Wyrok NSA oz. we Wrocławiu, sygn. akt SA/Wr 1541/94
NSA oz. we Wrocławiu
Data orzeczenia: 1995-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 8
journal: Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 1 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
article: art. 81
journal: Dz.U. 1991 nr 95 poz. 425
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty.
article: art. 105, art. 200 par. 2, art. 207 par. 2
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: W sprawie podatkowej, w której strona domaga się zastosowania ulg podatkowych, konieczne jest ustalenie, czy na stronie w ogóle ciąży obowiązek podatkowy.

TEZY

W sprawie podatkowej, w której strona domaga się zastosowania ulg podatkowych, konieczne jest ustalenie, czy na stronie w ogóle ciąży obowiązek podatkowy.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu stanu faktycznego i prawnego sprawy zważył:

Jest w sprawie bezsporne, że podstawę wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie niniejszej stanowił wniosek podatnika o zastosowanie ulgi w podatku od nieruchomości. Całe postępowanie przed organem I instancji oraz postępowanie odwoławcze toczyło się zatem dla ustalenia, czy istnieją w sprawie przesłanki ustawowe przewidziane w art. 8 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. nr 27 poz. 111/.

Jednakże trzeba wskazać, iż podstawowym ustaleniem w każdej sprawie administracyjnej jest konieczność stwierdzenia, czy istnieje przedmiot, którego wniosek strony dotyczył. W sytuacji bowiem braku przedmiotu postępowania, byłoby ono bezprzedmiotowe, co prowadziłoby do konieczności umorzenia w trybie art. 105 Kpa.

W sprawie podatkowej, w której strona domaga się zastosowania ulg podatkowych, konieczne jest zatem ustalenie, czy strona jest w ogóle obciążona obowiązkiem podatkowym. Prowadzenie postępowania zmierzającego w istocie do zaniechania w całości lub w części ustalenia zobowiązania podatkowego w sytuacji, gdy zobowiązanie to z mocy samego prawa nie istnieje, nie odpowiada wymogowi z art. 8 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.

Jeżeli zatem strona podnosi zarzut posiadania zwolnienia podatkowego w jakimkolwiek stadium postępowania wszczętego wskutek jej wniosku o zastosowanie ulgi, obowiązkiem organu jest zbadać zasadność tego zarzutu, a to w celu rozstrzygnięcia, czy przedmiotem decyzji będzie rozpatrzenie sprawy co do meritum, czy też umorzenie postępowania wobec jego bezprzedmiotowości.

Obowiązek ten obciąża również organ odwoławczy, jeżeli zarzut posiadania prawa do zwolnienia podatkowego strona przedstawi dopiero w skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Uprawnienie do poszerzenia materii rozpoznania o nowy, lecz zasadniczy dla rozstrzygnięcia zarzut wynika z przyznanych organowi odwoławczemu w przepisie art. 200 par. 2 Kpa kompetencji do weryfikacji własnej decyzji w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Organ odwoławczy, który wydał zaskarżoną decyzję, jest zatem zobowiązany do przeprowadzenia kontroli tej decyzji dla ustalenia, czy nie jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 207 par. 2 Kpa W zależności od wyników kontroli, może decyzję własną zmienić lub uchylić, przy czym każde z tych rozstrzygnięć może być podjęte jedynie w wyniku uwzględnienia skargi w całości.

W sprawie niniejszej uwzględnieniu skargi odpowiadałoby uznanie istnienia zwolnienia podatkowego przysługującego stronie skarżącej. Organ odwoławczy zatem powinien w ramach autokontroli poczynić ustalenia, czy zarzut strony skarżącej znajduje poparcie we wskazanych przepisach prawa - w szczególności w art. 81 ustawy o systemie oświaty. Stwierdziwszy zaś, że stronie skarżącej przysługuje podmiotowe prawo do zwolnienia podatkowego, mógłby organ odwoławczy zmienić swoją decyzję i uchylić decyzję organu I instancji oraz umorzyć postępowanie w sprawie wobec jego bezprzedmiotowości.

W sytuacji, gdy organ odwoławczy nie skorzystał z możliwości zagwarantowanych przepisem art. 200 par. 2 Kpa, zaistniały podstawy do uchylenia decyzji wydanych w sprawie. Zarówno bowiem przedwczesne było orzekanie co do odmowy zaniechania naliczania i poboru podatków, jak również i co do częściowego uwzględnienia wniosku strony. Jeżeli bowiem strona skarżąca ma słuszność co do przysługującego jej zwolnienia w podatku od nieruchomości, ukształtowanego przez przepis art. 81 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty /Dz.U. nr 95 poz. 425/, postępowanie zmierzające do stwierdzenia zaistnienia przesłanek do zastosowania ulg podatkowych byłoby postępowaniem bezprzedmiotowym i powinno ulec umorzeniu.