Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 727/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 par. 1 pkt 1, art. 116 par. 1 pkt 1 lit. a i lit. b, art. 116 par. 2 i par. 4, art. 187 par. 1, art. 191
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 11, art. 21 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1361
law: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze - tekst jednolity.
article: art. 3 ust. 1 pkt 6, art. 4 ust. 5
journal: Dz.U. 2002 nr 76 poz 694
law: Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości - tekt jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Sędzia WSA Karol Pawlicki Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2013r. sprawy ze skargi KW na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności prezesa zarządu za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za miesiące kwiecień- sierpień 2008r oraz umorzenia postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności prezesa zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za miesiące październik - grudzień 2008r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] określił Spółce "[...]" Sp. z o.o. z/s w [...] zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do sierpnia 2008 r.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności [...] za zaległości podatkowe Spółki "[...]" Sp. z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące kwiecień - sierpień 2008 r. oraz październik - grudzień 2008 r. w łącznej kwocie należności głównej [...] zł oraz za odsetki za zwłokę od ww. zaległości.

Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] organ podatkowy I instancji orzekł o odpowiedzialności [...] za zaległości podatkowe Spółki "[...]" Sp. z o.o. w kwocie łącznej należności głównej [...] zł oraz za odsetki za zwłokę od ww. zaległości w łącznej wysokości [...] zł.

Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie żądając uchylenia w całości zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy organowi I instancji celem ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucono:

- obrazę art. 121 i 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. – dalej: "Ordynacja podatkowa") poprzez wydanie decyzji bez uprzedniego wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności:

a) nieustalenie w jaki sposób powstała przedmiotowa zaległość podatkowa;

b) nieustalenie czy w momencie, gdy [...] był Prezesem Zarządu Spółki z o.o. można było zakwalifikować ją jako niewypłacalną czy też miała ona jeszcze "zdolność majątkową";

- obrazę art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu okoliczności wyłączających odpowiedzialność odwołującego się;

- błąd w ustaleniach faktycznych, mający istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, przejawiający się mylnym uznaniem, że dowody ujawnione podczas postępowania, potwierdzają, że odwołujący się, mógł mieć wiedzę na temat zdarzeń gospodarczych, które legły u podstaw powstania obowiązku podatkowego, a zatem można mu przypisać winę w zakresie niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęciu postępowania układowego.

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] uchylił zaskarżone orzeczenie w całości i w części dotyczącej orzeczenia o odpowiedzialności [...] jako prezesa zarządu Spółki - "[...]" Spółka z o.o. za zaległości podatkowe w/w Spółki, powstałe z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące kwiecień - sierpień 2008 r. w łącznej kwocie należności głównej [...] zł oraz za odsetki za zwłokę od ww. zaległości w łącznej wysokości [...] zł orzekł o solidarnej odpowiedzialności strony jako byłego prezesa zarządu Spółki - "[...]" Spółka z o.o. za zaległości podatkowe w/w Spółki, powstałe z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące kwiecień - sierpień 2008 r. w łącznej kwocie należności głównej [...] zł oraz za odsetki za zwłokę od ww. zaległości w łącznej wysokości [...] zł, a w części dotyczącej orzeczenia o odpowiedzialności strony jako prezesa zarządu Spółki - "[...]" Spółka z o.o. za zaległości podatkowe Spółki, powstałe z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące październik - grudzień 2008 r. w łącznej kwocie należności głównej [...] zł oraz za odsetki za zwłokę od ww. zaległości w łącznej wysokości [...] zł umorzyć postępowanie w sprawie.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] prawidłowo określił stronę orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki. Na podstawie Krajowego Rejestru Sądowego nr [...], a w szczególności na podstawie uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z o.o. "[...]" nr [...] z dnia [...] maja 2008 r. powołującej do składu zarządu Spółki z o.o. [...] oraz uchwały Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z o.o. nr [...] z dnia [...] października 2009 r. odwołującej go z powierzonej funkcji ustalono, że [...] w okresie powstania ww. zaległości podatkowych był jedynym członkiem Zarządu, pełniącym jednocześnie funkcję Prezesa Spółki z o.o. "[...]". W świetle art. 107 § 1 i § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej ponosi on zatem solidarnie z "[...]" Sp. z o.o. odpowiedzialność za długi podatkowe.

Z materiału dowodowego wynikało, że egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. zwrócił tytuły wykonawcze nr [...], [...], [...] dotyczące przedmiotowych zaległości z uwagi na fakt, że Spółka nie prowadzi działalności pod wskazanym adresem. Szereg czynności mających na celu zaspokojenie wierzytelności Skarbu Państwa podejmowane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], jak również z chwilą zmiany siedziby Spółki przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] okazały się bezskuteczne. Konsekwencją powyższego było wszczęcie postępowania w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności strony za wskazane w sentencji decyzji zaległości podatkowe.

Uchylając zaskarżoną decyzję w części dotyczącej orzeczenia o odpowiedzialności [...] jako prezesa zarządu Spółki - "[...]" Spółka z o.o. za zaległości podatkowe w/w Spółki, Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wziął pod uwagę, że redakcja sentencji zaskarżonej decyzji organu I instancji prowadziła do ograniczenia odpowiedzialności strony, powodując wyłączenie reżimu odpowiedzialności solidarnej między członkiem zarządu, a Spółką z o.o. "[...]". Osoby trzecie ponoszą odpowiedzialność solidarną wraz z podatnikiem za jego ciężary publicznoprawne. Z uwagi na fakt, że [...] od dnia [...] października 2009 r. nie był członkiem zarządu Spółki z o.o. "[...]", prawidłowym było orzeczenie o jego solidarnej odpowiedzialności za przedmiotowe zaległości podatkowe Spółki jako jej byłego członka zarządu.

Wydanie przez organ odwoławczy decyzji reformatoryjnej, orzekającej co do istoty sprawy w trybie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej, po uprzednim uchyleniu wadliwego orzeczenia organu I instancji było dopuszczalne i zgodne z prawem.

Uchylając zaskarżoną decyzję w części dotyczącej orzeczenia o odpowiedzialności [...] jako prezesa zarządu Spółki - "[...]" Spółka z o.o. za zaległości podatkowe w/w Spółki, organ odwoławczy wziął pod uwagę, że w sytuacji, gdy toczy się dochodzenie nadzorowane przez Prokuraturę Rejonową [...] w sprawie o sfałszowanie deklaracji podatkowych, organ podatkowy nie mógł na ich podstawie orzekać o odpowiedzialności osób trzecich. Organ odwoławczy podkreślił, że w uzasadnieniu postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] wskazano, że deklaracje VAT-7 dla podatku od towarów i usług "[...]" Sp. z o.o. za miesiące od maja 2008 r. do lutego 2009 r. są deklaracjami, co do których biegły wydał opinie potwierdzającą, że są to dokumenty podrobione. Wobec powyższego brak było podstaw do orzeczenia o odpowiedzialności [...] za przedmiotowe zaległości podatkowe Spółki z o.o. "[...]".

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ odwoławczy stwierdził, że były one bezzasadne i nie mogły skutkować wydaniem w tym zakresie rozstrzygnięcia zgodnego z żądaniem strony.

Organ odwoławczy wskazał, że w trakcie prowadzenia działalności Spółka była obowiązana, bez wezwania naczelnika urzędu skarbowego, do obliczania w prawidłowej wysokości i wpłacania podatku za okresy miesięczne w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy, na rachunek właściwego urzędu skarbowego. W tym terminie była także obowiązana składać w urzędzie skarbowym deklaracje podatkowe za okresy miesięczne. Błędny był zatem pogląd reprezentowany przez odwołującego, że w momencie składania deklaracji podatkowych należne zobowiązania podatkowe były płacone na bieżąco, a udziałem Spółki nie stały się żadne zaległości względem Urzędu Skarbowego. Powyższe zobowiązania w podatku od towarów i usług powstały z mocy prawa, jednakże z uwagi na tworzenie fikcyjnej dokumentacji księgowej, która towarzyszyła nielegalnemu procederowi, obliczane i wykonywane były w nieprawidłowej wysokości.

Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. określił Spółce z o.o. "[...]" za miesiące styczeń - sierpień 2008 r. zobowiązania w podatku od towarów i usług w prawidłowych wysokościach. Organ kontroli skarbowej stwierdził, że nie stanowi podstawy do obniżenia podatku należnego, podatek naliczony wynikający z faktur VAT wystawionych dla ww. Spółki z o.o. przez spółki: P.H. "[...]" Sp. z o.o. oraz "[...]" Sp. z o.o. Spółki te nie prowadziły faktycznie działalności gospodarczej, a pełniły jedynie rolę pierwszego ogniwa generującego faktury VAT i podatek od towarów i usług, który nie został odprowadzony do budżetu państwa.

W uzasadnieniu decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. stwierdzono, że rolą [...] do sierpnia 2008 r. było (według zeznania do protokołu) przesyłanie księgowej, za pośrednictwem poczty kurierskiej, czystych kartek z naniesioną pieczątką imienną i podpisem złożonym w odpowiednim miejscu, tak aby pasował do szablonu faktury wystawianej komputerowo. Tak samo przygotowywał kartki dla celów wystawiania dokumentów WZ, a takich kompletów przekazywał ok. 100 - 200 w miesiącu.

Ponadto strona sama pozbawiła się możliwości poznania sytuacji finansowej Spółki. W jej interesie było rozpoznanie profilu działalności Spółki jak również jej sytuacji finansowej. [...] jako Prezes zarządu Spółki z o.o. w myśl art. 4 ust 5 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 76 poz. 694 ze zm. - według stanu prawnego obowiązującego w 2008 r.) ponosił odpowiedzialność za wykonywanie obowiązków w zakresie rachunkowości określonych ustawą, w tym z tytułu nadzoru, również w przypadku, gdy określone obowiązki w zakresie rachunkowości zostały powierzone innej osobie za jego zgodą. Odwołujący podpisując w dniu [...] maja 2008 r. umowę na mocy, której nabył [...] udziałów zgodził się na to, że dokumentacja księgowa zostanie mu przekazana w terminie późniejszym.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu organ odwoławczy wyjaśnił, że Spółka z o.o. "[...]" nie złożyła w Urzędzie Skarbowym [...] sprawozdań finansowych za lata 2007 oraz 2008. Dyrektor Izby Skarbowej po zapoznaniu się w dniu [...] maja 2012 r. z aktami rejestrowymi Spółki w Sądzie Rejonowym [...] w [...] stwierdził, że w aktach o nr [...] również brak jest sprawozdań Spółki za rok 2007 i 2008 r.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu bezpodstawnym był zarzut nieustalenia przez organ podatkowy I instancji faktu niewypłacalności Spółki w okresie, gdy [...] był jej Prezesem, w sytuacji gdy odwołujący jako jedyny członek zarządu Spółki nie dopełnił obowiązku wynikającego z przepisów prawa i nie złożył stosownych dokumentów.

Jak wynikało z akt sprawy przedmiotowe zobowiązania powstały z mocy prawa, a nie jak stara się to przedstawić odwołujący na mocy decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...], która to jedynie ujawniła prawdziwą wysokość powyższych zobowiązań. Terminy powyższych zobowiązań podatkowych upłynęły odpowiednio:

za kwiecień 2008 r. - w dniu 26 maja 2008 r.,

za maj 2008 r. - w dniu 25 czerwca 2008 r.,

za czerwiec 2008 r. - w dniu 25 lipca 2008 r.,

za lipiec 2008 r. - w dniu 25 sierpnia 2008 r.,

za sierpień 2008 r. - w dniu 25 września 2008 r.

Z powyższego zatem wynikało, że przesłanka do ogłoszenia upadłości wystąpiła już w trzecim kwartale 2008 r., kiedy to Spółka trwale zaprzestała realizacji zobowiązań publicznoprawnych. Nie uiszczając powyższych zobowiązań i uczestnicząc w procederze wprowadzania do obrotu gospodarczego odbarwionego oleju opałowego jako oleju napędowego przez Spółkę z o.o. "[...]" [...] jako jej Prezes miał świadomość, że zobowiązania nie są odprowadzane w prawidłowej wysokości. Winien mieć na względzie również fakt, że dopuszczając do takiej sytuacji będzie ponosił winę w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości w ustawowym terminie.

Odwołujący również nie wykazał, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości, czy też niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości nastąpiło bez jego winy. Nadto strona nie wskazała mienia Spółki z o.o. "[...]", z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części.

Wobec powyższego organ uznał, że żadna z przesłanek pozwalających na odstąpienie od orzeczenia o odpowiedzialności [...] za rzeczone zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące kwiecień - sierpień 2008 r. powstałe w okresie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu nie została spełniona.

W skardze skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu i przekazanie sprawy organowi I instancji celem ponownego rozpoznania.

Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła:

- obrazę art. 121 i 122 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji bez uprzedniego wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności, tj. w szczególności:

a) nieustalenie w jaki sposób przedmiotowa zaległość podatkowa została ujawniona;

b) nieustalenie czy w momencie, gdy [...] był Prezesem Zarządu Spółki z o.o. kwalifikował ją jako niewypłacalną czy też miała ona jeszcze "zdolność majątkową";

- obrazę przepisu postępowania, tj. art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu okoliczności wyłączających odpowiedzialność odwołującego;

- błąd w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, przejawiający się mylnym uznaniem, że dowody ujawnione podczas postępowania, nawet czysto hipotetycznie potwierdzają, że [...] mógł mieć wiedzę na temat zdarzeń gospodarczych, które legły u podstaw powstania obowiązku podatkowego, a zatem można mu przypisać winę w zakresie niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęciu postępowania układowego.

Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiot zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiło orzeczenie o odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki z o.o. "[...]" byłego członka Zarządu pełniącego jednocześnie funkcję Prezesa Zarządu Spółki, [...].

W postępowaniu dotyczącym orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z o.o. organy podatkowe mają obowiązek ustalenia, zgodnie z przepisem art. 116 Ordynacji podatkowej pozytywnych jej przesłanek, ale także rozważenie, czy nie zachodzą przesłanki wyłączające tę odpowiedzialność. Przepis art. 122 Ordynacji podatkowej nakłada na organy podatkowe obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, z którym to obowiązkiem koresponduje określona w art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej zasada zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Następnie organ, zgodnie z art. 191 Ordynacji podatkowej, zobowiązany jest dokonać oceny, na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Kluczowe zagadnienie dla każdego postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy, tylko bowiem w takim przypadku możliwe jest prawidłowe określenie zakresu praw i obowiązków strony takiego postępowania.

W rozpatrywanej sprawie stwierdzić należy, że organy podatkowe uczyniły zadość obowiązkom ciążącym na nich na mocy powołanego przepisu art. 122 Ordynacji podatkowej. Podstawę podjętego rozstrzygnięcia stanowił materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji, uzupełniony następnie w trakcie postępowania odwoławczego, a ocena materiału dowodowego dokonana została zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 191 Ordynacji podatkowej.

Stosownie do art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1. nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

2. nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Odpowiedzialność członków zarządu, stosownie do treści § 2 powołanego przepisu, obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu.

Z treści powołanych wyżej przepisów wynika, że zawarto w nich przesłanki pozytywne, warunkujące powstanie odpowiedzialności członków zarządu spółek kapitałowych za zaległości podatkowe tych ostatnich oraz przesłanki negatywne (egzogeneracyjne), wyłączające taką odpowiedzialność.

Przesłanki pozytywne, których wykazanie (udowodnienie) obciąża organy podatkowe to:

a) istnienie zaległości podatkowych spółki kapitałowej,

b) pełnienie przez osobę trzecią funkcji członka zarządu spółki w czasie powstania zobowiązania podatkowego oraz

c) bezskuteczność egzekucji.

Przesłanki negatywne (egzoneracyjne), których udowodnienie obciąża osoby, których dotyczy odpowiedzialność to:

a) wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b) wykazanie braku winy w niepodjęciu działań w tym kierunku;

c) wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowej spółki w znacznej części.

W myśl art. 116 § 4 Ordynacji podatkowej wskazane przepisy artykułu 116 stosuje się także do byłego członka zarządu.

W rozpatrywanej sprawie zaskarżoną decyzją organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej orzeczenia o odpowiedzialności [...] jako prezesa zarządu "[...]" Spółka z o.o. za zaległości podatkowe Spółki, powstałe z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące październik - grudzień 2008 r. w łącznej kwocie należności głównej [...] zł oraz za odsetki za zwłokę od ww. zaległości w łącznej wysokości [...] zł i umorzył w tym zakresie postępowanie. Wydając decyzję reformatoryjną organ II instancji wziął przede wszystkim pod uwagę fakt, że w uzasadnieniu postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] z dnia [...] listopada 2009 r. wskazano, że deklaracje VAT-7 dla podatku od towarów i usług "[...]" Sp. z o.o. za miesiące między innymi od października 2008 r. do grudnia 2008 r. są deklaracjami, co do których biegły wydał opinie potwierdzającą, że są to dokumenty podrobione (k. 184a akt administracyjnych.).

Prawidłowo zatem organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, że brak było podstaw do orzeczenia o odpowiedzialności [...] za przedmiotowe zaległości podatkowe Spółki z o.o. z tytułu zobowiązań za miesiące październik - grudzień 2008 r. wynikających z tych deklaracji (k. 243, strony 7 i 8 zaskarżonej decyzji).

Odnośnie powstania przedmiotowej zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące kwiecień - sierpień 2008 r. wskazać należy, że Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu szczegółowo wypowiedział się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (k. 242 - 243, strony 8 i 9 zaskarżonej decyzji). Określenie zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług Spółki za miesiące m.in. kwiecień - sierpień 2008 r. miało miejsce w postępowaniu prowadzonym przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...], które zakończyło się decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. (k. 167-171).

Przedmiotem rozpatrywanej sprawy nie było określenie wysokości zobowiązania podatkowego, bowiem decyzja w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich nie stanowi orzeczenia, które rozstrzyga o wysokości należności pieniężnej, a jedynie reguluje kwestię, na kim ciąży obowiązek jej uregulowania, w przypadku, gdy nie wywiązuje się z niej podatnik i co do zasady stanowi jedynie konsekwencję wydanej wcześniej decyzji wymiarowej. Zobowiązanie to powstaje na mocy ustawy o podatku od towarów i usług i jeżeli zostanie prawidłowo obliczone i zapłacone przez podatnika, organ nie jest zobowiązany do podejmowania jakichkolwiek działań związanych z jego realizacją. Podatnik jest zobowiązany do samodzielnego obliczenia w deklaracji kwoty podatku. Z uwagi na ujawnienie nieprawidłowości w postępowaniu podatnika, nierealizującego wynikających z ustawy obowiązków, organ skarbowy został zobligowany do podjęcia określonych przepisami prawa działań zmierzających do określenia zgodnej z prawem wysokości zobowiązania.

Biorąc pod uwagę zarówno stan prawny jak i ustalony stan faktyczny Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. określił Spółce z o.o. "[...]" za miesiące styczeń - sierpień 2008 r. zobowiązania w podatku od towarów i usług w prawidłowych wysokościach. Powyższa decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] ma charakter deklaratoryjny, ponieważ określa na podstawie materiałów źródłowych wysokość zobowiązania, które już powstało wcześniej, z mocy prawa. Nie znajduje zatem uzasadnienia stanowisko skarżącego, że w momencie składania deklaracji podatkowych należne zobowiązania podatkowe były płacone na bieżąco, a udziałem Spółki nie stały się żadne zaległości względem Urzędu Skarbowego.

Nie znajduje uzasadnienia twierdzenie skarżącego, że organ odwoławczy autorytarnie przyjął, że skoro Spółka z o.o. "[...]" jest w chwili obecnej niewypłacalna to stan ten również istniał w okresie, gdy skarżący był prezesem Spółki, gdyż organ II instancji nie zawarł w zaskarżonej decyzji takiego stwierdzenia. Wskazać w tym miejscu należy, że sytuacja finansowa Spółki z o.o. w 2009 r., która zdaniem skarżącego była relatywnie dobra w niniejszym stanie faktycznym nie ma znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia, gdyż jak wywiedziono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (karta 240 - strona 12 i 3 zaskarżonej decyzji) przesłanka do ogłoszenia upadłości wystąpiła już w trzecim kwartale 2008 r.

Wbrew stanowisku skarżącego organ odwoławczy zbadał kwestię niewypłacalności Spółki, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Przepisy art. 21 ust. 1 i 2 Prawa upadłościowego i naprawczego (ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – t.j. z 2009 r. Dz. U. Nr 175 poz. 1361 ze zm.) precyzyjnie określają termin złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Zgodnie z powyższym dłużnik jest obowiązany nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości tj. stał się niewypłacalny, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Dłużnik jest niewypłacalny jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań, bądź w przypadku osoby prawnej, zobowiązania przekroczą wartość jej majątku, nawet wówczas gdy zobowiązania te wykonuje (art. 11 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze). Jak wynika z akt niniejszej sprawy przedmiotowe zobowiązania powstały z mocy prawa zgodnie z art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, a nie jak starał się to przedstawić skarżący na mocy decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...], która jedynie ujawniła prawdziwą wysokość powyższych zobowiązań. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w uzasadnieniu swej decyzji wywiódł, że przesłanka do ogłoszenia upadłości wystąpiła już w trzecim kwartale 2008 r., kiedy to Spółka trwale zaprzestała realizacji zobowiązań publicznoprawnych (k. 240 - strony 12 i 13 zaskarżonej decyzji). Nie uiszczając przedmiotowych zobowiązań w prawidłowej wysokości i uczestnicząc w procederze wprowadzania do obrotu gospodarczego odbarwionego oleju opałowego jako oleju napędowego przez Spółkę z o.o. "[...]" [...] jako jej Prezes powinien mieć na uwadze, że nieuregulowanie zobowiązań w pełnej wysokości skutkuje albo będzie skutkowało uznaniem tego faktu za trwałe zaprzestanie regulowania zobowiązań. Tym samym spełniona zostanie przesłanka prawa upadłościowego.

Natomiast okoliczność istnienia wierzytelności na kwotę około [...] złotych, które to rzekomo w owym okresie posiadała Spółka w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie miała znaczenia dla niniejszej sprawy, a w szczególności dla ustalenia właściwego czasu do zgłoszenia wniosku o upadłość "[...]" Sp. z o.o. Przepisy Prawa upadłościowego i naprawczego nie zwalniają bowiem z obowiązku zgłoszenia takiego wniosku dłużnika, który posiada wierzytelności.

Ponadto wskazać należy, że z uwagi na brak sprawozdań finansowych oraz fakt, że skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających istnienie wspomnianych wierzytelności, okoliczność powyższa nie była możliwa do zweryfikowania. Organy podatkowe nie mają obowiązku nieograniczonego poszukiwania dowodów. Wystarczającym jest jeśli działania podjęte przez organ podatkowy mają charakter niezbędnych, tj. służących ustaleniu stanu faktycznego.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji prawidłowo Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wykazał, że Spółka z o.o. "[...]" nie złożyła w Urzędzie Skarbowym [...] sprawozdań finansowych za lata 2007 oraz 2008 (k. 236). Organ odwoławczy po zapoznaniu się w dniu [...] maja 2012 r. z aktami rejestrowymi Spółki stwierdził, że w aktach o nr [...] również brak jest sprawozdań Spółki za lata 2007 i 2008. Bezpodstawnym jest zatem zarzut nieustalenia przez organy podatkowe stanu majątkowego Spółki w okresie, gdy skarżący był jej Prezesem, w sytuacji gdy jako jedyny członek zarządu Spółki nie dopełnił obowiązku wynikającego z przepisów prawa i nie złożył stosownych dokumentów.

W zaskarżonej decyzji w sposób prawidłowy Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu dokonał wykładni art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którą ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności uwalniających od odpowiedzialności spoczywa na zainteresowanym członku zarządu spółki z o.o. Pomimo, że w trzecim kwartale 2008 r. zaistniała przesłanka niewypłacalności obligująca zarząd Spółki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości zauważyć należy, że [...] jako Prezes i jedyny członek zarządu, z obowiązku tego się nie wywiązał. Zatem przesłanka z art. 116 § 1 pkt 1 lit a Ordynacji podatkowej nie została spełniona.

Skarżący również nie wykazał, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości czy też niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości nastąpiło bez jego winy, co wyczerpałoby przesłankę z art. 116 § 1 pkt lit. b Ordynacji podatkowej. Skarżący nie wskazał także mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części.

Zasadnie zatem organ odwoławczy wykazał, że żadna z przesłanek pozwalających na odstąpienie od orzeczenia o odpowiedzialności [...] za przedmiotowe zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług powstałe w okresie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu nie została spełniona.

Prawidłowo organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji wywiódł, że skarżący jako Prezes zarządu Spółki z o.o. w myśl art. 4 ust 5 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694 ze zm. - według stanu prawnego obowiązującego w 2008r.) ponosił odpowiedzialność za wykonywanie obowiązków w zakresie rachunkowości, w tym z tytułu nadzoru. Ponadto, podpisując w dniu [...] maja 2008r. umowę na mocy, której nabył [...] udziałów zgodził się na to, że dokumentacja księgowa zostanie mu przekazana w terminie późniejszym (karta 182). W jego interesie było rozpoznanie profilu działalności Spółki, jak również jej sytuacji finansowej. Nie sposób w tym przypadku dopatrywać się jakichkolwiek przesłanek zwalniających skarżącego z odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki powstałe w okresie, gdy pełnił on funkcję Prezesa jej zarządu.

Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że sposób sprawowania zarządu przez [...] oraz działanie na własną szkodę nie mogą stanowić przesłanki egzoneracyjnej, która uwolniłaby go od odpowiedzialności za przedmiotowe zaległości podatkowe Sp. z o.o. "[...]".

W ocenie Sadu organy podatkowe prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe w zakresie wystąpienia przesłanek umożliwiających wydanie zaskarżonej decyzji oraz przesłanek pozwalających na odstąpienie od orzeczenia o odpowiedzialności strony za wskazane w sentencji decyzji zaległości podatkowe.

W świetle przedstawionych okoliczności Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.