Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1918/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1, art. 200 w zw. z art. 205 § 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, asesor WSA Agnieszka Wąsikowska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Robert Dudek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na wytwarzanie odpadów 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz E. Sp. z o.o. z siedzibą w G. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Środowiska decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r., [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej: Kpa, w związku z art. 193 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2018 r. poz. 799 ze zm.), dalej: p.o.ś., po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] marca 2019 r. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej Spółka) od decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] marca 2019 r., znak: [...] stwierdzającej wygaśnięcie z dniem 1 października 2016 r. pozwolenia na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem wymagań przewidzianych dla zezwolenia na zbieranie odpadów i zezwolenia na przetwarzanie odpadów udzielonego decyzją tego organu z dnia [...] grudnia 2015 r., znak: [...]

- uchylił skarżoną decyzję w całości i orzekł o stwierdzeniu wygaśnięcia z dniem 1 października 2016 r. ww. decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. zmienioną decyzjami z dnia [...] marca 2016 r., znak: [...], z dnia [...] lipca 2016 r., znak: [...] i z dnia [...] grudnia 2016 r., znak: [...] w zakresie pkt II.2.1 w części dotyczącej odpadów niebezpiecznych.

Z akt sprawy wynika, że Marszałek Województwa [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., udzielił Spółce pozwolenia na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem wymagań przewidzianych dla zezwolenia na zbieranie odpadów i zezwolenia na przetwarzanie odpadów w związku z działalnością instalacji do unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne.

Organ w październiku 2016 r. przeprowadził kontrolę instalacji stwierdzając, że wymaga ona uzyskania pozwolenia zintegrowanego. Wynika to z faktu zwiększenia jej wydajności w zakresie unieszkodliwiania odpadów na skutek dodania do instalacji drugiego źródła podawania odpadów tj. silosu na odpady pyliste, co skraca czas napełniania mieszalnika i tym samym zwiększa wydajność instalacji do unieszkodliwiania odpadów. Potwierdził to sam prowadzący instalację twierdząc w piśmie z dnia 20 kwietnia 2017 r. złożonym w postępowaniu o zmianę posiadanego pozwolenia, że " (...) szacuje się, że ww. instalacja zwiększyła zdolność przerobową odpadów w październiku 2016 r. (...)". Jako konsekwencję powyższego ustalenia, pismem z dnia 28 kwietnia 2017 r. spółka wniosła o wydanie pozwolenia zintegrowanego. Na potwierdzenie prawidłowości dokonanych ustaleń Marszałek przedstawił wnioski wynikające z analizy zbiorczych zestawień danych o rodzajach i ilościach odpadów oraz o sposobach gospodarowania nimi za lata 2016 i 2017, przedkładanych temu organowi corocznie przez stronę. Z przywołanych zestawień wynika, że w 2016 r. przetworzeniu poddano 5648,621 Mg odpadów niebezpiecznych a w roku 2017 r. ilość ta wynosiła 6332,827 Mg. Z prostego rachunku wynika, przy założeniu ciągłej pracy instalacji w ciągu roku, tj. przez 365 dni w roku, że w 2016 r. przerabiano ponad 15 Mg odpadów niebezpiecznych na dobę. W 2017 r. ilość ta wyniosła ponad 17 Mg. To powoduje, że odpowiednio do brzmienia ust. 5 pkt 1 lit. b załącznika do Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. należy przyjąć, że przedmiotowa instalacja wymaga uzyskania pozwolenia zintegrowanego. Tym samym jej prowadzenie nie może się odbywać na podstawie dotychczasowej decyzji Marszałka, bowiem decyzja ta jako bezprzedmiotowa wygasła z mocy prawa.

Marszałek pismem z dnia [...] września 2018 r., znak: [...] zawiadomił uczestników postępowania o wszczęciu postępowania na podstawie art. 376 pkt 2b p.o.ś. oraz art. 61 § 4 k.p.a. w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji tego organu z dnia [...] grudnia 2015 r. Równocześnie z zawiadomieniem poinformowano o art. 10 K.p.a.

Spółka pismem z dnia 28 września 2018 r. wniosła o umorzenie postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Marszałka. Następnie pismem z dnia 3 października 2018 r. spółka złożyła wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego celem określenia wydajności instalacji oraz możliwej do przetworzenia w ciągu doby ilości odpadów niebezpiecznych.

Marszałek postanowieniem z dnia [...] października 2018 r., znak: [...] odmówił wnioskowanego przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Organ wyjaśnił, że wydajność instalacji została określona przez prowadzącego instalację we wniosku o udzielenie pozwolenia zintegrowanego jako instalacja o zdolności przetwarzania ponad 10 ton na dobę. Znajduje to potwierdzenie w zbiorczych zestawieniach danych o rodzajach i ilości odpadów oraz o sposobach gospodarowania nimi za lata 2016 i 2017, przedkładanych organowi przez prowadzącego instalację. Z zestawień tych wynika, że w 2016 r. przetworzono ponad 5600 Mg odpadów niebezpiecznych, natomiast w 2017 r. ilość ta wynosiła ponad 6300 Mg. Zakładając ciągłą pracę instalacji w ciągu roku tj. przez 365 dni w roku organ uznał, że instalacja ta stanowi instalację, o której mowa w ust. 5 pkt 1 lit. b załącznika do Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości, bowiem przetwarzano w niej w wymienionych latach odpowiednio ok. 15 i 17 Mg odpadów niebezpiecznych na dobę. Ponadto Spółka wystąpiła do Wójta Gminy [...] o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia "Modernizacja istniejącej instalacji do przetwarzania, w tym odzysku odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne w miejscowości [...], ul. [...], dz. nr [...], lok. [...]" W ramach tego postępowania instalacja również została zakwalifikowana jako instalacja wymagająca uzyskania pozwolenia zintegrowanego. W postępowaniu tym Marszałek uczestniczył w charakterze organu opiniującego. Dlatego organ I instancji uznał za zbędne przeprowadzanie dowodu z opinii biegłego.

Pismem z dnia 16 listopada 2018 r. strona wniosła o przeprowadzenie dowodu z oględzin celem określenia wydajności instalacji. Wniosek ten został ponowiony pismem z dnia 30 listopada 2018 r., w którym strona podniosła, że zwiększona zdolność przetwarzania była stanem przejściowym, wynikającym z prowadzenia testów technologicznych. Fakt złożenia wniosku o wydanie pozwolenia zintegrowanego obejmuje stan po modernizacji instalacji, a więc nie ma to znaczenia dla toczącego się postępowania. W związku z tym strona wniosła o umorzenie postępowania.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r., znak: [...] Marszałek odmówił przeprowadzenia oględzin celem określenia wydajności instalacji powtarzając argumentację zaprezentowaną w postanowieniu z dnia [...] października 2018 r., znak: [...].

Spółka w odwołaniu od decyzji Marszałka z dnia [...] marca 2019 r., zarzuciła naruszenie art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez brak pełnego przeanalizowania sprawy, art. 75 K.p.a. poprzez bezpodstawne odmówienie stronie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego i oględzin, a także przyjęcie, że okresowa eksploatacja z naruszeniem warunków posiadanego pozwolenia jako zdarzenie przeszłe i planowanie rozbudowy jako zdarzenie przyszłe jest równoznaczne z eksploatacją instalacji. Według strony doszło też do naruszenia art. 81a K.p.a. poprzez brak rozstrzygnięcia wątpliwości na korzyść strony. W ocenie odwołującego się doszło także do naruszenia art. 193 ust. 2 p.o.ś. poprzez przyjęcie, że decyzja Marszałka wygasła w całości, a także, że strona obowiązana jest do posiadania pozwolenia zintegrowanego.

W uzasadnieniu do odwołania strona przyznała, że "przez niedopatrzenie pracowników oraz w związku z prowadzonymi testami przez okres dwóch lat doszło do przejściowego zwiększenia zdolności przetwarzania odpadów i eksploatacji instalacji niezgodnie z posiadanym pozwoleniem. Był to jednak stan przejściowy, nietrwały i ustał przed wszczęciem przedmiotowego postępowania". W ocenie Spółka organ doszedł do błędnego przekonania, że eksploatacja instalacji z naruszeniem warunków posiadanej decyzji wypełnia przesłanki określone w art. 193 ust. 2 p.o.ś. Spółka co prawda wystąpiła o wydanie pozwolenia zintegrowanego, ale wniosek ten dotyczył przyszłości, realizacji nowej instalacji, o czym mowa w art. 191a p.o.ś. "Spółka w trakcie testów potwierdziła, iż posiadana technologia pozwala hipotetycznie na przetworzenie większej ilości odpadów niebezpiecznych jednak możliwe jest to po przeprowadzeniu modernizacji instalacji i rozbudowie jej o dodatkowe elementy. Instalacja eksploatowana aktualnie przez Spółkę nie pozwala na przetworzenie większej ilości odpadów niebezpiecznych aniżeli wynikałoby to z posiadanej decyzji administracyjnej". Organ zaniechał wyjaśnienia wątpliwości dotyczących wydajności instalacji.

Minister Środowiska decyzją wskazaną na wstępie uchylił skarżoną decyzję w całości i orzekł o stwierdzeniu wygaśnięcia z dniem 1 października 2016 r. decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. w zakresie pkt II.2.1 w części dotyczącej odpadów niebezpiecznych.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że posiadane pozwolenie Spółki, z chwilą stwierdzenia, że instalacja wymaga uzyskania pozwolenia zintegrowanego, staje się bezprzedmiotowe ponieważ strona w oparciu o posiadane pozwolenie nie może prowadzić swojej działalności. Wygasająca decyzja nie sankcjonuje zaistniałej sytuację zwiększenia przepustowości instalacji, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Minister zwrócił uwagę, że zwiększenie to znajduje potwierdzenie w analizie zbiorczych zestawień danych dotyczących przetwarzania odpadów, składanych przez stronę Marszałkowi. Dodatkowo organ podniósł, że we wniosku (str. 16) o udzielenie pozwolenia strona deklarowała, że instalacja pracować będzie przez 252 dni w roku. Przyjęcie takiej wielkości do powyższych obliczeń powoduje, że dobowa ilość przetwarzanych odpadów jest jeszcze wyższa.

Organ wskazał, że na podstawie ust. 5 pkt 1 lit. b załącznika do przywołanego rozporządzenia, do instalacji kwalifikujących się do uzyskania pozwolenia zintegrowanego należą instalacje w gospodarce odpadami służące do odzysku lub unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych o zdolności przetwarzania ponad 10 ton na dobę z wykorzystaniem obróbki fizyczno-chemicznej, co ma miejsce w rozpatrywanej sprawie.

Przedstawione wyliczenia ilości przetwarzanych odpadów niebezpiecznych przez Spółkę wskazują, że wskazana wyżej ilość 10 ton na dobę jest wyraźnie przekraczana, co kwalifikuje instalację do takich, które wymagają uzyskania pozwolenia zintegrowanego. Minister wskazał także, że zaistnienie takiej sytuacji potwierdziła Spółka w piśmie z dnia 24 marca 2017 r. (strona przyznała, że eksploatacja instalacji kwalifikuje ją do instalacji wymagających posiadania pozwolenia zintegrowanego), jak i w piśmie z dnia 20 kwietnia 2017 r. (strona wyjaśniła, że w drugiej połowie 2016 r. zakupiła silos o pojemności 80 m3 i "szacuje się", że ww. instalacja zwiększyła zdolność przerobu odpadów w październiku 2016 r.).

Na podstawie powyższych ustaleń uznano, że posiadane przez Spółkę pozwolenie stało się bezprzedmiotowe i wygasło z mocy prawa.

Następnie organ wyjaśnił, że jako datę wygaśnięcia pozwolenia uznano dzień 1 października 2016 r., na podstawie oświadczenia strony.

Z kolei w odniesieniu do decyzji Marszałka stwierdzającej wygaśnięcie pozwolenia w całości, Minister Środowiska uznał, że wygaśnięcie to nastąpiło wyłącznie w zakresie odpadów niebezpiecznych, co bezpośrednio wynika z wyżej przedstawionej analizy. Natomiast z materiału dowodowego nie można wywieść, że strona jest obowiązana do uzyskania pozwolenia zintegrowanego również ze względu na przetwarzanie odpadów innych niż niebezpieczne oraz zbieranie odpadów niebezpiecznych.

Minister Środowiska odnosząc się do nieuwzględnionych wniosków dowodowych wskazał, że w niniejszej sprawie zbędne jest mnożenie środków dowodowych mających za zadanie wykazanie jasnej już, bo ustalonej w inny sposób tezy. Ilość przetwarzanych odpadów niebezpiecznych można było ustalić na podstawie zbiorczych zestawień danych i nie wymagało to wiadomości specjalnych. Skoro możliwe było przetworzenie odpadów w ilości większej niż 10 Mg na dobę, to oznacza to, że spełnione jest kryterium określone w rozporządzeniu.

Minister odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 81a § 1 K.p.a. wskazał, że treść rozstrzygnięcia świadczy o tym, że wszelkie wątpliwości zaistniałe w sprawie zostały zinterpretowane na korzyść strony.

Organ odwoławczy wyjaśnił też, że w przedmiotowej sprawie nie chodzi o prowadzenie instalacji z naruszeniem warunków pozwolenia, ale o konieczność uzyskania przez stronę innego rodzaju decyzji tj. pozwolenia zintegrowanego ze względu na wydajność tej instalacji. Sytuacja ta powoduje, że instalacja nie może być eksploatowana w oparciu o dotychczas posiadane pozwolenie bowiem obowiązujące przepisy na to nie zezwalają. Zatem nie mamy tu do czynienia z procedurą cofnięcia pozwolenia.

[...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2019 r.

Zaskarżonej decyzji zarzucając:

1. naruszenie przepisów postępowania:

- art. 6 oraz art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., jak i art. 8 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, w szczególności w zakresie rzeczywistej daty zwiększenia wydajności instalacji; uznanie na podstawie oświadczenia reprezentanta skarżącej, o treści: "Szacuje się, że ww. instalacja zwiększyła zdolność przerobu odpadów w październiku 2016 r.", że istniały przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na wytwarzanie odpadów z dniem 1 października 2016 r., jest działaniem nieuzasadnionym i niedopuszczalnym, opartym nie na podstawie zebranego materiału dowodowego, ale domniemań i "dopowiedzeń" organu;

- art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 46 ust. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców i w zw. z art. 87 ust. 1 i 2 oraz art. 8 ust. 2 Konstytucji RP poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na materiale dowodowym zebranym niezgodnie z prawem; stan faktyczny sprawy został ustalonym m.in. w oparciu o protokół kontroli Marszałka Województwa [...] z dnia [...] października 2016 r.; Skarżąca wskazała, że dokument ten (jak i cała kontrola) został sporządzony w sposób sprzeczny z prawem - kontrola działalności skarżącej została przeprowadzona nie w oparciu o przepisy prawa powszechnie obowiązującego, lecz akt prawa wewnętrznego administracji publicznej (Regulamin Kontroli wykonywanej przez Urząd Marszałkowski Województwa [...] w [...], stanowiącego załącznik do uchwały nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r.). Regulamin Kontroli dotyczy (i może stanowić podstawę kontroli) jedynie działalności wojewódzkich samorządowych jednostek organizacyjnych, w żadnym wypadku podmiotów prywatnych - spółek prawa handlowego.;

- art. 75 § 1 w zw. z art. 84 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i odmówienie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu ochrony środowiska, czy przeprowadzenia oględzin instancji, na okoliczność określenia wydajności instalacji oraz możliwej do przetworzenia w ciągu doby ilości odpadów niebezpiecznych, a w konsekwencji dokonania kwalifikacji instalacji zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz. U. z 2014 r. poz. 1169). Skarżąca podniosła, że wielokrotnie wskazywała w toku postępowania administracyjnego – co nie zostało uwzględnione - że eksploatacja instalacji w warunkach odbiegających od określonych w pozwoleniu (skutkująca zwiększoną zdolnością przetwarzania) była stanem przejściowym, związanym z prowadzeniem testów technologicznych. Ponadto – w ocenie Spółki - miało miejsce naruszenie art. 86 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie sprawy, organ II instancji m.in. zaniechał przesłuchania w charakterze strony reprezentanta skarżącej, co pozwoliłoby wyjaśnić i uściślić oświadczenia zawarte w piśmie z dnia 20 kwietnia 2017 r., co skutkowało z kolei ustaleniem błędnego stanu faktycznego w zakresie przyjętej daty wygaśnięcia pozwolenia na wytwarzanie odpadów;

- art. 81a § 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie tego przepisu, pomimo istnienia w sprawie przesłanek do jego zastosowania; w sprawie istniały niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego; wątpliwościami tymi była data (dzień) zwiększenia wydajności instalacji. Nie jest zrozumiałe dlaczego organ przyjął datę 1 października, zwiększenie zdolności mogło nastąpić w każdym z dni tego miesiąca, pomiędzy dniem 1 a 12 (data kontroli organu, w której stwierdzono dodanie do instalacji dodatkowego silosu), a rozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść strony nakazuje przyjąć za datę bezprzedmiotowości pozwolenia datę najpóźniejszą - czyli 12 października 2016 r.; przy czym jest to okoliczność dla skarżącej niezmiernie istotna, skoro bowiem pozwolenie na wytwarzanie odpadów wygasło w październiku 2016r., to od tej daty skarżąca prowadziła działalność związaną z korzystaniem ze środowiska bez koniecznej decyzji administracyjnej ;

2. naruszenie prawa materialnego:

- art. 193 ust. 1 pkt 2 p.o.ś. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że pozwolenie na wytwarzanie odpadów posiadane przez skarżącą stało się bezprzedmiotowe oraz art. 193 ust. 2 p.o.ś. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżąca zobowiązana jest do posiadania pozwolenia zintegrowanego dla instalacji do unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne.

W oparciu o powyższe zarzuty Spółka wniosła o:

1 uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] marca 2019 r., a następnie umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem wymagań przewidzianych dla zezwolenia na zbieranie odpadów i zezwolenia na przetwarzanie odpadów, jako bezprzedmiotowego; ewentualnie;

2 uchylenie zaskarżonej decyzji, a w każdym przypadku;

3 zasądzenie od Ministra Środowiska na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu Spółka uzupełniając powyższą argumentację dodała, że pismem z dnia 3 kwietnia 2017 r. Marszałek Województwa wezwał skarżącą do określenia tego terminu. Odpowiedź skarżącej, zawarta w piśmie z 20 kwietnia 2017 r. z pewnością nie dawała organom możliwości przyjęcia konkretnej daty dziennej. Nadto skarżąca jedynie sygnalizuje, że wezwanie organu stoi w rażącej sprzeczności z podstawowymi obowiązkami organu administracji publicznej w toku postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 7 kpa, to organ powinien poczynić ustalenia dotyczące określenia terminu, od którego instalacja skarżącej wymagała (w ocenie organu) uzyskania pozwolenia zintegrowanego, a nie przerzucać tego obowiązku na skarżącą. Data (konkretna, czyli data dzienna), z jaką pozwolenie sektorowe skarżącej wygasło (w ocenie organów), jest okolicznością niezmiernie istotną dla skarżącej. Skoro pozwolenie na wytwarzanie odpadów, w części dotyczącej odpadów niebezpiecznych, wygasło w październiku 2016r., to od tej daty skarżąca prowadziła działalność związaną z korzystaniem ze środowiska bez koniecznej decyzji administracyjnej (co może skutkować np. obowiązkiem zapłaty przez skarżącą opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska lub nałożeniem administracyjnej kary pieniężnej za zbieranie/przetwarzanie odpadów bez wymaganego zezwolenia). Istotne jest zatem, czy taki stan rzeczy trwał od 1 października 2016 r., czy też od daty o prawie dwa tygodnie późniejszej - od 12 października 2016 r.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Dodatkowo organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu ustalonej daty wygaśnięcia decyzji uznał, że ustalenia organów poczynione na poprzednim etapie postępowania są prawidłowe. Wyjaśnił dokonując bardzo szczegółowych obliczeń danych statystycznych, które jak wskazał nie muszą oddawać w pełni rzeczywistego stanu rzeczy, bowiem mogą istnieć różnice w poszczególnych okresach, ale bez żadnych wątpliwości potwierdzają przekroczenie dopuszczalnej w pozwoleniu wydajność instalacji w ostatnim kwartale. Okoliczność tą także – zdaniem organu - potwierdziła Spółka w swoich pismach. Wobec tego Minister uznał, że przyjęty termin wygaśnięcia pozwolenia z dniem 1 października 2016 r. jest terminem bardzo ostrożnym. Minister Środowiska nie podzielił więc stanowiska pełnomocnika o naruszeniu art. 81a K.p.a. i orzeczeniu w sprawie na niekorzyść strony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 – dalej p.p.s.a.), rozstrzygnięcie organu podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Stosownie do art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem niemającym tu zastosowania).

Kontrolując zaskarżoną decyzję według wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga jest częściowo zasadna, zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. W szczególności uzasadnione są zarzuty w zakresie ustalenia przez organ daty wygaśnięcia pozwolenia na przetwarzanie odpadów.

Pozostałe zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie i Sąd w pozostałym zakresie podzielił stanowisko organu.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że Sąd nie uwzględnił zarzutów skargi kwestionujących prawidłowość zaskarżonej decyzji orzekającej o wygaśnięciu decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. w zakresie pkt II.2.1 w części dotyczącej odpadów niebezpiecznych.

W ocenie Sądu organ I instancji prawidłowo w tym zakresie ustalił stan faktyczny sprawy i w sposób przekonywujący uzasadnił stanowisko, które następnie zostało wyrażone w zaskarżonej decyzji. Organ oparł swoje ustalenia przede wszystkim na podstawie wyników kontroli przeprowadzonej w Spółce 12 października 2016 r. (protokół kontroli został przez Prezesa Spółki podpisany bez zastrzeżeń). Należy też wskazać, że wbrew zarzutom skargi, możliwość przeprowadzenia kontroli nie wynikała z wewnętrznego regulaminu Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...], ale z przepisów obowiązującego prawa tj. z art. 379 p.o.ś. Dodać także należy, że pełnomocnik skarżącego na rozprawie przed WSA przyznał, że "nie kwestionuje jednak, że kontrolę przeprowadził organ uprawniony według p.o.ś.", tj. marszałek województwa.

Organy obu instancji powołały się także na zgromadzoną w sprawie dokumentację - zbiorcze zestawienie danych o rodzajach i ilości odpadów oraz o sposobach gospodarowania nimi za lata 2016 i 2017, przedkładanych Marszałkowi przez prowadzącego instalację, które w toku niniejszego postępowania – przez Spółkę - nie były kwestionowane.

Z powyższych ustaleń oraz ze stanowiska, które w toku postępowania prezentowała Spółka wynika, że w październiku 2016 r. zwiększyła wydajność instalacji w zakresie unieszkodliwiania odpadów na skutek dodania do instalacji drugiego źródła podawania odpadów, tj. silosu na odpady pyliste, co skraca czas napełniania mieszalnika i tym samym zwiększa wydajność instalacji do unieszkodliwiania odpadów. Przeprowadzona kontrola instalacji potwierdziła powyższe. Organ także ustalił na podstawie składanych przez Spółkę ww. sprawozdań o rodzajach i ilości odpadów za lata 2016 i 2017, że Spółka w 2016 r. przetworzyła ponad 5600 Mg odpadów niebezpiecznych, a w 2017 r. ilość ta wynosiła ponad 6300 Mg. Zakładając ciągłą pracę instalacji w ciągu roku, tj. przez 365 dni w roku organ uznał, że instalacja ta stanowi instalację, o której mowa w ust. 5 pkt 1 lit. b załącznika do Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości, bowiem przetwarzano w niej w wymienionych latach odpowiednio ok. 15 i 17 Mg odpadów niebezpiecznych na dobę.

Mając na uwadze powyższe prawidłowo wobec tego organy przyjęły, że dalsze prowadzenie instancji nie może się odbywać na podstawie dotychczasowej decyzji Marszałka.

Powodem stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia w części w trybie art. 193 ust. 1 pkt 2 p.o.ś. było zatem powzięcie przez Marszałka informacji o przekroczeniu zdolności przetwarzania instalacji służącej do odzysku i unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych ponad 10 ton na dobę z wykorzystaniem obróbki fizyczno-chemicznej, co kwalifikowało się do uzyskania pozwolenia zintegrowanego.

W ocenie Sądu, konkluzja powyższa przyjęta także prze organ odwoławczy jest prawidłowa. Podstawy wygaśnięcia pozwoleń na korzystanie ze środowiska określone zostały w art. 193 p.o.ś. Wśród przesłanek wygaśnięcia pozwoleń ustawodawca wymienił m.in., sytuację, na którą powołały się organy, tj. konieczność uzyskania pozwolenia zintegrowanego. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 193 ust. 3 p.o.ś., organ właściwy do wydania pozwolenia stwierdza w drodze decyzji, wygaśnięcie pozwolenia, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Przy czym nie mają znaczenia dla niniejszego rozstrzygnięcia okoliczności podnoszone przez Spółkę w toku postępowania wskazujące, że powyższy stan był "przejściowy nietrwały", stanowił "niedopatrzenie pracowników w związku z prowadzonymi testami przez okres dwóch lat" (odwołanie) i że w rzeczywistości wydajność instancji jest inna. Nie zmienia to bowiem faktu, że skoro możliwe było przetworzenie odpadów w ilości większej niż 10 Mg ton na dobę (co potwierdziła kontrola), to oznacza, że spełnione zostały powyższe kryteria.

Podobnie zasadnie organy nie uwzględniły wniosków o przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego na okoliczność "wydajności instalacji" zgłaszane w toku postępowania. Nie mają one wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Przeprowadzenie żądanego postępowania uzupełniającego nie zmieni bowiem przyjętych ustaleń, że w instalacji były przetwarzane odpady niebezpieczne w ilości przekraczającej 10 Mg na dobę, a jedynie w sposób nieuzasadniony przedłużyłoby postępowanie.

Wskazane rozważania prowadzą zatem do wniosku, że w rozpoznawanej sprawie zachodzą przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia w części (tj. w zakresie pkt II.2.1. dotyczącej odpadów niebezpiecznych) decyzji Marszałka Województwa [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. udzielającej Spółce pozwolenia na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem wymagań przewidzianych dla zezwolenia na zbieranie odpadów i zezwolenia na przetwarzanie odpadów w związku z działalnością instalacji do unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne.

Zasadne okazały się natomiast zarzuty skargi odnośnie przyjętej przez organy daty wygaśnięcia pozwolenia. W ocenie Sądu powyższa okoliczność wymaga dodatkowego wyjaśnienia. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ ustalił powyższą datę przede wszystkim na podstawie oświadczenia strony z 20 kwietnia 2016 r.

Analizując akta niniejszej sprawy Sąd uznał, że w zgromadzonym materiale dowodowym przesłanym wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę – powyższe pismo się nie znajduje, podobnie brak jest w aktach wezwania organu z 3 kwietnia 2017 r. skierowanego do Spółki do określenia terminu, od którego instalacja wymaga uzyskania pozwolenia zintegrowane. Należy wskazać, że Sąd – zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, wobec powyższych ustaleń Sąd w niniejszej sprawie nie był wstanie przeanalizować powyższego oświadczenia, z uwagi na jego brak.

W treści zaskarżonej decyzji i skargi co prawda przywołane są fragmenty pisma z 20 kwietnia 2016 r., jednak wynika z nich jedynie, że Spółka w sposób niejednoznaczny określiła termin od kiedy instalacja mogła zwiększyć wydajność posługując się zwrotem "szacuje się", że instalacja zwiększyła zdolność przerobu odpadów w październiku 2016 r., co także zdaniem Sądu nie wskazuje konkretnej daty dziennej wygaśnięcia pozwolenia. Organ zatem przedwcześnie ustalił powyższą datę, która mając na uwadze całokształt sprawy budzi uzasadnione wątpliwości i będzie miała w przyszłości dla Spółki istotne znaczenie.

W ocenie Sądu Minister w sposób nieprzekonywujący ustalił kwestionowaną datę, nie wyjaśnił w ten w sposób stan faktyczny, niezbędny dla podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia, czym naruszył zasady postępowania określone w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Wyliczenia, na które powołał się w zaskarżonej decyzji oraz w odpowiedzi na skargę, jak słusznie Minister wskazał, "nie muszą oddawać w pełni rzeczywistego stanu rzeczy, bowiem mogą istnieć różnice w poszczególnych okresach". W tej sytuacji Organ powinien wezwać Stronę do sprecyzowania wcześniejszego oświadczenia z 20 kwietnia 2016 r. w celu rozwiania wszelkich niejasności.

Na takie rozwiązanie powołuje się także Spółka podnosząc na rozprawie, że gdyby została wezwana do sprecyzowania powyższej okoliczności, na pewno uczyniłaby to, gdyby jej dano taką możliwość. Skarżąca podnosiła także w skardze, że kwestia powyższa mogła zostać ustalona poprzez np. przesłuchanie Strony. Przy czym Sąd zwraca uwagę – mając na uwadze stanowisko Spółki wyrażone w uzasadnieniu skargi - że Skarżąca jest w błędzie uznając, że obowiązek ustalenia konkretnej daty ciąży jedynie na organie. Strona powinna współpracować z organem, bowiem informacja od kiedy Spółka zwiększyła wydajność instalacji stanowi informacje znane tylko Spółce. Zatem ponownie rozpoznając sprawę Minister ustali – po uprzednim wezwaniu Spółki do sprecyzowania oświadczenia - datę dzienną zwiększenia wydajności instalacji.

Z powyższego wynika, że Minister wbrew obowiązkom wynikającym z art. 7 i 77 § 1 k.p.a., nie poczynił kompletnych ustaleń co do tego, od kiedy nastąpiło wygaśnięcie pozwolenia. Organy błędnie bowiem ograniczył swoje ustalenia do "nieprecyzyjnego" oświadczenia Strony. Stwierdzone naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, spowodowało konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W ocenie Sądu sprawa nie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, wobec tego Sąd nie uwzględnił wniosku Spółki o uchylenie również decyzji organu I instancji.

Na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Na koszty składał się wpis (200 zł), wynagrodzenie dla pełnomocnika (480 zł – zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).