Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1261/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak (spr.), Sędziowie WSA Beata Kozicka, Wojciech Organiściak, Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi A S.A. w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) orzeka, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 5 617 (pięć tysięcy sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej w skrócie: "O.p."), po rozpoznaniu odwołania A S.A. z siedzibą w Z., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2006 w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, wszczętego w związku ze złożeniem przez A1 S.A. z siedzibą w J. (obecnie A S.A. z siedzibą w Z.) w dniu 28 października 2008 r. wniosku o stwierdzenie nadpłaty wraz ze skorygowaną deklaracją na podatek od nieruchomości za rok 2006, w której wykazano nadpłatę w łącznej wysokości [...] zł.

Organ podatkowy pierwszej instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2006 r. Decyzje wydane w wyniku tego postępowania były trzykrotnie uchylane przez SKO, a sprawa przekazywana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Ostatecznie organ ten w dniu [...] wydał decyzję określającą zobowiązanie podatkowe, w podanej wyżej wysokości.

W uzasadnieniu wskazał, że w stanie prawnym obowiązującym w 2006 r. na mocy art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej: u.p.o.l.) zwolnione od podatku od nieruchomości były budowle kolejowe stanowiące całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, służące do ruchu pojazdów kolejowych, organizacji i sterowania tym ruchem, umożliwiające dokonywanie przewozów osób lub rzeczy – wykorzystywane wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego, a także zajęte pod nie grunty. Ustawa uzależniała zatem nabycie prawa do zwolnienia od podatku od łącznego spełnienia wszystkich, następujących przesłanek:

- zwolnienie dotyczyło wyłącznie budowli stanowiących całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, służące do ruchu pojazdów kolejowych, organizacji i sterowania tym ruchem, umożliwiające dokonywanie przewozów osób lub rzeczy

- zwolnienie dotyczyło powyższych budowli, jednakże pod warunkiem ich wykorzystania na potrzeby "publicznego transportu kolejowego",

- wykorzystywanie budowli na potrzeby "publicznego transportu kolejowego" miało charakter wyłączny,

- grunty pod budowlami kolejowymi korzystały ze zwolnienia jedynie wówczas, gdy posadowione na nich budowle również korzystały z takiego zwolnienia.

Organ podatkowy zaznaczył, że niespełnienie chociażby jednej z przesłanek powoduje, że grunty i znajdujące się na nich budowle nie mogą korzystać z wyłączenia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości na podstawie przywołanego wyżej przepisu.

Wskazał dodatkowo, że zgodnie z brzmieniem obowiązującym od 1 czerwca 2003 r. ustawy o transporcie kolejowym z dnia 28 marca 2003 r. (Dz. U. z 2007 r., nr 16, poz. 94 ze zm.) przepisów przedmiotowej ustawy nie stosowało się do kolejowego transportu wewnątrzzakładowego (art. 3 pkt 2), który zgodnie z art. 4 pkt 25 powoływanej ustawy jest transportem wykonywanym w ramach procesu produkcyjnego przedsiębiorcy bez udziału przewoźnika kolejowego oraz bez należącego do niego pojazdów kolejowych.

Natomiast w myśl ww. ustawy, za zarządcę infrastruktury uważa się podmiot wykonujący działalność polegającą na zarządzaniu infrastrukturą kolejową na zasadach określonych w ustawie, a funkcję zarządcy infrastruktury kolejowej lub jej części mogą wykonywać różne podmioty (art. 7 ustawy), zaś za przewoźnika kolejowego uznaje się przedsiębiorcę, który na podstawie licencji wykonuje przewozy kolejowe lub zapewnia pojazdy trakcyjne.

Przedstawiając ustalenia faktyczne organ wskazał, że ówczesna A2 (obecnie A S.A.) z dniem 1 października 2003 r. wyodrębniła ze struktur Spółki [...] tworząc nowy podmiot gospodarczy, tj. B Sp. z o.o., któremu zleciła zarządzanie swoim majątkiem pozostając jej właścicielem.

W oparciu o akta sprawy i statut Spółki z 2006 r. organ ustalił, że podatnik wykonywał transport kolejowy własnych towarów realizując cel gospodarczy. Podatnik korzystając z własnych środków transportu i transportując produkty własnymi liniami kolejowymi był na uprzywilejowanej pozycji. Na tym gruncie organ stwierdził, że pojęcie publiczny transport zakłada, iż nie można z góry określić podmiotów uprawnionych do korzystania z niego. W tym przypadku krąg podmiotów chcących transportować wyłącznie towary lub rzeczy został określony poprzez zawarcie umowy przez zarządcę linii kolejowej i przewoźnika oraz posiadanej przez przewoźnika koncesji (licencji).

Zwrócono dalej uwagę, że Spółka wyłączyła z opodatkowania działkę nr [...] o pow. [...] m2, która sklasyfikowana jest jako użytek "Ba". Organ stwierdził przy tym, że objęte wyłączeniem z opodatkowania mogą być tylko i wyłącznie działki sklasyfikowane w ewidencji gruntów jako "Tk", czyli tereny kolejowe.

Organ podatkowy pierwszej instancji podkreślił nadto, że Spółka nieprawidłowo wyłączyła z opodatkowania budowle, które znajdują się na działkach nr [...] i nr [...], wykreślonych z ewidencji jako niezajęte pod infrastrukturę kolejową.

Prezydent Miasta C. zwrócił nadto uwagę, że w odpowiedzi na wezwanie Spółki do złożenia oświadczeń (pod rygorem odpowiedzialności za składanie fałszywych zeznań) potwierdzających fakt, iż w latach 2001-2006 na wyłączonej z opodatkowania infrastrukturze kolejowej położonej w C., nie był realizowany transport na własne wewnątrzzakładowe potrzeby, Spółka stwierdziła, że wezwanie to jest bezzasadne.

W odwołaniu od tej decyzji strona zarzuciła naruszenie: 1) art. 21 § 3 O.p. - przez błędne określenie wysokości zobowiązania podatkowego, 2) art. 210 § 4 O.p. –poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, 3) art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. (w brzmieniu obowiązującym w 2006 r.) wskutek uznania, że w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka wykonywania "publicznego transportu kolejowego" oraz poprzez uznanie, iż w przedmiotowej sprawie nie jest spełniona przesłanka "wyłączności", 4) art. 180 § 2 O.p. poprzez żądanie z urzędu (a nie na wniosek Spółki) złożenia oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, w sytuacji, gdy oświadczeniem tym nie miał być objęty stan prawny lub określone fakty, lecz wykładnia przepisów prawa.

W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik podatniczki wskazał, że Spółka realizowała zadania publicznego transportu kolejowego, stosownie do wykładni tego pojęcia, wypracowanej w orzecznictwie sądowym (wyroki NSA z dnia 24 lutego 2009 r. sygn. akt II FSK 1596/07 i II FSK 8/08).

W ocenie pełnomocnika Spółki, nie sposób zakwestionować poprawności stwierdzenia, że infrastruktura kolejowa udostępniana wszystkim uprawnionym przewoźnikom, jest wykorzystywana wyłącznie na cele publicznego transportu kolejowego. W sytuacji bowiem, gdy faktycznie nie służy ona żadnym innym celom, brak jest podstaw do kwestionowania spełnienia przesłanki "wyłączności" tylko dlatego, że jednym z przewoźników jest podatniczka. Spółka, będąca jednocześnie właścicielem infrastruktury kolejowej wykonywała przewozy jako licencjonowany przewoźnik, do czego była uprawniona, tj. realizowała "publiczny transport kolejowy".

Pełnomocnik zarzucił naruszenie przez Prezydenta Miasta C. art. 180 § 2 O.p. albowiem zwrócił się do podatniczki o złożenie oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej, co stoi w sprzeczności z treścią tego przepisu. Po pierwsze, oświadczenie takie winno być składane wyłącznie na wniosek podatniczki, a po wtóre, jest ono składane dla potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego, a nie wykładni przepisów prawa.

Nawiązując do ustaleń faktycznych organu pierwszej instancji, pełnomocnik wyjaśnił, że różnice pomiędzy schematami przesłanymi przez podatniczkę jako załącznik do pisma z dnia 3 sierpnia 2009 r. oraz jako załącznik do pisma z dnia 21 października 2010 r. wynikały z następujących powodów. Otóż do tego pierwszego pisma, został dołączony schemat graficznego odzwierciedlenia trasy kolejowej położonej w granicach administracyjnych C. w 2003 r. Z kolei do pisma z dnia 21 października 2010 r. zostały dołączone schematy pokazujące w sposób chronologiczny zakończenie poszczególnych likwidacji odcinków linii i ewentualnych bocznic. Jeśli zaś chodzi o różnicę dotyczącą bocznicy podstacja M., to pełnomocnik wskazał, że nie została ona uwidoczniona w schematach załączonych do pisma z dnia 21 października 2010 r. ponieważ była to bocznica stacyjna i tym samym traktowana była jako stacja, a stacja nie została zlikwidowana. Pełnomocnik zwrócił dalej uwagę, że w przesyłanych corocznie przez podatniczkę do Prezydenta Miasta C. wykazach budowli zwolnionych z opodatkowania – wykorzystywanych wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego - były zaznaczone likwidacje poszczególnych składników majątku z podaniem miesiąca oraz roku zakończenia likwidacji. Powyższe wyjaśnienie jest przy tym spójne ze schematami przekazanymi do organu jako załącznik do pisma z dnia 21 października 2010 r. Pełnomocnik wskazał nadto, że w ww. wykazach nieruchomości zajętych pod publiczny transport kolejowy za lata 2001-2006 nie znalazły się nieruchomości zajęte przez budowle niezwiązane z publicznym transportem kolejowym. Zwrócił również uwagę, że z zawiadomienia o zmianie ewidencji gruntów i budynków z dnia 16 stycznia 2007 r. potwierdzają zmodyfikowanie wskazanych tamże działek.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie uwzględniło odwołania i decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył ponownie treść art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym w 2006 r. i wynikające z tej regulacji przesłanki korzystania ze zwolnienia podatkowego. Kolegium podkreśliło, ze kluczowym dla rozstrzygnięcia sprawy jest: po pierwsze, dokonanie wykładni pojęcia "publiczny transport kolejowy", a po drugie, ustalenie czy wyłączone z opodatkowania budowle odpowiadały cechom określonym w powołanym wyżej przepisie, jak również czy wykorzystywanie budowli kolejowych na potrzeby publicznego transportu kolejowego miało charakter "wyłączny". W tych ramach organ odwoławczy zaznaczył, że o przymiocie publiczności transportu kolejowego decyduje faktyczne udostępnianie infrastruktury kolejowej uprawnionym do tego przewoźnikom kolejowym na równych prawach (bez względu na ilość korzystających z infrastruktury).

Nawiązując zaś do sygnalizowanych w odwołaniu błędów w ustaleniach faktycznych dotyczących linii kolejowych nr 2 i 4, organ odwoławczy stwierdził po przeanalizowaniu tej części materiału dowodowego, że kwestią sporną jest w tym przypadku wyłącznie odmienna ocena poczynionych przez organ pierwszej instancji ustaleń faktycznych.

Odnosząc się do zasadniczych aspektów tej sprawy Kolegium podkreśliło, że szczegółowa analiza akt pozwoliła przyjąć, że infrastruktura kolejowa była wykorzystywana do własnych potrzeb podatnika, tj. dla potrzeb wewnątrzzakładowych, gdyż infrastruktura kolejowa w roku podatkowym 2006 była udostępniana w pierwszej kolejności za odpłatnością innemu podmiotowi gospodarczemu, tj. B Sp. z o.o. (wcześniej B’ Sp. z o.o.), czyli wykorzystywana była do realizacji innych niż transport publiczny (i jednocześnie własnych) celów gospodarczych właściciela infrastruktury kolejowej polegających na dzierżawie, wynajmie środków trwałych za odpłatnością, natomiast przewozy towarów dotyczyły między innymi produkowanych przez A1 S.A. towarów tj. piasku i pochodnych, i ich transportu do klientów. Dzierżawa zespołu składników majątkowych, to rodzaj działalności gospodarczej, której z całą pewnością – zdaniem Kolegium – nie można zaliczyć do działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu szeroko rozumianych usług w publicznym transporcie kolejowym. Przy czym chodzi tu o działalność gospodarczą podatnika (dzierżawa, najem), a nie spółki, której infrastruktura została wydzierżawiona. Organ podkreślił, że w postępowaniu podatkowym, stroną był podatnik, a w rozpatrywanym stanie faktycznym – podatnik pełniący funkcję przewoźnika. Powyższe oznacza, że to podatnik czerpał dodatkowe korzyści z wydzierżawionej infrastruktury, gdyż pobierał z tego tytułu inny czynsz dzierżawny. Tym samym wykorzystywał w roku 2006 własne linie kolejowe na inny cel gospodarczy, niż publiczny transport kolejowy. Z tego też powodu – w ocenie Kolegium – nie została spełniona przesłanka "wyłączności" wykorzystywania budowli kolejowych na potrzeby publicznego transportu kolejowego.

Nawiązując zaś do zarzutu naruszenia art. 180 § 2 O.p., organ odwoławczy zauważył, że wobec zniszczenia i utylizacji dokumentów źródłowych za okres 2000-2005, organ podatkowy pierwszej instancji mógł również posłużyć się – jako dowodem w sprawie – oświadczeniem złożonym przez podatnika.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik A S.A. w Z. zarzucił:

a) naruszenie art. 21 § 3 O.p. przez błędne określenie wysokości zobowiązania podatkowego za 2006 r.;

b) naruszenia art. 75 § 4 O.p. poprzez jego niezastosowanie;

c) naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. poprzez uznanie, że nie została spełniona przesłanka "wyłączności", gdyż zdaniem organu infrastruktura kolejowa była udostępniana na realizację własnych celów gospodarczych, innych niż transport kolejowy (dzierżawa infrastruktury kolejowej stanowiącej własność podatniczki);

d) naruszenia art. 693 Kodeksu cywilnego poprzez uznanie, że wydzierżawiający jako strona umowy dzierżawy jest uprawniony w trakcie obowiązywania umowy do korzystania z przedmiotu dzierżawy, co wyłącza możliwość uznania, że zarządca wykorzystuje przekazaną mu na podstawie umowy infrastrukturę wyłącznie w celu wykorzystywania na potrzeby "publicznego transportu kolejowego";

e) naruszenie art. 210 § 4 O.p. poprzez brak uzasadnienia dlaczego organ drugiej instancji nie uwzględnił wyjaśnień skarżącej dotyczących błędu w opisie działek wyłączonych z opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

W oparciu o te zarzuty sformułowany został wniosek o uchylenie decyzji odwoławczej i decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Uzasadniając skargę pełnomocnik w znacznym zakresie ponowił argumenty zawarte w odwołaniu. Dodatkowo, ustosunkowując się do wywodu uzasadnienia decyzji odwoławczej dotyczącego wydzierżawienia infrastruktury kolejowej innemu podmiotowi, pełnomocnik strony skarżącej obszernie omówił cechy umowy dzierżawy, wynikające z niej władztwo dzierżawcy, a – na gruncie prawa podatkowego – podkreślił, że zwolnienie przewidziane w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., ma charakter czysto przedmiotowy, co przesądza o tym, że wykorzystywanie infrastruktury kolejowej wyłącznie na cele publicznego transportu kolejowego przez dzierżawcę nie pozbawia właściciela prawa skorzystania ze zwolnienia podatkowego.

W końcowej części skargi, pełnomocnik wskazał, że organ odwoławczy (tutaj błędnie odnotowano "organ podatkowy I instancji") nie odniósł się do naruszenia przez Prezydenta Miasta C. przepisu art. 210 § 4 O.p. W tych ramach wyjaśnił, że w decyzji organu pierwszej instancji nastąpił błąd w opisie działek, na których położona była ówczesna linia kolejowa nr [...] i linia kolejowa nr [...]. Otóż działki wyszczególnione w decyzji jako zajęte linia kolejową [...] w rzeczywistości dotyczą linii [...]. Z kolei działki wyszczególnione jako zajęte linią kolejową [...] faktycznie dotyczą linii kolejowej [...]. Podatniczka załączyła kopie wypisów z rejestru gruntów oraz kopie zawiadomień o zmianie w ewidencji gruntów i budynków po likwidacji linii kolejowej [...], z których jednoznacznie wynika, że są one związane z linią kolejową. Dotyczy to też działki na [...], na której znajduje się nie budynek administracyjny (Ba – jest to nomenklatura geodezyjna), ale budynek nastawni, a więc ściśle powiązany z realizacją usług transportu kolejowego.

W konsekwencji wystąpiła w tej sprawie nadpłata podatku od nieruchomości za

2006 r., co winno skutkować jej zwrotem. Takowy zwrot jednak nie nastąpił, czym naruszono – zdaniem pełnomocnika – art. 72 § 1 pkt 1 O.p. i art. 75 § 4 tej ustawy.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swe dotychczasowe stanowisko. Sprecyzował przy tym, że zasadniczym przedmiotem sporu nie było samo rozumienie pojęcia "publiczny transport kolejowy" lecz to, czy budowle kolejowe i znajdujące się pod nimi grunty były wykorzystywane "wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego". Zasadniczymi okolicznościami przesądzającymi o braku "wyłączności" publicznego transportu kolejowego było:

1) udostępnienie infrastruktury kolejowej, za odpłatnością innemu podmiotowi gospodarczemu, tj. B Sp. z o.o. (wcześniej B’ Sp. z o.o.), czyli wykorzystywanie przedmiotu zwolnienia do realizacji innych niż transport publiczny (i jednocześnie własnych) celów gospodarczych właściciela infrastruktury kolejowej polegających na dzierżawie, wynajmie środków trwałych za odpłatnością;

2) wykonywanie przewozów między innymi własnych towarów (produkowanych przez A1 S.A.), tj. piasku i pochodnych, i ich transportu do klientów.

Zdaniem Kolegium, o wyłącznym wykorzystywaniu budowli kolejowych na potrzeby publicznego transportu decyduje stan faktyczny wykluczający ich wykorzystywanie na inne potrzeby niż potrzeby publicznego transportu kolejowego, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach w sprawach o sygn. akt II FSK 2231/10 i II FSK 2150/10.

Odnosząc się do zarzutu błędnych ustaleń faktycznych do linii nr [...] i [...], Kolegium stwierdziło, że takowy błąd wystąpił jedynie w decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] nr [...], na co organ odwoławczy zwrócił uprzednio uwagę w swojej decyzji z dnia [...]. Powyższa okoliczność nie miała jednakże żadnego wpływu na wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2006.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna zarówno z przyczyn w niej wskazanych, jak i nie wskazanych.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy).

Stwierdzenie przez sąd, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ).

Przedmiot sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia zagadnienia czy w świetle art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych – w stanie prawnym obowiązującym w latach 2003 – 2006 – infrastruktura kolejowa stanowiąca własność skarżącej Spółki podlegała zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Organy podatkowe przyjęły przy tym, że udostępnienie tej infrastruktury innemu podmiotowi w ramach umowy dzierżawy wyłącza przesłankę wyłączności, a to w konsekwencji oznacza, że posiadana infrastruktura nie korzysta ze zwolnienia określonego w tym przepisie. Stanowisko to kwestionowała strona skarżąca, akcentując przedmiotowy charakter zwolnienia określonego w tym przepisie.

Przyjdzie wskazać, że latach 2003-2006 o zwolnieniu z podatku od nieruchomości stanowił art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., stwierdzając, że są nim objęte budowle kolejowe stanowiące całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, służące do ruchu pojazdów kolejowych, organizacji i sterowania tym ruchem, umożliwiające dokonywanie przewozów osób lub rzeczy – wykorzystywane wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego, a także zajęte pod nie grunty.

Wymaga podkreślenia okoliczność, że orzecznictwo w sprawie interpretacji pojęcia wykorzystywania infrastruktury kolejowej wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego ewoluowało, co w znacznej mierze miało też wpływ na podejmowane przez organy podatkowe rozstrzygnięcia. Uwaga ta dotyczy również skutków prawnych umowy dzierżawy.

Obecnie ugruntowanym wydaje się pogląd, że przekazanie infrastruktury kolejowej w ramach umowy dzierżawy innemu podmiotowi (licencjonowanemu zarządcy) – przy spełnieniu pozostałych przesłanek określonych w tym przepisie – nie pozbawia jej właściciela prawa do zwolnienia z podatku od nieruchomości. Pogląd powyższy wynika m.in. z wyroku NSA z dnia 16 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 1847/11, w którym zawarto wywód, że "Ze względu na przedmiotowy charakter zwolnienia podatkowego, określonego w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. (a przed rokiem 2003 – w art. 7 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l.), nie ma przy tym znaczenia, kto jest właścicielem (wieczystym użytkownikiem) tych budowli i gruntów. Są one zatem objęte zwolnieniem także wtedy, gdy ich właścicielem (wieczystym użytkownikiem) jest podmiot będący jednocześnie licencjonowanym przewoźnikiem – wszakże pod warunkiem, że nie jest jednocześnie ich zarządcą. Jeżeli jednak łączy on te funkcje, infrastruktura kolejowa nie jest już wyłącznie wykorzystywana na potrzeby publicznego transportu kolejowego, co niweczy możliwość objęcia jej omawianym zwolnieniem podatkowym". W badanej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że skarżąca Spółka nie łączyła w badanym roku podatkowym funkcji zarządcy infrastruktury i funkcji przewoźnika, co uzasadnia – w świetle zacytowanego poglądu – że infrastruktura kolejowa będąca jej własnością korzystała ze zwolnienia określonego w w/w przepisie.

Wymaga przy tym zaakcentowania, że organy podatkowe przyjęły, że wydzierżawianie infrastruktury kolejowej innemu podmiotowi stanowi jej wykorzystanie w działalności gospodarczej. Pogląd ten został uznany za błędny przez NSA w w/w wyroku, gdyż Sąd ten stwierdził, że "...nie akceptuje poglądu, że odpłatne wydzierżawienie infrastruktury kolejowej świadczy o jej wykorzystaniu w działalności gospodarczej innego rodzaju, niż publiczny transport kolejowy. Wskazana operacja gospodarcza prowadzi do rozdzielenia funkcji zarządcy infrastruktury od funkcji przewoźnika, co jest realizacją wymogu ustanowionego w ustawie o transporcie kolejowym z 2003 r. Tym samym jej rezultatem jest właśnie doprowadzenie do pełnego "upublicznienia" transportu kolejowego przez zagwarantowanie każdemu przewoźnikowi możliwości skorzystania z linii kolejowej na podobnych warunkach". Niezależnie od tego NSA podkreślił, że "...treść cywilnoprawnej umowy, której przedmiotem jest infrastruktura kolejowa, jest obojętna dla oceny spełnienia kryteriów zwolnienia podatkowego o charakterze przedmiotowym, które odnoszą się wyłącznie do sposobu wykorzystywania tej infrastruktury, a nie charakteru związanych z nią praw rzeczowych i obligacyjnych".

Dodatkowego podkreślenia wymaga także, że w wyrokach wydanych w dniu 16 maja 2013 r. NSA sformułował także pogląd, że "o publicznym charakterze transportu przesądza to, czy zarządca udostępnia linie kolejowe uprawnionym przewoźnikom kolejowym, a nie to, czy faktycznie z linii korzystają tylko niektórzy z nich, którzy mają w tym interes gospodarczy. Pogląd ten Naczelny Sąd Administracyjny podzielił także w wyrokach: z dnia 29 lipca 2010 r. (II FSK 729/09), z dnia 15 maja 2012 r. (II FSK 2150/10) oraz z dnia 5 października 2012 r. (II FSK 367 i 1508/11). Pogląd, że udostępnienie linii kolejowej przez zarządcę wszystkim potencjalnym użytkownikom, przez których rozumieć należy uprawnionych (licencjonowanych) przewoźników, świadczy o wykorzystywaniu infrastruktury kolejowej wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego, należy więc uznać za ugruntowany".

Reasumując uznać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 16 maja 2013 r. przesądził dwie kwestie:

- pierwszą, że udostępnianie infrastruktury w ramach umowy dzierżawy czy też innej umowy obligacyjnej innemu podmiotowi gospodarczemu nie pozbawia jej właściciela prawa do zwolnienia z podatku od nieruchomości, pod warunkiem spełnienia pozostałych warunków określonych w tym przepisie,

- drugą, że nie wyłącza charakteru wyłączności przewożenie przez właściciela infrastruktury kolejowej własnych towarów w ramach posiadanej licencji przewoźnika.

W opisanej sytuacji, za zasadny uznać należało zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organy podatkowe art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w badanym roku podatkowym.

Przyczyną nie wskazaną w skardze, a mającą także wpływ na uchylenie zaskarżonej decyzji była uchwała NSA w składzie siedmiu sędziów z dnia 3 grudnia 2012 r. w sprawie I FPS 1/12, w której to stwierdzono, że " W świetle art. 70 § 1 i art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2005 r. po upływie terminu przedawnienia nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania podatkowego i orzekanie o wysokości zobowiązania podatkowego, które wygasło przez zapłatę (art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej)". W treści uzasadnienia tej uchwały zawarto pogląd o różnych skutkach: materialnoprawnych i procesowych – upływu terminu przedawnienia, dowodząc, że jego upływ "stanowi ujemną przesłankę procesową do orzekania przez organ podatkowy, co do przedawnionego zobowiązania podatkowego, gdyż skutkuje bezprzedmiotowością postępowania", zaś "w przypadku wniosku o nadpłatę złożonego przed upływem terminu przedawnienia, należy orzec również po jego upływie, gdyż postępowanie w takim przypadku nie staje się bezpodstawne w rozumieniu art. 208 § 1 O.p.".

Przyjdzie wskazać, że uchwały posiadają w innych sprawach sądowoadministracyjnych ogólną moc wiążącą, na co wskazuje art. 269 p.p.s.a. Ogólna moc wiążąca uchwały powoduje, że wiąże ona sądy administracyjne we wszystkich sprawach, w których miałby być stosowany interpretowany przepis" (tak wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt I FSK 155/10). "Moc ogólnie wiążącą posiadają zarówno uchwały abstrakcyjne jak i tzw. uchwały konkretne, indywidualne. Stanowisko zajęte przez NSA w formie uchwały wiąże więc pośrednio wszystkie składy sądów administracyjnych do momentu zmiany wykładni określonego przepisu przez inną uchwałę (tak wyrok NSA z dnia 29 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 254/07).

W niniejszej sprawie wszczęcie postępowania podatkowego z art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej nastąpiło w dniu 7 lutego 2011 r. wobec wniesienia przez podatnika wniosku o stwierdzenie nadpłaty w przedmiotowym podatku i złożenia stosownej deklaracji w tym zakresie, w dniu 28 stycznia 2008 r. a więc jeszcze przed upływem terminu przedawnienia tego zobowiązania. Zgodnie bowiem z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, co w niniejszej sprawie oznacza, że zobowiązanie podatkowe za rok 2006, winno przedawnić się z dniem 31 grudnia 2011 r. Decyzje podatkowe w sprawie określenia tego zobowiązania wydane zostały po tej dacie (decyzja organu I instancji w dniu [...], a organu odwoławczego w dniu [...]).

Skoro w niniejszej sprawie rzeczą bezsporną było, że po wszczęciu postępowania podatkowego w sprawie określenia przedmiotowego zobowiązania podatkowego a przed wydaniem w tej sprawie decyzji określających to zobowiązanie doszło do jego przedawnienia, przy czym zobowiązanie to wygasło wcześniej przez jego zapłatę, to tym samym, w myśl cytowanej uchwały prowadzenie tego postępowania i orzekanie o wysokości przedmiotowego zobowiązania podatkowego było niedopuszczalne i powinno skutkować jego umorzeniem z uwagi na treść art. 70 § 1 i art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej.

Rozpoznając ponownie sprawę, organ uwzględni zarówno treść w/w uchwały, jak i rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu wydając rozstrzygnięcie czyniące im zadość. Pierwszeństwo w procedowaniu sprawy przyzna przy tym rozważaniom dotyczącym przedawnienia orzekania i w tym zakresie wyda rozstrzygnięcie uwzględniające okoliczność, iż organ I instancji orzekał o wysokości zobowiązania po upływie terminu określonego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej.

Z przyczyn omówionych powyżej, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O niewykonaniu decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono w oparciu o art. 152, a o kosztach postępowania sądowego w oparciu o art. 200 tej ustawy.