Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SAB/Wa 95/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6254 Usługi telekomunikacyjne i eksploatacja sieci telekomunikacyjnych
659
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej
Treść wyniku: Stwierdzono, iż przewlekłość postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i w pozostałym zakresie umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 153; art. 190; art. 149
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 50 par 1; art. 35; art. 36 par 2; art. 89;
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 40 ust. 2; art. 15; art. 18; art. 16;
journal: Dz.U. 2004 nr 171 poz 1800
law: Ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant ref. staż. Anna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2016 r. sprawy ze skargi K. z siedzibą w W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej w przedmiocie zatwierdzenia zmiany oferty SOR w zakresie usług Premium i usług informacyjno-zleceniowych 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji; 2. stwierdza, że przewlekłość postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na rzecz skarżącej K. z siedzibą w W. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Krajowa Izba Gospodarcza Elektroniki i Telekomunikacji z siedzibą w Warszawie (dalej skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej Prezes UKE) postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek T. SA (obecnie O. SA, dalej T. lub O.) w sprawie zmiany "Oferty ramowej określającej ramowe warunki dostępu telekomunikacyjnego w zakresie rozpoczynania i zakańczania połączeń, hurtowego dostępu do sieci T., dostępu do łączy abonenckich w sposób zapewniający dostęp pełny lub współdzielony oraz dostęp do łączy abonenckich poprzez węzły sieci telekomunikacyjnej na potrzeby sprzedaży szerokopasmowej transmisji danych" zatwierdzonej decyzją Prezesa UKE z [...] września 2010 r., zmienionej następnie decyzją Prezesa UKE z [...] kwietnia 2011 r. oraz decyzją Prezesa UKE z [...] października 2011 r. (dalej Oferta SOR).

Skarżąca wniosła o stwierdzenie przewlekłego prowadzenia przez Prezesa UKE ww. postępowania oraz stwierdzenie, że miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a także o zobowiązanie Prezesa UKE do wydania decyzji administracyjnej rozstrzygającej wniosek T. w określonym terminie.

W uzasadnieniu skargi podniosła, że [...] listopada 2011 r. została opublikowana ustawa z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy Prawo telekomunikacyjne (Dz.U. nr 234 poz. 1390), dalej nowelizacja p.t., na podstawie której zostały wprowadzone do ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz.U. nr 171, poz. 1800 ze zm.), dalej p.t. postanowienia nakładające na przedsiębiorców telekomunikacyjnych obowiązki związane ze świadczeniem abonentom usług o podwyższonej opłacie (Premium Rate Services, dalej PRS) – art. 64 i art. 64a p.t. Nowelizacja p.t w zakresie PRS weszła w życie 4 maja 2012 r. Pismem z [...] stycznia 2012 r. (data wpływu do Prezesa UKE [...] lutego 2012 r.) T. wniosła o zmianę Ofert SOR w zakresie PRS oraz usług informacyjno-zleceniowych. W grudniu 2012 r. skarżąca wezwała Prezesa UKE do usunięcia naruszenia prawa polegającego na przewlekłym prowadzeniu postępowania.

W odpowiedzi na powyższe Prezes UKE stwierdził, że podejmował niezbędne czynności zmierzające do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, a długość trwania postępowania spowodowana była skomplikowanym charakterem sprawy.

W ocenie skarżącej, niniejsza sprawa rozstrzygana na podstawie art. 43 ust. 1 p.t. powinna zostać zakończona nie później niż w ciągu miesiąca, a jeżeli jest szczególnie skomplikowana – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Przedstawiła zatem wykaz czynności podjętych przez organ w niniejszej sprawie:

• [...] lutego 2012 r. wniosek T.;

• [...] lutego 2012 r. zawiadomienie o wszczęciu postępowania;

• [...] lutego 2012 r. wniosek skarżącej o dopuszczenie do udziału w postępowaniu;

• [...] lutego 2012 r. wezwanie T. do zajęcia stanowiska;

• [...] marca 2012 r. stanowisko T.;

• [...] marca 2012 r. dopuszczenie skarżącej do udziału w postępowaniu;

• [...] marca 2012 r. stanowisko skarżącej w sprawie;

• [...] maja 2012 r. stanowisko T.;

• [...] maja 2012 r. zawiadomienie o dołączeniu materiału dowodowego do akt sprawy;

• [...] czerwca 2012 r. stanowisko skarżącej;

• [...] czerwca- 22 lipca 2012 r. postępowanie konsultacyjne;

• [...] sierpnia 2012 r. wezwanie T. do zajęcia stanowiska;

• [...] i [...] sierpnia 2012 r. stanowisko T.

Skarżąca zauważyła, że w chwili wszczęcia postępowania konsultacyjnego, tj. [...] czerwca 2012 r. Prezes UKE dysponował w jej ocenie skoncentrowanym materiałem dowodowym umożliwiającym wydanie decyzji, bowiem przedstawił do konsultacji projekt takiego rozstrzygnięcia, a od dnia zakończenia tego postępowania ([...] lipca 2012 r.) do dnia sporządzenia skargi ([...] marca 2013 r.) upłynęło ponad pół roku. Zaznaczyła również, że ostatnia merytoryczna czynność organu tzn. wezwanie T. do przedstawienia stanowiska z [...] sierpnia 2012 r., miała miejsce ponad 5 miesięcy temu i po przedstawieniu przez T. stanowiska organ jedynie przesyła zawiadomienia o przedłużeniu terminu na załatwienie sprawy.

W ocenie skarżącej Prezes UKE rozpoznając także jej wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu działał w sposób przewlekły, bowiem rozpoznanie jego zajęło mu 33 dni, a nie stanowiło on sprawy szczególnie skomplikowanej.

Skarżąca zwróciła również uwagę na nieprawidłowości związane z przedłużaniem terminu załatwienia niniejszej sprawy i wydawanie w tym przedmiocie postanowień po dniu, do którego zostało przedłużone postępowanie. Wskazała, że opóźnienia wynosiły 13 dni, 2 dni, 2 dni i 4 dni. Podkreśliła, że jedynie raz organ zawiadomił o nowym terminie załatwienia sprawy przed upływem terminu obowiązującego, wobec czego czterokrotnie nie zakończył sprawy terminowo tj. ani w terminie ustawowym, ani w terminie przez siebie wyznaczonym. Nadto organ dwukrotnie przedłużał termin rozpatrzenia sprawy mimo braku jakiejkolwiek aktywności zmierzającej do jej rozstrzygnięcia.

Skarżąca powołując się na doktrynę oraz orzecznictwo przedstawiła co należy rozumieć pod pojęciami przewlekłego prowadzenia postępowania oraz rażącego naruszenia prawa. W jej ocenie w niniejszej sprawie termin załatwienia sprawy upłynął już sześć razy, a w ciągu 5 miesięcy poprzedzających sporządzenie tej skargi organ dwukrotnie wyznaczał termin zakończenia sprawy niedokonując w tym czasie żadnych czynności zmierzających do jej rozstrzygnięcia. Skarżącej stwierdziła, że Prezes UKE przeprowadza czynności procesowe w sposób opieszały, z więc w sprawie doszło do przewlekłości postępowania. Nadto wielokrotne przekraczanie terminów uzasadnia nie tylko stwierdzenie przewlekłego postępowania, ale również bezczynności organu. Skarżąca podkreśliła, że fakt naruszenia przez organ ww. terminów nie budzi wątpliwości, czyli postępowanie prowadzone jest w sposób przewlekły z rażącym naruszeniem prawa.

Skarżąca zwróciła również uwagę na konsekwencje przewlekłości tego postępowania w kontekście nowelizacji ustawy Prawo telekomunikacyjne, która nakłada na przedsiębiorców telekomunikacyjnych nowe obowiązki w zakresie świadczenia usług głosowych.

W odpowiedzi na skargę Prezes UKE wniósł o oddalenie skargi z uwagi na jej bezzasadność, a w przypadku uznania, że w sprawie jednak doszło do bezczynności lub przewlekłości o uznanie, że nie miały one miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Ze swej strony organ przedstawił stan faktyczny sprawy i przebieg postępowania zaznaczając, że skarżąca nie wymieniła wszystkich czynności dokonanych w sprawie.

Organ zaznaczył, że postępowanie w niniejszej sprawie toczy się na podstawie art. 206 ust. 1 p.t., co oznacza, że nie wszystkie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego będą miały zastosowanie w tej sprawie, gdyż przepisy Prawa telekomunikacyjnego przewidują konieczność podjęcia szeregu działań, które uniemożliwiają zakończenie postępowania administracyjnego w terminie 2 miesięcy. Postępowanie musi uwzględniać specyfikę i szczególne uwarunkowania wynikające z konieczności przeprowadzenia postępowania konsultacyjnego (art. 15 pkt 1 i pkt 2 p.t.) oraz postępowania konsolidacyjnego (art. 18 p.t.). Postępowanie konsultacyjne w świetle art. 16 p.t. nie może toczyć się krócej niż 30 dni. Już na etapie postępowania konsultacyjnego musi być sporządzony projekt decyzji. Każda istotna zmiana tego projektu może powodować konieczność ponownego poddania zmienionego projektu ponownemu postępowaniu konsultacyjnemu. Z postępowaniem konsultacyjnym wiąże się zaś obowiązek publikowania stanowisk konsultacyjnych oraz ogłoszenie niezastrzeżonych stanowisk uczestników tego postępowania. W świetle art. 7 dyrektywy 2002/21/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wspólnych ram regulacyjnych sieci i usług łączności elektronicznej (notyfikowana jako dokument nr C(2008) 5925) (Dz.Urz.UE L 301 z 12 listopada 2008 r., s. 23) postępowanie konsolidacyjne może się toczyć dopiero po zakończeniu postępowania konsultacyjnego. Wiąże się z nim przygotowanie szeregu dokumentów, w tym notyfikacji i wersji skróconej dokumentów w języku angielskim zgodnie z wymogami Zalecenia Komisji Europejskiej z 15 października 2008 r. w sprawie notyfikacji, terminów i konsultacji przewidzianych ww. artykule dyrektywy.

Jednocześnie z czynnościami, o których mowa w ust. 1, Prezes UKE publikuje na stronie podmiotowej BIP UKE dokumenty przekazane Komisji Europejskiej oraz zamieszcza otrzymane w tej sprawie opinie i decyzje. Wobec powyższego nie wszystkie czynności podejmowane w toku postępowania konsolidacyjnego uzależnione są od woli Prezesa UKE, czy nawet jego możliwości.

Organ stwierdził, że w sprawie wydawane będą decyzje częściowe, dlatego też nie można wykluczyć dwukrotnego postępowania konsultacyjnego i konsolidacyjnego (dla każdego projektu osobno). Krajowy organ regulacyjny uwzględnia w jak największym stopniu uwagi innych krajowych organów regulacyjnych, BEREC i Komisji i może - z wyjątkiem sytuacji objętych zakresem stosowania ust. 4 i ust. 5 lit. a) dyrektywy ramowej - przyjąć proponowany odpowiedni środek, a w przypadku przyjęcia tego środka - powiadamia o tym Komisję Europejską.

Organ podkreślił, że sprawy o zatwierdzenie oferty ramowej lub jej zmiany mają charakter niezwykle skomplikowany. W postępowaniu tym występują oprócz T. (wnioskodawcy), także 3 Izby Gospodarcze. Materia, której dotyczy rozpoznawana sprawa jest zawiła, dotyczy skomplikowanych kwestii technicznych i ekonomicznych. Przyjęte w projekcie decyzji poddanym postępowaniu konsolidacyjnemu rozwiązania musiały być dodatkowo ocenione pod kątem innych nałożonych obowiązków regulacyjnych. Dodatkowo trwały "analizy" w zakresie kwestii wysokości opłaty za konto na platformie. Organ zauważył, że rzetelnie i wnikliwie analizował uzasadnienie kosztowe T. Prezes UKE podał, że w kwestionowanym przez skarżącą okresie trwały także analizy jak rozwiązanie przyjęte w projekcie decyzji wpłynie na już wdrożone w T. rozwiązania w przedmiotowym zakresie tj. funkcjonującą bazą SOLiB czyli System Obsługi Limitów i Blokad.

W ocenie organu skomplikowany charakter sprawy wynika także z tego powodu, że T. zastrzegła część dokumentów jako Tajemnicę przedsiębiorstwa, wobec czego przy prowadzeniu postępowania, uwzględniając brzmienie art. 9 ust. 1-4 p.t., należy podejmować dodatkowe czynności uniemożliwiające ujawnienie tej tajemnicy uczestnikom postępowania występujących na prawach strony. Prezes UKE takie postanowienie wydał. Nadto dodał, że dokumenty dołączone do akt sprawy postanowieniem z [...] maja 2012 r. są niezwykle obszerne, co dodatkowo utrudnia rozpoznanie sprawy.

Powołując się na doktrynę organ stwierdził, że skarżąca dokonała wadliwego obliczenia terminów załatwienia sprawy. Zauważył, że zgodnie z art. 35 § 4 k.p.a. przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3, tak więc art. 15 p.t. w zw. z art. 16 ust. 2 p.t. wyłącza możliwość załatwienia sprawy w terminie miesiąca, a w świetle art. 18 p.t. w zw. z art. 7 ust. 3 dyrektywy ramowej, niniejszej sprawy nie można było załatwić w terminie 2 miesięcy, albowiem tylko jednokrotne przeprowadzenie postępowania konsultacyjnego i konsolidacyjnego zajmuje, co najmniej 2 miesiące.

Organ przypomniał, że zgodnie z art. 35 k.p.a. do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Wobec powyższego wymienił okresy, których w jego ocenie nie należy wliczać do terminu załatwienia niniejszej sprawy:

• od [...] czerwca 2012 r. do [...] lipca 2012 r. – czas przeprowadzenia postępowania konsultacyjnego;

• od [...] lutego 2012 r. do [...] lutego 2012 r. – czyli okresu od dnia wpływu wniosku T. do dnia wpływu wniosku skarżącej o dopuszczenie do udziału w postępowaniu;

• od [...] lutego 2012 r. do [...] lutego 2012 r. – czyli od dnia kiedy Prezes UKE wezwał T. do złożenia wyjaśnień do dnia nadesłania odpowiedzi.

Organ zauważył, że skarżąca została dopuszczona do udziału w niniejszym postępowaniu dnia [...] marca 2012 r. i w jego ocenie dopiero od tej daty może powoływać się ona na ewentualne uchybienia organu. Wcześniej skarżąca nie była uczestnikiem postępowania na prawach strony, czyli nie powinna podnosić okoliczności wskazujących na rzekomą przewlekłość postępowania przed tą datą.

Prezes UKE stwierdził, że okoliczność, że w okresie od [...] lutego 2012 r. do [...] marca 2012 r. wpłynęły aż trzy wnioski organizacji społecznych i musiał rozważyć w pierwszej kolejności jego dopuszczalność i zasadność udziału w sprawie wszystkich trzech organizacji społecznych a także ich należyta reprezentację. Prezes UKE zaznaczył, że dnia [...] marca 2012 r. T. złożyła pismo, które mogło zostać zakwalifikowane jako modyfikacja wniosku, co musiało spowodować opóźnienie w rozpoznaniu sprawy. Natomiast w dniu [...] marca 2012 r. wpłynęło kolejne pismo T. modyfikujące wniosek.

Wobec powyższego Prezes UKE stwierdził, że ewentualne opóźnienia w rozpoznaniu niniejszej sprawy były spowodowane okolicznościami zawinionymi przez stronę lub okolicznościami niezależnymi od niego w rozumieniu art. 35 kpa. Nadto zaznaczył, że skarżąca dnia [...] marca 2013 r. złożyła własne stanowisko w sprawie, jak również domagała się wyjaśnienia pewnych kwestii, a konieczność ich wyjaśnienia spowodowała przedłużenie postępowania o co najmniej 14 dni, a T. do pytań skarżącej ustosunkowała się dopiero [...] maja 2012 r. Tak więc tego okresu także nie można wliczać do okresu załatwienia sprawy. W wspomnianym piśmie T. nadała swojemu wnioskowi nowe brzmienie, akceptując cześć zmian proponowanych przez skarżącą, dlatego też Prezes UKE zobowiązany był ustalić, czy zmiany takie mają oparcie w stanie faktycznym. Organ podał owa modyfikacja wniosku spowodowała dalsze opóźnienie rozpoznania sprawy.

W ocenie Prezesa UKE do terminu załatwienia sprawy nie można wliczać także:

• okresu od [...] czerwca 2012 r. do [...] czerwca 2012 r. - od dnia, w którym Prezes UKE wezwał T. do złożenia wyjaśnień dotyczących ustalenia zmiany wysokości opłaty za połączenie na nr [...], terminu wdrożenia projektu Bestellen w cennikach detalicznych T. do dnia, w którym wpłynęła odpowiedź T.;

• okresu od dnia [...] maja 2012 r. do dnia [...] czerwca 2012 r. - od dnia kiedy skarżąca zapoznała się z aktami sprawy do dnia wpływu odpowiedzi skarżącej na pismo T. z [...] maja 2012 r. Nadto organ zaznaczył, że w odpowiedzi skarżąca zaakceptował część propozycji T., natomiast już po upływie terminu postępowania konsultacyjnego do Prezesa UKE wpłynęły stanowiska skarżącej z [...] lipca 2012 r. i E. z [...] lipca 2012 r. Z uwagi, że opóźnienie było nieznaczne Prezes UKE uwzględnił te stanowiska. W ocenie organu, przy ocenianiu zachowania terminów załatwienia sprawy również powyższe powinno być uwzględnione;

• okresu od [...] sierpnia 2012 r. do dnia [...] sierpnia 2012 r. – od dnia wezwania przez organ T. do uzasadnienia kosztowego opłat za aktywne konto przypisane do pojedynczej usługi WLR ma platformie sieci inteligentnej realizującej usługi blokad połączeń oraz progów kwotowych w oparciu o aktualne dane finansowe do dnia wpływu odpowiedzi na powyższe wezwanie.

Organ podał, że powodem opóźnienia były także, choć tylko pośrednio, wątpliwości prawne co do tego, czy decyzja zmieniająca ofertę ramową jest decyzją o nałożeniu obowiązku regulacyjnego. Wątpliwości te powstały na gruncie rozpoznania skarg od decyzji zatwierdzających ofertę SOR. Podał, że zgodnie ze stanowiskiem WSA w Warszawie (sygn. akt VISA/Wa 1423/12) decyzja w przedmiocie zatwierdzenia oferty ramowej nakłada obowiązek regulacyjny. W takiej sytuacji istniałaby konieczność poddania decyzji również postępowaniu konsolidacyjnemu, a ponadto decyzja taka podlegałaby zaskarżeniu do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Organ wskazał, że powyższe wątpliwości mają charakter poważny skoro sąd administracyjny rozpoznawał sprawę po raz drugi i mimo wskazań Naczelnego Sądu Administracyjnego odrzucił skargę z uwagi na występującą w niej niedopuszczalność drogi sądowej przed sądem administracyjnym. Organ stwierdził, że niewątpliwie niejednolite orzecznictwo sądowe nie ułatwia rozpoznania sprawy.

Prezes UKE nie zgodził się zatem ze stanowiskiem skarżącej o oczywistej bezczynności, czy też przewlekłości niniejszego postępowania. Podstawą wydania decyzji w niniejszym postępowaniu jest art. 43 ust. 1 p.t., zgodnie z którym Prezes UKE dokonuje oceny projektu oferty ramowej pod kątem zgodności z przepisami prawa i potrzebami rynku, wskazanymi w decyzji nakładającej obowiązek przedłożenia oferty ramowej.

Prezes UKE stwierdził również, że kwestie związane z zapewnieniem użytkownikom końcowym możliwości korzystania z usługi blokowania połączeń na numery usług o podwyższonej opłacie wymagają rzetelnej analizy nie tylko pod kątem aspektów prawnych, o których mowa w art. 64 i art. 64a p.t., ale również rozstrzygnięcia kwestii technicznych w zakresie faktycznej realizacji przedmiotowej usługi poprzez funkcjonalności Platformy. Podniósł także konieczność dokładnego rozważenia uwag uczestników postępowania w zakresie technicznych możliwości skorzystania z usługi blokowania połączeń przez operatorów alternatywnych w świetle konieczności dostosowania systemów informatycznych operatorów alternatywnych do danych uzyskiwanych za pomocą Platformy, w sposób zgodny z przepisami prawa powszechnie obowiązującego.

W ocenie organu w niniejszej sprawie nie doszło do przewlekłości postępowania, mającej charakter rażącego naruszenia prawa, natomiast z uwagi na podejmowane przez niego czynności nie można mówić o bezczynności, nadto do czasu zajęcia ostatecznego stanowiska przez Komisję Europejską lub ew. BEREC nie można nawet w przybliżeniu określić terminu zakończenia tego postępowania. Prezes UKE podkreślił, że jest zobowiązany respektować nie tylko orzeczenia sądów, ale również przepisy prawa wspólnotowego i krajowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 6 września 2013 r. (sygn. akt VI SAB/WA 102/13) w pkt 1 wyroku zobowiązał Prezesa UKE do rozstrzygnięcia sprawy z wniosku T. w przedmiocie zatwierdzenia zmiany oferty SOR w zakresie usług Premium i usług informacyjno-zleceniowych w terminie trzech miesięcy od dnia zwrotu organowi akt administracyjnych sprawy, a w pkt 2 wyroku stwierdził, że przewlekłość w prowadzeniu postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Sąd wskazał, że w ustawie Prawo telekomunikacyjne zostały zawarte przepisy szczególne, określające inne niż w art. 35 k.p.a. terminy załatwienia spraw np.: art. 28 ust. 1 p.t. wyznacza termin 90 dni od złożenia wniosku dla wydania decyzji o dostępie telekomunikacyjnym; art. 28 ust. 2 p.t. wyznacza termin 60 dni od dnia złożenia wniosku dla wydania decyzji o zapewnieniu podmiotom, o których mowa w art. 4 pkt 1, 2, 4, 5, 7 i 8, dostępu telekomunikacyjnego; art. 143 ust. 6 p.t. wyznacza termin 6 tygodni dla wydania decyzji dotyczącej pozwolenia radiowego, gdy wniosek dotyczy korzystania z częstotliwości określonych w Krajowej Tablicy Przeznaczeń Częstotliwości lub w planie zagospodarowania częstotliwości.

Wobec powyższego uznał, że skoro przepis szczególny nie określa innego terminu załatwienia sprawy, zastosowanie w niniejszej sprawie będą miały terminy wskazane w art. 35 k.p.a. – tzn. termin miesięczny w sprawie wymagającej postępowania wyjaśniającego, dwumiesięczny w sprawie szczególnie skomplikowanej.

Sąd wskazał, że Prezes UKE aż 6 razy wyznaczał nowy termin załatwienia sprawy, przy czym żadnego z nich nie dochował. Także po wniesieniu rozpoznawanej skargi nie wydał decyzji zatwierdzającej zmiany w Ofercie SOR. Zatem od dnia wszczęcia postępowania tzn. [...] lutego 2012 r. do dnia wniesienia skargi, upłynęło ponad 12 miesięcy, natomiast do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie 19 miesięcy. Organ dwukrotnie przedłużał termin rozpatrzenia sprawy, mimo braku jakiejkolwiek aktywności zmierzającej do jej rozstrzygnięcia. Sąd przyznał również rację skarżącej, że w chwili wszczęcia postępowania konsultacyjnego tzn. [...] czerwca 2012 r., Prezes UKE przedstawił do konsultacji projekt rozstrzygnięcia, co oznacza, że dysponował takim materiałem dowodowym, który umożliwiał wydanie decyzji.

Sąd zauważył, że nie wliczając do terminu załatwienia niniejszej sprawy okresów wymienionych przez organ w odpowiedzi na skargę, tj. od [...] czerwca 2012 r. do [...] lipca 2012 r.; od [...] lutego 2012 r. do [...] lutego 2012 r.; od [...] lutego 2012 r. do [...] lutego 2012 r.; od [...] czerwca 2012 r. do [...] czerwca 2012 r.; od [...] maja 2012 r. do [...] czerwca 2012 r. oraz od [...] sierpnia 2012 r. do dnia [...] sierpnia 2012 r., nie sposób przyjąć, że Prezes UKE zachował terminy określone w art. 35 k.p.a. W ocenie Sądu występowanie w niniejszej sprawie 3 Izb gospodarczych, wydanie postanowień o ograniczeniu prawa do wglądu materiału dowodowego oraz dołączenie przez organ obszernego materiału dowodowego nie mogą być uznane jako utrudniające postępowanie Prezesa UKE. Sąd zauważył przy tym, że ów dołączony materiał dowodowy był znany zarówno organowi, jaki i T. oraz Izbom gospodarczym, gdyż stanowiły go trzy decyzje (z [...] września 2010 r., z [...] kwietnia 2011 r. i z [...] października 2011 r.) wydane przez Prezesa UKE w 2010 r. i 2011 r. i doręczone tym podmiotom. Wobec tego samo wskazywanie, że dołączenie obszernego materiału dowodowego utrudniło rozpoznanie sprawy Sąd przyjął jako bezzasadne i stwierdził, że nic nie stało na przeszkodzie, aby wspomniane materiały zostały przez organ załączone w miesiącu, w którym wpłynął wniosek T., czyli lutym, a nie dopiero po 3 miesiącach.

W ocenie Sądu nie sposób uznać również, że stosownie do art. 18 p.t. Prezes UKE rozpoczął postępowanie konsolidacyjne niezwłocznie po zakończeniu postępowania konsultacyjnego i rozpatrzeniu stanowisk uczestników. Postępowanie konsultacyjne zostało zakończone w lipcu 2012 r., a konsolidacyjne rozpoczęło się w lutym 2013 r.

Prezes UKE oraz skarżąca K. z zachowaniem terminu wnieśli od powyższego wyroku skargi kasacyjne.

Naczelny Sąd Administracyjnym wyrokiem z 28 kwietnia 2015 r. ( sygn. akt II GSK 453/14) uchylił wyrok Sądu I instancji przekazując mu sprawę do ponownego rozpoznania. Zdaniem Sądu kasacyjnego w uzasadnieniu kontrolowanego wyroku co prawda dość wyczerpująco wyjaśniono podstawę prawną rozstrzygnięcia, ale trudno doszukać się dlaczego w ocenie WSA. Prezes UKE przewlekle prowadził postępowanie. Przede wszystkim nie wiadomo dlaczego Sąd przyjął, że skoro organ jest organem administracji publicznej, którego zakres działania obejmuje branżę telekomunikacyjną, to nie może powoływać jako przyczynę opóźnień w prowadzonym postępowaniu "między innymi występowanie w sprawie 3 izb gospodarczych, czy konieczność wydawania postanowień w sprawie". Przecież jest oczywiste, że im więcej jest uczestników postępowania i im więcej trzeba wydawać postanowień, to tym bardziej musi się przedłużać postępowanie. Nadto WSA stwierdzając, że organ winien był dołączyć do akt sprawy dodatkowy materiał dowodowy wcześniej, tj. w lutym, a nie dopiero w maju 2012 r., nie wyjaśnił czy była to czynność zupełnie zbędna, czy możliwe było wydanie w tym czasie stosownej decyzji, a czynność ta spowodowała opóźnienie.

Sąd I instancji nie wyjaśnił, czy organ nie prowadził żadnych czynności w sprawie w okresie pomiędzy lipcem 2012 r., a lutym 2013 r., czy też jakieś działania podejmował, ale były one zbędne lub pozorne. Sąd jedynie zestawił ze sobą daty i pojęcie "niezwłocznie", lecz nie wypowiedział się na czym polegać miała bezczynność organu lub dlaczego dopuścił się on przewlekłości.

W związku z powyższym NSA stwierdził, ze sporządzone uzasadnienie wyroku nie pozwala na zbadanie przesłanek jakimi kierował się Sąd przy wydawaniu rozstrzygnięcia. Tym samym jego merytoryczne skontrolowanie stało się niemożliwe, co uzasadniało uchylenie ww. wyroku z powodu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

NSA polecił Sądowi I instancji by ten ponownie rozpoznając sprawę zbadał i wyjaśnił, której z możliwych postaci przewlekłości postępowania odpowiadają zachowania Prezesa UKE oraz czy i kiedy możliwe było wydanie decyzji, a nie doszło do tego z przyczyn leżących po stronie organu. Ponadto, skoro na str. 20 uzasadnienia "Sąd wziął pod uwagę argumentację dotyczącą skomplikowanego charakteru sprawy (czego nie kwestionuje również skarżąca) co miało wpływ na ocenę, iż przewlekłe prowadzenie postępowania nie nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa", to przy ponownym rozpoznaniu sprawy określi w jakim zakresie i dlaczego stopień skomplikowania sprawy nie wpływa na czas jej trwania (przewlekłość), a jedynie na brak rażącego charakteru naruszenia prawa.

W dniach [...] marca 2013 r. i [...] maja 2014 r. zostały wydane decyzje częściowe, zaś [...] sierpnia 2015 r. decyzja ostateczna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Aktualne rozpoznanie sprawy jest związane z uchyleniem przez NSA wyroku WSA z 6 września 2013 r. (sygn. akt VI SAB/Wa 102/13) i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji (sygn. akt II GSK 453/14).

Zgodnie z art. 153 i art. 190 p.p.s.a., rozpoznając sprawę ponownie po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku sądu pierwszej instancji - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Przyjmuje się, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla sądu pierwszej instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach.

Przez ocenę prawną rozumie się powszechne wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania, co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.

Niewątpliwie ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ciążący na wojewódzkim sądzie administracyjnym, może być wyłączony tylko w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (tak również: m.in. H. Knysiak-Molczyk /w: / T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, s. 681-682 i powołane tam orzecznictwo).

W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku wskazał m.in., że WSA musi zbadać i wyjaśnić, której z możliwych postaci przewlekłości postępowania odpowiadają zachowania Prezesa UKE oraz czy i kiedy możliwe było wydanie decyzji, a nie doszło do tego z przyczyn leżących po stronie organu. Ponadto należy określić w jakim zakresie i dlaczego stopień skomplikowania sprawy nie wpływa na czas jej trwania (przewlekłość), a jedynie na brak rażącego charakteru naruszenia prawa.

Rozpatrując ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga jest zasadna, jednakże przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

2. W pierwszej kolejności Sąd poddał szczegółowej analizie przebieg postępowania w kontrolowanej sprawie, dotyczącej zatwierdzenia zmiany oferty SOR w zakresie usług Premium i usług informacyjno-zleceniowych według stanu na dzień wniesienia skargi.

Z akt sprawy wynika, że postępowanie zostało wszczęte przez organ dnia [...] lutego 2012 r. na wniosek T. dotyczący zmiany oferty ramowej, złożony [...] lutego 2012 r. Następnie [...] lutego 2012 r. do organu wpłynął wniosek skarżącej K. o dopuszczenie do udziału w tym postępowaniu, który został uwzględniony i postanowieniem z [...] marca 2012 r. skarżącą dopuszczono do udziału w sprawie. Następnie organ rozstrzygnął wnioski pozostałych Izb, a mianowicie postanowieniami z [...] marca 2012 r. Prezes UKE dopuścił P. do udziału w postępowaniu, a postanowieniem z 22 marca 2012 r. Prezes UKE dopuścił P. do udziału w postępowaniu. Jednocześnie dnia [...] marca 2012 r. T. zmodyfikowała swój wniosek, zaś [...] marca 2012 r. stanowisko co do tej modyfikacji zajęła K., która odniosła się do poszczególnych, proponowanych przez T., postanowień Oferty SOR w Części V Usługa WLR w rozdziale 5.

Dnia [...] kwietnia 2012 r. organ po raz pierwszy przedłużył postępowanie do [...] czerwca 2012 r. uzasadniając to skomplikowanym charakterem sprawy (przedłużenie pierwsze).

Dnia [...] maja 2012 r. do akt wpłynęła odpowiedź T. na stanowisko K., zaś pismem z [...] maja 2012 r. Prezes UKE zawiadomił strony o włączeniu do materiału dowodowego następujących dokumentów: decyzji z [...] września 2010 r., decyzji z [...] kwietnia 2011 r., decyzji z [...] października 2011 r. oraz oferty SOR.

Pismem z [...] czerwca 2012 r. Prezes UKE zawiadomił uczestników postępowania, że z uwagi na skomplikowany charakter sprawy postępowanie zostanie zakończone do [...] sierpnia 2012 r. (przedłużenie drugie).

Jednocześnie w sprawie następuje wymiana stanowisk pomiędzy stronami i [...] czerwca 2012 r. K. przedstawia uwagi do pisma T. z [...] maja 2012 r., zaś dnia [...] czerwca 2012 r. T. przesyła żądane przez organ informacje.

W dniach od [...] czerwca 2012 r. do [...] lipca 2012 r., zgodnie z art. 15 p.t., Prezes UKE przeprowadził postępowanie konsultacyjne odnośnie projektu decyzji zatwierdzającej zmianę Oferty SOR. I tak;

• pismem z [...] lipca 2012 r. T. przedstawiła stanowisko do konsultowanego projektu decyzji;

• dnia [...] lipca 2012 r. E. SA z siedzibą w W. (dalej E.) przedstawiła stanowisko do konsultowanego projektu decyzji;

• dnia [...] lipca 2012 r.) K. przedstawiła stanowisko do konsultowanego projektu decyzji.

W dniu [...] sierpnia 2012 r. Prezes UKE zawiadomił uczestników postępowania, że z uwagi na skomplikowany charakter sprawy postępowanie zostanie rozpatrzone do [...] września 2012 r. (przedłużenie trzecie).

W dniu [...] sierpnia 2012 r. Prezes UKE, działając na podstawie art. 50 § 1 k.p.a., wezwał T. do przedstawienia - zgodnie z art. 40 ust. 2 p.t., uzasadnienia kosztowego (w oparciu o najbardziej aktualne dane finansowe) opłaty za aktywne konto przypisane do pojedynczej Usługi WLR na platformie sieci inteligentnej usługi blokad połączeń oraz progów kwotowych. Jednocześnie Prezes UKE wezwał T. do przekazania wyjaśnień dotyczących możliwości zastosowania opłaty jednorazowej z tytułu dostępu do platformy sieci inteligentnej w miejsce opłaty miesięcznej.

W okresie [...] sierpnia 2012 r. - [...] września 2012 r. T. przedstawiła odpowiedź na wezwanie Prezesa UKE z [...] sierpnia 2012 r. oraz swoje uwagi do stanowisk konsultacyjnych K. i E.

Dnia [...] października 2012 r. Prezes UKE zawiadomił uczestników postępowania, że z uwagi na skomplikowany charakter sprawy postępowanie zostanie zakończone do [...] listopada 2012 r. (przedłużenie czwarte).

Pismem z [...] listopada 2012 r. Prezes UKE zawiadomił uczestników postępowania, że postępowanie zostanie zakończone do [...] stycznia 2013 r. (przedłużenie piąte).

Pismem z [...] stycznia 2013 r. Prezes UKE zawiadomił uczestników postępowania, że postępowanie zostanie zakończone do [...] marca 2013 r. (przedłużenie szóste).

W dniu [...] lutego 2013 r. Prezes UKE, działając na podstawie art. 18 p.t. rozpoczął postępowanie konsolidacyjne odnośnie projektu decyzji w przedmiotowej sprawie. Dnia [...] lutego 2013 r. Prezes UKE otrzymał zaś od Komisji Europejskiej pismo w sprawie wyjaśnienia wątpliwości co do projektu decyzji przekazanego do konsolidacji, z prośbą o odpowiedź do [...] marca 2013 r.

Przedmiotowa skarga wpłynęła do Sądu w dniu [...] marca 2013 r.

3. W sprawach ze skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania sąd administracyjny ocenia, czy w sprawie wystąpiła przewlekłość w prowadzonym postępowaniu i na podstawie tej oceny, stosownie do okoliczności sprawy, podejmuje rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 149 p.p.s.a. Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania ma nie tylko na celu zweryfikowanie prawidłowości procedowania organu pod względem zachowania norm określających dopuszczalny czas trwania takiego postępowania, ale także ma doprowadzić do wydania przez organ oczekiwanego przez stronę aktu lub podjęcia określonej czynności. Skarga ta jest więc odmianą skargi na bezczynność organu, wnoszoną wówczas, gdy organ wprawdzie prowadzi postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem stosownego aktu ani nie podejmuje właściwej czynności, której domaga się strona. Dla stwierdzenia przewlekłości w prowadzonym postępowaniu, a tym samym kwalifikowanej bezczynności organu w zakresie niewydania stosownego aktu, nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z jego podjęciem, a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Istotne bowiem jest, że organ dopuszcza się zwłoki w rozpatrzeniu wniosku, a jego procedowanie wydłuża czas oczekiwania przez stronę na rozstrzygnięcie. Natomiast okoliczności, które powodują zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów, wpływają na ocenę zasadności skargi na przewlekłość w tym sensie, że Sąd zobowiązany jest je ocenić przy jednoczesnym stwierdzeniu, czy istniejąca przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa czy też nie (wyrok WSA w Warszawie sygn. akt II SAB/Wa 179/13).

Stosownie do treści art. 35 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Zgodnie z § 4 ww. artykułu przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3. Nadto w § 5 wskazano, że do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Zgodnie zaś z art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).

W związku z tym nie można zapominać, że analizowane postępowanie dotyczyło kwestii związanych ze zmianą oferty ramowej zatem Prezes UKE zobowiązany był przeprowadzić postępowanie konsultacyjne stosownie do art. 15 p.t. W myśl tego przepisu Prezes UKE przed podjęciem rozstrzygnięcia w sprawach:

1) określenia rynku właściwego, o którym mowa w art. 22 ust. 1 pkt 1, a także jego analizy i wyznaczenia przedsiębiorcy telekomunikacyjnego o znaczącej pozycji rynkowej lub przedsiębiorców telekomunikacyjnych zajmujących kolektywną pozycję znaczącą, lub uchylenia decyzji w tej sprawie,

2) nałożenia, zniesienia, utrzymania lub zmiany obowiązków regulacyjnych w stosunku do przedsiębiorcy telekomunikacyjnego o znaczącej pozycji lub nieposiadającego takiej pozycji,

3) (uchylony),

3a) decyzji dotyczących dostępu, o którym mowa w art. 139,

4) innych wskazanych w ustawie oraz w ustawie z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych

- przeprowadza postępowanie konsultacyjne, umożliwiając zainteresowanym podmiotom wyrażenie na piśmie w określonym terminie stanowiska do projektu rozstrzygnięcia.

Procedura postępowania konsultacyjnego została opisana w art. 16 p.t.

Stosownie do art. 16 ust. 2 p.t. o ile Prezes UKE nie ustali dłuższego terminu, postępowanie konsultacyjne trwa 30 dni od dnia ogłoszenia rozpoczęcia tego postępowania. Wyniki tego postępowania ogłaszane są w siedzibie oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Komunikacji Elektronicznej, zwanej dalej "stroną podmiotową BIP UKE", poprzez ogłoszenie niezastrzeżonych stanowisk uczestników tego postępowania.

4. W rozpoznawanej sprawie Prezes UKE przeprowadził postępowanie konsultacyjne w dniach od [...] czerwca 2012 r. do [...] lipca 2012 r., zatem postępowanie to trwało ustawowe 30 dni. Po zakończeniu owego postępowania konsultacyjnego, co prawda była prowadzona pomiędzy organem, a stronami korespondencja na temat konsultowanego projektu decyzji (por. pisma stron z sierpnia 2012 r.) jednakże efekt był taki, że organ w okresie od października 2012 r. do lutego 2013 r. w ocenie Sądu dopuścił do przewlekłości postępowania. W owym okresie Prezes UKE trzy razy odraczał termin rozpatrzenia sprawy z uwagi na jej skomplikowany charakter (przedłużenie czwarte, piąte i szóste - ostatecznie do [...] marca 2013 r.), a z akt sprawy wynika, że w tym czasie - obejmującym 4 miesiące, nie podejmował w zasadzie żadnych czynności, które zmierzałyby do załatwienia sprawy.

Dopiero dnia [...] lutego 2013 r. - czyli po upływie owych 4 miesięcy, Prezes UKE rozpoczął postępowanie konsolidacyjne dotyczące projektu decyzji w przedmiotowej sprawie. Tymczasem zgodnie z art. 18 ust. 1 p.t. jeżeli rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 15, mogą mieć wpływ na stosunki handlowe między państwami członkowskimi, Prezes UKE, niezwłocznie po zakończeniu postępowania konsultacyjnego i rozpatrzeniu stanowisk uczestników tego postępowania, rozpoczyna postępowanie konsolidacyjne, przesyłając Komisji Europejskiej, Organowi Europejskich Regulatorów Łączności Elektronicznej, zwanemu dalej "BEREC", i organom regulacyjnym innych państw członkowskich projekty rozstrzygnięć wraz z ich uzasadnieniem. Stosownie do ust. 2 art. 18 p.t. jednocześnie z czynnościami, o których mowa w ust. 1, Prezes UKE publikuje na stronie podmiotowej BIP UKE dokumenty przekazane Komisji Europejskiej oraz zamieszcza otrzymane w tej sprawie opinie i decyzje.

Sąd zauważa, że w cytowanym art. 18 p.t. jest mowa o niezwłocznym rozpoczęciu postępowania konsolidacyjnego, zaś w niniejszej sprawie to postępowanie zostało wszczęte dopiero po upływie 4 miesięcy. Także konieczność rozpatrzenia stanowisk uczestników nie usprawiedliwia braku koncentracji materiału dowodowego.

5. Analizując zatem powyższe okoliczności dotyczące przebiegu niniejszego postępowania - według stanu na dzień wniesienia przez K. skargi, Sąd doszedł do wniosku, że Prezesowi UKE można postawić zarzut przewlekłości postępowania w okresie od października 2012 r. do lutego 2013 r. W tym okresie daje się bowiem zauważyć brak konkretnego działania organu świadczącego o posiadanej strategii rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki. Mamy tu do czynienia z trzykrotnym przedłużaniem postępowania, przy czym za każdym razem organ tłumaczy to "skomplikowanym charakterem sprawy" bliżej nie wyjaśniając na czym ta "komplikacja" ma polegać, w szczególności jakie konieczne czynności musi jeszcze podjąć w sprawie.

Z akt sprawy nie wynika, aby w omawianym okresie były podejmowane przez organ konkretne działania merytoryczne. Dlatego też okres ten należały ocenić jako okres, w którym Prezes UKE dopuścił się przewlekłości postępowania z przyczyn leżących po swojej stronie. Na przyszłość być może przydatna okazałaby się dla organu - przewidziana w art. 89 k.p.a., instytucja rozprawy administracyjnej, która pomogłaby skrócić czas doręczania pism i wymiany stanowisk pomiędzy stronami.

5. Sąd co prawda podziela stanowisko organu, że niewątpliwie przedmiotowa sprawa - z racji samej jej materii, jak również konieczności prowadzenia szeregu ww. konsultacji oraz konieczności podejmowania czynności związanych z udziałem izb gospodarczych (dopuszczenie do udziału w sprawie, ograniczenie prawa wglądu do materiału dowodowego) miała wielowątkowy, a także skomplikowany charakter, wymuszający podejmowanie szeregu czynności procesowych. Niemniej w sprawie tej daje się zauważyć nadużywanie instytucji przedłużania postępowania przewidzianej w art. 35 k.p.a., co wskazano wyżej.

6. Pod pojęciem "rażącego naruszenia prawa", w rozumieniu art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a., w odniesieniu do przewlekłości postępowania, należy rozumieć takie działania lub zaniechania organu prowadzącego postępowanie, które w sposób niewątpliwy i oczywisty pozostają w sprzeczności z obowiązkiem podejmowania czynności zmierzających bezpośrednio do załatwienia w terminie rozpoznawanej sprawy administracyjnej. W szczególności chodzi tu o przypadki przewlekłego prowadzenia postępowania, które nie mają uzasadnienia ani w stopniu skomplikowania sprawy, ani w konieczności prowadzenia szerokiego postępowania dowodowego, ani w ilości spraw do załatwienia przez organ, ani w ilości wniosków procesowych składanych przez strony. Należy podkreślić, że przewlekłość postępowania ma miejsce, jeżeli organ prowadzący postępowanie nie podejmuje czynności niezbędnych do załatwienia sprawy lub dokonuje czynności zbędnych (niepotrzebnych) do jej załatwienia, a więc wtedy gdy tylko pozoruje swoją aktywność.

W judykaturze przyjmuje się, że za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. i 36 k.p.a. można uznać, ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu. Oddalając stawiany przez K. zarzut rażącego naruszenia prawa Sąd uwzględnił skomplikowany charakter sprawy i konieczność prowadzenia postępowań konsultacyjnego i konsolidacyjnego oraz przeprowadzenia procedur uzgadniania projektów rozstrzygnięć na poziomie europejskim. W tym aspekcie sprawy Sąd wziął także pod uwagę dokonywane przez T. modyfikacje wniosku (pismo T. z [...] maja 2012 r.), co spowodowało konieczność zawiadamiania o tym pozostałych uczestników dopuszczonych do udziału w sprawie. W tej sytuacji wielość uczestników postępowania - trzy izby gospodarcze, niewątpliwie przyczyniało się do wydłużenia okresu rozpatrywania sprawy. W świetle zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, w ocenie Sądu nie zostały spełnione wszystkie przesłanki, pozwalające uznać, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

7. W zakresie orzeczenia o obowiązku wydania w określonym terminie aktu w przypadku skargi na przewlekłe postępowanie organu należy powołać uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08. W sytuacji, gdy po wniesieniu skargi na przewlekłość postępowania organ wyda stosowną decyzje administracyjną (co miało miejsce w rozpoznawanej ponownie sprawie) zastosowanie znajdzie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. dotyczący umorzenia postępowania.

Mając na uwadze przedstawione okoliczności i rozważania prawne, orzeczono jak w sentencji wyroku. Sąd zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego, w tym zwrot uiszczonego wpisu sądowego oraz kosztów zastępstwa procesowego, na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.