Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 154/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 71 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 283
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
article: art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Barszcz Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.) Sędzia WSA Anna Sękowska po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg M. P., E. L., H. C. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2019 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddala skargi.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z [...] października 2019 r., nr [...] Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej GDOŚ, Generalny Dyrektor) uchylił punkty 2.3, 2.7, 2.8, 2.10, 2.11 decyzji I. instancji i rozstrzygnął w tym zakresie reformatoryjnie, a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (dalej RDOŚ, Regionalny Dyrektor) z [...] kwietnia 2018 r., nr [...], stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na wykonaniu skrzyżowania dwupoziomowego w [...] w km 57+915 linii kolejowej nr [...] realizowanego w ramach projektu "Prace na linii [...] na odcinku [...] wraz z robotami pozostałymi na odcinku [...]" oraz określającą istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania tego przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich.

Stan niniejszej sprawy przedstawiał się następująco.

Wnioskiem, który wpłynął do RDOŚ 5 grudnia 2017 r. [...] S.A. (dalej inwestor) zwróciły się do organu właściwego, stosownie do art. 75 ust. 6 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2017 r., poz. 1405 ze zm., dalej ustawa o.o.ś.) o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji polegającej na wykonaniu skrzyżowania dwupoziomowego w [...] w km 57+915 linii kolejowej nr [...] realizowanego w ramach projektu "Prace na linii [...] na odcinku [...] wraz z robotami pozostałymi na odcinku [...]". W ramach inwestycji wybudowany miał zostać obiekt inżynierski przeprowadzający ruch drogowy, pieszy i rowerowy ponad linią kolejową [...] oraz układem drogowym: ulicą Dolną oraz przebudowaną drogą krajową [...]. Inwestycja zaliczona została do grupy przedsięwzięć wymienionych w § 3 ust. 2 pkt 1 w związku z § 2 ust. 1 pkt 29 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71), tj. jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Po uzupełnieniu przez inwestora karty informacyjnej przedsięwzięcia w dniu 15 stycznia 2018 r. oraz w dniu 29 stycznia 2018 r., RDOŚ zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (dalej PPIS) o wydanie opinii w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i w przypadku stwierdzenia takiego obowiązku o określenie zakresu raportu o jego oddziaływaniu na środowisko. PPIS przekazał sprawę do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] (dalej PWIS), który w opinii z 28 lutego 2018 r. stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia oraz wskazał na konieczność określenia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach warunków, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o.o.ś. Organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie zajął jednak stanowiska w ustawowym terminie, a zatem zgodnie z art. 78 ust. 4 ustawy o.o.ś., Organ I. instancji uznał, że nie wniósł zastrzeżeń. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w opinii z 22 lutego 2018 r. uznał, że brak jest potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Postanowieniem z [...] marca 2018 r., nr [...] RDOŚ odstąpił od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko.

Regionalny Dyrektor rozpatrzył zebrany w sprawie materiał dowodowy pod kątem uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i uwzględniając łącznie te uwarunkowania - wymienione w art. 63 ust. 1 ustawy o.o.ś. - poddał analizie rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia z uwzględnieniem skali przedsięwzięcia oraz wielkości zajmowanego terenu i ich wzajemnych proporcji. W ramach inwestycji wybudowany miał zostać wiadukt 8 przęsłowy o długości około 193 m, przeprowadzający ruch drogowy, pieszy i rowerowy ponad linią kolejową [...] oraz układem drogowym: ulicą [...] oraz przebudowaną drogą krajową [...]. Organ I. instancji opisał projektowane pracę oraz podstawowe parametry projektowe drogi krajowej nr [...], drogi krajowej nr [...], ulicy [...], ulicy [...] oraz ulicy [...], określając łączną orientacyjną długość dróg podlegającą przebudowie na 2400 m. RDOŚ nadmienił, że na terenie i obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia brak jest realizowanych i zrealizowanych przedsięwzięć, których oddziaływania mogłyby prowadzić do skumulowanych oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem. W ocenie Organu I. instancji, realizacja planowanej inwestycji nie wpływa znacząco na stopień bioróżnorodności terenu objętego zakresem przewidzianych prac budowlanych. Oddziaływanie na środowisko w fazie realizacji inwestycji będzie wiązało się z pracami budowlano – montażowymi, polegającymi na wykonywaniu robót ziemnych, zdjęciu istniejącej nawierzchni i ułożeniu nowej, wykonaniu sytemu odwodnienia w obrębie przewidywanego zakresu robót oraz montażu urządzeń bezpieczeństwa ruchu i oznakowania. Emisje do powietrza w okresie realizacji będą miały charakter wyłącznie przejściowy, zaś w fazie eksploatacji dopuszczalne poziomy zanieczyszczeń w powietrzu nie będą przekroczone. Wzrost natężenia hałasu będzie miał charakter wyłącznie okresowy. W ramach realizacji inwestycji nie przewiduje się długookresowego obniżenia poziomu wód gruntowych, zaś ewentualne oddziaływania w tym zakresie będą miały charakter lokalny i krótkookresowy. Wody opadowe i roztopowe z terenów utwardzonych w ramach przedmiotowej inwestycji będą odprowadzane powierzchniowo do rowów drogowych, a w przypadku stwierdzenia takiej konieczności wody te odprowadzane zostaną za pomocą wpustów do projektowanej kanalizacji deszczowej.

Oceniając usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, Regionalny Dyrektor wskazał, że inwestycja położona jest w granicach otuliny [...] Parku Krajobrazowego ustanowionego Rozporządzeniem nr [...] Wojewody [...] z [...] marca 2005 r. w sprawi [...] Parku Krajobrazowego (Dz. U. Woj. [...]. z 2005 r. Nr [...], poz. [...] ze zm.). Najbliżej położone obszary Natura 2000 znajdują się w odległości:

- ok. 1,7 km od planowanej inwestycji - obszar specjalnej ochrony ptaków [...],

- ok. 1,7 km od planowanej inwestycji - specjalny obszar ochrony siedlisk [...],

- ok. 7,4 km od planowanej inwestycji - obszar specjalnej ochrony ptaków [...],

- ok. 7,4 km od planowanej inwestycji - specjalny obszar ochrony siedlisk [...].

Stwierdzono, że ze względu na charakter przedsięwzięcia, które jest przedsięwzięciem punktowym, oddziaływanie na krajobraz będzie niewielkie. Ujemne oddziaływanie będzie związane z usuwaniem zieleni (w tym głównie drzew). Zakres usuwania drzew i krzewów będzie jednak ograniczony do niezbędnego minimum.

Organ I. instancji wskazał, że wpływ planowanej inwestycji na szatę roślinną będzie ograniczał się w większości do zniszczenia pospolitych zbiorowisk polnych i synantropijnych. W obrębie obszaru planowanego przedsięwzięcia nie odnotowano siedlisk przyrodniczych wymienionych w Załączniku I Dyrektywy Siedliskowej, ani gatunków grzybów z pozostałych załączników (Załączniki II, IV i V) wyżej wymienionego dokumentu. W wyniku realizacji inwestycji nie ulegnie zniszczeniu ani jedno stanowisko rośliny chronionej. Wszystkie stanowiska roślin chronionych zlokalizowane są w znacznej odległości od planowanej inwestycji i nie będą narażone na negatywne oddziaływania bezpośrednie i pośrednie generowane przez przedmiotowe przedsięwzięcie, ani na etapie realizacji, ani eksploatacji. Odnotowane siedliska mają wyraźny charakter antropogeniczny, o niskiej wartości przyrodniczej. Dalsze zmiany, które mogą zajść pod wpływem przedsięwzięcia mogą nasilić ich dalszą ruderalizację charakterystyczną dla obszarów zurbanizowanych.

RDOŚ nadmienił ponadto, że roboty budowlane prowadzone będą w obszarze niewielkiej aktywności płazów (siedliska lądowe), co powoduje minimalne ryzyko wystąpienia bezpośredniej śmiertelności osobników. Wszystkie stwierdzone gatunki ssaków zaliczane są zaś do grupy gatunków synantropizujących się.

Teren planowanej inwestycji zlokalizowany jest na obszarze dwóch jednolitych części wód powierzchniowych oznaczonych kodem europejskim: [...] o nazwie "[...]" oraz [...] o nazwie "[...]" oraz na obszarze jednolitej części wód podziemnych, oznaczonej kodem [...]. Inwestycja ze względu na swój charakter i małą skalę oraz zastosowane zabezpieczenia w formie rowów trawiastych nie wpłynie na pogorszenie stanu chemicznego i ilościowego jednolitej części wód podziemnych [...] nr [...].

Organ I. instancji, biorąc pod uwagę odległość i skalę inwestycji, wykluczył możliwość znaczącego negatywnego oddziaływania na obszary Natura 2000. Obszary te nie będą znajdowały się pod wpływem negatywnych oddziaływań przedsięwzięcia podczas budowy, a także na etapie eksploatacji. Przedsięwzięcie nie będzie oddziaływało na jakość wód w obszarach Natura 2000, ponieważ nie przecina cieków płynących do tych obszarów.

Po dokonaniu przywołanych ustaleń oraz zajęciu stanowiska wobec uwag i wniosków złożonych w toku postępowania, RDOŚ, działając na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 6, art. 84 ust. 1 oraz ust. 1a i art. 85 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 2 ustawy o.o.ś., decyzją z [...] kwietnia 2018 r., nr [...] w pkt:

1. stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na wykonaniu skrzyżowania dwupoziomowego w [...] w km [...] linii kolejowej nr [...] realizowanego w ramach projektu "Prace na linii [...] na odcinku [...] wraz z robotami pozostałymi na odcinku [...];

2. określił istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania tego przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich.

Decyzją z [...] października 2019 r., nr [...] GDOŚ uchylił obowiązki wyrażone w punktach: 2.3., 2.7., 2.8., 2.10., 2.11. decyzji Organu I. instancji i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy, natomiast w pozostałej części utrzymał tę decyzję w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Organu odwoławczego wskazano, że w trakcie postępowania odwoławczego po wezwaniu GDOŚ, przedłożone zostały w dniu 8 marca 2019 r. oraz 22 maja 2019 r. wyjaśnienia inwestora, które posłużyły do szczegółowej oceny oddziaływania planowanego zamierzenia inwestycyjnego na środowisko oraz pozwoliły Organowi II. instancji na doprecyzowanie wybranych warunków realizacji przedsięwzięcia zawartych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

GDOŚ uzupełnił pkt 2.3 decyzji RDOŚ w zakresie wprowadzenia rozwiązania zapobiegającego kolizjom ptaków z przezroczystymi ekranami akustycznymi, a ponadto wprowadził szczegółowy nadzór przyrodniczy nad prawidłowością wdrażania działań minimalizujących, nałożonych w pkt 2.8 decyzji. Przed rozpoczęciem prac budowlanych nadzór przyrodniczy dokona oględzin terenu inwestycji celem weryfikacji, czy na tym obszarze nie znajdują się gatunki, które mogłyby ucierpieć w wyniku prowadzonych działań. Ponadto GDOŚ w zmienionym warunku 2.7 decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach podtrzymał założenia RDOŚ w Warszawie w kwestii konieczności prowadzenia nadzoru przyrodniczego w trakcie realizacji inwestycji oraz rozszerzył zakres tych działań i je uszczegółowił, a w treści pkt 2.8 wskazał zakres działań minimalizujących możliwe negatywne oddziaływanie inwestycji na florę i faunę na rozpatrywanym terenie. W treści obowiązku określił konieczność przeprowadzenia lustracji terenu przed rozpoczęciem prac budowlanych, w celu weryfikacji występowania przedstawicieli gatunków chronionych. Wskazał również sposób postępowania w przypadku wykrycia osobników flory i fauny na terenie budowy. Wskazania, co do gospodarowania drzewostanem oraz zabezpieczenia drzew i krzewów nie przeznaczonych do wycinki zostały zawarte w zmienionym przez Organ odwoławczy pkt 2.10 decyzji, który uszczegóławia również kompensację wycinki wartościowych okazów drzew i krzewów przez nasadzenia zastępcze. W pkt 2.11 decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach uszczegółowiono zakres obowiązków, jakie spoczywają na inwestorze w kontekście zabezpieczenia elementów systemu odwodnienia oraz innych obiektów mających stanowić pułapki dla małych zwierząt.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniach od decyzji Organu I. instancji, GDOŚ wyjaśnił, że nałożył w zmienionym pkt. 2.10.2 obowiązek podjęcia działań kompensujących straty w drzewostanie, stąd obawy w tym zakresie są bezzasadne. Co do kumulacji oddziaływań w zakresie hałasu z linii kolejowej, przyszłego wiaduktu komunikacyjnego, dwóch dróg klasy D oraz hałasu odbijanego od istniejących ekranów akustycznych Organ II. instancji, powołując się na informację zawarte w Karcie informacyjnej przedsięwzięcia wyjaśnił, że przez zastosowanie w newralgicznych miejscach ekranów akustycznych, dotrzymane zostaną standardy jakości środowiska w zakresie hałasu. Wzrostu jego poziomu nie spowoduje również zwiększenie natężenia ruchu, a dane w tym zakresie uzupełnione zostały o dodatkowe pomiary przeprowadzone w dniu 19 września 2017 r. Organ odwoławczy nadmienił, że w 2024 roku planowane jest oddanie do użytku obwodnicy [...], która znacząco odciąży istniejącą drogę krajową nr [...], przejmując w większości ruch tranzytowy. W ocenie GDOŚ zastosowanie "cichej nawierzchni" w postaci warstwy ścieralnej z odpowiedniej mieszanki asfaltowo-grysowej SMA stanowi skuteczne i trwałe rozwiązanie, które przy odpowiednim utrzymaniu nawierzchnie spowoduje spadek hałasu toczenia w wybranej częstotliwości na poziomie nie mniejszym niż 4 dB. Ze względu na niższą efektywność tej nawierzchni z upływem lat, która związana jest z zapychaniem się jej porów, w karcie informacyjnej przedsięwzięcia przyjęto niższą skuteczność na poziomie 2 dB. Oprócz odpowiedniej nawierzchni oraz ekranów akustycznych W celu ograniczenia negatywnego oddziaływania hałasu na zabudowę mieszkaniową zlokalizowaną w rejonie wiaduktu GDOŚ nałożył na wnioskodawcę obowiązek prowadzenia prac budowlanych (z wyłączeniem sytuacji wyjątkowych, np. prac wymagających zachowania ciągłości robót) w sąsiedztwie terenów chronionych akustycznie wyłącznie w porze dziennej (w godz. 6.00 - 22.00). W rejonie planowanej inwestycji nie będzie miało miejsca przekroczenie dopuszczalnych poziomów w zakresie emisji zanieczyszczeń powietrza atmosferycznego.

Co do zarzutów dotyczących naruszenia art. 63 ustawy o.o.ś., poprzez wydanie postanowienia o braku obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko Organ II. instancji wyjaśnił, że ocena ta może mieć również charakter fakultatywny, a obowiązek wydania postanowienia występuje również wówczas, gdy nie stwierdza się potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Organ odwoławczy podkreślił, że RDOŚ dopełnił obowiązek wynikający z art. 64 ust. 1 pkt 2 oraz art. 77 ust. 1 pkt 2 ustawy o.o.ś. i wystąpił o opinię do: Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] — sprawę przekazano do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] — organu wyspecjalizowanego pod względem ochrony zdrowia ludzi oraz do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...]. Nie będąc związanym opiniami, lecz podzielając stanowiska tych organów wyrażone w opinii sanitarnej z [...].02.2018 r., znak: [...], a także w opinii wodnoprawnej z [...].02.2018 r., znak: [...], Organ I. instancji wydał postanowienie z [...].03.2018 r., nr [...], o braku obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

GDOŚ podkreślił, że zgodnie z art. 74 ust. 3 ustawy o.o.ś., jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, zastosowanie znajduje art. 49 k.p.a. Na podstawie tego przepisu strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi. W tych wypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. W przedmiotowym postępowaniu liczba stron przekraczała 20, w związku z tym były one zawiadamiane o wszelkich czynnościach Organu I. instancji w trybie art. 49 k.p.a. Doręczenie tych obwieszczeń stronom postępowania Organ I. instancji zapewnił w drodze zawiadomienia (w trybie art. 49 k.p.a.) w urzędzie gminy, na terenie której realizowana będzie planowana inwestycja, z prośbą o ich obwieszczenie również w sposób zwyczajowo przyjęty. Obwieszczenia były również wywieszone na tablicy ogłoszeń w RDOŚ oraz udostępnione na stronie Biuletynu Informacji Publicznej tego urzędu. Oznaczenie wszystkich stron postępowania w decyzji nie jest zaś konieczne w sytuacji, gdy jest ona doręczana w trybie art. 49 k.p.a. Zdaniem Organu odwoławczego, strony niniejszego postępowania, choć miały możliwość uczestnictwa w procedurze wydawania decyzji, zapoznania się z jej treścią oraz wnioskiem i kartą informacyjną przedsięwzięcia, to Organ I. instancji nie miał jednak obowiązku zapewnienia udziału społeczeństwa w toku postępowania, skoro udział ten zagwarantowany jest tylko w tym postępowaniu, w którym dokonywana jest ocena oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, co w niniejszej sprawie nie wystąpiło.

Odnośnie zarzutów stawianych karcie informacyjnej przedsięwzięcia Organ II. instancji uznał, że spełnia ona wraz jej uzupełnieniami wymogi zawarte w art. 62a ustawy o.o.ś. Wbrew zarzutom odwołań, w karcie informacyjnej przedsięwzięcia opisano jego lokalizację, cel projektu, konieczne wykupu gruntu, opisano stan istniejący oraz dokonano charakterystyki przedsięwzięcia i prognozy ruchu komunikacyjnego. Karta zawiera również informacje dotyczące pokrycia szatą roślinną nieruchomości objętych planowaną inwestycją. Porasta je głównie roślinność ruderalna jednoroczna i wieloletnia, obszar ma niskie walory przyrodnicze, gdyż inwestycja zlokalizowana została na terenie silnie zurbanizowanym. Informacje o aktualnym pokryciu analizowanego terenu oraz metodyka zastosowana w tracie jego badania została przedstawiona przez inwestora w uzupełnieniach z 8 marca 2019 r. oraz 22 maja 2019 r.

W karcie informacyjnej przedsięwzięcia poruszono również kwestię oddziaływań skumulowanych, a analiza przeprowadzona w tym zakresie jest jasna i pozwalająca obiektywnie ocenić skalę tych oddziaływań. Przeanalizowano skumulowanie oddziaływanie planowanego wiaduktu z planowaną budową obwodnicy [...] w ciągu drogi krajowej nr [...], linią kolejową nr [...] [...] oraz dróg krajowych nr [...] oraz [...] i stwierdzono, że oddziaływania nie będą powodować przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu przy zabudowie zlokalizowanej na terenach chronionych, o ile zastosowane zostaną wskazane w treści rozstrzygnięcia ekrany akustyczne. Co do wariantowania lokalizacyjnego Organ odwoławczy wyjaśnił, że w karcie informacyjnej winny być opisane warianty przedsięwzięcia tylko w przypadku, gdy możliwe jest ich wyodrębnienie.

GDOŚ wskazał, że przeanalizował zgromadzoną w sprawie dokumentację, w tym kartę informacyjną przedsięwzięcia sporządzoną dla planowanego skrzyżowania dwupoziomowego w [...], pod kątem jej zgodności z wymogami wynikającymi z ustawy o.o.ś. i nie stwierdził niezgodności w tym zakresie. Podkreślił również, że w trakcie postępowania zmierzającego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zarówno RDOŚ, jak i Organ II. instancji dążąc do szczegółowego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy wzywali inwestora do złożenia wyjaśnień i uzupełnienia karty. Każda z uwag stron zgłoszonych w trakcie postępowania przed Organem I. instancji została zaś wnikliwie przeanalizowana i zweryfikowana, a sposób ich rozpatrzenia został szczegółowo opisany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W ocenie Organu odwoławczego, RDOŚ kolejno odniósł się do poszczególnych kryteriów wymienionych w art. 63 ust. 1 ustawy o.o.ś. i na tej podstawie, po przeanalizowaniu wszystkich wyrażonych w ww. przepisie kryteriów, stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Zdaniem GDOŚ, uzasadnienie zaskarżonej decyzji również w tym zakresie jest wystarczające do uznania, że przedmiotowe przedsięwzięcie nie oddziałuje znacząco na środowisko.

Odnosząc się do uwagi odwołującego dotyczącej oceny oddziaływania planowanej inwestycji na obszary Natura 2000, w kontekście zarzutu braku zebrania pełnego materiału dowodowego, Organ II. instancji wyjaśnił, że planowana inwestycja jest oddalona o ponad 1,5 km od najbliższych obszarów sieci Natura 2000. Przedmiotami ochrony obszaru specjalnej ochrony są zaś ptaki związane z ekosystemami wodno-błotnymi, dla których silnie przekształcone i pozbawione podmokłości środowisko nie jest atrakcyjne jako baza siedliskowa. Z uwagi na rodzaj przedsięwzięcia, możliwy zasięg oddziaływania tego typu inwestycji oraz brak ingerencji w cieki wodne, które byłyby powiązane z tymi obszarami chronionymi, GDOŚ przyjął, że nie przewiduje się wpływu na ww. obszary chronione.

Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję GDOŚ z [...] października 2019 r., nr [...] wywiodły M. P. i E. L., reprezentowane przez profesjonalną pełnomocnik oraz H. C.. Zarzuciły decyzji Organu odwoławczego naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez nieustalenie kręgu stron postępowania, co mogło skutkować niezapewnieniem wszystkim stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz niewłaściwym zastosowaniem art. 49 k.p.a. (tj. naruszenie art. 10 § 1 w zw. z art. 74 ust 3 ustawy ooś i art. 49 k.p.a.). Zaskarżonej decyzji zarzucono również naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 65 ust. 3 w zw. z art. 63 ust. 1 ustawy o.o.ś., przez niezawarcie w jej uzasadnieniu wszystkich elementów wymaganych przywołanymi przepisami.

W uzasadnieniu swych skarg, Skarżące podniosły, że Organ II. instancji nie tylko nie wymienił stron postępowania, ale również nie dokonał ustalenia ich kręgu, a bez wykonania tego obowiązku nie jest możliwe stwierdzenie, że w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie art. 49 k.p.a. W ocenie Skarżących, Organ odwoławczy w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia ograniczył się do opisu toku postępowania, polemiki z zarzutami podniesionymi w odwołaniach oraz wyjaśnienia, dlaczego uznał za zasadne zmodyfikowanie niektórych warunków realizacji inwestycji zawartych w decyzji pierwszoinstancyjnej. Zdaniem Skarżących, GDOŚ nie tylko nie zawarł w uzasadnieniu decyzji własnych ustaleń, analizy materiału dowodowego ale również nie ocenił prawidłowości postępowania Organu I. instancji, co narusza wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie znalazła się również analiza uwarunkowań, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy o.o.ś., przez co nie uwzględniono utraty waloru aktualności ustaleń dotyczących tych uwarunkowań. Dodatkowo podkreśliły, że w zakresie ochrony przed hałasem informacje zawarte w decyzji są niewystarczające i nie odnoszą się do zarzutu stron o kumulacji hałasu z DK62, DK50 oraz linii kolejowej, gdzie prędkość pociągów ma dochodzić do 250 km/h. Z pomiarów GDDKiA wynika bowiem, że hałas będzie wraz z upływem czasu i wzrostem natężenia ruchu się potęgował, więc badania z 2015 r. są w ocenie Skarżących zupełnie nieadekwatne do zmieniającej się sytuacji. Do kwestii ochrony środowiska Organ II. instancji (jak również I. instancji) podszedł fragmentarycznie i pobieżnie, gdyż nie przedstawiono szczegółowych wyliczeń w zakresie ochrony powietrza, hydrogeologii, gospodarki wodnej, a przede wszystkim - samej ochrony przyrody, mając na uwadze bliskie sąsiedztwo z obszarem Natura 2000 (odległość ok 1 km).

Na tej podstawie Skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Organu I. instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W piśmie z 4 grudnia 2020 r. (data stempla) Skarżąca H. C. podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie, wskazując jednocześnie na zaawansowany stopień realizacji inwestycji, wobec której wydano już decyzję lokalizacyjną oraz pozwolenie na budowę, na której terenie trwa wycinka drzew, co udokumentowała w załącznikach do pisma procesowego.

W odpowiedzi na skargi GDOŚ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie i jednocześnie ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w skargach. Nadmienił ponadto, że wnioskiem z 28 października 2019 r. inwestor zwrócił się o zmianę przedmiotowej decyzji GDOŚ z [...] października 2019 r. Zawiadomieniem z 8 listopada 2019 r., GDOŚ poinformował strony o wszczęciu postępowania w sprawie zmiany decyzji oraz o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym.

W toku postępowania sądowoadministracyjnego wpłynęło również pismo procesowe uczestnika postępowania – [...] S.A., w którym Spółka wniosła o oddalenie skarg.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021, poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym w myśl art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji GDOŚ, w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy, doszedł do przekonania, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Rozpatrując tę sprawę Sąd przyjął jednocześnie za własne ustalenia poczynione w postępowaniu administracyjnym, wobec czego za zbędne uznał ich ponowne przytaczanie.

Na wstępie zauważyć należy, że rozpoznanie tej sprawy na posiedzeniu niejawnym miało miejsce w związku z obowiązywaniem stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Zgodnie bowiem z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), dodanego art. 46 pkt 21 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r. poz. 875), przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Taka zaś sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, bowiem rozpoznanie sprawy stało się konieczne z uwagi na datę wpływu skargi do sądu i dotychczasowy okres oczekiwania stron na zakończenie postępowania sądowego. Z uwagi jednak na wzrost wykrytych zakażeń w całym kraju, w tym na Mazowszu oraz objęcia Warszawy strefą zagrożenia oraz z uwagi na liczbę stron postępowania, przeprowadzenie rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a nie można było przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Stąd przewodnicząca wydziału skierowała ją do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

Przechodząc do meritum sprawy nadmienić należy, że przedmiotem sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu uczyniono decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Stosownie do treści art. 71 ust. 2 pkt 2. ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2021 poz. 247, - o.o.ś.) uzyskanie tej decyzji wymagane jest m. in. dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Inwestycja, będąca przedmiotem zaskarżonej decyzji środowiskowej, polega na wykonaniu skrzyżowania dwupoziomowego w [...] w km [...] linii kolejowej nr [...] realizowanego w ramach projektu "Prace na linii [...] na odcinku [...] wraz z robotami pozostałymi na odcinku [...]". W ramach inwestycji wybudowany zostanie obiekt inżynierski przeprowadzający ruch drogowy, pieszy i rowerowy ponad linią kolejową [...] oraz układem drogowym: ulicą [...] oraz przebudowaną drogą krajową [...].

W ocenie Sądu, Organy administracji publicznej rozpatrujące tę sprawę dokonały poprawnej kwalifikacji niniejszego przedsięwzięcia jako mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zważyć bowiem należy, że stosownie do § 3 ust. 2 pkt 1 w związku z § 2 ust. 1 pkt 29 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71), do przedsięwzięć, które mogą potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się te, które polegają na rozbudowie, przebudowie lub montażu realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia linii kolejowej wchodzącej w skład transeuropejskiego systemu kolei, w rozumieniu ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2015 r. poz. 1297, ze zm.), niespełniające kryteriów, o których mowa w § 2 ust. 2 pkt 1 powołanego rozporządzenia. Nadmienić jednocześnie należy, że inwestycja obejmuje budowę wiaduktu drogowego, który ze względu na rodzaj oraz parametry techniczne zakwalifikować można jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zgodnie z § 3 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 3 ust. 1 pkt 60 powołanego rozporządzenia.

W tym stanie rzeczy, zadaniem Organu było stwierdzenie, czy w niniejszej sprawie zasadnym jest nałożenie obowiązku przeprowadzenia oceny odziaływania na środowisko, czy też nie występuje taka potrzeba. Stosownie zaś do art. 63 ust. 2 i 2a ustawy o.o.ś., w ówczesnym jej brzmieniu, postanowienie w tym przedmiocie winno być wydane również wówczas, gdy organ nie stwierdzi potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Rozstrzygnięcie w tym zakresie, zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy o.o.ś., winno zostać wydane po zasięgnięciu opinii organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz organu właściwego do przeprowadzenia oceny wodnoprawnej. W niniejszej sprawie zarówno Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w opinii z 22 lutego 2018 r., jak i Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] w opinii z 28 lutego 2018 r., stwierdzili brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia, choć podkreślenia wymaga, że opinia organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej została wydana bez zachowania ustawowego terminu, co stosownie do art. 78 ust. 4 ustawy o.o.ś., potraktowane zostało jako brak zastrzeżeń. RDOŚ, posiłkując się uzyskaną w ustawowym terminie opinią, wydał postanowienie z [...] marca 2018 r., nr [...], którym nie nałożył obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia objętego wnioskiem złożonym w niniejszej sprawie oraz wskazał na konieczność określenia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach istotnych warunków korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania tego przedsięwzięcia. Dokonał przy tym poprawnej, w ocenie Sądu, charakterystyki przedsięwzięcia, opisu jego usytuowania oraz określił rodzaj, cechy i skalę możliwego oddziaływania, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu Organu I. instancji.

Co się tyczy zarzutów naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 65 ust. 3 oraz 63 ust. 1 stwierdzić zatem należy, że uzasadnienie decyzji Organu I. instancji odpowiadało treści art. 85 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 63 ust. 1 ustawy o.o.ś. Wyjaśnienia przy tym wymaga, że decyzja RDOŚ uchylona została przez GIOŚ jedynie w części dotyczącej określenia istotnych warunków planowanego przedsięwzięcia, a Organ odwoławczy warunki te jedynie doprecyzował. W pozostałej części, w tym dotyczącej stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko niniejszego przedsięwzięcia, decyzja Organu I. instancji została utrzymana w mocy, także w odniesieniu do uzasadnienia, które to stanowisko Organ odwoławczy podzielił. Zdaniem Sądu, Organy obu instancji zadośćuczyniły obowiązkowi wynikającemu z art. 107 § 3 k.p.a., powołując i wyjaśniając podstawę prawną decyzji, ustalając stan faktyczny sprawy na podstawie wszechstronnie zebranego materiału dowodowego oraz w sposób szczegółowy odnosząc się do zarzutów powołanych w odwołaniach. Poza tym, podkreślenia wymaga, że Organ odwoławczy, mając na względzie zasadę prawdy obiektywnej, przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe, w którym dwukrotnie uzyskiwał dodatkowe wyjaśnienia od inwestora, celem uzupełnienia istotnych warunki korzystania ze środowiska przy realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia, a tym samym zminimalizowania uciążliwości dla terenów sąsiednich oraz ochronienia wartości przyrodniczych, czym umotywował w części rozstrzygnięcie reformatoryjne.

Nadmienić jednocześnie należy, że zarzucając brak analizy kwestii określonych w art. 63 ust. 1 ustawy o.o.ś., Skarżące wyraziły obawę, że ustalenia poczynione w toku postępowania utraciły walor aktualności. W ocenie Sądu jednak, GDOŚ jako organ wyspecjalizowany, posiadający ogromną wiedzę w tej dziedzinie, rozstrzygając kwestię potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania tego zamierzenia na środowisko i określając warunki korzystania ze środowiska, ocenił jednocześnie dane zawarte w karcie informacyjnej przedsięwzięcia oraz jej uzupełnieniach i wziął pod uwagę wyjaśnienia złożone przez inwestora, rozpatrując je pod kątem aktualności. Zauważyć należy, że w niniejszej sprawie GDOŚ zwrócił się do inwestora w tym celu. Wystąpił m. in. o przedłożenie wyjaśnień merytorycznych dotyczących natężenia ruchu, z których wynika, że pomiary ruchu wykonane w 2015 r. zaktualizowane zostały przeprowadzonymi 19 września 2017 r. pomiarami uzupełniającymi. Podkreślenia przy tym wymaga, że Skarżące nie wyjaśniły jakie zmiany w środowisku ich zdaniem miałyby nastąpić, a wobec tego zarzuty te należało uznać za gołosłowne.

Co do zastrzeżeń dotyczących kumulacji oddziaływań akustycznych podkreślenia wymaga, że Organ I. instancji wykluczył możliwość kumulowania się oddziaływań w tym zakresie, a jednocześnie wprowadził obowiązek wykonania ekranów akustycznych mających minimalizować hałas. Organ odwoławczy rozwinął stanowisko RDOŚ wskazując, że z analizy oddziaływania skumulowanego (droga krajowa nr [...], nr [...] oraz linia kolejowa), która zawarta została w karcie informacyjnej przedsięwzięcia wynika, że w rejonie planowanej inwestycji nie zostaną przekroczone standardy jakości środowiska w zakresie hałasu. Sąd podziela również ocenę Organów, co do braku przekroczeń dopuszczalnych poziomów zanieczyszczeń w powietrzu atmosferycznym, z wyjątkiem pyłu zawieszonego PM 2,5, którego stężenie jest już obecnie przekroczone, a realizacja inwestycji nie przyczyni się do znaczącego jego zwiększenia. Szczegółowa analiza w tym zakresie przedstawiona została w załączniku nr 2 do karty informacyjnej przedsięwzięcia. Organ I. instancji uzyskał również opinię wyspecjalizowanego organu wodnoprawnego, w której nie przewidywano negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na jednolite części wód podziemnych i powierzchniowych. Podobnie powołane w skardze bliskie sąsiedztwo z obszarem Natura 2000 nie wpływa na ocenę poprawności rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, gdyż znaczna odległość inwestycji od tych obszarów oraz brak ingerencji w cieki przez nie płynące, wyklucza możliwość znaczącego negatywnego wpływu na powołane obszary. Gatunki ptaków stanowiące przedmiot specjalnej ochrony obszaru są związane z ekosystemami wodno-błotnymi, dla których silnie przekształcone tereny planowanej inwestycji nie są atrakcyjne jako baza siedliskowa. Podkreślenia raz jeszcze wymaga, ze wrażliwe ze względu na ochronę przyrody tereny nie występują w bezpośrednim sąsiedztwie planowanego przedsięwzięcia, a w znacznej odległości. Sąd stwierdza, że zarzuty skarg w zakresie ochrony przyrody również mają charakter ogólny i są jedynie przypuszczeniami, które nie znajdują potwierdzenia w materiałach zebranych w toku postępowania.

W ocenie Sądu, nie było także podstaw do uwzględnienia zarzutów dotyczących naruszenia art. 10 k.p.a. oraz art. 73 ust. 3 ustawy o.o.ś. w zw. z art. 49 k.p.a. Stosownie bowiem do treści powołanych przepisów, zawiadomienie stron postępowania o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej, z uwagi na fakt, że liczba stron postępowania przekraczała 20 – co bezsprzecznie wynika z akt administracyjnych sprawy - nastąpiło w formie m. in. publicznego obwieszczenia. Treść zaś wydanego w toku postępowania postanowienia o odstąpieniu od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, została zamieszczona w publicznie dostępnym wykazie danych o środowisku i jego ochronie. W ocenie Sądu, istotą regulacji zawartej w art. 49 k.p.a. jest właśnie odstępstwo od zasady oznaczania wszystkich stron postępowania oraz wprowadzenie fikcji doręczenia, z uwagi na ekonomikę postępowania. Zarzut niezapewnienia stronom postępowania czynnego w nim udziału nie został poparty przywołaniem jakichkolwiek czynności, których strony nie mogły dokonać na skutek rzekomego naruszenia prawa, dotyczącego doręczenia i zawiadamiania o czynnościach podejmowanych w toku postępowania. Trzeba też nadmienić, że Strony niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego aktywnie uczestniczyły w postępowaniu administracyjnym, składając liczne uwagi, wnioski oraz pisma w jego toku, co przeczy zasadności postawionego zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a.

Fakt, iż inwestor zwrócił się o zmianę zaskarżonej decyzji GDOŚ i wszczęcie postępowania w tej sprawie, nie stanowi natomiast okoliczności relewantnej na gruncie niniejszej sprawy, skoro jej przedmiotem zaskarżenia jest decyzja GDOŚ z [...] października 2019 r. w jej ówczesnym brzmieniu. Na marginesie nadmienić należy, że choć Skarżące mogą nie zgadzać się z przyjętą w karcie informacyjnej przedsięwzięcia formą inwestycji, tj. wiaduktem drogowym, nie stanowi to jednak podstawy do uchylenia decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych, która odpowiada prawu, zapewniając kompromisowe rozwiązanie między realizacją przedmiotowej inwestycji a ochroną środowiska.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł jak sentencji.