Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 555/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6334 Stypendia
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.9 ust.1 pkt 14, art.76 ust.1 oraz 2 pkt 1i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 674
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity
article: art.184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia del. WSA Marian Wolanin Protokolant st. asystent sędziego Piotr Baryga po rozpoznaniu w dniu 6 października 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Lubuskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Go 872/13 w sprawie ze skargi N.F. na decyzję Wojewody Lubuskiego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego stypendium oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Go 872/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, po rozpoznaniu skargi N. F., uchylił decyzję Wojewody Lubuskiego z dnia [...] lipca 2013 r. nr PS-III.8642.18.2013.SSob oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Żarskiego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr DEC-NAL/12/32-1 w przedmiocie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego stypendium.

Wyrok powyższy zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

N. F. w dniu [...] marca 2010 r. została zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w Żarach jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku. Na mocy decyzji Starosty Żarskiego z dnia [...] kwietnia 2010 r. przyznano jej stypendium w wysokości 860,40 zł od dnia [...] kwietnia 2010 r., wypłacane do dnia [...] lipca 2010 r. W dniu [...] czerwca 2011 r. do Urzędu Pracy wpłynęły dwie decyzje z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Zielonej Górze Inspektorat w Żarach, z których wynikało, iż N. F. przysługuje renta rodzinna od dnia [...] lutego 2010 r., w wysokości 675,10 zł, a następnie od dnia [...] marca 2010 r. w wysokości 706,29 zł. W związku z tym, iż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności nieznane organowi w dniu rejestracji bezrobotnej Starosta Powiatu Żarskiego, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. nr EŚ-5238-3-1/PS/06/2011, wznowił z urzędu szereg postępowań, a następnie, decyzjami z dnia 7 listopada 2012 r., m.in.:

– uchylił decyzję z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] o uznaniu N. F. z dniem [...] marca 2010 r. za osobę bezrobotną i o odmowie przyznania prawa do zasiłku oraz orzekł o odmowie uznania jej za osobę bezrobotną z dniem [...] marca 2010 r. (decyzja nr [...]),

– uchylił decyzję z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] o przyznaniu N. F. prawa do stypendium w wysokości 860,40 zł miesięcznie w okresie odbywania stażu od dnia [...] kwietnia 2010 r. oraz orzekł o odmowie przyznania prawa do stypendium od dnia [...] kwietnia 2010 r. (decyzja nr [...]),

– uchylił decyzję z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] o utracie przez N. F. prawa do stypendium z dniem [...] lipca 2010 r. (decyzja nr [...]).

Od powyższych decyzji N. F. nie wniosła odwołania, w związku z tym Starosta wydał decyzję z dnia [...] listopada 2012 r., którą orzekł o obowiązku zwrotu przez N. F. nienależnie pobranego świadczenia w kwocie 2.636,50 zł. W wyniku odwołania decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. Wojewoda Lubuski uchylił decyzję organu I instancji i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta Powiatu Żarskiego decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. orzekł o obowiązku zwrotu przez N. F. nienależnie pobranego stypendium za okres od [...] kwietnia 2010 r. do [...] lipca 2010 r. w wysokości 2.636,50 zł.

N. F. wniosła odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając organowi naruszenie art. 10 k.p.a. Strona wskazała, iż organ naruszył jej prawo do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, gdyż wyznaczał terminy zapoznania z aktami, w taki sposób, że nie miała możliwości stawić się i wypowiedzieć co do zebranego materiału dowodowego. Ponadto podniosła, iż świadczenie było przyznane zasadnie, gdyż we wskazanym okresie odbywała staż i za wykonaną pracę należało jej się wynagrodzenie. Podkreśliła też, że wystąpiła o pomoc, gdyż otrzymywała rentę rodzinną 616,72 zł, która nie wystarczała na utrzymanie.

Wojewoda Lubuski decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, iż nienależnie pobrane stypendium związane jest ze świadomym wprowadzeniem w błąd organu przyznającego świadczenie poprzez złożenie niezgodnych z prawdą oświadczeń, bądź przedłożenie świadomie dokumentów, przedstawiających stan faktyczny niezgodnie z prawdą. N. F. nabywając i posiadając status osoby bezrobotnej oraz pobierając stypendium posiadała również prawo do renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę. Taka okoliczność stanowiła negatywną przesłankę uniemożliwiającą posiadanie statusu osoby bezrobotnej i prawa do stypendium. Zdaniem organu, strona już w dniu rejestracji wprowadziła w błąd powiatowy urząd pracy i zarejestrowała się jako osoba bezrobotna, pomimo iż od dnia [...] lutego 2010 r. nabyła prawo do renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę.

W skardze na powyższą decyzję N. F. zaprzeczyła, aby nienależnie pobrała świadczenie, gdyż świadomie wprowadziła w błąd organ je przyznający świadczenie, przez złożenie niezgodnych z prawdą oświadczeń. Brak prawidłowego poinformowania przez pracownika urzędu pracy o pobieraniu świadczenia, dyskwalifikującego uzyskanie statusu osoby bezrobotnej, rzutował na jej postępowanie, bowiem postępowała zgodnie z instrukcjami otrzymanymi od pracownika urzędu pracy. Po pouczeniu jej o odpowiedzialności za składane oświadczenia podała, że otrzymuje świadczenie z ZUS oraz podała wysokość tego świadczenia, jednak nieświadomie podała kwotę netto, tj. taką jaką rzeczywiście otrzymywała, a nie brutto. W zaistniałych okolicznościach brak jest podstaw do przyjęcia złej woli w jej działaniu, a błąd jakiego się dopuściła wynikał z braku odpowiedniej wiedzy i braku doświadczenia życiowego. Skarżąca podniosła też, że zeznania pracownika urzędu pracy, składane celem wyjaśnienia okoliczności pouczenia o przepisach i złożonego przez nią oświadczenia przy rejestracji, nie mogły być zweryfikowane przez nią podczas przesłuchania, gdyż przesłuchano pracownika w jej nieobecności. Ponadto samo zawiadomienie strony o wyznaczonym terminie do zapoznania się z aktami sprawy nie stanowi realizacji zasady określonej w art. 10 k.p.a.

Rozpoznając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wskazał, iż w jego ocenie decyzja Starosty Żarskiego z dnia [...] kwietnia 2013 r. została podjęta z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego, wskazanych w art. 7, 8, 9 i 10 § 1 k.p.a., zatem wadliwa jest także decyzja Wojewody Lubuskiego z dnia [...] lipca 2013 r. Sąd wskazał, iż w przedłożonych aktach administracyjnych brak jest zawiadomienia skarżącej o wszczęciu przez organ z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Ponadto Starosta Żarski, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 77 § 1 k.p.a., nie zebrał w sposób wyczerpujący pełnego materiału dowodowego, niezbędnego do ustalenia stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji nie zostały udowodnione okoliczności konieczne do oceny czy zaistniała przesłanka stwierdzenia, że świadczenie zostało pobrane nienależnie. Sąd powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 620/10, w którym wskazano, iż nakazanie zwrotu świadczenia nienależnie pobranego nie może być orzeczone w tej samej decyzji, co samo uznanie świadczenia za nienależnie pobrane, gdyż dopiero kiedy gdy uprawomocni się decyzja uznająca dane świadczenie za nienależnie pobrane, można o takim świadczeniu mówić i nakazać jego zwrot. Stanowisko to, aczkolwiek wyrażone na gruncie przepisów dotyczących świadczeń rodzinnych, zachowuje – w ocenie Wojewódzkiego Sądu – aktualność również w przedmiotowej sprawie, w powołanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny dokonywał co prawda wykładni art. 30 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia [...] listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, zaś przepis ten zawiera regulację analogiczną do art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, będącego podstawą zaskarżonych decyzji. W przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcie o zwrocie nienależnego świadczenia niewątpliwie nie zostało poprzedzone wydaniem odrębnej decyzji o uznaniu pobranego przez skarżącą stypendium za nienależne świadczenie, a wobec tego orzeczenie przez organy o zwrocie świadczenia należy uznać za, co najmniej, przedwczesne – stwierdził Sąd. Ponadto, w ocenie Sądu, organy nie wyjaśniły dostatecznie, czy w sprawie rzeczywiście zaistniały podstawy do uznania pobranego przez skarżącą stypendium za nienależnie pobrane świadczenie. Sąd podkreślił, że z art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia wynika bowiem, że dla uznania świadczenia za nienależnie pobrane konieczne jest łączne wystąpienie dwóch przesłanek: po pierwsze – muszą zaistnieć okoliczności powodujące ustanie prawa do pobierania świadczenia, a po drugie – pobierający świadczenie musi być wcześniej pouczony o konsekwencjach takich okoliczności, obie przesłanki wskazane w tym przepisie odwołują się do świadomości świadczeniobiorcy, do jego winy w ujęciu subiektywnym, dlatego organ jest zobowiązany do ustalenia, czy nieuprawnione pobranie świadczenia nastąpiło z "winy" strony. W niniejszej sprawie – stwierdził Sąd – organy poprzestały na stwierdzeniu, że N. F. w dniu rejestracji jako osoba bezrobotna zapoznała się z oświadczeniem zawartym na stronie "C" karty rejestracyjnej, z której wynikają konsekwencje posiadania renty rodzinnej w wysokości połowy minimalnego wynagrodzenia za pracę, oceniając, że N. F. została prawidłowo pouczona o prawach i obowiązkach osób bezrobotnych oraz o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, organ odwoławczy zaś uznał ponadto, że strona już w dniu rejestracji wprowadziła organ przyznający stypendium w błąd, bowiem pobierała wtedy rentę rodzinną, tym samym, świadczenie jakie otrzymała, jest świadczeniem nienależnym. Sąd wskazał, że użyte w art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy określenie, iż pobierający świadczenie musi być pouczony o okolicznościach powodujących ustanie prawa do jego pobierania nie oznacza dokonania jakiekolwiek pouczenia, lecz pouczenia zrozumiałego dla adresata, zatem informacje niezrozumiałe, niepełne, wymagające dokonywania swoistych interpretacji ich treści nie stanowią pouczenia, o jakim mowa w tym przepisie. O prawidłowym pouczeniu można mówić dopiero wtedy, gdy organ poprawił i doprecyzował treść pouczenia w taki sposób, aby stało się ono czytelne, jasne i zrozumiałe, aby pouczony mógł je odnieść do własnej sytuacji – podkreślił Sąd. Sąd wskazał też, iż skarżąca konsekwentnie podnosiła w swoich oświadczeniach, że informowała pracownika Urzędu Pracy o pobieraniu renty rodzinnej, jak również o tym, iż nie znała wysokości najniższego wynagrodzenia, a także, że za wykonywaną pracę należało się jej stypendium, a choć odmienne w swojej treści zeznania złożyła pracownica Powiatowego Urzędu Pracy, którym zaprzeczyła skarżąca, organ nie dokonał rzetelnego wyjaśnienia sprawy i zaniechał konfrontacji skarżącej z pracownicą PUP, pomimo że N. F. składała taki wniosek. Sąd podkreślił też, że Starosta nie wyjaśnił w sposób wystarczający uznania istnienia po stronie skarżącej złej wiary w przyjęciu stypendium, Wojewoda zaś ograniczył się jedynie do zacytowania treści przepisów oraz powtórzenia ustaleń Starosty dokonanych w tym zakresie, a takie działania organów narusza art. 80 k.p.a.

Podsumowując swoje rozważania, Sąd stwierdził, iż organy obydwu instancji nie podjęły wystarczających działań w celu wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, niezbędnego do wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy i wydały rozstrzygnięcie pomimo niekompletności tego materiału.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Wojewoda Lubuski, prawidłowo reprezentowany, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Skarga kasacyjna oparta została o obie podstawy z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), a wyrokowi zarzucono:

1. naruszenie prawa materialnego:

– art. 76 ust. 1 oraz ust. 2 piet 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 674 ze zm.) przez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niezastosowanie i uchylenie decyzji Wojewody Lubuskiego z dnia [...] lipca 2013 r. (nr PS-III.8642.19.2013.SSob) oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Żarskiego z dnia [...] kwietnia 2013 r. (nr DEC NAL/12/33-1) orzekającej o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego przez skarżącą stypendium z tytułu odbywania stażu za okres od 5 października 2010 r. do 4 stycznia 2011 r., podczas gdy w stanie faktycznym niniejszej sprawy zostały spełnione przesłanki przewidziane w ww. przepisie, aktualizujące obowiązek skarżącej zwrotu pobranego stypendium za wskazany okres,

– art. 9 ust. 1 pkt 14 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że nakazanie przez organ zwrotu nienależnie pobranego przez skarżącą stypendium z tytułu odbywania stażu nie mogło być orzeczone w tej samej decyzji, co samo uznanie tego świadczenia za nienależnie pobrane, a w konsekwencji uchylenie decyzji Wojewody Lubuskiego z dnia [...] lipca 2013 r. (nr PS-III.8642.19.2013.SSob) oraz poprzedzającej jej decyzji Starosty Żarskiego z dnia [...] kwietnia 2013 r. (nr DEC NAL/12/33- 1) jako przedwczesnych;

2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

– art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) przez błędne przyjęcie, że organ drugiej instancji naruszył przepisy art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia, podczas gdy wydane w sprawie decyzje przepisom tym odpowiadały, albowiem ziściła się przewidziana tam przesłanka pouczenia pobierającego świadczenie o okolicznościach powodujących ustanie prawa do jego pobierania,

– art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez błędne przyjęcie, że organ pierwszej instancji naruszył art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 78 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 8, 9 oraz 10 § 1 k.p.a., zaś organ odwoławczy – art. 80 k.p.a., co miało mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podczas gdy organy obydwu instancji podjęły wszelkie działania mające na celu wyczerpujące zebranie materiału dowodowego istotnego dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy,

– art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób utrudniający prześledzenie toku rozumowania Sądu i poznanie racji, które stały u podstaw wydania rozstrzygnięcia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, bowiem nie posiadała usprawiedliwionych podstaw. Postawiono w niej zarzuty naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego – art. 9 ust. 1 pkt 14 i art. 76 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2013 r. poz. 674 ze zm.), dalej: "ustawa", a także procesowego – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i lit. c/ oraz art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a."

Jednak przepisów tych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. nie naruszył.

Wojewoda Lubuski zarzuca Wojewódzkiemu Sądowi błędną wykładnię art. 9 ust. 1 pkt 14 ustawy, jednak zarzut ten jest nietrafny, bowiem Wojewódzki Sąd przepisu tego nie stosował. Art. 9 w ust. 1 wymienia zadania samorządu powiatu w zakresie polityki rynku pracy, a w pkt 14, że do zadań tych należy wydawanie decyzji, wskazując przedmiotowo sprawy. Błędna wykładnia tego przepisu przez Sąd miała polegać na stwierdzeniu, że jedną decyzją nie może być orzeczone, że świadczenie jest nienależne i nakazanie zwrotu świadczenia. Jednak pogląd taki Wojewódzki Sąd wyraził nie na tle tego przepisu, gdyż, jak powiedziano wyżej, w ogóle go nie stosował, lecz na tle art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy. Nawet jeśli z tym poglądem Wojewódzkiego Sądu się nie zgodzić to i tak zarzut te nie mógł skutkować uchyleniem wyroku, bowiem w istocie inne przyczyny legły u podstaw uchylenia przez Sąd decyzji organów obu instancji.

Naruszenia przez Sąd art. 76 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy Wojewoda upatruje w błędnej ich wykładni, a w konsekwencji niezastosowania tych przepisów. Jednak nie jest to zarzut zasadny.

Jeśli idzie o art. 76 ust. 1 ustawy to Wojewódzki Sąd przytoczył jedynie jego treść, nie dokonywał jednak jego wykładni. Z kolei takiego zarzutu nie można również postawić co do art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy. Sąd nie dokonał bowiem błędnej wykładni tych przepisów, stwierdził jedynie, że naruszenie przez organy obu instancji przepisów postępowania administracyjnego doprowadziło do tego, że nie można było uznać, że w sprawie zaistniały przesłanki wskazane w ww. przepisach.

Uchylenie przez Sąd zaskarżonych przez N. F. decyzji było spowodowane tym, iż Sąd uznał, że niewyjaśnione zostały okoliczności faktyczne sprawy. Z takim stanowiskiem należy się zgodzić.

Podstawę materialnoprawną decyzji organu I instancji stanowił art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy. Stanowi on, że za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się takie, które zostało wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach.

O świadczeniu nienależnie pobranym w rozumieniu tego przepisu można mówić wówczas, gdy wystąpiły okoliczności powodujące ustanie prawa do pobierania świadczenia, jednak pod warunkiem, że pobierający świadczenie został pouczony o tych okolicznościach. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie, zatem samo wystąpienie okoliczności uniemożliwiających wypłatę świadczenia nie jest wystarczające, musi być związane z uprzednim pouczeniem pobierającego świadczenie o tych okolicznościach. Zarówno zaistnienie okoliczności, jak i pouczenie o nich musi być niewątpliwe. Jedna i druga przesłanka muszą być wyraźnie udokumentowane, aby nie było żadnych wątpliwości co do tego, że w sprawie przesłanki te wystąpiły.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. podkreślił w zaskarżonym wyroku, że druga przesłanka, tj. pouczenie o okolicznościach powodujących ustanie prawa do pobierania świadczenia musi być tak sformułowane, aby było zrozumiałe dla tego, do kogo jest skierowane. Zgodzić się z tym należy w zupełności. Pouczenie musi być jasne i wyraźne, niebudzące żadnych wątpliwości u tego do kogo jest adresowane.

W sprawie N. F. otrzymała, przy rejestracji jako osoba bezrobotna, formularz zawierający informacje dotyczące – generalnie rzecz ujmując – statusu bezrobotnego. Wśród wielu informacji zawartych w formularzu (dziewięć punktów rzymskich, dzielących się na podpunktu arabskie i jeszcze na litery) znajdują się te dotyczące uzyskania i utraty statusu bezrobotnego. Sformułowane są one jednak tak, że mogą budzić wątpliwości, w tym w kwestiach mających istotne znaczenie w niniejszej sprawie, tj. np. minimalnego wynagrodzenia (wysokość, zmiana wysokości, liczone brutto czy netto). Te informacje, które mają szczególne znaczenie dla statusu bezrobotnego i konsekwencji wynikających z utraty tego statusu powinny być udzielone ze szczególną starannością (może być nawet sporządzony krótki protokół podpisany przez rejestrującego się, że informację mu udzielono, że ją zrozumiał, pracownicy organu powinni zostać przeszkoleni jak należy postępować).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zarzucił organom, że kwestii prawidłowości pouczenia N. F. nie wyjaśniły w sposób dostateczny, wskazując mankamenty postępowania w tym zakresie, z czym należy się zgodzić. Oznacza to, że wymagana art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy przesłanka poinformowania N. F. o okolicznościach powodujących ustanie prawa do pobierania stypendium nie została należycie i wyczerpująco udokumentowana.

Decyzja organu I instancji, jako podstawę materialnoprawną wskazała art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy – o czym mowa wyżej – jednak decyzja organu odwoławczego – skarżącego kasacyjnie Wojewody Lubuskiego, jako podstawę decyzji przytaczała art. 72 ust. 2 pkt 2 ustawy. Ten przepis stanowi, że nienależnie pobrane świadczenie to takie, które zostało wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów, albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą świadczenie. Przepis ten zawiera zupełnie inne przesłanki aniżeli pkt 1 ust. 2 art. 76. Powołując ten przepis jako podstawę decyzji i wskazując, że N. F. wprowadziła w błąd w dniu rejestracji organ I instancji, dokonał zmiany kwalifikacji przesłanek, czynu, nie przeprowadzając żadnego postępowania w tym zakresie. Orzekł zatem nie tylko w sprawie o innych przyczynach nienależności świadczenia, aniżeli organ I instancji, ale jeszcze zaistnienia przesłanek w ogóle nie udokumentował. Wyszedł zatem poza granice sprawy, w której zostało wniesione odwołanie.

Zasadnie Wojewódzki Sąd uznał, że decyzje nie mogły pozostać w obrocie prawnym, bowiem organ I instancji nie wyjaśnił wiarygodnie przesłanki prawidłowości pouczenia, o której mowa w art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy, organ odwoławczy zaś, zmieniając kwalifikację prawną, wychodzi poza granice sprawy rozstrzyganej w I instancji.

W ponownym postępowaniu organy wyjaśnią przesłanki wynikające z art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy, zgodnie z zaleceniami wskazanymi w zaskarżonym wyroku, odnoszącymi się do kwestii pouczenia.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 p.p.s.a.