Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 589/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 235
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: art. 7, 40, 77, 78, 80, 107, 136, 138
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 4, 5, 6, 8, 11
journal: Dz.U. 2009 nr 105 poz 869
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
article: art. 145, 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi A. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej skargę oddala


UZASADNIENIE

Sygnatura akt VII SA/Wa 589/10

UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2010r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...].11.2009r. o stwierdzeniu u A. O. choroby zawodowej: obustronny, trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo nerwowego, spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnią arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2,i 3 kHz.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ szczegółowo przedstawił przebieg postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie to jest wskazał, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny W. wszczął w dniu [...].01.2009 r. postępowanie w sprawie podejrzenia choroby zawodowej narządu słuchu u A. O., w związku z otrzymaniem z [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] Oddział w [...] kserokopii "Skierowania na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej," co jest równoznaczne ze zgłoszeniem podejrzenia choroby zawodowej.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny W. dokonał oceny narażenia zawodowego w zakładzie pracy, w którym A. O. był zatrudniony tj. w A. [...] Sp. z o.o. a następnie przesłał ją do jednostki orzeczniczej I stopnia.

W dniu [...].06.2009 r. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego W. wpłynęło orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...].06.2009 r., wystawione przez [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] Oddział w [...] o rozpoznaniu u A. O. choroby zawodowej narządu słuchu.

W oparciu o dokonaną ocenę narażenia zawodowego oraz orzeczenie lekarskie z dnia [...].06.2009 r., Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny W. wydał w dniu [...].08.2009 r. decyzję o stwierdzeniu u A. O., choroby zawodowej: obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu

ślimakowego, spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz.

Od decyzji odwołał się pracodawca: A. [...] Sp. z o.o.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzją nr [...] z dnia [...].10.2009 r., uchylił decyzję z dnia [...].08.2009 r., Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego W. o stwierdzeniu u A. O. choroby zawodowej narządu słuchu i orzekł, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny W. winien wydać decyzję w sprawie choroby zawodowej, zgodnie z zapisem obowiązującego wykazu chorób zawodowych.

Rozpoznając ponownie sprawę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. wydał w dniu [...].11.2009 r. decyzję o stwierdzeniu u A. O. choroby zawodowej: obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo - nerwowego, spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz.

W dniu 20.11.2009 r. do Powiatowej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej w W. wpłynął fax pracodawcy A. [...] Sp. z o.o., informujący o przesłaniu w załączeniu pisma zawierającego wnioski dowodowe w sprawie podejrzenia choroby zawodowej u A. O. W piśmie zatytułowanym "Wniosek dowodowy" wniesiono o dopuszczenie następujących dowodów: 1) z przesłuchania świadka, pracującego na stanowisku tożsamym ze stanowiskiem jakie zajmował A. O., na okoliczność częstotliwości przebywania w strefie bezpośredniego oddziaływania hałasu oraz zakresu czynności i obowiązków elektryka w Wydziale Walcowni Zimnej Taśm, 2) z dokumentu w postaci Instrukcji stanowiskowo - czynnościowej i BHP elektryka, na okoliczność charakteru i zakresu czynności oraz na okoliczność wykonywania prac przy wyłączonych maszynach i urządzeniach, a tym samym braku bezpośredniego oddziaływania hałasu na pracę w/w. Jak wynika z akt sprawy wzmiankowany dokument nie został załączony do wniosku przesłanego organowi inspekcji sanitarnej.

W odpowiedzi z dnia 2.12.2009 r. na powyższy wniosek dowodowy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny W. stwierdził, że wpłynął on po terminie, gdyż w dniu 19.11.2009 r. została wydana decyzja o stwierdzeniu u A. O. choroby zawodowej, rozstrzygająca sprawę. Podniósł ponadto, że pełnomocnicy A. [...] Sp. z o.o. podczas zapoznawania się z aktami sprawy w dniu 9.11.2009 r. zostali poinformowani, jakie kryteria wzięto pod uwagę, przy rozpatrywaniu kwestii narażenia zawodowego A. O. na hałas.

A. [...] Sp. z o.o. złożyła odwołanie od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...].

Po rozpoznaniu odwołania Spółki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] stwierdził, że A. O. od 1967 roku do chwili obecnej jest zatrudniony w zakładzie A. [...] Sp. z o.o. (poprzednia nazwa: [...]). Do 2001 roku pracował kolejno na stanowiskach: elektromechanik, elektromonter zabezpieczeń i pomiarów, strugacz brzegów taśm, elektromonter zabezpieczeń i pomiarów, elektronik automatyk, elektronik, elektryk brygadzista i technolog UR - elektryk. Do jego obowiązków zawodowych należało wykonywanie prac remontowo - konserwacyjnych i naprawczych oraz utrzymanie ruchu maszyn i urządzeń Wydziału Taśm (W- 47). Jak wynika z formularza "Karty oceny narażenia zawodowego" w trakcie zatrudnienia był eksponowany na hałas o okresowo ponadnormatywnych wartościach. Od 2001 roku, wykonując obowiązki elektryka, nadzorującego zasilanie elektryczne Wydziałów zakładu ww. jest jedynie sporadycznie narażony na oddziaływanie hałasu.

Zgodnie z stanowiskiem ustawodawcy, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego.

[...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] Oddział w [...] po konsultacji laryngologicznej pacjenta, wykonaniu badań diagnostycznych (audiometria tonalna, audiometria impedancyjna, fotoemisja akustyczna, badanie potencjałów słuchowych, wywołanych z pnia mózgu) oraz po rozpatrzeniu jego dokumentacji medycznej i analizie narażenia zawodowego w przebiegu zatrudnienia, wydał z dniu 12.06.2009r orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu u A. O. choroby zawodowej narządu słuchu.

W oparciu o kryteria diagnostyczno - orzecznicze, zawarte w poz. 21 wykazu chorób zawodowych (obowiązującego w dniu wydawania orzeczenia lekarskiego), za chorobę zawodową narządu słuchu uznaje się obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz.

W przypadku A. O. powyższe przesłanki zostały spełnione. U ww stwierdzono obustronny ubytek słuchu typu ślimakowego, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o średniej wielkości w uchu prawym - 87,6 dB; w uchu lewym 61,6 dB. Orzeczono, że charakter i wielkość niedosłuchu spełniają kryteria, wymienione w obowiązującym wykazie chorób zawodowych. Jednostka służby zdrowia uprawniona do orzekania w sprawach chorób zawodowych, w uzasadnieniu powyższego orzeczenia stwierdziła, iż biorąc pod uwagę analizę: narażenia zawodowego na hałas, analizę dokumentacji medycznej dostarczonej przez pacjenta, analizę wykonanych badań oraz wynik konsultacji laryngologicznej istnieją podstawy do rozpoznania z przeważającym prawdopodobieństwem choroby zawodowej narządu słuchu u A. O.

Odnosząc się do zawartego w odwołaniu zarzutu o błędnych ustaleniach odnośnie narażenia A. O. na hałas ponadnormatywny Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] stiwerdził, że powyższa kwestia została szczegółowo omówiona przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego W. w trakcie prowadzonego postępowania w sprawie podejrzenia choroby zawodowej. W formularzu Karty oceny narażenia zawodowego zawarto informację odnośnie wyników pomiaru hałasu dokonywanych w [...] [...] (obecna nazwa: A. [...] Sp. z o.o.), z której wynika, iż w trakcie zatrudnienia A. O. na Wydziale W-47 pomiary hałasu:

wykonane w dniu 19.01.1972 r. w różnych miejscach pracy na terenie wydziału, gdzie okresowo przebywał ww., wykazywały wartości od 77 dB do 87 dB (najwyższe dopuszczalne natężenie (NDN) hałasu wynosiło wówczas 90 dB);

wykonane w dniu 4.03.1982 r. na stanowisku elektryka, w zależności od miejsca pracy wykazały poziom od 85 dB do 87 dB (przy NDN - 90 dB). Jednakże, ze względu na udowodniony negatywny wpływ na narząd słuchu hałasu o natężeniu co najmniej 90 dB, w 1989 roku, rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki

Socjalnej zmniejszono do 85 dB najwyższe dopuszczalne natężenie hałasu, odniesione do 8-godzinnego dnia pracy.

Z ww. formularza Karty oceny narażenia zawodowego wynika, że w trakcie pomiarów przeprowadzonych w dniu 16.05.1990 r. w różnych punktach pomiarowych na terenie Wydziału W-47 poziomu dźwięku ciągłego Leq wynosił od 86 dB do 87 dB (przy NDN-85dB).

Jak wynika z notatki służbowej z dnia 9.11.2009r. przedstawiciel Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego W. poinformował pełnomocników pracodawcy, że chociaż narażenie na hałas A. O. w poziomach równoważnego hałasu prawdopodobnie nie przekraczało NDN, to wartości uzyskane w wyniku pomiarów wskazują na przekroczenie progu oddziaływania biologicznego hałasu na narząd słuchu.

Stwierdził ponadto, że jak wynika z danych literaturowych możliwość utraty słuchu u pracownika istnieje również przy narażeniu na hałas o wartościach powyżej 80 dB (dla hałasu równoważnego) a poniżej NDN (tj. poniżej 85dB).

Powyższa kwestia została również omówiona przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego W. w odpowiedzi z dnia 02.12.2009 r. na wniosek dowodowy pracodawcy. Stwierdzono w niej m. in., że pomiary wartości natężenia hałasu, dokonane na stanowisku elektryka w dniu 8.03.1982r. i w dniu 15.12.2000 r. wskazują na okresowe występowanie hałasu powyżej 85 dB oraz przekroczenie progu działania dla hałasu równoważnego, co skutkować może prawdopodobieństwem wystąpienia niedomogi słuchu wg ISO 1999:1975 (ANNEX

B).

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] zaznaczył jednocześnie, że w poz. 21 wykazu chorób zawodowych nie jest zawarty wymóg podania liczbowego wykładnika, potwierdzającego fakt przekroczenia obowiązujących najwyższych dopuszczalnych natężeń hałasu na stanowisku pracy, oraz obowiązek ścisłego określenia czasu ekspozycji pracownika na hałas, mogący skutkować powstaniem choroby zawodowej. Organ stwierdził, że występowanie szkodliwych czynników w środowisku pracy nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm. Wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika szkodliwego tylko dla jednego pracownika, z uwagi na jego osobniczą wrażliwość.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że rzeczą niepodważalną jest fakt 32-letniej pracy w/w w zakładzie A. [...] Sp. z o.o. (poprzednia nazwa: [...]) w narażeniu na hałas oraz rozpoznanie u niego schorzenia narządu słuchu.

Przy określaniu stopnia prawdopodobieństwa związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem narządu słuchu a warunkami środowiska pracy brany jest pod uwagę całokształt zebranego materiału dowodowego: ilość lat pracy w potencjalnym narażeniu na hałas, rodzaj i sposób wykonywanych czynności zawodowych, lokalizacja stanowiska pracy oraz wpływ maszyn i urządzeń nie obsługiwanych bezpośrednio przez badanego pracownika lecz generujących hałas przemysłowy, mogący oddziaływać na jego narząd słuchu, wyniki badań środowiskowych natężenia hałasu w przebiegu zatrudnienia, czas wystąpienia pierwszych objawów chorobowych, wyniki badań audiometrycznych, dokonanych w trakcie trwania narażenia na hałas.

W przypadku postępowania prowadzonego w sprawie podejrzenia choroby zawodowej narządu słuchu u A. O. odniesiono się do wskazanych powyżej kwestii, dokonano ponadto przesłuchania w/w oraz inspektora BHP w zakładzie A. [...] Sp. z o.o., który załączył do protokołu przesłuchania druk "Charakterystyka pracy i narażeń zawodowych Pana A. O." z dnia 26.01.2009 r., potwierdzający wieloletnie zatrudnienie w/w w narażeniu na hałas.

Wbrew sugestiom pracodawcy, załączona do odwołania Instrukcja stanowiskowo - czynnościowa i BHP elektryka nie wnosi nowych faktów i nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, tj. kwestii zawodowej etiologii rozpoznanego u A. O. niedosłuchu. Przedstawione w niej informacje o sposobie wykonywania czynności zawodowych przez ww., fakt przeprowadzania czynności konserwacyjno - remontowych na wyłączonych maszynach (przy jednoczesnej pracy maszyn sąsiadujących), informacja o okresowym przebywaniu pracownika w wyciszonej kabinie elektryków jak również zacytowane w odwołaniu raporty pomiarów (atesty) z lat 1972 — 2001 zostały ujęte w formularzu "Karty oceny narażenia zawodowego", zawartym w aktach sprawy.

Odnosząc się do zarzutu o nieprawidłowym zastosowanie § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009r. w sprawie chorób zawodowych poprzez wydanie decyzji administracyjnej na podstawie niepełnego materiału

dowodowego oraz nie podjęcie czynności zmierzających do jego uzupełnienia, organ stwierdził, że powyższy paragraf rozporządzenia informuje, że w przypadku uznania przez państwowego powiatowego inspektora sanitarnego przed wydaniem decyzji, że materiał dowodowy, o którym mowa w § 8 ust. 1 jest niewystarczający do wydania decyzji, może on żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. W przedmiotowej sprawie jednostka służby zdrowia uprawniona do badania pracowników i rozpoznawania chorób zawodowych wydała orzeczenie lekarskie na podstawie przeprowadzonych badań i konsultacji, w oparciu o obowiązujące kryteria diagnostyczno - orzecznicze i po analizie całokształtu zebranego materiału dowodowego (dokumentacji medycznej pracownika

charakterystyki środowiska pracy, zawartej w "Karcie oceny narażenia zawodowego"). W związku z powyższym nie zaistniały przesłanki do posiłkowania się zacytowanym powyżej paragrafem rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.200r., przy prowadzeniu postępowania w sprawie podejrzenia u A. O. choroby zawodowej narządu słuchu.

Odnosząc się do zarzutu wydania decyzji przy nieprawidłowym zastosowaniu art. 235'1 Kodeksu Pracy, poprzez uznanie, że w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że schorzenie A. O. zostało spowodowane warunkami środowiska pracy, organ wskazał, że w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r. wskazano jednostki służby zdrowia upoważnione przez ustawodawcę do wydawania orzeczeń w sprawach chorób zawodowych. Zatrudnieni w nich lekarze medycyny pracy posiadają wiedzę i kompetencje do określenia na podstawie analizy oceny narażenia zawodowego pracownika i specyfiki jego środowiska pracy stopnia prawdopodobieństwa zawodowej etiologii rozpoznanego u niego schorzenia.

A. Spółka z o.o. w [...] wniosła skargę na decyzje Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...].01.2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. nieprawidłowe zastosowanie art. 235'1 kodeksu pracy poprzez uznanie, że schorzenia A. O. zostało bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla

zdrowia występujących w środowisku pracy albo związane ze sposobem wykonywania pracy;

2. nieprawidłowe zastosowanie art. 7 kpa poprzez niepodjęcie kroków

koniecznych do wszechstronnego wyjaśnienia niniejszej sprawy w szczególności

nieuwzględnienia dostarczonych przez skarżącą istotnych dla sprawy informacji co

miało bezpośredni i istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

3. nieprawidłowe zastosowanie art. 77§1 kpa poprzez nierozpoznanie w sposób

wnikliwy całego materiału dowodowego w sprawie w szczególności kluczowych

kwestii, na które skarżący kładł nacisk wielokrotnie w toku postępowania

administracyjnego jak i niepodjęcie kroków koniecznych do wyczerpującego zebrania

materiału dowodnego oraz wszechstronnego wyjaśnienia sprawy a także poprzez

nieuzasadnione pominięcie przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy ważnych danych

stwierdzonych w materiale dowodowym w szczególności okoliczności

odzwierciedlonych w karcie oceny narażenia zawodowego A. O. co miało

bezpośredni i istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie;

4. nieprawidłowe zastosowanie art. 80 kpa poprzez bezpodstawne

nieuwzględnienie w ocenie stanu faktycznego wszystkich elementów materiału

dowodowego w szczególności okoliczności w jakich A. O. świadczył pracę na

rzecz skarżącego jak również faktu, że korzystał on z ochronników słuchu, co miało

bezpośredni i istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie;

5. nieprawidłowe zastosowanie §6 ust. 2 pkt. 5 oraz ust. 3 rozporządzenia Rady

Ministrów z 30.06.2009r. w sprawie chorób zawodowych poprzez wydanie decyzji

bez prawidłowego i całościowego przeprowadzenia oceny narażenia zawodowego w

szczególności niedostatecznego uwzględnienia sposobu wykonywania pracy przez

A. O. co miało bezpośredni i istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie;

nieprawidłowe zastosowanie §8 ust. 1 oraz 2 Rozporządzenia Rady Ministrów

z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych poprzez: wydanie decyzji

administracyjnej na podstawie niezupełnego materiału dowodowego, oraz

niepodjęcie czynności zmierzających do jego uzupełnienia;

naruszenie art. 138 §2 w związku z art. 78 §1 kpa poprzez: nieuchylenie

zaskarżonej decyzji organu administracji I instancji nr [...] oraz nieprzekazanie

sprawy do ponownego rozpatrzenia w sytuacji, gdy skarżący zgłosił pismem z dnia

20 listopada 2009 r. wniosek dowodowy, którego przeprowadzenie mogło wnieść do

sprawy istotne okoliczności, mające wpływ na jej rozstrzygnięcie;

8

naruszenie art. 136 kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez:

niepodjęcie działań ukierunkowanych na uzupełnienie materiału dowodowego

sprawy w sytuacji, gdy skarżący złożył pismem z dnia 20 listopada 2009 r. wniosek o

dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadka, oraz wskazywał w odwołaniu z dnia

4 grudnia 2009 r. na konieczność powzięcia dodatkowych czynności dowodowych, a

także poprzez niewszczęcie ponownego postępowania diagnostyczno-orzeczniczego

oraz nieskierowanie A. O. na powtórne badania;

naruszenie §4 ust. 1 in fine w związku z §5 ust. 1 Rozporządzenia Rady

Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. poprzez: nieuchylenie decyzji nr [...],

wydanej przez organ administracji I instancji na podstawie nieaktualnego orzeczenia

lekarskiego nr [...] w sprawie rozpoznania choroby zawodowej u A.

O. — sporządzonego na bazie przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów

z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad

postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania

chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach;

naruszenie art. 40 § 2 kpa, poprzez: nieuzasadnione doręczenie decyzji nr

[...]bezpośrednio do skarżącej, z pominięciem jej pełnomocnika,

błędy w poczynionych ustaleniach faktycznych, poprzez: przyjęcie, że w

trakcie swego zatrudnienia u skarżącego A.O. był stale eksponowany na

hałas, w tym ponadnormatywny, a także poprzez uznanie, że pomiędzy ekspozycją

A. O. na hałas występujący w miejscu pracy oraz jego schorzeniem

istnieje związek przyczynowy.

W konkluzji skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania w sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie ustosunkowując się do poszczególnych zarzutów skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, który mógłby uzasadniać jej uchylenie. Natomiast zgodnie z brzmieniem art. 145§1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami

administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm. dalej: P.p.s.a.) sąd uchyla decyzję jedynie w sytuacji gdy stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania

administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny

wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] stycznia 2010r. utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego W. z dnia [...].11.2009r. o stwierdzeniu u A. O. choroby zawodowej.

Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji podstawę prawną rozstrzygnięcia organu II instancji stanowiło rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. - w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869), które zastąpiło rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. - w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), które utraciło moc z dniem 3 lipca 2009r.

Definicję legalną choroby zawodowej zawiera obecnie art. 235'1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 1998r, Nr 21, poz. 94 ze zm.), dodany mocą art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 22 maja 2009 r. (Dz.U.09.99.825) zmieniającej ww. ustawę z dniem 3 lipca 2009 r. Zgodnie z treścią tego przepisu za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Nie traci zatem na aktualności orzecznictwo wydane na gruncie ww. rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002r. zgodnie z którym definicja prawna choroby zawodowej składa się z dwóch elementów, z których jeden jest formalnie wskazany w określonym wykazie, a drugi dotyczy określonego związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy (tak m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia

10

4 czerwca 1998 r., III RN 36/98, publ. OSNP 1999/6/192 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 sierpnia 1998 r, I SA 786/98, LEX nr 45.835). Nadto, w orzecznictwie utrwalony był pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w stosownym orzeczeniu lekarskim (m.in. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2002 r, OPS 3/02, ONSA 2003/1/4) również w pełni aktualny na gruncie nowego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych regulującego tę samą materię normatywną.

Powyższe nie zmienia jednak zasadniczej kwestii, iż orzeczenia w sprawach chorób zawodowych wydają właściwe organy administracji publicznej, które zobowiązane są do stosowania przepisów procedury administracyjnej ze wszystkimi tego konsekwencjami chyba, że ww. rozporządzenie zawiera regulacje odmienne. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że w świetle § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że wbrew zarzutom skargi, jako prawidłowe należało uznać ustalenia organów sanitarnych co do tego, że w trakcie zatrudnienia u skarżącej (jej poprzedników prawnych) tj. okres 32 lat A. O. był narażony na hałas o okresowo ponadnormatywnych wartościach. Powyższe wynika przede wszystkim z zapisów oceny narażenia zawodowego a także z zeznań G. K. - inspektora ds. BHP (k.14 akt administracyjnych) z dnia 14.02.2009r., który wskazał, że w ramach pracy A. O. poruszał się po całym terenie wydziału i był narażony na hałas od innych maszyn i urządzeń pracujących w Wydziale.

Nie przeczą prawidłowości poczynionych ustaleń organu zapisy Instrukcji stanowiskowo czynnościowej i BHP elektryka, która szczegółowo opisuje zakres obowiązków pracownika zatrudnionego na tym stanowisku. Niezależnie bowiem od tych obowiązków - co należy podkreślić - A. O. był narażony na hałas nie tylko z maszyn i urządzeń, przy których bezpośrednio pracował lecz także z urządzeń z sąsiednich Wydziałów.

Należy w tym miejscu także pokreślić, że z tych samych względów bez znaczenia dla powyższych ustaleń organów pozostawałyby również zeznania

11

świadka A. C., o przesłuchanie którego Spółka wnosiła w piśmie z dnia 20 listopada 2009r. Świadek - jak wynika z treści wniosku dowodowego miałby zeznawać na okoliczność częstotliwości przebywania pracownika na stanowisku tożsamym ze stanowiskiem jakie zajmował A. O. w strefie bezpośredniego oddziaływania hałasu oraz tożsamości czynności i zakresu obowiązków elektryka. Po pierwsze: należy zwrócić uwagę, że zakres czynności elektryka zatrudnionego u skarżącej pozostaje poza zakresem zainteresowania organów sanitarnych a w konsekwencji również Sądu. Po drugie natomiast - nawet jeśliby przyjąć, że częstotliwość przebywania zawnioskowanego świadka na stanowisku tożsamym z tym jakie zajmował A. O. nie doprowadziło do powstania u tego pierwszego choroby zawodowej to i tak nie przesądza to o słuszności twierdzeń skarżącej, że praca O. na wymienionym stanowisku nie mogła doprowadzić do powstania ubytku słuchu, o którym mowa w załączniku do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Zgodnie bowiem z przyjętym orzecznictwem sądowo administracyjnym, które Sąd w składzie rozpoznającym niniejsza sprawę w pełni podziela dla stwierdzenia choroby zawodowej wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika szkodliwego tylko dla jednego pracownika z uwagi na jego osobniczą wrażliwość (tak m.in. wyrok NSA z 7.01.1994r. I SĄ 1640/93).

Powyższe rozważania prowadzą do konkluzji, że wprawdzie nie można odmówić słuszności zarzutom skargi, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 136 kpa jednakże naruszenie to pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Art. 78 §1 kpa stanowi wszak, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy. W niniejszej sprawie zeznania świadka A. C. nie wniosłyby nic nowego do sprawy a zatem pominięcie tego dowodu było prawnie uzasadnione. Jedynie na marginesie wskazać także należy, że uzasadnienie decyzji sporządzone wg zasad określonych w art. 107§3 kpa powinno wskazywać przyczyny, z powodu których organ odmówił wiarygodności lub mocy dowodowej określonym dowodom (tu: zeznaniom świadka C.) jednakże brak ten - w okolicznościach niniejszej sprawy nie może skutkować uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia albowiem pozostaje bez wpływu na jego treść.

Nie znajduje również prawnego uzasadnienia zarzut skarżącej, że A. O.

12

nie był eksponowany podczas wykonywanej pracy na hałas, w tym ponadnormatywny. Jak trafnie wyjaśnił organ odwoławczy ze względu na udowodniony negatywny wpływ na narząd słuchu hałasu o natężeniu co najmniej 90 dB zmniejszono do 85 dB najwyższe dopuszczalne natężenie hałasu w odniesieniu do 8-godzinnego dnia pracy. Powyższe oznacza, że narażenie A. O. na hałas ponad 85dB, co bezspornie miało miejsce w niniejszej sprawie mogło spowodować ubytek słuchu.

Zupełnie niezrozumiały jest natomiast zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego co do tego, że A. O. był stale eksponowany na hałas, podczas gdy z karty oceny narażenia zawodowego jak i innych dowodów wynika, że eksponowanie to występowało jedynie przez część dziennego czasu pracy (średnio 4,5 godziny). Nie negując podniesionej okoliczności tzn. że pracownik ten faktyczne przebywał w warunkach szkodliwych przez mniej niż 8 godzin podkreślić należy, że karta oceny narażenia zawodowego wskazuje wyniki pomiaru hałasu na określoną ilość dB/A. Oznacza to, ze sporządzająca kartę E. S. określiła średnią wielkość natężenia hałasu na 8-godzinny czas pracy, co nie oznacza, że przez cały ten okres (8godzin) natężenie to wynosi np. 77-88dB. Powyższe prowadzi natomiast do wniosku, że okresowo pracownik ów był narażony na wyższy hałas niż wskazany w karcie.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia §4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych co do tego, że decyzja organu została wydana w oparciu o nieaktualne orzeczenie lekarskie. Należy wszak podnieść, że zakres postępowania dowodowego, jakie powinno być przeprowadzone w sprawie o stwierdzenie choroby zawodowej został uregulowany w sposób szczególny w w/w rozporządzeniu, które w § 11 ust. 1 stanowi, że "z zastrzeżeniem ust. 2, do postępowań w sprawie zgłoszenia podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym, że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne", natomiast w części nieuregulowanej mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Zapis ten czyni bezzasadnym twierdzenie skarżącej o konieczności powtórzenia dowodu z orzeczenia lekarskiego w sytuacji braku podejrzeń o zmianie stanu zdrowia pracownika.

13

I wreszcie - Sąd nie podzielił zarzutów naruszenia §6 ust. 3 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu ocenę narażenia zawodowego przeprowadza:

1) w związku z podejrzeniem choroby zawodowej - lekarz, który sprawuje

profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, którego dotyczy podejrzenie;

2) w toku ustalania rozpoznania choroby zawodowej - lekarz zatrudniony w

jednostce orzeczniczej, o której mowa w § 5 ust. 2 i 3;

3) w toku podejmowania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzji o

braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - właściwy państwowy

powiatowy inspektor sanitarny.

Wykładnia tego przepisu nie pozwala na przyjęcie za skarżącym, ze ocenę tę w trakcie procedury choroby zawodowej przeprowadza się trzykrotnie. Przepis ten wskazuje bowiem jedynie podmiot właściwy do przeprowadzenia tej oceny w zależności od tego na jakim etapie postępowania jest ona dokonywana.

I wreszcie Sąd nie podzielił zarzutów skargi co do tego, że zebrany materiał dowodowy nie pozwala jednoznacznie stwierdzić że schorzenie A. O. zostało bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia skoro orzeczenie lekarskie wskazuje na "rozpoznanie z przeważającym prawdopodobieństwem choroby zawodowej" podczas gdy ustawodawca wskazuje na konieczność wystąpienia "wysokiego prawdopodobieństwa". Biorąc pod uwagę znaczenie użytych przez ustawodawcę oraz lekarza orzecznika określeń należy stwierdzić, że orzeczenie lekarskie nie pozostawia wątpliwości co do wystąpienia choroby zawodowej u A. O.

Słownik Języka Polskiego Wydawnictwa PWN wskazuje wszak, że słowo "przeważający" oznacza: "występujący w większej liczbie, większy od czegoś, górujący nad innym". A zatem wykładnia tego zapisu orzeczenia lekarskiego nie pozostawia wątpliwości co do tego, że u skarżącego rozpoznano z wysokim prawdopodobieństwem, chorobę narządu słuchu, która została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy.

I wreszcie zasadny jest zarzut naruszenia art. 40§2 kpa, zgodnie z którym jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika pisma doręcza się pełnomocnikowi. Zaskarżona decyzja została bezspornie doręczona bezpośrednio stronie, skarżąca nie wykazała jednak ażeby uchybienie to miało jakikolwiek wpływ (tym bardziej istotny) na treść rozstrzygnięcia.

14

Reasumując - prawidłowo organ ocenił, że stwierdzone A. O. schorzenie: obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45dB w uchu lepiej słyszącym obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznej 1,2 i 3 kHz należało uznać za chorobę zawodową. Schorzenie to wymienione jest w pkt. 21 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009r. w sprawie chorób zawodowych a z materiału dowodowego w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz oceny narażenia zawodowego pracownika wynika, że schorzenie to powstało w związku z działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia w miejscu pracy. Podkreślić przy tym należy, że organy inspekcji sanitarnej były związane orzeczeniami lekarskimi, nie mogły dokonać samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, która prowadziłaby do odmiennego rozpoznania, a procedura przeprowadzonych badań nie nasuwała żadnych wątpliwości co do ich rzetelności (tak m.in. WSA w wyroku z dnia n30.11.2005r. w sprawie I SA/Wa 184/05, lex 192632).

Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa a biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

15