Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 675/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-07-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 246, art. 247
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak - Osetek Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pawłowska (spr.) Sędzia WSA Joanna Wegner Protokolant st. spec. Patrycja Kumicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2020 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia "(...)" grudnia 2015 r. nr "(...)"w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz M. T. kwotę 2217 (dwa tysiące dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: "Organ" lub ,,Urząd Patentowy RP") decyzją z "(...)"grudnia 2015 r. znak: "(...)" ( dalej także ,,zaskarżona decyzja") na podstawie art. 246, art. 247 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1410 z późn. zm., dalej: "P.w.p.") oraz art. 10 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (Dz. U. z 1993 r., Nr 26, poz. 117 z późn. zm., dalej także: "u.w.") w związku z art. 315 ust. 3 P.w.p. oraz art. 98 K.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 P.w.p., po rozpoznaniu sprawy o unieważnienie patentu na wynalazek pt. "Sposób wykonania emblematu tekstylnego i emblemat tekstylny" "(...)", udzielonego na rzecz M. T. zamieszkałego w "(...)" (dalej: "Uprawniony", "Skarżący"), wszczętej na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny wniesionego przez "(...)" Sp. z o.o. z siedzibą w "(...)" (dalej: "Wnoszący sprzeciw", "Uczestnik postępowania"), unieważnił ww. patent.

W zaskarżonej decyzji Urząd Patentowy RP wskazał, że 19 października 2009r. do Organu wpłynął sprzeciw Uczestnika postępowania, wobec decyzji z "(...)" września 2008 r. o udzieleniu patentu na wynalazek pt.: "Sposób wykonania emblematu tekstylnego i emblemat tekstylny", nr "(...)"na rzecz Uprawnionego. Wnoszący sprzeciw podniósł, że rozwiązanie będące przedmiotem spornego patentu nie spełniało kryteriów nowości i nieoczywistości, wynikających z art. 25 ust. 1 i art. 26 ust. 1 P.w.p., ponieważ znane są maszyny hafciarskie, pozwalające na obszycie zewnętrzne brzegu dowolnego konturu ściegiem hafciarskim, a następnie odcięcie podgrzanym elementem niepotrzebnego materiału na zewnątrz lub wewnątrz konturu. Ponadto, w wielu maszynach hafciarskich narzędzie odcinające stanowi laser. Do sprzeciwu dołączono materiały dowodowe w postaci: płyty DVD z filmem obrazującym pracę maszyny hafciarskiej, kserokopii z prospektu "(...)" S.A., wyhaftowanego wzoru emblematu.

Uprawniony wniósł o oddalenie sprzeciwu jako bezzasadnego, a w piśmie z 28 kwietnia 2010 r. stwierdził, że w sprzeciwie nie ma informacji, które mogłyby uzasadniać tezę o braku nowości rozwiązania zgodnego z przedmiotem wynalazku. Znajdujące się w sprzeciwie komentarze wskazują, że przedmiotem wynalazku jest zasada działania maszyny hafciarskiej, a nie sposób wykonania emblematu. Powołany przykład wykonywania firanek i koronek, świadczy o braku zrozumienia istoty, ponieważ proces wytwarzania wyrobów ażurowych jest oparty na innej technologii.

Decyzją z dnia "(...)" lutego 2011 r. Organ oddalił sprzeciw uznając, że żaden z dokumentów przedłożonych przez Wnoszącego sprzeciw nie stanowi dowodu, że objęte spornym patentem rozwiązania nie były nowe lub wynikały w sposób oczywisty ze stanu techniki. Decyzja ta została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także: ,,WSA") z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 1172/11, który stwierdził, że Urząd Patentowy RP nie rozważył dokładnie stanu faktycznego sprawy oraz argumentów podnoszonych przez Wnoszącego sprzeciw i Uprawnionego, a także nie zebrał w prawidłowy sposób materiału dowodowego, po czym nie ocenił należycie zgromadzonego materiału.

Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 3 grudnia 2013 r., Wnoszący sprzeciw podtrzymał sprzeciw wniesiony w przedmiotowej sprawie oraz podniesione w tej sprawie zarzuty braku nowości i nieoczywistości spornego wynalazku oraz wniósł o przesłuchanie trzech świadków. Ponadto, w piśmie natomiast z 31 grudnia 2013 r., jako podstawę prawną sprzeciwu wskazał art. 10 i art. 11 u.w.

W piśmie z dnia 6 lutego 2014 r. Uprawniony stwierdził, że Wnoszący sprzeciw nie podważył w oparciu o dowody przedstawione w postępowaniu [...] oraz złożone przy skardze do WSA, zdolności patentowej wynalazku w odniesieniu do sposobu jak i wyrobu. Żaden z materiałów przedstawionych przez Wnoszącego sprzeciw nie jest kompleksowym dowodem zawierającym wszystkie środki techniczne charakteryzujące wynalazek na sposób i wyrób. Zdaniem Uprawnionego brak jest także dowodów, że sposób i wyrób są oczywiste, przy uwzględnieniu kolejności stosowania określonych w sposobie środków technicznych, a zgodnie z wynalazkiem, najpierw ma miejsce obszywanie, wykonywane ściegiem hafciarskim na maszynie hafciarskiej, brzegu emblematu, a dopiero potem odcinanie naddatku materiału. Według stanu techniki najpierw wycina się kształt emblematu, przy czym kształt odwzorowany jest na maszynie tzw. stębnówce, zaś obszycie brzegu na maszynie typu owerlok, przy czym wymienione rodzaje maszyn nie są maszynami hafciarskimi.

W pismach z dnia 20 marca 2014 r. i z dnia 29 września 2014 r. Wnoszący sprzeciw nadesłał kolejne materiały dowodowe, do których Uprawniony ustosunkował się w piśmie z 28 listopada 2014 r.

Na rozprawie w dniu 9 grudnia 2014 r. przeprowadzono dowód z przesłuchania w charakterze świadków A. R., P. R. oraz P. T..

Świadek A. R. zeznała, że jest od 2002 r. autoryzowanym przedstawicielem japońskiej firmy "(...)", wcześniej przedstawicielem firmy był jej mąż. Stwierdziła także, że znana jest jej maszyna hafciarska firmy "(...)" serii E.i według jej wiedzy, przy użyciu tego automatu, możliwe było odtworzenie sposobu oraz wyrobu, zgodnie z wynalazkiem. Przyznała, że ani ona ani jej małżonek nie sprzedali żadnego modelu tej maszyny w Polsce. Wyjaśniła, że w prawym dolnym rogu prospektu załączonego przez Wnoszącego sprzeciw do pisma z 23 września 2014 r. na ostatniej stronie jest symbol "(...)", co oznacza, że prospekt pochodzi z grudnia 1997 r. Prospekt ten był na pewno wyłożony przy okazji prezentacji maszyny na targach w "(...)"w marcu 2000 r. lub 1998 r., także w siedzibie firmy. Stwierdziła, że wie jak wygląda produkt wyprodukowany przy pomocy automatu hafciarskiego firmy "(...)" serii "(...)". Najpierw był zadany ścieg hafciarski na materiale właściwym, wykończenie brzegowe emblematu było wykonane ściegiem hafciarskim i następnie głowica laserowa wycinała po obrysie tego haft. Przy pomocy tej maszyny można również wykonać emblemat z wycięciem w środku. Stwierdziła, że wcześniej model maszyny hafciarskiej serii "(...)" był prezentowany na innych targach za granicą.

Świadek P. T., zatrudniony w firmie Wnoszącego sprzeciw zeznał, że firma Wnoszącego sprzeciw nie zdecydowała się na zakup maszyny hafciarskiej z przystawkami laserowymi ze względu na jej cenę, ale zna możliwości takich maszyn i widział je na targach w "(...)". Przedstawił sposoby wykończenia emblematów, stosowanych w firmie, wskazując, iż w żadnym z nich nie stosuje się lasera.

Świadek P. R., również zatrudniony w firmie Wnoszącego sprzeciw zeznał, że sposobu wykonania emblematu, według spornego patentu, nie stosowano w firmie. Opisał jak wykonywane jest wykańczanie emblematów w firmie i stwierdził, że widział prospekt maszyny hafciarskiej "(...)". Według jego wiedzy, prospekt maszyny załączony do akt dotyczy maszyny, która pojawiła się przed lipcem 2000 r.

W piśmie z 26 marca 2015 r. Uprawniony ustosunkował się do zeznań ww. świadków i prospektu przedłożonego do akt sprawy przez Wnoszącego sprzeciw. Stwierdził, że prospekt ten zawiera ogólne informacje o maszynie, nie ujawniając jej istoty. Zakwestionował m. in. datę pochodzenia prospektu i datę wystawienia maszyny na targach w "(...)".

Na kolejnej rozprawie w dniu 8 grudnia 2015 r. strony podtrzymały swoje wcześniejsze stanowiska.

Organ rozstrzygając sprawę zaskarżoną decyzją, uznał za spóźniony zarzut braku przemysłowej stosowalności spornych rozwiązań z uwagi na to, że nie zostały one przedstawione w sposób zupełny. Zarzut ten został bowiem podniesiony przez Wnoszącego sprzeciw dopiero na rozprawie w dniu 8 grudnia 2015 r., podczas gdy sześciomiesięczny termin do wniesienia sprzeciwu upłynął w dniu 30 października 2009 r. Zarzut ten zatem, zdaniem Urzędu Patentowego RP, należało uznać za niedopuszczalny, a w konsekwencji za niepodlegający rozpoznaniu w przedmiotowej sprawie.

W sprzeciwie, jak wskazał dalej Organ, Wnoszący sprzeciw błędnie jako podstawę swego żądania wskazał przepisy ustawy Prawo własności przemysłowej, skoro sporny wynalazek został zgłoszony do opatentowania w dniu 5 lipca 2000 r., a więc w czasie obowiązywania ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości. Zgodnie z art. 315 ust. 3 P.w.p., ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku. Zatem to art. 10 i art. 11 ustawy o wynalazczości powinny stanowić podstawę prawną oceny zdolności patentowej spornego wynalazku. Wnoszący sprzeciw wskazał je w piśmie procesowym z dnia 31 grudnia 2013 r. Organ podkreślił przy tym, że nie uległy zmianie stawiane w sprzeciwie zarzuty, że wynalazek nie spełnia kryteriów nowości i nieoczywistości, ponieważ art. 10 i art. 11 u.w. oraz art. 25 ust. 1 oraz art. 26 ust. 1 P.w.p., dotyczą ustawowych warunków do uzyskania patentu odpowiednio odnoszących się do nowości i nieoczywistości. Urząd Patentowy RP podkreślił też, że w uchylonej decyzji zapadłej w przedmiotowej sprawie jako podstawa prawna sprzeciwu i rozstrzygnięcia wskazane zostały art. 10 i art. 11 u.w., co nie zostało zakwestionowane przez Sąd. Wobec powyższego nie zasługiwał na uwzględnienie, zdaniem Urzędu Patentowego RP, zarzut Uprawnionego, że Wnoszący sprzeciw w toku postępowania spornego dokonał niedopuszczalnej zmiany podstawy prawnej.

Urząd Patentowy RP odniósł się do przedłożonych przez Wnoszącego sprzeciw dowodów na okoliczność barku nowości i oczywistości spornych rozwiązań wskazując, że część z nich nie zawiera żadnych informacji, odnoszących się do sposobu wykonania emblematu jak i samego emblematu i wymieniając te dowody, które nie zawierają takich informacji.

Organ wskazał, że z prospektu maszyny hafciarskiej "(...)" firmy "(...)", który jak wyjaśnił świadek A. R. pochodził z grudnia 1997 r. (symbol "(...)" na ostatniej stronie prospektu), wynika, że wielogłowicowe automatyczne maszyny hafciarskie "(...)"seria "(...)", pozwalały na wykonanie emblematu, w którym wykonuje się haftowanie i cięcie za pomocą lasera podczas procesu haftowania. Prospekt nie jest instrukcją obsługi maszyny, nie podaje także szczegółów konstrukcyjnych, poza ogólnymi, na podstawie których można pokazać możliwości maszyny. Z przedłożonego w trakcie postępowania oświadczenia A. R. - autoryzowanego przedstawiciela firmy "(...)", jej zeznań złożonych na rozprawie w dniu 9 grudnia 2014 r. oraz oświadczenia P. J. z 17 czerwca 2011 r., z załącznikiem z 25 maja 2011 r., tj. zaświadczeniem "(...)"Ltd, a także zeznań A. J., który stwierdził, że seria maszyn "(...)"oraz "(...)"pojawiły się w sprzedaży w 1996 r. wynika, że maszyny firmy "(...)"wyposażone w głowice hafciarskie i urządzenie laserowe były dostępne na rynku od kwietnia 1996 r. Za pomocą takiej maszyny można wykonać haftowanie elementu i podczas haftowania cięcie za pomocą lasera. Sam fakt, że autoryzowany przedstawiciel nie sprzedał żadnego modelu tej maszyny, nie podważa twierdzenia, jak wskazał Organ, że autoryzowany przedstawiciel firmy zna maszynę i jej możliwości. Ponadto, oceniając ustawowe warunki do uzyskania patentu na wynalazek Urząd Patentowy RP musi brać pod uwagę informacje, które były ujawnione nie tylko w kraju dokonania wynalazku, ale także na świecie. Wobec tego fakt, że autoryzowany przedstawiciel firmy nie sprzedał maszyny w Polsce i nie dysponuje obecnie jakimkolwiek wyrobem na niej wykonanym, nie jest jednoznaczne z tym, że nie zna możliwości maszyny oraz nie widział bądź nie posiadał takiego wyrobu.

Rozwiązanie objęte spornym patentem, polega na wykonaniu szeregu czynności prowadzonych z wykorzystaniem maszyny i jak podkreślano to w wyjaśnieniach i opisie patentowym, z wykorzystaniem tylko jednej maszyny hafciarskiej. Uprawniony wielokrotnie podkreślał także, że wynalazek dotyczy tylko fazy wykończeniowej wyrobu hafciarskiego, jakim jest emblemat, która to faza polega na wykonaniu czynności obszycia brzegu ściegiem hafciarskim oraz termicznego usunięcia naddatku materiału, zaznaczając jednocześnie, że "wszystkie operacje technologiczne są wykonywane tylko na jednej maszynie, tj. maszynie hafciarskiej", a krawędź posiada obszycie wykonane specjalnym ściegiem hafciarskim. Wobec tego, w ocenie Urzędu Patentowego RP, na podstawie ogólnej informacji podanej w prospekcie, że maszyna hafciarska firmy "(...)", wyposażona w głowice laserowe, pozwala na wykonanie haftu i cięcie (np. haft wycinany i haft muszelkowy - zdjęcie wyrobu 1 + 6 prospekt tłumaczenie akta karta m. in. 648), zasadny jest zarzut oczywistości spornych rozwiązań. Do uznania zasadności tego zarzutu nie są potrzebne informacje o konstrukcji maszyny, ponieważ sporny patent, dotyczy rozwiązań w kategoriach: sposobu postępowania i emblematu, wykonanego określonym sposobem, zatem informacja, że można wykonać na tej jednej maszynie haftowanie i cięcie wystarcza do skutecznego postawienia tego zarzutu. W zastrzeżeniach, dotyczących sposobu, nie określono szczegółowych parametrów wykonywania poszczególnych czynności, nie wyjaśniono na czym polega "specjalny ścieg hafciarski" i nie podano tych informacji także w opisie patentowym. W opisie nie wymieniono także żadnego konkretnego podgrzanego elementu tnącego poza wskazaniem, że jest to promień lasera, który przemieszcza się wzdłuż linii konturu kształtu emblematu, zadanego programem komputerowym. Wobec powyższego Urząd Patentowy RP uznał, że dla określonego w zastrzeżeniach sposobu postępowania, polegającego na obszyciu krawędzi ściegiem hafciarskim i cięciu naddatku materiału na jednej maszynie, informacja, że przed datą zgłoszenia wynalazku, znane było, że maszyna dostępna na rynku pozwala na wykonanie haftu i wycięcia laserem emblematu, jest wystarczająca do stwierdzenia, że rozwiązanie to nie spełnia warunku nieoczywistości.

Urząd Patentowy RP uznał, że informacje zawarte w prospekcie maszyny haftującej firmy "(...)", potwierdzone w zeznaniach świadka A. R., dotyczące działania maszyn haftujących firmy "(...)", wyposażonych w elementy laserowe, uzasadniają twierdzenie, że przed datą zgłoszenia spornego wynalazku, możliwe było wykonanie emblematu, w którym wykonuje się haftowanie i cięcie za pomocą lasera podczas procesu haftowania. Z przedstawionych w trakcie postępowania oświadczeń, wynika, że maszyny firmy "(...)"wyposażone w głowice hafciarskie i urządzenie laserowe były udostępniane na rynku od kwietnia 1996 r. W ocenie Organu, ww. dowody dają podstawy do unieważnienia patentu z powodu oczywistości przedstawionych w nim rozwiązań, tj. sposobu wytwarzania emblematu oraz emblematu, wytworzonego tym sposobem, z obszyciem brzegu ściegiem hafciarskim.

Organ wyjaśnił następnie, że stwierdzenie, że wynalazek wynika dla znawcy w sposób oczywisty ze stanu techniki oznacza, że dla znawcy rozwiązanie nie wykracza poza zwykły postęp techniczny, ale jedynie wynika wyraźne i logicznie ze stanu techniki, tj. nie wymaga wykorzystania umiejętności i wiedzy wykraczających poza te, które przypisuje się znawcy. W rozpatrywanej zaś sprawie specjalista wiedząc, że dostępna na rynku od 1996 r. maszyna firmy "(...)", pozwala na wykonanie haftu i wycięcie laserem emblematu miałby możliwość bez dokonań twórczych, w sposób zawodowy i rutynowy dojść do objętych ochroną rozwiązań, tj. sposobu wytwarzania emblematu oraz emblematu, wytworzonego tym sposobem, z obszyciem brzegu ściegiem hafciarskim, posługując się zwykłą logiką rozumowania, a tym samym rozwiązania te należało uznać za oczywiste.

Urząd Patentowy RP dodał, że brak nieoczywistości stanowi samoistną i wystarczającą podstawę unieważnienia patentu, ponieważ patent na wynalazek może być udzielony jedynie wówczas, gdy rozwiązania spełniają jednocześnie wszystkie ustawowe warunki do jego uzyskania, czyli zgodnie z art. 10 u.w., są nowymi rozwiązaniami o charakterze technicznym, nie wynikającymi w sposób oczywisty ze stanu techniki i mogącymi nadawać się do stosowania. Wobec powyższego zbędne było badanie czy sporny wynalazek w dacie zgłoszenia spełniał wymóg nowości.

W skardze z dnia 11 maja 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję z dnia [...] grudnia 2016 r. Skarżący, działając poprzez pełnomocnika, zaskarżając decyzję w całości, wniósł o stwierdzenie jej nieważności, ewentualnie o jej uchylenie w całości oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23, dalej: "K.p.a."), poprzez wydanie decyzji, wykraczającej poza granice sprawy administracyjnej (dopuszczalne granice wniosku);

2) art. 107 K.p.a. w związku z art. 2558 ust. 1 P.w.p., określających niezbędne elementy decyzji administracyjnej, poprzez: błędną podstawę prawną, nie spełnienie warunków prawidłowego uzasadnienia, które powinno zawierać wskazanie motywów oraz dowodów, na których się oparł organ oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom lub argumentom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziły do zaistnienia w obrocie prawnym niedopuszczalnej pod względem formalnym decyzji;

3) art. 6 art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 § 1 K.p.a., określających zasady działania organów administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym;

4) art. 246 P.w.p., poprzez błędną wykładnię lub zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż możliwa jest zmiana podstawy prawnej sprzeciwu lub okoliczności stanowiących podstawę sprzeciwu po upływie terminu wskazanego w art. 246 P.w.p.,

5) art. 255 ust. 4 P.w.p., poprzez błędną wykładnię lub zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż Urząd Patentowy RP rozstrzygając sprawy w postępowaniu spornym nie jest związany granicami wniosku oraz podstawą prawną wskazaną przez Wnioskodawcę,

6) art. 10 u.w., poprzez błędną wykładnię lub zastosowanie, polegające na zaniechaniu lub błędnym przeprowadzeniu analizy przesłanki nieoczywistości, a także poprzez błędne pominięcie analizy przedmiotowego patentu zawierającego odrębne dwa rozwiązania, tj. sposób wykonywania emblematu tekstylnego oraz emblemat tekstylny.

Skarżący podniósł w uzasadnieniu skargi, że w sprzeciwie Wnoszący sprzeciw wskazał jako podstawę prawną wniosku przepisy ustawy Prawo własności przemysłowej. Tymczasem, jak wskazał Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku, zatem to przepisy ustawy o wynalazczości powinny stanowić podstawę prawną sprzeciwu. Skarżący powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej także: ,,NSA"), w którym NSA uznał, że termin 6-ciu miesięcy zakreśla granice czasowe dla ostatecznego sprecyzowania sprzeciwu pod względem faktycznym i prawnym, bez możliwości ich rozszerzenia po upływie tego terminu. W świetle tego stanowiska NSA, zmienione podstawy prawne sprzeciwu, jak i nowy materiał przedłożony przez Wnoszącego sprzeciw 8 grudnia 2015 r., tj. po upływie 6-ciu lat od publikacji w Wiadomościach Urzędu Patentowego stosownej informacji dotyczącej spornego patentu, z mocy prawa nie powinien być brany pod uwagę jako materiał dowodowy w sprawie. Rozszerzenie granic sprzeciwu w postępowaniu spornym, toczącym się na skutek jego wniesienia, prowadzi wprost do przekroczenia (ominięcia) terminu do wniesienia umotywowanego sprzeciwu i pozbawia Uprawnionego możliwości ustosunkowania się do sprzeciwu przed skierowaniem sprawy do postępowania spornego (wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2014 r., sygn. akt II GSK 592/13). W konsekwencji, jak wskazał Skarżący, Urząd Patentowy RP wydał sporną decyzję na podstawie art 10 u.w., który nie był podstawą sprzeciwu. Tym samym w sposób rażący naruszył przepisy art. 255 ust. 4 w związku z art. 246 ust. 2 P.w.p., bowiem w sposób wyraźny zignorował i wyszedł poza dopuszczalne granice wniosku oraz wskazaną przez Wnoszącego sprzeciw podstawę prawną, określoną zgodnie z art. 246 P.w.p. w sprzeciwie.

Skarżący podniósł, że Urząd Patentowy RP jest związany granicami wniosku i podstawą prawną sprzeciwu wskazaną przez wnioskodawcę, który powinien także w odpowiednim terminie wskazać środki dowodowe na poparcie swego wniosku. Przedłożone po terminie na złożenie sprzeciwu materiały jak przywoływany przez organ prospekt firmy "(...)" nie był w jakikolwiek sposób przywołany w sprzeciwie, nie była nawet przywołana ogólna okoliczność, iż do stanu techniki należeć miałaby maszyna firmy "(...)" tego czy też innego typu. Okoliczność ta zatem nie została chociażby zasygnalizowana w sprzeciwie.

Skarżący podniósł ponadto, że Urząd Patentowy RP w zaskarżonej decyzji nie zajął żadnego stanowiska w szeregu istotnych podnoszonych przez Skarżącego sprawach. Organ w szczególności nie odniósł się do twierdzenia świadka A.R., iż prospekt maszyny hafciarskiej "(...)"pochodził z grudnia 1997 r. na co wskazywać miałby symbol "(...)" na ostatniej stronie prospektu, a zdaniem Skarżącego brak jest podstaw by uznać przedmiotowe cyfrowe oznaczenie za wskazujące jednoznacznie datę, jest to raczej numer seryjny prospektu. Nie wyjaśniono zatem kwestii z jakiego okresu pochodzi przedłożony materiał. Urząd Patentowy RP nie uzasadnił dlaczego dał wiarę twierdzeniom świadka P. R. oraz świadka P. T., iż czynności objęte zastrzeżeniami spornego patentu składające się na sposób wykonania emblematu tekstylnego według spornego wynalazku były powszechnie znane według stanu techniki przed datą zgłoszenia tego wynalazku. Urząd Patentowy RP, nie odniósł się również do pisma Pana T. M. z Międzynarodowych Targów "(...)", który jednoznacznie stwierdza, że na Targach "(...)" w latach 1998, 2000 i 2002 nie była wystawiona maszyna firmy "(...)", która w myśl zeznań świadków miała stanowić dowód podważający zdolność patentową spornego wynalazku.

Skarżący dodał, że podnosił wielokrotnie, przedłożył również w tym zakresie pisma oraz dowody, w tym potwierdzające, iż prospekt maszyny hafciarskiej "(...)"jak i ta maszyna, której on dotyczył nie była znana przed datą zgłoszenia przedmiotowego wynalazku. Wskazanie na folderze na kod "(...)" w zestawieniu z analogicznym kodem folderu innego "(...)" wskazywało, iż nie oznaczał on daty. Przedstawiciel firmy "(...)" A. R. miała pełne możliwości, gdyby maszyna ta była gdziekolwiek z przedstawicielstw na świecie wprowadzona do obrotu do przedłożenia dokumentów to potwierdzających, gdyż maszyny tego rodzaju to urządzenia drogie, wyspecjalizowane więc niewiarygodnie jest twierdzenie, iż daty ujawnienia maszyny nie można było ustalić w sposób wiarygodny i rzetelny.

Zdaniem Skarżącego, Organ naruszył również art. 10 u.w. bowiem zaniechał poprawnej analizy w zakresie oceny nieoczywistości rozwiązania w konfrontacji z ustalonym stanem techniki, w zasadzie zaś zaniechał ustalenia stanu techniki, środków technicznych oraz skonfrontowania ich z przedmiotowymi dwoma rozwiązaniami objętymi patentem, tj. sposobem oraz emblematem. Aby uznać rozwiązania za należące do stanu techniki kluczowym jest ustalenie daty pewnej dokumentów i cech technicznych, które one ujawniają. Metodą zmierzającą do ustalenia, czy wynalazek spełnia kryterium nieoczywistości jest ustalenie najbliższego stanu techniki, jako jednej lub kilku publikacji, na tle których specjalista najłatwiej doszedłby do wynalazku. Przy czym aby uznać publikację za należące do stanu techniki należy określić właściwą datę pewną. Następnie formułuje się problem techniczny, poprzez określenie cech zastrzeganego wynalazku, które nie występują w najbliższym stanie techniki. Zabieg ten pozwala na ocenę postępu technicznego wnoszonego przez wynalazek. W rezultacie wyniku powyższych ustaleń, udziela się odpowiedzi na pytanie, czy specjalista znający najbliższy stan techniki, przy rozpatrywaniu problemu technicznego zastosowanego w wynalazku miałby możliwość bez dokonań twórczych, w sposób zawodowo rutynowy, dojść do zastrzeganego rozwiązania.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 stycznia 2017 r. w sprawie o sygn. akt 1173/16 oddalił skargę. Sąd oddalając skargę na tę decyzję wskazał, że Organ unieważnił sporny patent uznając, że wynalazek dotyczący dwóch rozwiązań tj.: sposobu wykonania emblematu tekstylnego oraz emblematu tekstylnego, w sposób oczywisty wynikał ze stanu techniki w dniu zgłoszenia go do opatentowania tj. 5 lipca 2000 r. Organ uznał, że Wnoszący sprzeciw wykazał, iż od kwietnia 1996 r. były udostępnione na rynku maszyny firmy "(...)"wyposażone w głowice hafciarskie i urządzenie laserowe za pomocą, których można było wykonać haftowanie elementu i podczas haftowania cięcie za pomocą lasera.

Przywołując zastrzeżenia do patentu oraz wyjaśnienia Skarżącego, Sąd wskazał, że sporny wynalazek dotyczył fazy wykończeniowej wyrobu hafciarskiego – emblematu polegającej na wykonaniu tylko na jednej maszynie hafciarskiej, czynności obszycia brzegu ściegiem hafciarskim oraz termicznego usunięcia naddatku materiału, w efekcie czego emblemat charakteryzuje się obszyciem zewnętrznym brzegu w postaci ściegu hafciarskiego, zaś krawędź emblematu ma postać linii ciągłej o jednorodnej strukturze materiału. Za słuszne Sąd uznał stwierdzenie, że w zastrzeżeniach dotyczących sposobu wykonania emblematu, jak i w opisie patentowym, nie określono szczegółowych parametrów wykonywania poszczególnych czynności, nie wyjaśniono też na czym polega "specjalny ścieg hafciarski", a jako element tnący wskazano promień lasera, który przemieszcza się wzdłuż linii konturu kształtu emblematu, zadanego korzystnie programem komputerowym.

Wobec tego, zdaniem Sądu, Organ prawidłowo uznał, że informacja o występującej na rynku, przed datą zgłoszenia spornego wynalazku, maszynie umożliwiającej wykonanie haftu i wycięcia laserem emblematu, stanowiła wystarczającą podstawę do uznania, że sporny wynalazek nie spełniał warunku nieoczywistości.

W ocenie Sądu słusznie Organ uznał, że informacja o występującej na rynku, przed datą zgłoszenia spornego wynalazku, maszynie umożliwiającej wykonanie haftu i wycięcia laserem emblematu, pozwalałaby specjaliście w tej dziedzinie bez dokonań twórczych, w sposób zawodowy i rutynowy, dojść do objętych ochroną rozwiązań, tj. sposobu wytwarzania emblematu oraz emblematu, wytworzonego tym sposobem, z obszyciem brzegu ściegiem hafciarskim.

Za nietrafne Sąd uznał zarzuty naruszenia przez Organ przepisów postępowania. W ocenie Sądu, Wnoszący sprzeciw w sposób wyczerpujący wykazał, że przed datą zgłoszenia spornego wynalazku, na rynku, choć niekoniecznie krajowym, występowała maszyna umożliwiająca wykonanie haftu i wycięcia laserem emblematu tekstylnego. Organ prawidłowo ocenił potwierdzające to dowody, przedstawione przez Wnoszącego sprzeciw. Sąd wskazał, że istnienia takiej maszyny przed datą zgłoszenia spornego wynalazku, dowodził prospekt maszyny haftującej firmy "(...)", wyposażonej w głowice hafciarskie i urządzenie laserowe, pozwalającej na wykonanie haftowania i cięcia podczas haftowania, pochodzący zgodnie z wyjaśnieniami autoryzowanego przedstawiciela firmy "(...)" oraz umieszczonym na ostatniej stronie prospektu symbolem: "(...)"", z grudnia 1997 r. Istnienie tej maszyny przed datą zgłoszenia spornego wynalazku, potwierdziły zeznania z rozprawy z dnia 9 grudnia 2014 r. oraz oświadczenie z dnia 29 czerwca 2011 r. autoryzowanego przedstawiciela firmy "(...)" (od 2002 r.) – A. R., zgodnie z którym wymieniony automat hafciarski został wyprodukowany i był udostępniony na rynku od kwietnia 1996 r., a także oświadczenie P. J. z 17 czerwca 2011 r., dotyczące znaczenia symbolu: "(...)"" oraz okoliczności podpisania i wydania zaświadczenia firmy "(...)" Ltd., z 25 maja 2011 r., dotyczącego daty wyprodukowania i udostępnienia automatu.

Zdaniem Sądu, Organ wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył zasady legalności. Rozpatrzył w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy przedstawiony przez strony sporu oraz wyjaśnił dokładnie stan faktyczny sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego, jak i słusznego interesu skarżącego. Argumentacja oraz ocena materiału dowodowego dokonana przez Organ mieściła się w granicach swobodnej oceny dowodów, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełniało wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a.

Za niezasadny Sąd uznał również zarzut naruszenia art. 10 ustawy o wynalazczości.

W konsekwencji Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: ,,p.p.s.a.") oddalił skargę.

M. T., skargą kasacyjną zaskarżył w całości wyrok WSA zarzucając mu naruszenie:

- przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 256 P.w.p. oraz art. 6, art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. a także art. 141 § 4 oraz art. 134 § 1 p.p.s.a.;

- przepisów prawa materialnego, tj. art. 153 p.p.s.a. w związku z art. 246, art. 255 ust. 4 P.w.p. oraz art. 10 oraz art. 11 u.w. poprzez błędną wykładnię lub zastosowanie.

Podnosząc te zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i rozpoznanie sprawy ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA. Strona wniosła również o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Wyrokiem z dnia 14 stycznia 2020 r., sygn. akt II GSK 2483/17 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2017r. i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.

NSA stwierdził, że Sąd I instancji błędnie zrozumiał lub zastosował art. 153 p.p.s.a., a zwłaszcza błędnie dokonał jego wykładni, uznając iż w zakres związania wchodzi ocena prawna zarówno wyrażona, jak i ta nie wyrażona, bądź wyrażona poprzez "milczenie". WSA w zaskarżonym wyroku uznał się za związany oceną prawną, która w wyroku WSA z dnia 25 października 2011 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1172/11), wydanego wcześniej w tej sprawie, w istocie nie została wyrażona. Uznał bowiem, że niewyrażone w wyroku oceny są dla niego wiążące. Ocena ta dotyczyła błędnie wskazanej podstawy prawnej sprzeciwu i naruszenia art. 246 PWP, art. 255 ust. 4 PWP (....) oraz art. 10 oaz art. 11 ustawy o wynalazczości. Stanowisko to zdaniem Skarżącego było błędne. Naruszenie przepisów prawa materialnego było zdaniem Skarżącego bezsporne. Wnoszący sprzeciw przywołał jako podstawę prawną sprzeciwu art. 246 PWP, tymczasem zgodnie z art. 315 tejże ustawy powinien on był przywołać przepisy ustawy o wynalazczości. Zmiana zakresu wniosku i podstawy prawnej złożonego w dniu 16 października 2009r. sprzeciwu niewątpliwie nie może nastąpić po upływie 6 miesięcy od daty publikacji informacji o udzieleniu prawa, tj. [...] kwietnia 2009 r. Zmian takich w wymaganym terminie Wnoszący Sprzeciw nie dokonał.

W ocenie NSA, rację miał Skarżący kasacyjnie, iż w analizowanej sprawie wnioskodawca oparł swoje żądanie unieważnienia patentu na sporny wynalazek na przepisach innego akt prawnego, niż wskazane w zaskarżonej do Sądu I instancji decyzji Urzędu Patentowego RP, która to decyzja odwołuje się do art. 10 ustawy o wynalazczości, podczas gdy wnioskodawca w sprzeciwie z dnia 16 października 2009 r. wskazał: "Na podstawie art. 246 ust. 1, 2 PWP wnosimy niniejszym sprzeciw wobec decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu patentu na w/w wynalazek, ponieważ naszym zdaniem nie spełnia on kryteriów nowości i nieoczywistości wynikających z art. 25 ust. 1 i art. 26 ust. 1 PWP."

Zdaniem NSA w niniejszej sprawie zasadnym jest także zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 10 i art. 11 ustawy o wynalazczości, ponieważ nie ocenił on poprawności zastosowania tych przepisów przez Urząd Patentowy RP w analizowanej sprawie oraz nie dostrzegł, że zaskarżona do niego decyzja nie zawiera niezbędnej analizy przesłanki "nieoczywistości wynalazku", przy zastosowaniu przyjętej już i zaakceptowanej zarówno przez doktrynę, jak i judykaturę metodyki badania tej przesłanki, polegającej na uznaniu, iż ustalenie kryterium oczywistości czy też nieoczywistości rozwiązania to skomplikowany proces obejmujący kilka etapów, t.j.: 1) zidentyfikowanie "najbliższego stanu techniki", 2) ocenę technicznego rezultatu (efektu) osiągniętego przez sporny wynalazek porównanego z ustalonym "najbliższym stanem techniki", 3) zdefiniowanie technicznego problemu, którego rozwiązanie ma być celem wynalazku, 4) zbadanie czy znawca, mając na uwadze stan techniki, byłby w stanie sam zasugerować zastrzegane cechy techniczne w celu uzyskania rezultatu osiągniętego za pomocą zastrzeganego wynalazku.

W ocenie NSA były podstawy aby uznać, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełniało wymogów określonych przepisem art. 141 § 4 p.p.s.a. WSA w analizowanej sprawie naruszył wskazany przepis poprzez brak szczegółowego uzasadnienia swojego stanowiska w odniesieniu do wszystkich zarzutów skargi, zwłaszcza wskazanych już wyżej oraz brak odniesienia się do zarzutów i argumentów skargi dotyczących wybiórczego oparcia się przez Organ na zgromadzonych w aktach sprawy dowodach, nie odniesienie się przez Organ w zaskarżonej decyzji do kwestii dlaczego dał wiarę twierdzeniom świadków A. R. oraz oświadczeniu P.J., podczas gdy nie udowodniono w sposób nie budzący wątpliwości z jakiej daty pochodził prospekt maszyny hafciarskiej "(...)", ani nie ustalono rzeczywistej daty ujawnienia tejże maszyny pozwalającego na określenie środków technicznych należących do stanu techniki. Nie wyjaśniono dlaczego Organ nie uznał za wiarygodne pisma T. M. z MTP, który stwierdził, iż na Targach "(...)" w latach 1998, 2000, 2002 nie była wystawiona maszyna firmy "(...)", która zgodnie z zeznaniami wskazanych świadków miała stanowić dowód podważający zdolność patentową spornego wynalazku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2019r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Na mocy zaś art. 190 p.p.s.a. Sąd związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA a ujętą w wyroku z dnia 14 stycznia 2020 r., sygn. akt II GSK 2483/17.

Zasadniczą kwestią, która powinna być rozpoznana przed przejściem do dalszej oceny zaskarżonej decyzji jest zagadnienie związane z dopuszczalnością prowadzenia spornego postępowania a następnie wydania przez Organ decyzji w oparciu o przepisy prawa niepowołane przez Uczestnika w sprzeciwie.

Zgodnie z art. 246 ust. 1 P.w.p. każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego RP o udzieleniu patentu, prawa ochronnego na wzór użytkowy lub prawa z rejestracji w ciągu 6 miesięcy od daty opublikowania w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" informacji o udzieleniu prawa. Stosownie zaś do art. 246 ust. 2 P.w.p. podstawę sprzeciwu stanowią okoliczności, które uzasadniają unieważnienie patentu, prawa ochronnego na wzór użytkowy lub prawa z rejestracji.

Mając na uwadze to uregulowanie prawne trzeba stwierdzić, że ustawodawca postawił określone wymogi, jakim powinien odpowiadać sprzeciw wnoszony wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego RP tj. sprzeciw powinien być wniesiony w określonym terminie (w ciągu 6 miesięcy od daty opublikowania w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" informacji o udzieleniu prawa) a nadto zawierać wskazanie okoliczności, z których wnoszący sprzeciw wywodzi swoje prawo.

Przechodząc do dokonania oceny w powyższym przedmiocie należy stwierdzić, że sprzeciw Uczestnika wobec decyzji z "(...)" września 2008 r., o udzieleniu patentu na wynalazek pt.: "Sposób wykonania emblematu tekstylnego i emblemat tekstylny", nr "(...)"na rzecz Uprawnionego, został złożony do Urzędu Patentowego RP w dniu 19 października 2009 r. Publikacja ogłoszenia o jego udzieleniu miała miejsce w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" nr "(...)" z 30 kwietnia 2009 r. Sprzeciw zatem, został wniesiony w terminie, o którym mowa w art. 246 ust. 1 P.w.p. W zakresie przyjęcia w zaskarżonej decyzji tej okoliczności za zaistniałą Sąd nie dopatrzył się zatem nieprawidłowości.

Sporny wynalazek został zgłoszony 5 lipca 2000r. (pod numerem "(...)"), kiedy to obowiązywała jeszcze ustawa o wynalazczości. Zgodnie natomiast z art. 315 ust. 3 P.w.p. ,,Ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku, wzoru użytkowego, znaku towarowego albo topografii układów scalonych w Urzędzie Patentowym. Jednakże do zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych, nierozpatrzonych przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepis art. 37 ust. 2.". Z przytoczonego przepisu przejściowego P.w.p. wynika zatem, że ustawowe warunki dla uzyskania patentu na wynalazek w niniejszej sprawie powinny być ocenione według przepisów obowiązujących w dniu jego zgłoszenia a zatem według przepisów ustawy o wynalazczości skoro zgłoszenie zostało dokonane w dniu 5 lipca 2000r. (P.w.p. weszło w życie 22 sierpnia 2001 r.). Dla oceny omawianej tutaj kwestii nie ma znaczenia regulacja zawarta w art. 351 ust. 3 zd 2 P.w.p. albowiem dotyczy zagadnienia związanego z zmianą zastrzeżeń patentowych w sposób rozszerzający pierwotny zakres żądanej ochrony.

Konsekwencją sformułowanego powyżej wniosku, że dla oceny warunków dla uzyskania patentu na wynalazek powinny mieć zastosowanie przepisy ustawy o wynalazczości jest, zdaniem Skarżącego, przyjęcie, że sprzeciw nie powinien w takiej sytuacji opierać się na przepisach ustawy P.w.p.

Odwołując się do brzmienia art. 246 ust. 2 P.w.p. należy podkreślić, że ustawodawca nie wprowadził szczególnych rygorów formalnych sprzeciwu (odmiennie niż przy wniosku – por. art. 255 1 ust. 3 pkt 4 P.w.p.). Sprzeciw winien być oczywiście wniesiony w terminie (co w niniejszej sprawie zachodzi) i powinien wskazywać okoliczności, które uzasadniają unieważnienie patentu. Przepis nie wymaga aby podmiot go wnoszący wskazywał konkretne przepisy prawa, które w jego ocenie zostały naruszone. W szczególności nie jest zobligowany do wskazania podstawy prawnej z odwołaniem do konkretnych przepisów prawa (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2012 r. sygn. akt II GSK 1278/11). To natomiast co powinien uczynić, to wskazać okoliczności, które w jego ocenie determinują zasadność wnoszonego sprzeciwu.

We wniesionym sprzeciwie Uczestnik wskazał te okoliczności albowiem zarzucił, że sporny wynalazek nie spełnia kryteriów nowości i nieoczywistości. Wnoszący sprzeciw uzasadnił swoje stanowisko w treści sprzeciwu, przedkładając płytę CD, kserokopię prospektu "(...)"SA oraz wyhaftowany wzoru emblematu. Nie ulega wątpliwości zatem, że Uczestnik wskazał okoliczności w których upatruje zasadności sprzeciwu. Spełnił zatem wymóg jaki dla sprzeciwu został określony w art. 246 ust. 2 P.w.p.

Dodatkowo, Wnoszący sprzeciw powołał się na przepis art. 25 ust. 1 i art. 26 ust. 1 P.w.p. wskazując na zarzut niespełniania przez sporny wynalazek nowości i nieoczywistości wynalazku. Jak już powyżej zostało to wskazane na wnoszącym sprzeciw nie spoczywa obowiązek wskazania konkretnych przepisów prawa, do których naruszenia w jego ocenie doszło. Skoro nie jest to wymóg adresowany do sprzeciwu to nawet jeżeli doszło do ich wskazania nie może to determinować uznania, że został wniesiony wadliwie. Ponadto warto podkreślić, że oparcie sprzeciwu nastąpiło na twierdzeniu o niespełnianiu kryterium nowości i nieoczywistości wynalazku przy czym są to przesłanki, które występują w odniesieniu do wynalazków zarówno na gruncie P.w.p., jak i występowały na gruncie ustawy o wynalazczości. Stosownie do przepisu art. 25 ust. 1 P.w.p

wynalazek uważa się za nowy, jeśli nie jest on częścią stanu techniki. Zgodnie zaś z art. 26 ust. 1 P.w.p ,,Wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli wynalazek ten nie wynika dla znawcy, w sposób oczywisty, ze stanu techniki." Odwołując się do odpowiedniego przepisu ustawy o wynalazczości (art. 10 tej ustawy) trzeba zaś wskazać, że ,,Wynalazkiem podlegającym opatentowaniu jest nowe rozwiązanie o charakterze technicznym, nie wynikające w sposób oczywisty ze stanu techniki i mogące się nadawać do stosowania". Także z tego przepisu, podobnie jak i z przepisów art. 25 ust. 1 i 26 ust. 1 P.w.p., wynikają te same przesłanki konieczne dla opatentowania wynalazku tj. nowość i nieoczywistość.

Reasumując zatem trzeba wskazać, że Wnoszący sprzeciw nie miał obowiązku wskazywania w jego treści konkretnych przepisów prawa na których opierał jego zasadność. W sytuacji gdy to jednak zrobił i odwołał się do przepisów P.w.p zamiast ustawy o wynalazczości to odwołał się do określonej normy prawnej, która zarówno pod rządami ustawy o wynalazczości jak i obecnie obowiązującej ustawy ma tą samą dyspozycję tj. opatentowaniu podlegają wynalazki nowe i nieoczywiste.

Skarżący podkreślił, że Wnoszący sprzeciw dokonał zmiany podstawy prawnej sprzeciwu na art. 10 i art. 11 ustawy o wynalazczości, po upływie 6 miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 246 ust. 1 P.w.p. Wydanie zatem przez Organ zaskarżonej decyzji na podstawie art. 10 u.w. stanowiło zdaniem Skarżącego, rażące naruszenia art. 255 ust. 4 w związku z art. 246 ust. 2 P.w.p., skutkujące nieważnością zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

W ocenie Sądu, nawet jeżeli przyjąć założenie o istniejącym wymogu wskazania podstawy prawnej w sprzeciwie – tak jak to podnosi Skarżący a co zdaniem Sądu nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa to i tak nie można uznać, że Uczestnik uchybił temu obowiązkowi w sposób, który nie tylko przesądzałby o brakach samego sprzeciwu ale i wadliwości decyzji wydanej na skutek jego uwzględnienia.

W tym zakresie warto zwrócić uwagę na orzecznictwo, jakie wykształciło się na gruncie regulacji prawnej związanej z obligatoryjnymi elementami decyzji administracyjnej tj. z obowiązkiem powołania w decyzji podstawy prawnej jej wydania.

Mając na uwadze oczywiście zasadnicze różnice jakie wynikają z charakteru prawnego decyzji administracyjnej i sprzeciwu to jednak trzeba stwierdzić, że obowiązkowym elementem decyzji administracyjnej jest powołanie jej podstawy prawnej a brak w tym zakresie, choć jest uchybieniem przepisom postępowania to nie pociąga za sobą nieważności decyzji o ile podstawa prawna jej wydania istniała (wyrok NSA w Warszawie z dnia 8 lutego 1983 r., sygn.. akt I SA 1294/82, ONSA 1983/1, poz. 5; wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2020 r. sygn. akt II OSK 424/18). Zdaniem Sądu, w omawianym tutaj zakresie - w stosunku do sprzeciwu wnoszonego na podstawie art. 246 P.w.p. dla którego prawidłowości nie jest wymagane wskazanie podstawy prawnej – nie powinno się stosować bardziej restrykcyjnych wymogów niż dla decyzji administracyjnej.

Taki stan rzeczy przemawia, zdaniem Sądu za uznaniem, że w przypadku gdy w sprzeciwie wprost nie wskazano przepisów prawa mających zastosowanie z racji rodzaju okoliczności podnoszonych w jego treści, to sprzeciw taki nie jest dotknięty brakami a jego uwzględnienie przez Organ nie może skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji unieważniającej patent.

Sąd stoi na stanowisku, że określenie podstawy prawnej sprzeciwu, którą następnie byłby związany Urząd Patentowy RP na podstawie art. 255 ust. 4 P.w.p. (w aktualnym stanie prawnym na podstawie art. 247 ust. 5 P.w.p.) następowało w oparciu o wskazane w sprzeciwie okoliczności, które należycie umotywowane determinowały przyjęcie przez Organ określonej podstawy rozstrzygnięcia przy wydaniu decyzji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 października 2007 r., sygn. akt. VI SA/Wa 1356/07).

W konsekwencji Organ dopuściłby się naruszenia art. 255 ust. 4 P.w.p. o ile za podstawę prawną przyjmowanego rozstrzygnięcia przyjąłby te przepisy prawa, które nie mogły mieć zastosowania do powołanych w sprzeciwie okoliczności. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w przypadku zaskarżonej decyzji albowiem przywołane przez Wnoszącego sprzeciw okoliczności związane z niespełnianiem przez sporny wynalazek kryteriów nowości i nieoczywistości były tymi, które determinowały zastosowanie w sprawie art. 10 ustawy o wynalazczości.

Z powyższych względów za niezasadny należy uznać zarzut skargi rażącego naruszenia przez Organ art. 255 ust. 4 w związku z art. 246 ust. 2 Pw.p. poprzez zignorowanie i wyjście poza wskazaną przez Wnoszącego sprzeciw podstawę prawną składanego sprzeciwu.

W odniesieniu zaś do zarzutu rażącego naruszenia prawa tj. art. 255 ust. 4 w związku z art. 246 ust. 2 P.w.p. poprzez naruszenie przez Urząd Patentowy RP granic sprzeciwu przy wydawaniu zaskarżonej decyzji trzeba w pierwszej kolejności zauważyć, że granice wniosku (sprzeciwu) są wyznaczane treścią żądania zawartego w sprzeciwie (por. wyrok NSA z dnia 20 lipca 2011r. sygn. akt 647/10; wyrok NSA z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt II GSK 838/10). W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się także, że granice sprawy przed Organem wyznaczane są warunkami uzyskania prawa jakie nie zostały spełnione i które są powoływane na uzasadnienie unieważnienia prawa ochronnego (por. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 2071/12; wyrok NSA z dnia 16 maja 2017 r. sygn. akt II GSK 2199/15).

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie doszło do niedopuszczalnego rozszerzenia granic sprzeciwu i naruszenia art. 246 P.w.p. (str. 1 i 8 skargi) tj. nie doszło do sformułowania innego żądania niż to które pierwotnie zostało określone w sprzeciwie i takie zmienione żądanie nie było przedmiotem rozstrzygnięcia przez Organem. Żądanie pozostało bowiem niezmienne a było nim żądanie unieważnienia patentu na wynalazek "Sposób wykonania emblematu tekstylnego i emblemat tekstylny" "(...)", udzielonego na rzecz Uprawnionego.

Natomiast tę sytuację należy odróżnić od kwestii związanej ze zgłoszoną przez Wnoszącego sprzeciw na rozprawie w dniu 8 grudnia 2015 r. nową okolicznością (wcześniej nieujętą w sprzeciwie) tj. okolicznością związaną z brakiem przemysłowej stosowalności spornych rozwiązań. Powołanie się na tą okoliczność nastąpiło po upływie terminu określonego w art. 246 ust. 1 P.w.p.

Trzeba jednak zauważyć, że Organ uznał zgłoszenie tego zarzutu za spóźnione i niedopuszczalne a w konsekwencji niepodlegające rozpoznaniu w przedmiotowej sprawie (str. 7 zaskarżonej decyzji).

Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa przez Organ w tym zakresie. Zasadnie bowiem Urząd Patentowy RP odmówił uczynienia tego zarzutu przedmiotem rozpoznania w zaskarżonej decyzji, przyjmując, że nie może być przedmiotem rozpatrzenia z racji niezgłoszenia go w sprzeciwie. Takie postępowanie Organu znajduje swoje potwierdzenie w brzmieniu art. 246 P.w.p. wskazującym na możliwość wniesienia sprzeciwu w określonym terminie i w konsekwencji prekluzyjny charakter zarzutów jakie mogą w nim być formułowane. Taka wykładnia wspomnianego artykułu jest ponadto zgodna z poglądami sądów administracyjnych odmawiających skuteczności zarzutom formułowanym przez wnoszącego sprzeciw po upływie terminu 6 miesięcy od opublikowania informacji o udzieleniu prawa w ,,Wiadomościach Urzędu Patentowego" ( wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2014 r. sygn. akt II GSK 592/13).

W zaskarżonej decyzji Organ przyjął, że zaszły podstawy do unieważnienia patentu na wynalazek ,,Sposób wykonania emblematu tekstylnego i emblemat tekstylny" z uwagi na niespełnienie warunku nieoczywistości. Ponadto Urząd Patentowy RP stwierdził, że brak nieoczywistości stanowi samoistną i wystarczająca podstawę unieważnienia patentu. Jak zauważył NSA w wyroku z dnia 14 stycznia 2020 r. (sygn. akt II GSK 2483/17), którego oceną w tym zakresie jest związany tut. Sąd ponownie rozpoznając sprawę (art. 190 p.p.s.a.), zaskarżona decyzja nie zawiera jednak niezbędnej analizy przesłanki ,,nieoczywistości wynalazku" dokonanej przy zastosowaniu przyjętej i zaakceptowanej zarówno przez doktrynę i judykaturę metodyki badania tej przesłanki. Jak zwrócił uwagę NSA ustalenie kryterium oczywistości czy też nieoczywistości rozwiązania to skomplikowany proces obejmujący kilka etapów, t.j.: 1) zidentyfikowanie "najbliższego stanu techniki", 2) ocenę technicznego rezultatu (efektu) osiągniętego przez sporny wynalazek porównanego z ustalonym "najbliższym stanem techniki", 3) zdefiniowanie technicznego problemu, którego rozwiązanie ma być celem wynalazku, 4) zbadanie czy znawca, mając na uwadze stan techniki, byłby w stanie sam zasugerować zastrzegane cechy techniczne w celu uzyskania rezultatu osiągniętego za pomocą zastrzeganego wynalazku. Organ nie uczynił zadość tym wymogom i nie dokonał w tym zakresie wystarczającej analizy pozwalającej na uzasadnienie wniosku o istnieniu podstaw do unieważnienia patentu na sporny wynalazek z uwagi na niespełnienie przesłanki nieoczywistości. Z tego też powodu zasadnym stał się zarzut naruszenia przez Urząd Patentowy RP przepisów postepowania tj. art. 7, art. 8, art. 11, art. 77§ 1 i art. 80 K.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 P.w.p.

W zakresie zidentyfikowania najbliższego stanu techniki brak w decyzji jednoznacznego stwierdzenia i potwierdzenia, w odwołaniu do okoliczności faktycznych sprawy, że maszyna hafciarska "(...)"z racji jej funkcjonalnych właściwości i daty wejścia do użytku składa się na stan techniki co pozwalałoby na przyjęcie, że została spełniona pierwsza z wspominanych wyżej przesłanek nieoczywistości wynalazku. Organ stwierdził, że ,,na podstawie ogólnej informacji podanej w prospekcie" maszyny hafciarskiej "(...)"maszyna ta wyposażona jest w głowice laserowe i pozwala na wykonanie haftu i cięcie a zatem zasadny jest zarzut oczywistości spornych rozwiązań ( str. 13 zaskarżonej decyzji). Urząd Patentowy RP winien odnieść się w omawianym tutaj zakresie do twierdzeń Uprawnionego (pismo z dnia 26 marca 2015 r.), że prospekt zawierając ogólne informacje nie ujawnia istoty działania tej maszyny (str. 2 wspomnianego pisma). Ponadto Organ powinien, dokonując oceny stanu techniki rozważyć, że przedmiotem wynalazku nie są zasady działania maszyny hafciarskiej jako takiej ani sposób wykonania wzoru haftu ale sposób wykonania emblematu tekstylnego i emblemat tekstylny a zatem sposób wykonania fazy wykończeniowej emblematu polegający na takim wykonaniu ściegu na krawędzi wyrobu, które to wykonanie umożliwia uzyskanie jednorodnej struktury materiału na tej krawędzi i jej idealnej linii ciągłej a na to pozwala zastosowanie termicznej metody odcięcia naddatku materiału (tak Skarżący m.in. w piśmie z dnia 9 lutego 2011 r.).

Odnosząc się do zarzutów skargi związanych z tym, że maszyna hafciarska "(...)" nie była znana przed datą zgłoszenia przedmiotowego wynalazku trzeba zauważyć, że Organ, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, przyjął, że maszyna hafciarska "(...)"była znana przed tą datą. Urząd Patentowy RP dał wiarę wyjaśnieniom A.R., będącej autoryzowanym przedstawicielem japońskiej firmy "(...)", że w grudniu 1997 r. maszyna była już dostępna na rynku. Organ powołał się na jej wyjaśnienia oraz inne dowody zgromadzone w sprawie a mianowicie: zaświadczenia "(...)"Ltd z dnia 25 maja 2011r. (k – 905-907, 909-911 akt sprawy) wskazujące, że urządzenie marki "(...)"wyposażone w głowice hafciarskie oraz urządzenia laserowe zostało wyprodukowane i udostępniane na rynku od kwietnia 1996 r.; zeznania A. J.(k-900-902 akt sprawy) czy oświadczenie P. J. z dnia 17 czerwca 2011 r. Tym niemniej Urząd Patentowy RP winien wyjaśnić dlaczego dał wiarę twierdzeniom świadków A. R.oraz oświadczeniu P.J. a nadto w oparciu o jakie dowody zasadne jest twierdzenie o przyjętej przez Organ dacie z której pochodził prospekt maszyny hafciarskiej "(...)"i kiedy rzeczywiście doszło do ujawnienia tejże maszyny, co pozwoliłoby na określenie środków technicznych należących do stanu techniki. Organ nie wyjaśnił przy tym dlaczego nie uznał za wiarygodne pisma T.M. z MTP, który stwierdził, iż na Targach "(...)" w latach 1998, 2000, 2002 nie była wystawiona maszyna firmy "(...)", która zgodnie z zeznaniami wskazanych świadków miała stanowić dowód podważający zdolność patentową spornego wynalazku

W zakresie twierdzeń Uprawnionego dotyczących nieustosunkowania się przez Organ do przedłożonego dowodu stanowiącego pismo T. M.z Międzynarodowych Targów "(...)" (str. 13-14 skargi) Sąd stwierdza, że okoliczność, iż maszyna firmy "(...)" nie była wystawiana na Targach w latach 1998, 2000 jak i w 2000 r. sama w sobie nie przeczy ewentualnej prawdziwości twierdzenia, że maszyna była znana przed 1998 r. gdyby zgromadzone w aktach sprawy dowody wskazywały na wprowadzenie tej maszyny na rynek przed tą datą. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że brak wystawienia maszyny we wskazanych przez Uprawnionego datach nie niwelowałaby skutku jej stosowania już przed 1998r. Organ winien w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odnieść się do tej kwestii i zawrzeć ocenę oświadczenia T. M. w zakresie przypisywanego mu przez Uprawnionego znaczenia dowodowego. Nie zmienia to jednak faktu, że wystawienie czy też brak wystawienia maszyny po dacie rozpoczęcia jej stosowania (o ile takie byłyby ustalenia Organu) nie będzie przesądzał o możliwości uwzględnienia jej jako części stanu techniki skoro do jej stosowania doszło wcześniej.

W odniesieniu do twierdzeń Skarżącego dotyczących niewyjaśnienia przez Organ dlaczego dał wiarę zeznaniom świadków P. R. i P. T. to wskazać należy, że Organ w opisie przebiegu postępowania wskazał na przeprowadzenie wspomnianych dowodów przy czym nie oparł na tych dowodach swojego rozstrzygnięcia, stąd zarzut tego rodzaju jest niezasadny. Trafność oceny w tym zakresie potwierdził NSA w wyroku z dnia 14 stycznia 2020 r.

Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi związanych ze spóźnionym powołaniem przez Wnoszącego sprzeciw na prospekt firmy "(...)" (str. 17 skargi) Sąd zauważa, że dowody na poparcie okoliczności wskazanych w sprzeciwie mogą być zgłaszane w toku trwającego postępowania spornego. W ocenie Sądu brak podstaw do przyjęcia, że zachodzi tutaj prekluzja dowodowa tak jak ma to miejsce w odniesieniu do okoliczności określonych w sprzeciwie, które tymi dowodami mają być wykazane. Z tego też względu Organ powinien dopuścić jako dowód wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 K.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 P.w.p.) i nie może odmówić przeprowadzenia dowodu, jeżeli jego przedmiotem jest okoliczność wskazana w sprzeciwie i mająca znaczenie dla sprawy (art. 78 § 1 K.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 P.w.p.).

Kontrola sądu administracyjnego jest możliwa tylko w warunkach wyczerpującego dokonania przez organ ustaleń faktycznych, zgodnie regułami postępowania administracyjnego i daniu temu wyraz w uzasadnieniu decyzji administracyjnej poddawanej kontroli. Sąd nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżoną decyzję pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.

Wskazane powyżej braki w zaskarżonej decyzji czynią zaś zasadnym zarzut naruszenia przez Organ art. 6, art. 7, art., 8, art. 77 §1 i art. 80 Kpa a w konsekwencji także art. 11 i art. 107 §3 K.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 P.w.p. Z uwagi na to, że zaistnienie omawianej przesłanki nieoczywistości przesądzało o trafności oceny Urzędu Patentowego RP co do istnienia podstaw do unieważnienia wynalazku, naruszenie wskazanych przepisów postępowania przy dokonywaniu tej oceny czyni zasadnym stwierdzenie, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego też względu Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. (pkt 1 sentencji wyroku).

Ponownie rozpoznając sprawę Organ powinien także dokonać oceny zaistnienia przesłanki braku nieoczywistości wynalazku w światle wskazanych powyżej etapów dokonywania tej oceny, z uwzględnieniem zebranych i wszechstronnie rozważonych wszystkich dowodów mających znaczenie w sprawie, wraz z wyjaśnieniem w uzasadnieniu decyzji dlaczego określonym dowodom odmówił mocy dowodowej. Urząd Patentowy RP powinien to uczynić dążąc do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, przy uwzględnieniu jednakże kontradyktoryjnego charakteru postępowania spornego i tego, że ciężar dowodu uzasadniający okoliczności unieważnienia patentu spoczywa na Wnoszącym sprzeciw. Dopiero poczyniona w tym zakresie w sposób wszechstronny analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego pozwoliłaby na ocenę, czy zaistniała przesłanka braku nieoczywistości wynalazku pozwalająca na unieważnienie patentu. W sytuacji gdy wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego nie potwierdziłoby zaistnienia tej przesłanki Organ winien, z uwagi na okoliczności wskazane w treści sprzeciwu, przystąpić do oceny zaistnienia przesłanki nowości w odniesieniu do spornego wynalazku.

O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 209 p.p.s.a w związku z art. 200 i art. 205 § 2 i § 4 p.p.s.a. (pkt 2 sentencji wyroku). Na koszty te składają się wpis od skargi (1000 zł.), wynagrodzenie rzecznika patentowego (1200 zł - w oparciu o § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 kwietnia 2017 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (t.j. Dz. U. 2019 r. poz. 1431)) oraz opłata od pełnomocnictwa (17 zł).