Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 333/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6254 Usługi telekomunikacyjne i eksploatacja sieci telekomunikacyjnych
Hasła tematyczne: Telekomunikacja
Skarżony organ: Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 78
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędzia WSA Tomasz Sałek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 października 2020 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie nadpłaty oddala skargę


UZASADNIENIE

O. S.A. z siedzibą w W. (dalej też jako: "skarżąca", "płatnik") wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej "organ", "Prezes UKE") z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...], który po ponownym rozpatrzeniu sprawy:

1. utrzymał w mocy punkt 2 decyzji Prezesa UKE nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r.,

2. uchylił punkt 1 decyzji Prezesa UKE nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. i orzekając w tym zakresie co do istoty sprawy, stwierdził nadpłatę w kwocie 64 grosze (sześćdziesiąt cztery grosze) z tytułu kary pieniężnej nałożonej w decyzji Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r.; powstałą w dniu [...] października 2017 r.,

3. uchylił punkt 3 decyzji Prezesa UKE nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. i orzekając w tym zakresie co do istoty sprawy, odmówił zastosowania do nadpłaty w kwocie 64 grosze (sześćdziesiąt cztery grosze) z tytułu kary pieniężnej nałożonej w decyzji Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., powstałej w dniu 2 października 2017 r., przepisów art. 78 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 900 z późn. zm.).

Jako podstawę prawną Prezes UKE wskazał: art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm.), nazywanej dalej "K.p.a.", w związku z art. 127 § 3 K.p.a. w związku z art. 206 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1954 z późn. zm.), nazywanej dalej "ustawą Prawo telekomunikacyjne".

Podstawę faktyczną stanowiły następujące ustalenia:

Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE) nałożył na P. sp. z o.o. (P.) karę pieniężną w wysokości 5 000 000 zł za naruszenie art. 172 ust. 1 ustawy Prawo telekomunikacyjne w związku z art. 174 pkt 1 ustawy Prawo telekomunikacyjne poprzez niewypełnienie obowiązku uzyskania zgody abonentów lub użytkowników końcowych w przypadku 8 400 934 numerów MSSISDN sieci telekomunikacyjnej P. na używanie automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego i użycie w stosunku do tych abonentów lub użytkowników końcowych automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego polegające na wysłaniu komunikatów tekstowych SMS zachęcających do udziału w Loterii Audiotekstowej pod nazwą "Loteria O.".

P. zaskarżył decyzję odwołaniem do Sądu Okręgowego w W. - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (SOKIK) w trybie odwołania do SOKIK. P. został przejęty 31 grudnia 2013 r. w trybie połączenia spółek (art. 492 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 505 z późn. zm., zwanej dalej "KSH") przez T. S.A. (T.), która przyjęła nazwę O.S.A. (dalej: "O.", "spółka", "skarżąca").

Wyrokiem z [...] lipca 2014 r. (sygn. akt [...]) SOKIK oddalił odwołanie spółki od decyzji Prezesa UKE z dnia [...] grudnia 2011 r.

O. S.A. wniosła apelację od wyroku SOKIK z [...] lipca 2014 r.

Sąd Apelacyjny w W. wyrokiem z [...] grudnia 2016 r. (sygn. akt [...]) utrzymał w mocy wyrok z [...] lipca 2014 r. oddalający odwołanie od decyzji nakładającej karę.

Bezspornym jest, że 20 grudnia 2016 r., wraz z ogłoszeniem wyroku Sądu Apelacyjnego w W., decyzja Prezesa UKE z dnia [...] grudnia 2011 r. stała się prawomocna.

O. [...] grudnia 2016 r. wpłaciła karę 5 000 000 zł na rachunek UKE.

Prezes UKE wystawił [...] września 2017 r., upomnienie nr [...], wskazując na art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wezwał w nim O. do uregulowania:

1) należności głównej składającej się z w kwoty 10.935,03 zł tytułem kary pieniężnej nałożonej w decyzji Prezesa UKE z dnia [...] grudnia 2011 r. oraz

2) kosztów upomnienia w kwocie 11.60 zł, razem 10.946.625 zł oraz

3) odsetek podatkowych w kwocie 657 zł na dzień wystawienia upomnienia (za okres od 21 grudnia 2016 r. do 20 września 2017 r.)

- pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, doręczone O. [...] września 2017 r.

O., w odpowiedzi, [...] października 2017 r. wpłaciła na rachunek UKE kwotę 11.632,63 zł objętą upomnieniem.

Natomiast pismem z [...] stycznia 2018 r. złożyła do Prezesa UKE wniosek o stwierdzenie nadpłaty: powstałej w wyniku niezasadnego naliczenia przez Prezesa UKE odsetek za zwłokę w zapłacie kary pieniężnej w kwocie 5 000 000 zł oraz powstałej z tytułu kosztów upomnienia. Kwota wnioskowanej nadpłaty odpowiada kwocie uiszczonej przez O. w reakcji na upomnienia.

Prezes UKE w decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r., , po rozpatrzeniu wniosku o stwierdzenie nadpłaty z tytułu: 1) kary pieniężnej nałożonej w decyzji Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., 2) kosztów upomnienia nr [...] z dnia [...] września 2017 r.,

1) stwierdził nadpłatę w kwocie 54 grosze z tytułu kary pieniężnej nałożonej na podstawie decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r., powstałą w dniu [...] października 2017 r.,

2) odmówił stwierdzenia nadpłaty z tytułu kosztów upomnienia,

3) odmówił zastosowania do nadpłaty w kwocie 54 grosze z tytułu kary pieniężnej nałożonej w decyzji Prezesa UKE z dnia [...] grudnia 2011 r., powstałej w dniu [...] października 2017 r., przepisów art. 78 Ordynacji podatkowej, tzn. naliczenia oprocentowania ww. nadpłaty.

Od ww. decyzji O. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, w decyzji z dnia [...] czerwca 2018 r. Prezes UKE utrzymał w mocy punkt 2 decyzji Prezesa UKE nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r., a na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a. w związku z art. 205 ust. 1 ustawy Prawo telekomunikacyjne:

1) uchylił punkt 1 decyzji Prezesa UKE z dnia [...] lutego 2018 r. i orzekając w tym zakresie co do istoty sprawy, stwierdził nadpłatę w kwocie 64 grosze z tytułu kary pieniężnej nałożonej w decyzji Prezesa UKE z dnia [...] grudnia 2011 r., powstałą w dniu [...] października 2017 r.,

2) uchylił punkt 3 decyzji Prezesa UKE z dnia [...] lutego 2018 r. i orzekając w tym zakresie co do istoty sprawy, odmówił zastosowania do nadpłaty w kwocie 64 grosze z tytułu kary pieniężnej nałożonej w decyzji Prezesa UKE z dnia [...] grudnia 2011 r., powstałej w dniu [...] października 2017 r., przepisów art. 78 Ordynacji podatkowej.

Na skutek skargi złożonej przez skarżącą do tut. Sądu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 lutego 2019 r. wydanym w sprawie VI SA/Wa 1602/18 ze skargi O. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] czerwca 2018 r. w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania. Stwierdził, że z naruszeniem art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. obie wydane w tej sprawie decyzje zostały podpisane przez tę samą osobę.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] Prezes UKE

1. utrzymał w mocy punkt [...] decyzji Prezesa UKE nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r.,

2. uchylił punkt 1 decyzji Prezesa UKE nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. i orzekając w tym zakresie co do istoty sprawy, stwierdził nadpłatę w kwocie 64 grosze (sześćdziesiąt cztery grosze) z tytułu kary pieniężnej nałożonej w decyzji Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r.; powstałą w dniu [...] października 2017 r.,

3. uchylił punkt 3 decyzji Prezesa UKE nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. i orzekając w tym zakresie co do istoty sprawy, odmówił zastosowania do nadpłaty w kwocie 64 grosze (sześćdziesiąt cztery grosze) z tytułu kary pieniężnej nałożonej w decyzji Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., powstałej w dniu [...] października 2017 r., przepisów art. 78 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 900 z późn. zm.).

Zdaniem Prezesa UKE, termin wymagalności kary pieniężnej nałożonej w decyzji Prezesa UKE z dnia [...] grudnia 2011 r. jest równoznaczny z terminem prawomocności i wykonalności wyroku Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] grudnia 2016 r. (sygn. akt [...]) oddalającego apelację O. S.A. od wyroku Sądu Okręgowego w W. - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] lipca 2014 r. (sygn. akt [...]), ponieważ kara pieniężna będąca przedmiotem decyzji zaskarżonej do Sądu Okręgowego w W. - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów podlegając reżimowi przepisów postepowania cywilnego, dopiero od tej daty mogła być dochodzona. Prezes UKE stwierdził, że brak jest przesłanek ku temu, aby do oceny terminu wymagalności kary pieniężnej nałożonej w decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. stosować odpowiednio przepis art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej.

W skardze do tut. Sądu O. zaskarżyła ww. decyzję w całości oraz zmienioną przez nią decyzję z dnia [...] lutego 2018 r., mocą których odmówiono stwierdzenia nadpłaty we wnioskowanej wysokości. Zaskarżonym decyzjom strona zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną wykładnię oraz niezastosowanie w niniejszej sprawie;

2) art. 78 § 1 Ordynacji Podatkowej w zw. z art. 32 Konstytucji RP poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie w niniejszej sprawie.

W związku z powyższym wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji z dnia [...] listopada 2019 r., uchylenie w całości decyzji z dnia [...] lutego 2018 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zdaniem O., z uwagi na art. 210 ust. 5 ustawy Prawo telekomunikacyjne w zw. z art. 67 ust. 1 i art. 60 pkt 7 ustawy o finansach publicznych, w niniejszej sprawie należało dokonać odpowiedniego zastosowania art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej, uwzględniającego specyficzny, mieszany (hybrydowy) charakter postępowania, w którym kara finansowa jest nakładana w trybie administracyjnym, lecz weryfikowana według procedury cywilnej przed sądami powszechnymi. Z kolei według skarżącej, kara finansowa nałożona przez Prezesa UKE jest odpowiednikiem decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe na gruncie przepisów Ordynacji podatkowej (decyzji konstytutywnej). W przypadku decyzji Prezesa UKE nakładającej karę możliwe jest odwołanie do SOKIK i dalej apelacja do sądu apelacyjnego. W ramach postępowań przed ww. organami władzy sądowniczej, sprawa jest rozstrzygana merytorycznie. Po wyczerpaniu procedury przed sądami powszechnymi możliwa jest zasadniczo formalno-prawna weryfikacja sprawy na poziomie Sądu Najwyższego. Proces weryfikacji merytorycznej powoduje bezwzględne wstrzymanie wykonalności decyzji; ewentualny proces weryfikacji formalnoprawnej nie wstrzymuje wykonalności decyzji.

Zdaniem O., odpowiednie stosowanie art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej do decyzji Prezesa UKE nakładającej karę powinno wyglądać następująco:

(i) w przypadku nieskarżenia decyzji Prezesa UKE nakładającej karę, obowiązany powinien zapłacić karę w kwocie nominalnej w okresie 14 dni od doręczenia decyzji, bez obawy egzekucji administracyjnej i naliczenia odsetek podatkowych za zwłokę;

(ii) terminowe złożenie odwołania od decyzji Prezesa UKE nakładającej karę rodzi uprawnienie obowiązanego do wstrzymania się z zapłatą kary bez ryzyka egzekucji administracyjnej oraz generuje dobrodziejstwo w postaci nienaliczania odsetek podatkowych za zwłokę, zaś natychmiastowa wykonalność prawomocnego wyroku sądu powszechnego (art. 363 i 366 k.p.c.) uruchamia bieg terminu 14 dni na zapłatę kary, bez stosowania egzekucji administracyjnej i naliczania odsetek podatkowych za zwłokę w przypadku uiszczenia kwoty nominalnej we wspomnianym terminie.

Powyższa interpretacja zakłada, że skorzystanie z cywilistycznego trybu odwoławczego od decyzji powoduje zawieszenie ("zamrożenie") niewykorzystanego uprawnienia do zapłaty kary w terminie 14 dni i towarzyszącego mu dobrodziejstwa niestosowania przymusu administracyjnego w postaci egzekucji administracyjnej oraz nienaliczania odsetek za zwłokę w tym terminie, przez okres weryfikacji decyzji przed sądami powszechnymi, a zakończenie wspomnianej weryfikacji poprzez ogłoszenie prawomocnego wyroku sądu powszechnego utrzymującego w mocy karę wyzwala bieg 14 dni na zapłatę kary w kwocie nominalnej, bez stosowania egzekucji administracyjnej oraz naliczenia odsetek za zwłokę w razie uiszczenia kary w terminie 14 dni od ogłoszenia wyroku. Zdaniem skarżącej, jest to zatem mechanizm zbliżony do odroczenia terminu płatności kary, aczkolwiek działający automatycznie. Należy bowiem przyjąć, że racjonalny ustawodawca tworzy przepisy prawa w kształcie umożliwiającym zobowiązanemu dobrowolne wywiązanie się z nałożonego obowiązku, bez ponoszenia negatywnych konsekwencji prawnych tego działania (ew. zaniechania), w tym w zakresie naliczania odsetek za zwłokę. Za powyższą wykładnią przemawia orzecznictwo, zgodnie z którym "Nie ma możliwości skrócenia terminu określonego w art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej, podatnik musi mieć co najmniej 14 dni na zapłacenie obciążającego go podatku" (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 11 lutego 2009 r., I SA/Bk 521/08).

Zdaniem O., za ww. interpretacją przepisów przemawia również analiza porównawcza w zakresie innych ustaw, na podstawie których regulatorzy rynku są uprawnieni do nakładania finansowych kar administracyjnych, a zaskarżenie decyzji nakładającej karę również odbywa się w drodze odwołania do SOKiK i jest rozstrzygane w trybie instancyjnym przez sądy powszechne. Np. na mocy nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 7 lipca 2016 r. (Dz.U. z 2016 r. nr 1052) o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw, w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne dodano art. 56 ust. 6b stanowiący, że karę pieniężną nakładaną przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (dalej jako "Prezes URE") uiszcza się w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja Prezesa URE o wymierzeniu kary pieniężnej stała się prawomocna.

Skarżący zwrócił także uwagę na aspekt praktyczny zastosowania wykładni prezentowanej przez Prezesa UKE. Takie podejście w praktyce oznaczałoby często, że zobowiązany już w chwili wydania wyroku byłby de facto zmuszony do pozostania w zwłoce, np. gdyby wyrok został ogłoszony w godzinach popołudniowych, zwłaszcza w piątek lub w dniu poprzedzającym dzień ustawowo wolny od pracy. Trzeba bowiem pamiętać, że nawet jeżeli ukarany z ostrożności utworzy rezerwy na poczet ewentualnej płatności nałożonej kary, to ich uruchomienie i realizacja przelewu wymaga dokonania szeregu czynności przez pracowników przedsiębiorcy oraz obsługującego go banku (wykonywanych w godzinach pracy), gdyż finalnie dopiero zaksięgowanie przelanych środków na rachunku Prezesa UKE zostanie uznane za zapłatę kary. Natomiast zlecenie przelewu w późnych godzinach w piątek może sprawić, że przelew zostanie zaksięgowany na rachunku UKE dopiero w poniedziałek, co już powoduje 3 dni zwłoki w uiszczeniu kary i sankcję w postaci naliczenia odsetek podatkowych za zwłokę. Przedstawił także uzasadnienie zarzutów odnoszących się do oprocentowania nadpłaty.

W odpowiedzi na skargę organ - w pkt 1 - wniósł o oddalenie skargi w całości, zaś w pkt 2 - na wypadek uchylenia zaskarżonej decyzji - o orzeczenie, że wywołuje ona skutki prawne do chwili uprawomocnienia się wyroku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Problemem prawnym w niniejszej sprawie jest kwestia terminu wymagalności kary pieniężnej w wysokości 5 000 000 zł nałożonej w decyzji Prezesa UKE z dnia [...] grudnia 2011 r. Nałożona decyzją administracyjną na P. sp. z o.o. (P.) kara pieniężna w wysokości 5 000 000 zł dotyczyła naruszenia art. 172 ust. 1 w związku z art. 174 pkt 1 Pt wobec niewypełnienia obowiązku uzyskania zgody abonentów lub użytkowników końcowych w przypadku 8 400 934 numerów MSSISDN sieci telekomunikacyjnej P. na używanie automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego i użycie w stosunku do tych abonentów lub użytkowników końcowych automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego polegające na wysłaniu komunikatów tekstowych SMS zachęcających do udziału w Loterii Audiotekstowej pod nazwą "Loteria O.".

Co istotne, kwestia daty wymagalności zapłaty kwoty nałożonej decyzją administracyjną wiąże się z tym, że strona skorzystała z przysługujących jej środków zaskarżenia w tzw. postępowaniu hybrydowym, czyli zaskarżeniu ww. decyzji do sądu powszechnego. W konsekwencji prowadzi to do sytuacji, że to nie decyzja administracyjna, ale dopiero data ogłoszenia wyroku sądu powszechnego, stanowi o dacie wymagalności nałożonej kary.

Co do zasady bowiem, art. 209 ust. 3 Pt przewiduje, że kary pieniężne podlegają egzekucji w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym. Przenosząc to na grunt Ordynacji podatkowej, należy wskazać na kilka zasad odnoszących się do terminu płatności podatku, przewidzianych w art. 47 Ordynacji:

§ 1. Termin płatności podatku wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego.

§ 2. Jeżeli przepisy prawa podatkowego określają kalendarzowo terminy płatności podatku, zaliczki na podatek lub raty podatku, a decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego nie została doręczona co najmniej na 14 dni przed terminem płatności podatku, pierwszej zaliczki na podatek lub pierwszej raty podatku, obowiązuje termin określony w § 1.

§ 3. Jeżeli podatnik jest obowiązany sam obliczyć i wpłacić podatek, za termin płatności uważa się ostatni dzień, w którym, zgodnie z przepisami prawa podatkowego, wpłata powinna nastąpić.

§ 4. Terminem płatności dla płatników jest ostatni dzień, w którym, zgodnie z przepisami prawa podatkowego, powinna nastąpić wpłata należności z tytułu podatku.

Na gruncie niniejszej sprawy płatnik, czyli skarżący, nie skorzystał odpowiednio z trybu administracyjnego, o którym mowa w art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej. Jak sam twierdził w toku postępowania, w przypadku nieskarżenia decyzji Prezesa UKE z [...] grudnia 2011r., nakładającej karę 5000000 zł, powinien zapłacić tę karę w kwocie nominalnej w okresie 14 dni od doręczenia decyzji, bez obawy egzekucji administracyjnej i naliczenia odsetek podatkowych za zwłokę. Wówczas, obowiązywałby go termin 14 dni do doręczenia decyzji z [...] grudnia 2011r., a zgodnie art. 47 § 4 Ordynacji, terminem płatności dla płatników jest ostatni dzień, w którym, zgodnie z przepisami prawa podatkowego, powinna nastąpić wpłata należności z tytułu podatku.

Jednakże płatnik z trybu tego nie skorzystał z chwilą skutecznego złożenia środka zaskarżenia, w trybie cywilnym (odwołania do sądu powszechnego I instancji). Fakt ten jest oczywisty i bezsporny, skoro od decyzji Prezesa UKE z [...] grudnia 2011r. do wydania wyroku sądu II instancji minęło blisko 5 lat.

Ma zatem rację skarżąca, że terminowe złożenie odwołania od decyzji Prezesa UKE nakładającej karę 5000000 zł zrodziło jej uprawnienie do wstrzymania się z zapłatą kary, bez ryzyka egzekucji administracyjnej oraz generowało przez te lata dobrodziejstwo w postaci nienaliczania odsetek podatkowych za zwłokę, przez blisko 5 lat, aż do [...] grudnia 2016r. – daty prawomocności wydanego wyroku sądu powszechnego.

Oznacza to, że kilkuletnie dobrodziejstwo w postaci nienaliczania odsetek podatkowych za zwłokę skończyło się właśnie z chwilą prawomocności wyroku. Zgodnie z art. 363 § 1 k.p.c., orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy lub inny środek zaskarżenia.

Oznacza to, że wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] grudnia 2016 r. (sygn. akt [...]) oddalający apelację O. S.A. od wyroku Sądu Okręgowego w W. - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] lipca 2014 r. (sygn. akt [...]), skoro stał się prawomocny z chwilą wydania, to termin jego prawomocności wiąże się z terminem wykonalności. Uzyskanie bowiem prawomocności formalnej jest co do zasady warunkiem wystąpienia w pełnym zakresie skutków, jakie prawo procesowe wiąże z rozstrzygnięciem sądowym, w szczególności prawomocności materialnej oraz wykonalności, czyli zarówno obowiązku wykonania płatności, jak i naliczania odsetek podatkowych za zwłokę.

Skarżąca wybrała zatem skorzystanie z cywilistycznego trybu odwoławczego od decyzji, niewątpliwie z korzyścią dla siebie, skoro opóźniła o 5 lat jej wykonanie, zatem winna zastosować się do wyroku sądu powszechnego z chwilą jego ogłoszenia. Odsetki są zatem skutkiem opóźnienia. Ich wyliczenie dotknięte było wadą, stąd organ odwoławczy uwzględnił powyższą okoliczność.

Nie przekonuje natomiast pogląd skarżącej, jako płatnika, że skorzystanie z cywilistycznego trybu odwoławczego od decyzji administracyjnej, powoduje dalsze "zamrożenie", niewykorzystanego 8 lat wcześniej, uprawnienia do zapłaty kary w terminie 14 dni i towarzyszącego mu dobrodziejstwa niestosowania przymusu administracyjnego w postaci egzekucji administracyjnej oraz nienaliczania odsetek za zwłokę w tym terminie.

Zdaniem Sądu, poddając weryfikacji sądu powszechnego decyzję administracyjną, skarżąca poprzez ogłoszenie prawomocnego wyroku sądu powszechnego II instancji, utrzymującego w mocy karę, musiała liczyć się ze skutkami jego prawomocności i wykonalności w dniu ogłoszenia wyroku przez sąd II instancji.

Ma rację skarżąca, że nie ma możliwości skrócenia terminu określonego w art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej, ale należy zauważyć, że z tego trybu nie skorzystała. Składając odwołanie do sądu powszechnego uruchomiła tzw. "hybrydowe" postępowanie cywilne i z jego konsekwencją powinna się liczyć. Konsekwencją jest wydany prawomocny i wykonalny [...] grudnia 2016r. wyrok. Skoro należność 5000000 zł została wpłacona dopiero 30 grudnia 2016r., organ odwoławczy prawidłowo ocenił działania skarżącej.

I należy zgodzić się z poglądem skarżącej co do racjonalności ustawodawcy, że w postępowaniu hybrydowym stworzył przepisy prawa umożliwiając płatnikowi dobrowolne wywiązanie się z nałożonego obowiązku, bez ponoszenia negatywnych konsekwencji prawnych tego działania (ew. zaniechania), w tym w zakresie naliczania odsetek za zwłokę w ciągu 14 dni od doręczenia mu decyzji. Jednakże w przypadku skorzystania ze środków odwoławczych w postępowaniu przed sądem powszechnym – skarżąca ponosi skutki niewykonania wyroku z chwilą jego prawomocności.

I należy zgodzić się, że kara pieniężna będąca przedmiotem decyzji zaskarżonej do Sądu Okręgowego w W. - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów skoro podlega reżimowi przepisów postępowania cywilnego, stąd dopiero od daty [...] grudnia 2016 r. mogła być dochodzona, gdyby skarżąca jej nie uiściła [...] grudnia 2016. Niemniej nie pozbawiało to organu dochodzenia odsetek za zwłokę.

Z tego względu, zdaniem Sądu, Prezes UKE prawidłowo ocenił, że brak jest przesłanek ku temu, aby do oceny terminu wymagalności kary pieniężnej nałożonej w decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. stosować odpowiednio przepis art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej.

Należy wskazać, że w doktrynie szeroko komentowana jest konstytucyjna zasada działania organów władzy publicznej wyrażona w art. 7 Konstytucji RP. Przedstawiciele doktryny są zgodni co do tego, że "problem prawnych podstaw działania państwa ma ogromne znaczenie, a dotyczy to wszystkich organów władzy publicznej. Jest to istotna kwestia, dotycząca także gwarancji swobód obywatelskich, ochrony jednostki przed omnipotencją państwa i jego aparatu. W państwie demokratycznym, w którym rządzi prawo, organy władzy publicznej mogą powstać tylko na podstawie prawnej, a normy prawne muszą określać ich kompetencje, zadania i tryb postępowania, wyznaczając tym samym granice ich aktywności. Organy te mogą działać tylko w tych granicach. O ile jednostka ma swobodę działania zgodnie z zasadą, że co nie jest wyraźnie zabronione przez prawo, jest dozwolone, to organy władzy publicznej mogą działać tylko tam i o tyle, o ile prawo je do tego upoważnia, przy czym obywatel może zawsze domagać się podania podstawy prawnej, na jakiej organ podjął konkretną działalność. Jest to zgodne z wymogami wynikającymi z zasady demokratycznego państwa prawnego" (W. Skrzydło, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Kraków 2002)

Z tego względu Sąd nie znalazł także podstaw dla uzasadnienia zarzutu naruszenia art. 78 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 32 Konstytucji RP - poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie w niniejszej sprawie. Sad zgadza się z prawidłowością wyliczenia przez organ odwoławczy wysokości nadpłaty. Wskazać należy, że w istocie wyliczenie nie było w istocie kwestionowane, a zasada odpowiedzialności za zwłokę.

Zdaniem Sądu, organ dokonał prawidłowych ustaleń, że kara pieniężna nałożona w decyzji Prezesa UKE nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. stała się wymagalna [...] grudnia 2016 r. i zgodnie z art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej, stała się zaległością podatkową jako podatek niezapłacony w terminie płatności. Skarżąca bowiem nie kwestionowała, że [...] grudnia 2016 r. wpłaciła na rachunek Urzędu Komunikacji Elektronicznej kwotę 5.000.000,00 zł.

Z kolei, stosownie do art. 53 § 1 Ordynacji, od zaległości podatkowych, z zastrzeżeniem art. 52 § 1 pkt 2 i art. 54, są naliczane odsetki za zwłokę. Stosownie do art. 53 § 4 Ordynacji, odsetki za zwłokę są naliczane od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku, natomiast § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczenia odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz. U. z 2005 r. Nr 165, poz. 1373 z późn. zm.) stanowi, że odsetki za zwłokę są naliczane do dnia, włącznie z tym dniem, zapłaty podatku.

W konsekwencji organ prawidłowo uznał, że odsetki podatkowe za zwłokę, naliczone za okres od dnia [...] grudnia 2016 r. do dnia [...] grudnia 2016r. r. od zaległości głównej w kwocie 5.000.000,00 zł z tytułu kary pieniężnej nałożonej w decyzji Prezesa UKE z dnia [...] grudnia 2011 r. wynosiły kwotę 10.958,90 zł. Oznacza to, że należność główna wraz z odsetkami podatkowymi za zwłokę z tytułu kary pieniężnej nałożonej w ww. decyzji wynosiła 5.010.958,90 zł.

Wpłata dokonana przez skarżącą w kwocie 5.000.000,00 zł nie pokryła zatem w całości zaległości, o której jest mowa powyżej, stąd zaliczono ją na poczet ww. zaległości przy zastosowaniu art. 55 § 2 Ordynacji. Przewiduje on, że jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę.

Stąd na mocy art. 55 § 2 Ordynacji, wpłata w kwocie 5.000.000,00 zł dokonana przez skarżącą na poczet zaległości z tytułu kary pieniężnej nałożonej w decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. prawidłowo została zaliczona we wskazany przez organ sposób: część tej wpłaty, tj. kwota 4.989.065,07 zł, została zaliczona na zaległość główną w kwocie 5.000.000,00 zł, natomiast część tej wpłaty, tj. kwota 10.934,93 zł, została zaliczona na poczet odsetek podatkowych za zwłokę, które wynosiły kwotę 10.958,90 zł.

Po zaliczeniu, o którym jest mowa powyżej, do uregulowania pozostały: zaległość główna w kwocie 10.934,93 zł z tytułu kary pieniężnej nałożonej w decyzji Prezesa UKE nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. oraz odsetki podatkowe za zwłokę w kwocie 23,97 zł, naliczone za okres od [...] grudnia 2016 r. do [...] grudnia 2016 r. od zaległości głównej w kwocie 5.000.000,00 zł.

Do tych wartości doszły koszty upomnienia, bowiem [...] września 2017 r. Prezes UKE wystawił upomnienie nr [...], które dotyczyło zaległości Spółki z tytułu kary pieniężnej nałożonej w decyzji Prezesa UKE nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. Upomnienie nr [...] z [...] września 2017 r. zostało doręczone skarżącej [...] września 2017 r.

Skarżąca [...] października 2017 r. wpłaciła na rachunek Urzędu Komunikacji Elektronicznej O. S.A. kwotę 11.632,63 zł, przy czym przelew ten został opisany w następujący sposób: "kara [...], nr upomnienia [...]".

Natomiast wpłata w kwocie 11.632,63 zł z [...] października 2017 r. została zaliczona przez UKE w następujący sposób:

część tej wpłaty, tj. kwota 11,60 zł, została zaliczona - stosownie do art. 62 § la Ordynacji podatkowej - na koszty upomnienia nr [...] z [...] września 2017 r. w kwocie 11,60 zł,

część tej wpłaty, tj. kwota 23,97 zł, została zaliczona na odsetki podatkowe za zwłokę w kwocie 23,97 zł, naliczone za okres od [...] grudnia 2016 r. do [...] grudnia 2016 r. od zaległości głównej w kwocie 5.000.000,00 zł,

część tej wpłaty, tj. kwota 11.597,06 zł, została zaliczona na zaległość w kwocie 11.596,42 zł z tytułu kary pieniężnej nałożonej w decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., przy czym kwota 10.935,57 zł została zaliczona na zaległość główną w kwocie 10.934,93 zł, natomiast kwota 661,49 zł została zaliczona na odsetki podatkowe za zwłokę w kwocie 661,49 zł, naliczone za okres od [...] grudnia 2016 r. do [...] października 2017 r. od ww. zaległości głównej w kwocie 10.934,93 zł.

Za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku, co wynika z art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej,.

Z literatury przedmiotu wynika, że podatek nadpłacony to podatek zapłacony w kwocie wyższej niż należna, natomiast podatek zapłacony nienależnie to kwota uiszczona przez podatnika w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej zapłacenia albo obowiązek ten istniał, ale wygasł (tak w: C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, M. Popławski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2009, wydanie III).

Powyższe wskazuje zatem, że skarżąca posiada nadpłatę w kwocie 64 grosze z tytułu nadpłaconej kary pieniężnej nałożonej w decyzji Prezesa UKE nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., która powstała [...] października 2017 r.

Odnosząc się do wniosku płatnika o stwierdzenie nadpłaty z tytułu kosztów upomnienia nr [...] z dnia [...] września 2017 r. Sąd podziela argumentację, że koszty upomnienia można zaliczyć do należności, o których jest mowa w art. 60 ustawy o finansach publicznych. Tym samym, na mocy art. 67 ustawy o finansach publicznych, do kosztów upomnienia mają odpowiednie zastosowanie przepisy działu III Ordynacji podatkowej, w tym przepisy regulujące instytucję nadpłaty. Tymczasem, zarówno w dniu wystawienia przez Prezesa UKE ww. upomnienia, jak i w dniu doręczenia tego upomnienia skarżącej, w dniu [...] września 2017 r., posiadała ona zaległość z tytułu kary pieniężnej nałożonej w decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. Skoro istniała zaległość, to upomnienie nr [...] z dnia [...] września 2017 r. było uzasadnione, a jego koszty w wysokości 11,60 zł należne. Nadto, wskazana wysokość kosztów upomnienia, odpowiada wysokości kosztów upomnienia określonej w § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 września 2015 r. w sprawie wysokości kosztów upomnienia skierowanego przez wierzyciela do zobowiązanego przed wszczęciem egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2015 r., poz. 1526). Oznacza to, że skarżąca nie posiada nadpłaty z tytułu kosztów upomnienia nr [...] z [...] września 2017 r.

Odnosząc się do wniosku skarżącej o stwierdzenie nadpłat i oświadczenia, że domagała się zwrotu "oprocentowania naliczonego od kwoty nadpłaty za okres dysponowania środkami przez władzę publiczną", należy wskazać, że zgodnie z art. 78 § 1 Ordynacji - co do zasady - każda nadpłata podlega oprocentowaniu. W istocie rzeczy, oprocentowaniu podlegają nadpłaty jedynie w sytuacjach ściśle określonych, związanych z podważeniem decyzji organu podatkowego, przekroczeniem przez ten organ terminu zwrotu nadpłaty lub też orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego (tak w: Brolik J., Dowgier R.. Etel L, Kosikowski C., Pietrasz P., Popławski M., Presnarowicz S., Stachurski W., Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2013, wydanie V).

Zgodnie z art. 78 § 3 pkt 1 Ordynacji, w przypadkach przewidzianych w art. 77 § 1 pkt 1 i 3 Ordynacji , oprocentowanie przysługuje od dnia powstania nadpłaty, a jeżeli organ podatkowy nie przyczynił się do powstania przesłanki zmiany lub uchylenia decyzji, a nadpłata nie została zwrócona w terminie - od dnia wydania decyzji o zmianie lub uchyleniu decyzji.

Mając na uwadze powyższe, zgodnie z art. 77 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, nadpłata podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania nowej decyzji, jeżeli powstała w związku z uchyleniem albo stwierdzeniem nieważności decyzji. Natomiast art. 77 § 1 pkt 3 Ordynacji stanowi, że nadpłata podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji o zmianie, uchyleniu albo stwierdzeniu nieważności decyzji, jeżeli w związku z uchyleniem albo stwierdzeniem nieważności decyzji nie wystąpi obowiązek wydania nowej decyzji.

Mając na uwadze treść art. 78 § 3 pkt 3 Ordynacji wskazać należy, że art. 77 § 1 pkt 2 Ordynacji stanowi, że nadpłata podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę lub określającej wysokość nadpłaty. Art. 77 § 1 pkt 6 Ordynacji wskazuje, że nadpłata podlega zwrotowi w terminie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wraz ze: a) skorygowanym zeznaniem (deklaracją) - w przypadkach, o których jest mowa w art. 75 § 3 Ordynacji, b) skorygowanym zeznaniem (deklaracją) i z umową spółki aktualną na dzień rozwiązania spółki - w przypadku, o którym jest mowa w art. 75 § 3a Ordynacji - lecz nie wcześniej niż w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia zeznania lub deklaracji, o których jest mowa w art. 73 § 2 Ordynacji.

Dlatego, zgodnie z art. 78 § 3 pkt 4 Ordynacji, w przypadku przewidzianym w art. 77 § 1 pkt 5 i § 2 Ordynacji - oprocentowanie przysługuje od dnia powstania nadpłaty, jeżeli nadpłata nie została zwrócona w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia zeznania lub deklaracji, o których jest mowa w art. 73 § 2 pkt 1 - 3 Ordynacji lub od dnia skorygowania zeznania lub deklaracji w trybie art. 274 lub art. 274a Ordynacji.

Zgodnie z art. 77 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, nadpłata podlega zwrotowi w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia zeznania lub deklaracji, o których jest mowa w art. 73 § 2 pkt 1 - 3 Ordynacji, natomiast art. 77 § 2 Ordynacji stanowi, że w przypadku skorygowania deklaracji: 1) w trybie określonym w art. 274 § 1 pkt 1 Ordynacji - nadpłata podlega zwrotowi w terminie 3 miesięcy od dnia upływu terminu do wniesienia sprzeciwu, 2) przez podatnika - nadpłata podlega zwrotowi w terminie 3 miesięcy od dnia jej skorygowania.

Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie mógłby znaleźć zastosowanie jedynie przypadek określony w art. 78 § 3 pkt 3 lit. b) Ordynacji. Wobec tego, że decyzja stwierdzająca nadpłatę została wydana przed upływem dwóch miesięcy od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, ww. przepis nie podlega zastosowaniu. Zgodnie z art. 78 § 2 Ordynacji, nadpłaty, których wysokość nie przekracza dwukrotności kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, nie podlegają oprocentowaniu.

W sytuacji, gdy kwestia wykonalności decyzji o karze została uregulowania w przepisach prawa telekomunikacyjnego oraz kodeksu postępowania cywilnego zgodnie, z którymi decyzji w przedmiocie kary staje się wykonalna - z dniem jej uprawomocnienia - w dniu wydania wyroku Sądu Apelacyjnego) - brak jest podstaw do stosowania art. 47 § 1 Ordynacji ( zapłata podatku ma nastąpić w ciągu 14 dni od doręczenia decyzji określającej ten podatek). W wypadku wyroku sądu cywilnego, bardziej zasadnym jest dopatrywanie się analogi do postępowania cywilnego, gdzie w momencie wydania prawomocnego wyroku ustalającego i określającego zobowiązanie, strona przegrywająca jest zobowiązana do zapłaty zasądzonej należności z dniem wydania prawomocnego wyroku.

Mając na uwadze powyższe, Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a. i orzekł jak w sentencji