NSA, sygn. akt I SA 3111/01
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2003-10-07 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 636  Kultura i sztuka, w tym sprawy działalności  kultury i twórczości, biblioteki, ochrona zabytków i muzea, sprawy związane

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Kamińska, Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz, Jan Paweł Tarno (spr.), Protokolant Ewelina Dębna, po rozpoznaniu w dniu 7 października 2003 r. sprawy ze skargi B. J. na decyzję Generalnego Konserwatora Zabytków z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na przeniesienie własności nieruchomości rolnej Skarbu Państwa, wpisanej do rejestru zabytków 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z [...] r., [...]; 2) zasądza od Ministra Kultury na rzecz B. J. kwotę 30 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w [...] nie wyrazi zgody na przeniesienie własności wpisanej do rejestru zabytków nieruchomości Skarbu Pastwa, będącej w zarządzie Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, położonej w K. na rzecz B. J.

Po rozpatrzeniu odwołania B. J., Generalny Konserwator Zabytków decyzją z [...] r., nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, że odwołująca się nie ma przymiotu strony, ponieważ nie może wylegitymować się materialnoprawnym interesem w tej sprawie. Jako potencjalny nabywca przedmiotowej nieruchomości posiada ona jedynie interes faktyczny, który nie tworzy legitymacji procesowej. Stroną w tej sprawie jest jedynie właściciel i użytkownik tej nieruchomości, zaś odwołującej się decyzja została przesłana tylko do wiadomości.

W skardze do NSA B. J. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji jako dotkniętych wadą nieważności i zasądzenie kosztów postępowania. Podniosła, że organy naruszyły art. 13 ust. 4 pkt 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Podkreśliła, że przedmiotowa nieruchomość jest nieruchomością rolną, a zatem nie ma do niej zastosowania tryb wskazanym w powołanym wyżej przepisie. Ponadto zarzuciła organom obrazę przepisów postępowania, w szczególności art. 28 i 105 kpa.

W odpowiedzi na skargę Generalny Konserwator Zabytków wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślono w niej, że nie ma przepisu, który dawałby skarżącej roszczenie o przeniesienie przedmiotowej nieruchomości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, ponieważ zaskarżone decyzje naruszają zarówno przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, jak i przepisy prawa materialnego.

Przede wszystkim należy podnieść, że organ odwoławczy naruszył wyrażoną w art. 28 kpa legitymację procesową strony w postępowaniu administracyjnym. Interes prawny B. J. wynika z art. 13 ust. 4 pkt 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Zresztą, nawet gdyby tak nie było, to i tak została ona wskazana w decyzji organu pierwszej instancji jako adresat rozstrzygnięcia. Tym samym w postępowaniu tym uznano ja za stronę. Jak to już wielokrotnie wyrażano w orzecznictwie NSA, każdy do kogo skierowano decyzję ma interes prawny w postępowaniu mającym na celu weryfikację tej decyzji.

Organ II instancji obowiązany do weryfikacji zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy decyzję Generalnego Konserwatora Zabytków należy uznać za naruszającą przepisy postępowania w stopniu uniemożliwiającym stronie obronę jej interesu. Natomiast decyzja organu I instancji została wydana bez podstawy prawnej. Przedmiotem zaskarżonych decyzji jest nieruchomość rolna i zgodnie z art. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie podlega ona reżimowi prawnemu określonemu w tej ustawie. Zaś w ustawie z 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 1995 r. Nr 57, poz. 299 ze zm.) nie ma odpowiednika art. 13 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a więc nie ma przepisu, który uprawniałby organ do wydania decyzji w tej sprawie.

Z kolei decyzja Generalnego Konserwatora Zabytków dotknięta jest również rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ ten umarzając postępowanie odwoławcze sprawił, że decyzja organu I instancji, dotknięta wadą nieważności wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, stała się ostateczna.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono według art. 55 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.