Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 2005/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 7d pkt 1, art. 24 ust. 2 a pkt 1 lit. d, ust. 2b, ust. 2c, art. 40 ust. 3 pkt 3
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: Art. 7, art. 12, art. 28, art. 61 par. 1, art. 77 , art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Par. 5 ust. 1 pkt 3, par. 44 pkt 2
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek (spr.) Sędziowie WSA Hanna Knysiak-Molczyk WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2015 r. sprawy ze skargi D. S. i Z. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 7 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżących kwotę 457,00 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Z wnioskiem o "zmianę danych ewidencyjnych dotyczących p.gr. l.kat [...] stanowiącej część działki [...]" wystąpił w dniu 11 stycznia 2010 r. Z. S. współwłaściciel działki nr [...] obręb R, gmina R. Do wniosku dołączył operat geodezyjny "Mapa do celów prawnych w zakresie działki nr [...]" wykonany przez geodetę uprawnionego inż. J. B., przyjęty do ewidencji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za numerem [...].

Starosta decyzją z [...] 2010 r. znak: [...], orzekł o odmowie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków dla obrębu R, jednostka ewidencyjna R w przedmiocie działki ewidencyjnej nr [...].

Po rozpatrzeniu odwołania D. i Z. S. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z [...] 2010 r. znak: [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty z [...] 2010 r. znak: [...].

Na skutek skargi D. i Z. S. na ww. decyzję organu odwoławczego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 9 listopada 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 1224/10 uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie art. 28 K.p.a. w związku z art. 127 § 1 K.p.a. Wskazał, iż organ odwoławczy powinien ustalić status D. S. w postępowaniu.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] 2012 r. znak: [...] - orzekł o uchyleniu decyzji Starosty z [...] 2010 r. znak: [...] w całości i przekazaniu sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Zalecił prawidłowe ustalenie stron postępowania oraz dokonanie wnikliwej analizy i oceny zebranego materiału dowodowego.

Starosta decyzją z [...] 2014 r., znak: [...] orzekł o odmowie aktualizacji operatu ewidencyjnego w zakresie działki ewidencyjnej nr [..] położonej w obrębie R jednostka ewidencyjna R - w oparciu o operat aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, sporządzony przez geodetę uprawnionego inż. J. B., przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 1 lutego 2010 r. za numerem [...].

Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 7d pkt 1, art.20 ust. 1 i 2, 21 ust. 1, art. 22, art. 59 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj.: Dz.U. z 2010 r., nr 193, poz.1287 ze zm.), dalej "P.g.k.", § 47 pkt 3 i § 84 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r., nr 38, poz. 454 ze zm.), dalej "rozporządzenie", art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej "K.p.a.".

W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że przedstawione przez wnioskodawcę opracowanie geodezyjno-kartograficzne nr [...] z dnia 1.02.2010 r. jest opracowaniem kameralnym, bez pomiaru na gruncie oraz bez ustalenia i wskazania granic działek, zatem nie spełnia obowiązujących w geodezji i kartografii standardów technicznych wynikających z dyspozycji zawartych w:

- rozporządzeniu z dnia 9 listopada 2011 r. sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz.U. z 2011 r., nr 263, poz. 1572);

- rozporządzeniu w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a w szczególności z § 85 rozporządzenia, zgodnie z którym: "dane określające pola powierzchni działek ewidencyjnych, niespełniające obowiązujących standardów technicznych, podlegają systematycznej modyfikacji w ramach bieżącej aktualizacji operatu ewidencyjnego. Dokumentacja geodezyjna i kartograficzna, określająca dane ewidencyjne, przyjmowana do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, powinna spełniać wymagania rozporządzenia w zakresie formatu danych i standardów technicznych tych danych oraz zawierać wykaz zmian danych ewidencyjnych, o którym mowa w § 46 ust. 2 pkt 2 i ust. 3."

Stosownie do § 86 ust 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów: "modyfikacja danych ewidencyjnych mająca na celu doprowadzenie tych danych do zgodności z wymaganiami rozporządzenia i obowiązującymi standardami technicznymi może nastąpić na wniosek i koszt zainteresowanych".

W związku z powyższym, wezwano wnioskodawcę do przedłożenia dokumentacji, sporządzonej przez uprawnioną jednostkę wykonawstwa geodezyjnego, spełniającej obowiązujące w geodezji i kartografii standardy techniczne, dokumentującej zmiany w przedmiocie działki nr [...], z czego się nie wywiązał. Pismem z dnia 26.11.2013 r. D. i Z. S. wyrazili "zdecydowany sprzeciw i brak zgody z dokonanym wykazem synchronizacyjnym nr [...]".

Mając na uwadze fakt, że D. S. i Z. S. ujawnieni są w KW [...] na prawach wspólnoty majątkowej małżeńskiej, jako właściciele p.gr. [...], należało włączyć D. S. do kręgu stron postępowania.

Organ wskazał, że opracowania geodezyjno-kartograficzno-prawne przyjmowane są do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego i obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości kwestionowania przyjętej dokumentacji. Jedynie w trakcie prowadzonego postępowania w sprawie ewidencji gruntów, organ prowadzący operat ewidencyjny zobligowany jest do ponownej kontroli złożonej dokumentacji, która miałaby stanowić podstawę do ujawnienia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków.

Mapa do celów prawnych nr [...] przyjęta do PODGiK dnia 14.04.2011 r., sporządzona została do regulacji w trybie postępowania sądowego, zatem dopiero właściwy sąd w trakcie postępowania może ocenić przedmiotowe opracowanie, jako materiał złożony w sprawie.

Do dnia dzisiejszego nie zostało złożone w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa opracowanie nadające się do przyjęcia do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, które stanowiłoby podstawę wprowadzenia zmian do operatu ewidencyjnego.

Pismem z dnia 19.05.2014 r. Z. S. załączył do akt sprawy oryginał mapy sporządzonej przez inż. J. D. Nr. ks. zam. [...], której kopia znajduje się już w aktach postępowania.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.

1) Na przełomie lat 80-tych i 90-tych ubiegłego wieku dla wszystkich obrębów ewidencyjny z gminy R, przeprowadzone zostały prace związane z założeniem nowej ewidencji gruntów, które miały na celu zastąpienie dotychczasowego operatu ewidencyjnego prowadzonego na bazie mapy ewidencyjnej w skali 1:2880, nową ewidencją gruntów, prowadzoną na bazie mapy w skali 1:2000. Odnowiony operat ewidencyjny dla obrębu ewidencyjnego: R. został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...] w dniu 5.05.1988 r. i na mocy Obwieszczenia Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta z dnia 10 marca 1988 r. w sprawie zastąpienia dotychczasowego operatu ewidencji gruntów nową ewidencją gruntów dla terenu gminy R (Dz. Urzędowy nr 9, poz. 44), zastąpił dotychczasowy operat ewidencyjny.

2) O wyłożeniu powyższego operatu odnowienia operatu ewidencji gruntów zawiadomione zostały strony, w tym również Z. S., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru załączone do operatu oraz podpis złożony w protokole ogłoszenia rejestru ewidencji gruntów wsi R, gmina R przy punkcie dotyczącym dz. [...] sąsiadującej z działką nr [...].

3) Ustalenia wynikające z prac związanych z odnowieniem operatu ewidencji gruntów i budynków znalazły odzwierciedlenie w obowiązującym operacie ewidencyjnym dla obrębu: R., w którym w stosunku do działki [...] o pow. 0,10 ha wpisano Skarb Państwa - właściciel; Urząd Gminy - osoba władająca gruntem; natomiast zmianą nr [...] przeniesiono dz. [...] z jednostki rejestrowej nr [...] do jednostki rejestrowej nr [...] z wpisem na rzecz: S. Z., P. M. i ż. M., P. M. - jako osoby władające gruntem każdy w udziale 1/3. Następnie zmianą nr [...] do jednostki rejestrowej nr [...] został dopisany W. Z.

4) Analizując stan prawny ujawniony w księgach wieczystych organ zauważył, że: w KW [...] ujawniona jest m.in. parcela gruntowa nr [...] na rzecz D. i Z. S.; na działkę ewidencyjną nr [...] nie została założona księga wieczysta.

Zgodnie z opracowaniem nr [...] z dnia 1.02.2010 r. w skład działki nr [...] wchodzi m.in. parcela gruntowa nr [...] - na taki stan i wyodrębnienie parceli nr [...] z działki [...] wpłynęły zastrzeżenia z dnia 19.02.2010 r., 22.02.2010 r., i 14.04.2010 r., złożone przez Z. W., M. P. oraz S. P.

Zgodnie z § 46 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów, jednostek organizacyjnych, natomiast ust. 2 określa, że z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z: 1) prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykaz zmian danych ewidencyjnych, dokumentacji architektoniczne budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, 4) ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów.

Przedłożone przez Z. S. opracowanie nr [...] z dnia 1.02.2010 r., nie może stanowić podstawy dokonywania zmian danych w ewidencji gruntów i budynków w przedmiocie działki objętej wnioskiem, gdyż jest opracowaniem kameralnym, bez pomiaru na gruncie oraz bez ustalenia i wskazania granic wyodrębnionej nieruchomości, zatem nie odpowiada obowiązującym, wyżej opisanym, standardom technicznym. Co prawda to opracowanie przyjęte zostało do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwa Powiatowego w dniu 1.02.2010 r., jednak zgodnie z wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 16.04.2008 r., III SA/Kr 119/08: "przyjęcie dokumentacji geodezyjno-kartograficznej do państwowego zasobu nie zwalnia organów prowadzących ewidencję gruntów od oceny tej dokumentacji jako środka dowodowego- materiału źródłowego- mającego stanowić podstawę wprowadzenia zmiany.".

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne nie przewiduje obowiązku dokonywania przez starostę czynności technicznej pomiaru gruntu na żądanie stron, w ramach postępowania w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencyjnego. Stosownie do art. 11 P.g.k. prace geodezyjne i kartograficzne wykonują podmioty prowadzące działalność gospodarczą, a także inne jednostki organizacyjne utworzone zgodnie z przepisami prawa, jeżeli przedmiot ich działania obejmuje prowadzenie tych prac. Zatem przepisy nie przewidują obowiązku starosty dokonywania na wniosek osób zainteresowanych (tj właścicieli gruntów), tudzież zlecania przez starostę na wniosek tych osób - przeprowadzenia pomiarów gruntu. Zgodnie z art. 22 pkt 3 P.g.k. osoby zgłaszające zmiany są zobowiązane dostarczyć właściwe dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, wykonane na zlecenie i koszt właściciela nieruchomości.

Reasumując organ stwierdził, że w sprawie brak jest podstaw prawnych i faktycznych do aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków w przedmiocie działki [...], albowiem nie zostały przedłożone dokumenty, o których mowa w § 46 ust. 2 pkt. 1 i pkt. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a te które zostały przedłożone przez wnioskodawcę nie spełniają obowiązujących standardów technicznych.

Starosta, jako organ prowadzący operat ewidencji gruntów i budynków nie jest władny do rozstrzygania kwestii uprawnień do gruntu i rozstrzygania sporów dotyczących zasięgu własności. Starosta nie jest uprawniony do decydowania o uprawnieniach Z. S. i innych zainteresowanych do nieruchomości lub jej części oznaczonej w operacie numerem [...], jak również nie jest właściwy do uregulowania przebiegu spornych granic nieruchomości. Dopiero ustalenie we właściwym trybie tytułu własności będzie upoważniało organ do wprowadzenia stosownych zmian w ewidencji. Przepisy z zakresu ewidencji gruntów stanowią, że organy administracji publicznej prowadząc ewidencję gruntów rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez właściwe organy orzekające. Nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień do gruntu. Stąd też przez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością, czego żąda Z. S.

Ponadto w zasobie geodezyjnym i kartograficznym Starostwa brak jest wiarygodnych dokumentów geodezyjno-prawnych wskazujących na przebieg granic działki nr [...] inny od obecnie ujawnionego w operacie ewidencji gruntów i budynków i do dnia dzisiejszego nie został złożony operat spełniający aktualne w dziedzinie geodezji i kartografii standardy, nadający się do przyjęcia do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego umożliwiający ujawnienie w operacie ewidencyjnym zmian zgodnie z wnioskiem Z. S.

Ponadto całość zebranych materiałów dowodowych wskazuje na niejednorodność opracowań geodezyjno-kartograficznych, co opisano już w decyzji Starosty z dnia [...] 2010r. znak: [...].

D. S. i Z. S. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji zarzucając, iż "Starostwo nie ma prawa wymagać od nas, abyśmy zlecali kolejny operat rozdzielenia ciał hipotecznych, tylko dlatego, że opracowanie [...] powinno spełniać standardy, które zostały określone dopiero w 2011 r. Konkretnie chodzi o wykonanie operatów rozdzielenia ciał na podstawie pomiarów, a nie w sposób kameralny".

Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 7 października 2014 r.. Nr. [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 P.g.k.

W uzasadnieniu decyzji organ opisał stan faktyczny sprawy, wyrok z dnia 9.11.2010 r. WSA w Krakowie, sygn. akt: III SA/1224/10, przywołał też zastosowane w sprawie przepisy przyjmując, że operat [...] nie może stanowić podstawy do aktualizacji operatu ewidencyjnego z uwagi na brak możliwości ustalenia w oparciu o niego przebiegu granic wydzielonych działek ewidencyjnych na gruncie. Zwrócono też uwagę na sprzeczność dokumentacji geodezyjnej [...] z dnia 1.02.2010 r. z "mapą do celów prawnych" przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...] z dnia 14.04.2011 r.

Ponadto wskazał, że w dniu 12 lipca 2014 r. weszła w życie ustawa z dnia 5 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 897) czyli zostały znowelizowane przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji Starosty. Organ odwoławczy zobowiązany jest rozpatrywać sprawę uwzględniając przepisy ww. ustawy z 5 czerwca 2014 r. Mając na uwadze przepisy znowelizowanej ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne organ odwoławczy wskazał, że aktualizacja danych ewidencyjnych może nastąpić w dwojakim trybie: albo w trybie czynności materialno-technicznej albo w drodze decyzji administracyjnej.

Organ odwoławczy przywołując treść art. 24 ust. 2b P.g.k. wskazał, że z kolei z art. 24 ust. 2c wynika, że "odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej". Podstawę wydania decyzji w sprawie może aktualnie stanowić art. 24 ust. 2c P.g.k. Czyli również w zmienionym stanie prawnym zachodzą okoliczności do dokonania aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w drodze decyzji administracyjnej. Wydanie w powyższej sprawie decyzji nałożyło na organ obowiązek stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, art. 10, art. 77 oraz obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do załatwienia sprawy.

Organ odwoławczy ustalił, że aktualnie w rejestrze gruntów obrębu R, jednostka ewidencyjna R w jednostce rejestrowej [...] figuruje działka ewidencyjna nr [...], a jako współwładających na zasadach samoistnego posiadania wykazano: Z. W., M. P., M. P., M. P., Z. S. Dla działki nr [...] nie założono księgi wieczystej.

§ 9 ust. 1 rozporządzenia definiuje działkę ewidencyjną, jako ciągły obszar gruntu położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych.

W wyniku porównania archiwalnej mapy katastralnej w skali 1:2880 b.gm.kat. R z obowiązującą mapą ewidencyjną w skali 1:2000 obręb R, jednostka ewidencyjna R oraz analizy odpisu księgi wieczystej nr [...] wykonawca pracy geodezyjnej nr [...] stwierdził, że działka ewidencyjna nr [...] została utworzona między innymi z parceli gruntowej l.kat. [...] ujawnionej w księdze wieczystej nr [...] stanowiącej własność: Z. S. i D. S. Wyniki analizy przedstawił na "kompilacji map 1:2880 i 1:2000". Powyższe dowodzi, że działka ewidencyjna nr [...] narusza § 9 ust. 1 rozporządzenia, ponieważ nie jest jednorodna pod względem prawnym.

Z działki ewidencyjnej nr [...] wydzielono działki: nr [...] i [...]. Według wykazu zmian zamieszczonego na "etapie uzupełniającej aktualizacji operatu ewidencyjnego w zakresie działki nr [...]" w skali 1:2000 "działka [...] odpowiada p.gr. [...] objętej KW [...]". Natomiast działkę ewidencyjną nr [...] tworzy szereg odrębnych nieruchomości i pozostaje ona we władaniu: Z. W., M. P., M. P. i M. P. W świetle definicji działki ewidencyjnej stan, w którym działka ewidencyjna obejmuje obszar niejednorodny prawnie, jest stanem niezgodnym z zasadami prowadzenia ewidencji gruntów i budynków. Zatem przeprowadzenie tzw. "rozdzielenia" zawartych w jednej działce, nieruchomości będących przedmiotem odrębnej własności, należy co do zasady zaakceptować jako formę aktualizacji ewidencji. Taka zmiana ma charakter przedmiotowo-podmiotowy, gdyż z jej istoty wynika konieczność określenia podmiotów prawa własności, którym w świetle wpisów w księgach wieczystych przysługuje to prawo względem nowo wydzielonych działek.

Nie narusza prawa i zasad prowadzenia ewidencji gruntów i budynków zainicjowane przez Z. S. postępowanie, którego przedmiotem jest aktualizacja ewidencji gruntów i budynków, przez odtworzenie w granicach niejednorodnej prawnie działki ewidencyjnej nr [...] tej części, która odpowiada parceli gruntowej l.kat. [...] obj. Kw [...]. Wszczęcie tego postępowania, z którym łączyła się konieczność określenia granic ewidencyjnych nowopowstałej działki nr [...] odpowiadającej ww. parceli względem pozostałych części działki nr [...], nie oznacza, że przedmiotem postępowania było także zniesienie stanu niejednorodności prawnej nowopowstałej działki nr [...]. To wnioskodawca decyduje o przedmiocie wniosku i zakresie swego żądania.

Jest poza sporem, że opracowanie sporządzone przez geodetę inż. J. B. zostało przyjęte do ewidencji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 21 grudnia 2009 r. pod numerem [...]. Jednakże przyjęcie dokumentacji geodezyjno-kartograficznej do państwowego zasobu, nie zwalnia organów prowadzących ewidencję gruntów i budynków od oceny tej dokumentacji jako środka dowodowego - materiału źródłowego - mającego stanowić podstawę wprowadzenia zmiany. W szczególności organ prowadzący ewidencję obowiązany jest ocenić, czy przedłożony dokument geodezyjny, przyjęty do zasobu, jest wystarczający jako podstawa do wprowadzenia zmian danych z uwagi na ich przedmiot.

Organ odwoławczy przywołując treść § 45, § 36, § 37 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków wskazał, że szczegółowe zasady ustalania przebiegu granic na gruncie wskazują przepisy § 38 i § 39 rozporządzenia.

W sprawie, jak wynika z operatu pomiarowego nr [...] wyodrębnienia działki nr [...] dokonano w drodze czynności kameralnych. W sprawozdaniu technicznym, zawartym w operacie wykonawca pracy geodezyjnej wyjaśnił, że: "Powierzchnię działki nr [...] wykonano ze współrzędnych zdigitalizowanych z mapy zasadniczej". Powierzchnię działki nr [...] obliczono przez odjęcie od powierzchni działki nr [...] powierzchni działki nr [...]. Przytoczona informacja znajduje potwierdzenie w materiale zawartym w operacie pomiarowym nr [...]. Współrzędne punktów granicznych nowej działki nr [...] zostały pozyskane bez uprzedniej identyfikacji położenia tych punktów w terenie, a więc bez uprzedniego ustalenia i pomiaru w terenie. Na podstawie tak pozyskanych punktów granicznych obliczono powierzchnię działki ewidencyjnej nr [...].

Tymczasem § 79 ust. 6 rozporządzenia z 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego stanowi, że: "pomiar punktów granicznych, które nie są na gruncie oznaczone w postaci znaków granicznych, poprzedzają czynności mające na celu ustalenie położenia tych punktów na gruncie w trybie przepisów wydanych na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy lub w trybie przepisów art. 39 ustawy" (Prawo geodezyjne i kartograficzne).

W ocenie organu odwoławczego ww. przepis odnosi się do przypadku wynikającego z § 85 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Wskazuje on, że: "Dokumentacja geodezyjna i kartograficzna, określająca dane ewidencyjne, przyjmowana do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, powinna spełniać wymagania rozporządzenia w zakresie formatu danych i standardów technicznych tych danych oraz zawierać wykaz zmian danych ewidencyjnych, o którym mowa w § 46 ust. 2 pkt 2 i ust. 3". Z przepisu tego wynika, że dokumentacja geodezyjna przyjmowana do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i przeznaczona do bieżącej aktualizacji ewidencji gruntów i budynków powinna określać dane dotyczące obiektów ewidencyjnych, w tym punktów granicznych oraz pola powierzchni działek ewidencyjnych, z wymaganą standardową dokładnością. Przypadek ten odnosi się w szczególności do prac geodezyjnych mających na celu opracowanie map do celów prawnych.

Ponadto § 61 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że: "Numerycznego opisu granic (...) działek ewidencyjnych dokonuje się za pomocą odpowiednich zbiorów punktów granicznych, których położenie względem osnowy geodezyjnej i klasy zostało określone na podstawie geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych z błędami średnimi nieprzekraczającymi 0,30 m w sposób zapewniający odwzorowanie położenia i kształtu tych obiektów przestrzennych oraz wzajemnego powiązania miedzy nimi. Z kolei § 62 ust. 3 rozporządzenia wskazuje, że pole powierzchni działek ewidencyjnych określa się w hektarach z precyzją zapisu do 0,0001 ha.

Zatem w obecnym stanie prawnym operat [...], będący wynikiem wyłącznie kameralnych analiz aktualnych i archiwalnych dokumentów geodezyjnych i kartograficznych, ich porównań oraz obliczeń dokonanych na podstawie danych z pomiaru kartometrycznego nie może stanowić podstawy do aktualizacji operatu ewidencyjnego. Nie jest możliwe, więc wykonanie bieżącej aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, mającej na celu wydzielenie działek ewidencyjnych zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia, wyłącznie w drodze opracowania kameralnego, bez ustalenia przebiegu granic na gruncie.

Ponadto analiza zebranych materiałów dowodowych dokonana przez organ I instancji wykazała, że dokumentacja geodezyjna numer [...] z 1 lutego 2010 r. przedłożona do wniosku, jest sprzeczna z "mapą do celów prawnych" przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...] z 14 kwietnia 2011 r.

Geodeta uprawniony inż. J. B. swoją dokumentację nr [...] z 1 lutego 2010r. oparł na "mapie do celów prawnych", którą sporządził geodeta uprawniony inż. J. D. 11 marca 2003r. nr ks.zam. [...]. Ww. opracowanie nie było przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Z. S. przedłożył oryginał mapy sporządzonej przez geodetę uprawnionego inż. J. D. z 11 marca 2003 r., nr ks. zam. [...].

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji z [...] 2012 r. zalecił, aby geodeta uprawniony inż. J. B. odniósł się w swoim opracowaniu do dokumentacji geodezyjnej - "Mapy do celów prawnych" przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 28.10.2008r. za nr [...], wykonanej przez geodetę uprawnionego B. G. Pomimo zaleceń wykonawca dokumentacji [...] nie dokonał tego.

W dniu 14.04.2011 r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego została przyjęta za nr [...] kolejna dokumentacja "Mapa dla celów prawnych" geodety uprawnionego B. G., odnosząca się m. in. do działki nr [...]. W ocenie organu odwoławczego ww. opracowanie powinno być uwzględnione przy ocenie dokumentacji dotyczącej aktualizacji operatu ewidencyjnego w zakresie działki ewidencyjnej nr [....].

Dokonanie zmian w operacie ewidencyjnym możliwe jest przez udokumentowanie przez osobę zainteresowaną rozbieżności pomiędzy danymi wynikającymi z ewidencji, a danymi wynikającymi z przedłożonych dokumentów, które zostały sporządzone już po wprowadzeniu do ewidencji gruntów kwestionowanych danych. Ponadto dokumentacja, która stanowić ma podstawę zmiany winna być jednoznaczna i nie budzić wątpliwości organu ewidencyjnego. Operat ewidencji gruntów i budynków jest bowiem wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zawiera dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej.

W związku z powyższym organ odwoławczy podzielił stanowisko Starosty, co do odmowy aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków zgodnie z żądaniem wnioskującego. W ocenie organu odwoławczego, okoliczności istotne dla postępowania zostały dostatecznie wyjaśnione i udowodnione przez organ pierwszej instancji. W sprawie zgromadzono niezbędny materiał dowodowy oraz zapewniono czynny udział stronom na każdym etapie postępowania administracyjnego.

Wobec powyższego organ odwoławczy rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Starosty uznał za prawidłowe i wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

D. S. i Z. S. wnieśli skargę na powyższą decyzję. Zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji zarzucili naruszenie:

1. art. 7d pkt 1 w zw. z art. 40 ust. 3 pkt 3 P.g.k. w zw. z art. 7 K.p.a. przez odmowę aktualizacji danych ewidencyjnych z powołaniem się na sprzeczność zaklauzulowanych opracowań geodezyjnych, za których weryfikację prawidłowości odpowiada starosta - organ I instancji;

2. § 85 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 K.p.a. przez oparcie rozstrzygnięcia na operacie geodezyjnym z dnia 14.04.2011 r. i z dnia 28.10.2008 r., które nie posiadają walorów dowodowych;

3. art. 7, 77 § 1, 80 K.p.a, przez zaniechanie podjęcia wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebrania materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, w tym rzetelnego ustalenia, które z opracowań geodezyjnych jest wolne od uchybień i może stanowić podstawę do dokonania wnioskowanych zmian w operacie ewidencyjnym, a w razie uznania, że w aktach sprawy brak jest takiego opracowania z uwagi na wzajemną sprzeczność zgromadzonych dowodów - zaniechanie podjęcia działań z urzędu celem usunięcia zaistniałych z winy organów administracyjnych rozbieżności;

4. art. 107 § 1 K.p.a. przez zaniechanie przywołania w podstawie prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia przepisów prawa, na których organ oparł swoją decyzję;

5. art. 107 § 3 K.p.a. przez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji obarczonej wewnętrzną sprzecznością;

6. art. 12 K.p.a. w związku z art. 7 K.p.a. polegające na opieszałym i przewlekłym prowadzeniu postępowania z naruszeniem terminów ustawowych rozpoznania sprawy administracyjnej, w toku którego nastąpiła niekorzystna dla skarżących zmiana przepisów materialnoprawnych.

Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji.

Skarżący wskazali, że trafnie organ odwoławczy dostrzegł niejednorodność pod względem prawnym działki nr [...]. Częściowemu usunięciu tej niejednorodności służył wniosek złożony 11.01.2010 r., celem którego było dokonanie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków przez odtworzenie w granicach dz. Nr [...] tej części, która odpowiada parceli gruntowej l. kat. [...]. Wskazana parcela gruntowa objęta jest księgą wieczystą nr [...] i stanowi zgodnie z jej wpisami własność skarżących.

Ujawnienie tej parceli w dokumentach wieczystoksięgowych nastąpiło w oparciu o mapę do celów prawnych, wykonaną przez geodetę uprawnionego inż. J. D. dnia 11.03.2003 r. Na tym m.in. opracowaniu swoją dokumentację nr [...] z dnia 1.02.2010 r. oparł geodeta uprawniony inż. J. B. Ostatnio powołany operat geodezyjny, wykonany zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami prawa i przyjęty przez Starostę do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, został załączony przez skarżących do wniosku o zmianę danych w ewidencji gruntów. W toku postępowania skarżący uzupełnili akta sprawy również o oryginał mapy wykonanej przez geodetę uprawnionego inż. J. D. dnia 11.03.2003 r.

Pomimo tego organy obu instancji odmówiły aktualizacji operatu ewidencyjnego na działki nr [...] w oparciu o ten dowód.

W ocenie skarżących nieuprawnione jest stanowisko, jakoby operat nr [...] nie mógł stanowić podstawy do dokonania żądanych zmian danych ewidencyjnych. Organy kwestionują ten dowód powołując się na jego sprzeczność z mapą dla celów prawnych, przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...] z dnia 14.04.2011 r., wykonaną przez geodetę uprawnionego B. G. Jednakże opracowanie to zostało sporządzone wyłącznie do celów postępowania sądowego w sprawie o zasiedzenie działki nr [...], które dotychczas nie zostało zainicjowane przez uczestników, na żądanie których mapa geodety uprawnionego B. G. została wykonana. Nadto organy obu instancji przemilczały, że mapa z dnia 14.04.2011 r. nie spełnia standardów technicznych dla tego typu opracowań, co jednoznacznie wynika z uczynionej na niej adnotacji.

Zatem opracowanie to, choć błędnie przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego jako wykonane z pominięciem obowiązujących regulacji prawnych, nie mogło stanowić dowodu w sprawie. W konsekwencji, mylne jest stanowisko organu odwoławczego, że opracowanie to powinno być uwzględnione przy ocenie dokumentacji dotyczącej aktualizacji operatu ewidencyjnego w zakresie dz. ew. nr [...], co świadczy o naruszeniu przez organ § 85 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.

Wadliwie organ odwoławczy odrzuca operat geodezyjny inż. J. B. właśnie z uwagi na naruszenie standardów technicznych tego typu opracowań, jednocześnie przyjmując za dowód dokumentację geodety B. G. nie spełniającą tych standardów.

Operat geodezyjny inż. J. B. był zgodny z wszelkimi wymogami obowiązującymi w dacie jego sporządzenia i złożenia go w załączeniu do wniosku inicjującego postępowanie w sprawie. Zatem nie można obecnie czynić skarżącym zarzutu, iż operat ten nie spełnia wymogów rozporządzenia z dnia 9.11.2011 r., obowiązującego od dnia 22.12.2011 r. Wyłącznie, bowiem z winy organów i przez ich opieszałe i przewlekłe prowadzenie postępowania, wniosek nie został rozpoznany z uwzględnieniem stanu prawnego wiążącego w dacie jego złożenia.

Podobnie chybionym jest wskazanie zaskarżonej decyzji o konieczności odniesienia się przez wykonawcę dokumentacji [...] geodetę uprawnionego inż. J. B. do opracowania - mapa do celów prawnych, sporządzonego przez geodetę uprawnionego B. G., przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za [...]. Opracowanie to, bowiem nie uwzględnia faktu, że działka nr [...] obejmuje m.in. parcelę gruntową l. kat [...], do której prawo własności przysługuje skarżącym zgodnie z danymi ujawnionymi w księdze wieczystej.

Nadto, podobnie jak i późniejsze opracowanie geodety B. G. zostało ono wykonane dla innych celów - planowanego przez uczestnika M. P. postępowania o zasiedzenie nieruchomości oznaczonej jako działka ew. nr [...], co jednoznacznie wynika z pisma uczestnika z 22.02.2010 r.

Zdaniem skarżących, w realiach sprawy, w której funkcjonuje wielość opracowań geodezyjnych dla działki nr [...], przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego prowadzonego przez Starostę, organy powinny z urzędu podjąć działania zmierzające do wyjaśnienia sprawy i usunięcia dostrzeżonych rozbieżności pomiędzy tymi dokumentami geodezyjnymi. Skoro, bowiem Starosta przyjął do zasobu sprzeczne ze sobą operaty geodezyjne, z których ten autorstwa B. G. obarczony jest wadliwością związaną z uchybieniem standardom technicznym tego typu opracowań, to stanowi to o nieprawidłowym działaniu organu powołanego mocą art. 7d pkt 1 w zw. z art. 40 ust. 3 pkt 3 P.g.k. do prowadzenia państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz weryfikacji opracowań przyjmowanych do zasobu. Konsekwencjami zaś tych nieprawidłowości działania organu I instancji, organy obu instancji próbują obarczyć skarżących, żądając od nich zlecenia na własny koszt wykonania kolejnego opracowania geodezyjnego.

Przeczą zasadzie praworządności określonej w art. 7 K.p.a. działania organów w tej sprawie, bowiem sprzeczność zaklauzulowanych dokumentów stanowiła podstawę do odmowy usunięcia błędu w operacie ewidencyjnym polegającego na połączeniu w działce nr [...] prawa własności różnych podmiotów. Skutkiem tego skarżący zostali pozbawieni możliwości ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków przysługującego im prawa własności parceli gruntowej l.kat [...], wynikającego z wpisu do księgi wieczystej. Tymczasem wpis zmian do ewidencji gruntów ma charakter wtórny w stosunku do stanu prawnego, zaś aby uzyskać podstawę do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów, wnioskodawca winien przedłożyć tytuł do takiej zmiany. W sprawie skarżący takie dokumenty przedłożyli (operat geodezyjny i księga wieczysta nr [...]), w związku z czym odmowa aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w przedmiocie działki nr [...] pozbawiona jest podstaw prawnych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.". Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 P.p.s.a.

Zastosowanie powyższego kryterium do sprawy poddanej kontroli wskazuje, że skarga jest zasadna, choć nie w pełnym uwzględnieniu podniesionych w skardze zarzutów, a organy naruszyły prawo w zakresie poniżej określonym.

Przede wszystkim należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że w dniu 12 lipca 2014 r. weszła w życie ustawa z dnia 5 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji czyli zostały znowelizowane przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji Starosty. Organ odwoławczy zobowiązany był, zatem rozpatrywać sprawę uwzględniając przepisy ww. ustawy z 5 czerwca 2014 r., a w konsekwencji rozstrzygnąć sprawę według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu wydania przez ten organ decyzji odwoławczej.

Nie ulega też wątpliwości, że organ I instancji rozstrzygał na podstawie przepisów ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie natomiast z treścią § 44 ust. 2 rozporządzenia podstawową zasadą prowadzenia ewidencji gruntów jest zasada aktualności tj. utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi.

W myśl § 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia działka ewidencyjna stanowi najmniejszą jednostkę podziału kraju dla celów ewidencji. Z kolei § 9 ust. 1 rozporządzenia definiuje działkę ewidencyjną jako ciągły obszar gruntu położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych.

Poza sporem w sprawie jest, że ustalenia wynikające z prac związanych z odnowieniem operatu ewidencji gruntów i budynków, które miało miejsce na przełomie lat 80-tych i 90-tych ubiegłego wieku znalazły odzwierciedlenie w obowiązującym operacie ewidencyjnym prowadzonym dla obrębu R, a aktualnie w rejestrze gruntów obrębu R, jednostka ewidencyjna R w jednostce rejestrowej [...] figuruje działka ewidencyjna nr [...], a jako współwładających na zasadach samoistnego posiadania wykazano: Z. W., M. P., M. P., M. P., Z. S..

Poza sporem jest także to, że stan prawny ujawniony w księgach wieczystych jest następujący:

- w KW [...] ujawniona jest m.in. parcela gruntowa nr [...] na rzecz D. i Z. S.;

- dla działki ewidencyjnej nr [...] nie została założona księga wieczysta;

- zgodnie z opracowaniem nr [...] z dnia 1.02.2010 r. w skład działki nr [...] wchodzi m.in. parcela gruntowa nr [...].

W świetle definicji działki ewidencyjnej stan, w którym działka ewidencyjna obejmuje obszar niejednorodny prawnie, jest stanem niezgodnym z zasadami prowadzenia ewidencji gruntów i budynków. Zatem przeprowadzenie tzw. "rozdzielenia" zawartych w jednej działce, nieruchomości będących przedmiotem odrębnej własności, należy co do zasady zaakceptować, jako formę aktualizacji ewidencji. Taka zmiana ma charakter przedmiotowo-podmiotowy, gdyż z jej istoty wynika konieczność określenia podmiotów prawa własności, którym w świetle aktualnych wpisów w księgach wieczystych przysługuje to prawo względem nowo wydzielonych działek.

Art. 24 ust. 2b P.g.k. wskazuje, że "Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje:

1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:

a. przepisów prawa,

b. wpisów w księgach wieczystych,

c. prawomocnych orzeczeń sądu,

d. ostatecznych decyzji administracyjnych,

e. aktów notarialnych,

f. zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. l ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,

g. wpisów w innych rejestrach publicznych,

h. wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców;

2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach".

Z kolei z art. 24 ust. 2c wynika, że "odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej".

Zdaniem organu odwoławczego, podstawę wydania decyzji w sprawie może aktualnie stanowić przepis art. 24 ust. 2c P.g.k. Czyli również w zmienionym stanie prawnym zachodzą okoliczności do dokonania aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w drodze decyzji administracyjnej.

Podzielając stanowisko organu, że wydanie w powyższej sprawie decyzji nałożyło na organ obowiązek stosowania także przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, art. 77 oraz obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do załatwienia sprawy, pozostałej argumentacji dotyczącej odmowy wnioskowanej aktualizacji nie sposób podzielić.

Przywoływany przez organ w znowelizowanej treści art. 24 P.g.k. oprócz wskazanego ust. 2b, zawiera także ust. 2a dodany przez art. 1 pkt 20 lit. b ustawy nowelizującej z dnia 5 czerwca 2014 r. zmieniającej nin. ustawę z dniem 12 lipca 2014 r.

Art. 24 ust. 2a. Informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:

1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z:

a) przepisów prawa,

b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4,

c) materiałów zasobu,

d) wykrycia błędnych informacji;

2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.

Treść tego uregulowania zdaniem Sądu, wskazuje na nałożony na organy prowadzące ewidencje gruntów i budynków obowiązek dokonania z urzędu aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w sytuacji m. in. wykrycia błędnych informacji.

Zatem przypominając, że w świetle definicji działki ewidencyjnej stan, w którym działka ewidencyjna obejmuje obszar niejednorodny prawnie, jest stanem niezgodnym z zasadami prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, taki stan aktualnie w rejestrze gruntów obrębu R, jednostka ewidencyjna R w jednostce rejestrowej [...] organy bezsprzecznie stwierdziły w odniesieniu do działki ewidencyjnej nr [...]. Stan ten należało rozważyć, jako wykrycie błędnych danych, o których mowa w art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d P.g.k., obligujący do dokonania z urzędu aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Takich rozważań organ w zaskarżonej decyzji nie podjął, co narusza wskazany art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d P.g.k., w powiązaniu z przepisami postępowania zawartymi w kodeksie postępowania administracyjnego, a w szczególności w art. 7, art. 77 K.p.a. - obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do załatwienia sprawy, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a.

Powyższe wskazanie jest o tyle istotne, że art. 61 § 1 K.p.a. określający zasady wszczęcia postępowania administracyjnego, musi być interpretowany w związku z przepisami prawa materialnego, które nie tylko wyznaczają rodzaj spraw załatwianych w formie decyzji administracyjnej, ale i normują inicjatywę, co do powstania danej treści stosunku materialnoprawnego. W tym przypadku takimi przepisami były uregulowania zawarte w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne. Wniosek strony wiąże organ co do treści żądania. W przypadku wszczęcia postępowania z wniosku strony, wynikające z niego żądanie, wyznacza zakres sprawy podlegającej rozpoznaniu przez organ. Organ nie może zatem działać jednocześnie według zasady oficjalności i skargowości.

Nie można jednak w odniesieniu do sprawy zapominać o tym, że z wnioskiem o zmianę danych ewidencyjnych dotyczących "p.gr. l.kat [...] stanowiącej część działki [...]" wystąpił w dniu 11 stycznia 2010 r. Z. S. współwłaściciel działki nr [...] obręb R, gmina R. Zaskarżona decyzja zapadła w dniu 7 października 2014 r., a decyzja ją poprzedzająca w dniu 27 czerwca 2014 r. Taki czasokres prowadzenia postępowania, który zresztą stanowił podstawę sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia art. 12 K.p.a. w związku z art. 7 K.p.a. polegającego na opieszałym i przewlekłym prowadzeniu postępowania z naruszeniem terminów ustawowych rozpoznania sprawy administracyjnej, tym bardziej wskazuje na istotność nie tylko braku podjęcia z urzędu działań, o których mowa w art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d P.g.k., ale przede wszystkim braku rozważenia tej okoliczności w decyzji wobec wykrycia błędnych danych o których mowa w art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d P.g.k.,

Niewątpliwie nie narusza prawa i zasad prowadzenia ewidencji gruntów i budynków zainicjowane przez Z. S. postępowanie, którego przedmiotem jest aktualizacja ewidencji gruntów i budynków, przez odtworzenie w granicach niejednorodnej prawnie działki ewidencyjnej nr [...] tej części, która odpowiada parceli gruntowej l.kat. [...] obj. KW [...]. Wszczęcie tego postępowania, z którym łączyła się konieczność określenia granic ewidencyjnych nowopowstałej działki nr [...] odpowiadającej ww. parceli względem pozostałych części działki nr [...], nie oznacza, że przedmiotem postępowania było także zniesienie stanu niejednorodności prawnej nowopowstałej działki nr [...]. To wnioskodawca decyduje o przedmiocie wniosku i zakresie swego żądania.

Zasadny jest, zatem w ocenie Sądu zarzut, w realiach sprawy, w której funkcjonuje wielość opracowań geodezyjnych dla działki nr [...], przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego prowadzonego przez Starostę, że organy powinny z urzędu podjąć działania zmierzające do wyjaśnienia sprawy i usunięcia dostrzeżonych rozbieżności pomiędzy tymi dokumentami geodezyjnymi. Trafnie skarżący podnieśli, że skoro, bowiem Starosta przyjął do zasobu sprzeczne ze sobą operaty geodezyjne, obarczone wadliwością związaną z uchybieniem standardom technicznym tego typu opracowań, to stanowi to o nieprawidłowym działaniu organu powołanego mocą art. 7d pkt 1 w zw. z art. 40 ust. 3 pkt 3 P.g.k. do prowadzenia państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz weryfikacji opracowań przyjmowanych do zasobu. Konsekwencjami zaś tych nieprawidłowości działania organu I instancji, organy obu instancji próbują obarczyć skarżących, żądając od nich zlecenia na własny koszt wykonania kolejnego opracowania geodezyjnego.

Zasadnie też skarżący podnieśli, że w myśl zasady praworządności z art. 7 K.p.a. to organy administracyjne z urzędu podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przeczą tej zasadzie działania organów w tej sprawie, bowiem sprzeczność zaklauzulowanych dokumentów stanowiła podstawę do odmowy usunięcia błędu w operacie ewidencyjnym polegającego na połączeniu w działce nr [...] prawa własności różnych podmiotów. Skutkiem tego skarżący zostali pozbawieni możliwości ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków przysługującego im prawa własności parceli gruntowej [...], wynikającego z wpisu do księgi wieczystej. Tymczasem wpis zmian do ewidencji gruntów ma charakter wtórny w stosunku do stanu prawnego, zaś aby uzyskać podstawę do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów, wnioskodawca winien przedłożyć tytuł do takiej zmiany.

W sprawie skarżący takie dokumenty przedłożyli (operat geodezyjny i księga wieczysta nr [...]), jednakże operat ten został przez organy zakwestionowany. W tej sytuacji podjęcie z urzędu działań, o których mowa w art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d P.g.k., w trakcie niewątpliwie długotrwałego postępowania wywołanego wnioskiem Z. S. złożonym w dniu 11 stycznia 2010 r., mogło skutecznie doprowadzić do cofnięcia wniosku lub bezprzedmiotowości tego postępowania, a brak chociażby rozważenia takiej możliwości ze wskazaniem przyczyn niepodjęcia takich działań należało uznać za wadliwość, która mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponadto mając na uwadze wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 9 listopada 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 1224/10, a także uwzględniając treść art. 153 P.p.s.a., trafnie zdaniem Sądu, organy uznały, że skoro D. S. i Z. S. ujawnieni są w KW [...] na prawach wspólnoty majątkowej małżeńskiej jako właściciele p.gr. [...], należało włączyć D. S. do kręgu stron postępowania.

W trakcie rozprawy pełnomocnik skarżących wskazała jednakże, że po M. P., współwłaścicielu działki [...] wchodzącej w skład spornej działki [...], został przeprowadzony dział spadku, a organ nie ustalił kręgu spadkobierców. Ponadto wskazała, że właścicielem działki [...] wchodzącej w skład spornej działki [...] w księdze wieczystej jest ujawniona J. P., która nie uczestniczyła w postępowaniu. Na podniesione okoliczności nie przestawiono żadnych dokumentów. Sąd administracyjny nie dokonuje własnych ustaleń stanu faktycznego, a w konsekwencji wskazuje powyższe w związku z tym, że podniesione okoliczności wymagają niewątpliwie wyjaśnienia przy ponownym prowadzeniu postępowania dla ustalenia właściwego kręgu stron postępowania w rozumieniu art. 28 K.p.a.

Uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w zakresie wyżej opisanym, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.

Przy ponownym prowadzeniu postępowania organy uwzględnią oceny prawne i wskazania powyżej wyrażone zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.