Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 402/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, c, art. 200, art. 205 par., 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 124
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
article: art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 11 lipca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , Protokolant Pomocnik sekretarza – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2013 roku sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na rzecz M. K. kwotę 1400 (tysiąc czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. po rozpatrzeniu odwołania M.K. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. nr [...] z dnia [...] r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

M.K. złożyła w dniu 17 maja 2010 r. wniosek o przyznanie płatności na rok 2010, w treści którego ubiegała się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (grupa upraw JPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni 81,65 ha oraz uzupełniającej płatności obszarowej (grupa upraw UPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni 48,66 ha. Do wniosku strona dołączyła materiał graficzny, na którym wskazała położenie zadeklarowanych we wniosku działek.

W dniu 1 lutego 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. wydał decyzję nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w której przyznał stronie jednolitą płatność obszarową oraz płatność uzupełniającą do powierzchni zgłoszonej w treści wniosku.

Następnie w dniu 14 listopada 2011 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji z dnia 1 lutego 2011 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a następnie w dniu 30 listopada 2011 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdził nieważność wyżej wymienionej decyzji wskazując w treści uzasadnienia, iż decyzja wydana została z naruszeniem przepisów art. 17 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 oraz art. 6 ust. 1 w związku z art. 26 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009.

W pismach z dnia 19 grudnia 2011 r. oraz z dnia 29 grudnia 2011 r. skarżąca wniosła o przyznanie płatności do użytków rolnych położonych na działce ewidencyjnej nr 749/4.

Rozpoznając ponownie przedmiotową sprawę Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wezwał skarżącą do złożenia wyjaśnień wskazując w treści pisma z dnia 3 lutego 2012 r., iż w toku postępowania stwierdzono nieprawidłowości na działkach ewidencyjnych nr 39/2 i 40/1. W odpowiedzi M.K. złożyła formularz korekty wniosku, w którym dokonała podziału działek rolnych położonych na nieprawidłowych działkach ewidencyjnych.

W dniu 17 lutego 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję, której przyznał stronie jednolitą płatność obszarową oraz płatność uzupełniającą w pomniejszonej wysokości.

W wyniku rozpoznania odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. decyzją 3 września 2012 r. uchylił ww. decyzję z dnia 17 lutego 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy w dniu 12 grudnia 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w której przyznał stronie jednolitą płatność obszarową i uzupełniającą płatność obszarową w pomniejszonej wysokości. Organ wskazał, że pomniejszenie należnej stronie płatności wynika z wykluczenia z płatności części powierzchni działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr 39/2, 40/1 i 216/1.

W odwołaniu M.K. nie zgodziła się z wyznaczoną przez organ I instancji powierzchnią kwalifikującą się do płatności na działkach ewidencyjnych nr 39/2, 40/1 i 216/1 i wniosła o przyznanie płatności do powierzchni, do której przyznana została pomoc finansowa z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (płatność ONW).

W piśmie z dnia 3 stycznia 2012 r. skarżąca wniosła o przyznanie płatności do działki rolnej I o powierzchni 11,70 ha położonej na działce ewidencyjnej nr 749/4, której nie uwzględniła w treści wniosku z uwagi na nieprawidłowe informacje zawarte w karcie informacyjnej dołączonej do wniosku spersonalizowanego otrzymanego z ARiMR.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ, powołując się na treść art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1164 t.j.), wyjaśnił, że składając wniosek rolnik wskazuje powierzchnię, w stosunku do której ubiega się o przyznanie płatności na dany rok. Powierzchnia ta jest następnie weryfikowana przez organ I instancji w toku postępowania administracyjnego i dopiero tak ustalony obszar użytkowany rolniczo oraz sposób jego zagospodarowania stanowi podstawę przyznania płatności. Narzędziem służącym weryfikacji podanych przez stronę w treści wniosku informacji są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. Zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 ustawy ARiMR przeprowadza kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, których celem zgodnie z art. 26 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 (Dz. U.UE.L 2009.316.65) jest skuteczne zweryfikowanie zgodności z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc. Dodać należy, iż w myśl art. 20 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 (Dz. U.UE.L 2009.30.16) kontrole administracyjne są przeprowadzane dla każdego wniosku, natomiast kontrole na miejscu stanowią uzupełnienie systemu kontroli administracyjnych i są przeprowadzane dla próby kontrolnej wyłonionej zgodnie z zapisami art. 31 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009.

Ponadto organ wskazał, że art. 28 ust. 1 lit. c Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 wymaga, aby podczas kontroli administracyjnej wniosków dokonywać porównania "zgodności między zadeklarowanymi w pojedynczym wniosku działkami rolnymi a działkami referencyjnymi w systemie identyfikacji działek rolnych, w celu sprawdzenia kwalifikowalności obszarów jako takich do pomocy;". W celu realizacji obowiązku nałożonego we wskazanym powyżej przepisie, podczas kontroli administracyjnej wniosku organ administracji, w oparciu o dane zawarte w systemie ZSZiK, w tym w oparciu o bazę referencyjną powierzchni PEG, oraz na podstawie dokumentów zgromadzonych w toku postępowania, ustala powierzchnię uprawnioną do przyznania płatności w ramach zgłoszonych do płatności działek.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie kontrola administracyjna wniosku wykazała nieprawidłowości dotyczące powierzchni zgłoszonej do płatności na działkach ewidencyjnych nr 39/2, 40/1 i 216/1, na których położone były działki rolne D/Dl, E, A/A l, F/F l i G. W wyniku badania zgodności pomiędzy działkami rolnymi zadeklarowanymi we wniosku a działkami odniesienia w systemie identyfikacji działek rolnych i weryfikacji kwalifikowalności tych terenów, organ I instancji ustalił, że część zgłoszonej we wniosku powierzchni wskazanych działek nie spełnia jednego z warunków przyznania płatności, o których mowa w art. 7 ust. 1 ustawy. Na podstawie analizy dostępnych w systemie ZSZiK cyfrowych ortofotomap organ I instancji ustalił, że część powierzchni działek ewidencyjnych nr 39/2, 40/1 i 216/1 nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. tym samym nie kwalifikuje się do objęcia płatnością. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.

Ustosunkowując się do zarzutu strony dotyczącego nieprecyzyjności pomiarów przeprowadzonych na pozostających w dyspozycji organu ortofotomapach, organ odwoławczy wyjaśnił, że dostępna w systemie ZSZiK ortofotomapa cyfrowa jest to mapa opracowana na podstawie zdjęć powierzchni ziemi wykonanych z samolotu lub satelity, przetworzonych do postaci metrycznej zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi przy wykonywaniu prac z dziedziny geodezji i kartografii. W niniejszej sprawie oceny kwalifikowalności zgłoszonych do płatności obszarów dokonano w oparciu o analizę ortofotomap wykonanych w dniu 30 lipca 2004 r. (znajdujące się w aktach sprawy wydruki nr 1, 3, 5 to ortofotomapy dla działek ewidencyjnych nr 39/2, 40/1 i 216/1 wykonane w dniu 30 lipca 2004 r., natomiast wydruki nr 2, 4 i 6 to ortofotomapy wykonane dla tych działek w dniu 12 września 2010 r., na których zaznaczono tereny nieuprawnione oraz tereny uwzględnione podczas ustalania powierzchni kwalifikującej się do płatności. Organ wyjaśnił, że obszary kwalifikujące się do płatności to obszary użytkowane rolniczo na dzień

30 czerwca 2003 r. znajdujące się wewnątrz żółtej linii, obszary wyłączone z płatności to zadrzewienia i zakrzaczenia znajdujące się w obrębie działek poza żółtą linią. W wyniku pomiaru przeprowadzonego w systemie ZSZiK, polegającego na zliczeniu liczby pikseli wewnątrz żółtej linii (wydruk nr 2, 4 i 6) organ I

instancji ustalił, że powierzchnia działek ewidencyjnych nr 39/2, 40/1 i 216/1 kwalifikująca się do płatności wynosi odpowiednio: 1,65 ha, 1,12 ha i 5,78 ha. W opinii organu odwoławczego tak wykonane pomiary powierzchni kwalifikujące się do płatności oraz wykluczenie z płatności pozostałych obszarów na wyżej wymienionych działkach ewidencyjnych nie budzą wątpliwości. Dyrektor ARiMR podkreślił, że ortofotomapy wykonane w dniu 30 lipca 2004 r. są czytelne, a wyraźnie widoczne na nich gęste zadrzewienia i zakrzaczenia występują na obszarze zwartym, co uwidocznia przebieg granic pomiędzy obszarami użytkowanymi rolniczo a nieużytkami i pozwala na dokładny pomiar powierzchni kwalifikującej się do płatności. Ponadto z faktu, że zdjęcia wykonano w 2004 r., a więc po dniu 30 czerwca 2003 r. wyprowadzić można wniosek, iż grunty te nie były użytkowane rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r. i tym samym nie kwalifikują się do płatności.

Ustosunkowując się natomiast do tej części odwołania, w której strona podnosi, iż zgodnie z wypisem z rejestru gruntów powierzchnia gruntów rolnych na działce ewidencyjnej nr 39/2 wynosi 5,29 ha organ odwoławczy wyjaśnił, że dane pochodzące z ewidencji gruntów i budynków, do której odwołuje się strona, stanowią dowód jedynie tego co zostało w niej urzędowo potwierdzone, czyli co do danych dotyczących działek ewidencyjnych, sposobu ich oznaczenia, rodzaju użytków gruntowych. I mimo, iż wypis z ewidencji gruntów i budynków jest dokumentem urzędowym, nie może stanowić przesądzającego dowodu co do danych dotyczących działek rolnych, ich powierzchni, albowiem tych danych ewidencja gruntów i budynków nie zawiera. W świetle powyższego organ stwierdził, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków nie mogą przesądzać o kwalifikowalności gruntu do płatności.

Dyrektor ARiMR w Ł. wskazał, że organ nie kwestionuje, iż w chwili obecnej strona prowadzi działalność rolniczą na spornych gruntach i działalność ta jest prowadzona zgodnie z normami, okoliczność tę potwierdzają ortofotomapy wykonane w dniu 12 września 2010 r. oraz wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach 4-5 października 2007 r. oraz w dniu 25 lipca 2011 r., to jednak warunek wynikający z art. 124 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 nie został spełniony tj. działki nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Organ zaznaczył, że płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz pomoc finansowa z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (płatność ONW), są to dwie odrębne formy wsparcia finansowego regulowane odrębnymi przepisami prawa. Przepisy Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 ustanawiają zasady przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i ich przyznanie poprzedza weryfikacji warunków zawartych w tym akcie, w tym warunku, o którym mowa w art. 124 ust. 2 tego rozporządzenia. Warunek wynikający ze wskazanego powyżej przepisu nie dotyczy obszarów zgłoszonych do płatności ONW, stąd powierzchnie, które nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. zostały uwzględnione podczas ustalania należnej stronie płatności ONW.

Ustosunkowując się natomiast do argumentu skarżącej, zgodnie z którym na działce ewidencyjnej nr 39/2 była prowadzona uprawa leszczyny, organ odwoławczy wskazał, że przedstawione przez stronę dowody tj. oświadczenie R.P. oraz zdjęcia wykonane na działce w dniu 11 sierpnia 2012 r., nie wpływają na zmianę stanowiska organu, nie potwierdzają bowiem, iż na dzień 30 czerwca 2003 r. działka ta była utrzymana w dobrej kulturze rolnej. Organ podkreślił, że na wykonanych przez stronę zdjęciach prezentujących wschodnią część działki ewidencyjnej nr 39/2 widoczny jest obszar zadrzewiony, na którym występuje zarówno leszczyna, jak i kilkunastoletnie drzewa z gatunków lasotwórczych, które wprawdzie nie przesądzają o istnieniu lasu na tym obszarze, ale przeczą twierdzeniu strony o prowadzeniu działalności sadowniczej na tym terenie.

Podsumowując organ odwoławczy uznał, że w postępowaniu w sprawach dotyczących przyznania płatności, ciężar dowodowy spoczywa na stronie i mając powyższe na uwadze zauważyć należy, iż strona nie przedstawiła wystarczających dowodów potwierdzających, iż działki ewidencyjne nr 39/2, 40/1 i 216/1 były utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. i tym samym został spełniony warunek, o którym mowa w art. 124 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009. Nie narusza zatem prawa takie postępowanie organu, gdy wobec braku dowodów dostarczonych przez stronę na potwierdzenie prawdziwości informacji podanych przez nią we wniosku, organ opiera swoje ustalenia na wynikach kontroli administracyjnej przeprowadzonej w oparciu o dane pochodzące z systemu LPIS, w tym ortofotomapy cyfrowe spornych działek.

W zakresie jednolitej płatności obszarowej (JPO) na 2010 r. powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych wynosiła 81,65 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona w toku postępowania administracyjnego, kwalifikująca się do objęcia płatnością, wyniosła 77,27 ha. Różnica pomiędzy powierzchnią zgłoszoną a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 4,38 ha, co stanowi 5,67 % powierzchni stwierdzonej. W rozpatrywanej sprawie różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekroczyła 3 % powierzchni stwierdzonej, stąd powierzchnia stwierdzona tj. 77,27 ha, została pomniejszona o dwukrotność zawyżenia tj. 8,76 ha, co dało powierzchnię 68,51 ha, na którą została naliczona płatność JPO. Stawka płatności JPO na jeden hektar gruntu w 2010 roku wynosiła 562,09 zł. Ze względu na powyższe należna wnioskodawczyni płatność JPO wyniosła 38 508,78 zł.

Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego działki rolnej I o powierzchni 11,70 ha położonej na działce ewidencyjnej nr 749/4 wskazał, że organ I instancji pominął ten wniosek, jednak nie miało to wpływu na wynik postępowania. W myśl bowiem art. 23 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 rolnik może zgłaszać zmiany po terminie 31 maja, ale przed ostatecznym terminem wyznaczonym na złożenie wniosku, czyli 25 dni po 15 maja tj. do dnia 10 czerwca 2011 r. Organ wskazał, że dla działek ogłoszonych po wyznaczonym terminie dokonuje się zmniejszenia o 1 % za każdy dzień roboczy kwoty płatności, do której uprawniony byłby rolnik gdyby wniosek został złożony w terminie. W rozpatrywanej sprawie z żądanie przyznania jednolitej płatności obszarowej do działki rolnej I o powierzchni 11,70 ha położonej na działce ewidencyjnej nr 749/4 strona wystąpiła po raz pierwszy w dniu 19 grudnia 2011 r., a zatem po terminie, w którym możliwe było rozszerzenie wniosku, stąd działka ta nie może zostać wzięta pod uwagę przy ustalaniu należnej jednolitej płatności obszarowej.

W zakresie uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych wynosiła 48,66 ha.

Natomiast powierzchnia stwierdzona w toku postępowania administracyjnego, kwalifikująca się do objęcia płatnością, wyniosła 44,45 ha. Ponieważ różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekroczyła 3 % powierzchni stwierdzonej, stąd powierzchnia stwierdzona tj. 44,45 ha, została pomniejszona o dwukrotność zawyżenia tj. 8,42 ha, co dało powierzchnię 36,03 ha, na którą została naliczona płatność UPO. Stawka płatności UPO na jeden hektar gruntu w 2010 roku wynosiła 327,28 zł. Ze względu na powyższe należna wnioskodawcy płatność UPO wyniosła 11 791,90 zł.

W skardze z dnia 4 marca 2013 r. M.K. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niepełnym uzasadnieniu rozstrzygnięcia, braku oceny zebranego w postępowaniu materiału dowodowego , art. 11 k.p.a. poprzez odstąpienie przez organ od obowiązku wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi się kierował przy załatwieniu sprawy oraz art. 8 k.p.a. W ocenie skarżącej organy naruszyły również treść art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym ustaleniu powierzchni kwalifikującej do przyznania płatności oraz art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego, jak również art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez nieprawidłowe zebranie materiału dowodowego. Skarżąca wskazała, że w wykazie powierzchni w ramach działek ewidencyjnych, które nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. zamieszczonych na stronie organu żadna z działek, na rzecz których strona wnioskuje o płatność nie była obarczona kodem DR 10, a także z informacji przesyłanych przez organ takie wnioski nie wypływają. Zdaniem skarżącej prowadzi to do wniosku, że stanowisko organu jest wewnętrznie sprzeczne.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga M.K. jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 t.j. ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W rozpoznawanej sprawie istotę sporu stanowi przyznanie skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 w pomniejszonej wysokości z uwagi na stwierdzenie przez organ administracji w toku przeprowadzonej kontroli faktu nieutrzymania wnioskowanych do płatności działek w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r.

Podstawę materialnoprawną kontrolowanego przez Sąd rozstrzygnięcia stanowiły m.in. przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1164 ze zm.). W myśl przepisu art. 7 wskazanej ustawy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli rolnik ten spełnia dodatkowe przesłanki: posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha; wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Stosownie natomiast do treści art. 124 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (...) (Dz.U.UE.L nr 30 poz. 16 ze zm.) do celów przyznania pomocy w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria przewidziane w ust. 1 oraz działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji (kod CN ex 0602 90 41), które były utrzymane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. (...).

Analizując treść powyższych przepisów wyjaśnić należy, że w postępowaniu o przyznanie płatności obszarowych kluczowe znaczenie ma rzeczywisty areał gruntów rolnych objętych wnioskiem i utrzymywanie ich w dobrej kulturze rolnej w danym roku, w którym beneficjent ubiega się o ich przyznanie. W tej kwestii orzecznictwo sądów administracyjnych wypracowało jednolity pogląd, który skład orzekający w tej sprawie podziela, że regulacje unijne stanowiąc o warunkach przyznawania płatności obszarowych podkreślają, że beneficjent musi wykazać dobry stan upraw rolnych w roku, w którym ubiega się o przyznanie płatności. Powoływanie się natomiast na dobry stan gruntów na dzień 30 czerwca 2003 r. nie znajduje oparcia w przepisach unijnych, pozostaje też w sprzeczności z treścią art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, według którego warunkiem przyznania płatności jest między innymi "utrzymywanie wszystkich gruntów zgodnie z normami, czyli stan "dobrej kultury rolnej" ma istnieć w roku ubiegania się o przyznanie płatności, a nie na dzień 30 czerwca 2003 r. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2011 r. sygn. akt II GSK 1324/10, z dnia 8 lutego 2011 r. sygn. akt II GSK 199/10, z dnia 19 maja 2011 r. sygn. akt II GSK 500/10, z dnia 22 września 2011 r. sygn. akt II GSK 911/10, z dnia 12 października 2011 r. sygn. akt II GSK 1016/10, publ. Baza orzeczeń CBOIS).

Ponadto należy zwrócić uwagę, że na gruncie poprzednio obowiązującego przepisu art. 143b ust. 4 i 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. UE. L nr 270 poz. 1), którego odpowiednikiem jest przepis art. 124 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, stanowiący m.in. podstawę wydania zaskarżonej decyzji, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmowano, że regulacje wynikające z treści tego przepisu odnoszą się do Państwa Członkowskiego – w tym również Polski, a nie do indywidualnego beneficjenta pomocy. Przepis ten reguluje między innymi zasadę przekazywania nowym Państwom Członkowskim funduszy do celów przyznawania płatności w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej, zasady stosowania systemu jednolitej płatności czy też roli Komisji w tym zakresie. Za takim rozumieniem cytowanego przepisu przemawia ust. 13 art. 143b rozporządzenia nr 1782/2003, który stanowi, że "nowe Państwa Członkowskie informują szczegółowo Komisję o środkach podjętych w celu wykonania niniejszego artykułu" (m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 marca 2012 r. sygn. akt III SA/Łd 91/12, publ. Baza orzeczeń CBOIS).

Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że nie znajduje oparcia w przepisach stanowisko Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P., jak i Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł., że skarżącej nie mogą być przyznane płatności obszarowe na 2010 rok we wnioskowanym zakresie, bowiem wskazane obszary działek o numerach ewidencyjnych 39/2, 40/1 i 216/1 nie były użytkowane rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r. W tym zakresie organy powołały się na analizę ortofotomap cyfrowych wykonanych w dniu 30 lipca 2004 r. i 12 września 2010r. Opierając się na ich zestawieniu organy wywiodły, że skarżąca nie utrzymywała wskazanych działek w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. W świetle wyżej przedstawionych rozważań uznać należy, że wydając zaskarżoną decyzję 31 stycznia 2013 r., jak i poprzedzającą ją decyzję z dnia 12 grudnia 2012 r. organy naruszyły treść art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i art. 124 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co skutkowało koniecznością ich uchylenia. Wymagania jakie muszą spełniać grunty objęte wnioskiem o przyznanie płatności obszarowych regulują ww. wskazane przepisy krajowe i unijne, z których jednoznacznie wynika, że grunty muszą być w dobrej kulturze rolnej w roku, którego dotyczy wniosek, a nie na dzień 30 czerwca 2003 r.

Zatem uznać należy, że ponownie rozpoznając wniosek skarżącej z dnia 17 maja 2010 r. o przyznanie płatności bezpośrednich organ zgromadzi materiał dowodowy pozwalający na ustalenie czy wnioskowane grunty były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w 2010 r., jak również oceni czy zadeklarowana we wniosku powierzchnia działek jest prawidłowa. Jednocześnie podkreślić należy, że w decyzji z dnia 31 stycznia 2013r. organ odwoławczy sam przyznał, że strona prowadzi działalność rolniczą na spornych gruntach i działalność ta prowadzona jest zgodnie z normami. Organ dysponuje bowiem ortofotomapami cyfrowymi sporządzonymi w dniu 12 września 2010 r. oraz wynikami kontroli przeprowadzonej w dniu 25 lipca 2011 r.

W konsekwencji należało uznać, że w rozpoznawanej sprawie organy administracji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 t.j.), bowiem nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w 2010 r. w odniesieniu do zadeklarowanej powierzchni działek ewidencyjnych nr 39/2, 40/1 i 216/1 poprzez brak analizy stanu "dobrej kultury rolnej" w 2010 roku.

Na marginesie wskazać należy, że w zakresie działki ewidencyjnej nr 749/4, co do której skarżąca wniosła o przyznanie płatności w pismach z dnia 19 grudnia 2011 r. i 29 grudnia 2011 r., wniosek skarżącej został złożony po terminie, czyli po 10 czerwca 2011 r. Ponadto kwestia nie może być przedmiotem rozważań Sądu, bowiem nie stanowiła rozstrzygnięcia organu prowadzącego postępowanie.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o uchyleniu decyzji organów I i II instancji. Podstawę zasądzenia zwrotu kosztów postępowania od organu na rzecz strony skarżącej stanowił przepis art. 200 i art. 205 § 2 powołanej ustawy oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a w związku z § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490 t.j.). Na koszty postępowania złożyły się: wpis sądowy od skargi (200 zł) i wynagrodzenie pełnomocnika (1200 zł).

bg