Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 446/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: wznowiono postępowanie sądowe, skargę oddalono
Powołane przepisy: article: art. 272
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 1a ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2019 poz 1170
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 446/21 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 października 2022 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Wiesław Kuśnierz, Sędziowie: WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), WSA Waldemar Michaldo, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, w dniu 11 października 2022 r., sprawy ze skargi K. B., przy uczestnictwie W. B. i S. B., w przedmiocie wznowienia sprawy zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, z dnia 12 lutego 2019 r. sygn. akt I SA/Kr 79/17, w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r., , , wznawia postępowanie sądowe,, skargę oddala.,


UZASADNIENIE

K.B. działając przez pełnomocnika wystąpiła ze skargą o wznowienie postępowania sądowego, zakończonego prawomocnym wyrokiem z 12 lutego 2019 r. , sygn. I SA/Kr 79/17 w przedmiocie oddalenia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 20 października 2016 r. nr SKO. Pod./4140/546/2015 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r., żądając uchylenia zaskarżonej decyzji.

Skarżąca oparła swoją skargę na podstawie art. 272 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej P.p.s.a.), uzasadniając ją tym, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 24 lutego 2021 r., sygn. SK 39/19 orzekł o niezgodności z Konstytucją RP aktu prawnego będącego podstawą wydania wyroku w jej sprawie. Stwierdził bowiem, że art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170 - dalej zwanej u.p.o.l.) rozumiany w ten sposób, że o związaniu gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej decyduje wyłącznie posiadanie gruntu, budynku lub budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku zauważyć należy, że w przedmiotowej sprawie decyzją z dnia 16 marca 2015 r. nr KP.3110.66.2014 Burmistrz C. ustalił K.B., E.B. i S.B. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2012 r. w kwocie 5.133,00 zł.

W jej uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że podatkiem od nieruchomości objął część budynku związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą o pow. użytkowej [...] m2, grunty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą o pow. [...] m2 oraz część budynku "pozostałego" o pow. użytkowej [...] m2. Organ ustalił, że opodatkowana nieruchomość została nabyta przez strony od Gminy C. w dniu 28.11.2000 roku (umowa [...]). Stan taki wynika również z ewidencji gruntów i budynków oraz z zapisów księgi wieczystej [...], w której w dziale I figuruje działka nr [...] o powierzchni [...] ha oddana w użytkowanie wieczyste, zabudowana budynkiem - segmentem stanowiącym odrębną nieruchomość. W dziale II ww. księgi wieczystej jako użytkownicy wieczyści figurują na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej – K.B. i E.B. (udział 1/3) oraz S.B. (udział 2/3). Organ wskazał, iż zd. podatników, z chwilą stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej Burmistrza C. działki [...], [...], [...], [...], [...]

l

przestały istnieć, a w ich miejsce na powrót powstała działka sprzed podziału [...], która stanowi współwłasność wszystkich dotychczasowych właścicieli działek powstałych w wyniku podziału, a zatem nie ma mowy o odrębności działek, które wydzielone zostały z działki [...] i mamy do czynienia ze współwłasnością ułamkową, wobec czego postępowanie winno zostać wszczęte wobec wszystkich rzekomych współużytkowników działki nr [...] .

Burmistrz C. odnosząc się do tych twierdzeń stwierdził, że ewidencja gruntów nie może przesądzać o własności nieruchomości (prawie użytkowania wieczystego), co przekłada się na ustalenie podmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W tym zakresie, zgodnie z rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, należy w pierwszej kolejności uwzględniać wpisy ujawnione w dziale drugim księgi wieczystej (dotyczące własności i użytkowania wieczystego). Burmistrz C., powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazał, że nie jest możliwe, aby organ podatkowy dla celów prowadzonego postępowania podatkowego, w zakresie ustalenia podatnika podatku od nieruchomości, dokonywał samodzielnych ustaleń kwestionujących domniemanie prawdziwości ksiąg wieczystych. Ponadto organ I instancji wyjaśnił, że powierzchnia budynku jaką wykazali do opodatkowania podatnicy w informacji o nieruchomościach w 2008 roku wynosiła 307,78 m2 natomiast z inwentaryzacji z dnia 19.12.2011 r. wynika, iż powierzchnia użytkowa ww. budynku, po odliczeniu powierzchni klatek schodowych, wynosi łącznie z powierzchnią użytkową piwnic 527,48 m2, z czego powierzchnia użytkowa pomieszczeń o wysokości poniżej 2,20m wynosi 85 m2 wobec czego do opodatkowania winna zostać wykazana powierzchnia 484,98 m2.

Burmistrz C. ustalił także, iż S.B. jest przedsiębiorcą i czynnie prowadzi działalność gospodarczą, polegającą w przeważającej części na sprzedaży detalicznej obuwia i wyrobów skórzanych prowadzonej w wyspecjalizowanych sklepach. Z kolei E.B. oraz K.B. nie prowadzą działalności gospodarczej i nie legitymują się statusem przedsiębiorcy. Piętro budynku - segmentu, będące na podstawie zawartej umowy quo ad usum w wyłącznym użytkowaniu osób nie prowadzących działalności gospodarczej, zd. organu I instancji, winno zostać opodatkowane stawką przewidzianą dla budynków pozostałych, parter - jako zajęty na prowadzoną przez S.B. działalność gospodarczą (sklep) - stawką przewidzianą dla budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, natomiast piwnica - stawką przewidzianą dla budynków pozostałych ze względu na występowanie względów technicznych, które uniemożliwiają jej wykorzystywanie do działalności gospodarczej prowadzonej przez S.B.

W odwołaniu od powyższej decyzji S.B. zarzucił, że postępowanie w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości za 2012 r. zostało nieprawidłowo wszczęte wyłącznie w stosunku do właścicieli działki nr [...]. W uzasadnieniu odwołania podkreślił, że decyzja podziałowa Burmistrza C. z dnia 5 listopada 1999 r., znak: UM7412/A/29/99 została wyeliminowana z obrotu prawnego wskutek stwierdzenia jej nieważności przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 10.06.2010 r., sygn. SKO.GN.4160/327/2010. Strona powołała się również na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 marca 2015 r. sygn. akt. III SA/Kr 1362/14, w którym w opinii odwołującego się sąd nie podzielił tez zawartych w postanowieniu Sądu Okręgowego w Krakowie Wydział II Cywilny - Odwoławczy z dnia 30 września 2014r., sygn. akt [...] oraz postanowieniu Sądu Rejonowego z dnia 9 września 2013 roku, sygn. akt [...].

Decyzją z dnia 20 października 2016 r. nr SKO.Pod./4140/546/2015, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie uchyliło zaskarżoną decyzję i orzekło w ten sposób, iż ustaliło K.B., S.B. i W.B. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2012 r. w kwocie 5.133,00 zł.

Organ odwoławczy dokonał identycznych ustaleń faktycznych , co organ I instancji i stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci decyzji organów administracji geodezyjnej oraz orzeczeń sądów administracyjnych i powszechnych nie pozwala przychylić się do twierdzenia, iż z chwilą stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej Burmistrza Chełmka działki [...] przestały istnieć, a w ich miejsce na powrót powstała działka sprzed podziału - działka nr [...] , która stanowi współwłasność wszystkich dotychczasowych właścicieli działek powstałych w wyniku podziału.

Organ wskazał, że z uwagi na zmiany stanu prawnego nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] przywrócenie oznaczenia sprzed podziału, tj. działki nr [...] wiązałoby się z koniecznością wykazania w ewidencji gruntów i budynków również zmian o charakterze podmiotowym, co byłoby niezgodne z § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów, podkreślając że po podziale działki nr [...] , na postawie umów sprzedaży, w dziale drugim ksiąg wieczystych prowadzonych dla działek nr [...] wpisane są różne osoby fizyczne, które nabyły użytkowanie wieczyste lub odrębną własność lokalu na podstawie ważnych aktów notarialnych, przed wydaniem decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji podziałowej działki [...] . Dalej wskazał, że zarówno wpisy dotyczące użytkowania wieczystego, jak i wpisy dotyczące odrębnej własności lokalu są wpisami konstytutywnymi, tzn., że prawo użytkowania wieczystego nie powstaje

bez wpisu do księgi wieczystej dotyczy to także odpowiednio przeniesienia tego prawa. Nadto organ wskazał, że zgodnie z art. 235 k.c. budynki stanowiące własność użytkownika wieczystego, są w drodze wyjątku od zasady superficies solo cedit, odrębnymi nieruchomościami. Własność ta jest prawem związanym z użytkownikiem wieczystym, które ma charakter nadrzędny w stosunku do prawa własności budynków i urządzeń na gruncie. Zbycie prawa użytkowania wieczystego odnosi się także do budynków, sama zaś własność budynków nie może być przeniesiona na inną osobę bez przeniesienia użytkowania wieczystego. Powyższe oznacza zaś , że nie można obecnie w księdze wieczystej [...] przywrócić działki [...] , a w dziale drugim tej księgi wpisać jak współużytkowników wieczystych i właścicieli budynków stanowiących odrębną własność, gdyż brak do tego podstawy prawnej. Na potwierdzenie swojego stanowiska organ odwoławczy przywołał treść uzasadnienia wyroku z dnia 22 stycznia 2015 r. sygn. akt. III SA/Kr 1362/14 , a także treść uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego w Oświęcimiu z dnia 9 września 2013 r., sygn. akt [...] oddalającego wniosek o zniesienie współużytkowania wieczystego działki o numerze [...] oraz uzasadnienia postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie Wydział II Cywilny - Odwoławczy z dnia 30 września 2014 r., sygn. akt [...] oddalającego apelację od postanowienia z dnia 9 września 2013 r. Tym samym, zd. organu odwoławczego w pełni uprawnione jest stanowisko , iż w niniejszej sprawie postępowanie podatkowe powinno być prowadzone wyłącznie w stosunku do właścicieli działki nr [...] oraz wzniesionego na niej budynku niemieszkalnego.

Ponieważ w dniu 8 sierpnia 2015 r. zmarł podatnik E.B. Kolegium postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2015 r. SKO.Pod/4140/546/2015 zawiesiło z urzędu, na podstawie art. 201 § 1 pkt. 1 Ordynacji podatkowej, postępowanie w sprawie wskazanego wyżej odwołania od decyzji Burmistrza C. z dnia 16 marca 2015 r. do czasu ustalenia następców prawnych zmarłego E.B. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Oświęcimiu z dnia 12 kwietnia 2016 r. sygn. akt[...] organ odwoławczy ustalił, że spadek po E.B. nabyli wprost na podstawie ustawy żona — K.B. oraz synowie – S.B. i W.B. i w związku z powyższym Kolegium postanowieniem z dnia 11 lipca 2016 r. znak SKO.Pod/4140/546/2015 podjęło z urzędu zawieszone postępowanie. Następnie Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 97 § 1 Ordynacji podatkowej spadkobiercy podatnika, z zastrzeżeniem § 2, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy, a jeżeli, na podstawie przepisów prawa podatkowego, spadkodawcy przysługiwały prawa o charakterze niemajątkowym, związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, uprawnienia te przechodzą na spadkobierców pod warunkiem dalszego prowadzenia tej działalności na ich rachunek (art. 97 § 2 Ordynacji podatkowej). Ponieważ E.B. zmarł w toku postępowania podatkowego, w niniejszym przypadku zastosowanie znalazł art. 102 § 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym w miejsce strony zmarłej w toku postępowania w sprawach dotyczących praw i obowiązków wymienionych w art. 97 wstępują jej spadkobiercy. Z uwagi na powyższe Kolegium uznało za strony postępowania K.B., W.B. i S.B., bowiem osobom tym przysługuje status podatników podatku od nieruchomości należnego w roku 2012 od działki nr [...] oraz wzniesionego na niej budynku niemieszkalnego.

Sąd, oddalając wyrokiem z 12 lutego 2019 r. , sygn. I SA/Kr 79/17, skargę na opisaną wyżej decyzje ostateczną, nie stwierdził podstaw do zakwestionowania jej legalności.

W uzasadnieniu wykazał, że organy prawidłowo ustaliły na podstawie inwentaryzacji z dnia 19 grudnia 2011 r. sporządzonej na zlecenie Burmistrza C. powierzchnia użytkowa budynku niemieszkalnego wynosi łącznie 527,48 m2. Powierzchnia użytkowa pomieszczeń o wysokości poniżej 2,20m wynosi 85 m2, a zatem , do opodatkowania przyjęły powierzchnię użytkową 484,98 m2. W 2012 r. S.B. był przedsiębiorcą i prowadził działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży detalicznej obuwia i wyrobów skórzanych prowadzonej w wyspecjalizowanych sklepach. Z kolei E.B. oraz K.B. nie prowadzili w roku 2012 działalności gospodarczej i nie posiadali statusu przedsiębiorcy, E.B. oraz K.B. korzystali z piętra budynku o powierzchni 168,78 m2 i powierzchnia ta nie była zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej. Działalność gospodarcza była z kolei prowadzona przez S.B. na parterze budynku o powierzchni użytkowej 177,91 m2. W tym stanie rzeczy , skoro piętro budynku było w wyłącznym użytkowaniu osób nie prowadzących działalności gospodarczej, a piwnica tego budynku ze względu na występowanie względów technicznych nie mogła być wykorzystywana do działalności gospodarczej, organy uznały , że w tej części podlegają opodatkowaniu stawką podatku przewidzianą dla części budynków pozostałych. Z kolei parter budynku, jako zajęty na działalność gospodarczą (sklep) należy opodatkować stawką podatku właściwą dla części budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Organy wskazały też, że stawki podatku od nieruchomości wynikają z uchwały Rady Miejskiej w C. z dnia 9 listopada 2011 r. Nr [...] w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. U. Województwa Małopolskiego z 2011 r., poz. [...]). W przedmiotowej sprawie parter budynku o powierzchni użytkowej 177/91 m2 podlega opodatkowaniu według stawki właściwej dla części budynków związanych z działalnością gospodarczą (19,80 zł za 1 m2). Z kolei piętro i piwnica budynku o łącznej pow. użytkowej 307,07 m2 podlegają opodatkowaniu stawką wynoszącą 3,95 zł, właściwą dla budynków pozostałych. Grunt o powierzchni 509 m2 podlega opodatkowaniu stawką 0,78 zł za m2. Wysokość podatku od nieruchomości w roku.2012 wyniósł zatem kwotę 5.133 zł.

Odnosząc powyższe okoliczności do kwestii spornej w sprawie Sąd stwierdził, iż organy podatkowe słusznie uznały, że z uwagi na zmiany stanu prawnego nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] przywrócenie oznaczenia sprzed podziału, tj. działki nr [...] wiązałoby się z koniecznością wykazania w ewidencji gruntów i budynków również zmian o charakterze podmiotowym, co byłoby niezgodne z § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów.

Na postawie powyżej wymienionych umów sprzedaży, w dziale drugim ksiąg wieczystych prowadzonych dla działek tych działek wpisane są różne osoby fizyczne, które nabyły użytkowanie wieczyste lub odrębna własność lokalu na podstawie ważnych aktów notarialnych, przed wydaniem decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji podziałowej działki nr [...] .

Sąd zauważył, że w uzasadnieniu wyroku WSA w Krakowie z dnia 22 stycznia 2015 r. sygn. akt III SA/Kr 1362/14, jak i w uzasadnieniach postanowienia Sądu Rejonowego w Oświęcimiu z dnia 9 września 2013 r. sygn. akt [...] oraz uzasadnieniu postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 30 września 2014 r. sygn. akt [...] , podniesiono, iż zarówno wpisy dotyczące użytkowania wieczystego, jak i wpisy dotyczące odrębnej własności lokalu są wpisami konstytutywnymi, tzn., że prawo użytkowania wieczystego nie powstaje bez wpisu do księgi wieczystej. Dotyczy to także odpowiednio przeniesienia tego prawa. Zgodnie z art. 235 k.c. budynki stanowiące własność użytkownika wieczystego, są w drodze wyjątku od zasady superficies solo cedit, odrębnymi nieruchomościami. Własność ta jest prawem związanym z użytkownikiem wieczystym, które ma charakter nadrzędny w stosunku do prawa własności budynków i urządzeń na gruncie. Zbycie prawa użytkowania wieczystego odnosi się także do budynków, sama zaś własność budynków nie może być przeniesiona na inną osobę bez przeniesienia użytkowania wieczystego. To z kolei oznacza, że nie można obecnie w księdze wieczystej [...] przywrócić działki nr [...] , a w dziale drugim tej księgi wpisać jak współużytkowników wieczystych i właścicieli budynków stanowiących odrębną własność, gdyż brak do tego podstawy prawnej. Decyzja administracyjna Gminy C., choćby nawet następnie skutecznie wzruszona z powodu swej wadliwości, wywołała jednak określone skutki prawne w sferze

własności (użytkowania wieczystego), gdyż w oparciu o nią doszło do zbycia prawa użytkowania wieczystego poszczególnych działek wraz własnością określonych części budynku na rzecz różnych podmiotów. Sąd podkreślił, że stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza C. w przedmiocie podziału działki nr [...] nie ma bezpośredniego wpływu na ważność tych umów i nie wywołuje automatycznie nieważności zawartych w oparciu o ten podział umów sprzedaży użytkowania wieczystego wyodrębnionych działek i własności posadowionych na nich czyści budynku, jak i nie przywraca stanu współużytkowania wieczystego ani współwłasności budynku, który w odniesieniu do działki [...] nigdy przecież nie istniał. Dlatego nietrafnym jest stanowisko skarżących, że użytkownicy wieczyści poszczególnych części działki stali się w obliczu nieważności decyzji Burmistrza C. współużytkownikami wieczystymi działki jako całości. Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej na podstawie której zawarto umowy nie ma żadnego wpływu na te umowy i nie powoduje ich nieważności albowiem uprawnienia nabywców do władania poszczególnymi działkami i segmentami budynku nie wynika z tej nieważnej decyzji Burmistrza C., ale umów sprzedaży użytkowania wieczystego i własności poszczególnych czyści budynku.

Zdaniem Sądu prawidłowym jest stanowisko organów podatkowych, iż w niniejszej sprawie postępowanie podatkowe powinno być prowadzone wyłącznie w stosunku do właścicieli działki nr [...] oraz wzniesionego na niej budynku niemieszkalnego.

We wniosku o wznowienie postępowania sądowego zakończonego ww. wyrokiem tut. Sądu, Skarżąca wykazała, ze w ocenie TK przedsiębiorcy nie mogą być obciążani wyższą stawką podatku od nieruchomości jedynie z powodu posiadania nieruchomości, które nie służą im do prowadzenia działalności gospodarczej. Według TK zastosowanie najwyższej stawki podatkowej dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wyłącznie na podstawie kryterium posiadania danej nieruchomości przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą stanowi nieproporcjonalną ingerencję w prawo do własności tych podmiotów. Decyzją Burmistrz C. ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości z 2012r. w kwocie 5.133,00zł. Podatkiem od nieruchomości objął m.in. część budynku związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą o powierzchni użytkowej 177,91 ml Powierzchnię użytkową budynku Burmistrz ustalił na podstawie inwentaryzacji z 19 grudnia 2011 r. Burmistrz ustalił, iż S.B. w 2012 roku był przedsiębiorcą i czynnie prowadził działalność gospodarczą i na tej podstawie uznał, iż powierzchnię użytkową 177,91 m2 znajdującą się na parterze budynku, należy opodatkować stawką podatku właściwą dla części budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Zgodnie z Inwentaryzacją budynku użytkowego z dnia 19.12.20lir. (na którą również powołuje się Burmistrz) K.B., E.B., S.B. byli w 2012 r. właścicielami części budynku posiadającego dwie kondygnacje: parter i I piętro. Do celu ustalenia podatku od nieruchomości zostały im przypisane pomieszczenia oznaczone nr 6.1 do 6.14 oraz 7.1 do 7.2. Burmistrz uznał, że: E.B. oraz K.B. nie prowadzili w 2012 r. działalności gospodarczej i nie posiadali statusu przedsiębiorcy, korzystali z piętra budynku o powierzchni 168,78 m2 i powierzchnia ta podlega opodatkowaniu według stawki właściwej dla budynków pozostałych,

S.B. był przedsiębiorcą i prowadził działalność gospodarczą w 2012 r. i powierzchnia użytkowa 177,91 podlega opodatkowaniu według stawki właściwej dla części budynków związanych z działalnością gospodarczą. Na mocy aktu notarialnego małżonkowie K. i E. B. oraz S.B. dokonali między sobą podziału do użytkowania nabytego budynku, w ten sposób, że piwnice oraz parter segmentu użytkuje S.B., piętro segmentu użytkują małżonkowie K. i E. B. Zgodził się też z takim podziałem organ podatkowy uznając, że piętro budynku jest w wyłącznym użytkowaniu osób nie prowadzących działalności, parter-jako zajęty na prowadzoną przez S.B. działalność gospodarczą. Jednakże, na co ma wpływ wyroku Trybunału Konstytucyjnego: 1) nieprawidłowo doliczono do podstawy opodatkowania stawką właściwą dla budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą pomieszczenie oznaczone w inwentaryzacji nr [...] o pow. 13,62 m2, w którym znajduje się wyłącznie klatka schodowa prowadząca na I piętro, które nie było wykorzystywane na potrzeby działalności gospodarczej. 2) nieprawidłowo doliczono do podstawy opodatkowania stawką właściwą dla budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą pomieszczenie oznaczone w inwentaryzacji nr [...] o pow. 1,88 m2, ponieważ znajduje się ono na I piętrze, a nie na parterze. Organy podatkowe opodatkowały tę powierzchnię wyższą stawką tylko dlatego, że znajdowało się w posiadaniu przedsiębiorcy: S.B. W związku z powyższym, wniesiono o wznowienie postępowania celem ustalenia podstawy opodatkowania z uwzględnieniem, że pomieszczenia oznaczone [...] nie były w 2012 r. wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej i ustalenie należnego podatku od nieruchomości zgodnie z przepisami prawa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Rozstrzygana przez Sąd sprawa została zainicjowana skargą o wznowienie postępowania sądowego, zakończonego prawomocnym wyrokiem z 12 lutego 2019 r., sygn. I SA/Kr 79/17, oddalającym skargę podatników na decyzje w przedmiocie ustalenia im zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, za 2012 r. .

Rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 października 2022 r. Sąd, kierując się art. 281 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej P.p.s.a.) połączył badanie dopuszczalności wznowienia postępowania w sprawie z jej rozpoznaniem. O ile jednak stwierdził, iż sama skarga o wznowienie była dopuszczalna (została wniesiona przez uprawnione do tego osoby, w terminie na to przewidzianym, a przy tym była oparta na ustawowej przesłance wznowienia, wskazane w art. 272 P.p.s.a.), to jednak brak było podstaw do uchylenia, we wznowionym postępowaniu, prawomocnego wyroku Sądu z 12 lutego 2019 r..

I tak zauważyć należy, że występując o wznowienie postępowania sądowego, w oparciu o art. 272 P.p.s.a. skarżący powołali się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 24 lutego 2021 r., sygn. SK 39/19, którym to Trybunał stwierdził niekonstytucyjność art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, rozumianego w ten sposób, że o związaniu gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej decyduje wyłącznie posiadanie gruntu, budynku lub budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą.

Jak wynika z uzasadnienia przedmiotowego wyroku, za niezgodną z Konstytucją uznano taką wykładnię definicji ustawowej gruntów, budowli i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (zawartą w art. 1 a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.), która opiera się na automatycznym kwalifikowaniu przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości, do kategorii przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, wyłącznie w oparciu o tę cechę ich posiadacza, jaką jest przysługujący mu status przedsiębiorcy, a więc w oderwaniu od faktycznego przeznaczenia i sposobu użytkowania danego gruntu, budynku lub budowli.

W takim przypadku Trybunał stwierdził, że aby uznać dana nieruchomość, będącą w posiadaniu przedsiębiorcy, za związaną z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, zgodnie z konstytucyjnymi standardami, konieczne jest ustalenie, że w ten właśnie sposób jest ona wykorzystywana. Tym samym, w omawianym zakresie przyznano prymat faktycznemu sposobowi wykorzystywania gruntów, budowli i budynków.

Prezentując swoje stanowisko w omawianej kwestii Trybunał Konstytucyjny zauważył, że sam status przedsiębiorcy nie ma bezpośredniego związku ze sposobem wykorzystania przedmiotu opodatkowania i nie wpływa na wartość nieruchomości.

Mając na uwadze powyższe, a także okoliczności przedmiotowej sprawy, stwierdzić należy, że stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, wyrażone we wskazanym w skardze o wznowienie wyroku z 24 lutego 2021 r., sygn. SK 39/19, nie pozwala na stwierdzenie, że skarga ta, wniesiona przez Skarżącą, zasługuje na uwzględnienie. Zauważyć bowiem należy, że Sąd, wydając wyrok z 12 lutego 2019r., za prawidłowe uznał ustalenia poczynione w obu sprawach, że budynek, był we współposiadaniu przedsiębiorcy (jednego ze współwłaścicieli), który rzeczywiście wykorzystywał jego część na potrzeby prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Podkreślić należy, że okoliczność ta na etapie ówczesnego postępowania była niesporna. Ustalenia faktyczne zostały zaakceptowane przez Skarżącą zarówno na etapie postępowania podatkowego jak i w postępowaniu prze tut. Sądem. Spór bowiem toczył się wokół prawidłowości wszczęcia postępowania podatkowego i wydania decyzji w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości za 2012 r. w stosunku do właścicieli działki nr [...]. Sąd w wyroku z 12 lutego 2019 r. uznał stanowisko skarżących że użytkownicy wieczyści poszczególnych części działki stali się w obliczu nieważności decyzji Burmistrza C. współużytkownikami wieczystymi działki jako całości za błędne.

Natomiast z ustalonego przez organy stanu faktycznego i zaakceptowanego przez tut. Sąd w wyroku z 12 lutego 2019 r. wynika niezbicie, że jeden z posiadaczy opodatkowanych nieruchomości – S.B. w roku 2012 był przedsiębiorcą i prowadził działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży detalicznej obuwia i wyrobów skórzanych prowadzonej w wyspecjalizowanych sklepach. Pozostali współpodatnicy – E.B. oraz K.B. nie prowadzili w roku 2012 działalności gospodarczej i nie posiadali statusu przedsiębiorcy. Zgodnie z ustanowionym w akcie notarialnym z dnia 28.11.2000 r. podziałem do użytkowania ( quo ad usum) E.B. oraz K.B. korzystali z piętra budynku o powierzchni 168,78 m2 i w świetle wyjaśnień stron powierzchnia ta nie nigdy była zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej. Działalność gospodarcza była z kolei prowadzona przez S.B. na parterze budynku o powierzchni użytkowej 177,91 m2. Podkreślić jeszcze raz należy, że stan faktyczny w zakresie poszczególnych powierzchni budynku i sposób jego wykorzystania nie był kwestionowany przez strony, wręcz przeciwnie został przyjęty zgodnie z oświadczeniem stron. Ponadto w toku postępowania Podatnicy zeznali, że piwnica w budynku nie nadawała się do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych (była regularnie zalewana przez wody opadowe, co uniemożliwia w sposób trwały jej użytkowanie). Z kolei piętro budynku, będące na podstawie zawartej umowy quo ad usum w wyłącznym użytkowaniu osób nie prowadzących działalności gospodarczej oraz piwnica budynku ze względu na występowanie względów technicznych, które uniemożliwiają jej wykorzystywanie do działalności gospodarczej, podlegały opodatkowaniu stawką podatku przewidzianą dla części budynków pozostałych. Z kolei parter budynku, jako zajęty na działalność gospodarczą (sklep) należało opodatkować stawką podatku właściwą dla części budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. W orzecznictwie sądów administracyjnych zapadłym po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt SK 39/19, wskazuje się, że związek gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej powinien być oparty na faktycznym lub nawet potencjalnym wykorzystywaniu nieruchomości w działalności gospodarczej. W niniejszej sprawie faktyczny związek części opodatkowanych nieruchomości z działalnością gospodarczą prowadzoną przez S.B. został wykazany w zebranym materiale dowodowym.

Podstawą do podważenia zasadności stanowiska wyrażonego w tym względzie przez organy podatkowe, a zaakceptowanego przez Sąd, w z 12 lutego 2019 r. , sygn. I SA/Kr 79/17, nie może być więc wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 24 lutego 2021 r., sygn. SK 39/19. Odnosi się on bowiem do sytuacji, w której przedmioty opodatkowania podatkiem od nieruchomości nie tylko nie są, ale również potencjalnie nie mogą być w ogóle wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej, a związanie ich z działalnością gospodarczą jest wyprowadzane przez organy podatkowe wyłącznie z faktu posiadania przez ich posiadacza statusu przedsiębiorcy. Z sytuacją tego rodzaju nie mamy jednak do czynienia na gruncie okoliczności niniejszej sprawy, w której stwierdzono faktyczne ich wykorzystywanie, także przez przedsiębiorcę - współwłaściciela nieruchomości (jednocześnie z innymi osobami, niebędącymi przedsiębiorcami), do prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej.

Końcowo wskazać także należy, że powołany w skardze wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie może być podstawą podważenia poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych. Podstawa prawna wznowienia, o której mowa w art. 272 P.p.s.a., służy bowiem korygowaniu zapadłych w konkretnych sprawach orzeczeń z uwagi na zakwestionowanie ich podstawy prawnej, nie zaś poczynionych ustaleń faktycznych.

Mając więc na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 282 § 2 P.p.s.a., oddalił skargi

-----------------------

Sygn. akt I SA/Kr 446/21

Sygn. akt I SA/Kr446/21

2

3

Sygn. akt I SA/Kr 446/21

Sygn. akt I SA/Kr 446/21

Sygn. akt I SA/Kr 446/21

6

5

Sygn. akt I SA/Kr446/21

4

Sygn. akt I SA/Kr 446/21

Sygn. akt I SA/Kr 446/21

8

9

Sygn. akt I SA/Kr446/21

7

Sygn. akt I SA/Kr 878/22

Sygn. akt I SA/Kr 446/21

Sygn. akt I SA/Kr446/21

10