Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1414/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2 i ust. 3a
journal: Dz.U. 2015 poz 121
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska (spr.), Bożena Suleja-Klimczyk, Protokolant Dominika Zabielska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2017 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz strony skarżącej kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – Dyrektor Oddziału w B. (dalej: ZUS) decyzją z dnia (...) r., nr (...) ((...)), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 180 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej: K.p.a.), w zw. z art. 83 ust. 4 i art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2016 r., poz. 963, dalej: u.s.u.s., ustawa systemowa) po rozpatrzeniu wniosku J. T. (dalej: zobowiązany, skarżący) o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia należności z tytułu nie regulowanych w terminie składek, utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia (...) r., nr (...), w której odmówiono umorzenia należności z tytułu składek na:

1. konto osobiste - za okres od lutego 1994 r. do czerwca 1995 r. w łącznej kwocie 11.035,42 zł, w tym z tytułu: składek - 2.262,42 zł, odsetek liczonych na dzień przedawnienia - 8.773,00 zł;

2. konto pracownicze - za okres od stycznia 1995 r. do czerwca 1995 r. w łącznej kwocie 1.594,04 zł, w tym z tytułu: składek - 271,04 zł, odsetek liczonych na dzień przedawnienia - 1.323,00 zł.

Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu (...) r. zobowiązany złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu składek.

ZUS decyzją z dnia (...) r. odmówił umorzenia należności z tytułu zaległych składek, stwierdzając, że nie wystąpiła w sposób bezsporny żadna z przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 3 pkt. 1-6 u.s.u.s., uzasadniających uznanie, iż zobowiązania z tytułu składek są całkowicie nieściągalne. Ponadto zobowiązany nie wykazał, iż z uwagi na sytuację materialną oraz rodzinną uregulowanie należności za osobę prowadzącą działalność gospodarczą wpłatami własnymi lub w ramach układu ratalnego wiązałoby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych rodziny.

Zobowiązany wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia należności. Powołał się na trudną sytuację finansowa i rodzinną. Zaznaczył, że z racji wieku znajduje się pod kontrolą lekarską i znaczną część posiadanych dochodów przeznacza na lekarstwa i wizyty lekarskie. Podniósł także zarzut przedawnienia.

ZUS ponownie rozpatrując sprawę utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 2 z zastrzeżeniem art. 30 u.s.u.s. należności z tytułu składek (w tym także odsetki za zwłokę, koszty upomnienia, opłata dodatkowa) mogą być umarzane tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności. Przypadki wystąpienia całkowitej nieściągalności zostały określone w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s. Zdaniem ZUS organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki wymienione w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., ponieważ działalność gospodarcza nie jest już przez zobowiązanego prowadzona, ale jak dotąd nie stwierdzono braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Nie wystąpiła przesłanka nr 5, ponieważ naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy nie stwierdzili braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Nie wystąpiła przesłanka wymieniona w pkt 6, ponieważ nie jest wykluczone, że w postępowaniu egzekucyjnym uzyska się kwoty przekraczające wydatki egzekucyjne. Przesłanki wymienione w pkt 1, 2, 4 i 4a nie wystąpiły z przyczyn oczywistych.

ZUS wskazał również, że zgodnie z art. 28 ust. 3a. u.s.u.s. należności z tytułu składek ubezpieczonych, będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być także umarzane, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, jeżeli przemawia za tym ważny interes osoby zobowiązanej do ich opłacenia. Zasady umarzania należności z tytułu składek na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. zostały określone w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r.

ZUS wydając rozstrzygnięcie ustalił, że zobowiązany:

1. nie prowadzi działalności gospodarczej,

2. w 2013 r. osiągnął dochód w wysokości - 39.274,47 zł, w 2014 r. - 47.968,12 zł, w 2015 r. - 23.183,80 zł;

3. obecnie nie pracuje zarobkowo, leczy się w poradniach specjalistycznych: kardiologicznej, pulmonologicznej, neurologicznej, ortopedycznej oraz zdrowia psychicznego;

4. pobiera świadczenie rentowe w wysokości netto 1.360,00 zł miesięcznie;

5. w dniu 1 czerwca 2016 r. orzeczono częściową niezdolność do pracy do dnia 31 marca 2020 r.

6. wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną, która osiąga dochód w wysokości 1.200,00 zł netto miesięcznie;

7. stałe wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego oszacował na 1.100,00 zł miesięcznie;

8. posiada samochód marki M. rok produkcji 1996 r. oraz motor marki H. VF 750 rok produkcji 1985 r.;

9. posiada do spłaty zobowiązania z tytułu podatków w kwocie 500,00 zł.

10. jest właścicielem domu o powierzchni 110 m2;

11. nie posiada innych nieruchomości, praw majątkowych ani wierzytelności.

ZUS ponownie rozpatrując sprawę uznał, że zobowiązany nie spełnił również przesłanek określnych w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz rozporządzeniu wykonawczym. Ponadto ZUS stwierdził, iż złożony wniosek o umorzenie zaległych składek stoi w sprzeczności z interesem publicznym rozumianym jako zapewnienie realizacji świadczeń szerokiej rzeszy obywateli. Decyzje w sprawie umorzenia podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego, albowiem ZUS nie jest zobligowany do umarzania należności. Umorzenie należności z tytułu składek powoduje rezygnację z całości lub części powstałych zobowiązań. Zastosowanie zatem tej instytucji może uzasadniać jedynie wystąpienie całkowitej nieściągalności, co w przypadku zobowiązanego nie zostało wykazane. Ponadto na majątku nieruchomym zobowiązanego ZUS dokonał zabezpieczenia hipotecznego. Nieruchomość zabezpieczona hipoteką może stanowić przedmiot obrotu cywilno-prawnego, co skutkuje możliwością uznania jej za źródło przychodu w celu spłaty zadłużenia.

W skardze na decyzję ZUS, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik skarżącego zarzucił:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego:

a) art. 28 ust. 1 i 3a u.s.u.s. poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej umorzenia składek za okres: 1994 i 1995 r., przy jednoczesnym potwierdzeniu iż skarżący jest zobowiązany do zapłacenia składek za okres wskazany decyzją, podczas gdy z uwagi na upływ okresu przedawnienia wskazany treścią art. 24 ust. 1 u.s.u.s. na dzień wymagalności składek (5 lat) winno dojść do zaniechania podejmowania w stosunku do skarżącego jakichkolwiek czynności egzekucyjnych, co też winno wpłynąć na decyzję ZUS w zakresie umorzenia składek, co najmniej wpisując się w zakres przesłanki określonej treścią art. 28 ust. 3a u.s.u.s. tj. "w uzasadnione przypadki umorzenia pomimo braku całkowitej nieściągalności."

b) art. 24 ust. 1 u.s.u.s. poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji pomimo upływu terminu przedawnienia, liczonego od dnia wykonania ostatniej czynności egzekucyjnej (11 kwietnia 2001 r. - umorzenie postępowania egzekucyjnego przez urząd skarbowy).

2. naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy: art. 7, 75, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie ze względu na nieprzeprowadzenie wszelkich dowodów mogących przyczynić się do wyjaśnienia w sprawie, w tym zaniechanie weryfikacji akt płatnika pod kątem istnienia przedawnienia wpływającego na decyzję, a w konsekwencji niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i wydanie decyzji przy niepełnym stanie faktycznym, bez uwzględnienia okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia.

Stawiając powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia (...) r. oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podniósł, że wydana przez ZUS decyzja jest nieprawidłowa, gdyż nie wzięto pod uwagę zgłaszanego przez skarżącego zarzutu przedawnienia należności składkowych. Należności z tytułu składek dotyczą lat 1994 i 1995. Skarżący miał je opłacać jako płatnik w związku z prowadzeniem w tym okresie działalności gospodarczej. Natomiast jak wynika z akt sprawy, urząd skarbowy umorzył postępowanie egzekucyjne w stosunku do tych należności w dniu (...) r. i od tego czasu ZUS nie dochodził tych należności.

W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo odnosząc się do zarzutu przedawnienia stwierdził, że nie naruszono art. 59 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, gdyż nie doszło do przedawnienia należności z uwagi na ich zabezpieczenie hipoteką. Natomiast zgodnie z art. 24 ust. 5 u.s.u.s. nie ulegają przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką lub zastawem, jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy).

Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718, dalej: P.p.s.a.).

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności wskazać należy, iż postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek unormowane jest w art. 28 u.s.u.s., jak również w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Zgodnie z art. 28 ust. 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez ZUS tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wymienionych enumeratywnie w ust. 3 tego przepisu - w pkt od 1 do 6. Ponadto zgodnie z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

Na podstawie art. 28 ust. 3b u.s.u.s. zostało wydane rozporządzenie wykonawcze i kwestie te reguluje § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Z powołanego przepisu wynika, że ZUS może umorzyć ubezpieczonemu, będącemu płatnikiem składek należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie ich opłacić, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Powyższe rozporządzenie wskazuje przykładowo, że taka sytuacja ma miejsce, gdy:

1) opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych,

2) poniesione straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodują, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności,

3) przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Trzeba jednak podkreślić, że decyzje w sprawach tego rodzaju mogą być wydawane wyłącznie w przypadku należności istniejących, do których uiszczenia płatnik jest zobowiązany. Niedopuszczalne jest natomiast procedowanie w sprawach dotyczących należności, które wygasły na skutek przedawnienia. Przedawnienie jako instytucja prawa materialnego, skutkująca wygaśnięciem zobowiązania musi być bezwzględnie respektowana w toku postępowania.

W realiach rozpoznawanej sprawy, obowiązkiem ZUS było zatem w pierwszej kolejności ustalenie, czy istnieją należności składkowe, zwłaszcza, że w rozpoznawanej sprawie są to składki za lata 1994 i 1995, a skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosił zarzut przedawnienia. Za bezprzedmiotowe (podlegające umorzeniu zgodnie z art. 105 § 3 K.p.a) trzeba bowiem uznać prowadzenie przez organ postępowania w sprawie umorzenia nieistniejących (przedawnionych) należności składkowych. Dopiero po prawidłowym ustaleniu okresu, którego dotyczą należności składkowe oraz ich wysokości możliwe jest wydanie przez organ prawidłowej decyzji w ramach tzw. uznania administracyjnego, na podstawie art. 28 u.s.u.s.

W obecnym brzmieniu art. 24 ust. 4 u.s.u.s. stanowi, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Przepis był parokrotnie nowelizowany. Ustawa z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 241, poz. 2074 ze zm.) dokonała w art. 1 pkt 9 zmiany m.in. art. 24 ust. 4 u.s.u.s., stanowiąc, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Zgodnie z art. 23 ustawy zmieniającej weszła ona w życie w dniu 1 stycznia 2003 r. Ustawa zmieniająca nie zawiera wyraźnego uregulowania kwestii międzyczasowych co do przedawnienia należności wymagalnych przed dniem jej wejścia w życie. Przyjmuje się, że upływ terminu przedawnienia, wynoszącego do dnia 31 grudnia 2002 r. – 5 lat, przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej powodował skutek wygaśnięcia zobowiązania; natomiast w przypadku, gdy zobowiązanie to przed dniem 1 stycznia 2003 r. (data wejścia w życie ustawy z 18 grudnia 2002 r.) nie uległo przedawnieniu, to ma do niego zastosowanie zasada bezpośredniego działania ustawy nowej, co oznacza, że zobowiązanie z tytułu składek nieprzedawnionych przed dniem 1 stycznia 2003 r. ulega 10-letniemu przedawnieniu, a nie jak dotychczas – przedawnieniu 5-letniemu. Taki pogląd wyrażony został m.in. w dwóch uchwałach Sądu Najwyższego: z dnia 2 lipca 2008 r. sygn. akt II UZP 5/08 – Lex nr 396253 i z dnia 8 lipca 2008 r. sygn. akt I UZP 4/08 – Lex nr 396249.

Kolejna zmiana okresu przedawnienia została wprowadzona od 1 stycznia 2012 r. Z tym dniem na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. Nr 232, poz. 1378) zmieniono treść art. 24 ust. 4 u.s.u.s. i skrócono okres przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne z 10 do 5 lat. Zgodnie z art. 27 powołanej ustawy, do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 24 ust. 4 ustawy systemowej, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą z tym, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Wedle zasady wynikającej z tego przepisu do należności składkowych nieprzedawnionych do 1 stycznia 2012 r. (według zasad z zastosowaniem 10-letniego okresu przedawnienia) ma zastosowanie 5-letni termin przedawnienia, z tym jednak bardzo istotnym zastrzeżeniem, że liczy się go nie od daty ich wymagalności, tak jak o tym stanowi art. 24 ust. 4 ustawy systemowej, ale od dnia 1 stycznia 2012 r. Wyjątek od tej zasady ustanawia ust. 2 powołanego przepisu, stosownie do którego jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi, wcześniej przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego przepisu (tak: w wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 27 czerwca 2013 r., sygn. akt III AUa 1656/12, Lex nr 1350353).

Rzecz jednak w tym, że sprawa dotyczy składek, które powstały pod rządami ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 1989 r., Nr 25, poz. 137 z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą oraz ich rodzin (Dz.U. z 1989 r., Nr 46 poz. 250 z późn. zm.). Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych jest bowiem późniejsza. Zatem ZUS powinien zbadać przedawnienie na gruncie obowiązujących w dacie powstania zaległości ustaw, ustalić jak obowiązujące wówczas przepisy regulowały instytucję przedawnienia. Wskazać co powodowało przerwanie i zawieszenie biegu przedawnienia. Następnie ustalić, czy ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ma zastosowanie do zaległych składek skarżącego i czy uległy one bądź nie przedawnieniu na gruncie ustawy systemowej.

W tym miejscu Sąd jeszcze raz podkreśla, że takich ustaleń w zaskarżonej decyzji zabrakło. ZUS w ogóle nie odniósł się do kwestii przedawnienia, mimo, że taki zarzut skarżący podnosił. W zaskarżonej decyzji w części wstępnej wskazano jedynie, że wyliczono odsetki na dzień przedawnienia, nie podając, kiedy to przedawnienie nastąpiło, a w konsekwencji na jaki dzień zaległe odsetki wyliczono.

Przedawnienie jako instytucja prawa materialnego, skutkująca wygaśnięciem zobowiązania musi być bezwzględnie respektowana w toku postępowania przez organ przed którym toczy się postępowanie.

Zatem odniesienie się do przedawnienia było w rozpoznawanej sprawie konieczne, czego jednak ZUS nie uczynił w zaskarżonej decyzji. Co więcej nie czyni zadość temu wymogowi nadesłane do Sądu, już po rozprawie, przez pełnomocnika ZUS stanowisko wydziału merytorycznego w zakresie przedawnienia należności z tytułu składek, sporządzone w dniu (...) r., a więc już po wydaniu zaskarżonej decyzji.

Zdaniem Sądu niewyjaśnienie kwestii przedawnienia czyni przedwczesnym rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek. Brak ustaleń w tym zakresie oznacza bowiem, że ZUS nie dopełnił wymogu pełnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a. obligującymi organ do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, przytoczenia przepisów i wyjaśnienia podstawy rozstrzygnięcia.

Stosownie bowiem do treści art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 K.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie z urzędu jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. W myśl art. 75 § 1 K.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 K.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Naruszenie wskazanych przepisów postepowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i musiało skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.

ZUS ponownie rozstrzygając sprawę powinien przede wszystkim wyjaśnić i wykazać to w decyzji, czy i w jakim zakresie zaległe należności uległy przedawnieniu, czy też nie, a w konsekwencji co w istocie jest przedmiotem sprawy.

Natomiast Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnika skarżącego o uchylenie decyzji wydanej w pierwszej instancji, mając na uwadze, że ZUS będzie ponownie rozpatrywał sprawę i ma możliwość wyjaśnienia kwestii przedawnienia.

W tym stanie rzeczy Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. oraz art. 205 § 2 P.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania w kwocie 497 zł, na które składają się koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł, określone w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1804) oraz opłata od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.