Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 768/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 137
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 7, 77 par. 1, 11, 80, 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie: WSA Ewa Rynczak AWSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant: Beata Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2008r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Wojewody .... z dnia [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewody .... na rzecz skarżącej J. O. kwotę 200 zł ( dwieście złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] r. J. O. zwróciła się do Prezydenta Miasta [...] żądając zwrotu wywłaszczonej nieruchomości – działki nr [...] obr. [...] w [...] przy ul. [...]. Podniosła, że w/w działka została wywłaszczona w 1975 r. na cele budowy osiedla "[...]". Na jej terenie miał stanąć 12 piętrowy blok mieszkalny. Dom jej, znajdujący się na przedmiotowej działce, służył jej, potem Grodzkiej Spółdzielni Mieszkaniowej do celów administracyjnych. Odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia zostało wpłacone przez wszystkich współwłaścicieli tej działki tytułem przyjęcia w poczet członków spółdzielni, a obecnie spółdzielnia domaga się wykupu gruntu pod mieszkaniem lokatorskim, które to zostało jej przydzielone w zamian. Jej dom rozebrano nie informując ją o tym fakcie.

Do wniosku o zwrot przedmiotowej działki przyłączyły się: B. O. i R. O., które, odpowiednio w pismach z dnia [...]r. i [...]r., zawarły stosowne żądania w tym zakresie.

Decyzją z dnia [...] r., znak [...], Starosta [...] odmówił zwrotu nieruchomości oznaczonej jako część działki ewid. Nr [...]obr. [...]

Decyzję tą jednak, w trybie odwoławczym, uchylił Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]r., znak: [...], z uwagi na brak w aktach sprawy dokumentów do których odwoływał się w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu, decyzją z dnia [...] r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 142 w związku z art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 261 z 2004 r. poz. 2603 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie – u.g.n.) oraz art.104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 z 2000 r. poz.1071 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), Starosta [...] odmówił zwrotu nieruchomości położonej w [...] oznaczonej jako część działki ewidencyjnej numer [...]w obrębie [...] objętej księgą wieczystą [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w [...][...] Wydział Ksiąg Wieczystych, stanowiącej własność Gminy [...].

W uzasadnieniu tej decyzji Starosta [...] wskazał, że w przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym ustalił, iż nieruchomość będąca przedmiotem wniosku przejęta została na rzecz Skarbu Państwa na podstawie decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w [...] i o odszkodowaniu wydanej przez Urząd Miejski w [...] Wydział Gospodarki Komunalnej. Mieszkaniowej i Ochrony Środowiska z dnia [...] 1975 r., znak [...], w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., Nr 10. poz. 64), na cele budowy osiedla mieszkaniowego "[...]". W dacie wywłaszczenia nieruchomość stanowiła współwłasność C. O. , L. O. i J. O. Na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w [...] Wydz. I Cywilny z [...] r. Sygn. akt [...] spadek po L. O. nabyła córka B. O. w całości. Natomiast na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w [...] Wydział I Cywilny z dnia [...] r., sygn. akt [...] spadek po C. O. nabyli żona R. O. , siostra J. C. i brat L. O.

Starosta wskazał następnie, że zgodnie z przepisem art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się zbędna na cel określony w decyzji

o wywłaszczeniu.

Natomiast w myśl art. 137 ust. 1 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia,

w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stalą się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Starosta rozpatrując ponownie wniosek w oparciu o zebrany materiał dowodowy oraz przy uwzględnieniu wytycznych zawartych w decyzji Wojewody [...] z [...] r., znak: [...], stwierdził, że nieruchomość oznaczona jako działka [...] w obrębie [...] o powierzchni [...] m² przejęta została na rzecz Skarbu Państwa na podstawie decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w [...] i o odszkodowaniu wydanej przez Urząd Miejski w [...] Wydział Gospodarki Komunalnej. Mieszkaniowej i Ochrony Środowiska z dnia [...] 1975 r., znak [...],

w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., Nr 10, poz.64), z przeznaczeniem na cele budowy osiedla mieszkaniowego "[...]" w [...], zgodnie z decyzją o zatwierdzeniu planu realizacyjnego Nr [...] z dnia [...]1971 r. działka nr [...] w obrębie [...] weszła częściowo w skład działki ewidencyjnej nr [...]

w obrębie [...], objętej księgą wieczystą [...] i stanowi własność Gminy [...].

Starosta podniósł, że ustalenia poczynione podczas rozprawy administracyjnej połączonej z wizją w terenie w dniu [...] r. przy udziale zainteresowanych stron, wykazały, że wywłaszczona działka nr [...] w obr. [...] znajduje się częściowo w granicach aktualnych działek ewidencyjnych nr [...] i [...]

w obrębie [...]. Dawna działka nr [...] w granicach działki ewidencyjnej nr [...]

w obrębie [...] zabudowana jest narożnikiem budynku mieszkalnego wielokondygnacyjnego, pozostała część działki [...] w granicach działki ewidencyjnej nr [...] w obrębie [...] stanowi zieleń z drzewostanem użytkowym. Obecny na rozprawie poprzedni współwłaściciel i spadkobierca poprzedniego współwłaściciela podtrzymali wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości w granicach obecnej działki ewidencyjnej nr [...] w obrębie [...]. uzasadniając to tym. że na przedmiotowej działce nr [...] zaplanowano pierwotnie budynek mieszkalny wielokondygnacyjny, który nie został zrealizowany. Na datę wydania decyzji stan nieruchomości nie uległ zmianie.

Zdaniem Starosty z zebranego w sprawie materiału dowodowego tj. przeprowadzonej rozprawy administracyjnej, dokumentacji archiwalnej zgromadzonej w sprawie prowadzonej przez były Urząd Rejonowy w [...] o znaku [...], załącznika do pisma z dnia [...]1976 r., Nr [...] o zatwierdzeniu planu realizacyjnego, pisma Urzędu Miasta [...] z dnia [...] 2005 r., znak: [...], wynika, że wywłaszczona nieruchomość zagospodarowana została w sposób określony planem realizacyjnym szczegółowym, stanowiącym załącznik do decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego z dnia [...]1971 r., Nr [...], poprzez wybudowanie bloku mieszkalnego wielokondygnacyjnego Nr [...] i urządzenie zieleni w ramach tzw. infrastruktury towarzyszącej osiedlu mieszkaniowemu. Z części opisowej do planu realizacyjnego szczegółowego Osiedla Mieszkaniowego "[...]" w [...]wynika jednoznacznie, że lokalizacja osiedla znajduje się w południowo-wschodniej części [...], w odległości około [...] m od Rynku i teren ograniczony jest ulicami: [...] i [...], istniejącą zaś zabudowę przeznacza się do usunięcia. Zakończenie inwestycji miało miejsce w roku 1978, czego dowodem jest między innymi oświadczenie przedstawicieli Grodzkiej Spółdzielni Mieszkaniowej złożone w dniu [...] r. na rozprawie administracyjnej. Wniesiona do protokołu na rozprawie administracyjnej uwaga poprzedniego współwłaściciela, że na wnioskowanej do zwrotu części działki ewidencyjnej, oznaczonej obecnie jako działka nr [...]w obrębie [...] również winien być wzniesiony budynek mieszkalny wielokondygnacyjny nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, w szczególności w planie realizacyjnym szczegółowym, stanowiącym podstawę wywłaszczenia, pozyskanym przez Urząd Miasta [...]z Grodzkiej Spółdzielni Mieszkaniowej i dołączonym do akt sprawy w dniu [...] 2006 r.

W związku z powyższym, wobec faktu, że cel wywłaszczenia został definitywnie osiągnięty w granicach objętych wywłaszczeniem tj. na części działki ewidencyjnej nr [...] w obr. [...] wzniesiony został budynek mieszkalny wielokondygnacyjny, a na części działki ewidencyjnej nr [...] w obr. [...] urządzono zieleń osiedlową zgodnie z planem realizacyjnym w okresie do lat 10 od dnia

w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna i w określonym terminie usunięto istniejącą w dacie wywłaszczenia zabudowę – Starosta nie znalazł podstaw prawnych uzasadniających orzeczenie zbędności części działki nr [...] w obr. [...] położonej w [...] na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości. Fakt. że działka ewidencyjna nr [...] w obr. [...] nie znajduje się w użytkowaniu wieczystym Grodzkiej Spółdzielni Mieszkaniowej w [...] nie przesądza, że jest ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Istniejące przepis) prawa nie przewidują również możliwości przyznania rekompensaty pieniężnej, o którą wnosi poprzedni współwłaściciel we wniosku z dnia [...]r.

W tym stanie faktycznym i prawnym Starosta [...] orzekł jak

w sentencji decyzji.

Odwołanie od tej decyzji wniosła J. C. Podniosła w nim, że celem wywłaszczenia przedmiotowej działki było budownictwo osiedla mieszkaniowego "[...]". Działka nie została wykorzystana w całości ([...]m² wraz z domem), cel nie został zrealizowany w sposób określony planem realizacyjnym z dnia [...]1971 r. [...], gdyż działkę zabudowano jedynie narożnikiem budynku wielokondygnacyjnego nr [...] (na dowód przedkładam dwie mapki). Pozostała część działki długo była pusta, a sąsiadujące z nią budynki, również przeznaczone do wyburzenia, nie zostały zburzone i funkcjonują do dzisiaj (Związek [...], mieszkania komunalne, kiosk ruchu). Dopiero z chwilą złożenia pierwszego wniosku, tj. z [...] r., o zwrot niewykorzystanej, zbędnej dla Spółdzielni Mieszkaniowej części działki, działkę zasadzono drzewami po roku [...]. Nadmieniam, że w 1988 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa rozwiązując umowę wieczystą, oddała działkę na rzecz Skarbu Państwa.

Decyzją z dnia [...]r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji – Starosty [...] – z dnia [...] r., znak: [...].

W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia Wojewoda [...] wskazał, że zgodnie z przepisem art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137 stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Natomiast - w myśl przepisu art. 137 ust. 1 powołanej wyżej ustawy - nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Zaś zgodnie z art. 137 ust. 2 tej ustawy - jeżeli cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część, jeżeli istnieje możliwość jej zagospodarowania, zgodnie z planem miejscowym obowiązującym w dniu złożenia wniosku o zwrot, a w przypadku braku planu miejscowego, zgodnie z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy

i zagospodarowania terenu albo jeżeli przylega do nieruchomości stanowiącej własność osoby wnioskującej o zwrot.

Zdaniem Wojewody z powołanego wyżej przepisu wynika, że warunkiem zwrotu nieruchomości wywłaszczonej jest jej zbędność na cel określony w decyzji

o wywłaszczeniu.

Natomiast za zbędną uznaje się taką nieruchomość, gdy cel jej wywłaszczenia nie został zrealizowany lub gdy została wykorzystana na inne cele, niż określone

w decyzji o wywłaszczeniu (z zastrzeżeniem art. 229a ustawy o gospodarce nieruchomościami).

Wojewoda wskazał, że przejęcie na własność Skarbu Państwa przedmiotowej nieruchomości nastąpiło decyzją Naczelnika Miasta [...] o wywłaszczeniu nieruchomości i o odszkodowaniu znak: [...] z dnia [...] 1975 r.,

z przeznaczeniem na cele budowy osiedla mieszkaniowego "[...]" w [...].

Zarówno zakres inwestycji jak i zamierzenia inwestycyjne skonkretyzowane były w planie realizacyjnym" będącym podstawą wywłaszczenia, zatwierdzonym decyzją Nr [...] z dnia [...]1971 r., [...], wydaną przez Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w [...]. Decyzja ta obejmowała ustalenie lokalizacji szczegółowej oraz zatwierdzenie rozwiązań urbanistycznych i architektoniczne -budowlanych w oparciu o złożoną dokumentację.

W oparciu o pozyskany przez Urząd Miasta [...] plan realizacyjny, stanowiący podstawę wywłaszczenia, Wojewoda ustalił, że zadanie [...] inwestycji obejmowało teren ograniczony ulicami [...] i [...] oraz dalszą częścią projektowanego osiedla objętą zadaniem I. Z opisu technicznego do projektu planu realizacyjnego szczegółowego dla zadania Nr [...] jednoznacznie wynika, że istniejącą zabudowę m.in. przy ulicy [...] przeznaczono do usunięcia. W ramach zadania [...] projektowana była budowa m.in. czterech budynków jedenasto kondygnacyjnych, zgrupowanych wzdłuż ulicy [...] oraz zieleń i mała architektura, obejmująca ścieżki spacerowe, placyki zabaw i gospodarcze, zadrzewienie terenu, wykonanie trawników, obsadzenie terenu krzewami i bylinami.

Na wywłaszczonej działce projektowane było usytuowanie niewielkiej części budynku oznaczonego na projekcie jako Nr [...], na pozostałej części działki zaplanowano zieleń osiedlową.

Zdaniem Wojewody nie znajdują potwierdzenia podniesione na rozprawie przez J. O. zarzuty, że na wnioskowanej do zwrotu cześć wywłaszczonej działki planowana była budowa budynku mieszkalnego wielokondygnacyjnego, który nie został zrealizowany. Również bez znaczenia jest fakt, że budynki usytuowane na sąsiednich wywłaszczonych działkach, nie będących przedmiotem niniejszej sprawy nie zostały do chwili obecnej wyburzone.

W przedmiotowej sprawie podstawowe znaczenie dla ustalenia czy

w stosunku do wnioskowanej nieruchomości zachodzą przesłanki zbędności nieruchomości z art. 137 ust, 1 u.g.n. było przeprowadzenie przez Starostę [...] w dniu [...] r. rozprawy administracyjnej, połączonej z oględzinami terenu wnioskowanego do zwrotu.

Z opisu stanu faktycznego zagospodarowania terenu wynika, że wywłaszczona działka nr [...] w granicach działki nr [...] w obr. [...] zabudowana jest narożnikiem budynku mieszkalnego wielokondygnacyjnego Nr [...] (w projekcie Nr [...]), natomiast pozostała cześć działki w granicach działki nr [...], wnioskowana do zwrotu stanowi zieleń z drzewostanem użytkowym.

Mając na uwadze powyższe ustalenia Wojewoda stwierdził, że Starosta [...] prawidłowo przyjął na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym ustaleń z rozprawy administracyjnej i oględzin nieruchomości oraz sposobu jej zagospodarowania, że cel wywłaszczenia nieruchomości został zrealizowany.

Wojewoda podniósł, że w obecnym stanie prawnym o zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia przesądza art. 137 ust. 1 ustawy

o gospodarce nieruchomościami, wskazujący przesłanki zwrotu nieruchomości.

Ustawowa definicja zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji

o wywłaszczeniu nakłada na organ administracji publicznej obowiązek ścisłej wykładni, bez możliwości jakichkolwiek odstępstw od treści zawartej w art. 137 ust. 1 u.g.n.

Rozstrzygnięcie o odmowie zwrotu nieruchomości powinno być poprzedzone - zgodnie z przepisem art. 137 ust. 1 tej ustawy - ustaleniem, iż na wywłaszczonej nieruchomości w ciągu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości stała się ostateczna rozpoczęto prace związane z realizacją celu wywłaszczenia lub pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Dopiero takie stwierdzenie uprawnia organ orzekający do podjęcia decyzji o odmowie zwrotu nieruchomości.

Wojewoda wskazał, że w przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji, prowadząc postępowanie dokonał takich ustaleń. Z akt sprawy, w szczególności oświadczenia przedstawicieli Grodzkiej Spółdzielni Mieszkaniowej w [...] złożonego do protokołu na rozprawie administracyjnej przeprowadzonej dnia [...] r. wynika, że zakończenie inwestycji miało miejsce w 1978 r. i wówczas wnioskowana do zwrotu działka zagospodarowana została na cele zieleni osiedlowej zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego osiedla.

Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia faktyczne i prawne oraz postanowienia art. 137 u.g.n., a w szczególności ścisłe określenie przesłanek zbędności, Wojewoda stwierdził, że prawidłowe jest stanowisko Starosty [...], że w tym konkretnym przypadku brak jest podstaw do uznania wnioskowanej do zwrotu części nieruchomość za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, skoro zarówno rozpoczęcie jak i zakończenie inwestycji na wnioskowanej do zwrotu części wywłaszczonej działki nastąpiło przed upływem terminów wskazanych w przepisie art. 137 powołanej wyżej ustawy.

W przedmiotowej sprawie, w sytuacji gdy cel wywłaszczenia został zrealizowany, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie podniesiona w odwołaniu od decyzji kwestia rozwiązania umowy użytkowania wieczystego ustanowionego na tym gruncie na rzecz Grodzkiej Spółdzielni Mieszkaniowe w [...], bowiem jedynym kryterium decydującym o możliwości zwrotu nieruchomości jest art. 137 ustawy

o gospodarce nieruchomościami.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję wniosła J. O. Podkreśliła w niej, że potwierdza konsekwentnie swoje stanowisko określone w wieloletniej korespondencji - począwszy od roku 1992 - zarówno z władzami Grodzkiej Spółdzielni Mieszkaniowej jak i Urzędem Rejonowym, Urzędem Miasta, Starostwem Powiatowym, Prezydentem Miasta oraz Wojewodą [...]

W dalszym ciągu uważa, że plan realizacyjny z roku 1971 wykonywany był wybiórczo. Część wywłaszczonych budynków mieszkalnych w analogicznym okresie lat siedemdziesiątych (przy ul. [...]), pozostawiona została do śmierci technicznej i w dalszym ciągu jest użytkowana. Uważa, że według takich zasad również mogła zamieszkać z rodziną w domu rodzinnym jeszcze przez kilka lat

i w sposób nie godzący z ludzką godnością spokojnie poszukać dla swojej rodziny najbardziej odpowiedniego mieszkania. Może nawet podjęłabym decyzję o budowie nowego domu, Niestety nie dano jej szansy na zastanowienie.

Odnośnie powoływanego przez Wojewodę [...] przepisu art. 137 ust. 1 u.g.n. zaznaczyła, że prace zmierzające do wykorzystania działki na cele na jaki została wywłaszczona podjęte zostały ostatecznie dopiero na początku lat dziewięćdziesiątych, a więc co najmniej po upływie 15 lat od dnia kiedy decyzja

o wywłaszczeniu (z dnia [...]1975 r., znak: [...]),.stała się ostateczna. Trudno bowiem za urządzoną zieleń osiedlową uznać w jej ocenie trawę rosnącą dziko na przedmiotowej działce, wyrośniętą w miejscu po rozebranym budynku lub drzewa - sosny, które obecnie zaciemniają mieszkania znajdujące się na parterze budynku wielokondygnacyjnego – posadzone bez względu na jakiekolwiek zasady urządzania zieleni osiedlowej, a będące przejawem czyjegoś abstrakcyjnego myślenia. Dodała ponadto, że prawdopodobnie w ramach urządzania w/w. zieleni osiedlowej dopiero w roku bieżącym wyciągnięto z ziemi słupki będące pozostałością po zdemontowanym ogrodzeniu. Do tej pory wystawały one z ziemi stanowiąc zagrożenie dla przechodniów. Pomija już fakt, iż nasadzone drzewa bynajmniej nie służą podniesieniu atrakcyjności osiedla; są doskonałym parawanem dla osób

o podejrzanej reputacji, które spędzają tam wieczory w sposób raczej mało kulturalny. Z tego względu miejsce to poprzez istniejące zadrzewienie jest

w godzinach wieczornych i nocnych miejscem niebezpiecznym..

Przedstawiając powyższe uważa, że podnoszone przez Wojewodę [...] argumenty określone w w/w. decyzji są niezasadne.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U.

z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej,

w tym w zakresie - legalności decyzji administracyjnych ( art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, dlatego też kontroli legalności dokonują również z urzędu.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zasadniczą kwestią do ustalenia przez organy orzekające w niniejszej sprawie była kwestia "celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu", o którym mowa w art. 136 ust. 3 u.g.n., jako kryterium oceny sposobu wykorzystania wywłaszczonej nieruchomości i rozstrzygnięcia o jej zbędności.

Słusznie wskazują organy orzekające, że cel ten musi być interpretowany ściśle., W wyroku z dnia 22 października 1993 r., sygn. akt: SA/Kr 477/93 niepublikowany), Naczelny Sąd Administracyjny, Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie: stwierdził dobitnie, że: " o tym, czy nieruchomość stała się zbędna, decyduje cel, na który została wywłaszczona, i to cel rozumiany bardzo ściśle".

W rozpatrywanej sprawie jest poza sporem, że celem tym była budowa osiedla mieszkaniowego "[...]" w [...].

Cel ten został jednak sformułowany bardzo ogólnie i do jego precyzyjnego ustalenia wymagana była analiza planu realizacyjnego, zatwierdzonego decyzją Nr [...] z dnia [...]1971 r., znak: [...], wydaną przez Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w [...]. konkretyzującego cel na jaki przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona. Organy obu instancji wyszły na przeciw postanowieniom art. 7 i 77 § 1 k.p.a. dokonując analizy lokalizacji szczegółowej oraz zatwierdzonych rozwiązań urbanistycznych i architektoniczno –budowlanych.

Wynikiem tej analizy było stwierdzenie przez nie, że z opisu technicznego do projektu planu realizacyjnego szczegółowego dla zadania Nr [...] jednoznacznie wynika, iż istniejącą zabudowę m.in. przy ulicy [...] przeznaczono do usunięcia. W ramach zadania [...] projektowana była budowa m.in. czterech budynków jedenasto kondygnacyjnych, zgrupowanych wzdłuż ulicy [...] oraz zieleń

i mała architektura, obejmująca ścieżki spacerowe, placyki zabaw i gospodarcze, zadrzewienie terenu, wykonanie trawników, obsadzenie terenu krzewami i bylinami.

Organy ustaliły, że na wywłaszczonej działce projektowane było usytuowanie niewielkiej części budynku oznaczonego na projekcie jako Nr [...] na pozostałej części działki zaplanowano zieleń osiedlową.

Starosta [...] jak i Wojewoda [...] ustalili, że część żądanej do zwrotu działki zabudowana jest narożnikiem budynku mieszkalnego wielokondygnacyjnego Nr [...] (w projekcie Nr [...], natomiast pozostała cześć działki w granicach działki nr [...], wnioskowana do zwrotu stanowi zieleń z drzewostanem użytkowym, co potwierdza zrealizowanie celu wywłaszczeniowego.

W ocenie Sądu ustalenia te są jednak niewystarczające i wbrew stanowisku organów obu instancji nie wypełniają w pełni postanowień artykułów 7 i 77 § 1 k.p.a. nakładających na organy ustalenia okoliczności istotnych dla sprawy i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, tak aby zbudować rzeczywisty obraz sprawy. O ile jest poza wątpliwością zrealizowanie w części przedmiotowej działki budynku wysykokondygnacyjnego, to zbyt ogólnikowe zapisy protokołu z wizji w terenie nie pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, czy na pozostałej części działki rzeczywiście została urządzona zieleń osiedlowa jak to przewidywał plan realizacyjny. Co do tej ostatniej kwestii ustalenia organów muszą być bardzo precyzyjne i odzwierciedlać te rzeczy, które będą świadczyć o urządzeniu na tej części działki zieleni osiedlowej w pełnym tego słowa znaczeniu, zwłaszcza, że skarżąca ten stan rzeczy kwestionuje podnosząc, że dopiero po złożeniu przez nią wniosku doszło do prac związanych z zagospodarowaniem tej części działki.

Organy obu instancji nie wypowiedziały się także z jakich to powodów uważają za wiarygodne oświadczenie Grodzkiej Spółdzielni Mieszkaniowej, że przedmiotowa działka została zagospodarowana w 1978 r., a do tego są zobligowane przepisami postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 80 i postanowieniami art. 11 k.p.a., nakładającym obowiązek wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek jakimi kierują się organy przy załatwieniu sprawy. Nie pogłębia to zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że "kwestia rozwiązania umowy użytkowania wieczystego ustanowionego na tym gruncie na rzecz Grodzkiej Spółdzielni Mieszkaniowe

w [...]" nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia. Kwestia związana z ustanowieniem i ujawnieniem prawa użytkowania wieczystego jak i jego rozwiązaniem mają wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w kontekście postanowień art. 229 u.g.n., stanowiącego, że roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, a więc przed 1 stycznia 1998 r., nieruchomość ta została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Winna być zatem ona wyjaśniona, a obowiązkiem organu było przedstawienie w uzasadnieniu decyzji, że z uwagi na takie a nie inne okoliczności przepis art. 229 u.g.n. nie ma zastosowania.

Naruszyły zatem organy I jak i II instancji postanowienia art. 7, 8, 11, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. i w konsekwencji art. 137 ust. 1 u.g.n., które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.),orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.

O kosztach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) jak w punkcie II sentencji wyroku.