Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 310/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 130 par. 1 pkt 6, art. 221
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jerzy Płusa, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, Sędzia WSA del. Ryszard Maliszewski (sprawozdawca), Protokolant Anna Świech, po rozpoznaniu w dniu 18 września 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 października 2010 r. sygn. akt I SA/Kr 1250/10 w sprawie ze skargi W. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 25 maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sprawie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, 2) zasądza od W. F. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 280 (słownie: dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 14.10.2010r., sygn. akt I SA/Kr 1250/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu sprawy ze skargi W. F., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 25.05.2010r. nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji, uchylił zaskarżoną decyzję, określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 440,- zł (czterysta czterdzieści złotych 00/100).

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie WSA w Krakowie podał, że zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy własną decyzję z 30.12.2009r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia 21.12.2007r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego K. z dnia 27.09.2007r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności W. F. jako członka zarządu za zaległości podatkowe S. Sp. z o.o. z siedzibą w K. w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003r.

We wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 21.12.2007r. utrzymującej w mocy w/w decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego K. z dnia 27.09.2007r. strona podała, że decyzja ta wydana została z rażącym naruszeniem prawa materialnego, gdyż w sposób wadliwy zastosowano art. 116 § 1 i 2 ustawy z dnia 29.08.1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), dalej w skrócie: O.p. W świetle tej regulacji, zdaniem wnioskodawcy, odpowiedzialność członka zarządu powstawała za zaległości podatkowe spółki, których termin płatności upływał w czasie, kiedy dana osoba tym członkiem zarządu była. W rozważanej sprawie zaś termin płatności podatku dochodowego od osób prawnych upływał w dniu 31.03.2004r., kiedy to nie był już ani członkiem zarządu S. Sp. z o.o. z siedzibą w K. ani nawet jej udziałowcem.

Dyrektor Izby Skarbowej w uzasadnieniu decyzji wydanej w pierwszej instancji podał, że w omawianej sprawie nie zachodzi przesłanka rażącego naruszenia prawa. Skarżącemu bowiem umknęło, że art. 116 § 2 O.p. został znowelizowany z dniem 01.01.2009r. i po tym dniu stosownie do jego brzmienia członek zarządu odpowiadał za zaległości podatkowe, których termin płatności upływał w czasie, kiedy pełnił on funkcję członka zarządu. Przed tą jednak datą, w myśl powołanego przepisu, członek zarządu odpowiadał za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez niego obowiązków członka zarządu. Decydujące znaczenie miał więc moment powstania zobowiązania podatkowego, którym w przypadku podatku dochodowego od osób prawnych za 2003r. był 31.12.2003r., a więc okres, gdzie W. F. był jeszcze członkiem zarządu S. Sp. z o.o. z siedzibą w K. Skoro więc decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 21.12.2007r. została wydana w czasie obowiązywania art. 116 § 2 O.p. w poprzednim brzmieniu nie można było mówić, że została wydana niezgodnie z prawem.

Zaskarżając w trybie odwoławczym w/w decyzję z 30.12.2009r. skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i o orzeczenie zgodnie z wnioskiem, zarzucając organowi błędną interpretację art. 247 § 1 pkt 3 O.p. oraz naruszenie art. 121 § 1 tej ustawy. Podał, że nowelizacja art. 116 § 2 O.p., która weszła w życie z dniem 01.01.2009r., jak to wynika z projektu stawy nowelizującej, była tylko doprecyzowaniem, uściśleniem zakresu dotychczasowej odpowiedzialności członków zarządu i w związku z czym nie zmieniała żadnych zasad wykładni omawianego przepisu. Zarówno przed 2009 rokiem jak i po 2009 roku zgodnie z tą regulacją członkowie zarządu odpowiadali za zaległości podatkowe spółki, których termin płatności powstał w trakcie pełnienia przez nich tejże funkcji. Poza tym, w opinii skarżącego, co do interpretacji rozważanej normy nie istniał jakiś spór orzeczniczy. Wobec czego błędne jego zastosowanie w decyzji dotyczącej odpowiedzialności członka zarządu było oczywistym i rażącym naruszeniem prawa oraz zasady wyrażonej w art. 121 § 1 w/w ustawy

Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 25.05.2010r. podtrzymał stanowisko wyrażone w decyzji wydanej przez ten organ w I instancji.

W skardze W. F. zażądał uchylenia obydwu decyzji oraz zasądzenia kosztów według norm przepisanych, prezentując dotychczasowe zarzuty i ich argumentację. Dodał także, że w decyzji organu pierwszej instancji o nałożeniu na skarżącego odpowiedzialności za zaległości podatkowe S. Sp. z o.o. z siedzibą w K. brak było wzmianki o solidarnym charakterze tej odpowiedzialności. Poza tym strona zaznaczyła, że w głowach zaskarżonych decyzji pojawiły się niezgodności.

W odpowiedzi na skargę organ domagał się jej oddalenia, powielając argumentację z zaskarżonych decyzji.

Uchylając zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi (na zasadzie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi), dopatrzył się naruszenia przepisu postępowania, jakim jest art. 130 § 1 pkt 6 O.p., nakazującego wyłączenie od udziału w postępowaniu tego pracownika izby skarbowej, który brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji.

Sąd przedstawił treść art. 248 § 2 pkt 2 i § 3 oraz art. 221 O.p. Przytaczając poglądy wyrażone w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 07.05.2010r. sygn. akt III SA/Wr 6/10 i wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15.12.2008r. w sprawie P. 57/2007, Sąd uznał, że zarówno pierwszą jak i drugą decyzję rozstrzygał ten sam pracownik izby skarbowej – A. P., co w sposób oczywisty narusza dyspozycję art. 130 § 1 pkt 6 O.p. Podpisał on bowiem decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 30.12.2009r. odmawiającą skarżącemu stwierdzenia nieważności żądanej przez niego decyzji jako p.o. Dyrektora Izby Skarbowej w K., a następnie utrzymującą ją w mocy decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 25.05.2010r. - tym razem jednak jako wicedyrektor i z upoważnienia Dyrektora Izby Skarbowej w K.

Sąd ocenił, że naruszenie art. 130 § 1 pkt 6 O.p. stanowi podstawę do ewentualnego wznowienia postępowania administracyjnego, zatem stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 2 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec o jej uchyleniu jako niezgodnej z prawem, ze wskazaniem konieczności ponownego rozpatrzenia sprawy bez udziału A. P.

Wnosząc do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od w/w wyroku Dyrektor Izby Skarbowej w K., reprezentowany przez radcę prawnego, zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1. art. 141 § 4 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012r. poz. 270), dalej w skrócie: ppsa, poprzez wadliwe wskazanie w treści uzasadnienia jako podstawy uchylenia decyzji art. 145 § 1 pkt 2 lit. b ppsa w sytuacji, gdy przepis art. 145 § 1 pkt 2 tej ustawy nie jest podzielony na dalsze jednostki redakcyjne (litery), zatem nie ma lit. b, w oparciu o którą Sąd I instancji uchylił zaskarżoną decyzję. Treść przepisu art. 145 § 1 pkt 2 ppsa odnosi się natomiast do stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, które w przedmiotowej sprawie nie zostało orzeczone. WSA winien był zatem wskazując, iż naruszenie przepisów przez organ II instancji stanowi podstawę do ewentualnego wznowienia postępowania, jako podstawę swego rozstrzygnięcia prawidłowo powołać art. 145 § 1 pkt 1 lit b) ppsa;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, błędnie wskazanego przez WSA jako art. 145 § 1 pkt 2 lit. b, art. 151 ppsa w związku z art. 130 § 1 pkt 6 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że po rozpatrzeniu odwołania od decyzji odmawiającej skarżącemu stwierdzenia nieważności A. P., jako wicedyrektor z upoważnienia Dyrektora Izby Skarbowej w K., nie miał prawa podpisać decyzji organu II instancji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji (podpisaną przez tą osobę jako p.o. Dyrektor Izby Skarbowej w K.), gdyż jako pracownik podlegał wyłączeniu w oparciu o art. 130 § 1 pkt 6 O.p. Tymczasem podpisując tę decyzję A. P. jako wicedyrektor z upoważnienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. działał jako organ podatkowy i nie podlegał wyłączeniu w oparciu o art. 130 § 1 pkt 6 O.p. Zatem wobec nienaruszenia przez organ opisanego przepisu WSA winien był skargę oddalić, stosując przepis art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Z uwagi na powyższe naruszenia autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie skarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego orzekania oraz zasądzenie na rzecz organu o kosztach postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego, wg norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona w zakresie naruszeń podstawy kasacyjnej w pkt 1 podała, że wobec nie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji przez Sąd I instancji, wyrok dotknięty jest istotną wadą, bowiem brak możliwości dokonania kompletnej kontroli instancyjnej sprawy narusza istotę dwuinstancyjnego postępowanie sądowoadministracyjnego.

Natomiast w zakresie naruszeń podstawy kasacyjnej w pkt 2 podniesiono, że postępowanie podatkowe w przedmiocie stwierdzenia nieważności, określone w art. 247 i następnych O.p. nie jest klasycznym postępowaniem dwuinstancyjnym, w którym rozstrzygnięcia wydają odpowiednie organy niższej i wyższej instancji. Postępowanie takie stanowi wyjątek od zasady dwuinstancyjności, polegający na tym, że dwukrotnie ten sam organ rozstrzyga tę samą sprawę. Art. 130 § 1 pkt 6 O.p. nie ma zastosowania do organu podatkowego, tj. do zindywidualizowanej osoby - organu podatkowego. Przyjęcie odmiennego stanowiska byłoby sprzeczne z brzmieniem tego przepisu, który wprost mówi o pracowniku organu podatkowego. Sprzeczne byłoby także z regulacją art. 221 O.p. z którego wynika, iż w przypadku decyzji wydawanych w pierwszej instancji przez dyrektora izby skarbowej odwołanie rozpatruje ten sam organ podatkowy.

Ze względu na to, iż odwołanie od decyzji wydanych przez organy wymienione w komentowanym przepisie nie jest środkiem dewolutywnym, a więc nie powodującym rozpatrzenia sprawy przez organ wyższego stopnia, przy jego rozpoznaniu przepisy o postępowaniu odwoławczym nie są stosowane wprost, a jedynie odpowiednio. Powołano się tu na poglądy doktryny, jak też orzecznictwo (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10.12.2008r. sygn. akt I SA/Po 1115/08 i wyszczególnione tam orzeczenia NSA: wyrok NSA z dnia 20.12.2006r., sygn. akt II FSK 62/06, LEX nr 286615; wyrok NSA z dnia 10.10.2005r., sygn. akt FSK 260/05, LEX nr 187945 oraz wyrok NSA z dnia 21.06.2005r., sygn. akt FSK 1932/04, LEX nr 173022).

Podniesiono, że okoliczność, iż wicedyrektor złożył podpis na decyzji nie zmienia faktu, iż decyzja ta została faktycznie podpisana przez osobę pełniącą funkcję organu podatkowego. Prawo zastępcy do podpisywania aktów administracyjnych za dyrektora wynika bowiem z samej istoty zastępstwa.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik strony skarżącej, będący adwokatem, wniósł o jej oddalenie, oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstaw, przeto podlega uwzględnieniu. Jak wynika z treści art. 174 ppsa skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadniony jest zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 ppsa, poprzez wadliwe wskazanie w treści uzasadnienia jako podstawy uchylenia decyzji art. 145 § 1 pkt 2 lit. b ppsa w sytuacji, gdy przepis art. 145 § 1 pkt 2 tej ustawy nie jest podzielony na dalsze jednostki redakcyjne (litery), zatem nie ma lit. b, w oparciu o którą Sąd I instancji uchylił zaskarżoną decyzję. Treść przepisu art. 145 § 1 pkt 2 ppsa odnosi się natomiast do stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, które w przedmiotowej sprawie nie zostało orzeczone. Za uzasadniony należy tez uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ppsa, błędnie wskazanego przez WSA jako art. 145 § 1 pkt 2 lit. b ppsa, w związku z art. 130 § 1 pkt 6 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że po rozpatrzeniu odwołania od decyzji odmawiającej skarżącemu stwierdzenia nieważności A. P., jako wicedyrektor z upoważnienia Dyrektora Izby Skarbowej w K., nie miał prawa podpisać decyzji organu II instancji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji (podpisaną przez tą osobę jako p.o. Dyrektor Izby Skarbowej w K.), gdyż jako pracownik podlegał wyłączeniu w oparciu o art. 130 § 1 pkt 6 O.p. Tymczasem podpisując tę decyzję A. P. jako wicedyrektor z upoważnienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. działał jako organ podatkowy i nie podlegał wyłączeniu w oparciu o art. 130 § 1 pkt 6 O.p.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2012r. , sygn. akt. I FSK 876/11, w którym została dokonana wykładnia 130 § 1 pkt 6 O.p.

Rozwiązanie przyjęte w art. 130 § 1 pkt 6 O.p. – podobnie jak i w art. 24 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), przewidującym analogiczne rozwiązanie na gruncie ogólnego postępowania administracyjnego – nie jest jednolicie postrzegane tak w orzecznictwie, jak i w doktrynie. Kontrowersje te dotyczą wielu aspektów analizowanego problemu, co wynika z faktu, że wspomniane przepisy mogą znaleźć zastosowanie do zróżnicowanych stanów faktycznych, wywołujących odmienne sytuacje procesowe.

W orzecznictwie wypowiadane są także poglądy, które wydają się być zbieżne ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji. Ich szczegółowa analiza częstokroć wskazuje jednak na odmienność stanów faktycznych, w jakich rozpatrywana była kwestia wyłączenia. Dotyczy to w szczególności wyłączenia – w postępowaniu w przedmiocie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – członka samorządowego kolegium odwoławczego, który brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 grudnia 2008 r., sygn. akt P 657/07, OTK-A 2008 nr 10, poz. 178, uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 2/06, ONSAiWSA 2007 nr 3, poz. 61 i wyrok siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2009 r., sygn. II OPS 2/09, ONSAiWSA 2009 r., nr 4, poz. 60). Opowiedzenie się na rzecz konieczności takiego wyłączenia podyktowane jest bez wątpienia specyfiką organu kolegialnego. Konstatacje w tym zakresie nie mogą być jednak niejako automatycznie rozciągane na organy monokratyczne, których przykładem jest dyrektor izby skarbowej. Dowodzi tego najnowsze orzecznictwo, w szczególności zaś uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt I OPS 13/09 (ONSAiWSA 2010 nr 5, poz. 82) i wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 grudnia 2011 r., sygn. akt SK 3/11 (OTK-A 2011 nr 10, poz. 113), w których przyjmuje się, że nie zachodzą podstawy do wyłączenia takich organów w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny podziela argumenty zaprezentowane w tym orzecznictwie, zwłaszcza zaś we wskazanym wyroku z dnia 6 grudnia 2011 r., w którym Trybunał Konstytucyjny przeanalizował kwestię wyłączenia organu z punktu widzenia standardów konstytucyjnych, w tym rozważanej również przez Sąd pierwszej instancji zasady dwuinstancyjności przewidzianej w art. 78 Konstytucji. Mniejsze znaczenie ma przy tym fakt, iż ograniczają się one do osoby piastuna organu, pozostawiając poza ich zakresem innych pracowników organu, w tym tych upoważnionych do wydawania decyzji. Trybunał Konstytucyjny, "nie kwestionując możliwej kwalifikacji piastuna funkcji organu jako pracownika organu na gruncie innych niż k.p.a. aktów normatywnych", większą wagę przywiązał bowiem do ustrojowej i procesowej roli tej osoby, czym – w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – osłabił wymowę tych stanowisk orzeczniczych, które eksponują, że piastun ów (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2005 r., sygn. akt II OSK 213/06, LEX nr 235133) lub upoważniony do wydawania decyzji (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2008 r., sygn. akt II FSK 392/07, LEX nr 469340) są również pracownikami (por. pkt. 3.2.2. w części IV wyroku z dnia 6 grudnia 2011 r.). Trybunał Konstytucyjny zaakcentował natomiast trafnie inną zasadę, polegającą na obowiązku zachowania kompetencji, które zostały przypisane do organu, a nie do jego pracowników. Jego zdaniem wyklucza ona taką wykładnię przepisów o wyłączeniu, która mogłaby doprowadzić do obejścia tej zasady poprzez nieprzewidziane na mocy norm szczególnych pozbawienie kompetencji organu lub wręcz do przesunięcia takich kompetencji. W związku z tym podkreślić wypada, że wydanie decyzji administracyjnej zawsze stanowi realizację kompetencji przyznanych organowi, niezależnie od tego, czy w imieniu organu działa jego piastun czy też osoba przezeń upoważniona. Innymi słowy, upoważnienie określonego pracownika (przy uwzględnieniu struktury organizacyjnej urzędu obejmującej zwłaszcza podział merytorycznych funkcji poszczególnych komórek) do wydawania i podpisywania w imieniu organu decyzji oznacza, iż pracownik ten wchodzi "w rolę" przypisaną oznaczonemu przez ustawodawcę organowi administracji publicznej i działa w ramach jego kompetencji por. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 300/07, LEX nr 447835). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego osoba działająca z upoważnienia w rozpoznawanej sprawie nie mogła zatem w analizowanym kontekście być traktowana jako pracownik izby skarbowej, lecz jako osoba działająca w imieniu organu. Skoro zaś w art. 221 O.p. dopuszczono, by odwołanie od decyzji dyrektora izby skarbowej rozpatrywał ten właśnie organ, to trzeba konsekwentnie przyjąć, iż może to uczynić także osoba, której piastun tego organu udzielił upoważnienia. Pogląd przeciwny mógłby doprowadzić do swego rodzaju "paraliżu" organizacyjnego i niemożliwości wykonania ustawowych obowiązków, choćby z tego powodu, że wskutek wyłączenia nie można byłoby upoważnić żadnej osoby kompetentnej do wydania decyzji, a nie tylko do złożenia na niej swojego podpisu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1493/07, LEX nr 499803). Treść regulacji zawartej w art. 221 O.p., w którym to przepisie odstąpiono od dewolutywności środka zaskarżenia, a więc obowiązku przekazania tego środka organowi wyższej instancji wraz z kompetencją do załatwienia sprawy administracyjnej, musi prowadzić do wniosku, że art. 130 § 1 pkt 6 O.p. nie znajduje zastosowania w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy. Zgodzić się w szczególności należy ze spostrzeżeniem zawartym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2006 r. (sygn. akt II FSK 62/06, LEX nr 286615), że skoro ustawodawca powierzył ponowne rozpatrzenie sprawy temu samemu organowi, to nie można wnioskować, iż jednocześnie uznał, iż w rozstrzygnięciu sprawy nie może brać udziału pracownik, który uczestniczył w pierwotnym procesie decyzyjnym. Takie rozumowanie Sąd trafnie określił jako wewnętrznie sprzeczne. Nie ulega wątpliwości, że w rozpatrywanej sprawie, w której organ z mocy ustawy rozstrzygnął odwołanie od własnej decyzji, występuje identyczny brak dewolutywności, jak w sytuacji, gdyby następowało to na skutek wniesienia innego środka zaskarżenia, tj. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (tak Z. Kmieciak, Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w k.p.a. /odwołanie czy remonstrancja?/, Państwo i Prawo 2008, nr 3, s. 27, który wyraził pogląd, iż wniosek taki jest odmianą odwołania). Bezsprzecznie też taki stan rzeczy wymaga odpowiedniego mechanizmu tej autoweryfikacji poprzez zapewnienie gwarancji procesowych, pozwalających osiągnąć standard ochrony interesów strony, który byłby zbliżony do w pełni dewolutywnego, dwuinstancyjnego postępowania odwoławczego (tak Z. Kmieciak, Wniosek..., s. 31 i n., tenże, Odwołania w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2011, s. 129 i n.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie powinny one jednak polegać na upoważnieniu do wydania kolejnej decyzji pracownika innego, niż ten, który wydał decyzje w pierwszej instancji, gdyż byłaby to tylko iluzoryczna gwarancja bezstronności (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2008 r., sygn. akt II GSK 382/07, LEX nr 471115). Identycznie ocenił tę kwestię Trybunał Konstytucyjny w przywołanym wyżej wyroku z dnia 6 grudnia 2011 r., stwierdzając m.in., iż piastun organu zawsze ma wpływ na proces decyzyjny, nawet wtedy, gdy w jego imieniu działa upoważniony przezeń pracownik. Trybunał wymienił przy tym inne gwarancje konstytucyjnego standardu zaskarżalności rozstrzygnięć wydanych w pierwszej instancji, zwłaszcza zapobiegające arbitralności, a mianowicie: możliwość bycia wysłuchanym, jawność wewnętrzną, udział w postępowaniu podmiotu, którego to postępowanie dotyczy, oraz ujawnienie w sposób czytelny motywów uzasadniających rozstrzygnięcie, co umożliwia ewentualną jego kontrolę przez sąd administracyjny (część IV pkt 1.3 wyroku z dnia 6 grudnia 2011 r.).

Za niezasadny należy natomiast uznać zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji art. 151 ppsa. Sąd I Instancji nie stosował tego przepisu przy rozpoznaniu skargi. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji winien rozpoznać zarzuty zawarte w skardze, czego do tej pory nie uczynił.

Mając na względzie wszystkie powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 ppsa., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto zgodnie z art. 203 pkt 2 ppsa.