Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 935/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 255
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 października 2011 r. sygn. akt IV SA/Gl 730/11 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi M.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 8 kwietnia 2011 r., Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

M.R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 8 kwietnia 2011 r., Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego.

Pismem z dnia 5 lipca 2011 r. skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe oraz zamieszkuje w wynajmowanym mieszkaniu komunalnym o powierzchni 32,11 m². Oświadczył, że nie posiada zasobów pieniężnych, przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro, ani nieruchomości. Zadeklarował także, że nie uzyskuje żadnego dochodu, wskazując przy tym, że od marca 2010 r. nie jest mu wypłacany zasiłek stały z pomocy społecznej, ponieważ nie wpuszcza do swojego mieszkania pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Zabrzu i "przeżył z kradzieży". Do wniosku załączone zostało między innymi zaświadczenie z dnia 1 września 2010 r., potwierdzające objęcie M.R. pomocą w formie zasiłku stałego.

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pismem z dnia 11 sierpnia 2011 r. wezwał skarżącego do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżącego utrzymania, nadesłanie faktur VAT, paragonów oraz wskazanie źródeł, z których czerpie środki na pokrycie wspomnianych kosztów utrzymania.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie M.R. nadesłał kserokopię postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zabrzu z dnia 5 sierpnia 2011 r. o odmowie wydania zaświadczenia o dochodach za rok 2010, z którego wynika, że skarżący nie składał zeznania podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. Równocześnie M.R. nadesłał kserokopię doniesienia na siebie do Prokuratury Rejonowej w Zabrzu z dnia 10 sierpnia 2011 r. oraz kserokopię postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Zabrzu z dnia 29 lipca 2011 r. o umorzeniu dochodzenia przeciwko skarżącemu.

Jednakże pomimo wezwania zarządzeniem Referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący nie wskazał miesięcznej wysokości kosztów jego utrzymania i nie przedłożył żadnych dokumentów na okoliczność wysokości tych kosztów; faktur VAT, paragonów i dowodów wpłaty oraz nie wskazał źródeł utrzymania.

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach postanowieniem z dnia 12 września 2011 r. sygn. akt IV SA/Gl 730/11 odmówił przyznania prawa pomocy.

Od powyższego postanowienia M.R. wniósł sprzeciw.

W uzasadnieniu sprzeciwu podał, że nie zgadza się z odmową przyznania mu prawa pomocy oraz oświadczył, że utrzymuje się z kradzieży.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 18 października 2011 r. sygn. akt IV SA/Gl 730/11 odmówił przyznania prawa pomocy.

W uzasadnieniu postanowienia odwołując się do treści art. 239 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej "P.p.s.a.") wskazał, że skarga skarżącego została wniesiona na decyzję w przedmiocie zasiłku stałego, czyli sprawy z zakresu pomocy społecznej. W związku z tym, nie ma on obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, a złożony w tym zakresie wniosek jest bezprzedmiotowy i nie podlega rozpoznaniu.

Sąd I instancji wskazał, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., skarżącego obciążał ciężar wykazania, że występują okoliczności uzasadniające uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Natomiast w przedmiotowej sprawie – pomimo wezwania zarządzeniem Referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 sierpnia 2011 r. - skarżący nie wskazał miesięcznej wysokości kosztów utrzymania, nie przedłożył faktur VAT, paragonów i dowodów wpłaty dokumentujących wysokość tych kosztów, ani też nie wskazał źródeł utrzymania. Co więcej – odnośnie tej ostatniej kwestii złożył oświadczenie świadczące o zlekceważeniu wezwania Sądu (oświadczając, że "przeżył z kradzieży").

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego M.R., który wnosząc o jego uchylenie wskazał, iż "żyje z kradzieży".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym, gdy nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).

Jak trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zawsze zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, dodatkowo strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie Sądu dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 P.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009 r. I OZ 744/09, Lex 552404).

W niniejszej sprawie pismem z dnia 11 sierpnia 2011 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: podanie orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżącego utrzymania, które to wydatki powinny być udokumentowane stosownymi fakturami VAT, paragonami, dowodami wpłaty oraz wskazanie źródeł, z których skarżący aktualnie czerpie środki na pokrycie kosztów utrzymania.

Skarżący w odpowiedzi na powyższe wezwanie nadesłał kserokopię postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zabrzu z dnia 5 sierpnia 2011 r. o odmowie wydania zaświadczenia o dochodach za rok 2010, z którego wynika, że skarżący nie składał zeznania podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. Równocześnie M.R. nadesłał kserokopię doniesienia na siebie do Prokuratury Rejonowej w Zabrzu z dnia 10 sierpnia 2011 r. oraz kserokopię postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Zabrzu z dnia 29 lipca 2011 r. o umorzeniu dochodzenia przeciwko skarżącemu.

Wobec powyższego stwierdzić należy, iż Sąd I instancji trafnie uznał, że skarżący nie zastosował się do wezwania z dnia 11 sierpnia 2011 r., a złożony w tej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługiwał na uwzględnienie. Skarżący, chcąc skorzystać z prawa pomocy, powinien bowiem liczyć się z koniecznością udzielania wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jego sytuacji materialnej, a także udokumentowania podnoszonych we wniosku okoliczności.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie

art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.