Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 546/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 6ust. 1 pkt 2 lit. f i pkt 5 lit. d
journal: Dz.U. 2014 poz 782
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon sędzia del. WSA Jacek Fronczyk (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Wojciech Latocha po rozpoznaniu w dniu 9 października 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 listopada 2013 r. sygn. akt IV SA/Wr 778/13 w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji S.A. z siedzibą w W. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 20 listopada 2013 r. o sygn. akt IV SA/Wr 778/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uwzględnił skargę A. W. na decyzję Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji S.A. z siedzibą w W. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, uchylając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] zasądzając od Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji S.A. z siedzibą w W. na rzecz skarżącego A. W. kwotę [...] zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Wnioskiem z dnia [...] maja 2013 r. A. W. wystąpił do Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji S.A. z siedzibą w W. o udostępnienie informacji na temat: kwoty pożyczki udzielonej "Ś." S.A. z siedzibą w W.; daty udzielenia pożyczki oraz daty jej zwrotu; stopy procentowej ustalonej dla powyższej umowy; formy zabezpieczenia zwrotu środków pieniężnych; osób podpisujących się pod tą umową. Zainteresowany zwrócił się o kopię umowy pożyczki, ewentualnie o wskazanie miejsca, w którym mógłby się zapoznać z jej treścią.

Pismem z dnia [...] maja 2013 r. Przedsiębiorstwo poinformowało zainteresowanego, że zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), udostępnienie treści umowy, a tym samym zawartych w niej informacji – uzależnione jest od uzyskania zgody pożyczkobiorcy – "Ś." S.A., ponieważ informacje te stanowią tajemnicę przedsiębiorcy i podlegają ochronie jako informacje posiadające wartość gospodarczą, w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t. j.: Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.). "Ś" S.A. jednak nie wyraża zgody na udostępnienie treści umowy, wobec tego MPWiK S.A. odmawia udostępnienia tego dokumentu. Jednocześnie w piśmie tym wyjaśniono, że w imieniu MPWiK S.A. umowę pożyczki z dnia [...] kwietnia 2013 r. podpisali członkowie Zarządu, tj. Prezes Zarządu – Z. O., oraz Wiceprezes Zarządu – W. Z.

Powyższe pismo podpisał K. A. – rzecznik prasowy MPWiK S.A. w W.

Pismem z dnia [...] maja 2013 r. A. W. ponowił wniosek o udzielenie informacji publicznej, natomiast pismem z dnia [...] lipca 2013 r. złożył zażalenie na niezałatwienie sprawy w ustawowym terminie.

MPWiK S.A. pismem z dnia [...] lipca 2013 r. poinformowała zainteresowanego, że podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w piśmie z dnia [...] maja 2013 r. Treść żądanych informacji stanowi bowiem tajemnicę przedsiębiorcy –"Ś." S.A., a zatem udostępnienie tych informacji uzależnione jest od uzyskania zgody pożyczkobiorcy, ponieważ podlegają one ochronie jako informacje posiadające wartość gospodarczą, w rozumieniu art. 11 ust. 4 ww. ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Spółka "Ś." nie wyraziła zgody na udostępnienie treści przedmiotowej umowy pożyczki, a zatem udostępnienie żądanych informacji nie jest możliwe. MPWiK S.A. podało, że podstawę prawną dla przedstawionego stanowiska stanowi art. 5 ust. 2 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 11 ust. 4 ww. ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Pismo powyższe podpisał Wiceprezes Zarządu – W. Z.

A. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rozstrzygnięcie MPWiK S.A. w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, domagając się udostępnienia informacji na temat kwoty pożyczki udzielonej "Ś." S.A., daty udzielenia pożyczki oraz daty jej zwrotu, stopy procentowej ustalonej dla powyższej umowy, formy zabezpieczenia zwrotu środków pieniężnych, kopii umowy pożyczki lub wskazania miejsca, w którym może zapoznać się z jej treścią.

W uzasadnieniu skargi podał, że odmawianie przez Spółkę komunalną dostępu do informacji publicznej, ze wskazaniem na tajemnicę przedsiębiorstwa, nie powinno mieć miejsca, gdyż warunki udzielenia pożyczki nie stanowią zastrzeżonej wiedzy technologicznej, stanowiącej o wartości przedsiębiorstwa. Z kolei powiązania biznesowe między Spółką gminną a "Ś." S.A. winny być poddane publicznej kontroli w zakresie rzetelnego korzystania ze środków publicznych, które należy wydatkować przede wszystkim na rozbudowę i modernizację miejskiej sieci wodociągowo-kanalizacyjnej. Skarżący wskazał, że Spółka sporządza coroczne sprawozdania finansowe, które mają charakter publiczny, z jednoczesnym obowiązkiem wyszczególniania w ich treści istotnych zdarzeń, w tym udzielonych pożyczek na rzecz obcych podmiotów gospodarczych.

W odpowiedzi na skargę Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji S.A. z siedzibą w W. wniosło o jej oddalenie, argumentując, że dane objęte wnioskiem skarżącego nie zawierają informacji o sprawach publicznych, bowiem nie dotyczą zadań publicznych wykonywanych przez Przedsiębiorstwo jako gminny podmiot prawa handlowego. Umowa pożyczki czy też informacje o niej nie mają związku ze zbiorowym zaopatrzeniem w wodę i zbiorowym odprowadzeniem ścieków. Zatem żądane informacje nie dotyczą zadań publicznych wykonywanych przez Spółkę. Jednocześnie dodano, że skarżący domaga się danych, które w jakimkolwiek stopniu nie dotyczą dysponowania przez Spółkę majątkiem publicznym. MPWiK S.A., jako gminna spółka prawa handlowego, nie należy do sektora finansów publicznych, a o dysponowaniu majątkiem publicznym można mówić tylko w przypadku korzystania ze środków publicznych. Przepis art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 885) określa, co stanowi środki publiczne. Spółka nie dysponuje środkami publicznymi, a zatem nie podlega obowiązkowi udostępnienia informacji publicznej. W literaturze przyjmuje się, że środki wymienione w art. 5 ww. ustawy o finansach publicznych tracą przymiot środków publicznych w momencie ich przekazania poza sektor finansów publicznych. Zatem z punktu widzenia finansów publicznych, dotacja przelana na rachunek jednostki należącej do sektora finansów publicznych jest wydatkiem publicznym, a nie przekazaniem środków publicznych. Utrata przez środki publiczne charakteru "publiczności" następuje w przypadku przekazania pieniędzy na rzecz podmiotów nienależących do sektora finansów publicznych, przy czym nie ma znaczenia, czy ich wydatkowanie następuje w trybie publicznoprawnym czy prywatnoprawnym. Toteż podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są tylko te podmioty, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, a więc dysponują środkami z dotacji, bądź środkami pochodzącymi z budżetu Unii Europejskiej oraz innymi środkami pochodzącymi ze źródeł zagranicznych. Natomiast żądane informacje nie są związane z gospodarowaniem takimi środkami. Przy takim rozumieniu podmiotów gospodarujących środkami publicznymi należy stwierdzić, że podmioty niezliczone do sektora finansów publicznych, takie jak Spółka, nie będą zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej, jeżeli wniosek nie dotyczy dysponowania takimi środkami.

Według Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji S.A. z siedzibą w W., inną podstawą do oddalenia skargi jest okoliczność, że przedsiębiorca – "Ś." S.A., nie wyraził zgody na udostępnienie skarżącemu wnioskowanych informacji ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 5 ust. 2 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Zabezpieczenia fizyczne i prawne informacji objętych treścią umowy pożyczki uniemożliwiają jej udostępnienie szerokiemu kręgowi odbiorców, co świadczy o tym, że w przedmiotowej sprawie została spełniona przesłanka z art. 11 ust. 4 ww. ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, wszak informacje zawarte w umowie pożyczki mają co najmniej potencjalną wartość gospodarczą. Według "Ś." S.A., udostępniając informacje o udzielonej pożyczce, MPWiK S.A. popełniłoby czyn nieuczciwej konkurencji, polegający na ujawnieniu informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, co mogłoby zagrozić interesom majątkowym przedsiębiorcy.

Ponadto MPWiK S.A. podniosło, że żądana przez skarżącego informacja ma charakter informacji przetworzonej. W związku z tym winien on wykazać, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.

A. W. w piśmie z dnia [...] października 2013 r. ustosunkował się do odpowiedzi na skargę, podając, że Gmina W. przekazała majątek publiczny do wyodrębnionego podmiotu gospodarczego i określiła przedmiot jego działalności. Zatem MPWiK S.A. wykonuje – w jego ocenie – zadania publiczne, polegające na dostarczaniu wody oraz odprowadzaniu ścieków, i czyni to w imieniu Gminy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, rozpoznając sprawę, uznał skargę za uzasadnioną. Sąd wyjaśnił, że pisma MPWiK S.A. z dnia [...[ lipca 2013 r. i z dnia [...] maja 2013 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej są decyzjami, w rozumieniu art. 16 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej. W ocenie Sądu, pismo Spółki z dnia [...] lipca 2013 r. jest rozstrzygnięciem wydanym na podstawie art. 17 ust. 2 tej ustawy, bowiem poprzedziło je wezwanie o ponowne rozpatrzenie sprawy, zaś zgodnie z powołanym art. 17 ust. 1 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej, do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, a niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Rozstrzygnięcia z dnia [...] maja 2013 r. i z dnia [...] lipca 2013 r. są decyzjami, bowiem posiadają cechy decyzji, choć nie powołano w nich takiej nazwy. Pisma te zawierają rozstrzygnięcia, wskazują podmiot, od którego pochodzą, adresata i podpis osoby upoważnionej do reprezentacji podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej.

Sąd stwierdził, że wprawdzie powyższe pisma nie podpisały osoby upoważnione do reprezentacji Spółki (co wynika z odpisu z KRS), ale K. A. oraz W. Z. zostali upoważnieni przez osoby reprezentujące Spółkę do załatwiania w jej imieniu spraw w zakresie postępowań o udzielenie informacji publicznej.

Przechodząc do dalszych rozważań, WSA we Wrocławiu wskazał, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego Państwa (ust. 3). Ustawodawca konstytucyjny, przewidując prawo do uzyskania informacji publicznych, wskazał jednocześnie w art. 61 ust. 4 Konstytucji, że tryb ich udzielania określają ustawy. Sąd zaznaczył, że jedną z tych ustaw jest właśnie ww. ustawa o dostępie do informacji publicznej.

WSA we Wrocławiu w dalszej części uzasadnienia przyjął, że w sprawie został spełniony zarówno zakres podmiotowy, jak i przedmiotowy stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż MPWiK S.A. w W. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji, mającej charakter informacji publicznej, będącej w posiadaniu Spółki (art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3). MPWiK S.A. jest bowiem osobą prawną, ustanowioną przez jednostkę samorządu terytorialnego, która gospodaruje mieniem komunalnym, należącym w 100% do Gminy W. Zgodnie zaś z art. 43 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j.: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), mieniem komunalnym jest własność i inne prawa majątkowe należące do poszczególnych gmin i ich związków oraz mienie innych gminnych osób prawnych, w tym przedsiębiorstw. Nadto MPWiK S.A. wykonuje zadania publiczne.

Zdaniem Sądu, również żądana przez skarżącego informacja ma charakter informacji publicznej, gdyż dotyczy mienia komunalnego, w tym dysponowania tym mieniem. Przyjmuje się, że informacje dotyczące majątku publicznego powinny obejmować między innymi dane dotyczące majątku jednostek samorządu terytorialnego, dane dotyczące spłat pożyczek udzielonych ze środków publicznych i otrzymanych pożyczek oraz kredytów. Tym samym – w opinii Sądu – treść umów cywilnoprawnych dotyczących majątku publicznego stanowi informację publiczną. Taką umowę stanowi także umowa pożyczki będąca przedmiotem zainteresowania skarżącego.

WSA we Wrocławiu zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 5 ust. 2 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. MPWiK S.A., opierając się na treści pisma o "Ś." S.A. z dnia [...] maja 2013 r., podnosi, że K.traktuje informacje dotyczące umowy pożyczki jako informacje objęte "tajemnicą przedsiębiorstwa", w rozumieniu przepisów ww. ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, a tym samym jako "tajemnicę przedsiębiorcy", zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Sąd podniósł, że z treści art. 5 ust. 2 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej, a także z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP wynika, iż dostęp do informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego, gdyż może podlegać ograniczeniom. Jednakże ograniczenie to może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w tym przepisie okoliczności. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zawiera legalnej definicji "tajemnicy przedsiębiorcy", ale orzecznictwo i doktryna stoi na stanowisku, że dokonując wykładni zawartego w art. 5 ust. 2 ww. ustawy terminu "tajemnica przedsiębiorcy", należy posiłkowo odwołać się do rozumienia "tajemnicy przedsiębiorstwa" na gruncie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Przesłanki, które dają podstawę do ograniczenia prawa do uzyskania informacji publicznej, wynikają z powołanego art. 11 ust. 4 ww. ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Judykatura i piśmiennictwo, zajmujące się omawianą kwestią, są zgodne, że ich zaistnienie jest warunkiem odmowy udzielenia informacji publicznej.

Sąd zauważył, że obie strony postępowania przyznają, iż okoliczności wyłączające prawo do udzielenia informacji to: wartość gospodarcza, ekonomiczna informacji oraz obowiązek podjęcia przez przedsiębiorcę działań niezbędnych do zachowania tajemnicy. Ta druga okoliczność – zdaniem Sądu – jest w niniejszej sprawie sporna, bowiem to z niej wynikają różnice w zakresie oceny, czy w sprawie podjęto działania niezbędne dla zachowania tajemnicy przedsiębiorstwa. W piśmie "Ś." S.A. z dnia [...] maja 2013 r. stwierdzono, że szczegóły podpisania umowy pożyczki i informacje w niej zawarte Spółka traktuje jako informacje wrażliwe. Ich ujawnienie mogłoby mieć negatywny wpływ na sytuację finansową Spółki oraz jej pozycję wobec konkurencji.

WSA we Wrocławiu podkreślił, że orzecznictwo, jak również doktryna, stoją na stanowisku, że gospodarujący informacją i przyjmujący zastrzeżenia przedsiębiorcy, powinien dokonać oceny zasadności wyłączenia jawności żądanej informacji. Na przedsiębiorcy ciąży bowiem obowiązek wykazania, że zastrzeżone przez niego informacje są tego rodzaju, że wpisują się w definicję "tajemnicy przedsiębiorstwa" (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 czerwca 2013 r. o sygn. akt II SA/Wa 343/13).

W ocenie Sądu, wskazane w piśmie z dnia [...] maja 2013 r. okoliczności nie dają podstaw do uznania, że "Ś." S.A. w oparciu o art. 11 ust. 4 ww. ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji ma podstawy do wyłączenia jawności wnioskowanej informacji. Przede wszystkim "Ś. S.A. nie podaje, że są to informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne lub inne posiadające wartość gospodarczą. Wyjaśnienia są ogólnikowe i nie przywołują żadnych konkretnych sytuacji powodujących, że ujawnienie umowy może mieć wpływ na sytuację Spółki oraz jej pozycję wobec konkurencji. Spółka ta, odnosząc się do żądania, twierdzi bez bliższego wyjaśnienia, że są to dane "wrażliwe". Zdaniem Sądu, takie stanowisko jest nieuzasadnione, gdyż danymi wrażliwymi, w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (t. j.: Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.), są informacje zawarte w art. 27 tej ustawy. Takie podejście dominuje w krajach Unii Europejskiej, przyjmuje je również ustawa o ochronie danych osobowych (por. Komentarz do ustawy o ochronie danych osobowych autorstwa Janusza Barty, Pawła Fajgielskiego, Ryszarda Markiewicza, Zakamycze 2004, str. 216).

Podobnie Sąd ocenił działania K. w celu zachowania poufności informacji. Przede wszystkim – w opinii WSA we Wrocławiu – takie działania powinny nastąpić w dacie sporządzenia wskazanych dokumentów. Zastrzeżenie poufności nie musi nastąpić wyłącznie przez wprowadzenie, w tym przypadku do umowy, odpowiedniego zapisu, ale powinno być dokonane w sposób czytelny i wiarygodny dla wszystkich osób zainteresowanych w sprawie. Tymczasem "Ś." S.A. odwołuje się w swym piśmie do wiedzy MPWiK S.A. w zakresie poufności tej umowy, jak również do zasad poufności, panujących w Spółce.

Sąd stanął na stanowisku, że zasada poufności w realiach niniejszej sprawy jest wyłączona. Pożyczkodawca jest bowiem Spółką gminną, której gospodarka finansowa jest jawna. Zatem w tych okolicznościach, przy ważeniu tajemnicy przedsiębiorcy, wysuwa się jako pierwszoplanowa zasada transparentności i przejrzystości dysponowania mieniem publicznym, co oznacza – zdaniem Sądu – że brak jest podstaw do odmowy udzielenia żądanej informacji publicznej z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorcy.

WSA we Wrocławiu stwierdził także, że nie ma racji Spółka, dowodząc, iż żądana przez skarżącego informacja ma charakter informacji przetworzonej. W opinii Sądu, o informacji publicznej przetworzonej można mówić, gdy informacja publiczna została opracowana przez podmiot zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków oraz na podstawie kryteriów wskazanych przez wnioskodawcę. Informacją przetworzoną będzie więc informacja, która została przygotowana (opracowana) specjalnie dla wnioskodawcy, według podanych przez niego kryteriów. Natomiast selekcja dokumentów czy analiza ich treści są zwykłymi czynnościami, bowiem w ich wyniku nie powstaje żadna nowa informacja. O przetworzeniu informacji nie stanowi też sięganie do materiałów archiwalnych. Także czasochłonność oraz trudności organizacyjno-techniczne, które wiążą się z przygotowaniem informacji publicznej, nie mogą zwalniać zobowiązanego podmiotu z obowiązku udostępnienia informacji publicznej, a tym samym kwestie te nie mogą ograniczać prawa do uzyskania informacji publicznej, przewidzianego w art. 3 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Dlatego też, stosując art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił obie podjęte w sprawie decyzje. Natomiast o kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o art. 200 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zasądzając od Spółki na rzecz skarżącego kwotę [...] zł, poniesioną tytułem wpisu od skargi.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyło Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji S.A. z siedzibą w W., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Na podstawie art. 174 pkt 1 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a to: art. 4 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 1 ust. 1 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 5 ust. 1 ww. ustawy o finansach publicznych, poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, prowadzące do nieuprawnionego przyjęcia, że strona przeciwna jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia żądanej informacji, która to informacja ma charakter informacji publicznej, pomimo że dane objęte wnioskiem skarżącego nie zawierają informacji o sprawach publicznych, bowiem informacje, których żąda skarżący, nie dotyczą wykonywanych przez MPWiK S.A. zadań publicznych oraz dysponowania majątkiem publicznym, lecz w całości związane są z działalnością Spółki jako przedsiębiorcy, co powinno skutkować oddaleniem skargi w niniejszej sprawie; z ostrożności procesowej, na wypadek przyjęcia, że MPWiK S.A. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia żądanej informacji, która to informacja ma charakter informacji publicznej, zarzucono naruszenie art. 5 ust. 2 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 11 ust. 4 ww. ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, poprzez błędną wykładnię tych przepisów i w konsekwencji niewłaściwe ich zastosowanie, polegające na przyjęciu, że w sprawie nie została zrealizowana przesłanka ograniczająca prawo dostępu do informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy – "Ś." S.A. z siedzibą w W.; art. 61 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że w analizowanym stanie faktycznym nie może nastąpić ograniczenie prawa dostępu do informacji publicznej z uwagi na konieczność ochrony prawa podmiotu gospodarczego, a mianowicie tajemnicy przedsiębiorcy –"Ś." S.A. z siedzibą w W, pomimo że w ustawie o dostępie do informacji publicznej przewidziano możliwość takiego ograniczenia właśnie ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy; art. 11 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 ww. ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, poprzez ich niezastosowanie w przedmiotowej sprawie, wydanie wyroku uwzględniającego skargę i – w konsekwencji – przyjęcie stanowiska, zgodnie z którym MPWiK S.A. powinna udostępnić do publicznej wiadomości informacje o treści umowy pożyczki z dnia [...] kwietnia 2013 r., pomimo że informacje te stanowią tajemnicę przedsiębiorcy –"Ś." S.A., a ich ujawnienie narusza (lub co najmniej zagraża) interesowi tego przedsiębiorcy; art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie w przedmiotowej sprawie oraz wydanie wyroku uwzględniającego skargę, pomimo że informacja żądana przez skarżącego ma charakter informacji przetworzonej, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej, a skarżący nie wykazał, że udostępnienie tej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, co powinno skutkować oddaleniem skargi w przedmiotowej sprawie.

Ponadto, w oparciu o art. 174 pkt 2 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżonemu wyrokowi zarzucono również naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym: art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez jego zastosowanie i niezasadne uwzględnienie skargi oraz nieuprawnione, naruszające treść art. 4 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 1 ust. 1 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 5 ust. 1 ww. ustawy o finansach publicznych, przyjęcie, że MPWiK S.A. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia żądanej informacji, która to informacja ma charakter informacji publicznej, pomimo że dane objęte wnioskiem skarżącego nie zawierają informacji o sprawach publicznych, wszak informacje, których żąda skarżący, nie dotyczą wykonywanych przez MPWiK S.A. zadań publicznych oraz dysponowania majątkiem publicznym, lecz w całości związane są z działalnością Spółki jako przedsiębiorcy, co powinno skutkować oddaleniem skargi w niniejszej sprawie; z ostrożności procesowej, na wypadek przyjęcia, że MPWiK S.A. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia żądanej informacji, która to informacja ma charakter informacji publicznej, zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez jego zastosowanie i niezasadne uwzględnienie skargi, a także nieuprawnione przyjęcie, że decyzje z dnia [...] maja 2013 r. i z dnia [...] lipca 2013 r. zostały wydane z naruszeniem przepisu art. 5 ust. 2 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej, pomimo że w analizowanej sytuacji została zrealizowana przesłanka uprawniająca do odmowy udzielenia informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy –"Ś." S.A., a zatem skarga powinna zostać oddalona; art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez zastosowanie tego przepisu w sprawie, niezasadne uwzględnienie skargi oraz nieuprawnione, naruszające treść art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej, przyjęcie, że informacja żądana przez skarżącego nie ma charakteru informacji przetworzonej, pomimo że informacja ta taki charakter posiada, a skarżący nie wykazał, że udostępnienie jej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, co powinno skutkować oddaleniem skargi; art. 151 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez jego niezastosowanie, bezpodstawne uznanie (z naruszeniem art. 4 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 5 ust. 1 ww. ustawy o finansach publicznych), że MPWiK S.A. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia żądanej informacji, która to informacja ma charakter informacji publicznej, a w analizowanej sprawie nie została zrealizowana przesłanka z art. 5 ust. 2 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej, uprawniająca do odmowy udzielenia informacji publicznej i – w konsekwencji – uwzględnienie skargi, pomimo braku jakichkolwiek podstaw do jej uwzględnienia z uwagi na okoliczność, że żądana przez skarżącego informacja nie stanowi informacji publicznej, a ponadto (nawet przy ustaleniu, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z informacją publiczną, co MPWiK S.A. kwestionuje) z uwagi na prawidłowość decyzji Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji S.A. z siedzibą w W. w przedmiocie odmowy udostępnienia skarżącemu informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy, a więc dobro innego podmiotu gospodarczego, jakim jest "Ś." S.A. z siedzibą w W.

W piśmie procesowym z dnia [...] września 2014 r. A. W. poinformował Naczelny Sąd Administracyjny, że informacje będące przedmiotem jego zainteresowania, których Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji S.A. z siedzibą w W. mu odmówiło, zostały przekazane radnemu Rady Miejskiej w W. w odpowiedzi na złożoną interpelację z dnia [...] września 2013 r. Świadczy to – zdaniem skarżącego – o łamaniu konstytucyjnej zasady równości i jednocześnie wskazuje, że powoływanie się na tajemnicę przedsiębiorstwa w niniejszej sprawie nie ma jakiegokolwiek uzasadnienia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny wskazanych w skardze podstaw kasacyjnych.

Skarga kasacyjna analizowana pod tym kątem nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, co sprawia, że nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedstawione w podstawach kasacyjnych zarzuty dotyczą zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego. W takiej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności odniesie się do zarzutów naruszenia prawa procesowego, jako że jedynie prawidłowo przeprowadzone postępowanie przez Sąd I instancji mogło prowadzić do wydania zaskarżonego wyroku.

Istota zarzutów procesowych koncentruje się na kwestionowaniu stanowiska Sądu I instancji, który – zdaniem autora skargi kasacyjnej – dokonał nieprawidłowej kwalifikacji żądania zgłoszonego przez skarżącego, błędnie uznając, że umowa pożyczki łącząca Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji S.A. z siedzibą w W. z "Ś." S.A. z siedzibą w W. stanowi informację publiczną, oraz że sama Spółka MPWiK S.A. jest podmiotem zobowiązanym do jej udostępnienia, jak również udzielenia informacji na temat kwoty pożyczki, daty udzielenia pożyczki oraz daty jej zwrotu, stopy procentowej ustalonej dla powyższej umowy i formy zabezpieczenia zwrotu środków pieniężnych. Autor skargi kasacyjnej, negując z jednej strony zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 782) w niniejszej sprawie, z drugiej strony jednocześnie przyjmuje, twierdząc, że czyni to z ostrożności procesowej, iż ustawa ta ma jednak zastosowanie, a Sąd I instancji dokonał nieprawidłowej oceny w zakresie zasadności skargi, błędnie wyłączając istnienie tajemnicy przedsiębiorcy jako przesłanki odmowy udzielenia żądanej informacji publicznej, wskutek czego w sprawie doszło do uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji, zamiast do oddalenia skargi. Zatem autor skargi kasacyjnej, podważając zasadność uwzględnienia skargi w niniejszej sprawie i kładąc nacisk na błędy w procedowaniu Sądu I instancji, w istocie wskazuje na nieprawidłową wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego, regulującego kwestię ograniczeń w dostępie do informacji publicznej. Autorowi skargi kasacyjnej chodzi de facto o podważenie stanowiska Sądu I instancji, celem wykazania, że powoływana przez Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji S.A. z siedzibą w W. tajemnica przedsiębiorcy uzasadnia odmowę udzielenia informacji publicznej w niniejszej sprawie, zaś uchylenie przez WSA we Wrocławiu wydanych w sprawie decyzji jest nieprawidłowe i to nie tylko ze względu na ten powód odmowy, ale także z tej przyczyny, że żądanie skarżącego dotyczy informacji publicznej przetworzonej, a skarżący nie wykazał, by jej udostępnienie było szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Należy zatem wyjaśnić, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania mogą stanowić podstawy kasacyjne, ale jedynie w przypadku, gdy podnoszone naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), co oznacza, że na stronie skarżącej kasacyjnie ciąży obowiązek wykazania, że gdyby nie doszło do zarzucanego naruszenia procedury, to wyrok, jaki by zapadł, byłby zupełnie odmiennej treści. Tymczasem autor skargi kasacyjnej nie wykazał takiej zależności ani w samych podstawach kasacyjnych, ani w ich uzasadnieniu. Niewykazanie rzeczonej zależności wynika jednak z faktu, że Sąd I instancji w pełni zasadnie uznał, iż podjęte w sprawie decyzje są wadliwe, zaś przedstawione w motywach zaskarżonego wyroku przepisy prawa materialnego, ich właściwa interpretacja i zastosowanie nie dają podstaw do kwestionowania zarówno samego uzasadnienia, jak i zawartej w nim argumentacji. Dla przyjęcia zasadności stawianych zarzutów procesowych wady zaskarżonego wyroku musiałyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził jednak tego rodzaju uchybień Sądu I instancji, które nie pozostawałyby bez wpływu na wynik sprawy.

Łącząc zarzuty procesowe z błędną wykładnią i w konsekwencji niewłaściwym zastosowaniem przepisów prawa materialnego, autor skargi kasacyjnej wywodzi, że Sąd I instancji w sposób nieprawidłowy uwzględnił skargę, bowiem brak było podstaw do uchylenia obu podjętych w sprawie decyzji. Autor skargi kasacyjnej prawidłowo wśród jej podstaw przywołuje przepisy prawa materialnego, wszak to one w niniejszej sprawie są głównym wzorcem dla zweryfikowania stanowiska wyrażonego w zaskarżonym wyroku. Nie oznacza to jednak, że postawione w tym zakresie zarzuty są trafne. Oceniając bowiem zasadność sformułowanych zarzutów kasacyjnych, należy zauważyć, że powołane jedynie z ostrożności procesowej zarzuty kasacyjne właściwie determinują podstawy całej skargi kasacyjnej, wskazując tym samym na jej wewnętrzną sprzeczność i niekonsekwencję autora skargi kasacyjnej w jej formułowaniu, mającego pełną świadomość co do nieskuteczności zarzutów i podstaw kasacyjnych, które negują zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej w rozpoznawanej sprawie.

Nie powinno bowiem budzić wątpliwości, że Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji S.A. z siedzibą w W. jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udzielenia informacji, mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu (art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3), zaś żądana przez skarżącego informacja jest informacją publiczną, a zatem podlega udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. "f" i pkt 5 lit. "d" ww. ustawy). MPWiK S.A. jest Spółką komunalną, należącą do Gminy W., realizującą zadania publiczne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Co do zasady – informacja o majątku, którym dysponują zarówno władze publiczne, jak i podmioty realizujące zadania publiczne, podlega udostępnieniu stronie zainteresowanej, zaś kontrahenci zawieranych przez te podmioty umów muszą liczyć się z tym, że korzystanie ze środków publicznych w ramach tychże umów (w jakikolwiek sposób lub formie) podlegać może także społecznej kontroli, wykonywanej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, i że dane tych kontrahentów nie będą korzystać z ochrony (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 2012 r. o sygn. akt I CSK 190/12, publ. OSNC 2013/5/67).

Umieszczenie w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawa obywateli do uzyskiwania informacji publicznej wskazuje na ustrojową doniosłość dostępu do takiej informacji i świadczy zarazem o ochronie tego prawa, jako że ma ono konstrukcję publicznego prawa podmiotowego. Konstytucja RP w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego Państwa (ust. 3). Artykuł 61 ust. 3 Konstytucji RP wyznacza więc granice dopuszczalnego ograniczenia tego prawa. Konstytucja dopuszcza zatem ograniczenia w zakresie korzystania z prawa do informacji publicznej, stanowiąc, że ma to nastąpić w ustawie, jak choćby właśnie w objętym zarzutem kasacyjnym art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Zgodnie z brzmieniem art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej, prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Przepis ten, będąc podstawą do uzyskania informacji publicznej przetworzonej, w istocie ogranicza do niej dostęp, wskazując na konieczność wykazania, że jej udzielenie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Nie chodzi zatem, by udzielenie informacji publicznej było jedynie istotne dla interesu publicznego, lecz ma być dla tegoż interesu publicznego szczególnie istotne. W niniejszej sprawie nie można jednak przyjąć, by informacja na temat: kwoty pożyczki udzielonej "Ś." S.A., daty udzielenia pożyczki oraz daty jej zwrotu, stopy procentowej ustalonej dla powyższej umowy, formy zabezpieczenia zwrotu środków pieniężnych, jak i udostępnienie samej umowy pożyczki, stanowiło informację publiczną przetworzoną. W przypadku bowiem informacji publicznej przetworzonej, jej udostępnienie poprzedzone jest procesem tworzenia jakościowo nowej informacji, nieistniejącej w chwili skierowania wniosku w takim kształcie i w takiej postaci, jakiej oczekuje wnioskodawca. Proces powstawania tej informacji skupia podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na jej wytworzeniu dla wnioskodawcy, odrywając go od przypisanych mu kompetencji i zadań, toteż ustawodawca zdecydował, że proces wytworzenia nowej informacji w oparciu o posiadaną informację prostą obwarowany będzie koniecznością wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Skarżący nie musiał wykazywać tej przesłanki, gdyż jego żądanie dotyczy informacji publicznej prostej. Samo podanie pewnych informacji o umowie pożyczki, ewentualnie wydanie kopii umowy lub udostępnienie jej do wglądu nie wskazuje na proces przetwarzania informacji publicznej. Nie powstaje w ten sposób nowa informacja. Tak więc przepis art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej nie mógł być w sprawie stosowany i w rzeczy samej nie był podstawą decyzji odmownych, a wobec tego nie mogło dojść do jego naruszenia.

Ograniczając sferę wolności konstytucyjnej obywatela, przepis ustawy musi czynić to w sposób, który przede wszystkim nie naruszy jej istoty i nie spowoduje zachwiania relacji konstytucyjnego dobra, które jest ograniczane (prawo do informacji publicznej), do celu, jaki temu przyświeca (ochrona tajemnicy przedsiębiorcy), który to cel musi być także kwalifikowany w kategoriach wartości konstytucyjnej (interes jednostki, interes Państwa).

Ograniczenia wolności gospodarczej i kryteria ważenia kolidujących ze sobą wartości podlegają ocenie z punktu widzenia mechanizmu proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). Określając bowiem konstytucyjne wolności i prawa obywatela, prawodawca dostrzega potrzebę wprowadzania ograniczeń tych dóbr. Przedkłada jedno dobro konstytucyjne nad drugie, wytyczając tym samym granice korzystania z wolności i praw, tworząc swoistą hierarchię dóbr, mieszczącą się w ich konstytucyjnych relacjach. Chodzi zatem o prawidłowe wyważenie proporcji, jakie muszą być zachowane, by przyjąć, że dane ograniczenie wolności obywatelskiej nie narusza konstytucyjnej hierarchii dóbr (zasada proporcjonalności).

Konstytucyjne prawo do informacji publicznej winno służyć jak najszerszemu obywatelskiemu dostępowi do danych publicznych. Zatem normy regulujące zarówno tryb, jak i zasady dostępu do informacji publicznej winny być wykładane z poszanowaniem podstawowej reguły in dubio pro libertate. Zasada jawności życia publicznego i transparentności działań władzy publicznej, które to zasady legły u podstaw obywatelskiego prawa do informacji publicznej, realizowanego w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, mają bowiem sprzyjać sprawowaniu społecznej kontroli przez wszystkich obywateli.

Jakkolwiek przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej gwarantują ochronę danych stanowiących np. tajemnicę przedsiębiorcy i zezwalają na odmowę udostępnienia określonych informacji, jeżeli ich upublicznienie mogłoby spowodować naruszenie tajemnicy ustawowo chronionej, to jednak jej istnienie w konkretnym przypadku musi być niewątpliwe, by mogło uzasadniać odmowę. Ograniczenie dostępności informacji publicznej ze względu na tajemnicę ustawowo chronioną (art. 5 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej) ma bowiem charakter wyjątku od zasady. W myśl zatem reguł wykładni prawa – exceptiones non sunt extendendae – nie może być on wykładany rozszerzająco. Przesłanki przemawiające, zdaniem MPWiK S.A., za nieudzieleniem informacji publicznej ze wskazanej przyczyny muszą być rzeczywiste i precyzyjnie określone.

Opierając decyzję na art. 5 ust. 2 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t. j.: Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.), konieczne jest więc wykazanie, że dane zawarte w umowie pożyczki, w tym informacje na temat: kwoty pożyczki udzielonej "Ś." S.A., daty udzielenia pożyczki oraz daty jej zwrotu, stopy procentowej ustalonej dla powyższej umowy, formy zabezpieczenia zwrotu środków pieniężnych, jak i sama umowa pożyczki, nie mogą zostać udostępnione ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Tajemnica przedsiębiorcy musi być oceniana w sposób obiektywny, oderwany od woli danego przedsiębiorcy. W innym przypadku, tajemnicą przedsiębiorstwa byłoby wszystko, co arbitralnie przedsiębiorca za nią uzna, także w drodze czynności kwalifikowanych (np. poprzez zamieszczenie odpowiedniej klauzuli w umowie, bądź poprzez wyrażenie zastrzeżenia w złożonym oświadczeniu). Co więcej, mając na uwadze konstytucyjną rangę dostępności do informacji publicznej, nie każda tajemnica przedsiębiorcy będzie uzasadniać odmowę jej udostępnienia. Znaczenie danej tajemnicy musi być bowiem proporcjonalnie większe, niż racje przemawiające za udostępnieniem informacji publicznej.

W niniejszej sprawie uzasadnienia podjętych rozstrzygnięć nie wskazują na przeprowadzenie przez Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji S.A. z siedzibą w W. rzeczywistego testu proporcjonalności między potrzebą ochrony tajemnicy przedsiębiorcy a obywatelskim prawem do informacji, z którego to testu wynikałoby, że umowa pożyczki łącząca MPWiK S.A. z "Ś." S.A. z siedzibą w W. zawiera informacje tworzące sferę tajemnicy przedsiębiorcy i konieczność jej ochrony jest proporcjonalnie większa, niż racje przemawiające za jej udostępnieniem.

Sąd I instancji, uwzględniając skargę, prawidłowo przyjął, że nie wszystko, co przedsiębiorca uznaje za tajemnicę przedsiębiorcy, winno korzystać z ochrony. Trudno bowiem uznać, by informacje na temat: kwoty pożyczki udzielonej "Ś." S.A., daty udzielenia pożyczki oraz daty jej zwrotu, stopy procentowej ustalonej dla powyższej umowy, formy zabezpieczenia zwrotu środków pieniężnych, jak i sama umowa pożyczki, miały charakter poufny, zważywszy że chodzi o gospodarowanie środkami publicznymi, jako że MPWiK S.A. jest Spółką gminną.

Tajemnica przedsiębiorcy, jak każda ustawowo chroniona tajemnica, ma charakter obiektywny, nie można wobec tego istnienia takiej tajemnicy subiektywizować. Dla przedsiębiorcy wszystko, co wiąże się z jego funkcjonowaniem, może mieć wartość gospodarczą. Jednakże nie wszystko stanowić będzie tajemnicę przedsiębiorcy. W motywach decyzji powinno być więc wyjaśnione, na czym tajemnica przedsiębiorcy w przypadku umowy pożyczki polega. Tego jednak w sprawie nie wykazano, co narusza wymogi, wywodzonej z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, zasady proporcjonalności. Niewykazanie faktu istnienia tajemnicy przedsiębiorcy wynika przede wszystkim z tego, że umowa pożyczki, obiektywnie rzecz ujmując, nie zawiera takich informacji, które wchodziłyby w zakres tej tajemnicy. Nie można wobec tego przyjąć, że udostępnienie umowy pożyczki czy też danych na temat: kwoty pożyczki udzielonej "Ś." S.A., daty udzielenia pożyczki oraz daty jej zwrotu, stopy procentowej ustalonej dla powyższej umowy i formy zabezpieczenia zwrotu środków pieniężnych, będzie stanowiło czyn nieuczciwej konkurencji, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i art. 11 ust. 1 ww. ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Tajemnica przedsiębiorcy nie jest wartością autoteliczną, ma wszak chronić przedsiębiorcę przed negatywnymi skutkami, jakie mogłoby dla prowadzonej przez niego działalności wywołać udzielenie określonych informacji publicznych, żądanych w trybie ustawy o dostępie do nich. Muszą one zatem obiektywnie zaistnieć, tymczasem w niniejszej sprawie umowa pożyczki nie zawiera ani kwestii wynalazczych, ani związanych z działalnością marketingową, ani know-how organizacyjnego, ani know-how realizacyjnego, handlowego bądź innego. Brak jest więc podstaw do ograniczania dostępu do jej treści.

Biorąc pod uwagę, że gospodarka środkami publicznymi jest jawna, co wynika z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm.) – co do zasady więc – informacja o majątku, którym dysponują władze publiczne oraz podmioty realizujące w imieniu tych władz zadania publiczne podlega udostępnieniu podmiotowi zainteresowanemu. Również art. 35 ww. ustawy o finansach publicznych to potwierdza, stanowiąc, że klauzule umowne dotyczące wyłączenia jawności ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa w umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych lub inne podmioty, o ile wynikające z umowy zobowiązanie jest realizowane lub przeznaczone do realizacji ze środków publicznych, uważa się za niezastrzeżone, z wyłączeniem informacji technicznych, technologicznych, organizacyjnych przedsiębiorstwa lub innych posiadających wartość gospodarczą, w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich w tajemnicy, lub w przypadku gdy jednostka sektora finansów publicznych wykaże, że informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa z uwagi na to, że wymaga tego istotny interes publiczny lub ważny interes Państwa.

W świetle cyt. art. 35 ww. ustawy o finansach publicznych, MPWiK S.A. jest "innym podmiotem" gospodarującym środkami publicznymi, które to środki wydatkowane zostały w ramach zawartej z innym przedsiębiorcą umowy pożyczki, przez co w żaden sposób nie tracą swego publicznego charakteru. Należy bowiem podkreślić, że MPWiK S.A. należy w całości do Gminy W., która będąc jednostką sektora finansów publicznych (art. 9 pkt 2 ww. ustawy o finansach publicznych), gospodaruje środkami publicznymi, uzyskując przychody m.in. z prowadzonej przez nią działalności, wykonywanej choćby w formie spółek prawa handlowego (art. 5 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy o finansach publicznych).

WSA we Wrocławiu w pełni zasadnie przyjął, że działania podjęte przez "Ś." S.A. w celu zachowania poufności informacji na temat umowy pożyczki nie mogą być uznane za prawnie skuteczne, wszak w żaden sposób w sprawie nie wykazano, by umowa ta zawierała informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne posiadające wartość gospodarczą, które zagrażałyby interesowi gospodarczemu K.. Jak już zostało zaznaczone, nie chodzi tu o kwestie wynalazcze, związane z działalnością marketingową, czy o tzw. know-how produkcyjne, ewentualnie know-how handlowe bądź inne. Tak więc nie jest możliwe wyłączenie jawności umowy pożyczki, zważywszy że za niezastrzeżone uważa się klauzule umowne dotyczące wyłączenia jawności ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa w umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych lub inne podmioty, o ile wynikające z umowy zobowiązanie jest realizowane lub przeznaczone do realizacji ze środków publicznych. W niniejszej sprawie będąca przedmiotem zainteresowania skarżącego umowa pożyczki została udzielona ze środków publicznych, jako że MPWiK S.A. jest Spółka gminną, zatem nie powinno budzić wątpliwości, że dostęp do takiej umowy nie może podlegać ograniczeniom. Co więcej, MPWiK S.A. w swych rozstrzygnięciach nie wykazało także, by powoływaną tajemnicę przedsiębiorstwa uzasadniał istotny interes publiczny lub ważny interes Państwa. Za chybione należy więc uznać zarzuty skargi kasacyjnej, dotyczące naruszenia prawa materialnego. Skarga w niniejszej sprawie podlegała bowiem uwzględnieniu, toteż Sąd I instancji w pełni zasadnie wyeliminował z obrotu prawnego obie podjęte w niej decyzje.

Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 184 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.