Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 477/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 16, art. 4, art. 15 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 195
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.), Sędziowie sędzia WSA Ewa Kamieniecka, sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Agnieszka Figura, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi K. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

Działający z upoważnienia Burmistrza Gminy Milicz Kierownik Wydziału Świadczeń Rodzinnych w Urzędzie Miejskim w M. decyzją z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] odmówił przyznania K. A. (dalej: wnioskodawca, strona, skarżący) świadczenia wychowawczego na dziecko – W. A.. Powyższa decyzja wydana została w oparciu o art. 2 pkt 11, art. 4, art. 5, art. 13, art. 18, art. 20 ust. 1, art. 21, art. 27 ust. 3, art. 28 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz. 195, dalej zwana także ustawą), rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 lutego 2016 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenie wychowawcze (Dz. U. z 2016 r., poz. 214) oraz art. 104 k.p.a.

W uzasadnieniu organ I instancji podał, że wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na syna W. A. strona złożyła w dniu 7 kwietnia 2016 r.

Zgodnie z postanowieniem Sądu Okręgowego we Wrocławiu sygn. akt [...] z dnia 9 marca 2015 r. oraz po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego w dniu 16 czerwca 2016 r. stwierdzono, że wnioskodawca ma ustalone kontakty z małoletnimi dziećmi – A.A. oraz W.A., nie ma natomiast określonego przez sąd planu wychowawczego ustalającego opiekę naprzemienną nad dziećmi. Organ stwierdził, że dzieci zamieszkują z matką natomiast wnioskodawca ma przyznane prawo spotykania się z dziećmi w określonych przez sąd terminach.

Organ orzekający powołał przepis art. 22 ustawy, zgodnie z którym w przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka do świadczenia wychowawczego, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem.

Wobec powyższego organ I instancji uznał brak spełnienia przesłanek ustawowych do ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego.

Od tej decyzji strona wniosła odwołanie wskazując, że choć żyje z żoną w rozłączeniu, "faktycznie" sprawuje opiekę nad W.A., wychowuje go oraz zapewnia jemu rozwój duchowy, a także posiada pełnię władzy rodzicielskiej.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. Świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w ust. 2, do dnia ukończenia przez dziecko 18 roku życia (art. 4 ust. 3 ustawy). Stosownie do treści art. 2 pkt 5 ustawy "dziecko" to dziecko własne, dziecko małżonka, dziecko przysposobione oraz dziecko, w sprawie którego toczy się postępowanie o przysposobienie, lub dziecko znajdujące się pod opieką prawną.

Ilekroć mowa w ustawie o rodzinie oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz zamieszkujące wspólnie z tymi osobami, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dzieci, które ukończyły 25 rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2016 r. poz. 162); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko; w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców (art. 2 pkt 16 ustawy).

Zgodnie z art. 22 ustawy, w przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka do świadczenia wychowawczego, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Jeżeli opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, świadczenie wychowawcze wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek. W przypadku gdy po złożeniu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego przez rodzica, opiekuna prawnego dziecka lub opiekuna faktycznego dziecka drugi rodzic, opiekun prawny dziecka lub opiekun faktyczny dziecka złoży wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego w związku z opieką nad tym samym dzieckiem, organ właściwy ustala kto sprawuje opiekę i w tym celu może zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w celu ustalenia osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem. Przepisy art. 15 ust. 2 i 3 stosuje się.

Przechodząc do realiów rozpatrywanej sprawy wskazano, że Sąd Okręgowy we Wrocławiu, Wydział XIII Cywilny Rodzinny, po rozpoznaniu sprawy z powództwa żony wnioskodawcy przeciwko stronie o rozwód, postanowił udzielić zabezpieczenia - na czas trwania procesu - przez ustalenie kontaktów pozwanego z małoletnimi dziećmi – A. S. A. i W. R. A., w wyznaczonych terminach, z tym zastrzeżeniem, że wnioskodawca będzie przyjeżdżał po małoletnich do ich miejsca zamieszkania w wyznaczonych terminach i tam też ich odwoził, a jego żona nie będzie utrudniała ustalonych kontaktów strony z małoletnimi (postanowienie z dnia 9 marca 2015 r., sygn. akt [...]).

W uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej wskazano również, że - w wyniku przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego - ustalono, iż strona ma ustalone wymienionym orzeczeniem kontakty z dziećmi, w tym z W. A. i dzieci te zamieszkują z matką – M. A..

W świetle powyższego organ odwoławczy stwierdził, że strona nie zamieszkuje razem z W. A., a zatem nie wchodzą oni razem w skład rodziny w rozumieniu art. 2 pkt 16 ustawy. Opiekę nad W.A. sprawuje jego matka – M. A., z którą zresztą dziecko to zamieszkuje, co wynika także z wymienionego postanowienia Sądu, co - w myśl art. 2 pkt 16, art. 4 ust. 3 i art. 22 ustawy - uniemożliwia pozytywne załatwienie wniosku strony. Podkreślenia wymaga, że postanowieniem Sądu z dnia 9 marca 2015 r., nie orzeczono o byciu W. A. pod opieką naprzemienną obojga rodziców, a jedynie o zabezpieczeniu kontaktów K. A. z dziećmi. Postanowieniem tym nie orzeczono bowiem o zamieszkiwaniu W. A. z każdym z rodziców w powtarzających się okresach, a wyłącznie o prawie spotykania się strony z dziećmi w wyznaczonych terminach.

Co równie ważne, organ pierwszej instancji, decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. (nr [...]), przyznał żonie strony świadczenie wychowawcze na W. A., na okres od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 30 września

2017 r., a z powołanych wyżej regulacji jasno wynika, że nie można przyznać dwóch świadczeń wychowawczych na to samo dziecko, co stanowi kolejny argument za utrzymaniem w mocy zakwestionowanej decyzji.

Wobec powyższego stwierdzono, że organ pierwszej instancji zasadnie odmówił przyznania stronie wnioskowanego świadczenia na dziecko. W analizowanym przypadku nie zostały bowiem spełnione ustawowe przesłanki warunkujące przyznanie świadczenia wychowawczego.

Na powyższą decyzję strona wniosła skargę do tutejszego Sądu, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 22 ustawy. Zwrócił uwagę, że w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym nie zostało zdefiniowane pojęcie "opieki naprzemiennej" i sądy rodzinne nie wydają tej treści rozstrzygnięć. Powtórzył twierdzenia odwołania, że jest rodzicem posiadającym pełnię władzy rodzicielskiej, która nie została mu ograniczona przez sąd. Nieprzerwanie zajmuje się wychowywaniem synów, choć z żoną żyje w rozłączeniu. Obecnie przed sądem toczy się postępowanie o rozwiązanie małżeństwa przez rozwód. Podkreślił, że dla zabezpieczenia dobra dzieci sąd ustalił jego kontakty z synami. Ponadto sąd nie orzekł o miejscu zamieszkania dzieci, które przebywają u skarżącego i jego żony naprzemiennie w sposób określony przez Sąd. Skarżący wywiódł, że skoro opieka nad synami sprawowana jest przez oboje rodziców, to zgodnie z przepisem art. 22 ustawy świadczenie powinno być wypłacone skarżącemu jako osobie, która pierwsza złożyła wniosek.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, argumentując jak w zaskarżonej decyzji.

W dniu 16 stycznia 2017 r. wpłynęła do tut. Sądu ugoda, nadesłana przez skarżącego, zawarta w dniu 29 grudnia 2016 r. pomiędzy skarżącym a jego małżonką, określająca ustalenia stron w zakresie rozwiązania małżeństwa, władzy rodzicielskiej, alimentów oraz opieki nad małoletnimi dziećmi.

W dniu 2 lutego 2017 r. wpłynęło do tut. Sądu pismo procesowe skarżącego, w którym podniósł, że jego stanowisko odnośnie kwestii ustalenia faktycznej opieki sprawowanej przez ojca dziecka jest zbieżne ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 grudnia 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 876/16.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066).

Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718; dalej: p.p.s.a.) uchyla go lub stwierdza jego nieważność.

Nadto wskazania wymaga, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Organy administracyjne stanęły na stanowisku, że skarżącemu nie przysługuje świadczenie, z uwagi na to, że nie sprawuje on stałej ani naprzemiennej opieki nad dziećmi. W ocenie Kolegium, orzeczony sposób wykonywania przez skarżącego kontaktów z małoletnimi dziećmi nie stanowi bowiem opieki naprzemiennej, od której w myśl art. 5 ust. 2 ustawy uzależniona jest wypłata świadczenia wychowawczego.

W ocenie Sądu, z poglądem organów obu instancji nie można się zgodzić. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa procesowego, które obligowały Sąd do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

Wskazać należy, że podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia i poprzedzającego go orzeczenia organu I instancji stanowiły przepisy omawianej ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. W art. 4 ust. 1 i 2 ustawa stanowi, że celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. W myśl art. 5 ust. 1 i 3 ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 500,00 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie. Świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł.

Zgodnie natomiast z art. 2 pkt 16 ustawy pojęcie rodzina - oznacza odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz zamieszkujące wspólnie z tymi osobami, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dzieci, które ukończyły 25. rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2016 r., poz. 162); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko; w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców.

Stosownie do art. 22 ustawy, w przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka do świadczenia wychowawczego, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Jeżeli opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, świadczenie wychowawcze wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek. W przypadku gdy po złożeniu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego przez rodzica, opiekuna prawnego dziecka lub opiekuna faktycznego dziecka drugi rodzic, opiekun prawny dziecka lub opiekun faktyczny dziecka złoży wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego w związku z opieką nad tym samym dzieckiem, organ właściwy ustala kto sprawuje opiekę i w tym celu może zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w celu ustalenia osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem.

Należy mieć na uwadze, że pojęcie naprzemiennej opieki rozwiedzionych rodziców nad dzieckiem, o którym mowa wyżej, pierwszy raz pojawiło się dopiero w ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, która weszła w życie w 2016 r. Żadne inne przepisy prawa tego rodzaju pojęcia nie zawierają.

Z akt administracyjnych sprawy natomiast wynika, że skarżący i jego żona są w trakcie rozwodu. Organy rozstrzygające sprawę oparły się na postanowieniu Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 9 marca 2015 r., sygn. akt [...], na podstawie którego uznały, że w przypadku skarżącego nie może być mowy o sprawowaniu opieki naprzemiennej nad dziećmi, gdyż tego rodzaju stwierdzenia omawiane orzeczenie nie zawiera. Wymienionym postanowieniem udzielono zabezpieczenia na czas trwania procesu przez ustalenie kontaktów skarżącego z małoletnimi dziećmi (zamieszkującymi z matką), z tym zastrzeżeniem, że skarżący będzie przyjeżdżał po małoletnich do miejsca ich zamieszkania w wyznaczonych terminach i tam ich odwoził, a żona skarżącego nie będzie utrudniała kontaktów skarżącego z dziećmi.

Stwierdzić należy, że sądy administracyjne, na gruncie powołanego przepisu jednolicie przyjmują, iż uznanie za trafne stanowiska, że z opieką naprzemienną mamy do czynienia tylko wówczas, gdy expressis verbis takie orzeczenie znajdzie się w treści wyroku sądowego, jest nieracjonalne i niesprawiedliwe wobec tych rodziców, którzy sami ustalili zasady opieki bez uprzedniej ingerencji sądu (tak np. WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 22 grudnia 2016 r., II SA/Ol 1304/16 i WSA w Łodzi w wyroku z dnia 19 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 918/16, zob. też wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 stycznia 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 1460/16, publ. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej: CBOSA). Zgodnie z tym stanowiskiem nawet w sytuacji opieki naprzemiennej legitymowanie się orzeczeniem sądu w tym przedmiocie nie jest – jak mogłoby sugerować literalne brzmienie przepisu – bezwzględnie konieczne. Należy też zauważyć, że pojęcie "naprzemiennej opieki" nad dzieckiem pojawiło się jak już była o tym mowa dopiero w przepisach ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, która to ustawa weszła w życie 1 kwietnia 2016 r. Trudno więc wymagać od rodziców, aby składając obecnie wniosek o świadczenie dysponowali orzeczeniem o "naprzemiennej opiece". W rozważanej sprawie postanowienie Sądu udzielające zabezpieczenia kontaktów zapadło przecież w 2015 r. Trybunał Konstytucyjny natomiast wielokrotnie wskazywał, że "w demokratycznym państwie prawnym stanowienie i stosowanie prawa nie może być pułapką dla obywatela" (por. orzeczenie z dnia 3 grudnia 1996 r., K 25/95, wszystkie cytowane orzeczenia TK dostępne: www.ipo.trybunal.gov.pl). Wywodzona z art. 2 Konstytucji zasada zaufania obywateli do państwa i stanowionego przezeń prawa oraz zasada bezpieczeństwa prawnego obywateli jest przez Trybunał Konstytucyjny traktowana jako oczywista cecha demokratycznego państwa prawnego, z której wyprowadzono dalsze szczegółowe normy, odnoszące się przede wszystkim do sytuacji, gdy mamy do czynienia z następującymi po sobie zmianami obowiązującego stanu prawnego, w których ustawodawca musi uwzględnić konsekwencje faktyczne i prawne, jakie powstaną z chwilą wejścia w życie nowych uregulowań. Oznacza to, że ustawodawca wprowadzając nowe przepisy nie może tracić z pola widzenia interesów podmiotów, które ukształtowały się przed dokonaniem zmiany stanu prawnego. (por. wyrok z dnia 21 grudnia 1999 r., K 22/99). Trybunał Konstytucyjny podkreślał również, że konieczność respektowania zasady ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa obejmuje także zakaz tworzenia przez ustawodawcę takich konstrukcji normatywnych, które są niewykonalne, stanowią złudzenie prawa i w konsekwencji dają jedynie pozór ochrony tych interesów. Brak możliwości realizacji prawa w granicach określonych przez ustawodawcę jest przejawem tworzenia pozornej instytucji prawnej i przez to stanowi naruszenie art. 2 Konstytucji (por. wyrok z dnia 19 grudnia 2002 r., K 33/02 oraz z dnia 4 czerwca 2013 r., P 43/11).

Mając na względzie treść orzeczenia Sądu z dnia 9 marca 2015 r. nie sposób zatem bezsprzecznie założyć, że skarżący i jego żona nie sprawują naprzemiennej opieki nad dziećmi. Charakter "spotkań" skarżącego z dziećmi wymaga bowiem dokładnego zbadania tej okoliczności. Tym bardziej, że rozstrzygnięcie, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, czy w konkretnym przypadku występuje opieka naprzemienna należy do organu właściwego realizującego świadczenia wychowawcze.

Dodatkowo w tym miejscu należy zwrócić uwagę na treść ugody, zawartej między małżonkami, którą organy orzekające nie dysponowały, bowiem zawarto ją dopiero w dniu 29 grudnia 2016 r. po zakończeniu postępowania administracyjnego. Z jej postanowień bezpośrednio wynika, że wolą rodziców jest, aby wspólnie/naprzemiennie sprawowali opiekę nad dziećmi (opieka naprzemienna) i każdemu z nich pozostawiona została pełna władza rodzicielska nad małoletnimi dziećmi. Ustalono, że miejscem zamieszkania dzieci jest miejsce zamieszkania matki. Co więcej, sposób uregulowania opieki skarżącego nad małoletnimi dziećmi jest niemal identyczny jak w postanowieniu Sądu z dnia 9 marca 2015 r. Wobec tego trudno przyjąć, że w świetle wymienionego postanowienia rodzice nie sprawują opieki naprzemiennej nad swoimi dziećmi.

Ponadto stanowisko organu, że fakt zamieszkiwania dziecka z matką dziecka pozwala uznać, iż tylko i wyłącznie opiekę nad synem W. sprawuje jego matka w pełni nie przekonuje. Stanowisko to nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Skarżący w swoim oświadczeniu, które nie zostało zakwestionowane przedstawił, że jest z żoną w trakcie rozwodu, dzieci są pod jego opieką 10 dni danego miesiąca zgodnie z postanowieniem Sądu. Płaci żonie co miesiąc alimenty w kwocie 650 zł. Ponosi koszty związane z wychowywaniem dzieci, zakupuje żywność stosowną do ich diety. Dba o wypoczynek i zabawę, kupuje leki i pampersy. Planuje też urlop letni, który chce spędzić z dziećmi.

Zdaniem Sądu dopiero w sytuacji gdyby organ ustalił, że ojciec dziecka nie uczestniczy w procesie wychowawczo – opiekuńczym dziecka, traktowanie syna W. jako kolejnego dziecka pozostawałoby w sprzeczności z istotą świadczenia wychowawczego, jakie państwo przeznacza na pomoc rodzinom w świetle przepisów ustawy. W niniejszej sprawie nie wykazano, że skarżący nie uczestniczył w procesie wychowawczym, w tym ponosił kosztów jego utrzymania. W przypadku ustalenia, że uczestniczy w procesie wychowawczym, łoży na utrzymanie zarówno dzieci to nie ma podstaw do twierdzeń aby nie uznać, że przysługuje mu prawo do świadczenia wychowawczego na syna W. jako jego drugie dziecko w rozumieniu ustawy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 grudnia 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 876/16, publ. CBOSA).

Organ I instancji w związku z tym, kontynuując postępowanie, ustali zakres i sposób opieki, utrzymywania kontaktów i łożenie na utrzymanie syna W. przez skarżącego celem jednoznacznego przesądzenia wykonywania władzy rodzicielskiej nad synem. Organ winien mieć również na uwadze art. 113 § 2 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego stanowiącego, że kontakty z dzieckiem obejmują w szczególności przebywanie z dzieckiem (odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce jego stałego pobytu) i bezpośrednie porozumiewanie się, utrzymywanie korespondencji, korzystanie z innych środków porozumiewania się na odległość, w tym ze środków komunikacji elektronicznej.

Zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. organ jest zobowiązany do wszechstronnego i wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego oraz oceny okoliczności sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Ponadto zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postepowania organ administracji publicznej stoi na straży praworządności i zobowiązany jest do załatwienia sprawy mając na względzie interes publiczny i słuszny interes obywateli. Braki postępowania wyjaśniającego spowodowały, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W celu dokładnego ustalenia istotnych w sprawie okoliczności należałoby rozważyć ponownie przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy u obojga rodziców, w celu stwierdzenia np.: czy skarżący troszczy się o codzienne potrzeby, zaspokaja potrzeby bytowe i uczestniczy w wizytach lekarskich, gdzie syn zamieszkuje w czasie pobytu u skarżącego i jak wygląda opieka nad synem podczas jego zamieszkiwania u skarżącego (wyroki: z dnia 22 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Ol 1304/16, z dnia 1 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Ol 1208/16, z dnia 13 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Łd 766/16, z dnia 29 grudnia 2016 r. sygn. akt VIIII SA/Wa 876/16, publ. CBOSA).

Biorąc pod uwagę dotychczasowe rozważania, Sąd nie przesądza treści przyszłego rozstrzygnięcia organów stwierdzając, że decyzje wydane w sprawie są przedwczesne.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Stosownie do art. 141 § 4 p.p.s.a., jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Organy obu instancji w związku z tym uwzględnią w dalszym postępowaniu powyższe rozważania Sądu.