Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 47/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2019-03-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6262 Radni
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 383 par. 1 pkt 2, art. 10 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 15
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 marca 2019 r. sprawy ze skargi Ł. M. na uchwałę Rady Gminy P. z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Uchwałą z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...], Rada Gminy P., działająca na podstawie art. 383 § 1 pkt 2 i § 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz.U. 2017 r., poz. 15 ze zm., dalej: "K.w.") w zw. z art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. 2018 r., poz. 99 ze zm., dalej: "u.s.g.") stwierdziła wygaśnięcie mandatu radnego Rady Gminy P. Ł. M. z okręgu wyborczego nr 4, z powodu nieposiadania prawa wybieralności w wyborach do rady gminy, przeprowadzonych w dniu [...] października 2018 r. (§ 1 uchwały). Wykonanie uchwały powierzono Przewodniczącemu Rady Gminy P. (§ 2 ust. 1 uchwały).

W uzasadnieniu uchwały wskazano, że w dniu [...] listopada 2018 r. do Przewodniczącego Rady Gminy P. wpłynęło pismo sporządzone przez wyborców z gminy P., sygnalizujące, że radny Ł. M. (kandydujący w okręgu nr 4 z Komitetu Wyborczego Wyborców R. Ł.), nie posiadał prawa wybieralności w dniu wyborów samorządowych przeprowadzonych dnia 21 października 2018 r., bowiem nie posiadał on biernego prawa wyborczego z powodu braku stałego zamieszkania na obszarze gminy P.. Wskazano przy tym na art. 383 § 1 pkt 2 K.w., wedle którego jedną z przyczyn wygaśnięcia mandatu jest utrata prawa wybieralności lub nieposiadania go w dniu wyborów, a także na art. 11 § 1 pkt 5 K.w., art. 10 § 1 pkt 3 lit. a K.w. i art. 5 pkt. 9 K.w. wedle których, bierne prawo wybieralności w wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego, posiada osoba mająca prawo wybierania tych organów, a więc obywatel polski oraz obywatel Unii Europejskiej niebędący obywatelem polskim, który najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat oraz stale zamieszkuje na obszarze tej gminy tj. zamieszkuje w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego pobytu.

W związku z powyższym przeprowadzono w niniejszej sprawie postępowanie wyjaśniające, które wykazało, że radny Ł. M. w dniu wyborów samorządowych, tj. 21 października 2018 r. nie posiadał stałego miejsca zamieszkania na terenie gminy P.. W tym zakresie ustalono, że radny Ł. M. od 2017 r. jest właścicielem zabudowanej nieruchomości w miejscowości K. w gminie P., gdzie jest on zameldowany na pobyt stały. W dniu [...] grudnia 2017 r. złożył on informację w sprawie podatku od ww. nieruchomości oraz do doręczeń decyzji podatkowych wskazał adres w miejscowości Ł. i tam też osobiście odebrał decyzję. Do dnia [...] grudnia 2018 r. nie podał on organowi innego adresu do korespondencji a ponadto nie złożył deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, obowiązkowej dla nieruchomości zamieszkałych. Ponadto nie był wzywany do jej złożenia, ponieważ według wiedzy organu, należąca do niego ww. nieruchomość od kilku lat jest niezamieszkała, tj. od zgonu ówczesnego jej właściciela. Ponadto w sprawie ustalono, że radny Ł. M. w dniu [...] listopada 2018 r. oświadczył na piśmie, aby korespondencję związaną z wykonywaniem przez niego mandatu radnego przesyłać na jego adres w Ł. Tam też zostały skierowane zawiadomienia i materiały na I i II sesję Rady Gminy bieżącej kadencji. Ponadto, na podstawie informacji uzyskanych z Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w Ł. , ustalono, że dla ww. nieruchomości jest zawarta umowa na dostawę wody z sieci wodociągowej, której stroną jest poprzedni właściciel nieruchomości, który nie żyje, zaś sama umowa nie jest aktywna, a nieruchomość jest niezamieszkała. Nie są z niej również odprowadzane ścieki pomimo wyposażenia jej w kanalizację sieciową. Brak jest również umowy na odbiór nieczystości płynnych przy użyciu wozu asenizacyjnego. Wskazano, że Ł. M. przedłożył w toku postępowania korespondencję zawierającą trzy niepodpisane oświadczenia, w tym o posiadaniu dwóch miejsc zamieszkania, a także wykaz zawierający dane osobowe opatrzony nagłówkiem: "Głosy oddane na radnego Ł. M." oraz wyjaśnienie w sprawie zamieszkiwania we wsi K. podpisane przez żonę radnego Ł. M.

Mając na uwadze powyższe, wskazano, że Komisja Rewizyjna ustaliła, że ww. radny nie zamieszkiwał w dniu wyborów na terenie Gminy P., bowiem nie stwierdzono spełnienia przez niego dwóch łącznych elementów, składających się na pojęcie miejsca zamieszkania, zdefiniowanego w art. 25 Kodeksu cywilnego, tj. faktycznego skoncentrowania działalności życiowej w danej miejscowości oraz zamiaru przebywania w tej miejscowości w charakterze stałego pobytu. W ocenie Rady na ocenę ww. przesłanek nie ma wpływu okoliczność zameldowania, która ma wyłącznie charakter administracyjny, ewidencyjno-porządkowy, ani też posiadanie nieruchomości na terenie danej gminy, czy płacenie podatków i opłat lokalnych oraz wpis do rejestru wyborców, jeżeli nie jest to połączone z koncentracją aktywności życiowej w danej gminie. Przeprowadzona przez Radę Gminy analiza nie wykazała zatem, aby K. położone w gminie P., były miejscowością, w której koncentruje się życie rodzinne radnego Ł. M. oraz gdzie realizowana jest jego życiowa i zawodowa aktywność. Rada ustaliła także, że ww. radny złożył w dniu [...] grudnia 2018 r. (a więc w trakcie postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu) w Urzędzie Gminy P., deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W końcowej części uzasadnienia wskazano, że umożliwiono radnemu złożenie wyjaśnień podczas sesji Rady Gminy w dniu [...] grudnia 2018 r.

Skargę od ww. uchwały wniósł do tut. Sądu administracyjnego Ł. M., wnosząc o stwierdzenie jej nieważności. W uzasadnieniu skargi wskazał, że osiedlił się we wsi K. w 2017 r., a także że został wybrany radnym przy znacznym poparciu mieszkańców. Wskazał, że nie uzyskał dostępu do zgromadzonej w jego sprawie dokumentacji, w szczególności zaś do pisma zawierającego podpisy mieszkańców, które legło u podstaw wszczęcia postępowania wyjaśniającego. Skarżący zakwestionował ponadto tryb postępowania, wskazując, że jedynie Rada Gminy posiada uprawnienie do skierowania sprawy do Komisji Rewizyjnej, zaś prawa takiego nie ma Przewodniczący Rady, do którego zadań należy wyłącznie organizowanie pracy rady oraz prowadzenie jej obrad (art. 19 ust. 2 u.s.g.). Podniósł również, że Komisja Rewizyjna nie może podejmować działań bez zgody Rady oraz powinna była poinformować skarżącego o swoim posiedzeniu w celu zapoznania się z dokumentacją oraz umożliwić złożenie przez niego wyjaśnień. Skarżący wskazał również, że w trakcie sesji Rady Gminy w dniu [...] grudnia 2018 r., w toku obrad nad punktem dotyczącym przedmiotowej sprawy, odczytał on swoje pismo, które złożył również do akt, a także udzielił obszernych wyjaśnień, jednakże w żaden sposób się do tego nie odniesiono, pomimo potwierdzenia przez kilku mieszkańców okoliczności zamieszkiwania przez niego w K. Następnie skarżący przytoczył szereg okoliczności, które w jego ocenie przemawiają za uznaniem, że w chwili wyborów samorządowych, zamieszkiwał on na stałe w ww. miejscowości, a mianowicie: nabycie domu w powyższej miejscowości, zameldowanie się w nim, przystosowanie go do zamieszkania i zamieszkanie tam, usilne remontowanie domu i systematyczne porządkowanie gospodarstwa, pielęgnacją sadu i otoczenia, skoncentrowanie tam swoich funkcji życiowych – własnych, ale i coraz bardziej rodziny (o ile tylko pozwala sytuacja, biorąc pod uwagę, że ma malutkiego dwuletniego synka), prowadzenie tam życia towarzyskiego i społecznego (prowadzenia we wsi i okolicy kampanii wyborczej, spotykanie się z mieszkańcami w ramach kampanii i niezależnie od niej, pomoc sąsiedzka, liczne odwiedziny znajomych, krewnych i przyjaciół, kontakty handlowe związane z remontem i in.), a także prowadzenie w okolicy działalności związanej z pracą zawodową (funkcjonariusza policji).

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy P. wniosła o jej oddalenie, podtrzymując powołaną w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały argumentację.

W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2019 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał zarzuty zawarte w skardze, doprecyzowując powołaną przez skarżącego argumentację, która wskazuje w jego ocenie na fakt, że od chwili zakupu nieruchomości w K. w 2017 r. koncentruje tam swoje interesy życiowe, a więc w chwili wyborów samorządowych zamieszkiwał on w ww. miejscowości. Pełnomocnik skarżącego wskazał, że skarżący zakupił nieruchomość w postaci siedliska z przynależnymi działkami w celu stworzenia domu rodzinnego wraz z zapleczem gospodarczym, na potrzeby planowanej hodowli bydła (taką hodowle skarżący prowadził już wcześniej w latach 2015 – 2017). Siedlisko znajdujące się pod adresem K. 5 w chwili zakupu było w bardzo złym stanie technicznym i wymagało generalnego remontu. Skarżący rozpoczął więc remont, a że nie dysponował wystraczającymi środkami finansowymi aby zatrudnić fachowa ekipę, podjął się remontu samodzielnie, który wykonuje w miarę możliwości czasowej i finansowej. Skarżący wyremontował części domu, tzw. "kuchnię letnią", w której mógł przebywać, nocować i ogólnie funkcjonować. Skarżący podpisał umowę na dostawę energii elektrycznej już w październiku 2017 r. Powodem zakupu nieruchomości nie była więc chęć wystartowania w wyborach samorządowych, lecz chęć osiedlenia się w ww. miejscowości, stworzenie tam rodzinnego domu oraz założenie hodowli bydła. To w ww. miejscowości skarżący chce realizować swoje plany rodzinne, gospodarcze, mieszkaniowe. Ma subiektywne przekonanie, że jest to jego "miejsce na ziemi", jego centrum życiowe, a wszystkie jego kroki i podejmowane działania koncentrują się w tej miejscowości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu, albowiem zaskarżona uchwała nie narusza prawa.

Procedura i przesłanki stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego gminy zostały uregulowane w dwóch ustawach: z dnia 5 stycznia 2011 r. (Dz.U. z 2017 r., poz. 15 ze zm., dalej: "k.w.") oraz w ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2018 r. poz. 99 ze zm. – dalej jako: "u.s.g."). Wskazana procedura wygląda następująco: w przypadku wystąpienia okoliczności wymienionych w art. 383 § 1 pkt 1 – 7 k.w. (śmierć, utrata prawa wybieralności lub nieposiadanie go w dniu wyborów, odmowa złożenia ślubowania, pisemne zrzeczenie się mandatu, naruszenie ustawowego obowiązku łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności, wyboru na wójta, niezłożenia w terminach określonych w odrębnych przepisach oświadczenia o stanie majątkowym) – następuje z mocy prawa stwierdzenie wygaśnięcia mandatu radnego. W art. 383 § 2 k.w. wskazano, że wygaśnięcie mandatu radnego z przyczyn, o których mowa w § 1 pkt 2 (utrata prawa wybieralności lub nieposiadanie go w dniu wyborów) – z wyjątkiem powodów wskazanych w art. 10 § 2 i art. 11 § 2, oraz pkt 3, 5, i 7, stwierdza rada, w drodze uchwały, w terminie miesiąca od dnia wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu. Zgodnie zaś z § 3 ww. przepisu, w przypadkach określonych w § 2, 3, 5 i 7 przed podjęciem uchwały o wygaśnięciu mandatu należy umożliwić radnemu złożenia wyjaśnień.

Nadto w sprawach dotyczących uchwały o wygaśnięciu mandatu radnego przewidziany został specjalny tryb zaskarżania, uregulowany w art. 384 k.w. stanowiący lex specialis w stosunku do ogólnej regulacji zaskarżania uchwał rady gminy zawartej w art. 101 ust. 1 u.s.g. Zgodnie z art. 384 § 1 k.w. skarga na ww. uchwałę przysługuje radnemu, którego mandatu dotyczy uchwała. Przepis ten przewiduje szczególny, krótszy niż w p.p.s.a 7-dniowy termin do wniesienia skargi, liczony od dnia doręczenia uchwały. W rozpoznawanej sprawie wymogi formalne wniesienia skargi zostały zachowane. Uchwała została doręczona skarżącemu dnia [...] grudnia 2018 r., a w dniu [...] grudnia 2018 r. została złożona skarga na tę uchwałę.

Podstawą materialnoprawną zaskarżonej uchwały stanowi art. 383 § 1 pkt 2 k.w. wskazujący jako przyczynę wygaśnięcia mandatu radnego przesłankę nieposiadania prawa wybieralności w dniu wyborów. Rada Gminy P. uznała bowiem na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, który oceniła jako pełny i nie budzący wątpliwości, że skarżący w dniu wyborów, tj. w dniu 21 października 2018 r. nie zamieszkiwał na stałe na obszarze gminy P., a tym samym nie posiadał prawa wybieralności w wyborach do Rady Gminy P. w dniu wyborów, co uzasadniało podjęcie zaskarżonej uchwały.

Zasadniczą kwestia prawna w rozpatrywanej sprawie stało się zatem ustalenie, jakie miejsce zamieszkania posiadał skarżący w dniu wyborów do organów samorządu terytorialnego, czyli w dniu 21 października 2018 r.

Zgodnie z art. 11 § 1 pkt 5 k.w. prawo wybieralności (bierne prawo wyborcze) w wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego ma osoba posiadająca prawo wybierania tych organów. Przepis ten odsyła zatem do regulacji określającej czynne prawo wyborcze zawartej w art. 10 k.w. W odniesieniu zaś do wyborów do rady gminy prawo wybierania (czynne prawo wyborcze) ma obywatel polski oraz obywatel Unii Europejskiej niebędący obywatelem polskim, który najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat oraz stale zamieszkuje w tej gminie (art. 10 § 1 pkt 3 lit. a). Natomiast definicję "stałego zamieszkiwania" wprowadza art. 5 pkt 9 k.w., który rozumie przez to pojęcie "zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego pobytu". W tym miejscu wskazać należy, że definicja ta nie różni się znacznie od pojęcia miejsca zamieszkania osoby fizycznej występującego w art. 25 Kodeksu cywilnego – jest to miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu, przy czym można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania (art. 28 Kodeksu Cywilnego). Czynnikiem wyróżniającym jest natomiast wynikające z art. 5 pkt 9 k.w. wskazanie adresu.

Kodeks wyborczy nie wiąże natomiast stałego zamieszkiwania z zameldowaniem. O miejscu zamieszkania dla określenia praw wyborczych decydują dwa czynniki: pierwszy – zewnętrzny, czyli faktyczne przebywanie (corpus) i drugi – wewnętrzny, czyli zamiar stałego pobytu (animus). Na stałość pobytu w danej miejscowości wskazuje skupienie w niej życiowej aktywności związanej z pracą czy rodziną. Z kolei zamiar stałego pobytu ma charakter subiektywny, stąd dla oceny miejsca stałego pobytu nie jest wystarczające samo oświadczeniem zainteresowanego, ale także ważne są tu okoliczności zewnętrzne świadczące o zamiarze stałego pobytu.

W tym miejscu podkreślić należy, że zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 9 kwietnia 2013 r. sygn. akt II OSK 479/13, "faktyczne przebywanie w danej miejscowości nie może być rozumiane jedynie jako pobyt wymuszony koniecznością wykonywania w niej swych obowiązków pracowniczych czy zarobkowych, ale musi mieć ono jednocześnie cechy założenia tam ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Przebywanie w danej miejscowości musi bowiem wiązać się ze skupieniem w niej życiowej aktywności, związanej nie tylko z pracą, ale również z rodziną. Natomiast rozpatrując druga przesłankę decydującą o stałym miejscu zamieszkania, tj. zamiar przebywania, należy mieć na uwadze, że składnik mentalny animus nie może być oceniony tylko i wyłącznie na podstawie wewnętrznego przekonania, pozytywnego stosunku emocjonalnego do danej miejscowości, czy wreszcie deklaracji słownej lub zapewnień. Aby był on wiarygodny musi jeszcze wyrażać się w postaci konkretnych sprawdzalnych zachowań – które będą jego potwierdzeniem. Nie wystarczy więc w tej mierze jedynie złożenie oświadczenia, czy zapewnień przez zainteresowaną osobę o danym zamiarze. Temu oświadczeniu muszą jeszcze towarzyszyć codzienne czynności faktyczne i prawne, które będą jego wyrazem".

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się ponadto, że wykładnia celowościowa omawianego pojęcia wskazuje na potrzebę utożsamiania "mieszkańca gminy" z pojęciem "osoby stale zamieszkującej" na obszarze tej gminy, a nie "przebywającej". Ponieważ miejsce zamieszkania zależne jest od zamiaru, a więc od woli konkretnej osoby, to o tej woli decydują nie tylko deklaracje osoby zgłaszane o związku z określoną sytuacją, ale obiektywne okoliczności faktyczne wskazujące na zamiar oczywisty – por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 689/16. Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 530/13 stwierdzając, że "ustalenie faktu stałego zamieszkania dla potrzeb określenia kto posiada czynne i bierne prawo wyborcze powinno mieć z jednej strony na względzie ułatwienie obywatelom dostępu do udziału w wyborach, z drugiej zaś strony nie może być jednak przyzwoleniem na nadużywanie tego prawa. Z tego powodu dla oceny stałego miejsca pobytu nie należy kierować się wyłącznie oświadczeniami osoby zainteresowanej, konieczne jest bowiem uwzględnienie okoliczności zewnętrznych mogących świadczyć o tym, że dana osoba rzeczywiście zamierza stale przebywać w tej miejscowości".

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że Rada Gminy P. zasadnie przyjęła w ustalonych okolicznościach, że pobytowi skarżącego w miejscowości K. gmina P., w której jest zameldowany na stałe, brakuje cech koncentracji życia osobistego i rodzinnego. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego i dokonane w tym względzie ustalenia przez Radę Gminy nie noszą cech dowolności i nie naruszają zasady swobodnej oceny dowodów. Zdaniem Sądu nie można bowiem uznać, że skarżący ma inne miejsce zamieszkania niż jego żona i dziecko, w innym miejscu prowadzi gospodarstwo domowe i w innym miejscu skupia swoje życie rodzinne. Sąd oceniając drugą przesłankę decydującą o danym miejscu zamieszkiwania, tj. zamiaru przebywania – uznał, że składnik ten nie może być oceniany tylko i wyłącznie na podstawie wewnętrznego przekonania skarżącego i jego stosunku emocjonalnego do miejscowości K.. Nie może bowiem budzić wątpliwości, że aby zamiar był wiarygodny musi wyrażać się w zachowaniach mających obiektywny obraz tegoż zamiaru. Fakt nabycia przez skarżącego nieruchomości na terenie gminy, remontowanie domu w celu przystosowania go do zamieszkania z rodziną, a także utrzymywanie na terenie tej gminy kontaktów towarzyskich oraz prowadzenie kampanii wyborczej nie świadczą o stałym zamieszkaniu na terenie gminy, wyrażającym się skoncentrowaniem tam swojego życia osobistego i zawodowego. Wykonywanie w czasie wolnym od pracy remontu zakupionego domu, przebywanie w nim, a nawet czasami nocowanie oraz odwiedzanie go przez żonę i dziecko nie przesądza o fakcie stałego zamieszkiwania skarżącego w tej miejscowości. Zauważyć bowiem należy, że pomimo wskazania jako miejsca stałego pobytu lokalu w K. 5 oraz zameldowania się w tym lokalu, skarżący w żadnym z dokumentów składanych w Urzędzie Gminy nie wskazał powyższego adresu, jako adresu zamieszkania. Przeciwnie jak trafnie wskazała Rada, skarżący nie ukrywał zamieszkiwania poza gminą P., o czym świadczą między innymi jego wnioski składane w Urzędzie Gminy (np. o przesyłanie decyzji podatkowych na adres do doręczeń – m. Ł. i tam też ich odbieranie), a później po wyborach do pracownika obsługi Rady o kierowanie korespondencji związanej z wykonywaniem przez niego mandatu radnego na adres w m. Ł. Nadto sam skarżący przyznaje, że tak naprawdę dom nie nadaje się do zamieszkania, wyremontowana jest tylko część domu, tj. "letnia kuchnia", która w okresie zimowym nie nadaje się do zamieszkania przez małe dziecko. Nadto dom nie jest podłączony do sieci kanalizacyjnej i wodociągowej, stosowna deklaracja w sprawie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi została złożona przez skarżącego dopiero w dniu [...] grudnia 2018 r., a więc w trakcie niniejszego postępowania. Fakt niezamieszkiwania przez skarżącego w domu w K. został potwierdzony także informacją Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w Ł. z dnia [...] grudnia 2018 r., wedle której dla nieruchomości oznaczonej nr [...] w K. zawarto umowę na dostawę wody z sieci wodociągowej, jednakże stroną tej umowy jest jego poprzedni właściciel, aktualnie już nieżyjący. Organ wyjaśnił ponadto, że: umowa jest nieaktywna od 2006 r., z przedmiotowej nieruchomości nie są odprowadzane również ścieki pomimo wyposażenia jej w kanalizację sieciową, brak jest również umowy na odbiór nieczystości płynnych przy użyciu wozu asenizacyjnego. Również oświadczenie żony skarżącego dołączone do sprawy nie wskazuje, aby m. K. była miejscowością, w której skarżący koncentruje swoje życie rodzinne i prowadzi gospodarstwo domowe oraz aktywność zawodową.

W tym miejscu podkreślenia wymaga, że miejsce zamieszkania nie musi pokrywać się z miejscem zameldowania osoby fizycznej, które jak słusznie zauważa Rada ma charakter administracyjnoprawny i pełni funkcję niejako rejestracyjną. Z czynnością zameldowania nie wiąże się bowiem nabycie jakichkolwiek praw i obowiązków. Dlatego też fakt posiadania przez osobę fizyczną lokalu mieszkalnego, czy też innej nieruchomości na obszarze danej jednostki samorządu terytorialnego nie ma znaczenia dla ustalenia faktycznego miejsca zamieszkiwania tej osoby. Podobnie okoliczność płacenia podatków czy opłat lokalnych w gminie, a także czasowe, nawet codzienne, przebywanie w mieszkaniu (w domu), jeżeli nie towarzyszy temu koncentracja w nim ról życiowych. Orzecznictwo jest zgodne także, co do tego, że na fakt stałego zamieszkania nie mają wpływu plany życiowe obywatela, gdyż pojęcie "zamieszkiwanie" musi być oceniane w kategoriach konkretnych wyborów i oceny czynnego i biernego prawa wyborczego danej osoby. Stąd podnoszona przez skarżącego oraz jego pełnomocnika chęć zrealizowania planów życiowych w postaci stworzenia domu rodzinnego wraz z zapleczem gospodarczym na potrzeby planowanej hodowli bydła na terenie miejscowości K. nie oznacza jeszcze stałego zamieszkiwania w danej miejscowości. Powyższe okoliczności wbrew twierdzeniom skarżącego nie mają zatem znaczenia dla obiektywnej oceny jego zamieszkiwania, są prawnie obojętne dla oceny spełnienia przesłanki stałego zamieszkiwania wymaganej kodeksem wyborczym, tj. jego art. 10 § 1 ust. 3a.

Dodatkowo wskazać należy, że ustawodawca w art. 10 § 1 ust. 3a k.w. właśnie "zamieszkiwanie" ustanowił przesłanką sine gua non (konieczną) dla czynnego prawa wyborczego, a nie przebywanie, czy posiadanie lokalu. Zamieszkanie i pobyt nie są i z natury rzeczy, nie mogą być pojęciami tożsamymi, mogą się owszem pokrywać, ale nie oznaczają tego samego prawnego zdarzenia.

O "miejscu zamieszkania" rozstrzyga zawsze całokształt okoliczności faktycznych składających się na wspomniane ziszczenie się stanu faktycznego przebywania z zamiarem takiego przebywania. Oczywiście różne sfery działalności danej osoby mogą być powiązane z różnymi miejscami, jednak zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 28 k.c. – można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania. Zasadnie więc w analizowanym przypadku główne centrum życiowe powiązano z miejscem gdzie skarżący wynajmuje mieszkanie i gdzie zamieszkuje jego żona oraz dziecko, nad którym skarżący sprawuje opiekę i władzę rodzicielską. W orzecznictwie wielokrotnie wskazywano, że przy ustalaniu miejsca zamieszkania istotną rolę ma czynnik życia rodzinnego, zaś fakt przebywania w innej miejscowości w związku z wykonywaną pracą zawodową bądź inną działalnością nie może mieć decydującego znaczenia, jeżeli nie idzie za tym koncentracja życia rodzinnego (tak m.in. wyrok NSA z dnia 11 października 2017 r. II OSK 2082/17). Sam zatem zamiar stałego pobytu w danej miejscowości nie stanowi jeszcze o zamieszkaniu. O stałości pobytu danej osoby w konkretnej miejscowości decyduje przede wszystkim takie przebywanie tej osoby, które spełnia wskazaną wyżej cechę, czyli założenia i prowadzenia tam ośrodka swoich życiowych interesów i ich kumulacji.

Z uwagi na powyższe, podnoszone w skardze argumenty na okoliczność spełnienia przesłanki stałego zamieszkiwania skarżącego na terenie gminy P. w dacie przeprowadzania wyborów, tj. w dniu 21 października 2018 r., uznać należy za chybione. W konsekwencji brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały z przyczyn wskazanych wyżej, o co wnosił skarżący.

Ponadto nie można zarzucić Radzie Gminy P., że naruszyła zaskarżoną uchwałą którykolwiek z przepisów Kodeksu wyborczego. Zaskarżona uchwała wskazuje na podstawę prawną rozstrzygnięcia, a jej uzasadnienie wyjaśnia, że powodem wygaśnięcia mandatu radnego był brak biernego prawa wyborczego w dniu wyborów. W uzasadnieniu uchwały szczegółowo przedstawiono przebieg postępowania oraz wskazano dokumenty, które uznano za dowód w sprawie ze wskazaniem powodów takiej kwalifikacji. Rada Gminy P. w związku z powziętymi informacjami dotyczącymi faktycznego miejsca zamieszkania skarżącego umożliwiła mu ustosunkowanie się do stawianych zarzutów, w tym także poprzez złożenie stosownych wyjaśnień przed podjęciem uchwały zgodnie z wymogami art. 383 § 3 k.w., co też skarżący uczynił podczas sesji w dniu [...] grudnia 2018 r. (powyższe odzwierciedlono w protokole sesji).

Z wyżej wskazanych względu przyjąć należy, że Rada właściwe zareagowała wypełniając swój ustawowy obowiązek, prawidłowo dokonując interpretacji wskazanych powyżej przepisów Kodeksu wyborczego.

Z tych też względów skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), o czym orzeczono jak w sentencji.