Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 981/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2021-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 50 ust. 2, art. 18 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2019 poz 1507
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - teskt jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 marca 2021 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie przyznania świadczeń specjalistycznych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję działającego z upoważnienia Wójta Gminy [...] Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z [...] czerwca 2020 r., nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] czerwca 2020 r., nr [...] , działający z upoważnienia Wójta Gminy U. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w U. na podstawie art. 104 i 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej powoływana jako kpa), art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 3 i 4, art. 7 pkt 5 i 6, art. 8 ust. 1 pkt 2, art. 18 ust. 1 pkt 3, art. 36 pkt 2 lit. m, art. 50 ust. 2, 4 i 7, art. 104 ust. 1, art. 106 ust. 1 i 4, art. 107 ust. 1 i 4, art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1507 ze zm., dalej powoływana jako ups), rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 189, poz. 1598 ze zm.) oraz art. 150 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.) - przyznał M. G. (dalej określana jako Skarżąca) na okres od 1 lipca do 30 września 2020 r. świadczenia specjalistycznych usług opiekuńczych w zakresie:

pomocy pedagogicznej w ilości łącznie 14 godzin miesięcznie (8 godzin miesięcznie dla córki P. Ł. oraz 6 godzin miesięcznie dla córki L. Ł.);

pomocy psychologicznej w ilości łącznie 14 godzin miesięcznie (8 godzin miesięcznie dla córki P. Ł. oraz 6 godzin miesięcznie dla córki L. Ł.);

pomocy logopedycznej w ilości łącznie 14 godzin miesięcznie (8 godzin miesięcznie dla córki P. Ł. oraz 6 godzin miesięcznie dla córki L. Ł.);

- przy czym pełny koszt jednej godziny każdej z ww. usług wynosił 50 zł brutto.

Pozostałe usługi, jak wskazał organ, zostaną rozstrzygnięte odrębną decyzją z uwagi na brak odpowiednich specjalistów.

W uzasadnieniu organ wskazał, że Skarżąca spełnia wymienione w art. 50 ups przesłanki do przyznania wnioskowanych świadczeń, wobec powyższego przyznano specjalistyczne usługi opiekuńcze w łącznej ilości 42 godzin miesięcznie (24 godzin miesięcznie dla córki P. oraz 18 godzin miesięcznie dla córki L.), ponieważ zgodnie z art. 3 ust. 4 ups potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.

Organ podkreślił, że zdaje sobie sprawę z tego, że przyznane godziny być może nie są w stanie zaspokoić wszystkich potrzeb, jednakże ilość godzin dla córek Skarżącej jest znacznie większa niż godziny przyznawane pozostałym dzieciom korzystającym z tej formy pomocy. Decyzją Wojewody [...] w projekcie ustawy budżetowej na rok 2020 dla gminy U. przyznano 68 000 zł. Kwota dotacji z Urzędu Wojewódzkiego przeznaczona na świadczenie specjalistycznych usług opiekuńczych na bieżący rok jest ustalana odgórnie. W związku z niewystarczającymi środkami na powyższe świadczenia organ co miesiąc składa do Urzędu Wojewódzkiego zapotrzebowanie na ten cel. W miarę posiadanych środków uwzględnia się indywidualne potrzeby dla każdego dziecka. Ilość godzin specjalistycznych usług opiekuńczych dla dzieci Skarżącej jest zawsze możliwie najwyższa. Obecnie ze specjalistycznych usług opiekuńczych korzysta 12 dzieci. Dzieląc przydzieloną kwotę na dzieci korzystające ze specjalistycznych usług opiekuńczych w okresie całego roku, średnia kwota do zadysponowania na 1 dziecko wynosi około 5.666,67 zł, co daje w przybliżeniu 472,22 zł miesięcznie na jedno dziecko, czyli 9,45 godziny. Dla córek Skarżącej przyznano specjalistyczne usługi opiekuńcze w następującym zakresie: dla L. 18 godzin miesięcznie, a dla P. 24 godzin miesięcznie. Organ nie dysponuje wystarczającymi środkami, aby objąć je pomocą w zakresie, o jaki wnioskuje Skarżąca.

Dla porównania i zobrazowania sytuacji, w 2019 r. ze specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi skorzystało 14 dzieci. Łączny koszt dla wszystkich osób wyniósł 98 500 zł, tj. 1 970 godzin, co dla 14 dzieci daje średnio 141 godzin. Córki Skarżącej miały przyznane łącznie 420 godzin specjalistycznych usług opiekuńczych (po 210 godzin rocznie dla każdej). Porównując do dzieci korzystających z ww. usług, córki Skarżącej zostały objęte największą ilością godzin, a także ilością przyznanych następujących specjalistów: pedagog, psycholog, logopeda, neurologopeda, terapeuta integracji sensorycznej oraz rehabilitant Vojty. Ponadto w 2019 r. 29 razy została zapewniona córkom pomoc Urzędu Gminy w formie transportu, która w łącznej ilości wyniosła 2017 km.

Specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi są odpłatne. Minimalny poziom dochodu, od którego jest obliczana wysokość odpłatności, odpowiada aktualnie obowiązującemu kryterium dochodowemu osoby samotnie gospodarującej, tj. aktualnie 701 zł. Stawka za godzinę zajęć wynosi 50 zł brutto (w tym koszty dojazdu do miejsca zamieszkania dziecka). W związku z tym, że dochód na osobę w rodzinie Skarżącej wynosi [...] zł miesięcznie i przekracza kwotę 701 zł specjalistyczne usługi opiekuńcze są odpłatne. Jednakże, powołując się na § 6 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych, który mówi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osoba zainteresowana może być, na jej wniosek lub na wniosek pracownika socjalnego, częściowo lub całkowicie zwolniona z ponoszenia odpłatności na czas określony, zwłaszcza ze względu na: konieczność korzystania co najmniej z dwóch rodzajów specjalistycznych usług (...).

Ustalając niniejszą decyzją liczbę przyznanych godzin specjalistycznych usług opiekuńczych, wzięto pod uwagę zarówno własne uprawnienia, zasoby i możliwości strony, a także możliwości pomocy społecznej (art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 3 i 4 ups).

Odwołanie od ww. decyzji złożyła Skarżąca, w którym podniosła, że przedmiotowa decyzja jest niespójna ze zleceniami specjalistycznych usług opiekuńczych wydanymi jej córkom przez lekarza specjalistę, gdyż zlecenia te obejmują okres od 28 lutego 2020 r. do 31 grudnia 2020 r., natomiast zaskarżona decyzja przyznaje te usługi na okres od 1 lipca do 30 września 2020 r. Ponadto Wójt bezzasadnie zmniejszył ilość godzin specjalistycznych terapii, jakiej wymagają jej córki. Na każdym z zaświadczeń lekarza specjalisty widnieje natomiast informacja, że przy wydawaniu zleceń specjalistycznych usług opiekuńczych, uwzględniono wszystkie inne źródła terapii i rehabilitacji (w tym także prywatne formy terapii i rehabilitacji). Mało efektywne pozyskiwanie dotacji na specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi z Urzędu Wojewódzkiego w ocenie Skarżącej nie może być powodem do zmniejszenia ilości przyznanych godzin tych usług. Natomiast porównywanie dzieci niepełnosprawnych do siebie nawzajem, jak i ich potrzeb jest nieobiektywne - wystarczy spojrzeć na jej córki, które mają inne problemy i potrzeby.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z [...] sierpnia 2020 r., nr [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1-4 oraz art. 50 ust. 2 i 4 ups utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w aktach sprawy znajdują się zlecenia dotyczące specjalistycznych usług opiekuńczych wydane w dniu 28 lutego 2020 r. przez specjalistę pediatrii i neurologii dziecięcej, zgodnie z którymi ze względu na stan zdrowia konieczne jest zapewnienie córkom Skarżącej specjalistycznych usług opiekuńczych w okresie od 28 lutego do 31 grudnia 2020 r., odpowiednio w zakresie:

1) P. Ł.:

psycholog: 12 godzin miesięcznie,

pedagog: 12 godzin miesięcznie,

logopeda: 12 godzin miesięcznie,

fizjoterapeuta Vojty: 20 godzin miesięcznie,

rehabilitacja medyczna NDT-Bobath: 20 godzin miesięcznie,

terapia sensoryczna: 8 godzin miesięcznie,

terapia trój płaszczyznowa stóp: 8 godzin miesięcznie;

2) L. Ł.:

psycholog: 8 godzin miesięcznie,

pedagog: 8 godzin miesięcznie,

logopeda: 8 godzin miesięcznie,

fizjoterapeuta Vojty: 20 godzin miesięcznie,

terapeuta zajęciowy: 8 godzin miesięcznie,

terapia sensoryczna: 8 godzin miesięcznie,

terapia trójpłaszczyznowa stóp: 8 godzin miesięcznie.

Kolegium wskazało, że przyznanie pomocy w sytuacji ograniczonych środków finansowych i dużej liczby wnioskodawców oraz osób oczekujących na wsparcie wymaga wyjątkowych okoliczności, zaś ustalenie jej wymiaru wymaga uwzględnienia także uzasadnionych potrzeb innych osób ubiegających się o pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych. Dlatego w każdej ze spraw organ pomocy społecznej rozważa sytuację życiową osoby ubiegającej się o pomoc, jej stan zdrowia i na tej podstawie ustala zakres niezbędnych dla niej specjalistycznych usług opiekuńczych, biorąc pod uwagę możliwości świadczenia ww. pomocy przez ośrodek pomocy społecznej oraz potrzeby innych osób znajdujących się w sytuacji, o której mowa w art. 50 ust. 1 i 2 ups.

Ustalając ich zakres i rozmiar przyznanej w niniejszej sprawie pomocy, oceniono z jednej strony zasadność zgłoszonego żądania pod kątem zaistnienia przesłanek określonych w art. 50 ups, a z drugiej strony możliwości finansowe i organizacyjne Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w U., co wyjaśnił organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ocena warunków i możliwości udzielenia określonego rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń, stosownie do okoliczności konkretnej sprawy, należy do organu administracji, któremu w tym zakresie pozostawiono określony zakres swobody, który w rozpatrywanej sprawie w ocenie Kolegium został zachowany. Wójt w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo wyjaśnił powody przyznania mniejszej liczby godzin terapii poszczególnych specjalistów.

Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 3 ups, do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej realizowanych przez gminę należy organizowanie i świadczenie specjalistycznych usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania dla osób z zaburzeniami psychicznymi. Niemniej jednak środki na realizację i obsługę tych zadań powinien zapewnić budżet państwa (art. 18 ust. 2). Jak wskazał organ I instancji, decyzją Wojewody [...] w projekcie ustawy budżetowej na rok 2020 dla Gminy U. przyznano 68 000 zł na świadczenie specjalistycznych usług opiekuńczych. W związku z niewystarczającymi środkami na powyższe świadczenia, organ ten co miesiąc składa do [...] Urzędu Wojewódzkiego zapotrzebowanie na te środki. Organ pomocy społecznej wyjaśnił też, że w miarę posiadanych środków przez Gminę U. uwzględniane są indywidualne potrzeby dla każdego dziecka. Ilość godzin specjalistycznych usług opiekuńczych dla dzieci Skarżącej jest zawsze możliwie najwyższa. Obecnie ze specjalistycznych usług opiekuńczych korzysta 12 dzieci. Dzieląc przydzieloną kwotę na dzieci korzystające ze specjalistycznych usług opiekuńczych w okresie całego roku, średnia kwota do zadysponowania na 1 dziecko wynosi około 5 666,67 zł, co daje w przybliżeniu 472,22 zł miesięcznie na jedno dziecko, co z kolei pozwala na przyznanie miesięcznie dla każdego z nich 9,45 godzin terapii. Córkom Skarżącej przyznano specjalistyczne usługi opiekuńcze w następującym zakresie: dla L. Ł. - 18 godzin miesięcznie, dla P. Ł. natomiast - 24 godziny miesięcznie. GOPS nie dysponuje wobec powyższego wystarczającymi środkami, aby objąć córki Skarżącej pomocą w zakresie, o jaki ona wnioskuje.

Organ pomocy społecznej, dla porównania i zobrazowania sytuacji, wskazał, że w 2019 r. ze specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi na terenie Gminy U. skorzystało 14 dzieci. Łączny koszt dla wszystkich osób wyniósł 98.500 zł, tj. 1.970 godzin, czyli średnio 141 godzin dla każdego z dzieci. Córkom wnoszącej odwołanie w 2019 r. przyznane łącznie 420 godzin specjalistycznych usług opiekuńczych (czyli po 210 godzin rocznie dla każdej z córek). Porównując do innych dzieci korzystających z tych usług, córkom Skarżącej została przyznana największa ilość godzin, a także największa liczba przyznanych terapii specjalistów (pedagoga, psychologa, logopedy, neurologopedy, terapeuta integracji sensorycznej oraz rehabilitanta Vojty).

Należy mieć na względzie, że pomoc społeczna nie jest w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób o nią się ubiegających, jak również udzielać wszelkich świadczeń w oczekiwanych i wnioskowanych przez te osoby rozmiarach. Uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie przyznania pomocy w formie specjalistycznych usług opiekuńczych powoduje, że nawet w przypadku spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek organ pomocy społecznej może przyznać ją w wymiarze i zakresie, który uzna za niezbędny.

Nie bez znaczenia w przedmiotowej sprawie jest także fakt, że Kierownik GOPS ze względu na konieczność korzystania z co najmniej dwóch rodzajów specjalistycznych usług zwolnił Skarżącą z ponoszenia odpłatności za przyznane jej specjalistyczne usługi opiekuńcze. Zauważyć należy, że rodzina Skarżącej znacznie przekroczyła obowiązujące kryterium dochodowe na osobę w rodzinie określone w ustawie o pomocy społecznej.

Zarówno organ odwoławczy, jak też organ I instancji nie kwestionują konieczności objęcia córek Skarżącej wnioskowaną pomocą. Niemniej jednak wobec ograniczonych środków przydzielonych na ten cel z budżetu centralnego, mając na względzie potrzeby innych osób wymagających specjalistycznych usług opiekuńczych, przyznano te usługi w zakresie, w jakim zezwalają na to środki uzyskane z [...] Urzędu Wojewódzkiego.

Skargę na powyższą decyzję złożyła Skarżąca, zarzucając jej naruszenie:

art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 3, art. 4 oraz art. 50 ust. 2 i 4 ups poprzez niedostateczne rozeznanie jej sytuacji rodzinnej i ograniczenie przyznanych świadczeń, które powinny być dostosowane do warunków potrzeb i możliwości tej rodziny;

art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy wobec zaniechania ustalenia przez organ potrzeb rozwojowych dzieci i konieczności świadczenia usług w wymiarze określonym przez lekarza oraz obowiązku gminy zapewnienia realizacji tych potrzeb i środków z dotacji celowej wojewody w ramach zadań zleconych z zakresu administracji rządowej oraz ustalenia zakresu tych usług, a także wyjaśnienia, czy córki Skarżącej korzystają z nich oraz czy mają realną możliwość skorzystania w ramach systemu opieki zdrowotnej lub systemu oświaty w stopniu umożliwiającym zaspokojenie niezbędnych potrzeb;

art. 107 § 3 w zw. z art. 15 kpa poprzez lakoniczne uzasadnienie zaskarżonej decyzji i niedostateczne wyjaśnienie wyboru przyjętego przez organ rozwiązania, powołując się przede wszystkich na brak zasobów finansowych organu;

art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 2 kpa winien był zaskarżoną decyzję uchylić w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Mając na uwadze powyższe, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała uwzględnieniu.

W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że decyzja o przyznaniu usług opiekuńczych wydawana jest w ramach uznania administracyjnego, o czym przesądza użyty w przepisie art. 50 ust. 2 ups zapis "usługi opiekuńcze mogą być przyznane". Uznanie administracyjne w tym przedmiocie daje więc organowi prawo do załatwienia sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny oraz możliwości organu związane z posiadanymi uprawnieniami i środkami. Uznanie administracyjne pozwala organowi administracyjnemu na wybór rozstrzygnięcia, które uważa za najbardziej właściwe przy uwzględnieniu celów pomocy społecznej, możliwości finansowych organu oraz liczby osób wnioskujących o udzielenie tej formy świadczenia. Kontrola legalności rozstrzygnięcia opartego o uznanie administracyjne dokonywana przez Sąd polega więc na zbadaniu, czy w procesie dochodzenia do tej decyzji właściwy organ uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wpływ na podjęte rozstrzygnięcie oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Prawidłowe uzasadnienie, zwłaszcza na gruncie decyzji uznaniowej, powinno stwarzać nie tylko stronie postępowania, ale i sądowi administracyjnemu, możliwość kontroli prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia. W przypadku decyzji uznaniowej na organie rozpoznającym sprawę ciąży obowiązek dbałości o dokonanie ustalenia stanu faktycznego sprawy, a przede wszystkim staranne wyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy wydaniu rozstrzygnięcia, tak aby możliwe było dokonanie oceny, czy zawarte w decyzji rozstrzygnięcie nie zapadło z przekroczeniem granic uznania administracyjnego, zwłaszcza w sytuacji gdy decyzja dla strony jest niekorzystna lub nie jest w pełni zgodna z jej wnioskiem.

Zastosowanie przepisu art. 50 ust. 2 ups wymaga dokonania przez organy ustaleń faktycznych w zakresie sytuacji osobistej, bytowej i rodzinnej osoby wnioskującej o przyznanie pomocy oraz możliwości sfinansowania świadczeń, o które wnosi strona w kontekście posiadania przez organ odpowiednich zasobów finansowych na ten cel. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nakładają na organ prowadzący postępowanie obowiązek przestrzegania zasady dochodzenia do prawdy materialnej, a więc podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 kpa). Ponadto obowiązkiem organu jest również wszechstronne zgromadzenie i rozpatrzenie materiału dowodowego (art. 77 § 1 kpa) i - zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 80 kpa - dokonanie, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, oceny, czy dana okoliczność została udowodniona.

Zdaniem Sądu, w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji organy nie wyjaśniły w sposób wystarczający, z jakich przyczyn uznały za zasadne przyznanie Skarżącej pomocy w postaci usług opiekuńczych we wskazanym tam wymiarze (szczególności jedynie na okres od lipca do września 2020 r.). Stan faktyczny sprawy nie został wyjaśniony w sposób pełny, albowiem niezbędne było ustalenie, czy sytuacja osobista, bytowa i zdrowotna córek Skarżącej uzasadniała zmniejszenie świadczonych usług opiekuńczych (a de facto ich brak przez okres 3 miesięcy). Podkreślenia wymaga, że, jak wynika z uzasadnienia decyzji, Skarżąca otrzymywała pomoc w znacznie większym zakresie niż pozostałe osoby korzystające ze specjalistycznych usług opiekuńczych na terenie gminy, czyli organ I instancji musiał mieć wiedzę, że sytuacja Skarżącej i jej córek jest szczególnie trudna i wymaga zwiększonej pomocy.

Ponadto wskazać należy, że zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 3 ups do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej realizowanych przez gminę należy organizowanie i świadczenie specjalistycznych usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania dla osób z zaburzeniami psychicznymi, a z ust. 2 tegoż przepisu wynika, że środki na realizację i obsługę zadań, o których mowa w ust. 1 zapewnia budżet państwa. Zestawiając treść powołanego wyżej przepisu z art. 50 ust. 2, należy wyprowadzić wniosek, że przyznanie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych, o którym mowa w ww. przepisach ustawy ma charakter obligatoryjny, co oznacza, że usługi te muszą być przyznane, w przypadku spełnienia ustawowych przesłanek, niemniej jednak decyzje w sprawie tych usług mają, jak wskazano wcześniej, charakter uznaniowy w części odnoszącej się do ich zakresu, okresu i miejsca świadczenia. Przy czym, w ocenie Sądu, nie może to być rozumiane w taki sposób, że jest możliwe przyznanie stronie świadczeń jedynie na połowę wnioskowanego okresu, w szczególności biorąc pod uwagę okoliczność, że córki Skarżącej wymagają, co wynika w sposób jednoznaczny z akt sprawy, stałych specjalistycznych usług opiekuńczych. W stanie faktycznym analizowanej sprawy de facto sprowadza to się do odmowy przyznania tych usług.

Należy zwrócić uwagę, że organ I instancji, co następnie zostało powielone przez Kolegium, poza wyjaśnieniem, że przyznana przez Wojewodę roczna kwota dofinansowania na ten cel jest niewystarczająca i jest zmuszony co miesiąc zwracać się o dodatkowe środki, nie wskazał, jaka jest wysokość tak uzyskanych dodatkowych środków i czy Wojewoda przekazuje całość wnioskowanych środków, czy tylko ich część. Bez weryfikacji tych danych nie jest możliwe ustalenie rzeczywistej wysokości dofinansowania otrzymywanego przez Gminę i tym samym zweryfikowanie wysokości pomocy przyznanej Skarżącej.

W tym miejscu należy podkreślić, że zgodnie z art. 69 Konstytucji, osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają, zgodnie z ustawą, pomocy w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej. Dopełnieniem regulacji konstytucyjnych jest przywoływany już art. 3 ups, zgodnie z którym pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1). Podkreślić trzeba, że organy administracji publicznej, realizując konstytucyjny obowiązek uwzględniania dobra rodziny, zobligowane są do stosowania ww. zasad, a niewątpliwie sytuacja Skarżącej, wychowującej samotnie dwójkę niepełnosprawnych córek, jest szczególnie trudna i wymaga pomocy.

Na koniec należy wskazać, że organy nie dokonały żadnej oceny sytuacji Skarżącej, w szczególności nie dokonały analizy wywiadu środowiskowego w zakresie ustalenia potrzeb, możliwości i rzeczywistego ich realizowania we własnym zakresie przez rodzinę Skarżącej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnymi córkami. Ustalenia organu w tym zakresie ograniczyły się do wskazania wysokości dochodu rodziny Skarżącej. Niewątpliwie analiza taka jest istotna przy ustalaniu nie tylko zasadności przyznania specjalistycznych usług opiekuńczych, ale również ich zakresu.

Reasumując, wskazane wyżej uchybienia rozstrzygnięcia organu odwoławczego oraz organu I instancji powodują, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie poddają się kontroli sądowoadministracyjnej. Naruszają one przepisy postępowania (art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 kpa) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wydane w warunkach uznania administracyjnego decyzje nie sprostały konieczności wyjaśnienia przyczyn ich wydania w tej konkretnej treści, co skutkuje niedopuszczalną dowolnością w wyjaśnianiu stanu faktycznego i ocenie materiału dowodowego.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), orzekł jak w sentencji wyroku.

Na podstawie art. 119 pkt 2 cyt. ustawy sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

Przy ponownym rozpatrzeniu odwołania organ zobowiązany będzie do właściwego ustalenia możliwości finansowania wnioskowanych przez Skarżącą usług z uwzględnieniem posiadanych na ten cel środków i sytuacji Skarżącej oraz do uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia z uwzględnieniem powyższych wskazań. Przy czym niedopuszczalna jest sytuacja, kiedy świadczenie jest przyznawane jedynie na połowę wnioskowanego okresu, co de facto stanowi odmowę jego przyznania, niedopuszczalną w świetle wcześniejszych rozważań Sądu.