Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 380/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2019-07-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 71a§9
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Asesor WSA Zbigniew Kruszewski (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Marta Andrzejewska po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2019 r. na rozprawie sprawy ze skargi Firmy "M" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości wierzytelności nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...] marca 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: DIAS) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] lipca 2018 r., którym określono D.A., jako dłużnikowi zajętej wierzytelności, w postępowaniu egzekucyjnym przeciwko zobowiązanemu - Firmie Usługowo - Handlowej M. (dalej: M. sp. z o.o.), wysokość nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu wierzytelności w kwocie 112.023,97 zł.

Jako podstawę prawną swojego orzeczenia, DIAS wskazał art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: k.p.a.), w związku z art. 18 oraz art. 71a § 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.; dalej: u.p.e.a.)

Z uzasadnienia postanowienia DIAS wynikał następujący stan sprawy.

Naczelnik Urzędu Skarbowego, w toku postępowania egzekucyjnego, prowadzonego z majątku M. Sp. z o.o. z siedzibą (pierwotnie) w [...], na podstawie art. 89 § 1 u.p.e.a., zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r., dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnej w łącznej kwocie 1.230.170,81 zł, przysługującej zobowiązanej od D.A. z tytułu dostaw, robót i usług. Powyższa wierzytelność obejmowała należność główną w kwocie 944.216,80 zł, odsetki w wysokości 285.880,71 zł, koszty egzekucyjne w kwocie 61,70 zł, i koszty upomnienia w kwocie 11,60 zł, egzekwowane w oparciu o nw. tytuły wykonawcze, wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, Dyrektora Izby Celnej, Urząd Regulacji Energetyki, Urząd Ochrony Konkurencji Delegatura.

Zawiadomienie z dnia [...] kwietnia 2017 r. o zajęciu ww. wierzytelności zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności – D.A. w dniu 24 kwietnia 2017 r.

Jednocześnie organ egzekucyjny wezwał D.A. do oświadczenia w zakresie: uznania zajętej wierzytelności, przekazania z zajętych wierzytelności kwot na pokrycie należności, bądź podania powodu odmowy tego przekazania, wskazania, czy w sądzie lub przed innym organem toczy się lub toczyła sprawa o zajętą wierzytelność. D.A. nie udzielił odpowiedzi w wyznaczonym terminie, o którym mowa w art. 89 § 3 u.p.e.a. i dopiero w piśmie z dnia [...] maja 2017 r. złożył oświadczenie, że istnieją przeszkody w realizacji zajęcia, ponieważ otrzymał informację o przelewie wierzytelności przysługującej M. Sp. z o.o. na rzecz E. Sp. z o.o.

Ustalono również, że E. Sp. z o.o., powołując się na przepis art. 38 § 1 u.p.e.a., podaniem z dnia [...] lipca 2018 r., wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego o wyłączenie spod egzekucji wierzytelności zajętych u D.A. Do wniosku nie załączyła żadnych dokumentów na poparcie swojego żądania, co skutkowało wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Pomimo kilkakrotnego wyznaczania nowego terminu do rozpatrzenia sprawy przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, żądane dokumenty nie zostały uzupełnione. W konsekwencji powyższego, zawiadomieniem z [...] listopada 2017 r., wnioskodawca został powiadomiony o pozostawieniu sprawy bez rozpoznania.

Pismem z [...] listopada 2017 r. organ egzekucyjny wezwał D.A. do realizacji zajęcia wierzytelności zgodnie z zawiadomieniem z [...] kwietnia 2017 r.

Dnia 31 stycznia 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając na podstawie art. 19, art. 20 i art. 65 k.p.a., oraz art. 22 § 2 u.p.e.a., przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego akta egzekucyjne dot. M. Sp. z o.o., z uwagi na zmianę adresu siedziby ww. spółki w miejscowości [...] na adres: [...].

Stwierdzając, że dłużnik zajętej wierzytelności nie spełnił świadczenia określonego w zawiadomieniu o zajęciu, organ egzekucyjny wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego, na podstawie art. 71a u.p.e.a. w zw. z art. 52 k.p.a., o przeprowadzenie kontroli u dłużnika zajętej wierzytelności w zakresie prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego. W toku wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono, że na dzień wystawienia zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej, tj. [...] kwietnia 2017 r., Firmie Handlowo-Usługowej "M." Sp. z o.o. przysługiwały od D.A., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo [...], wierzytelności wynikające z niżej wymienionych faktur: z [...] kwietnia 2017 r. - na kwotę 15.422,58 zł, z [...] kwietnia 2017 r. - na kwotę 30.724,98 zł, z [...] kwietnia 2017 r. - na kwotę 13.296,76 zł, z [...] kwietnia 2017 r. - na kwotę 14.789,46 zł, z [...] maja 2017 r. - na kwotę 17.011,76 zł, których terminy płatności upłynęły - odpowiednio: [...]. Ustalono również, że należność wynikającą z innej faktury - [...] maja 2017 r., w kwocie 13.756,23 zł, D.A. zapłacił gotówką M. Sp. z o.o. [...] maja 2017 r. Ponadto dłużnik zajętej wierzytelności oświadczył, że wysokość nieprzekazanej kwoty organowi egzekucyjnemu wynosi 105.001,77 zł.

D.A. nie wniósł zastrzeżeń do ustaleń kontroli.

Wobec ustalenia, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie nie wywiązuje się z ustawowych obowiązków, Naczelnik Urzędu Skarbowego, powołując się na przepis art. 71a § 9 u.p.e.a., wymienionym na wstępie postanowieniem [...] lipca 2018 r. określił wysokość wierzytelności, nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu przez dłużnika zajętej wierzytelności, w łącznej kwocie 112.023,97 zł, w tym:

1) należność w łącznej kwocie 91.245,54 zł wraz ustawowymi odsetkami, liczonymi od terminów płatności wynikających z nw. faktur według stanu na dzień wydania postanowienia, w łącznej wysokości 7.022,20 zł, tj.: z dnia [...] kwietnia 2017 r. - na kwotę 15.422,58 zł + odsetki w wysokości 1.251.10 zł; z [...] kwietnia 2017 r. - na kwotę 30.724,98 zł + odsetki w wysokości 2.445,40 zł; z [...] kwietnia 2017 r. - na kwotę 13.296,76 zł + odsetki w wysokości 1.050,60 zł; z [...] kwietnia 2017 r. - na kwotę 14.789,46 zł + odsetki w wysokości 1.143,00 zł; z [...] maja 2017 r. - na kwotę 17.011,76 zł + odsetki w wysokości 1.132.10 zł;

2) należność w wysokości 13.756,23 zł, wynikająca z faktury z [...] maja 2017 r., która została zapłacona gotówką przez dłużnika zajętej wierzytelności dnia [...] maja 2017 r., tj. po otrzymaniu zawiadomienia o zajęciu innych wierzytelności pieniężnych nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r.

Nie godząc się z otrzymanym rozstrzygnięciem, D.A. oraz M. sp. z o.o. złożyły odrębnie zażalenia, podnosząc, ze F.H.U. M. Sp. z o.o. (zobowiązany) oraz E. Sp. z o.o. zawarły w dniu [...] lutego 2017 r., umowę przelewu wierzytelności należnych od dłużnika zajętej wierzytelności, co powoduje, że nastąpiła przeszkoda w realizacji zajęcia, gdyż wierzytelność, na dzień zawiadomienia o zajęciu wierztelności, nie przysługiwała zobowiązanemu.

DIAS, motywując utrzymanie w mocy zaskarżonego doń postanowienia naczelnika urzędu skarbowego, wskazał, że poza sporem pozostaje ziszczenie się pierwszej przesłanki określonej w art. 71a § 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, albowiem zajęcie wierzytelności nastąpiło wskutek doręczenia D.A. dnia 24 kwietnia 2017 r. zawiadomienia nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. Nie budzi również wątpliwości brak realizacji zajętych wierzytelności wynikających z powyższego zawiadomienia. Otrzymanie zawiadomienia o zajęciu nakłada bowiem na dłużnika zajętej wierzytelności ustawowy obowiązek realizacji tego zajęcia bez względu na sposób rozliczeń realizowany z tym kontrahentem.

DIAS uznał, że przedmiotowe zajęcie wierzytelności, dokonane ww. zawiadomieniem spełnia wszelkie wymogi określone w art. 67 i art. 89 u.p.e.a. i sporządzone zostało według wzoru określonego w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1339 ze zm.). W zawiadomieniu o zajęciu wierzytelności organ egzekucyjny wezwał dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty z tytułu wierzytelności, w tym wierzytelności przyszłych, bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu. Ponadto przedmiotowe zawiadomienie zawiera zobowiązanie dłużnika zajętej wierzytelności, aby ten w terminie 7 dni od daty doręczenia złożył oświadczenie dotyczące okoliczności wskazanych w powołanym wyżej art. 89 § 3 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Uznał również, że spełnione były wynikające z art. 71a § 9 u.p.e.a. obie przesłanki uprawniające organ egzekucyjny do określenia wysokości nieprzekazanej kwoty w drodze postanowienia, które jest podstawą do wystawienia przeciwko dłużnikowi zajętej wierzytelności tytułu wykonawczego, a mianowicie: przeprowadzono kontrolę u dłużnika zajętej wierzytelności, a w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności.

DIAS uznał za niezasadne, powołane w zażaleniach zarzuty naruszenia art. 71a § 9 u.p.e.a. "poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że Skarżący bezpodstawnie uchyla się od wykonania zobowiązania względem organu. DIAS wyjaśnił, że D.A., po otrzymaniu zawiadomienia o zajęciu wierzytelności nie udzielił odpowiedzi w ustawowym terminie określonym w art. 89 § 3 u.p.e.a., tj. w terminie 7 dni, od daty doręczenia zajęcia egzekucyjnego. Dopiero pismem z dnia [...] maja 2017 r. poinformował organ egzekucyjny o przeszkodach w realizacji zajęcia wskazując, że w marcu 2017 r. otrzymał zawiadomienie o przelewie wierzytelności, jednakże nie przedstawił dowodów jednoznacznie potwierdzających ten fakt, tj. dokumentów potwierdzających przekazanie należności w okresie przed zajęciem wierzytelności, czyli przed dniem [...] kwietnia 2017 r. lub nieistnienie wierzytelności w dacie zajęcia z innych przyczyn.

Zdaniem organu odwoławczego, dołączona do ww. pisma kserokopia dokumentu z dnia [...] lutego 2017 r. zatytułowanego "Powiadomienie dłużnika o przelewie wierzytelności" nie może być uznana za niebudzący wątpliwości dowód, potwierdzający zawarcie pomiędzy M. sp. z o.o., a E. sp. z o.o. umowy cesji i uwolnienie się dłużnika zajętej wierzytelności od obowiązku przekazania na rachunek organu egzekucyjnego należności wskazanych w zajęciu wierzytelności. Przelew wierzytelności nie wynika również z umowy dostawy zawartej pomiędzy D.A., a M.sp. z o.o. stanowiącej podstawę do wystawienia spornych faktur.

Dalej, uzasadniając odrzucenie stanowiska stron o zawarciu umowy cesji, DIAS argumentował, że w toku kontroli przeprowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, D.A. złożył w dniu 11 czerwca 2018r. oświadczenie, z którego wynika, iż nadal istnieją wierzytelności względem M. sp. z o.o. w łącznej kwocie 105.001,72 zł, wynikające z sześciu faktur zakupu oleju napędowego. W powyższym oświadczeniu D.A. stwierdził jednocześnie, że nie dokonywał wpłat na rzecz E. sp. z o.o. oraz wskazał, że w dniu [...] maja 2017 r. wpłacił zobowiązanemu – M. sp. z o.o. kwotę 13.775,23 zł z tytułu faktury nr [...]. Powyższe zostało również potwierdzone w protokole kontroli. DIAS zaznaczył również, że podczas kontroli D.A. nie przedłożył umowy z dnia [...] lutego 2017 r., ani nie złożył oświadczenia o istnieniu takiej umowy.

Odnosząc się natomiast do zarzutu podniesionego przez M. Sp. z o.o. dotyczącego ustalenia kwoty zaległości objętej postępowaniem egzekucyjnym, DIAS stwierdził, że organ I instancji określając wysokość nieprzekazanej wierzytelności wziął pod uwagę zaległości objęte zajęciem wierzytelności z dnia [...] kwietnia 2017 r., dokonanym w oparciu o tytuły wykonawcze wymienione w tym zawiadomieniu, obejmujące należności przysługujące Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki, Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz Naczelnikowi Urzędu Skarbowego. Wyjaśnił również, że z uwagi na udzielenie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego M. sp. z o.o., ulgi w spłacie zaległości, organ egzekucyjny zawiesił prowadzone wobec zobowiązanej postępowanie egzekucyjne w tym zakresie. Jednakże z uwagi na brak zapłaty należności z tytułu udzielonych rat, Naczelnik Urzędu Skarbowego pismem z [...] lipca 2018 r. wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego. W konsekwencji, kwoty zaległości zostały uwzględnione w postanowieniu z dnia [...] lipca 2018 r.

Nadto odnosząc się do kwestionowanej przez M. sp. z o.o. ustalonej wysokości zaległości objętej czynnym postępowaniem egzekucyjnym, tj. kwoty 1.002.326,90 zł organ odwoławczy zauważył, że na dzień wydania zaskarżonego postanowienia zaległości, będące podstawą wyliczenia wskazanej kwoty wynikają z niezawieszonych tytułów wykonawczych, w zakresie których nastąpiło zajęcie wierzytelności z dnia [...] kwietnia 2017 r., tj. tytułów o numerach wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz nr jednego tytułu wystawionego przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, należności objęte wymienionymi tytułami wykonawczymi są aktualne i wymagalne. Wniosku tego nie podważa przedstawiony przez M. sp. z o.o. wydruk własny zobowiązanej, rejestrujący płatności związane ze spłatą zaległości objętych postępowaniem egzekucyjnym. Jak wynika z ww. zestawienia, płatności (realizacja zajęć rb), były dokonywane na rachunek bankowy poprzedniego organu egzekucyjnego. Kwoty te były rozliczane na poczet wszystkich zaległości objętych postępowaniem egzekucyjnym, a nie tylko należności przysługujących Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki. Ustalił bowiem, że zaległości wynikające z tytułu wykonawczego nr [...] z [...] października 2016 r., wystawionego przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki nie zostały całkowicie uregulowane, bowiem na dzień [...] lipca 2018 r. do uiszczenia pozostała kwota 112.542,89 zł, w tym: należność główna w wysokości 94.571,68 zł i odsetki w kwocie 17.971,21 zł.

Skargę na postanowienie DIAS wniosła M. sp. z o.o. Wnosząc w niej o uchylenie postanowień organów obu instancji zarzuciła naruszenie:

1. art. 7, 77 i 80 k.p.a. w zw. 106 § 3 k.p.a w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez dowolną a nie swobodną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, co skutkuje nieprawidłowym przyjęciem, że:

a. pomiędzy Skarżącym a E. sp. z o.o. nie doszło do zawarcia umowy przelewu wierzytelności, w sytuacji gdy w aktach sprawy znajduje się powiadomienie o umowie sprzedaży wierzytelności, co stanowi dowód na zawarcie tej umowy pomiędzy stronami i zmianie wierzyciela,

b. uczestnik postępowania bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności, w sytuacji gdy z materiału dowodowego wynika, że powiadomił on organ o podstawie do nieuiszczenia żądanej należności, co w konsekwencji doprowadziło co nieprawidłowego uznania, że wystąpiły przesłanki do wydania postanowienia o określeniu wysokości nieprzekazanej przez uczestnika postępowania kwot)',

2. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie kwestii wysokości żądanej zaległości oraz nieuwzględnienia w tym przedmiocie dowodu w postaci raportu z konta dostarczonego przez Skarżącego oraz licznych przelewów bankowych i pokwitowań, w sytuacji gdy sporna jest wysokość żądanej zaległości a na organie ciąży obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności wysokości dochodzonych zaległości,

3. art. 67 § 1 pkt 7 w zw. z art, 89 § 3 u.p.e.a. poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że uczestnik postępowania złożył niepełne i nie oparte w rzeczywistości oświadczenie o przeszkodach w realizacji wierzytelności, w sytuacji gdy uczestnik postępowania prawidłowo poinformował organ o przeszkodzie w postaci zawartej przez Skarżącą umowy sprzedaży wierzytelności,

4. art. 71a § 9 u.p.e.a. poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że uczestnik postępowania bezpodstawnie uchyla się od wykonania zobowiązania względem organu, w sytuacji gdy uczestnik postępowania nie działa bezpodstawnie,

5. art. 71b u.p.e.a. poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że w niniejszym przypadku zachodzi przesłanka do wydania tytułu wykonawczego i wszczęcia przez organ postępowania egzekucyjnego przeciwko uczestnikowi postępowania, w sytuacji gdy takich podstaw nie ma,

6. art. 510 w zw. z art. 512 k.c. poprzez nieprawidłową wykładnię przepisu i nieuwzględnienie w sprawie skutków zawartej pomiędzy Skarżącym a E. sp. z o.o. umowy cesji, w tym skutków cesji wierzytelności przyszłych.

W piśmie z [...] maja 2019 r. zawierającym odpowiedź na skargę, DIAS wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.; w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w tak zakreślonych granicach kognicji, Sąd uznał, że nie narusza ono prawa.

Podstawą prawną dla określenia nieprzekazanej kwoty przez dłużnika zajętej wierzytelności jest art. 79a § 9 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. Na postanowienie w sprawie wysokości nieprzekazanej kwoty przysługuje zażalenie.

Z przepisu wynika, że wydanie postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty możliwe jest po kumulatywnym spełnieniu dwóch przesłanek. Pierwszą z nich jest przeprowadzenie kontroli, która ma na celu określenie, czy wobec dłużnika istnieje wymagalna wierzytelność zajęta w postepowaniu egzekucyjnym. Z kolei drugą przesłanką jest bezpodstawne uchylanie się przez dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi egzekucyjnemu. Zadaniem organu w ramach postępowania zmierzającego do wydania postanowienia w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty jest wobec tego przede wszystkim ustalenie, czy dłużnik rzeczywiście jest obowiązany do zapłaty określonej kwoty (wyrok WSA z 24 maja 2018 I SA/Kr 80/18). Zwrot normatywny "bezpodstawnie uchyla się" należy przy tym interpretować jako przesłankę prawną, a nie faktyczną. Innymi słowy, uchylanie się przez dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi egzekucyjnemu z przyczyn faktycznych, na przykład trudnej sytuacji ekonomicznej, stanowi podstawę do wydania postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty (wyrok WSA z 05 października 2018 r. I SA/Lu 395/2018). Przykładowo wskazuje się, że nieprzekazanie organowi egzekucyjnemu kwoty wskazanej w zawiadomieniu o zajęciu wierzytelności może zatem być usprawiedliwione jej przedawnieniem, potrąceniem czy zwolnieniem spod egzekucji. (wyrok WSA z 31 stycznia 2018 r., I SA/Gl 1021/17).

W niniejszej sprawie, w toku postępowania administracyjnego, dłużnik zajętej wierzytelności oraz M. sp. z o.o., będąca zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym, w którym organ egzekucyjny zajął sporne wierzytelności, zgodnie stali na stanowisku, że dłużnik zajętej wierzytelności nie uchylał się bezpodstawnie od wykonania obowiązku wynikającego z czterech faktur, ponieważ na podstawie umowy przelewu wierzytelności z dnia [...] lutego 2017 r. zawartej pomiędzy zobowiązaną spółką, a E. sp. z o.o., zajęte wierzytelności miały zostać scedowane na drugą z wymienionych spółek, w związku z czym w dacie zawiadomienia o zajęciu wierzytelności D.A. nie pozostawał dłużnikiem M. sp. z o.o., więc nie mógł wykonać swego zobowiązania na rzecz organu egzekucyjnego, co stanowiło prawną przeszkodę w realizacji zajęcia wierzytelności.

Generalnie przyjąć należy, że zmiana wierzyciela, wskutek dokonanego przelewu wierzytelności dokonana jeszcze przed zawiadomieniem przez organ egzekucyjny dłużnika o jej zajęciu, musiałaby być uznana za przeszkodę prawną w realizacji zajęcia, czyli spełnieniu świadczenia wynikającego z wierzytelności na rzecz organu egzekucyjnego.

Niemniej jednak, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organy obu instancji trafnie odrzuciły twierdzenia zobowiązanej (skarżącej) i dłużnika zajętej wierzytelności (D.A.) o istnieniu takiej przeszkody w rozpoznawanej sprawie.

Fakt dokonania przelewu wierzytelności wynikających z wymienionych wcześniej faktur jest wątpliwa w świetle zgromadzonego materiału dowodowego.

Wiarygodność faktu cesji wierzytelności podważają twierdzenia samego D.A. W aktach postępowania znajduje się bowiem jego oświadczenie z [...] czerwca 2018 r. złożone w toku kontroli przeprowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego (k. 76 akt US), a stanowiące załącznik do protokołu tej kontroli (k. 77 akt US), w którym D.A. - dłużnik zajętej wierzytelności potwierdził, że: (a) posiada dług wobec M. sp. z o.o. w wysokości 105.001,72 zł, (b) dnia [...] kwietnia 2017 r. dokonał zapłaty w kwocie 13.775,23 zł na rzecz spółki M., (c) nie dokonywał wpłat na rzecz E. sp. z o.o.

Tym samym potwierdził, że skarżącej spółce przysługują w stosunku do niego wymagalne wierzytelności w wysokości 105.001,72 zł. Przyjąć więc należy, że na dzień sporządzenia oświadczenia pozostawał dłużnikiem M. sp. z o.o. Wiarygodność twierdzenia o skutecznym przelewie wierzytelności podważa, wynikający z ww. oświadczenia, fakt, że dnia 24 kwietnia 2017 r., czyli już po rzekomym zawiadomieniu o cesji dłużnik zajętej wierzytelności, a w dacie doręczenia zawiadomienia o zajęciu wierzytelności, spełnił świadczenie uiszczając należność wynikającą z faktury [...] cedentowi, a nie cesjonariuszowi.

Nadto przedstawiony przez D.A. dowód - odpis zawiadomienia o zmianie wierzyciela, nie daje podstaw do ustalenia, że w drodze rzekomej cesji, przeniesiono również wierzytelności wynikające z umowy dostawy z [...] kwietnia 2016 r., a dotyczące transakcji udokumentowanych pięcioma wymienionymi wcześniej fakturami VAT. Zawiadomienie nie identyfikuje w żaden sposób w sposób wierzytelności, ekspektatywę której miano scedować na E. sp. z o.o. W dokumencie tym mowa jest tylko o przelewie wierzytelności wynikających z dwóch zidentyfikowanych numerami i datami faktur oraz "przyszłych wierzytelności" do wysokości 300.000 zł. Poza tym zawiadomieniem ani dłużnik zajętej wierzytelności ani skarżąca spółka nie przedstawiły innych dokumentów potwierdzających cesję. Organy nie poznały w szczególności treści umowy mocą której doszłoby do zmiany wierzyciela. Należy zauważyć, że umowy takiej nie przedstawił również rzekomy cedent – E. z o.o., pomimo wezwania organu wystosowanego do tej spółki w związku z jej wnioskiem o zwolnienie wierzytelności spod egzekucji. Tym samym organ egzekucyjny i organ nadzoru nie dysponowały żadnym dowodem potwierdzającym podstawę prawą zobowiązania, z którego miały wynikać wierzytelności przyszłe.

Należy przy tym dostrzec - i tu należy zgodzić się ze skarżącą - że choć w świetle przepisów prawa cywilnego przelew wierzytelności przyszłych jest prawnie dopuszczalny, to jednak w przypadku przelewu wierzytelności przyszłych niezbędne jest zidentyfikowania zobowiązania, z którego wierzytelności te mają wynikać. Dopuszcza się również taką konstrukcji cesji, jaka wynika z zawiadomienia przedstawionego przez dłużnika zajętej wierzytelności, tzn. jednoczesnego przeniesienia na cesjonariusza wierzytelności już wymagalnych oraz wierzytelności przyszłych. Wskazuje się bowiem, że nie ma prawnych przeszkód, by dopuścić formalną możliwość dokonywania, w ramach jednej czynności prawnej, pakietu przelewu wierzytelności (obejmującego wierzytelności istniejące, jak i "przyszłe"), czyli dokonywania tzw. cesji globalnej. Wskazuje się wszakże, że ograniczeniem, poza koniecznością spełnienia przesłanek przenoszalności przez każdą z wchodzących w grę wierzytelności, jest właściwa ich indywidualizacja, by istniała możliwość wyodrębnienia tych, które nie są przedmiotem przelewu. (zob. W. Kurowski, [w:]. Kodeks cywilny. Kometarz [red. M. Fras, M. Habdas, dostęp LEX, uwagi do art. 509). Zawiadomienie o cesji, na które powoływały się strony postępowania administracyjnego, warunku indywidualizacji i identyfikacji podstawy prawnej przyszłej wierzytelności nie spełnia.

W takim stanie rzeczy Sąd uznał za trafne stanowisko organów, że na dzień zawiadomienia o zajęciu wierzytelności, skarżąca spółka posiadała wobec uczestnika wymagalne wierzytelności wynikające ze spornych faktur oraz, że nie istniała prawna przeszkoda w wykonaniu przez dłużnika zajętej wierzytelności zobowiązania na rzecz organu podatkowego.

Sąd jako prawidłowe ocenił również ustalenia o wysokości podlegających egzekucji kwot. DIAS w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił podstawę dokonania spornych ustaleń. Po pierwsze bowiem, jak zasadnie przyjęto, dowody przedstawione przez stronę, a stanowiące (prawdopodobnie) wydruki z ksiąg rachunkowych spółki M. oraz w znacznej części nieczytelne kserokopie potwierdzenia przelewów nie dają wystarczającej podstawy do uznania, że zaspokojono egzekwowane należności Prezesa Regulacji Energetyki. Po wtóre zaś, w odniesieniu do kwot egzekwowanych na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, czyli zaległości w podatku akcyzowym i opłacie paliwowej, zasadnie odwołano się do pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] lipca 2018 r. z którego wynika, że M. sp. z o.o. nie wywiązywała się z obowiązku uiszczania trzech rat zaległości wynikających z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] lutego 2018 r. o rozłożeniu na raty zaległości podatkowych, w związku z czym ziściła się przesłanka do wygaśnięcia tej decyzji z mocy prawa (art. 259 § 1a o.p.).

Powyższe uwagi wyczerpują odpowiedź na wszystkie zarzuty skargi.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.