (art. 129, art. 135 ust. 2, art. 138 ust. 1) nie są przepisami technicznymi, których projekt powinien zostać przekazany Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit 1 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę działania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego. Za aktualny uznano wniosek o oddalenie skargi.

Na rozprawie, pełnomocnik substytucyjny adwokat A. G. podtrzymała wnioski i zarzuty zawarte w skardze oraz pismach procesowych. Ponadto przedłożyła do akt sprawy pisma zawierające informacje odnośnie zmniejszenia liczby automatów o niskich wygranych spowodowanych wejściem w życie ustawy o grach hazardowych. Wskazała na konieczność notyfikacji wprowadzonych regulacji tą ustawą odwołując się do stanowiska zawartego w wyroku ETS z dnia 19 lipca 2012 r.

Obecny na rozprawie pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał wnioski zawarte we wszystkich pismach procesowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. nr 270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności

z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki

w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Sąd na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a połączył sprawy o sygnaturze akt II SA/Rz 1035/12, II SA/Rz 1036/12, II SA/Rz 1037 do wspólnego orzekania i rozpoznania prowadzone pod sygn. akt II SA/Rz 1035/12.

Skargi są uzasadnione, bowiem kontrolowane decyzje naruszają przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem sprawy, w których zapadły skarżone decyzje i poprzedzające je decyzje I instancji było rozpoznanie wniosków A. Sp. z o.o. z siedzibą [...] w zakresie zmiany decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zmiany miejsc urządzania gier na automatach o niskich wygranych w sposób w nich określony. Podania w tej sprawie Spółka składała kolejno w dniach 6 sierpnia 2008 r., 14 października 2009 r. i 26 października 2009 r. zwracając się do Dyrektora Izby Skarbowej o zmianę zezwolenia polegającą na zmianie miejsc urządzenia do gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...] odnośnie punktów nr: 59, 60, 61, 62, 132 załącznika nr 1 tej decyzji.

Rozpoznanie tych wniosków nastąpiło po 1 stycznia 2010 r., to jest po wejściu w życie ustawy o grach hazardowych. Z mocy art. 8 tej ustawy do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy O.p. Orzekający w sprawie organ nie dostrzegł - pomimo powołania w podstawach prawnych kontrolowanych decyzji przepisów Ordynacji podatkowej - konsekwencji wynikającej z dyspozycji art. 167 § 1 O.p. W myśl tego przepisu do czasu wydania decyzji przez organ I instancji strona może wystąpić o rozszerzenie zakresu żądania lub zgłosić nowe żądanie, niezależnie od tego, czy żądanie to wynika z tej samej podstawy prawnej co dotychczasowe, pod warunkiem że dotyczy tego samego stanu faktycznego. Termin określony w art. 139 § 1 O.p. biegnie na nowo od dnia rozszerzenia zakresu lub zgłoszenia nowego żądania". Z mocy art. 67 § 2 O.p. odmowa uwzględnienia żądania w sprawie zmiany zakresu postępowania następuje w drodze postanowienia. Nieuwzględnione żądanie wszczyna odrębne postępowanie podatkowe; przepisy art. 165 § 1-3b stosuje się odpowiednio".

W ocenie Sądu źródłowe podania dotyczyły tego samego stanu faktycznego, dlatego wyczerpana została hipoteza art. 167 § 1 O.p. i z tego względu organ powinien rozważyć prowadzenie jednego postępowania i wydanie jednej decyzji w sprawie zmiany dotychczasowej decyzji ostatecznej. Nie można odrębności stanu faktycznego sprawy uzasadniać okolicznością formalnego składania kolejnych żądań w różnych dniach. Późniejsze wnioski Spółki należy traktować jako rozszerzenie pierwotnego żądania, gdyż dotyczą, we wskazanej części, zmiany tego samego załącznika tej samej decyzji ostatecznej.

Wbrew wyżej powołanym przepisom Dyrektor Izby Celnej prowadził oddzielne postępowania i wydał trzy odrębne decyzje jako organ I instancji. W decyzjach tych w podstawach prawnych powołano między innymi art. 253a. § 1 O.p. Przepis ten stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony. Zgoda strony na zmianę decyzji ostatecznej wyrażana została w kolejno wnoszonych żądaniach zmiany ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2008 r., w ale w konkretnie oznaczonej jej części. Z kolei art. 253a § 2 O.p. określa, że przepisy art. 253 § 3 i 4 stosuje się odpowiednio. Z mocy art. 253 § 4 O.p. (stosowanego w tym przypadku odpowiednio) wynika, że w sprawie zmiany ostatecznej decyzji organ wydaje decyzję. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że wszystkie trzy decyzje Dyrektora Izby Celnej w dniu [...] lutego 2010 r. są identyczne w części dotyczącej rozstrzygnięcia, które ma następujące brzmienie: "odmawiam zmiany decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w zakresie zmiany miejsc urządzania gier na automatach o niskich wygranych, w którym na podstawie zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...] strona jest uprawniona prowadzić działalność". Żadna z decyzji wydanych w I instancji nie odnosi się w części dotyczącej rozstrzygnięcia w sposób indywidualizujący do treści żądań Spółki wyrażonych w kolejno wnoszonych podaniach, w których domagano się zmiany źródłowej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w oznaczonej części.

W myśl art. 210 § 1 O.p. decyzja ma zawierać między innymi rozstrzygnięcie odnoszące się do żądania skarżącej Spółki, które dotyczyło zmiany źródłowej decyzji w oznaczonej części, co należało uwidocznić w treści rozstrzygnięcia, a nie w samym uzasadnieniu decyzji. Dostrzeżone przez Sąd uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Stwierdzenie opisanego naruszenia jest wystarczającą podstawą do uwzględnienia skarg. Pogląd taki Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyraził również w wyroku z dnia 27 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/1024/12 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w zakresie zmiany miejsca urządzenia gier na automatach o niskich wygranych.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Spółka wnioskami z dnia 6 sierpnia 2008r. oraz z 14 i 26 października 2009 r. zwróciła się do Dyrektora Izby Skarbowej o zmianę zezwolenia polegającą na zmianie miejsc urządzenia do gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...]. Wnioski złożono pod rządami ustawy o grach i zakładach wzajemnych, a decyzje we wszystkich połączonych sprawach tak I jak I II instancji wydano już w czasie obowiązywania nowej ustawy o grach hazardowych, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2010 r.

Zgodnie z art. 118 ustawy o grach hazardowych do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie wymienionej wyżej ustawy stosuje się przepisy ustawy o ile ustawa ta nie stanowi inaczej. Działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej (art. 129 ust. 1 ustawy o grach hazardowych). Zezwolenia, o których mowa w art. 129 ust. 1, mogą być zmieniane, na zasadach określonych w ustawie dla zmiany koncesji i zezwoleń udzielanych podmiotom prowadzącym działalność w zakresie określonym w art. 6 ust. 1 – 3, 2 i 3. Przepis art. 56 i art. 57 stosuje się odpowiednio. W Wyniku zmiany zezwolenia nie może nastąpić zmiana miejsc urządzenia gry, z wyjątkiem zmniejszenia liczby punktów gry na automatach o niskich wygranych (art. 135 ust. 1 i 2 ustawy o grach hazardowych).

Przedstawiając przepisy prawne, jakie miały zastosowanie w niniejszej sprawie należy podkreślić fakt, że Rzeczypospolita Polska będąc od 1 maja 2004 r. członkiem Unii Europejskiej, stała się również stroną Traktatów stanowiących podstawę Unii. Na mocy Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. U. z 2004 r., Nr 90, poz. 864, ze zm.) w celu wykonywania swych zadań oraz na warunkach przewidzianych w tym Traktacie, Parlament Europejski wspólnie z Radą, Rada i Komisja uchwalają rozporządzenia i dyrektywy, podejmują decyzje, wydają zalecenia i opinie. Powyższe oznacza, że od dnia przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, organy administracji publicznej obowiązane są przestrzegać nie tylko przepisów prawa krajowego, ale i prawa wspólnotowego. W związku z tym dokonywana przez sądy kontrola administracji publicznej sprawowana pod względem zgodności z prawem obejmuje również kontrolę pod względem zgodności z prawem wspólnotowym, które od dnia 1 maja 2004 r. stało się częścią obowiązującego w Polsce porządku prawnego, w tym także z aktami normatywnymi wydawanymi przez organy Unii Europejskiej w randze rozporządzeń i dyrektyw.

Dyrektywa 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiająca procedurę udzielenia informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. U. UE L 204 s. 37 ze zm. zwana dalej dyrektywą 98/34/WE) w art. 8 ust. 1 akapit pierwszy stanowi, że z zastrzeżeniem art. 10 państwa członkowskie niezwłocznie przekazują Komisji wszelkie projekty przepisów technicznych, z wyjątkiem tych, które w pełni stanowią transpozycję normy międzynarodowej lub europejskiej, w którym to przypadku wystarczająca jest informacja dotycząca odpowiedniej normy. Przekazują Komisji także podstawę prawną konieczną do przyjęcia uregulowań technicznych, jeżeli nie zostały one wyraźnie ujęte w projekcie. W dalszej kolejności, jeżeli Komisja lub inne państwo członkowskie wyda szczegółową opinię stwierdzającą, że przewidziany środek może stworzyć bariery w swobodnym przepływie towarów, swobodnym przepływie usług lub swobodzie przedsiębiorczości podmiotów gospodarczych świadczących usługi w obrębie rynku wewnętrznego, państwa członkowskie są zobowiązane do odroczenia przyjęcia projektu przepisów technicznych o trzy miesiące. Termin ten może być dłuższy w niektórych innych wyraźnie wyszczególnionych przypadkach (art. 9 ust. 1-5 dyrektywy 98/34/WE). Wyłączenie stosowania tej procedury przewiduje art. 9 ust. 7 stanowiący, że ustępów 1-5 nie stosuje się w przypadkach, gdy z naglących powodów, spowodowanych przez poważne i nieprzewidziane okoliczności odnoszące się do ochrony zdrowia i bezpieczeństwa publicznego, ochrony zwierząt lub roślin oraz, w stosunku do zasad dotyczących usług, również dla porządku publicznego, w szczególności ochrony nieletnich, Państwo Członkowskie jest zobowiązane przygotować przepisy techniczne w bardzo krótkim czasie, w celu ich natychmiastowego przyjęcia i wprowadzenia w życie bez możliwości jakichkolwiek konsultacji. W powiadomieniu określonym w art. 8, Państwa Członkowskie przedstawiają powody pilności podjętych środków. Komisja najszybciej jak to możliwe przedstawia opinie w sprawie powiadomienia. Podejmuje ona stosowne działanie w przypadkach, gdy procedura ta jest niewłaściwie stosowana. Parlament Europejski jest na bieżąco informowany przez Komisję. Implementacji dyrektywy 98/34 do polskiego prawa krajowego dokonano rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 6 kwietnia 2004 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. z 2004 r. nr 65 poz. 597).

Przepis art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE zawiera następującą definicję "przepisów technicznych" - specyfikacje techniczne i inne wymagania bądź zasady dotyczące usług włącznie z odpowiednimi przepisami administracyjnymi, których przestrzeganie jest obowiązkowe de iure lub de facto, w przypadku wprowadzenia do obrotu, świadczenia usługi, ustanowienia operatora usług lub stosowania w Państwie Członkowskim lub na przeważającej jego części, jak również przepisy ustawowe, wykonawcze i administracji Państw Członkowskich, z wyjątkiem określonych w art. 10, zakazujące produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu i stosowania produktu lub zakazujące produkcji, przywozu, wprowadzenia do obrotu i stosowania produktu lub zakazujące świadczenia lub korzystania z usługi lub ustanowienia dostawcy usług. Przepisy techniczne obejmują de facto:

- przepisy ustawowe, wykonawcze lub administracyjne Państwa Członkowskiego, które odnoszą się do specyfikacji technicznych bądź innych wymagań lub zasad dotyczących usług, bądź też do kodeksów zawodowych lub kodeksów postępowania, które z kolei odnoszą się do specyfikacji technicznych bądź do innych wymogów lub zasad dotyczących usług, zgodność z którymi pociąga za sobą domniemanie zgodności z zobowiązaniami nałożonymi przez wspomniane przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne,

- dobrowolne porozumienia, w których władze publiczne są stroną umawiającą się, a które przewidują, w interesie ogólnym, zgodność ze specyfikacjami technicznymi lub innymi wymogami albo zasadami dotyczącymi usług, z wyjątkiem specyfikacji odnoszących się do przetargów przy zamówieniach publicznych,

- specyfikacje techniczne lub inne wymogi bądź zasady dotyczące usług, które powiązane ze środkami fiskalnymi lub finansowymi mającymi wpływ na konsumpcję produktów lub usług przez wspomniane przestrzegania takich specyfikacji technicznych lub innych wymogów bądź zasady dotyczące usług; specyfikacje techniczne lub inne wymogi bądź zasady dotyczące usług powiązanych z systemami zabezpieczenia społecznego nie są objęte tym znaczeniem.

Wskutek wniosków WSA w Gdańsku o wydanie przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (w skrócie TSU) w trybie prejudycjalnym orzeczeń o wykładnię art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielenia informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. U. UE L 204 s. 37 ze zm.), dalej nazywana dyrektywą 98/34/WE, Trybunał wydał w dniu 9 lipca 2012 r. wyrok w sprawie C-213/11 obejmującej połączone sprawy: C-213/11, C-214/11, C- 217/11. W sprawie C-214/11 (polska sygnatura III SA/Gd 352/10) pytanie prejudycjalne brzmiało "czy przepis art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE powinien być interpretowany w ten sposób, że do przepisów technicznych, których projekty powinny zostać przekazane Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 wymienionej dyrektywy, należy taki przepis ustawy, który zakazuje przedłużania zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych?".

Rozpoznając łącznie wszystkie trzy wnioski, TSUE stwierdził, że art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, ostatnio zmienionej dyrektywą Rady 2006/96/WE z dnia 20 listopada 2006 r., należy interpretować w ten sposób, że przepisy krajowe tego rodzaju jak przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, stanowią "potencjalne przepisy techniczne" w rozumieniu tego przepisu, w związku z czym ich projekt powinien zostać przekazany Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy, w wypadku stwierdzenia, że przepisy te wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów. Dokonanie tego ustalenia należy do sądu krajowego.

Przepis art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE zawiera następującą definicję "przepisów technicznych": "przepisy techniczne", specyfikacje techniczne i inne wymagania bądź zasady dotyczące usług włącznie z odpowiednimi przepisami administracyjnymi, których przestrzeganie jest obowiązkowe de iure lub de facto, w przypadku wprowadzenia do obrotu, świadczenia usługi, ustanowienia operatora usług lub stosowania w Państwie Członkowskim lub na przeważającej jego części, jak również przepisy ustawowe, wykonawcze i administracji Państw Członkowskich, z wyjątkiem określonych w art. 10, zakazujące produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu i stosowania produktu lub zakazujące produkcji, przywozu, wprowadzenia do obrotu i stosowania produktu lub zakazujące świadczenia lub korzystania z usługi lub ustanowienia dostawcy usług. Przepisy techniczne obejmują de facto:

- przepisy ustawowe, wykonawcze lub administracyjne państwa członkowskiego, które odnoszą się do specyfikacji technicznych bądź innych wymagań lub zasad dotyczących usług, bądź też do kodeksów zawodowych lub kodeksów postępowania, które z kolei odnoszą się do specyfikacji technicznych bądź do innych wymogów lub zasad dotyczących usług, zgodność z którymi pociąga za sobą domniemanie zgodności z zobowiązaniami nałożonymi przez wspomniane przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne,

- dobrowolne porozumienia, w których władze publiczne są stroną umawiającą się, a które przewidują, w interesie ogólnym, zgodność ze specyfikacjami technicznymi lub innymi wymogami albo zasadami dotyczącymi usług, z wyjątkiem specyfikacji odnoszących się do przetargów przy zamówieniach publicznych,

- specyfikacje techniczne lub inne wymogi bądź zasady dotyczące usług, które powiązane ze środkami fiskalnymi lub finansowymi mającymi wpływ na konsumpcję produktów lub usług przez wspomniane przestrzegania takich specyfikacji technicznych lub innych wymogów bądź zasady dotyczące usług; specyfikacje techniczne lub inne wymogi bądź zasady dotyczące usług powiązanych z systemami zabezpieczenia społecznego nie są objęte tym znaczeniem.

Obejmuje to przepisy techniczne nałożone przez organy wyznaczone przez państwa członkowskie oraz znajdujące się w wykazie sporządzonym przez Komisję przed dniem 5 sierpnia 1999 r. w ramach Komitetu określonego w art. 5. Taka sama procedura stosowana jest przy wprowadzaniu zmian do tego wykazu.

TSUE stwierdził, że przepisy rozpatrywane w sprawach przez WSA w Gdańsku dotyczą automatów do gier o niskich wygranych w rozumieniu art. 1 pkt 1 dyrektywy 98/34/WE, zatem przedmiotem postępowań przed sądem krajowym nie są zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego w rozumieniu art. 1 pkt 2 i 5 dyrektywy 98/34/WE (pkt 27 wyroku).

Odnosząc się do przepisów przejściowych ustawy o grach hazardowych dotyczących przedłużania zezwoleń prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych TSUE stwierdził, że można zaliczyć do kategorii "specyfikacji technicznych", gdyż nie odnoszą się one ani do automatów do gier o niskich wygranych, ani do ich opakowania, a więc nie określają żadnej ich cechy i tym samym nie zawierają specyfikacji technicznych w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE (pkt 28-30 wyroku).

Analizując, czy omawiane przepisy krajowe należą do kolejnej kategorii przepisów technicznych wymienionej w art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, obejmującej między innymi zakaz użytkowania, jeżeli ich skutek wykracza w sposób oczywisty poza samo określenie dopuszczalnych przeznaczeń produktu i nie polega jedynie na ograniczeniu sposobu jego użytkowania, TSUE doszedł do przekonania, że chociaż uregulowania te przewidują zakaz wydawania, przedłużania i zmiany zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych prowadzonych na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy może być kontynuowana do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń przez podmioty, którym ich udzielono, według przepisów dotychczasowych. Skoro przepis ten pozwala na dalsze prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, a więc dalsze użytkowanie automatów po dniu wejścia w życie ustawy o grach hazardowych, to w tych okolicznościach przepisów przejściowych ustawy o grach hazardowych nie można uznać za przepisy krajowe pozwalające jedynie na marginalne użytkowanie automatów do gier o niskich wygranych (pkt 31-43 wyroku).

Oceniając natomiast, czy przepisy ustawy o grach hazardowych można zaliczyć do kategorii "innych wymagań" w rozumieniu art. 1 pkt 4 dyrektywy 98/34/WE (czyli ustanawiają "warunki" determinujące w sposób istotny skład, właściwości lub sprzedaż produktu), TSUE stwierdził, że uregulowania te nakładają warunki mogące wpływać na sprzedaż automatów do gier o niskich wygranych. Zakaz wydawania, przedłużania i zmiany zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami może, bowiem bezpośrednio wpływać na obrót tymi automatami (pkt 35, 36 wyroku). W tej sytuacji sąd krajowy winien ustalić, czy takie zakazy, których przestrzeganie jest obowiązkowe de iure w odniesieniu do użytkowania automatów do gier o niskich wygranych, mogą wpływać w sposób istotny na właściwości lub sprzedaż tych automatów. Dokonując powyższych ustaleń, sąd krajowy powinien uwzględnić między innymi okoliczności, że ograniczeniu liczby miejsc, gdzie dopuszczalne jest prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych, towarzyszy zmniejszenie ogólnej liczby kasyn do gry, jak również liczby automatów, jakie mogą w nich być użytkowane. Winien również ustalić, czy automaty do gier o niskich wygranych mogą zostać zaprogramowane lub przeprogramowane w celu wykorzystania ich w kasynach jako automaty do gier hazardowych, co pozwoliłoby na wyższe wygrane, a więc spowodowałoby większe ryzyko uzależnienia graczy. Mogłoby to wpłynąć w sposób istotny na właściwości tych automatów (pkt 37-39 wyroku).

Podstawową zasadą obowiązującą w porządku prawnym Unii Europejskiej jest to, że orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) jest prawnie wiążące dla sądu krajowego, który zwrócił się z pytaniem prawnym. Sądy państw członkowskich nie powinny przyjmować także innej interpretacji prawa wspólnotowego niż wskazana w orzeczeniu TSUE zawierającym wykładnię stosownych przepisów tego prawa. Celem orzeczenia TSUE jest zapewnienie jednolitego stosowania prawa wspólnotowego we wszystkich państwach członkowskich (por. A. Wróbel (red.), "Stosowanie prawa Unii Europejskiej przez sądy", Kraków 2005).

Kierując się interpretacją dyrektywy 98/34/WE, przyjętą przez TSUE w wyroku z dnia 9 lipca 2012 r., stwierdzić należy, że przepisy ustawy o grach hazardowych, w części, w jakiej istotnie ograniczają, a nawet stopniowo uniemożliwiają prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, mają charakter przepisów technicznych i w związku z tym podlegają notyfikacji Komisji w trybie przepisu art. 8 ust. 1 dyrektywy. Dalszą konsekwencją ustalenia charakteru "technicznego" przepisów ustawy w części powodującej wskazane wyżej skutki i braku notyfikacji byłoby stwierdzenie, że przepisy te nie mogą być stosowane przez organy administracji i sądy, skoro Europejski Trybunał Sprawiedliwości jednoznacznie stwierdził (m.in. w wyroku z 26 września 2000 r. w sprawie C 443/98 (Unilever), LEX Nr 82986, w wyroku z 8 września 2005 r. w sprawie C-303/04 (Lidl Italia), LEX Nr 225727, w wyroku z 8 listopada 2007 r. w sprawie C-20/05, LEX Nr 326053), że skutkiem prawnym niedopełnienia obowiązku notyfikacji jest niemożność zastosowania przepisów technicznych, na którą można powoływać się w postępowaniu między jednostkami (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 19 listopada 2012 r., III SA/Gd 568/12, dostępny na stronie nsa.gov.pl). Realizując zatem wskazania wyroku TSUE z dnia 9 lipca 2012 r., C-213/11 mające na celu stwierdzenie, czy art. 135 ust. 1 i 2 Ugh ma charakter przepisu technicznego należałoby dokonać ustaleń wskazanych w tezach 37-39 tego wyroku.

W ocenie Sądu przeprowadzenie tego rodzaju ustaleń faktycznych, obejmujących między innymi porównanie liczb dotyczących miejsc, gdzie dopuszczalne jest prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych i liczby kasyn oraz liczb dotyczących miejsc, gdzie dopuszczalne jest prowadzenie gier w powiązaniu ze zmienionym stanem prawnym, ustalenie możliwości zaprogramowania albo przeprogramowania automatów do gier o niskich wygranych, ustalenie wpływu gier na automatach na uzależnienie graczy, w kontekście zwiększenia wygranych na automatach według nowych uregulowań, nie mieści się w zakresie kompetencji Sądu wynikających z art. 1 powołanej wcześniej ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela w tym zakresie poglądy i argumentację zawarte w wyroku WSA w Warszawie z 8 listopada 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 1813/12 (dostępny na stronie nsa.gov.pl). Kontrola sądowoadministracyjna, jak słusznie zauważył w swoim wyroku WSA w Warszawie, realizowana jest w obszarze odnoszącym się do oceny zgodności rozstrzygnięcia z prawem materialnym, dochowaniu wymaganej procedury oraz respektowania reguł kompetencji. Zatem badanie legalności odnosi się do kompetencyjno – proceduralnych podstaw jego wydania, kontrolując prawidłowość ich wykładni i zastosowania (WSA w Warszawie powołał tu wyrok NSA z 16.02.2012 r. sygn. akt II GSK 217/11 LEX nr 1137919).

Rola sądu administracyjnego sprowadza się do badania (korygowania) działania lub zaniechania działania organów administracji publicznej, a nie ich zastępowania w załatwianiu spraw przez wydanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd ten jest w zasadzie sądem kasacyjnym, orzekającym o zgodności albo niezgodności z prawem aktu lub czynności organu administracyjnego. W przypadku zaistnienia konieczności dokonania ustaleń służących merytorycznemu rozstrzygnięciu, sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego do uzupełnienia. WSA w Warszawie w wyroku z 8.11.2012 r., VI SA/Wa 1813/12 podzielił wyrażany w orzecznictwie pogląd, że gdy zachodzi potrzeba dokonania ustaleń, które mają służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu, Sąd powinien uchylić decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego. Rozstrzyganie o prawach lub obowiązkach podmiotów jest domeną organów administracji publicznej, dlatego też na właściwych organach spoczywa obowiązek zastosowania właściwych przepisów.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie przyjmuje również takie stanowisko, wskazując dodatkowo na ograniczenia w przeprowadzeniu postępowania dowodowego wynikające z art. 106 § 3 P.p.s.a. Zgodnie z cyt. przepisem sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Niezależnie od tego wskazać należy, że ustalenia dowodowe w tym zakresie powinny znaleźć się w motywach decyzji organu, a strona powinna mieć możliwość ustosunkowania się do nich.

Sąd uznał, że organ wydając zaskarżone decyzje nie dokonał ustaleń w zakresie, o którym mowa w wyroku TSUE z dnia 9 lipca 2012 r., C-213/11 w tezach 37 – 39. Trybunał w treści tego wyroku przykładowo wymienił okoliczności, które winny być ustalone dla wyjaśnienia, czy takie zakazy, których przestrzeganie jest obowiązkowe de iure w odniesieniu do użytkowania automatów do gier o niskich wygranych, mogą wpływać w istotny sposób na właściwości lub sprzedaż tych automatów. Przeprowadzenie takich ustaleń w postępowaniu prowadzonym ponownie przez organ pozwoli rozstrzygnąć czy omawiane przepisy Ustawy o grach hazardowych wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów, a w konsekwencji czy mają charakter techniczny w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE. Jednocześnie Sąd stwierdza, że przedstawienie przez stronę własnej argumentacji, co do wytycznych TSUE zawartych w powołanym wyroku oraz odnoszenie się do wywodów zawartych w pismach procesowych organu, na etapie postępowania sądowoadministracyjnego nie może być uznane za wypełnienie zaleceń TSUE. Do argumentacji tej winien jednak odnieść się organ w prowadzonym postępowaniu.

Bez wpływu na wynik sprawy jest zarzut opieszale prowadzonego przez organy postępowania. Sąd w niniejszej sprawie orzeka w granicach sprawy administracyjnej, a te wyznaczają zaskarżone decyzje.

Wyżej opisane naruszenia Sąd uznał za mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to powoduje konieczność uchylenia decyzji obydwu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 p.p.s.a.

Wobec wyżej naprowadzonych okoliczności rozważanie pozostałych zrzutów skargi było na obecnym etapie postępowania przedwczesne.

Pomimo uwzględnienia skargi Sąd odstąpił od zastosowania wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 p.p.s.a. ze względu na treść rozstrzygnięcia, które nie przyznaje praw ani nie nakłada obowiązków.

Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 200 p.p.s.a.