Postanowienie NSA, sygn. akt II GSK 1454/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6204 Środki farmaceutyczne i  materiały medyczne oraz nadzór farmaceutyczny
Hasła tematyczne: Wyłączenie sędziego
Skarżony organ: Minister Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono wniosek
Powołane przepisy: article: art. 18 § 1 pkt 6a,  art. 19
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.), Sędzia NSA Krystyna Anna Stec, Sędzia del. WSA Barbara Stukan-Pytlowany po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku F. Sp. z o.o. w K. o wyłączenie sędziego NSA C. P. w sprawie ze skargi kasacyjnej F. Sp. z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 21 czerwca 2010 r., sygn. akt. VI SA/Wa 1940/09 w sprawie ze skargi F. Sp. z o.o. w K. na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] lipca 2009 r., nr. [...] w przedmiocie odmowy przedłużenia okresu ważności pozwolenia na dopuszczenie do obrotu produktu leczniczego. postanawia: oddalić wniosek.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny odroczył rozpoznanie skargi kasacyjnej F. Spółka z o.o. w K. (dalej: skarżąca Spółka) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 21 czerwca 2010 r., sygn. akt. VI SA/Wa 1940/09 w sprawie ze skargi Spółki na decyzję Ministra Zdrowia (dalej: organ) z dnia [...] lipca 2009 r. w przedmiocie odmowy przedłużenia okresu ważności pozwolenia na dopuszczenie do obrotu produktu leczniczego.

Pełnomocnik F. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 17 stycznia 2012 r. złożył wniosek o wyłączenie Sędziego NSA [...]. Pełnomocnik Spółki wyjaśnił, iż Sędzia orzekał przy wydaniu orzeczenia z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt. II GSK 1063/10, gdzie zapadł wyrok niekorzystny dla skarżącej Spółki, a ponadto istota sporu była analogiczna jak w rozpoznawanej sprawie.

Jak wynika z akt sprawy o sygn. II GSK 1063/10 Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 października 2011 r. po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Ministra Zdrowia uchylił wyrok WSA z dnia 18 maja 2010 r., o sygn. VI SA/Wa 2211/09 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny orzekał w tej sprawie w następującym składzie: Przewodniczący Sędzia NSA [...], sędziowie: Sędzia NSA [...] i Sędzia del. WSA [...].

Jak wynika z akt niniejszej sprawy zarządzeniem Przewodniczącego II Wydziału Izby Gospodarczej NSA z dnia 12 grudnia 2012 r. na dzień 17 stycznia 2010 r. została wyznaczona rozprawa w tej sprawie oraz skład Sądu w osobach: Przewodniczący Sędzia NSA [...], Sędzia NSA [...], Sędzia del. WSA [...]. Wobec złożonego przez pełnomocnika F. Sp. z .o.o. wniosku o wyłączenie sędziego w tej sprawie rozprawa została odroczona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Podstawą wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy może być wystąpienie jednej z wyliczonych enumeratywnie w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) przesłanek. Zgodnie z tym przepisem sędzia jest wyłączony w sprawach:

1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki;

2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia;

3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;

4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron;

5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą;

6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator;

6 dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie;

7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.

Ponadto niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

W literaturze przedmiotu podkreśla się, że instytucja wyłączenia sędziego stanowi jedną z gwarancji bezstronności sądu. Niemniej nie powinna ona być wykorzystywana w innym celu niż zapewnienie bezstronności orzekania.

Naczelnym Sąd Administracyjny wskazuje ponadto, iż zgodnie z treścią art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. Przywołany przepis należy rozumieć w ten sposób, że sędzia jest z mocy samej ustawy wyłączony od orzekania w takiej sprawie, w której już wcześniej brał udział w wydanym w tej sprawie wyroku bądź też postanowieniu kończącym postępowanie w sprawie. Chodzi tutaj o to, aby sędzia w jakikolwiek sposób merytoryczny nie rozstrzygał ponownie w tej samej sprawie, czy to jako Sędzia Sądu I instancji, który kontrolował zaskarżony akt administracyjny, czy to jako Sędzia Sądu II instancji, który kontrolował wyrok lub postanowienie kończące postępowanie w sprawie, wydane uprzednio w prowadzonym w tej sprawie postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Z akt administracyjnych, jak i z akt sądowych niniejszej sprawy wynika, że Sędzia [...], którego dotyczy wniosek o wyłączenie, nie orzekał już wcześniej w tej sprawie.

Przedmiotem kontroli kasacyjnej jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2010 r. Jest to wyrok Sądu I instancji jedyny jaki dotychczas w tej sprawie został wydany. Naczelny Sąd Administracyjny jeszcze żadnego wyroku w tej sprawie nie wydawał. Zauważyć należy, iż we wniosku o wyłączenie skarżąca Spółka jako podstawę faktyczną wyłączenia wskazała okoliczność, iż sędzia, którego wniosek dotyczy orzekał w sprawie o sygn. akt II GSK 1063/10 i istota sporu była analogiczna jak w sprawie niniejszej. Wobec takiego uzasadnienia faktycznego tego wniosku przede wszystkim należało stwierdzić, iż okoliczność, iż sędzia, którego wniosek dotyczy orzekał także w innej sprawie dotyczącej skarżącej Spółki nie spełnia przesłanki z art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a., gdyż nie jest to sprawa tożsama ze sprawą prowadzoną pod sygn. akt II GSK 1454/10, a zatem wniosek o wyłączenie sędziego NSA [...] nie znajduje uzasadnionych podstaw prawnych ani faktycznych.

Mając jednakże wskazaną faktyczną przyczynę wyłączenia, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając złożony wniosek badał też, czy w zaistniałych okolicznościach nie wystąpiły przesłanki wyłączenia sędziego w oparciu o art. 19 p.p.s.a. Treść wniosku skarżącej Spółki wskazuje, iż dopatruje się ona wątpliwości co do bezstronności wskazanego sędziego w tym, że brał on udział w wydaniu wyroku z dnia 13 października 2011 r. sygn. akt II GSK 1063/10. Przy czym skarżąca Spółka w złożonym wniosku nie przedstawiła żadnej argumentacji w jakim działaniu sędzia, którzy brał udział w wydaniu wyroku w tej sprawie, upatruje przyczyny uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności.

Na tle uregulowań zawartych w art. 19 p.p.s.a. w orzecznictwie prezentowane jest stanowisko, że okoliczność, iż sędzia wyraził przy orzekaniu w innej sprawie pogląd, z którym wnioskujący się nie zgadza, nie może być przesłanką do wyłączenia sędziego od orzekania w innej sprawie, choćby w jakikolwiek sposób powiązanej ze sprawą, w której orzekał wcześniej (post. NSA z dnia 30 kwietnia 2009 r. sygn. II OZ 378/09, zbiór Lex nr 575305).

Ponadto nie jest dopuszczalne żądanie wyłączenia sędziego tylko z tego powodu, iż wnioskodawca kwestionuje zasadność rozstrzygnięć w innych sprawach z udziałem tego sędziego (por. post. NSA z dnia 18 września 2008 r. sygn. akt II OZ 979/08, zbiór Lex 527666; post. NSA z dnia 28 sierpnia 2008 r. sygn. akt I OZ 612/08, zbiór Lex 527814).

Z treści art.19 p.p.s.a. wynika, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi nie tylko faktycznie wystąpić, ale musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji.

Charakter instytucji wyłączenia sędziego jest oczywisty – sprowadza się do eliminowania wszelkich przyczyn, które mogłyby skutkować pojawieniu się jakichkolwiek wątpliwości, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego przy rozpoznawaniu konkretnej sprawy. Istotą instytucji wyłączenia sędziego jest zapewnienie jak najpełniejszej realizacji zagwarantowanego, między innymi na gruncie Konstytucji RP, prawa do sądu, poprzez stworzenie warunków umożliwiających każdemu rozpatrzenie jego sprawy przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd.

Analiza treści wniosku skarżącej Spółki o wyłączenie sędziego w tym wniosku wskazanym, a także analiza akt sprawy o sygn. II GSK 1063/10 nie daje żadnych podstaw do przyjęcia, że wystąpiły okoliczności mogące świadczyć o uzasadnionej bezstronności sędziego. Takiej podstawy nie daje sam fakt, że sędzia, którego wniosek dotyczy orzekał w sprawie ze skargi kasacyjnej Ministra Finansów od wyroku Sądu I instancji, którym to wyrok został uchylony i przekazany do ponownego rozpoznania.

Skarżąca Spółka poza faktem orzekania w innej sprawie jej dotyczącej nie przedstawiła żadnej argumentacji, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w tej sprawie.

Z przyczyn wyżej wskazanych Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 18 i 19 oraz art. 22 § 1 i 2 i art. 193 p.p.s.a. oddalił wniosek.