Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 804/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: Art. 138 §2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu Z. P., P. T., M. Z., A. G., D. A., K. K., I. W. – P. , G. K., W. K., B. D. – L. , Z. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Z. P., P. T., M. Z., A. G., D. A., K. K., I. W. – P. , G. K., W. K., B. D. – L. , Z. M. kwoty po [...] ([...]) złotych dla każdej z osób wnoszących sprzeciw tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy C. decyzją z dnia [...] maja 2018 r. nr [...], działając na podstawie art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, art. 75 ust. 1 pkt 4 oraz art. 85 ust. 1, ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostepnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (j.t. Dz.U. z 2017r. poz. 1405 ze zm. – dalej u.u.i.ś.) odmówił B. M. wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację inwestycji polegającej na budowie dwóch chlewni tuczników o obsadzie do 177,10 DJP na terenie działki nr [...] w B. .

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez B. M., decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 §1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2017r., poz. 1257 ze zm. - dalej k.p.a.), uchyliło decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Opisując stan faktyczny organ odwoławczy wskazał, że posiada wiedzę z urzędu o postępowaniu toczącym się z odwołania R. M. (syna B. M.) w przedmiocie odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację inwestycji polegającej na budowie dwóch chlewni tuczników o obsadzie do 273 DJP na terenie działki nr [...]. Odmowna decyzja organu I instancji została uchylona i sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania. Organ I instancji pomimo wiedzy z jakich przyczyn decyzja została uchylona wydał również decyzję odmowną opierając się na tych przyczynach. W powyższej sprawie Kolegium wyznaczyło rozprawę, na którą za Gminę nie stawił się nikt. Nie stawili się także zawiadomieni mieszkańcy Gminy, w tym protestujący. W związku z tym, w niniejszej sprawie Kolegium odstąpiło od wyznaczenia rozprawy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że decyzja o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań może zostać wydana w przypadku:

1. niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami m.p.z.p., jeżeli plan ten został uchwalony,

2. odmowy uzgodnienia warunków realizacji bądź wydania negatywnej opinii, przez organy o których mowa w art. 77 ust. 1 u.u.i.ś.,

3. braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, jeżeli z oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie (art. 81 ust. 1 u.u.i.ś.),

4. wykazania znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000, przy jednoczesnym braku spełnienia przesłanek z art. 34 ustawy o ochronie przyrody;

5. wykazania, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza (art. 81 ust. 3 u.u.i.ś.).

W niniejszej sprawie Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. (dalej RDOŚ) oraz Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. (dalej PPIS) orzekli, że dla planowanego przedsięwzięcia nie ma potrzeby przeprowadzania ponownej oceny oddziaływania na środowisko. Żaden z organów współdziałających nie odmówił uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia. Wobec powyższego zdaniem Kolegium wskazanie za podstawę decyzji odmownej brak możliwości całkowitej eliminacji odorów nie stanowi uzasadnienia decyzji w rozumieniu art. 107 k.p.a.

Dalej Kolegium wyjaśniło, że organ I instancji w postępowaniu w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań nie może kierować się wyłącznie sprzeciwem społeczności lokalnej. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest bowiem decyzją związaną co oznacza, że w przypadku wykazania, iż przedsięwzięcie nie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko, organ winien wniosek uwzględnić i ustalić środowiskowe warunki realizacji przedsięwzięcia. Decyzja ta sama w sobie nie daje podstaw do realizacji inwestycji. Wskazuje jedynie, że określone w niej warunki realizacji mające na celu ochronę środowiska muszą być respektowane w przypadku uzyskania pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy oraz uzyskanego w jej następstwie pozwolenia na budowę.

Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy wskazał, że decyzja organu I instancji jako nie wyjaśniająca w sposób dostateczny zajętego stanowiska podlegała uchyleniu na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Oparcie decyzji na prawdopodobieństwie uciążliwości i szkodliwości odorów nie stanowi uzasadnienia decyzji o jakiej mowa w art. 107 k.p.a.

Kolegium wskazało, ze w toku ponownie prowadzonego postępowania, organ I instancji mając na uwadze pozytywne opinie RDOŚ i PPIS winien wydać decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach orzekającą o możliwości realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.

Z. P., P. T., E. P., M. Z., A. G., D. A., M. B., K. K., W. Ć., A. L., M. S., A. K., H. M., P. D., I. W. – P. , G. K., W. K., B. D. – L. , H. D., H. K., P. D. i Z. M. wnieśli sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Wnoszący sprzeciw zarzucili naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez nieuzsadnione wydanie decyzji kasatoryjnej w sytuacji, gdy stan sprawy pozwalał organowi II instancji na wydanie decyzji merytorycznej, co doprowadziło do zaniechania przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego we własnym zakresie i ograniczenie się wyłącznie do błędnej kontroli decyzji organu I instancji, oraz do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania wyrażonej w art. 15 k.p.a.

W uzasadnieniu sprzeciwu wskazano, że organ II instancji nie wykazał istotnych wad decyzji organu I instancji. Wnoszący sprzeciw stwierdzili, że organ I instancji w sposób dokładny opisał przyczyny wydania decyzji, w szczególności opierając się na art. 5 Konstytucji RP - tj. zasadzie zrównoważonego rozwoju, czego w istocie nie można powiedzieć o decyzji organu II instancji, który zaniechał przeprowadzenia we własnym zakresie postępowania i wydania decyzji, narzucając przy tym organowi I instancji wydanie decyzji o określonej treści. Powyższe w ocenie wnoszących sprzeciw stanowiło naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania jak i w sposób nieuprawniony naruszało kompetencje organu I instancji.

Wnoszący sprzeciw podnieśli, że organ odwoławczy zbagatelizował treść raportu, z którego wynika brak przepisów określających wartość odniesienia substancji zapachowych w powietrzu i metody oceny zapachowej jakości powietrza oraz m.in. częstości przekraczania wartości odniesienia substancji zapachowej w powietrzu (w tym również dla emitowanych z instalacji hodowli trzody chlewnej metanu [CH4] i podtlenku azotu [N20]). W dokonanych obliczeniach przedstawiono wyłącznie emisję i rozprzestrzenienie się amoniaku i siarkowodoru. W sprzeciwie przedstawiono również okoliczności istotne dla sprawy z punktu widzenia wnoszących sprzeciw.

Zdaniem wnoszących sprzeciw organ II instancji niezasadnie również odstąpił od wyznaczenia rozprawy. Fakt, że w innej sprawie mieszkańcy się nie stawili na rozprawę nie upoważniało organu do stwierdzenia, że rozprawa była zbędna, albowiem uniemożliwiono mieszkańcom wypowiedzenie się i przedstawienie organowi swoich racji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na sprzeciw przedstawiło przebieg sprawy i wniosło o odrzucenie sprzeciwu, gdyż jego zdaniem nie został naruszony interes prawny wnoszących sprzeciw.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 20 listopada 2018 r. odrzucił sprzeciw E. P., M. B., W. Ć., A. L., M. S., A. K., H. M., P. D., H. K. i P. D.. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że nie są oni właścicielami nieruchomości, które według rejestrów gruntów są objęte oddziaływaniem inwestycji. Nie zostali oni również uznani przez organ I instancji za strony postępowania, jak i też nie ma żadnych podstaw, aby w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy przypisać im status stron postępowania na podstawie art. 28 k.p.a. Z tego też względu wymienione osoby nie są uprawnione do wniesienia sprzeciwu.

Odrębnym postanowieniem z dnia 18 grudnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu z powodów nieuzupełnienia braków formalnych (brak jednoznacznego określenia strony wnoszącej sprzeciw) odrzucił również sprzeciw H. D..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Sprzeciw zasługuje na uwzględnienie.

W kwestii formalnej, uprzedzając zasadnicze rozważania w sprawie należy wskazać, że zgodnie z art. 64c § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017, poz. 1369 ze zm. – dalej jako P.p.s.a.) sprzeciw od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy w wydanej decyzji omyłkowo wskazał, że termin na wniesienie sprzeciwu wynosi 30 dni. Powyższe zostało jednak sprostowane w postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2018 r., w którym wskazano prawidłowy termin na wniesienie sprzeciwu.

Oceniając terminowość wniesienia przedmiotowego sprzeciwu wskazać należy również, że zgodnie z art. 49 k.p.a., jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej (art. 49 § 1 k.p.a.). Dzień, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej wskazuje się w treści tego obwieszczenia, ogłoszenia lub w Biuletynie Informacji Publicznej. Zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej (art. 49 § 2 k.p.a.). Powyższe oznacza, że w przypadku zawiadomienia w trybie art. 49 k.p.a., po upływie czternastu dni publicznego wyeksponowania decyzji następuje skutek w postaci jej doręczenia otwierający termin na zaskarżenie decyzji. Do przepisu art. 49 k.p.a. odsyła przepis art. 74 ust. 3 pkt 1 u.i.o.ś., zgodnie z którym jeśli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, stosuje się art. 49 k.p.a.

Przepisy te zostały w przedmiotowej sprawie zastosowane przez organy I i II instancji. Jak wynika z akt sprawy obwieszczenie Wójta Gminy C. z dnia [...] lipca 2018 r. o wydaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] zostało zamieszczone na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy w C., w BIP a także na tablicy ogłoszeń w miejscowości B. oraz Ż. . W obwieszczeniu tym zawarto prawidłowe pouczenie o terminie wniesienia sprzeciwu w brzmieniu nadanym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2018 r. Jak wynika z akt sprawy powyższe obwieszczenie wywieszono na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy C. w okresie 5 lipca 2018r. do 20 lipca 2018 r. Sprzeciw złożony w siedzibie Kolegium w dniu 1 sierpnia 2018 r. uznać należy zatem za złożony w terminie.

Odnosząc się do wniosku organu odwoławczego o odrzucenie sprzeciwu z uwagi na brak interesu prawnego wnoszących sprzeciw wskazać należy, że w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2018 r. przepis szczególny – art. 74 ust. 3a u.u.i.ś. – określa krąg stron postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Przepis ten nie znajduje jednak zastosowania do postępowania objętego rozpatrywanym sprzeciwem, gdyż zgodnie z art. 509 pkt 8 w zw. z art. 545 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017r., poz. 1566 ze zm.) do postępowań wszczętych i niezakończonych przed 1 stycznia 2018 r. zasadniczo stosuje się przepisy u.u.i.ś. obowiązujące przed tą datą. Na potrzeby sprawy przyjąć więc należy, że krąg stron postępowania zakończonego decyzją Wójta z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] określa art. 28 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przymiot strony w sprawach o wydanie decyzji środowiskowych mają podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia, a oprócz tego inne podmioty, jeżeli ich nieruchomości mieszczą się w zasięgu planowanego przedsięwzięcia, przy czym pojęcie oddziaływania musi być rozumiane jako wpływ na środowisko przyrodnicze, jak i na nieruchomości sąsiednie, w szerokim znaczeniu sąsiedztwa (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1476/08, wyrok WSA w Krakowie z dnia 20 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1932/11, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 13 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 842/07 – zob. http://orzeczenia.nsa.gov.pl dalej CBOSA). Dla ustalenia czy dany podmiot ma interes prawny w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i w związku z tym czy ma przymiot strony w tym postępowaniu, nie ma znaczenia czy oddziaływanie na jego nieruchomość będzie w granicach dopuszczalnych norm, czy też będzie ponadnormatywne. Wystarczy, że nieruchomość znajduje się w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji. Pogląd ten znajduje akceptację w orzecznictwie sadów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 16 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OSK 832/11, z dnia 5 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1063/11, z dnia 29 stycznia 2014 r. sygn. akt II OSK 2064/12 - CBOSA). Dodać należy jednocześnie, że sam fakt możliwości oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomość świadczy o istnieniu interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., co nie oznacza automatycznie o charakterze rozstrzygnięcia zawartego w decyzji wydanej w postępowaniu. Przymiot strony w postępowaniu daje jedynie podmiotowi możliwość uczestniczenia w postępowaniu i wpływu na kształt rozstrzygnięcia w ramach posiadanego interesu prawnego, który nie powinien być mniej chroniony niż interes prawny inwestora.

Mając powyższe na uwadze, biorąc pod uwagę art. 74 ust. 1 pkt 3 i 6 u.u.i.ś., na podstawie zebranej w sprawie dokumentacji w tym ustalonej przez organ I instancji listy stron postepowania oraz charakterystyki przedsięwzięcia przyjęto, że stronami postepowania administracyjnego byli Z. P. (jako właściciel działki sąsiedniej), oraz P. T., M. Z., A. G., D. A., K. K., I. W. – P. , G. K., W. K., B. D. – L. i Z. M. jako właściciele nieruchomości znajdujących się w otoczeniu działki inwestora.

Przechodząc do oceny zasadności samego sprzeciwu wyjaśnić trzeba, że zakwalifikowanie złożonego środka zaskarżenia jako sprzeciwu determinuje zakres kontroli legalności sprawowanej przez sąd administracyjny. Zgodnie z art. 64e P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Stosownie do powyższego w ramach niniejszej sprawy administracyjnej Sąd mógł badać decyzję Kolegium tylko przez pryzmat zasadności uchylenia decyzji organu I instancji. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Cytowana regulacja zawiera dwie przesłanki wydania decyzji kasacyjnej. Wydanie takiej decyzji przez organ odwoławczy warunkowane jest ustaleniem, że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a nadto że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

W niniejszej sprawie Kolegium rozstrzygnięcie kasacyjne umotywowało tym, że żaden z organów współdziałających nie odmówił uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia. Wobec powyższego wskazanie za podstawę decyzji odmownej brak możliwości całkowitej eliminacji odorów nie stanowi uzasadnienia decyzji w rozumieniu art. 107 k.p.a. Dalej Kolegium wyjaśniło, ze organ I instancji w postępowaniu w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań nie może kierować się wyłącznie sprzeciwem społeczności lokalnej.

Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że Kolegium uchylając decyzję I instancji nie wskazało, jakie ewentualnie dodatkowe dowody i na jaką okoliczność miałby przeprowadzić organ I instancji. Podkreślić trzeba, że brzmienie przepisu, wskazuje kiedy organ odwoławczy jest uprawniony do wydania decyzji w trybie art. 138 § 2 k.p.a. W okolicznościach badanej sprawy, Kolegium wskazało w czym upatruje wadliwości decyzji organu I instancji, nie wskazało jednak co stoi na przeszkodzie aby odnieść się do wniosku inwestora o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację inwestycji i wydać decyzję merytoryczną.

W tym miejscu należy podkreślić, że wskazane w decyzji organu odwoławczego pozytywne opinie RDOŚ i PPIS oraz sprzeciw mieszkańców nie uzasadniają przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania w trybie art. 138 § 2 k.p.a. Organ nadrzędny rozpatrujący odwołanie od decyzji głównej w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji danego przedsięwzięcia jest bowiem kompetentny do kontroli postanowień wydanych w postępowaniu akcesoryjnym (zob. wyrok NSA z 15 grudnia 2009 r., sygn. akt II OSK [...] - CBOSA). Organ II instancji może więc wydać każde z rozstrzygnięć określonych w art. 138 k.p.a.

Niedopuszczalne jest uchylenie decyzji organu I instancji i nakazywanie temu organowi wydania decyzji orzekającej o możliwości realizacji przedmiotowej inwestycji. Powyższe wynika z treści art. 138 k.p.a. regulującego zakres kompetencji organu odwoławczego, który ukształtowany jest przez konstytucyjną zasadę dwuinstancyjności, realizowaną w postępowaniu administracyjnym na podstawie art. 15 k.p.a. W myśl wskazanej zasady każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji, podlega w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. Powyższe oznacza obowiązek dwukrotnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co nie stanowi weryfikacji badanej decyzji organu I instancji a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej. Postępowanie dowodowe organu II instancji winno zatem prowadzić do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą (art. 7 k.p.a.), oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia w tym celu całego materiału dowodowego, tj. dowodów dotyczących wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy faktów (art. 77 § 1 k.p.a.). Określenia faktów mających znaczenie dla sprawy organ winien dokonać w oparciu o przepis prawa materialnego, będący podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy. Jedynie w sytuacji, gdy organ I instancji uchylił się od rozpoznania sprawy nie prowadząc wymaganego przepisami postępowania wyjaśniającego, organ odwoławczy ma umocowanie do uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do rozpatrzenia organowi I instancji.

Organ odwoławczy może zatem wydać decyzję kasacyjną, gdy organ I instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ II instancji. Przy wydawaniu decyzji opartej o art. 138 § 2 k.p.a. organ ogranicza się tylko do oceny potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz jego zakresu, ale nie rozstrzyga o meritum sprawy i nie przeprowadza merytorycznej kontroli decyzji wydanej przez organ I instancji. Decyzja wydana bez przeprowadzenia niezbędnego postępowania wyjaśniającego pozbawiona jest pełnych ustaleń, które mogłyby stanowić przedmiot kontroli. Ponadto decyzja kasacyjna nie może zawierać merytorycznych wskazówek odnośnie do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przekazanej organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2019 r. w sprawie II OSK 3384/18, CBOSA).

Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji winien przede wszystkim ustalić czy zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do wydania orzeczenia co do istoty sprawy, czy też konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. W sytuacji gdy organ uzna za zasadne przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, jego obowiązkiem będzie sprecyzowanie jakie okoliczności faktyczne wykraczające poza zakres art. 136 k.p.a. wymagają dowodu. Jeżeli natomiast Kolegium stwierdzi, że zebrany w sprawie materiał pozwala na ocenę zasadności złożonego wniosku, to będzie zobowiązane do wydania rozstrzygnięcia in meriti. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Kolegium rozważy również zasadność przeprowadzania rozprawy. Końcowo stwierdzić należy, że w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., zaś w sentencji zawiera rozstrzygnięcia kasacyjne, o jakim mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Istnieje więc sprzeczność pomiędzy podstawą prawną, a rozstrzygnięciem. Ponownie wydając rozstrzygnięcie organ odwoławczy zwróci również uwagę na wskazanie podstawy prawnej odpowiadającej rozstrzygnięciu i uzasadnieniu decyzji.

W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151a § 1 P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1 sentencji wyroku).

O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. W myśl pierwszego z wymienionych przepisów, w razie uwzględnienia skargi skarżącemu przysługuje od organu zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Z kolei zgodnie z art. 205 § 1 P.p.s.a., niezbędne koszty postępowania strony działającej osobiście obejmują m. in. poniesione koszty sądowe.

Mając na względzie powyższe, Sąd zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz każdego z wnoszących sprzeciw kwotę uiszczonego wpisu – [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.