Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 977/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2009-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Łoboda, Sędziowie Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska (sprawozdawca), Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant Aleksandra Słomian, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości w podatku od towarów i usług za marzec 2004 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 2 marca 2009 r. (nr [...]) Dyrektor Izby Skarbowej we W, po rozpatrzeniu odwołania J.H, od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 20 grudnia 2007 r. (nr [...]) orzekającej o odpowiedzialności podatkowej odwołującego jako byłego członka zarządu za zaległość podatkową spółki z ograniczoną odpowiedzialnością A. w podatku od towarów i usług za marzec 2004 r. w wysokości 16.025 zł oraz z tytułu przypadających od tej zaległości odsetek – utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Orzekając o odpowiedzialności J.H. organ podatkowy pierwszej instancji stwierdził, że był on członkiem zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością A. w S. od dnia 17.06.2003 r. do dnia 8.12.2004 r. oraz że spółka ta podsiała niezapłacone zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług, wynikające ze złożonych deklaracji podatkowych, a w tym za marzec 2004 roku. W dniu 4 czerwca 2004 r. wystawiono tytuł wykonawczy nr [...]. Ponieważ stosowane środki egzekucyjne z ruchomości, wierzytelności i konta bankowego nie doprowadziły do wyegzekwowania, zaległości w podatku od towarów i usług za marzec 2004 r. postanowieniem z dnia 29 maja 2006 r. (nr [...]) postępowanie egzekucyjne zostało umorzone. W ten sposób wyczerpane zostały pozytywne przesłanki warunkujące odpowiedzialność członka zarządu na podstawie art. 116 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.

Według organu podatkowego, w sprawie podatkowej nie miały miejsca okoliczności uchylających odpowiedzialność zarządcy, albowiem J.H. nie wskazał istniejącego obecnie mienia, z którego możliwe byłoby zaspokojenie zaległości podatkowej w znacznej części, jak również nie stwierdzono ażeby w okresie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu nie było podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości.

W złożonym odwołaniu J.H. zarzucił, że decyzja przeinacza fakty i okoliczności oraz tendencyjnie interpretuje literę prawa pod z góry założony cel, jakim jest obciążenie go odpowiedzialnością za zaniedbania Urzędu Skarbowego w S.

W uzasadnieniu podniesiono, że już po ustąpieniu strony z funkcji członka zarządu, spółka A. posiadała jeszcze znaczny majątek, gdyż w marcu 2005 r. Urząd Skarbowy w S. zajął dwie maszyny dziewiarskie "[...]", których wartość wynosiła około 450.000 zł. Przy tym nie zostały wyjaśnione okoliczności związane z wyłączeniem spod egzekucji przedmiotowych maszyn, albowiem nie wiadomo komu i jakie maszyny wydał organ egzekucyjny (brak protokołu wydania), a nadto jedna z maszyn – stosownie do numerów fabrycznych z komorniczego protokołu zajęcia – nie należała do firmy B. (wnioskującej o wyłączenie spod egzekucji).

Według odwołania, organ podatkowy pierwszej instancji wadliwie interpretuje przepis art. 116 § 1 pkt 1 lit.b) Ordynacji podatkowej, gdyż uwolnienie członka zarządu od odpowiedzialności łączy (organ) jedynie z badaniem braku winy co do niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie odpowiedzialności, natomiast pomija sam fakt braku podstaw do ogłoszenia upadłości, co przejawiało się posiadaniem znacznego majątku, przewyższającego kwotę zobowiązania. Nadto w sprawie podatkowej został spełniony drugi warunek wyłączenia odpowiedzialności (art. 116 § 1 pkt 2), gdyż strona ujawniła nieprawidłowości związane z wydaniem zajętej w ramach egzekucji maszyny.

W odwołaniu wskazano również, że Urząd Skarbowy w S. zaniechał przystąpienia do procesu cywilnego (po stronie powodowej) przeciwko PZU o odszkodowanie z tytułu ubezpieczenia.

Decyzją z dnia 2 marca 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Organ odwoławczy uznał, że o bezskuteczności egzekucji, świadczyło nie tylko postanowienie w sprawie umorzenia egzekucji administracyjnej, ale też inne dowody, a między innymi w postaci informacji właściwych organów o braku nieruchomości spółki oraz zarejestrowania pojazdów, a także postanowienia komornika sądowego z dnia 29 listopada 2005 r. w sprawie umorzenia egzekucji z powodu bezskuteczności (wszczętej na wniosek wierzyciela – C.). Ponieważ zgromadzone dowody potwierdzały, że w okresie powstania zobowiązania podatkowego (zaległości podatkowej) J.H. pełnił funkcję członka zarządu, to przy uwzględnieniu bezskuteczności egzekucji z majątku spółki A. – istniały podstawy do odpowiedzialności byłego członka zarządu na podstawie art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej.

Według organu drugiej instancji, nie miało znaczenia dla sprawy, czy i ewentualnie w jakim stopniu do bezskuteczności egzekucji przyczynił się nowy zarząd w osobie M.S.. Również konieczność stwierdzenia bezskuteczności egzekucji, nie uprawniała do roztrząsania kwestii związanych z poprawnością podejmowanych czynności egzekucyjnych, czego domagała się strona w związku z wyłączeniem spod egzekucji maszyn dziewiarskich.

Dyrektor Izby Skarbowej, odnosząc się do przesłanek ekskulpacji członka zarządu stwierdził, że wskazanie mienia, z którego można zaspokoić zaległość w znacznej części, polegać musi na wskazaniu konkretnego majątku, co do którego istnieje obecnie realna możliwość podjęcia czynności egzekucyjnych. W czasie kadencji zarządu spółki A. z udziałem odwołującego, istniały podstawy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, skoro spółka w sposób trwały zaprzestała płacenia zobowiązań publicznoprawnych (podatkowych i z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne) już od czerwca 2003 r. Odmiennej oceny nie mogło powodować odroczenie przez organ podatkowy płatności zobowiązań podatkowych, albowiem pomoc publiczna uzasadniona była perspektywą uzyskania przez spółkę odszkodowania.

Bez znaczenia dla wyniku sprawy pozostawało to, że Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej stwierdził w wyroku, iż J.H. nie ponosi odpowiedzialności na podstawie art. 299 K.s.h., albowiem nie przesądzało to kwestii odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe. Zdaniem organu, powołanie się przez stronę na wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu (sygn. akt A Ca 706/08), z którego miało wynikać, że w 2007 r. spółka A. posiadała majątek – ani nie stanowiło wskazania mienia, o czym mowa w art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, ani nie podważało ustaleń odnośnie bezskuteczności egzekucji w 2006 roku.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, domagając się uchylenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej we W., J.H. zarzucił, że wydana została w oparciu o błędne przesłanki, sfałszowane dokumenty, nieprawdziwe dane, tendencyjnie zinterpretowane okoliczności oraz wybiórczo dobraną podstawę prawną.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organ podatkowy nie podważył posiadania przez spółkę A. w czasie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu – znacznego majątku, który uległ utracie w okresie późniejszym, to jest w okresie działania kolejnego zarządu. Bezpodstawnie pominięto przy orzekaniu okoliczność, że zajęcie w marcu 2005 r. dwóch maszyn dziewiarskich było możliwe dzięki współpracy z organem egzekucyjnym byłych członków zarządu, a w tym skarżącego. Niezależnie od tego

J.H. wskazał, że protokoły zajęcia maszyn z 2005 r. zostały sfałszowane, gdyż w rzeczywistości zajęcia obu maszyn dokonano w jednym (tym samym) dniu, a także sfałszowano w protokołach numery seryjne przedmiotowych maszyn. Faktycznie organ egzekucyjny zajął inne maszyny, aniżeli wyłączone następnie spod egzekucji, a później wydał je bez spisania jakiegokolwiek protokołu. W toku egzekucji administracyjnej nie zajęto rachunku bankowego w D. we W., który wymieniony został na fakturze nr [...] z dnia 21 grudnia 2005 r., wystawionej przez A. dla Banku E.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002, nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002, nr 153, poz. 1270 ze zm.), ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 107 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), zwanej dalej także "op", w przypadkach i w zakresie przewidzianym w rozdziale 15. (działu III.) tej ustawy, za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Z kolei na podstawie § 2 pkt 2 (art. 107), odpowiedzialność ta, o ile dalsze przepisy tego rozdziału nie stanowią inaczej, obejmuje również odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych.

Z tej ogólnej regulacji wynika, że odpowiedzialność osób trzecich ma szczególny charakter, albowiem jest odpowiedzialnością za cudzy dług, a także, że ograniczona jest do przypadków i zakresów, opisanych w przepisach wymienionego obok rozdziału ustawy podatkowej. Do kategorii "osób trzecich" należą również członkowie zarządu oraz byli członkowie zarządu spółki z ograniczona odpowiedzialnością.

Stosownie do art. 116 op, odpowiedzialność za zaległości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spoczywa na członkach jej zarządu i obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań podatkowych, które powstały w czasie pełnienia przez nich funkcji członka zarządu. Obarczenie zarządców odpowiedzialnością za zobowiązania spółki może nastąpić tylko wówczas, gdy egzekucja należności podatkowych z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna. Pomimo jednak bezskuteczności egzekucji, członek zarządu może się uwolnić od odpowiedzialności, jeżeli wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (układowe), albo też, że niezgłoszenie wniosku oraz brak postępowania układowego nastąpiły bez jego winy, bądź też wskaże mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Zasadniczymi, a przy tym pozytywnymi (ze względu na charakter), przesłankami kształtującymi odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, na gruncie prawa podatkowego, jest pełnienie przez niego funkcji w okresie powstania zobowiązania, co w sprawie podatkowej nie było sporne, ani wątpliwe, a obok tego – bezskuteczność egzekucji (w całości lub w części) z majątku spółki.

Gdy chodzi o przesłankę "bezskuteczności egzekucji", to pojęcia tego nie wyjaśnia ani ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968 ze zm.), ani ustawa Ordynacja podatkowa. Tak więc pojęcie "bezskuteczność" należy definiować zgodnie z wykładnią językową jako "nie przynoszące pożądanych rezultatów". Tym samym bezskuteczność egzekucji będzie miała miejsce, gdy skierowanie egzekucji do całego majątku podatnika, zastosowanie różnych sposobów egzekucji, nie dało wyniku w postaci zaspokojenia (w całości) roszczenia podatkowego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przesądzono, że warunkiem uznania bezskuteczności egzekucji jest jej formalne przeprowadzenie, a także, iż stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu (uchwała składu 7. sędziów NSA z dnia 8.12.2008 r., sygn. akt II FPS 6/08, publ. ONSAiWSA nr 2/2009, poz. 19).

W niniejszej sprawie zaległość podatkowa spółki A., jaką organ obarczył J.H., wobec braku zapłaty, objęta była tytułem wykonawczym nr [...] i stanowiła przedmiot egzekucji, prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. Postępowanie egzekucyjne zostało umorzone postanowieniem z dnia 29 maja 2006 r. (nr [...]) z powodu bezskuteczności. Jak ustalono w sprawie podatkowej, zastosowane środki egzekucyjne z ruchomości, wierzytelności, a w tym z rachunków bankowych, opisane szczegółowo w uzasadnieniu decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, nie doprowadziły do wyegzekwowania zadłużenia. Poza tym wzięto pod uwagę, że spółka za okres od stycznia do listopada 2005 r. poniosła stratę 44.567,54 zł, a ostatnią deklarację dla podatku od towarów i usług złożyła za styczeń 2006 r. Jak wynikało z dalszych ustaleń spółka A zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej pod ujawnionymi organowi adresami w S. przy ul. [...] oraz we W. przy ul. [...]. Z pisma F. w S. (wynajmującego – z dnia 4.04.2006 r., akta administracyjne, t. 2, k. – 106) wynikało, że spółka A. najmowała pomieszczenia produkcyjne, magazynowe i biurowe w okresie od dnia 15.06.2002 r. do dnia 30.06.2005 r. i że z dniem 1.07.2005 r. umowa jednostronnie została "zerwana" przez wynajmującego ze względu na brak zapłaty czynszu oraz brak kontaktu z właścicielami firmy. Z akt sprawy wynika też, że skierowane przez organ egzekucyjny wezwanie do spółki (z dnia 22.12.2005 r., na adres siedziby przy ul. [...]) nie zostało podjęte, a z adnotacji poczty wynikało, że adresat wyprowadził się. Z kolei jak wyjaśniła G. we W. (akta administracyjne, tom 2, k. – 104), dwie umowy najmu zawarte ze spółką A. obowiązywały do dnia 31.07.2004 r., natomiast kary za bezumowne korzystanie z pomieszczeń naliczane były do końca listopada 2004 roku. Dochodzenie przez F. należności od spółki A. z tytułu czynszu oraz kar za bezumowne korzystanie (99.716,58 zł) nie dało rezultatu, gdyż Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Wrocławia-Fabrycznej umorzył egzekucję ze względu na brak majątku spółki (postanowienie z dnia 6.02.2006 r.). Podobnie Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w S., postanowieniem z dnia 29.11.2005 r. umorzył postępowanie egzekucyjne w sprawie egzekucji należności C. (wynika z uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Fabrycznej, sygn. VGC 576/07 – akta administracyjne, t. II, k. – 323). Dodatkowo, z informacji organów samorządowych wynikało, że na terenie właściwości organu egzekucyjnego spółka nie posiadała majątku nieruchomego oraz zarejestrowanych pojazdów samochodowych.

W świetle powyższych okoliczności uzasadniona była ocena Dyrektora Izby Skarbowej odnośnie bezskuteczności egzekucji przeciwko spółce. Postępowanie egzekucyjne mające za przedmiot należności w podatku od towarów i usług, w tym za marzec 2004 r., zostało przeprowadzone, a w jego ramach stosowano różnorodne środki egzekucyjne, które pozwoliły jedynie na częściową realizację wierzytelności podatkowej. Organ egzekucyjny ostatecznie nie stwierdził istnienia majątku, który pozwoliłby na kontynuację egzekucji. Także komornikom sądowym nie udało się ustalić istnienia majątku spółki A.

Skarga zarzuca, że przy ocenie okoliczności sprawy nie wzięto pod uwagę, iż A. na podstawie faktury VAT nr [...] z dnia 21.12.2005 r. dokonała sprzedaży maszyny dziewiarskiej za cenę 142.400 zł na rzecz E. w W., a zwłaszcza że nie dokonano zajęcia tej maszyny, ani nie zajęto rachunku bankowego, wskazanego w treści faktury, na który Bank miał dokonać płatności.

W ocenie Sądu ujawnienie przez skarżącego przedmiotowej faktury w toku postępowania mającego za przedmiot orzeczenie o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu, nie przekreśla konkluzji organów odnośnie bezskuteczności egzekucji. W niniejszej sprawie bezskuteczność egzekucji została potwierdzona formalnym postanowieniem administracyjnego organu egzekucyjnego. Ocena zasadności przesłanek tego postanowienia dokonywana być musi na moment jego wydania, to jest z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących postanowieniu organu egzekucyjnego (już wcześniej przytoczonymi). Należy bowiem zauważyć, że w samej treści art. 116 § 1 op koegzystują pojęcia "bezskuteczności egzekucji" oraz "istnienia mienia spółki" (którego wskazanie może uwolnić członka zarządu od odpowiedzialności), a zatem sytuacje te nie wykluczają się wzajemnie.

Reasumując, ponieważ w okresie powstania zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za marzec 2004 roku, J.H. był członkiem zarządu spółki A., a egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna, organy podatkowe miały podstawę by uznać, że spełnione zostały pozytywne przesłanki odpowiedzialności zarządcy.

Gdy zaś chodzi o istnienie okoliczności wyłączających odpowiedzialność zarządcy, to i w tym zakresie zasadnie przyjął Dyrektor Izby Skarbowej, że nie zachodziły.

Przede wszystkim należy stwierdzić, że wskazanie mienia, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części – to jest sytuacja, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 2 op, ma mieć miejsce w toku postępowania podatkowego w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu. Wynika to głównie z tego, że okoliczność wskazania mienia rzutuje bezpośrednio na wydanie decyzji – aktu kończącego postępowanie podatkowego. W przywołanym unormowaniu mówi się o tym, że członek zarządu "nie wskazuje" (czas teraźniejszy). Praktycznie chodzić tu będzie o mienie (zaoferowane przez zarządcę), które nie zostało ujawnione w toku egzekucji (ewentualnie mienie nabyte po zakończeniu postępowania egzekucyjnego). Dlatego też nie można było zaaprobować twierdzeń skargi, że omawiana tu przesłanka egzoneracyjna została spełniona na skutek wskazania w toku egzekucji administracyjnej przez byłego (już wówczas) członka zarządu mienia spółki (szydełkarek), co – jak twierdzi się w skardze – miało miejsce w marcu 2005 roku. Również omówiona wcześniej okoliczność wystawienia faktury w grudniu 2005 r., przez spółkę A. na rzecz E. w W., nie pozwalała ocenić, iż należność pieniężna (jeżeli została otrzymana - mienie spółki) jeszcze współcześnie mogłaby posłużyć do pokrycia wierzytelności podatkowej. Należy bowiem odnotować, że w ramach omawianej przesłanki egzoneracyjnej może być uwzględnione jedynie takie mienie, które daje realną możliwość zaspokojenia zaległości.

Główne argumenty skargi koncentrowały się wokół zarzutu wadliwej oceny tego, że w okresie pełnienia funkcji członka zarządu przez J.H. istniały podstawy do ogłoszenia upadłości. Kwestia ta pozostawała w związku z kolejną przesłanką egzoneracyjną, a mianowicie brakiem podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego w czasie pełnienia przez skarżącego funkcji członka zarządu. Do tego bowiem sprowadzała się w istocie ocena okoliczności sprawy w świetle art. 116 § 1 pkt 1 lit.a) op ("członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe)").

Odnosząc się do tej problematyki trzeba przede wszystkim wskazać, że zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535) upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Z kolei na podstawie art. 11 tej ustawy, dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań, natomiast dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Zasadnie – zdaniem Sądu – organ podatkowy przy wykładni wymienionych przepisów Prawa upadłościowego i naprawczego, odwołał się do poglądów komentatorów. Przytoczyć w tym miejscu trzeba stanowisko doktryny, że "jeżeli zatem dłużnik nie wykonuje ciążących na nim wymagalnych zobowiązań, wówczas jest niewypłacalny, co stwarza podstawę ogłoszenia go upadłym. Przy czym nieistotne jest, czy nie wykonuje wszystkich swoich zobowiązań czy też tylko niektórych z nich (...) Nieistotny też jest rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań. Nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność w rozumieniu art. 11 (...) Dla określenia stanu niewypłacalności bez znaczenia też jest przyczyna niewykonywania zobowiązań. Niewypłacalność istnieje więc nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn, np. nie wykonuje zobowiązań w celu doprowadzenia swego kontrahenta do stanu niewypłacalności albo tez nie wykonuje zobowiązań z przyczyn irracjonalnych (A. Jakubecki, F. Zedler, Prawo upadłościowe i naprawcze, Kraków 2003 r., s. 41-42).

W świetle przytoczonych obok uwag, zgodzić się trzeba z podatkowym organem odwoławczym, że twierdzenia J.H. o braku podstaw do zgłoszenia wniosku o wszczęcie postępowania upadłościowego lub układowego pozbawione były podstaw. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że w okresie pełnienia funkcji członka zarządu przez skarżącego, spółka posiadała liczne zaległości publicznoprawne, należne wobec Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych: podatek od towarów i usług za wrzesień i listopad 2003 r., za kwiecień, sierpień, wrzesień i październik 2004 r., podatek dochodowy od osób prawnych za wrzesień 2003 r., natomiast na rzecz ZUS: składkę na ubezpieczenie zdrowotne za miesiące od czerwca do grudnia 2003 r. oraz za maj i czerwiec 2004 r., składkę na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych: za marzec i miesiące od czerwca do grudnia 2003 r., za maj i czerwiec 2004r., składkę na Fundusz Pracy za miesiące od października do grudnia 2003 r. i okresy maj – czerwiec 2004 r., a także z tytułu opłaty dodatkowej za maj 2003 r.

Należy przy tym podkreślić, że wymienione w przepisach art. 11 Prawa upadłościowego i naprawczego przesłanki zgłoszenia wniosku o upadłość, mają charakter alternatywny i równorzędny i dlatego zaistnienie chociażby jednej z nich pozwala na ogłoszenie upadłości przedsiębiorców, a tym samym obliguje reprezentantów do złożenia stosownego wniosku, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości (art. 21 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego). Przedstawiony powyżej wykaz zaległości publicznoprawnych pozwala na stwierdzenie, że spółka A. nie regulowała należnych zobowiązań (trwale) od czerwca 2003 r.

Skoro, jak przedstawiono, złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości było determinowane zaprzestaniem wykonywania wymagalnych zobowiązań, to bezprzedmiotowe było roztrząsanie, ile i jakie maszyny dziewiarskie, bądź inny majątek ruchomy posiadała spółka A., a zwłaszcza, że Dyrektor Izby Skarbowej nie przeprowadził dowodów pozwalających zaprzeczyć twierdzeniom strony w tym zakresie.

Odnosząc się do dalszych zarzutów skargi to, jak powyżej stwierdzono przesłanki oraz zakres odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością określa ustawa podatkowa i nie przewiduje ustaleń w zakresie, który zarząd w większym stopniu przyczynił się do bezskuteczności egzekucji. Przesłanka bezskuteczności egzekucji ma charakter obiektywnej niemożności zaspokojenia wierzyciela podatkowego. Tkwi w niej warunek konieczności wyczerpania możliwości dochodzenia zobowiązania od samej spółki (a dopiero później od osoby trzeciej).

Gdy chodzi o argumentację skarżącego związaną z zajęciem oraz zwolnieniem od zajęcia maszyn-szydełkarek w toku postępowania egzekucyjnego, to nie mogła powodować odmiennej oceny rozstrzygnięć administracyjnych, ani w kwestii bezskuteczności egzekucji, ani też istnienia przesłanek egzoneracyjnych, a zatem tych okoliczności które ważyły na orzeczeniu o odpowiedzialności. Twierdzenia, że organ egzekucyjny zajął inne maszyny aniżeli wyłączył spod egzekucji na wniosek firmy B., nie ma oparcia w materiale dowodowym. Przede wszystkim z postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego wynika (z dnia 2.06.2009 r., akta administracyjne, tom II, k. – 123), że organ egzekucyjny wyłączył spod egzekucji maszyny zajęte na podstawie protokołów z dnia 2.03.2005 r. oraz z dnia 26.04.2005 r. W aktach nie ma innych protokołów zajęcia, jak tylko opatrzone wymienionymi datami i wskazują modele objęte wnioskiem o wyłączenie. Gdy zaś chodzi o zgodność podanych numerów fabrycznych maszyn, to należy zauważyć, że w przeciwieństwie do protokołu z dnia 26.04.2005 r., w protokole z dnia 2.03.2005 r., nie zaznaczono, iż podany tam ciąg znaków stanowi numer fabryczny.

Sąd na rozprawie oddalił wniosek skarżącego o zawieszenie postępowania sądowego, albowiem nie zachodziła żadna przyczyna obligatoryjna, o której mowa w art. 124 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak również zawiadomienie Prokuratury o wspólnym i w porozumieniu przestępnym działaniu pracowników Urzędu Skarbowego w S., Izby Skarbowej we W. oraz M.S. (prezesa i wspólnika spółki A.) nie stanowiły kwestii prejudycjalnej, uzasadniającej zawieszenie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Mając na uwadze przedstawione powyżej powody, skargę J.H. należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.