Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 1022/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2012-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek rolny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 187 par. 1, art. 194 par. 1 , art. 194 par. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska WSA Kazimierz Włoch /spr./ Protokolant ref. st. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 listopada 2012 r. sprawy ze skargi R. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2012r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] lutego 2012r. nr [...], 2) określa, że decyzje wymienione w pkt. 1) nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego R. D. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA/Rz 1022/12

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r. poz. 749) oraz art. 6c ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2006r. Nr 136 poz. 969 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] lutego 2012r. nr [...] ustalającą R.D. łączne zobowiązanie pieniężne za 2012r. w kwocie 254zł.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji podał, że ustalił łączne zobowiązanie pieniężne w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, złożonej informacji o gruntach oraz nieruchomościach i obiektach budowlanych z zastosowaniem stawek cywilnoprawnych z przepisów prawa i uchwał Rady Miasta R.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący działający przez pełnomocnika zarzucił, iż decyzja ta wydana została z rażącym naruszeniem prawa bez zgromadzenia istotnych dowodów, podnosząc, że działki są w posiadaniu PGNiG S.A. i ta Spółka powinna płacić podatek.

Organ odwołujący podniósł, że - jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego R.D. jest właścicielem gruntów rolnych o łącznej pow. 1,7760 ha fizycznych, co stanowi 2,3825 ha przeliczeniowych, położonych w R. oraz budynku mieszkalnego. Organ odwoławczy naprowadził na treść art. 6c ust. 1 wyżej cyt. ustawy o podatku rolnym, zgodnie z którym w sytuacji, gdy na osobach fizycznych ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczącego przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego ustalana jest w jednej decyzji w formie łącznego zobowiązania pieniężnego.

Organ odwoławczy naprowadził na definicję podstawy opodatkowania podatkiem rolnym zawartą w art. 4 ust. 1 pkt 1 oraz 6 ust. 1 wyżej cytowanej ustawy o podatku rolnym. Organ odwoławczy wskazał, ze art. 6 ust. 2 powyższej ustawy ustanawia średnią cenę skupu żyta odsyłając do komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, ogłaszanego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" w terminie 20 dni po upływie trzeciego kwartału za 2011r. średnia cena skupu żyta wyniosła 74,18zł za 1 dt.. (Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 19.X.2011r. w MP z 2011r. nr 95, poz. 969).

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 3 wyżej cyt. ustawy o podatku rolnym, Rada Miasta R. uchwałą nr XXI/409/2011 z dnia 29 listopada 2011r. obniżyła średnią cenę skupu żyta przyjmowaną jako podstawę obliczenia podatku rolnego, z kwoty 74,18 za 1 dt. do kwoty 36zł.

Przy opodatkowaniu gruntu organ podatkowy obowiązany jest zgodnie z art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne brać pod uwagę klasyfikację z ewidencji gruntów i budynków oraz dane z tejże ewidencji.

Dokument w postaci wypisu z ewidencji gruntów jest dla organu podatkowego wiążący zarówno odnośnie wielkości gruntów danego podatnika jak i sposobu ich klasyfikacji i ma moc dokumentu urzędowego zgodnie z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej. Organ II instancji uznał, że zaskarżona decyzja wydana została bez naruszenia obowiązującego prawa a organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym, podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne będące właścicielami gruntów. Natomiast według art. 1 tej ustawy opodatkowaniu podatkiem rolnym, podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza zaś art. 4 ust. 1 pkt 1 powyższej ustawy stanowi, iż podstawą opodatkowania podatkiem rolnym, dla gruntów gospodarstw rolnych, stanowi liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego.

Ostatecznie mając na względzie treść art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, organ II instancji uznał, że należało oprzeć rozstrzygnięcie o dane wynikające z ewidencji gruntów a ponieważ wynika z nich, że R.D. jest właścicielem użytków rolnych i budynku mieszkalnego, jego należało obciążyć podatkiem rolnym i podatkiem od nieruchomości. Natomiast zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie i tylko ten organ uprawniony jest do zmian w tej ewidencji.

W skardze wniesionej na wyżej przedstawioną decyzję SKO z dnia [...] sierpnia 2012r. skarżący R.D. domagał się jej uchylenia jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący zarzucił, iż w sprawie nie zebrano niezbędnych dokumentów dla prawidłowego rozstrzygnięcia, przez co naruszono art. 7 i 77 k.p.a. Podatek został naliczony od działki oznaczonej nr [...], która decyzją Prezydenta R. została wywłaszczona jeszcze w 2011r., pod rozbudowę ulicy [...]. Dane z ewidencji gruntów nie zawierają wszystkich informacji. Skarżący wniósł o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z akt tut. Sądu sygn. akt II SA/Rz 526/12.

W odpowiedzi na skargę SKO w R. wnosiło o jej oddalenie podtrzymując dotychczas zajmowane stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Z mocy art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005r., nr 240, poz. 2027; powoływanej dalej jako: Prawo geodezyjne i kartograficzne) podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

W orzecznictwie sądów administracyjnych i w doktrynie nie budzi wątpliwości, że wypis z ewidencji gruntów i budynków jest dokumentem urzędowym, o którym mowa w art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej. Z mocy ostatnio powołanego przepisu dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Z kolei z mocy art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej przepis § 1 art. 194 nie wyłącza możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom wymienionym w tym przepisie.

Dokumenty urzędowe korzystają z dwojakiego rodzaju domniemań: domniemania prawdziwości, to znaczy że dokument pochodzi od organu, który go wystawił i domniemania zgodności z prawdą oświadczenia organu, od którego dokument pochodzi. Ustawodawca, w przytoczonym powyżej art. 194 § 1, przyjął w stosunku do dokumentu urzędowego domniemanie prawdziwości i domniemanie zgodności z prawdą. Na użytek niniejszej sprawy należy podkreślić, że domniemanie zgodności z prawdą takiego dowodu o podwyższonej mocy dowodowej, jaki stanowi wypis z ewidencji gruntów i budynków, jest domniemaniem wzruszalnym. W przypadku skutecznego przeprowadzenia przeciwdowodu - dokument urzędowy nie może być traktowany jako dowód w sprawie. W literaturze przedmiotu (Rafał Dowgier, Leonard Etel, Cezary Kosikowski, Piotr Pietrasz, Mariusz Popławski, Sławomir Plesnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz. Lex 2009 Wyd. III) wskazuje się, że dokumentem, który pozwala na obalenie domniemania poprawności danych z ewidencji gruntów i budynków może być w zakresie klasyfikacji gruntów np. decyzja o wyłączeniu użytków rolnych z produkcji rolnej. Z taką decyzją powinna wiązać się zmiana zapisów ewidencyjnych, gdyż grunty objęte decyzją utraciły charakter użytków rolnych. Nawet jednak gdy odpowiedniej zmiany nie dokonano, art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej pozwala organowi podatkowemu na pominięcie wadliwych zapisów z ewidencji i oparcie się przy opodatkowaniu na decyzji o wyłączeniu, która jest dokumentem bardziej aktualnym. Przeprowadzenie dowodu przeciwko ewidencji gruntów i budynków może polegać także na wskazaniu na decyzję o zakończeniu rekultywacji w kierunku rolnym lub leśnym, które podważają dane wykazane w ewidencji gruntów. Decyzje te (o wyłączeniu użytków rolnych z produkcji rolnej oraz o zakończeniu rekultywacji) "aktualizują" dane zawarte w ewidencji gruntów. W pierwszym przypadku przez wyłączenie gruntów oznaczonej w niej jako rolne lub lasy z produkcji rolnej lub leśnej, w drugim zaś przypadku dają podstawę do traktowania tych gruntów jako grunty rolne lub lasy.

Jednocześnie należy zaakcentować z całą mocą, że jeżeli strona wnosi o przeprowadzenie przeciwdowodu, wskazuje na taki przeciwdowód, a nawet nie formułuje jednocześnie kategorycznego wniosku dowodowego, to organ podatkowy obowiązany jest taki wniosek uwzględnić. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 marca 2006r. sygn. akt I FSK 5631/05 podkreślił, że art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej stanowi, że nie została wyłączona możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom urzędowym. Dlatego poprzestanie na informacjach wynikających z oświadczenia wiedzy zawartego w akcie notarialnym bez rozpatrzenia przeciwdowodów zgłoszonych przez stronę stanowi naruszenie przez organ podatkowy art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej.

Przytoczona teza z uzasadnienia wyroku wydanego przez Naczelny Sąd Administracyjny jest uzasadniona powołanymi w tym uzasadnieniu przepisami i w związku z tym jest zaakceptowana przez sąd orzekający w niniejszej sprawie. Szczególną uwagę należy zwrócić na art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, stosownie do którego organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

W odwołaniu skarżący podniósł, że sporne nieruchomości są w posiadaniu PGNIG, bowiem Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w K. decyzją z dnia [...] lipca 2011r. Znak [...] udzielił pozwolenia na użytkowanie stosownie z posiadaną koncesją i planem ruchu zakładu górniczego obiektów budowlanych zagospodarowania odwiertów w obrębach geodezyjnych 211 i 210, która to decyzja została przekazana do wiadomości Prezydentowi Miasta R.

Organ odwoławczy nie poczynił żadnych ustaleń we wskazanym przez skarżącego kierunku, pomimo, iż zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 pkt 3 podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami samoistnymi gruntów.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które było zobowiązane do ponownego rozstrzygnięcia sprawy (art. 127 Ordynacji podatkowej), nie zebrało i w sposób wyczerpujący nie rozpatrzyło całego materiału dowodowego, co w sposób jednoznaczny wynika z uzasadnienia zaskarżonej do sądu decyzji, skoro powołało się wyłącznie na art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Kolegium, wbrew jednoznacznym przepisom regulującym postępowanie podatkowe, nie zadbało o pozyskanie wskazywanych przez skarżącą decyzji, co dopiero umożliwiłoby Kolegium wyczerpujące rozpatrzenie sprawy. Sąd administracyjny nie jest powołany z mocy ustawy do rozstrzygania indywidualnych spraw administracyjnych i w związku z tym nie może, tym bardziej że nie dysponuje opisywanymi przez skarżącą decyzjami, dokonać nawet wstępnej oceny czy treść tych decyzji stanowi przeciwdowód w rozumieniu art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej w stosunku do treści dokumentu urzędowego - wypisu z ewidencji gruntów i budynków, co do okresu istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy.

R.D. w skardze zarzucił, że działka o nr [...], która powstała z podziału działki [...] została wywłaszczona jeszcze w 2011, którą to okoliczność zdaje się potwierdzać decyzja Prezydenta Miasta R. udzielająca zezwolenia na realizację inwestycji drogowej pn. "Rozbudowa ulicy [...]" z dnia [...] listopada 2011r. Nr [...] jak i decyzja Wojewody z dnia [...] marca 2012r., które zalegają w aktach tut. Sądu o sygn. akt II SA/Rz 526/12 z których to decyzji Sąd dopuścił dowód w oparciu o art. 106 § 3 p.p.s.a.

Decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zatwierdza się podział nieruchomości. Linie rozgraniczające teren ustalone decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowią linię podziału nieruchomości. Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowi podstawę do dokonania wpisów w księdze wieczystej i katastrze nieruchomości. Nieruchomości lub ich części, o którym mowa w art. 11f ust. 1 pkt 6 (decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera w szczególności: oznaczenie nieruchomości lub ich części, według katastru nieruchomości, które stają się własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego), stają się z mocy prawa: własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych, własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych - z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna (art. 12 ust. ust. 1, 2, 3 i 4). Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej określa termin odpowiednio wydania nieruchomości lub wydania nieruchomości i opróżnienia lokali oraz innych pomieszczeń (art. 16 ust. 2 zdanie pierwsze). Wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych nadają decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygor natychmiastowej wykonalności na wniosek właściwego zarządcy drogi, uzasadnionych interesem społecznym lub gospodarczym (art. 17 ust. 1).

Sąd przytoczył niektóre przepisy wspomnianej ustawy, gdyż przepisy tej ustawy będą przedmiotem rozważań organu.

Wskazane uchybienia proceduralne sprowadzające się do niezebrania materiału dowodowego w sposób zupełny i do niewyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego przesądzają, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się innego naruszenia przepisów postępowania i to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej powoływanej jako: p.p.s.a.). Obligowało to Sąd do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a.

W oparciu o art. 152 p.p.s.a. orzeczono, iż uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. W oparciu o art. 200 p.p.s.a. zasądzono od SKO na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego które sprowadzają się do wysokości poniesionego wpisu.