Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1125/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2010-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 148 par. 1 pkt 1 lit. c art. 135 art. 152 art. 194 par. 1 pkt 9 art. 195 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska /spr./, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk Meder, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 lutego 2010 r. sprawy ze skargi Z. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] r., Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżone postanowienia nie może być wykonane do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Z. B. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta Szczecin działając jako organ egzekucyjny, postanowieniem

z dnia [...] r. Nr [...]wydanym na podstawie art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) - uznał za niezasadny zarzut wniesiony przez Z. B. dotyczący postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego [...].

Z uzasadnienia powyższego postanowienia wynika, że w dniu [...]r. organ egzekucyjny, doręczając zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego wszczął postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego [...], obejmującego zaległość z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacone postoje w strefie płatnego parkowania w wysokości [...]zł w stosunku do zobowiązanego Z. B. na wniosek wierzyciela tj. Prezydenta Miasta.

Pismem z dnia [...]r. zobowiązany wniósł zarzut na wszczęte postępowanie egzekucyjne wskazując na naruszenie art. 15 § 1, art. 27 § 1 pkt 1,9,10, art. 27 § 3, art. 33 pkt 4,9 i 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 35, art. 61, art. 75 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności zarzucił nieistnienie zobowiązania, błąd co do osoby zobowiązanego, brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, prowadzenia egzekucji przez organ niewłaściwy, brak wymagalności obowiązku.

Prezydent Miasta ustalił, że dodatkowa opłata za nieopłacone postoje w strefie płatnego parkowania dotyczy zdarzeń od [...]r. do [...]r.

Według organu egzekucyjnego zobowiązany nie przedstawił okoliczności uzasadniających wniesione zarzuty.

Prezydent wyjaśnił, że fakt obecności pojazdu [...], będącego własnością Z. B. został zarejestrowany w strefie płatnego parkowania, poprzez umieszczenie za szybą zawiadomienia. Zawiadomienia te dotyczą postojów na różnych ulicach i wystawione są przez różnych inspektorów, co wyklucza ewentualną pomyłkę, bądź świadome działanie na niekorzyść zobowiązanego. W ocenie organu nie jest możliwe, że inspektorzy odnotowali [...] postojów pojazdu w obszarze strefy płatnego parkowania, wypisując nr rejestracyjny oraz markę pojazdu na blankiecie zawiadomienia, jeśli pojazd nie parkował na terenie strefy. Kopie zawiadomień są drukami ścisłego zarachowania i mogą być udostępnione do wglądu w siedzibie Biura Strefy Płatnego Parkowania, a żaden przepis prawa nie nakazuje doręczenia zawiadomienia za potwierdzeniem odbioru.

Organ egzekucyjny wskazał, że w przypadku zarzutu błędu, co do osoby zobowiązanej organ egzekucyjny stwierdza, że zarzut ten dotyczy kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję. Z. B. zamieszkały w [...], był właścicielem pojazdu [...]w okresie objętym tytułem wykonawczym [...].

Prezydent Miasta nie zgodził się z postawionymi przez zobowiązanego zarzutami i powołał na poparcie swego stanowiska szereg orzeczeń sądów administracyjnych. Organ stwierdził m.in., że w przypadku, gdy kierujący pojazdem nie był jego właścicielem, winien on wskazać osobę, która kierowała pojazdem, gdy nie nastąpi wskazanie takiej osoby za korzystającego z drogi publicznej należy uznać właściciela pojazdu. Dalej Prezydent Miasta wyjaśnił, że organ egzekucyjny nie może prowadzić postępowania wyjaśniającego, mającego na celu ustalenie korzystającego z dróg publicznych poprzez zaparkowanie samochodu, ponieważ nie pozwalają na to przepisy postępowania egzekucyjnego w administracji. Organ jest obowiązany odnieść się do zgłoszonego zarzutu badając jego zasadność w zestawieniu ze zgromadzonymi w sprawie dokumentami, które w przedmiotowym przypadku stanowią zawiadomienia o nieopłaconym postoju inspektorów strefy płatnego parkowania, upomnienie oraz tytuł wykonawczy. Dłużnik zgłaszając zarzut błędu, co do osoby zobowiązanego, winien przedstawić dowody wskazujące, że osoba korzystająca z drogi publicznej nie jest tożsama z właścicielem pojazdu.

Organ stwierdził, że Z. B. we wniesionym piśmie nie wskazał osoby korzystającej z pojazdu [...], w dniach i godzinach wymienionych w upomnieniu nr [...]z dnia [...]r. Uniemożliwiło to organowi egzekucyjnemu ustalenie osoby korzystającej z drogi publicznej, a w konsekwencji wystawienie tytułu wykonawczego na osobę korzystającą z drogi publicznej. Wobec braku innych dowodów w sprawie organ egzekucyjny w oparciu o zgromadzone dokumenty uznał zarzut błędu Z. B., co do osoby za nieuzasadniony.

Odnośnie wskazanego przez Z. B. braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej organ I instancji wyjaśnił, że postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. W przedmiotowej sprawie wierzyciel - Prezydent Miasta przesłał zobowiązanemu upomnienie zawierające m.in. wyszczególnienie ulic, na których dokonywano parkowania. Upomnienie to zostało uznane przez organ za doręczone w dniu [...]r., w trybie art. 42 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Odnosząc się do kwestii nadania przesyłki poleconej zawierającej upomnienie przesłanej przez Wydział Księgowości Urzędu Miasta, organ egzekucyjny wyjaśnił, że zgodnie z Regulaminem Organizacyjnym Urzędu Miasta, Urząd jest jednostką budżetową i organizacyjną Miasta, przy pomocy, której Prezydent wykonuje zadania z zakresu administracji publicznej. Organ egzekucyjny wskazał,

że należy wyraźnie rozgraniczyć Prezydenta Miasta jako organ będący wierzycielem, z którego to upoważnienia zostało podpisane upomnienie nr [...]z dnia [...]r., od Urzędu Miasta będącego jednostką obsługującą organ m.in. wysyłającą korespondencję. Zarzut zobowiązanego w tych okolicznościach nie został przez organ uwzględniony.

Odnośnie zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny organ I instancji zauważył, że podstawą prawną dla Prezydenta Miasta do prowadzenia egzekucji administracyjnej jest art. 19 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, czyli właściwy organ gminy o statusie miasta. Prezydent miasta jest organem jedynie właściwym do przeprowadzenia egzekucji na podstawie wystawionych przez niego tytułów wykonawczych, stanowiących opłatę dodatkową za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania i nie ma żadnych argumentów na to, aby uznano za organ właściwy w tej sprawie Naczelnika Urzędu Skarbowego, co czyni, według organu, ten zarzut za nieuzasadniony.

W zakresie wskazanego przez Z. B. zarzutu nie spełnienia wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 10, organ egzekucyjny zauważył, że tytuł wykonawczy zawiera klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej. W części [...] tytułu wykonawczego, klauzula ta została właśnie zawarta. Sam zaś tytuł wykonawczy [...]jest drukiem urzędowym wystawionym zgodnie z ustalonym urzędowo wzorem. Zgodnie z obowiązującym wzorem w rubryce [...] tytułu wykonawczego zostało zawarte pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, prawie zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego z informacją, co może być podstawą zarzutu. Pominięcie w pouczeniu zwrotu "do organu egzekucyjnego" zdaniem Prezydenta Miasta nie stanowiło dla zobowiązanego przeszkody w złożeniu zarzutów, gdyż skorzystał on z przysługującego mu prawa pismem z dnia [...]r.

Odnosząc się do kwestii braku dowodu doręczenia upomnienia, organ stwierdził, że Z. B. w dniu [...]r. otrzymał odpis tytułu wykonawczego, w którym w rubrykach [...]wskazano kwotę należności kosztów upomnienia oraz datę jego doręczenia, natomiast dowód doręczenia upomnienia, zgodnie z art. 27 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest dołączony do tytułu wykonawczego.

Organ zauważył dalej, że kwestia niespełnienia wymogów wynikających

z art. 27 § 1 pkt 1 została wyjaśniona w akapicie dotyczącym zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny. Wobec powyższego zarzut niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 organ egzekucyjny uznał za nieuzasadniony.

Powołując się na przepis art. 13 f ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086 z późno zm.) organ wskazał, że zobowiązanie z tytułu opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu

na drodze publicznej w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty za parkowanie powstaje z mocy prawa. W konsekwencji organ uznał, że podstawę prowadzenia egzekucji administracyjnej w celu przymusowego wykonania tego obowiązku stanowi art. 3 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Prezydent Miasta ocenił, że podniesione przez zobowiązanego kwestie dotyczące sposobu działania pracowników strefy płatnego parkowania, organizacji pracy wierzyciela, zawarte w piśmie z dnia [...]r, nie odpowiadają treści żadnego z zarzutów wymienionych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a zatem nie mogły być przedmiotem rozważań przez organ egzekucyjny.

Organ I instancji przyjmując ustalony stan faktyczny i prawny doszedł

do wniosku, że nałożona kara pieniężna znajdowała oparcie w obowiązujących przepisach prawa materialnego.

Z. B. w zażaleniu na powyższe postanowienie wniósł o jego uchylenie w całości i umorzenie postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu zażalenia zobowiązany potrzymał zarzuty i ich uzasadnienie zawarte w piśmie z dnia [...]r. Zdaniem zobowiązanego wierzyciel i organ egzekucyjny rażąco naruszył prawo. Z. B. zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie wielu punktów art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a także naruszenie art. 27 § 3, jak i art. 15 § 1 oraz wielu punktów art. 33 tej ustawy. Według Z. B. organ I instancji naruszył również art. 6, art. 7 art. 8, art. 35 , art. 61, art. 75, art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu zażalenia zobowiązany wskazał, że miejsca określone

w kierowanych do niego zawiadomieniach o nieopłaconym postoju([...])

w zdecydowanej swej długości nie są zaliczane do strefy płatnego parkowania.

Brak jest także jakiegokolwiek odnośnika identyfikacji miejsc na wyżej wymienionych ulicach, świadczących o tym, że pojazd był parkowany bez stosownej opłaty

w strefie płatnego parkowania, podczas gdy, treść uchwały Rady Miasta Szczecin

z dnia 1 grudnia 2005r. Nr XIII/269/03 precyzyjnie określa części tych ulic, które należą do strefy płatnego parkowania.

Z. B. zaprzeczył wszystkim datom i ulicom wskazanym w zawiadomieniach, powołując się na treść art. 13f ust. 1 ustawy o drogach publicznych wywiódł obowiązek wskazania w zawiadomieniach o nieopłaconym postoju identyfikacji miejsca parkowania pojazdu w strefie płatnego parkowania. Zdaniem strony brak podania identyfikacji tego miejsca na danej ulicy w [...]automatycznie pozbawia wiarygodności stwierdzenia faktu parkowania pojazdu w danym miejscu strefy płatnego parkowania. Ponadto Z. B. wniósł o wskazanie tego faktu udokumentowanym zdjęciem lub zapisem video.

Dodatkowo brak jest właściwego określenia obszaru strefy płatnego parkowania w [...], chociaż obowiązek ten spoczywa, jak zauważył Z. B., na organie właściwym do zarządzania ruchem zgodnie z art. 13b ust. 6 pkt 1 ustawy o drogach publicznych.

Zobowiązany zakwestionował wiarygodność zawiadomień wystawianych przez pracowników strefy płatnego parkowania oraz sposób dostarczenia tego zawiadomienia poprzez włożenie go za wycieraczkę. Zarzut ten powołał w piśmie z dnia [...]r. kierowanym do organu I instancji, jednakże zdaniem Z. B., nie został on rozważony przez ten organ. Dodał także, że brak wiarygodności pracowników strefy płatnego parkowania opiera na nieposiadaniu przez nich dostatecznej wiedzy z zakresu prawa miejscowego, ustawy o drogach publicznych, ustawy o ruchu drogowym. Stwierdził, że zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego skierował do organu egzekucyjnego wniosek o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sprawie zauważonych nieprawidłowości, który nie został rozpatrzony.

Zdaniem zobowiązanego organ I instancji nie dokonał podstawowej

i właściwej oceny weryfikacji sporządzonych przez inspektorów zawiadomień

o braku opłaty za postój w strefie SPP i na podstawie błędnych danych wystawił upomnienie i tytuł wykonawczy. W związku z powyższymi okolicznościami Z. B. złożył wniosek o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sprawie zawiadomień wystawianych przez pracowników SPP.

Z. B. wskazał w zażaleniu na ciążący na organie egzekucyjnym obowiązek odniesienia się do zarzutów. badając ich zasadność w zestawieniu

z zebranym w sprawie materiałem dowodowym w sposób rzetelny i uczciwy, tym bardziej że wierzyciel i organ egzekucyjny to ten sam podmiot.

Z. B. podniósł także zarzut prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez niewłaściwy organ egzekucyjny. Zdaniem zobowiązanego organem egzekucyjnym stosownie do art. 19 § 2 ustawy egzekucyjnej jest właściwy organ gminy o statusie miasta w [...]Prezydent Miasta, ale według skarżącego tylko wówczas, gdy jest właściwy do ich ustalania lub określenia i pobierania opłaty za postój. Według Z. B. jedynym właściwym według przepisów ustawy o drogach publicznych podmiotem właściwym do pobierania wszystkich tych opłat winien być Zarząd Dróg i Transportu Miejskiego, a nie Miejski Zakład Obsługi Gospodarczej. Skarżący wywodzi, że w takiej sytuacji niewiadomo, kto jest wierzycielem, a sytuacja braku prawidłowego określenia wierzyciela stanowi przyczynę nieistnienia obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej.

W treści zażalenia Z. B. wskazał także, że podnosił zarzut braku doręczenia upomnienia od wierzyciela, gdyż upomnienie z dnia [...]r. zostało wysłane przez Wydział Księgowości Urzędu Miejskiego i zdaniem strony jest to czynność nieskuteczna i nieprawidłowa, gdyż upomnienie nie zostało wysłane przez wierzyciela zgodnie z art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej.

Z. B. wskazał, że sformułował zarzut niespełnienia przez organ egzekucyjny wymogu zgodnego z art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez nie pouczenie zobowiązanego w zapisie tytułu wykonawczego z dnia [...]r, że zgłoszenie zarzutów następuje do organu egzekucyjnego. Według zobowiązanego tytuł wykonawczy nie spełnienia również wymogu określonego w art. 27 § 1 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ponieważ po zapisie słowa "egzekucji" nie zawarto słowa "administracyjnej".

W zakresie postępowania dowodowego, Z. B. zakwestionował konieczność udowodnienia przez właściciela, kto był użytkownikiem pojazdu wskazanego w upomnieniu. Obowiązek udowadniania danego faktu i wskazania osoby korzystającej z drogi w strefie płatnego parkowania leży jego zdaniem po stronie organu, który z tego faktu chce uzyskać określone skutki prawne (art. 6 Kodeksu cywilnego). Według strony wykazanie faktu parkowania spoczywa na zarządcy drogi lub zarządzie. Z. B. uważa, że błędem jest powoływanie się przez organ na art. 78 ust. 4 ustawy o ruchu drogowym. Z. B. nie widzi również konieczności wskazania osoby zobowiązanej w oparciu o przepisy art. 182 § 1 i art. 183 § 1 Kodeksu postępowania karnego.

Reasumując, Z. B. stwierdził, że karanie właściciela pojazdu dodatkową opłatą jest niezgodne z treścią powołanych przez niego ustaw. Zdaniem strony, ustawa wyraźnie precyzuje pojęcie korzystający i jeżeli właściciel wyraźnie i ewidentnie zaprzeczy, że to on był korzystającym, to nie wolno nadużywać prawa

i interpretować tego prawa przez sądy w sposób domyślny.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 18, art. 33 pkt 1,2,4, 6,10 i art. 34 § 2 ustawy z dnia z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, po rozpoznaniu zażalenia Z. B. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...]r.

W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy powołując się na treść

art. 13 ust. 1, art. 13b ust. 1, na przepisy uchwały Rady Miasta Szczecina z dnia

1 grudnia 2003r. Nr XIII/269/03 oraz uchwały z dnia 22 listopada 2004r.

Nr XXIX/576/04 wskazał, że regulacje prawne wynikające z treści wyżej wymienionych przepisów i aktów prowadzą do stwierdzenia, że obowiązek ponoszenia opłat za pozostawienie pojazdu w strefie płatnego parkowania powstaje wprost z przepisów prawa, bez potrzeby jego konkretyzacji w drodze aktu indywidualnego, np. decyzji. Powołane przez organ uchwały wydane zostały na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego i zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP stanowią źródło powszechnie obowiązującego prawa na terenie Miasta Szczecin. Przepisy powyższych uchwał, jako przepisy obowiązujące na terenie Miasta Szczecin, dotyczą więc każdego, kto parkuje pojazd na terenie wyznaczonej Strefy Płatnego Parkowania.

Organ II instancji wskazał także, że opłata dodatkowa przewidziana w art. 13f ustawy o drogach publicznych, jest funkcjonalnie związana z opłatą za parkowanie pojazdu w Strefie Płatnego Parkowania uregulowaną w art. 13 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.

W konsekwencji, po stronie zarządcy (zarządu) drogi nie istnieje, zdaniem organu, obowiązek doręczania właścicielowi pojazdu orzeczenia w tym zakresie.

Kolegium stanęło na stanowisku, że zasadnie organ egzekucyjny przyjął, iż

w razie nie uiszczenia opłaty za parkowanie, obowiązek jej uiszczenia obciąża - co do zasady - właściciela pojazdu, chyba że udowodni, iż pojazd użyczył innej osobie, a taka sytuacja według organu nie wystąpiła w rozpatrywanej sprawie. Natomiast brak prowadzenia postępowania administracyjnego z mocy prawa powoduje możliwość dochodzenia swych racji przez korzystającego z drogi publicznej na etapie postępowania egzekucyjnego. Organ stwierdził, że w toku prowadzenia postępowania egzekucyjnego zobowiązany może m.in. zgłosić zarzut, co do nieistnienia obowiązku, co do niedopuszczalności egzekucji, co do braku uprzedniego doręczenia upomnienia, czy też błędu co do osoby zobowiązanego. Organ egzekucyjny wyjaśnił, że ocena zarzutu następuje w zestawieniu z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, w tym konkretnym przypadku z zawiadomieniami inspektorów Strefy Płatnego Parkowania, upomnieniem oraz tytułem wykonawczym.

Za całkowicie nieprzekonujące organ uznał oświadczenie zobowiązanego kwestionujące [...] zdarzeń postoju w SPP mających miejsce w okresie [...]lat, odnotowanych przez różnych inspektorów SPP w różnych miejscach.

Według Kolegium, Z. B. nie przedstawił dowodów uzasadniających zgłoszony zarzut i w takiej sytuacji prawidłowość prowadzonego postępowania egzekucyjnego można ocenić tylko w oparciu o zgromadzone w sprawie dokumenty, czyli [...] kopii zawiadomień o nieopłaconym postoju pojazdu marki [...]stanowiącego własność zobowiązanego. W zawiadomieniach wskazane są konkretne dane dotyczące ulicy postoju, godziny sporządzenia zawiadomienia, numeru rejestracyjnego i marki pojazdu, data (dzień, miesiąc, rok) oraz numer służbowy inspektora wypełniającego zawiadomienie), bez poparcia zarzutu stosownymi dowodami przez zobowiązanego, organ egzekucyjny mógł oprzeć swoje rozstrzygnięcie wyłącznie na tych dokumentach i uznać zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione.

Za całkowicie nieuzasadniony Kolegium uznało zarzut zobowiązanego, co do wadliwości tytułu wykonawczego z uwagi na jego treść w zakresie pouczenia,

czy sposobu oznaczenia egzekucji. Wzór tytułu wykonawczego został określony

w załączniku nr 4 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r.

w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji i druk dokumentu zastosowany przez Prezydenta Miasta Szczecin odpowiada powyższemu wzorowi. Zarzut błędu w zakresie pouczenia jest przy tym dla Kolegium o tyle nieprzekonujący, iż zobowiązany skutecznie wniósł zarzuty do tytułu wykonawczego.

Zarzut wystawienia upomnienia przez nieuprawniony organ Kolegium uznało za nieuzasadniony. Zarzut ten oparty był na twierdzeniu, że na kopercie adresowanej do zobowiązanego wskazano dane organu pomocniczego Prezydenta Miasta tj. Urzędu Miejskiego. Organ zauważył, że upomnienie zostało oznaczone danymi Prezydenta, podpisane przez osobę działającą z jego upoważnienia.

Nie przekonała Kolegium argumentacja zobowiązanego, że Prezydent Miasta nie był wierzycielem należności wynikających z nieuiszczenia opłaty dodatkowej w razie nieopłacenia postoju w SPP na terenie Miasta. Powołując się na przepis art. 19 ust. 5 ustawy o drogach publicznych w granicach miast na prawach powiatu organ wyjaśnił, że zarządcą wszystkich dróg z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych jest prezydent miasta. W myśl art. 20 pkt 8 powyższej ustawy do kompetencji i obowiązków zarządcy drogi należy m.in. pobieranie opłat i kar pieniężnych. Zgodnie z przepisem art. 21 ust. 1 ustawy o drogach publicznych zarządca drogi może wykonywać swoje obowiązki przy pomocy jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi, utworzonej przez radę gminy, bądź radę powiatu. Wobec braku powierzenia zadania egzekwowania opłaty dodatkowej zarządowi drogi, za zgodne z prawem Kolegium uznało pobieranie tej opłaty przez zarządcę drogi, czyli Prezydenta Miasta.

Zarzut braku wystarczającej identyfikacji miejsca nieopłaconego postoju także został uznany przez organ II instancji za bezzasadny. Kolegium wyjaśniło, że inspektorzy SPP działają na obszarze strefy wyznaczonej znakami oraz uchwałą,

a w zawiadomieniach o nieopłaconym postoju zaznaczono, iż dotyczą one ulic tylko

w tym zakresie w jakim przebiegają one przez obszar SPP.

Odnośnie wymagalności obowiązku Kolegium wskazało, że egzekwowana należność (opłata dodatkowa) mieści się w katalogu wymienionym przez ustawodawcę w art. 2 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i wynika także z przepisu § 11 ust. 3 uchwały Nr X/II/269/03 Rady Miasta Szczecina z dnia 1 grudnia 2003 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta Szczecina oraz sposobu ich pobierania.

Także zarzut jakoby brak było podstaw do pobierania opłat za parkowanie

z uwagi na treść art. 13b ustawy o drogach publicznych, zgodnie z którym opłatę

za parkowanie pojazdu pobiera się jedynie w wyznaczonych miejscach, nie został uwzględniony. Kolegium wskazało, że istnienie strefy znajduje oparcie w przepisach powszechnie obowiązującego aktu prawa miejscowego (uchwała Nr X/II/269/03 Rady Miasta Szczecina z dnia 1 grudnia 2003 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta Szczecina oraz sposobu ich pobierania). W tym akcie określono granice strefy płatnego parkowania, a granice te dodatkowo zostały oznaczone stosownymi znakami. Za oznaczone miejsca parkingowe należy uznać wszelkie miejsca nadające się do parkowania znajdujące się w obszarze wyznaczonym przez powyższą uchwałę.

Z. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Szczecinie domagając się uchylenia w całości postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. i umorzenia postępowania egzekucyjnego w całości i obciążenia kosztami strony przeciwnej.

Skarżący podtrzymał wszystkie zarzuty zawarte w zażaleniu kierowanym

do Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz wcześniej do Prezydenta Miasta w zakresie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu skargi Z. B. wskazał, że zarzuty dotyczą wystawionego tytułu wykonawczego. W szczególności zdaniem skarżącego organ nie dokonał podstawowej i właściwej oceny weryfikacji zapisów sporządzonych zawiadomień i wystawił tytuł wykonawczy w sposób "skandaliczny". Skarżący zakwestionował miejsca i identyfikacje zdarzenia w strefie płatnego parkowania i w oparciu o treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wyjaśnił, że wnosił zarzut braku jakiejkolwiek identyfikacji stwierdzenia faktu parkowania pojazdu, a nie wystarczającej identyfikacji, jak to opisuje Kolegium. Według skarżącego udowodnienie stwierdzenia postoju w miejscu strefie/obszarze/ spoczywa na podmiocie pobierającym daniny. Skarżący stwierdził, że podstawą do identyfikacji miejsca w danym obszarze powinna być numeracja posesji, albo inny rodzaj oznaczenia, którego brak jest w treści zawiadomień. Z. B. powołał się na fakt wystawiania zawiadomień dotyczących parkowania samochodu przy ulicy [...]– które w ocenie skarżącego - w zdecydowanej większości swej długości nie są zaliczane do obszaru strefy płatnego parkowania. Według skarżącego, brak oznaczenia w zawiadomieniach i upomnieniach określenia obszaru tych ulic należy traktować tak, jakby jego samochodu nie było w wyżej wymienionych miejscach. Zdaniem zobowiązanego brak jest także stosownych dokumentów potwierdzających postój w postaci zdjęcia, zapisu video.

Dodatkowo skarżący podważył wiarygodność uprawnień inspektorów SPP,

jak również wiarygodność wystawianych przez nich zawiadomień wkładanych

za wycieraczkę i dlatego składa wniosek o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego co do miejsc stwierdzenia parkowania pojazdów i sposobu rzekomego pozostawienia zawiadomień, jak również posiadania wiedzy merytorycznej z zakresu wynikającego z prawa miejscowego, z ustawy o drogach publicznych jak i ustawy prawa o ruchu drogowym.

Skarżący wskazał, że zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego składał w toku postępowania egzekucyjnego wniosek

o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, ponieważ jego zdaniem zachodziło poświadczenie nieprawdy przez pracowników SPP, co do faktów i zdarzeń. Z. B. podnosi, że wniosek ten nie został przez organy rozważony.

Według Z. B. żadna uchwała Rady Miasta Szczecina niej jest zgodna z art. 13 f ustawy o drogach publicznych, w rzeczywistości bowiem brak jest wyznaczonych miejsc w strefie płatnego parkowania, w stosunku do których można dokonywać pobierania opłat płatnego parkowania zgodnego z tym zapisem. Ponadto potwierdzeniem tego faktu jest to, że w upomnieniach, a także na oryginałach zawiadomień w biurze SPP, także brak jest wskazanych miejsc rzekomego parkowania pojazdu w danym miejscu.

Postanowienia uchwał Rady Miasta Szczecina - zdaniem skarżącego - nie określają, że opłaty pobiera się w wyznaczonych miejscach w strefie płatnego parkowania. Według strony pobiera się opłaty za postój w obrębie całych ulic, a nawet na terenach nie należących do pasa drogowego. Skarżący uważa także, że Rada Miasta Szczecin nie posiada umocowania do różnicowania stawek opłat dodatkowych, a istniejące przepisy w tym zakresie są sprzeczne z art. 7, art. 40 i art. 94 Konstytucji.

Z. B. zarzucił organowi egzekucyjnemu brak rzetelnego i uczciwego odniesienia się do jego zarzutów, których badanie zasadności powinno nastąpić w zestawieniu ze zgromadzonym materiałem z dokumentów i przy należytej staranności, tym bardziej, że wierzyciel i organ egzekucyjny w tym przypadku jest to ten sam podmiot.

Z. B. podobnie jak uprzednio w zażaleniu podtrzymał zarzuty:

- prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez niewłaściwy organ egzekucyjny,

- braku doręczenia upomnienia od wierzyciela,

- niespełnienia przez organ egzekucyjny wymogu określonego w art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,

- niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogu określonego w art. 27 § 1 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ponieważ po zapisie słowa "egzekucji" nie zawarto słowa "administracyjnej"

W zakresie postępowania dowodowego, Z. B. zakwestionował konieczność udowodnienia przez właściciela, kto był użytkownikiem pojazdu wskazanego w upomnieniu. Obowiązek udowadniania danego faktu i wskazania osoby korzystającej z drogi w strefie płatnego parkowania leży, jego zdaniem, po stronie organu, który z tego faktu wywodzi określone skutki prawne (art. 6 Kodeksu cywilnego). Według skarżącego udowodnienie faktu parkowania spoczywa na zarządcy drogi lub zarządzie. Błędne jest powoływanie się w wyżej wymienionym przypadku na art. 78 ust. 4 ustawie o ruchu drogowym, nie ma również konieczności wskazania osoby zobowiązanej w oparciu o zapisy art. 182 § 1 i art. 183 § 1 Kodeksu postępowania karnego.

Karanie właściciela pojazdu opłatą dodatkową w takim przypadku jest

w ocenie skarżącego niezgodne z cytowanymi w skardze przepisami ustaw. Ponadto skarżący uważa, że nie wolno organowi egzekucyjnemu w takim wypadku wykorzystywać zasady, że instytucja może więcej niż zwykły obywatel, pozbawiając formalnie i merytorycznie jakiegokolwiek prawa do obrony, a tym bardziej do rzetelnego wyjaśnienia sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wiosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Skarga okazała się zasadna, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są trafne.

Zgodnie jednak z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej określanej jako ustawa p.p.s.a.), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza, to, że obowiązkiem sądu jest wzięcie pod uwagę wszystkich stwierdzonych naruszeń prawa nawet jeśli nie były podniesione przez stronę.

Z przepisu tego wynika również i to, że Sąd w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt narusza w istotny sposób prawo ma obowiązek uwzględnić skargę, co nie oznacza, że zobligowany jest do wydania rozstrzygnięcia o treści jakiej domaga się strona we wnioskach skargi.

Rodzaje rozstrzygnięć sądu administracyjnego w sprawie ze skargi na ostateczną decyzję administracyjną lub ostateczne postanowienie kończące postępowanie lub na ostateczne postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym określone zostały w art. 148 § 1 ustawy p.p.s.a.

Zgodnie z art. 148 § 1 lit. a i c, sąd w razie stwierdzenia wskazanych w tych normach naruszeń prawa uchyla zaskarżony akt (decyzję lub postanowienia), co oznacza powrót sprawy na etap postępowania administracyjnego.

Podkreślenia wymaga bowiem, że wynikająca z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz.1269 ze zm.) kontrolna funkcja sądu (realizowana pod kątem zgodności z prawem materialnym i procesowym) nie łączy się z kompetencją do rozstrzygania spraw administracyjnych .

Rozpatrywanie sprawy administracyjnych – w tym także w zakresie objętym ustawą

z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U.

z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. w dalszej części nazywanej ustawą o p.e.a.) - należy bowiem do kompetencji organów administracji publicznej właściwych do prowadzenia danej kategorii spraw.

Z wyżej wskazanych przepisów oraz z przedstawionego toku rozumowania wynika, że mimo uwzględnienia skargi przez Sąd, wniosek Z. B. o umorzenie postępowania egzekucyjnego – jako wniosek bezprzedmiotowy nie mógłby być uwzględniony. W tym bowiem zakresie władne są orzec jedynie właściwe organy egzekucyjne w ramach stwierdzenia wystąpienia ku temu podstaw faktycznych i prawnych.

Ze wskazanego na wstępie niniejszych motywów w art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. wynika również, że Sąd orzeka "w granicach danej sprawy", a zatem nie może wyjść poza granice przedmiotowe i podmiotowe sprawy administracyjnej zakończonej ostatecznym aktem, na który wniesiona została skarga.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest wydane w postępowaniu egzekucyjnym opartym o przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji postanowienie ostateczne w przedmiocie zarzutów zgłoszonych

w postępowaniu egzekucyjnym. Dlatego wszystkie zarzuty i wywody skargi odnoszące się do uchwał Rady Miasta Szczecin, które to akty prawne stanowiły podstawę prawną egzekwowanego obowiązku, jako wykraczające poza zakres przedmiotowy sprawy administracyjnej rozstrzygniętej zaskarżonym postanowieniem, musiały pozostać poza kontrolą sądu. Innymi słowy, zarzuty Z. B. kwestionujące zgodność z prawem przepisów tych uchwał były dla rozpatrzenia niniejszej sprawy bezprzedmiotowe

Przepisy przewidują odrębny tryb zaskarżenia do sądu administracyjnego aktów normatywnych organów jednostek samorządu terytorialnego.

W odniesieniu do uchwał między innymi rady gminy przesłanki i tryb wniesienia skargi do sądu administracyjnego reguluje art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990r.

o samorządzie gminnym (tj. Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1592), co skarżącemu jest wiadome, skoro obie uchwały parkingowe osobiście zaskarżył w tym trybie.

W związku z wnioskiem Z. B. o zawieszenie postępowania sądowego

w niniejszej sprawie właśnie z uwagi na zaskarżenie przezeń wspomnianych uchwał należy wyjaśnić, że przedmiotowy tytuł wykonawczy z [...]r. jak wskazano to w jego rubryce [...], wystawiony został na podstawie ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (tj. Dz.U. z 2000r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) oraz uchwał Rady Miasta Szczecin Nr XII/269/03 z dnia 1 grudnia 2003r. oraz Nr XXIX/576/04 z dnia 22 listopada 2004r. Obie te uchwały obowiązywały w okresie [...]w którym wystawione zostały zawiadomienia stwierdzające fakt parkowania pojazdu skarżącego bez uiszczenia należnej opłaty w strefie płatnego parkowania. Uchwały te nie były wyeliminowane z obrotu prawnego w dacie zaskarżonego postanowienia, tj. w dniu [...]r.

Uchwały te jako akty prawa miejscowego powszechnie obowiązujące na terenie jednostki samorządu terytorialnego, której organ je uchwalił (art. 87 ust.2 Konstytucji RP) wiązały Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które wydało zaskarżone postanowienie.

Wniesienie przez Z. B. skargi do sądu administracyjnego na obie uchwały w trybie ar. 101 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym nie wywołuje,

w odniesieniu do sprawy wszczętej skargą na postanowienie wydane w przedmiocie zarzutów zgłaszanych w postępowaniu egzekucyjnym, zakazu dwutorowości postępowania, o którym mowa w art. 56 ustawy p.p.s.a., bowiem są to dwie różne przedmiotowo sprawy sądowoadministracyjne. Art. 36 p.p.s.a. wyprowadza natomiast zakaz równoległej drogi weryfikacji tego samego aktu w dwóch różnych trybach tj. skargowym do sądu lub nadzwyczajnym administracyjnym. Nie zaistniała też podstawa prawna do zawieszenia postępowania z urzędu, bowiem nie zaistniała w sprawie żadna z wymienionych w art.124 § 1 p.p.s.a. podstaw obligatoryjnych, ani z wymienionych w art. 125 § 1 p.p.s.a. podstaw fakultatywnych.

W szczególności nie zaistniała podstawa wskazana w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a, zgodnie z którym "sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym". Skoro bowiem sąd administracyjny bada zgodność z prawem zaskarżonego aktu według stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania tego aktu i według stanu prawnego obowiązującego w tym dniu (art. 133 § 1 p.p.s.a), to późniejsze zaskarżenie do sądu administracyjnego przepisu (uchwały) stanowiącego podstawę prawną wydanej decyzji ostatecznej (postanowienia) nie wywołuje stanu zależności, o którym mowa w cytowanym wyżej przepisie.

Dlatego Sąd ten wniosek Z. B. złożony na rozprawie oddalił dając temu wyraz w postanowieniu zawartym w protokole rozprawy z dnia [...].

Przed przystąpieniem do ustosunkowania się do istotnych zarzutów skargi wyjaśnić trzeba, że szczególny charakter postępowania toczącego się w trybie art. 33 ustawy

o p.e.a. sprawia, że sądowa kontrola zgodności z prawem postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów dotyczyć może wyłącznie tych zarzutów przeciwegzekucyjnych, które zgłoszone zostały przez zobowiązanego organowi egzekucyjnemu w terminie 7 dni – stosownie do art. 7 § 1 pkt 9 pouczenia.

Zarzuty zgłoszone organowi egzekucyjnemu po upływie 7 dni, a zatem również takie, które zostały jako nowe podniesione w piśmie uzupełniającym, w zażaleniu na postanowienie o rozpatrzenie zarzutów, bądź są podniesione dopiero w skardze do sądu, nie mogą być rozpatrywane nawet, jeśli formalnie rzecz biorąc, mieszczą się

w katalogu zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej ustanowionych w art. 33 ustawy o p.e.a.

Przechodząc do uzasadnienia wyników sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia wyjaśnić trzeba, że skoro zaskarżone postanowienie wydane zostało

w postępowaniu egzekucyjnym, przeto w pierwszej kolejności należało zbadać jego legalność z punktu widzenia przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji dotyczących właściwości organów w zakresie rozpatrzenia zarzutów zgłoszonych do postępowania egzekucyjnego i trybu egzekucji należności pieniężnych. W tym zakresie żadnych uchybień Sąd nie stwierdził. W szczególności Sąd nie podzielił zarzutu naruszenia art. 27 ustawy o p.e.a. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swego postanowienia w sposób jasny i prawidłowy wyjaśnił, dlaczego chybiony jest zarzut naruszenia art. 27 ustawy o p.e.a., a Sąd stanowisko to podzielił w tym zakresie w całej rozciągłości nie dostrzegając potrzeby powtarzania zgodnego z prawem stanowiska organu.

Skarżący, stosownie do pouczenia zawartego w doręczonym mu tytule wykonawczym z dnia [...]r. Nr [...]w ustawowym terminie wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, przy czym w treści swego pisma nie wyspecyfikował zarzutów w ujęciu przewidzianym w art. 33 ustawy o p.e.a. lecz uczynił to w sposób opisowy wyjaśniając dlaczego nie zgadza się z doręczonym mu tytułem wykonawczym.

Prezydent Miasta jako organ wykonawczy (i jednocześnie wierzyciel egzekwowanego obowiązku) zakwalifikował pismo Z. B. prawidłowo jako zarzuty wniesione do prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Z treści pisma organ I instancji wywnioskował, że zobowiązany zgłosił zarzuty: nieistnienia obowiązku, błędu co do osoby zobowiązanego, braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny niespełnienia wymogów określonych w art. 27 ustawy o p.e.a.

Z treści wniesionej do Sądu skargi wynika, że skarżący nie kwestionuje takiej kwalifikacji zarzutów zgłoszonych przezeń w piśmie z dnia [...]r. natomiast nie godzi się ze sposobem, w jaki organy obu instancji tak usystematyzowane zarzuty rozpatrzyły uznając, że postanowienie Prezydenta Miasta w tym przedmiocie wydane zostało z naruszeniem prawa, zaś postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego jako organu odwoławczego naruszenie to podzieliło ponieważ nie w pełni odniosło się do zarzutów zażalenia lub odniosło się w sposób niezgodny z prawem.

Analiza pisma zawierającego zgłoszone przez Z. B. zarzuty do postępowania egzekucyjnego oraz treści jego zażalenia dokonana w kontekście uzasadnień postanowień organów egzekucyjnych orzekających w sprawie, przy uwzględnieniu treści doręczonego zobowiązanemu tytułu wykonawczego, upomnienia i znajdujących się w aktach zawiadomień o nieopłaconym postoju pojazdu marki [...]dowiodła, że sposób, w jaki organ odwoławczy rozpatrzył zażalenie nie jest zgodny z prawem ponieważ częściowo nie zawiera ustosunkowania się do zarzutów zażalenia w sytuacji, gdy stanowisko organu I instancji było w konkretnej kwestii niepełne. Po pierwsze, nie został dostatecznie wyjaśniony zarzut nieistnienia obowiązku. Mianowicie, skarżący w ramach tego zarzutu podniósł między innymi, że ze znajdujących się w aktach egzekucyjnych zawiadomień o nieopłaconym postoju samochodu stanowiącego jego własność wynika, że dotyczą one parkowania również na ulicach, które nie są w całości objęte strefą płatnego parkowania. W przekonaniu strony z zawiadomień tych nie wynika w jakiej części ulicy pojazd był zaparkowany, zwłaszcza przy jakim numerze budynku, co w przekonaniu Z. B. – uniemożliwia wiarygodną identyfikację miejsca parkowania pojazdu. Do tej motywacji zarzutu organy nie odniosły się. Nie sposób jest uznać za wystarczające zawarte w zaskarżonym postanowieniu powołanie się przez Kolegium na argument, że "inspektorzy SPP działają na obszarze strefy wyznaczonej znakami oraz uchwałą, a na zaświadczeniach o nieopłaconym postoju zaznaczono, iż dotyczą one ulic tylko w tym zakresie w jakim przebiegają on przez obszar SPP ("Zawiadomienie o nieopłaconym postoju w SPP)".

Przede wszystkim z faktu, że zawiadomienie o nieopłaconym postoju wypisane zostały przez inspektorów na formularzu o nagłówku: "Zawiadomienie o nieopłaconym postoju w Strefie Płatnego Parkowania" nie wynika a priori, że faktycznie pojazd znajdował się w tej strefie. Organ oparł się w tej kwestii na założeniu, że wszyscy inspektorzy SPP są ludźmi nieomylnymi, a samo oznakowanie strefy wyklucza element pomyłki. Tyle tylko, że w argumentacji tej brakuje odniesienia się do rzeczywistej treści zarzutu. Nie zbadano w ilu przypadkach przypisanego skarżącemu nieopłaconego parkowania dotyczyło to ulic, które tylko pewnymi odcinkami należą do Strefy Płatnego Parkowania, mimo że z załączników do uchwały Nr XIII/269/03 Rady Miasta Szczecin wynika, które ulice odcinkami należą do tej Strefy.

Nie został wyjaśniony podniesiony również w ramach zarzutu nieistnienia obowiązku zarzut dotyczący tych zawiadomień o nieopłaceniu postoju samochodu skarżącego

w strefie płatnego parkowania, które zawierają adnotację, że nie zostały doręczone, gdyż kierowca odjechał, W tej sytuacji zarzut, że nie wykazano, że przyczyną wystawienia zawiadomienia był postój, a nie zatrzymanie pojazdu w ogóle nie został rozpatrzony.

Z tych względów należało uznać, że orany orzekające w sprawie nie wyjaśniły i nie rozpatrzyły należycie zrzutu nieistnienia obowiązku.

Chybione są natomiast wywody skargi kwestionujące stanowisko organów orzekających w sprawie odnośnie do zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego. Obowiązki egzekwowane w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji mają dwojakie źródło.

Po pierwsze, są to niewykonane obowiązki wynikające z takich aktów jak np. ostateczne decyzje administracyjne lub postanowienia. Po drugie, są to obowiązki wynikające z mocy prawa, a więc takie, których źródło leży w treści aktu prawotwórczego. Egzekwowanie tego drugiego rodzaju obowiązków nie wymaga dysponowania przez wierzyciela decyzją stwierdzającą obowiązek.

To rozróżnienie prowadzi do zróżnicowania sposobu rozpatrzenia przez organ egzekucyjny zarzutu zobowiązanego wniesionego na podstawie art. 33 pkt 4 ustawy

o p.e.a. O ile bowiem faktycznie, odnośnie do obowiązku wynikającego z decyzji lub postanowienia rozpatrzenie zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego będzie miało – jak to trafnie ujął organ I instancji – charakter formalny (nastąpi sprawdzenie czy imię i nazwisko, adres zobowiązanego wskazane w tytule wykonawczym odpowiadają tymże danym personalnym zawartym w decyzji), o tyle takie formalne sprawdzenie nie będzie możliwe w odniesieniu do zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego odnośnie do obowiązku wynikającego z mocy prawa.

Nie oznacza to jednak, że zasadne są zarzuty skargi oparte na przekonaniu Z. B., że w tym drugim przypadku (podobnie jak i w całym postępowaniu w przedmiocie rozpatrzenia zarzutu zgłoszonych do postępowania egzekucyjnego) organ egzekucyjny zobowiązany jest do prowadzenia postępowania wyjaśniającego.

To przekonanie skarżącego jest błędne. Wyjaśnić trzeba, że postępowanie egzekucyjne w administracji nie toczy się według przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, lecz według ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W toku tego postępowania nie mają zastosowania inne ustawy procesowe takie jak Kodeks postępowania karnego, Kodeks postępowania cywilnego. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają natomiast (na mocy art. 18 p.e.a.) odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym, jeżeli przepisy ustawy o p.e.a. nie stanowią inaczej. Oznacza to, że przepisy kpa stosuje się (jeśli określone zagadnienie jest regulowane inaczej w ustawie o p.e.a.) odpowiednio, a zatem z uwzględnieniem, celu, zasad ogólnych specyfiki i istoty postępowania egzekucyjnego uregulowanego w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Skoro w sprawie obowiązku uiszczenia opłaty za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania, który – jak to już była wyżej o tym mowa – wynika z mocy samego prawa nie prowadzi się postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga w drodze decyzji administracyjnej, zatem nie prowadzi się również postępowania wyjaśniającego poprzedzającego rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. W konsekwencji organ egzekucyjny nie prowadzi w tym zakresie ustaleń co do osoby kierującej pojazdem, gdyż nie jest do tego uprawniony. Dlatego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się zgodnie, że organ w takiej sytuacji ma prawo domniemywać, że korzystającym z drogi publicznej jest właściciel pojazdu, któremu przysługuje prawo korzystania z tego pojazdu (podobnie wyrok: NSA z dnia 9 grudnia 2009r. I OSK 868/09). W sytuacji, gdy zobowiązany zgłasza zarzut nieistnienia obowiązku, niedopuszczalności egzekucji, braku uprzedniego doręczenia upomnienia, błędu co do osoby zobowiązanego – organ egzekucyjny, na którym ciąży obowiązek rozpatrzenia zgłoszonego zarzutu, bada jego zasadność w kontekście zgromadzonych w sprawie dokumentów. bowiem – jak już wyżej wskazano – nie może prowadzić postępowania wyjaśniającego. Dokumentami tymi na ogół są zawiadomienia inspektorów Strefy Płatnego Parkowania, upomnienia i tytuł wykonawczy – tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie.

Jeśli zobowiązany zgłasza zarzut np. błędu co do osoby zobowiązanego winien wskazać dowód, wskazujący na to że osoba korzystająca z drogi publicznej nie jest tożsama z właścicielem pojazdu (podobnie wyrok NSA z dnia 11 marca 2009r.

I OSK 1513/08).

Wbrew wywodom skargi, to na zobowiązanym, który zgłasza zarzut ciąży ciężar jego udowodnienia. Innymi słowy, jeżeli dłużnik zgłasza na podstawie art. 33 pkt 4 ustawy o p.e.a. zrzut błędu, co do osoby zobowiązanego, to powinien wskazać osobę korzystającą z jego pojazdu.

Dlatego zarzuty skargi naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego z powodu nie przeprowadzenia przez organ egzekucyjny na okoliczności podnoszone w zgłoszonych zarzutach należało uznać za chybione.

Częściowo zasadne okazały się natomiast zarzuty skargi dotyczące niewłaściwego rozpatrzenia zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny.

Sąd wprawdzie nie dopatrzył się podstaw do podzielenia wywodów skargi, co do braku kompetencji Prezydenta Miasta do prowadzenia postępowania egzekucyjnego, gdyż opierają się one na błędnym założeniu, że Prezydent Miasta nie może wyznaczyć jednostek pomocniczych oraz upoważnić określonych osób do prowadzenia w jego imieniu i na jego rzecz czynności w postępowaniu egzekucyjnym, jednakże stwierdził, że organ egzekucyjny rozpatrując zarzut nie wykazał, chociażby poprzez wskazanie odpowiedniego aktu, czy osoba wystawiająca z upoważnienia Prezydenta Miasta posiadała w dacie wystawionego tytułu wykonawczego takie upoważnienie. Z tego również powodu uwzględnić trzeba, choć z inną argumentacją, zarzut skargi wskazujący na nierozpatrzenie zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia. Co do tego zarzutu organy ustosunkowały się, ale sposób rozpatrzenia zarzutu należałoby uznać za zgodny z prawem gdyby organ egzekucyjny wykazał, że osoba, która podpisała z upoważnienia Prezydenta Miasta upomnienie w dacie upomnienia upoważnieniem takim dysponowała.

Tego rodzaju wykazanie nie wymaga żadnego postępowania wyjaśniającego, skoro dotyczy dołączenia do akt kopi odpowiedniego zarządzenia Prezydenta Miasta, a więc czynności wykonanej w ramach wewnętrznego funkcjonowania organu.

Reasumując, z powodu niedostatecznego rozpatrzenia zarzutów opartych

o przepisy art. 33 pkt 1 in fine , pkt 7 i pkt 9 ustawy o p.e.a, co stanowi mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 34 § 1 tej ustawy – należało na podstawie art. 148 § 1 pkt 1 lit.c w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w pkt I sentencji.

Rozstrzygnięcie w pkt II oparte zostało o art. 152 p.p.s.a.

W rozstrzygnięciu o kosztach Sąd nie ustrzegł się błędu zasądzając je od organu w pkt III wyroku, mimo że ustalony wpis nie został pobrany, gdyż Z. B. został zwolniony w trybie prawa pomocy, od kosztów sądowych postanowieniem z dnia 4 listopada 2009r. W tej sytuacji, wyeliminowanie tego błędu możliwe będzie w trybie zażalenia wniesionego przez organ na podstawie art. 194 § 1 pkt 9 w związku z art. 195 § 2 P.p.s.a.