Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 438/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2008-12-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 191
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art 29. 30, 31, art 5 art 201
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
journal: Dz.U.UE.L 1993 nr 253 poz 1 art 181 a
law: Rozporządzenie Komisji EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr  2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Sędziowie asesor WSA Piotr Pietrasz (spr.),, sędzia WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [....] sierpnia 2008 r. nr [....] w przedmiocie wartości celnej sprowadzonego ze Szwajcarii używanego samochodu osobowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w B.

Nr [....] z dnia [.....].08.2008 r. w sprawie wartości celnej sprowadzonego ze Szwajcarii używanego samochodu osobowego.

W dniu 30.06.2005 r. Pani A. B., działająca w imieniu Pana M. S., zwanego dalej Skarżącym lub Stroną, zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu przywieziony z Konfederacji Szwajcarskiej używany samochód osobowy marki OPEL OMEGA, wyprodukowany w 1995 roku, deklarując preferencyjną stawkę celną w wysokości 0 %, w związku z zamieszczoną w treści dokumentu zakupu deklaracją eksportera o preferencyjnym - unijnym pochodzeniu towaru.

Do przedmiotowego zgłoszenia załączono m. in. umowę kupna pojazdu z dnia 23.06.2005 r. zawartą pomiędzy T. AUTO I. – E. 8952 S. stwierdzającą sprzedaż ww. pojazdu za kwotę 200,00 CHF, oświadczenie Strony z dnia 30.06.2005 roku potwierdzające, że widniejąca w umowie cena jest rzeczywistą ceną ww. pojazdu uszkodzonego, jak też pełnomocnictwo notarialne udzielone przez Stronę A. B., do dokonania odprawy celnej ww. pojazdu.

Zgłoszenie, jako spełniające wymogi formalne, zostało przez organ celny przyjęte i towar zwolniono celem użycia zgodnie z wnioskowaną procedurą w dniu zgłoszenia, tj. 30.06.2005 roku.

W dniu 01.02.2007 r. postanowieniem Naczelnika Urzędu Celnego

w B. wszczęto z urzędu postępowanie w przedmiotowej sprawie w celu kontroli przedmiotowego zgłoszenia celnego. Podstawą do tej czynności było pismo Ministerstwa Finansów z dnia 15.11.2006 r. oraz kopia pisma szwajcarskiej administracji celnej z dnia 10.03.2006 r., z których wynikało, że firma, która sprzedała Stronie pojazd będący przedmiotem zgłoszenia, faktycznie nie istnieje.

W związku ze wszczętym postępowaniem, w dniu 06.02.2007 r. powołano

w charakterze biegłego J. S. - rzeczoznawcę techniki motoryzacyjnej i ruchu drogowego, celem określenia średniej wartości samochodu podobnego na dzień 30.06.2005 r., z uwzględnieniem korekt za braki, uszkodzenia, przebieg i datę pierwszej rejestracji,

W dniu 19.02.2007 r. biegły J. S. przeprowadził dowód

z dokumentów, celem wykonania postanowienia organu z dnia 06.02.2007 r. W ww. czynności, przeprowadzonej z udziałem funkcjonariusza celnego, wzięła udział również Strona, która złożyła wyjaśnienia dotyczące stanu pojazdu po dokonaniu jego importu w roku 2005. Tego samego dnia Strona złożyła do akt sprawy pismo,

w treści którego szczegółowo wyjaśniła okoliczności zakupu przedmiotowego samochodu, opisała jego stan po przywozie do kraju i okoliczności udzielenia pełnomocnictwa A. B. do dokonania odprawy celnej auta.

W wyjaśnieniach, w których opisała stwierdzone zewnętrznie uszkodzenia, dostrzeżone po dostarczeniu jej auta przez A. B., któremu wcześniej zleciła zakup pojazdu, stwierdziła w konkluzji, że samochód w całości okazał się kompletną ruiną, więc nie chciała go kupić. Ponadto Pan B. powiedział Stronie, że jak nie podpisze wszelkich dokumentów celnych, to przepadnie jej zaliczka

(w kwocie 2.000,00 zł).

W dniu 26.02.2007 r. do organu wpłynęła opinia techniczno - ekonomiczna biegłego J. S. z czynności wykonanych dnia 19.02.2007 r.,

a w dniach 01.03.2007 r. i 07.03.2007 r. - korekty do opinii pierwotnej.

W skorygowanej opinii wartość rynkową pojazdu biegły wycenił na kwotę 12.200,00 PLN. Jako pojazd podobny do importowanego Opla Omegi, biegły przyjął wyprodukowany poza obszarem Unii Europejskiej samochód marki Chrysler Cruiser, z nadwoziem kombi, wyprodukowany w 2002 roku, o pojemności i mocy silnika 2148cm3/89 kW, posiłkując się katalogiem specjalistycznym INFO-EKSPERT

z czerwca 2005 r. wykorzystując zawartą w katalogu średnią wartość dla ww. pojazdu "podobnego" (Chrysler Cruiser) w kwocie 52.500,00 PLN biegły zastosował w pierwszej kolejności korektę z uwagi na rok produkcji (7 lat x 15 %) uzyskując wartość bazową w wysokości 16.830,00 PLN. Następnie, po dokonaniu korekt

z uwagi na datę pierwszej rejestracji, z uwagi na przebieg, po czym z uwagi na stan techniczny pojazdu przekazany przez stronę do protokołu, oraz na podstawie zapisu w protokole rewizji, biegły przyjął odpowiednio korekty: powiększającą wartość -

w kwocie 700,00 zł oraz obniżające wartość bazową w wysokości łącznej 30,07 % (10,07 % z tytułu przebiegu i 20 % z uwagi na stan techniczny). W konsekwencji zastosowanych korekt, wartość rynkowa ustalona została w kwocie 12.200,00 zł.

W piśmie z dnia 02.04.2007 r. Skarżący stwierdził, iż nie zgadza się co do wyceny pojazdu, albowiem rzeczoznawca nie oglądał samochodu, a opinię wydał

na podstawie dokumentów.

Decyzją z dnia [...].05.2007 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w B. określił od sprowadzonego przez Stronę samochodu osobowego kwotę długu celnego z zastosowaniem konwencyjnej stawki celnej 10 %, podatek akcyzowy zgodnie ze stawką 65 %, podatek od towarów i usług w wysokości stawki 22 %. Dla określenia w/w należności organ przyjął wartość celną w kwocie 5.009,00 PLN, wynikającą z ustalonej przez organ wartości rynkowej w kwocie 12.200,00 PLN.

Pismem z dnia 18.05.2007 r. Strona odwołała się od powyższej decyzji, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.

W dniu 04.06.2007 roku do organu odwoławczego wpłynęło podanie Strony,

w treści którego poinformowała, że do Prokuratury Rejonowej w B. złożony został w dniu 16.05.2007 r. wniosek o ściganie, którego kopię załączyła do swego podania.

Po zapoznaniu się z zarzutami zawartymi w odwołaniu i materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy organ odwoławczy decyzją nr [...] z dnia [...].06.2007 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości, argumentując, iż rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania

w znacznym stopniu.

Organ odwoławczy wskazał, iż w sprawie zakwestionowano przedłożony rachunek na podstawie pisma Ministerstwa Finansów, bez oparcia się na źródłowym materiale sporządzonym przez szwajcarskie władze celne. Ponadto w postępowaniu nie wyjaśniono wielu istotnych okoliczności, w tym nie podjęto próby uzyskania dodatkowych dowodów pozwalających na bardziej dokładne ustalenie stanu technicznego pojazdu w dniu zgłoszenia celnego. Wskazano również, iż biegły nie

w pełni wyjaśnił podobieństwo między samochodem zgłoszonym a samochodem marki Chrysler Cruiser, przyjętym przez biegłego, jako samochód podobny w treści sporządzonej opinii. Jednocześnie Dyrektor Izby Celnej w B. stwierdził,

że nie może odnieść się do zarzutu Strony o niezgodności wydanej decyzji

z orzeczeniem Trybunału w Strasburgu, zgodnie z którym "podatek akcyzowy nakładany był bezpodstawnie i nie może być obecnie doliczany do ceny samochodu", bowiem Strona nie wskazała, jakie orzeczenie Trybunału ma na myśli.

W ponownie prowadzonym postępowaniu, w dniu 31.07.2007 r. organ pierwszej instancji uzyskał z Wydziału Nadzoru i Koordynacji Kontroli Przedsiębiorców Izby Celnej w B. kopie pism szwajcarskich organów celnych, zawierających ustalenie, iż firma, wskazana na umowie kupna, załączonej przez Stronę do zgłoszenia celnego, faktycznie nie istnieje. Następnie, pismem

z dnia 09.08.2007 r. zapytano biegłego, jakie elementy wziął pod uwagę, określając, iż pojazd Chrysler Cruiser jest podobny do zgłoszonego pojazdu marki Opel Omega, jak też o podanie podziału procentowego uszkodzeń pojazdu z podziałem na te, które wynikają z rewizji celnej i te, które wynikają z wyjaśnień Strony, złożonych podczas przeprowadzania dowodu z dokumentów w dniu 19.02.2007 r.

W dniu 16.08.2007 r. biegły J. S. złożył do akt sprawy uzupełnienie opinii nr ES-62/2007 z dnia 19.02.2007 r., w którym dokonał analizy porównawczej modelu samochodu zgłoszonego przez Stronę z samochodami marki Chrysler Cruiser oraz Toyota Avensis Wagon Sol. Ponadto biegły wyjaśnił, iż łączny stopień uszkodzeń – 20 % - obliczył na podstawie zarówno wyników rewizji opisanych w protokole rewizji, jak też na podstawie wyjaśnień złożonych przez Stronę. W treści tego uzupełnienia biegły ujął również rozliczenie procentów uszkodzeń poszczególnych zespołów pojazdu z podziałem na uszkodzenia opisane w protokole rewizji i uszkodzenia ustalone na podstawie wyjaśnień Strony.

Dnia 12.09.2007 r. Strona dołączyła do akt sprawy kserokopie zażalenia

do prokuratury na postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia, postanowienia Prokuratury Rejonowej B. - Południe o uchyleniu zaskarżonego postanowienia oraz notatki urzędowej sporządzonej przez Policję. Dokumenty te dotyczyły postępowania w sprawie złożenia przez Pana S. zawiadomienia o dokonaniu na jego szkodę oszustwa przez Pana A. B..

W tym samym dniu przesłuchano M. S., który zeznał, iż ofertę sprzedaży znalazł Pan B., a Strona nie posiada kopii oferty sprzedaży ani zamówienia. Pan S. zeznał następnie, iż nie zna A. B. i nigdy jej nie widział. Badanie pojazdu w stacji autoryzowanego dealera marki OPEL przeprowadzono z jego inicjatywy, w obecności P. B. i jego żony. Czynności badania nie były dokumentowane. Pracownik serwisu stwierdził po tym badaniu, że pojazd był malowany i jest kompletną ruiną. P. S. nie był obecny przy odprawie celnej. Nie wie, komu pojazd został później odsprzedany oraz nie wie, jak był zorganizowany transport pojazdu do B.

W dniu 01.10.2007 r. wpłynęło do urzędu pismo Delegatury Biura Administracji i Spraw Obywatelskich Dzielnicy Wola Miasta Stołecznego W., do którego dołączona została m.in. umowa kupna - sprzedaży przedmiotowego samochodu, gdzie jako sprzedający wystąpił M. S., a jako kupujący – A. i I. B..

W dniu 02.10.2007 r. przesłuchano zgłaszającego – A. B., która zeznała, że zgłoszenia samochodu dokonała na prośbę szwagra – A. B., w urzędzie celnym była sama, Pana S. nigdy nie widziała, nic nie wie na temat okoliczności zakupu pojazdu, nie pamięta w ogóle tego auta ani jego stanu technicznego i nic nie wie na temat dalszej jego odsprzedaży. W następnym dniu przesłuchano świadka – T. Z., która zeznała m. in., że widziała samochód, który po raz pierwszy A. B. przywiózł do M. S.. Pojazd z tyłu miał lampy pozaklejane szeroką brązową taśmą klejącą, połamane lusterko, przekrzywione na drucie, po zapaleniu z tyłu było mnóstwo dymu. Pan S. pojechał razem z Państwem B. na przegląd do serwisu i był bardzo wzburzony stanem samochodu.

W dniu 22.10.2007 r. przesłuchano jako świadka B. R.-B., która zeznała m. in., że zgłoszenia pojazdu dokonała jej siostra – A. B. Samochód został sprzedany w ciągu kilku miesięcy, ale ona nie wie, komu.

W dniu 19.11.2007 r. organ celny przesłuchał A B., który zeznał, że kupił przedmiotowy pojazd na jednym z arabskich placów bezpośrednio

od sprzedającego, na zlecenie Pana S., który wpłacił mu uprzednio 2.000 zł zaliczki. Świadek zeznał, że nie było żadnej oferty sprzedaży, samochody

są ogólnodostępne na arabskich placach. Przy zakupie obecny był tylko

on i sprzedający. Świadek nie pamięta, w jakim stanie technicznym był pojazd w dniu zakupu, ale nie był naprawiany po zakupie i na pewno nie było to nowe auto. Samochód w urzędzie celnym zgłaszała jego szwagierka, A. B,

na podstawie pełnomocnictwa notarialnego udzielonego przez S., bo S. nie chciało się osobiście zgłaszać samochodu i przebywać w urzędzie kilka dni. Nikt S. nie zmuszał do udzielenia pełnomocnictwa. Samochód po odprawie został odsprzedany, S. sam podpisywał umowę sprzedaży. Świadek nie robił żadnych fałszerstw dokumentu.

W dniu 14.11.2008 r. do Urzędu Celnego w B. wpłynęło postanowienie Prokuratury Rejonowej B.-Południe o umorzeniu dochodzenia w sprawie m. in. posłużenia się sfałszowanym wcześniej w nieustalonych okolicznościach dokumentem zakupu, stanowiącym załącznik do zgłoszenia celnego, złożonego w niniejszej sprawie.

Pismem z dnia 09.04.2008 r. urząd celny zwrócił się do Urzędu Celnego II

w W. z prośbą o przesłuchanie I. i A. B. - nabywców przedmiotowego pojazdu po odprawie celnej, w celu ustalenia stanu technicznego pojazdu w momencie zakupu.

Dnia 14.05.2008 r. wpłynął, sporządzony w Urzędzie Celnym II w W., protokół przesłuchania P. A. B., który zeznał, iż pojazd został kupiony za kwotę 2.000 zł. Na aucie widoczne były uszkodzenia lakierniczo-blacharskie, lusterka nie były umocowane na drutach, nie może stwierdzić, czy auto posiadało wycieki oleju z silnika i skrzyni biegów, samochód był 10-letni, z dużym przebiegiem, podczas jazdy był widoczny dym. Zniszczone było wnętrze samochodu (siedzenia). Na okoliczność stwierdzenia stanu technicznego pojazdu nie były sporządzane żadne dokumenty w postaci opinii biegłego, stacji mechanicznych, czy innych mechaników. Pan B. dokonał naprawy skrzyni biegów, pompy

do ABS-u, zawieszenia przedniego oraz regeneracji pompy wtryskowej.

W dniu 23.06.2008 r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. wydał decyzję nr [...], określającą kwotę długu celnego wraz z odsetkami oraz należny podatek akcyzowy i podatek od towarów i usług, od wartości celnej

w nowej wysokości, ustalonej przy wykorzystaniu danych zawartych w opinii biegłego J.S., wraz z uzupełnieniem z dnia 10.08.2007 r.

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wyjaśnił, iż wobec stwierdzenia przez upoważnione władze szwajcarskie, iż firma figurująca w przedmiotowym dokumencie sprzedaży jest fikcyjna, należało zakwestionować wartość transakcyjną, wskazaną w tym dokumencie i dokonać ustalenia wartości celnej samochodu, czego dokonano metodą "ostatniej szansy", w oparciu o dane zawarte w opinii powołanego biegłego, dotyczące wartości rynkowej pojazdu. Wyjaśniono również zasadność zastosowanych stawek celnych i podatkowych, jak też powody uznania Pana M. S. za dłużnika w niniejszej sprawie.

Pełnomocnik Strony, pismem z dnia 08.07.2008 r, odwołał się od powyższej decyzji, wnosząc o jej zmianę i orzeczenie co do istoty sprawy, uwalniające

od odpowiedzialności celno-skarbowej M. S., bądź alternatywnie

o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Po rozpatrzeniu sprawy, Dyrektor Izby Celnej w B., decyzją

nr[...] z dnia [..].08.2008 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu l instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśniono, iż zebrany

w toku postępowania materiał porównawczy dał wystarczające podstawy do uznania Pana S. za dłużnika w zakresie długu celnego oraz za zobowiązanego

do uiszczenia należności podatkowych. Jednocześnie organ odwoławczy uznał,

iż wobec ustalenia przez właściwe organy celne Szwajcarii, iż firma wskazana

w rachunku sprzedaży jako eksporter faktycznie nie istnieje, zaistniała konieczność ustalenia wartości celnej zgłoszonego towaru przy pomocy jednej z metod zastępczych, zawartych w treści rozdziału 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Organ pierwszej instancji zasadnie zastosował do tego celu metodę tzw. ostatniej szansy, określoną w art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, opierając się

na danych zawartych w opinii powołanego przez urząd celny biegłego. Organ odwoławczy jednocześnie ustosunkował się do zarzutów zawartych w odwołaniu.

Pismem z dnia 20.09.2008 r. Strona zaskarżyła powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Białymstoku, zarzucając:

– błędną wykładnię, zastosowanie art. 10 ust. 1 pkt 4, art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 23.0.2004 r. o podatku akcyzowym,

– błędną wykładnię i zastosowanie art. 19 ust. 7, art. 29 ust. 13, art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług,

– błędną wykładnię i zastosowanie art. 5 Wspólnotowego Kodeksu Celnego,

– błędną wykładnię, zastosowanie i pominięcie norm prawnych podanych jako podstawa decyzji, w szczególności art. 201 Wspólnotowego Kodeksu Celnego

w zw. z art. 133 i innych Ordynacji podatkowej,

– dokonanie błędnej wykładni umowy z 1972 r. zawartą pomiędzy poprzedniczką prawną Unii Europejskiej (EWG) a Konfederacją Szwajcarską,

– błędną wykładnię i zastosowanie art. 29 i 30 Wspólnotowego Kodeksu Celnego,

– błędną i niepełną ocenę materiału dowodowego, mającą wpływ na wynik sprawy, polegającą w szczególności na braku odniesienia się do oceny zgłoszonych pismem z dnia 15.07.2008 r. w poczet materiału dowodowego dowodów

z dokumentów.

W konsekwencji powyższego, Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu celnego w B., jako wydanej wbrew prawu.

Uzasadniając powyższe, Strona stwierdziła, iż nie była właścicielem ani posiadaczem sprowadzonego ze Szwajcarii pojazdu, gdyż zlecenie zakupu nie dotyczyło tego konkretnego pojazdu. Pan B. zaoferował samochód inny, niż Pan S. oczekiwał, wobec czego zaliczka, wpłacona przez Pana S.

na zakup samochodu została zwrócona, a Pan S. nie wszedł w posiadanie tego pojazdu, który po odprawie celnej został odsprzedany. Właścicielem pojazdu był Antoni B. Organ celny nie ocenił tej okoliczności, czym naruszył procedurę.

W dokumencie przeprowadzenia rewizji towaru z dnia 30.06.2005 r. osoba zgłaszająca to "Importer" B. A., z czego wynika, iż nie działała ona jako przedstawiciel. Wbrew zapisom art. 5 ust. 4 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, nie wskazano umocowania do reprezentacji i nie określono, czy jest

to przedstawicielstwo pośrednie, czy bezpośrednie. W zgłoszeniu celnym występuje jako importer inna osoba. W dalszej części Skarżący stwierdza jednak, iż zgłaszająca – A. B. posiada pełnomocnictwo bezpośrednie do zgłoszenia towaru, ale wobec faktu, iż jest to przedstawicielstwo bezpośrednie, nie posiadała ona uprawnienia do zgłoszenia tego towaru w świetle art. 78 ustawy Kodeks celny. Widniejący pod umową kupna pojazdu podpis Strony został sfałszowany przez rzeczywistego nabywcę – A. B.. Umowa zlecenia (zakupu pojazdu) została zawarta, ale nie została "skonsumowana" - wykonana, czego dowodem jest zwrot zaliczki przez zleceniobiorcę. W tej sytuacji nie można mówić o powstaniu obowiązku podatkowego z tytułu importu przedmiotowego samochodu po stronie M. S., w szczególności, gdy zleceniobiorca działał jako przedsiębiorca.

Ponadto, według Skarżącego, organ naruszył art. 201 pkt 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego poprzez niewłaściwe określenie dłużników. W obszarze zainteresowania organu winny być A. B., A. B., A. B. i I. B., bowiem osoby te mają interes prawny i faktyczny

w niniejszej sprawie.

Niezależnie od powyższego, Skarżący podniósł, iż w niniejszej sprawie możliwe było przyjęcie wartości celnej na podstawie art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. W sprawie nie ustalono, czy firma T. A. I.-.E., 8952 S. istnieje. Organ stwierdził w jednym miejscu, iż firma ta nie istnieje,

a w innym miejscu, iż firma ta nie wystawiła przedmiotowej faktury. Twierdzenia

te wzajemnie się wykluczają. W piśmie Ministerstwa Finansów z października 2006 stwierdzono, że szwajcarska administracja celna korzysta z baz danych np. rejestru handlowego, jednakże na podstawie wpisów nie można stwierdzić, czy dana firma istnieje. Obowiązek wpisu do rejestru firmy jednoosobowej zależy od obrotu tej firmy. Ponadto w miejscowościach, gdzie znajdują się giełdy samochodowe działa wiele firm (część z nich bez biura) i trudno jest tam znaleźć nawet działające firmy. Zatem nie wykazano, że dana firma nie istnieje, a więc nie można obronić tezy o jej braku, czy fikcyjności działań. Organ nie mógł wykluczyć, iż ww. firma nie istnieje.

Skarżący podniósł również, iż organ pierwszej instancji błędnie ocenił postanowienia umowy o wolnym handlu zawartą pomiędzy EWG a Konfederacja Szwajcarską. Z dokumentów wynika, iż krajem pochodzenia samochodu są Niemcy, a więc jest to towar preferencyjny, gdzie stawka celna wynosi 0%. Jeżeli towar pochodzi z Unii Europejskiej, to nie istnieją żadne podstawy prawne do określenia

i powiadomienia o zaksięgowaniu długu celnego.

Konsekwencją umowy z 1972 r. pomiędzy UE i Konfederacją Szwajcarską jest uznanie rozstrzygnięcia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z 18.01.2007 r.

w sprawie C-313/05 za wiążący w danej sprawie. Dokonana przez ten organ wykładnia art. 25, 28,90 TWE oraz innych przepisów w zakresie podatku akcyzowego ma zastosowanie do niniejszej sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje:

W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy

z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwane dalej p.p.s.a.

Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga

w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tak określonym zakresie kognicji kontrola zaskarżonej decyzji według kryterium zgodności z prawem, nie dała dostatecznych podstaw do jej wyeliminowania ze zbioru legalnych aktów administracji publicznej,

a tym samym do uznania zasadności zarzutów sformułowanych w skardze. Sąd nie dopatrzył się bowiem ani naruszenia prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a), ani uchybienia regułom proceduralnym, które mogłoby istotnie oddziaływać na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) u.p.p.s.a.), ani też obarczenia kontrolowanego aktu wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.).

Jedną z głównych zasad postępowania, w który mają zstosowanie przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), zwanej dalej o.p., jest obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Nie ma wątpliwości, że obowiązek ten ciążący na organach podatkowych (art. 122 o.p.). Przejawia się on w konieczności zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 187 o.p.). Bezsprzecznie też poszukiwanie

i ujawnianie dowodów oparte jest na zasadzie legalności, tzn. dowodem w sprawie podatkowej jest wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, o ile nie jest sprzeczne z prawem (art.180 o.p.). Należy przy tym wskazać na jeszcze inną, nie mniej ważną zasadę postępowania podatkowego, a mianowicie zasadę swobodnej oceny dowodów (art. 191 o.p.). Zebrany w sprawie materiał dowodowy organ podatkowy ocenia na podstawie własnej wiedzy oraz doświadczenia. Ocenie tej podlega każdy dowód z osobna oraz wszystkie dowody we wzajemnej z sobą łączności. Na prawidłowość tej oceny wskazuje to, czy wyciągnięte przez organ podatkowy na podstawie całego materiału dowodowego wnioski mają logiczne uzasadnienie. Dodać przy tym należy, iż ustaleń stanu faktycznego organ dokonuje zasadniczo bezpośrednio w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy

w sprawie.

W opinii Sądu organy podatkowe (celne) miały w przedmiotowej sprawie wszelkie podstawy do uznania Skarżącego za osobę zobowiązaną do uiszczenia kwoty długu celnego. Stanowisko w tej kwestii organ odwoławczy szczegółowo uzasadnił na str. 13 i 14 zaskarżonej decyzji.

W skardze zarzucono, iż organy celne nie odniosły się do dowodów przedłożonych wraz z pismem z dnia 15.07.2008 r. Sąd pragnie natomiast zauważyć, iż to właśnie z materiału przedłożonego przez Skarżącego wynika, że Strona podpisywała osobiście dwa dokumenty in blanco, które przekazała następnie panu B.. Dokumenty te w dalszej kolejności zostały wykorzystane do zawarcia umów związanych z obrotem przedmiotowym pojazdem (karta 272 akt adm.). Między innymi na podstawie przedłożonych przez Skarżącego dowodów wynika, iż nie dowiedziono ażeby podpisy Skarżącego na umowach związanych z obrotem przedmiotowym pojazdem zostały sfałszowane. Skoro zatem Skarżący złożył oświadczenia woli na dokumentach, które to podpisy składał w związku ze zleceniem Panu B. nabycia samochodu w Szwajcarii, niezasadny jest zarzut skierowania decyzji do osoby niewłaściwej. W toku postępowania organy celne wykazały,

iż Skarżący zlecił innej osobie dokonanie zakupu w Szwajcarii i sprowadzenia

do Polski używanego samochodu osobowego. Wykazały wręczenie na poczet poniesionych kosztów zaliczki w kwocie 2.000 zł. Zgłoszenie przedmiotowego samochodu do odprawy celnej w dniu 30.06.2005 r. zostało dokonane przez Mirosława S. za pośrednictwem A. B. (pełnomocnictwo notarialne). W takim stanie faktycznym niezasadny jest zarzut naruszenia art. 5 i 201 Rozporządzenia Rady Nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.92.302.1) - dalej W.K.C. oraz art. 133 Ordynacji podatkowej. Dodatkowo wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie art. 133 o.p. nie miał w ogóle zastosowania. Uwzględniając powyższe, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie prawidłowo ustalono osobę dłużnika, zgodnie z treścią ww. art. 5 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, co oznacza, iż nie można podzielić zarzutu skarżącego odnośnie niewłaściwego uznania go za dłużnika w niniejszej sprawie.

Podsumowując tę cześć uzasadnienia należy jeszcze raz podkreślić,

iż Skarżący wyraził wyraźnie wolę nabycia pojazdu samochodowego poprzez złożenia oświadczenia woli na formularzu umowy. W takich okolicznościach podniesione w skardze zarzuty związane ze zwrotem zaliczki i potwierdzające fakt,

iż była to "nieudana transakcja", nie mają wpływu na kwestię podmiotowości prawnofinansowej w tej sprawie. Zasadnie zatem organy celne przyjęły,

iż reklamacja, jaką złożył Skarżący wobec zleceniobiorcy z tytułu nie odpowiadającego mu stanu pojazdu nie jest wystarczającym powodem do tego, aby za dłużnika w niniejszej sprawie uznać inne osoby.

Oceniając kwestionowaną decyzję, należy przede wszystkim zauważyć,

że objęty postępowaniem celnym towar - używany samochód osobowy marki Opel Omega, wyprodukowany w roku 1995 został sprowadzony w ramach importu (a nie wewnątrzwspólnotowego nabycia), a zatem organy celne prawidłowo wskazały przepisy art. 11 Umowy z 1972 r. zawartej pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacja Szwajcarską (Dz. U. UE L 300, zwanej dalej "Umową"). Niemniej jednak zauważyć należy, ze przepisy art. 3 i art. 18 Umowy przewidują preferencje celne, między innymi podatkowe, we wzajemnej wymianie handlowej pomiędzy obu Umawiającymi się Stronami. Pierwszy z wymienionych przepisów ustanawia zakaz wprowadzania nowych ceł przywozowych w wymianie handlowej między Wspólnotą a Szwajcarią (ust. 1) i przewiduje harmonogram stopniowego znoszenia ceł przewozowych (ust. 2). Pierwszy akapit art. 18 umowy nakłada natomiast na obie Umawiające się Strony powinność powstrzymania się od środków lub praktyk o wewnętrznym charakterze podatkowym, wprowadzającym bezpośrednio lub pośrednio dyskryminację między produktami jednej

z umawiających się stron i podobnymi produktami pochodzącymi z obszaru drugiej Umawiającej się Strony.

Najistotniejsze znaczenie ma jednak w tej sprawie treść art. 2 Umowy,

na podstawie którego jej postanowienia są stosowane wyłącznie do produktów pochodzących ze Wspólnoty i ze Szwajcarii. Należy jednak zwrócić uwagę na to,

że sformułowanie "produkty pochodzące" ma w prawie Wspólnotowym i w samej Umowie specyficzne formalnoprawne znaczenie. W rozpoznawanym przypadku chodzi o znaczenie, jakie temu zwrotowi nadały Strony w Protokole 3 do Umowy, dotyczącym definicji pojęcia "produkty pochodzące" i "metody współpracy administracyjnej". Z uregulowań zawartych w Protokole 3 wynika wprost, że produkty pochodzące ze Szwajcarii (w rozumieniu tego Protokołu) podlegają przy przywozie do Wspólnoty i do Szwajcarii postanowieniom Umowy, pod warunkiem przedłożenia stosownego świadectwa przewozowego - dowodu pochodzenia (określonego jako EUR 1 lub - w przypadkach określonych w art. 22 - deklaracji, której tekst jest zamieszczony w załączniku IV, złożonej przez eksportera na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub na innym dokumencie, który opisuje produkty, o których mowa,

w sposób wystarczający do ich identyfikacji). Wymienione dowody pochodzenia są wystawiane wyłącznie na pisemny wniosek eksportera przez organy celne kraju wywozu i są sporządzane na przewidzianych do tego celu formularzach.

Z przedstawionego uregulowania jednoznacznie wynika daleko posunięty formalizm, którego zachowanie umożliwia dopiero skorzystanie przez eksporterów (a przy okazji również przez importerów) z przewidzianych w Umowie preferencji celnych i podatkowych, o których wcześniej była mowa.

W konkluzji dotychczasowych wywodów, należy przyjąć, że pojęcie "produkty pochodzące" (w rozumieniu Protokołu 3 Umowy) nie jest równoznaczne z potocznym rozumieniem identycznego zwrotu językowego.

Odnosząc przedstawione uwagi do rozpatrywanej sprawy trzeba stwierdzić,

że Skarżący nie przedstawił nie budzącego wątpliwości dokumentu, w świetle którego sporny pojazd mógłby być uznany za produkt pochodzący ze Szwajcarii,

w rozumieniu Protokołu 3. W związku z tym podkreślenia wymaga, że za taki dokument nie można było uznać deklaracji sprzedawcy o preferencyjnym pochodzeniu, zamieszczonej na rachunku (bez numeru) z dnia 26 czerwca 2005 r. (karta 2 akt adm.) dołączonym do zgłoszenia celnego, ani świadectwa przewozowego T1 (karta 3 akt adm.), wystawionego na wniosek importera. Pierwszy z wymienionych dowodów został bowiem negatywnie zweryfikowany przez uprawnione do tego organy szwajcarskiej administracji celnej, czemu organy te dały jednoznaczny wyraz w pismach kierowanych do polskich władz skarbowych (o czym będzie mowa w dalszej części uzasadnienia wyroku). Świadectwo przewozowe T1 nie jest natomiast objęte katalogiem dokumentów, na podstawie których - według art. 16 ust. 1 Protokołu 3, w brzmieniu obowiązującym w dniu dokonania zweryfikowanego zgłoszenia celnego - można skutecznie dowodzić pochodzenia spornego towaru ze Szwajcarii (we wcześniej wskazanym rozumieniu). Świadectwo przewozowe T1 jest jedynie dokumentem tranzytowym stosowanym w ramach procedury zewnętrznego tranzytu wspólnotowego towarów o statusie niewspólnotowym (art. 91-97 WKC). Towary przewożone pod osłoną tego dokumentu nie podlegają dzięki temu w czasie tranzytu należnościom celnym, przewozowym i innym opłatom ani środkom polityki handlowej. Trzeba przy tym nadmienić, że również fakt zarejestrowania samochodu w Szwajcarii nie jest tożsamy z wykazaniem jego pochodzenia z tego kraju w rozumieniu Protokołu 3.

Z przywołanych względów organy celne zasadnie przyjęły, że dokumenty przedłożone przez stronę, nie dają podstaw do uznania spornego pojazdu

za "pochodzący" w rozumieniu ustaleń Protokołu 3 do Umowy, a tym samym nie uprawniają do skorzystania z preferencji przewidzianych Umową.

Konsekwencje braku potwierdzenia, że sporny samochód może być zaliczany do "produktów pochodzących" ze Szwajcarii lub Wspólnoty, w podanym rozumieniu, są daleko idące. Bezpośrednim skutkiem jest niedopuszczalność stosowania

w rozpoznawanym przypadku postanowień Umowy zawartej w 1972 r. pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską, ze względu na brzmienie wcześniej powoływanego art. 2 Umowy, a to z kolei wyklucza możliwość skorzystania z preferencji celnych i podatkowych przewidywanych w art. 3 i 18 Umowy.

W konsekwencji powyższych rozważań należy wskazać, iż brak było podstaw do zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 90 akapit 1 TWE, w myśl którego żadne Państwo Członkowskie nie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych Państw Członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe. Przepis ten wymaga jednakowego traktowania podobnych produktów krajowych i nabywanych wewnątrzwspólnotowo, nie stanowi natomiast podstawy

do uznania, że Szwajcaria w zakresie dotyczącym podatków z tytułu importu towarów z tego kraju na terytorium Wspólnoty Europejskiej może być traktowana tak samo jak kraj członkowski, bowiem Konfederacja Szwajcarska nie jest członkiem Unii Europejskiej.

Przywołany przez Skarżącego wyrok ETS z 18.01.2007 r. w sprawie Brzeziński (C-313/05), wbrew twierdzeniom Strony, nie rozstrzyga o podatku nakładanym na towary z importu, odnosi się bowiem do samochodów sprowadzanych z innych Państw Członkowskich Unii, a zatem nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Podkreślić ponadto należy, że w przedmiotowej sprawie nie miały zastosowania preferencje celne i podatkowe przewidziane w art. 3 i 18 Umowy z 1972 roku..

W dalszej kolejności należy wskazać, iż organy ponad wszelką wątpliwość zakwestionowały autentyczność dowodu zakupu pojazdu. Jak wynika bowiem

z materiału dowodowego zgromadzonego przez organy, szwajcarska firma figurująca jako sprzedawca tego samochodu nie istnieje. Uprawniona jest zatem konkluzja,

iż faktura wystawiona w imieniu tejże firmy została sfałszowana. Dlatego też możliwość skorzystania z preferencji celnych przewidzianych w umowie między Unią Europejską a Konfederacją Szwajcarską, jest w tym przypadku wyłączona. W takiej natomiast sytuacji organy uprawnione były do dokonania weryfikacji zgłoszenia celnego i ustalenia wartości celnej towaru na podstawie Rozporządzenia Rady

Nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary wtedy, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. Przy ustalaniu wartości celnej, cena owa może zostać natomiast skorygowana o określone elementy wymienione w art. 32 i art. 33.

Metoda wartości transakcyjnej jest podstawową metodą ustalania wartości celnej przywożonych towarów. Tylko w pewnych ściśle określonych sytuacjach organy celne mogą nie stosować tej metody. Między innymi, w myśl art. 181a ust. 1 Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.93.253.1 ze zm.) - w przypadku, gdy organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Podkreślić przy tym należy, że cytowany Wspólnotowy Kodeks Celny ustanowił w art. 30 i art. 31 zastępcze metody ustalania wartości celnej (metoda wartości transakcyjnej towarów identycznych, metoda wartości transakcyjnej towarów podobnych, metoda ceny jednostkowej, metoda wartości kalkulowanej, metoda "ostatniej szansy"). Z przepisu art. 30 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego wynika, iż metody wyliczenia wartości celnej określone w art. 30 i art. 31 tego Kodeksu zostały ujęte w sposób wymagający kolejnej eliminacji poszczególnych metod aż do dojścia do metody tzw. "ostatniej szansy" (metody końcowej), określonej w art. 31.

W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie organy przekonująco uzasadniły fakt odstąpienia od zastosowania metody wartości transakcyjnej do ustalenia wartości celnej pojazdu marki Opel Omega. Wartość tego pojazdu zadeklarowana

w dokumencie zakupu nie może być bowiem zaakceptowana dla potrzeb celnych

z uwagi na wskazaną już wyżej okoliczność ustalenia nieistnienia podmiotu figurującego jako sprzedawca samochodu. Organy celne dokonały przy tym prawidłowej oceny przedłożonych przez biegłego w niniejszej sprawie opinii wraz

z jej późniejszymi uzupełnieniami w przedmiocie określenia wartości rynkowej sprowadzonego pojazdu, na podstawie pojazdu podobnego pod względem roku produkcji, parametrów technicznych oraz wyposażenia, produkowanego poza obszarem Unii Europejskiej, dostępnego do sprzedaży w krajach Unii. Ocena organu mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 191 o.p.

Wywody organu są w tym zakresie logiczne, spójne i w przekonujący sposób uzasadniające. Uzasadniono dlaczego jako pojazd podobny przyjęto samochód Chrysler Criuser z 2002 r. (str. 5 uzasadnienia decyzji pierwszej instancji). Organ celny wskazał także, iż zróżnicowany okres produkcji o 7 lat pojazdów porównywanych został wyeliminowany poprzez zastosowanie zwiększonej stawki procentowej korekty kosztów rocznej amortyzacji wynoszącej 15 %, w której zawierają się także koszta unowocześnienia pojazdu.

W tym stanie rzeczy, organy celne miały wszelkie podstawy do zastosowania przepisów regulujących zasady wymiaru podatków, czyli ustawy o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 z późn. zm.), oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.04.2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825 z późn. zm.), a także przepisów ustawy z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535).

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.