Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 499/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2009-06-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 2, art. 16
journal: Dz.U. 2005 nr 86 poz 732
law: Ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej.
article: art. 7, art. 107 par. 3, art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 30 ust. 1, art. 43 ust. 1, art. 47
journal: Dz.U. 2007 nr 192 poz 1378
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

SENTENCJA

Dnia 3 czerwca 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Irena Szczepkowska (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Matczak Protokolant Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2009 roku sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2/ orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 14 listopada 2008 r., wydaną z upoważnienia Wójta Gminy P. przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P., odmówiono A.S. umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych, przyznanych i wypłaconych I.S. na rzecz K.S. Organ pierwszej instancji podał, że wnioskodawca ma 48 lat, jest rozwiedziony, z wykształcenia jest tokarzem, posiada około 15 lat stażu zawodowego, od 23 maja 2006 r. jest zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku. Wyrokiem Sądu Rejonowego w D. z dnia 12 lipca 1998 r. został zobowiązany do uiszczania alimentów w kwocie 150 zł na rzecz syna K., z którym nie utrzymuje kontaktów. Orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w E. z dnia 4 września 2008 r. zaliczono go umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do dnia 30 września 2010 r. Z treści tego orzeczenia wynika, że wnioskodawca może podjąć zatrudnienie na stanowiskach przystosowanych i nie wymaga opieki osób trzecich. Prowadzi gospodarstwo domowe wraz z 71-letnią matką, niepełnosprawną i wymagającą opieki osób trzecich. Rodzina ponosi miesięcznie wydatki w kwocie ok. 200 zł na leki, czego jednak nie udokumentowano. Na dochód rodziny, w łącznej kwocie 1.150, 49 zł, składa się dochód z pracy dorywczej wnioskodawcy oraz świadczenia z ubezpieczenia społecznego i zasiłek pielęgnacyjny matki. Zadłużenie wnioskodawcy z tytułu wypłaconych przez organ pierwszej instancji zaliczek alimentacyjnych na dzień 1 października 2008 r. wyniosło 5.827,50 zł. Wynikło ono z wieloletniego niewykonywania przez wnioskodawcę obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, ustalonego wyrokiem Sądu Rejonowego w D. z dnia 2 marca 2002 r. Stosownie do art. 16 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732, z późn. zm.), organ właściwy wierzyciela może umorzyć należności dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych zaliczek, a także wierzyciela z tytułu nienależnie pobranej zaliczki, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną tych osób. Zdaniem organu pierwszej instancji niepełnosprawność wnioskodawcy nie ogranicza całkowicie jego możliwości zarobkowych, skoro może on podejmować zatrudnienie na stanowiskach przystosowanych, zaś jego matce opiekę mogą zapewnić organy pomocy społecznej. Organ administracji podał ponadto, że wnioskodawca posiada jeszcze zaległości na rzecz wierzyciela alimentacyjnego w kwocie 8.073,66 zł i na rzecz likwidatora funduszu alimentacyjnego wypłaconych przed dniem 1 maja 2004 r. w kwocie 6.773,05 zł. Zatem nawet umorzenie wnioskowanych zaległości nie zmieni jego sytuacji.

W złożonym odwołaniu A.S. zarzucił organowi I instancji brak obiektywizmu w ocenie jego sytuacji materialnej i bytowej. Podniósł, że jego stan zdrowia pogarsza się. Stwierdził też, że nie ma możliwości zarobkowania ani uzyskania świadczeń z pomocy społecznej. Wywiódł, że matka nie ponosi kosztów utrzymania dziecka, gdyż nie pracuje i utrzymuje się ze świadczeń z opieki społecznej.

Decyzją z dnia 27 lutego 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało w mocy decyzję będącą przedmiotem odwołania. Kolegium wskazało, że przedmiotowa zaległość jest skutkiem zaniechania odwołującego się w realizacji jego obowiązku alimentacyjnego względem syna K., ustalonego wyrokiem sądu powszechnego. Okoliczność, że odwołujący się kwestionuje prawidłowość wyroków sądów w kwestii ustalenia ojcostwa dziecka jest bez znaczenia w sprawie. Z art. 128 i art. 135 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wynika, ze obydwoje rodzice zobowiązani są do utrzymywania swojego dziecka. Obowiązek alimentacyjny nie może być przerzucany na podatników, co wynika także z przepisów ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Organ odwoławczy podniósł, że decyzja o umorzeniu należności jest decyzją uznaniową, a rozstrzygnięcie w tej sprawie powinno być poprzedzone ustaleniem oraz oceną sytuacji rodzinnej i dochodowej wnioskodawcy, z zachowaniem zasad przewidzianych w art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm., dalej jako K.p.a.). Kolegium wywiodło, że sytuacja odwołującego się jest trudna, lecz jego stan zdrowia nie wyklucza możliwości zarobkowania, a tym samym wywiązanie się z ustawowego obowiązku zwrotu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych. Ponadto, art. 16 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej nie przewiduje obowiązku umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego nawet, gdy sytuacja rodzinna i dochodowa dłużnika nie należy do łatwych.

W złożonej skardze A.S. zarzucił, że naruszono przepis, stanowiący podstawę prawną zaskarżonej decyzji, który uzasadnia całkowite lub częściowe umorzenie należności z uwagi na szczególne okoliczności. Skarżący nie zgodził się ze stwierdzeniem, że pomoc społeczna nie może przejmować od rodziców ciężaru utrzymania ich dzieci, gdyż jego zdaniem, narusza to konstytucyjną zasadę pomocniczości. Zwrócił uwagę, że

z budżetu Państwa finansowane są państwowe domy dziecka, rodziny zastępcze i inne instytucje. W odczuciu skarżącego bezpodstawnie organ odwoławczy czyni zarzut z nieutrzymywania kontaktów z synem K., skoro sąd pozbawił go wykonywania władzy rodzicielskiej nad dzieckiem. Podniósł, że w przeprowadzonym wywiadzie środowiskowym pominięto jego problemy zdrowotne natury: reumatologicznej, ortopedycznej, okulistycznej, laryngologicznej i psychiatrycznej. Skarżący zakwestionował także prawidłowość wyroków sądów powszechnych rozstrzygających kwestię jego ojcostwa. Dodał ponadto, że od dnia 2 grudnia 2008 r. ma przyznany zasiłek stały w kwocie 444 zł i załączył kopię decyzji Prezydenta Miasta E. z 12 grudnia 2008 r., którą odmówiono mu przyznania zasiłku stałego za miesiąc listopad 2008 r. i przyznano to świadczenie na okres od dnia 1 grudnia 2008 r. do dnia 30 września 2010 r. W uzasadnieniu tej decyzji organ pomocy społecznej podał m.in., że skarżący wprawdzie mieszka z matką, lecz prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, co wynika z powtórnie złożonego oświadczenia w tej sprawie. Jedynym źródłem utrzymania jest dodatek mieszkaniowy, którego połowę doliczono do dochodu. Uwzględniając sytuację zdrowotną i dochodową orzeczono o przyznaniu wnioskowanego zasiłku.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Kolegium podniosło ponadto, że zarzut uwzględnienia tylko schorzenia neurologicznego jest gołosłowny. Kolegium znane były bowiem wszystkie schorzenia podane w skardze, gdyż wymienione zostały w wywiadzie środowiskowym i wynikały z zaświadczeń lekarskich. Oceniając stan zdrowia skarżącego posiłkowano się orzeczeniem o niepełnosprawności, którym zaliczono go do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności z przyczyn neurologicznych do dnia 30 września 2010 r. Natomiast zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. Nr 139, poz. 1328) przy orzekaniu o stopniu niepełnosprawności osoby, która ukończyła 16 rok życia, bierze się pod uwagę zaświadczenie lekarskie zawierające opis stanu zdrowia, rozpoznanie choroby zasadniczej i chorób współistniejących potwierdzone aktualnymi wynikami badań diagnostycznych, wydane przez lekarza, pod którego opieką lekarską znajduje się osoba zainteresowana oraz ocenę stanu zdrowia wystawioną przez lekarza - przewodniczącego składu orzekającego, zawierającą opis przebiegu choroby zasadniczej oraz wyniki dotychczasowego leczenia i rehabilitacji, opis badania przedmiotowego, rozpoznanie choroby zasadniczej i chorób współistniejących oraz rokowania odnośnie do przebiegu choroby.

Na rozprawie w dniu 3 czerwca 2009 r. skarżący podał, że przez 7 lat prowadził postępowanie przed sądami powszechnymi o unieważnienie uznania dziecka, co miało zły wpływ na stan jego zdrowia. Zasiłek stały otrzymuje dopiero od grudnia 2008 r. Podniósł ponadto, że błędnie organy administracji uznały, że wykonywał pracę dorywczą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.

Zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji wydano w oparciu o przepisy ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej.

Wprawdzie już w dacie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji obowiązywała ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. nr 192, poz. 1378 ze zm.), gdyż zgodnie z art. 47 tej ustawy traci moc ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 i Nr 164, poz. 1366), z wyjątkiem

art. 17 ust. 5, który utracił moc z dniem 1 grudnia 2008 r., jednakże zasadnie uznały organy, że w rozpoznawanej sprawie zastosowanie miały przepisy uchylonej ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Podstawę prawną do zastosowania przepisów tej ustawy daje art. 43 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, zamieszczony w rozdziale 7 dotyczącym przepisów przejściowych, uchylających i przepisów o wejściu w życie. Wedle tego przepisu egzekucję należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych prowadzi się w dalszym ciągu aż do ich zaspokojenia na podstawie dotychczasowych przepisów. Zasadnym jest więc przyjęcie, że także postępowanie administracyjne wszczęte w przedmiocie umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych przed dniem 1 października 2008 r., należy prowadzić na podstawie dotychczasowych przepisów.

Uzasadniając powyższe stanowisko należy podnieść, że rozwiązanie konfliktu nowego prawa z interesami jednostki przez wybór zasady bezpośredniego działania nowego prawa jest dopuszczalny, o ile da się wykazać wyraźny ważny interes publiczny, zmuszający do przejścia do porządku nad interesem jednostki (por. uzasadnienie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2002 r., sygn. akt OPS 14/00, ONSA 2001/3/101). Nie budzi wątpliwości, że nowa ustawa, która już w preambule wskazuje, że celem ustawodawcy obok wpierania osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej z powodu niemożności wyegzekwowania alimentów, są działania zmierzające do zwiększenia odpowiedzialności osób zobowiązanych do alimentacji, mniej korzystnie kształtuje możliwość umarzania należności dłużników alimentacyjnych z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych. W art. 30 ust. 1 tej ustawy wprowadzono bowiem dodatkową przesłankę skuteczności egzekucji wobec dłużnika alimentacyjnego, od której uzależniono możliwość umorzenia przedmiotowych należności w wysokości 30%, 50% i 70 %, wyłączając tym samym możliwość umorzenia całej kwoty zaległości dłużnika alimentacyjnego.

Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji przypomnieć należy, że stosownie do art. 16 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej organ właściwy wierzyciela może umorzyć należności dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych zaliczek, a także wierzyciela z tytułu nienależnie pobranej zaliczki, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną tych osób.

Cytowany przepis formułuje uprawnienie dla właściwego organu administracji do umorzenia należności alimentacyjnych. Rozstrzygnięcie w tym przedmiocie bezsprzecznie ma charakter uznaniowy i jest uzależnione od stwierdzenia przez organ przesłanki występowania szczególnych okoliczności opartych na kryterium dochodowym i rodzinnym. Oznacza to, że umorzenie należności dłużnika, również w części, nie jest obligatoryjne nawet wówczas, gdy zostaną spełnione wszystkie przesłanki warunkujące udzielenie tej pomocy. Do swobodnego uznania organu ustawodawca pozostawił bowiem odmowę lub uwzględnienie wniosku dłużnika alimentacyjnego. Warunkiem wydania decyzji w tym przedmiocie jest jednak szczegółowe zbadanie stanu faktycznego sprawy po kątem występowania powyższych przesłanek i zindywidualizowanie uzasadnienia decyzji.

Uznaniowy charakter takiej decyzji nie oznacza bowiem, że organ administracji może podjąć ją w sposób całkowicie dowolny, gdyż jest on związany nie tylko treścią cytowanego przepisu, ale również przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego,

w szczególności art. 7 K.p.a., na co słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy. Zatem, aby rozstrzygnięcie sprawy nie było dowolne, organ administracji musi poprzedzić je wnikliwym wyjaśnieniem i rozważeniem wszystkich okoliczności sprawy, a w uzasadnieniu decyzji musi wskazać motywy podjętego rozstrzygnięcia. Rolą sądu administracyjnego, kontrolującego zgodność z prawem wydanej decyzji, jest bowiem również sprawdzenie prawidłowości wnioskowania organu administracji stwierdzającego, że w danej sytuacji faktycznej nie było możliwe uwzględnienie wniosku o udzielenie ulgi w spłacie należności alimentacyjnych, lub że udzielenie takiej ulgi było uzasadnione. Wywody w tym zakresie muszą być wewnętrznie spójne, a także zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.

Z treści cytowanego art. 16 wynika, że przesłankami umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych zaliczek są wyłącznie sytuacja dochodowa

i rodzinna wnioskodawcy. Należy przypomnieć za Naczelnym Sądem Administracyjnym, który w wyroku z dnia 21 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1685/07 (niepublikowany) stwierdził, że na sytuację dochodową dłużnika składają się nie tylko otrzymywane

z różnych tytułów dochody, ale także i inne okoliczności - stan zdrowia i możliwości uzyskania dochodu. Są to kwestie istotne, bowiem działając w ramach uznania administracyjnego, organ winien rozważyć czy sytuacja dłużnika zmusza go rzeczywiście do wystąpienia o umorzenie długu i umorzenie to uzasadnia, czy też nie czyni on żadnych starań, aby dług spłacić, choć mógłby tego dokonać. Z kolei na sytuację rodzinną dłużnika składa się ustalenie czy prowadzi samodzielnie gospodarstwo, czy też wspólnie z innymi osobami bliskimi, czy i jakie świadczenia ponosi na ich rzecz.

We wniosku z dnia 30 lipca 2008 r. skarżący podniósł, że jego stan zdrowia stale pogarsza się, jest niepełnosprawny w stopniu lekkim i nie ma możliwości znalezienia pracy. Wyjaśnił też, że utrzymuje się ze świadczeń z pomocy społecznej oraz dzięki pomocy matki, która jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym i wymaga pomocy osób trzecich.

Organy orzekające w niniejszej sprawie uznały jednak, że chociaż sytuacja dochodowa i rodzinna skarżącego jest trudna, to nie uzasadnia umorzenia ciążących na nim należności z tytułu wypłaconych na rzecz syna zaliczek alimentacyjnych. Skarżący ma bowiem możliwość podjęcia pracy na stanowisku przystosowanym, a ustawodawca nie przewidział obowiązku umorzenia nawet w takich sytuacjach. Ponadto zdaniem organu odwoławczego uwzględnienie wniosku byłoby nieuzasadnionym przerzuceniem obowiązku utrzymania dziecka skarżącego na wszystkich podatników.

Oceny tej nie można podzielić, gdyż nie ma ona oparcia w zgromadzonym

w sprawie materiale dowodowym.

Zauważyć należy, że Powiatowy Urząd Pracy w E. podał w zaświadczeniu z dnia 24 września 2008 r., iż A.S. zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku w okresie od dnia zarejestrowania, tj. od 23 maja 2006 r., nie otrzymał oferty odpowiedniej pracy, zatrudnienia w ramach robót publicznych, prac interwencyjnych, przekwalifikowania lub przyuczenia do zawodu. Nie otrzymał też środków z Funduszu Pracy na podjęcie działalności gospodarczej. Obecnie nie ma możliwości jego zatrudnienia z powodu braku odpowiednich ofert pracy. Z dokumentu tego nie wynika wprawdzie, czy wobec skarżącego skorzystano z możliwości przewidzianych w art. 4 ust 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Niemniej jednak treść powołanego zaświadczenia wskazuje, że realne możliwości podjęcia zatrudnienia przez skarżącego są znikome. W niniejszej sprawie natomiast istotne są nie potencjalne lecz faktyczne możliwości podjęcia pracy przez skarżącego. Wskazać w tym miejscu należy, że nie jest kwestionowane, iż stan zdrowia skarżącego rzeczywiście pogorszył się. Ze znajdującej się w aktach administracyjnych decyzji organu odwoławczego z dnia 28 sierpnia 2006 r. (dotyczącej odmowy przyznania zasiłku celowego) wynika bowiem, że skarżący orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w E. z dnia 13 grudnia 2005 r. zaliczony został do lekkiego stopnia niepełnosprawności, natomiast kolejnym orzeczeniem z dnia 4 września 2008 r. zaliczono go już do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności.

W tej sytuacji argument, że stan zdrowia skarżącego nie uniemożliwia mu całkowicie podjęcia zatrudnienia, gdyż może on podjąć pracę w warunkach specjalnych, należy uznać za gołosłowny.

Nie można również podzielić wywodu, że umorzenie przedmiotowych należności nie wpłynie na poprawę sytuacji skarżącego, gdyż ciążą na nim także zadłużenia na rzecz wierzyciela alimentacyjnego i wobec likwidatora funduszu alimentacyjnego, które nadal będą egzekwowane przez komornika. Nie może bowiem budzić wątpliwości, że na skutek umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych zmniejszeniu uległaby ogólna suma zadłużenia skarżącego z tytułu niewywiązywania się z ustawowego obowiązku dostarczania małoletniemu dziecku środków na utrzymanie, a w konsekwencji krócej egzekwowane byłyby istniejące zaległości.

Prawidłowo natomiast przyjęto, że bez znaczenia w sprawie jest zaprzeczanie przez skarżącego ojcostwu K.S. Kwestia ta została przesądzona wyrokiem sądu powszechnego, który zgodnie z art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Zasadniczym skutkiem prawomocnego orzeczenia jest związanie nim wymienionych podmiotów, co oznacza konieczność uwzględnienia faktu istnienia danego orzeczenia regulującego konkretną sprawę i związanie to odnosi się nie tylko do sądu, który wydał prawomocne orzeczenie, ale również do innych sądów, w tym sądów administracyjnych, oraz organów administracji publicznej. W konsekwencji podmioty te są związane wydanym orzeczeniem, nie mogą go zmieniać ani podejmować działań nie uwzględniających faktu jego wydania. Skutkiem tej zasady jest to, że przesądzenie we wcześniejszym wyroku danej kwestii – w niniejszej sprawie ojcostwa skarżącego – oznacza, że później kwestia ta nie może być już w ogóle badana. Zatem, rozpoznając sprawę z wniosku o umorzenie należności z tytułu wypłaconych na jego syna zaliczek alimentacyjnych, nie wolno badać ponownie tej okoliczności ani też przyjąć odmiennego ustalenia, niż zawarte w prawomocnym wyroku, bez względu na odmienne w twierdzenia skarżącego w tej materii.

Ponadto podnieść trzeba, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji w obrocie prawnym funkcjonowała decyzja Prezydenta Miasta E. z dnia 12 grudnia 2008 r., którą odmówiono skarżącemu przyznania zasiłku stałego za listopad 2008 r. i przyznano to świadczenie za okres od dnia 1 grudnia 2008 r. do dnia 30 września 2010 r. W decyzji tej podano, że skarżący wprawdzie mieszka z matką, lecz prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Organ odwoławczy nie był o powyższym poinformowany, gdyż skarżący dopiero do skargi dołączył kopię tej decyzji, nie można więc postawić zarzutu temu organowi administracji niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Z powyższej decyzji wynikają jednak istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, nie znane organowi, który wydał zaskarżoną decyzję, co stanowi przesłankę wznowienia postępowania przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Bez wątpienia sytuacja dochodowa i rodzinna skarżącego uległa zmianie. W dacie wydania tej decyzji, otrzymywał on już bowiem zasiłek stały i dodatek mieszkaniowy, a ponadto samotnie prowadził gospodarstwo domowe.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ administracji uwzględni powyższe uwagi Sądu, a w uzasadnieniu decyzji zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a., wykaże przesłanki przesądzające o prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia.

Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o umorzenie przedmiotowych należności, wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) rolą sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli legalności (tj. zgodności z prawem) działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż postępowanie przed sądem administracyjnym, inicjowane skargą legitymowanego podmiotu na ostateczną decyzję administracyjną, nie stanowi kontynuacji postępowania administracyjnego. Uwzględniając powyższe należy podkreślić, że sądy administracyjne nie mają uprawnień do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, lecz wyłącznie uprawnienia kasatoryjne. Sądy te nie rozpoznają zatem ponownie sprawy administracyjnej jako trzecia instancja, stąd nie jest możliwe uwzględnienie wniosku o umorzenie należności dłużnika alimentacyjnego.

Uznając, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie odpowiadają prawu z przyczyn wyżej wskazanych, należało skargę uwzględnić i orzec o ich uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 powołanej ustawy, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.