Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 173/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 190 ust. 2 pkt 1 , pkt 2
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

SENTENCJA

Dnia 27 maja 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2010 roku sprawy ze skargi A. S. na decyzję Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. z dnia [...] bez numeru w przedmiocie skreślenia z listy studentów 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3) zasądza od Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. na rzecz skarżącej – A. S. kwotę 440,00 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 173/10

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. (bez numeru) wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz 1071 ze zm.); art. 190 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2005 r. Nr 164 poz. 1365) w zw. z § 18 ust. 2 pkt 3 regulaminu studiów Uniwersytetu Medycznego w Ł.z dnia 27 marca 2003 r. Rektor Uniwersytetu Medycznego w Ł. utrzymał w mocy decyzję Dziekana Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Ł. z dnia [...] r. orzekającą o skreśleniu A.S.z listy studentów trzeciego roku studiów Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Ł.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny:

Decyzją z dnia [...] r. Dziekan Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Ł.orzekł o skreśleniu A.S. z listy studentów trzeciego roku studiów Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Ł. z dniem [...] r. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie wskazał na brak postępów studentki w nauce oraz niezaliczenie trzeciego roku studiów.

W odwołaniu od powyższej decyzji A. S. wniosła o wpisanie jej na listę studentów i wyrażenie zgody na powtarzanie przedmiotu z trzeciego roku studiów – patofizjologii oraz awans niektórych przedmiotów z czwartego roku.

Strona wskazała, że zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia, co powoduje, iż jest "zbyt formalna". Podniosła, iż w jej przypadku winien znaleźć zastosowanie przepis § 18 pkt 3 regulaminu studiów Uniwersytetu Medycznego w Ł. zgodnie, z którym student może uzyskać zezwolenie na powtarzanie roku nie więcej niż raz w okresie studiów, chyba, że przyczyną powtórnego niezaliczenia była długotrwała choroba lub inne ważne przyczyny odpowiednio uzasadnione. W ocenie skarżącej tą ważną, odpowiednio uzasadnioną przyczyną jest fakt "straty trzech lat studiów" spowodowany zaniedbaniami formalno-prawnymi Dziekana Wydziału Wojskowo-Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Ł. Ponadto wskazała, że w jej ocenie nie ma żadnych podstaw aby sądzić, że student z ocenami dostatecznymi będzie nieprzydatnym albo złym lekarzem. Oprócz wiedzy w zawodzie lekarza liczą się bowiem takie cechy jak moralność, prawdomówność, odpowiedzialność, wnikliwość, chęć zdobywania wiedzy oraz współczucie choremu, które to cechy posiada, na co wskazuje jej wolontariat w fundacji "Dobrze, że jesteś". Skarżąca nadmieniła nadto, iż wszystkie pozostałe przedmioty z trzeciego roku studiów zaliczyła w terminie. Oświadczyła, że pozbawienie jej możliwości dalszego studiowania byłoby dla niej ciężkim przeżyciem i sytuacją bez wyjścia. Jej ciężka i rzetelna dotychczasowa praca poszłaby na marne.

Decyzją z dnia [...] r. Rektor Uniwersytetu Medycznego w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Mając na uwadze stan faktyczny sprawy organ odwoławczy uznał, iż odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

Powołując się na przepis art. 190 pkt 1 i pkt 2 ustawy o szkolnictwie wyższym Rektor Uniwersytetu Medycznego w Ł. wskazał, że studenta można skreślić z listy studentów w przypadku stwierdzenia braku postępu w nauce oraz nie uzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie.

Organ odwoławczy podniósł, że A. S. rozpoczęła studia na Wydziale Lekarskim Akademii Medycznej w Ł. w roku [...]. W roku akademickim [...] powtarzała pierwszy rok studiów. Po niezaliczeniu drugiego roku studiów skarżąca została przeniesiona na wydział Wojskowo – Lekarski Uniwersytetu Medycznego w Ł., na którym przez kolejne trzy lata studiowała na roku drugim. W roku akademickim [...] studentka została ponownie przeniesiona na Wydział Lekarski Uniwersytetu Medycznego w Ł. gdzie korzystała z rocznego urlopu okolicznościowego. W roku akademickim [...] skarżąca studiowała na trzecim roku studiów i nie uzyskała zaliczenia z patofizjologii. A. S. studiowała na Akademii Medycznej w Ł.i Uniwersytecie Medycznym w Ł.łącznie dziewięć lat. W tym czasie nie udało jej się zaliczyć nawet połowy programu przewidzianego na sześcioletnie studia o kierunku lekarskim. Bezsporne jest zatem, że w niniejszej sprawie zaszła okoliczność permanentnego braku postępów w nauce, co stanowi podstawę do skreślenia skarżącej z listy studentów.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A.S.wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako rażąco naruszającej prawo; przedłużenie warunkowego zaliczenia trzeciego roku studiów z możliwością zdawania egzaminu z patofizjologii jako warunku do końca roku akademickiego; umożliwienie awansu z roku czwartego dwóch przedmiotów: dermatologii i endokrynologii oraz pięciu bloków przedmiotowych: radiologii, anestezjologii, chirurgii, dermatologii, tarkochirurgii; jak również o zasądzenie kosztów postępowania sądowo administracyjnego.

Uzasadniając zarzut rażącego naruszenia prawa skarżąca podniosła, iż decyzja organu pierwszej instancji orzekająca o skreśleniu z listy studentów nie została jej doręczona. Została zatem pozbawiona konstytucyjnego prawa do dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego. Wskazała nadto, iż decyzja organu pierwszej instancji nie zawierała uzasadnienia co stanowi naruszenie przepisów art. 107 § 1 Kpa. i uniemożliwia złożenie skutecznego , opartego na merytorycznych przesłankach odwołania. W ocenie skarżącej uzasadnienie decyzji organu odwoławczego zawiera szereg nieporozumień i nieścisłości wynikających z braku należytego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a przedstawiona w nim argumentacja ma na celu przedstawienie w złym świetle jej osoby. Zdaniem skarżącej trud jaki włożyła w studia, wysiłek i determinacja nie zostały należycie ocenione przez organy administracji. Powoduje to u niej poczucie krzywdy i stanowi bolesne i ciężkie doświadczenie życiowe.

W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu Medycznego w Ł. wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skarżącej organ administracji uznał je za bezzasadne. Wyjaśnił, że od decyzji organu pierwszej instancji skarżąca w przewidzianym prawem terminie wniosła odwołanie do organu odwoławczego. W odwołaniu tym wyraźnie odniosła się zarówno do treści decyzji z dnia [...] r., jak i daty jej wydania. Tym samym w ocenie Rektora zarzut wydania zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem prawa uznać należy za błędny. Odnosząc się natomiast do zarzucanych uchybień formalnych decyzji organ stwierdził, że braki te nie mają wpływu na zasadność merytorycznego rozstrzygnięcia.

Pismem z dnia 12 maja 2010 r. stanowiącym uzupełnienie skargi pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 107 § 1, art. 109 § 1, art. 77 § 1 , art. 80, art. 81, art. 35 § 1 i § 3, art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art.. 11 i art. 12 § 1 Kpa. oraz naruszenie przepisów prawa materialnego to jest art. 190 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy prawo o szkolnictwie wyższym w związku z § 18 ust. 3 i ust. 4 regulaminu studiów Uniwersytetu Medycznego w Ł.poprzez nieuzasadnione powołanie się na brak postępów w nauce skarżącej oraz nieudzielenie zgody na powtarzanie roku pomimo, iż jej niepowodzenia były następstwem ważnych przyczyn, które odpowiednio uzasadniła.

W dniu 24 maja 2010 r. obecna na rozprawie skarżąca oświadczyła, że nigdy nie została jej doręczona decyzja organu I instancji. Znana jej była jedynie odręczna adnotacja poczyniona na jej podaniu z dnia [...] r. zawierającym prośbę o umożliwienie powtórnego przystąpienia do egzaminu z patofizjologii. Obecny na rozprawie pełnomocnik skarżącej wniósł o przeprowadzenie przez Sąd dowodu z przesłuchania świadków D. O. oraz M. W. na okoliczność ustaleń dokonanych w grudniu 2007 r. i składanych wówczas deklaracji. Wniósł nadto o załączenie do akt sprawy dokumentacji medycznej skarżącej na okoliczność udzielenia jej urlopu zdrowotnego.

Obecny na rozprawie pełnomocnik organu oświadczył, iż nie orientuje się w jakiej formie i kiedy została doręczona skarżącej decyzja z dnia [...]. Wniósł o oddalenie wniosków dowodowych strony skarżącej.

Sąd oddalił wnioski dowodowe złożone przez pełnomocnika skarżącej ze względu na niedopuszczalność przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz uznając, że dopuszczenie dowodu z dokumentacji medycznej nie jest niezbędne do wyjaśnienia zasadności skargi (art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.). sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej.

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawując kontrolę działalności administracji publicznej stosują środki określone w ustawie.

Natomiast przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej skargi nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając skargę, w tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 134 Kpa., co stosownie do treści art. 145 §1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. skutkuje jej uchyleniem.

Zgodnie z treścią art. 110 Kpa. organ administracji publicznej, który wydał decyzję jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej.

Doręczenie lub ogłoszenie decyzji stanowi zatem jej wprowadzenie do obrotu prawnego.

W myśl art. 127 §1 Kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji.

Prawo do odwołania od decyzji, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie wyznacza wyrażona w art. 15 Kpa. zasada dwuinstancyjności postępowania. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności każda sprawa indywidualna rozpoznawana i rozstrzygana decyzją organu pierwszej instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji (por. B.Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., Warszawa 1996 r., s. 550).

Przepis art. 134 Kpa. stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

Powołany przepis nakłada na organ odwoławczy obowiązek podjęcia wstępnych czynności mających na celu ustalenie , czy wniesione przez stronę postępowania odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Niedopuszczalność odwołania może wynikać zarówno z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. Niedopuszczalność z przyczyn przedmiotowych obejmuje między innymi przypadki braku przedmiotu zaskarżenia. Odwołanie jest zatem niedopuszczalne , jeżeli jego przedmiot stanowi decyzja, która nie weszła do obrotu prawnego, a więc taka decyzja, która pomimo, że została wydana, nie została stronie doręczona lub ogłoszona. (por. B.Adamiak, J. Borkowski Kodeks...tamże s. 574-575). Egzystencja prawna decyzji administracyjnej rozpoczyna się zatem dopiero w chwili jej doręczenia przynajmniej jednej ze stron danego postępowania, a nieprawidłowe doręczenie jest równoznaczne z jej nieistnieniem w obrocie prawnym.

W niniejszej sprawie w ocenie Sądu przedwczesne było przystąpienie przez organ odwoławczy do merytorycznego rozpoznania wniesionego odwołania.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika bowiem okoliczność doręczenia A. S.decyzji Dziekana Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Ł.z dnia [...] r. orzekającej o jej skreśleniu z listy studentów trzeciego roku studiów Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Ł.

Skarżąca oświadczyła, że decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] r. nigdy nie została jej doręczona. O treści decyzji dowiedziała się z odręcznej notatki sporządzonej na jej piśmie z dnia [...] r. zawierającym wniosek o umożliwienie ponownego przystąpienia do egzaminu z patofizjologii.

Natomiast obecny na rozprawie pełnomocnik organu administracji publicznej stwierdził, że nie orientuje się w jakiej formie i kiedy została doręczona skarżącej decyzja z dnia [...] r.

W aktach sprawy brak jest zwrotnego potwierdzenia odbioru przez skarżącą decyzji z dnia [...] r.

Przyjąć zatem należy, iż Rektor Uniwersytetu Medycznego w Ł. przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania odwołania od decyzji Dziekana Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Ł. z dnia [...] r. nie dokonał wstępnej oceny dopuszczalności odwołania, do czego był zobowiązany na podstawie art. 134 Kpa. Nie był zatem upoważniony do rozpatrywania odwołania od decyzji, co do której nie ustalił, iż weszła do obrotu prawnego.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Rektor Uniwersytetu Medycznego w Ł. winien uwzględnić ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu niniejszego wyroku. W szczególności rozpatrując sprawę będzie zobowiązany ustalić czy i kiedy decyzja Dziekana Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Ł. z dnia [...] r. została doręczona skarżącej. Dopiero bezsporne ustalenie faktu doręczenia bądź niedoręczenia decyzji z dnia [...] r. będzie upoważniało organ odwoławczy do merytorycznego rozpoznania odwołania bądź do wydania postanowienia, o którym mowa w art. 134 Kpa.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.

O kosztach postępowania sądowo administracyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

t.p.