Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 77/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10 par. 1, art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępownaia administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek Sędziowie WSA Dorota Dąbek NSA Krystyna Kutzner spr. Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2007 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej s k a r g ę o d d a l a .


UZASADNIENIE

W dniu [...] funkcjonariusze celni Izby Celnej przeprowadzili kontrolę pojazdu samochodowego marki [...] o nr rej. [...] kierowanego przez skarżącego P. P. W wyniku kontroli stwierdzono brak ważnej opłaty za przejazd pojazdu po drogach krajowych oraz brak wymaganej licencji na wykonywanie transportu drogowego, co zostało wykazane w protokole kontroli Nr [...].

W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem z dnia [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie naruszenia obowiązku wynikającego z ustawy z dnia 06.09.2001 r o transporcie drogowym (Dz.U. z 2004 r Nr 204, poz.2088). Postanowienie to zostało przesłane na adres : [...], jednak przesyłka listowa została zwrócona z adnotacją doręczyciela : "Adresat wyprowadził się" . Następnie , przedmiotowe postanowienie zostało przesłane na adres : [...] i podjęte osobiście przez skarżącego.

Pismem z dnia [...] organ celny powiadomił skarżącego o planowanym wydaniu decyzji nakładającej karę pieniężną i możliwości wypowiedzenia się i złożenia dowodów w sprawie. Pismo to zostało przesłane na adres w B. i zostało zwrócone z adnotacją doręczyciela : "Adresat wyprowadził się" . Organ celny uznał , że w trakcie prowadzonego postępowania skarżący nie skorzystał z prawa złożenia wyjaśnień w przedmiotowej sprawie, w związku z czym jako wiążące należało przyjąć ustalenia zawarte w ww. protokole kontroli.

Mając powyższe na uwadze , Naczelnik Urzędu Celnego w dniu [...] wydał decyzje nakładająca na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3.000,00 zł za przejazd po drogach krajowych bez uiszczenia stosownej opłaty oraz karę pieniężną w wysokości 8.000,00 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ celny podniósł, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ww. ustawy , podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego.

Z kolei zgodnie z art. 42 ust. 1 tej ustawy przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych.

Stosownie z art. 87 ust. 1 ustawy podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli , wypis z licencji na wykonywanie transportu drogowego.

W myśl art.92 ust.1 ww. ustawy , kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki i warunki wynikające z przepisów tej ustawy , podlega karze pieniężnej. Stosownie dopust.4 ww. artykułu , wysokość kar określa załącznik do ustawy , zgodnie z którym kara za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych wynosi 3.000,00 zł , a za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji - kara wynosi 8.000,00 zł.

Przedmiotowa decyzja została pierwotnie wysłana do skarżącego na adres w B., jednak została zwrócona z adnotacja " Adresat wyprowadził się" . Organ celny uznał została doręczona w trybie art.41 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Przedmiotowa przesyłka została doręczona skarżącemu w dniu 27.07.2006r.

W związku z otrzymanym upomnieniem Nr [...] skarżący przesłał do organu celnego pismo z dnia 23.06.2006r., w którym zarzucił m.in., że otrzymał Postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie naruszenia obowiązków wynikających z ww. ustawy o transporcie drogowym , na które nie przysługiwało zażalenie, natomiast nie otrzymał decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...]. W rozpatrywanej sprawie, zdaniem skarżącego, art.41 Kodeksu postępowania administracyjnego nie mógł mieć zastosowania z uwagi na fakt, iż w toku postępowania nie zmieniał ani miejsca zameldowania, ani miejsca prowadzenia działalności, a zatem nie doszło do zaniedbania obowiązku nałożonego na strony przedmiotowym przepisem.

Ponadto skarżący oświadczył, że nie zna nikogo, kto pod adresem na który została skierowana decyzja, mógłby podjąć się oddaniu mu pisma i któremu mogłoby ono być doręczone za pokwitowaniem.

Skarżący przyznał, iż w dniu [...], tj. w dniu kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Izby Celnej był jedynie w posiadaniu Certyfikatu Kompetencji Zawodowych w Krajowym Transporcie Drogowym Nr [...] z dnia [...]. Licencji nie posiadał, gdyż formalności związane z jej uzyskaniem trwały prawie rok i udzielono jej w dniu [...].

Skarżący zarzucił, że na skutek nieprawidłowości w doręczeniu decyzji z dnia [...], został pozbawiony prawa do odwołania i podjęcia starań zmierzających do obniżenia kary nałożonej kary.

Do przedmiotowego pisma skarżący załączył kserokopie : zaświadczenia nr [...] z dnia [...] o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, dowodu osobistego, licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, oraz Certyfikatu Kompetencji Zawodowych w Krajowym Transporcie Drogowym Rzeczy NR [...].

W związku ze skutecznym doręczeniem w dniu 27.07.2006 r decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...], skarżący przesłał odwołanie z dnia 08.08.2006 r , w którym wniósł o jej uchylenie i zarzucił, że w toku postępowania doszło do szeregu naruszeń, których dopuścił się organ administracji publicznej wydający zaskarżoną decyzję. Zgodnie z art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W rozpatrywanej sprawie przed datą doręczenia, tj. 27.07.2006 r. zaskarżonej decyzji zostało doręczone skarżącemu jedynie Postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] o wszczęciu z urzędu postępowania w niniejszej sprawie. Organ celny nie umożliwił skarżącemu wzięcia czynnego udziału w sprawie, w tym zapoznania się, czy też wypowiedzenia co do zgromadzonych w sprawie materiałów.

Organy administracji publicznej mogą odstąpić od tej zasady tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego, albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. Organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od przytoczonej zasady.

Skarżący zarzucił, że w sprawie naruszono również art.7, art.8 , art.9 i art.12 Kodeksu postępowania administracyjnego. W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organy te obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli i ten przepis także został naruszony przez organ celny. Niezależnie od powyższego organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego i czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania" (art.35). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy" (art.36).

Naruszenie każdej z wyżej z wymienionych zasad, w ocenie skarżącego, daje podstawę do uchylenia przedmiotowej decyzji, doręczonej skarżącemu ponad rok po jej wydaniu, tj. 27 lipca 2006 r.

Ponadto skarżący przyznał, iż w dniu [...] tj. w dniu kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Izby Celnej był w posiadaniu Certyfikatu Kompetencji Zawodowych w Krajowym Transporcie Drogowym Nr [...] z dnia [...], który stanowił dowód kompetencji zawodowych niezbędnych do podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego rzeczy, dowód wykazania się wiedzą lub praktyką niezbędnymi do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego.

W dacie przeprowadzonej kontroli skarżący był w posiadaniu wszystkich dokumentów niezbędnych do uzyskania wymaganej prawem licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej, jednak Licencja na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy została udzielona skarżącemu w dniu [...] tj. pół roku po złożeniu stosownego wniosku o jej udzielenie.

W piśmie z dnia 01.09.2006r., oraz z dnia 15.11.2006r. skarżący ustosunkowując się do argumentacji Naczelnika Urzędu Celnego zawartej w piśmie przekazującym odwołanie do organu drugiej instancji, podniósł, m.in. że, adres pod którym prowadził działalność przed 2002 rokiem, a widniejący na protokole kontroli z dnia [...] były zapewne wynikiem przepisania nieaktualnych danych z dokumentów, które w trakcie kontroli zostały okazane kontrolerom. Adres wskazany na protokole jako adres prowadzenia działalności gospodarczej nie był wynikiem oświadczenia skarżącego w tym zakresie.

Dyrektor Izby Celnej, działając na podstawie art. 10 § 1, art. 138 § 2 Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego decyzją z dnia [...], uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie został naruszony art. 10 § 1 Kodeks postępowania administracyjnego określający zasadę umożliwienia stronie wzięcia czynnego udziału w postępowaniu. Uchybienie takie powoduje, że postępowanie należy ocenić jako obciążone poważną wadą, która mogła mieć istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcie. Skarżący został pozbawiony możliwości przedstawienia ewentualnych nowych dowodów i wniosków, a także zaprezentowania własnego stanowiska w sprawie. Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że przestrzeganie zasady czynnego udziału stron w każdym stadium postępowania, w zakresie ustalonym art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, jest konieczną przesłanką prawidłowego przebiegu postępowania administracyjnego. Strona musi mieć świadomość, na jakim etapie postępowanie się znajduje oraz jakie czynności w jej sprawie organ celny podjął. Prawo do wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego jest podstawowym sposobem realizacji wspomnianej zasady.

Uprawnienie to nie może być traktowane jako teoretyczna możliwość. Działania organów administracji powinny rzeczywiście pozwalać na skorzystanie z ustawowo określonej możliwości wpłynięcia na rozstrzygnięcie przez uzupełnienie materiału dowodowego lub wyrażenie własnej oceny stanu prawnego i faktycznego.

Dyrektor Izby Celnej podniósł, że takie uchybienie w toku l instancji nie może być zastąpione przez umożliwienie czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym, ponieważ sprowadzało by to całość postępowania faktycznie do jednej instancji. Uchybienie to stanowi podstawę uchylenia decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżący wniósł o jej uchylenie w części dotyczącej przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że podstawą wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] było szereg naruszeń, których dopuścił się organ administracji publicznej wydający zaskarżoną decyzję, w tym zasad ogólnych obowiązujących organy administracji publicznej w toku postępowania. Między innymi naruszono zasadę wyrażoną w art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 12 Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie z przywołanym przepisem art. 10 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

W niniejszej sprawie przed datą doręczenia, tj. 27 lipca 2006r. decyzji pierwszoinstancyjnej zostało doręczone skarżącemu jedynie Postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie naruszenia obowiązku wynikającego z ww. ustawy o transporcie drogowym. Nie umożliwiono skarżącemu w toku postępowania wzięcia czynnego udziału w sprawie, w tym zapoznania się, czy też wypowiedzenia co do zgromadzonych w sprawie materiałów.

Naczelnik Izby Celnej tłumaczył zaistniałą sytuację tym, iż w toku postępowania skarżący nie informował urzędu o zmianie adresu prowadzenia działalności gospodarczej, dlatego też wszelkie pisma w sprawie, w tym również decyzja z dnia [...] były wysyłane na adres, pod którym nie podjęto wcześniej postanowienia o wszczęciu postępowania. Decyzja z dnia [...] została uznana za doręczoną w trybie art. 44 kodeksu postępowania administracyjnego w dniu [...].

Organ odwoławczy przyznał, iż zaistniała sytuacja stanowi naruszenie określonej w art. 10 § 1 Kodeks postępowania administracyjnego. Uznał również, że uchybienie takie powoduje, że postępowanie należy ocenić jako obciążone poważną wadą, która mogła mieć istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcie, a przestrzeganie zasady czynnego udziału stron w każdym stadium postępowania stanowi konieczną przesłankę prawidłowego przebiegu postępowania administracyjnego. Nie ulega wątpliwości, że w postępowaniu przed organem pierwszej instancji miały miejsce naruszenia pozostałych ze wskazanych na wstępie zasad postępowania, w tym zasada wyrażona w art. 12 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze, decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej uchylił decyzję z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W ocenie skarżącego, stanowisko organu drugiej instancji co do przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji nie jest słuszne. Zgodnie bowiem z art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy, bądź uchylając tę decyzję umarza postępowanie pierwszej instancji, albo umarza postępowanie odwoławcze (art. 138 § 1 k.p.a.) . Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji tylko i wyłącznie wtedy, gdy rozstrzygniecie sprawy wymaga uprzednio przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części {art. 138 § 2 k.p.a.). Tak więc w postępowaniu odwoławczym katalog możliwych do podjęcia rozstrzygnięć jest zamknięty, a podstawa uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia precyzyjnie określona.

\/V niniejszej sprawie nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, rozstrzygnięcie nie wymaga przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego.

Jeżeli natomiast organ drugiej instancji ustali, że decyzja pierwszoinstancyjna dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym że została wydana z rażącym naruszeniem prawa, organ ten może jedynie wydać rozstrzygnięcie kasacyjne tj. uchylić decyzję organu pierwszej instancji i nie rozstrzygając sprawy co do istoty, umorzyć postępowanie w sprawie.

Postępowanie pierwszoinstancyjne bezsprzecznie, co przyznał organ odwoławczy, zostało obciążone rażącym naruszeniem prawa i z takim też naruszeniem została wydana zaskarżona decyzja Naczelnika Urzędu Celnego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Odnosząc się do zarzutów skargi organ celny wyjaśnił, iż z prawa do czynnego udziału w każdym stadium postępowania wynika, że strona ma prawo czynnie uczestniczyć w całym toku postępowania, a zatem od chwili |wszczęcia postępowania do jego zakończenia decyzją. Czynny udział strony przejawia się w szczególności w postępowaniu wyjaśniającym, co dla ochrony praw strony ma istotne znaczenie. Zapewnia jej bowiem wpływ na ustalenie stanu faktycznego, a przez to wpływ na stosowanie normy prawa materialnego lub procesowego.

Z prawa do wypowiadania się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych wniosków wynika, iż strona ma prawo do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy. Jest to prawo strony do wypowiedzenia "ostatniego słowa" w sprawie stanowiącej przedmiot postępowania administracyjnego. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami sprawy i złożenia końcowego oświadczenia, a także wstrzymania się od wydania decyzji do czasu (określonego wyznaczonym stronie terminem) złożenia powyższego oświadczenia. Brak w aktach sprawy końcowego oświadczenia strony oraz dowodu, że prowadzący postępowanie pouczył stronę o przysługującym jej prawie, uzasadnia stwierdzenie, że organ prowadzący postępowanie naruszył obowiązek ustalony w art. 10 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W takiej sytuacji należy uznać, iż organ odwoławczy słusznie, stosownie do art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia [...], uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, iż wymaga ona przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części.

W myśl art. 138 §2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, organ odwoławczy może uchylić sprawę i przekazać do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Z powyższego przepisu wynika zatem, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, a zatem gdy a) organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, b) postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone, ale w rażący sposób naruszono w nim przepisy procesowe.

W niniejszej sprawie, zdaniem Dyrektora Izby Celnej, doszło do poważnego naruszenia prawa procesowego polegającego na tym, iż organ celny I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego. Przed wydaniem decyzji z dnia [...], skarżący nie miał możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się na temat zgromadzonego materiału dowodowego. Skarżący mógł przecież na tym etapie postępowania wnieść jeszcze do sprawy wyjaśnienia lub przedstawić nowe dowody. Naczelnik Urzędu Celnego, uzasadniając swoją decyzję oparł się natomiast tylko na danych, ujawnionych w protokole kontroli z dnia [...]. Poprzez takie postępowanie organu I instancji skarżący został pozbawiony możliwości przedstawienia swojego stanowiska w sprawie, zatem słusznie organ odwoławczy uznał w decyzji z dnia [...], że takie uchybienie stanowi podstawę do uchylenia decyzji dnia [...] w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Na rozprawie w dniu 15.11.2007r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że nie kwestionuje braku opłaty za przejazd po drogach krajowych i brak licencji w dniu przeprowadzenia kontroli.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Dz 2002 r Nr 153, poz.1270) .

W rozpatrywanej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Dyrektor Izby Celnej wydał decyzję na podstawie art.138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, który stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Podejmując takie rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że Naczelnik Urzędu Celnego nie zastosował się do treści art.10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie zapewnienie skarżącemu czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej nie umożliwił ww. wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego. Spowodowane to było tym, że zawiadomienie z dnia [...] oraz decyzja z dnia [...] zostały przesłanie na nieaktualny adres .

Sąd w całości podzielił stanowisko Dyrektora Izby Celnej, że postępowanie organu pierwszej instancji pozbawiło skarżącego możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu i sytuacja taka stanowiła naruszenie przytoczonego art.10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z punktu widzenia postępowania sądowoadmionistracyjnego, dotknięte wskazanymi wadami postępowanie przed organem celnym pierwszej instancji, mogło mieć istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcie. Uchylenie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w wyniku rozpoznania odwołania skarżącego i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, należy zatem uznać za uzasadnione, gdyż sprawa wymagała przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części z udziałem skarżącego.

Podnieść należy, że organ odwoławczy podejmując rozstrzygnięcie o uchyleniu zaskarżonej decyzji pierwszoinstancyjnej uwzględnił w całości zarzuty podniesione przez skarżącego w złożonym odwołaniu. W tym sensie była to decyzja korzystna dla skarżącego i rozstrzygnięcie w tym zakresie nie jest przez niego kwestionowane.

Odnosząc się do zarzutu skargi, iż przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji nie było słuszne, Sąd stwierdza, że zarzut ten nie jest uzasadniony. Wbrew twierdzeniom skarżącego, zachodziła konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i to przez organ pierwszej instancji, o czym świadczą podnoszone przez skarżącego zarzuty, że nie miał możliwości uczestniczenia w postępowaniu, był przez to pozbawiony możliwości składania wyjaśnień i ustosunkowania się do materiału dowodowego zebranego przez Naczelnika Urzędu Celnego. Skarżący mógłby teoretycznie przedstawić w toku postępowania licencję, czy dowód uiszczenia opłaty za przejazd po drogach publicznych. Organ administracyjny nie może z góry założyć, że strona nie posiada takich dowodów. Okoliczności faktyczne i prawne, które mają wpływ na określenie obowiązków stron postępowania, nie mogą być przedmiotem domniemania; muszą być jednoznacznie wyjaśnione. Wszak na organie ciąży obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art.77 Kpa), a w uzasadnieniu wydanej decyzji organ ma obowiązek odnieść się do faktów i dowodów (art.104 § 3 Kpa).

Okoliczność, że skarżący nie brał udziału w toczącym się postępowaniu przed organem pierwszej instancji wykluczała możliwość rozstrzygnięcia odwołania w ten sposób, że po uchyleniu decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, organ odwoławczy orzekałby co do istoty sprawy, gdyż w takim przypadku musiałby dysponować materiałem dowodowym umożliwiającym podjęcie takiej decyzji; ewentualnie materiał ten mógłby uzupełnić we własnym zakresie, ale w nieznacznej części.

W rozpatrywanej sprawie za nieuzasadniony należy również uznać zarzut skargi, że wadliwość postępowania przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji uzasadniała umorzenie tego postępowania przez organ odwoławczy.

Podkreślić należy, że jakkolwiek postępowanie Naczelnika Urzędu Celnego było wadliwe, jednak stwierdzone wady nie można uznać za rażąco naruszające prawo. Katalog wad, które kwalifikuje się jako rażąco naruszające prawo, jest wymieniony w art.156 Kodeksu postępowania administracyjnego. Żadna z przesłanek wynikająca z tego przepisu nie zaistniała w rozpoznawanej sprawie.

Wbrew twierdzeniom skarżącego, Dyrektor Izby Celnej w wydanej decyzji nie przyznał, że postępowanie pierwszoinstancyjne "zostało obciążone rażącym naruszeniem prawa i z takim też naruszeniem została wydana zaskarżona decyzja Naczelnika Urzędu celnego". Organ odwoławczy w uzasadnieniu swej decyzji stwierdził natomiast, że "postępowanie należy ocenić jako obciążone poważna wadą, która mogła mieć wpływ na wydane rozstrzygnięcie ".

Orzekanie o umorzeniu postępowania na podstawie art. 138 § 1 pkt.2 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego nie może być w oderwaniu od art.105 tego Kodeku. Zgodnie z tym przepisem decyzję o umorzeniu postępowania wydaje się, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe.

W rozpatrywanej sprawie przedmiotem postępowania było naruszenie obowiązków wynikających z ww. ustawy z dnia 06.09.2001r. o transporcie drogowym. Fakt, że skarżący z winy organu celnego nie brał udziału w postępowaniu dotyczącym naruszenia obowiązków wynikających z ww. ustawy, nie mogło spowodować, że przedmiot tego postępowania przestał istnieć, a tylko w takim przypadku możliwe byłoby umorzenie tego postępowania.

Jeśli organ celny stwierdzi, że skarżący nie naruszył obowiązków "transportowych", lub jeśliby obowiązki takie teoretycznie nie wynikały z ustawy (brak podstawy prawnej), organ ten zobligowany będzie do umorzenia przedmiotowego postępowania.

Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270), orzekł jak w sentencji.