Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 91/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 81 c ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. ref. Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2013 r. znak [...] w przedmiocie zobowiązania do przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego obiektów budowlanych lotniska cywilnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz [...] z siedzibą w [...] kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. nr [...] znak [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: [...] WINB), na podstawie art. 81c ust. 2 w związku z art. 66, art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 82 ust. 3 pkt 4, art. 83 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. 2010 r., Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) – dalej: Prawo budowlane, oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2013r., Dz. U. poz. 267) – dalej: kpa, w związku ze stwierdzeniem nieodpowiedniego stanu technicznego obiektów budowlanych lotniska cywilnego w [...] tj.: budynku portu lotniczego, spadochroniarni i hangaru samolotowego wraz z przybudówką zlokalizowanych na działce nr ewid. [...] obr. [...] – zobowiązał [...] do przedłożenia w terminie do 31 marca 2014 r. ekspertyzy stanu technicznego obiektów budowlanych lotniska cywilnego w [...] tj.: budynku portu lotniczego, spadochroniarni i hangaru samolotowego wraz z przybudówką zlokalizowanych na działce nr ewid. [...] obr. [...].[...] WINB wskazał, że ekspertyza w szczególności winna zawierać: wnioski i zalecenia dotyczące zakresu robót budowlanych koniecznych do wykonania zgodnie z obowiązującymi przepisami i normami w celu doprowadzenia obiektu do właściwego stanu technicznego, a także wskazanie sposobu i technologii ich wykonania wraz z określeniem terminu, w jakim zdaniem eksperta, wymagane roboty należy wykonać.

W uzasadnieniu postanowienia [...] WINB wskazał, że w dniu [...] czerwca 2012 r. przeprowadził kontrolę utrzymania i użytkowania obiektu budowlanego - lotniska cywilnego w [...] zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w m. [...] jedn. ewid. [...] z obrębu [...] (protokół nr [...]). Kontrola obejmowała swoim zakresem budynek portu lotniczego, spadochroniarnię, hangar samolotowy wraz z przybudówką. Czynności kontrolne przeprowadzono w obecności pełnomocnika [...] – M. L., oraz pełnomocników Gminy Miasto [...] – W. W. i B. K.

W trakcie kontroli przedłożono m.in. następujące dokumenty: aktualne protokoły z kontroli okresowej pięcioletniej, zestawienie protokołów z pomiarów ochronnych oraz protokoły z kontroli okresowej przewodów kominowych, a także książki obiektów oraz inwentaryzacje architektoniczne poszczególnych budynków. Pełnomocnik właściciela nie okazał dokumentów budowy, o których mowa w art. 60 ustawy Prawo budowlane. Nie okazano również aktualnych ani wcześniejszych protokołów z kontroli okresowej rocznej. Natomiast dokonujący kontroli przedstawiciele [...] WINB stwierdzili, że zapisy w książkach obiektu nie odpowiadają treści art. 64 Prawa budowlanego. Okresowe pięcioletnie kontrole stanu technicznego i przydatności do użytkowania przeprowadził w dniach [...] i [...] czerwca 2012 r. mgr inż. J. B.

W protokole z okresowej pięcioletniej kontroli stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu - Budynek Administracyjny przy lotnisku w [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. stwierdzono, że "obecnie stan techniczny budynku nie zagraża bezpieczeństwu użytkowania" oraz że "na ogół stan techniczny obiektu jest dobry". Jednocześnie zalecono: "wykonać miejscowe naprawy rynien oraz podoklejać miejscowo papę wywiniętą na murki ogniowe ".

W protokole z okresowej pięcioletniej kontroli stanu technicznego i przydatności do użytkowania budynku - [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. stwierdzono, że "obecnie stan techniczny budynku nie zagraża bezpieczeństwu użytkowania". Następnie dodano jednak: "Jednakże ze względu na to, aby obiekt nie ulegał dalszej degradacji konieczny jest remont - szczególnie pokrycia dachu, elewacji, obróbek blacharskich." W protokole oceniono stan techniczny poszczególnych elementów obiektu oraz wyszczególniono zakres potrzebnych robót remontowych. Stan techniczny ścian zewnętrznych oceniono jako dostateczny i zalecono dokonanie "miejscowych reparacji w miejscach zacieków". Stan techniczny stropodachu oceniono jako dobry jednocześnie zalecono dokonanie "w kilku miejscach naprawy uszkodzeń murków ogniowych i attyki". Na dwuspadowym dachu zaobserwowano "pęcherze i wyjałowienia papy na 2/3 dachu". Stwierdzono "konieczność remontu pokrycia dachu". W przypadku rynien i rur spustowych oceniono ich stan techniczny jako zły, kwalifikujący te elementy do wymiany. Stan techniczny tynków, zarówno zewnętrznych jak i wewnętrznych oceniono jako dostateczny. W przypadku tynków zewnętrznych stwierdzono konieczność dokonania "miejscowych napraw i malowania oraz likwidacji odparzeń i ubytków", natomiast dla tynków wewnętrznych zalecono "w pomieszczeniach magazynów likwidację zacieków i malowanie tynków". Stan techniczny drewnianej stolarki okiennej i drzwiowej oceniono jako niedostateczny. Stwierdzono konieczność wymiany okien na termoizolacyjne. W przypadku podłogi w magazynach z deszczułek drewnianych (parkiet) zaobserwowano, że "parkiet nie trzyma się z podłoga drewnianą". Stwierdzono konieczność przełożenia parkietu.

W protokole z okresowej pięcioletniej kontroli stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu - Hangar dla samolotów z dnia [...] czerwca 2012 r. stwierdzono, że "stan techniczny konstrukcji hangaru nie budzi zastrzeżeń, jednakże ze względów estetycznych celowym byłoby jego pomalowanie". Stan techniczny poszczególnych elementów oceniono jako dobry bądź dostateczny. Dla rynien i rur spustowych zalecono "drobne naprawy odgięć i malowanie całości". W przypadku tynków zaleca się "drobne naprawy tynków zewnętrznych oraz malowanie tynków zewnętrznych i wewnętrznych". Stolarka okienna wymaga "malowania elementów stalowych oraz drobnych reparacji szklenia". Posadzki w postaci wylewek cementowych posiadają drobne ubytki wymagające naprawy. W protokołach pomiarów ochronnych z dnia [...] kwietnia 2012 r. wykonanych przez [...] wykonanych dla budynku portu, budynku spadochroniarni oraz hangaru stwierdzono, że "Instalacja nadaje się do eksploatacji". W protokołach z okresowej kontroli przewodów kominowych z dnia [...] maja 2012 r. dla budynku [...] oraz budynku [...] wykonanych przez [...] stwierdzono, że objęte kontrolą przewody kominowe oraz inne elementy urządzeń kominowych odpowiadają przepisom oraz mieszczą się w obowiązujących normach. Jednocześnie w przypadku budynku [...] wydano zalecenia pokontrolne. Zalecono: "1. Powiększyć wloty wentylacyjne w pomieszczeniach do wymiarów 14 na 21 cm i odgruzować przygruzowane wloty do przewodów. 2. Zmienić wyloty jednostronne na obustronne przewodów wentylacyjnych nad dachem. 3. Zamurować rozkuty pion kominowy (CO) w piwnicy i uzupełnić tynk na pionie kominowym. 4. Wymienić wentylator mechaniczny w pomieszczeniach sanitarnych Bar [...]."

W trakcie kontroli w dniu [...] czerwca 2012 r. umocowani przedstawiciele [...] WINB dokonali oględzin budynków podczas, których stwierdzili co następuje. W przypadku budynku portu zaobserwowano widoczne: "ubytki w elementach betonowych podmurówki, lokalne braki i uszkodzenia w elementach PCV elewacji ("siding"), ubytki w betonowych elementach elewacji (okolice przydachowe i pod parapetami okiennymi), złuszczenia, odparzenia i ubytki tynku na kominie, sfalowania i odklejenia papy bitumicznej na dachu, miejscowe zawilgocenia głównie w narożach sufitów podwieszanych np. pomieszczenie planowania lotów i odpraw)". W przypadku budynku spadochroniarni stwierdzono: "Elewacje budynku - widoczne ubytki, spękania tynków i odparzenia w szczególności przy pilastrach, otworach okiennych (strona wschodnia i południowa), a także w rejonie rynny od strony północnej. Obróbki blacharskie lokalnie odspojone i wygięte. Widoczny bezpośredni spływ wody z dachu z pominięciem rynien i rur spustowych. Pokrycie dachowe z papy sfalowane. Miejscowe ubytki przeszklenia okien, braki uzupełnione dyktą. W części magazynowej stolarka okienna zniszczona, widoczne złuszczenia powłok malarskich, drewno w dużej części spróchniałe. Schody zewnętrzne betonowe z miejscowymi ubytkami od strony północnej i południowej, w dużym stopniu zniszczone od strony zachodniej. Wewnątrz budynku widoczne: w części noclegowej: - stan techniczny w ocenie wizualnej ogólnie zadowalający, w części szkoleniowej: - w pomieszczeniach sanitariatów stan zły - braki armatury łazienkowej jak i orurowań, braki i uszkodzenia elementów terakoty zarówno na ścianach, jak i na podłodze; w pomieszczeniach sanitariatów widoczne składowane przedmioty niezwiązane z przeznaczeniem; w suficie widoczny otwór "na wylot" ze śladami zacieków wokół; w sali głównej: - na ścianach widoczne odpryski i ubytki tynków, zluszczenia farb, - na podłodze parkiet z klepek drewnianych odspojony od posadzki, przykryty wykładzinami na znacznej powierzchni; w rogu sali pod antresolą brak parkietu - elementy klepek zniszczone i rozrzucone luźno; w części magazynowej: - na podłodze parkiet z klepek drewnianych w znacznej części zapadnięty i odspojony od posadzki, częściowo przykryty wykładziną; na ścianach złuszczenia farby i tynku; widoczne znaczne przebicia ścian w miejscach przekroczeń przez przegrody instalacją wodociągową z tworzyw sztucznych; w ocenie wizualnej instalacja "nowa"; parapety wewnętrzne betonowe z kruszywem "lastriko" częściowo wykruszone".

W przypadku budynku hangaru zauważono widoczne: "lokalne ubytki i złuszczenia w betonowych elementach elewacji, głównie w części dobudowanej od strony stropodachu - część północna budynku, - korozje elementów stalowych hangaru, na elementach stalowych pokrytych farbą widoczne złuszczenia farby, a na odsłoniętych częściach widoczne ślady korozji, silna korozja na elemencie stalowym (szynie) położonym przy stropodachu w części dobudowanej od strony północnej; - od strony południowej (część wjazdowa), na zewnątrz hangaru w ścianie niewielkie, lokalne wyszczerbienia w elementach stalowych, - od strony południowej (część wjazdowa), wewnątrz hangaru złuszczenia i odpryski farby na ścianie z elementów stalowych, - na ścianach wewnętrznych hangaru złuszczenia farby i tynków, - podłoga z płyt żelbetowych dylatowanych, na wjeździe do hangaru silnie zluszczona na szer. 1 płyty, - na elewacji wschodniej dobudowanej części (zaplecze) instalacja odgromowa zdjęta ze ściany (opadająca), - odgięcia i deformacje elementów rynien i rur spustowych z blachy stalowej ocynkowanej."

[...] WINB mając na uwadze powyższe ustalenia stwierdził nieodpowiedni stan techniczny kontrolowanych budynków i postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2012 r. znak: [...] wydanym na podstawie art. 61 § 1 i 4 kpa wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego obiektów budowlanych lotniska cywilnego w [...] tj.: budynku portu lotniczego, spadochroniarni i hangaru samolotowego wraz z przybudówką zlokalizowanych na działce nr ewid. [...] obr. [...].

Następnie [...] WINB odwołał się do regulacji art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego podnosząc, że uprawnienie organów określone w ww. przepisie służy wyjaśnieniu kwestii technicznych (dowodowych) celem ustalenia stanu faktycznego sprawy. Organ pierwszej instancji podkreślił, że na podstawie dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego stwierdził, iż stan techniczny przedmiotowych budynków jest nieodpowiedni. W ocenie [...] WINB kwestią budzącą wątpliwości jest zakres niezbędnych prac naprawczych mających na celu doprowadzenie przedmiotowych obiektów do odpowiedniego stanu technicznego, sposób i technologia ich wykonania oraz graniczne terminy w jakich wykonanie powyższych prac jest konieczne. Zdaniem organu odpowiedzi na powyższe wątpliwości ma dostarczyć nakazana niniejszym postanowieniem ekspertyza stanu technicznego przedmiotowych budynków.

Organ pierwszej instancji przychylił się do stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wyrażonego w wyroku z dnia 10 października 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1911/11, według którego "O ile organy administracji publicznej nie mają obowiązku dokładnego wyjaśniania przyczyn, skali wpływu poszczególnych przyczyn wskazanych przez ekspertów na stan techniczny obiektu, czy ustalania osób winnych, czy odpowiedzialnych za ten stan, to jednak, mając na uwadze cel przepisu art. 66 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 61 Prawa budowlanego, tj. doprowadzenie do odpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego, winny przed nałożeniem obowiązków wyjaśnić wszelkie kwestie, aby mieć pewność, że wykonanie tych obowiązków doprowadzi do skutecznego i w miarę trwałego skutku, a nie jedynie do chwilowej poprawy stanu technicznego obiektu. Jest to szczególnie istotne w sytuacji, gdy do nieodpowiedniego stanu technicznego budynku przyczyniły się i być może nadal przyczyniają się czynniki nie związane z normalną eksploatacją obiektu."

Biorąc powyższe pod uwagę [...] WINB stwierdził, że przesłanki zastosowania art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego mówiące o "powstaniu uzasadnionych wątpliwości co do (...) stanu technicznego obiektu budowlanego" zostały w przypadku przedmiotowych budynków całkowicie spełnione i jest zasadnym nakazanie sporządzenia ekspertyzy. [...] WINB uznał, iż ekspertyza techniczna przedłożona w wyniku wykonania obowiązku nałożonego na podstawie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego, wskaże propozycje rozwiązań ujawnionych wad i nieprawidłowości, celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami prawa i zasadami wiedzy technicznej. Tym samym umożliwi to wydanie decyzji, której wykonanie doprowadzi do skutecznej i trwałej poprawy stanu technicznego obiektu. Wskazał, że przepis zawarty w art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego umożliwia organom administracji uzyskanie dowodów niezbędnych do dalszego prowadzenia postępowania, a zarazem realizację postanowień art. 7 i 77 kpa odnoszących się do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całości materiału dowodowego.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył [...], kwestionując przede wszystkim termin na przedłożenie nakazanej ekspertyzy.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego – dalej GINB, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu postanowienia GINB przedstawił stan faktyczny sprawy, przytoczył treść art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego, i stwierdził, że przesłanką zastosowania ww. przepisu jest istnienie uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego - organ jest więc uprawniony do wydania postanowienia w trybie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego z 1994r. w każdym przypadku, gdy poweźmie wątpliwości w tym zakresie (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 2440/06, Lex nr 334857). Podniósł, że działania organu podejmowane w trybie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego zmierzają do wyjaśnienia kwestii technicznych, których celem jest ustalenie stanu faktycznego sprawy (por. uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2005 r., sygn. akt OSK 1780/04, Lex nr 179100). Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ podejmuje rozstrzygnięcie merytoryczne - co do istoty sprawy.

W ocenie GINB, istnieją uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego. Wyjaśnienie tych wątpliwości wymaga uzyskania wiadomości specjalnych po zasięgnięciu opinii osób posiadających stosowne uprawnienia, więc nie może być dokonane wyłącznie przez sam organ administracji publicznej. Ekspertyza techniczna wskaże propozycje rozwiązań ujawnionych wad i nieprawidłowości, celem doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami prawa i zasadami wiedzy technicznej. Tym samym umożliwi organowi nadzoru budowlanego wydanie decyzji, której wykonanie doprowadzi do skutecznej i trwałej poprawy stanu technicznego obiektu. Tym samym GINB stwierdził, że nałożenie obowiązku dostarczenia ekspertyzy przedmiotowego obiektu nie narusza regulacji przepisu art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego.

Skargę na powyższą decyzję GINB do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł [...] w [...], wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania przed sądem administracyjnym od organu administracji publicznej według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił:

- naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 8, art. 11 oraz art. 107 § 2 i 3 w związku z art. 126 kpa polegające w szczególności na: braku wyjaśnienia w sposób jasny i zrozumiały przesłanek, jakimi kierował się organ przy wydawaniu rozstrzygnięcia, szczątkowym uzasadnieniu postanowienia oraz braku w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wszechstronnego rozważenia przez GINB wszystkich przepisów i okoliczności związanych z obowiązkiem przedstawienia przez [...] ekspertyzy technicznej; braku pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej i dowolność w wydaniu postanowienia poprzez niedostateczne i niepełne jego uzasadnienie; art. 6, art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa, poprzez: błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego; brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia; wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału; dowolność w wydaniu postanowienia poprzez niedostateczne i niepełne jego uzasadnienie.

- naruszeniu przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj.: art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (Dz. U. 1994 r. Nr 89 poz. 414 ze zm.), poprzez błędną jego wykładnię w przedmiotowym stanie faktycznym.

W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że GINB w ustalonym w sprawie stanie faktycznym nie uzasadnił celowości i konieczności przeprowadzenia ekspertyzy. Zdaniem skarżącego organ w żaden sposób nie wykazał spełnienia przesłanki "uzasadnionych wątpliwości" w niniejszej co do stanu technicznego, która byłaby podstawą do zastosowania art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego.

W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne oraz argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r. poz. 270 (dalej: ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga podlega uwzględnieniu, ponieważ zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie zostały wydane z naruszeniem przepisu prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy.

Podstawę wydania ww. postanowień stanowił art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.

Przepis ten stanowi w istocie instrument umożliwiający organom wykonywanie ich ustawowych zadań określonych przepisami Prawa budowlanego, w szczególności prowadzenie postępowania dowodowego w celu uzyskania odpowiednich informacji o stanie technicznym obiektu budowlanego, natomiast dokonane ustalenia mogą stanowić podstawę do podjęcia dalszych działań. Podkreślenia jednakże wymaga, że przesłanką zastosowania art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego jest powstanie uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Nałożenie zatem takiego obowiązku uzależnione jest od wystąpienia uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych, z których zrealizowano obiekt budowlany, a nadto powyższy obowiązek organ może nałożyć w przypadku wystąpienia uzasadnionych wątpliwości co do jakości samych robót budowlanych, tzn. w przypadku stwierdzenia, że roboty te zostały wykonane niezgodnie ze sztuką budowlaną, czy też niezgodnie z obowiązującymi normami budowlanymi. Przepis ten ma również zastosowanie w przypadku, gdy stan techniczny obiektu budowlanego budzi wątpliwości organu administracyjnego.

Ustalenie istnienia wspomnianych uzasadnionych wątpliwości wymaga zatem przeprowadzenia odpowiedniego postępowania dowodowego stosownie do reguł procesowych wyrażonych w art. 7 i 77 kpa, gdyż dopiero rezultat takiego postępowania może stanowić podstawę nałożenia obowiązku, o którym mowa w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego i – w konsekwencji – narażenia strony na odpowiednie koszty. Dotyczy to zarówno samego obowiązku, jak też jego zakresu i wreszcie charakteru wymaganego od strony dokumentu, który powinien odpowiadać stwierdzonym wątpliwościom. Należy pamiętać, że organ nadzoru budowlanego prowadzi określone postępowanie i wykonuje zadania ustawowe w ramach swoich kompetencji dotyczących np. kontroli przestrzegania właściwego stanu technicznego budynków mieszkalnych. Dlatego nałożony obowiązek dostarczenia odpowiedniej ekspertyzy i oceny technicznej powinien być skorelowany z uprawnieniami organu wykonującego właśnie te zadania. Oznacza to z jednej strony uprawnienia organu do prowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia zakresu istniejących nieprawidłowości, z drugiej zaś strony konieczność jednoznacznego ustalenia przez organ prawdopodobieństwa występowania takich nieprawidłowości. Organ nie może, korzystając z uprawnień dowodowych, przerzucać całego ciężaru takiego postępowania dowodowego na stronę obciążając ją kosztami takiego postępowania. Obowiązek sporządzenia np. ekspertyzy technicznej obejmuje tylko jeden z elementów procedury wyjaśniającej i powinien mieć miejscy gdy organ dysponuje już wątpliwościami co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, a wątpliwości te uzasadnione są stwierdzonymi okolicznościami sprawy.

Trzeba podkreślić, że art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego, który faktycznie przerzuca na stronę koszty ustalenia stanu technicznego budynku, powinien być wykorzystywany tylko w sytuacjach wyjątkowych, kiedy organy nadzoru budowlanego nie są w stanie - przy użyciu posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponują - rozstrzygnąć powstałych wątpliwości. Omawiany przepis nie może być nadużywany. Nie może być tak, że arbitralnym rozstrzygnięciem nakłada się na strony obowiązek bez żadnego, czy dostatecznego uzasadnienia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 października 2012 r., II SA/Wr 507/12, Lex LEX nr 1249206).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że organy nie wykazały zasadności nałożenia obowiązku na podstawie ww. przepisu, naruszając w ten sposób art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Z uzasadnień postanowień organów obu instancji wynika jedynie ogólnikowe sformułowanie, że powstały uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektów budowlanych lotniska cywilnego w [...], natomiast nie sprecyzowały, na czym te uzasadnione wątpliwości polegają, ani też z czego miałyby one wynikać.

Jak wynika z akt sprawy [...] WINB w dniu [...] czerwca 2012 r. dokonał kontroli utrzymania i użytkowania obiektu budowlanego – lotniska cywilnego w [...] zlokalizowanego na działce nr ew. [...] w [...] z obrębu [...], w oparciu o art. 81 ust. 4 Prawa budowlanego. W toku kontroli przedstawiono następujące dokumenty: aktualne protokoły z kontroli okresowej pięcioletniej, zestawienie protokołów z pomiarów ochronnych oraz protokoły z kontroli okresowej przewodów kominowych, a także książki obiektów oraz inwentaryzacje architektoniczne poszczególnych budynków. Na podstawie tej dokumentacji, a w szczególności protokołów okresowych pięcioletnich kontroli stanu technicznego i przydatności do użytkowania przeprowadzonych w dniach [...] i [...] czerwca 2012 r. dotyczących budynku administracyjnego przy lotnisku, spadochroniarni, hangaru dla samolotów, na podstawie protokołu kontroli przewodów kominowych dla budynku aeroklubu oraz budynku spadochroniarni, a także w oparciu o dokonane w dniu [...] czerwca 2012 r. przez [...] WINB oględziny ww. obiektów, organ pierwszej instancji dokonał dokładnych i szczegółowych ustaleń w przedmiocie stanu technicznego i przedmiotowe ustalenia zawarł w postanowieniu z dnia [...] września 2013 r. Niewątpliwe zatem [...] WINB przy użyciu własnej wiedzy oraz dostępnych środków przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w wyniku którego ustalił w sposób jednoznaczny stan techniczny obiektów budowlanych lotniska cywilnego w [...] (budynku portu lotniczego, spadochroniarni oraz hangaru samolotowego). W ocenie Sądu brak jest podstaw do uznania, aby w niniejszej sprawie istniały "uzasadnione wątpliwości" co do stanu technicznego ww. obiektów, co uzasadniałoby zastosowanie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego i nałożenie na skarżącego obowiązku uzyskania ekspertyzy dotyczącej stanu technicznego obiektów lotniska cywilnego w [...].

Bezcelowe jest, zdaniem Sądu, sporządzanie opinii określającej zakresu robót budowlanych koniecznych do wykonania w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości i doprowadzenia obiektu do właściwego stanu technicznego, a także wskazanie sposobu i technologii ich wykonania. Roboty budowlane mające na celu usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynków lotniska będą przecież wykonywane przez osoby dysponujące stosownymi uprawnieniami oraz fachową wiedzą co do sposobu i technologii usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Zadaniem organu nie jest ustalenie i następnie wskazywanie szczegółowych niuansów technicznych, jakie winny być zastosowane przy wykonywaniu robót budowlanych mających na celu doprowadzenie obiektu budowlanego do prawidłowego stanu technicznego.

Ponadto organy obu instancji pomięły fakt, że stosowne zalecenia co do zakresu robót budowlanych, jakie winny być wykonane co do obiektów lotniska cywilnego w [...], zostały sformułowane w protokołach okresowych pięcioletnich kontroli stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektów lotniska, a także protokole okresowej kontroli przewodów kominowych.

Reasumując organy orzekające w niniejszej sprawie naruszyły art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie do stanu faktycznego sprawy. Sąd stoi na stanowisku, że nie zachodzą żadne przeszkody do wydania decyzji w trybie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. [...] WINB wydając stosowną decyzję będzie miał na uwadze zarówno zakres prac koniecznych do wykonania jak również konieczność określenia terminu umożliwiającego ich wykonanie przy uwzględnieniu możliwości finansowych zobowiązanego.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) art. 152 ppsa oraz art. 200, orzekł, jak w sentencji wyroku.