Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 291/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 3 pkt 3, art. 29 ust. 2 pkt 6, art. 48 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Marcin Kamiński /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki urządzenia reklamowego -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w [...] (skarżąca/strona skarżąca/Spółka) jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] wydaną w przedmiocie nakazu rozbiórki urządzenia reklamowego.

Stan faktyczny i prawny sprawy ze skargi na powyższą decyzję przedstawia się następująco:

Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nakazał Spółce jako inwestorowi rozbiórkę wolnostojącego trwale związanego z gruntem podświetlanego urządzenia reklamowego usytuowanego na działce nr 155 położonej w miejscowości [...].

W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 48 ust. 1 w związku z art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (u.p.b.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.).

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ podał, że podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych na terenie działki nr 155 położonej w miejscowości [...], w ciągu drogi krajowej nr [...] M.-R., stwierdzono usytuowanie urządzenia reklamowego posadowionego na stopach betonowych (2 szt.) o wymiarach 1,00 m x 1,50 m, zagłębionych częściowo w ziemi (dolna płaszczyzna znajduje się pod powierzchnią gruntu). Urządzenie składa się z dwóch metalowych słupów o profilu okrągłym średnicy 0,10 m, do których na wysokości od 2,30 m (licząc od stopy fundamentowej) przymocowane zostały trzy tablice reklamowe o treści [...]. Słupy- urządzenia zostały zakotwiczone za pomocą śrub stalowych do betonowych fundamentów. Urządzenie reklamowe posiada instalację elektryczną. Organ podał, że odległość od krawędzi jezdni drogi krajowej nr [...] M.-R. do najbliższej krawędzi tablicy reklamowej wynosi 13,50 m. W ocenie organu rzeczone urządzenie reklamowe jest konstrukcją wolnostojącą, w pełni samodzielną, niepowiązaną technicznie ani funkcjonalnie z innymi obiektami budowlanymi. Budowa urządzenia reklamowego nastąpiła w ramach samowoli budowlanej.

Organ podał, że na gruncie u.p.b. rozróżnia się dwa rodzaje wolnostojących urządzeń reklamowych, tj. urządzenia niezwiązane trwale z gruntem oraz urządzenia z gruntem trwale związane. Dwoistość ta jest o tyle istotna, iż oznacza odmienną kwalifikację prawną, przesądzającą o odmiennej formie wymaganej na realizację inwestycji akceptacji właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, a tym samym implikującą w przypadku samowolnej realizacji urządzenia reklamowego implementację odmiennej procedury legalizacyjnej.

Organ I instancji podniósł, że urządzenie reklamowe niezwiązane trwale z gruntem kwalifikowane jest jako urządzenie reklamowe, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 u.p.b., a którego zamiar wykonania (polegającego na instalowaniu) obostrzony został przez ustawodawcę w drodze art. 30 ust. 1 pkt 2 u.p.b., obowiązkiem dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Zaniechanie przez inwestora zadośćuczynienia ww. obowiązkowi uzasadnia wdrożenie przez organ nadzoru budowlanego procedury naprawczej z art. 50 i nast. u.p.b., przewidzianej dla sytuacji samowolnej realizacji robót budowlanych innych niż budowa obiektu. Z kolei urządzenie reklamowe trwałe z gruntem związane stanowi zgodnie z treścią art. 3 pkt 3 u.p.b. budowlę, która nie została na mocy art. 29-31 Prawa budowlanego zwolniona z określonego w art. 28 tej samej ustawy obowiązku uzyskania na wykonywanie robót budowlanych pozwolenia na budowę, co oznacza, że jej samowolna realizacja uzasadnia wdrożenie przez organ nadzoru budowlanego procedury legalizacyjnej z art. 48 i następnych u.p.b., jako że stosownie do treści art. 3 pkt 1 lit. b) u.p.b. budowla jest obiektem budowlanym. W ocenie organu cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. Wyznacznikami zaś stabilności zapewniającej obiektowi trwałe połączenie z gruntem są: wielkość obiektu, jego masa i względy bezpieczeństwa. O trwałości związania z gruntem nie przesądza to czy urządzenie posiada fundament i czy jest on zagłębiony w ziemi, czy też posiada tzw. "płytę fundamentową", nie decyduje też o tym technika i technologia w jakiej konstrukcja ta jest wykonana, lecz trwałość posadowienia.

Zdaniem organu I instancji trudności z kwalifikowaniem robót budowlanych związanych z realizacją urządzeń reklamowych, o których mowa w u.p.b., wynikają z tego, iż użyte w art. 29 ust. 2 pkt 6 u.p.b. pojęcie "instalowania" nie jest definiowane legalnie na gruncie ustawy. Zgodnie jednak z wypracowanym przez orzecznictwo sądowoadministracyjne poglądem, użycie zwrotu "instalacja" w kontekście art. 29 ust. 2 pkt 6 u.p.b. wskazuje, iż odnosi się on do robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych.

Organ I instancji podał, że analizując ustalony stan faktyczny stwierdził, iż urządzenie reklamowe będące przedmiotem niniejszego postępowania ze względu na wymiary i konstrukcję (w tym obecność fundamentów częściowo zagłębionych w ziemi, a więc trwale związanego z gruntem) oraz instalację elektryczną uzasadnia przyjęcie, że mamy do czynienia z budowlą, o jakiej mowa w art. 3 ust. 3 u.p.b., wymagającą uzyskania pozwolenia na budowę, którego inwestor nie uzyskał. Organ podał, ze materialnoprawną podstawę decyzji stanowi art. 48 ust. 1 u.p.b. Zgodnie z jego dyspozycją właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Nakaz rozbiórki nie ma zastosowania jedynie w przypadku, gdy zostanie udowodnione, że samowolna budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a zwłaszcza z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 48 ust. 2 u.p.b., jeżeli budowa jest zgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno- budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ winien wdrożyć procedurę zmierzającą do legalizacji inwestycji, określoną w art. 48 i art. 49 u.p.b. Zdaniem organu w opisywanym przypadku nie zachodzą przesłanki do prowadzenia procedury legalizacyjnej, ponieważ usytuowanie przedmiotowego urządzenia reklamowego jest niezgodne z art. 43 ust. 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (u.d.p.), który wymaga, by obiekty budowlane przy drogach krajowych poza terenem zabudowy były sytuowane od zewnętrznej krawędzi jezdni w odległości co najmniej 25 m. Zgodnie z ww. przepisem rozróżnione zostały dwie odległości usytuowania obiektów budowlanych od krawędzi jezdni w zależności od ich położenia: "w terenie zabudowy" oraz "poza terenem zabudowy". Organ podał, że u.d.p. nie zawiera legalnej definicji pojęcia "teren zabudowy" w związku z czym definicji tego pojęcia należy poszukiwać w innych aktach normatywnych. W ocenie organu dokonując wykładni pojęcia "teren zabudowy", o którym mowa w art. 43 ust. 1 u.d.p., należy odwołać się do definicji legalnej zawartej w § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Zgodnie z brzmieniem powołanego przepisu teren zabudowy to teren leżący w otoczeniu drogi, na którym dominują obszary o miejskich zasadach zagospodarowania, wymagające urządzeń infrastruktury technicznej, lub obszary przeznaczone pod takie zagospodarowanie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Organ wskazał, że teren, na którym znajduje się przedmiotowe urządzenie reklamowe nie spełnia powyższych wymogów. W bezpośrednim sąsiedztwie działki nr 155 znajdują się tereny upraw rolnych. Od strony północnej w bezpośrednim sąsiedztwie działki znajduje się droga krajowa nr [...] M.-R., a tuż za nią teren upraw rolnych. Zdaniem organu nie ma zatem mowy o uznaniu tego obszaru za teren zabudowy.

Organ podniósł, że przedmiotowe urządzenie reklamowe zrealizowane zostało: 1) poza terenem zabudowy; 2) na obszarze, dla którego nie został opracowany plan zagospodarowania przestrzennego; 3) w odległości 13,50 m od krawędzi drogi krajowej nr [...] M.-R. do krawędzi tablicy, a zatem w odległości mniejszej niż 25 m. Jakkolwiek przepis art. 43 ust. 2 u.d.p. przewiduje w szczególnie uzasadnionych przypadkach możliwość wyrażenia przez zarządcę drogi, przed uzyskaniem przez inwestora obiektu pozwolenia na budowę lub zgłoszeniem budowy albo wykonywania robót budowlanych, zgody na usytuowanie obiektu budowlanego w mniejszej odległości, to zgodnie z art. 43 ust. 3 tej ustawy stanowi, że wyjątek ten nie znajduje zastosowania przy sytuowaniu reklam poza terenem zabudowy. Skoro nie została spełniona przesłanka przewidziana w art. 48 ust. 2 pkt 2 u.p.b., co w konsekwencji wyłączało dalszy etap postępowania legalizacyjnego, to zaistniała podstawa do nakazania rozbiórki zgodnie z art. 48 ust. 1 u.p.b.

W odwołaniu od tej decyzji Spółka reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika wniosła o jej uchylenie.

Zdaniem Spółki decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem:

1. art. 52 w związku z art. 48 ust. 1 u.p.b. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na uznaniu, iż skarżący jest inwestorem podświetlanego urządzenia reklamowego usytuowanego na działce nr 155 w Pilźnie;

2. art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie polegające na całkowitym pominięciu podstawy faktycznej i prawnej uznania przez organ, iż skarżący jest inwestorem przedmiotowej reklamy oraz uzasadnienia faktycznego i prawnego w przedmiotowym zakresie.

Spółka podniosła, że przepis art. 52 u.p.b. expressis verbis wskazuje podmioty zobowiązane do dokonania czynności nakazanych decyzjami o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę (art. 48), bez wymaganego zgłoszenia łub pomimo sprzeciwu właściwego organu (art. 49b) bądź też do dokonania czynności nakazanych w związku z prowadzeniem robót budowlanych pomimo ich wstrzymania (art. 50a), a także dokonania nakazanych czynności w postępowaniu legalizacyjnym (art. 51). Podmiotami tymi są inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Zdaniem skarżącej tak sformułowany przepis art. 52 u.p.b. powoduje, że problemem w praktyce staje się pytanie, kogo konkretnie obciąża obowiązek dokonania czynności wynikających ze wskazanych decyzji: inwestora, właściciela czy zarządcę. W takiej sytuacji w ocenie skarżącej mamy do czynienia z uznaniem właściwego organu. Uznanie to nie oznacza jednak dowolności. Spółka podniosła, że w pierwszej kolejności przedmiotowymi obowiązkami jest obciążony inwestor mający tytuł prawny do obiektu, a dopiero w drugiej kolejności właściciel lub działający w jego imieniu zarządca. Zaskarżona decyzja nie wskazuje jednak w żaden sposób jakiejkolwiek podstawy faktycznej oraz prawnej uznania skarżącego za inwestora przedmiotowej reklamy oraz jakiegokolwiek uzasadnienia faktycznego i prawnego. Skarżąca podniosła, że nie jest żadnym z podmiotów wymienionych w art. 52 u.p.b..

Zdaniem Spółki przytoczona w decyzji treść tablicy reklamowej potwierdza wskazane wyżej stanowisko. Skarżąca nie prowadzi bowiem żadnej działalności związanej z myjnią TIR, diagnostyką, serwisem samochodów ciężarowych i autobusów oraz nie ma żadnego związku z [...] (poza korzystaniem z ciągników siodłowych i samochodów ciężarowych tej marki). Nie jest również właścicielem nieruchomości w postaci działki o nr 155 położonej w [...]. Spółka podniosła, że z uwagi na brak jakiegokolwiek uzasadnienia zajętego w tym zakresie stanowiska, nie może wypowiedzieć się co do powyższego w żaden inny sposób.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r.

Organ odwoławczy podał, że zebrany materiał dowodowy wskazuje, iż sporna reklama została zrealizowana na działce będącej własnością G Sp. z o.o., którą na podstawie umowy najmu z dnia 1 listopada 1997 r. wynajęła skarżącej miejsce na tablicę reklamową zlokalizowaną przy drodze krajowej [...], na terenie stacji benzynowej w [...] tj. na działce nr 155. Ponadto pełnomocnik skarżącej podczas czynności kontrolnych w dniu 16 czerwca 2016 r. oświadczył, że Spółka przez niego reprezentowana jest inwestorem przedmiotowej reklamy, która powstała około 2004 r. bez uzyskania pozwolenia na budowę.

W ocenie organu odwoławczego analiza materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy organu I instancji jednoznacznie wskazuje, że skarżąca jest inwestorem reklamy objętej postępowaniem. Fakt ten został potwierdzony w umowie najmu z dnia 1 listopada 1997 r. oraz oświadczeniu pełnomocnika Spółki obecnego podczas czynności kontrolnych w dniu 16 czerwca 2016 r. W ocenie organu odwoławczego treść jednej z tablic tj. "[...] dodatkowo wskazuje, że reklama ta należy do firmy A. Sp. z o.o., czyli poprzednika prawnego strony skarżącej.

Organ odwoławczy podał, ze zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 u.p.b., pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. W takim przypadku wykonywanie robót wymaga jedynie zgłoszenia, o czym stanowi art. 30 ust. 1 pkt 2 u.p.b. Ustawodawca w art. 29 ust. 2 pkt 6 u.p.b. zwolnił z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wyłącznie tablice i urządzenia reklamowe, których powstanie w danym miejscu będzie wynikiem robót budowlanych polegających na instalowaniu, natomiast urządzenia reklamowe, które posiadają instalację elektryczną czyli są podświetlane wymagają uzyskania pozwolenia na budowę. Zatem wykonanie przedmiotowej reklamy w ocenie organu odwoławczego nie mieści się w dyspozycji art. 29 ust. 2 pkt 6 u.p.b. Zdaniem WINB, sporne urządzenie reklamowe, z uwagi na jego cechy opisane szczegółowo wyżej, rodzaj prac przy jej wznoszeniu mających charakter robót konstrukcyjno-budowlanych, zakwalifikować należy do kategorii obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 3 pkt 3 u.p.b., tj. jako wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, na wykonanie której wymagane jest pozwolenie na budowę.

Organ odwoławczy podał, że rzeczone urządzenie reklamowe niewątpliwie jest obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 1 u.p.b., a zatem jego wykonanie stanowiło roboty budowlane polegające na budowie w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 6 u.p.b. Zdaniem organu odwoławczego prawidłowe jest zatem stanowisko organu powiatowego, że realizacja przedmiotowej inwestycji wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, czego inwestor nie dopełnił. W związku z powyższym organ I instancji prawidłowo wdrożył tryb postępowania przewidziany w art. 48 u.p.b. Organ podał, że ustawodawca określił uwarunkowania, przy zaistnieniu których możliwa jest legalizacja samowolnie wybudowanego obiektu lub jego części. Zgodnie z art. 48 ust. 2 jednym z warunków jest zgodność konkretnej budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto budowa nie może naruszać przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Organ odwoławczy wskazał, że niespełnienie któregokolwiek ze wskazanych powyżej warunków wyklucza możliwość legalizacji i tym samym zachodzi konieczność orzeczenia rozbiórki.

Organ podał, że przepisy art. 43 ust. 1 u.d.p. stanowią, że obiekty budowlane powinny być usytuowane przy drodze krajowej w odległości co najmniej 25 m od zewnętrznej krawędzi jezdni poza terenem zabudowy oraz 10 m od krawędzi jezdni w terenie zabudowanym. Rzeczone urządzenie reklamowe jest usytuowane w odległości 13,50 m od krawędzi drogi krajowej nr 94 położonej poza teren zabudowy, co zdaniem organu narusza art. 43 ust. 1 ww. ustawy o drogach publicznych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Urządzenie reklamowe nie spełnia więc wymogów określonych przepisami art. 48 ust. 2 pkt 2 u.p.b., gdyż narusza przepisy techniczno-budowlane w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem, co wyklucza podjęcie procedury legalizującej i obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakazującej jej rozbiórkę.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ odwoławczy podał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] prawidłowo dokonał oceny zebranych dowodów i właściwie uznał, że inwestorem podświetlanego urządzenia reklamowego jest Spółka. Odnośnie zarzutu naruszenia przepisu art. 107 § 1 i 3 ustawy k.p.a. wyjaśnił, że w jego ocenie zaskarżona decyzja posiada wszystkie składniki decyzji wymienione we wskazanej regulacji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1. art. 52 w związku z art. 48 ust. 1 u.p.b. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na uznaniu, iż skarżący jest inwestorem podświetlanego urządzenia reklamowego usytuowanego na działce nr 155 w [...];

2. art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie polegające na całkowitym pominięciu podstawy faktycznej i prawnej uznania przez organ, iż skarżący jest inwestorem przedmiotowej reklamy oraz nieprawidłowe sporządzenie uzasadnienia faktycznego i prawnego w powyższym zakresie.

Niezależnie od powyższego skarżąca podniosła, że w zaskarżonej decyzji organu odwoławczego nie sposób odnaleźć jakiegokolwiek wyjaśnienia ani też uzasadniania dla zastosowanej konstrukcji przez organ I instancji. Zdaniem Spółki decyzja organu odwoławczego nie może być w żadnym wypadku uzupełnieniem zaskarżonej decyzji I instancji, a tak należy traktować decyzję z dnia 30 stycznia 2017 r., w której WINB uzasadnia decyzję PINB w [...]. Skarżąca podała również, że choć nie ma to w ocenie skarżącego jakiegokolwiek znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, wyjaśnienia złożone przez pełnomocnika (na które powołuje się organ odwoławczy) dotyczą sytuacji z 2004 r., a nie sytuacji z chwili obecnej, co do której nie przeprowadzono żadnego postępowania wyjaśniającego

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:

Skarga jako oczywiście bezzasadna została oddalona.

Sąd w toku przeprowadzonej z urzędu (art. 134 § 1 p.p.s.a.) legalnościowej kontroli zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji – nie będąc związany granicami skargi, w tym podniesionymi w niej zarzutami i sformułowanymi wnioskami – nie stwierdził naruszeń prawa, które których rodzaj lub stopień uzasadniałyby wzruszenie mocy obowiązującej powyższych decyzji na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. Przede wszystkim nie stwierdzono istnienia wad nieważności i wad wznowienia postępowania, jak również takich naruszeń prawa materialnego i prawa procesowego, które miały lub mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy rozumiany jako treść końcowego jej rozstrzygnięcia. W granicach podstaw uwzględnienia skargi, o których mowa w art. 145 § 1 p.p.s.a., zaskarżona decyzja odpowiada więc prawu.

Sąd podziela w całości ustalenia faktyczne organów oraz ich ocenę prawną.

Nie jest przedmiotem sporu, że obiekt budowlany, którego dotyczy zaskarżona decyzja, jest wolno stojącym trwale związanym z gruntem urządzeniem reklamowym. Zgodnie z treścią art. 3 pkt 3 p.b. w brzmieniu nadanym przez art. 5 pkt 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu (obowiązującym od dnia 11 września 2015 r.) budowlami są wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe. Budowa powyższego urządzenia reklamowego jako budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 p.b. wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Obowiązek ten pozostawał aktualny także gdyby uznać, że przedmiotowy obiekt jest trwale związaną z gruntem i wolno stojącą tablicą reklamową. Wyłączenia z art. 29 p.b. nie mają w tym wypadku zastosowania. W szczególności nie ma zastosowania przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 p.b., albowiem czym innym jest budowa tablicy i urządzeń reklamowych, a czym innym wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych (por. np. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2015 r., II OSK 954/14, oraz cytowane tam orzecznictwo).

Skarga zasadniczo i przede wszystkim kwestionuje ustalenia faktyczne organów oraz powiązaną z nimi ocenę, zgodnie z którą inwestorem spornego urządzenia i podmiotem zobowiązanym w pierwszej kolejności do wykonania czynności nakazanych w decyzji rozbiórkowej jest strona skarżąca.

Organy ustaliły na podstawie dokumentu umowy najmu z dnia 1 listopada 1997 r. zawartej pomiędzy podmiotem: G Spółka z o.o. z siedzibą w [...] (wynajmującym) a poprzednikami prawnymi strony skarżącej (najemcami) – wspólnikami spółki cywilnej: O, że wynajmujący wynajął najemcy na czas nieokreślony miejsce na tablicę reklamową zlokalizowaną przy drodze krajowej. Z oświadczenia przedstawiciela wynajmującego (J. D) z dnia 1 czerwca 2016 r. wynika, że inwestorem spornego urządzenia-tablicy reklamowej jest strona skarżąca. Również działający w niniejszej sprawie jako pełnomocnik procesowy strony skarżącej radca prawny MG oświadczył jako przedstawiciel Spółki w toku czynności oględzin obiektu budowlanego w dniu 16 czerwca 2016 r., że strona skarżąca jest inwestorem spornego urządzenia, które zostało wybudowane "około" 2004 roku. Jeżeli chodzi o twierdzenie Spółki, że napisy reklamowe na tablicach nie są związane z przedmiotem jej działalności i dotyczą w istocie innych podmiotów, to należy stwierdzić, że organy trafnie oceniły te twierdzenia jako pozbawione wiarygodnych podstaw. Przede wszystkim uwzględniając szeroki zakres działalności Spółki (zgodnie z treścią informacji z Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 16 czerwca 2016 r.), obejmujący działalność w zakresie transportu drogowego towarów, sprzedaży detalicznej oraz hurtowej paliw i produktów pochodnych, usług wspomagających transport lądowy (co może obejmować także działalność w zakresie myjni samo), badań i analiz technicznych oraz agencji transportowych, nie można wykluczyć, że tablica reklamowa była wykorzystywana przez Spółkę także w celach reklamowania kontrahentów, podmiotów współpracujących lub innych podmiotów, które zawarły stosowną umowę (np. podnajmu). Umowa najmu z dnia 1 listopada 1997 r. nie zawiera zresztą zakazu zawierania umów podnajmu. Zauważenia wymaga również to, że na samym szczycie urządzenia reklamowego znajduje się tablica o treści "[...]", co stanowi wyraźne nawiązanie do zasadniczego członu firmy Spółki: "A. sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Określenie "[...]" może jedynie świadczyć o wykorzystywaniu w transporcie pojazdów tej marki albo o świadczeniu usług w zakresie tego rodzaju pojazdów. Strona skarżąca nie przedstawiła zresztą żadnych twierdzeń lub dowodów, które mogłyby podważyć prawidłowość tego rodzaju wniosku.

Sąd oczywiście zauważył, że w § 2 ust. 1 umowy z dnia 1 listopada 1997 r. jest także mowa o "istniejącej w dniu zawarcia (...) umowy (...) ekspozycji reklamowej", jednak trudno wobec milczenia strony skarżącej oraz braku wszelkiej aktywności procesowej czynić organom zarzut, że nie rozważyły szerzej tego elementu umowy. Po pierwsze, bowiem to na Spółce jako stronie umowy ciąży w tej sytuacji obowiązek ujawnienia rzeczywistej treści lub okoliczności jej zawarcia. Po drugie, wobec niejasności brzmienia § 2 umowy trudno stwierdzić, jakie znaczenie ma to postanowienie, skoro w § 1 wyraźnie określono, że przedmiotem umowy wynajęcie miejsca na tablicę reklamową. Po trzecie, trzeba ponownie zwrócić uwagę, że pełnomocnik procesowy wyraźnie potwierdził, że obecna postać urządzenia reklamowego powstała ok. 2004 roku.

Wobec niezgłaszania przez stronę skarżącą dalszych wniosków dowodowych oraz wobec braku wiarygodnych i racjonalnych twierdzeń strony skarżącej stanowiących próbę podważenia ustaleń i ocen prawnych organów w toku całego postępowania organy te były uprawnione do sformułowania wniosku, że inwestorem spornego urządzenia jest Spółka.

Skarżąca musi pamiętać, że jako strona postępowania administracyjnego była uprawniona do aktywnego uczestnictwa w procesie ustalania podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji. Z przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nie wynika obowiązek organów prowadzących postępowanie do zastępowania strony w zakresie poszukiwania i wskazywania okoliczności oraz dowodów dla niej korzystnych. Strona zachowuje bowiem w toku całego postępowania prawo do wskazywania istotnych dla sprawy okoliczności oraz do składania wniosków dowodowych. Niewątpliwie bierna i wyczekująca postawa strony może skutkować negatywnymi dla niej konsekwencjami, przede wszystkim w postaci wydania decyzji odmownej, decyzji nakładającej na nią obowiązki lub odbierającej jej uprawnienia albo przyznającej te uprawnienia w mniejszym rozmiarze niż oczekiwany.

Sąd nie dostrzega więc podstaw do stwierdzenia naruszenia przez organy przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Tym samym nie jest uzasadniony zarzut, że na skutek naruszenia przepisów postępowania strona skarżąca została błędnie uznana za inwestora urządzenia. Również kwestia wykonalności decyzji rozbiórkowej nie była przedmiotem sporu. Uczestnik postępowania będący właścicielem spornej nieruchomości i wynajmującym nie sprzeciwia się wykonaniu robót rozbiórkowych przez najemcę, który wybudował sporne urządzenie na podstawie umowy najmu.

Na zakończenie należy jeszcze stwierdzić, że również ocena organów co do niemożności wdrożenia w przedmiotowej sprawie trybu legalizacyjnego na podstawie art. 48 ust. 2-3 u.p.b. jest prawidłowa. Sporne urządzenie reklamowe jest usytuowane na działce nr 155 ([...]), która posiada przeznaczenie rolne (grunty orne i pastwiska), a zatem nie może być uznana za teren zabudowy. W tej sytuacji minimalna odległość obiektu budowlanego usytuowanego poza terenem zabudowy od zewnętrznej krawędzi drogi krajowej wynosi 25 m (art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych), natomiast możliwość wprowadzenia odstępstwa od tej zasady (art. 43 ust. 2 cyt. ustawy) nie ma zastosowania przy sytuowaniu reklam poza terenem zabudowy (art. 43 ust. 3 cyt. ustawy). Tym samym wynikający z art. 48 ust. 2 pkt 2 u.p.b. warunek dopuszczalności legalizacji samowoli budowlanej nie został spełniony.

Mając na względzie wskazane wyżej argumenty, Sąd był zobowiązany do oddalenia skargi na podstawie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a.