Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3496/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-07-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy: article: art. 14 ust. 1, art. 12 ust. 1
journal: Dz.U. 2011 nr 74 poz 397
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Sędziowie sędzia WSA Bożena Dziełak, sędzia WSA Dariusz Zalewski (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2013 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz P. S.A. z siedzibą w W. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Skarżąca – P. S.A. z siedzibą w W. (dalej również "Spółka"), w dniu 5 lipca 2012 r. złożyła wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych.

W uzasadnieniu wniosku przedstawiła zdarzenie przyszłe, z którego wynika, że jest spółką akcyjną i współwłaścicielką nieruchomości budynkowej położonej w K., w której drugi współwłaściciel - niepubliczna szkoła wyższa prowadzi swoją działalność edukacyjną (studia wyższe, dalej Uczelnia). Oba podmioty są współwłaścicielami w częściach ułamkowych i równych. W przyszłości Uczelnia nabędzie akcje Skarżącej i będzie chciała akcje te umorzyć w drodze dobrowolnego umorzenia w zamian za ww. udział Spółki w nieruchomości budynkowej. W rezultacie ww. operacji Uczelnia przestanie być akcjonariuszem Spółki, natomiast stanie się wyłącznym właścicielem tego budynku.

2. W związku z tak opisanym zdarzeniem przyszłym Spółka zadała pytanie, czy w wyniku dobrowolnego umorzenia akcji Uczelni w zamian za przeniesienie na jej rzecz udziału w nieruchomości - powstanie dla Spółki przychód do opodatkowania w podatku dochodowym od osób prawnych?

3. Zdaniem Spółki, w wyniku dobrowolnego umorzenia akcji Spółki przez Uczelnię oraz przeniesienia przez Spółkę udziału w nieruchomości na Uczelnię w wykonaniu ww. umorzenia nie powstanie dla Spółki przychód w podatku dochodowym od osób prawnych, gdyż z punktu widzenia Spółki operacja ta nie stanowi odpłatnego zbycia na rzecz osoby trzeciej w rozumieniu przepisu art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. - o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2011 r., Nr 74, poz. 397 z późn. zm.) – dalej "u.p.d.o.p.". Operacja ta jest pozbawiona odpłatności, nie powoduje powstania po stronie Spółki jakiegokolwiek wzajemnego przysporzenia, a z gospodarczego punktu widzenia stanowi wycofanie się akcjonariusza ze Spółki.

4. Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku organ podatkowy wydał w dniu [...] października 2012 r. indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego Nr [...] uznającą stanowisko przedstawione przez Spółkę za nieprawidłowe.

W uzasadnieniu Minister Finansów powołał się na przepisy ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. nr 94, poz. 1037, z późn. zm., dalej: k.s.h.), tj. art. 359 (umorzenie akcji) oraz przepisy u.p.d.o.p. , tj.: art. 12 ust. 4 pkt 3 i art. 12 ust. 1-3 (przychód).

Wskazał, że przy ocenie skutków prawnych przeniesienia udziału we własności nieruchomości z tytułu wynagrodzenia za umorzenie akcji należy zauważyć, że o ile zapłata wynagrodzenia w formie pieniężnej nie powoduje powstania przychodu do opodatkowania podatkiem dochodowym, o tyle przeniesienie własności składników majątkowych ze Spółki na akcjonariusza w ocenie Organu uprawnia do przyjęcia stanowiska, że w takim przypadku zastosowanie ma przepis art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p. z zastrzeżeniem art. 14 ust. 1 ustawy, mówiącym o przychodzie z tytułu odpłatnego zbycia rzeczy lub praw majątkowych.

Minister Finansów podkreślił, iż termin "odpłatne zbycie", którym posługuje się ustawa obejmuje nie tylko sprzedaż rzeczy, ale również wszelkie inne formy ich odpłatnego zbycia, w wyniku którego dochodzi do zmiany właściciela rzeczy lub praw majątkowych, co obejmuje również przypadek wydania składników majątkowych Spółki akcjonariuszowi. "Ceną" zbycia będzie wartość umarzanych akcji odpowiadająca wartości należnego wynagrodzenia.

Reasumując organ wskazał, że przeniesienie własności składników majątkowych należy traktować na gruncie u.p.d.o.p. na równi ze zbyciem tych składników.

Wypłata wynagrodzenia w formie przeniesienia udziału we własności nieruchomości, spowoduje po stronie Spółki wypłacającej wynagrodzenie powstanie przychodu z odpłatnego zbycia praw majątkowych rozpoznanego na podstawie art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p. z zastrzeżeniem art. 14 ust 1 u.p.d.o.p., zgodnie z którym przychodem z odpłatnego zbycia rzeczy lub praw majątkowych jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie. Jeżeli jednak cena bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od wartości rynkowej tych praw. przychód ten określa organ podatkowy w wysokości wartości rynkowej.

4. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 10 października 2012 r. Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany indywidualnej interpretacji.

5. W skardze na powyższą interpretację Skarżąca wniosła o jej uchylenie, ze względu na niewłaściwe zastosowanie przepisu prawa materialnego art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p. przez jego zastosowanie w niniejszej sprawie, pomimo braku podstaw prawnych i w konsekwencji - błędną ocenę, iż opisana we wniosku transakcja dobrowolnego umorzenia akcji w spółce akcyjnej (za wypłatą na rzecz występującego ze Spółki akcjonariusza równowartości umorzonych akcji w formie rzeczowej) ma charakter transakcji "odpłatnej" i ma w jej przypadku zastosowanie ww. przepis art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p.; podczas gdy wnikliwa ocena opisanej we wniosku transakcji jako całości nie daje podstaw do przypisania jej cech "odpłatności". W konsekwencji organ interpretacyjny błędnie ocenił, iż po stronie Skarżącej Spółki wystąpi przychód do opodatkowania z tego tytułu.

W ocenie Skarżącej, organ interpretacyjny błędnie ustalił, iż transakcja wypłaty przez Skarżącą - w formie rzeczowej - równowartości umorzonych akcji na rzecz występującego akcjonariusza stanowi odpłatne zbycie takiej rzeczy (prawa) przez Spółkę.

Zdaniem Skarżącej, ocena podatkowoprawna organu interpretacyjnego nie ma oparcia w przedstawionym w wniosku stanie faktycznym. Spółka kapitałowa stanowi - uregulowane prawnie - wspólne przedsięwzięcie gospodarcze, gdzie akcjonariusze zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu (art. 2 k.s.h.) i dla jego osiągnięcia wnoszą określone wkłady. Dobrowolne umorzenie akcji przez akcjonariusza stanowi rezygnację z udziału we wspólnym przedsięwzięciu, co obejmuje również wycofanie wkładów występującego akcjonariusza. W takim charakterze transakcji trudno doszukać się jakiejkolwiek cechy "odpłatności", w tym znaczeniu, iż Spółka spełnia świadczenie majątkowe na rzecz występującego akcjonariusza dlatego i z tym zastrzeżeniem, iż akcjonariusz spełni również takie świadczenie ekwiwalentne (wzajemne) wobec Spółki; w konsekwencji, aby transakcja miała charakter opłatny, takież świadczenie wzajemne akcjonariusza na rzecz Spółki powinno zwiększać jej aktywa, tudzież zmniejszać jej pasywa. Tymczasem z istoty umorzenia akcji wynika, iż w zamian za wypłatę równowartości akcji akcjonariusz na rzecz Spółki niczego nie świadczy (nie spełnia żadnego świadczenia majątkowego mającego konkretny wymiar finansowy), a jedynie wycofuje swoje wkłady i żąda ich wypłaty od Spółki, co pomniejsza aktywa Skarżącej Spółki (zwiększa jej pasywa). Okoliczność, iż wycofanie wkładów ma postać rzeczową, stanowi jedynie techniczny sposób wypłaty wycofywanych wkładów (równowartości umorzonych akcji). Organ ograniczył się jedynie do oceny jednego tylko elementu całości transakcji, tj. datio in solutum - wydania świadczenia rzeczowego jako równowartości umorzonych akcji, tracąc z pola widzenia istotę transakcji umorzenia akcji (odpłatność, nieodpłatność) jako jej całości, objętej zgodnym celem i zamiarem stron.

Skarżąca na potwierdzenie prezentowanego stanowiska powołała się na orzeczenia sądów administracyjnych, w których sądy przyjmowały, iż umorzenie akcji (akcji) z wypłatą ich równowartości w formie rzeczowej nie rodzi - po stronie Spółki wypłacającej taką równowartość - obowiązku rozpoznania przychodu podatkowego, gdyż wypłata taka nie stanowi odpłatnego zbycia rzeczy ani prawa w rozumieniu art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p.

6. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko.

II. W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Skarga jest zasadna.

2. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.’’ sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c P.p.s.a.).

3. Sąd uwzględnia skargę na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego, wydawaną w indywidualnej sprawie i uchyla taką interpretację na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a.

4. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 P.p.s.a., jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

5. Spór pomiędzy stronami w niniejszej sprawie, na tle przedstawionego zdarzenia przyszłego, dotyczył w swojej istocie interpretacji przepisów u.p.d.o.p. w zakresie uznania, czy w wyniku dobrowolnego umorzenia akcji należących do Uczelni w zamian za przeniesienie na jej rzecz udziału w nieruchomości spowoduje powstanie dla skarżącej Spółki przychodu z tytułu odpłatnego zbycia praw majątkowych podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Zdaniem Skarżącej przeniesienie na wspólnika prawa własności udziałów w nieruchomości z tytułu wynagrodzenia za umorzenie nie spowoduje po stronie Spółki powstania przychodu z odpłatnego zbycia praw majątkowych, o którym mowa w art. 14 ust. 1 w zw. z art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p., co wynika wprost z art. 12 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p., zgodnie z którym umorzenie akcji nie stanowi przychodu dla spółki, której udziały są umarzane. Ustawodawca nie rozróżnia w tej mierze umorzenia odpłatnego od nieodpłatnego, obejmując dyspozycją tego przepisu wszystkie przypadki umorzenia akcji.

W ocenie Spółki brak jest podstaw do identyfikowania po stronie Spółki przychodu z tytułu umorzenia jej akcji, gdyż umorzenie akcji nie będzie się wiązać z wystąpieniem jakiegokolwiek przysporzenia majątkowego po stronie Spółki. Wręcz przeciwnie, w wyniku umorzenia akcji dojdzie do zmniejszenia kapitału akcyjnego Spółki i powstania zobowiązania wobec wspólnika do zapłaty wynagrodzenia z tytułu umorzenia.

W opinii Skarżącej odpłatne zbycie stanowi dwustronną i konsensualną czynność prawną powstałą w wyniku zawarcia umowy cywilnoprawnej. Tymczasem, tytułem uzyskania wynagrodzenia przez wspólnika nie będzie umowa cywilnoprawna, lecz uchwała walnego zgromadzenia wspólników (akcjonariuszy) podjęta w oparciu o odpowiednie zapisy umowy Spółki oraz postanowienia kodeksu.

6. Minister Finansów w skarżonej interpretacji podkreśla, że przy ocenie skutków prawnych przeniesienia udziału we własności nieruchomości z tytułu wynagrodzenia za umorzenie akcji należy zauważyć, że o ile zapłata wynagrodzenia w formie pieniężnej nie powoduje powstania przychodu do opodatkowania podatkiem dochodowym, o tyle przeniesienie własności składników majątkowych ze Spółki na akcjonariusza w ocenie Organu uprawnia do przyjęcia stanowiska, że w takim przypadku zastosowanie ma przepis art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p. z zastrzeżeniem art. 14 ust. 1 ustawy, mówiącym o przychodzie z tytułu odpłatnego zbycia rzeczy lub praw majątkowych.

Minister Finansów uznał, że termin "odpłatne zbycie", którym posługuje się ustawa obejmuje nie tylko sprzedaż rzeczy, ale również wszelkie inne formy ich odpłatnego zbycia, w wyniku którego dochodzi do zmiany właściciela rzeczy lub praw majątkowych, co obejmuje również przypadek wydania składników majątkowych Spółki akcjonariuszowi. "Ceną" zbycia będzie wartość umarzanych akcji odpowiadająca wartości należnego wynagrodzenia.

7. Rozstrzygając powyższy spór w pierwszej kolejności należy odwołać się do przepisów k.s.h., a w szczególności art. 199 § 1 stanowiącego, iż umorzenie akcji jest dopuszczalne wyłącznie po dokonaniu wpisu spółki do rejestru i wtedy, gdy przewiduje to umowa spółki. Jednocześnie przepis ten stanowi, że umorzenie udziału może być dobrowolne, tj. dokonane za zgodą wspólnika w drodze nabycia udziału przez spółkę, albo też umorzenie udziału może być przymusowe i nastąpić bez zgody wspólnika. Przymusowe umorzenie udziału może przybrać postać tzw. umorzenia automatycznego, gdy udział ulega umorzeniu w razie ziszczenia się określonego zdarzenia bez powzięcia uchwały zgromadzenia wspólników (art. 199 § 4 k.s.h.).

Przepisy Kodeksu spółek handlowych nie regulują w jakiej formie powinno być wypłacane wspólnikom wynagrodzenie z tytułu umorzenia akcji. W świetle przepisu art. 199 § 4 k.s.h. zasadą jest, że umorzenie następuje za wypłatą wynagrodzenia. Jednocześnie przepisy Kodeksu spółek handlowych nie przesądzają, w jakiej formie powinno być wypłacone wspólnikowi wynagrodzenie za umarzane udziały. Woli udziałowców, znajdującej wyraz w umowie spółki oraz uchwale zgromadzenia wspólników, pozostawiono zatem kwestię czy rozliczenie z występującym ze spółki wspólnikiem nastąpi poprzez świadczenie w formie rzeczowej, w gotówce, czy też zastosowanie zostanie instytucja określana w prawie cywilnym jako datio in solutum (art. 453 Kodeksu cywilnego).

W związku powyższym, w ocenie Sądu nie ma podstaw do różnicowania sytuacji, w której wynagrodzenie z tytułu przymusowego lub automatycznego umorzenia akcji zostało określone w formie pieniężnej, w formie rzeczowej lub też wynagrodzenie to określone początkowo w formie pieniężnej zostało następnie zrealizowane, za zgodą wspólnika, w formie rzeczowej w wyniku zastosowania instytucji datio in solutum uregulowanej w art. 453 k.c.

W ocenie Sądu wypłata wynagrodzenia za umorzenie w formie niepieniężnej w postaci przeniesienia akcji nie może być również utożsamiana z dokonaniem przez Spółkę odpłatnego zbycia akcji na rzecz wspólnika. Przesłanką powstania przychodu, o którym mowa w art. 14 u.p.d.o.p. jest bowiem zaistnienie zdarzenia w postaci odpłatnego zbycia rzeczy lub praw majątkowych. W przypadku wypłaty wynagrodzenia z tytułu umorzenia w postaci niepieniężnej, tj. w formie przeniesienia własności akcji nie można mówić o odpłatnym ich zbyciu.

Zgodnie z ugruntowaną już linią orzecznictwa sądów administracyjnych, przez odpłatne zbycie należy rozumieć sytuację, w której podmiot przenoszący własność rzeczy lub praw majątkowych w zamian otrzymuje ekwiwalent w postaci korzyści majątkowej. Aby zatem mówić o odpłatnym zbyciu powinno nastąpić świadczenie wzajemne nabywcy rzeczy lub praw na rzecz zbywcy.

8. Istotą niniejszej sprawy jest to, że wydanie udziałów w nieruchomości nastąpi jako forma wywiązania się ze zobowiązania powstałego wcześniej wskutek podjęcia uchwały o umorzeniu akcji i z tego punktu widzenia obydwie te czynności będą stanowiły jedność. Wydanie składników majątkowych tytułem wynagrodzenia za umarzane akcje nie stanowi odrębnej transakcji, gdyż jest jedynie realizacją zobowiązania wynikającego z uchwały zgromadzenia wspólników o umorzeniu akcji. Nabycie akcji w celu umorzenia jest elementem składowym jednego zdarzenia cywilnoprawnego, które powinno być rozpatrywane jako całość.

9. Na opisane wyżej cywilnoprawne okoliczności sprawy nakłada się regulacja podatkowa. Według art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2011r., nr 74, poz. 397 ze zm., powoływanej dalej jako u.p.d.o.p.") przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód bez względu na rodzaj źródeł przychodów, z jakich dochód ten został osiągnięty; w wypadkach, o których mowa w art. 21 i art. 22, przedmiotem opodatkowania jest przychód. Zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p. - stanowiącym wyjątek od zasady, iż przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód bez względu na rodzaj źródeł przychodów - do przychodów nie zalicza się zwróconych akcji lub wkładów w spółdzielni, umorzenia akcji lub akcji w spółce, w tym kwot otrzymanych z odpłatnego zbycia akcji (akcji) na rzecz spółki w celu umorzenia tych akcji (akcji) oraz wartości majątku otrzymanego w związku z likwidacją osoby prawnej - w części stanowiącej koszt ich nabycia bądź objęcia, a także zwróconych udziałowcom (akcjonariuszom) dopłat wniesionych do spółki zgodnie z odrębnymi przepisami - w wysokości określonej w złotych na dzień ich faktycznego wniesienia. Powyższy zapis stanowi lex specialis w stosunku do niezamkniętego katalogu normatywnego wyliczenia przychodów podlegających opodatkowaniu, a określonych w art. 12 ust.1-3 u.p.d.o.p.

10. W ocenie Sądu, wykładnia językowa art. 12 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p. wskazuje wprost, iż umorzenie akcji w spółce nie stanowi dla niej przychodu. Ustawodawca nie rozróżnia przy tym umorzenia odpłatnego - normując jedynie sytuację faktyczną umorzenia akcji lub akcji w spółce. Nie dokonuje też w tym przepisie rozróżnienia wynagrodzenia w zależności od jego formy, a to pieniężnej, czy też niepieniężnej. Efektem uchwały o umorzeniu akcji jest przepływ aktywów do udziałowca i obniżenie kapitału zakładowego lub zapasowego spółki. Wspólnik nie jest przy tym zobowiązany do dokonania na rzecz spółki świadczeń powodujących zwiększenie majątku spółki - wręcz przeciwnie umorzenie zmniejszy jej majątek.

Wykładnia językowa przepisów ustawy podatkowej nie może zatem pozostawiać wątpliwości, iż umorzenie akcji w spółce w zamian za spełnienie przez nią świadczenia pieniężnego, niepieniężnego, czy to określonego wprost w uchwale wspólników w przedmiocie umorzenia czy też ustalonego dopiero później w miejsce pierwotnego świadczenia pieniężnego, nie stanowi dla niej przychodu.

Wypłata wynagrodzenia za umarzane udziały nie będzie również prowadzić do powstania przychodu na podstawie art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p. Przepis ten wskazuje bowiem jedynie sposób ustalania przychodu, ale znajduje on zastosowanie dopiero wtedy, gdy przychód, jako trwałe, nieodwołalne przysporzenie majątkowe, rzeczywiście nastąpi, jako okoliczność faktyczna. Wypłata wynagrodzenia za umarzane udziały, niezależnie od tego, czy ma postać rzeczową, czy pieniężną, nie prowadzi w spółce do "otrzymania pieniędzy", "otrzymania wartości pieniężnych", "otrzymania różnic kursowych" oraz "otrzymania nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie rzeczy lub praw, a także "innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń". Jednostronna czynność prawna polegająca na przeniesieniu prawa własności akcji innej spółki na wspólnika uprawnionego do wynagrodzenia nie będzie czynnością wzajemną. Świadczeniu od Spółki na rzecz wspólnika nie będzie odpowiadać żadne świadczenie ze strony wspólnika. Uwzględniając więc cel i charakter wynagrodzenia z tytułu umorzenia akcji, nie sposób określić, jakie przysporzenie po stronie Spółki miałoby powstać poprzez świadczenie uprawnionemu wspólnikowi. W konsekwencji stwierdzić należy, iż wypłata wynagrodzenia za umorzenie akcji w formie niepieniężnej wspólnikowi (w zamian za ww. udział Spółki w nieruchomości budynkowej) nie będzie rodzić po stronie Spółki obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych.

11. Powyższe stanowisko można uznać za utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych albowiem znajduje w znacznym zakresie oparcie w ocenach prawnych zawartych - między innymi - w wyrokach o sygn. akt: I SA/Po 251/10 i I SA/Po 102/1, sygn. akt: I SA/Łd 935/10, sygn. akt I SA/Wr 1294/10, sygn. akt: III SA/Wa 374/10, czy też WSA Kraków I SA/Kr 1089/12 z dnia 18 września 2012 r., a także w wyroku NSA z dnia 16 kwietnia 2013 r., II FSK 1713/11.

Oddalając skargę kasacyjną od wyroku WSA w Kielcach z dnia 25 marca 2010 r. o sygn. I SA/Ke 120/10 Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 lutego 2011r. sygn. II FSK 1384/10 sformułował tezę, zgodnie z którą: ",Wykładnia przepisów prawnych zawartych w art. 12 ust 1-3 oraz art. 14 ust 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie daje podstaw do przyjęcia tezy, zgodnie z którą podjęcie uchwały przez Zgromadzenie Wspólników o wypłacie zysku w formie niepieniężnej, skutkuje powstaniem przychodu po jej stronie".

Z kolei w orzeczeniu z dnia 25 kwietnia 2012 r. sygn. II FSK 1950/10, oddalającym skargę kasacyjną od wyroku WSA w Poznaniu wydanym w sprawie I SA/Po 251/10 NSA wskazał, iż: "...Spółka nie otrzyma od wspólnika żadnego trwałego przysporzenia majątkowego, które powiększałoby jej majątek i które mogłoby być potraktowane jako osiągnięcie przez Spółkę podlegającego opodatkowaniu przychodu podatkowego. Za przychód taki nie może być bowiem uważane, zmniejszenie się jej zobowiązań, co nastąpi w sytuacji, gdy poprzez przekazanie należących do niej składników majątkowych wspólnikowi, Spółka zaspokoi wynikające z podjętej uchwały roszczenia wspólnika o wypłatę wynagrodzenia i tym samym zwolni się długu. Trzeba bowiem podkreślić, iż skutek ten, tj. zmniejszenie pasywów Spółki w wyniku uregulowania roszczeń wspólnika o wypłatę wynagrodzenia z tytułu zbytych w celu umorzenia akcji, powodować będzie w równym stopniu wypłata tegoż wynagrodzenia w formie pieniężnej, co w jednoznacznej ocenie Ministra Finansów, nie rodzi powstania przychodu i jest neutralne podatkowo".

Z kolei w wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 listopada 2012 r., I SA/Go 870/12, Sąd uznał, że:

"1. Art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p. znajduje zastosowanie dopiero wówczas, gdy przychód, jako przysporzenie majątkowe rzeczywiście nastąpi. Umorzenie udziału w drodze jego nabycia przez spółkę za zgodą wspólnika za wynagrodzeniem w formie gotówkowej, jak i rzeczowej takiego przysporzenia nie powoduje i nie może być zrównane z czynnością odpłatnego zbycia, o której mowa w art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p.

2. W wyniku dobrowolnego umorzenia udziału spółka nie otrzyma od wspólnika żadnego przysporzenia majątkowego, które powiększyłoby jej majątek lecz przeciwnie - majątek spółki ulegnie zmniejszeniu, gdyż będzie ona zobowiązana do wypłacenia wspólnikowi wynagrodzenia z tytułu umorzenia udziału i to bez względu na formę tego umorzenia. Wypłata wynagrodzenia jest jedynie realizacją zobowiązania wynikającego z uchwały zgromadzenia wspólników o umorzeniu udziału, a od formy tej wypłaty - gotówkowa czy rzeczowa - nie zależą odmienne skutki podatkowe czynności dobrowolnego umorzenia udziałów. Ten ubytek, w obu przypadkach, powoduje te same skutki, a mianowicie umorzenie udziału własnego".

12. Przytoczone wyżej poglądy sądów administracyjnych w pełni podziela WSA w Warszawie w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, a akceptacja tych poglądów oznacza równocześnie, że wydając zakwestionowaną interpretację organ dopuścił się również uchybienia naczelnej zasadzie z art. 217 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, a to wskutek uznania, że przychód podatkowy powstaje w odniesieniu do zdarzenia, które nie zostało wskazane jako podlegające opodatkowaniu przez konkretny przepis prawe podatkowego. Obowiązek podatkowy musi być zaś wyraźnie określony w ustawie (art. 217 Konstytucji).

13. W nawiązaniu do przytoczonych wyżej okoliczności i uznania za zasadne zarzutów związanych z naruszeniem przez organ interpretujący wykładni przepisów prawa materialnego, Sąd uznał, że zaskarżona interpretacja jest nieprawidłowa. Wobec powyższego uchylił ją w oparciu o art. 146 § 1 P.p.s.a., a o jej niewykonywaniu orzekł na podstawie art. 152 P.p.s.a.

Organ uwzględniając ocenę Sądu, ponownie w sposób zgodny z treścią art. 14c §1 Ordynacji Podatkowej wyda interpretację, dokonując oceny stanowiska Spółki zaprezentowanego we wniosku z uwzględnieniem oceny prawnej wyrażonej w niniejszym wyroku (art. 153 P.p.s.a.).

14. Na wniosek Skarżącej, Sąd zasądził na jej rzecz koszty postępowania sądowego zgodnie z art. 200 w związku z art. 205 § 2 i § 4 P.p.s.a. w kwocie równej uiszczonemu wpisowi, opłacie skarbowej od pełnomocnictwa oraz kosztom zastępstwa procesowego w wysokości określonej w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 31, poz. 153).