Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 626/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6162 Scalanie i wymiana gruntów
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 7 , 77 , 80 , 148
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie : Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2013 r. sprawy ze skargi J.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 13 marca 2013 r., znak: [....] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania uchyla zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r., znak [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 149 § 3 k.p.a. po rozpatrzeniu zażalenia J.B. na postanowienie Starosty K. z dnia [...] lutego 2013 r., znak[...] , orzekające o odmowie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 24 sierpnia 1981 r., znak [...] , zatwierdzającą projekt scalenia gruntów na terenie gminy Z. , w części dotyczącej działki nr [...] w B. , jedn. ewid. Z. , Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

Orzekając w ten sposób Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, że zaskarżonym postanowieniem Starosta odmówił J.B. wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowania zakończonego opisaną wyżej decyzją. Starosta wskazał, że J.B. z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpiła w dniu 6 sierpnia 2012 r. Pismem z dnia 20 listopada 2012 r. wnioskodawczyni doprecyzowała wniosek poprzez podanie, że domaga się wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zaś datę końca czerwca 2007 r. wskazała jako termin, w którym dowiedziała się o zabraniu działki nr [...] Ze zgromadzonej dokumentacji wynika, iż J.B. brała czynny udział w postępowaniu scaleniowym, o czym świadczą podpisy na kwestionariuszu życzeń oraz złożone odwołanie od wcześniejszej decyzji z dnia 6 września 1980 r., zatwierdzającej projekt scalenia gruntów, która w wyniku decyzji Ministra Rolnictwa została uchylona w części i w związku z tym wydana została decyzja z dnia 24 sierpnia 1981 r. znak [...] , zatwierdzająca projekt scalenia gruntów na obszarze Gminy Z. W świetle powyższego organ pierwszej instancji uznał, że strona wiedziała o treści decyzji, o czym może też świadczyć zawarcie umowy darowizny w formie aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia 9 listopada 1999 r. co do nieruchomości objętych decyzjami scaleniowymi, a w szczególności wymagany do zawarcia takiej umowy wypis z księgi wieczystej nr [...] (powołanej w akcie notarialnym) potwierdzający, że J.B. jest właścicielką działek na podstawie decyzji scaleniowej. W związku z tym organ pierwszej instancji uznał, że wnioskodawczyni o istnieniu decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów w części dotyczącej działki nr [...] w B. wiedziała już w 1981 r., a najpóźniej w dacie sporządzenia aktu notarialnego, tj. 9 listopada 1999 r. Oznacza to, że złożenie wniosku o wznowienie postępowania w dniu 6 sierpnia 2012 r. (czy nawet biorąc pod uwagę pismo do Urzędu Gminy z dnia 29 czerwca 2007 r.) nastąpiło z uchybieniem jednomiesięcznego terminu do jego złożenia.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła w ustawowym terminie J.B. podnosząc, że w trakcie scalenia gruntów na terenie B. informowano, iż scaleniu podlegają tereny rolne. Działka nr [...] stanowiła drogę dojazdową na prywatny użytek (jej i Z. i M. i jak wynika z kwestionariusza życzeń miała pozostać w dotychczasowym stanie. Skarżąca wskazała, że dopiero pod koniec czerwca 2007 r. dowiedziała się o zabraniu tej działki na rzecz Skarbu Państwa,

a pismo do Urzędu Gminy skierowała w dniu 29 czerwca 2007 r. oraz zaznaczyła, iż zabranie działki nastąpiło bez jej wiedzy i zgody. Ponadto stwierdziła, że nieprawdą jest jakoby wiedziała o zabraniu tej działki wcześniej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło następnie, że zaskarżone postanowienie nie budzi zastrzeżeń. Organ pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni i zastosowania przepisu art. 149 § 3 k.p.a. Zasadnym jest bowiem uznanie, że we wstępnej fazie postępowania regulującego stwierdzenie dopuszczalności wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną organ bada wyłącznie czy wniosek o wznowienie opiera się na którejś z ustawowych przesłanek z art. 145 § 1 lub 145 a k.p.a., czy w świetle twierdzeń w nim zawartych został on złożony przez podmiot uznający się za stronę postępowania i czy został też zachowany termin do jego wniesienia, o którym mowa w art. 148 k.p.a. W sytuacji, gdy z treści samego wniosku o wznowienie postępowania wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, tzn. wniosek składa podmiot nie będący stroną, albo termin do jego złożenia nie został zachowany, organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Odmowa wznowienia postępowania może mieć miejsce wyłącznie z uwagi na naruszenie przepisów formalnych, a nie materialnoprawnych.

W przedmiotowej sprawie odmowa wznowienia postępowania nastąpiła

z uwagi na przekroczenie miesięcznego terminu do złożenia wniosku, określonego

w art. 148 § 2 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 148 k.p.a. strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wznowienie postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia, a w razie gdy żąda wznowienia na podstawie art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji.

J.B. uzupełniając wniosek o wznowienie postępowania w piśmie

z dnia 20 listopada 2012 r. podała, iż wnosi o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. twierdząc, że nie brała udziału w postępowaniu

i nie otrzymała decyzji.

Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało następnie, że to strona musi wykazać, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach (lub decyzji) stanowiących podstawę wznowienia, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego. Organ administracji zobowiązany jest z urzędu badać zachowanie powyższego terminu. Uchybienie terminowi do wniesienia podania o wznowienie postępowania stanowi bowiem podstawę do wydania postanowienia o odmowie wznowienia. Przystąpienie zaś do rozpoznania sprawy dotyczącej wznowienia postępowania w przypadku niedotrzymania przez wnioskodawcę ustawowego terminu do złożenia wniosku i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty byłoby dotknięte wadą nieważności wobec rażącego naruszenia prawa.

Artykuł 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Informacja o wydanej decyzji nie musi pochodzić od organu wydającego decyzję, lecz także z innych źródeł, byleby wskazywała na treść rozstrzygnięcia w danej sprawie. Zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające .zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania.

W rozpoznawanej sprawie wnioskodawczyni podała datę końca czerwca 2007 r. jako termin, w którym dowiedziała się o zabraniu w trakcie scalenia działki. Nie można było na tej podstawie uznać, że w tym terminie J.B. powzięła wiadomość o istnieniu decyzji scaleniowej z dnia 24 sierpnia 1981 r. Dlatego też organ pierwszej instancji z urzędu zbadał zachowanie powyższego terminu. Z poczynionych w tym względzie ustaleń wynika, że skarżąca o istnieniu decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 24 sierpnia 1981 r. znak [...] wiedziała od czasu jej ogłoszenia, a najpóźniej od momentu sporządzania w dniu 9 listopada 1999 r. w formie aktu notarialnego Rep. A nr [...] umowy darowizny dziatek nabytych na podstawie decyzji scaleniowej. Zawarcie takiej umowy wymagało znajomości treści księgi wieczystej, a więc konieczne było przedłożenia odpisu z księgi wieczystej nr [...] (założonej po scaleniu), która zawierała informację, iż J.B. jest właścicielem na podstawie wyżej wymienionej decyzji o scaleniu gruntów. Zauważyć trzeba, że decyzja o scaleniu gruntów stanowiła podstawę do wprowadzenia uczestników scalenia w posiadanie wydzielonych im gruntów oraz tytuł do ujawnienia nowego stanu własności w księgach wieczystych. O założeniu ksiąg wieczystych strony były zawiadamiane ze wskazaniem na jakiej podstawie dokonano jej założenia. Należy również dodać, że decyzja scaleniowa z dnia 24 sierpnia 1981r. poprzedzona była decyzją z dnia 6 września 1980 r., nr[...] , od której J.B. złożyła odwołanie w stosunku do dziatek nr [...] ,[...] i [...] które zostało uwzględnione, a w wyniku decyzji Ministra Rolnictwa z dnia 20 sierpnia 1981 r. zaskarżona decyzja została w części uchylona, po czym wydana została decyzja (uwzględniająca złożone odwołania w tym J.B. ) będąca przedmiotem sprawy o wznowienie. Trudno zatem uznać, że składając odwołanie J.B. nie zainteresowała się do roku 2007 jego rozstrzygnięciem.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że w postępowaniu scaleniowym decyzję nie były doręczane indywidualnie uczestnikom scalenia. Zgodnie z art. 12 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. nr 3, poz. 13) decyzje o zatwierdzeniu projektu scalenia podaje się do wiadomości przez odczytanie jej na ogólnym zebraniu uczestników scalenia,

a ponadto wywiesza się ją na okres 14 dni w lokalu biura gromadzkiej rady narodowej i we wsiach, w których położone są scalane grunty. Z chwilą upływu terminu, o którym mowa wyżej, decyzję o zatwierdzeniu projektu scalenia uważa się za doręczoną wszystkim uczestnikom scalenia.

Mając na uwadze powyższe ustalenia oraz okoliczności sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji wyrażone

w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

J.B. wniosła w terminie skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zwracając się o jego "unieważnienie".

Skarżąca podnosiła w uzasadnieniu skargi, że nie jest prawdą, jakoby

o odzyskanie swojej własności, czyli działki nr [...] zwróciła się dopiero pismem

z dnia 6 sierpnia 2012 r. Podała, że działania o odzyskanie własności prowadzi od momentu od kiedy dowiedziała się o jej zabraniu przez Skarb Państwa, tj. od końca czerwca 2007 r. Najpierw w tej sprawie zwróciła się do Urzędu Gminy Z. pismem z dnia 29 czerwca 2007 r., który pismem z dnia 9 lipca 2007 r. nr [...] wskazał, że organem, który wydał taką decyzję jest Prezydent Miasta K. . W związku z tym pismem 17 lipca 2007 r. skarżąca zwróciła się z prośbą o wyjaśnienie sprawy dotyczącej zabrania działki do Wojewody (Urzędu Wojewódzkiego w K. ). Ten organ przesłał do załatwienia pismo skarżącej Wydziałowi Środowiska i Rolnictwa w K. pismem z dnia 19 listopada 2007 r., znak[...] . W związku z brakiem odpowiedzi J.B. udała się do Wydziału Środowiska i Rolnictwa, gdzie poinformowano ją, że może odwołać się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w W. za pośrednictwem Wydziału Środowiska i Rolnictwa w K.

W związku z tym, pismem z 14 grudnia 2007 r. skarżąca zwróciła się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Pismem z dnia 6 czerwca 2008 r., znak [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zwrócił się do J.B. o czytelne

i jasne sprecyzowanie żądań, co skarżąca uczyniła pismem z dnia 30 czerwca 2008r.

W dniu 11 maja 2009 r. Wojewoda wydał orzeczenie znak [...], o odmowie wszczęcia postępowania. Odwołanie w tej sprawie skarżąca wniosła pismem z dnia 11 czerwca 2009 r. do Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi, który w dniu 25 sierpnia 2009 r. (sprawa znak [...] ) stwierdził, że zostało ono złożone z uchybieniem terminu. J.B. wniosła skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego 31 sierpnia 2009 r. Minister Rolnictwa w sprawie znak [...] dnia 22 września 2009 r. uchylił zaskarżone postanowienie z dnia 25 sierpnia 2009 r. nr[...] . Następnie pismem z dnia 28 października 2010 r. przesłał wszystkie dokumenty do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. jako organu właściwego do wszczęcia postępowania. W związku z tym skarżąca zwróciła się o ponowne rozpatrzenie mojej sprawy przez Ministra Rozwoju Wsi w W. pismem z dnia 4 listopada 2010 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w dniu 22 lutego 2011 r. (sprawa znak [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie i wskazał organ właściwy do wszczęcia postępowania jako Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K Od tego postanowienia J.B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pismem z dnia 11 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeczeniem z dnia 28 października 2011 r. nr IV SA/Wa 606/11 uchylił zaskarżone postanowienie i wskazał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi pismem z dnia 17 lipca 2012 r. nr [...] uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie, wskazując jako organ właściwy do wszczęcia postępowania Staroste .

J.B. podała następnie, że w związku z decyzją Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi zwróciła się do Starosty K. o wznowienie postępowania pismem z dnia 3 sierpnia 2012 r. Starosta K. postanowieniem z dnia 7 lutego 2013 r. znak [...] odmówił wznowienia postępowania, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało to rozstrzygnięcie w mocy zaskarżonym postanowieniem. W jego uzasadnieniu Kolegium wskazało na uchybienie terminu do wznowienia postępowania i podało dwie daty: koniec czerwca 2007 r. jako termin, w którym skarżąca dowiedziała się o zabraniu działki nr [...], oraz dzień 6 sierpnia 2012 r. jako datę pierwszego wystąpienia z wnioskiem do Starosty K. o wznowienie postępowania w tej sprawie. W ocenie skarżącej takie uzasadnienie nie odpowiada prawdzie, ponieważ odkąd tylko dowiedziała się o zabraniu działki, tj. od końca czerwca 2007 r., prowadzi nieustanne działania w celu jej odzyskania. Dowodem na to są wszystkie pisma, które zostały powołane w skardze i do niej załączone. Na podstawie tych pism można stwierdzić, że skarżąca nie uchybiła terminowi do złożenia wniosku o wznowienie.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia napisano również, że J.B. brała czynny udział w postępowaniu scaleniowym, o czym świadczą podpisy na kwestionariuszu życzeń oraz złożone odwołania od wcześniejszej decyzji. Skarżąca podnosiła jednak, że jej udział w postępowaniu scaleniowym ograniczono tylko do terenów rolnych, ponieważ w czasie komasacji została poinformowana - jak

i pozostali mieszkańcy wsi B. , że scalenie dotyczy tylko użytków rolnych, nie dotyczy terenów zabudowanych, a więc również działki nr [...] , która do tych terenów należała. J.B. zaznaczała, że pytaną ją czy jest współwłaścicielem działki nr [...] i poproszono o potwierdzenie faktu tego własnoręcznym podpisem.

Skarżąca podniosła dalej, że jak wskazano w uzasadnieniu postanowienia Kolegium, decyzję o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów podaje się do widomości przez odczytanie jej na ogólnym zebraniu uczestników scalenia. Zebranie takie odbyło się, ale poinformowano na nim uczestników scalenia jedynie o położeniu działek rolnych pomijając działki zabudowane, a więc również działkę nr [...].

Zdaniem J.B. , została ona nie ze swojej winy odsunięta od postępowania scaleniowego, czyli zgodnie z kodeksem administracyjnym i art.145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu dotyczącym działki nr [...] . Na dodatek wprowadzono ją w błąd zapewniając o tym, że działka nr [...] pozostaje jej własnością. Podpisując później przedstawione dokumenty scaleniowe była pewna, że również i ta działka jest wśród nich. To, że wtedy nie zorientowała się, że jest inaczej wypływa po pierwsze z zapewnień osób przeprowadzających komasację, że działka pozostaje jej własnością a podpisy, które złożyła na piśmie, miały potwierdzać ten fakt. Po drugie zmiana numerów działek spowodowała, że skarżąca nie zorientowała się, że wśród innych działek nie ma działki nr [...]

W uzasadnieniu postanowienia podano również, że skarżąca przekazała aktem darowizny swoje działki siostrzeńcom. J.B. potwierdziła, że tak było, ale również wtedy nie zorientowała się, że wśród tych działek nie ma działki nr [...] . Gdyby było inaczej od razu rozpoczęłaby działania zmierzające do odzyskania własności.

Zakładając, że skarżąca wiedziała o zabraniu działki nr [...] Kolegium posługuje się jedynie domniemaniem. Oznacza to, że odmowa wszczęcia postępowania jest niezgodna z przepisami, ponieważ postępowanie scaleniowe dotyczące terenów zabudowanych zostało przeprowadzone bezprawnie.

Skarżąca podniosła również, że w 2009 r. wystąpiła do urzędu Gminy Z. z Aktem Własności Ziemi o potwierdzenie swojej własności. Na tym akcie obecna działka nr [...] figuruje jako działka nr [...] . Urząd Gminy potwierdził, że J.B. jest właścicielem działki nr [...] - czyli obecnej działki nr [...] , wpisując odpowiednią klauzulę: "Wobec nie zaskarżenia niniejszego postanowienia/decyzji w czasie i trybie ustawowo przewidzianym stało się ono ostateczne z dniem 09.04.2009r." Jeśli zatem postanowienie to stało się prawomocne to oznacza, że skarżąca nadal jest właścicielem działki nr [...]

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności

z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jednol. Dz. U. z 2012r., poz. 270 - oznaczana dalej jako p.p.s.a. ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego,

w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.

Mając na uwadze treść powołanych na wstępie orzeczeń, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania należy uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie wobec skuteczności wielu z podnoszonych w nich zarzutów.

W ramach przeprowadzonej kontroli wydanych w toku instancji postanowień stwierdzono również naruszenia przepisów postępowania niesygnalizowane w skardze, co jest dodatkowym powodem uchylenia wydanych w takich warunkach aktów administracyjnych.

Wznowienie postępowania jest jednym ze środków, służących nadzwyczajnej weryfikacji decyzji administracyjnych. Stanowi jednocześnie wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych, wyrażonej w art. 16 k.p.a. W związku z tym wznowienie postępowania możliwe jest wyłączenie w ściśle określonych prawem warunkach. Jednym z nich w przypadku wznowienia postępowania na wniosek jest zachowanie przez stronę terminu do jego złożenia. Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Jak wynika z art. 148 § 2 k.p.a., termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 (tzn. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Wznowienie postępowania na wniosek, który został złożony po przekroczeniu jednomiesięcznego terminu nie jest dopuszczalne.

W tym miejscu należy poczynić ważne zastrzeżenie co do treści art. 148 § 2 k.p.a. W ocenie Sądu należy przepis ten rozumieć w ten sposób, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania rozpoczyna bieg wówczas, gdy strona dowiaduje się o fakcie wydania decyzji i posiada jednocześnie świadomość, że decyzja ta jej dotyczy. W orzecznictwie przyjmuje się słusznie, że trudno uznać za dowiedzenie się o decyzji tylko wskazanie, w jakiej dacie i sprawie została wydana, czy także numeru decyzji. Informacja ta bowiem nic nie mówi o rozstrzygnięciu (por. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 25 listopada 2011r., sygn. akt I SA/Wa 891/11, Lex Omega nr 1150895). Dowiedzenie się o rozstrzygnięciu oznacza pozyskanie wiadomości o tym, jakiej konkretnie sprawy dotyczyła decyzja, czy była to decyzja pozytywna bądź negatywna, czy też w inny sposób kończąca postępowanie. Wreszcie rozstrzygnięcie - jego treść, pozwala na subiektywną ocenę zasadności wniesienia podania o wznowienie postępowania decyzją tą zakończonego (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 5 grudnia 2012r., sygn. akt II SA/Rz 768/12, Lex Omega nr 1235546). Nie można co prawda utożsamiać "dowiedzenia się" o decyzji z poznaniem pełnej jej treści, nie mniej jednak strona o decyzji dowiaduje się – w rozumieniu art. 148 § 2 k.p.a. – wówczas, gdy posiada informację o wszystkich istotnych rozstrzygnięciach, dotyczących jej praw i obowiązków. W niniejszej sprawie oznacza to, że skarżąca o decyzji dowiedziała się wówczas, gdy powzięła informację, iż na jej podstawie utraciła własność działki, stanowiącej przedmiot sporu.

Z regulacji art. 148 § 2 k.p.a. wynika, że jedną z istotnych okoliczności, jaką musi wyjaśnić organ administracji publicznej po otrzymaniu podania o wznowienie postępowania jest data, w której strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia bądź o decyzji (gdy podanie oparte jest na zarzucie braku udziału strony), a następnie sprawdzenie, czy podanie zostało wniesione w terminie jednomiesięcznym. Przy wyjaśnianiu tych okoliczności organ winien prowadzić postępowanie w sposób, odpowiadający przepisom regulującym czynności wyjaśniające.

Stosownie do art. 7 k.p.a - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie z urzędu jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne -wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a. , rozumianej jako ocenę tego materiału na podstawie całokształtu zgromadzonych dowodów, następująca zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego (zob. między innymi: A. Wróbel- komentarz do art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II.; C. Martysz- komentarz do art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego, [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom l i II, Zakamycze, 2005; J. Borkowski: Glosa do wyroku NSA z dnia 6 października 1993 r., l SA 1270/93, OSP 1994/7-8/131).

Analogiczne obowiązki ciąża na organach administracji publicznej przy rozstrzyganiu w kwestiach incydentalnych w formie postanowienia.

W niniejszej sprawie organy administracji publicznej przeprowadziły postępowanie wyjaśniające co do daty, w której skarżąca miała się dowiedzieć

o decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 24 sierpnia 1981 r., znak [...] , zatwierdzającą projekt scalenia gruntów na terenie gminy Z. , w części dotyczącej działki nr [...] w B. , jedn. ewid. Z. W obu postanowieniach wskazano, że J.B. brała udział w postępowaniu scaleniowym zakończonym kwestionowaną decyzją. Nadto w roku 1999 zawarła umowę w formie aktu notarialnego, którą darowała działkę nabytą w wyniku decyzji scaleniowej. Zawarcie tej umowy wymagało wiedzy o treści księgi wieczystej oraz decyzji. Kolejnym argumentem, podniesionym przez organy administracji było to, że osoby, które w wyniku scalenia nabyły grunty były zawiadamiane o założeniu ksiąg wieczystych.

W stanie faktycznym sprawy trzeba jednak stwierdzić, że ocena zebranych dowodów nie pozwalała na sformułowanie powyższych ustaleń. Starosta K. a następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyli granice swobodnej oceny dowodów. Zgromadzony materiał dowodowy, oceniany zgodnie ze wskazaniami wiedzy, logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, nie dawał podstaw do stwierdzenia, kiedy skarżąca dowiedziała się o wydaniu kwestionowanej decyzji scaleniowej.

W pierwszej kolejności podnieść należy, że sam fakt dowiedzenia się przez skarżącą o wydaniu decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 24 sierpnia 1981 r., znak [...] zatwierdzającej projekt scalenia gruntów na terenie gminy Z. nie może być automatycznie utożsamiany z powzięciem przez skarżącą wiadomości, iż decyzja ta dotyczy należącej do niej nieruchomości i powoduje utratę prawa jej własności. J.B. podnosiła zresztą w trakcie postępowania, że nie miała świadomości, iż decyzja scaleniowa prowadziła do utraty przez nią własności przedmiotowej nieruchomości (ówczesna działka nr [...] ). Wśród dowodów, zgromadzonych dotychczas przez organy administracji publicznej brak dokumentu pozwalający stwierdzić, że skarżąca taką wiedzę posiadała.

Decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia 24 sierpnia 1981 r., znajdująca się w aktach administracyjnych (k. [...] nie zawiera załączników. Nie można zatem na podstawie tego dokumentu stwierdzić jednoznacznie, czy dotyczy spornej działki nr [...] i czy na jego podstawie doszło do zmiany własności. To, że również działka nr [...] została na podstawie powyższej decyzji własnością Skarbu Państwa, a potem w drodze komunalizacji Gminy Z. ( decyzja Wojewody z dnia 22 stycznia 1991 r., znak[...] ), wynika co prawda z zapisów w księgach wieczystych, które m. in. tę decyzję wskazują jako podstawę do ujawnienia prawa własności (k. [...] akt administracyjnych), jednak brak załączników do decyzji scaleniowej nie pozwala na stwierdzenie, czy strony mogąc zapoznać się z całością tego rozstrzygnięcia (a nie tylko częścią, dołączoną do akt niniejszej sprawy) dowiadywały się, które działki stają się na mocy decyzji scaleniowej ich własnością oraz własność których działek zostaje im odjęta. Nie jest zatem również widomo jaki akt został ogłoszony w 1981r.

Organy administracji publicznej za dowód, że skarżąca najpóźniej w roku 1999 musiała dowiedzieć się o decyzji scaleniowej i fakcie utraty własności spornej działki, uznały treść aktu notarialnego z dnia 9 listopada 1999r. (k [...] akt administracyjnych). Argumentowały przy tym, że w akcie notarialnym powołano księgę wieczystą nr [...] , a zawarcie umowy wymagało znajomości jej treści, zatem najpóźniej wówczas skarżąca musiała dowiedzieć się o decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 24 sierpnia 1981 r.

Z taką konkluzją nie sposób się zgodzić. Z treści wypisu wspomnianej księgi wieczystej - obecnie nr [...] (k. [...] akt administracyjnych), istotnie wynika, że jako jedną z podstaw ujawnienia w niej prawa własności J.B. była decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia 24 sierpnia 1981 r. , znak[...] . Jednak lektura takiego dokumentu mogła prowadzić co najwyżej do powzięcia przez J.B. wiedzy o tym, że na podstawie wspomnianej decyzji nabyła ona prawo własności działki nr [...] , którą ta księga obejmuje. Nie oznacza to automatycznie, że skarżąca mogła na tej podstawie dowiedzieć, iż wskutek decyzji utraciła własność działki nr [...] (uprzednio kolejno nr [...] i nr [...] Jeżeli nawet J.B. zapoznawała się uważnie z odpisem z księgi wieczystej przed sporządzeniem aktu notarialnego lub w trakcie jego sporządzania, albo także sięgała do akt księgi wieczystej, to nie można stwierdzić, aby wówczas dowiedziała się o całości rozstrzygnięcia, zawartego w decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 24 sierpnia 1981 r. albowiem na tę okoliczność brak dowodów.

Również postanowienie Państwowego Biura Notarialnego z dnia 28 grudnia 1983r., [...] akt administracyjnych), na podstawie którego założono księgę wieczystą dla m. in. działki nr [...], a jako właściciela wpisano Skarb Państwa- Urząd Gminy Z. , nie może być dowodem na to, że J.B. dowiedziała się o utracie własności spornej nieruchomości. Treść postanowienia wskazuje, że doręczone ono zostało wyłącznie Urzędowi Gminy w Z . Z samych zawiadomień Państwowego Biura Notarialnego skarżąca mogła się zatem dowiedzieć wyłącznie o tym, jakie działki nabyła w wyniku scalenia – postanowienie Dz. Kw. [...] z dnia 28 grudnia 1983r. (k. [...] akt administracyjnych) było do niej wysyłane. Natomiast postanowienie, informujące o wpisaniu Skarbu Państwa -Urzędu Gminy Z., , jako właściciela działki nr [...] (a zatem mogące stanowić informację, że J.B. utraciła własność tejże działki), nie zostało do skarżącej wysłane.

Podsumowując powyższe rozważania należy stwierdzić, że żaden z dowodów, powołanych przez organy administracji publicznej nie mógł służyć do wykazania w sposób jednoznaczny, w jakiej dacie J.B. dowiedziała się o wydaniu kwestionowanej decyzji oraz o tym, że zawarte w niej rozstrzygnięcie powoduje utratę wartości spornej działki. Wyprowadzenie na podstawie tego materiału wniosku, że skarżąca najpóźniej dowiedziała się o decyzji w dniu 9 listopada 1999 r. jest ustaleniem dowolnym i arbitralnym, nie opartym na swobodnej ocenie materiału dowodowego. Organy administracji publicznej naruszyły zatem art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. w stopniu, mogącym wpłynąć na treść rozstrzygnięcia. Konieczne było zatem wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.

Jednocześnie w ocenie Sądu uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji byłoby przedwczesne. Postępowanie wyjaśniające może zostać uzupełnione we własnym zakresie przez organ odwoławczy.

Rozpatrując sprawę ponownie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uzupełni materiał dowodowy o dokumenty, które pozwolą stwierdzić, kiedy J.B. dowiedziała się o wydaniu decyzji scaleniowej oraz o tym, że na podstawie tej decyzji utraciła własność spornej nieruchomości. W razie braku takich dokumentów, organ wykorzysta wszelkie inne dostępne dowody, oceniając oświadczenie skarżącej i rozważając możliwość przesłuchania świadków lub strony. Następnie oceni cały materiał dowodowy w sposób, odpowiadający wymogom art. 80 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku, za podstawę biorąc art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.