Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1244/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: par. 3 ust. 1 pkt 1, par. 2
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Joanna Zabłocka (spr.) Sędzia del. WSA Bartłomiej Adamczak Protokolant Marcin Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Sz 1327/14 w sprawie ze skargi R.G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 19 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 1327/14 po rozpoznaniu sprawy ze skargi R.G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2014 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek - uchylił zaskarżoną decyzję.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

W dniu 2 kwietnia 2014r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS, Zakład) wpłynął wniosek R.G. w sprawie umorzenia zaległości z tytułu nieopłaconych w terminie składek uzasadniony trudną sytuację finansową i zdrowotną. Wnioskodawczyni wskazała, że nie jest w stanie opłacić należności składkowych wobec Zakładu z uwagi na fakt, że w grudniu 2009r. utraciła pracę, a otrzymywane świadczenie emerytalne jest bardzo niskie. Zobowiązana oświadczyła, że na trudną sytuację finansową w której się znalazła miało wpływ również nieregularnie wypłacane przez pracodawcę wynagrodzenie oraz nieopłacanie składek przez kolejnego pracodawcę. Wnioskodawczyni podniosła, że pod koniec 2010r. uległa wypadkowi w wyniku którego jej stan zdrowia znacznie się pogorszył, co doprowadziło do sytuacji w której nie może podjąć pracy. Jednocześnie zobowiązana oświadczyła, że uzyskuje dochody z pracy dorywczej. Podniosła, że spłaca zobowiązania w tym kredyt udzielony na siedem lat.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Szczecinie decyzją z dnia [..] czerwca 2014 r. nr [...] z dnia [...] czerwca 2014r. odmówił R.G. umorzenia należności w łącznej kwocie 689, 56 zł.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [..] września 2014 r. nr [...], ZUS utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.

Organ wskazał, że wnioskodawczyni prowadziła działalność gospodarczą w zreformowanym systemie ubezpieczeń do 16 stycznia 2010r. w zakresie niespecjalistycznego sprzątania budynków i obiektów przemysłowych.

Na koncie dłużniczki na dzień wpływu wniosku figurowały zaległości z tytułu nieopłaconych składek w części finansowanej przez płatnika składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres 08/2009r, 12/2009r. oraz 01/2010r. w łącznej kwocie 667,66 zł oraz na Fundusz Pracy za okres od 10/2008r. do 12/2008r. oraz od 02/2009r. do 07/2009r. w łącznej kwocie 1,70 zł plus odsetki za zwłokę liczone do dnia zapłaty włącznie. Zobowiązana złożyła wniosek o umorzenie nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za 12/2009r. oraz 01/2010r. w łącznej kwocie 457,56 zł wraz z należnymi od nich odsetkami, które na dzień złożenia wniosku wyniosły 232,00 zł.

Na podstawie danych pobranych z Kompleksowego Systemu Informatycznego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych organ ustalił, że zobowiązana osiąga dochody z tytułu świadczenia emerytalnego w miesięcznej kwocie 1.196,50 zł brutto, komornik sądowy prowadzi postępowanie egzekucyjne w którym dochodzone są w trybie egzekucyjnym należności alimentacyjne na jej rzecz od męża w miesięcznych ratach, po 443,62 zł. Na podstawie informacji z dnia 22 maja 2014r. uzyskanej od Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. ZUS ustalił, że zobowiązana w złożonym zeznaniu podatkowym PIT-36 za rok 2010 wykazała dochód w wysokości 21.993,54 zł brutto, w 2011r. wykazała dochód w kwocie 15.371,88 zł brutto, w 2012r. wykazała dochód w kwocie 13.499,24 zł brutto, natomiast w 2013r. dochód w kwocie 11.125.84 zł brutto. Jednocześnie w zeznaniu PIT-28 za 2012r.wykazala przychód w kwocie 2.100,00 zł.

Ponadto, organ ustalił, że wnioskodawczyni jest współwłaścicielem nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości C., gm. W. opisanej w KW nr [...]. Z informacji uzyskanej z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców wynika, że zobowiązana jest współwłaścicielem samochodu osobowego marki Volkswagen Passat rok produkcji [...].

Organ uznał, że zgodnie z oświadczeniem dłużniczka ponosi koszty z tytułu czynszu ok. 250 zł, mediów ok. 100 zł, telefonu ok 60 zł oraz opłat miesięcznych za leki ok. 250- 300 zł. Ponadto, wnioskodawczyni wskazała, że ma zobowiązania z tytułu kredytu udzielonego na siedem lat, spłacanego w miesięcznych ratach po ok. 250- 300 zł. Organ odwoławczy analizując powyższe dane stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności, o których mowa w art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 2013, poz.1442 tj.; dalej "u.s.u.s."), bowiem w sprawie istnieje majątek (świadczenie emerytalne, samochód, nieruchomość gruntowa), który może stanowić przedmiot zabezpieczenia, spłaty oraz postępowania egzekucyjnego.

Zdaniem ZUS powyższe okoliczności nie mogą skutkować umorzeniem zadłużenia i zwolnieniem skarżącej z długu w okresie jego wymagalności. ZUS podkreślił, że bada aktualną sytuację majątkową i rodzinną, w tym możliwości płatnicze, a zobowiązana musi wykazać, że nie jest w stanie opłacić należności, bądź przystąpić do takiej spłaty, bowiem zagrażałoby to zaspokojeniu niezbędnych potrzeb życiowych zobowiązanej i członkom jej rodziny. Zdaniem organu zobowiązana takich okoliczności nie wykazała. Wnioskodawczyni osiąga dochody z tytułu emerytury, które stanowią podstawę zabezpieczenia niezbędnych potrzeb życiowych, a także finansowania zobowiązań, ma przyznane na swoją rzecz alimenty oraz posiada ujawniony majątek. Ponadto, organ zaznaczył, że zobowiązana po zakończeniu prowadzenia działalności w ramach której powstało przedmiotowe zadłużenie, osiągała dochody i nie przystąpiła do ich spłaty choćby w ratach. Zakład zważył, iż skarżąca spłaca zobowiązania kredytowe o charakterze cywilnoprawnym, których nie można uznać za sposób i formę zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych.

R.G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wymienionym na wstępie wyrokiem z dnia 19 marca 2015 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jed. Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), uchylił zaskarżoną decyzję.

WSA wskazał, że przewidziane w art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. uzależnienie umorzenia należności z tytułu składek od całkowitej ich nieściągalności nie dotyczy ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek, tj. m.in. przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą zobowiązanych do opłacania składek na swoje ubezpieczenie.

WSA stwierdził, że wskazana w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. 20O3r. Nr 141, poz. 1365 ze zm.; dalej: rozporządzenie) przesłanka uzależnia ocenę zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych od tego, czy w konsekwencji egzekwowania zadłużenia pojawi się niebezpieczeństwo powstania zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego i jego rodziny przy uwzględnieniu jego sytuacji majątkowej i rodzinnej.

Sąd I instancji podkreślił, że zadaniem regulacji zawartej w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz w § 3 ust. 1 rozporządzenia jest zabezpieczenie niezbędnego minimum socjalnego, które pozwoli osobie zobowiązanej funkcjonować w codziennym życiu, dając gwarancję, że podstawowe potrzeby jej oraz jej rodziny będą zaspokojone. Punktem odniesienia przy ocenie, czy spłata zadłużenia zagraża egzystencji strony zdaniem Sądu, powinna być szczegółowa analiza określonego na ten okres minimum socjalnego oraz minimum egzystencji.

Sąd I instancji stwierdził, że organ przy rozpoznaniu wniosku Skarżącej nie uwzględnił w pełni powyżej przedstawionego rozumienia zakwestionowanych przepisów prawa materialnego poprzestając na powołanie faktu otrzymywania dochodów i ponoszonych wydatków.

WSA wskazał, że na gruncie regulacji z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia przepisy nie wyjaśniają, co należy uważać za zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych, jednakże należy przyjąć, że chodzi tu o niezbędne minimum. Zauważył, że Główny Urząd Statystyczny i Instytut Pracy i Spraw Socjalnych w publikowanych okresowo danych statystycznych uwzględniają informacje określające wielkość tzw. minimum egzystencji, jak i minimum socjalnego i te okoliczności organ winien mieć na względzie przy ocenie wniosku skarżącej. Stwierdził, że za ziszczenie się przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia należy uznać taką sytuację, gdy warunki bytowe osoby zobowiązanej powodują trwałe zagrożenie dalszej egzystencji.

Sąd I instancji wskazał, że organ ponownie rozpoznając sprawę uwzględni dokonaną wykładnię prawa i dokona oceny wniosku pod kątem rozważenia okoliczności, o których mowa w ww. przepisach prawa materialnego.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych w skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Wyrokowi zarzucił:

1) naruszenie prawa materialnego - art. 28 ust. 1, 2, 3, 3a i 3b w związku z art. 2a ust. 2 pkt 2, art. 32 u.s.u.s.) oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia poprzez ich błędną wykładnię polegającą na błędnym odczytaniu hipotezy normy prawnej dotyczącej umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek, w tym również niewłaściwą wykładnię zwrotów niedookreślonych, zawartych w tych przepisach, takich jak: "uzasadniony przypadek" oraz "ważny interes osoby zobowiązanej" i przyjęcie, że ustalony w postępowaniu stan faktyczny odpowiada hipotezie normy prawnej,

2) naruszenie prawa materialnego - art. 28 ust. 3a i 3b w związku z art. 2a ust. 2 pkt 2, art. 32 u.s.u.s., w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie (będące następstwem nieprawidłowej wykładni prawa materialnego) polegające na tym, że Sąd stosując normę prawną umożliwiającą ZUS umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek, błędnie odczytał dyspozycję tej normy i uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie zostały zbadane wynikające z tej regulacji pozytywne przesłanki umorzenia należności z tytułu składek w tym minimum egzystencji i minimum socjalne, jak również, że strona wykazała okoliczności uzasadniające stanowisko, że taka dogłębna ocena doprowadziłaby do umorzenia należności,

3) naruszenie prawa materialnego - art. 174 pkt 1 p.p.s.a., (przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) w związku z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), art. 2a ust. 2 pkt 2, art. 66 ust. 1, ust. 2 oraz art. 51 ust. 1 i 2 u.s.u.s. poprzez przekroczenie granic kontroli działalności administracji publicznej, która winna być dokonywana pod względem legalności lecz nie pod względem celowości i gospodarności działania, opierając ten zarzut na naruszeniu norm prawa ustrojowego, które jest co prawda częścią prawa formalnego, jednak z drugiej strony wyznaczają ramy dla stosowania odpowiednich przepisów prawa materialnego,

4) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 174 pkt 2 p.p.s.a., art. 141 § 4 oraz art. 1 § 1 i 2 w związku z art. 3 § 3 oraz art. 7 p.p.s.a. polegające na naruszeniu przepisów postępowania przez wojewódzki sąd administracyjny poprzez lakoniczne wskazanie w uzasadnieniu wyroku wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia i braku oceny ustaleń faktycznych dokonanych przez ZUS pod względem ich niezgodności z prawem a także poprzez zaniechanie przeprowadzenia przez Sąd weryfikacji dochodów ubezpieczonej szczegółowo ustalonych przez organ w postępowaniu administracyjnym pod kątem relacji tych dochodów do wysokości tzw. minimum egzystencji, jak i minimum socjalnego publikowanego przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych, i uchylenie decyzji z jednoczesnym wskazaniem w uzasadnieniu wyroku, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy ZUS winien dokonać weryfikacji ustalonych dochodów z tymi "wskaźnialuni", co stanowi naruszenie zasady ekonomiki i szybkości postępowania. W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił co prawda dowody, które zostały przeprowadzone w sprawie prawidłowo ustalając stan faktyczny, lecz nie przedstawił i nie poddał analizie wszystkich argumentów i wyliczeń przywołanych w przez ZUS, a także me wyjaśnił dlaczego przy ustalonych miesięcznych dochodach zobowiązanej w wysokości ok. 2.730 zł brutto (1.600 netto) uznał, że splata zaległości z tytułu składek w łącznej kwocie 689,56 zl, spowoduje naruszenie minimum egzystencji i minimum socjalnego, które to kwoty na podstawie powszechnie dostępnych danych publikowanych przez IPiSS są o wiele niższe od przeciętnych stałych dochodów zobowiązanej wykazanych w postępowaniu dowodowym przeprowadzonym przez ZUS.

R.G. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 ww. ustawy.

Skarga kasacyjna została oddalona ponieważ zaskarżony wyrok pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Na wstępie należy przypomnieć, że stosownie do art. 28 ust. 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w przypadku ich całkowitej nieściągalności z zastrzeżeniem sytuacji wymienionej w ust. 3a.

Nie budzi wątpliwości, że w sprawie nie zachodzi sytuacja całkowitej nieściągalności zadłużenia.

Ponieważ skarżąca jako przedsiębiorca była osobą ubezpieczoną i równocześnie płatnikiem składek na ubezpieczenie, rozpoznając jej wniosek o umorzenie należności zastosowano przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. zgodnie z którym należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

Na podstawie art. 28 ust. 3b u.s.u.s. minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego został zobowiązany do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych zasad umarzania ww. składek z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych.

Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne określił, że Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny w szczególności w przypadku gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Z przywołanego przepisu wynika, że okoliczności które ZUS zobowiązany był zbadać podejmując decyzję w przedmiocie umorzenia zadłużenia skarżącej, to jej sytuacja materialna i rodzinna, w szczególności wpływ spłaty zadłużenia na możliwość zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Oceny tej sytuacji organ winien dokonać według stanu na dzień orzekania. Z ustaleń stanu faktycznego dokonanego przez ZUS i zaakceptowanego przez Sąd I instancji wynika, że organ orzekając o odmowie umorzenia zadłużenia skarżącej decyzją z dnia 10 czerwca 2014 r., utrzymaną w mocy decyzją z dnia 3 września 2014 r. ustalając dochody strony, wziął pod uwagę nie tylko świadczenie emerytalne skarżącej i uzyskiwane przez nią alimenty, ale również dochody osiągnięte przez nią z tytułu działalności gospodarczej prowadzonej przez nią w 2013 r. Oznacza to, że podstawą oceny sytuacji materialnej strony były dochody uzyskane w 2013 r., a nie w dacie orzekania. Do tak ustalonej kwoty dochodów brutto w wysokości 2 730 zł ZUS odwołał się w skardze kasacyjnej.

Przepisy dotyczące umarzania zadłużenia wobec ZUS nie dają podstawy do oceny czy dłużnik miał w przeszłości możliwość spłaty tego zadłużenia, ale nakazują badanie aktualnej sytuacji osoby zobowiązanej i jej rodziny. Ponieważ w sprawie zabrakło takiej oceny uchylenie zaskarżonej decyzji należało uznać za prawidłowe. Takiej też oceny dokona ZUS ponownie rozpoznając sprawę.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela poglądu Sądu I instancji, zgodnie z którym punktem odniesienia przy ocenie czy spłata zadłużenia nie pozbawi dłużnika możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych jest określone na dany okres "minimum socjalne" i "minimum egzystencji". Po pierwsze ani przepisy u.s.u.s. ani przepisy rozporządzenia nie odwołują się do tych instytucji, po wtóre zarówno minimum socjalne jak i minimum egzystencji są wartościami o charakterze statystycznym, a rozpoznając wniosek o umorzenie zadłużenia organ zobowiązany jest badać indywidualną sytuację zobowiązanego.

Odnosząc się do pierwszego z zarzutów skargi kasacyjnej NSA stwierdza, że jest on nieuzasadniony, a przedstawiona w nim wykładnia przepisu art. 28 ust. 3a i 3b u.s.u.s. nie jest prawidłowa w zakresie, w jakim organ stwierdza, że zwroty "uzasadniony przypadek" i "ważny interes osoby zobowiązanej" należy wykładać w ten sposób, że chodzi o sytuacje nadzwyczajne. Literalna wykładnia tych przepisów, jak też przepisów rozporządzenia nie daje podstaw do takiego stwierdzenia. Uzależnienie możliwości umorzenia zadłużenia od wystąpienia sytuacji nadzwyczajnej jest stworzeniem przez organ dodatkowej niewynikającej z przepisów negatywnej przesłanki umorzenia. Zupełnie niezrozumiałe jest również podniesienie na gruncie rozpoznawanej sprawy wyrażonej w art. 2a u.s.u.s. zasady równego traktowania wszystkich ubezpieczonych. Przepis ten w ust.1 stanowi, że "Ustawa stoi na gruncie równego traktowania wszystkich ubezpieczonych bez względu na płeć, rasę, pochodzenie etniczne, narodowość, stan cywilny oraz stan rodzinny.", a w ust. 2, że "Zasada równego traktowania dotyczy w szczególności: 1) warunków objęcia systemem ubezpieczeń społecznych; 2) obowiązku opłacania i obliczania wysokości składek na ubezpieczenie społeczne; 3) obliczania wysokości świadczeń; 4) okresu wypłaty świadczeń i zachowania prawa do świadczeń."

Co do drugiego z zarzutów skargi kasacyjnej, to jest on nieuzasadniony przede wszystkim dlatego, że wbrew twierdzeniu ZUS, Sąd I instancji nie stwierdził, że ustalony stan faktyczny umożliwia umorzenie zadłużenia skarżącej. Sąd nakazał jedynie dokonanie przez Zakład oceny wniosku skarżącej z uwzględnieniem wskazań przedstawionych w uzasadnieniu wyroku. Wskazania te w zakresie konieczności odniesienia się do "minimum egzystencji" i "minimum socjalnego" NSA uznał za nieuzasadnione. Uzasadnienie tego zarzutu w części dotyczącej błędnego odczytania przez WSA dyspozycji art. 28 ust. 3a i 3b u.s.u.s. i § 3 ust. 1 rozporządzenia poprzez błędną ocenę dowodów jest w istocie zarzutem naruszenia przepisów prawa procesowego, które to przepisy nie zostały jednak w skardze kasacyjnej wskazane. Do ustaleń stanu faktycznego, który powinien być podstawą orzekania przez ZUS, NSA odniósł się wyżej wskazując, że musi to być stan faktyczny ustalony na dzień orzekania.

Nie jest uzasadniony również zarzut naruszenia art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), art. 2a ust. 2 pkt 2, art. 66 ust. 1, ust. 2 oraz art. 51 ust. 1 i 2 u.s.u.s. poprzez przekroczenie granic kontroli działalności administracji publicznej, która winna być dokonywana pod względem legalności lecz nie pod względem celowości i gospodarności działania. Zgodnie z art. 1 § 1 p.u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. W myśl natomiast art. 1 § 2 p.u.s.a. kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd I instancji nie naruszył żadnego z tych przepisów, ponieważ skontrolował, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, stwierdził, że doszło do takiego naruszenia przepisów i uchylił zaskarżoną decyzje, a tym samym wymierzył sprawiedliwość w zakresie kompetencji przyznanych sądom administracyjnym. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika aby Sąd dokonał kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem innym niż zgodność z prawem. Wyrażone w skardze kasacyjnej przekonanie organu o tym, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone prawidłowo stanowi polemikę ze stanowiskiem Sądu i nie uzasadnia zarzutu naruszenia ww. przepisów p.u.s.a. Naruszenie wskazanych w ramach tego zarzutu przepisów u.s.u.s. nie zostało uzasadnione, więc NSA nie może się do nich odnieść.

Nie ma usprawiedliwionych podstaw zarzut naruszenia art 141 § 4 oraz art. 1 § 1 i 2 w związku z art. 3 § 3 oraz art. 7 p.p.s.a.

Gdy chodzi o zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. to przypomnieć należy, że omawiany przepis zawiera unormowanie stanowiące o tym, z jakich niezbędnych elementów winno składać się uzasadnienie wyroku sądu. Przepis ten stanowi, że powinno ono zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku wymaganiom tym odpowiada. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może stanowić podstawy do kwestionowania wykładni prawa dokonanej przez Sąd. WSA, wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie, nie miał obowiązku poddawania w uzasadnieniu wyroku szczegółowej analizie wszystkich argumentów i wyliczeń przedstawionych przez ZUS. Do kwestii związanych ze wskazaniami Sądu I instancji w zakresie konieczności odniesienia się przez organ do "minimum egzystencji" i "minimum socjalnego" NSA wypowiedział się wyżej, uznając te wskazania za nieuzasadnione.

Do zarzutów naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. NSA nie może się odnieść, ponieważ przepis ten nie zawiera dwóch jednostek redakcyjnych, ponadto, podobnie jak zarzut naruszenia art. 3 § 3 p.p.s.a nie został uzasadniony. Nie może odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 7 p.p.s.a. nakazującego sądowi administracyjnemu podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy i dążyć do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu. Jak wynika z akt, wyrok w sprawie został wydany na pierwszej rozprawie.

Z przedstawionych wyżej przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.