Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2815/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy: article: 14b par. 3,  art. 169 par. 1,  art. 14h
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Anna Wesołowska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (sprawozdawca),, Sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant ref. staż. Maksymilian Kulczycki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi R. S.A. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz R. S.A. z siedzibą w W. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1. R. S.A. z siedzibą w W. (dalej: "Bank") we wniosku z 7 maja 2010r. zwrócił się o pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług (dalej: "VAT") w zakresie opodatkowania wynagrodzenia otrzymywanego z tytułu świadczenia usług finansowania należności.

Bank, opisując stan faktyczny wskazał, że zawarł umowę o finansowanie należności (dalej "Umowa"), na mocy której będzie nabywał niewymagalne wierzytelności przysługujące z umów handlowych klientowi (dalej: "Finansowany"), udokumentowane fakturą w celu zapewnienia płynności finansowej. Wierzytelności te mają charakter bezwarunkowy i bezsporny co do prawa i terminu wymagalności, ich podstawa prawna i termin płatności nie budzą wątpliwości, ich wartość mieści się w limicie zaangażowania przyznanym Finansowanemu przez Bank.

Umowa określa zasady finansowania i rozliczeń związanych z nabywaniem wierzytelności od Finansowanego, przyjmowaniem spłat wierzytelności od dłużników oraz informowanie Finansowanego o stanie rozliczeń dokonywanych w wykonaniu Umowy. Finansowany przenosi na Bank odpłatnie, w całości lub w części, wierzytelności handlowe jemu przysługujące od jego "Dłużników" wraz z wszelkimi związanymi z nimi prawami, w szczególności zabezpieczającymi płatność.

Finansowany w celu zabezpieczenia wszelkich wierzytelności pieniężnych Banku, wynikających z Umowy, ustanowił na rzecz Banku zabezpieczenia zgodne z wymogami Banku określonymi dla umów kredytowych. Bank nabywa wierzytelności na ryzyko Finansowanego, to jest z prawem powrotnego przeniesienia każdej nabytej wierzytelności na Finansowanego, bez uprzedniego podejmowania przez Bank jakichkolwiek czynności wobec Dłużnika zmierzających do wyegzekwowania należności z tytułu wierzytelności.

Na skutek cesji wierzytelności na Bank, Dłużnik będzie zobowiązany dokonywać bezpośrednio na rachunek Banku wszelkie płatności z faktur otrzymywanych do zapłaty od Finansowanego. Jeżeli Dłużnik nie zaspokoi wierzytelności nabytej przez Bank w terminie płatności albo w ostatnim dniu okresu dodatkowego finansowania (jeżeli został ustanowiony), nabyta wierzytelność przechodzi zwrotnie na Finansowanego (bez konieczności dokonywania jakichkolwiek czynności prawnych przez strony umowy), a Finansowany jest zobowiązany zwrócić Bankowi otrzymaną finansowaną kwotę wierzytelności, powiększoną o należne odsetki.

Wynagrodzenie należne Bankowi od Finansowanego z tytułu świadczonej usługi finansowania wierzytelności będzie składać się z elementów kalkulacyjnych: prowizja przygotowawcza określona kwotowo, płatna po podpisaniu umowy; opłaty operacyjne płatne miesięcznie, których wysokość określana jest jako procent od wartości wierzytelności skupionych w miesiącu poprzednim; odsetki za każdy dzień finansowania wierzytelności.

Zgodnie z Umową strony w odrębnych porozumieniach (umowach) mogą uzgodnić świadczenie przez Bank dodatkowych usług na rzecz Finansowanego oraz wysokość wynagrodzenia Banku z tego tytułu.

W związku z tym Bank zapytał, czy wynagrodzenie, jakie będzie otrzymywał z tytułu świadczenia usług na podstawie umowy o finansowanie należności będzie zwolnione od VAT?

Zdaniem Banku ww. wynagrodzenie, zarówno w postaci odsetek, jak i prowizji i opłat, będzie zwolnione od VAT, zgodnie art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku, zwanej dalej "u.p.t.u."), w związku z poz. 3 załącznika nr 4 do tej ustawy.

Usługi, jakie Bank będzie świadczył na rzecz Finansowanego na podstawie Umowy mają niewątpliwie charakter usług finansowych (pośrednictwa finansowego), a jednocześnie nie są usługami ściągania długów lub faktoringu.

Umowa faktoringu jest umową nienazwaną nie uregulowaną wprost w przepisach Kodeksu cywilnego lub innych ustawach prawa prywatnego. Uwzględniając jednak dorobek doktryny prawa oraz praktykę gospodarczą w tym zakresie, a także stosując posiłkowo definicję zawartą w wielostronnej konwencji UNIDROIT z 28 maja 1988r. o międzynarodowym faktoringu (Polska nie jest stroną tej konwencji), należy stwierdzić, że faktoring to umowa, zgodnie z którą (według artykułu 1 ust. 2 powyższej konwencji):

1) faktorant może lub jest zobowiązany przelać wierzytelności wynikające z umów sprzedaży towarów zawartych pomiędzy faktorantem a jego klientami (dłużnikami), wyjąwszy wierzytelności wynikające z umów sprzedaży towarów zakupionych przede wszystkim dla celów osobistych, na potrzeby rodziny lub do użytku w gospodarstwie domowym klientów;

2) faktor zobowiązany jest do spełnienia co najmniej dwóch z następujących funkcji:

- finansowanie przedsiębiorcy, w szczególności przez udzielanie pożyczek i wpłacanie zaliczek,

- księgowość wierzytelności,

- inkasowanie wierzytelności,

- ochrona przed niedotrzymaniem zobowiązań płatniczych przez dłużników.

Również w polskiej doktrynie i praktyce gospodarczej powszechnie przyjmuje się, że nieodzownym elementem umowy faktoringu jest wykonywanie przez faktora dodatkowych usług, wykraczających poza samo finansowanie. W obrocie gospodarczym faktoring pełni bowiem - oprócz funkcji finansowej również inne funkcje: administracyjną (zarządzanie wierzytelnościami, płynnością, windykacja itp.), zabezpieczającą (przejęcie ryzyka niewypłacalności dłużnika), a niekiedy również inne funkcje usługowe (np. księgowe). Niejednolity charakter usługi faktoringu, składającej się z różnego rodzaju świadczeń o charakterze finansowym oraz niefinansowym, jest cechą odróżniającą faktoring od usługi kredytu/pożyczki, w której przelew wierzytelności ma charakter wyłącznie zabezpieczający.

Zakres zobowiązania Banku wynikającego z Umowy finansowania wierzytelności, będącej przedmiotem niniejszego wniosku, ogranicza się do udzielenia finansowania. Bank nie jest zobowiązany do wykonywania żadnych innych świadczeń na rzecz Finansowanego poza udzieleniem finansowania. Bank nie ponosi ryzyka niewypłacalności dłużnika, ani nie wykonuje czynności egzekucyjnych - wierzytelność jest automatycznie zwrotnie przelewana na rzecz Finansowanego w przypadku bezskutecznego upływu terminu płatności wierzytelności (z uwzględnieniem ewentualnego okresu dodatkowego finansowania)

W opinii Banku Umowa będąca przedmiotem wniosku, nie jest faktoringiem, ani tym bardziej umową o świadczenie usług ściągania długów, lecz jest umową zbliżoną do umowy kredytu. Bank przekazuje bowiem Finansowanemu środki pieniężne tytułem zapłaty za wierzytelność na skutek czego Finansowany uzyskuje możliwość dysponowania tymi środkami wcześniej niż wynikałoby to z terminów wymagalności wierzytelności, a zwrot kwoty finansowania ("kredytu") następuje przez spłatę przez dłużnika wierzytelności albo przez Finansowanego, jeżeli wierzytelność nie zostanie spłacona w terminie przez dłużnika. Wyłączną funkcją Umowy jest finansowanie, co wyklucza zakwalifikowanie czynności Banku jako usług faktoringu.

Przelew wierzytelności na Bank służy w tym przypadku głównie dodatkowemu zabezpieczeniu Banku, w związku z udzieleniem finansowania, jak też uproszczeniu procedury spłaty zadłużenia (spłata wierzytelności przez dłużnika zaspokaja roszczenie Banku o zwrot kwoty finansowania, bez konieczności dokonywania dwóch operacji finansowych - zapłaty wierzytelności przez dłużnika na rzecz Finansowanego oraz spłaty kredytu przez Finansowanego na rzecz Banku - jak miałoby to miejsce w przypadku standardowej umowy kredytu). Jednakże w przypadku, gdy dłużnik nie dokona spłaty wierzytelności w terminie, wierzytelność ta automatycznie wraca do Finansowanego, a Finansowany jest zobowiązany do zwrotu Bankowi kwoty udzielonego finansowania wraz z odsetkami.

Dodatkowym argumentem przemawiającym za zastosowaniem zwolnienia od VAT usług, które będą świadczone przez Bank na podstawie Umowy jest brzmienie art. 135 (1) (d) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U UE. L. 06 347 1 ze zm., dalej: "Dyrektywy 112"), który wyłącza z zakresu zwolnienia usług finansowych wyłącznie usługi windykacji należności, nie wymieniając wprost usług faktoringu. Uwzględniając zatem wyniki prowspólnotowej wykładni przepisów u.p.t.u. wyłączenie możliwości zastosowania zwolnienia od VAT wynikającego z poz. 3 załącznika nr 4 do u.p.t.u. obejmuje tylko te usługi, których przynajmniej elementem składowym jest windykacja długów. W przypadku umowy, będącej przedmiotem wniosku windykacja należności nie będzie elementem usług świadczonych przez Bank (Bank nigdy nie będzie kierował roszczeń o zapłatę do dłużników nabytych wierzytelności - w razie braku terminowej spłaty wierzytelność automatycznie powraca do Finansowanego, który podejmuje we własnym zakresie czynności windykacyjne). Odmienna interpretacja u.p.t.u. w tym zakresie, pozostawałby w sprzeczności z przepisami Dyrektywy 112.

Zdaniem Banku usługi świadczone na podstawie Umowy mają wyłącznie charakter finansowy i korzystają ze zwolnienia od VAT, gdyż zakres świadczeń, do których Bank jest zobowiązany, zgodnie z umową nie obejmuje innych czynności niefinansowych, a zatem Umowa nie może być uznana za umowę factoringu lub umowę windykacji wyłączoną z zakresu zwolnienia od VAT.

2. Minister Finansów w interpretacji indywidualnej z [...] lipca 2010 r. uznał ww. stanowisko Banku za nieprawidłowe.

W uzasadnieniu, po przestawieniu stanu sprawy przytoczył treść art. 5 ust. 1, art. 7, art. 8 ust. 1, art. 41 ust. 1 a także art. 43 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. oraz wskazał, że zakup wierzytelności w celu ich windykacji we własnym zakresie lub w celu dalszej sprzedaży mieści się niewątpliwie w zakresie usług pośrednictwa finansowego sklasyfikowanych pod symbolem PKWiU w sekcji ex 65-67. W tak ujmowanej usłudze mieści się cesja - cywilnoprawna instytucja przelewu wierzytelności (majątek z dotychczasowego wierzyciela przenoszony jest do majątku osoby trzeciej na mocy umowy). Nabywca wierzytelności świadczy na rzecz zbywcy usługę pośrednictwa finansowego, której celem jest uwolnienie sprzedaży wierzytelności od ciężaru egzekwowania. Usługi takie, co do zasady, korzystają ze zwolnienia od VAT, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u., w związku z poz. 3 załącznika nr 4 do u.p.t.u. W katalogu usług, w odniesieniu, do których nie stosuje się ww. zwolnienia od podatku wymieniono między innymi usługi ściągania długów oraz faktoringu.

Wyłączenie usług ściągania długów i faktoringu ze zwolnienia od VAT jest zgodne z art. 13B (1) (d) Szóstej Dyrektywy Rady z 17 maja 1977r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EWG) (Dz. U. UE. L. 77.145.1 ze zm., dalej: "VI Dyrektywa"), obowiązującej do 31 grudnia 2006r. oraz art. 135 (1) (d) Dyrektywy 112, która weszła w życie 1 stycznia 2007r.

Również Europejski Trybunał Sprawiedliwości ("ETS") w wyroku z 26 czerwca 2003r. C-305/01, definiując faktoring, o którym mowa w 13B (1) (d) VI Dyrektywy podkreślił, iż działalność gospodarcza, w ramach, której podmiot gospodarczy nabywa wierzytelności, przejmując ryzyko niewywiązania się dłużnika ze zobowiązania i w zamian wystawia swojemu klientowi faktury z tytułu prowizji, stanowi odzyskiwanie długów w rozumieniu art. 13B (d) (3) VI Dyrektywy i dlatego działalność ta wyłączona jest ze zwolnienia określonego w tym przepisie.

Minister Finansów zgodził się z Bankiem, że usług ściągania długów i faktoringu nie zdefiniowano w polskich przepisach prawa i należą do tzw. umów nienazwanych. Faktoring co do zasady polega na tym, że faktor trudniący się zawodowo tego typu działalnością nabywa wierzytelności przysługujące przedsiębiorcy (faktorantowi) z tytułu dokonania sprzedaży lub wykonania usług w zamian za określoną kwotę, odpowiadającą wartości nominalnej wierzytelności pomniejszonej o dyskonto uwzględniające wynagrodzenie faktora. W pojęciu usług ściągania długów i faktoringu mieści się zatem, m.in. skup wierzytelności w celu ich windykacji we własnym zakresie lub odprzedaży. Usługa tego typu polegająca na "wyręczeniu" klienta z czynności zmierzających do odzyskania długu podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług bez możliwości skorzystania ze zwolnienia. W pojęciu tym mieszczą się też usługi windykacji, które co do zasady zmierzają wprost do odzyskania długu.

Faktoring niewłaściwy (niepełny) cechuje się tym, iż faktor nie nabywa wierzytelności definitywnie i nie ponosi odpowiedzialności w razie niewypłacalności dłużnika, bowiem w takim przypadku wierzytelność będąca przedmiotem umowy powraca do faktoranta. Niemniej usługi polegające na wykonywaniu na zlecenie czynności faktoringu sprowadzających się do nabywania w całości zaległych rachunków i długów, należnych innym podmiotom gospodarczym i późniejsze ich ściąganie (bez przejęcia ryzyka wypłacalności dłużnika), czyli usługi tzw. faktoringu niewłaściwego podlegają opodatkowaniu stawką 22% VAT.

W każdym przypadku, gdy celem działania usługodawcy jest przejęcie wierzytelności (długu) innego podmiotu w celu wyegzekwowania (ściągnięcia długu) - usługę tę należy opodatkować także wówczas, gdy środkiem do tego celu jest nabycie cudzej wierzytelności (co miało miejsce w sprawie), która to czynność mieści się w pojęciu szeroko pojętego pośrednictwa finansowego.

Minister Finansów, mając na względzie ww. przepisy i opis stanu faktycznego sprawy, stwierdził, że świadczona przez Bank usługa, jest usługą faktoringu, należy do katalogu czynności o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. i winna być opodatkowana stawką podatku zawartą w art. 41 ust. 1 cyt ustawy, tj. 22%.

3. Minister Finansów, mimo wniesienia przez Bank wezwania do usunięcia naruszenia prawa i prośby o zmianę interpretacji zgodnie z wnioskiem, stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji, podtrzymując zaskarżoną interpretację.

4. Bank w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o uchylenie ww. interpretacji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, ze względu na naruszenie: 1) art. 14b § 2 i 3 oraz art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej "O.p.") - przez brak wszechstronnej analizy stanu faktycznego opisanego we wniosku o wydanie interpretacji i pomięcie jego istotnych elementów, jak również dokonanie domniemań co do stanu faktycznego, wbrew twierdzeniom wnioskodawcy, co doprowadziło do błędnego zaklasyfikowania świadczonej przez Bank usługi jako faktoringu niewłaściwego; 2) art. 43 ust. 1 u.p.t.u. w związku z poz. 3 załącznika nr 4 do u.p.t.u. - przez błędną wykładnię, pozostającą w sprzeczności z art. 135(l) (d) Dyrektywy 112, polegającą na uznaniu, że wyłączone z zakresu zwolnienia od VAT są również usługi, których elementem nie jest ściąganie długów; 3) art. 14c § 1 O.p. - przez brak odniesienia się w uzasadnieniu interpretacji do podnoszonych przez wnioskodawcę argumentów w zakresie prowspólnotowej wykładni przepisów u.p.t.u., w tym w szczególności dotyczących interpretacji pojęcia "ściągania długów i faktoringu" w związku z treścią art. 135(l)(d) Dyrektywy 112; 4) art. 14c § 2, art. 14e § 1, art. 121 § 1 O.p., a w konsekwencji art. 43 ust. 1 u.p.t.u. - przez wskazanie stanowiska w sprawie, z pominięciem orzecznictwa sądowego, zgodnie z którym w przypadku usług faktoringu opodatkowaniu stawką 22% VAT podlegają wyłącznie te elementy wynagrodzenia, które nie są bezpośrednio związane z udzielonym finansowaniem, odsetki pobierane przez faktora od faktoranta stanowią wynagrodzenie za świadczoną usługę kredytową i korzystają ze zwolnienia od VAT.

Bank podniósł, że świadczona przez niego usługa, nie spełnia definicji factoringu. W ramach usługi finansowania należności, której dotyczył wniosek o interpretację, bank nie tylko nie będzie zobowiązany, ale nawet nie będzie miał prawnych możliwości, dokonywania jakichkolwiek czynności wobec dłużników wierzytelności związanych z dochodzeniem zapłaty. Bank nabywa wierzytelności przed terminem ich płatności i wierzytelności pozostają niewymagalne przez cały czas, w którym bank pozostaje w ich posiadaniu. W momencie bezskutecznego upływu terminu płatności, wierzytelność na mocy samej umowy finansowania należności, wraca automatycznie do klienta, który jest jedynym podmiotem uprawnionym do podejmowania czynności windykacyjnych wobec dłużników. Spłata zadłużenia wobec banku regulowana jest w takim przypadku bezpośrednio przez klienta na mocy zawartej umowy finansowania należności. Klient jest zobowiązany na podstawie umowy do ustanowienia na rzecz banku zabezpieczeń spłaty zobowiązań finansowych, zgodnych z wymogami prawa bankowego i procedurami wewnętrznymi banku odnoszącymi się do umów kredytowych. W przypadku braku spłaty wierzytelności bank zaspakaja swoje roszenie z zabezpieczenia ustanowionego przez klienta, stanowiącego integralną część umowy, na zasadach analogicznych jak w przypadku innych umów kredytowych.

Bank, odnosząc się do prawa Unii Europejskiej wskazał, że art. 135 (1) (d) Dyrektywy 112 nie wyłącza z zakresu zwolnienia dla usług finansowych usługi windykacji należności, nie wymieniając natomiast - w przeciwieństwie do poprzednio obowiązującej VI Dyrektywy, wprost usług factoringu, co prowadzi do wniosku, że wyłączenie możliwości zastosowania zwolnienia od VAT wynikające z poz. 3 załącznika nr 4 do u.p.t.u., obejmuje tylko te usługi, których elementem składowym jest windykacja długów.

5. Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej interpretacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie z powodów w niej wskazanych.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1 ww. przepisu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach, których katalog zawiera art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "P.p.s.a.").

W określonych przez ten przepis przedmiotowych granicach kognicji sądów administracyjnych mieści się m. in. orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego, wydane w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 4a P.p.s.a.).

Na mocy art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną.

W ramach tak wyznaczonej kompetencji Sąd stwierdza, że zaskarżona interpretacja narusza przepisy prawa procesowego, w stopniu nakazującym uchylenie tej interpretacji.

Zdaniem Sądu Bank w sposób ogólnikowy w treści wniosku o interpretację indywidualną stwierdził, że możliwe jest uzgodnienie w odrębnych porozumieniach (umowach), że Bank będzie świadczył dodatkowe usługi na rzecz Finansowanego za wynagrodzeniem. W treści wniosku nie wyjaśniono, jakiego rodzaju będą to usługi i czy będą się one wiązać z usługami wykonywanymi przez bank na rzecz Finansowanego na podstawie Umowy (o finansowanie należności), jaki to będzie rodzaj związku i czy istnienie tego związku może mieć wpływ na ocenę kwalifikacji prawnej usług opisanych we wniosku z uwagi na treść przepisów o interpretację, których wystąpiła skarżąca Spółka. Niemniej jednak Bank uznał, że zamieszczenie tak ogólnikowego stwierdzenia jest konieczne.

Sąd stwierdza ponadto, że Bank w swoim stanowisku przyznaje, że nieodzownym elementem umowy faktoringu jest wykonywanie przez faktora dodatkowych usług, wykraczających poza samo finansowanie. Niejednolity charakter usługi faktoringu, składającej się z różnego rodzaju świadczeń o charakterze finansowym oraz niefinansowym, jest cechą odróżniającą faktoring od usługi kredytu/pożyczki, w której przelew wierzytelności ma charakter wyłącznie zabezpieczający. W świetle ww. stanowiska Banku, opartego o stanowisko doktryny, skoro na factoring składają się dwojakiego rodzaju usługi – świadczenia, wyjaśnienie dość ogólnikowego stwierdzenia Bank podejmuje się dodatkowych usług, bez wskazania na czym te usługi polegają, niemożliwym czyni wypowiedzenie się co do możliwości zastosowania w sprawie art. 43 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. w związku z poz. 3 zał. 4 do u.p.t.u.

Tym samym do momentu, kiedy w sprawie nie zostanie wyjaśnione jaki jest charakter świadczonych przez Bank na rzecz Finansowanego ww. dodatkowych usług, wykraczających poza samo finansowanie należności oraz czy dodatkowe usługi mogą być w powiązaniu z usługami finansowymi uznane za factoring, niemożliwe będzie uznanie przez Ministra Finansów, który jest zobowiązany do udzielenia interpretacji, że Bank wypełnił w sposób należyty dyspozycję art. 14b § 3 O.p. Przepis ten zobowiązuje Bank do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego.

Z treści art. 14b § 3 O.p. wynika bowiem, że wnioskodawca składając wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie. Poza ramy stanu faktycznego opisanego we wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej organ podatkowy udzielający interpretacji przepisów prawa podatkowego wykraczać zatem nie może. W sytuacji natomiast wątpliwości powziętych, co do wyczerpującego przedstawienia przez podatnika stanu faktycznego, który de facto uniemożliwia wyrażenie prawidłowego stanowiska w sprawie przez Ministra Finansów, organ ten jest zobowiązany zastosować treść art. 169 § 1 O.p. w związku z art. 14h O.p.

W rozpoznawanej sprawie z dyspozycji ww. przepisów nie skorzystał Minister Finansów, który udzielał interpretacji indywidualnej, choć zdaniem Sądu na taką potrzebę wskazują zarówno dość zwięzłe wskazanie przez Bank, że będzie wykonywał dodatkowe usługi na rzecz Finansowanego, przy jednoczesnym wskazaniu, w zajętym stanowisku, że dodatkowe usługi, obok finansowania mogą powodować, że dana usługa zostanie uznana za faktorinng, który nie podlega zwolnieniu z VAT.

W ocenie Sądu Minister Finansów przed przystąpieniem do wydania interpretacji indywidualnej powinien zatem wyjaśnić, w trybie art. 169 § 1 O.p. w związku z art. 14h O.p. oraz w związku z art. 14b § 3 O.p., na czym polegają świadczone przez Bank usługi dodatkowe na rzecz Finansowanego, na podstawie odrębnych umów i jaki jest ich związek z usługami wykonywanymi przez Bank na podstawie ww. Umowy o finansowanie należności. Zdaniem Sądu jest to niezbędne do tego, aby stan faktyczny uznać za wyczerpująco przedstawiony przez Spółkę.

Ustawodawca przewidział w odniesieniu do podań, które nie spełniają wymogów określonych przepisami prawa obowiązek podjęcia działań prawnych przez organ – wezwania wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 169 § 1 O.p. w związku z art. 14h O.p.). Błędem Ministra Finansów było więc nie wezwanie Banku w trybie wyżej wskazanym do uzupełnienia treści wniosku o wyżej wskazane przez Sąd elementy. Wyjaśnienie wątpliwości, co do stanu faktycznego, z uwagi na stanowisko Spółki zawarte we wniosku i interpretację, jest niezbędne do prawidłowego rozpatrzenia wniosku o interpretację przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie.

Sąd stwierdza zatem, że zajęcie przez Ministra Finansów we wskazanej wyżej interpretacji indywidualnej stanowiska, uznającego stanowisko Spółki za nieprawidłowe było przedwczesne, gdyż stan faktyczny sprawy nie został przedstawiony w sposób wyczerpujący, tak, jak stanowi art. 14b § 3 O.p.

Przy ponownym wydawaniu interpretacji Minister Finansów, stosując wyżej powołane przepisy, jak również biorąc pod uwagę art. 121 § 1 O.p. wyjaśni nieścisłości istniejące w stanie faktycznym wniosku i interpretację indywidualną.

Zdaniem Sądu zasadny jest również zarzut Banku o naruszeniu przez Ministra Finansów art. 14c § 1 O.p. w związku z nie odniesieniem się w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji indywidualnej do podnoszonych przez Bank argumentów w zakresie prowspólnotowej wykładni przepisów u.p.t.u., w tym w szczególności dotyczących interpretacji pojęcia "ściągania długów i factoringu" w związku z treścią art. 135(l)(d) Dyrektywy 112;

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Minister Finansów zobowiązany będzie również uwzględnić orzecznictwo sądowe, zgodnie z którym w przypadku usług faktoringu opodatkowaniu stawką 22% VAT podlegają wyłącznie te elementy wynagrodzenia, które nie są bezpośrednio związane z udzielonym finansowaniem, odsetki pobierane przez faktora od faktoranta stanowią wynagrodzenie za świadczoną usługę kredytową i korzystają ze zwolnienia od VAT.

Sąd wyjaśnia ponadto, że uchylenie aktu administracyjnego, jakim jest interpretacja indywidualna Ministra Finansów, z powodów proceduralnych, niemożliwym – przedwczesnym - czyni ustosunkowanie się przez Sąd do podniesionych w skardze naruszeń prawa materialnego.

Sąd, biorąc powyższe okoliczności pod uwagę oraz na mocy art. 146 § 1 i art. 134 § 1 P.p.s.a. uznał, że zasadne było wydanie orzeczenia z punktu pierwszego sentencji wyroku.

Orzeczenie z punktu drugiego ma uzasadnienie w treści art. 152 P.p.s.a.

O zwrocie kosztów postępowania sądowego stronie Sąd postanowił na mocy art. 200, art. 205 § 2 i 4 oraz art. 209 P.p.s.a. w związku z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 2 grudnia 2003r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczególnych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 212, poz. 2075), strona skarżąca była reprezentowana przez doradcę podatkowego, a wpis był wpisem stałym (punkt trzeci sentencji).