Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 561/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-04-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10 § 1; art. 67 § 2 pkt 3; art. 68 k.p.a.; art. 85
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 29 ust. 1, 3; art. 30 ust. 1; art. 31 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 725
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędzia WSA Anna Strzelec po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 1 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. K. i S. K. na postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [...] [...] 2019 r. nr [...] w przedmiocie koszty postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r., po rozpatrzeniu zażalenia S. K. i K. K., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy G. z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego.

Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.

W dniu 13 listopada 2017 r. K. L., działając w imieniu W. M. F., wystąpił z wnioskiem o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego.

Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2018 r. Wójt Gminy G. wszczął postępowanie rozgraniczeniowe nieruchomości położonej w obrębie G., oznaczonej jako działka nr [...], o powierzchni 0,38 ha i stanowiącej własność M. F. (dalej jako "działka nr [...]"), z działką nr [...] o powierzchni 0,36 ha, stanowiącą własność małżeństwa S. K. i K. K. (dalej jako "działka nr [...]").

Postępowanie zostało zakończone decyzją o rozgraniczeniu nieruchomości z dnia 20 sierpnia 2018 r. nr [...]

Postanowieniem z dnia 2 listopada 2018 r. nr [...] Wójt Gminy G. ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości w łącznej wysokości [...] zł i obciążył tymi kosztami strony postępowania w częściach równych, to jest właściciela działki nr [...] - W. M. F. w wysokości [...] zł oraz solidarnie właścicieli działki nr [...] - Stanisława B. i K. małż. K. w wysokości [...] zł.

Po rozpatrzeniu zażalenia S. i K. małż. K. organ odwoławczy, postanowieniem z dnia 4 stycznia 2019 r. nr [...] uchylił w całości powyższe postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, celem wyjaśnienia przyjętej zasady podziału kosztów oraz uzasadnienia wysokości kosztów składających się na czynności rozgraniczeniowe i wysokość wystawionej faktury.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowieniem organu I instancji z dnia 14 maja 2019 r. ustalono koszty postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości w łącznej wysokości [...] zł i obciążono tymi kosztami strony postępowania w częściach równych, to jest właściciela działki nr [...] - W. M. F. w wysokości [...] zł oraz solidarnie właścicieli działki nr [...] - Stanisława B. i K. małż. K. w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono, że podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 152 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r., poz. 1145 z późn zm.), dalej jako: "k.c.".

Skarżący, nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, złożyli zażalenie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło stanowiska skarżących i zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 lipca 2019 r. utrzymało w mocy orzeczenie organu I instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy podkreślił w pierwszej kolejności, że strony – uczestnicy postępowania rozgraniczeniowego nie zawarły aktu ugody przed uprawnionym geodetą, przed którym złożyłyby stosowne oświadczenie o rozliczeniu kosztów rozgraniczenia w inny sposób niż wskazują to przepisy prawa powołane przez organ I instancji, wobec czego przyjęty przez organ I instancji podział kosztów jest prawidłowy. Koszty postępowania rozgraniczeniowego ograniczyły się do kosztu wynagrodzenia geodety, wyznaczonego przez organ prowadzący postępowanie, za czynności rozgraniczeniowe w wysokości [...] zł. Koszty te poniósł w całości organ I instancji. Koszty podzielone zostały po połowie, czyli według zasady ukształtowanej już w praktyce orzekania o kosztach rozgraniczenia w postępowaniu administracyjnym i zgodnie z linią orzeczniczą sądów administracyjnych, to jest w kwocie [...]zł - wnioskodawczyni rozgraniczenia oraz w kwocie [...]zł pozostali uczestnicy rozgraniczenia. Pomiędzy stronami istniał spór graniczy, bowiem w wyniku rozgraniczenia granica rozgraniczenia uległa przesunięciu i została ustalona na podstawie wykonanej dokumentacji rozgraniczeniowej. Ustalając koszty organ I instancji oparł się na własnej analizie dokumentacji rozgraniczeniowej (mapa i szkic) i wydanym w tym zakresie rozstrzygnięciu (decyzji rozgraniczeniowej) oraz w oparciu o ustalenia z wizji w terenie (notatka) i informacji geodety uprawnionego E. D.. Decyzją o rozgraniczeniu nieruchomości został zakończony administracyjny etap postępowania rozgraniczeniowego i obowiązkiem organu I instancji było rozliczenie kosztów przeprowadzonego postępowania na etapie administracyjnym. W świetle zebranego materiału dowodowego wszystkie strony miały interes w rozgraniczeniu ww. nieruchomości, bowiem granice pomiędzy nimi były sporne, co wynika z materiału dowodowego (protokół graniczny i szkic graniczny). Wbrew zarzutom zażalenia, koszty postępowania rozgraniczeniowego winny być rozliczone w postępowaniu administracyjnym, niezależnie od tego czy zostało ono zakończone wydaniem decyzji rozgraniczeniowej czy zawartą ugodą lub przekazaniem sprawy do sądu rejonowego. Oferta geodety była najniższa w stosunku do innej złożonej o 30%, zaś geodeta wyjaśnił, że w rachunku zastosował dodatkowy "rabat".

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucili naruszenie:

1. art. 28 k.p.a., które miało wpływ na wynik sprawy i które polegało na jego błędnej wykładni objawiającej się w rozpatrywanej sprawie uznaniem, że stroną w sprawie o ustalenie i podział kosztów postępowania rozgraniczeniowego wnioskującą o podział kosztów rozgraniczenia była W. F. w sytuacji, gdy odpowiedni wniosek złożył K. L., jako strona wnioskująca w tym przedmiocie, a nie, jako pełnomocnik działający w imieniu W. F. strony postępowania rozgraniczeniowego;

2. art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., które miało wpływ na wynik sprawy i które polegało na jego błędnej wykładni objawiającej się w rozpatrywanej sprawie uznaniem, że stronę wnioskującą o rozgraniczenie nieruchomości nie obciążają koszty postępowania, które zostały poniesione w jej interesie w związku z jej żądaniem, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie i gdy pozostałe strony - obecnie skarżący nie spowodowali sporu i nie kwestionowali przebiegu granicy, która była widoczna i przez nich przestrzegana, a ustalona przez biegłego geodetę pokryła się z istniejącą i przestrzeganą przez strony skarżące obecnie S. oraz K. malż. K. ;

3. art. 67 § 2 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 68 k.p.a. i art. 85 k.p.a. w związku z art. 10 § 1 k.p.a. w zakresie obowiązku zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w tym w oględzinach, a które miało wpływ na wynik sprawy i które polegało na ich błędnej wykładni objawiającej się w rozpatrywanej sprawie uznaniem, że dokumentem jest protokół z dnia 24 kwietnia 2019 r. w sytuacji, gdy nie wynika z niego, w jakim charakterze sporządziła go osoba, która go podpisała oraz na braku zawiadomienia stron o miejscu i terminie oględzin;

4. brak ustalenia i bezpodstawna ocena przez organ II instancji i organ I instancji czy istniał spór graniczny i jeżeli tak, to, kto go spowodował oraz czy zaistniała konieczność złożenia wniosku i prowadzenia postępowania rozgraniczeniowego i w czyim interesie leżało rozgraniczenie, i czy wszystkich stron postępowania czy tylko wnioskodawcy a wobec ustalenia przebiegu granicy na podstawie zgodnego oświadczenia stron (pkt 11.3 protokołu granicznego, k. [...]) nie należało umorzyć postępowanie rozgraniczeniowego, mając na uwadze art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wobec tego należało rozważyć czy wniosek o rozgraniczenie był konieczny, czy był jedynie nadużyciem prawa i czy nie było wówczas powodów do umorzenia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości wobec jego bezprzedmiotowości wobec uprzedniego jego wszczęcia i czy nie było podstaw do obciążeni jego kosztami tylko wnioskodawcy, jeżeli ten złożył wniosek o rozgraniczenie;

5. brak prawidłowego ustalenia wysokości kosztów postępowania rozgraniczeniowego przez bezkrytyczne przyjęcie rachunku (faktury) wystawionej przez upoważnionego geodetę za czynności związanie z rozgraniczeniem, która jest rażąco wysoka, bo opiewa na kwotę [...]zł, która przewyższa wartość rozgraniczanej nieruchomości stron skarżących, o powierzchni 0,36 ha, a co prowadzi do faktycznego pozbawienia skarżących własności tej nieruchomości przez zmuszenie ich do sprzedaży tej nieruchomości w celu pokrycia bardzo wysokiej ceny rozgraniczenia nieruchomości wnioskowanej przez W. M. F..

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślili, że w sprawie o ustalenie i podział kosztów postępowania rozgraniczeniowego, wnioskującą o podział kosztów rozgraniczenia był K. L., a nie W. F., bowiem wniosek złożył K. L., jako strona wnioskująca w tym przedmiocie, a nie, jako pełnomocnik działający w imieniu W. F. strony postępowania rozgraniczeniowego. Ponadto, skarżący nie spowodowali sporu granicznego ani nie kwestionowali przebiegu granicy nieruchomości. To W. M. F., reprezentowana przez pełnomocnika złożyła do Wójta Gminy G. wniosek o rozgraniczenie nieruchomości. Ustalenia przebiegu granicy dokonano wobec zgodnego oświadczenia stron. Wobec powyższego należało rozważyć czy wniosek o rozgraniczenie był konieczny, czy był jedynie nadużyciem prawa i czy nie było wówczas powodów do umorzenia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości wobec jego bezprzedmiotowości wobec uprzedniego jego wszczęcia i czy nie było podstaw do obciążeni jego kosztami tylko wnioskodawcy, jeżeli ta złożyła wniosek o rozgraniczenie. W takiej sytuacji nie można było obciążyć wszystkich właścicieli sąsiadujących nieruchomości kosztami postępowania po równo, bo rozgraniczenie nie leżało w interesie skarżących, bo oni nie mieli wątpliwości, co do przebiegu granicy ani nie spowodowali sporu granicznego. Takie wątpliwości miała wnioskodawca i to ją w całości w takiej sytuacji należało obciążyć kosztami postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Sąd uchyla decyzję (postanowienie) organu administracji publicznej w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Jednocześnie sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

Po przeprowadzeniu kontroli zaskarżonego postanowienia według wskazanych wyżej zasad stwierdzić należy, że skarga jest niezasadna, gdyż nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa, które mogłyby stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Rozgraniczenie nieruchomości w postępowaniu administracyjnym normują przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zgodnie z art. 29 ust. 1 tej ustawy, rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Organem przeprowadzającym rozgraniczenie z urzędu lub na wniosek strony jest – stosownie do art. 29 ust. 3 i art. 30 ust. 1 p.g.k. – wójt (burmistrz, prezydent miasta), zaś czynności ustalania przebiegu granic wykonuje geodeta upoważniony przez wymienione organy (art. 31 ust. 1 p.g.k.). Rodzaje dokumentów stanowiących podstawę ustalania przebiegu granic i sporządzania dokumentacji przy rozgraniczaniu nieruchomości określają przepisy rozporządzenia wykonawczego Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. Nr 45, poz. 453). Postępowanie rozgraniczeniowe kończy się w postępowaniu administracyjnym, gdy zainteresowani właściciele zawrą ugodę albo gdy organ prowadzący postępowanie wyda decyzję w sprawie. Strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi.

Natomiast w kwestii kosztów administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego i sposobu ich rozliczenia zastosowanie znajdują przepisy Działu IX ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2020 r. poz. 256). Według art. 263 § 1 k.p.a., do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, koszty spowodowane oględzinami na miejscu, koszty doręczenia stronom pism urzędowych, a także koszty mediacji. Dlatego w sprawie niniejszej organy prawidłowo do kosztów postępowania rozgraniczeniowego zaliczyły koszty wynagrodzenia biegłego geodety, bowiem są one koniecznymi kosztami postępowania administracyjnego w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości.

Zasadę rozdziału kosztów postępowania administracyjnego określa przepis art. 262 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, stronę obciążają te koszty postępowania, które: 1) wynikły z winy strony, 2) zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organu prowadzącego postępowanie.

Z powyższego unormowania jasno wynika to, że koszty postępowania administracyjnego, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu – obciążają strony. Na tej podstawie można orzec o kosztach rozgraniczenia poniesionych przez organ administracji publicznej, w tym także o wynagrodzeniu upoważnionego geodety. Ustalenie wysokości kosztów postępowania następuje w drodze postanowienia wydanego przez organ administracji publicznej, najczęściej jednocześnie z wydaniem decyzji. W postanowieniu tym organ określa jednocześnie osoby zobowiązane do poniesienia kosztów oraz termin i sposób ich uiszczenia (art. 264 § 1 k.p.a.).

Zagadnienia dotyczące orzekania o kosztach postępowania rozgraniczeniowego zostało wyjaśnione w judykaturze sądów administracyjnych. Przede wszystkim w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r., sygn. akt I OPS 5/06 (orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdzono, że organ administracji publicznej orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., może – uwzględniając normę art. 152 k.c. – obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości, a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. W uzasadnieniu tego stanowiska Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że instytucja rozgraniczenia nieruchomości uregulowana została w dwóch aktach prawnych: w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz w Kodeksie cywilnym. Zarówno w postępowaniu cywilnym sąd powszechny, jak i postępowaniu administracyjnym organ administracji, są obowiązane stosować te same zasady, a wniosek ten znajduje potwierdzenie przy porównaniu przepisów art. 152 i 153 k.c. z art. 31 ust. 2-4 i art. 34 ust. 1 i 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, które określają zasady przeprowadzania postępowania rozgraniczeniowego w jego kolejnych stadiach. Konsekwentnie należy przyjąć, iż w postępowaniu administracyjnym ma też zastosowanie norma materialnoprawna wynikająca z przepisu art. 152 k.c., stanowiąca, że właściciele gruntów sąsiadujących obowiązani są do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych, a koszty rozgraniczenia oraz koszty urządzenia i utrzymywania stałych znaków granicznych ponoszą po połowie. Sąd wskazał też, że udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczny ze stwierdzeniem, że to postępowanie toczy się w interesie każdej ze stron postępowania. Twierdzenie, że interes prawny posiada jedynie strona, która żąda wszczęcia postępowania, bo postępowanie toczy się w jej interesie, gdyż to ona domaga się konkretyzacji swojego interesu prawnego w sprawie, pozostawałoby w sprzeczności z pojęciem legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym. W postępowaniu rozgraniczeniowym wszczętym na wniosek właściciela jednej nieruchomości właściciel sąsiedniej nieruchomości może uznawać, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leży w jego interesie, gdyż nie kwestionuje przebiegu granic. Jednakże ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne lub nie jest znany ich przebieg. Nie można więc twierdzić, że rozgraniczenie nie jest przeprowadzane także w interesie właściciela nieruchomości sąsiedniej. Naczelny Sąd Administracyjny w konkluzji stwierdził, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony (art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a.), a w przypadku postępowania o rozgraniczenie obciążają strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości według zasady określonej w art. 152 k.c. Wyrażony w powołanej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd jest jednolicie podzielany w orzecznictwie sądów administracyjnych. Stanowisko to podziela również w pełni skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie, przez co uchwała ma charakter prawnie wiążący (art. 269 § 1 p.p.s.a.).

Choć istnieją przypadki, kiedy odstąpienie od wskazanej wyżej zasady jest możliwe, wynikać to musi jednakże ze szczególnych okoliczności konkretnej sprawy, które decydować mogą o innym sposobie rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Niniejsza sprawa okoliczności takich jednak nie posiada. Mając to na uwadze stwierdzić należy, że koszty postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości zostały ustalone i rozdzielone w sposób prawidłowy. W okolicznościach faktycznych i prawnych tej sprawy nie zaistniały żadne podstawy do przyjęcia, że rozgraniczenie zostało dokonane wyłącznie w interesie wnioskodawczyni, co uzasadniałoby poniesienie przez nią w całości kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Powołana wyżej uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r. wskazuje typową regułę, że koszty rozgraniczenia ponoszą właściciele nieruchomości po połowie, bez względu na towarzyszące im – co do zasady – zamiary w zainicjowaniu sporu granicznego i bez względu na sposób jego zakończenia (decyzją rozgraniczeniową rozstrzygającą sprawę co do istoty, aktem ugody, czy też decyzją o jego umorzeniu wydaną w trybie art. 34 p.g.k). Umacnia tę zasadę to, że w postępowaniu administracyjnym ma również zastosowanie wynikająca z art. 152 k.c. norma materialnoprawna stanowiąca, że właściciele nieruchomości koszty rozgraniczenia ponoszą po połowie, która wynika z tego, że właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczaniu gruntów oraz utrzymywaniu stałych znaków granicznych. Interes prawny stron biorących udział w postępowaniu administracyjnym o rozgraniczenie jest kategorią obiektywną, co oznacza, że postępowanie toczy się w interesie każdej ze stron postępowania.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że postępowanie rozgraniczeniowe obejmowało rozgraniczenie pomiędzy nieruchomościami: działką nr [...], stanowiącej własność M. F., z działką nr [...], stanowiącą własność małżeństwa S. K. i K. K.. Bez znaczenia dla kwestii obciążenia stron postępowania kosztami postępowania rozgraniczeniowego pozostaje natomiast okoliczność, która ze stron to postępowanie zainicjowała.

Wbrew twierdzeniu skarżących, organ odwoławczy prawidłowo wywiódł, odwołując się do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 11 grudnia 2006 r. sygn. akt I OPS 5/06, że organ administracji orzekając o kosztach rozgraniczenia, uprawniony jest obciążyć nimi strony będące właścicielami gruntów sąsiadujących objętych rozgraniczeniem, na zasadach określonych w art. 152 kodeksu cywilnego. Uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego, w myśl art. 269 p.p.s.a., posiada ogólną moc wiążącą inne składy sądów administracyjnych w sprawach, w których są stosowane interpretowane nią przepisy.

Organ odwoławczy prawidłowo uznał, że w interesie wszystkich właścicieli sąsiadujących nieruchomości, w tym skarżących, było ustalenie prawidłowego przebiegu granic. W przypadku postępowania rozgraniczeniowego wszczętego na wniosek właściciela jednej nieruchomości, właściciele sąsiednich nieruchomości mogą stać na stanowisku, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leży w ich interesie, gdyż nie kwestionują oni przebiegu granic, a co za tym idzie, nie powinni ponosić kosztów rozgraniczenia, jednak ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli w sytuacji, gdy stwierdzono w toku postępowania rozgraniczeniowego, że przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] przed wszczęciem postępowania rozgraniczeniowego różni się od przebiegu granicy po zakończeniu tegoż postępowania. Dlatego, zgodzić należy się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że "interes strony" w znaczeniu - pożytek czy korzyść - mieli właściciele wszystkich rozgraniczanych działek (wnioskodawca i właściciele działki sąsiedniej). Interes ten wyraża się w ustaleniu przebiegu granicy nieruchomości stanowiących ich własność. Geodeta ustalił, że faktyczna granica pomiędzy działkami przebiega w odległości od 8 do 15 centymetrów od ogrodzenia, które do chwili rozgraniczenia było uważane za granicę, co świadczy o tym, że granica sprzed i po rozgraniczeniu nie pokrywa się. Jak wynika z protokołu granicznego na "gruncie nie istniały żadne znaki trwałej stabilizacji punktów granicznych". Skarżący również w odwołaniu i w skardze przyznali, że granica widoczna była dla nich i jej przestrzegali. Wobec czego, zasadnie organ I instancji wszczął postępowanie rozgraniczeniowe obu nieruchomości i decyzją z dnia 20 sierpnia 2018 r. rozgraniczył wskazane nieruchomości.

Wbrew zarzutom skargi, zasadnie organ odwoławczy uznał, że w tej sprawie koszty postępowania rozgraniczeniowego winny ponieść w równych częściach strony tego postępowania, to jest właściciele rozgraniczanych nieruchomości. Organy nie naruszyły przy tym art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż w świetle wyżej poczynionych rozważań, koszty postępowania rozgraniczeniowego zostały poniesione również w interesie skarżących gdyż na gruncie nie było fizycznych istniejącej śladów granicy; a nie wynikały z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie.

Ponadto, w ocenie sądu, wbrew stanowisku skarżących, także wysokość kosztów postępowania rozgraniczeniowego została ustalona prawidłowo. Wybór uprawnionego geodety nastąpił w drodze zaproszenia do złożenia oferty cenowej. W wyniku przeprowadzonego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonego w trybie zapytania ofertowego wpłynęły dwie oferty. Dokonano wyboru korzystniejszej (tańszej) oferty geodety uprawnionego E. D.. Druga oferta była droższa o niespełna 30%. Istotnym przy tym jest, że na wezwanie organu I instancji, geodeta wykazał koszty składające się na czynności rozgraniczeniowe. Mianowicie, [...] zł - za pierwsze 100 m, [...] zł - za każde następne 100 m. Ze względu na fakt, że przedmiotowa granica liczy [...] m, ustalono cenę [...] zł. Geodeta zaznaczył dodatkowo, że uwzględnił "rabat", bowiem nie została naliczona należność za kolejne rozpoczęte 100 m (pozostałe 27,55 m). Wobec powyższego, w ocenie sądu, zawarcie przez organ administracji umowy na wykonanie czynności ustalenia przebiegu granic z tym geodetą było racjonalne i zgodne z interesem właścicieli rozgraniczanych nieruchomości. Skarżący nie uprawdopodobnili, że inny geodeta zgodziłby się wykonać te same czynności za niższą cenę. Nie wykazano, by czynności geodezyjne wykonane zostały w sposób niestaranny lub nieprofesjonalny, a tylko w takim przypadku organ administracji uprawniony byłby odmówić zapłaty uzgodnionej umownie ceny.

W końcu chybionym okazał się również zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. Wprawdzie z treści samego wniosku wynikać może, że K. L. we własnym imieniu składał wniosek o rozgraniczenie działki nr [...] z działką [...]. Jednak, z akt sprawy wynika, że organ I instancji wezwał (k. [...]) K. L., czyli osobę, która podpisała ten wniosek, do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez złożenie pełnomocnictwa upoważniającego autora wniosku do reprezentowania właściciela działki nr [...] w postępowaniu rozgraniczeniowym. W wykonaniu wezwania K. L. złożył notarialnie poświadczone pełnomocnictwo udzielone mu przez W. M. F. do reprezentowania jej w sprawach dotyczących zarządzania i administrowania nieruchomością położoną w G. przy ulicy [...] nr [...] (to jest działka nr [...]). Zaś z treści postanowienia z dnia 8 stycznia 2018 r. wynika, że organ I instancji wszczynając postępowanie rozgraniczeniowego, prawidłowo określił strony tego postępowania, o czym poinformowani zostali również skarżący (k. [...]). I tak z treści postanowienia wynika, że obok skarżących, jako strona postępowania została wskazana właścicielka działki [...] W. M. F., reprezentowana przez pełnomocnika K. L..

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 67 § 2 pkt 3 k.p.a w związku z art. 68 k.p.a. i art. 85 k.p.a. oraz art. 10 § 1 k.p.a. w zakresie obowiązku zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w tym w oględzinach dokonanych przez organ. Zdaniem Sądu notatka służbowa z dnia 24 kwietnia 2019 r. sporządzona przez pracownika organu pierwszej instancji nie miała wpływu na treść postanowienia. Nie można również uznać, by miała ona charakter protokołu z czynności organu - dokonanych oględzin. W aktach administracyjnych znajduje się sporządzony przez geodetę protokół graniczny z oględzin rozgraniczanych nieruchomości. W czynnościach oględzin na miejscu, które odbyły się dnia 28 maja 2019 r. skarżący uczestniczyli i łącznie z opinią techniczną sporządzoną przez geodetę stanowiły materiał dowodowy, który organy miały na uwadze wydając postanowienie o kosztach postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Przytoczyć również wypada pogląd, który Sąd w składzie orzekającym podziela, wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2010 r. sygn. akt I OSK 1597/09 ( LEX nr 745094 ). Sąd stwierdził że w świetle art. 75 § 1 k.p.a. notatka służbowa sporządzona przez prowadzącego sprawę pracownika nie jest tego rodzaju dokumentem, który służy wyjaśnieniu merytorycznemu sprawy. Jest formą adnotacji sporządzonej przez pracownika w trybie art. 72 k.p.a. Wobec powyższego do adnotacji tej nie stosuje się przepisów dotyczących dowodów.

Organ odwoławczy uzasadnił zaskarżone postanowienie w sposób wyczerpujący, należycie przedstawiając podstawy prawne i faktyczne. Sformułowanym przez organ w tym zakresie wnioskom nie można zarzucić, że są nielogiczne lub naruszają zasady doświadczenia życiowego, a tym samym zasadę swobodnej oceny dowodów. Organ nie naruszył reguł postępowania dowodowego. Okoliczność, że skarżący nie zgadzają się z taką oceną nie świadczy o tym, że został naruszony obowiązek wszechstronnego zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Wydane postanowienie zawierało wszystkie przewidziane prawem elementy.

Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – oddalił skargę, o czym orzekł w sentencji wyroku