Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 555/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Inne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.), Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, asesor WSA Krzysztof Retyk, Protokolant Beata Kaczmar, po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Spółka z o.o. w K. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 27 lutego 2001 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za prawidłowe 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Urzędu Celnego [...] z dnia 8 marca 2000 r. nr [...], 2/ zasądza od Dyrektora Izby Celnej [...] na rzecz skarżącego "A" Spółka z o.o. w K. 1117,50 zł (jeden tysiąc sto siedemnaście złotych i pięćdziesiąt groszy ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 28 kwietnia 1998 r. w Urzędzie Celnym zgłoszono u imieniu skarżącego "A" Spółka z o.o. w K. do odprawy celnej [...] kondensatorów ceramicznych. Kod zgłoszonego do odpraw)' celnej towaru oznaczono w dokumencie SAD nr E [...] jako [...] i wskazano stawkę celna 5% wartości celnej towaru. Do dokumentu SAD dołączono dwie faktur}' o numerach [...].

Pismem z dnia 16 września !998 r. skarżący złożył wniosek o uznanie przedmiotowego zgłoszenia za nieprawidłowe w zakresie stawki celnej importowanych kondensatorów. Uzasadniając wniosek wskazał, że z powodu oczywistego błędu osoba przygotowująca zgłoszenie celne nie uwzględniła faktu, że kondensatory ceramiczne służą do montażu powierzchniowego i w związku z tym korzystają z zawieszonej stawki celnej 0%.

Dyrektor Urzędu Celnego po rozpatrzeniu wniosku skarżącego decyzją z dnia 20 października 1998 r. uznał zgłoszenie celne za prawidłowe. Uzasadniając swoją decyzję organ administracji wskazał, że skarżący nie udowodnił, aby zgłoszone do odprawy celnej kondensatory ceramiczne służyły do montażu powierzchniowego. W szczególności nie wynikało to ani z dołączonych do zgłoszenia faktur, ani z samego zgłoszenia.

Skarżący w odwołaniu od decyzji z dnia 20 października 1998 r.. twierdząc, że zgłoszone do odprawy celnej kondensator) ceramiczne służą do montażu powierzchniowego, wniósł o dopuszczenie dowodów ze swych oświadczeń oraz oględzin załączonych do odwołania próbek.

Prezes Głównego Urzędu Cel decyzją z dnia 18 stycznia 2000 r. uchylił decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z dnia 20 października 1998 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania stwierdzając że w celu prawidłowego rozstrzygnięcia spraw należy ustalić na podstawie przedstawionych przez skarżącego materiałów faktyczny stan importowanych towarów.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor Urzędu Celnego na decyzję z dnia 8 marca 2000 r powtórnie uznał zgłoszenie celne nr [...] z dnia 28 kwietnia 1998 r. za prawidłowe. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ administracji wskazał, że przedstawione dowody to oświadczenia skarżącego, zaś ordvnacja podatków a nie przyznaje oświadczeniom stron "nadzwyczajnej mocy dowodowej"". Ponadto odwołując się do innej sprawy zakwestionował rzetelność złożonych oświadczeń. Odnośnie do przedstawionych próbek towaru organ administracji stwierdził, że nie zostało udowodnione, czy te próbki odpowiadają zaimportowanemu towarowi. Organ administracji wywiódł też. ze możliwość zastosowania stawki zawieszonej zależ) od wniosku strony, która winna wykazać należną staranność przy sporządzaniu dokumentów.

W odwołaniu od decyzji z dnia 8 marca 2000 r. skarżąc) zarzucił naruszenie prawa materialnego, to jest przepisów rozporządzenia Rady Ministrów- z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie zawieszenia pobierania cel od niektórych lewarów, oraz przepisów postępowania, w szczególności art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Skarżąc) twierdził w związku z zarzutami dotyczącymi naruszenia przepisów postępowania, że organ administracji nie zażądał przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w celu ustalenia, czy sprowadzone przez skarżącego kondensatory służą do montażu powierzchniowego. Ponadto zarzucił, że organ administracji nie ustosunkował się do argumentacji, według której waga sprowadzonych kondensatorów wskazywała, że służą one do montażu powierzchniowego. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 191 Ordynacji podatkowej skarżący zarzucił, że organ administracji sugerował w uzasadnieniu decyzji nierzetelność skarżącego, używając przy tym sformułowań o charakterze pejoratywnym, złośliwych i tendencyjnych.

Rozpoznając odwołanie Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia 27 lutego 2001 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy

Uzasadniając decyzję organ odwoławczy stwierdził, że z załączonych do akt sprawy dokumentów', w tym faktur nr [...] z dnia 8 kwietnia 1998 r. i nr [...] z dnia 22 kwietnia 1998 wynika, że przedmiotem importu w niniejszej sprawie były kondensatory o numerach katalogowych [...]. [...]. [...]. [...] i [...]. które zostały zaklasyfikowane do kodu PCN [...]. Organ ten wskazał też, że stawka celna zawieszona, zgodnie z art. 14 § 5 ustawy Kodeks celny, stosowana jest wyłącznie na wniosek zgłaszającego. Możliwość zastosowania zawieszonej stawki celnej jest więc przywilejem strony. z którego może lecz nie musi skorzystać. W sytuacji, gdy strona chce b> importowany przez nią towar został objęty procedurą dopuszczenia do obrotu z zastosowaniem stawki celnej zawieszonej, musi — zdaniem organu odwoławczego - dołożyć należytej staranności przy sporządzaniu dokumentów, zwłaszcza jeżeli wysokość stawki celnej nie jest uzależniona od klasyfikacji taryfowej, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. Dalej organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie skarżąc), działając przez upoważnioną przez siebie agencję celną, we wniosku o wszczęcie postępowania celnego zadeklarować sporny towar jako towar objęły kodem [...] ze stawką celną w wysokości 5% wartości celnej, wskazując tym samym na kondensatory jednowarstwowe nie będące komponentami do montażu powierzchniowego. W związku z twierdzeniami skarżącego, iż w wyniku oczywistego błędu w zgłoszeniu celnym nie uwzględniono, że sprowadzone kondensatory służą do montażu powierzchniowego, organ odwoławczy wyjaśnił, że takie twierdzenie winno być poparte nie budzącymi żadnych wątpliwości dowodami, tym bardziej że w niniejsze sprawie nie została przeprowadzona rewizja celna. Skarżący winien więc. zdaniem organu administracji, przedstawić dowody z których jednoznacznie wynikałoby, że importowane kondensatory są kondensatorami do montażu powierzchniowego. Tymczasem skarżący, jak dalej wywiedziono, na poparcie swego twierdzenia przesłał jedynie oświadczenia podpisane przez swego pracownika, wykaz komponentów' dostarczanych skarżącemu opracowany przez dział techniczny skarżącego, przykłady elementów wraz z opisem katalogowym, przetłumaczoną na język polski przez tłumacza przysięgłego notę katalogową dotyczącą mikroelektronicznych kondensatorów'' wielowarstwowych ceramicznych serii C oraz oświadczenie z dnia 16 lutego 1999 r. podpisane przez Pana H. B. - pracownika firmy TDK [...]. Zdaniem organu odwoławczego wymienione dokumenty nie pozwalają na uznanie roszczeń skarżącego. Wprawdzie z oświadczeń oraz wykazu komponentów dostarczanych skarżącemu wynika, że importowane kondensatory są kondensatorami do montażu powierzchniowego, niemniej jednak, zdaniem organu administracji, należy zauważyć, że zarówno oświadczenia, jak i wykaz zostały sporządzone samego importera, czyli bezpośrednio zainteresowanego uzyskaniem korzystniejszej stawki celnej. Oświadczenia te więc. jak również wykaz komponentów dostarczanych skarżącemu nie mogą uchodzić w postępowaniu celnym a priori za dowód tego co zostało w nich stwierdzone. Organ wywiódł też, że na uznanie roszczeń skarżącego nie pozwala również zalegające w aktach sprawy oświadczenie z dnia 16 lutego 1999 r. podpisane przez pracownika firmy TDK [...]. Oświadczenie to bowiem zgodnie z jego treścią odnosi się do dostaw w lutym 1999 r.. zaś będący przedmiotem sporu towar został objęty procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym w kwietniu 1998 r. Odnośnie do nadesłanej przez skarżącego not) katalogowej z katalogu A [...] firmy TDK., organ odwoławczy wskazał, że dotyczy ona mikroelektronicznych kondensatorów wielowarstwowych. tymczasem zgodnie ze zgłoszeniem celnym przedmiotem importu w niniejszej sprawie były kondensator) jednowarstwowe. Dodatkowo organ zauważył, że w tej nocie brak jest jakiegokolwiek zapisu, który pozwoliłby na stwierdzenie, że opisane w niej

kondensator) są kondensatorami do montażu powierzchniowego. Tak wiec przesłana nota katalogowa, zdaniem organu, nie dowodzi, że importowane kondensator) służą do montażu powierzchniowego. Odnośnie zawartego w odwołaniu twierdzenia, że na Pakt. iż sporne komponenty są komponentami do montażu powierzchniowego wskazuje jednoznacznie ich waga. Prezes Głównego Urzędu Ceł wyjaśnił, że nie może zgodzić się z takim stanowiskiem, gdyż w dniu 24 marca 1998 r. zgodnie ze zgłoszeniem celnym nr [...] skarżący zgłosił do objęcia procedurą kondensatory ceramiczne do montażu powierzchniowego. których waga w znacznym stopniu odbiega od wagi kondensatorów importowanych w niniejszej sprawie. Biorąc powyższe pod uwagę organ odwoławczy stwierdził, że decyzja Dyrektora Urzędu Celnego jest prawidłowa. Wyjaśni! przy tym. że wbrew zawartemu w odwołaniu twierdzeniu zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem art. 186 § 1 i art.191 Ordynacji podatkowej, gdyż organ celny pierwszej instancji zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy, co jednoznacznie wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Wskazano, że rozstrzygniecie zapadło na podstawie dokumentów, które sam skarżący uznał za wystarczające, gdyż rozpoznając odwołanie Prezes Głównego Urzędu Ceł pismem z dnia 18 stycznia 2001 r. zwrócił się do skarżącego o uzupełnienie akt sprawy o dodatkowe dokumenty i w odpowiedzi skarżący w piśmie z dnia 26 stycznia 2001 r., wyjaśniając, że dokumenty w postaci katalogów wraz z opisem spornych towarów zostały przesłane do Głównego Urzędu Ceł w lutym 1999 r., wyraził jedynie nadzieję, że dokumenty te rozwieją wszelkie wątpliwości organów celnych. W ocenie organu odwoławczego nieprzesłanie nowych dowodów w sprawie jednoznacznie wskazuje, że zdaniem skarżącego zalegający w aktach sprawy materiał dowodowy jest wystarczającym do wydania rozstrzygnięcia. Za bezzasadne organ odwoławczy uznał zarzucanie organowi celnemu pierwszej instancji nie przeprowadzenie w niniejszej sprawie dowodu z opinii biegłego w przedmiocie ustalenia czy będące przedmiotem sporu komponenty są komponentami do montażu powierzchniowego. Zwrócono w związku z tym uwagę, że skarżący na etapie wniosku z dnia 16 września 1998 r., ani też odwołania nie wnosił o przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, w związku z czym zarzut ten. jak wskazano, zdaje się nieporozumieniem. Ponadto wyjaśniono, że opinie biegłych ekspertów lub rzeczoznawców bywają pomocne, gdy zachodzą wątpliwości dotyczące przedmiotu importu lub ustalenia tożsamości towaru. Należy jednak mieć na uwadze, żeby możliwym było przeprowadzenie dowodu z takiej opinii koniecznym jest dysponowanie próbką spornego towaru, bądź sporządzonymi w przepisanej przez prawo formie dokumentami jednoznacznie w skazującymi, że opisany w nich towar jest tożsamy z towarem zgłoszonym do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celny m. Tymczasem w niniejszej sprawie, jak wskazano dalej, organ celny nie dysponuje próbką spornego towaru, bowiem próbka taka w trakcie odprawy celnej nie została pobrana Brak jest również dokumentów, z których jednoznacznie wynikałoby że towar w nich opisany jest tożsamy z towarem ujętym na fakturach nr[...] z dnia 08 kwietnia 1998 r. i nr [...] z dnia 22 kwietnia 1998 r.. będącym przedmiotem importu w niniejszej sprawie. Stwierdzono, że wprawdzie skarżący nadesłał próbki kondensatorów ceramicznych. jednak próbek tych - w ocenie organu administracji - nie można uznać za reprezentatywne, gdyż nie można stwierdzić, że były one przedmiotem importu.

W skardze skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego i materialnego. Naruszenie prawa procesowego upatrywał w naruszeniu art. 180 1 i 2w zw. z art. 199. art. 187. art. 188 i art. 191 Ordynacji podatkowej przez odmówienie zebranym w sprawie materiałom mocy dowodowej i nic przesłuchania strony oraz art. 121 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej przez niepodjęcie stosownych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, a także prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów administracyjnych. Natomiast naruszenie prawa materialnego upatrywał w naruszeniu § 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej przez brak dokonania weryfikacji zgłoszenia celnego, w tym prawidłowego określenia kodu towaru według obowiązującej w dniu przyjęcia zgłoszenia Taryfy celnej dla przedmiotowego towaru oraz 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie zawieszenia pobierania cel od niektórych towarów przez brak zawieszenia pobrania cła w stosunku do spornych komponentów w wysokości określonej w załączniku do tego rozporządzenia.

W odpowiedzi na skargę, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniesiono jej oddalenie.

Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna.

Istota niniejszej sprawy sprowadza się do wyjaśnienia jednej okoliczności faktycznej mianowicie. czy zgłoszone do odprawy celnej zgłoszeniem z dnia 28

kwietnia 1998 nr [...] kondensatory ceramiczne to kondensatory ceramiczne do montażu powierzchniowego. Kwestia ta istotna dla wyniku sprawy ( zależy od niej wysokości stawki celnej ) - nie została należycie wyjaśniona. ( W tym miejscu od razu należy wskazać, że wobec niewyjaśnienia tej kwestii przedwczesny jest postawiony w skardze zarzut naruszenia prawa materialnego. Zarzut naruszenia prawa materialnego może być formułowany dopiero wówczas, gdy wyjaśniony jest stan faktyczny sprawy.)

Na wstępie stwierdzić należy, że w postępowaniu w sprawach celnych stosuje się m.in. art. 122 i art. 187 1 Ordynacji podatkowej art.. 262 Kodeksu celnego). Z przepisów tych wynika. że obowiązkiem organów celnych jest przeprowadzenie koniecznych do wyjaśnienia sprawy dowodów niezależnie od tego. czy o ich przeprowadzenie wystąpi strona postępowania.

W niniejszej sprawie takim koniecznym dowodem był dowód z opinii biegłego, który jest wprost przewidziany w art. 181 Ordynacji podatkowej w zw. z art, 262 Kodeksu celnego. Dowód ten winien był być przeprowadzony w- celu ustalenia, czy kondensatory opisane w fakturach dołączonych do dokumentu SAD nr [...] z dnia 28 kwietnia 1998 r. były kondensatorami ceramicznymi do montażu powierzchniowego. W ustaleniu tym należało wykorzystać fakt, że w fakturach tych towar został oznaczony poprzez odwołanie do numerów katalogowych. Mając na uwadze funkcje jakie pełni numer katalogowy istnieje duże prawdopodobieństwo, że osoba o specjalnych wiadomościach mogła by wyjaśnić, czy towar odpowiadający tym oznaczeniom to wyłącznie kondensatory ceramiczne do montażu powierzchniowego. W związku z argumentacją organów celnych, które podnoszą, że brak próbki towaru zgłoszonego do odprawy celnej stanowi istotną przeszkodę w udowodnieniu tego jaki w istocie towar zaimportowano, stwierdzić należy, że ewentualne wykluczenie przez biegłego możliwości przypisania oznaczeń podanych w fakturach załączonych do dokumentu SAD do kondensatorów ceramicznych innych niż do montażu powierzchniowego, powodowałoby konieczność zakwestionowania rzetelności tych faktur w celu wykazania, że zgłoszenie celne nie dotyczyło jednak kondensatorów ceramicznych do montażu powierzchniowego.

Zauważyć też należy, że dokładniejsza analiza dokumentu SAD nr [...] z dnia 28 kwietnia 1998 r. oraz dołączonych do niego faktur nasuwała podejrzenie, iż zgłaszając towar do odprawy celnej popełniono błąd. W dokumencie SAD podano kod towaru [...]. który odpowiada kondensatorom ceramicznym jednowarstwowym. W fakturach zaś towar określono jako multilayer ceramic capacitor. co należy przetłumaczyć jako kondensator ceramiczny wielowarstwowy, czyli towar o kodzie PCN [...]. Jest to okoliczność, która potwierdzi) tezę skarżącego, iż błąd był przyczyną wadliwego określenia towaru w zgłoszeniu celny m.

W ocenie Sadu organy celne pochopnie przekreśliły też moc dowodową pisma z dnia 16 lutego 1999 r. przedstawiciela firmy TDK. Ocena mocy dowodowej tego dokumentu powinna bowiem uwzględniać także fakt. że odwołano się w nim do numerów serii, które znajdują się na fakturach dołączonych do dokumentu SAD nr [...]. Należało żalem wyjaśnić, czy te numery serii nie oznaczają tylko i wy łącznie partii kondensatorów ceramicznych do montażu powierzchniowego. Wyjaśnienie tych kwestii również mogłoby być przedmiotem opinii biegłego, gdyż wymaga ono wiadomości specjalnych.

Wiadomości specjalnych wymaga też ocena przeznaczenia zaimportowanych kondensatorów ceramicznych na podstawie ich wagi. Biegły winien w tym przypadku przede wszystkim wyjaśnić, czy na podstawie wagi kondensatorów można ustalić, czy zaimportowane kondensatory były przeznaczone do montażu powierzchniowego.

W związku z odwoływaniem się przez organy celne do art. 14 § 5 Kodeks celnego zauważyć należy. że przepis ten stanowił, iż zastosowanie środków taryfowych w tym zawieszenia cła może nastąpić retrospektywnie, o ile zostaną spełnione warunki określone przepisami prawa. Ustawodawca zatem wyraźnie dopuszcza zastosowanie cła zawieszonego po dokonaniu zgłoszenia celnego.

Mając powyższe okoliczności na uwadze Sad uznał, że podejmując zaskarżoną decyzję oraz. poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji naruszono wskazane przepisy postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153. poz. 1270) Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Z tego. co dotychczas powiedziano wynika, że w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy organy administracji winny dopuścić dowód z. opinii biegłego, którego celem winna być odpowiedź nu pytanie, czy w oparciu o posiadane informacje i oznaczenie towaru w fakturach dołączonych do dokumentu SAD. Wagę towaru wskazana w dokumencie SAD oraz oznaczenia partii towaru wskazanego w piśmie przedstawiciela firmy TDK z dnia 16 lutego 1999 r.) istnieją, podstawy do stwierdzenia, że towar zgłoszony do odprawy celne; w dniu 28 kwietnia 1998 r. dokumentem SAD nr [...] to wyłącznie kondensatory ceramiczne do montażu powierzchniowego.

Wobec uwzględnienia skargi Sąd na mocy art. 200 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi zasadzi! od organu (którym stosownie do art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw – Dz. U. nr 41. poz. 365 - jest właściwy dyrektor izby celnej) na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, przyjmując, stosownie do art. 205 2 tej ustawy, że na koszty te składa się wpis sądowy (22.50 z!), wynagrodzenie radcy prawnego nie wyższe niż stawki opłat przewidziane w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów- pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. nr 163. poz. 134 ze zm.). czyli 1.080 zł (§ 6 pkt 1 i § 2 ust. 2 w zw. z § 14 ust. 2 lit. a tego rozporządzenia), oraz zwrot wydatków, za które Sąd uznał jedynie koszty pełnomocnictwa (15 zł), gdyż inne wydatki nie zostały udokumentowane.

Uwzględniając skargę Sąd nie określił, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt nie może być wykonywany. W ocenie Sądu art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który nakłada na sąd obowiązek zamieszczenia takiego rozstrzygnięcia w wyroku uwzględniającym skargę, nie dotyczy uwzględnienia skargi na akt odmowny. Przepis ten wiąże się bowiem z zapewnieniem ochrony tymczasowej w postępowaniu przed sądem administracyjnym na etapie pomiędzy wydaniem orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, kiedy to upada wstrzymanie wykonania aktu na podstawie postanowienia (61 § 6 powołanej ustawy), a uprawomocnieniem się orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, kiedy to następuje wiążące wyeliminowanie uchylonego aktu administracyjnego (art. 170 tej ustawy). Ochrona tymczasowa w postępowaniu przed sądem administracyjnym z istoty swej dotyczy zaś aktów i czynności, które podlegają jakiemukolwiek wykonaniu. Akty. którym odmówiono uwzględnienia żądania (akty odmowne), nie podlegają zaś wykonaniu.

Z tych wszystkich względów na mocy powołanych przepisów orzeczono jak w sentencji.