Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2194/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 183, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, 77, 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 55 ust. 1, 57 ust. 1 pkt 1, 4, 6b
journal: Dz.U. 2011 nr 264 poz 1573
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach - tekst jednolity
article: art. 18, 47
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary (spr.) Sędziowie NSA Andrzej Gliniecki del WSA Dorota Dąbek Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Kuberska-Pellegrino po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2015r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M.A.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 99/14 w sprawie ze skargi M. A. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2013r., sygn. akt IV SA/Wa 99/14, oddalił skargę M. A. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.

Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

W dniu 12 marca 2013 r. M. A. S. wystąpił do Wojewody Mazowieckiego z wnioskiem o udzielenie mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, powołując się na fakt pozostawania od dnia 16.02.2013 r. w związku małżeńskim z obywatelką polską - E. M. (nazwisko rodowe K.).

Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. Wojewoda Mazowiecki odmówił udzielenia cudzoziemcowi przedmiotowego zezwolenia. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji stwierdził, iż związek małżeński M. A. S. oraz E. M. został zawarty w celu obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, podając jako uzasadnienie powyższego stanowiska fakt złożenia przez małżonków do protokołu różniących się zeznań co do istotnych okoliczności, które ich dotyczyły. Ponadto Wojewoda zarzucił cudzoziemcowi, iż w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony zeznał nieprawdę oraz przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie.

W ustawowym terminie cudzoziemiec wraz z żoną złożyli odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. W uzasadnieniu odwołania żona cudzoziemca podniosła, iż propozycja o ślubie wyszła od niej, nie zaś od jej męża, a ponadto M. A. S. został w Polsce ze względu na swoją żonę i uczucie, jakim ją darzy i z tego samego powodu - pozostawania w szczęśliwym związku małżeńskim stara się o udzielenie mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Ponadto E. M. nie zgodziła się z opinią wyrażoną przez jej koleżankę - panią M. P. co "do trudności w porozumiewaniu się małżonków ze sobą, podając, że koleżanka jej po prostu zazdrości udanego związku".

Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Wojewody. W ocenie organu analiza treści zeznań małżonków wskazuje, że nie są oni zgodni co do istotnych faktów z ich życia, ich zeznania są sprzeczne i większości przypadków wykluczają się i tak np. cudzoziemiec oświadczył, że razem z żoną pokrywają po połowie koszty związane z wynajmem mieszkania podczas, gdy pani E. M. podała, że to jej mąż płaci za mieszkanie - jej nie stać na zapłacenie czynszu; małżonkowie nie są zgodni co daty ich pierwszego spotkania, cudzoziemiec podał, że miało to miejsce w sierpniu 2012 r., a jego żona wskazała październik 2012r.; zainteresowani odmiennie wskazali także miejsce zatrudnienia pani E. M. oraz wysokość zarobków wnioskodawcy. Ponadto organ stwierdził, że małżonkowie nie porozumiewają się w języku dla nich zrozumiałym, co wykazała przeprowadzona w dniu 01.07.2013 r. konfrontacja językowa, w trakcie której cudzoziemiec na większość zadanych mu pytań w języku polskim udzielił odpowiedzi: "ja" lub "tak" w sytuacji, gdy należało udzielić innej odpowiedzi całym zdaniem. Powyższy fakt nieznajomości języka polskiego potwierdził również świadek - pani M. P..

Zdaniem organu małżeństwo pana M. A. S. z obywatelka polską znacznie różni się od modelu małżeństwa określonego w art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego - małżonkowie posiadają znikomą wiedzę na temat swojej przeszłości, brak między nimi więzi, o których mowa w wymienionym przepisie Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Na podstawie zeznań małżonków oraz świadków w niniejszej sprawie organ stwierdził, że małżeństwo to zostało zawarte w celu obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.

Ponadto, w ocenie organu wobec cudzoziemca zachodzą okoliczności określone w art. 57 ust. 1 pkt 6 lit. b ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony zeznał nieprawdę lub zataił prawdę albo, w celu użycia za autentyczny, podrobił lub przerobił dokument bądź takiego dokumentu jako autentycznego używał. W trakcie przesłuchania w dniu 22.05.2013 r. cudzoziemiec zeznał, że nigdy wcześniej nie posiadał żadnego dokumentu podróży, za wyjątkiem paszportu o nr [...], wydanego w dniu 21.06.2012 r., natomiast z materiału dowodowego wynika, że wcześniej cudzoziemiec posiadał paszport o nr [...], wydany w dniu 26.06.2004 r. przez władze kraju pochodzenia. Analiza zeznań cudzoziemca wskazuje na to, że mija się on z prawdą w kwestii jego zatrudnienia i wykonywanej przez niego pracy oraz wysokości osiąganego dochodu, a także w kwestii postrzegania przez jego żonę kraju pochodzenia cudzoziemca - Pakistanu i odbycia podróży do tego kraju.

Zdaniem organu M. A. S. wypełnia także przesłankę określoną w art. 57 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którą cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie. Należy podkreślić, iż ze względu na fakt, iż związek małżeński został zawarty w celu obejścia przepisów prawa, cudzoziemiec nie może skorzystać z przywileju, o którym mowa w art. 57 ust. 3 pkt 1, gdyż okoliczność nielegalnego pobytu nie jest jedyną przesłanką odmowy udzielenia przedmiotowego zezwolenia.

W ocenie organu odwoławczego, powyższe ustalenia uzasadniają stwierdzenie, iż wobec wnioskodawcy zachodzą przesłanki z art. 57 ust. 1 pkt 1, pkt 4, pkt 6 lit. b i pkt 9 ustawy o cudzoziemcach.

Skargą M. A. S. zaskarżył powyższą decyzję domagając się jej uchylenia jak również uchylenia decyzji Wojewody z dnia [...] lipca 2013 r. odmawiającej udzielenia mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: art. 57 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 53 ust. 1 pkt 6, oraz art. 57 ust. 1 pkt 6 lit. b ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach; art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że organ błędnie uznał, że jego związek został rzekomo zawarty w celu obejścia ustawy, wskazując wybiórcze przyczyny, które mają na to wskazywać. Przyznał, że pewne nieścisłości miały miejsce w zeznaniach małżonków, jednakże, po pierwsze, zostały podane powody tych nieścisłości, a po drugie i najważniejsze, te nieścisłości należy rozpatrywać jedynie w kontekście wszystkich okoliczności sprawy, w tym całości przeprowadzonych wywiadów, które jednoznacznie wskazują na istniejącą wieź pomiędzy małżonkami. Organ zbył milczeniem fakt, że małżonkowie posiadają o sobie bardzo dużą wiedzę i w związku z tym, w trakcie kolejnych przesłuchań, mówili zgodnie o zdecydowanej większości okoliczności dotyczących małżeństwa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku wskazał, że decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. znak: [...], Wojewoda Mazowiecki odmówił skarżącemu udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach. Skarżący deklarował wówczas niezgodnie ze stanem faktycznym, że przebywa w Polsce od 2007 r. Skarżący podawał także, że od 2007 r. nie wyjeżdżał z Polski. W toku postępowania ustalono jednak m.in. że w 2007 r. przebywał w Belgii i w związku z powyższym informacje podane we wniosku dotyczące pobytu w Polsce i wyjazdów zagranicznych okazały się niezgodne z prawdą. Skarżący złożył wprawdzie odwołanie, jednak w dniu 19 lutego 2013 r. wniósł o umorzenie postępowania odwoławczego. Jak wynika z akt sprawy wniosek o umorzenie postępowania odwoławczego został złożony 3 dni po zawarciu związku małżeńskiego przez skarżącego. W toku postępowania przeprowadzonego w niniejszej sprawie organy ustaliły, iż przesłuchania małżonków wskazują, że nie potrafią oni porozumieć się w języku dla nich zrozumiałym, co wykazała przeprowadzona w dniu 1.07.2013 r. konfrontacja językowa. Żona skarżącego porozumiewa się jedynie w języku polskim, którego nie zna skarżący w stopniu pozwalającym na swobodną konwersację. uczy się on dopiero języka polskiego. Istotne znaczenie w sprawie miały także zeznania przesłuchanej w charakterze świadka M. P.. Z jej zeznań wynika, że małżonkowie mają poważne trudności w porozumiewaniu się ze sobą z powodu bardzo słabej znajomości języka polskiego przez pana M. A. S. a ponadto E. M. zawierając związek małżeński z cudzoziemcem posiadała na jego temat znikomą wiedzę, chciała głównie pomóc mu w zalegalizowaniu jego pobytu na terytorium naszego kraju. Świadek wyraźnie zeznał, że żona skarżącego powiedziała, że motywem zawarcia związku małżeńskiego była chęć pomocy w zalegalizowaniu pobytu. Według słów świadka żona skarżącego miała także dodać, że "trochę się w nim zadurzyła". W innej rozmowie ze świadkiem żona skarżącego miała przyznać, że chciała "pomóc" skarżącemu. M. P. zapytana, czy żona skarżącego przyjęła lub proponowano jej przyjęcie korzyści majątkowej w zamian za zawarcie małżeństwa odpowiedziała. że o tym nie wie i nie chce wiedzieć, świadek dodał, że: "E. powiedziała mi tylko, że wyszła za mąż żeby M. S. pomóc w legalizacji pobytu." Świadek zeznał także, że ślub E. M. ze skarżącym był zaskoczeniem dla jej córek. Zeznania świadka w tej części są o tyle istotne, że obie córki skarżącej w piśmie skierowanym do Urzędu zapowiedziały skorzystanie z prawa do odmowy złożenia zeznań. M. P. była bezpośrednim świadkiem poznania się skarżącego z żoną, co miało miejsce w pubie, gdzie świadek i E. M. spotkały skarżącego. Świadek zeznał, że miało to miejsce w listopadzie 2012 r. Ww. data wydaje się wiarygodna albowiem świadek zeznał w innym miejscu, że E. M. poznała w październiku 2012 r. a dopiero w listopadzie 2012 r. poznały skarżącego. Świadek podaje więc datę poznania się przyszłych małżonków inną niż skarżący (sierpień 2012r.) i żona skarżącego (październik 2012r.). Według świadka miało to nastąpić w listopadzie 2012 r., a więc w miesiącu w którym skarżący otrzymał negatywną decyzję Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Z kolei wniosek inicjujący obecne postępowanie złożono w dniu 12.03.2013r. a więc w następnym dniu po umorzeniu przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców postępowania odwoławczego w sprawie abolicyjnej (decyzja z dnia [...].03.2013r.) Na mocy art. 8 pkt 1 ustawy abolicyjnej wniosek złożony przed zakończeniem postępowania zostałby pozostawiony bez rozpoznania.

W ocenie Sądu, powyższe okoliczności wprawdzie nie wskazują jednoznacznie na zamiar skarżącego w dniu zawarcia małżeństwa, jednak tworzą obraz jaki towarzyszył sytuacji skarżącego w dacie poznania żony i zawierania związku małżeńskiego.

Zdaniem Sądu orzekające w sprawie organy słusznie uznały, iż okoliczności niniejszej sprawy wskazują nie tylko, iż małżonkowie nie mówią językiem zrozumiałym dla obojga, ale również, iż nie są zgodni co do dotyczących ich istotnych okoliczności. Trudno dać wiarę skarżącemu, iż pomylił się składając zeznania w zakresie poznania żony. Jest to bowiem jedna z istotniejszych dat dla młodego małżeństwa. Ponadto nie był to incydentalny przypadek, bowiem sierpień 2012 r. skarżący wskazał zarówno w trakcie przesłuchania w dniu 26 lutego 2013 r. oraz 22 maja 2012 r. Małżonkowie nie są także zgodni co do okoliczności związanych z ich sytuacją finansową (wysokość zarobków męża, miejsce ich pracy, łożenie na utrzymanie mieszkania). Mając na uwadze całokształt zgromadzonych w sprawie dowodów Sąd uznał, iż rozstrzygnięcie organów w powyższym zakresie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew zarzutom skargi rozbieżności w zeznaniach skarżącego i jego żony, nie mają charakteru pozornego, ponieważ obejmowały okoliczności dotyczące pierwszego spotkania małżonków, wspólnego zamieszkania, oraz ważnych spraw z ich życia tj. praca, przyjazd skarżącego do Polski, spraw finansowych związanych z utrzymaniem rodziny. Fakt wystąpienia zasadniczych różnic w wypowiedziach małżonków świadczy o braku istnienia małżeństwa jako związku faktycznego pomiędzy nimi. Wbrew twierdzeniom skargi organ nie potraktował materiału dowodowego w sposób wybiórczy, a ocenił go w całokształcie. Przekonująco uzasadnił dlaczego przyjął pozorność związku małżeńskiego skarżącego. Zdaniem sądu nie są zatem zasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ przepisów postępowania normujących sposób prowadzenia postępowania dowodowego i analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Tym samym organy orzekające w sprawie prawidłowo wskazały art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach jako podstawę materialnoprawną wydanych rozstrzygnięć. Związek małżeński skarżącego wykazuje bowiem bezspornie cechy świadczące o jego zawarciu w celu legalizacji pobytu wobec czego orzekające w sprawie organy zobowiązane były do wydania decyzji o odmowie udzielenia skarżącemu wnioskowanego zezwolenia. Konkluzja ta została zaś poprzedzona prawidłową analizą zebranego materiału dowodowego, którą przedstawiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W ocenie Sądu w sprawie zasadnie zastosowano także art. 57 ust. 1 pkt 6 lit. b ustawy o cudzoziemcach. Jak wynika z akt sprawy w trakcie przesłuchania w dniu 22.05.2013r. cudzoziemiec zeznał, że nigdy wcześniej nie posiadał żadnego dokumentu podróży, za wyjątkiem paszportu o nr [...]. wydanego w dniu 21.06.2012r., natomiast z materiału dowodowego wynika, że wcześniej cudzoziemiec posiadał paszport o nr [...], wydany w dniu 26.06.2004r. przez władze kraju pochodzenia. Analiza zeznań cudzoziemca wskazuje na to, że mija się on z prawdą w kwestii jego zatrudnienia i wykonywanej przez niego pracy oraz wysokości osiąganego dochodu. Skarżący w skardze przyznał, że nie podawał prawdy odnośnie kwestii własnego zatrudnienia jednak miało to wynikać z obawy przez "reperkusjami" ze strony organów administracji, które mogą wydalić skarżącego. Na rozprawie wyjaśnił zaś, że paszport z 2004 r. traktował jako nieistniejący, dlatego o nim nie poinformował organu. Sąd podkreślił przy tym, że z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, iż art. 57 ust. I pkt 6 nie powinna mieć zastosowania, kiedy niezgodne z prawdą twierdzenia, czy oświadczenia są wynikiem błędnego przeświadczenia o ich prawdziwości, czy oczywistych omyłek. Stan faktyczny w niniejszej sprawie nie wskazuje jednak, aby w przypadku skarżącego zachodziła oczywista omyłka. Nawet obecne, podane w skardze wyjaśnienia skarżącego wskazują na celowe usiłowanie wprowadzenia w błąd organów administracji a obawa przez ewentualnymi negatywnymi konsekwencjami podania prawdy nie wyłącza zastosowania art. 57 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach. W ocenie Sądu skarżący również świadomie usiłował zataić informacje o poprzednio posiadanym dokumencie podróży, w oparciu o który wcześniej występował o udzielenie mu zezwolenia na zamieszkanie na podstawie ustawy abolicyjnej. Jego zeznania z dnia 22.05.2013r. wskazują, że informacja o poprzednio posiadanym paszporcie została zatajona świadomie a skarżący dobrze zrozumiał treść pytania. Zatajone przez skarżącego informacje o poprzednio posiadanym dokumencie podróży, jak również o wykonywanej pracy i wynagrodzeniu mogły stanowić informacje potencjalnie istotne w sprawie, których ustalenie było konieczne, po pierwsze z uwagi na treść art. 55 ust. 1 pkt 6 ustawy (sprawdzenie, czy małżonkowie są zgodni co do istotnych okoliczności, które ich dotyczą) jak również w związku z potrzebą weryfikacji, czy w przypadku skarżącego nie zachodzi przesłanka określona w art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy. Informacja o poprzednio posiadanych paszportach, czy o nielegalnym wykonywaniu pracy może być przydatna przy formułowaniu stosownej oceny w w/w przedmiocie.

Sąd podkreślił następnie, że organ stwierdził, iż skarżący przebywa w Polsce nielegalnie od dnia 11.03.2013r. (data wydania przez Szefa Urzędu decyzji ostatecznej kończącej postępowanie abolicyjne). Stosownie do treści art. 57 ust. 3 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach skarżącemu, jako małżonkowi obywatela polskiego, nie można odmówić zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony wyłącznie z tego powod . Jednak wobec faktu, iż w sprawie zastosowanie miała również zastosowanie przesłanka określona w art. 57 ust. 1 pkt. 4, 6 lit. b) ustawy o cudzoziemcach nielegalny pobyt skarżącego w Polsce - czyli przesłanka określona w art. 57 ust. 1 pkt 9 dodatkowo uzasadniała wydanie decyzji o odmowie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.

Zdaniem Sądu, nie znajduje także potwierdzenia podnoszony przez skarżącego zarzut naruszenia w niniejszej sprawie przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Trybunał Praw Człowieka wielokrotnie stwierdzał, iż art. 8 Konwencji nie może być interpretowany w sposób prowadzący do narzucenia państwu konieczności poszanowania dokonanego przez cudzoziemca wyboru miejsca zamieszkania. Sąd stoi na stanowisku, że zawarcie związku małżeńskiego w celu legalizacji pobytu cudzoziemca w Polsce nie może być objęte ochroną wynikającą z art. 8 Konwencji, której celem jest ochrona faktycznych więzi o charakterze rodzinnym, nie zaś związków zawartych w celu obejścia przepisów regulujących kwestie pobytu cudzoziemców i " państwie goszczącym." Związek małżeński zawarty w celu legalizacji pobytu nie jest również objęty ochroną wynikającą z przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej tj. z art. 18 Konstytucji, której celem jest ochrona faktycznych więzi o charakterze rodzinnym, nie zaś związków zawartych w celu obejścia przepisów regulujących kwestie pobytu cudzoziemców w Polsce.

Skargą kasacyjną M. A. S. zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie:

1) przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na obrazie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez uchylenie się od obowiązku kontroli działalności administracji publicznej i oddalenie skargi mimo rażącego naruszenia przez organ administracji przepisów postępowania, tj: art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez wadliwe oddalenie skargi w sytuacji, gdy organ administracji nie zebrał i nie rozpatrzył wyczerpująco całego materiału dowodowego, co doprowadziło do niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie istnienia pomiędzy małżonkami więzi duchowej, fizycznej i gospodarczej, tj. pozostawania małżonków we wspólnym pożyciu, a w konsekwencji do błędnego ustalenia fikcyjności małżeństwa skarżącego;

2) przepisów prawa materialnego, polegające na obrazie:

a) art. 18 i 47 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) poprzez ich niezastosowanie prowadzące do odmowy ochrony prawnej życia rodzinnego,

b) art. 57 ust. 1 pkt 1, 4 i pkt 6 lit. b w zw. z art. 55 ust .1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach poprzez błędne zastosowanie, podczas gdy małżeństwo skarżącego ma charakter rzeczywisty, nie zaś fikcyjny.

Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznanie sprawy ograniczył do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Na uwzględnienie nie zasługuje zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 i 80 k.p.a., który zmierza do podważenia przyjętego przez organy stanu faktycznego w zakresie dotyczącym ustalenia fikcyjności małżeństwa skarżącego. Nie można zgodzić się bowiem ze skarżącym kasacyjnie, że organy orzekające w sprawie nie zebrały materiału dowodowego w sposób wyczerpujący a zebrany materiał dowodowy oceniły w sposób sprzeczny z regułami określonymi w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., skoro poczynione ustalenia dawały podstawę do stwierdzenia, że istniejący od 16 lutego 2013 r. związek małżeński skarżącego z obywatelką polską E. M. zawarty został w celu legalizacji pobytu skarżącego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Trafnie w uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał na rozbieżności odnoszące się do przedstawionych przez małżonków faktów dotyczących istotnych informacji z ich życia oraz na znaczenie jakie należy im nadać w rozpoznawanej sprawie. W trakcie przesłuchań cudzoziemiec oświadczył m.in. że razem z żoną pokrywają po połowie koszty związane z wynajmem mieszkania, podczas gdy jego małżonka oświadczyła, że to on płaci za mieszkanie bowiem jej nie stać na zapłacenie czynszu. Małżonkowie nie są także zgodni co do daty ich pierwszego spotkania - cudzoziemiec wskazuje na sierpień 2012 r. a jego żona na październik 2012r. Zeznania małżonków nie były zgodne także w kwestii miejsca zatrudnienia E. M. i wysokości zarobków cudzoziemca. Trudno przyjąć, by okoliczności dotyczące daty poznania, czy tak ścisłej informacji jak miejsce pracy i kto płaci za wynajem mieszkania, mogły stanowić przedmiot rozbieżności, jeżeli za prawdziwe uznać, że skarżącego z jego małżonką łączą faktyczne relacje osobiste. Z akt sprawy wynika ponadto, że małżonkowie nie potrafią porozumieć się w zrozumiałym dla nich języku. Ustawodawca, w obowiązującej w dniu wydawania zaskarżonej decyzji ustawie z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (tj. Dz. U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 ze zm.), w art. 55 ust. 1 określił natomiast, że na fakt zawarcia związku małżeńskiego w celu obejścia przez cudzoziemca przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wskazuje m.in. okoliczność, że małżonkowie nie mówią językiem zrozumiałym dla obojga oraz nie są zgodni co do dotyczących ich danych osobowych i innych istotnych okoliczności, które ich dotyczą (pkt 5 i 6). Słusznie także Sąd I instancji, oceniając prawidłowość rozstrzygnięcia podjętego przez organ odwoławczy, wziął pod uwagę zeznania świadka - M. P., która jest wspólną znajomą cudzoziemca i jego żony. Świadek ten wprost stwierdził, że motywem zawarcia przez cudzoziemca i E. M. związku małżeńskiego była chęć pomocy w zalegalizowaniu pobytu cudzoziemca na terytorium naszego kraju. Ponadto z zeznań świadka wynika, że M. A. S. i E. M. poznali się w miesiącu, w którym Wojewoda Mazowiecki odmówił cudzoziemcowi udzielenia pozwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (listopad 2012 r.). Wniosek cudzoziemca inicjujący przedmiotowe postępowania został złożony natomiast następnego dnia po umorzeniu przez Szefa Urzędu postępowania odwoławczego w sprawie ablicyjnej, na co słusznie zwrócono uwagę w zaskarżonym wyroku.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew stanowisku skarżącego, w rozpoznawanej sprawie organy w sposób właściwy wywiązały się z wymogu dążenia do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy i prawidłowo oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy. Przedstawione powyżej okoliczności słusznie doprowadziły organy oraz Sąd I instancji do wniosku, że związek małżeński skarżącego wykazuje cechy świadczące o jego zawarciu w celu legalizacji pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przyjęte przez Sąd I instancji w tym zakresie stanowisko należy uznać za oparte na zasadach logiki i doświadczenia życiowego.

Z powyższych względów zarzut naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 i 80 k.p.a. należało oddalić jako nieuzasadniony, a stan faktyczny sprawy, wobec jego nieskutecznego zakwestionowania – uznać za ustalony prawidłowo.

W konsekwencji niezasadny jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 57 ust. 1 pkt 1, 4 i pkt 6 lit. b w zw. z art. 55 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach. Słusznie bowiem Sąd ten uznał, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiadał przesłankom określonym w art. 57 ust. 1 pkt 4 i 6b ustawy, co z kolei uzasadniało odmowę udzielenia M. A. S. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

Odnośnie zarzutu naruszenia przepisów Konstytucji, tj. art. 18 i 47 tej ustawy, podnieść należy, że jak to podkreśla się w orzecznictwie (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2013 r., II OSK 117/12) szczególny charakter ocenianej w ramach kontrolowanego postępowania dziedziny życia człowieka (życia rodzinnego) uzasadnia udzielenie jej silnej ochrony prawnej. Postępowanie administracyjne prowadzone na podstawie art. 55 ustawy o cudzoziemcach zmierza do obalenia domniemania, że istniejące małżeństwo zostało zawarte w celach określonych w art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a jego pozytywny wynik wywołuje daleko idące skutki, gdyż otwiera drogę do wydalenia z Polski cudzoziemca, małżonka obywatela polskiego. Skuteczne zakwestionowanie ważności związku małżeńskiego zawartego zgodnie z polskim porządkiem prawnym wymaga zatem wykazania w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że małżeństwo to jest fikcyjne, tj. zostało zawarte wyłącznie w celu uzyskania pozwolenia na pobyt. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgromadzony przez organy w sprawie materiał dowodowy pozwala jednak w sposób jednoznaczny stwierdzić, że małżeństwo skarżącego zostało zawarte w celu obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Na powyższą ocenę wskazują bezsprzecznie wykazane rozbieżności w zeznaniach małżonków dotyczących istotnych informacji z ich życia. W tych okolicznościach nie można skutecznie zarzucić Sądowi I instancji naruszenia wskazanych przepisów ustawy zasadniczej.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.