Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 377/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej
Hasła tematyczne: Straż pożarna
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4 w zw. z art. 186 § 5 i § 3, art. 3 § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 227, art. 233 § 1 , art. 328 § 2
journal: Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Wojciech Mazur sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant asystent sędziego Katarzyna Myślińska po rozpoznaniu w dniu 13 października 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 października 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 762/10 w sprawie ze skargi R. D. na orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 października 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 762/10 oddalił skargę R. D. na orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe.

Wyrok zapadł w następujących okolicznościach prawnych i faktycznych sprawy.

Rzecznik Dyscyplinarny przy Lubuskim Komendancie Państwowej Straży Pożarnej w G. obwinił aspiranta sztabowego R. D. o to, że w dniu [...] czerwca 2009 r. w Z. pełniąc służbę na stanowisku dyżurnego operacyjnego miejskiego stanowiska kierowania w Komendzie Miejskiej PSP w Z., działając w sposób sprzeczny ze złożonym ślubowaniem, nienależycie wykonywał obowiązki służbowe w ten sposób, że wykazał się nieznajomością przepisów prawa i procedur w zakresie działań ratowniczych oraz brakiem kultury osobistej, wymaganej bezstronności i kompetencji, wielokrotnie odmówił przyjęcia zgłoszeń od interweniujących osób oraz nie zadysponował wymaganych sił i środków w związku z powstaniem zagrożenia dla miejscowości K. spowodowanego wystąpieniem nadmiernych ilości opadów deszczu, które doprowadziły do lokalnych podtopień.

Komisja Dyscyplinarna przy Lubuskim Komendancie Wojewódzkim PSP w G. orzeczeniem z dnia [...] listopada 2009 r. uznała R. D. winnym zarzucanego mu czynu i na podstawie art. 115 ust. 1 w związku z art. 30 ust. 1 w związku z art. 117 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. z 2009 r., Nr 12, poz. 68 ze zm.- dalej ustawa o PSP), wymierzyła obwinionemu karę dyscyplinarną wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe.

Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna po rozpatrzeniu odwołania R. D. powyższe orzeczenie dnia [...] marca 2010 r. utrzymała w mocy. W uzasadnieniu orzeczenia drugoinstancyjnego stwierdzono, że zarzuty podniesione przez obwinionego nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 115 ust. 1 w związku z art. 30 ust. 1 ustawy o PSP strażak odpowiada dyscyplinarnie za zawinione, nienależyte wykonanie obowiązków służbowych oraz czyny sprzeczne ze złożonym ślubowaniem. W toku postępowania udowodniono, że R. D. nie dopełnił swoich obowiązków służbowych. Orzeczenie Komisji I instancji jest czytelne i zrozumiałe. W sposób wystarczający wykazano tam na czym polegała nieznajomość przez obwinionego prawa i procedur oraz brak kultury osobistej i kompetencji podczas pełnienia służby. Państwowa Straż Pożarna, jako zawodowa i wyposażona w specjalistyczny sprzęt formacja, przeznaczona do walki z pożarami, klęskami żywiołowymi i innymi zagrożeniami, nie może odmówić udzielenia pomocy w sytuacji zagrożenia życia i zdrowia ludzkiego, mienia i środowiska. O ilości sił i środków niezbędnych do likwidacji danego zagrożenia -po przeprowadzeniu rozpoznania na miejscu zdarzenia- decyduje zawsze kierujący działaniami ratowniczymi. Zatem to właśnie na obwinionym spoczywał obowiązek wysłania na miejsce zdarzenia jednostki ochrony przeciwpożarowej w celu określenia potrzebnych sił i środków w celu likwidacji zagrożenia. Orzeczenie organu I instancji zostało oparte na kompletnym, ustalonym w sposób wyczerpujący stanie faktycznym sprawy. Wbrew stanowisku obwinionego zarzucany mu czyn został opisany precyzyjnie i dostatecznie jasno. W sprawie uwzględniono wszystkie istotne okoliczności ujawnione w toku rozprawy (art.410 k.p.k.). Komisja I instancji, wydając orzeczenie o wysokości kary, wzięła ponadto pod uwagę fakt, że było to pierwsze przewinienie dyscyplinarne oraz, że obwiniony posiada pozytywną opinię służbową. W ocenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej orzeczenie organu I instancji prawa zatem nie narusza.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł R. D., reprezentowany przez pełnomocnika, domagając się uchylenia powyższego orzeczenia oraz poprzedzającego go orzeczenia Komisji Dyscyplinarnej przy Lubuskim Komendancie Wojewódzkim PSP w G.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:

a/ naruszenie prawa materialnego, tj. art. 115 ust. 1 ustawy o PSP poprzez: 1) przyjęcie, że obwiniony działał w sposób sprzeczny ze złożonym ślubowaniem, wykazał się nieznajomością przepisów prawa w zakresie działań ratowniczych, brakiem kultury osobistej i bezstronności oraz brakiem kompetencji podczas pełnienia służby, mimo iż w zaskarżonym orzeczeniu w ogóle nie wskazano na czym polegało rzekome naruszenie złożonego ślubowania, przedmiotowy brak kultury osobistej, bezstronności i kompetencji, 2) uznanie, że obwiniony wielokrotnie odmówił przyjęcia zgłoszeń od interweniujących osób podczas pełnienia służby, pomimo, że w zaskarżonym orzeczeniu nie wskazano ilu i od jakich osób nie przyjęto zgłoszeń; 3) niewskazanie w zaskarżonym orzeczeniu, jaka ilość i rodzaj środków ochrony przeciwpożarowej była wymagana w związku z powstaniem przedmiotowego zagrożenia dla miejscowości K.; 4) niewskazanie w zaskarżonym orzeczeniu właściwej taktyki działań ratowniczych, do której powinien stosować się obwiniony, a w szczególności niewskazanie czynności, które obwiniony powinien wykonać, a których rzekomo nie dopełnił.

b/ naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na treść orzeczenia, tj.:1) art. 124n ustawy o PSP w zw. z art. 410 k.p.k. poprzez wydanie orzeczenia opartego na niepełnym, wadliwie ustalonym stanie faktycznym sprawy na skutek nieprzeprowadzenia dowodu z dokumentu stwierdzającego, jaka była wielkość opadów atmosferycznych w dniu zaistnienia zdarzenia oraz wydanie orzeczenia na podstawie protokołu z rozprawy dyscyplinarnej w dniu [...] listopada 2009 r., którego treść jest sprzeczna lub niepełna w zestawieniu z istniejącym stanem faktycznym; 2)

art. 124 n ustawy o PSP w związku z art. 413 § 2 k.p.k. poprzez niepełne określenie przypisanego obwinionemu czynu, a w konsekwencji nieokreślenie kwalifikacji prawnej tegoż czynu na skutek powielenia przez Komisję Dyscyplinarną I instancji opisu czynu błędnie określonego przez Rzecznika Dyscyplinarnego; 3) art. 124 n w zw. z art. 117 ust. 1 pkt 3 ustawy o PSP i art. 438 pkt 4 k.p.k. na skutek rażącej niewspółmierności i wymierzenie kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe pomimo tego, że obwiniony nie był nigdy karany dyscyplinarnie, jest to jego pierwsze wykroczenie przeciwko dyscyplinie służbowej i posiada on bardzo dobrą opinię służbową, był wielokrotnie nagradzany, a w konsekwencji wymierzenie tak surowej kary, która nie spełnia zasad prewencji ogólnej i szczególnej; 4) art. 124 n w zw. z art. 117 ust. 1 pkt 3 ustawy o PSP i art. 439 § 1 pkt 5 k.p.k. oraz art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. poprzez utrzymanie w mocy orzeczenia Komisji Dyscyplinarnej I instancji, która wymierzyła karę wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe poza miejskim stanowiskiem kierowania, tj. spoza katalogu kar przewidzianych przez ustawodawcę w przywołanym wyżej art. 117 ust. 1 ww. ustawy; 5) art. 124 n ustawy o PSP w związku z art. 175 § 1 k.p.k., a w konsekwencji pozbawienie obwinionego prawa do obrony poprzez dopuszczenie dowodu z protokołu rzekomych wyjaśnień obwinionego, których faktycznie nie złożył; 6) art. 124n ustawy o PSP w związku z art. 410 k.p.k. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia przyczyn, dla których poświadczenie nieprawdy przez mł. bryg. M. B., funkcjonariusza ówcześnie prowadzącego czynności wyjaśniające, nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, 7) art. 124n ustawy o PSP w związku z art. 175 § 1 k.p.k. poprzez wydanie orzeczenia w oparciu o materiał dowodowy w postaci protokołu przesłuchania świadka (faktycznie przesłuchania obwinionego), w którym mł. bryg M. B., prowadzący czynności w dniu [...] sierpnia 2009 r., nie pouczył obwinionego o możliwości składania wyjaśnień, odmowy odpowiedzi na poszczególne pytania bez wskazania przyczyny oraz odmowy składania wyjaśnień, a w konsekwencji pozbawienie obwinionego prawa do obrony; 8) art. 124 n ustawy o PSP w związku z art. 410 k.p.k. i art. 300 k.p.k., poprzez wydanie orzeczenia na podstawie materiału dowodowego, tj. protokołu przesłuchania obwinionego przez M. B. w charakterze świadka zamiast w charakterze obwinionego, a w konsekwencji niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia przyczyn, dla których przesłuchanie obwinionego jako świadka zamiast w charakterze obwinionego oraz brak pisemnego pouczenia obwinionego o jego uprawnieniach, w tym uprawnieniach do składania wyjaśnień, do odmowy składania wyjaśnień lub odmowy odpowiedzi na pytania, do składania wniosków o dokonanie czynności w postępowaniu dyscyplinarnym, do korzystania z pomocy obrońcy, do końcowego zaznajomienia się z materiałami postępowania, jak również o uprawieniu określonym w art. 301 k.p.k. oraz o obowiązkach i konsekwencjach wskazanych w art. art.74, 75, 138, 139 k.p.k., nie ma znaczenia dla oceny materiału dowodowego, a w szczególności przyjęcie, że nie nastąpiło naruszenie prawa obwinionego do obrony (art. 124n ustawy o PSP w zw. z art. 6 k.p.k.).

W odpowiedzi na powyższą skargę Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym PSP wniosła o jej oddalenie, podtrzymując całość argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Organ dodał, że wielkość opadów atmosferycznych nie jest czynnikiem decydującym o podejmowaniu działań ratowniczych, bowiem to dyżurny stanowiska kierowania w każdej sytuacji ocenia stopień zagrożenia i ma do swojej dyspozycji odpowiednie siły i środki, aby ich użyć w momencie, gdy zaistnieje taka konieczność. Zaznaczono ponadto że postępowanie dyscyplinarne zostało wszczęte dopiero w dniu 22 października 2009r. i od tego dnia R. D. przysługują prawa obwinionego.

Pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia [...] sierpnia 2010 r. wniósł o dopuszczenie dowodu z postanowienia Sądu Rejonowego w Zielonej Górze z dnia [...] lipca 2010 r., sygn. akt [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na rozprawie wniosek ten oddalił.

Powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 8 października 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej powoływana jako P.p.s.a.), skargę R. D. oddalił.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej strażaków oraz postępowanie w tych sprawach normują przepisy rozdziału 11 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, a w sprawach tam nieuregulowanych w zakresie postępowania dyscyplinarnego, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego. Zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy o PSP rzecznik dyscyplinarny składa wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego na żądanie przełożonego dyscyplinarnego, po uprzednim przeprowadzeniu czynności sprawdzających. Przepis art. 124 b ust. 2 ustawy o PSP stanowi natomiast, że po otrzymaniu wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przewodniczący komisji wyznacza termin rozprawy i zawiadamia o nim rzecznika dyscyplinarnego, obwinionego oraz obrońcę, a w razie potrzeby wzywa świadków i biegłych. Wbrew zarzutom skargi dochodzenie służbowe, jakie przeprowadzone zostało w Komendzie Miejskiej PSP w Z., nie wchodziło w zakres postępowania dyscyplinarnego, a tym samym nie podlegało przepisom kodeksu postępowania karnego. Dlatego też wszelkie zarzuty dotyczące tego postępowania, w tym zarzuty dotyczące protokołu przesłuchania skarżącego w dniu [...] sierpnia 2009 r. nie mają znaczenia dla oceny przez sąd prawidłowości postępowania dyscyplinarnego. Rzecznik Dyscyplinarny, po wstępnym wyjaśnieniu okoliczności sprawy, zapoznał R. D., jako obwinionego, w dniu [...] września 2009 r. z aktami postępowania dyscyplinarnego, informując go o przysługujących mu uprawnieniach. Obwiniony korzystając z przysługującego mu prawa, w dniu [...] października 2009 r. ustanowił swoim obrońcą w postępowaniu dyscyplinarnym adwokata P. Z.. Następnie pismem z dnia [...] października 2009 r. Rzecznik Dyscyplinarny skierował wniosek do Komisji Dyscyplinarnej przy Lubuskim Komendancie Wojewódzkim PSP w G. o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, o czym zawiadomił obwinionego oraz jego obrońcę. Na rozprawie dyscyplinarnej w dniu [...] listopada 2009 r. R. D. został pouczony o przysługujących mu uprawnieniach oraz przesłuchany w charakterze obwinionego, w obecności swojego obrońcy. Obwiniony wraz z obrońcą uczestniczyli we wszystkich rozprawach przed Komisją Dyscyplinarną oraz mieli zapewniony czynny udział w prowadzonym postępowaniu dowodowym, zatem za nieuzasadnione należy uznać zarzuty dotyczące naruszenia wskazanych przepisów Kodeksu postępowania karnego.

WSA w Warszawie stwierdził nadto, że zgodnie z art. 115 ust. 1 ustawy o PSP strażak odpowiada dyscyplinarnie za zawinione, nienależyte wykonywanie obowiązków służbowych oraz za czyny sprzeczne ze złożonym ślubowaniem. W orzeczeniu Komisji Dyscyplinarnej w sposób precyzyjny wyjaśniono w czym przejawiło się podejmowanie przez obwinionego działań sprzecznych ze złożonym ślubowaniem oraz niezgodnych z obowiązującym prawem i procedurami. Komisja wskazała też, na czym polegało nieodpowiednie zachowanie obwinionego- funkcjonariusza PSP w stosunku do osób dzwoniących na numer alarmowy Straży Pożarnej w dniu [...] czerwca 2009 r., powołując się w tym zakresie na materiał dowodowy w postaci nagrań z rejestratora rozmów w miejskim stanowisku kierowania oraz stenogramy zapisanych rozmów. W skardze nie sprecyzowano na czym miała polegać rozbieżność między przebiegiem rozprawy dyscyplinarnej w dniu [...] listopada 2009 r., a sporządzonym z jej przebiegu protokołem w wersji elektronicznej oraz jaki ewentualnie wpływ miało to na prawidłowość poczynionych w postępowaniu dyscyplinarnym ustaleń faktycznych. Ani obwiniony, ani jego obrońca w toku postępowania dyscyplinarnego nie skorzystali z przysługującego im prawa do złożenia wniosku o sprostowanie protokołu tej rozprawy.

W ocenie Sądu I instancji zarzut nieprzeprowadzenia dowodu z dokumentu na okoliczność wielkości opadów nie zasługuje na uwzględnienie. To skarżący w dniu [...] czerwca 2009 r. pełnił służbę dyżurnego operacyjnego w miejskim stanowisku kierowania przy Komendzie Miejskiej PSP w Z. i to do niego należało określenie ewentualnych sił i środków potrzebnych do likwidacji zagrożenia dla miejscowości K., po uprzednim przeprowadzeniu rozpoznania na miejscu zdarzenia. Dla podjęcia działań ratowniczych decydująca zatem była nie wielkość opadów atmosferycznych w tym dniu, lecz wystąpienie realnego zagrożenia dla życia, zdrowia i mienia. Skarżący, mimo licznych zgłoszeń, nie przedsięwziął żadnych działań mających na celu rozpoznanie zagrożenia, nie zadysponował na miejsce zdarzenia żadnej jednostki ochrony przeciwpożarowej. Orzeczona wobec skarżącego kara jest trzecią pod względem surowości wśród kar dyscyplinarnych wymienionych w art. 117 ust. 1 ustawy o PSP. Rzecznik dyscyplinarny wnioskował o wymierzenie obwinionemu znacznie surowszej kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Komisja orzekając o wysokości kary i oceniając naganne zachowanie obwinionego, wzięła jednak pod uwagę fakt, że było to pierwsze przewinienie dyscyplinarne strażaka oraz, że posiada on pozytywną opinię służbową i w związku z tym wymierzyła mu karę łagodniejszą - wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiódł R. D., reprezentowany przez adwokata, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności:

a/ art. 141 § 4 w związku z art. 106 § 5 i § 3 P.p.s.a. w związku z art. 227 i art. 233 § 1 k.p.c. oraz art. 328 § 2 k.p.c. poprzez pominięcie w uzasadnieniu wyroku przyczyn, dla których odmówiono mocy dowodowej i wiarygodności dowodowi w postaci postanowienia Sądu Rejonowego w Zielonej Górze z dnia [...] lipca 2010 r. w przedmiocie nieuwzględnienia zażalenia pokrzywdzonego R. D. na postanowienie zatwierdzone przez Prokuratora Rejonowego w Zielonej Górze z dnia [...] czerwca 2010 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie poświadczenia nieprawdy w protokole przesłuchania świadka, co w konsekwencji uniemożliwia Sądowi II instancji dokonanie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 107 § 1 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy i polegało na tym, że WSA w Warszawie oddalił skargę na orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] marca 2010 r., chociaż mógł i powinien ją uwzględnić w oparciu o prawidłowo dokonaną ocenę zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego, z uwzględnieniem zasad regulujących działanie organów administracji publicznej, a w szczególności prowadzenie postępowań dyscyplinarnych przeciwko funkcjonariuszom PSP.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wywodził, że z treści art. 106 § 5 P.p.s.a. i art. 106 § 3 P.p.s.a. wynika, że sąd na wniosek stron może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych okoliczności, a do postępowania dowodowego stosuję się odpowiednio przepisy k.p.c. Tymczasem Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku pominął, że strona zgłosiła wniosek o dopuszczenie dowodu z postanowienia Sądu Rejonowego w Zielonej Górze. Postanowienie to w chwili przedkładania go sądowi administracyjnemu było prawomocne, a w konsekwencji stan faktyczny i prawny ustalony przez sąd karny- zdaniem skarżącego- wiązał sąd administracyjny. Ponieważ WSA w Warszawie nie wspomniał, że taki wniosek został złożony na rozprawie w dniu 8 października 2010 r. oczywistym jest, iż uzasadnienie jest niepełne. Tak sporządzone uzasadnienie wyroku uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu prześledzenie pracy myślowej Sądu I instancji. Nadto Sąd I instancji błędnie ustalił stan faktyczny sprawy. W szczególności pominął, że w postępowaniu dyscyplinarnym posługiwano się materiałami zebranymi przez prowadzącego czynności wyjaśniające M. B. W uzasadnieniu wyroku pominięto także, że odsłuchiwano nagrania z rejestratora i analizowano teść stenogramu pomimo, że rzecznik dyscyplinarny nie wnioskował o dopuszczenie tego typu dowodów. Zaznaczenia wymaga, że obrońca wskazywał, że protokół z rozprawy z dnia [...] listopada 2009 r. odbiegał treścią od oryginału.

Skarżący kasacyjnie dowodził również, że błędnie ustalono, iż prawa obwinionego przysługiwały R. D. dopiero od dnia [...] października 2009 r., podczas gdy już [...] września 2009 r. Rzecznik Dyscyplinarny usiłował zapoznać R. D. z aktami sprawy, a w konsekwencji powinien pouczyć obwinionego o jego prawach. Sąd I instancji nie wyjaśnił czy od dnia [...] września 2009 r. do dnia [...] października 2009 r. R. D. był świadkiem i nie było potrzeby zamieszczania w aktach pełnomocnictwa do jego obrony czy też był obwinionym i od tego dnia (oczywiście po przedstawieniu mu zarzutów i pouczeniu o przysługujących prawach) należało stosować do niego przepisy k.p.k. Zdaniem kasatora najpóźniej w dniu [...] września 2009 r. faktycznie toczyło się przeciwko R. D. postępowanie dyscyplinarne i wówczas prawem obwinionego było zapoznanie go z przysługującymi prawami i od tego momentu konieczne było stosowanie w postępowaniu przepisów k.p.k. Wskazane wyżej uchybienia w żaden sposób nie mogły zostać konwalidowane na skutek czynności dokonanych przed Komisją Dyscyplinarną I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna jest znacznie sformalizowanym środkiem zaskarżenia określonych orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych. Musi ona spełniać wymogi formalne przewidziane dla pism procesowych w postępowaniu sądowym, a ponadto warunki materialne przewidziane w art.176 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Do tych ostatnich należy między innymi przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie. Przywołanie w skardze kasacyjnej właściwych podstaw zaskarżenia jest istotne zwłaszcza w kontekście zakresu postępowania kasacyjnego wyznaczonego art. 183 § 1 zd. pierwsze P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Zasada ta- poza przypadkami enumeratywnie wymienionymi w art. 183 § 2 P.p.s.a.- oznacza pełne związanie określonymi przez kasatora podstawami zaskarżenia. Determinują one kierunek działalności sądu drugiej instancji, który nie jest zobowiązany ani uprawniony do uzupełniania czy korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych, a także poszukiwania z urzędu innych naruszeń prawa. Jeżeli zatem- tak jak w rozpoznawanej sprawie- nie występuje żadna z przesłanek nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny musi ograniczyć się tylko do zarzutów postawionych przez samą stronę.

W rozpoznawanej sprawie autor skargi kasacyjnej wytknął Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie złamanie wyłącznie przepisów postępowania, po czym powołał normy, które, jego zdaniem, miały być "w szczególności" naruszone zaskarżonym wyrokiem. Zauważyć w związku z tym należy, że taka konstrukcja podstaw kasacyjnych,- chociaż dość często spotykana w praktyce adwokacko-radcowskiej- jest wadliwa. Podstawy kasacyjne muszą być sformułowane precyzyjnie. Należy w nich wskazać wszystkie przepisy, które, zdaniem kasatora, miały być naruszone zaskarżonym wyrokiem. Niedopuszczalna jest wykładnia nie tylko zakresu ale i kierunku zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zatem opierać się na domysłach i przypuszczeniach oraz samodzielnie ustalać złamanie, jakich jeszcze przepisów- poza wymienionymi przez profesjonalnego pełnomocnika- strona zamierzała zarzucić Sądowi I instancji. Dlatego rozpoznając skargę kasacyjną, Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest ograniczyć swoje rozważania wyłącznie do tych przepisów, które zostały wprost powołane przez stronę. Nie jest natomiast władny badać, czy Sąd I instancji nie naruszył zaskarżonym wyrokiem innych norm niż wskazane w skardze kasacyjnej.

W rozpoznawanej skardze kasacyjnej Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie wytknięto przede wszystkim naruszenie art. 141 § 4 w związku z art. 106 § 5 i § 3 P.p.s.a. w związku z art. 227 i art. 233 § 1 k.p.c. oraz art. 328 § 2 k.p.c. Zarzut dot. art.106 § 3 i art.141 § 4 P.p.s.a. nie ma usprawiedliwionych podstaw. W pierwszej kolejności przypomnieć należy, że istotą sądowoadministracyjnej kontroli jest badanie legalności zaskarżonych do sądu działań według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty ich podjęcia. Sąd administracyjny- co do zasady nie przeprowadza postępowania dowodowego. Orzeka na podstawie akt sprawy, a zatem na podstawie materiału dowodowego zebranego w chwili wydania zaskarżonego doń aktu (art.133 §1 P.p.s.a). Oceniając legalność zaskarżonych orzeczeń, zgodnie z art.106 § 3 P.p.s.a., Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Dopuszczalność przeprowadzenia przez sąd administracyjny dowodów uzupełniających z dokumentów ma charakter wyjątkowy, a zatem podlega ścisłej wykładni. Sąd nie jest zobowiązany dopuścić każdego wnioskowanego przez stronę dowodu. Uzupełniające postępowanie dowodowe może przeprowadzić wówczas, gdy sam poweźmie istotne wątpliwości co do ustaleń poczynionych przez organy oraz o ile nie naruszy to przewidzianej w art.7 P.p.s.a. zasady szybkości postępowania sądowego. Zatem nieprzeprowadzenie dowodu oferowanego przez stronę nie może być oceniane jako równoznaczne z naruszeniem prawa procesowego i to na tyle istotnym, że wpływającym na wynik sprawy.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że WSA w Warszawie nie miał żadnych wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy. W związku z tym nie można mu skutecznie zarzucić naruszenia art.106 § 3 P.p.s.a, a zwłaszcza złamania tego przepisu przez oddalenie wniosku skarżącego o dopuszczenie dowodu z postanowienia Sądu Rejonowego w Zielonej Górze z dnia [...] lipca 2010r [...] o nieuzwględnieniu zażalenia R. D. na postanowienie zatwierdzone przez Prokuratora Rejonowego w Zielonej Górze w przedmiocie umorzenia postępowania przygotowawczego w sprawie poświadczenia nieprawdy. Działania WSA w Warszawie w tym zakresie należy uznać za prawidłowe. Wnioskowane postanowienie w sprawie karnej nie może być traktowane ani jako dowód sprawie, ani nie ma przymiotu legalnej wykładni prawa. Takie orzeczenie jest istotne wyłącznie dla sprawy, w której zostało wydane. Wyrażone tam poglądy prawne nie miały natomiast żadnego znaczenia dla rozpoznawanej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany był do samodzielnej kontroli legalności zaskarżonego doń orzeczenia dyscyplinarnego i badania prawidłowości poprzedzającego to orzeczenie postępowania dyscyplinarnego. Takiej oceny Sąd dokonał, co potwierdza uzasadnienie zaskarżonego wyroku. Okoliczność, że skarżący nie zgadza się z merytorycznym stanowiskiem WSA w Warszawie nie dowodzi jeszcze złamania przez ten Sąd ani powołanego już art.106 § 3 ani art.141 § 4 P.p.s.a.. Pisemne motywy zaskarżonego wyroku zawierają wszystkie niezbędne elementy wymienione w tym ostatnim przepisie i zostały tak skonstruowane, że pozwalały na sformułowanie zarówno zarzutów kasacyjnych, jak również kontrolę kasacyjną tego orzeczenia. Na gruncie omawianej podstawy kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny ocenia tylko zgodność uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z art.141 § 4 P.p.s.a. Nie może natomiast badać zasadności przyjętej przez Sąd I instancji podstawy prawnej rozstrzygnięcia.

Zamierzonego przez kasatora skutku nie mogły też odnieść zrzuty dotyczące art.106 § 5 P.p.s.a. w związku z art. 227 i art. 233 § 1 k.p.c. oraz art. 328 § 2 k.p.c. Sąd I instancji nie przeprowadzał uzupełniającego postępowania dowodowego. Tym samym nie naruszył wymienionych przepisów kodeksu postępowania cywilnego, gdyż mogą one mieć zastosowanie wyłącznie w toku postępowania przeprowadzonego w trybie w trybie art.106 § 3 P.p.s.a.

Całkowicie chybiony jest również wytyk dotyczący art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 107 § 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym wyroku prawidłowo wskazał, że ustawa o Państwowej Straży Pożarnej przewiduje odrębny tryb postępowania dyscyplinarnego w sprawach strażaków. Zgodnie z jej art.124 n w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 11 ustawy w zakresie postępowania dyscyplinarnego odpowiednio stosuje się przepisy Kodeksu postępowania karnego. Przedmiotowe postępowanie nie zostało natomiast poddane przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego. Sprawy dyscyplinarne funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej rozstrzygane są przez podmioty pełniące funkcje organów dyscyplinarnych. Nie należą one natomiast do spraw z zakresu administracji publicznych, w których wydawane są decyzje i postanowienia, o jakich mowa w ar.3 § 2 pkt.1 oraz pkt. 2 i 3 P.p.s.a. Objęte są one kontrolą sadową jedynie na mocy przepisów szczególnych (art.3 § 3 P.p.s.a), co wynika z art.124 j ustawy o PSP. Skoro do przedmiotowych sprawy dyscyplinarnych nie stosuje się w ogóle przepisów kpa, to oczywistym jest, że Sąd I instancji, oddalając skargę na orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej, nie naruszył przepisów art.138 § 1 pkt.1 w zw. z art.107 kpa.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art.184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.