Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2361/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6053 Obywatelstwo
659
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Obywatelstwo
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 7 ust 1
journal: Dz.U. 2000 nr 28 poz 353
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim - tekst jednolity
article: art. 12, 13, 35 i 36
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 10 stycznia 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia NSA Jolanta Rudnicka /spr./ sędzia del. WSA Robert Sawuła Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Chustecka po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej G. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 43/13 w sprawie ze skargi G. B. na przewlekłość Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 czerwca 2013 r., sygn. akt IV SAB/Wa 43/13 oddalił skargę G. B. na przewlekłość Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego.

Przedstawiając w uzasadnieniu wyroku stan faktyczny i prawny sprawy Sąd wskazał, że decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] Wojewoda [...], po rozpoznaniu wniosku ojca małoletniej S. B., z dnia 13 kwietnia 2012 r., odmówił stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez małoletnią G. B., urodzoną dnia 24 września 2007 r. w Tel Awiw – Jaffo (Izrael). Decyzja została doręczona ustanowionemu przez ojca małoletniej pełnomocnikowi w dniu 13 czerwca 2013 r.

W odwołaniu pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako podjętej z naruszeniem art. 7 i art. 77 k.p.a. i stwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego. Wskazał, że podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 804/11, wydanym w podobnej przedmiotowo sprawie.

W toku rozpoznania sprawy w ramach postępowania odwoławczego, Minister poinformował ojca skarżącej pismem z 29 czerwca 2012 r., że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie jest wystarczający do pozytywnego rozpatrzenia odwołania, bowiem niezbędne jest jego uzupełnienie o dokument potwierdzający datę formalnego ustalenia jego ojcostwa wobec małoletniej córki. Ze złożonej na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji, uwierzytelnionej za zgodność z oryginałem, kopii odpisu izraelskiego aktu ślubu S. B. i S. N. wynikało, że zawarli oni związek małżeński dopiero w dniu 8 grudnia 2009 r., co oznacza, że małoletnia, która urodziła się w dniu 24 września 2007 r., jest dzieckiem pozamałżeńskim. Dokument ten pozostaje więc bez znaczenia dla oceny, czy w jej przypadku można wykluczyć negatywną przesłankę nabycia obywatelstwa polskiego, określoną w art. 7 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim. Wyeliminowanie tej przesłanki ma, w ocenie organu odwoławczego, zasadnicze znaczenie dla potwierdzenia, iż małoletnia nabyła obywatelstwo polskie przez urodzenie po ojcu na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim. Organ wyjaśnił wówczas, że odpis izraelskiego aktu urodzenia dziecka nie jest wystarczający do ustalenia wskazanej okoliczności, gdyż nie zawiera on daty ustalenia ojcostwa S. B. wobec jego córki (uznania jej za jego dziecko). Niekwestionowany był i jest przy tym fakt, iż S.B. uznał swoją córkę, o czym świadczy to, iż jest wpisany jako ojciec do jej aktu urodzenia. Niewiadoma jednak pozostała data tej czynności, a w szczególności, czy nastąpiło to przed upływem roku od dnia narodzin córki, co ma kluczowe znaczenie w omawianej sprawie. Pomimo wezwania przez organ pierwszej instancji pismem z dnia 18 kwietnia 2012 r. powyższy dokument nie został złożony.

Pismem z dnia 29 czerwca 2012 r. Minister ponownie wezwał ojca skarżącej do złożenia odpisu izraelskiego dokumentu potwierdzającego, że uznanie jego ojcostwa wobec małoletniej odbyło się bądź przy rejestracji jej urodzin, bądź później na podstawie stosownych oświadczeń, dyspozycji ojca lub obojga rodziców (ewentualnie orzeczeń sądowych), a tym samym wykazania, iż w jej przypadku nie zaszła negatywna przesłanka przewidziana w art. 7 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim, tj., że ustalenie osoby jej ojca nie nastąpiło po upływie roku od dnia jej narodzin.

Na uzupełnienie ww. dokumentu zakreślono termin do dnia 15 września 2012 r. i z tej przyczyny wyznaczono nowy termin załatwienia przedmiotowej sprawy do dnia 30 września 2012 r.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik ojca skarżącej w piśmie z dnia 8 lipca 2012 r. wskazał, iż żadne zmiany w ustaleniu osoby ojca małoletniej nie nastąpiły. Rodzeństwo małoletniej otrzymało poświadczenie obywatelstwa polskiego. W obu aktach urodzenia rodzeństwa zostały wymienione dane ojca, co dodatkowo świadczy o ich pochodzeniu. Okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia sprawy jest wyłącznie to, czy w chwili urodzenia małoletniej jej ojciec posiadał obywatelstwo polskie, a nie ustalenie, czy małoletnia jest dzieckiem ślubnym, czy nie. Pełnomocnik zakwestionował także praktykę organów polegającą na zobowiązywaniu do przedłożenia dodatkowo aktu ślubu rodziców lub urodzenia dziecka uznając, iż jest to zbędne oraz stanowi niedopuszczalne zobowiązanie strony do wykazywania faktów negatywnych. Powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 804/11, który potwierdza jego stanowisko w sprawie.

Z uwagi na sprzeczność stanowiska ojca skarżącej i organu Minister uznał, iż prawidłowa ocena treści odpisu izraelskiego aktu urodzenia małoletniej G. B. wymaga pozyskania wyjaśnień właściwego organu izraelskiego, który wydał ten dokument. Pismem z dnia 12 lipca 2012 r. wystąpił zatem do Wydziału Konsularnego Ambasady RP w Tel Awiwie z prośbą o uzyskanie od organów izraelskich wyjaśnień, czy treść wydawanych przez izraelskie MSW odpisów aktów urodzenia dzieci, które urodziły się ze związków pozamałżeńskich swoich rodziców (nie zawierające informacji o dacie rejestracji urodzin, uznania dzieci przez ojców, czy o innym sposobie ustalenia ojcostwa dzieci), rzeczywiście dowodzi, że osoby ojców zostały formalnie ustalone przez właściwy izraelski organ już przy narodzinach, czy też nie jest wykluczone, że nastąpiło to w okresie późniejszym, np. przy spóźnionej rejestracji narodzin, uznaniu dziecka przed izraelskim organem lub w wyniku dokonania innej czynności, np. na skutek wyroku sądu. Jednocześnie zwrócono się do Wydziału Konsularnego Ambasady RP w Tel Awiwie o uzyskanie wyjaśnień, w jaki sposób w Izraelu następuje ustalenie ojcostwa dziecka nieślubnego, jak jest to uwidaczniane w izraelskich aktach urodzenia i ich odpisach, w jaki sposób oraz na podstawie jakich dokumentów możliwe jest ustalenie dokładnej daty tej czynności, a także jakimi dokumentami strony mogą tego jednoznacznie dowieść. O powyższej czynności poinformowano skarżącego.

Wobec braku odpowiedzi na wskazane wyżej pismo, organ odwoławczy monitami z dnia 11, 20 i 27 września 2012 r. ponaglał Wydział Konsularny Ambasady RP w Tel Awiwie do wykonania jego odezwy. W reakcji na powyższe pismem z dnia 28 września 2012 r. Wydział Konsularny Ambasady RP w Tel Awiwie poinformował organ, że nadal nie uzyskał oficjalnej informacji z izraelskiego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych na temat zasad ustalania ojcostwa dzieci urodzonych ze związków pozamałżeńskich i należy jej oczekiwać nie wcześniej niż w ciągu dwóch tygodni od zakończenia okresu świątecznego w Izraelu. Jednocześnie Wydział Konsularny Ambasady RP w Tel Awiwie przedstawił własne opracowanie izraelskich przepisów regulujących przedmiotową kwestię, zgodnie z którym kwestie rejestracji zdarzeń stanu cywilnego i wydawania stosownych aktów poświadczających te zdarzenia regulowane są przez ustawę o ewidencji ludności z 1965 r. Zgodnie z art. 21 tej ustawy, imię ojca dziecka, urodzonego przez niezamężną matkę, jest rejestrowane na podstawie zgodnego oświadczenia ojca i matki lub na podstawie orzeczenia właściwego sądu religijnego lub cywilnego. Rejestracja urodzin następuje w ciągu 10 dni od daty urodzenia dziecka. Oświadczenie rodziców składane jest w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych. Akty urodzenia wydawane przez izraelskie MSW nie zawierają żadnej wzmianki pozwalającej ustalić, kiedy i na jakiej podstawie zostało ustalone ojcostwo, tj. czy nastąpiło w wyniku zgodnego oświadczenia rodziców dziecka czy orzeczenia sądu. W przypadku ustalenia ojcostwa na podstawie oświadczenia rodziców za stosowny dowód może posłużyć kopia protokołu złożonego w MSW lub zaświadczenie stwierdzające fakt złożenia takich oświadczeń. W drugim przypadku należy przedłożyć odpis orzeczenia sądu lub zaświadczenie MSW potwierdzające fakt ustalenia ojcostwa na podstawie orzeczenia sądu.

Pismem z dnia 28 września 2012 r. organ odwoławczy zawiadomił skarżącego o braku odpowiedzi organu izraelskiego i wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia 30 listopada 2012 r.

W dniu 15 listopada 2012 r. do Ministra wpłynęło od pełnomocnika ojca skarżącej wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w związku z prowadzeniem postępowania odwoławczego w sposób przewlekły, poprzez jego niezwłoczne zakończenie. Pełnomocnik, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wywiódł, iż organ odwoławczy dysponuje kompletem dokumentów i informacji niezbędnych do wydania merytorycznej decyzji w sprawie.

Z uwagi na bliski termin zakończenia sprawy i brak wnioskowanej odpowiedzi, Minister pismem z dnia 20 listopada 2012 r. ponownie ponaglił Wydział Konsularny Ambasady RP w Tel Awiwie o udzielenie wyjaśnień, wskutek czego w dniu 26 listopada 2012 r. uzyskał informację, że w celu uzyskania oficjalnej odpowiedzi na wnioskowane pytania konieczne jest wystąpienie ze stosownym wnioskiem przez Departament Konsularny Ministerstwa Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej do Departamentu Konsularnego Ministerstwa Spraw Zagranicznych Państwa Izrael.

W związku z tym pismem z dnia 26 listopada 2012 r. organ odwoławczy wystąpił do Departamentu Konsularnego Ministerstwa Spraw Zagranicznych o pomoc w omawianej sprawie i pilne uzyskanie wskazanych wyżej informacji od organów izraelskich. O podjętych działaniach poinformowano ojca skarżącej, wyznaczono także nowy termin załatwienia sprawy do dnia 28 lutego 2013 r.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...], Minister uznał za bezzasadne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w związku z prowadzeniem postępowania odwoławczego w sposób przewlekły. W dalszej kolejności, monitorując kwestie pozyskania przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych wyjaśnień od organów izraelskich, pismami z dnia 15 stycznia 2013 r. i 29 stycznia 2013 r. wystąpił do Departamentu Konsularnego MSZ o informację, czy podjął działania w tym zakresie i ewentualnie, kiedy jest spodziewana odpowiedź organu izraelskiego.

W odpowiedzi z dnia 1 lutego 2013 r. Departament Konsularny MSZ poinformował, że o wyjaśnienia dotyczące izraelskich przepisów prawnych wystąpił do Ambasady Państwa Izrael w Warszawie notą z dnia 5 grudnia 2012 r. Departament Konsularny MSZ poinformował ponadto, że w przypadku uzyskania odpowiedzi na powyższą notę z Ambasady Państwa Izrael w Warszawie, niezwłocznie przekaże ją organowi odwoławczemu. O tych czynnościach organ odwoławczy poinformował skarżącego, wyznaczając nowy termin załatwienia sprawy do dnia 30 kwietnia 2013 r.

W dniu 4 marca 2013 r. pełnomocnik ojca skarżącej złożył skargę do sądu administracyjnego na przewlekłe prowadzenie przez Ministra postępowania odwoławczego w przedmiocie stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego. Zarzucił Ministrowi rażące naruszenie art. 12 w związku z art. 35 k.p.a., poprzez niezałatwienie sprawy w terminach określonych w k.p.a. i podejmowanie czynności nie mających znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Wniósł o zobowiązanie Ministra do niezwłocznego wydania decyzji w sprawie objętej skargą na przewlekłość postępowania.

W odpowiedzi na skargę Minister, wnioskując o oddalenie skargi, udzielił obszernej odpowiedzi, wskazując na podejmowane w toku wyjaśnienia sprawy czynności i podnosząc, iż do dnia przekazania sprawy do Sądu ojciec skarżącej nie przedstawił wnioskowanych dokumentów. Podał także, że w dalszym ciągu brak jest wyjaśnienia przez organ izraelski istotnej dla sprawy kwestii.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oceniając działania organu odwoławczego stwierdził, iż były one celowe i uzasadnione. Ustalenie przez organ odwoławczy, że w zebranym w sprawie materiale dowodowym brak jest dowodu, iż małoletnia została uznana przez ojca przed upływem roku od momentu jej urodzenia, która to okoliczność - w świetle art. 7 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim - uznana została za niezbędną do rozpoznania sprawy, determinowała czynności podejmowane przez ten organ. Wobec braku współpracy ze strony ojca skarżącej i jego pełnomocnika w tym zakresie, Minister podjął wyjaśnienie tej kwestii z urzędu najpierw z Polską Ambasadą w Tel Awiwie, a następnie z Ambasadą Izraela w Polsce.

Analizując przebieg czynności w tym zakresie Sąd uznał, że były one podejmowane niezwłocznie lub w odstępie kilku dni. Ponadto pełnomocnik ojca skarżącej każdorazowo był informowany przez organ odwoławczy o podejmowanych czynnościach oraz zawiadamiany o nowym terminie załatwienia sprawy. W ocenie Sądu, w podejmowanych przez organ odwoławczy czynnościach nie sposób dopatrzeć się pozorowania działań, które mają tylko przedłużyć postępowanie. Przeciwnie, mając na celu dobro dziecka i słuszny interes strony, organ odwoławczy sam podjął czynności w celu ustalenia stanu fatycznego sprawy, pomimo że mógł rozpoznać sprawę w oparciu o posiadany materiał dowodowy, wydając decyzję negatywną dla małoletniej.

Sąd podzielił jednocześnie stanowisko organu odwoławczego, że cytowany przez stronę skarżącą wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2012 r., wydany w sprawie sygn. II OSK 804/11 (Lex nr 1219177), nie jest wiążący w przedmiotowej sprawie i nie był dla organu bezwzględną wskazówką do zaniechania wyjaśniania przedmiotowych okoliczności. Zdaniem Sądu, podejmowane przez organ odwoławczy czynności są istotne do merytorycznego załatwienia sprawy, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej oraz słusznego interesu małoletniej (art. 7 k.p.a.), nie są pozorne. Nie można zatem przedstawić organowi zarzutu niedochowania należytej staranności.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła małoletnia G. B. reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego S. B.. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:

1) naruszenie art. 3 § 1 i 2, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 149 § 1, art. 151, a także art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 7, 12, art. 37 § 1 w zw. z art. 35 § 3 i 36 k.p.a. i art. 77 i 80 k.p.a. poprzez:

a) błędne uznanie, iż podejmowane z urzędu przez Ministra działania zmierzające do ustalenia zasad sporządzania w Izraelu aktów urodzenia są uzasadnione i mają istotne znaczenie dla merytorycznego załatwienia sprawy,

b) błędne ustalenie, iż nie doszło do przewlekłości postępowania odwoławczego zarówno z powodu podejmowania czynności pozbawionych znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, jak również z powodu niedochowanie należytej staranności przez organ naczelny w zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie,

2) niewłaściwe zastosowanie art. 34 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji R.P., art. 6 ust. 1, art. 7 ust. 2 w zw. z art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim oraz błędną wykładnię w zw. z art. 7, 75, 76, 77 i 80 k.p.a. oraz w zw. z art. 4 Prawa o aktach stanu cywilnego sprowadzającą się do uznania, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wymagał uzupełnienia o dodatkowe dokumenty bądź informacje dla stwierdzenia posiadania przez małoletnią G. B. obywatelstwa polskiego.

Naruszenia te, zdaniem skarżącego kasacyjnie, miały istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, gdyż w ich wyniku Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił zarzutu przewlekłego prowadzenia postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i oddalił skargę zamiast zobowiązać organ naczelny do rozpatrzenia odwołania w określonym terminie.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazania mu sprawy do ponownego rozpoznania a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną dla wykazania nabycia obywatelstwa polskiego przez urodzenie po jednym z rodziców wystarczającym było przedstawienie aktu urodzenia potwierdzającego tę okoliczność. Istotne zatem dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy było ustalenie, czy S. B. był biologicznym ojcem małoletniej posiadającym w chwili jej urodzenia polskie obywatelstwo a nie to, czy pochodzi ona z małżeństwa bądź została uznana. Z wywodów Ministra wynika, iż nie kwestionuje on ojcostwa w stosunku do małoletniej (lecz chwilę jego ustalenia) ani posiadanego obywatelstwa S.B. Tymczasem w materiale dowodowym brak było dowodów bądź choćby jakichkolwiek najmniejszych poszlak podważających treść i wiarygodność okoliczności wynikających z aktu urodzenia lub wskazujących na zaszłe na skutek powództwa o zaprzeczenie ojcostwa lub unieważnienia uznania jakiekolwiek zmiany w ustaleniu osoby ojca małoletniej po jej urodzeniu, a tym samym uzasadniających wątpliwości Ministra.

Błędne są zatem twierdzenia Sądu pierwszej instancji i Ministra, że zebrany w sprawie materiał dowodowy był niewystarczający do stwierdzenia posiadania przez małoletnią obywatelstwa polskiego, gdyż z powodu braku załączenia dodatkowo aktu małżeństwa jej rodziców bądź aktu jej uznania przez ojca nie można było wykluczyć, iż nie zaszły w sprawie okoliczności wymienione w art. 7 ust. 2 ustawy o obywatelstwie polskim z dnia 15 lutego 1962 r. Żądanie przez organ dodatkowych dokumentów było więc nieuzasadnione i przyczyniło się przewlekłości prowadzonego postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny, jako Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie.

W skardze kasacyjnej, powołując się na podstawy określone w art.174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., podniesiono zarówno zarzuty naruszenia prawa procesowego, jak też naruszenia przepisów postępowania. Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty w ramach tych obu podstaw zmierzały do wykazania, że Sąd pierwszej instancji oddalając skargę dokonał niewłaściwej kontroli czynności podejmowanych przez organ odwoławczy.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji była skarga małoletniej G. B., działającej przez ojca S. B. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ odwoławczy – Ministra Spraw Wewnętrznych o stwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego.

Na wstępie zauważyć należy, że instytucja skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w przewlekłości w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy por. (por. J. P. Tarno. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, s. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, s. 69-70, J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, s. 238).

Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy.

Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania sprowadzają się w zasadniczej części do wykazania, że Sąd pierwszej instancji błędnie ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy uznając, że był on niewystarczający do stwierdzenia posiadania przez małoletnią obywatelstwa polskiego. Autor skargi kasacyjnej wywodził, że zgromadzone w aktach sprawy dokumenty tj. akt urodzenia małoletniej i jej małoletniego brata świadczą o tym, że w chwili urodzenia małoletniej znana była osoba ojca dziecka, a żądane przez organ dokumenty są zbędne dla rozstrzygnięcia sprawy. W istocie zatem w rozpoznawanej sprawie przewlekłe prowadzenie postępowania polega nie na opieszałym działaniu organu, lecz na żądaniu dokumentów, które - w ocenie tego organu - są niezbędne dla wydania rozstrzygnięcia w sprawie, zaś w ocenie skarżącego są zbędne i uzasadniają stwierdzenie, że doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko wyrażone w skardze kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozważył wnikliwie cały materiał dowodowy, odnosząc się do okoliczności, które - w ocenie pełnomocnika strony skarżącej - potwierdzają przewlekle prowadzenie postępowania.

Przede wszystkim Sąd pierwszej instancji słusznie zauważył, że skoro pełnomocnik wzywany do przedłożenia dokumentu potwierdzającego, iż osoba ojca małoletniej została ustalona przez władze izraelskie przed upływem roku od dnia urodzin dziecka, z obowiązku tego się nie wywiązał, lecz konsekwentnie odmawiał przedłożenia takiego dokumentu, to spowodowało konieczność zwrócenia się przez organ odwoławczy o nadesłanie dokumentów drogą dyplomatyczną, co niewątpliwie spowodowało wydłużenie postępowania. Ponadto, jak zauważył Sąd Wojewódzki, nie było przeszkód uzyskania takiego dokumentu przez stronę skarżącą.

Trafnie też Sąd pierwszej instancji ocenił, że działania organu odwoławczego były celowe i uzasadnione. Ustalenie przez organ odwoławczy, że brak jest dowodu pozwalającego na wykluczenie negatywnej przesłanki z art.7 ust.1 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim, przy braku współdziałania strony wnioskującej o nadanie obywatelstwa, determinowało czynności podejmowane z urzędu przez organ. Nie można też uznać, aby w prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy podejmował czynności pozorne, lecz wręcz przeciwnie działania organu zmierzały do realizacji zasad wyrażonych w art.7 i art. 77 § 1 k.p.a. tj. wszechstronnego i wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, z uwzględnieniem słusznego interesu strony.

Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził, by w rozpoznawanej sprawie zarzuty skargi kasacyjnej uzasadniały przyjęcie, iż zaskarżony wyrok narusza prawo.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w wyroku.