Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 2670/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2005-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia NSA Jan Jędrkowiak, Protokolant Agnieszka Lewandowska, po rozpoznaniu w dniu 29 września 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 września 2002r., nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego, rodzinnego i pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 5 kwietnia 2002r. Nr [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. D. odmówił B. G. przyznania pomocy społecznej w formie zasiłku stałego za okres od l marca 1997 r . do 30 kwietnia 1999r. oraz przyznał B. G. pomoc społeczną w formie zasiłku stałego na czas nieokreślony, przy czym od dnia l.05.1999r. do dnia 31.05.99r. w kwocie 318 złotych miesięcznie, od dnia l.06.1999r. do dnia 31.05.2000r. w kwocie 348 złotych miesięcznie, od dnia l.06.2000 r. do dnia 31.05.2001 r. w kwocie 364 złotych miesięcznie, od dnia 1.06.2001r. na czas nieokreślony w kwocie 406 złotych miesięcznie. Organ ustalił, że B. G. przysługuje prawo do świadczeń zdrowotnych na zasadach określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin. Nadto organ odmówił przyznania zasiłku rodzinnego i pielęgnacyjnego za okres od lutego 1998r. do sierpnia 1998r.

Decyzję wydano na podstawie art. 104 k.p.a. w związku z art. 4, art. 27, ust. l, 3, 5, art. 30, art.31b, art.35a, art.43, ust.1,6 oraz art.45 ustawy o pomocy społecznej z dnia 29 listopada 1990r. (tj.: Dz.U. z 1998r. Nr 64, poz.414 z późń. zmianami) oraz Rozporządzenia M.P i P.S. z dnia 24.07.1997r. w sprawie sposobu przeprowadzania wywiadu środowiskowego /rodzinnego/, wzoru kwestionariusza wywiadu oraz oświadczenia o stanie majątkowym, rodzaju dokumentów wymaganych do przyznania renty socjalnej, a także wzoru legitymacji pracownika socjalnego (Dz.U. Nr 93, poz. 570), art. 20 ust. l. pkt. 10, art. 17, 18, 28, ust. l ustawy z dnia l grudnia 1994r. o zasiłkach rodzinnych i pielęgnacyjnych (Dz. U. Nr 102, poz. 651 z 1999r. z późń. zm.).

W uzasadnieniu wskazano, iż w dniu 10.05.1999r. B. G. złożyła pisemny wniosek o przyznanie jej zasiłku stałego z tytułu opieki nad synem P.iem, z uwagi na stan jego zdrowia od dnia 21 marca 1997r, tj. od dnia wydania decyzji Nr [...] w sprawie przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na leki dla dziecka. W wyniku przeprowadzonego postępowania, decyzją z dnia 20.05.1999r. Nr [...] przyznano B. G. pomoc społeczną w formie zasiłku stałego z tytułu opieki nad synem P. na czas od dnia 1.05.1999r. do 31.12.1999r. w kwocie 318 złotych miesięcznie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 28.04.2000r. utrzymało decyzję w mocy. Na powyższą decyzję B. G. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.

Wyrokiem z dnia 12.12.2001r. IISA/Gd 1423/00 (S) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji, wskazując w uzasadnieniu, że organy administracji nie oceniły składanych przez skarżącą wniosków przed dniem 10 maja 1999r., a w szczególności czy wnioski te ze względu na swą treść nie powinny być uznane za wnioski o przyznanie zasiłku stałego na podstawie art. 27 ustawy o pomocy społecznej.

Rozpatrując ponownie sprawę organ ustalił, że we wniosku z dnia 10 maja 1999r. B. G. wniosła o przyznanie zasiłku stałego z tytułu opieki nad synem P., z uwagi na stan jego zdrowia od dnia 21 marca 1997r, tj. od dnia wydania decyzji Nr [...]. Decyzja ta dotyczyła przyznania pomocy społecznej w formie jednorazowego zasiłku celowego w wysokości 100 zł na zakup leków i została wydana na wniosek Z. G. z dnia 12.03.1997r., który dotyczył pomocy na zakup leków. Zatem decyzja wydana została zgodnie z wnioskiem. Strona nie składała odwołania od tej decyzji.

Pierwszy wniosek do GOPS w S. D. został skierowany przez Z. G. 29.07.1996r. i dotyczył pomocy finansowej na zakup książek, pomocy szkolnych dla dwójki dzieci. Został on rozpatrzony decyzją z dnia 19.08.1996r. Nr [...].

Kolejny wniosek Z. i B. G. złożyli w dniu 7.10.1996r. i dotyczył on przyznania zasiłku stałego na syna P.. Decyzją Nr [...] odmówiono przyznania zasiłku stałego, z uwagi na brak spełnienia kryteriów wymaganych do przyznania tego świadczenia. Wojewoda decyzję tą utrzymał w mocy decyzją z dnia 16.12.1996r. Nr [...].

W dniu 8.01.1997r. Z. G. złożył kolejny wniosek na dopłatę do zakupu leków, który został rozpatrzony pozytywnie. Decyzją z dnia 20.01.1997r. przyznano zasiłek celowy w kwocie 70 zł. Decyzja nie została zaskarżona.

Kolejny wniosek Z. G. z dnia 12.03.1997r. dotyczył pomocy na zakup leków. Wniosek został rozpatrzony pozytywnie decyzją z dnia 21.03.1997r. Nr [...], którą przyznano pomoc społeczną w formie jednorazowego zasiłku celowego w wysokości 100 zł na zakup leków dla dziecka. Od decyzji tej nie wniesiono odwołania.

Organ wskazał, że w tym czasie rodzina B. G. nie spełniała warunków do przyznania pomocy w formie zasiłku stałego, ponieważ B. G. przebywała na płatnym urlopie wychowawczym i pobierała zasiłek wychowawczy. Utrwalony jest pogląd, że osoba przebywająca na urlopie wychowawczym pozostaje w stosunku pracy i nie spełnia warunku do przyznania zasiłku stałego z tytułu opieki nad dzieckiem.

Kolejny wniosek o przyznanie pomocy na koszty leczenia dziecka Z. G. złożył w dniu 4.04.1997r. Wniosek ten został rozpatrzony negatywnie decyzją z dnia 30.04.1997r. Nr [...] z uwagi na przekroczenie dochodu gwarantowanego ustawą o pomocy społecznej przez dochód rodziny. Od decyzji tej złożył odwołanie Z. G., składając w odwołaniu wniosek o przyznanie jednorazowego zasiłku celowego w kwocie 2500 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 16.06.1997r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W międzyczasie na wniosek G.O.P.S. Zarząd Gminy S. D. przekazał na rzecz syna P. kwotę 1000 złotych. Decyzją z dnia 18.06.1997r. Nr [...] odmówiono Z. G. przyznania pomocy społecznej w wysokości 2 500 złotych, z uwagi na fakt, że dochód rodziny przekroczył dochód gwarantowany ustawą o pomocy społecznej. Decyzja ta nie została zaskarżona.

W dniu 11.06.1997r. B. G. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku specjalnego z tytułu choroby dziecka, w wyniku czego decyzją z dnia 18.06.1997r, Nr [...] przyznano B. G. pomoc społeczną w formie jednorazowego zasiłku specjalnego na finansowanie kosztów leczenia syna P. w wysokości 295 złotych.

Kolejny wniosek B. G. złożyła w dniu 10.05.1999r. wnosząc o przyznanie stałego świadczenia z tytułu opieki nad synem od dnia 21.03.1997r. W wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego i postępowania administracyjnego ustalono, że B. G. spełnia warunki do przyznania jej pomocy społecznej w formie zasiłku stałego od dnia l.05.1999r. Zgodnie bowiem z art. 46, ust. 6 ustawy z dnia 29.11.1990r. (Dz.U. z 1998r. Nr 64, poz. 414 z późn. zm.) świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Ponieważ niniejszy wniosek złożony został w dniu 10 maja 1999r. zasadnym jest przyznanie świadczenia od dnia l maja 1999r. natomiast żądanie wypłacenia zasiłku za okres poczynając od 21 marca 1997r. w świetle w/w stanu prawnego jest nieuzasadnione.

Ponadto wskazał organ, że z wcześniejszych wniosków B. i Z. G., które zostały opisane wyżej, poza jednym przypadkiem nie wynikało, by domagali się oni przyznania im zasiłku stałego na rzecz syna. W tym jednym przypadku, gdy ubiegali się oni o przyznanie zasiłku stałego, żądanie to oceniono jako bezpodstawne, a decyzja utrzymana została w mocy przez Wojewodę. W pozostałych przypadkach, pomijając fakt, że wnioski dotyczyły innych form pomocy, aniżeli zasiłku stałego, wniosków tych nie można było traktować jako wniosków o przyznanie zasiłku stałego z uwagi na to, że w określonych przypadkach nie spełniali wszystkich obowiązujących w danych okresach przesłanek np. kryterium dochodowe, niepozostawanie w zatrudnieniu, brak wymaganej dokumentacji medycznej.

W dniu 10.02.1999r. G. B. złożyła wniosek o wypłatę zasiłków rodzinnych i pielęgnacyjnych za okres od lutego do sierpnia 1998r. Organ uznał żądanie o wypłatę zasiłków rodzinnych i pielęgnacyjnych za nieuzasadnione, ponieważ pomimo pouczenia wnioskodawczyni nie złożyła wymaganych dokumentów warunkujących przyznanie świadczeń. Nadto zgodnie z art. 28 ust. l ustawy o zasiłkach rodzinnych i pielęgnacyjnych świadczenia te wypłaca się poczynając od miesiąca kalendarzowego, w którym powstało prawo do zasiłku, jednak za okres nie dłuższy niż jeden miesiąc wstecz od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Ponieważ wniosek B. G. złożono w lutym 1999r. a dotyczył wypłaty za okres luty-sierpień 1998r. to zgodnie z art. 28 w/w ustawy przekroczony został jednomiesięczny termin uprawniający do wypłaty świadczeń.

W odwołaniu B. G. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie zasiłku stałego od l marca 1997r do 30 kwietnia 1999r. Wskazała, że wnioski do GOPS składała od marca 1997r. Tylko przypadek sprawił, że zasiłek stały został przyznany od l maja 1999r., gdyż poinformowano ją w Akademii Medycznej, gdzie leczony jest syn P., że zasiłek taki bezwzględnie się należy i GOPS nie miał prawa nie przyznać zasiłku stałego. W ocenie odwołującej zła wola, działanie na szkodę rodziny, złośliwość i rażąca niekompetencja pracownika GOPS w S. D. sprawiła, że rodzina odwołującej otrzymywała zasiłki inne, mniej korzystne od zasiłku stałego. Jednocześnie oświadczyła, że GOPS w S. D. nie informował jej, że może ubiegać się o zasiłek stały już od 1997r. Zawsze wypełnianie wniosku odbywało się na drukach GOPS i pod dyktando pracownika GOPS, który kazał pisać czego ma dotyczyć podanie - np. o zasiłek na zakup lekarstw lub książek szkolnych. Skarżąca stwierdziła, że gdyby kazano jej napisać podanie o zasiłek stały już w 1997r., to złożyłaby je. GOPS nie poinformował jednak skarżącej, że taki zasiłek się jej należy. Ponadto odwołująca się wskazała, że nie przebywała na urlopie wychowawczym, gdyż ZUS wydał decyzję cofającą prawo do zasiłku wychowawczego.

Decyzją z dnia 23 września 2002r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze podstawie art. 138 § l pkt l Kpa w związku z art. 4 ust. l, art. 27 ust. l, art. 38 ust. l i art. 43 ust. 6 ustawy z dnia 29.11.1990r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz.414 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wskazano, że z dotychczasowego przebiegu postępowania oraz treści odwołania wynika, że spór w niniejszej sprawie dotyczy nieprzyznania skarżącej zasiłku stałego za okres od l marca 1997r. do 30 kwietnia 1999r.

W uzasadnieniu wyroku z dnia 12.12.2000r., sygn. akt II SA/Gd 1423/00(s) uchylającego wcześniejszą decyzję organu I instancji z dnia 20.05.1999r., nr GOPS [...] oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28.04.2000r., nr 1593/99, Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku wskazał, iż organy obu instancji nie oceniły czy wnioski składane przez skarżącą przed dniem 10 maja 1999r. nie powinny z uwagi na swoją treść zostać uznane za wnioski o przyznanie zasiłku stałego, co stanowiło naruszenie art. 7 i 77 kpa, mające wpływ na wynik sprawy.

Z akt sprawy przesłanych przez organ I instancji wynika, że rodzina skarżącej otrzymuje pomoc z Ośrodka Pomocy Społecznej w S. D. od 1996r. Pierwszy wniosek o przyznanie zasiłku stałego mąż skarżącej złożył 07.10.1996r. Wniosek ten został rozpatrzony odmownie decyzją Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. D. z dnia 04.11.1996r., nr [...] utrzymaną w mocy przez Wojewodę ego decyzją z dnia 16.12.1996r., nr [...]. Z uzasadnień decyzji obu organów wynika, iż odmówiono wówczas rodzinie przyznania zasiłku stałego, ponieważ dochód rodziny przekraczał kryterium dochodowe oraz z uwagi na to, iż stan zdrowia dziecka nie uzasadniał zaliczenia go do kategorii dzieci, które ze względu na stan zdrowia wymagają stałej opieki i pielęgnacji.

W 1997r. mąż skarżącej pierwszy wniosek o pomoc złożył w dniu 8 stycznia wnioskując o dopłatę na zakup leków. Następny wniosek strona złożyła w dniu 12 marca, również zwracając się o pomoc na zakup leków. Oba te wnioski zostały rozpatrzone pozytywnie ponieważ dochód rodziny nie przekraczał wówczas kryterium dochodowego określonego zgodnie z art. 4 ust. l ustawy o pomocy społecznej. Z treści tych wniosków nie wynika, ażeby strona ubiegała się o zasiłek stały. Skarżąca nie dołączyła wówczas do akt sprawy dokumentów, które świadczyłyby o pogorszeniu stanu zdrowia jej dziecka. Organ I instancji mając na uwadze treść tych wniosków, dokumenty znajdujące się w aktach, a także fakt odmownego rozpatrzenia wniosku o zasiłek stały decyzjami z listopada i grudnia 1996r., nie miał podstaw do uznania, iż rodzina ponownie ubiega się o to świadczenie, czy też ma podstawy do ubiegania się o tę formę pomocy. Również z tych przyczyn nie można zarzucić organowi I instancji, iż naruszył art. 9 kpa. poprzez niepoinformowanie skarżącej o możliwości ubiegania się o zasiłek stały. Fakt, iż organ I instancji wskazywał stronie o jaką pomoc ma się ubiegać, co skarżąca podniosła jako zarzut w swoim odwołaniu, nie stanowił naruszenia prawa, a wręcz przeciwnie wypełnienie obowiązku udzielania stronie wskazówek i informacji mających wpływ na ustalenie jej praw w celu przyznania pomocy społecznej. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż zgodnie z jednolitym stanowiskiem orzecznictwa żądanie wszczęcia postępowania określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony a nie do organu administracji. W ocenie Kolegium w przypadku obu ww. wniosków strona wnosiła o pomoc celową na zakup leków i przyznanie tej formy pomocy stanowiło przedmiot postępowań wszczętych tymi wnioskami. Treść obu wniosków nie budziła wątpliwości i nie wymagała wyjaśnienia.

Identycznie należy ocenić kolejne wnioski rodziny skarżącej o pomoc składane od kwietnia 1997r.do maja 1999r. W dniu 4 kwietnia 1997r. mąż skarżącej złożył wniosek o pokrycie kosztów leczenia -decyzja odmowna. Odwołując się od tej decyzji mąż skarżącej wnioskował o przyznanie jednorazowego zasiłku w kwocie 2.500 zł płatnego w miesięcznych świadczeniach - decyzja odmowna. Następnie 11 czerwca skarżąca wniosła o przyznanie specjalnego zasiłku z powodu choroby dziecka i otrzymała jednorazowy zasiłek specjalny. Dokumenty świadczące o pogorszeniu się stanu zdrowia syna P. skarżąca złożyła w kwietniu 1997r. - karta informacyjna leczenia szpitalnego (str. 52 i 53) oraz w maju 1997r. -karty informacyjne leczenia szpitalnego, opis historii choroby (str. 66-71). Jednakże zgodnie z treścią art. 27 ust. l ustawy o pomocy społecznej w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 1998r. zasiłek stały przysługiwał osobom nie podejmującym lub rezygnującym z pracy w celu wychowania dziecka wymagającego stałej opieki i pielęgnacji, jedynie w sytuacji gdy dochód na osobę w rodzinie nie przekraczał kryterium dochodowego na osobę określonego zgodnie z art. 4 ust. l. Z akt sprawy wynika, że w okresie od marca do czerwca 1997r. dochód rodziny przekraczał kryterium dochodowe określone w art. 4 ust. l. Jako dowody potwierdzające tę okoliczność wskazał organ zaświadczenia o dochodach, wywiady kontrolne oraz decyzje organu I instancji. Zatem nawet gdyby w tym okresie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie zasiłku stałego, nie przysługiwałby jej z uwagi na to, iż nie spełniała jednej z przesłanek jego przyznania. Dopiero z dniem 1 stycznia 1999r. uległa zmianie treść przepisu art. 27 ust. l dot. dochodu i od tej daty zasiłek stały przysługuje m.in. w sytuacji gdy dochód rodziny nie przekracza dwukrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4.

Kolejny wniosek do Ośrodka Pomocy Społecznej w S. D. skarżąca złożyła w dniu 10 lutego 1999r. wnosząc o wypłacenie jej zasiłku rodzinnego i pielęgnacyjnego za okres od lutego 1998r. do sierpnia 1998r, a następnie w dniu 10 maja 1999r. wniosła o wypłacenie stałego świadczenia - zasiłku ze względu na stan zdrowia syna P. od dnia 21 marca 1997r. Ten ostatni wniosek organ I instancji trafnie potraktował jako wniosek o przyznanie zasiłku stałego.

Organ odwoławczy podkreślił, iż co do zasady, zgodnie z art. 38 ust. l świadczenia pomocy społecznej są udzielane na wniosek osoby zainteresowanej, jej przedstawiciela ustawowego bądź innej osoby, za zgodą osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego. Świadczenia pieniężne wypłaca się w okresach miesięcznych, od miesiąca kalendarzowego, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją (art. 43 ust. 6 ww. ustawy) Skoro skarżąca wniosek o przyznanie zasiłku stałego złożyła w dniu 10 maja 1999r. organ I instancji trafnie przyznał jej to świadczenie od dnia 1 maja 1999r. Z uwagi na powyższe organ odwoławczy stwierdził, że brak jest podstaw do uznania, iż skarżąca już w 1997r. wnosiła o przyznanie jej zasiłku stałego i że zasiłek ten należy się jej od l marca 1997r.

Skargę na powyższą decyzję wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego B. G. zarzucając naruszenie art.7 Kpa, art.9Kpa i art.49b ust. l i ust.3 ustawy o pomocy społecznej. Skarżąca stwierdziła, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z obowiązującym prawem. Zasiłek stały należy jej się od dnia l marca 1997r., gdyż spełniała wszystkie kryteria wymagane przez obowiązujące prawo. Ponadto zarzuciła GOPS w S. D. działanie na szkodę jej rodziny, gdyż art. 49b ustawy o pomocy społecznej ust. 1 i ust.3 stanowi, że pracownik socjalny kieruje się zasadą dobra osób i rodzin, którym służy, poszanowania godności i prawa tych osób do samostanowienia oraz ma obowiązek udzielać osobom, którym służy, pełnej informacji o przysługujących im świadczeniach i dostępnych formach pomocy. Podkreśliła, że nie była informowana o przysługujących jej świadczeniach i brak jest w aktach sprawy dokumentu świadczącego o tym, że GOPS w S. D. informował skarżącą w 1997r., że przysługuje jej zasiłek stały. Zarzuciła także nieustalenie stanu faktycznego w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego odnośnie dat składania wniosków, gdyż jak wynika z akt sprawy dokumenty w sprawie choroby syna P. złożone zostały w kwietniu 1997r. i zgodnie z art. 49b ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, obowiązkiem pracownika socjalnego było poinformowanie, że skarżąca może ubiegać się o zasiłek stały. Jednak wskutek tego, iż pracownik socjalny nie poinformował skarżącej o przysługujących świadczeniach i dostępnych formach pomocy wniosku takiego skarżąca nie złożyła.

W piśmie z dnia 21 stycznia 2003r. skarżąca stwierdziła, że na dzień 1 marca 1997r. spełniała kryterium dochodowe. Nadto wskazała, że orzeczenie z dnia 13 grudnia 2002r. datuje niepełnosprawność jej syna od marca 1997r.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

W przedmiotowej sprawie zapadł już wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2001r. sygn. akt II SA/Gd 1423/00(S) uchylający zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. D. z dnia 20 maja 1999r. nr GOPS [...]. W wyroku tym Sąd stwierdził, że skoro wśród dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych brak jest wniosków kierowanych przez skarżącą do organu pomocy społecznej przed dniem 10 maja 1999r., to rozstrzygające sprawę organy administracji nie oceniły, czy wnioski te, niewątpliwie składane przez skarżącą, nie powinny zostać uznane, ze względu na swą treść za wnioski o przyznanie zasiłku stałego na podstawie art. 27 ustawy o pomocy społecznej. Tym samym w wytycznych tego wyroku Sąd wskazał organom orzekającym w sprawie na konieczność dokonania dokładnej i wnikliwej oceny wniosków złożonych przez skarżącą przed dniem 10 maja 1999r., pod kątem ustalenia czy ich treść nie wskazuje, że intencją strony było ubieganie się o przyznanie zasiłku stałego.

Zgodnie z art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004r., z zastrzeżeniem art. 100, wiąże w sprawie wojewódzki sad administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.

Powyższy przepis obliguje Sąd do skontrolowania czy zalecenia zawarte w poprzednio wydanym wyroku zostały przez organy orzekające zrealizowane. Organy obu instancji poddały wnikliwej analizie wnioski złożone przez skarżącą oraz jej męża w okresie od roku 1996, od którego rodzina skarżącej korzysta ze świadczeń pomocy społecznej, do dnia 10 maja 1999r. Organy uznały, że treści zarówno wniosków składanych przez skarżącą jak i jej męża osobiście na piśmie, jak również wniosków składanych do protokołu, nie można potraktować jako wniosków o zasiłek stały, z wyjątkiem wniosków z dnia 7.10.1996r. i 10.05.1997r. W ocenie Sądu stanowisko organów w tej kwestii jest prawidłowe.

Przede wszystkim wskazać należy, że w razie wszczęcia postępowania na wniosek, obowiązkiem organu administracji jest dokładne ustalenie treści żądania strony, która wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania. Organ związany jest tym żądaniem. Treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania. Jeśli organ, do którego zgłoszony został wniosek o wszczęcie postępowania, ma wątpliwości co do tego, czego dotyczy wniosek - obowiązkiem tego organu jest podjęcie z urzędu czynności wyjaśnienia treści żądania strony (wyrok NSA w Warszawie z dnia 24 lipca 2001r. sygn. akt IVSA 1091/99). W sprawie niniejszej wszystkie wnioski wszczynające postępowanie strony zostały rozpoznane zgodnie z ich treścią, a organ pomocy społecznej nie miał wątpliwości co do treści żądania strony skarżącej, stąd też nie można mu zarzucić braku przeprowadzenia postępowania co do treści składanych wniosków.

Zarzuty skarżącej dotyczące świadomego działania organu pomocy społecznej na jej szkodę poprzez nieinformowanie o możliwości ubiegania się o zasiłek stały z uwagi na stan zdrowia dziecka nie znajdują uzasadnienia. Z akt sprawy wynika, iż skarżąca wiedziała o istnieniu formy pomocy społecznej w postaci zasiłku stałego. Wskazać bowiem należy, że w dniu 7 października 1996r. został złożony przez skarżącą i jej męża wniosek o przyznanie zasiłku stałego na syna P.. Przesłanki warunkujące przyznanie tego świadczenia zostały wyjaśnione w uzasadnieniu odmownej decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. D. z dnia 4 listopada 1996r. i utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody ego z dnia 16 grudnia 1996r. Skarżąca ubiegała się również o pomoc w postaci zasiłku celowego, a także, w okresie gdy dochód rodziny przekraczał kryterium dochodowe, złożyła wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku. Stwierdzić zatem zależy, że wnioski były składane w zależności od aktualnych potrzeb rodziny. Ponadto z akt sprawy wynika, iż rodzina skarżącej funkcjonuje prawidłowo. Nie można więc uznać, że skarżąca jest osobą nieporadną, czy też nie daje sobie rady w sprawach życia codziennego. Istotnie z art. 49b ustawy o pomocy społecznej wynika, że pracownik socjalny ma obowiązek udzielać osobom, którym służy, pełnej informacji o przysługujących świadczeniach i dostępnych formach pomocy. Chybione jest jednakże stwierdzenie jakoby w aktach sprawy winny znajdować się dokumenty potwierdzające udzielanie skarżącej informacji o możliwych do uzyskania formach pomocy społecznej, gdyż sporządzanie takich dokumentów nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach dotyczących pomocy społecznej. W ocenie Sądu brak jest podstaw do uznania w okolicznościach sprawy, że organy pomocy społecznej nie dołożyły należytej staranności przy rozpatrywaniu składanych wniosków. Wręcz przeciwnie z akt sprawy wynika, że organy przyznawały świadczenia z pomocy społecznej w zależności od zgłoszonych potrzeb. Organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo uznały, iż strona skarżąca nie złożyła wniosku o przyznanie zasiłku stałego, poza wnioskami z dnia 7.10.1996r. oraz 10.05.1999r., a więc zasadnie odmówiły przyznania zasiłku stałego za okres od 1 marca 1997r. do 30 kwietnia 1999r. W konsekwencji zaś tego prawidłowo świadczenie to zostało przyznane od dnia 1 maja 1999r.

Poddając kontroli rozstrzygnięcie w zakresie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego i zasiłku pielęgnacyjnego za okres od lutego 1998r. do sierpnia 1998r., Sąd uznał je także za prawidłowe. Zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 1 grudnia 1994r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych ( tekst jednolity Dz. U. Z 1998r., Nr 102, poz. 651 z późn. zm.) ustalenie uprawnień do zasiłku rodzinnego i pielęgnacyjnego oraz ich wypłata następuje na wniosek uprawnionego, jego przedstawiciela ustawowego lub innej osoby uprawnionej do jego reprezentowania. Z art. 28 ust. 1 i 2 tej ustawy wynika natomiast, że zasiłek rodzinny, pielęgnacyjny i wychowawczy wypłaca się poczynając od miesiąca, w którym powstało prawo do zasiłku, jednak za okres nie dłuższy niż jeden miesiąc wstecz od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Jeżeli natomiast odmowa wypłaty zasiłku rodzinnego, pielęgnacyjnego lub wychowawczego lub ustalenie wysokości tego zasiłku były następstwem błędu wypłacającego, wypłata zasiłku może nastąpić najdalej za 3 lata wstecz, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o sprostowanie błędu lub dnia wydania decyzji z urzędu prostującej błąd. Wniosek o wypłatę zasiłku rodzinnego i zasiłku pielęgnacyjnego skarżąca zgłosiła w dniu 10 lutego 1999r., stąd też w świetle art. 28 oraz art. 16 ust. 1 cytowanej ustawy brak było podstaw do przyznania tych zasiłków za okres od 1 lutego 1998r. do 31 sierpnia 1998r.

Dlatego też uwzględniając powyższe okoliczności Sąd nie dopatrzył się niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji, w związku z czym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270ze zm.) skargę jako niezasadną oddalił.