Postanowienie NSA, sygn. akt I OSK 2332/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 137 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Sędzia del. NSA Grzegorz Jankowski po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 14 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Bk 918/17 w sprawie ze skargi Gminy [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2017 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Gminy [...] na rzecz Wojewody [...] kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 14 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Bk 918/17 oddalił skargę Gminy [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. W uzasadnieniu wskazano na następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

Starosta [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 142 ust. 1, art. 217 ust. 2, art. 5, art. 216 ust. 1, art. 137, art. 139, art. 96 ust. 1b i 4 oraz art. 140 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm., dalej jako "u.g.n.") uznał, że nieruchomość położona w jednostce ewidencyjnej nr [...] m. B., obrębie ewidencyjnym nr [...], oznaczona nr geod.: [...] o powierzchni 0,0663 ha (powstała z podziału działki nr geod. [...] o powierzchni 0,0802 ha), stanowiąca własność Gminy [...], stała się zbędna na cel wywłaszczenia. Dokonał zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości na rzecz: D. S. w ½ części oraz W. S. w ½ części. Ustalił wysokość zwaloryzowanego odszkodowania z tytułu zwrotu nieruchomości, zgodnie z opinią rzeczoznawcy majątkowego, który kwotę odszkodowania za wywłaszczoną część nieruchomości określił w kwocie 9984,82 zł. Zobowiązał D. S. i W. S. do zwrotu na rzecz Gminy [...] ustalonego odszkodowania w po połowie.

Od powyższej decyzji odwołanie wniosła Gmina [...].

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji podał, że aktem notarialnym umowy sprzedaży z dnia 30 czerwca 1959 r. Repertorium A Nr [...], sporządzonym w Państwowym Biurze Notarialnym w [...], K. i S. małżonkowie S., sprzedali na rzecz Skarbu Państwa - Kuratorium Okręgu Szkolnego [...], nieruchomość stanowiącą niezabudowaną działkę o powierzchni 694 m2, położoną w B. przy ul. [...], która zgodnie z okazanym rejestrem pomiarowym zatwierdzonym przez Prezydium MRN w [...] w dniu 26 maja 1959 r. za nr [...] oznaczona została jako działka numer [...]. Z treści aktu wynika, że stawiający zgodnie wyjaśnili, że osiągnęli porozumienie przewidziane w art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 17 poz. 70). Zgodnie z aktem poświadczenia dziedziczenia z dnia 3 czerwca 2015 r. Repertorium A Nr [...], spadkobiercami po K. S. oraz S. S. są: D. S. oraz W. S.

Organ odwoławczy podał, że w toku prowadzonego postępowania, organ pierwszej instancji w dnia 21 grudniu 2015 r. przeprowadził oględziny spornej nieruchomości, w trakcie których ustalono, że część działki o nr geod. [...] o powierzchni około 40 m2 wchodzi w skład terenu użytkowanego przez Zespół Szkół [...]. Teren ten jest ogrodzony ogrodzeniem metalowym na cokole betonowym. Obszar ten wraz z działką o nr geod. [...] jest zabudowany budynkiem szkoły oraz obiektami związanymi z jej funkcjonowaniem (boisko sportowe, bieżnia). Pozostała część działki o nr geod. [...] stanowi teren porośnięty roślinnością trawiastą (niekoszoną). Od strony działki o nr geod. [...] teren ogrodzony jest ogrodzeniem metalowym na cokole betonowym. Od strony drogi (działki o nr geod. [...]) brak ogrodzenia. Wzdłuż granicy z działką o nr geod. [...] rosną drzewa i krzewy. Na działce brak innych widocznych trwałych elementów zagospodarowania. Natomiast zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że jedynie na niewielkiej, około 40 m2, części nieruchomości gruntowej, oznaczonej numerem geodezyjnym działki nr geod. [...], został zrealizowany cel wywłaszczenia oraz, że ta część nieruchomości była zgodnie z tym celem wykorzystana. Pozostałą część wywłaszczonej działki należy uznać za zbędną na cel wywłaszczenia. Zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że ustalenia organu I instancji są prawidłowe.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku złożyła Gmina [...]. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, a także poprzez brak dostatecznego uzasadnienia prawnego podjętego rozstrzygnięcia; 2) art. 136 ust. 1 i 2 oraz 137 u.g.n., poprzez uznanie, że część wywłaszczonej nieruchomości gruntowej stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu oraz nieuwzględnienie, iż cel określony w decyzji wywłaszczeniowej został zrealizowany.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku powołanym na wstępie wyrokiem, wydanym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że zasady i tryb zwrotu wywłaszczonych nieruchomości uregulowane zostały przepisami art. 136-142 zawartymi w rozdziale 6 działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis art. 216 ust. 1 u.g.n., stanowi, że przepisy rozdziału 6 działu III stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 lub art. 47 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Z treści aktu notarialnego z dnia 30 czerwca 1959 r., wynika że stawiający zgodnie wyjaśnili, iż osiągnęli porozumienie przewidziane w art. 6 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. W związku z powyższym przepisy dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości mają zastosowanie w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 136 ust. 3 u.g.n., poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części jeżeli, stosownie do art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Sytuacje, w których nieruchomość należy uznać za zbędną, precyzują przepisy art. 137 ust. 1 u.g.n. Zgodnie z tym przepisem nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

- pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

- pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Istotą postępowania administracyjnego w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest zatem ustalenie zbędności tej nieruchomości na cel na jaki została ona wywłaszczona. W pierwszej kolejności należało zatem sprecyzować cel wywłaszczenia, by móc następnie ocenić, czy cel ten został zrealizowany. Nie budzi sporu ustalenie, że celem wywłaszczenia (sprzedaży) nieruchomości oznaczonej nr geod. [...] o powierzchni 0,0802 ha była realizacja placówki oświatowej.

W ocenie Sądu pierwszej instancji ustalenia organów orzekających w zakresie zwrotu spornej działki są prawidłowe i zgodne ze zgromadzonym materiałem dowodowym. W omawianym zakresie dokonały one prawidłowej interpretacji art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 u.g.n. oraz wypełniły obowiązek nałożony z mocy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., tj. zebrały w sposób wyczerpujący materiał dowodowy oraz oceniły istotne z punktu widzenia niniejszego postępowania okoliczności w oparciu o całokształt kompletnego materiału dowodowego.

WSA w Białymstoku podzielił stanowisko organów, że działka nr [...] została tylko na niewielkiej części, około 40 m2, wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia, a tym samym zaistniały przesłanki pozwalające na orzeczenie o zwrocie pozostałej części tej działki niewykorzystanej na cel wywłaszczenia. W ocenie Sądu, nie można uznać, że na terenie działki nr [...] o powierzchni 0,0663 ha powstała placówka oświatowa. Bez wątpienia, tak jak podnosi strona skarżąca, realizacja placówki oświatowej jest inwestycją o złożonym, kompleksowym charakterze, której funkcjonowanie związane jest z istnieniem zróżnicowanej zabudowy i funkcji obszarów, realizowanych etapami. Jest to inwestycja o charakterze podobnym do inwestycji polegającej na budowie osiedla mieszkaniowego. Dlatego też Sąd oceniając legalność decyzji miał na uwadze ugruntowane od wielu lat orzecznictwo, że celu wywłaszczenia w żaden sposób nie niweczy realizacja infrastruktury osiedla w postaci budynków handlowych, usługowych oraz urządzeń towarzyszących, jak ciągi komunikacyjne, parkingi, boiska i inne urządzenia. Osiedle mieszkaniowe obejmuje bowiem nie tylko domy mieszkalne, lecz również jego infrastrukturę i urządzenia służące jego mieszkańcom. Przy czym, jako część osiedla zagospodarowanie to powinno być widoczne, gdyż w przeciwnym razie nie spełni funkcji wspomagającej i współdziałającej z funkcją podstawową – mieszkalnictwem. Osiedle mieszkaniowe jest swego rodzaju mikroorganizmem urbanizacyjnym, który rządzi się swoistymi zasadami, nakierowanymi przede wszystkim na zaspokojenie potrzeb bytowych jego mieszkańców. Teren zajęty przez osiedle mieszkaniowe nie musi być w całości pokryty różnymi inwestycjami budowlanymi. W szczególności mogą na nim występować tzw. obszary zielone czy rekreacyjne lub strefy ochronne. Także, wybudowanie hali sportowej, parkingu i zaplecza gospodarczego stanowi realizację celu wywłaszczenia, jakim była budowa osiedla mieszkaniowego. W przypadku realizacji takiej inwestycji jak osiedle mieszkaniowe, o wykorzystaniu na cel wywłaszczenia świadczy nie tylko zabudowanie budynkami mieszkaniowymi, ale także wszelkimi innymi obiektami, które są potrzebne dla osiedla. O wykorzystaniu na cel wywłaszczenia może także świadczyć inne niż zabudowa zagospodarowanie, w tym pozostawienie terenów zielonych.

Skarżąca, powołując się na wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2016 r. sygn. akt I OSK 272/15, w którym podniesiono, że "W przypadku inwestycji o złożonym, kompleksowym charakterze, których funkcjonowanie związane jest z istnieniem zróżnicowanej zabudowy i funkcji obszarów, realizowanych etapami, możliwe jest dokonywanie zmian w koncepcjach zagospodarowania. Jeżeli zatem wywłaszczenie następuje na jakiś określony złożony cel, to mające miejsce na etapie realizacji zmiany szczegółowego zagospodarowania i nadane funkcje nie świadczą o zbędności terenu dla celu wywłaszczenia", twierdzi, że cel inwestycji na spornej działce został zrealizowany. Zdaniem skarżącej nie można mówić o zbędności na cel wywłaszczenia, gdy nieruchomość po wywłaszczeniu została zagospodarowana i wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia określonym w decyzji, a dopiero później jej przeznaczenie zmieniono. Realizację celu wywłaszczenia potwierdzałyby, zdaniem skarżącej, archiwalne zdjęcia lotnicze, których organ nie włączył do materiału dowodowego. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności oględzin działki wynika, że jedynie część działki o nr geod. [...] o powierzchni około 40 m2 wchodzi w skład terenu użytkowanego przez Zespół Szkół [...]. Teren ten jest ogrodzony ogrodzeniem metalowym na cokole betonowym. Obszar ten wraz z działką o nr geod. [...] jest zabudowany budynkiem szkoły oraz obiektami związanymi z jej funkcjonowaniem (boisko sportowe, bieżnia). Pozostała część działki o nr geod. [...] stanowi teren porośnięty roślinnością trawiastą (niekoszoną). Od strony działki o nr geod. [...] teren ogrodzony jest ogrodzeniem metalowym na cokole betonowym. Od strony drogi (działki o nr geod. [...]) brak ogrodzenia. Wzdłuż granicy z działką o nr geod. [...] rosną drzewa i krzewy. Na działce brak widocznych trwałych elementów zagospodarowania. Powyższe potwierdza, że działka nr [...] nie ma nic wspólnego z celem wywłaszczenia. Nie znajdują się na niej żadne elementy zagospodarowania terenu, które mogłyby świadczyć o funkcjonalnym związku z budynkiem szkoły. Teren wykorzystany na cel wywłaszczenia został trwale odgrodzony od terenu niewykorzystanego zgodnie z celem wywłaszczenia za pomocą trwałego, zużytego ogrodzenia metalowego.

Zdaniem Sądu, w sprawie nie wykazano, aby teren zwróconej działki był w przeszłości zagospodarowany na cel wywłaszczenia, a dopiero z czasem sposób jego zagospodarowania uległ zmianie, co wykluczałoby zwrot na podstawie art. 136 ust. 3 u.g.n. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w sprawie P 12/11, dominujące jest od lat stanowisko sądów administracyjnych, zgodnie z którym "Nie można zatem mówić o zbędności nieruchomości i obowiązku jej zwrotu, jeśli nieruchomość wywłaszczona została prawidłowo wykorzystana zgodnie z celem określonym w decyzji o wywłaszczeniu, a następnie tej realizacji zaprzestano lub nieruchomość przeznaczono na inne cele, włączając w to rozporządzenia tą nieruchomością na rzecz osób trzecich (sprzedaż, oddanie w użytkowanie wieczyste, oddanie w użytkowanie, najem, dzierżawę lub w trwały zarząd)". Okoliczności powyższych jednak nie wykazano w sprawie niniejszej.

Zarzucanie organowi, że nie przeprowadził dowodu ze zdjęć archiwalnych, celem ustalenia, iż działka w przeszłości była zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia, nie może być uwzględniony. Sąd podkreślił, że w toku całego postępowania administracyjnego skarżąca Gmina nie sformułowała żadnego wniosku dowodowego, który miałby wskazywać na okoliczności przeciwne w ustalonym przez organ lub przynajmniej podważać ich wiarygodność, mimo tego, że była jednym z podmiotów najbardziej zainteresowanych wynikiem sprawy. Zdaniem Sądu, organ prowadzący sprawę, nie dysponując żadnymi dowodami podważającymi wiarygodność okoliczności wynikających z dowodów, którymi dysponował i przy braku inicjatywy dowodowej właściciela nieruchomości, nie był zobligowany do prowadzenia z urzędu dalszego postępowania wyjaśniającego. Skarżąca nie wykazała, aby na spornej działce były posadowione jakieś obiekty, związane funkcjonalnie z budynkami szkoły. Zatem naruszenie art. 77 § 1 czy też art. 78 K.p.a. nie miało miejsca.

WSA w Białymstoku podniósł, że ani organy, ani sąd nie zakwestionowały trafności spostrzeżeń skarżącej, iż faktycznie celem wywłaszczenia była inwestycja o znacznych rozmiarach. Nie oznacza to jednak, że zrealizowanie celu wywłaszczenia tylko na części wywłaszczonego terenu wyklucza zwrot innego fragmentu tego terenu, niewykorzystanego na cel wywłaszczenia. Podstawę prawną zwrotu części nieruchomości, na której nie zrealizowano celu wywłaszczenia stanowi art. 137 ust. 2 u.g.n. przy zaistnieniu przesłanek z art. 137 ust. 1 i taką też podstawę wskazano w zaskarżonej decyzji. W świetle powyższego uznać należało, że działka nr [...] stała się zbędna na cel wywłaszczenia w rozumieniu art. 137 ust. 1 u.g.n., a tym samym, zachodzi przesłanka obligująca organ do jej zwrotu na podstawie art. 136 ust. 3 u.g.n. Działka ta nie była i nie jest wykorzystana na cel wywłaszczenia polegający na budowie placówki oświatowej.

Skargę kasacyjną na powyższy wyrok złożyła Gmina [...], wnosząc o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku ewentualnie o: uchylenie wyroku w całości i rozpoznanie skargi, co do istoty w trybie art. 188 P.p.s.a. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1. na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie naruszenie art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 9, art. 77 § 1, art. 80, art. 86 oraz art. 107 § 3 K.p.a., poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy organy obu instancji nie ustaliły w sposób właściwy i wyczerpujący istotnych okoliczności mających zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy zwrotu nieruchomości nabytej w drodze umowy cywilnej, położonej w B., w obrębie ewidencyjnym nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów miasta B. jako działka nr [...] o pow. 0,0663 ha, tj. nie ustalono, czy nabycie tej nieruchomości miało charakter wywłaszczeniowy; nie ustalono na jaki cel publiczny ta nieruchomość została nabyta przez Skarb Państwa; czy prowadzona w przeszłości na nieruchomościach sąsiednich - tj. na działce nr [...] - inwestycja w postaci budowy placówki szkolnej wraz z infrastrukturą obejmowała swym zakresem zwracaną nieruchomość; nie ustalono w jaki sposób miała być zagospodarowana lub wykorzystana ta nieruchomość zgodnie z ustaleniami pozostającymi w związku z jej nabyciem - poprzez zaniechanie zażądania dokumentacji dotyczącej budowy placówki oświatowej na nieruchomościach sąsiednich i wyjaśnień od organów architektoniczno-budowlanych na potrzeby ustalenia ww. okoliczności, poprzez zaniechanie zażądania z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Warszawie archiwalnej dokumentacji fotograficznej, obrazującej na przestrzeni czasu sposób zagospodarowania i wykorzystania ww. nieruchomości, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 3 § 1 i 2 pkt 1 P.p.s.a. i art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez wadliwe wykonanie przez Sąd pierwszej instancji ustrojowego obowiązku kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem;

2. na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. naruszenie art. 136 ust. 3 oraz art. 137 ust. 1 i 2 w związku z art. 216 ust. 1 u.g.n. oraz art. 6 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości poprzez błędne przyjęcie, że nabycie spornej nieruchomości miało charakter wywłaszczeniowy i jako zbędna na cel wywłaszczeniowy podlega zwrotowi następcom prawnym byłych właścicieli.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Zdaniem organu zaskarżony wyrok odpowiada prawu.

Z kolei w odpowiedzi na skargę D. S. oraz W. S. wniosły o jej oddalenie i wskazały, że sam skarżący kasacyjnie zwrócił się do nich z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, jako niepotrzebnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zaważył co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną, związany jest jej granicami. Z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zachodzi, stąd NSA rozpoznał skargę kasacyjną w jej granicach.

Skarga kasacyjna nie jest zasadna.

Przypomnieć należy, że dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości były tego rodzaju lub skali, że kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2018 r., I OSK 629/17). Ocena skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania uzależniona jest od wyszczególnienia przez wnoszącego skargę kasacyjną naruszonych – jego zdaniem – przepisów postępowania sądowego. Zarzucając naruszenie przepisów postępowania w skardze kasacyjnej wskazano na art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 9, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 86 i art. 107 § 3 K.p.a. przez oddalenie skargi, w sytuacji gdy organy obu instancji nie poczyniły ustaleń faktycznych, które pozwalałyby zweryfikować przesłanki warunkujące pozytywne rozstrzygnięcie wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.

Tak postawiony zarzut nakazuje przejść do istoty sprawy, czyli ustalenia, czy Sąd pierwszej instancji przeprowadził prawidłową kontrolę postępowania dowodowego prowadzonego przez organy administracji i czy prawidłowo uznał, że skutkiem ustaleń dotyczących stanu faktycznego mogło być podjęcie decyzji o zwrocie nieruchomości, zbędnej na cel wywłaszczenia.

Jak wynika z uzasadnienia WSA w Białymstoku, Sąd ten przeprowadził analizę postępowania dowodowego, którego efektem był zwrot nieruchomości. Ustalenia organu, potwierdzone przez Sąd, wskazują, że na części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], stanowiącej część uprzednio wywłaszczonej na cele realizacji placówki oświatowej nieruchomości nr [...] nie został zrealizowany cel wywłaszczenia. WSA w Białymstoku stwierdził, że organy oparły swoje ustalenia o materiał dowodowy w postaci przeprowadzonych oględzin spornej działki. Skarżący kasacyjnie zarzuca braki dotyczące przeprowadzenia postępowania dowodowego dotyczące ustalenia kwestii związanej z wykorzystaniem działki nr [...] na potrzeby prowadzenia budowy szkoły na sąsiedniej działce nr [...]. Zdaniem skarżącego kasacyjnie w sprawie nie ustalono w jaki sposób miała być zagospodarowana lub wykorzystana nieruchomość zgodnie z ustaleniami pozostającymi w związku z jej nabyciem - poprzez zaniechanie zażądania dokumentacji dotyczącej budowy placówki oświatowej na nieruchomościach sąsiednich i wyjaśnień od organów architektoniczno-budowlanych na potrzeby ustalenia ww. okoliczności, poprzez zaniechanie zażądania z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Warszawie archiwalnej dokumentacji fotograficznej, obrazującej na przestrzeni czasu sposób zagospodarowania i wykorzystania ww. nieruchomości.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Gmina [...] jednak nie przedstawiła w sprawie wniosku dowodowego, z którego wynikałoby na jaką okoliczność ma być przeprowadzony dany dowód i co ma zostać udowodnione przy pomocy tego środka. Same zaś zarzuty dotyczące postępowania dowodowego są bardzo ogólnikowe i przez to trudno je zweryfikować. Przypomnieć należy, że w myśl znowelizowanego art. 7 K.p.a. inicjatywa w postępowaniu dowodowym należy nie tylko do organu administracji, ale też do stron, które powinny zgłaszać wnioski dowodowe zwłaszcza, gdy wywodzą z tego korzystne dla siebie skutki prawne.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji prawidłowo uzasadnił swoje stanowisko, a zebrany materiał dowodowy był wystarczający do przyjęcia stanu faktycznego, który był podstawą do wydania decyzji o zwrocie części nieruchomości zbędnej na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Wobec zarzutu skargi kasacyjnej, dotyczącego naruszenia prawa materialnego, tj. art. 136 ust. 3 oraz art. 137 ust. 1 i 2 w związku z art. 216 ust. 1 u.g.n., Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie jest on zasadny. W ocenie skarżącego kasacyjnie wymienione przepisy nie powinny być zastosowane, gdyż cel wywłaszczenia został osiągnięty, a to oznacza, że przepis prawa materialnego został niewłaściwie zastosowany. Jednak z ustaleń faktycznych w sprawie wynika, że na nieruchomości nr [...] powstałej z podziału wywłaszczonej nieruchomości nr [...] nie został zrealizowany cel wywłaszczenia i stąd zastosowanie art. 137 ust. 2 u.g.n. jest właściwe.

Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 209 w zw. z art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 P.p.s.a.