Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 530/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Straż pożarna
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5, art. 3
journal: Dz.U. 2011 nr 45 poz 236
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej - tekst jednolity
article: par. 3, par. 4, par. 9
journal: Dz.U. 2009 nr 124 poz 1030
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz  dróg pożarowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędzia WSA Janina Guść Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 1 października 2014 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 27 maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie wykonania określonych obowiązków w zakresie ochrony przeciwpożarowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 27 maja 2014 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej utrzymał w mocy decyzję nr [...] Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej z 28 lutego 2014 r. orzekającą o nałożeniu na A. obowiązku poddania hydrantów zewnętrznych, zastosowanych na sieci wodociągowej w granicach administracyjnych Gminy, przeglądowi i konserwacji, w tym badaniu ciśnienia i wydajności, potwierdzających prawidłowość ich działania. Decyzje powyższe wydane zostały w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej, po przeprowadzeniu czynności kontrolno-rozpoznawczych w dniach 25 - 29 listopada 2013 r. na terenie Gminy w zakresie przestrzegania przepisów przeciwpożarowych dotyczących sieci wodociągowych zaopatrujących w wodę ludność, w szczególności hydrantów zewnętrznych zastosowanych na tej sieci, wydał decyzję administracyjną z dnia 28 lutego 2014 r., w której zobowiązał A. (zwaną dalej Spółką) do poddania hydrantów zewnętrznych, zastosowanych na tej sieci przeglądowi i konserwacji, w tym badaniu ciśnienia i wydajności, potwierdzających prawidłowość ich działania.

W decyzji tej organ pierwszej instancji stwierdził, że Gmina wniosła aportem majątek w postaci urządzeń kanalizacyjnych i wodociągowych, w tym hydranty przeciwpożarowe i stała się tym samym udziałowcem A. Za stan techniczny hydrantów oraz ich przegląd odpowiada Spółka. Następnie organ przywołał art. 3 ust. 1 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009 r., nr 178, poz. 1380 ze zm.) oraz § 3, 4 i 10 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. z 2009 r., nr 124, poz. 1030), z których wynika obowiązek zapewnienia dostępu do źródeł wody i innych środków gaśniczych, ich odpowiedniej ilości, o odpowiednich i określonych parametrach technicznych, określonych szczegółowo w przepisach wykonawczych. Zdaniem organu, Spółka jako podmiot zaopatrujący ludność Gminy w wodę jest podmiotem odpowiedzialnym za dostarczanie należącą do niej siecią wodociągową wody na cele przeciwpożarowe, a tym samym sieć wodociągowa należąca do tej spółki staje się wodociągową siecią przeciwpożarową. Z treści § 10 ust. 13 cytowanego rozporządzenia wynika obowiązek poddawania hydrantów zewnętrznych przeglądom i konserwacji przez właściciela sieci wodociągowej przynajmniej raz w roku. Stwierdzone przez organ pierwszej instancji nieprawidłowości w zakresie utrzymania sieci przeciwpożarowej mogą utrudnić lub uniemożliwić prowadzenie działań ratowniczych i gaśniczych, a tym samym mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo zagrożonych ludzi, mienia i środowiska. W tej sytuacji, w decyzji z dnia 28 lutego 2014 r. organ szczegółowo określił zakres obowiązku poddania hydrantów zewnętrznych przeglądowi i konserwacji oraz określił termin jego realizacji.

A. złożyła odwołanie od tej decyzji, domagając się jej uchylenie w całości. Odwołująca zarzuciła błędną interpretacją przepisów przeciwpożarowych dotyczących wymogu prowadzenia przeglądów i konserwacji sieci wodociągowej oraz wadliwe skierowanie decyzji do podmiotu, który nie jest stroną w sprawie.

W następstwie rozpatrzenia odwołania Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w decyzji z dnia 27 maja 2014 r. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy opisał przeprowadzone w dniach 25 - 29 listopada 2013 r. czynności kontrolno - rozpoznawcze w Gminie w zakresie przestrzegania przepisów przeciwpożarowych, dotyczących sieci wodociągowych zaopatrujących w wodę ludność, w szczególności hydrantów zewnętrznych usytuowanych na tej sieci. W trakcie tych czynności ustalono między innymi, że sieci wodociągowe i kanalizacyjne, stanowiąc własność gminy zostały przekazane na podstawie uchwały Rady Miejskiej z 28 kwietnia 2005 r. Nr XXXVII/393/2005, jako majątek gminy, A. W następstwie tej uchwały został sporządzony w dniu 20 maja 2005 r. akt notarialny, repetytorium [...], w którym Gmina w drodze aportu wniosła do Spółki mienie w postaci sieci wodociągowych i kanalizacji sanitarnych, przez co stała się wspólnikiem tego podmiotu.

Z uwagi na fakt, że kwestia własności sieci wodociągowej, a także jej charakter jako sieci przeciwpożarowej stała się zagadnieniem spornym pomiędzy gminą a Spółką organ pierwszej instancji przeprowadził w dniu 14 stycznia 2014 r. rozprawę administracyjną, w której wzięli udział przedstawiciele gminy oraz spółki. Podczas rozprawy każdy podmiot przedstawił swoje stanowisko co do warunków i sposobu eksploatacji sieci wodociągowej w R. Zdaniem Spółki, sieci wodociągowe przekazane przez gminę nie są instalacjami przeciwpożarowymi. Spółka, jako eksploatator tych sieci, zaopatruje jedynie ludność w wodę do celów bytowych, a hydranty usytuowane na tej sieci nie są stricte przeciwpożarowe, ale umożliwiają korzystanie z nich jednostkom ochrony przeciwpożarowej.

Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone przez organ pierwszej instancji zgodnie z zasadami określonymi w k.p.a. oraz rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 października 2005 r. w sprawie czynności kontrolno - rozpoznawczych przeprowadzanych przez Państwową Straż Pożarną (Dz. U. nr 225, poz. 1934). Ustalone podczas postępowania fakty dotyczące stanu formalno - prawnego co do sposobu przekazania, zarządzania i eksploatacji sieci wodociągowej i kanalizacyjnej zlokalizowanej w granicach administracyjnych Miasta R. przez Spółkę, nakładają zdaniem organu odwoławczego właśnie na tę spółkę wymóg prowadzenia corocznych przeglądów i konserwacji przedmiotowej sieci, również w zakresie sprawdzania ciśnienia i wydajności hydrantów (podczas poboru wody) na niej usytuowanych, potwierdzających prawidłowość ich działania.

Następnie organ odwoławczy przywołał materialnoprawne przepisy stanowiące podstawę prawną wydanej w sprawie decyzji - art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 3 i art. 13 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej. Zdaniem organu drugiej instancji, przepisy te w jednoznaczny sposób określają, że osoby prawne, organizacje bądź instytucje korzystające między innymi z obiektu czy terenu są obowiązane do zabezpieczenia ich przed zagrożeniem pożarowym lub innym miejscowym zagrożeniem (art. 3 ust. 1). Natomiast w art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie przeciwpożarowej wskazano, że właściciel m. in. obiektu jest zobowiązany do zapewnienia konserwacji urządzeń przeciwpożarowych w sposób gwarantujący sprawne i niezawodne działanie. Ponadto, według organu, zgodnie z art. 3 pkt 3a ustawy - Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) sieć wodociągowa (m. in. wodociąg) jest odmianą obiektu budowlanego i należy do grupy określanej jako obiekty liniowe.

W § 2 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. nr 109, poz. 719), prawodawca wymienił listę urządzeń, które należy uznać za przeciwpożarowe. W grupie tej zawarto m.in. hydranty zewnętrzne.

W związku z powyższym, według organu odwoławczego, określenie podmiotu odpowiedzialnego za naruszenie przepisów przeciwpożarowych w przedmiotowej kwestii jak i zakresu obowiązków, jakie winny być na niego nałożone powinno następować w oparciu o ww. ustawę o ochronie przeciwpożarowej i przepisy wykonawcze do tej ustawy, które ustawodawca wskazał w art. 13 cyt. ustawy. Nadto, z § 10 ust. 13 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. nr 124, poz. 1030), jednoznacznie wynika, że hydranty zewnętrzne powinny być co najmniej raz w roku poddawane przeglądom i konserwacji przez właściciela sieci wodociągowej, a ich parametry techniczno - użytkowe w postaci wydajności i ciśnienia, określone w trakcie poboru wody winny wynosić odpowiednio dla hydrantu DNI00 - 15dm3, DN80 - 10dm3, przy 0,2 MPa.

Mając na względzie przedstawione uregulowania prawne oraz stan faktyczny w zakresie przynależności oraz podmiotu, który posiada w swoim majątku oraz zarządza siecią wodociągową (wraz z hydrantami zewnętrznymi), organ odwoławczy uznał, że prawidłowo organ pierwszej instancji skierował obowiązek przeglądów hydrantów zewnętrznych i ich konserwacji do odwołującej, gdyż zarówno z przywołanej wyżej uchwały Rady Miasta, jak i aktu notarialnego z dnia 20 maja 2005 r. o wniesieniu aportem majątku gminy do Spółki jednoznacznie wynika, że to odwołująca jest właścicielem wodociągowej sieci przeciwpożarowej, a tym samym podmiotem odpowiedzialnym za odpowiedni stan tej sieci.

Ustosunkowując się do zarzutu błędnego określenia adresata obowiązku organ odwoławczy wyjaśnił, że ustalenia poczynione pomiędzy Gminą Miasta a Spółką nie dają podstaw do tego, aby uznać, że to gmina jest zobowiązana do wykonania przedmiotowego obowiązku. Przekazana aportem przez gminę cała infrastruktura sieciowa (wodociągowa i kanalizacyjna), stała się majątkiem spółki, przez co gmina straciła prawo do jakiejkolwiek ingerencji w tę instalację, zarządzaną i eksploatowaną w tym momencie już przez spółkę.

Ponadto, zdaniem organu, odwołująca jako usługodawca w zakresie dostarczania wody do celów bytowych w obrębie granic administracyjnych Gminy Miasta, jest zobowiązana do przestrzegania regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków (uchwała nr 4/2006 Zgromadzenia Komunalnego Związku Gmin [...] z dnia 13 lutego 2006 r.). W regulaminie tym, w rozdziale X opisano warunki dostarczania wody na cele przeciwpożarowe, co świadczy, że dystrybucja wody nie obejmuje jedynie kwestii bytowych i spożywczych, jak twierdzi odwołująca, ale i aspekt przeciwpożarowy. Organ odwoławczy wskazał jednocześnie, że w § 28 regulaminu przewidziano możliwość wystąpienia przerwy w ciągłości dostarczania wody, z uwagi m. in. Na konieczność zwiększenia dopływu wody do hydrantów przeciwpożarowych. W kontekście tego postanowienia stanowisko odwołującej, że hydranty na sieciach wodociągowych przez nią zarządzanych nie są urządzeniami przeciwpożarowymi zdaje się być niespójne i nielogiczne.

Skargę na powyższą decyzję wniosła A. Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie:

przepisów o postępowaniu, tj. art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. oraz art. 9 i 11 k.p.a., poprzez brak rozstrzygnięcia w sprawie zgłoszonego przez skarżącego zarzutu, że wbrew stanowisku organu I instancji, sieć wodociągowa skarżącego nie jest "siecią wodociągową przeciwpożarową" w rozumieniu rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych;

prawa materialnego, tj.: art. 3 ust. 1 i art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej, poprzez błędne uznanie, że sieć wodociągowa skarżącej jest obiektem objętym dyspozycją tych przepisów, a skarżąca - jako właściciel sieci wodociągowej - adresatem tego przepisu, oraz przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, poprzez błędne uznanie, że hydranty znajdujące się na sieci wodociągowej skarżącego podlegają tym przepisom, w szczególności przepisowi § 10 ust. 13.

Wskazując na powyższe zarzuty spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że sieć, stanowiąca własność skarżącej nie ma charakteru "sieci wodociągowej przeciwpożarowej", w związku z czym zamontowane na niej hydranty nie podlegają przepisom nakazującym wykonywanie przeglądów i konserwacji "hydrantów zewnętrznych". Zdaniem skarżącej, organ drugiej instancji nie odniósł się do argumentów sformułowanych w tej mierze w odwołaniu. To oznacza, że przedmiotowa decyzja narusza przepis art. 107 § 3 w związku z art. 140 k.p.a. poprzez brak ustosunkowania się organu odwoławczego do twierdzeń skarżącej, stanowiących istotę odwołania. W tym kontekście, zdaniem skarżącej, zaskarżona decyzja narusza zasady wynikające z art. 9 (zasada informowania stron) i art. 11 (zasada przekonywania) k.p.a.

Ustosunkowując się do materialnych przepisów stanowiących podstawę zaskarżonej decyzji skarżąca podkreśliła, że adresatem obowiązków wynikających z art. 3 ust. 1 i art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie przeciwpożarowej w związku z art. 3 pkt 3a ustawy – Prawo budowlane są odmiennie, niż argumentują to organy administracji, tylko te "osoby fizyczne, osoby prawne, organizacje lub instytucje", które "korzystają ze środowiska, budynku, obiektu lub terenu" podlegających zagrożeniu pożarowemu. Z oczywistych względów, sieć wodociągowa do kategorii tej nie należy. Skoro sieć wodociągowa nie podlega zagrożeniu pożarowemu, od jej właściciela nie można domagać się, by zabezpieczył ją przed takim zagrożeniem oraz, by w ramach ochrony przeciwpożarowej takiego obiektu zapewnił "konserwację oraz naprawy urządzeń przeciwpożarowych w sposób gwarantujący ich sprawne i niezawodne funkcjonowanie". Skarżąca zwróciła uwagę, że przepisy art. 3 i nast. ustawy o ochronie przeciwpożarowej mają na celu zapewnienie należytej ochrony przeciwpożarowej danego budynku, obiektu lub terenu (przez ich właścicieli, administratorów, itp.), a nie - jak chciałby tego organ drugiej instancji - przez dany obiekt (sieć wodociągową) na potrzeby innych, cudzych budynków, obiektów i terenów.

Konsekwencją powyższego jest uznanie, że przepisy rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów stanowią rozwinięcie i doprecyzowanie ogólnych zasad wynikających ze wskazanych powyżej przepisów art. 3 i nast. ustawy o ochronie przeciwpożarowej. Zdaniem skarżącej, wskazany w art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie przeciwpożarowej obowiązek zapewnienia "konserwacji oraz naprawy urządzeń przeciwpożarowych" obejmuje niewątpliwie także hydranty zewnętrzne, ale obowiązek ten spoczywa tylko na tych podmiotach, których budynek, obiekt lub teren spełnia łącznie dwie przesłanki:

wyposażony jest w hydranty zewnętrzne,

podlega zagrożeniu pożarowemu.

Skoro, jak wskazano powyżej, sieć wodociągowa ze swojej natury zagrożeniu pożarowemu nie podlega, na jej właścicielu nie ciąży obowiązek wynikający z art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie przeciwpożarowej w związku z § 2 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów.

Następnie skarżąca w czterech punktach przedstawiła argumenty świadczące o tym, że – wbrew stanowisku organów - sieć wodociągowa skarżącego nie jest "siecią wodociągową przeciwpożarową". Świadczą o tym, jej zdaniem, postanowienia § 9 ust. 1 i § 4 ust. 3 rozporządzenia w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. Wymienione w tych przepisach: "sieć wodociągowa przeciwpożarowa" (§ 9 rozporządzenia) jest czymś innym, niż "urządzenia zaopatrujące w wodę ludność" (§ 4 ust. 3 rozporządzenia) oraz "sieć wodociągowa doprowadzająca wodę do jednostki osadniczej" (§ 4 ust. 4 rozporządzenia). Jest to odrębny rodzaj sieci, którego nie należy wiązać z pojęciami zdefiniowanymi w ustawie z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. nr 72, poz. 747, ze zm.). Ponadto, w ocenie skarżącej, gdyby ustawodawca chciał postawić znak równości pomiędzy "siecią wodociągową przeciwpożarową", a "siecią wodociągową" w rozumieniu ustawy branżowej, to posłużyłby się techniką odwołania wprost do definicji legalnej tego pierwszego pojęcia (np. "przez sieć wodociągową przeciwpożarową - rozumie się sieć wodociągową w rozumieniu art. 2 pkt 7 ustawy o zbiorowym ... "), a tak nie uczynił.

W konkluzji skarżąca podkreśliła, że podejmowanie działań z zakresu tej ochrony przeciwpożarowej nie należy do zadań i kompetencji przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Działania te - zgodnie z przepisami prawa - należą w szczególności do:

gminy (art. 7 ust. 1 pkt 14 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym),

b) osób fizycznych, osób prawnych, organizacji lub instytucji korzystających ze środowiska, budynku, obiektu lub terenu, podlegających zagrożeniu pożarowemu (art. 3 ust. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej),

Państwowej Straży Pożarnej.

Zawarte w przepisach ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, a także w Regulaminie dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie gmin - członków Komunalnego Związku Gmin [...] regulacje dotyczące dostarczania wody na cele przeciwpożarowe (art. 19 ust. 1 pkt 9 i art. 22 pkt 2 ustawy oraz § 37 regulaminu), mają charakter szczątkowy i odnoszą się w istocie tylko do rozliczeń za wodę pobraną na te cele. W konsekwencji zatem sam fakt, że sieć wodociągowa skarżącej stanowi jedno ze źródeł wody służącej do celów przeciwpożarowych nie jest wystarczający do uznania, że na niej spoczywają jakiekolwiek obowiązki z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Ich źródłem mogą być wyłącznie przepisy prawa, a te, które wskazane zostały w zaskarżonej decyzji nie formułują obowiązku po stronie skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, gdyż przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zaskarżoną decyzją organ Państwowej Straży Pożarnej nałożył na skarżącą Spółkę obowiązek dokonania przeglądu i konserwacji, w tym badania ciśnienia i wydajności, hydrantów zewnętrznych zlokalizowanych na sieci wodociągowej w granicach administracyjnych Gminy, potwierdzających prawidłowość ich działania.

Zgodnie z art. 1 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009 r., nr 178, poz. 1380 ze zm.) ochrona przeciwpożarowa polega na realizacji przedsięwzięć mających na celu ochronę życia, zdrowia, mienia lub środowiska przed pożarem, klęską żywiołową lub innym miejscowym zagrożeniem poprzez:

1) zapobieganie powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia;

2) zapewnienie sił i środków do zwalczania pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia;

3) prowadzenie działań ratowniczych.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy obowiązek zabezpieczenia przed zagrożeniem pożarowym lub innym miejscowym zagrożeniem budynku, obiektu lub terenu spoczywa na osobie fizycznej, osobie prawnej, organizacji lub instytucji korzystającej ze środowiska, budynku, obiektu lub terenu. W odniesieniu do wspólnoty samorządowej jaką jest gmina, ustawodawca w art. 7 pkt 14 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.) przewiduje, że sprawy ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej, w tym wyposażenia i utrzymania gminnego magazynu przeciwpowodziowego, mieszczą się w kategorii zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej, których zaspokojenie należy do zadań własnych gminy.

Stosownie do treści art. 9 ustawy o samorządzie gminnym w celu wykonywania zadań gminy może ona tworzyć jednostki organizacyjne, a także zawierać umowy z innymi podmiotami, w tym organizacjami pozarządowymi. Sfera zaspokajania potrzeb wspólnoty samorządowej poprzez realizację zadań własnych stanowi przedmiotowy zakres gospodarki komunalnej, która to instytucja uregulowana jest w ustawie z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. z 2011 r., nr 45, poz. 236), zwanej dalej u.g.k. Zgodnie z jej art. 1 ustawa określa zasady i formy gospodarki komunalnej jednostek samorządu terytorialnego, polegające na wykonywaniu przez te jednostki zadań własnych, w celu zaspokojenia zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej. Gospodarka komunalna obejmuje w szczególności zadania o charakterze użyteczności publicznej, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych. W sensie podmiotowym gospodarka komunalna obejmuje zatem aktywność jednostek samorządu terytorialnego, a więc w szczególności gmin i to właśnie działalność jednostek samorządu terytorialnego (polegająca na zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej) została przez ustawodawcę zakwalifikowana jako gospodarka komunalna. Zakres podmiotowy pojęcia "gospodarka komunalna" jest jednak znacznie szerszy, gdyż poza jednostkami samorządu terytorialnego (tj. poza gminami, powiatami i województwami) obejmuje on dodatkowo inne jeszcze podmioty. Z art. 5 u.g.k. wynika, że gospodarką komunalną jest również wykonywanie zadań własnych przez związki jednostek samorządu terytorialnego, a więc przez związki międzygminne, przez związki powiatów oraz przez związki komunalne, a więc przez związki miast na prawach powiatu z gminami. Ponadto, zakresem podmiotowym pojęcia "gospodarka komunalna" objęta została działalność odrębnych od danej jednostki samorządu terytorialnego osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, którym dana jednostka samorządowa powierzyła w drodze umowy wykonywanie zadań z zakresu gospodarki komunalnej (zob. art. 3 u.g.k.). Nie ma przy tym znaczenia okoliczność, czy podmiot, któremu jednostka samorządu terytorialnego powierzyła wykonywanie zadania z zakresu gospodarki komunalnej (a więc określonego zadania własnego tej jednostki, polegającego na zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej) jest podmiotem w określony sposób zależnym od danej jednostki samorządowej (i będącym np. samorządową osobą prawną), czy też jest podmiotem całkowicie autonomicznym, niemającym - poza, rzecz jasna, zawartą umową - żadnych związków z jednostką samorządową, która powierzyła mu realizację określonego zadania. Przede wszystkim jednak, co istotne z punktu widzenia stanu faktycznego niniejszej sprawy administracyjnej, podmiotowym zakresem pojęcia "gospodarka komunalna" są również objęte takie odrębne w sensie prawnym od danej jednostki samorządowej podmioty prawa (np. spółki prawa handlowego), które zostały utworzone przez te jednostki samorządowe (tj. przez gminy, powiaty i województwa), względnie też podmioty, do który te jednostki samorządowe przystąpiły. Jak wynika z uchwały Rady Miejskiej z 28 kwietnia 2005 r. Nr XXXVII/393/2005 sieci wodociągowe i kanalizacyjne, stanowiące własność gminy, zostały przekazane, jako majątek gminy, A. W następstwie tej uchwały został sporządzony akt notarialny z dnia 20 maja 2005 r., repetytorium [...], w którym Gmina w drodze aportu wniosła do Spółki mienie w postaci sieci wodociągowych i kanalizacji sanitarnych, przez co stała się wspólnikiem tego podmiotu. Nie ulega zatem wątpliwości, że A., jako komunalna osoba prawa, jest podmiotem realizującym zadania własne Gminy w sferze ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej, w tym wyposażenia i utrzymania gminnego magazynu przeciwpowodziowego, a więc jest podmiotem gospodarki komunalnej.

Wymagania w zakresie realizacji powyższego zadania własnego gminy, w tym w odniesieniu do przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. nr 124, poz. 1030). Z rozporządzenia tego wynika m. in., że zapewnienie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru jest wymagane dla jednostek osadniczych o liczbie mieszkańców przekraczającej 100 osób, niestanowiących zabudowy kolonijnej, a także znajdujących się w ich granicach: budynków użyteczności publicznej i zamieszkania zbiorowego oraz obiektów budowlanych produkcyjnych i magazynowych (§ 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). Stosownie zaś do § 4 ust. 4 tego rozporządzenia, wymaganą ilość wody do celów przeciwpożarowych dla jednostek osadniczych, określoną w sposób, o którym mowa w ust. 1 i 2, powinna zapewniać sieć wodociągowa doprowadzająca wodę do jednostki osadniczej. W § 9 ust. 1 rozporządzenia przewidziano, że sieć wodociągowa stanowiąca źródło wody do celów przeciwpożarowych, zwana dalej "siecią wodociągową przeciwpożarową", powinna być zasilana z pompowni przeciwpożarowej, zbiornika wieżowego, studni lub innych urządzeń, zapewniających wymaganą wydajność i ciśnienie w hydrantach zewnętrznych, nawet tych niekorzystnie ulokowanych, przez co najmniej 2 godziny. Na sieci wodociągowej przeciwpożarowej stosuje się hydranty zewnętrzne nadziemne o średnicy nominalnej DN 80 (§ 10 ust. 1), przy czym, zgodnie z § 10 ust. 8 rozporządzenia wydajność nominalna hydrantu zewnętrznego, przy ciśnieniu nominalnym 0,2 MPa mierzonym na zaworze hydrantowym podczas poboru wody, w zależności od jego średnicy nominalnej (DN), nie może być mniejsza niż:

1) dla hydrantu nadziemnego DN 80 - 10 dm3/s;

2) dla hydrantu nadziemnego DN 100 - 15 dm3/s.

W § 10 ust. 13 rozporządzenia nałożono na właściciela sieci wodociągowej przeciwpożarowej obowiązek poddawania hydrantów zewnętrznych, co najmniej raz w roku, przeglądom i konserwacji. Przepis ten nie określa, co prawda, zakresu czynności, jakie należy wykonać, jednak należy go oceniać z punktu widzenia skuteczności działania hydrantów, z uwzględnieniem cytowanych wyżej przepisów ust. 8.

W sprawie jest bezsporne, że skarżąca spółka - jako gminna osoba prawna - jest zarządcą będącej własnością Gminy sieci wodociągowej. Wobec tego, do zakresu jej obowiązków należy również dostarczanie wody na cele przeciwpożarowe i nie budzi wątpliwości, że sieć wodociągowa ma charakter jednocześnie sieci przeciwpożarowej, co odpowiada treści cytowanej wyżej rozporządzenia w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych Z powyższym obowiązkiem wiąże się ściśle konieczność zachowania sieci wodociągowej w stanie, który umożliwia dostarczanie wody dla tych celów w wymaganej ilości. To zaś, stosownie do cytowanego § 10 ust. 13 rozporządzenia w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, pociąga za sobą obowiązek przeprowadzania co najmniej raz w roku stosownej kontroli i konserwacji hydrantów zewnętrznych.

Powyższe prowadzi do wniosku, że prawidłowo nałożono na skarżącą spółkę obowiązek dokonywania przeglądów i konserwacji hydrantów zewnętrznych, z uwzględnieniem oceny ich wydajności nominalnej. Nie ulega też wątpliwości, że obowiązek ten dotyczy przeciwpożarowej sieci wodociągowej, a nie jak argumentuje skarżąca – sieci wodociągowej. Obowiązek konserwacji sieci wynika z cytowanych wyżej przepisów rozporządzenia i ma na celu sprawdzenie technicznych możliwości podawania wody o wymaganych parametrach ciśnienia i wydajności. Powyższy obowiązek oznacza jednocześnie konieczności poddawania przeglądom i konserwacji wszystkich hydrantów zewnętrznych na sieci wodociągowej Gminy. Przepisy cytowanego rozporządzenia nie dają bowiem możliwości wyodrębnienia stref, w których z uwagi np.: na gęstość zabudowy czy odległość od naturalnych zbiorników wody nie występowałaby konieczność poddawania przeglądom hydrantów zewnętrznych na znajdującej się na tych obszarach sieci wodociągowej.

Wbrew stanowisku prezentowemu w skardze, prawidłowo zaskarżoną decyzję skierowano do skarżącej, gdyż z podmiotowego punktu widzenia jest ona podmiotem gospodarki komunalnej, wykonującym zadanie własne w sferze ochrony przeciwpożarowej, z którego realizacją wiążą się obowiązki, wynikające z wyżej przytoczonych powszechnie obowiązujących przepisów prawa.

Reasumując, stwierdzić należy, że skoro bezspornie skarżąca spółka nie dokonuje przeglądów hydrantów zewnętrznych i ich konserwacji, z uwzględnieniem oceny ich wydajności i ciśnienia, w zależności od średnicy nominalnej zaworu, to prawidłowo zaskarżoną decyzją została do tego zobowiązana.

Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku skargę jako niezasadną oddalił.