Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 893/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 75a ust. 3, art. 75i.
journal: Dz.U. 2002 nr 123 poz 1058
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz (spr.) Sędzia NSA Tadeusz Cysek Sędzia NSA Janusz Zajda Protokolant Karol Pachnik po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 3 czerwca 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 665/09 w sprawie ze skargi S. W. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką: oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 3 czerwca 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 665/09 uwzględnił skargę S. W. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] utrzymującą w mocy uchwałę nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej we Wrocławiu w sprawie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką.

Sąd stwierdził ponadto, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu oraz orzekł o kosztach procesu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. (WSA) orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

S. W. w dniu 20 września 2008 roku przystąpił do egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką przed Komisją egzaminacyjną ds. aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej we W.. Uchwałą nr [...] z dnia [..] września 2008 r. Komisja egzaminacyjna ustaliła, że zdający otrzymał z egzaminu konkursowego 188 punktów, czyli wynik negatywny. Odpis uchwały doręczono zainteresowanemu w dniu 9 października 2008 roku, a w dniu 21 października 2008 roku złożył on odwołanie od tej uchwały do Ministra Sprawiedliwości domagając się zaliczenia jako prawidłowych udzielonych przez niego odpowiedzi na pytania nr 75, 82 i 186.

Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) (k.p.a.) w zw. z art. 75j ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 ze zm.), po rozpoznaniu odwołania S. W. od uchwały nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej we W. w sprawie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę.

Rozpoznając odwołanie organ przeanalizował treść każdego z ww. pytań. Organ nie zgodził się z zarzutami skarżącego co do pytania nr 75, które brzmiało: "Według Kodeksu cywilnego, małżonek w stosunku do którego orzeczono separację i któremu nie służy żadne prawo do lokalu mieszkalnego, w którym zamieszkiwał wspólnie ze swym współmałżonkiem aż do dnia jego śmierci, nie będący spadkobiercą swego małżonka:

A. jest uprawniony do korzystania z tego mieszkania w dotychczasowym zakresie w ciągu trzech miesięcy od otwarcia spadku,

B. jest uprawniony do korzystania z tego mieszkania w dotychczasowym zakresie w ciągu miesiąca od otwarcia spadku,

C. w ogóle nie jest uprawniony do korzystania z tego mieszkania."

Według klucza poprawna odpowiedź na to pytanie to odpowiedź "C", oparta na treści art. 9351 ustawy z dnia z dnia 23 kwietnia 1964 r. (Dz. U.1964.16.93) (k.c.). w zw. z art. 923 k.c., natomiast skarżący wybrał odpowiedź "A".

Skarżący podnosił w odwołaniu, iż na pytanie nr 75 możliwe jest udzielenie więcej niż jednej odpowiedzi poprawnej oraz wskazywał, że małżonek będący w separacji jest nadal osobą bliską dla spadkodawcy, bowiem dopiero zbadanie stanu faktycznego decyduje o stopniu bliskości osób innych niż małżonek.

Zdaniem organu argumentacja skarżącego odnośnie tego pytania nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż z treści pytania nr 75 wynika, że chodzi o uprawnienia takiego małżonka, w stosunku do którego orzeczono separację i taki stan między małżonkami trwał nadal aż do śmierci drugiego z nich. Odpowiedź na kwestionowane pytanie wynika jednoznacznie z powołanych w kluczu odpowiedzi przepisów kodeksu cywilnego, a nie z poglądów doktryny i orzecznictwa. Takie stanowisko wyrażono również w doktrynie prawa: Komentarz do kodeksu cywilnego, Księga czwarta, Spadki, Wyd. Prawnicze LexisNexis, W-wa 2006 r., s. 33, teza 2, gdzie E. Skowrońska-Bocian stwierdza, że uprawnienie wynikające z art. 923 k.c. nie przysługuje małżonkowi, w stosunku do którego orzeczono separację.

W ocenie organu niezasadny był zarzut skarżącego odnoszący się do pytania nr 82, które brzmiało: "Według Kodeksu cywilnego, umowa najmu nieruchomości lub pomieszczenia zawarta na czas dłuższy niż rok:

A. musi być zawarta w formie aktu notarialnego pod rygorem nieważności,

B. musi być zawarta na piśmie pod rygorem nieważności,

C. powinna być zawarta na piśmie dla celów dowodowych."

Prawidłową odpowiedzią według klucza jest odpowiedź "C". Składający skargę udzielił odpowiedzi "B". Wedle przedstawianej przez niego argumentacji forma pisemna o jakiej mowa w art. 660 k.c, jest co prawda formą zastrzeżoną ze skutkiem ad eventum. Wobec takiej argumentacji S. W. wniósł o zaliczenie udzielonej odpowiedzi jako prawidłowej , lub pominięcie tego pytania przy obliczaniu punktów. Organ uznał niniejszy zarzut za całkowicie nieuzasadniony.

Minister Sprawiedliwości wskazał, iż zgodnie z brzmieniem art. 660 k.c, "umowa najmu nieruchomości lub pomieszczenia na czas dłuższy niż rok powinna być zawarta na piśmie. W razie niezachowania tej formy poczytuje się umowę zawartą na czas nieokreślony". Dla okresowych umów najmu nieruchomości lub pomieszczeń, zawartych na czas powyżej roku, ustawodawca zastrzegł formę pisemną, nie obarczając jej rygorem nieważności. Nie budzi wątpliwości, że ze zdania drugiego przytoczonego przepisu wynika zastrzeżenie formy ad eventum i taka odpowiedź - gdyby była brana pod uwagę wśród propozycji "A", "B" lub "C" zawarta - byłaby także prawidłowa. Jednak takiej propozycji nie zawarto, gdyż zdaniem organu pytanie odnosiło się do ogólnej zasady, wynikającej z treści art. 660 k.c. zdanie pierwsze. Dlatego też uznano, że forma pisemna, o jakiej mowa w art. 660 k.c, jest formą zastrzeżoną wyłącznie dla celów dowodowych, ograniczonych z kolei regułami wynikającymi z dyspozycji art. 74 k.c. Jednocześnie organ podkreślił, że w pytaniu tym nie chodziło o skutki materialnoprawne wywołane brakiem formy pisemnej umowy, lecz o skutki procesowe, na co jednoznacznie wskazuje treść proponowanych odpowiedzi. Dlatego też oceniono, że jedyną poprawną odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź "C".

Zdaniem organu niezasadny jest zarzut składającego skargę odnoszący się do pytania 186, które brzmiało: Zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego i ustawą Prawo dewizowe, postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie indywidualnego zezwolenia dewizowego jest:

A. jednoinstancyjne,

B. dwuinstancyjne,

C. trójinstancyjne.

Zgodnie z kluczem odpowiedzi prawidłową jest odpowiedź "A" która według Ministra Sprawiedliwości ma podstawę prawną w art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. Prawo dewizowe (Dz. U. Nr 141, poz. 1178 ze zm.) w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. Skarżący zaznaczył odpowiedź "B" i w swoim odwołaniu wskazał, że powyższe pytanie dotyka spornej kwestii budzącej kontrowersje w orzecznictwie i doktrynie prawniczej. Dlatego też zdaniem S. W. zagadnienie to nie powinno stanowić treści pytania egzaminacyjnego. Wskazał na istotę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez ten sam organ jako środka zaskarżenia. Na poparcie swoich twierdzeń przytoczył orzeczenia sądów administracyjnych i podniósł, że jego zdaniem jedną z prawidłowych odpowiedzi na to pytanie jest odpowiedź "B".

W skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego S. W. podniósł, że pytania nr 75 i 186 zostały błędnie sformułowane, ponieważ na każde z nich możliwa była więcej niż jedna odpowiedź; a w odniesieniu do pytania nr 82 składający skargę zarzucił, że żadna odpowiedź z możliwych odpowiedzi zaproponowanych w teście dla pytania 82 nie była poprawna tym samym organ nie dochował szczególnej staranności w redagowaniu pytań egzaminacyjnych do czego był zobowiązany zgodnie z art. 75i oraz art. 75a ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1986 r. Prawo o adwokaturze.

Ponadto S. W. zarzucił naruszenie art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 25 §1 i 3 k.p.a., art. 36 §1 k.p.a., art. 77§1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107§3 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uwzględniając skargę na decyzje ocenił, że skarga jest uzasadniona, gdyż przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia wskazanych przez składającego skargę przepisów prawa materialnego.

Sąd podkreślił, że w ustawie Prawo o adwokaturze ustalono wymagania co do konstrukcji testu na egzamin konkursowy na aplikację adwokacką (zestaw 250 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa) i, że kwestionowane pytania nie spełniają wyżej przedstawionych kryteriów.

W odniesieniu do pytań nr 75 i 186 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. orzekł, że – tak jak podnosił w skardze S. W. – możliwe jest udzielenie więcej niż jednej poprawnej odpowiedzi. W odniesieniu do pytania nr 75 w uzasadnieniu orzeczenia podniesiono, że co prawda mając na uwadze art. 614 §1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 1964 r. Nr 9 poz. 69) (k.r.o.) małżonek w separacji nie jest tym małżonkiem, o którym mowa w art. 923 §1 k.c., to nie ma żadnych przeszkód prawnych aby uznać go za osobę bliską uprawnioną do zamieszkiwania. Podzielając zarzuty dotyczące pytania nr 186 sąd podniósł, że nie jest dostatecznie wyjaśniony i budzi istotne kontrowersje problem oceny instancyjności postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W związku z tym trudno udzielić jednoznacznej odpowiedzi czy jest to postępowanie jedno- czy dwuinstancyjne. Kwestionując treść pytania nr 82 WSA wskazał, że żadna z proponowanych odpowiedzi nie jest prawidłowa, a pytanie należy rozpatrywać w kontekście art. 660 k.c. jako całości a nie jedynie jego pierwszego zdania. Zdaniem WSA brak propozycji prawidłowej odpowiedzi nie może obciążać składającego skargę mimo, że wybrał błędną odpowiedź zaznaczając odpowiedź "B".

Dodatkowo WSA powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2008 r. II GSK 355/07 i wskazał, że relacja pomiędzy odpowiedzią a pytaniem musi być zawsze sprawdzana na podstawie jednoznacznych kryteriów wynikających ze stanu prawnego, do którego nawiązuje pytanie.

Minister Sprawiedliwości w dniu 9 września 2009r. (data nadania pisma w placówce pocztowej) złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA z dnia 3 czerwca 2009r., sygn. akt: VI SA/Wa 665/09.

Wymieniony wyrok został zaskarżony w całości a zarzuty skargi kasacyjnej sformułowano jako:

1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez uwzględnienie skargi S. W. i przyjęcie, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego – art. 75i oraz art. 75a ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1986 r. – Prawo o adwokaturze, w sytuacji, gdy decyzja ta nie narusza wskazanych przepisów;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 75i oraz art. 75a ust. 3 ustawy z dnia 25 maja 1986 r. – Prawo o adwokaturze, przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na wadliwym przyjęciu, że pytania nr 75 i 186 egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką zostały sformułowane nieprawidłowo, gdyż zawierają nie jedną, a dwie możliwe do udzielenia odpowiedzi, podczas gdy możliwa jest tylko jedna odpowiedź na te pytania oraz, że w pytaniu nr 82 żadna z przedstawionych propozycji odpowiedzi nie jest prawidłowa, podczas gdy zawarto w nim odpowiedź poprawną – a tym samym, pytania te są zgodne z przywołaną ustawą – Prawo o adwokaturze.

W skardze kasacyjnej organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Minister Sprawiedliwości odnosząc się do konstrukcji pytania 186 stwierdził, że nie kwestionuje, iż skutkiem wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy jest merytoryczne zbadanie sprawy w całości. Jednak wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy jest odrębną instytucją prawną, niezależną od instytucji odwołania od decyzji administracyjnej. Dlatego też zdaniem organu – pomimo odmiennych poglądów w doktrynie prawa, które w ocenie Ministra Sprawiedliwości są "nie do końca adekwatne do istoty zagadnienia" – konstrukcja pytania i zaproponowane odpowiedzi nie mogą budzić wątpliwości a tylko jedna spośród zaproponowanych odpowiedzi była prawidłowa.

Dodatkowo organ podkreślił, że na zdającym egzamin ciąży obowiązek znajomości i stosowania reguł wykładni językowej, funkcjonalnej i systemowej.

Również pytanie nr 75 oraz przedstawione warianty odpowiedzi zostały zdaniem kasatora skonstruowane w sposób odpowiadający prawu. Wynikały one bowiem wprost z przepisów kodeksu cywilnego, a twierdzenie WSA, że współmałżonka w separacji, a także małżonka po rozwodzie można zaliczyć do kategorii osób bliskich nie było uprawnione. Organ wskazał na zbytnią dowolność w ocenie WSA w szczególności, że rozstrzygnięcie nie było poparte żadnymi argumentami oraz pozostawało w sprzeczności ze stanowiskiem doktryny.

W odniesieniu do pytania nr 82 w skardze kasacyjnej stwierdzono, że istota pytania dotyczyła skutków jaki może wywołać niezachowanie formy pisemnej dla umowy najmu w ewentualnym procesie, a nie skutków materialnoprawnych wywołanych brakiem odpowiedniej formy. Poza tym S. W. udzielił na pytanie odpowiedzi B, która w żadnych okolicznościach nie była prawidłowa.

Organ wskazał również na niejednolitość rozstrzygnięć Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. co do poprawności pytań nr 75 i 82.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawach:

1) naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. NSA badając sprawę z urzędu w zakresie nieważności postępowania nie stwierdził uchybień powodujących konieczność uchylenia kontrolowanego orzeczenia stosownie do art. 183 p.p.s.a.

Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej należy rozstrzygnąć o prawidłowości (dopuszczalności) od strony formalnej zarzutu błędnej wykładni i niewłaściwej interpretacji prawa materialnego.

Prima facie zarzut postawiony w skardze kasacyjnej jest metodologicznie błędny. Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię to mylne zrozumienie treści zastosowanego przepisu, a naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to kwestia prawidłowego odniesienia normy prawa materialnego do ustalonego stanu faktycznego, właściwego skonfrontowania określonego stanu faktycznego z hipotezą normy prawnej i poddanie tego stanu ocenie prawnej na podstawie treści tej normy (wyrok NSA z dnia 31 maja 2005 r., sygn. akt II GSK 57/05 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Użycie spójnika koniunkcji nakazywałoby poszukiwanie sytuacji, w której wystąpi błędne ustalenie (wykładnia) normy wzorcowej i niewłaściwa interpretacja (zastosowanie) tejże normy. Dokonanie nieprawidłowej wykładni powoduje, że błędnie stosuje się nie normę wzorcową, a normę błędnie wyinterpretowaną, co wyklucza zaistnienie sytuacji w "czystej" postaci zarzutu. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stoi jednak na stanowisku, że zarzuty skargi kasacyjnej powinny być rozpatrywane w możliwie szerokim zakresie, przy uwzględnieniu ograniczeń wynikających z art. 174 p.p.s.a. Taki zakres badania zarzutów zapewnia realizację konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Stąd też należało przyjąć do rozpoznania zarzut skierowany przeciwko błędnej wykładni normy wzorcowej i niewłaściwym zastosowaniu błędnie wyinterpretowanej normy.

NSA zauważa, że aby uznać za uzasadnione wskazane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego należałoby dojść do przekonania o prawidłowości konstrukcji wymienianych wyżej pytań nr 75, 82 i 186. Stwierdzenie, że pytania te zostały prawidłowo skonstruowane implikowałoby przyjęcie, że WSA niesłusznie zarzucił organowi naruszenie prawa procesowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uznał wadliwość pytania nr 75 i pogląd ten należy zaakceptować. Nie można zakreślać granic przedstawionego w pytaniu problemu do k.c. bez wskazania na normy prawne k.r.o. Omawiane pytanie nie było na tyle precyzyjne, by w oparciu o jego treść można było udzielić żądanej przez Ministra Sprawiedliwości odpowiedzi. Art. 923 § 1 k.c. do kręgu uprawnionych do mieszkania zalicza obok małżonka także osoby bliskie spadkodawcy. Nie powinno budzić wątpliwości, że w określonych stanach faktycznych małżonka, w stosunku, do którego orzeczono separację można zaliczyć do osób bliskich spadkodawcy w rozumieniu art. 923 § 1 k.c. Skoro zatem w myśl art. 923 § 1 k.c. uprawnienie do zamieszkiwania przyznaje się małżonkowi i osobom bliskim, uznana przez organ za prawidłową propozycja odpowiedzi na tak postawione pytanie wymagała dodatkowego założenia, że małżonek w stosunku, do którego orzeczono separację nie jest "inną osobą bliską". Orzeczenie separacji ma co do zasady skutki takie jak rozwiązanie małżeństwa przez rozwód. Jednak istnieją istotne odrębności takie jak nieorzekanie o winie za rozkład pożycia, obowiązek wzajemnej pomocy czy przejściowość separacji. Dlatego nie można wykluczyć, że małżonkowie pozostający w separacji w konkretnych okolicznościach pozostają wobec siebie w relacjach uzasadniających dokonanie oceny o pozostawaniu względem siebie "osobami bliskimi". Stąd więcej niż jedną propozycję odpowiedzi należało uznać za prawidłową, a pytanie za nieodpowiadające wymaganiom prawa.

W odniesieniu do pytania nr 82 Naczelny Sąd Administracyjny nie ma wątpliwości, że zostało ono skonstruowane z przekroczeniem wymaganej dla takiego działania staranności.

Nie jest rolą uczestnika egzaminu konkursowego na aplikację odczytywanie intencji w jakiej pytanie zostało zadane. Jeżeli organ chciał zapytać o skutki procesowe niezachowania formy pisemnej dla umowy najmu zawieranej na czas dłuższy niż rok powinien to wyraźnie zaznaczyć w pytaniu.

Minister Sprawiedliwości stwierdza w skardze kasacyjnej, że wobec możliwych odpowiedzi jedyną prawidłową jest zaproponowana przez organ odpowiedź "C".

W ocenie NSA w świetle zaproponowanych wariantów odpowiedzi jest to niewątpliwe odpowiedź "najbardziej poprawna" co nie oznacza, że prawidłowa. Nie jest poprawnym rekonstruowanie normy prawnej w oparciu o arbitralne kryteria. Zakwestionować trzeba możliwość dowolnego rekonstruowania normy prawnej przez organ – w tym konkretnym przypadku polegającego na odczytywaniu, w oparciu o pierwsze zdanie przepisu art. 660 k.c., że w artykule tym zawarto regulację skutków procesowych a nie materialnoprawnych niezachowania formy pisemnej dla wymienionej umowy.

Dlatego należało zakwestionować pytanie nr 82 jako nieodpowiadające wymaganiom prawa.

W pytaniu nr 186 poruszony został problem oceny stopnia instancyjności w przypadku ponownego merytorycznego badania sprawy – z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – przez ten sam organ.

W doktrynie istnieją dwa przeciwstawne stanowiska w tej sprawie. Według pierwszego o dwuinstancyjności można mówić w przypadku badania sprawy przez dwa różne organy. W myśl drugiego stanowiska nie jest ważna podmiotowość organu badającego sprawę po raz drugi a zakres badania. Jeżeli dochodzi do ponownego rozpatrzenia sprawy merytorycznie w całości uznaje się, że zachodzi II instancyjność postępowania.

Wskazywana kwestia nie jest jednoznaczna i wywołuje kontrowersje. Nie została rozstrzygnięta w przesądzający sposób. Dlatego też nie można pozbawić racji argumentacji S. W. o dwuinstancyjnym charakterze postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W szczególności zaś nie można tej instytucji uznać w sposób jednoznaczny i przekonujący za wyjątek od zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Reasumując NSA ocenił, że pytania nie zostały skonstruowane zgodnie z wymaganiami przewidzianymi w prawie a wobec tego sąd I instancji nie naruszył prawa materialnego dochodząc do takiej konkluzji.

Takie rozstrzygnięcie implikuje ocenę, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. prawidłowo ocenił materiał dowodowy w sprawie i nie naruszył tym samym prawa procesowego – co było zarzutem skargi kasacyjnej.

Z wymienionych przyczyn orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach orzeczono stosownie do art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 205 p.p.s.a i art. 209 p.p.s.a.