Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2646/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 57 pkt 3, art. 67
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity
article: art. 67a § 1
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec- Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Protokolant sekretarz - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2017 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Ministra Finansów (obecnie Ministra Rozwoju i Finansów) z dnia ... lipca 2016 r. nr ... w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty należności wynikających z mandatów karnych; uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi J. W. (dalej jako: "skarżący" lub "strona") jest decyzja Ministra Finansów (dalej jako: "Minister", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z [...] lipca 2016 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] (dalej jako: "Wojewoda" lub "organ I instancji") z [...] stycznia 2016 r. nr [...] odmawiającą rozłożenia na raty spłatę należności wynikających z mandatów karnych.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Z uwagi na trudną sytuację materialną i rodzinną pismem z [...] kwietnia 2015 r. skarżący zwrócił się do Wojewody [...] z wnioskiem o umorzenie należności w łącznej wysokości 700 zł wynikającej z przyjęcia pięciu mandatów karnych kredytowanych:

- seria [...] numer [...] z dnia [...] października 2013 r.,

- seria [...] numer [...] z dnia [...] grudnia 2013 r.,

- seria [...] numer [...] z dnia [...] stycznia 2014 r.,

- seria [...] numer [...] z dnia [...] lutego 2014 r.,

- seria [...] numer [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r.,

Decyzją z [...] maja 2015 r. nr [...], organ I instancji odmówił umorzenia należności w całości. W wyniku rozpatrzenia odwołania strony decyzją z [...] sierpnia 2015 r., nr [...], Minister Finansów utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w przedmiocie odmowy umorzenia należności.

Pismem z [...] października 2015 r. skarżący złożył wniosek o rozłożenie na raty należności z tytułu ww. mandatów karnych.

W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z [...] listopada 2015 r. organ I instancji wezwał stronę do usunięcia braków wniosku poprzez:

- wniesienie opłaty skarbowej w kwocie 10 zł oraz

- złożenie dokumentów dotyczących sytuacji finansowej skarżącego.

Postanowieniem z [...] grudnia 2015 r. nr [...] Wojewoda zwrócił skarżącemu wniosek wskazując, iż strona pomimo wezwania do dnia wydania przedmiotowego postanowienia nie uiściła opłaty skarbowej od wniosku.

W treści zażalenia na powyższe postanowienie skarżący wskazał, iż opłata kancelaryjna została uiszczona w terminie. Do zażalenia załączył potwierdzenie dokonania przelewu kwoty 10 zł z dnia [...] grudnia 2015 r.

Decyzją z [...] stycznia 2016 r. Organ I instancji odmówił rozłożenia na raty spłaty należności wynikających mandatów karnych w łącznej kwocie 700 zł.

Wojewoda wyjaśnił, że pomimo wezwania skarżący do dnia wydania decyzji nie przedstawił aktualnych dokumentów uzupełniających, świadczących o wysokości uzyskiwanego miesięcznego dochodu osób na których utrzymaniu pozostaje oraz bieżących wydatków jakie ponosi w związku z utrzymaniem, czy też innego dokumentu celem uprawdopodobnienia, że jego bieżąca sytuacja finansowa nie pozwala na jednorazową spłatę należności, a zatem, w ocenie organu I instancji, uniemożliwił przeprowadzenie postępowania dowodowo-wyjaśniającego, które pozwoliłoby na ocenę jego sytuacji materialnej i uznania, czy jego możliwości płatnicze uzasadniają udzielenie ulgi.

Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, w treści którego powołał się na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 564/15 potwierdzające, w ocenie strony, brak możliwości uiszczenia należności wynikających z mandatów karnych. Do odwołania skarżący załączył kserokopię ww. postanowienia oraz kserokopię pisma Komendy Miejskiej Policji w G. z [...] października 2015 r. [...] informujące stronę jako pokrzywdzonego o wszczęciu dochodzenia w sprawie zniszczenia mienia na terenie działki oznaczonej nr [...] w G. oraz zaboru w celu przywłaszczenia mienia.

Pismem z [...] marca 2016 r., a następnie pismem z [...] czerwca 2016 r. Minister wezwał skarżącego do przekazania dowodów potwierdzających jego aktualną sytuację.

Następnie decyzją z [...] lipca 2016 r. Minister utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o odmowie rozłożenia na raty należności wynikających z mandatów karnych.

W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, iż zgodnie z informacjami zebranymi na etapie postępowania zakończonego decyzją Ministra Finansów z [...] sierpnia 2015 r., znak: [...], skarżący jest osobą bezrobotną, zamieszkuje wraz z matką, jest właścicielem nieruchomości w postaci lokalu mieszkalnego o powierzchni 38 m2, otrzymanego w formie darowizny, zamieszkałego przez ojca skarżącego, a także samochodu osobowego marki [...], rok produkcji 1997, również stanowiący darowiznę. Dodał, iż zgodnie z ustalonymi wówczas informacjami, dwuosobowe gospodarstwo domowe zobowiązanego utrzymuje się ze świadczeń alimentacyjnych otrzymywanych przez skarżącego w miesięcznej kwocie 800 zł, zaś wydatki rodziny wynoszą ok. 257 zł.

Minister podkreślił, że od momentu wydania decyzji odmawiającej umorzenia przedmiotowych należności upłynęła znaczna ilość czasu, podczas którego sytuacja zobowiązanego mogła ulec istotnej zmianie. Tym samym, w ocenie organu II instancji, konieczne stało się wezwanie strony do nadesłania dodatkowych dokumentów dotyczących jej aktualnej sytuacji finansowej. Minister podkreślił, iż pomimo skutecznego wezwania, na etapie postępowania przed organem I oraz II instancji, zobowiązany nie przekazał żadnych dodatkowych informacji w wymaganym zakresie. Dodał, że na podstawie materiału dowodowego posiadanego w sprawie nie można więc ustalić aktualnej i rzeczywistej sytuacji majątkowej zobowiązanego. Podkreślił, że nie zostało udowodnione spełnienie przesłanki względów gospodarczych, w szczególności możliwości płatniczych, ponieważ nie są znane aktualne dochody skarżącego, co uniemożliwia ocenę jego zdolności płatniczych.

Pismem z [...] sierpnia 2016 r. strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję organu II instancji zaskarżając ją w całości.

Skarżący zarzucił Ministrowi:

1) istotne naruszenie prawa, tj. art. 153 p.p.s.a. mające znaczenia dla zaskarżonej decyzji, gdyż w dniu jej wydania, sprawa ta miała powagę rzeczy osądzonej, co zostało prawidłowo zasygnalizowane przez skarżącego, a organ w sposób bezzasadny uchylił się od tego rozpoznania, przy czym nie wskazał powodu tego uchylenia i tym samym dopuścił do rażącej obrazy związania oceną prawną,

2) istotne naruszenie prawa materialnego skarżącego z art. 243 § 2 p.p.s.a., mające znaczenie w tej sprawie, gdyż organ bezpodstawnie uchylił się od podjęcia do rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie Jego osobie prawa pomocy określonego przywołanym przepisem, ze szczególnym uwzględnieniem, iż kwestia ta jest już prawomocnie rozpoznana, czym organ naruszył przywołane uprawnienie skarżącego.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko zajęte w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona.

Na wstępie należy podkreślić, że stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Taka sytuacja miała zaś miejsce w niniejszej sprawie.

W pierwszej kolejności sąd wskazuje, że przedmiotem badania w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jest decyzja dotycząca odmowy rozłożenia na raty należności wynikających z grzywien nałożonych w drodze mandatów karnych kredytowanych na łączną kwotę 700 zł.

Zgodnie z art. 100 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2013 r. poz. 395 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu jego zastosowania, grzywna nałożona w drodze mandatu karnego stanowi dochód budżetu państwa, a gdy nałoży ją funkcjonariusz organu podległego władzom jednostki samorządu terytorialnego - stanowi dochód tej jednostki samorządu.

Zgodnie z art. 60 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm., dalej jako: "u.f.p."), w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym są w szczególności następujące dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego:

1) kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie;

2) należności z tytułu gwarancji i poręczeń udzielonych przez Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego;

3) wpłaty nadwyżek środków obrotowych samorządowych zakładów budżetowych;

4) wpłaty nadwyżek środków finansowych agencji wykonawczych;

5) wpłaty środków z tytułu rozliczeń realizacji programów przedakcesyjnych;

6) należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności;

6a) należności z tytułu grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego w

postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz w postępowaniu w sprawach o wykroczenia skarbowe;

7) dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw;

8) pobrane przez jednostkę samorządu terytorialnego dochody związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i nieodprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa.

W myśl art. 64 ust. 1 u.f.p. właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może udzielać określonych w art. 55 ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60.

Powyższe oznacza, że stosownie do art. 55 u.f.p. niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym mogą być umarzane w całości albo w części lub ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty.

Przepisy ustawy o finansach publicznych nie zawierają przesłanek, które warunkują dopuszczalność stosowania ulg w odniesieniu do niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym, lecz zawierają odesłanie zawarte w art. 67 u.f.p., iż do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.).

W związku z powyższym Sąd zauważa, że organy rozpoznające sprawę nieprawidłowo zastosowały art. 57 pkt 3 u.f.p., który w sprawie nie miał zastosowania. Trzeba bowiem wyjaśnić, że przepis ten stosuje się tylko do należności cywilnoprawnych, natomiast przedmiotowe należności są niepodatkowymi należnościami budżetowymi o charakterze publicznoprawnym, o czym szerzej wyżej.

W przedmiotowej sprawie, zgodnie z art. 67 u.f.p., odpowiednie zastosowanie znajdą przepisy działu III Ordynacji podatkowej.

Zgodnie z art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., dalej jako: "O.p"), w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b (dotyczy podatnika prowadzącego działalność gospodarczą), w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może:

1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty;

2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek;

3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Decyzja organu ma charakter uznaniowy, lecz musi uwzględniać przesłanki zawarte w art. 67a § 1 O.p. Dopiero zaistnienie którejkolwiek ze wskazanych przesłanek daje potencjalną możliwość rozłożenia na raty powstałego zadłużenia. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie jedynie możliwość rozłożenia na raty należności, a nie prawny obowiązek uwzględnienia wniosku strony.

Podsumowując powyższe zasady postępowania dotyczące rozkładania na raty przedmiotowej należności stwierdzić należy, że organ administracyjny przy wydawaniu decyzji w zakresie zastosowania ulg dotyczących niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym winien rozważyć czy za zastosowaniem przedmiotowej ulgi przemawia ważny interes strony lub interes publiczny. Powyższe przesłanki stanowią katalog zamknięty, dlatego też organ administracyjny rozpoznający sprawę winien rozpoznać wniosek o rozłożenie na raty po wnikliwym ich zbadaniu.

Przechodząc natomiast na grunt przedmiotowej sprawy podkreślić raz jeszcze należy, że w zaskarżonej decyzji organ II instancji wskazał nieprawidłowe przepisy dotyczące rozłożenia przedmiotowej należności na raty, a tym samym rozpatrywał wniosek w oparciu o przesłanki wynikające z art. 57 u.f.p., tj. przesłanki względów społecznych lub gospodarczych, w szczególności możliwości płatniczych dłużnika oraz uzasadnionego interesu Skarbu Państwa., nie zaś przesłanki z art. 67a § 1 O.p. (ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego).

Ponadto Minister błędnie wskazał w uzasadnieniu decyzji, iż przepisy odnoszące się do udzielania ulg w spłacie należności publicznoprawnych nie wyróżniają kategorii należności wynikających z grzywien, lecz obejmują je normą ogólną art. 60 pkt 7 u.f.p. Wyjaśnienia wymaga, iż zgodnie z art. 55 pkt 3 ustawy z 10 lipca 2015 r. o administracji podatkowej (Dz. U. z 2015 r., poz. 1269 ze zm., dalej jako: "ustawa zmieniająca") w u.f.p. w art. 60 po pkt 6 dodano pkt 6a w brzmieniu: "6a) należności z tytułu grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz w postępowaniu w sprawach o wykroczenia skarbowe;". Powyższa zmiana u.f.p. zgodnie z art. 77 pkt 2a ustawy zmieniającej weszła w życie z dniem 1 stycznia 2016 r., a zatem obowiązywała w chwili wydania zarówno decyzji organu II jak i I instancji.

Pomimo, iż Minister analizując w niniejszej sprawie możliwość rozłożenia przedmiotowej należności na raty ocenił to w kontekście przesłanek z art. 57 u.f.p., jednakże wziął on pod uwagę przesłanki interesu strony (m.in. jej możliwości płatnicze) jak i interesu publicznego. Uznać zatem należało, że powyższe uchybienia nie byłyby decydujące dla rozstrzygnięcia sprawy.

Przechodząc dalej do oceny zaskarżonej decyzji wyjaśnić trzeba, że sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, iż sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja organu administracji. Innymi słowy, o tym, czy należności powinny być rozłożone na raty czy też nie, rozstrzyga nie sąd, lecz właściwy w sprawie organ administracji publicznej, który - jak zaznaczono powyżej - może zastosować konkretną ulgę. Kontrola sądu obejmuje zatem przede wszystkim zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem (por: wyrok WSA w Warszawie z 25 stycznia 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 1354/10).

Decyzja uznaniowa może być zatem przez sąd uchylona w wypadkach stwierdzenia, iż została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego, a także gdyby dokonał wykładni występujących w przepisach określających przesłanki umorzenia należności składkowych pojęć niezgodnie z ogólnymi zasadami prawa. Zwłaszcza negatywne rozstrzygnięcie, dotyczące zastosowania ulgi w spłacie powinno być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i zbadane (art. 11 k.p.a.). Ocena, czy przesłanki rozłożenia na raty występują w konkretnej sprawie może być dokonana po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), a poprzedzać ją powinno wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 77 k.p.a.).

Odnosząc powyższe do stanu faktycznego niniejszej sprawy wskazać należy, że Minister wydając zaskarżoną decyzję przeprowadził postępowanie administracyjne z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., co powoduje, że decyzja ta nosi znamiona dowolności. Zdaniem Sądu organ nie ocenił rzetelnie i wnikliwie faktycznych aktualnych możliwości płatniczych skarżącego.

Argumentacja Ministra skupiła się bowiem na fakcie, że skarżący nie nadesłał na żądanie organu dodatkowych dokumentów świadczących o aktualnej sytuacji finansowej strony, przez co uniemożliwił prawidłową ocenę wniosku. Organ II instancji wskazywał przy tym, iż co prawda strona występowała już wcześniej z wnioskiem o udzielenie ulgi w spłacie przedmiotowej należności (wniosek o umorzenie), jednakże od rozpoznania poprzedniego wniosku upłynął znaczny czas, podczas którego sytuacja skarżącego mogła ulec istotnej zmianie.

Należy zauważyć, iż z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych niniejszej sprawy (wniosek skarżącego – k. 4a akt administracyjnych) wynika, że skarżący decyzję o odmowie umorzenia należności wynikającej z nałożonych grzywien otrzymał [...] września 2015 ., zaś kolejny wniosek o udzielenie ulgi wniósł pismem z [...] października 2015 r., a zatem niespełna miesiąc po zakończeniu postępowania w przedmiocie wniosku o umorzenie przedmiotowej należności. W ocenie Sądu tak krótki okres, który upłynął od dnia wydania decyzji przez Ministra w przedmiocie odmowy umorzenia należności, do dnia złożenia kolejnego wniosku o udzielenie ulgi nie dawał podstaw do wzywania strony o nadesłanie dodatkowych dokumentów świadczących o jej sytuacji majątkowej. Organy dysponowały materiałem dowodowym zebranym w ramach rozpatrywania pierwotnego wniosku o umorzenie należności, o czym świadczy choćby fakt, przytoczenia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji części ustaleń poczynionych przez organy w ramach ww. postępowania zakończonego decyzją z [...] sierpnia 2015 r. Co więcej, organ I instancji wydając decyzję [...] stycznia 2016 r. nie podjął nawet próby zbadania faktu zaistnienia przesłanek udzielenia stronie ulgi w oparciu o posiadane dotychczas dokumenty, poprzestając jedynie na stwierdzeniu, że strona winna przyczynić się do wyjaśnienia wszystkich wątpliwości, w tym np. wykazania z jakich środków zamierza spłacić zawnioskowane raty.

Należy w tym miejscu zauważyć, iż w odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący powołał się na korzystne dla niego postanowienie WSA w Gdańsku z 14 października 2015 r. (III SA/Gd 564/15) dotyczące wniosku strony o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Do odwołania skarżący załączył również kserokopię ww. rozstrzygnięcia. Minister rozpoznając sprawę na skutek wniesionego odwołania dysponował zatem dodatkowym materiałem dowodowym świadczącym o trudnej sytuacji finansowej skarżącego. Powyższe, pomimo, iż nie stanowiło wprost wykonania wezwania kierowanego do strony, powinno stanowić wskazówkę dla organu, iż strona nadal znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, która od czasu wydania decyzji z [...] sierpnia 2015 r. nie uległa zmianie.

W ocenie Sądu jeśli organ II instancji uznał, iż dokumenty, w których był posiadaniu są nadal niewystarczające do wydania decyzji, z uwagi na utratę waloru aktualności, powinien zwrócić się do strony z pytaniem, czy jej sytuacja finansowo-rodzinna uległa zmianie od czasu wydania decyzji o odmowie umorzenia należności z tytułu nałożonych grzywien. W tym konkretnym przypadku wzywanie strony do nadsyłania po raz kolejny dokumentów, gdy jej sytuacja finansowa była już analizowana przez organ podczas rozpoznawania wniosku o umorzenie przedmiotowej należności zdaje się być działaniem nacechowanym nadmiernym formalizmem, pozwalającym organowi na dokonanie rozstrzygnięcia bez potrzeby dokonania dogłębnej analizy sytuacji strony.

Istotnym dla sprawy jest również fakt, iż w aktach administracyjnych przesłanych do Sądu wraz ze skargą znajduje się wypełnione przez skarżącego oświadczenie o stanie majątkowym (k. 27 akt administracyjnych) przesłane na wezwanie organu z [...] czerwca 2016 r. Zgodnie z przedmiotowym wezwaniem (k. 23 akt administracyjnych) stronę zobowiązano do nadesłania w termie 7 dni od dnia otrzymania wezwania do przesłania dowodów potwierdzających aktualną sytuację finansową strony. W treści wezwania zawarto informację, iż zadość powyższemu wezwaniu można uczynić wypełniając i odsyłając do organu załączone do wezwania oświadczenie o stanie majątkowym. Z porównania dat otrzymania przez stronę przedmiotowego wezwania ([...] czerwca 2016 r.) nadania przesyłki zawierającej wypełnione oświadczenie ([...] czerwca 2016 r.) oraz wpłynięcia wypełnionego formularza do organu ([...] lipca 2017 r.) wynika, że strona uczyniła zadość wezwaniu organu w przypisanym terminie, jednakże w dniu wydania zaskarżonej decyzji ([...] lipca 2017 r.) Minister nie dysponował jeszcze tymi dokumentami.

Mając na uwadze specyfikę doręczeń za pomocą przesyłek listownych, w ocenie Sądu, organ mógł przewidzieć sytuację, iż przesyłka zawierająca uzupełnienie dokumentacji przesłanej na wezwanie z [...] czerwca 2016 r. może wpłynąć do organu w terminie późniejszym niż 29 dni od dnia sporządzenia wezwania. Jeśli zatem Minister [...] sierpnia 2017 r. nie dysponował jeszcze zwrotnym potwierdzeniem odbioru przez stronę przedmiotowego wezwania, bądź też z dokumentu ZPO wynikało, iż strona byłaby w stanie nadać w terminie przesyłkę zawierającą wymagane dokumenty, natomiast dokumenty te jeszcze do organu nie wpłynęły, powinien był wstrzymać się z wydaniem decyzji do czasu upływu terminu na uzupełnienie wniosku. Organ II instancji powinien mieć również na uwadze fakt, iż dodatkowe dokumenty nadane przesyłką listową przez skarżącego mogły wpłynąć do organu po upływie 7 dni od dnia otrzymania tegoż wezwania przez stronę.

Podkreślić należy, że rozpoznając odmownie wniosek strony organ zobowiązany był do rozpatrzenia sprawy w oparciu o całokształt materiału dowodowego dokonując jego wnikliwej analizy, mając na uwadze przesłanki rozłożenia na raty niepodatkowej należności budżetowej o charakterze publicznoprawnym. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie tego zabrakło. Minister uzasadniając swoje stanowisko nie poddał bowiem dokładnej ocenie całości materiału dowodowego zebranego zarówno w toku postępowania administracyjnego dot. wniosku strony o umorzenie przedmiotowej należności, jak również dodatkowych dokumentów nadesłanych przez stronę później, tj. wraz z odwołaniem od decyzji organu I instancji. Decydując się zaś na wezwanie strony do nadesłania dodatkowej dokumentacji, o czym była już mowa wyżej, i uzależniając od wykonania tegoż wezwania możliwość uwzględnienia wniosku, Minister powinien był konsekwentnie wstrzymać się z wydaniem decyzji do czasu otrzymania odpowiedzi na powyższe wezwanie, bądź upływu terminu przewidzianego na jego wykonanie. W takiej bowiem sytuacji Minister dysponowałby danymi dotyczącymi sytuacji finansowej strony aktualnymi na dzień wydania swej decyzji.

Zdaniem Sądu Minister naruszył zatem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe skutkować zaś musiało uchyleniem przedmiotowej decyzji organu II instancji.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, organ odwoławczy winien – uwzględniając przedstawione wyżej uwagi rozpoznać wniosek strony w oparciu o całokształt zebranego materiału dowodowego, w tym otrzymanego po wydaniu zaskarżonej decyzji oświadczenia o stanie majątkowym strony. Jeżeli, w ocenie Ministra, posiadane informacje nadal będą budziły wątpliwości w zakresie swej aktualności, winien wezwać stronę do wyjaśnienia, czy dotychczas złożone w sprawie dokumenty są nadal aktualne, czy też obecnie sytuacja strony się zmieniła. Dopiero bowiem w wypadku oświadczenia przez stronę, iż jej sytuacja finansowa uległa zmianie, celowym będzie zwrócenie się do skarżącego o nadesłanie dodatkowych, wskazanych w wezwaniu, dokumentów.

Na koniec wskazać trzeba, że dokonując rozstrzygnięcia organ oceniając sytuację strony powinien wziąć pod uwagę okoliczność, że mieszka ona z matką, a sytuacja ta ma wpływ na skalę wydatków ponoszonych we wspólnym gospodarstwie domowym. Analiza wydatków ponoszonych na utrzymanie oprócz wydatków stałych musi także uwzględniać wydatki na wyżywienie, ubranie, środki higieniczne itp.

Mając powyższe na względzie stosownie do dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. – należało uchylić decyzję organu II instancji.