Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 971/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1, art. 29 ust. 1 pkt 12 oraz 25, art. 35 ust. 1, ust. 3-4
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 lit. a. i lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 13, par. 60 ust. 2, par. 204 ust. 5, par. 206 ust. 1, par. 271 ust. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 1422
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 25 kwietnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędzia WSA Renata Kubot - Szustowska Protokolant Specjalista Aleksandra Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2018 roku sprawy ze skargi A. K. i R. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie pozwolenia na rozbiórkę i zatwierdzenia projektu budowlanego, udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących A. K. i R. K. solidarnie kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. LS


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 9 grudnia 2016 r., pełnomocnik inwestorów A. W.-N. i M. N., działającym w ramach spółki cywilnej A w K., wystąpił do Prezydenta Miasta Ł. o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami w parterze, garażem podziemnym, instalacjami zewnętrznymi: kanalizacji sanitarnej i deszczowej, elektryczną wraz ze zjazdem, murkami oporowymi i ogrodzeniem, na terenie nieruchomości położonej w Ł. przy ul.A 53: działki nr ewid. 282, nr ewid. 180/34 i nr ewid. 340/16, w obrębie [...]. Wnioskiem z dnia 15 grudnia 2016 r. wystąpił natomiast o pozwolenie na rozbiórkę budynku gospodarczego znajdującego się na działce nr ewid. 282.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta Ł. orzekł o udzieleniu pozwolenia na rozbiórkę budynku gospodarczego oraz o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu inwestorom pozwolenia na przedmiotową budowę.

Po rozpatrzeniu odwołania A. i R. K., Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania organowi I instancji, w uzasadnieniu wykazując nieprawidłowości mające miejsce w postępowaniu, poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta Ł. nałożył na inwestorów obowiązek usunięcia nieprawidłowości występujących w projekcie budowlanym.

A. i R. K., współwłaściciele sąsiedniej działki zabudowanej budynkiem mieszkalnym w granicy z działką nr ewid. 282, w piśmie z dnia 7 czerwca 2017 r. zgłosili sprzeciw wobec zbyt dużej zabudowy działki sąsiedniej, zbyt wysokiego budynku projektowanego na działce sąsiedniej, pogorszenie warunków życia i zły wpływ inwestycji na środowisko oraz zwiększenie zagrożenia pożarowego dla ich budynku. Podnieśli ponadto, że wykopy pod garaże podziemne i budowa takiego dużego budynku zagrażają stabilności ich budynku i zwrócili się do organu I instancji o wstrzymanie wszelkich decyzji.

A. i R. K. w piśmie z dnia 5 lipca 2017 r. powtórzyli zastrzeżenia zawarte w piśmie z dnia 7 czerwca 2017 r. i zażądali usunięcia pawilonu usytuowanego około 10,00 cm od ściany budynku usytuowanego na działce nr ewid. 281, co powoduje pojawienia się wilgoci i grzyba na tej ścianie.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta Ł. udzielił pozwolenia na rozbiórkę budynku gospodarczego oraz zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorom pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli A. i R. K., wnosząc o jej uchylenie. Wyrazili oni sprzeciw i niezadowolenie z decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta Ł. Wskazali, że mimo wcześniejszych uwag i skarg przekazanych w pismach, organ I instancji nie wziął żadnego z ich argumentów pod uwagę. Wokół projektowanego budynku mieszkalnego wielorodzinnego stoją wyłącznie domki jednorodzinne lub dwurodzinne. Ponowili oni uwagi i zastrzeżenia zawarte w pismach kierowanych do Urzędu Miasta Ł., w tym wskazali na brak ochrony przeciwpożarowej drewnianego budynku, który jest oddalony o 4 m od projektowanego budynku. Ich zdaniem zbyt duża powierzchnia projektowanego budynku w stosunku do powierzchni działki nr ewid. 282, uniemożliwia jego realizację, bowiem projektowany zielony taras nie spełni swojej roli, jest fikcją, a projektowany budynek jest za wysoki, co uniemożliwi swobodny dopływ światła dziennego, przez większość dnia będzie cień, głębokie wykopy pod duży budynek i pod garaż podziemny zagrażać będą stabilności budynku usytuowanego na sąsiedniej działce, należącego do odwołujących się. Projektowana budowa zdecydowanie pogorszy warunki życia oraz obniży wartość ich działki, dlatego zawrócili się do Wojewody [...] o pomoc i cofnięcie wszelkich decyzji.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ((tj. Dz. U. z 2017r., poz. 1257) w związku z art. 35 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2017r., poz. 1332 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Odnosząc się do zarzutów odwołujących się organ wskazał, że rodzaj inwestycji zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna z usługami, w tym handel o powierzchni sprzedaży do 50 m2 został określony w decyzji Prezydenta Miasta Ł. Nr [...] z [...] r. o warunkach zabudowy. Oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane powinno być wypełnione przez inwestora zgodnie ze wzorem określonym w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 24 lipca 2015 r. - w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, decyzji o pozwoleniu na budowę. Treść pojęcia "prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane", została określona przez ustawodawcę w definicji legalnej z art. 3 pkt 11 ustawy - Prawo budowlane. Należy podkreślić, że do zakresu tego pojęcia należy w szczególności tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonych praw rzeczowych. W myśl definicji prawo to wynika również z umów dzierżawy, najmu oraz innych umów zobowiązaniowych, pod warunkiem wszakże, że przewidują one uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Omawiane oświadczenie jest jednym z najważniejszych dokumentów składanych przez inwestora. Podlega ono zatem ocenie organów administracji na zasadach i w trybie wskazanym w Kodeksie postępowania administracyjnego. Wojewoda wyjaśnił, że w oświadczeniach o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością (działką nr ewid. 282, nr ewid. 180/34) na cele budowlane inwestorzy: A. W.-N. i M. N. stwierdzili, że posiadają prawo do działki nr ewid. 282 wynikające z prawa współwłasności oraz posiadają zgodę współwłaściciela z dnia 9 grudnia 2016 r. do działki nr ewid. 180/34 wynikającą ze stosunku zobowiązaniowego na podstawie umowy użyczenia [...] z dnia [...] r. i decyzji ZDiT. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organ stwierdził, że został spełniony wymóg określony w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Organ wyjaśnił, że przedmiotowy budynek mieszkalny wielorodzinny wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną nie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz potencjalnie oddziaływać na środowisko, w rozumieniu przepisów § 2 ust. 1 i § 3 ust. 1 pkt 53 b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71) w związku z czym nie jest wymagana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dla projektowanego przedsięwzięcia. Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] r. ustalił warunki i szczegółowe zasady zabudowy i zagospodarowania terenu wynikające z odrębnych przepisów: nieprzekraczalne linie zabudowy od strony ul. B i ul. A w granicach pasów drogowych; wskaźnik wielkości zabudowy w stosunku do powierzchni działki nr 282 - od 2,29 do 0,46 (nie dotyczy garażu podziemnego); szerokość elewacji od strony ul. B 14,5 do 20,00; od strony ul. A - od 14,5 do 30,00 m; wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej (gzymsu/attyki) od 7,0 do 10,00 m; geometria dachu - spadek połaci od 1° do 10°, wysokość kalenicy od 7,0 do 10,0 m kierunek kalenicy/attyki równoległy do ul. A. Organ wskazał, że załączony do wniosku projekt budowlany uwzględnia wymienione w powyższej decyzji o warunkach zabudowy wymogi (inwestycja została usytuowana z nieprzekroczeniem linii zabudowy, wskaźnik powierzchni zabudowy wynosi 0,44, budynek posiada trzy kondygnacje nadziemne, jego wysokość wynosi 10,0 m, mierzona wysokość gzymsu przy głównym wejściu do klatki schodowej wynosi 10 m, kierunek kalenicy równoległy do ul. A, projektowany spadek połaci dachowej wynosi 2-3%, (projektowana powierzchnia sprzedaży usług wynosi 39,83 m2). Zaprojektowano w garażu 12 miejsc postojowych, w tym jedno dla osoby niepełnosprawnej, oraz jedno miejsce postojowe dla klientów usług. Powierzchnia terenu biologicznie czynnego nie została natomiast określona w decyzji o warunkach zabudowy. Z projektu budowlanego wynika, iż powierzchnia terenu biologicznie czynna wynosi 262,62 m2, a więc jest większa od minimalnej określonej w przepisie § 39 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Postanowieniem z dnia [...] r. Prezydent Miasta Ł., na podstawie art. 113 § 2 K.p.a., wyjaśnił wątpliwości co do treści decyzji o warunkach zabudowy z dnia 13 czerwca 2016 r. w zakresie szerokości elewacji frontowych budynku mieszkalnego wielorodzinnego - od strony ul. B od 14,5 do 20,0 m, od strony ul. A od 14,5 m do 30,00 m, nie uwzględniając planowanego garażu podziemnego. Wojewoda podniósł, że realizacja przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego zgodnie z wymaganiami określonymi w ww. decyzji Prezydenta Miasta Ł. o warunkach zabudowy nie naruszy chronionego interesu strony, o jakim mowa w art. 5 ust. 2 pkt 9 Prawa budowlanego. Organ pierwszej instancji zbadał również zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, czyli rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 2015 r. poz. 1422). Aktualnie obowiązujący przepis § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia stanowi, że "jeżeli z przepisów § 13, 60, 271 i 273 lub przepisów odrębnych nie wynikają inne wymagania, budynki na działkach budowlanych sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż: 1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, 2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Budynek odwołujących się ze ścianą szczytową bez okien został usytuowany w granicy z działką nr ewid. 282. Budynek mieszkalny wielorodzinny zaprojektowany został w odległości około 8,0 m od budynku strony. W pasie szerokości ok. 8,0 m między budynkiem a granicą działki projektuje się tereny zielone. Odległości te spełniają wymogi ochrony przeciwpożarowej, projekt budowlany został zaopiniowany przez rzeczoznawców bez zastrzeżeń, pod względem zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz pod względem zgodności z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy (rys. AR-01). Zaprojektowano instalację przeciwpożarową dla projektowanego budynku, w części garażowej wewnętrzny hydrant przeciwpożarowy. Budynek ten został zakwalifikowany do kategorii ZŁ IV, a dwa lokale usługowe do kategorii ZL III. Ściana szczytowa garażu zlokalizowana od strony południowej jest ścianą o klasie odporności ogniowej REI 120. Z opracowanej analizy przesłaniania i nasłonecznienia wynika, że zostały spełnione warunki określone w przepisach § 13 i § 60 rozporządzenia. Projektowany budynek nie będzie przesłaniać jak również ograniczać nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w istniejącym budynku skarżących. Zacienienie działki spowodowane projektowanym budynkiem nie zostało natomiast objęte ochroną w ustawie Prawo budowlane. Odprowadzenie wód opadowych odbywać się będzie za pomocą prefabrykowanych korytek zlokalizowanych wzdłuż ogrodzenia (od strony zachodniej i południowej), woda deszczowa odprowadzona będzie do wpustów i dalej do kanalizacji deszczowej, kanalizacja deszczowa jest projektowana wzdłuż granicy z działką nr ewid. 281, co spowoduje, że na działkę sąsiednią nie będą odprowadzane wody opadowe (według projektu wod.-kan. rys. oraz rys. nr PZ-01, rys. nr AR-07, przekrój AA i AR-08, przekrój B-B, rys. Iwk-1). Inwestor zrezygnował ponadto z podniesienia terenu. Wykopy pod fundamenty zagłębione będą na 2,69 m poniżej terenu i odsunięte od ściany budynku usytuowanego na sąsiedniej działce o 4,63 m. Według projektanta zapewnione zostało również bezpieczeństwo konstrukcji istniejącego budynku, o czym mowa w przepisie § 204 rozporządzenia. Branżowy projekt budowlany - konstrukcja został uzupełniony o ekspertyzę określającą wpływ projektowanej inwestycji na działkę nr ewid. 281, wykonaną przez projektantkę mgr inż. I. S. legitymującą się uprawnieniami o nr [...] (s. 179), w której stwierdzono, że przy zastosowaniu się do wytycznych zawartych w opracowaniu, inwestycja nie wpłynie negatywnie na konstrukcję nośną istniejącego budynku, ani nie utrudni użytkowania sąsiedniego budynku, czy korzystania z mediów przez odwołujących. Organ wskazał ponadto, że projekt zagospodarowania działki lub terenu został sporządzony na mapie do celów projektowych, potwierdzony za zgodność z oryginałem przez projektanta, zatem spełnia wymagania określone w § 8 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r. poz. 462 ze zm.). Analiza dokumentacji projektowej zatwierdzonej powyższą decyzją Prezydenta Miasta Ł. pozwala, w opinii Wojewody [...], stwierdzić, iż została ona wykonana oraz sprawdzona przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane i legitymujące się zaświadczeniem potwierdzającym wpis na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego. Co więcej, w zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji na podstawie art. 36 ust. 1 Prawa budowlanego oraz art. 42 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego określił szczegółowe warunki dotyczące nadzoru na budowie, wskazując na konieczność uczestniczenia przy budowie projektanta sprawującego nadzór nad zgodnością realizacji budowy z projektem oraz kierownika budowy. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy zauważył, że budynek mieszkalny wielorodzinny zaprojektowany został w odległości 8 m od budynku istniejącego na działce odwołujących się, projekt budowlany został uzgodniony z rzeczoznawcą do spraw p.poż., co wskazuje, iż odległości te spełniają wymogi ochrony przeciwpożarowej. Powierzchnia projektowanego budynku spełnia warunki i wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy, która jako ostateczna wiąże organ administracji architektoniczno-budowlanej. Zostały ponadto spełnione wymagania określone w przepisie § 12 ust. 1 rozporządzenia, budynek chociaż jest trzykondygnacyjny, to jego usytuowanie na działce nr ewid. 282 nie wpłynie na swobodny dopływ światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt stały ludzi w budynku odwołujących się, o czym mowa w § 57 cyt. rozporządzenia. Rzeczoznawca do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy zaopiniował bez zastrzeżeń projekt budowlany, potwierdzając tym samym zgodność rozwiązań zawartych w projekcie budowlanym z przepisami z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy. Z ekspertyzy technicznej, stanowiącej część projektu budowlanego branżowego (konstrukcja) wynika, że kwestia stabilności budynku odwołujących się została zbadana, realizacja projektowanego budynku na działce sąsiedniej nie będzie zagrażać jego stabilności. Projektowana budowa zdecydowanie nie pogorszy ich warunków życia, nie utrudni użytkowania budynku oraz korzystania z mediów. Odnosząc się do zarzutu, iż projektowana budowa obniży wartość działki strony, organ wskazał, że kwestia ta nie została uregulowana w ustawie Prawo budowlane. Wojewoda wyjaśnił także, że w rozpatrywanej sprawie inwestorzy zamierzając rozebrać budynek gospodarczy parterowy usytuowany na działce nr ew. 282 z uwagi na lokalizację budynku w północno-wschodniej granicy tej działki mieli obowiązek uzyskania uprawnienia do dokonania rozbiórki tego budynku, w trybie decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę, wydanej na podstawie art. 31 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Inwestorzy przedłożyli oświadczenie z 31 sierpnia 2016 r stwierdzające, iż są współwłaścicielami działki i w imieniu firmy A i wyrażają zgodę na realizację przedmiotowej inwestycji. Można przyjąć, iż współwłaściciele tego obiektu wyrazili zgodę na jego rozbiórkę, którego istnienie uniemożliwia budowę przedmiotowego budynku. Wnioskodawcy przedłożyli projekt rozbiórki tego obiektu. Z rys. AR-01 wynika, iż budynek gospodarczy położony na działce nr ewid. 282 przy ul. A (zaznaczony przerywaną linią, czyli przeznaczony do rozbiórki) jest usytuowany w miejscu gdzie projektowany jest budynek mieszkalny wielorodzinny. W postępowaniu administracyjnym o udzielenie pozwolenia na rozbiórkę analogicznie jak w postępowaniu administracyjnym o udzielenie pozwolenia na budowę ocenie organu administracji publicznej podlega kwestia, czy wydana decyzja narusza interes osób trzecich, a więc interes właścicieli sąsiednich nieruchomości, w aspekcie ewentualnego naruszenia norm z zakresu Prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, norm projektowania, budowy i utrzymania obiektu budowlanego zgodnie z wymaganiami współczesnej wiedzy, o czym jest mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Zdaniem organu, ze względu na usytuowanie tego niewielkiego obiektu przy ul. B, daleko od granic działek sąsiednich jego rozbiórka w żaden sposób nie narusza interesów osób trzecich.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnieśli A. i R. K., powielając argumentację zawartą w dowołaniu od decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała uwzględnieniu..

Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej (§ 2).

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub w części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., powoływanej dalej jako p. p. s. a.).

Z kolei po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

W stanie faktycznym sprawy przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. w sprawie rozbiórki budynku gospodarczego znajdującego się na działce nr ewid. 282 oraz zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami w parterze, garażem podziemnym, instalacjami zewnętrznymi: kanalizacji sanitarnej i deszczowej, elektryczną wraz ze zjazdem, murkami oporowymi i ogrodzeniem, na terenie nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 53: działki nr ewid. 282, nr ewid. 180/34 i nr ewid. 340/16, w obrębie [...]

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U.2017.1332 tj. ze zm.). Zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Na mocy art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego – w stanie prawnym obowiązującym w dacie orzekania przez organy administracji – przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:

1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi;

3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7,

4) wykonanie – w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu – przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu – lub jego sprawdzenia – zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego.

W razie stwierdzenia naruszeń w powyższym zakresie, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego). Podkreślić także należy, iż zgodnie z treścią art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego, w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

W cytowanym przepisie art. 35 Prawa budowlanego został określony zakres działania organu administracji architektoniczno – budowlanej przy zatwierdzaniu projektu budowlanego i wydawaniu pozwolenia na budowę. Warto zwrócić uwagę, że właściwy organ co do zasady nie może ingerować w zawartość merytoryczną projektu. Ocenie organu może podlegać jedynie zgodność przyjętych rozwiązań z prawem i to w zakresie ściśle określonym w ustawie. Dopuszczalne jest jedynie sprawdzenie zgodności projektu budowlanego (a więc projektu zagospodarowania działki i projektu architektoniczno – budowlanego) z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy oraz wymaganiami ochrony środowiska. Projekt zagospodarowania działki lub terenu podlega sprawdzeniu tylko pod kątem zgodności z przepisami, w tym zwłaszcza techniczno – budowlanymi (np. warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie). Do obowiązków organu należy również sprawdzenie kompletności projektu budowlanego, w tym czy posiada on wszystkie wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia (art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego), a także sprawdzenie, czy projekt ten został sporządzony przez osobę posiadającą właściwe (w rozumieniu przepisów rozdziału 2 Prawa budowlanego) uprawnienia budowlane.

W przedmiotowej sprawie organ I instancji uznał, że złożony przez inwestora projekt budowlany jest kompletny, a zamierzenie inwestycyjne nie narusza żadnego z przepisów Prawa budowlanego oraz warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nadto jest zgodne z decyzją ustalającą warunki zabudowy dla tego przedsięwzięcia. Konsekwencją powyższego stanowiska było wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Organ II instancji podzielił tę argumentację.

Sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji Wojewody [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. wykazała, że organy obu instancji w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy naruszyły zarówno przepisy prawa materialnego jak i procesowego, a w rezultacie co najmniej przedwcześnie zatwierdziły projekt budowlany i udzieliły pozwolenia na budowę.

W rozpoznawanej sprawie okolicznością niesporną jest, że skarżący w toku całego postępowania administracyjnego, a także na etapie postępowania sądowego wielokrotnie podnosili, iż stanowiący ich własność budynek mieszkalny jest budynkiem drewnianym, a w konsekwencji odległość projektowanego obiektu od ich budynku winna wynosić 12 m.

Zgodnie z § 204 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz.U.2015.1420 tj. ze zm.) wzniesienie budynku w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego nie może powodować zagrożeń dla bezpieczeństwa użytkowników tego obiektu lub obniżenia jego przydatności do użytkowania.

W przypadku, o którym mowa w § 204 ust. 5, budowa powinna być poprzedzona ekspertyzą techniczną stanu obiektu istniejącego, stwierdzającego jego stan bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania, uwzględniającą oddziaływania wywołane wzniesieniem nowego budynku ( § 206 ust. 1 rozporządzenia ).

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w toku postępowania administracyjnego branżowy projekt budowlany – konstrukcja został uzupełniony o ekspertyzę określającą wpływ projektowanej inwestycji na działkę o nr 281, sporządzoną przez projektantkę mgr inż. I. S., w której stwierdzono, iż przy zastosowaniu się do wytycznych zawartych w opracowaniu, inwestycja nie wpłynie negatywnie na konstrukcję nośną istniejącego budynku ani nie utrudni użytkowania sąsiedniego budynku czy też korzystania z mediów przez skarżących.

Inwestor jak też organy obu instancji nie odniosły się jednak do podniesionego przez skarżących zarzutu zbyt małej odległości planowanej inwestycji od budynku stanowiącego ich własność, a usytuowanego w granicy z terenem tej inwestycji. Nie ustalono klasy odporności ogniowej budynku stanowiącego własność skarżących, a w szczególności, czy ściana zewnętrzna tego budynku usytuowana w granicy z działką nr 282 oraz przekrycie dachu jest rozprzestrzeniające ogień.

Zgodnie bowiem z § 271 ust. 2 powołanego powyżej rozporządzenia, jeżeli jedna ze ścian zewnętrznych usytuowana od strony sąsiedniego budynku lub przekrycie dachu jednego z budynków jest rozprzestrzeniające ogień, wówczas odległość określoną w ust. 1 należy zwiększyć o 50%, a jeżeli dotyczy to obu ścian zewnętrznych lub przekrycia dachu obu budynków - o 100%.

Skoro budynek skarżących jest budynkiem drewnianym, nie można wykluczyć, że w rozpoznawanej sprawie ma zastosowanie sugerowane przez skarżących zwiększenie odległości pomiędzy budynkami określonej na 8 m o 50 %, czyli do 12 m. Okoliczność ta nie została jednak w toku postępowania administracyjnego wyjaśniona, a ma to niewątpliwie istotne znaczenie dla możliwości zatwierdzenia przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

Sąd uznał również za zasadny kolejny podniesiony przez skarżących zarzut nienależytego wyjaśnienia zagadnienia zacienienia i dostępu światła dziennego do ich budynku w związku z planowaną inwestycją.

W pierwszej kolejności podkreślić trzeba, że obowiązujące przepisy prawa nie regulują problematyki zacienienia przez projektowany budynek terenu nieruchomości, ani też przepływu powietrza przez działkę sąsiednią, lecz normują wyłącznie kwestie zacienienia (nasłonecznienia) pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Dodać trzeba, że jednym z warunków poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, jest prawidłowe ustalenie odległości budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów, które umożliwia naturalne oświetlenie tych pomieszczeń.

Rozważana problematyka unormowana została w § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz.U.2015.1420 tj. ze zm.), który stanowi, że odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli:

1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż:

a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m,

b) 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m,

2) zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60 – (ust. 1).

Wysokość przesłaniania, o której mowa w ust. 1 pkt 1, mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części (ust. 2). Dopuszcza się sytuowanie obiektu przesłaniającego w odległości nie mniejszej niż 10 m od okna pomieszczenia przesłanianego, takiego jak maszt, komin, wieża lub inny obiekt budowlany, bez ograniczenia jego wysokości, lecz o szerokości przesłaniającej nie większej niż 3 m, mierząc ją równolegle do płaszczyzny okna (ust. 3). Odległości, o których mowa w ust. 1 pkt 1, mogą być zmniejszone nie więcej niż o połowę w zabudowie śródmiejskiej (ust. 4).

Pomieszczenia przeznaczone do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, przedszkolu i szkole, z wyjątkiem pracowni chemicznej, fizycznej i plastycznej, powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia co najmniej 3 godziny w dniach równonocy (21 marca i 21 września) w godzinach 8oo-16oo, natomiast pokoje mieszkalne - w godzinach 7oo-17oo (§ 60 ust. 1). W mieszkaniu wielopokojowym dopuszcza się ograniczenie wymagania określonego w ust. 1 co najmniej do jednego pokoju, przy czym w śródmiejskiej zabudowie uzupełniającej dopuszcza się ograniczenie wymaganego czasu nasłonecznienia do 1,5 godziny, a w odniesieniu do mieszkania jednopokojowego w takiej zabudowie nie określa się wymaganego czasu nasłonecznienia (§ 60 ust. 2).

Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w kontekście przywołanych wyżej przepisów techniczno-budowanych sąd stwierdził, że znajdująca się w aktach sprawy analiza zacienienia ( tom II Projekt Architektoniczno-Budowlany str. 123 ) nie spełnia wymogów powołanych powyżej przepisów. Nie wskazuje jakichkolwiek odległości, ani też ewentualnego usytuowania okien w budynku skarżących, brak jest również rysunku, na którym wyznaczony byłby zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia kąt 600, wyznaczony w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego. Skoro więc dowody znajdujące się w aktach sprawy, dotyczące kwestii zacienienia istniejącego budynku stanowiącego własność skarżących nie są jasne i precyzyjne, bowiem nie mają oparcia w czytelnej i zrozumiałej analizie graficznej, sporządzonej zgodnie z wymogami prawa, a nadto brak jest prawidłowo sporządzonej analizy nasłonecznienia, to organy administracji zatwierdzając projekt budowlany i udzielając pozwolenia na budowę, uczyniły to co najmniej przedwcześnie, czym niewątpliwie naruszyły w sposób istotny przepisy § 13 i § 60 rozporządzenia w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Podkreślić w tym miejscu trzeba, że obowiązkiem właściwego organu, a następnie organu odwoławczego jest nie tylko zbadanie, czy osoby uprawnione uczestniczyły w przygotowaniu projektu, lecz także, czy rzeczywiście załączone rysunki mogą posłużyć dla oceny zacienienia, oświetlenia i nasłonecznienia sąsiednich, istniejących budynków, a nadto dokonać stosownych obliczeń, które ewentualnie twierdzenia inwestora pozwolą aprobować, bądź merytorycznie zakwestionować. Przed wydaniem decyzji strony powinny mieć prawo zapoznać się z materiałem dowodowym, w tym wynikami analizy zacienienia, wnieść doń uwagi i zastrzeżenia. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji bez bliższej refleksji stwierdziły, że projektowany budynek nie będzie przesłaniać jak również ograniczać nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w istniejącym budynku skarżących.

Warto również zauważyć, że istniejący na terenie inwestycji budynek gospodarczy (kontener), jak słusznie przyjęły organy administracji, co do zasady był objęty obowiązkiem uzyskania pozwolenia na rozbiórkę, bowiem jak ustalono, jako obiekt tymczasowy nie został rozebrany ani przeniesiony w okresie 120 dni od rozpoczęcia jego budowy (art. 29 ust. 1 pkt 12 oraz 25 Prawa budowlanego). Jak jednak wynika z akt sprawy, został on rozebrany i wywieziony przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. Jednoznacznego ustalenia wymaga zatem istnienie tego obiektu na działce inwestora, co niewątpliwie warunkuje wydanie decyzji rozbiórkowej.

W tym stanie rzeczy konieczne było usunięcie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Mając powyższe na względzie sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ administracji architektoniczno-budowlanej uwzględni poczynione powyżej uwagi i zastosuje się do wskazanych zaleceń w zakresie prowadzonego postępowania.

O zwrocie kosztów postępowania poniesionych przez skarżących orzeczono zgodnie z art. 200 p.p.s.a.

A.B.