Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 272/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 90
journal: Dz.U. 2016 poz 1943
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 12 września 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr.) Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Marek Sachajko Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2018 roku przy udziale sprawy ze skargi X na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia[...] r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dotacji oświatowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] r. określającą wysokość dotacji pobranej nienależnie przez X prowadzącą [...] na kwotę [...] zł.

Powyższe decyzje wydano w następującym stanie faktycznym.

Organ I instancji ustalił, że przedmiotowe przedszkole otrzymało dotacje z budżetu miasta [...] w okresie od[...] r. w łącznej kwocie [...] zł. Podczas kontroli tej instytucji ustalono, że

- w [...] r. wniosek dotyczył [...] wychowanków, ale [...] dzieci nie było już uczniami placówki – umowa wygasła

- w [...] r. wniosek obejmował [...] dzieci, ale [...] dzieci nie było już uczniami placówki – umowa wygasła

- we[...] r. wniosek dotyczył [...] uczniów, ale[...] dzieci uczęszczało do innej placówki

- w [...] r. wniosek obejmował [...] wychowanków, ale [...] dziecko na pierwszy roboczy miesiąc nie ukończyło [...] roku życia, a [...] dzieci uczęszczało do innej placówki.

W postępowaniu pokontrolnym strona złożyła korektę rozliczenia za okres [...] r. oraz uwagi dotyczące rozbieżności pokontrolnych. W rozliczeniu strona wykazała nadpłatę w wysokości [...] zł związaną z wykazywaniem na listach w[...] r. dzieci, które nie były już wychowankami przedszkola (umowa z przedszkolem wygasła). Korekta dotyczyła również [...] wychowanka, który nie został wykazany na listach w [...] r. do dotacji, a uczęszczał w tym czasie do placówki. Organ wyjaśnił, że w protokole kontroli ww. dziecko z korekty zostało uznane. Z dokumentacji wynika, że rodzice dzieci wykazanych nienależnie do dotacji we[...] r. złożyli wypowiedzenia umów o świadczenie usług przedszkolnych, a ponieważ ww. dzieci były w tym czasie wychowankami innych placówek wnioskowana dotacja w łącznej kwocie [...] zł była nienależnie pobraną.

Po rozpatrzeniu odwołania strony organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji SKO stwierdziło, że odwołująca wniosła o uchylenie decyzji i o umorzenie postępowania w całości. Tymczasem decyzja ta obejmuje również zwrot dotacji za jedno dziecko w [...] r., w których to miesiącach z ustaleń pokontrolnych organu i z korekty rozliczenia za okres od [...] r. sporządzonej przez stronę wynikała identyczna ilość dzieci faktycznie uczęszczających do przedmiotowej placówki. W [...] r. była to liczba [...] dzieci, a w [...] r. [...] dzieci. SKO nie stwierdziło podstaw do kwestionowania tych zgodnych ustaleń. Odwołująca się podniosła kwestię dotacji na [...] za miesiąc [...] r., ale zaskarżona decyzja nie dotyczyła zwrotu dotacji w tym zakresie ( nie została ona bowiem wypłacona za ten okres czasu ).

Organ II instancji wskazał ponadto, że wbrew tezom strony określenie zwrotu dotacji za dzieci we [...] r. nie dotyczyło [...] dzieci z każdego z tych miesięcy, ale [...], co wynika z protokołu kontroli z[...] r.

Zdaniem organu II instancji strona rozumie inaczej niż organ I instancji podstawy uprawniające do uzyskania dotacji. Jej zdaniem dotacja przysługuje również w okresie płynięcia wypowiedzenia umowy o świadczenie usług przedszkolnych, nawet jeżeli dziecko uczęszczało wówczas do innego przedszkola ( albowiem strona była wówczas w gotowości do świadczenia względem dziecka usług przedszkolnych ). Dla organu I instancji znaczenie ma natomiast faktyczne świadczenie spełniane wobec dziecka.

W ocenie organu II instancji weryfikacja wysokości przyznanej dotacji może odbywać się jedynie w oparciu o kryterium liczby uczniów faktycznie uczęszczających do danej placówki, a nie tylko potencjalnie mających taką możliwość. Samo figurowanie na listach uczniów nie ma znaczenia, albowiem ich absencja wynikała z decyzji podjętej przez ich rodziców. Z art. 90 ust. 3 d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty ( j. t. – Dz. U. z 2016 r., poz. 1943 ze zm. ) wynika, że dotacja przeznaczona na określonego przedszkolaka musi być wykorzystana na realizację zadań placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Przymiot ucznia nie przysługuje dziecku, które nie uczęszcza do przedszkola. Potencjalna możliwość bycia przedszkolakiem nie może być pokryta z dotacji. Z tego względu należało stwierdzić podstawę do zwrotu dotacji za [...] dzieci za [...] r. i za [...] dzieci na [...] r. Dotacja została pobrana w nadmiernej wysokości.

W skardze do WSA w Poznaniu strona podniosła zarzut naruszenia

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 kpa poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i wybiórczą ocenę materiału dowodowego

- art. 90 ust. 2 b ustawy o systemie oświaty poprzez błędną wykładnię i przyjęcie przez organ, iż przymiot ucznia nie przysługuje dziecku , które nie uczęszcza do szkoły(przedszkola),

- art. 90 ust. 3 d ustawy o systemie oświaty poprzez błędną wykładnię i przyjęcie przez organ, że nie mogą być realizowane zadania wskazane w art. 30 ust. 3d ustawy o systemie oświaty przez placówkę w okresie wypowiedzenia umowy.

Zdaniem strony skarżącej organ błędnie przyjął, że przymiot ucznia nie przysługuje dziecku, które nie uczęszcza do przedszkola w okresie wypowiedzenia umowy z placówką.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji uznał zarzuty skargi za bezzasadne i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Jak wynika z akt administracyjnych i dokonanych przez organ na ich podstawie ustaleń faktycznych organ zażądał od skarżącej zwrotu kwoty [...] zł uznając, że skarżąca zgłosiła :

- w [...] r. [...] wychowanków, ale [...] dzieci nie było już uczniami placówki – umowa wygasła

- w[...] r. [...] dzieci, ale [...] dzieci nie było już uczniami placówki – umowa wygasła

- we [...] r. [...] dzieci, ale [...] dzieci uczęszczało do innej placówki

- w [...] r. [...] dzieci, ale [...] dziecko na pierwszy roboczy miesiąc nie ukończyło [...] roku życia, a [...] dzieci uczęszczało do innej placówki. Skarżąca uznała , że w przypadku miesiąca[...] r. co do [...] wychowanków wskutek rozwiązania umowy z jej placówką dotacja się nie należała niemniej w tym okresie do placówki skarżącej przyjęto i nie zgłoszono do dotacji [...] dziecko . Sumując powyższe skarżąca stwierdziła, że złożyła korektę za miesiąc [...] rok i była to kwota [...] zł ( nadpłata [...] zł , pismo skarżącej z dnia [...] r. wraz z wyliczeniem za ten okres, w aktach adm.). Słusznie zatem organ odwoławczy rozpatrując zarzuty zgłoszone w odwołaniu stwierdził, że odwołująca kwestionuje całą należność przypisaną jej do zwrotu żądając uchylenia decyzji wydanej w pierwszej instancji w całości i o umorzenie postępowania podczas, gdy decyzja zaskarżona obejmuje również zwrot dotacji za [...] dziecko w [...] roku, w których to miesiącach z ustaleń kontrolnych organu jak i korekty rozliczenia za okres od [...] r. sporządzonej przez odwołującą wynikła identyczna liczba dzieci faktycznie uczęszczających do placówki prowadzonej przez odwołującą (uzasadnienie zaskarżonej decyzji).

Kolejny zarzut skarżącej dotyczył dziecka, które w chwili przyjęcia do placówki prowadzonej [przez skarżącą nie ukończyło [...] roku życia. Skarżąca twierdziła, że dziecko w dniu [...] roku ukończyło [...] roku życia i na gruncie ustawy o systemie oświaty przysługiwała na to dziecko dotacja. Otóż i ten zarzut nie był zasadny. Organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji wymienił dziecko z imienia i nazwiska odnotowując też wiek dziecka lecz w istocie było to zbędne skoro i tak kwota przypisana do zwrotu nie obejmuje to dziecko gdyż na to dziecko została przyznana dotacja od miesiąca[...] rok a zaskarżona decyzja obejmuje rozliczenie dotacji za [...] rok. Tak więc rację ma organ odwoławczy, że skoro dotacja na to dziecko w ogóle nie została przyznana to nie można mówić o jej zwrocie.

Skarga koncentruje się na kwestii związanej z obowiązkiem zwrotu udzielonej skarżącej dotacji na dzieci, których rodzice wypowiedzieli umowy o świadczenie usług przedszkolnych w prowadzonym przez skarżącą [...] w okresie wypowiedzenia umowy i dotyczy to [...] dzieci, których rodzice wypowiedzieli umowy w miesiącach [...] roku ponieważ od [...] roku dzieci ich zostały wychowankami innych placówek przedszkolnych ( w aktach administracyjnych są ich wypowiedzenia umów i umowy o świadczenie usług przedszkolnych zawarte z innymi placówkami). Okolicznością bezsporną pozostaje sama kwestia wypowiedzenia umów zawartych ze skarżąca i okresu wypowiedzenia (1 miesiąc licząc od końca miesiąca kalendarzowego, w którym wypowiedzenie nastąpiło, zapis umowy) jak i kwota z tego tytułu pozostająca do zwrotu (w miesiącu [...] r. kwota dotacji na jedno dziecko wynosiła [...] zł więc suma do zwrotu za ten miesiąc wyniosła kwotę [...] zł i dotyczyła [...] dzieci: [...] zaś kwota dotacji za miesiąc [...] r. przypadająca na jedno dziecko to [...] zł więc suma do zwrotu za ten miesiąc wyniosła kwotę [...] zł dotyczyła bowiem [...] dzieci: [...], co razem dało kwotę do zwrotu[...] zł) . Spornym okazało się samo żądanie zwrotu dotacji na dzieci w okresie wypowiedzenia umowy zawartej ze skarżącą o świadczenie usług przedszkolnych w prowadzonym przez nią [...]

Skarżąca twierdziła, że w okresie wypowiedzenia umowy ponosiła koszty bowiem faktycznie finansowała wydatki na dzieci w czasie biegu okresu wypowiedzenia była bowiem w gotowości do świadczenia usług przedszkolnych w każdym momencie jak przyjdzie dziecko i nie mogła w tym okresie przyjąć do swojej placówki innych dzieci. Skarżąca powołała się na orzeczenie NSA z dnia 12 maja 2010 roku wydane w sprawie o sygn. Akt I OSK 672/10 wskazując na to, że dotacje przyznawane przez gminę na podstawie art. 90 ustawy o systemie oświaty mają charakter dotacji podmiotowych w rozumieniu art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy o finansach publicznych a zatem mają za zadanie finansowanie działalności bieżącej ustawowo wskazanego podmiotu. W konsekwencji nie ma podstaw do rozliczania tych dotacji według kryterium celowościowego a organ samorządu terytorialnego nie ma prawa do weryfikowania czy dotacja jest wykorzystywana na cele oświatowe.

Z kolei organ akcentował to, że dzieci w okresie wypowiedzenia umowy uczęszczali do innej placówki a zatem to te nowe placówki miały prawo ubiegać się o dotację na te dzieci zaś oczywistym jest, że na to samo dziecko nie można wypłacać dotacji dwukrotnie.

Sąd podziela powyższe stanowisko prezentowane przez organ .

Podkreślenia wymaga, że art. 90 ust. 3 lit.d ustawy z dnia 7 września 1991roku o systemie oświaty (t.j. Dz.U. 2018.1457) , który to przepis utracił moc 1.01.2018r. ale miał zastosowanie do omawianej sprawy, przesądza o tym, że dotacja jakkolwiek przeznaczona na danego przedszkolaka (podmiotowość dotacji) musi być wykorzystana na cel z nim związany a mianowicie na realizację zadań placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Sąd uważa, ze dla przyznania dotacji, zatem jej zgodnego z prawem wykorzystania, nie tyle istotnym jest cel prawny ale faktyczne świadczenie spełniane w stosunku do dziecka. W omawiane sprawie ubiegając się o dotację skarżąca miała zawartą umowę o świadczenie usług przedszkolnych na wymienione we wcześniejszej części uzasadnienia dzieci a więc była podstawa do ubiegania się o dotację na podstawie ww ustawy. Tak więc w istocie dotacja była należna niemniej doszło do sytuacji, w której mowa jest o pobraniu dotacji w nadmiernej wysokości wobec tychże dzieci. Skoro ich nieobecność w miesiącach [...] roku była wyrazem rezygnacji z udziału w działalności placówki prowadzonej przez skarżącą to nie może być mowy o jego potencjalnym nawet udziale w realizacji zadań tej placówki. Rację ma organ, którego decyzja jest przedmiotem zaskarżenia, że nie można przyznać dwóch dotacji na to samo dziecko a podzielając stanowisko prezentowane przez skarżącą do takiej sytuacji doszłoby bowiem dzieci w wskazanych powyżej miesiącach uczęszczały do innych placówek przedszkolnych, które miały prawo do dotacji na te dzieci gdyż świadczyły im usługę przedszkolną.

Reasumując Sąd nie znalazł podstaw aby wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji gdyż nie narusza ona przepisów materialnych w sposób mający wpływ na wynik postępowania. To, ze w sentencji decyzji wydanej przez organ I instancji użyto określenia, że dotacja we wskazanej w treści części przypisanej do zwrotu jest nienależna nie ma wpływu na wynik postępowania gdyż kwota dotacji podana w treści sentencji słusznie została przypisana do zwrotu.

Nie znalazły potwierdzenia zarzuty skargi odnoszące się do prowadzonego postępowania gdyż stan faktyczny sprawy został przez organy obu instancji prawidłowo ustalony znajduje bowiem odzwierciedlenie w zgromadzonych w aktach administracyjnych dokumentach a przez organ odwoławczy prawidłowo też uzasadniony. Wbrew zarzutom skargi organ odwoławczy słusznie odniósł się do zarzutów odwołania formułowanych w kwestii niezgodności zapisów uchwały [...] w zakresie jej niezgodności z ustawą o systemie oświaty wobec tego, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja a nie zapisy uchwały. Nadto dodatkowo Sąd zauważa , że zarzuty w tej kwestii skarżąca formułowała w związku z brakiem jej [...] zgody na zwrot dotacji w części obejmującej wychowankę jej placówki, która dopiero r. ukończyła [...] roku życia zaś- o czym mowa była we wcześniejszej części uzasadnienia- na to dziecko dotacja została przyznana w kolejnym miesiącu a więc nie mogło to być objęte zakresem, którego dotyczy przedmiotowy zwrot.

Biorąc powyższe pod uwagę , Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r. , poz. 846, ze zm.). orzekł o oddaleniu skargi.