Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 863/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2015-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.5 ust.1 pkt 14., art.10 ust.1 pkt 1, art.21 ust.1
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.) Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Radomska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 listopada 2015 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 18 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, decyzją z dnia [...] r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w Ś. z dnia

[...] r., nr [...] w sprawie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej E. S.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że 15 maja 2013 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ś. wpłynął wniosek strony, o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) w roku 2013 r. W treści wniosku, w sekcji I, jako cel jego złożenia strona wskazała "Wniosek kontynuacyjny", w sekcji IX (W-1/01), jako osobę sporządzającą plan rolnośrodowiskowy wskazano H.L. Ponadto, we wniosku zadeklarowano do przyznania płatności w ramach pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne, w wariantach:

– 2.1 Uprawy rolnicze (dla których zakończono okres przestawiania) - działki rolne

o łącznej powierzchni [...] ha;

– 2.3 Trwałe użytki zielone (dla których zakończono okres przestawiania) - działki rolne o łącznej powierzchni [...] ha;

oraz pakietu 3 - Ekstensywne trwałe użytki zielone, wariant:

– 3.1.2. Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 - działki rolne o łącznej powierzchni [...] ha.

Ponadto, w dniu 15 maja 2013 r. wpłynął również wniosek strony na rok 2013

o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania kolejnej płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013), w związku z przejęciem zobowiązania rolnośrodowiskowego w zakresie części gruntów.

Strona zaznaczyła pole "przeniesienie posiadania gruntów lub stada zwierząt ras lokalnych". Do wniosku nie dołączono obligatoryjnego załącznika w myśl

§ 32 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r.

w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej

w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm., dalej: "rozporządzenie rolnośrodowiskowe"). W związku z tym organ I instancji wezwał stronę do usunięcia braków formalnych wniosku. Strona nie uzupełniła ww. braków

w wyznaczonym terminie, co skutkowało pozostawieniem wniosku bez rozpoznania.

W dniu 10 czerwca 2013 r. do organu I instancji wpłynęła zmiana wniosku strony o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, w której, w sekcji I, jako cel złożenia wniosku wskazano "Wniosek", a w sekcji IX wniosku (W-1/01) wskazano, jako osobę sporządzającą plan rolnośrodowiskowy E. J.-N.

Kolejno, w dniu 13 czerwca 2013 r. strona złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, w którym, w sekcji I, wskazano "Wniosek kontynuacyjny", a w sekcji IX (W-1/01) wskazano, jako osobę sporządzającą plan rolnośrodowiskowy E. J.-N. We wniosku strona dokonała również zmiany realizacji pakietów na działkach F,K,T.

Następnie, strona złożyła w dniu 9 stycznia 2014 r. zmianę wniosku, w którym dokonała pomniejszenia pierwotnie deklarowanych działek rolnych, w tym działki rolnej B o [...] ha, J o [...] ha, PP o [...] ha, R o [...] ha oraz T o [...] ha. W sekcji I, jako cel złożenia, strona podała "Zmianę zobowiązań".

Po ówczesnym zapoznaniu się przez stronę ze zgromadzonym w toku postępowania materiałem dowodowym, organ I instancji, w dniu 8 maja 2014 r., wydał decyzję odmawiającą przyznania płatności rolnośrodowiskowej.

Po rozpoznaniu wniesionego przez stronę odwołania, organ odwoławczy, decyzją z dnia 28 września 2014 r., uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.

W toku ponownie prowadzonego postępowania, organ I instancji skierował do strony wezwanie do sprecyzowania zakresu żądania, poprzez wskazanie czy składane przez stronę wnioski dotyczą kontynuacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, czy też rozpoczęcia nowego, 5-cio letniego zobowiązania.

Strona, w odpowiedzi na wezwanie, złożyła plan działalności rolnośrodowiskowej na lata 2013-2015 wraz z wyjaśnieniami oraz wskazała, że zmiany złożone w dniu

10 czerwca 2013 r. dotyczyły zmiany nazwiska doradcy rolnośrodowiskowego, a nie założeń planu rolnośrodowiskowego, który był kontynuacją zobowiązania podjętego przez J. S. Strona doprecyzowała, że czas realizacji planu wyznaczony został od dnia 15 marca 2013 r. do 14 marca 2015 r.

W dniu [...] r. organ I instancji wydał decyzję nr [...] o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej. W jej uzasadnieniu wskazano, że odmowa nastąpiła w związku z brakiem skutecznego przejęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego od J. S. W związku z tym nie doszło do realizacji 5-cio letniego zobowiązania, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE)

nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21 października 2005 r., str. 1, ze zm. – dalej: "rozporządzenia nr 1698/2005").

Organ I instancji doszedł do przekonania, że strona nie przejęła skutecznie zobowiązania rolnośrodowiskowego J.S. bowiem nie udokumentowała okoliczności przejęcia w posiadanie gruntów objętych tym zobowiązaniem. Ponadto, strona nie zainicjowała własnego, nowego 5-cio letniego zobowiązania. Jak, bowiem wyjaśniła wnioskodawczyni, złożony w dniu 15 maja 2013 r., wraz z późniejszymi zmianami, wniosek o przyznanie płatności jest wnioskiem kontynuacyjnym. Na tej podstawie płatność rolnośrodowiskowa za 2013 r. nie mogła zostać przyznana.

Ponadto, jak wskazał organ I instancji, rozwód strony z mężem dotychczas zobowiązanym do realizacji planu rolnośrodowiskowego – J. S., który nastąpił 10 lutego 2012 r., nie stanowi "innego zdarzenia prawnego", na które powoływała się w toku postępowania strona. Jednocześnie, w toku postępowania nie przedstawiono dowodów na udokumentowanie zdarzenia, w wyniku którego wnioskodawczyni został przypisany przymiot posiadacza gruntów działek ewidencyjnych o numerach: [...] obręb C., [...] obręb M., [...] obręb R. oraz działki [...] obręb B., objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym, dającym prawo do uzyskania kolejnej, kontynuacyjnej płatności rolnośrodowiskowej.

Po rozpoznaniu złożonego przez stronę odwołania, organ odwoławczy, decyzją z dnia [...] r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając swoje stanowisko, organ odwoławczy przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania. Ponadto, powołano przepisy § 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego oraz art. 39 rozporządzenia nr 1698/2005.

Organ odwoławczy uznał za prawidłowe ustalenia organu I instancji, zgodnie

z którymi strona składając wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, nie zamierzała rozpocząć własnego, nowego

5-cio letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego, a jedynie zamierzała kontynuować zobowiązanie podjęte w roku 2010 przez J. S.

Za bezzasadny został uznany przez organ odwoławczy zarzut strony, dotyczący naruszenia § 29 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Ponadto, organ wskazał, że przepisy § 28 i § 29 rozporządzenia rolnośrodowiskowego warunkują możliwość wejścia do toczącego się postępowania w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej do dnia doręczenia decyzji w sprawie przyznania tej płatności, a więc nie określają przejścia zobowiązania rolnośrodowiskowego po doręczeniu decyzji, co w przypadku wniosku J. S. o przyznanie pierwszej płatności już nastąpiło.

Zdaniem organu odwoławczego, orzeczenie o rozwodzie (które zostało wydane 10 lutego 2012 r.) nie stanowi "innego zdarzenia prawnego", o którym mowa w § 28, czy też § 31 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

Organ odwoławczy przeanalizował, złożone przez stronę wraz

z wnioskiem dokumenty, tj. postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia

12 października 2012 r., sygn. akt NS [...] o podziale majątku i udzieleniu zabezpieczenia roszczenia wnioskodawczyni. Organ odwoławczy wskazał następnie, że w toku postępowania wyszły na jaw odmienne okoliczności. Odniósł się także, do postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 26 listopada 2013 r., sygn. akt VII [...], wydanego w skutek zażalenia na ww. postanowienie Sądu Rejonowego w B. Organ odwoławczy uznał, że strona będąc w posiadaniu postanowienia z dnia [...]r., przed dniem złożenia wniosku, chciała wykazać inny stan prawny posiadania gruntów, wprowadzając organ I instancji w błąd.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ odwoławczy stwierdził, że strona nie spełniła warunku przyznania płatności rolnośrodowiskowej, a zatem zaakceptował ustalenia organu I instancji.

W skardze na powyższą decyzję skarżąca wskazała na naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, tj.:

a) naruszenie art. 39 rozporządzenia nr 1698/2005, poprzez jego wadliwą interpretację i nieudzielenie skarżącej płatności rolnośrodowiskowej za 2013 r. poprzez uznanie, mimo ciągłości realizacji 5-cio letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego zaciągniętego przez małżonków w 2010 r.,w imieniu których działał J. S., że zobowiązanie rolnośrodowiskowe zostało podjęte tylko i wyłącznie przez J. S. w 2010 r., że skarżąca w 2013 r. nie realizowała zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego w 2010 r., że nie przejęła zobowiązania oraz że nie kontynuowała go w 2013 r. w sytuacji, gdy skarżąca, od dnia złożenia wniosku, w każdym roku, realizowała zobowiązanie rolnośrodowiskowe objęte planem, prowadząc wspólnie z mężem gospodarstwo rolne na wspólnych gruntach; nigdy nie zaprzestała realizacji zobowiązań rolnośrodowiskowych, które realizowała wspólnie z mężem J. S. od początku istnienia programu rolnośrodowiskowego, mimo orzeczenia rozwodu;

b) naruszenie art. 39 rozporządzenia nr 1698/2005, poprzez jego wadliwą interpretację i nieudzielenie skarżącej płatności rolnośrodowiskowej za 2013 r. i wydanie rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie sprzecznego z literą prawa, istotą środka przewidzianego w art. 39 rozporządzenia nr 1698/2005 i nieudzielenia wnioskodawczym wsparcia realizacji zobowiązań rolnośrodowiskowych, mimo poniesienia przez wnioskodawczynię kosztów na prowadzenie gospodarstwa rolnego objętego planem rolnośrodowiskowym, posiadania przez nią numeru identyfikacyjnego, posiadania działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności jak i realizacji 5-cio letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego;

c) naruszenie § 2 ust. 1, § 4 ust. 2, § 28, § 38 ust. 10 rozporządzenia rolnośrodowiskowego i bezprawne oraz bezpodstawne uznanie, że skarżąca nie spełnia warunków do przyznania płatności rolnośrodowiskowej, dotyczącej realizacji przez rolnika 5-cio letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego;

2) naruszenie przepisów postępowania poprzez naruszenie:

a) art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

(Dz. U. z 2013 r., poz. 267, - dalej: "K.p.a.") i wyrażonej tam zasady legalności, poprzez działanie przy rozpoznaniu wniosku wnioskodawczyni z naruszeniem prawa materialnego, praw nabytych skarżącej, realizacji zobowiązań rolnośrodowiskowych stanowiących, które jest decydującym warunkiem otrzymania wsparcia ze środków unijnych;

b) art. 7, art. 8 i art. 9 K.p.a. poprzez niezgodne z prawem uznanie,

że wnioskodawczyni nie wykazała, że zaistniały przesłanki uzasadniające wstąpienie przez nią w postępowanie w sprawie płatności, jak również przez niezgodne z prawem uznanie, że wnioskodawczyni nie przejęła skutecznie od J. S. zobowiązania rolnośrodowiskowego z uwagi na fakt, że nie udokumentowała okoliczności, w wyniku której przejęła posiadanie gruntów objętych tym zobowiązaniem, w sytuacji, gdy organ nie kwestionuje użytkowania przez wnioskodawczynie gruntów wskazanych we wniosku; a nadto w sytuacji gdy wnioskodawczyni nigdy nie utraciła posiadania gruntów od początku realizacji programu rolnośrodowiskowego, realizowanego przez małżonków przed rozwodem, w ramach majątku wspólnego małżeńskiego i czynności podejmowanych przez J. S. na rzecz obojga małżonków oraz poprzez nie podejmowanie działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz do jej załatwienia zgodnie z wnioskiem producenta rolnego i dyrektywami przepisów prawa unijnego zmierzających do udzielenia rolnikom z obszaru UE faktycznej pomocy finansowej

w ramach dopłat, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes wnioskodawczyni, poprzez nieudzielanie wnioskodawczyni niezbędnych wyjaśnień, informacji i pomocy w załatwieniu sprawy

c) art. 64 § 2 K.p.a. i twierdzenie, że wniosek wnioskodawczyni posiada braki formalne, mimo braku podstaw do takich twierdzeń;

d) art. 77 K.p.a., poprzez naruszenie wyrażonej tam zasady zgromadzenia

i rozpatrzenia materiału dowodowego, i uznanie, że wnioskodawczyni nie wykazała przesłanek do uwzględnienia wniosku o płatność, mimo że za pomocą dokumentów urzędowych wykazała sytuację prawną małżonków prawnych, wykazała również fakt posiadania spornych gruntów w związku z postanowieniem zabezpieczającym, fakt prowadzenia gospodarstwa rolnego, czego organ nigdy nie kwestionował, co należało konsekwentnie przyjąć jako realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego przez wnioskodawczynię;

e) naruszenie art. 9 K.p.a. poprzez nie udzielanie wnioskodawczyni należytych

i wyczerpujących informacji w zakresie skutecznego i prawidłowego złożenia wniosku, nieudzielenie jej praktycznej pomocy i doradztwa, i dyskryminowanie

w postępowaniu o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej;

f) rażąco niesprawiedliwe i nieuczciwe postępowanie, nacechowane złą wolą

i ogromną niechęcią wobec skarżącej, które doprowadziło do odmowy przyznania jej płatności rolnośrodowiskowej, mimo spełnienia warunków do jej otrzymania.

Uzasadniając skargę skarżąca wskazała, że przedstawiona przez nią

w odwołaniu argumentacja, zachowuje aktualność. Ponadto, podkreśliła, że wezwanie do przedłożenia przez nią umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, w wyniku której nastąpiło przeniesienie posiadania gruntów było nieuzasadnione i nie miało podstaw. W toku postępowania skarżąca przedstawiała odpisy z ksiąg wieczystych, składała wyjaśnienia, przedkładała dokumenty dotyczące uprawy gruntów i ich posiadania, przedstawiała inne dowody w czasie rozprawy administracyjnej, co potwierdzili również świadkowie.

Skarżąca podkreśliła, że w dacie rozpoczęcia programu rolnośrodowiskowego przez J. S. nie tylko on był wnioskodawcą, bowiem małżonkowie wspólnie byli posiadaczami nieruchomości i stada. Zatem, skarżąca nigdy nie utraciła ani tytułu prawnego do gruntów objętych programem rolnośrodowiskowym, ani też nigdy nie utraciła posiadania tych gruntów, nigdy też nie zaprzestała ich użytkowania i od początku realizowała wspólnie z mężem zobowiązania rolnośrodowiskowego. Zatem, rozwiązanie małżeństwa przez rozwód doprowadziło do zmiany stanu cywilnego skarżącej i jej męża, ale nie miało żadnego wpływu na realizację programu rolnośrodowiskowego.

Ponadto, skarżąca zawnioskowała o przeprowadzenie mediacji w niniejszej sprawie, albowiem wyraziła przekonanie, że w toku tego postępowania dojdzie do szczegółowego wyjaśnienia sprawy i wypracowania sprawiedliwego, zgodnego z prawem rozwiązania jej sprawy i pozytywnego rozstrzygnięcia.

Sąd postanowieniem z dnia [...] r. oddalił wniosek o przeprowadzenie mediacji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Skarżąca w piśmie złożonym na rozprawie podtrzymała skargę.

W treści pisma skarżąca wskazała, że nieuzasadnione jest stanowisko organu odwoławczego odmawiające jej prawa do wstąpienia do postępowania o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. Zdaniem skarżącej, spełnia ona wszystkie niezbędne warunki wymagane ustawą oraz rozporządzeniem rolnośrodowiskowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), w tym także na decyzje wydawane przez organy administracji rolnej.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego każdej decyzji administracyjnej, względem której stwierdzone zostanie co najmniej jedno z naruszeń prawa wskazanych w art. 145 § 1 p.p.s.a.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie zarzuty skarżącej koncentrują się wokół dwóch problemów: procesowego oraz materialnego. W istocie jednak w postępowaniu nie zostały naruszone żadne gwarancje skarżącej w sposób mogący mieć wpływ na wynik postępowania i nie doszło też do uchybień w zakresie gromadzenia i ustalenia stanu faktycznego oraz oceny dowodów, w szczególności nie zostały naruszone zasady określone w art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 64 § 2 oraz art. 77 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – dalej: "K.p.a.".

Kwestia przyznania rolnikowi płatności rolnośrodowiskowej jest indywidualną sprawą administracyjną rozstrzyganą w postępowaniu administracyjnym według przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie do dyspozycji przepisu art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173 – dalej: "u.w.r.o.w.") do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji wydawanych przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy tejże ustawy stanowią inaczej.

Według art. 21 ust. 2 tej ustawy w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw

i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów

i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Powyższe zasady stanowią powtórzenie reguł zawartych w K.p.a.,

z zaznaczeniem wszakże ich pewnej odrębności. Pierwszą z nich jest zasada praworządności, którą odzwierciedlają postanowienia art. 7 K.p.a. Według zaś reguły drugiej, organ zobowiązany jest w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Warto tu przypomnieć, że druga z zasad została ograniczona w stosunku do ogólnej reguły ujętej w art. 77 § 1 K.p.a., ponieważ na organ został nałożony obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, jednakże bez zobowiązania tego organu do podejmowania z urzędu wszelkiej inicjatywy w tym zakresie. Wprowadzenie takiego uregulowania nie może pozostać bez związku z zasadą rozłożenia ciężaru dowodu. Rozwiązania przyjęte w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazują, że to strona musi wykazywać się wzmożoną aktywnością w gromadzeniu oraz przedstawianiu dowodów i nie może oczekiwać, że organ prowadzący postępowanie będzie z urzędu podejmował wszelkie środki dowodowe niezbędne do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo z uwzględnieniem wskazanych powyżej przepisów, a istotne okoliczności sprawy nie budzą wątpliwości. Jak to bowiem wynika z ustaleń organu, w dniu 15 maja 2013 r. skarżąca złożyła wniosek na rok 2013 o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania kolejnej płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) wraz z oświadczeniem o kontynuacji realizacji zobowiązania. Następnie, skarżąca składała kolejne wnioski (zmieniające).

Organ I instancji odmówił skarżącej przyznania płatności wskazując, że nie nastąpiło skuteczne przejęcie przez nią zobowiązania rolnośrodowiskowego od J. S., a zatem nie realizowała ona realizowała 5-cio letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego.

Uchylenie przez organ odwoławczy ww. decyzji spowodowało konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania przez organ I instancji, w trakcie którego organ dokonał jednoznacznego określenia zakresu żądania skarżącej, bowiem rozstrzygnięcia wymagało, czy składane wnioski dotyczą kontynuacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, czy też wskazują na złożenie wniosku rozpoczynającego nowe 5-cio letnie zobowiązanie.

Jak wynika ze stanu faktycznego sprawy skarżąca wskazała, że wniosek

o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej stanowił wniosek kontynuacyjny, a plan działalności rolnośrodowiskowej sporządzony na zlecenie wnioskodawczyni obejmował wyłącznie okres dwóch lat, tj. od 15 marca 2013 r. do 14 marca 2015 r.

Powyższe ustalenia prawidłowo zweryfikowane zostały przez organ odwoławczy, który wskazał, że skarżąca w roku 2013 r. złożyła jedynie wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej – "Wniosek kontynuacyjny", który podlegał rozpoznaniu przez organu obu instancji.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że organ nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego bowiem, w toku postępowania zgromadzono materiał dowodowy, który był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Niewątpliwie organ ma obowiązek wykazać się inicjatywą dowodową, ale tylko wtedy, gdy konieczne jest ustalenie okoliczności, które mogą mieć pływ na rozstrzygnięcie. Tymczasem, w rozpoznawanej sprawie nie zachodziła konieczność dalszego prowadzenia postępowania dowodowego, a wydając decyzje organy obydwu instancji odniosły się do ustalonych faktów oraz zgromadzonych dowodów.

Przechodząc do oceny merytorycznej zaskarżonej decyzji przypomnieć należy ramy prawne sprawy zawisłej przed Sądem.

Pomoc finansowa w postaci płatności rolnośrodowiskowej z udziałem środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich przewidziana była w ramach realizacji Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich określonego w art. 15 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia

20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE

z 2005 r., Nr L 277, s. 1, ze zm. – dalej: "rozporządzenie 1698/2005").

Rozporządzenie to, jako akt ustawowy i bezpośrednio skuteczny prawa unijnego, znajduje zastosowanie w systemie krajowym zgodnie z zasadami pierwszeństwa prawa unijnego i skutku bezpośredniego.

Ogólne zasady określone w rozporządzeniu Rady zostały uszczegółowione

w rozporządzeniach wykonawczych. Z punktu widzenia problemów występujących

w badanej sprawie należy zwrócić uwagę na obowiązujące do 1 stycznia 2011 r. rozporządzenie Komisji nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE, seria L, nr 368, s. 74, ze zm.). Z kolei, od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2014 r. obowiązywało rozporządzenie Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE, seria L, nr 25, s. 8, ze zm.).

Na gruncie regulacji krajowych warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania tej pomocy określa wskazana wyżej u.w.r.o.w. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 14 u.w.r.o.w., realizacja Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich obejmuje między innymi działanie "Program rolnośrodowiskowy". Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 u.w.r.o.w., pomoc jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej. Wnioskodawca zatem sam określa treść swojego żądania, a decyzję w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej organ wydaje w oparciu o dane podmiotowe i przedmiotowe podane we wniosku.

Szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy

w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" określają rozporządzenia wykonawcze wydane na podstawie art. 29 u.w.r.o.w. W odniesieniu do płatności objętych wnioskiem skarżącej obowiązywało rozporządzenie Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm. – dalej: "rozporządzenie rolnośrodowiskowe").

Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia

nr 73/2009, jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków

o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha;

3) realizuje 5-cio letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1,

ze zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej;

4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

W myśl § 26 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, rolnik realizuje zobowiązanie rolnośrodowiskowe od dnia 15 marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej.

Z rozporządzeń wynika, że płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi, który obok innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej, realizuje 5-cio letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia 1698/2005, obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych, a ponadto jeżeli rolnik spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu (§ 2 ust. 1 pkt 3 i 4 rozporządzeń 2013 r.).

Wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania są określone w § 4 ust. 2 powyższego rozporządzenia i załączniku nr 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

Zgodnie z art. 39 ust. 2 zd. 1 rozporządzenia 1698/2005 płatności rolnośrodowiskowe udziela się rolnikom, którzy dobrowolnie podejmą zobowiązania rolnośrodowiskowe.

Słusznie zatem organ odwoławczy uznał, że podstawowym warunkiem, którego spełnienie decyduje o uprawnieniu do otrzymania tego wsparcia, jest realizacja zobowiązania rolnośrodowiskowego.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, skarżąca jak zostało ustalone przez organy obu instancji, nie składała w latach poprzedzających wniosków o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. Nie podjęła i w związku z tym nie realizowała zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego w latach ubiegłych. W ocenie Sądu, brak było podstaw by, na podstawie twierdzeń skarżącej, przyjąć, że realizowała ona zobowiązanie rolnośrodowiskowe podjęte w roku 2010 wyłącznie przez J. S. Zarówno przed, jak i po rozwodzie, skarżąca wraz z mężem byli współposiadaczami gruntów, których dotyczyła produkcja rolna zgodnie z planem rolnośrodowiskowym jednakże zobowiązanie rolnośrodowiskowe podjęte zostało w 2010 r. wyłącznie przez J. S.. Niewątpliwie okoliczność dalszego współposiadania gruntów nie stanowi podstawy do uznania skarżącej nowym rolnikiem realizującym (kontynuującym) zobowiązanie podjęte przez byłego męża, wobec nie spełnienia przez skarżącą przesłanek do przejęcia płatności.

Skarżąca nie jest podmiotem zaopatrzonym w numer identyfikacyjny ani o nadanie takiego numeru nie wystąpiła.

W świetle powyższego, ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, niewątpliwie istniały podstawy do odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej skarżącej, w związku z zaistnieniem przesłanek negatywnych uniemożliwiających uznanie jej, jako podmiotu kontynuującego realizacje zobowiązania rolnośrodowiskowego. Nie ulega wątpliwości, bowiem, że skarżąca, składając wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, nie zamierzała rozpocząć nowego (własnego) 5- cio letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego,a jedynie zamierzała kontynuować zobowiązanie podjęte w roku 2010 przez męża.

Wskazując na przepis § 28 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, który stanowi że w przypadku rozwiązania albo przekształcenia rolnika lub wystąpienia innego zdarzenia prawnego, w wyniku których zaistniało następstwo prawne,

z wyłączeniem przypadku, o którym mowa w § 27 ust. 1, w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej do dnia doręczenia decyzji w sprawie przyznania tej płatności, jego następca prawny może wstąpić do toczącego się postępowania w sprawie przyznania tej płatności na jego miejsce, jeżeli objął w posiadanie grunty lub stado objęte tym wnioskiem. Zgodnie natomiast

z przepisem art. § 29 ust. 1. w przypadku przeniesienia, w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, posiadania gruntów lub stada objętych wnioskiem

o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej złożonym przez rolnika, w okresie od dnia złożenia tego wniosku do dnia doręczenia decyzji w sprawie przyznania tej płatności, nowy posiadacz tych gruntów lub stada może wstąpić do toczącego się postępowania w sprawie przyznania pierwszej płatności rolnośrodowiskowej na miejsce rolnika.

Powołane powyżej przepisy rozporządzenia rolnośrodowiskowego warunkują więc możliwość wejścia do toczącego się postępowania w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej do dnia doręczenia decyzji w sprawie przyznania tej płatności. Jak trafnie podniósł organ odwoławczy przepisy te nie przewidują możliwości przejęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego po doręczeniu decyzji, co miało miejsce w stanie faktycznym sprawy.

Ponadto, wskazać należy, że zarzut skarżącej dotyczący zaistnienia innego zdarzenia prawnego, o którym mowa w § 29 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, nie znajduje uzasadnionych podstaw. Prawidłowo bowiem organ odwoławczy wskazał, że orzeczenie rozwodu nie stanowi takiego "innego zdarzenia prawnego", które pozwoliłoby na uznanie, że zaistniało następstwo prawne.

Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie potwierdza ustalenia organu odwoławczego, zgodnie z którymi nie miało miejsce wstąpienie skarżącej do realizowanego zobowiązania rolnośrodowiskowego jako kontynuator. Wprawdzie Sąd Rejonowy w B., postanowieniem z dnia [...] r. o sygn. akt

I Ns [...], dokonał zabezpieczenia roszczenia skarżącej, na czas trwania postępowania poprzez przyznanie jej do wyłącznego korzystania określonych działek gruntu, części nieruchomości zabudowanej i maszyn rolniczych, jednakże Sąd Okręgowy w K., postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt VII [...], zmienił ww. postanowienie Sądu Rejonowego i orzekł o oddaleniu wniosku o zabezpieczenie. W uzasadnieniu wskazanego orzeczenia Sąd Okręgowy wskazał,

że brak jest podstaw aby absolutnie wyłączać dopuszczalność podziału gospodarstwa rolnego do korzystania. Możliwe są bowiem sytuacje, w których wydzielone części będą w stanie funkcjonować oddzielnie, albo też odłącznie części areału nie wpłynie na funkcjonowanie pozostałej części gospodarstwa. Nie może być natomiast tak, jak w dalszej części swojego uzasadnienia wskazał Sąd Okręgowy, że jedyne kryterium podziału będzie stanowiło stanowisko jednego ze współwłaścicieli.

Powyższe wskazuje zatem, że, wbrew twierdzeniu skarżącej, nie miało miejsca przejęcie przez nią gruntów objętych zobowiązaniem realizowanym przez J. S. Oceny tej nie mogą zmienić podnoszone w skardze okoliczności faktyczne, dotyczące pracy wykonywanej przez stronę w gospodarstwie. Jednocześnie, wskazać należy, że ogólny cel udzielania rolnikom faktycznej pomocy finansowej, nie umożliwia organom administracji rolnej orzekania wyłącznie w oparciu o interes strony z pominięciem obowiązujących przepisów.

Mając zatem na uwadze powyższe ustalenia organów, zaaprobować należy stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, że skarżąca nie spełniła warunków pozwalających na przyznanie jej płatności rolnośrodowiskowej za rok 2013, ze względu na nieskuteczne przejęcie zobowiązania rolnośrodowiskowego.

Jeżeli chodzi o zarzuty skargi podniesione w pkt 1 a, b oraz pkt 2, tj. dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego wskazać należy, że przytoczone tam przepisy prawa nie zostały naruszone. Zgodnie bowiem z § 2 ust 1, § 4, § 28, § 29 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, ustawodawca określił warunki, po spełnieniu których rolnikowi przyznana zostaje płatność rolnośrodowiskowa.

Stwierdzić zatem należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, co obligowało Sąd do oddalenia skargi, stosownie do dyspozycji art. 151 p.p.s.a.