Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2804/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 73
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędzia WSA Joanna Skiba Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.N. i H.S. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] września 2021 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

E. N. i H. S. (dalej, jako: skarżący) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 22 września 2021 r. znak DO.1.7614.852.2020.AŁ, IK: 1352702 w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości.

Stan sprawy przedstawia się następująco.

Wojewoda Śląski, działając na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm., dalej, jako: ustawa), decyzją z dnia 4 czerwca 2016 r., znak: NWIII.7533.255.2012, odmówił stwierdzenia nabycia, z dniem 1 stycznia 1999 r., z mocy prawa, przez Gminę Jaworzno, własności nieruchomości położonej w obrębie [...], jedn. ewid. Miasto Jaworzno, oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, zajętej pod ul. [...] w Jaworznie.

Decyzją z dnia 3 lipca 2019 r., znak DO.1.6614.2741.2016.KO, Minister Inwestycji i Rozwoju uchylił w całości ww. decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 4 czerwca 2016 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Wojewoda Śląski decyzją z dnia 27 sierpnia 2020 r., znak: NWIII.7533.255.2012, stwierdził nabycie, z dniem 1 stycznia 1999 r., z mocy prawa, przez Gminę Jaworzno, własności nieruchomości położonej w obrębie [...], jedn. ewid. Miasto Jaworzno, oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, zajętej pod ul. [...] w Jaworznie.

Od ww. decyzji skarżący wnieśli odwołanie.

Zaskarżoną decyzją z dnia 22 września 2021 r. Minister Rozwoju, Pracy i Technologii utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ przytoczył treść z art. 73 ust. 1 ustawy i wskazał, że nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie powołanego przepisu nastąpiło, jeżeli w dniu 31 grudnia 1998 r., spełnione zostały łącznie następujące przesłanki:

1. nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego,

2. nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną,

3. nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego.

W ocenie organu, w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła własności, ani Skarbu Państwa, ani jednostki samorządu terytorialnego. Z akt sprawy wynika, iż w dniu 31 grudnia 1998 r. właścicielami nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] byli S. S., C. S., J. S., M. S., E. N. i S. S. S. S. zmarła w dniu 28 marca 2006 r., a spadek po niej, zgodnie z treścią postanowienia Sądu Rejonowego w Kędzierzynie - Koźlu z dnia 9 października 2006 r. sygn. akt [...], nabyli S. S., H. S., J. S., C. S., M. S. i E. N. S. S. zmarł w dniu 14 kwietnia 2008 r., a spadek po nim, na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Jaworznie z dnia 23 grudnia 2008 r., sygn. akt [...], nabyli E. N., J. S., C. S., H. S. i M. S. Obecnie, zgodnie z treścią księgi wieczystej nr [...], właścicielami przedmiotowej nieruchomości są E. N. i H.S.

Dalej organ podał, że w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną, co ustalono na podstawie:

1. uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 31 marca 1987 r. nr [...] w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich (Dz. Urz. Województwa Śląskiego z 1987 r., nr 6, poz. 112), ul. [....] w Jaworznie została zaliczona do dróg lokalnych miejskich;

2. art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, ul. [...] stała się w dniu 1 stycznia 1999 r. drogą gminną;

3. mapy do celów prawnych, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 13 lutego 2020 r., pod nr P.2463.2020.190, z której wynika, iż działka nr [...] została zajęta pod drogę publiczną. Ponadto, na ww. mapie znajduje się adnotacja geodety uprawnionego, iż działka nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. znajdowała się w pasie drogowym ul. [...], zgodnie z metryką drogi ul. [...] z dnia 31 grudnia 1990 r.;

4. wypisu z protokołu rozprawy z dnia 8 kwietnia 2010 r., sygn. akt [...], dział spadku, z którego wynika, iż działka nr [...] w części była zajęta pod drogę;

5. opinii geodezyjnej z dnia 9 marca 2021 r., z której wynika, iż działka nr [...] nie była w całości ogrodzona w dniu 31 grudnia 1998 r. Jak wskazał geodeta z ww. mapy do celów prawnych nie wynika, by działka nr [...] była w całości ogrodzona, mapa wskazuje jedynie, że w granicy działek nr [...] i nr [...] znajduje się brama wjazdowa. Na mapie brak adnotacji wskazującej, czy stan zagospodarowania terenu działki nr [...] wykazany na mapie był taki sam w dniu 31 grudnia 1998 r. W zgromadzonej dokumentacji znajduje się odbitka mapy zasadniczej z dnia 1 czerwca 2012 r., przyjętej do zasobu w 1998 r. pod nr 641/073. Treść mapy wskazuje, że jedynie na granicy z działką nr [...] znajduje się ogrodzenie. Z mapy nie wynika, aby na granicy działek nr [...] i [...] było ogrodzenie lub brama wjazdowa. Taki sam stan zagospodarowania terenu działki nr [...] został wykazany na wycinku mapy zasadniczej do celów budowlanych, przyjętej do zasobu w dniu 24 listopada 1993 r. Z kolei kopia załącznika graficznego do metryki ul. [...], sporządzonej w dniu 31 grudnia 1990 r. wskazuje, że teren odpowiadający działce nr [...] nie był w ogóle ogrodzony, a w obszarze granicy działek nr [...] i [...] nie było ogrodzenia ani bramy wjazdowej. Analiza ww. dokumentów wskazuje, że na przestrzeni lat stan zagospodarowania terenu działki nr [...] nie zmienił się i w dniu 31 grudnia 1998 r. teren działki był ogrodzony wzdłuż granicy z posesją o numerze adresowym [...], a w obszarze granicy działek nr [...] i [...] nie było ogrodzenia ani bramy wjazdowej.

Organ wskazał także – za orzecznictwem sądowym – że operat techniczny, sporządzony przez upoważnionego funkcjonariusza publicznego - geodetę, korzysta - jako dokument urzędowy - z domniemania prawdziwości zawartych w nim oświadczeń i zapisów, w tym także oświadczeń woli o charakterze cywilnoprawnym.

Następnie organ podał, że w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość pozostawała we władaniu publicznym, o czym świadczy:

1. metryka ul. [...], sporządzona w dniu 31 grudnia 1990 r., z której wynika, iż ul. [...] była ulicą częściowo oświetloną, znajdował się na niej wodociąg oraz przewody elektroenergetyczne. Na całej długości miała nawierzchnię gruntową naturalną. Stan nawierzchni ulicy został oceniony jako bardzo zły;

2. oświadczenie Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg i Mostów z dnia 14 czerwca 2012 r., z którego wynika, iż ul. [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. była we władaniu Gminy Miasta Jaworzna, która ponosiła koszty eksploatacji i konserwacji oświetlenia ulicznego oraz bieżącego utrzymania nawierzchni drogi i oznakowania pionowego.

Minister podniósł, również powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, że dla wykazania władztwa publicznoprawnego nie jest konieczne wymienienie w dokumentach mających je potwierdzać numerów ewidencyjnych poszczególnych działek wchodzących w skład danej ulicy. Trudno bowiem uznać, że istnieje możliwość wykazania dokonywania czynności związanych z utrzymaniem danej drogi publicznej tylko w stosunku do konkretnych działek. Zgodnie zaś z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r., poz. 506), również w wersji obowiązującej w dniu 31 grudnia 1998 r., zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego, a także wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i utylizacji unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną (a od 1 stycznia 1999 r. również w gaz), należy do zadań własnych gminy. Oznacza to, że wykonując te zadania jednostka samorządu terytorialnego musiała wykonywać co najmniej władztwo faktyczne nad przedmiotową nieruchomością. Wszelkie czynności związane z naprawą, konserwacją czy modernizacją posadowionej w pasie ul. [....] sieci i urządzeń elektrycznych musiały być zlecane przez Gminę lub z nią konsultowane. Z powyższego wynika, że czynności zarządcze w stosunku do ul. [...] wykonywane były przez podmiot publicznoprawny zarówno przed dniem 31 grudnia 1998 r. jak i po tej dacie.

Dalej Minister podał - odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu - że kwestia, czy skarżąca odprowadzała podatek od przedmiotowej nieruchomości nie ma wpływu na postępowanie w sprawie badania przesłanek przejścia konkretnej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, a co za tym idzie jego ewentualny zwrot nie należy do właściwości organów orzekających na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 31 października 1998 r. Ponadto, w przypadku urządzenia drogi na gruncie prywatnym, który to grunt nie został jednocześnie zagospodarowany przez właściciela w sposób umożliwiający realizacji czynności związanych z zarządem drogi (np. poprzez jego wygrodzenie), istnieje domniemanie, że zarządca drogi wykonywał nad nią władztwo w formach określonych w ustawie o drogach publicznych.

Nadto organ podniósł, że o kategorii drogi nie świadczy metryka, a uchwała Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach. Z uchwały znajdującej się w aktach sprawy nie wynika jaka długość ulicy była nią objęta. Zgodnie z art. 1 ustawy o drogach publicznych, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r., drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. W przypadku zaliczenia dróg do kategorii dróg publicznych, droga ta staje się drogą publiczną na całej swojej długości. Ponadto, z załącznika nr 4 do opinii geodezyjnej z dnia 4 czerwca 2021 r. wynika, iż załącznik graficzny do metryki obejmuje działkę nr [...].

Z rozstrzygnięciem tym skarżący nie zgodzili się i wywiedli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie na ich rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 73 ustawy, w zakresie zajętości nieruchomości pod drogę publiczną gminną w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Gminę Jaworzno, położonej w jednostce ewidencyjnej Miasto Jaworzno, obręb[...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka o numerze [...] o powierzchni [...] ha ujawnionej w księdze wieczystej [...] oraz w zakresie ustalenia władania przez Gminę Jaworzno nieruchomością zajętą pod drogę publiczną, gminną - ul. [...];

2. naruszenie przepisów postępowania:

a. art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego, niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym w szczególności:

• poprzez zaniechanie wyjaśnienia błędów w metryce ul. [...] i Uchwale Nr [...] z dnia 23 grudnia 1985 r.;

• poprzez zaniechanie wyjaśnienia granic przestrzennych działki Gminnej nr [...] zajętej przez drogę ul. [...]. Strona postępowania kilka razy zwracała się o wyjaśnienie ww. kwestii;

b. art. 7, art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niepełną ocenę materiału dowodowego przed wydaniem decyzji i brak przekonującej argumentacji w uzasadnieniach Wojewody i Ministra, w szczególności poprzez niewskazanie przyczyny i powodów, na podstawie których Wojewoda i Minister nie uwzględnili dowodów wnoszonych zgodnie z art. 75 K.p.a. przez stronę, między innymi takich jak:

• dokumentacja, zdjęcia drogi z 1982-1983 r (zdjęcie nr 1 i nr 2) przedstawiające ogrodzenie (bramę) pomiędzy działkami nr [...] i [...] (załącznik nr 1 do pisma strony z dnia 11 wrzesień 2020 r.- odwołanie od decyzji NW.III.7533.255.2012),

• opinia lokalizacyjna z dnia 27 stycznia 1994 r. znak sprawy GN/A.III- 7334/251/93 wydana w sprawie uzyskania pozwolenia na budowę (załącznik nr 1 do pisma strony z dnia 8 lutego 2016 r.),

• oświadczenie z dnia 13 kwietnia 1997 r - zgoda zarządcy (właściciela) na przeprowadzenie kabla nn ul. [...] w działce [...] do działki nr [...] (załącznik nr 3 do pisma strony z dnia 8 lutego 2016 r.),

• Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego i Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy dla tej części, w których nie są planowane modernizacja drogi i inne. Ulica [...] została w tych aktach ujęta jako ciąg pieszo rowerowy - Uchwała nr [...] Rady Miejskiej w Jaworznie w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...]-[...] - w aktach sprawy załącznik nr 4 do pisma z dnia 28 listopada 2014 r.,

• dowody potwierdzające, iż Gmina nie władała nieruchomością [...], związane z doprowadzeniem kanalizacji przez nieruchomość działkę nr [...] do posesji przy ul. [...][....] na działce nr [...], przedłożone Ministrowi jako załączniki do pisma z dnia 22 kwietnia 2021 r.,

• wniosek złożony w piśmie z dnia 22 kwietnia 2021 r. (uwagi do Opinii geodezyjnej pismo D0.1.7614.808.2020.AŁ) w sprawie przedstawienia przez Gminę metryki mapy zasadniczej wraz z jej aktualizacją przyjętą do zasobu w 1983 r. pod numerem [...];

c. art. 107 § 3 K.p.a. poprzez dowolność w wydaniu decyzji, jej niedostateczne i niepełne uzasadnienie faktyczne oraz wskazanie faktów, które zostały udowodnione i dowodów na podstawie których wysunięto wniosek będący w sprzeczności z dowodami:

• w opinii geodezyjnej z dnia 9 marca 2021 r. pismo DO. 1.7614.808.2020.AŁ w swej części podsumowującej wysunięto wniosek, iż działka [...] nie była ogrodzona na granicy działek nr [...] i [...],

• na mapie z dniu 13 lutego 2020 r. pod nr P.2463.2020.190, widoczna jest zaznaczona brama wjazdowa pomiędzy działkami [...] i [...];

d. art. 5, 6, 7 i 8 i następnych K.p.a. w związku z art. 10 K.p.a. co w stopniu oczywistym miało wpływ na wydanie błędnej, sprzecznej z przepisami prawa decyzji oraz wydanie nieprawidłowego rozstrzygnięcia przez dokonanie przez organ nierzetelnej oceny materiału dowodowego, prowadzenia postępowania administracyjnego stronniczo, tj. poprzez wskazanie przez Wojewodę, że właściwym dowodem oparcia rozstrzygnięcia na zajętość działki przez Gminę w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy jest mapa sytuacyjna do celów prawnych sporządzona zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011 r, przez uprawnionego geodetę, pismo NW.III.7533.255.2012 z dnia 31 grudnia 2019 r. wzywające Gminę do sporządzenia mapy sytuacyjnej. Sporządzony w ten sposób dokument według opinii Ministra jest uzasadnieniem decyzji zajęcia nieruchomości pod drogę, a nie jest dokumentem potwierdzającym stan ogrodzenia działki na dzień 31 grudnia 1998 r. Mapa sporządzona przez uprawnionego geodetę na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego, stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 K.p.a. a zatem stanowi dowód tego, co zostało w niej stwierdzone przez uprawnionego geodetę, stanowi więc również dowód na ogrodzenie pomiędzy działkami [...] i [....] na dzień 31 grudnia 1998 r.;

e. art. 10 § 1 K.p.a. polegające na niezapewnieniu skarżącym czynnego udziału w toczącym się postępowaniu poprzez nieuprawnione przyjęcie, iż oświadczenie Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg i Mostów z dnia 14 czerwca 2012 r. stanowi domniemanie władania drogą na działce [...], które to winno być zweryfikowane wobec możliwości obalenia innymi wnioskowanymi dowodami, a to oględzinami na gruncie stanowiącym granicę działek [...]i[...], w obecności geodety w związku z koniecznością ustalenia w terenie spornego odcinka nieruchomości, określenia czy jest to grunt prywatny, czy stanowi drogę gminną, dojazdową do innych nieruchomości, niż posesje nr [...], określenia sposobu utwardzenia drogi na tym odcinku, a nadto istnienia ogrodzenia w postaci bramy oddzielającej działki [..] droga ul [...] i działki [...] właścicieli E. N. i H. S. jako wjazdu do posesji nr [...] i [...], a zatem uniemożliwiające jakiekolwiek czynności Gminy, przeprowadzeniem dowodu z przesłuchania stron oraz świadków mieszkańców posesji na okoliczność sposobu użytkowania przedmiotowego odcinka drogi w dacie 31 grudnia 1998 r., sposobu utwardzenia drogi na fakt, iż przedmiotowa parcela stanowiła tak przed 31 grudnia 1998 r., jak i po tej dacie do chwili obecnej wyłącznie drogę dojazdową do posesji [....], a prawowici właściciele sami utwardzali ten szlak, a na bieżące remonty nie uzyskiwali pomocy finansowej z Gminy, a także przeprowadzeniem dowodów z dokumentów: oświadczenia z dnia 13 kwietnia 1997 r - zgoda zarządcy (właściciela) na przeprowadzenie kabla nn ul. [...] w działce [...] do działki nr [...], opinii lokalizacyjnej z dnia 27 stycznia 1994 r. znak sprawy GN/A.III-7334/251/93 wydanej w sprawie uzyskania pozwolenia na budowę oraz załączonej dokumentacji, zdjęcia drogi z 1982-1983 r (zdjęcie nr 1 i nr 2) przedstawiające ogrodzenie (bramę) pomiędzy działkami nr [...] i [...] przedstawiających sporny odcinek drogi, wyznaczeniem rozprawy administracyjnej w związku z powołanymi powyżej dowodami;

f. art. 15 K.p.a. poprzez zaniechanie przez organ Ministra ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy i ograniczenie się jedynie do uzyskania opinii geodety uprawnionego i odniesienia się do zarzutów strony w odwołaniu;

g. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji nieodpowiadającej prawu.

W uzasadnieniu skargi przedstawiono stosowna argumentację.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 73 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powołany przepis określa zatem normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że grunty do tej pory niestanowiące własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego stają się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. ich własnością.

Inaczej mówiąc, nabycie własności nieruchomości na podstawie powołanego przepisu uzależnione jest od łącznego spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek:

1) braku przysługiwania prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostkom samorządu terytorialnego,

2) zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną,

3) pozostawania nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego.

Nie budzi wątpliwości w tej sprawie, że w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła własności, ani Skarbu Państwa, ani jednostki samorządu terytorialnego. Z akt sprawy wynika, iż w dniu 31 grudnia 1998 r. właścicielami nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] byli S. S., C. S., J. S., M. S., E. N. i S. S. Spełniona zatem została pierwsza z wymienionych przesłanek.

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest natomiast przede wszystkim, czy w dniu 31 grudnia 1998 r. działka nr [...] o pow. [...] ha, zajęta była pod drogę publiczną - ul. [...] w Jaworznie i czy działka ta znajdowała się w faktycznym władaniu jednostki samorządu terytorialnego. Skarżący kwestionują bowiem w tym zakresie ustalenia stanu faktycznego poczynione przez organy, jak też wartość dowodową dokumentów, w oparciu o które został on ustalony, podnosząc że działka ta nie stanowiła drogi publicznej i nie była objęta publicznoprawnym władaniem.

Przepis art. 73 ustawy, nie zawiera definicji drogi publicznej, w związku z tym należy w tym względzie posiłkować się ustawą z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (w brzmieniu obowiązującym w 1998 r.). Zgodnie z treścią art. 1 tej ustawy drogą publiczną jest droga zaliczona do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. Zawarte w art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r. (por. wyrok NSA z dnia 30 lipca 2001 r., sygn. akt I SA 513/00).

Z kolei z istoty zarządu sprawowanego na podstawie przepisów art. 19 - 22 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, a wykonywanego wobec drogi publicznej przez jej zarządcę, wynikają określone czynności, jakie ten zarządca musi wykonywać wobec zarządzanej przez siebie drogi, które to czynności świadczą w sposób niebudzący wątpliwości o władaniu nieruchomością, o którym mowa w art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 lutego 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1785/07).

Wbrew temu co wywodzą skarżący organ na podstawie zebranych dowodów miał prawo uznać, że zostały spełnione przesłanki do nabycia z mocy prawa przedmiotowej nieruchomości.

Zauważyć bowiem należy, iż zgodnie z mapą do celów prawnych, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 13 lutego 2020 r., pod nr P.2463.2020.190, działka nr [...] w całości znajdowała się w pasie drogowym ulicy [...], zgodnie z metryką drogi ul. [...] z dnia 31 grudnia 1990 r. Na podstawie uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia [...] marca 1987 r. nr [...] w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich (Dz. Urz. Województwa Śląskiego z 1987 r., Nr 6, poz. 112), ul. [...] w Jaworznie została zaliczona do dróg lokalnych miejskich, natomiast w myśl art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, ul. [...] stała się w dniu 1 stycznia 1999 r. drogą gminną. Ustaleń tych nie może zmienić fakt, że według właścicieli droga ta "była wykorzystywana jako droga wewnętrzna i służyła jako dojazd do gospodarstwa rolnego". Jak wynika z akt sprawy sporna działka, stanowiąca w istocie część drogi publicznej - ul. [...], wykorzystywana była także przez właścicieli sąsiednich nieruchomości. Ówczesny (ale i obecny) właściciel nieruchomości nie negował takiego jej przeznaczenia, nie sprzeciwiał się. Jak wynika z pisma Urzędu Miejskiego w Jaworznie z dnia 13 października 2015 r. nr WS-NG.6822.16.1.2012, przebieg ulicy [...] jest niezmieniony od czasu wykonania mapy zasadniczej w 1983 r., metryki drogi w 1992 r., do chwili obecnej. Ulica [...] kończy się brama wjazdową do posesji oznaczonej nr [...] i stanowi przez działkę nr [...] dojazd do posesji położonych przy ul. [...] nr [...]. Z kolei z opinii geodezyjnej z dnia 9 marca 2021 r., wynika, iż działka nr [....] nie była – wbrew twierdzeniom skarżących - w całości ogrodzona w dniu 31 grudnia 1998 r. Z ww. mapy do celów prawnych nie wynika, by działka nr [...] była w całości ogrodzona, mapa wskazuje jedynie, że w granicy działek nr [...] i nr [...] znajduje się brama wjazdowa. Istnienie bramy wjazdowej nie jest przesądzające dla ustalenia, że działka była w całości ogrodzona. Jednocześnie dostrzec należy, iż skarżący w dniu 8 kwietnia 2010 r. na rozprawie przed Sądem Rejonowym w Jaworznie Wydział I Cywilny ([...]) zawarli ugodę w sprawie działu spadku po O. S. i S. S., w której w części dotyczącej ustalenia składu spadku podali, że stanowi on m. in. działkę nr [...] w obr. [...], rola [...], [...], droga. Następnie zgodnie dokonując działku spadku, przyznano skarżącym na współwłasność po ½ części działki [...] w obr [...], droga, obszaru [...] m², która to działka powstała z podziału działki nr [...] (na działki nr [...] i [....]). Powyższe świadczy, zdaniem Sądu, że przeznaczenie tej działki było skarżącym i ich poprzednikom prawnym znane. Tym niemniej w ocenie Sądu samo ewentualne przeświadczenie właścicieli co do stanu prawnego tej nieruchomości nie może stanowić podstawy do zanegowania stanowiska organu, popartego stosownymi dokumentami.

Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że organy w sposób wystarczający i poparty konkretnymi dokumentami wykazały, że spełniona została także druga ze wskazanych wyżej przesłanej, której spełnienie było niezbędne do wydania decyzji w trybie art. 73 ustawy. Z kolei określone nieścisłości w dokumentacji, o których mówią skarżący, czy wskazywane przez nich jeszcze inne dokumenty, nie mogą być podstawą do skutecznego zakwestionowanie oceny dokonanej w tej sprawie przez organy administracji publicznej, w sytuacji, gdy ocena ta wynika z należytej analizy zgromadzonego materiału dowodowego.

Trafne jest także stanowisko organów, że w niniejszej sprawie spełniona została ostatnia z przesłanek z art. 73 ust. 1 ustawy, dotycząca władania gruntem przez jednostkę samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r. Dla spełnienia tej przesłanki istotne jest bowiem jedynie to, by jednostka ta wykonywała faktyczne czynności w odniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę publiczną związane z jej utrzymaniem. Zauważyć przy tym należy, że racę ma organ wskazując, że czynności dotyczyć powinny całego odcinka drogi, a nie poszczególnych działek gruntu. Sądowi również trudno uznać, że istnieje możliwość wykazania dokonywania czynności związanych z utrzymaniem danej drogi publicznej tylko w stosunku do konkretnych działek. Znajdująca się w aktach sprawy metryka ul. [...], sporządzona w dniu 31 grudnia 1990 r., wskazuje, że ul. [...] była ulicą częściowo oświetloną, znajdował się na niej wodociąg oraz przewody elektroenergetyczne. Jak wynika z powołanego już wyżej pisma z dnia 13 października 2015 r. oświetlenie całej ulicy [...] utrzymywane jest przez Miejski Zarząd Dróg i Mostów.

Nadto zgodzić należy się z organem, że w przypadku urządzenia drogi na gruncie prywatnym, który to grunt nie został jednocześnie zagospodarowany przez właściciela, w sposób uniemożliwiający realizację czynności związanych z zarządem drogi (np. poprzez jego wygrodzenie - a taka sytuacja, jak wykazano, nie miała miejsca w niniejszej sprawie), istnieje domniemanie, że zarządca drogi wykonywał nad tym gruntem władztwo w formach określonych w ustawie o drogach publicznych (por. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 11 września 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 400/13; z dnia 14 sierpnia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 163/13). Nawet ewentualne podejmowanie przez właściciela prac w obrębie drogi publicznej, nie stanowi samo w sobie przeszkody dla realizacji czynności zarządu drogi przez podmioty publicznoprawne.

W ocenie Sądu, jeśli chodzi o kwestię władania publicznoprawnego - organ przeprowadził w tym zakresie postępowanie dowodowe, które nie budzi wątpliwości, a stanowisko swoje właściwie uzasadnił.

Skoro zatem przedmiotowa działka stanowiąca w dniu 31 grudnia 1998 r. własność osób fizycznych, zajęta była w tej dacie pod drogę publiczną (gminną oraz lokalna miejską) i pozostawała we władaniu publicznoprawnym, to stosownie do art. 73 ust. 1 ustawy stała się ona z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Gminy Jaworzno, na obszarze którego jest położona. Za niezasadny należało zatem uznać zarzut skargi naruszenia tego przepisu.

W kontekście stawianych przez skarżących zarzutów, należy jeszcze przypomnieć, że zgłaszane przez stronę wnioski dowodowe podlegają uwzględnieniu, o ile ich przedmiotem jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy (art. 78 § 1 K.p.a.). W rozpoznawanej sprawie prowadzone postępowanie dowodowe miało na celu wykazanie, czy przedmiotowa działka była zajęta pod drogę publiczną, a także czy pozostawała we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r. Organ pozyskał materiał dowodowy sprawy zawierający m.in. przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dokumentację geodezyjną, z której wynika wprost, że uwidocznione na mapie granice nieruchomości zostały ustalone według jej zajęcia pod drogę publiczną na dzień 31 grudnia 1998 r. Należy zaznaczyć, że do spełnienia przesłanki władztwa publicznoprawnego nie jest konieczne udowodnienie przez podmiot publicznoprawny posiadania nieruchomości (w rozumieniu przepisów prawa cywilnego), a jedynie wykazanie faktycznego władania. W związku z tym uznać należy, że analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i ocena podniesionych przez skarżących zarzutów prowadzą do przekonania, że brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji i wskazują na bezzasadność skargi. Organy orzekające w sprawie wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy (art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.), szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi kierowały się przy rozstrzyganiu tej sprawy oraz uzasadniły swoje orzeczenie (art. 107 § 1 i 3 K.p.a.).

Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 10 § 1 K.p.a., w szczególności w sposób opisany w skardze, a także naruszenia art. 15 K.p.a. Organ odwoławczy wypełnił obowiązek wynikający z konstytucyjnej zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, albowiem, zgodnie z powołanym art. 15 K.p.a., ponownie rozpoznał i rozstrzygnął sprawę, nieograniczając się jedynie do kontroli postępowania organu I instancji.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnymi nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid -19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842).