Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 219/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 134 par.  1, 190 i 145 par. 1 lit. a i c, 152,200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 28, 138 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz Sędziowie WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Monika Nowicka Protokolant Anna Traczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi A. [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej A. [...] kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...], umorzyło postępowanie odwoławcze z odwołania A. [...] od decyzji Starosty Powiatu P. z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] orzekającej o przekształceniu na rzecz J. L. prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr ew. [...] o pow. [...] m2, położonej w P. gm. [...].

Decyzja Kolegium została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Starosta Powiatu P. decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] - wydaną na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459) - orzekł o przekształceniu przysługującemu J. L. prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr ew. [...] o pow. [...] m² KW Nr [...].

Odwołanie od powyższego orzeczenia Starosty złożyła A.[...], kwestionując prawidłowość operatu szacunkowego, w oparciu o który została ustalona wartość przedmiotowej działki i jednorazowa opłata za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...], umorzyło postępowanie odwoławcze uznając, że A.[...] nie jest stroną postępowania w sprawie wszczętej z wniosku J. L., gdyż nie może wykazać w tej sprawie interesu prawnego.

Wskazana decyzja Kolegium stała się przedmiotem skargi A.[...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji Starosty Powiatu P. i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. W ocenie skarżącej działając na rzecz Skarbu Państwa A. ma interes prawny do występowania w niniejszym postępowaniu, ponieważ dotyczy ono nieruchomości będącej w [...]. Pozbawienie A. możliwości udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym nieruchomości [...] jest całkowicie nieuzasadnione i uniemożliwia A. ochronę interesów Skarbu Państwa.

Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 listopada 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 1034/08 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu, wydana ona została z naruszeniem przepisów o właściwości, gdyż organem właściwym do rozpoznania odwołania A. od decyzji Starosty Powiatu P. winien być Wojewoda [...], a nie Samorządowe Kolegium Odwoławcze.

Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej A., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 263/09 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, wskazując Samorządowe Kolegium Odwoławcze jako organ właściwy.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z treścią art. 190 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 grudnia 2009 r. sygn. I OSK 263/09 stanął na stanowisku, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. było w niniejszej sprawie organem właściwym do rozpatrzenia odwołania skarżącej A. i z tego powodu uchylił wcześniejszy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Oznacza to, że obecnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie winien rozpatrzeć merytorycznie złożoną skargę.

Analiza zebranego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...], umarzająca postępowanie odwoławcze z odwołania A.[...] od decyzji Starosty Powiatu P. z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] orzekającej o przekształceniu na rzecz J. L. prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr ew. [...] o pow. [...] m2, położonej w P. gm. [...]. Zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem prawa materialnego, czyli art. 1 ust. 1 i art. 5 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2004 r. Nr 208, poz. 2128, ze zm.) oraz z naruszeniem art. 28 i art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny, czy skarżącej A. przysługuje status strony postępowania administracyjnego w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności co do nieruchomości pozostającej w [...].

Zgodnie z art. 28 kpa stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie jak i w doktrynie ugruntowany jest pogląd, że interes prawny legitymujący stronę postępowania wywodzi się z prawa materialnego i musi być to być własny interes danego podmiotu (B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" wydanie 8 C.H, Beck Warszawa 2006, s. 230).

Zdaniem Sądu skarżąca A. posiada własny interes prawny w niniejszej sprawie, wywodzący się z przepisów prawa materialnego, zatem przysługuje jej status strony postępowania. Przedmiotem przekształcenia w przedmiotowej sprawie była nieruchomość rolna wchodząca w skład [...] w rozumieniu art. 12 ust. 1 w zw. z art. 1 i art. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 5 w/w ustawy, Skarb Państwa powierza A.[...] wykonywanie prawa własności i innych praw rzeczowych na jego rzecz w stosunku do tego mienia, zatem w odniesieniu do powierzonego jej mienia państwowego A. jest jednostką organizacyjną Skarbu Państwa reprezentującą go. Posiada status strony postępowania, którego przedmiotem jest mienie wchodzące w skład [...]. Jak wynika z art. 5 ust. 2 wskazanej ustawy, a także jak podkreślono w orzecznictwie, A. wykonuje uprawnienia właściciela (Skarbu Państwa) na zasadach określonych w ustawie o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa i korzysta z takich samych uprawnień jak każdy właściciel (por. wyrok NSA z dnia18 lutego 1994 r. sygn. II S.A. 241/92 – ONSA 1995/2/67; wyrok NSA z dnia 2 czerwca 1997 r. sygn. IV S.A. 1335/95 – ONSA 1998/2/59). A. występuje w obrocie prawnym samodzielnie, wykonując w imieniu własnym prawa Skarbu Państwa do powierzonego jej mienia. A.[...] działa w sprawie w sferze uprawnień właścicielskich, a nie wykorzystując atrybuty władzy. Oznacza to, że nie ma konfliktu między organami administracji, które, każdy z innej pozycji, stoją na straży interesów Skarbu Państwa.

Wobec czego należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze zapadła z naruszeniem wskazanych przepisów ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa.

Ponownie rozpatrując odwołanie skarżącej A. organ odwoławczy będzie miał na względzie ocenę prawną zawartą w niniejszym orzeczeniu oraz fakt, że w trakcie trwania postępowania sądowoadministracyjnego nastąpiła na mocy przepisów ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (art. 3, Dz. U. Nr 206, poz. 1590) zmiana obowiązujących przepisów prawa, w tym i ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości wskazująca wojewodę jako organ odwoławczy od decyzji starosty (art. 3 ust. 2 lit. 1 a tej ustawy).

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 lit. a i c, art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji