Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 329/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 77, 107 par. 3, 89 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 51, 59
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2017 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w [...] kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołań złożonych przez Spółkę [...] Sp. z o.o. oraz Spółdzielnię Budowlano-Mieszkaniową "[...]" od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] Nr [...] z dnia [...] października 2015 r., znak: [...], nakładającej na Spółdzielnię Budowlano-Mieszkaniową "[...]" z siedzibą w [...] przy ul. [...] doprowadzenie wykonanych robót budowlanych w dwóch budynkach mieszkalnych wielorodzinnych znajdujących się na nieruchomości przy ul. [...] i [...] (dz. o nr ew. [...] z obr. [...]), od strony działki o nr ew. [...] z obr. [...] do stanu zgodnego z prawem poprzez: - zamurowanie 6 szt. otworów okiennych znajdujących się w poziomie "-1" oraz 11 szt. otworów okiennych znajdujących się w poziomie "0" materiałami przepuszczającymi światło, takimi jak: cegła szklana, luksfery lub innymi materiałami o klasie odporności ogniowej El 60 albo zamontowaniu żaluzji p.poż. samoczynnie zamykanych w momencie pożaru w budynku, spełniających wymogi określone w § 232 ust. 1 i ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.); - kierowanie wód opadowych z budynków na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych (obowiązek podlega wykonaniu w terminie trzech miesięcy od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna) – uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i orzekł na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane o nałożeniu na Spółdzielnię Budowlano-Mieszkaniową "[...]" z siedzibą w [...] przy ul. [...] obowiązku doprowadzenia wykonanych robót budowlanych w dwóch budynkach mieszkalnych wielorodzinnym znajdujących się na nieruchomości przy ul. [...] i [...] w [...] (dz. o nr ew. [...] z obr. [...]), od strony działki o nr ew. [...] z obr. [...] do stanu zgodnego z prawem, poprzez: - zamurowanie 6 szt. otworów okiennych znajdujących się w poziomie "-1" oraz 11 szt. otworów okiennych znajdujących się w poziomie "0" materiałami przepuszczającymi światło, takimi jak: cegła szklana, luksfery lub innymi materiałami o klasie odporności ogniowej EI 60, - skierowanie wód opadowych z budynków na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych wskazując, że obowiązek podlega wykonaniu w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia decyzji stronie zobowiązanej.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że w dniu 9 lipca 2014 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla [...] wpłynęło pismo Spółki [...] Sp. z o.o. w sprawie istotnych odstępstw od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Burmistrza Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 2000 r. zezwalającą na budowę trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych z parkingami podziemnymi i usługami w parterze na terenie nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], dz. nr [...], wydanej dla Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]".

Zawiadomieniem z dnia 24 lipca 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] poinformował o wszczęciu na wniosek strony postępowania administracyjnego w sprawie zgodności budowy dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych znajdujących się na nieruchomości przy ul. [...] i [...] w [...] (dz. o nr ew. [...] z obr [...]) i udzielonym pozwoleniem na budowę.

W dniu [...] sierpnia 2014 r. zostały przeprowadzone na terenie ww. nieruchomości czynności kontrolne. W toku oględzin ustalono, iż na posesji przy ul. [...] i [...] istnieją trzy budynki mieszkalne, wielorodzinne. Budynek przy ul [...] posiada 8 kondygnacji naziemnych oraz garaż usytuowany w parterze i kondygnacji podziemnej. Budynek przy ul. [...] posiada 10 kondygnacji naziemnych oraz garaż na parterze i w kondygnacji podziemnej. Podczas czynności kontrolnych przedstawiciele właściciela budynków – SBM "[...]" nie okazali projektu budowlanego, zatem nie ustalono zgodności budowy z pozwoleniem na budowę w zakresie odstępstw wnoszonych przez pełnomocnika [...] Sp. z o.o.

Kolejne czynności kontrolne zostały dokonane w dniu 20 sierpnia 2015 r. Ustalono, że wzdłuż granicy od ul. [...] w ścianie garaży z poziomu "-1" wykonano 6 otworów z zamontowanymi kratkami. Rzut kondygnacji "-1" w projekcie budowlanym nie wskazuje żadnych otworów, ściana jest w bardzo bliskiej odległości od granicy. W ścianie garażu w poziomie "0" wykonano 11 otworów z zamontowaną siatką. Projekt budowlany nie przewiduje takich otworów, jedynie na rysunku elewacji; w tej ścianie wykonano kreskowanie lecz z projektu nie wynika, że jest to siatka zamontowana w otworach. W ścianie garaży w poziomie "-1" wzdłuż granicy od strony ul. [...] zamontowano rurki PCV odprowadzające wody deszczowe z poziomu nawierzchni przejścia pomiędzy ścianą garaży "-1" i "0". Zakończenie rurek przy poziomie terenu jest wywinięte i wody opadowe odprowadzane są na obcą działkę. Ponadto stwierdzono, że w projekcie budowlanym różnica poziomów pomiędzy powierzchnią przejścia pomiędzy ścianą garaży "-1" i "0" w pobliżu naroża budynku [...] wynosi 40 cm, a w rzeczywistości ta odległość w tym miejscu wynosi -97 cm. Część powierzchni pomiędzy tymi ścianami posiada strop nad poziomem garaży "-1", a część tego stropu nie posiada - wykonana jest w jego miejscu siatka - otwarta przestrzeń 2 garaży w okolicach narożnika budynku [...]. Na wszystkich kondygnacjach powyżej III kondygnacji istnieją otwory okienne. Z uwagi na fakt, że projekt zagospodarowania terenu nie określa odległości tego narożnika i ścian z oknami od granicy nie ustalono zgodności w tym zakresie.

W tych okolicznościach zapadła opisana powyżej decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego dla [...] z dnia [...] października 2015 r.

Organ stopnia wojewódzkiego – [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, rozpoznając odwołania: spółki [...] Sp. z o.o. reprezentowanej przez adwokata A S oraz Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]" wskazał następujące okoliczności, które uzasadniały w jego ocenie podjęte rozstrzygnięcie.

I tak podniósł, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane – organ nadzoru budowlanego nakłada w drodze decyzji obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, wyznaczając termin ich wykonania (postępowanie naprawcze). "Zgodność z prawem", jako warunek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, oznacza zgodność z normami powszechnie obowiązującego prawa administracyjnego materialnego. Prawo budowlane przewiduje dwa, wzajemnie wykluczające się, sposoby prowadzenia postępowania naprawczego, które dzięki art. 51 ust. 7 cyt. ustawy, znajdują odpowiednie zastosowanej także w sytuacji, jeżeli roboty budowlane zostały już wykonane. Pierwszy sposób następuje, gdy brak jest możliwości naprawy (pkt 1), tj. powstała niedająca się usunąć niezgodność z przepisami prawa. Skutkuje ona nakazem zaniechania dalszych robót bądź rozbiórką obiektu budowlanego lub jego części, albo też doprowadzeniem obiektu do stanu poprzedniego, a w przypadku rozbiórki obiektu (lub części) – faktycznym nakazem odbudowy, decyzja taka kończy postępowanie naprawcze. Drugi sposób polega na nałożeniu obowiązku wykonania określonych czynności lub robót (pkt 2), w sytuacji gdy możliwe jest doprowadzenie wykonywanych robót do stanu zgodnego z przepisami i nie mamy do czynienia z istotnym odstąpieniem od projektu budowlanego albo warunków pozwolenia na budowę. Celem postępowania prowadzonego w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane jest doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, po uprzednim wyjaśnieniu legalności (zgodności z przepisami) i jakości wykonywanych robót, w szczególności w kontekście zgodności z warunkami technicznymi oraz innymi przepisami administracyjnego prawa materialnego. Innymi słowy, postępowanie to nie jest ukierunkowane na likwidację samowoli, albowiem o tej traktują postanowienia art. 48 i art. 49b ustawy Prawo budowlane, a jedynie na usunięcie kolizji z prawem wykonywanych robót budowlanych. Obowiązki wynikające z decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 wyżej wymienionej ustawy mogą dotyczyć tylko i wyłącznie czynności faktycznych, konkretnych robót budowlanych. Doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem powinno nastąpić w drodze nałożenia obowiązku "wykonania określonych czynności lub robót budowlanych".

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że przedmiotowe w sprawie budynki zostały wybudowane na podstawie decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2000 r., Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i wydającej pozwolenie na budowę trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych z parkingami i usługami w parterze na terenie nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], działka nr [...] dla Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]" w [...]. Następnie decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. zezwolono na użytkowanie ww. inwestycji. W uzasadnieniu tej decyzji podano, że do wniosku o zakończeniu budowy i wydanie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowych obiektów inwestor dołączył: oryginał dziennika budowy, oświadczenie kierownika budowy o zgodności z projektem i pozwoleniem na budowę, wymagane przepisami protokoły badań i sprawdzeń, inwentaryzację, geodezyjną powykonawczą oraz zawiadomienia państwowych jednostek straży pożarnej, inspekcji sanitarnej, inspekcji pracy i ochrony środowiska.

Organ drugiej instancji podniósł, że zgodnie ze znajdującym się w projekcie budowlanym rysunkiem budynku A,B w poziome "0" ściana garażu od strony południowej jest ścianą pełną opartą na 12 słupach konstrukcyjnych. Brak jest w niej wyszczególnionych jakichkolwiek otworów okiennych bądź prześwitów. Z kolei, na rysunku elewacji południowej na poziomie "0" naniesiono zakratkowane obszary, które nie odpowiadają otworom okiennym. Nadto stosownie do części architektonicznej (opisowej) projektu zatytułowanej "V. Rozwiązania Konstrukcyjno-Materiałowe" ściany osłonowe są żelbetowe o grubości 15 cm (budynek A, P), natomiast wykończenie ścian zewnętrznych to wyprawa cienko powłokowa typu Teranowa, ISPO lub alternatywna. Brak jest informacji o zamieszczeniu na elewacji zewnętrznej krat lub zastosowaniu do budowy cegły szklanej lub luksferów. Z wykazu stolarki i ślusarki okiennej i drzwiowej zastosowanej w budynku B i C (rys. 8B i 17) wynika, iż w poziomie "-1" (opisanym jako poziom - 2,70) nie zastosowano żadnych okien. Natomiast w poziomie parteru zastosowano: - w budynku B: 1 okno o wymiarach w świetle muru 1490 mm x 860 mm (1,49 m x 086 m) oraz 12 okien o wymiarach w światłe muru 900 mm x 2300 mm (0,9 m x2,3 m); - w budynku C: 1 okno o wymiarach w świetle muru 1490 mm x 860 mm (1,49 m x 086 m) oraz 9 okien o wymiarach w światłe muru 900 mm x 2300 mm (0,9 m x 2,3 m).

Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 20 sierpnia 2015 r. ustalono, że wzdłuż granicy od strony ul. [...] w ścianie garażu istnieje 6 szt. otworów z zamontowanymi kratami. Wymiary otworów wynoszą około: 7,13 m x 0,86 m, 4,16 m x 0,86 m, 5,25 m x 0,86 m, 4,39 m x 0,86 m, 6,36 m x 0,86 m i 5,28 m x 086. W ścianie garażu poziomu "0" wykonano 11 otworów z zamontowaną siatką. Otwory te są o wymiarach około: 5,78 m x 2,10 m (7 szt.), 6,27 m x 2,10 m i 1,80 m x 2,10 m (3 szt.).

Organ podkreślił, że ma racje odwołująca się spółdzielnia twierdząc, iż projekt budowlany należy czytać jako całość, zarówno część opisową, jak i rysunki stanowiące integralną część projektu. Zatem w oparciu o rysunek poziomu "0", gdzie ściana południowa została oznaczona jako ściana pełna oraz w oparciu o część opisową - rozwiązania konstrukcyjno-materiałowe należy uznać, że pierwotnie ściana południowa budynków przy ul. [...] i [...] w poziomie "0" była pozbawiona spornych otworów okiennych, a rysunki umieszczone na elewacji południowej (zakratowane prostokąty), to jedynie graficzne naniesienie nieodpowiadające otworom okiennym. Także w wykazie stolarki i ślusarki okiennej i drzwiowej zastosowanej w ścianach poziomu "-1" i "0" brak jest otworów okiennych o wymiarach odpowiadających otworom, których zamurowanie nakazał w zaskarżonej decyzji organ powiatowy.

Zdaniem organu odwoławczego analiza całości projektu budowlanego Zespołu Zabudowy Mieszkaniowej z usługami przy ul. [...] w [...], upewnia o prawidłowości stanowiska Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego dla [...], że sporne otwory okienne zostały wykonane po uzyskaniu przez inwestora pozwolenia na użytkowanie. Projekt budowlany nie przewidywał budowy przedmiotowych otworów okiennych.

Odnośnie twierdzenia Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]", że wydanie pozwolenia na użytkowanie budynków przy ul. [...] i [...] w [...] było poprzedzone kontrolą inwestycji ze szczegółowymi oględzinami – organ odwoławczy wskazał, że art. 59a ustawy Prawo budowlane, dotyczący obowiązkowej kontroli budowy przed wydaniem pozwolenia na użytkowanie – został dodany do ustawy Prawo budowlane ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 2013 r. Nr 80, poz.718), a wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. Zatem w roku wydania decyzji Nr [...], tj. 2001 r., o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowych budynków nie przeprowadzano obowiązkowej kontroli inwestycji. Organ wydający decyzję o pozwoleniu na użytkowanie opierał się na dokumentach dostarczonych przez inwestora, w tym na oświadczeniu kierownika budowy o zgodności inwestycji z projektem i pozwoleniem na budowę. Na podstawie takich danych przyjął, że w dniu oddania do użytkowania budynków przy ul. [...] i [...] nie zaistniały odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego w postaci wykonania spornych otworów okiennych.

Organ wskazał ponadto, że w projekcie budowlanym brak jest określenia, w jakiej odległości od granicy działki nr ew. [...] z obrębu [...] usytuowane są budynki położone przy ul. [...] i [...] w [...]. Natomiast z załączonych do akt sprawy przez [...] Sp. z o.o. szkiców sytuacyjnych wykonanych przez geodetę mgr inż. M G oraz geodetę uprawnionego A W (upr. Nr [...]) wynika, że garaż na poziomie "-1" usytuowany jest w odległości 0,09 m od granicy działki nr [...]. Okna w garażu na poziomie "0" znajdują się w odległości 2,78 m - 2,79 m od granicy ww. działki. Przedmiotowe pomiary zostały wykonane przez osoby posiadające stosowne uprawnienia geodezyjne, zatem organ II instancji nie znajduje podstaw do ich kwestionowania. Zarzut spółdzielni, że pomiary te zostały sporządzone na zlecenie właściciela działki nr [...] z obrębu [...], mającego interes prawny w niekorzystnym dla SBM "[...]" rozstrzygnięciu sprawy, jest bezzasadny. Pomiary zostały wykonane przez uprawnionego geodetę, który odpowiada za ich rzetelność i zgodność z istniejącym stanem faktycznym.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ocenił, że w sytuacji, w której sporne otwory okienne zostały wykonane po oddaniu do użytkowania budynków oraz są usytuowane w odległości 2,78 - 2,79 m od granicy z działką nr [...] z obrębu [...], organ powiatowy słusznie prowadził postępowania w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy prawo budowlane. Zgodnie z obowiązującymi w dacie budowy przepisami techniczno-budowlanymi – rozporządzeniem Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz.140 z późn. zm.) należało zachować odległości zabudowy od granicy z sąsiednimi działkami dla budynków zwróconych w stronę granicy ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi co najmniej – 4 m (§ 12 pkt 4 pkt 2 rozporządzenia). Dopuszcza się usytuowanie budynku, z zastrzeżeniem § 270 ust. 2, bezpośrednio przy granicy działki budowlanej bądź w odległości mniejszej od określonej w ust. 4 pkt 2 (czyli 4 m), lecz nie mniejszej niż 1,5 m od tej granicy, jeżeli w projekcie zabudowy i zagospodarowania terenu (działki budowlanej) zostanie wykazana możliwość zachowania określonych w rozporządzeniu odległości między projektowaną zabudową a istniejącymi lub zaprojektowanymi elementami zagospodarowania działki sąsiedniej i uzyskana pisemna zgoda jej właściciela (§ 12 pkt 6 rozporządzenia). Zatem usytuowanie spornych okiem w poziomie garażu "-1" i "0" narusza ww. przepisy.

Ponadto, usytuowanie omawianych otworów okiennych jest również niezgodne z obecnie obowiązującym rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tj. Dz. U. z 2015 r., poz. 1422). Stosownie do § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 2002 r. jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż: 1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy; 2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w związku z powyższymi ustaleniami organ I instancji zasadnie nakazał Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]" zamurowanie spornych otworów okiennych materiałami przepuszczającymi światło, takimi jak: cegła szklana, luksfery lub innymi materiałami o klasie odporności ogniowej EI 60.

Organ odwoławczy zgodził się z zarzutem podniesionym w odwołaniu Spółki [...] Sp. z o.o., że nałożenie na inwestora obowiązku alternatywnego zamontowania w otworach żaluzji przeciwpożarowych samoczynnie zamykanych w momencie pożaru, spowoduje pozostawienie istniejących nielegalnie otworów okiennych, przy zastosowaniu w tych otworach wspomnianych żaluzji. Zamontowanie żaluzji oddzielenia przeciwpożarowego doprowadzi do pozostania spornych otworów okiennych/prześwitów, których umiejscowienie narusza przepisy techniczno-budowlane. Ściana oddzielenia przeciwpożarowego, którą niewątpliwie jest południowa elewacja budynków przy ul. [...] i [...] powinna być ścianą pełną, wypełnioną elementami trwałymi, zapewniającymi bezpieczeństwo przeciwpożarowe.

Mając na uwadze powyższe stanowisko i korzystając z uprawnień wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. ) organ drugiej instancji uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o nałożeniu obowiązków wymienionych w sentencji bez alternatywnego obowiązku zamontowania w spornych otworach okiennych żaluzji przeciwpożarowych ¡samoczynnie zamykanych w momencie pożaru w budynku, spełniających wymogi określone § 232 ust. 1 i ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Ponadto, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że podczas oględzin dokonanych w dniu 20 sierpnia 2015 r. stwierdzono w ścianie garaży w poziomie "-1" wzdłuż granicy od strony ul. [...] zamontowanie rurek PCV odprowadzających wody deszczowe z poziomu nawierzchni przejścia pomiędzy ścianą garaży "-1" i "0". Zakończenie rurek przy poziomie terenu jest wywinięte i wody opadowe odprowadzane są na obcą działkę. Z uwagi na okoliczność, że ściana garażu poziomu "-1" usytuowana jest w odległości 0,09 m od granicy działki nr [...] (zgodnie z pomiarem sytuacyjnym wykonanym przez geodetę mgr inż. M G oraz geodetę uprawnionego A W) wody opadowe spornymi rurkami PCV odprowadzane są na teren działki nr [...]. Rurki nie zostały przewidziane w projekcie budowlanym, gdyż brak jest ich naniesienia na projekcie zagospodarowania działki bądź rzucie poziomu "0" (rys. nr 3).

Stan obiektu w powyższym zakresie narusza § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie zgodnie, z którym dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] zasadnie również wskazał, że w poprzednio obowiązującym rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – § 28 ust. 2 w razie braku kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzanie wód opadowych na własny teren. Tym samym organ powiatowy stosownie nakazał inwestorowi skierowanie wód opadowych z budynków na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych.

Dodatkowo [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, że poza rozważaniami organu I instancji pozostała kwestia niedopuszczalnego zbliżenia okien w ścianie budynku nr [...] do granicy działki nr [...] na odległość 2,69 m. Z projektu budowlanego, a konkretnie rys. nr 5 rzutu kondygnacji pow. V-VII oraz rys. nr 9B rzutu elewacji południowej wynika, ze w/w okna zostały przewidziane w projekcie budowlanym. Następnie została wydana decyzja zezwalająca na użytkowanie budynku wykonanego wg przedmiotowego projektu, zatem nie można podważać ostatecznych rozstrzygnięć organu administracji architektoniczno-budowlanej, zgodnie z którymi budynek przy ul. [...] w [...] został oddany do użytkowania wraz z przedmiotowymi oknami na piętrach III .

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wniosła Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa "[...]" z siedzibą w [...]. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, administracyjnego: 1) art. 7 k.p.a. poprzez zupełne pominięcie tak istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności jak fakt wydania pozwolenia na użytkowanie budynków położonych przy ul. [...] [...] i [...] po dokonaniu kontroli ich wykonania zgodnie z projektem i sporządzeniu w trakcie tej kontroli dokumentacji zdjęciowej obiektu, z których ewidentnie wynika, że otwory okienne będące przedmiotem postępowania istniały w momencie wydawania pozwolenia na użytkowanie, 2) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w niniejszej sprawie bez zbadania całości dokumentami zebranej przez organ, który wydawał pozwolenie na użytkowanie budynków przy ul. [...] i [...] oraz w oparciu o dokumentacją geodezyjną dostarczoną przez stroną niniejszego postępowania, mającą interes w niekorzystnym dla skarżącej spółdzielni rozstrzygnięciu niniejszej sprawy, natomiast bez sporządzenia pomiarów geodezyjnych na zlecenie organu I instancji.

Skarżąca spółdzielnia wniosła o : 1. uchylenie wyżej określonej decyzji w całości oraz o uchylenie w całości poprzedzającej tę decyzją decyzji organu I instancji, 2. zasądzenie na rzecz skarżącej spółdzielni kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi, z powołaniem się na załączony materiał fotograficzny obiektów wskazano, że przedmiotowe otwory powstały zgodnie z pozwoleniem na budowę, istniały w dacie udzielania pozwolenia na użytkowanie. System orynnowania nie zmienił się od dnia wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, a organ wydający tę decyzję nie miał wówczas zastrzeżeń co do sposobu odprowadzania wód opadowych. Ponadto, spółdzielnia cyt. "w międzyczasie" dokonała zmiany kierowania wód poprzez podłączenie odpływów wód do instalacji znajdujących się wewnątrz budynków.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentacje.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem – prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2016 r., poz. 718 tj.) – Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć Sąd nie w pełni podziela jej zarzuty.

Organy obu instancji dążyły do właściwego wyjaśnienia sprawy, mimo to ich uwadze umknęły istotne okoliczności, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Stanowi to o wydaniu decyzji z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego, o których mowa w art. 7, 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a. , a to z kolei uzasadnia uchylenie decyzji obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a.

Decyzje zapadły w postępowaniu, w którym organy nadzoru budowlanego obu instancji uznały za zasadna podjęcie rozstrzygnięcia przewidzianego w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Oceniły, że skarżąca spółdzielnia jako inwestor, dopuściła się wykonania przedmiotowych otworów samowolnie, po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie budynków.

Interwencja nadzoru budowlanego wobec przedmiotowej inwestycji, wydanie orzeczenia w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane, byłaby dopuszczalna tylko wtedy gdyby ponad wszelką wątpliwość ustalono, że dotyczy stanu obiektu niezgodnego z przepisami prawa, który powstał samowolnie, po tym jak wydane zostało pozwolenie na jego użytkowanie.

W sprawie przyjęto – otwory nie są przewidziane w projekcie, oświadczenie kierownika budowy złożone na potrzeby pozwolenia na użytkowanie potwierdzało zgodność inwestycji wybudowanej z zatwierdzonym projektem, tym samym otwory musiały powstać po tym jak inwestor uzyskał pozwolenie na użytkowanie.

W ocenie Sądu, te ustalenia oparte zostały na niepełnej analizie dostępnego materiału dowodowego w sprawie, a także z pominięciem możliwości jego uzupełnienia.

Wskazać należy, że projekt budowlany nie jest w pełni czytelny, choćby w zakresie elementów "zakreskowanych". Należy zgodzić się z organami, że jego prosta analiza może co do zasady prowadzić do przyjętych wniosków. Organ powinien jednak rozważyć celowość rozprawy administracyjnej i dopuszczenia dowodu z zeznań autorów projektu na okoliczność przyjętych tam rozwiązań architektonicznych w zakresie istotnym dla niniejszej sprawy.

Zgodnie z brzmieniem art. 59 ustawy Prawo budowlane w wersji obowiązującej w dniu 7 grudnia 2001 r., tj. w dacie udzielenia pozwolenia na użytkowanie, właściwy organ wydawał to pozwolenie po protokolarnym stwierdzeniu na miejscu budowy: 1) zgodności wykonania obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę, 2) uporządkowania terenu budowy.

Organ dla ustalenia stanu inwestycji w zakresie otworów, na datę wydania pozwolenia na użytkowanie, powinien odnieść się do przywoływanego już w odwołaniu sporządzonego w dniu 14 listopada 2014 r., protokołu oględzin. Nade wszystko ustalić, czy były w tym dniu sporządzane, powoływane przez skarżącą spółdzielnię, fotografie budynku stanowiące załącznik do tego dokumentu, a jeśli tak to ocenić jak wpływają na konieczne w sprawie ustalenia.

Organ powinien też rozważyć czy złożone przy skardze zdjęcia budynków z okresu budowy – wyciąg z akt Banku Gospodarstwa Krajowego do umowy [...] – mogą stanowić istotne uzupełninie materiału dowodowego w sprawie.

Sąd stwierdza, że nie jest uzasadniony zarzut skarżącej co do naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji oparciu o dokumentacją geodezyjną dostarczoną przez stroną niniejszego postępowania, mającą interes w niekorzystnym dla skarżącej Spółdzielni rozstrzygnięciu niniejszej sprawy, natomiast bez sporządzenia pomiarów geodezyjnych na zlecenie organu I instancji. W tym zakresie Sąd podziela argumentację organu drugiej instancji zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – zarzut podniesiony był już na etapie postępowania odwoławczego.

Sąd podkreśla, dokumentację geodezyjną opracowaną przez uprawnionego geodetę skarżąca może kwestionować przez odmienne opracowanie sporządzone przez osobę z tożsamymi kwalifikacjami. Natomiast wątpliwości co do dowodu z tego dokumentu może podnosić dochodząc uzupełniającego dowodu z opinii biegłego w drodze jego wysłuchania podczas rozprawy administracyjnej (art. 89 § 2 k.p.a.).

Dodatkowo Sąd zauważa, że przy wydawaniu pozwolenia na użytkowanie została sporządzona inwentaryzacja powykonawcza. Także ten dokument organ może uwzględnić dla ustalenia położenia obiektu na gruncie, wg stanu podziału geodezyjnego w dacie wydawania pozwolenia na użytkowanie.

Rozpoznając sprawę ponownie organ będzie miał na uwadze powyższe rozważania, w tym wskazania co do koniecznego uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie. Wyjaśni także, aktualny na datę orzekania, stan odprowadzania wód na przedmiotowych działkach spółdzielni.

Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 oraz art. 200 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2016 r., poz. 718 tj.).