Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SAB/Bk 54/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2014-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
659
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono prowadzenie postępowania w sprawie w sposób przewlekły z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2 pkt 8, art. 149 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 11, 14
journal: Dz.U. 2011 nr 34 poz 173
law: Ustawa z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa
journal: Dz.U. 2011 nr 6 poz 18
law: Ustawa z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami  administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński,, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi J. W. na przewlekłość postępowania Wójta Gminy N. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. stwierdza prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy N. w sposób przewlekły z rażącym naruszeniem prawa, 2. wymierza Wójtowi Gminy N. grzywnę w wysokości 1000 (tysiąca) złotych, 3. zasądza od Wójta Gminy N. na rzecz skarżącej J. W. kwotę 50 (pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 4. przyznaje adwokat M. K. od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącej J. W. wykonane na zasadzie prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Skargą sporządzoną z datą 21.07.2012r. J. W. zarzuciła Wójtowi Gminy N. przewlekłość postępowania prowadzonego z wniosku A. H. z dnia 8.03.2006r. złożonego dnia 23.03.2006r. i wniosła o stwierdzenie przez sąd przewlekłości z potwierdzeniem, że wystąpiła z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego. Zarzuciła Wójtowi prowadzenie postępowania z naruszeniem ogólnych zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w rozdziale 2 Kodeksu postępowania administracyjnego – art. 6, 7, 8, 9, 11, 12 oraz art. 35 i 36 a także z naruszeniem art. 48 i 52 ust. 1 pkt 1 i 6 ustawy Prawo ochrony środowiska, obowiązującej w dniu wszczęcia postępowania administracyjnego. Skarżąca zakwestionowała także postanowienie SKO w B. z dnia [...].01.2012r. wydane po rozpoznaniu zażalenia skarżącej na przewlekłość postępowania Wójta Gminy N. W uzasadnieniu skargi J. W. stwierdziła, że Wójt Gminy N. nie był organem właściwym do przeprowadzenia postępowania wszczętego wnioskiem złożonym 23.03.2006r. Z uwagi bowiem na zmienione od 2005r. przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska i wynikający ze zmiany obowiązek uzyskania decyzji środowiskowej przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, postępowanie z wniosku złożonego 23.03.2006r. było bezprzedmiotowe ponieważ pozwolenie na budowę inwestycji dla potrzeb której inwestor wniósł o wydanie decyzji środowiskowej, zostało udzielone decyzją Starosty H. z [...].11.2004r. i w 2004r. zakończone zostało postępowanie środowiskowe gdyż inwestycja była uzgodniona decyzją z [...].08.2004r. przez organ ochrony środowiska i decyzją z [...].10.2004r. przez organ inspekcji sanitarnej. Decyzje uzgadniające inwestycję zostały wyeliminowane z obrotu prawnego już po dacie złożonego przez A. H. wniosku tj. po dacie 23.03.2006r. Nadto Wójt nie mógł przyjąć wniosku z uwagi na nieprzedstawienie wraz z jego złożeniem odpowiadającego wymaganiom raportu oddziaływania na środowisko. Skarżąca stwierdziła, że Wójt Gminy N. doskonale wiedział, że dla inwestycji objętej wnioskiem udzielone już zostało pozwolenie na budowę a inwestycja w dacie złożenia wniosku była prawie zrealizowana, ponieważ 30.06.2006r. została oddana do użytkowania. Z uwagi na brzmienie art. 48 ustawy Prawo ochrony środowiska, Wójt Gminy N. nie mógł prowadzić postępowania gdyż obiekt został już oddany do użytkowania. Tymczasem Wójt wystąpił pismami z 17.07.2007r. o uzgodnienie raportu przez organ ochrony środowiska i organ inspekcji sanitarnej. Dodała, że raport przedstawiony przez inwestora w toku postępowania, był dwukrotnie aneksowany z uwagi na negatywne oceny. Skarżąca zaakcentowała, że kilkakrotnie występowała z wnioskami o umorzenie postępowania przez wójta, na które ten udzielał odpowiedzi, że tylko na wniosek inwestora może umorzyć postępowanie, mimo, iż był świadomy, że postępuje niezgodnie z prawem. Przy założeniu, że wójt był organem właściwym do prowadzenia postępowania, skarżąca zauważyła, że organ nie dyscyplinował inwestora do przedłożenia raportu odpowiadającego wymogom ustawy Prawo ochrony środowiska. Nie wezwał inwestora do uzupełnienia raportu nawet po otrzymaniu postanowienia PPWIS w B. z dnia [...].06.2008r. uchylającego postanowienie uzgadniające z uwagi na wady raportu. Wójt bezpodstawnie wydawał, co miesiąc lub, co dwa miesiące - w oparciu o art. 36 K.p.a. - zawiadomienie informujące o przedłużeniu załatwienia sprawy, twierdząc, że oczekuje na zakończenie postępowania zażaleniowego SKO na postanowienie uzgadniające Starosty H. z [...].01.2008r. a następnie z uwagi na wydłużający się termin sporządzenia nowego raportu. W efekcie to oczekiwanie trwało od 6.07.2011r. do 29.06.2012r. a raportu wójt nie otrzymał. Oznacza to, że przewlekłość postępowania z powodu niedoręczenia przez inwestora raportu trwała 6 lat, 3 miesiące i 6 dni od 23.03.2006r. do 29.06.2012r., kiedy to Wójt wydał decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie na skutek wycofania wniosku przez inwestora. Zdaniem skarżącej wystarczającą podstawę do umorzenia postępowania środowiskowego stanowiło niewydanie postanowienia uzgadniającego lub jego uchylenie. Skarżąca przytoczyła opisaną w literaturze przedmiotu definicję przewlekłości postępowania i stwierdziła, że działania wójta odpowiadają tej definicji, gdyż nie można mu uczynić zarzutu pozostawania w bezczynności, czego potwierdzeniem jest oddalenie przez WSA w Białymstoku skargi na bezczynność Wójta (sygn. akt IISAB/Bk 76/11) a postępowanie jest przewlekłe, nadmiernie przedłużone.

Skarżąca wskazała, że przed wniesieniem skargi wystąpiła do SKO w B. w dniu 30.11.2011r. z zażaleniem na przewlekłość postępowania Wójta Gminy N., które – nietrafnie jej zdaniem – zostało uznane postanowieniem organu II instancji z dnia [...].01.2012r. za nieuzasadnione.

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy N. wniósł o oddalenie skargi. Wójt przytoczył chronologicznie przebieg postępowania i stwierdził w konkluzji, że było ono prowadzone zgodnie z przepisami K.p.a. a jego długotrwałe prowadzenie wynikało z obowiązku uzgadniania kwestii wpadkowych przez inne organy oraz z uwagi na zaskarżanie przez skarżącą rozstrzygnięć organów współdziałających. Wójt Gminy N. wskazał, że skargę na jego bezczynność w opisanym postępowaniu sąd administracyjny oddalił wyrokiem z dnia 2.02.2012r. w sprawie o sygn. II SAB/Bk 46/11. Postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia z wniosku z dnia 8.03.2006r., złożonego 23.03.2006r, stało się bezprzedmiotowe dopiero po cofnięciu przez inwestora tego wniosku, co nastąpiło w dniu 29.05.2012r. Decyzją z dnia [...].06.2012r. wójt umorzył postępowanie w sprawie. Organ dodał, że informował na bieżąco strony o przesunięciu terminu załatwienia sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje;

Skarga podlegała uwzględnieniu albowiem postępowanie administracyjne prowadzone z wniosku A. H. z dnia 23.03.2006r., zakończone decyzją wydaną w dniu [...].06.2012r. cechowała przewlekłość o charakterze rażącego naruszenia prawa.

Instytucja przewlekłości postępowania administracyjnego została wprowadzona do kodeksu postępowania administracyjnego na mocy ustawy nowelizacyjnej z dnia 3.12.2010r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011r. Nr 6, poz. 18). Ww. ustawa nowelizacyjna przyznała stronom postępowania z mocą od 11.04.2012r. uprawnienie do podważania przed sądem administracyjnym przewlekłości postępowania administracyjnego. Na mocy kolejnych nowelizacji ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd administracyjny został wyposażony w kompetencję do stwierdzania, czy bezczynność organu administracji lub przewlekłe prowadzenie postępowania, miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (vide: zmiany wprowadzone z mocą od 17.05.2011r. na podstawie ustawy z 20.01.2011r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa – Dz. U. z 2011r. Nr 34, poz. 173) oraz w kompetencję do wymierzania organowi administracji grzywny w przypadku stwierdzania między innymi przewlekłości postępowania (vide: zmiany wprowadzone z mocą od 12.07.2011r. na podstawie ustawy z 25.03.2011r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego – Dz. U. z 2011r. Nr 76, poz. 409). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zostało przyjęte, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, nie przysługuje w sprawach, które zostały zakończone decyzją ostateczną wydaną przed dniem 11.04.2011r. tj. przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 3.12.2010r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (vide: teza postanowienia NSA z dnia 14.11.2012r. sygn. II OSK 1236/12). Sytuację przewlekłości można natomiast stwierdzić w odniesieniu do stanów faktycznych zaistniałych przed wejściem w życie regulacji wprowadzającej kategorię przewlekłego prowadzenia postępowania, niezakończonych decyzją do dnia wejścia w życie opisywanej instytucji tj. w których przewlekłość pozostawała w toku w momencie wejścia w życie regulacji. Powyższa zasada nie dotyczy jednak orzekania o rażącym charakterze przewlekłości albowiem oceniając, czy naruszenie prawa było rażące, sąd powinien mieć w polu widzenia wyłącznie działania czy zaniechania organu administracji w okresie od wejścia w życie ustawy z 20.01.2011r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa – Dz. U. z 2011r. Nr 34, poz. 173) tj. od dnia 17.05.2011r. ze względu intertemporalną zasadę bezpośredniego działania ustawy nowej (tak NSA w postanowieniu z dnia 27.03.2013r. sygn. II OSK 468/13, przytaczając P. Kornackiego, "Intertemporalne aspekty orzekania sądu administracyjnego w przedmiocie skargi na przewlekłość postępowania przed organem administracji publicznej", Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego z 2011r. Nr 5). Dopiero z momentem wejścia w życie regulacji dającej podstawę do stwierdzania rażącego charakteru naruszenia prawa wskutek przewlekłości organu administracji wiąże się szczególna odpowiedzialność majątkowa funkcjonariuszy publicznych za rażące zaniedbania, której dochodzenie otwiera orzeczenie kwalifikujące okoliczności sprawy do rażąco naruszających prawo.

W literaturze przedmiotu i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, pod pojęciem przewlekłości postępowania administracyjnego, rozumie się stan, w którym organ administracji nie załatwia sprawy w terminie nie pozostając jednak w bezczynności. Podejmowane przez organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 k.p.a. ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nie istotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności w tym dowodowych, pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia (tak NSA w uzasadnieniu wyroku w sprawie II OSK 1956/12). O przewlekłości postępowania przed organem administracji można mówić, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice, przy uwzględnieniu terminowości i prawidłowości czynności podjętych przez organ, a także stopnia zawiłości sprawy i postawy samej strony tj. gdy naruszone zostaje prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki ( tak NSA w postanowieniu sygn. II GPP 5/10). W tezie wyroku WSA we Wrocławiu sygn. IISAB/Wr 71/11 (Lex Nr 1139146) został zaś zaprezentowany pogląd, że przez pojęcie "przewlekłego postępowania" należy rozumieć sytuacje prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy, czy też jako stan, w którym organ w sposób nieuzasadniony "przedłuża" w trybie art. 36 par. 2 K.p.a. termin załatwienia sprawy, powołując się na niezależne od niego przyczyny uniemożliwiające dotrzymanie terminu podstawowego.

Ocena, czy postępowanie przed organem administracji publicznej trwa dłużej niż to jest konieczne, zawsze winna być dokonywana na podstawie akt administracyjnych po zbadaniu sprawy pod kątem dokonywanych przez organ czynności w aspekcie potrzeby ich przeprowadzania dla załatwienia wniosku strony w świetle regulacji prawnych stanowiących podstawę procedowania. Zadaniem sądu badającego zarzucaną przewlekłość jest wypowiedzenie się, czy dokonywane przez organ czynności procesowe były uzasadnione przepisami prawa materialnego i procesowego oraz czy odległości czasowe pomiędzy poszczególnymi czynnościami nie były nadmierne, przy uwzględnieniu art. 35 par. 5 K.p.a.

W okolicznościach kontrolowanej sprawy, zdaniem Sądu, przepisy prawa materialnego czyniły postępowanie bezprzedmiotowym od początku, co Wójt zignorował mimo wielokrotnych sygnałów skarżącej i posiadanej z urzędu wiedzy o inwestycji prowadzonej przez A. H., objętej wnioskiem złożonym w dniu 23.03.2006r. Uszło uwadze Wójta, że przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, wymagały przeprowadzenia postępowania w przedmiocie oceny oddziaływania na środowisko oraz uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięć planowanych. Jak stanowił art. 46 ust. 1 ustawy, uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia, wymagała realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, określonego art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 i planowanego przedsięwzięcia innego niż określone w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jeżeli może ono znacząco oddziaływać na ten obszar. Również sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wymagały przedsięwzięcia planowane, mogące znacząco oddziaływać na środowisko lub na obszar Natura 2000 (vide: art. 51 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania). Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien był uwzględniać oddziaływanie przedsięwzięcia na etapach jego realizacji, eksploatacji oraz likwidacji (vide: art. 52 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska w brzmieniu z daty złożenia wniosku). Przepis art. 46 ust. 4 ustawy Prawo ochrony środowiska wskazywał wprost przed uzyskaniem jakich decyzji w procesie inwestycyjnym następuje wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, przy czym w dacie złożenia wniosku wszczynającego kontrolowane postępowanie, nie obowiązywał już wymóg uzyskiwania decyzji środowiskowej przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy z uwagi na uchylenie go z mocą od 28.07.2005r. przez art. 1 pkt 19 lit. "e" ustawy z dnia 18.05.2005r. o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2005r. Nr 113, poz. 954). Według art. 46 ust. 4 ustawy Prawo ochrony środowiska w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia kontrolowanego postępowania, uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach było natomiast wymagane, przed wydaniem, między innymi, decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych – na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane.

Opisane wyżej brzmienie przepisów prawa materialnego obligowało Wójta do ustalenia na potrzeby jakiej decyzji (jakiego innego postępowania) wnioskodawca ubiega się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację opisanej wnioskiem inwestycji. Było to tym bardziej uzasadnione, że inne strony postępowania już w 2006r. sygnalizowały Wójtowi istnienie wcześniejszych uzgodnień sanitarnych i środowiskowych dla inwestycji opisanej wnioskiem, a od 2007r. domagały się wprost umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego z racji zrealizowania przez wnioskodawcę spornego przedsięwzięcia w oparciu o pozwolenie na budowę wydane przez Starostę H. z dnia [...].11.2004r. Nr [...] i z racji przystąpienia do użytkowania przedsięwzięcia w oparciu o pozwolenie na użytkowanie udzielone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu [...].06.2006r. Sygnały, jakie docierały do organu informowały, że opisane wnioskiem przedsięwzięcie nie ma charakteru przedsięwzięcia planowanego, gdyż za takie można uznawać jedynie przedsięwzięcia nieistniejące, nie znajdujące się na żadnym z etapów realizacji, czyli jeszcze nie rozpoczęte, którego realizacja ma mieć miejsce dopiero w przyszłości. Brak przewidzenia w przepisach prawa materialnego możliwości przeprowadzenia oceny oddziaływana na środowisko oraz wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia już istniejącego, oznaczał bezprzedmiotowość kontrolowanego postępowania.

Postępowanie administracyjne nie może bowiem być prowadzone dla samego faktu jego prowadzenia, a każdy wniosek o jego wszczęcie wymaga zweryfikowania celowości postępowania. Przedmiot postępowania administracyjnego istnieje wtedy, gdy zrealizowany został pewien stan faktyczny odpowiadający generalnie hipotezie określonej w przepisie zawierającym normę kompetencyjną. Celem postępowania administracyjnego jest bowiem realizacja normy materialnego prawa administracyjnego wobec określonego podmiotu poprzez ukształtowanie jego sytuacji prawnej. Norma ta może zostać zastosowana jedynie wtedy, gdy obiektywnie zaistniał stan faktyczny przewidziany przez ustawodawcę, upoważniający (zobowiązujący) organ do podjęcia decyzji administracyjnej. W związku z tym jednym z podstawowych warunków prawidłowego zastosowania normy prawnej jest ustalenie przez organ prowadzący postępowanie stanu faktycznego opisanego w tej normie, przy czym dla potrzeb ustalenia przedmiotu postępowania nie chodzi o całość stanu faktycznego koniecznego dla podjęcia prawidłowej decyzji merytorycznej, ale o pewien ogólny stan faktyczny, który pozwala na wstępną kwalifikację określonej sprawy, polegającą na przyjęciu, iż w tym stanie faktycznym istnieje potencjalna możliwość przyznania określonych praw czy nałożenia określonych obowiązków na stronę postępowania. Innymi słowami bezprzedmiotowość postępowania istnieje wówczas, gdy w sposób oczywisty zachodzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.

Z akt administracyjnych wynika, że skarżąca konsekwentnie informowała Wójta, że osiągnięcie celu wszczętego postępowania stało się nieaktualne wobec zrealizowania inwestycji w oparciu o udzielone wnioskodawcy pozwolenie na budowę. Już w piśmie z 7.07.2006r. podała, że dla wnioskowanego przedsięwzięcia istnieją wcześniejsze raporty, które należałoby wyeliminować przed poddaniem ocenie raportu w niniejszym postępowaniu. W piśmie z 2.04.2007r. skarżąca poinformowała Wójta o pozwoleniu na budowę wydanym dla wnioskowanego przedsięwzięcia w dniu [...].11.2004r. a w piśmie z dnia 2.07.2007r. podniosła, że przedsięwzięcie zostało zrealizowane a zatem przedłożony raport nie może stanowić dowodu w sprawie. W piśmie z 6.07.2007r. skarżąca i E. H. wnieśli o umorzenie postępowania stwierdzając, ze zachowanie wnioskodawcy wskazuje na brak zainteresowania sprawą. Wniosek ten obie ww. strony podtrzymały w kolejnym piśmie z 6.09.2007r., a skarżąca dodatkowo w piśmie z dnia 19.09.2007r. zarzucając błędne wszczęcie dwóch postępowań: kontrolowanego i kolejnego o ustalenie warunków zabudowy dla spornego przedsięwzięcia. W piśmie z 30.06.2009r. skarżąca i W. K. stwierdziły, że postępowanie środowiskowe nie może być prowadzone w celu zalegalizowania obiektu, a w piśmie z 2.02.2010r. skarżąca po raz kolejny podtrzymała żądanie umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego stwierdzając, że Wójt powinien był wezwać inwestora do doprecyzowania wniosku albowiem był mu znany stan faktyczny obiektu budowlanego, w stosunku do którego wydane zostało [...].06.2006r. pozwolenie na użytkowanie. Kwestia zaistnienia przesłanek do umorzenia kontrolowanego postępowania poruszona była także w piśmie skarżącej i innych stron postępowania z dnia 11.03.2010r., po którym Wójt poinformował wnioskodawcę o złożonym przez skarżącą wniosku o umorzenie postępowania. Z kolei w piśmie z 17.05.2010r. skarżąca podkreśliła, że w dacie wszczęcia kontrolowanego postępowania w obrocie prawnym funkcjonowały jeszcze ostateczne uzgodnienia spornego przedsięwzięcia przez organ inspekcji sanitarnej i organ ochrony środowiska dokonane na potrzeby udzielonego [...].11.2004r. pozwolenia na budowę. Stanowisko o bezprzedmiotowości kontrolowanego postępowania podtrzymała skarżąca z rozbudowaną argumentacją w piśmie z 14.06.2010r. i powtórzyła później w zażaleniu na bezczynność organu.

Z akt administracyjnych wynika, że Wójt nie dostrzegał potrzeby badania celu prowadzonego postępowania ani z urzędu, ani po wnioskach skarżącej, ani nawet po skierowanym w dniu 21.08.2007r. piśmie Starosty H., który w uwzględnieniu zaleceń Wojewódzkiej Komisji ds. Ocen Oddziaływania na Środowisko (do której skierowano raport) zażądał od Wójta wyjaśnienia stanu prawnego zrealizowanego przedsięwzięcia i przedstawienia aktualnie toczącego się postępowania, na potrzeby którego raport został opracowany oraz określenia decyzji do jakiej ma zostać dołączona decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, o którą wystąpił wnioskodawca wnioskiem z 23.03.2006r. Błędne przeświadczenie organu o braku potrzeby badania powyższych okoliczności, nie może stanowić działania usprawiedliwiającego kontynuowanie bezprzedmiotowego postępowania. Równolegle prowadzone przez Wójta z kontrolowanym postępowaniem, postępowanie z kolejnego wniosku inwestora o ustalenie warunków zabudowy (oznaczone jako [...]) nie mogło być traktowane jako te, dla potrzeb którego była wymagana decyzja środowiskowa z racji nieobowiązywania od 28.07.2005r. wymogu uzyskiwania decyzji środowiskowej przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy. Nadto z akt administracyjnych wynika, że postępowanie o warunki zabudowy zostało umorzone decyzją Wójta z dnia [...].12.2007r. Nr [...]. W aktach administracyjnych nie ma żadnego potwierdzenia dla czynności ustalania przez Wójta faktu postępowań prowadzonych na podstawie przepisów Prawa budowlanego w stosunku do robót budowlanych wnioskodawcy zrealizowanych w oparciu o pozwolenie na budowę z 18.11.2004r. tj. badania, czy nałożony został na wnioskodawcę obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę (w ramach wznowionego postępowania) czy pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, dla potrzeb których wymagane byłoby uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Nadto z pisma samego inwestora datowanego 20.02.2012r. a złożonego w organie w dniu 12.03.2012r. wynikało, że on sam dostrzega bezprzedmiotowość swojego wniosku z uwagi na fakt, że przedsięwzięcie zrealizował w oparciu o pozwolenie na budowę z 18.11.2004r. i użytkuje w oparciu o pozostające w obrocie prawnym pozwolenie na użytkowanie z dnia [...].06.2006r.

Niezależnie od opisanego wyżej braku celowości prowadzenia kontrolowanego postępowania tj. nawet przy założeniu istnienia potrzeby prowadzenia postępowania, zarzut przewlekłości byłby uzasadniony faktem ewidentnego zaniechania przez Wójta dyscyplinowania strony do terminowego składania koniecznej w postępowaniu dokumentacji (raportu) oraz potwierdzonego zaniedbania Wójta w zakresie oceny kompletności dokumentacji, co stanowiło główną przyczynę trwającego ponad 6 lat postępowania administracyjnego. Na podstawie akt administracyjnych Sąd bowiem stwierdził, co następuje;

- po nałożeniu na wnioskodawcę przez Wójta postanowieniem z dnia [...].05.2006r. obowiązku sporządzenia raportu i określeniu jego zakresu, Wójt nie zakreślił z urzędu inwestorowi terminu do przedłożenia właściwego raportu, ale "przystał" na deklarację wnioskodawcy przedłożenia uzupełnionego raportu do 30.11.2006r.

- po wpłynięciu w dniu 2.01.2007r. uwag do raportu skarżącej i innych stron postępowania, Wójt pismem z 19.01.2007r. poinformował o uwagach inwestora, po czym na jego wniosek złożony 14.03.2007r. wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania do czasu przedłożenia nowego raportu. Postanowienie to jako niezasadne zostało uchylone przez SKO w B. w dniu [...].05.2007r.

- pierwsze ponaglenie inwestora przez Wójta do złożenia raportu wystosowane zostało dopiero 6.04.2007r. (rok po złożeniu wniosku). Opatrzone było rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania i skutkowało złożeniem w dniu 17.04.2007r. raportu,

- mimo złożenia raportu w dniu 17.04.2007r. Wójt wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia raportu dopiero postanowieniem z dnia [...].06.2007r. zakreślając 14 – dniowy termin na wykonanie obowiązku. Jednocześnie jednak z odesłaniem raportu do uzupełnienia, Wójt powiadomił strony o możliwości złożenia uwag do 29.06.2007r., co zważywszy na fakt wpłynięcia uzupełnionego raportu w dniu 27.06.2007r. wiązało się z pozostawieniem stronom 2 dni na zapoznanie się z uzupełnionym raportem .

- w dniu 17.07.2007r. Wójt przesłał raport do uzgodnienia Staroście H. jako organowi ochrony środowiska i Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu jako organowi inspekcji sanitarnej. W toku uzgadniania raport został przedstawiony Wojewódzkiej Komisji ds. Ocen Oddziaływana na Środowisko do zaopiniowania i uznany za niekompletny, skutkiem czego Wójt postanowieniem z dnia [...].11.2007r. wezwał wnioskodawcę do złożenia aneksu do raportu, który został przedłożony w dniu 3.12.2007r. i w dniu 5.12.2007r. przesłany organom uzgadniającym,

- postępowanie uzgodnieniowe przed Starostą H. zakończyło się postanowieniem z dnia [...].01.2008r., ostatecznym od dnia [...].06.2008r. a przez Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w H. dopiero postanowieniem z [...].02.2010r. z uwagi na uchylenie w trybie zażaleniowym pierwszego postanowienia z dnia [...].01.2008r. i długo trwającej procedury powtórnego uzgodnienia.

- mimo dysponowania przez Wójta w dniu 2.06.2010r. ostatecznym uzgodnieniami raportu i aneksu do raportu oraz informacji o rozpoczęciu procedury końcowego zaznajamiania stron z materiałem dowodowym, Wójt nie zakończył postępowania, tłumacząc przedłużanie terminu wszczętymi w trybie nadzoru postępowaniami w sprawie stwierdzenia nieważności postanowień uzgadniających,

- w dniu 5.07.2011r. SKO w B. stwierdziło nieważność postanowienia uzgadniającego Starosty H. z dnia [...].01.2008r. Jak wynika z treści postanowienia kolegium, uzgodnienie rażąco naruszyło prawo z uwagi na to, że raport poddany uzgodnieniu, a przedstawiony do uzgodnienia przez Wójta, nie był kompletny i nie odpowiadał zakresowi raportu określonemu przez Wójta w postanowieniu nakładającym obowiązek sporządzenia raportu a mianowicie wymogom przewidzianym art. 52 ust. 1 i 3 ustawy Prawo ochrony środowiska. Raport nie zawierał kompleksowej charakterystyki całego przedsięwzięcia oraz opisu przewidywanych oddziaływań na środowisko w rozumieniu art. 52 ust. 1 pkt 1 i 6 ustawy Prawo ochrony środowiska.

- po opisanym wyżej stwierdzeniu nieważności postanowienia uzgadniającego przedsięwzięcie i raport pod względem ochrony środowiska, Wójt Gminy N. zobligowany przez Starostę do przedłożenia do prawidłowego raportu, pismem z 5.08.2011r. wezwał wnioskodawcę do złożenia kompletnego raportu w terminie 14 dni, po bezskutecznym upływie którego nie podjął żadnych czynności dyscyplinujących wnioskodawcę. Nie zareagował działaniem dyscyplinującym również wtedy, gdy wnioskodawca pismem z dnia 26.09.2011r. poinformował, że uzupełniony raport przedłoży dopiero po jego sporządzeniu bez określania chociażby przybliżonego terminu wykonania obowiązku. Dalsze czynności Wójta również nie dyscyplinowały wnioskodawcy. Dopiero po zapytaniu Starosty pismem z 14.11.2011 o działaniach podjętych dla wywiązania się z obowiązku złożenia prawidłowego raportu, Wójt wystosował do wnioskodawcy kolejne wezwanie do złożenia raportu w terminie 14 dni, po którym wnioskodawca wniósł o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego z uwagi na brak potrzeby jego prowadzenia. Wójt umorzył postępowanie jednak dopiero decyzją z dnia [...].06. 2012r. po cofnięciu przez inwestora wniosku w dniu 29.05.2012r.

Kontrolowane postępowanie niewątpliwie było przewlekłe z przyczyn leżących po stronie organu. Działania Wójta sprowadzały się głównie do informowania stron postępowania o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy z uwagi na przeszkody zewnętrzne, które w okolicznościach sprawy okazały się być zawinionymi przez organ (Sąd doliczył się 28 zawiadomień o przesunięciu terminu załatwienia sprawy, z reguły o dwa miesiące). Uzgodnienie decyzji przez organ ochrony środowiska zostało uznane za nieważne z powodu niewłaściwej kontroli przez Wójta przedłożonego raportu od strony formalnej, gdyż ten, mimo kilkakrotnego uzupełniania, okazał się po 5 latach od wszczęcia postępowania, dokumentem niekompletnym, bo zawierającym braki w zakresie elementów określonych postanowieniem Wójta. Wnioskodawca nie był na bieżąco dyscyplinowany przez Wójta w terminowym wywiązywaniu się z obowiązku dołączenia do wniosku rzetelnej dokumentacji., czego potwierdzeniem było niezakreślanie terminu do złożenia dokumentacji i nieopatrywanie wezwań rygorem. Wójt nie kontrolował również celowości prowadzonego postępowania, dostrzeganej przez pozostałe strony postępowania, w tym również dostrzeżonej przez samego wnioskodawcę. W konsekwencji skarga podlegać musiała uwzględnieniu z zastosowaniem wszystkich sankcji przewidzianych art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rażące naruszenie prawa opisaną wyżej przewlekłością postępowania, oceniane od daty wejścia w życie przepisu wprowadzającego obowiązek Sądu odniesienia się do charakteru przewlekłości tj. od 17.05.2011r. przejawiało się w całkowitej utracie kontroli organu nad postępowaniem. Od maja 2011r. do dnia wydania decyzji umarzającej postępowanie, Wójt Gminy, biernie obserwował bieg wydarzeń, początkowo oczekując na efekt postępowań nadzwyczajnych badających ważność postanowień organów uzgadniających, a po 5.07.2011r. na kolejne uzupełnienie raportu przez wnioskodawcę bez związania go terminem wykonania obowiązku.

Stąd stwierdzono o przewlekłości organu oraz o rażącym charakterze tej przewlekłości. Orzeczono też o wymierzeniu organowi grzywny stosownie do art. 149 par. 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Niewygórowana kwota grzywny uzasadniona została jedynie faktem braku potrzeby zobowiązywania organu do zakończenia postępowania. Konsekwencją uwzględnienia skargi stało się orzeczenie o zwrocie przez organ poniesionych przez skarżącą kosztów postępowania sądowego (art. 200 w związku z art. 210 par. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi). Na wniosek ustanowionego dla skarżącej pełnomocnika z urzędu orzeczono też o przyznaniu pełnomocnikowi wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącej przed sądem wykonane na zasadzie prawa pomocy (art. 210 par. 1 w związku z art. 205 par. 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).