Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 816/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-03-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2008 nr 98 poz 634
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
article: art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1;  art. 134 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz, Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Maciej Guziński (sprawozdawca), , Protokolant Zastępca Kierownika Sekretariatu Wydziału III Halina Rosłan, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 marca 2014 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w O. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej za rok 2011 w pomniejszonej wysokości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. na rzecz A Spółki z o.o. w O. kwotę [...] ([...]) złotych kosztów postępowania; III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia prawomocności wyroku.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] r. spółka A Sp. z o.o., (dalej strona skarżąca) złożony wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011. W powyższym wniosku zadeklarowano realizację następujących pakietów programu rolnośrodowiskowego PRO W 2007-2013:

Pakiet 2 Rolnictwo ekologiczne w wariantach: 2.3 Trwałe użytki zielone (dla których zakończono okres przestawiania) na powierzchni [...] ha, 2.10 Uprawy sadownicze w tym jagodowe (w okresie przestawiania) na powierzchni [...] ha,

Pakiet 4 Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 w wariancie 4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków na powierzchni [...] ha,

Pakiet 5 Ochrona zagrożonych gatunków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 w wariancie 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków na powierzchni [...] ha.

Dodatkowo strona wnioskowała o zwrot kosztów transakcyjnych (koszty związane ze sporządzaniem dokumentacji przyrodniczej) w kwocie [...] zł.

Po wezwaniu w celu złożenia wyjaśnień, na wezwaniu dołączonym do akt sprawy reprezentant strony skarżącej umieścił adnotację o następującej treści: "Skoro organ nie może postąpić inaczej, proszę potraktować wniosek jako wniosek o pierwszą płatność". Jednocześnie złożył korektę do wniosku i zaznaczył w Deklaracji pakietów rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2007-2013 jako cel złożenia pole "wniosek".

W dniu [...] r. w siedzibie Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) reprezentant strony udostępnił dokumentację przyrodniczą dotyczącą gruntów zadeklarowanych do płatności przez Spółkę, których kopie dołączono do akt sprawy. Przedmiotowe dokumentacje zostały sporządzone dla innych podmiotów: A.G. i B.G. w dniu [...] r. na potrzeby programu realizowanego na lata 2009-2013.

W tym stanie faktycznym, decyzją (nr [...]) z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego (K BP) ARiMR w O. przyznał stronie skarzącej płatności rolnośrodowiskowe za rok 2011 w ramach PROW 2007-2013 do powierzchni zgodnej z wnioskowaną, do pakietu "Rolnictwo ekologiczne", tj. do [...] ha w ramach wariantu 2.10 i do [...] ha w ramach wariantu 2.3 w łącznej kwocie [...] zł. Jednocześnie organ I instancji odmówił płatności do wariantów 4.1 i 5.1. W uzasadnieniu wskazano, że powodem niezakwalifikowania gruntów do płatności w ramach pakietów "przyrodniczych" był brak posiadania przez rolnika dokumentacji przyrodniczej sporządzonej zgodnie ze wskazaniami § 7 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013 (Dz. U. z 2009 roku Nr 33, poz. 262 ze zm.), tj. w roku poprzedzającym rok rozpoczęcia lub w roku rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego. W związku z powyższym nie przyznano także kwoty płatności dotyczącej poniesionych kosztów wykonania dokumentacji przyrodniczej.

W odwołaniu wniesiono o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji z powodu wydana z rażącym naruszeniem prawa.

W punkcie pierwszym odwołania podniesiono, iż nowy program rolnośrodowiskowy w ramach PROW 2007-2013 jest poprawnie realizowany na gruntach gospodarstwa strony skarżącej od 2009 r., kiedy to poprzedni posiadacz: B.G zgłosiła organowi rozpoczęcie jego realizacji.

W punkcie drugim, trzecim, czwartym i piątym odwołania odnosiono się do kwestii wpisu poprzedniego posiadacza: B.G. do ewidencji producentów.

W punkcie siódmym odwołania zarzucono organowi błędnie odczytał treść § 7 pkt 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego i przedstawiono własną interpretację przywołanego przepisu. Wskazując, że słowo "poprzedzający" oznacza, iż dokumentacja przyrodnicza nie może być sporządzona w kolejnych latach już po rozpoczęciu realizacji programu, natomiast oczywistym jest fakt, iż rok 2008, w którym sporządzono dokumentację poprzedza w kalendarzu rok 2011.

W punkcie ósmym podniesiono, że wydając decyzję odmowną za rok 2010 organ pouczył stronę, iż realizacja programu w oparciu o dokumentację przyrodniczą wykonaną w 2008 r. nie była żadną przeszkodą dla przyznania rolnikowi wnioskowanej płatności.

W punkcie dziewiątym odwołania zarzucono stronniczość pracownikowi organu prowadzącego postępowanie.

W punkcie dziesiątym odwołania wskazano, iż w decyzji na rok 2010 skierowanej do innego podmiotu: K.G., organ uznał na podstawie takich samych dokumentów, że rolnik ten poprawnie zrealizował w 2010 r. kolejny sezon programu i w oparciu o te ustalenia przyznał wnioskowaną płatność w tym również zwrot kosztów transakcyjnych. Rolnik ten miał taką samą dokumentację wykonaną w 2008 r. wraz z aneksami.

W jedenastym punkcie odwołania podniesiono, że wynik kontroli na miejscu powinien być kluczowym dowodem w sprawie, a skoro protokół z inspekcji zawiera stwierdzenie, że rolnik posiada prawidłową dokumentację przyrodniczą, to odmowa płatności z powodu jej nie posiadania jest sprzeczna z tym dokumentem urzędowym.

W dniu [...] r. do Oddziału Regionalnego ARiMR we W. wpłynęła dokumentacja przekazana przez Kierownika BP ARiMR we W., z której wynika, iż podmiot o nazwie "A" Sp. z o.o. (dalej spółka A) w dniu [...] r. przejął od strony skarżącej grunty rolne zadeklarowane pierwotnie przez stronę skarżącą we wniosku z kwietnia 2011 r. Przekazana dokumentacja zawierała: wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej złożony w dniu [...] r. przez spółkę A za 2011 r.; umowę przekazania posiadania gruntów rolnych z dnia [...] r. zawartą pomiędzy strona skarżącą (przekazujący) oraz spółką A (przejmujący); pisemne wyjaśnienia spółki A w związku z przejęciem posiadania gospodarstwa od strony skarżącej, z którego wynika, iż nowy posiadacz gospodarstwa deklaruje wolę wstąpienia do toczącego się postępowania; oświadczenie o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego na przejętych działkach rolnych lub w przejętym stadzie zwierząt na lata 2007-2013; wykaz działek do oświadczenia o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego na przejętych działkach rolnych lub w przejętym stadzie zwierząt.

Po rozpoznaniu odwołanie, decyzją z dnia [...] r. (nr [...]), Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W., uchylił w całości decyzję z dnia [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu wskazano na konieczność wyjaśnienia aspektu podmiotowego postępowania, w ujęciu regulacji zawartych w § 23 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, który mają doniosłe znaczenie dla prawidłowego załatwienia niniejszej sprawy. Przepis ten przewiduje możliwość wstąpienia przez nowego posiadacza gruntów rolnych do toczącego się postępowania w miejsce producenta, który przekazał posiadanie zadeklarowanych we wniosku gruntów rolnych. W niniejszej sprawie pierwotnym wnioskodawcą była strona skarżącą, do której skierowana została decyzja organu I instancji. Jak natomiast wynika z uzyskanej dokumentacji, w dniu [...] r. inny podmiot - spółka A złożył w trybie § 23 rozporządzenia rolnośrodowiskowego wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za rok 2011, wraz z umową przekazania posiadania gruntów rolnych przez stronę skarżącą na rzecz spółki A oraz oświadczeniem o kontynuowaniu zobowiązania rolnośrodowiskowego na przejętych działkach. Tym samym, przed wydaniem ostatecznej decyzji w sprawie przyznania płatności stronie skarżącej za rok 2011, w okresie pomiędzy wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej, a wniesieniem odwołania oba podmioty, które zawarły umowę [...] r., zgłosiły wolę przekształcenia podmiotowego w tym postępowaniu.

W toku dalszego postępowania, w dniu [...] r. strona skarżącą przedłożyła organowi ekspertyzę przyrodniczą- ornitologiczną wykonaną na zlecenie strony skarżącej w 2011 r. Podkreślono, że ekspertyza pozostawała od dnia jej wykonania do dyspozycji organu w siedzibie Spółki, ale organ nie domagał się wcześniej jej okazania. Dołączona także dwa aneksy do dokumentacji przyrodniczo-ornitologicznej (aneks z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r.

Z kolei w dniu [...] r. strona skarżąca udostępniła organowi Agencji następujące dokumenty:

Plan działalności rolnośrodowiskowej na lata 2010-2015 (zmiana do planu na rok 2011), sporządzony w dniu [...] r. dla strony skarżącej;

Plan działalności rolnośrodowiskowej na lata 2010-2015 (zmiana do planu na rok 2012), sporządzony w dniu [...] r. dla strony skarżącej;

Aneks do Planu działalności rolnośrodowiskowej na lata 2010-2015 na podstawie Planu wykonanego na lata 2009-2014 przez eksperta, sporządzony w dniu [...] r. dla innego podmiotu: B.G. wraz z Planem działalności rolnośrodowiskowej na lata 2009-2014 sporządzonym w dniu [...] r. dla B.G.;

Pismo eksperta z dnia [...] r., dotyczące sporządzenia aneksu do dokumentacji przyrodniczej;

Aneks do dokumentacji przyrodniczej ornitologicznej na potrzeby programu rolnośrodowiskowego w ramach PROW na lata 2007-2013 wykonanej w 2008 r. przez eksperta dla rolnika: B.G., sporządzony w dniu [...] r.;

Aneks do dokumentacji przyrodniczo- ornitologicznej na potrzeby programu rolnośrodowiskowego w ramach PROW na lata 2007-2013 wykonanej w 2008 r. przez eksperta dla rolnika: B.G., sporządzony w dniu [...]r.;

Aneks do dokumentacji przyrodniczo-ornitologicznej na potrzeby programu rolnośrodowiskowego w ramach PROW na lata 2007-2013 wykonanej w 2008 r. przez eksperta dla rolnika: B.G., sporządzony w dniu [...] r.;

Plan działalności rolnośrodowiskowej na lata 2010-2015 (zmiana do planu na rok 2012), sporządzony w dniu [...] r. dla spółki A;

Plan działalności rolnośrodowiskowej na lata 2011-2016 (zmiana do planu na rok 2012), sporządzony w dniu [...] r. dla spółki A;

Plan działalności rolnośrodowiskowej na lata 2012-2017 (zmiana do planu na rok 2012), sporządzony w dniu [...] r. dla spółki A;

Dokumentację przyrodniczo-ornitologiczną na potrzeby programu rolnośrodowiskowego PROW 2007-2013 realizowanego w latach 2011-2016, sporządzoną w dniu [...] dla strony skarżącej;

Dokumentację przyrodniczo-ornitologiczna na potrzeby programu rolnośrodowiskowego PROW 2007-2013 realizowanego w latach 2012-2017, sporządzoną w dniu [...] r. dla spółki A;

Plan działalności rolnośrodowiskowej na lata 2010-2015 (zmiana do planu na rok 2011), sporządzony w dniu [...] r. dla strony skarżącej.

Jednocześnie wyjaśniła, iż umową z dnia [...] r. strona skarżącej przekazała na rzecz spółki A o.o. gospodarstwo rolne bez działki nr [...].

W kolejnym piśmie z dnia [...] r. strona skarżąca podkreśliła, że posiada wszystkie dokumenty wymagane prawem w odnośnie realizacji programu rolnośrodowiskowego, że w trakcie kontroli w gospodarstwie udostępniono kontrolującym do wglądu całą dokumentację, a inspektorzy nie zgłosili w tym zakresie żadnych zastrzeżeń.

W tym stanie faktycznym, decyzją (nr [...]) z dnia [...] r. Kierownik BP ARiMR w O. przyznał stronie skarżącej płatności rolnośrodowiskowe za rok 2011 w ramach PROW 2007-2013 do pakietu "Rolnictwo ekologiczne" tj. do [...] ha w ramach wariantu 2.10 i do [...] ha w ramach wariantu 2.3 w łącznej kwocie [...] zł. Jednocześnie organ I instancji odmówił płatności do wariantów 4.1 i 5.1. W uzasadnieniu, odnosząc się do kwestii ustalenia strony niniejszego postępowania, organ uznał, że decyzja w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej za rok 2011 powinna być skierowana do strony skarżącej. Bowiem zgodnie z umową do przekazania posiadania gruntów rolnych doszło dopiero dnia [...] r, a do faktycznego przeniesienia posiadania gospodarstwa doszło w dniu [...] r. Ponadto strona skarżąca nie przekazał całości gospodarstwa na rzecz spółki A (działki nr [...]). Podniósł także, że przez cały rok 2011 gospodarstwo było w posiadaniu strony skarżącej, a zatem należy przyjąć, że wszystkie koszty związane z realizacją programu w 2011 r. poniósł ten podmiot. Wskazano, że przeniesienie posiadania gospodarstwa zostało zadeklarowane dopiero w maju 2012 r. na etapie postępowania odwoławczego. Ponadto pomimo uchylenia decyzji pierwszej instancji, płatność przyznana tą decyzją została wykonana dla strony skarżącej.

Dalej podniesiono w uzasadnieniu, że powodem niezakwalifikowania gruntów do płatności w ramach pakietów "przyrodniczych" jest brak posiadania przez rolnika dokumentacji przyrodniczej, sporządzonej zgodnie ze wskazaniami § 7 pkt 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, tj. w roku poprzedzającym rok rozpoczęcia lub w roku rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego. W związku z powyższym nie przyznano także kwoty płatności dotyczącej poniesionych kosztów wykonania dokumentacji przyrodniczej.

Ponadto podniesiono, że na przeszkodzie przyznania płatności w ramach pakietu 4 i 5 do działek, na których strona zadeklarowała jednocześnie realizację wariantu 2.3 oraz 4.1 i 5.1, stoją przepisy § 6 pkt 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, zgodnie z którym płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana w ramach dowolnej liczby pakietów, z tym że wariant trzeci lub czwarty pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 nie mogą być realizowane równocześnie na tych samych użytkach rolnych z wariantami pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 4 lub 5.

Wskazano, że kwestia wpisu innego podmiotu: B.G. do ewidencji producentów pozostaje poza zakresem prowadzonego postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej za rok 2011 dla strony skarżącej.

We wniesionym odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia głównym zarzutem był fakt nieuwzględnienia przez organ I instancji dokumentacji przyrodniczej posiadanej przez stronę skarżącą a znajdującej się w aktach sprawy, a tym samym nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Pozostałe zarzuty dotyczyły odrębnych postępowań administracyjnych, zakończonych wydaniem ostatecznych decyzji administracyjnych, w tym przede wszystkim kwestii numeru identyfikacyjnego producenta rolnego: B.G. Podniesiono także, iż decyzja jest nieważna na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 kpa, ponieważ organ nałożył na stronę skarżącą niewykonalny obowiązek złożenia wniosku w roku 2012 i 2013 w terminie, który dawno upłynął.

Zaskarżoną decyzją, na podstawie:

art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267),

art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. nr 98, poz. 634 ze zm.),

art. 20 ust. 2 pkt 1, art. 21 ust. 4 pkt 1-2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173),

§ 21 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, w zw. z § 46 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 roku poz. 361)

- Dyrektora Oddziału Regionalnego (OR) ARiMR we W. utrzymał w mocy decyzji (nr [...]) z dnia [...] r. w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowych za rok 2011 dla strony skarżącej.

W uzasadnieniu, odnośnie aspektu podmiotowego w przedmiotowym postępowania, w związku z regulacją zawartą w § 23 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, uznano (przyznać słuszność ustaleniom organu pierwszej instancji), iż adresatem decyzji dotyczącej płatności rolnośrodowiskowej za rok 2011 powinna być strona skarżącą. Bowiem wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej dla spółki A złożony zgodnie z oświadczeniem strony w trybie § 23 rozporządzenia rolnośrodowiskowego wpłynął w terminie na składanie wniosków o przyznanie płatności na rok 2012. Także samo przekazanie gruntów zgodnie z dołączoną do wniosku kopią umowy nastąpiło w dniu [...] r. Biorąc zatem pod uwagę termin realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, który zgodnie z § 21 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego rozpoczyna się w dniu 15 marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pierwszej płatności, złożenie wniosku przez spółkę A w dniu [...] r. powinno być rozpatrzone jako żądanie przyznania płatności za rok 2012. Wskazano, że za słusznością powyższego przemawia także dokumentacja jaką reprezentant obu spółek złożył w dniu [...] r., a mianowicie plany działalności rolnośrodowiskowej sporządzone dla spółki A obejmujące lata 2012 -2017 i zmiany do planu wykonane dla tego podmiotu od roku 2012.

Odnośnie odmowy płatności dla wariantu 4.1 i 5.1 wskazano w uzasadnieniu, iż analiza dokumentacji (planu działalności rolno środowiskowej, ekspertyzy ornitologiczno- przyrodnicze oraz aneksów do tych dokumentów), zweryfikowanej podczas kontroli gospodarstwa oraz przedłożonej przez stronę, nie pozwala na przyznanie jej tej pomocy.

Wskazano, że istotne znaczenie ma fakt, iż aneksy do dokumentacji przyrodniczo - ornitologicznej złożone w dniu [...] r., dokumentacja przyrodniczo ornitologiczna na potrzeby programu rolnośrodowiskowego PROW 2007-2013 realizowanego w latach 2011- 2016, sporządzona w dniu [...] dla strony skarżącej, oraz plan działalności rolnośrodowiskowej na lata 2010-2015 (zmiana do planu na rok 2011) sporządzony w dniu [...] r. dla strony skarżącej, nie były przedstawione kontrolującym gospodarstwo. Prowadząc kontrolę w zakresie realizacji programu rolnośrodowiskowego, inspektorzy zobowiązani są do uwzględnienia w sporządzonym raporcie wszystkich dokumentów, które znajdują się w posiadaniu kontrolowanego, zwłaszcza w odniesieniu do planów działalności rolnośrodowiskowej i dokumentacji przyrodniczej. Adnotacje inspektorów w uwagach "Formularza kontroli wymogów wspólnych dla wszystkich pakietów i wariantów" stanowiącego część protokołu jak i fotografie dokumentacji kontrolowanej wykonane w trakcie kontroli wskazują, iż rolnik w dniu inspekcji posiadał: plan sporządzony dla innego podmiotu: B. G. na lata 2009-2014 w dniu [...] r.; plan działalności rolnośrodowiskowej na lata 2010-2015 (zmiana do planu na rok 2011) sporządzony w dniu [...] r. dla strony skarżącej; plan działalności rolnośrodowiskowej na lata 2010-2015 (zmiana do planu na rok 2012) sporządzony w dniu [...] r. dla strony skarżącej; dokumentację przyrodniczą sporządzoną dla: B.G. na lata 2009-2013 w dniu [...] r.; dokumentację przyrodniczą sporządzona dla: A.G. w dniu [...] r.

Kontrolującym natomiast nie przedstawiono dokumentacji przyrodniczo-ornitologicznej na potrzeby programu rolnośrodowiskowego PROW 2007-2013 realizowanego w latach 2011-2016, sporządzonej w dniu [...] dla strony skarżącej przez eksperta. Nie odnotowano również istnienia aneksów do dokumentacji sporządzonych przez ekspertów.

Podniesiono w tym miejscu, że rolnik zobowiązany jest do przedstawienia osobom kontrolującym gospodarstwo wszelkich dokumentów dotyczących realizacji programu rolnośrodowiskowego. Skoro, jak twierdzi strona skarżąca, w dniu kontroli była w posiadaniu wszystkich dokumentów jakie przedłożyła w dniu [...] r. w BP ARiMR w O., to dziwi fakt, iż zdecydowała się ona pokazać inspektorom dokumentację przyrodniczą dotycząca innego podmiotu: B.G., a nie podmiotu, który był kontrolowany. Z uwagi na powyższe organ nie dał wiary dokumentom, które rzekomo strona posiadała na dzień kontroli, a które nie znajdują odzwierciedlenia w dokumentacji pokontrolnej.

Ponadto podniesiono w uzasadnieniu, że przyznanie płatności zgodnie z wnioskiem strony byłoby sprzeczne z regulacją zawartą w § 6 pkt 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, bowiem strona skarżąca na tych samych działkach rolnych oznaczonych literami B, C, D, E, G i J zadeklarowała do płatności 130,66 ha łąk, jednocześnie w ramach wariantu trzeciego pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne jak i w ramach wariantów w pakietach 4 i 5 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 i na obszarach Natura 2000.

W skardze na powyższą decyzję strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, oraz zobowiązanie organu do przedłożenia Sądowi posiadanej przez Dyrektora OR ARiMR dokumentacji dotyczącej rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Prokuratora, w przedmiocie wiarygodności dokumentacji, której organ nie dał wiary. W skardze podniesiono następujące zarzuty:

1. Naruszenie art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa, bowiem organ nie wskazał z jakich przyczyn nie dał wiary dokumentacji przyrodniczej i planowi działalności rolnośrodowiskowej z roku 2011. Zdaniem strony skarżącej w celu zbadania wiarygodności przedmiotowych dokumentów organ wystosował do Prokuratury stosowne zawiadomienie, niemniej podejrzenia organu okazałyy się bezpodstawne. 2. Naruszenie art. 7 Konstytucji RP i art. 6 kpa, poprzez dokonanie modyfikacji zapisu w § 2 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, poprzez zastąpienie sformułowania "w roku poprzedzającym' sformułowaniem "w roku bezpośrednio poprzedzającym". Zdaniem strony dokumentacja sporządzona w roku 2008 poprzedza rok 2011.

3. Naruszenie art. 80 kpa i § 2 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, poprzez uchylenie się przez organ od zbadania okoliczności kontynuowania programu wcześniej realizowanego przez podmiot: B.G. Zdaniem strony skarżącej intencją strony była kontynuacja programu zainicjowanego przez B.G. Bowiem wiąże się to z nierozstrzygniętą jeszcze sprawą dotyczącą płatności za rok 2010, po nie wykonaniu przez organy Agencji zaleceń co do dalszego postępowania, zawartych w wyroku o sygn. akt III SA/Wr 660/11.

4. Naruszenie art. 7 Konstytucji RP i art. 6 kpa i § 7 rozporządzenia rolnośrodowiskowego wskazując, iż strona podczas kontroli gospodarstwa biernie wykonywała polecenia inspektorów ARiMR, którzy nie zgłaszali swoich wątpliwości co do prawidłowości dokumentów im okazywanych.

5. Błędną interpretację § 6 pkt 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, bowiem organ w razie zadeklarowania pakietów, które się wykluczają powinien przyznać rolnikowi płatność do pakietu o wyższej stawce płatności.

6. Nałożenia na stronę niewykonalnego obowiązku, co uniemożliwiło Spółce kontynuowanie programu w roku 2012 i 2013.

7. Naruszenie art. 75 § 2 i art. 80 kpa, poprzez odmówienie płatności podczas gdy kontrola na miejscu nie wykazała nieprawidłowości.

Podniesiono także zarzuty odnośnie odrębnych postępowań administracyjnych, zakończonych wydaniem ostatecznych decyzji administracyjnych, w tym przede wszystkim kwestię bezprawnego - zdaniem strony skarżącej – odebrania podmiotowi: B.G. numeru identyfikacyjnego producenta rolnego.

W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację w sprawie.

Wskazać należy, że postanowieniem z dnia [...] r. (sygn. akt III SA/Wr 816/130) WSA odrzucił skargę podmiotu: B.G. w przedmiotowej sprawie.

Strona skarżąca wniosła datowane na dzień [...] r. pismo procesowe wraz załącznikami. W piśmie tym podniosła argumenty przeciwko wykreśleniu podmiotu: B.G. z ewidencji producentów rolnych, wskazując dodatkowo na wyrok NSA w sprawie II GSK 2428/13.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez organy administracji rolnej.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego każdej decyzji administracyjnej, względem której stwierdzone zostanie co najmniej jedno z naruszeń prawa wskazanych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Godzi się dodatkowo podkreślić, iż – stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. – rozstrzygając w granicach sprawy, sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną.

Biorąc pod uwagę przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie mogła być utrzymana w obrocie prawnym, z następujących przyczyn.

Podjęte w sprawie rozstrzygnięcia jest przedwczesne. Zdaniem składu orzekającego, organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) nie wyjaśniły bowiem w sposób jednoznaczny aspektów podmiotowych postępowania, zwłaszcza z perspektywy postanowień, mającego znaczenie dla załatwienia niniejszej sprawy, rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. 2009 r. Nr 33, poz. 262 ze zm.), dalej: rozporządzenie rolnośrodowiskowe.

Zgodnie bowiem z § 46 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U.2013.361), do przyznawania i zwrotu płatności rolnośrodowiskowej w sprawach objętych postępowaniami, wszczętymi i niezakończonymi ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się rozporządzenie rolnośrodowiskowe z 2009 r.

Przepis § 23 rozporządzenia rolnośrodowiskowego stanowi w ust. 1, iż "W razie przeniesienia, w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, posiadania gospodarstwa rolnego lub części tego gospodarstwa, lub stada zwierząt ras lokalnych wnioskodawcy, nowy posiadacz tego gospodarstwa lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych może wstąpić do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na miejsce wnioskodawcy, jeżeli objął w posiadanie użytki rolne lub stado zwierząt ras lokalnych, objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym wnioskodawcy." Wymagania formalne, co do wniosku o wstąpienie do toczącego się postępowania oraz rodzaju załączników określił prawodawca w ust. 2-5 tego samego paragrafu.

Pierwotnym wnioskodawcą była w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca i do niej też organy skierowały swoje rozstrzygnięcia, w tym kwestionowane w ramach niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Organy wzięły przy tym co prawda pod uwagę, że w toku postępowania pojawił się nowy podmiot (spółka A), uznały jednak, że adresatem decyzji dotyczącej płatności rolnośrodowiskowej za rok 2011 powinna być strona skarżącą. Wskazały w tym zakresie, że zgodnie z umową, do przekazania posiadania gruntów rolnych doszło dopiero dnia [...] r. a do faktycznego przeniesienia posiadania gospodarstwa doszło w dniu [...] r. Wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej dla spółki A, wraz z oświadczeniem w trybie § 23 rozporządzenia rolnośrodowiskowego wpłynął w terminie na składanie wniosków o przyznanie płatności na rok 2012. Biorąc także pod uwagę termin realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, który zgodnie z § 21 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego rozpoczyna się w dniu 15 marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pierwszej płatności, uznały, że złożenie wniosku przez spółkę A w dniu [...] r. powinno być rozpatrzone jako żądanie przyznania płatności za rok 2012. Ponadto przez cały rok 2011 gospodarstwo było w posiadaniu strony skarżącej, a zatem należy przyjąć, że wszystkie koszty związane z realizacją programu w 2011 r. poniósł ten podmiot.

Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, powyższe stanowisko, wskazana w nim argumentacja, nie wyjaśnia sposób jednoznaczny aspektów podmiotowych postępowania.

Z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy wynika, że przedmiotem rozpoznania jest sprawa przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 po raz pierwszy. Organu pierwszej instancji decyzją z dnia [...] r. przyznał stronie skarżącej tą płatność rolnośrodowiskową w ramach pakietu rolnictwo ekologiczne, jednoczenie odmówił tej płatności w ramach pakietów przyrodniczych.

Niemniej, została ta decyzja uchylona w całości przez Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W. decyzją z dnia [...] r., a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, z powodu konieczność wyjaśnienia aspektu podmiotowego postępowania. Organ odwoławczy uzyskał bowiem dokumenty wskazujące, że nowy podmiot - spółka A w dniu [...] r. przejął od strony skarżącej grunty rolne zadeklarowane pierwotnie przez stronę skarżąca we wniosku. Dokumentacja ta zawierała:

- wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej złożony w dniu [...] r. przez spółkę A za 2011 r.,

- umowę przekazania posiadania gruntów rolnych z dnia [...] r. zawartą pomiędzy strona skarżąca (przekazujący) oraz spółką A(przejmujący),

- pisemne wyjaśnienia spółki A w związku z przejęciem posiadania gospodarstwa od strony skarżącej, z których wynika, iż nowy posiadacz gospodarstwa deklaruje wolę wstąpienia do toczącego się postępowania,

- oświadczenie o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego na przejętych działkach rolnych lub w przejętym stadzie zwierząt na lata 2007-2013

- wykaz działek do oświadczenia o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego na przejętych działkach rolnych lub w przejętym stadzie zwierząt.

W tym stanie, w sytuacji rozpoznawania "od nowa" wniosku o przyznanie i do tego po raz pierwszy płatności rolnośrodowiskowych na 2011 r., gdy w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji przez organ pierwszej instancji w sprawie przyznania przedmiotowych płatności strony zgłosiły wolę przekształcenia podmiotowego w tym postępowaniu, przekładając stosowne dokumenty, zaistniała sytuacja o której mowa w § 23 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Bowiem pomimo, że pierwotnym wnioskodawcą w sprawie była strona skarżącą, w aktach sprawy znajdował się wniosek innego podmiotu, złożony w trybie § 23 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za rok 2011 wraz z umową przekazania posiadania gruntów rolnych przez stronę skarżącą na rzecz spółki A oraz oświadczeniem o kontynuowaniu zobowiązania rolnośrodowiskowego na przejętych działkach.

Natomiast, jak już wskazano, zgodnie z § 23 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, w razie przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego lub części tego gospodarstwa wnioskodawcy, nowy posiadacz tego gospodarstwa lub jego części może wstąpić do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na miejsce wnioskodawcy, jeżeli objął w posiadanie użytki rolne objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym wnioskodawcy."

Konstrukcja przyjęta przez prawodawcę w § 23 rozporządzenia rolnośrodowiskowego umożliwia więc dokonanie zmiany podmiotowej toczącego się, lecz jeszcze niezakończonego postępowania, prowadzonego w przedmiocie przyznania (odmowy przyznania) płatności rolnośrodowiskowej. Zmiana może nastąpić w trakcie całego postępowania, a nie tylko do dnia wydania decyzji w sprawie. Niewątpliwie, na miejsce pierwotnego wnioskodawcy w tym okresie, może wstąpić nowy posiadacz gruntów (gospodarstwa rolnego w całości lub części) przejmujący jego zobowiązania, oczywiście po spełnieniu określonych warunków formalnych.

W tej sytuacji, rozpoznając na nowo w 2013 roku sprawę płatności na rok 2011, organy Agencji, dysponując wskazaną dokumentacją, nie mogły przyjąć, że zostać może ona uwzględniona (ta dokumentacja) dopiero przy rozpoznaniu płatności rolnośrodowiskowych na 2012 r. Winny rozważyć, czy nastąpiło skuteczne przeniesienie i objęcie przedmiotowego gospodarstwa w rozumienia § 23 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, czy zostały spełnione wymagania formalne i inne warunki o wstąpienie do toczącego się postępowania, o których mowa w tym przepisie, w szczególności w ust. 2 - 5 § 23 tego rozporządzenia. Tego, pomimo istotne znaczenie dla prawidłowego załatwienia niniejszej sprawy, nie uczyniono. Organ odwoławczy przyjął stanowisko organu pierwszej instancji, nie dokonując oceny rozstrzygnięcia w świetle powyższych wymagań.

Skoro organ nie rozpatrzyły wyczerpująco całego materiału dowodowego sprawy – wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. 2013 , poz. 173) w związku z § 23 rozporządzenia rolnośrodowiskowego – przeto Sąd zobligowany był do wyeliminowania z obrotu prawnego skontrolowanej decyzji, kierując się dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. (punkt I wyroku). Jest bowiem oczywiste, że stwierdzone uchybienie procesowe mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Bez rozważenia i wyjaśnienia czy w sprawie zaistniały czy tez nie okoliczności przeniesienia i objęcia gospodarstwa rolnego lub jego części w trybie § 23 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, nie sposób prawidłowo wskazać podmiot, do którego adresowane powinny być rozstrzygnięcia organów. Rozstrzygnięcie o kosztach (punkt II wyroku) znajduje uzasadnienie w art. 200 p.p.s.a., natomiast orzeczenia pomieszczone w punkcie III wydano na podstawie art. 152 tej samej ustawy.