Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 824/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2022-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48, art. 29 ust. 1 pkt 16 lit. a i b
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi P. B. na postanowienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem znak: [...] z dnia [...] czerwca 2022 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. uchylił w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. znak: [...] z dnia [...] marca 2022r. i orzekł co do istoty sprawy - na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane postanowił:

1. wstrzymać P. B. (dalej określany jako Skarżący) budowę budynku rekreacji indywidualnej zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości S., gmina O., wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę;

2. w związku z tym, że nie występuje zagrożenie zdrowia lub życia ludzi, nie ustalono zabezpieczeń dla przedmiotowego obiektu i terenu budowy.

Rozstrzygnięcie to wydano w następujących okolicznościach sprawy.

Zaskarżonym postanowieniem powiatowy organ nadzoru budowlanego w oparciu o art. 48 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wstrzymał budowę budynku mieszkalnego na działce nr [...] w miejscowości S., gmina O., budowanego bez wymaganego zgłoszenia oraz poinformował Skarżącego o wysokości opłaty legalizacyjnej i braku konieczności ustalenia zabezpieczeń dla przedmiotowego obiektu i terenu budowy. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył skarżący.

W piśmie z [...] .05.2022 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wezwał Skarżącego do złożenia oświadczenia w kwestii funkcji budynku objętego postępowaniem. W piśmie z [...] .05.2022 r. inwestor oświadczył, że obiekt stanowi "budynek letniskowy na zgłoszenie".

W uzasadnieniu zaskarżonego, powołanego na wstępie postanowienia, WINB wskazał, że na działce nr [...] w miejscowości S. zlokalizowany jest budynek murowany z gazobetonu, dwukondygnacyjny (wysokość parteru 2,37 m, wysokość piętra w najniższym miejscu 2,26 m, w najwyższym 2,50) z dachem płaskim jednospadowym, o powierzchni zabudowy 35 m2. Podczas kontroli przeprowadzonej 11.01.2022 r. trwały prace wykończeniowe wewnątrz budynku. Budynek rekreacji indywidualnej wybudowano na podstawie zgłoszenia do Starostwa Powiatowego w B. z [...].11.2020 r., którym inwestor zgłosił budowę domku rekreacyjnego (letniskowego) parterowego - do 35 m2. Organ zwrócił uwagę, że podczas kontroli Skarżący oświadczył, że świadomie wybudował budynek mieszkalny w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych, dokonanie natomiast zgłoszenia budowy budynku rekreacji indywidualnej było celowym działaniem uniknięcia konieczności uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, która byłaby wymagana w przypadku zgłoszenia budynku mieszkalnego. Wobec powyższego organ I instancji stwierdził, że inwestor dopuścił się samowoli budowlanej polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego i podjął czynności w oparciu o przepisy art. 48 Prawa budowlanego. Wskazał, że dla rozstrzygnięcia sprawy zasadnicze znaczenie ma kwalifikacja przedmiotu postępowania, tj. ustalenie charakteru obiektu.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 16 lit. a i lit. b Prawa budowlanego ustawodawca zwolnił z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wolno stojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej rozumianych jako budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy do 35 m2 (lit. a); powyżej 35 m2, ale nie więcej niż 70 m2 , przy rozpiętości elementów konstrukcyjnych do 6 m i wysięgu wsporników do 2 m (lit. b). Przedmiotowy obiekt zaś jest obiektem dwukondygnacyjnym, stąd w sprawie nie ma zastosowania ww. zwolnienie. Konkludując, organ wskazał, że przedmiotowy budynek wymagał uzyskania uprzedniego pozwolenia na budowę, co nie zostało uczynione przez inwestora.

Organ odwoławczy w odniesieniu do zarzutów podniesionych w zażaleniu wyjaśnił, że budynek jest obiektem budowlanym wybudowanym niezgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane i wymaga on przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego. Zdaniem organu budowa została zrealizowana w warunkach samowoli budowlanej.

Organ uchylił postanowienie PINB w B. w całości i w tym zakresie postanowił na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane wstrzymać Skarżącemu budowę wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę budynku rekreacji indywidualnej, jednocześnie informując o możliwości złożenia wniosku o legalizację oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej, która w niniejszej sprawie wyniosła 25.000 zł. Przeprowadzenie procesu legalizacji inwestycji zależne jest od woli inwestora.

Skarżący złożył skargę na ww. postanowienie WINB, wnosząc o jego uchylenie. Wyjaśnił, że wybudowany obiekt stanowi domek letniskowy o powierzchni do 35 m2 - na zgłoszenie. Podkreślił, że nie jest zobowiązany do poniesienia opłaty legalizacyjnej, bowiem obiekt jest legalny.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola sądowa nie wykazała, aby zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem prawa uzasadniającym jego uchylenie. Za podstawę wyrokowania przyjęto stan faktyczny prawidłowo ustalony w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Przedmiotem zaskarżonego postanowienia było wstrzymanie robót budowlanych polegających na budowie budynku rekreacji indywidualnej wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Stwierdzony przez orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego stan faktyczny sprawy uzasadniał zastosowanie wobec Skarżącego procedury określonej w art. 48 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351).

Zgodnie z art. 48 ust. 1 cyt. ustawy, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Z art. 48 ust. 3 wynika, że w postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. Treść zaskarżonego postanowienia spełnia wymagania wynikające z ww. przepisów.

Zasadnicze znaczenie dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia miało rozstrzygnięcie tego, czy sporny budynek stanowi samowolę budowlaną. Skarżący w toku postępowania wskazywał bowiem, że nie był zobowiązany do uzyskania pozwolenia na budowę z uwagi na treść art. 29 ust. 1 pkt 16 lit. a i lit. b Prawa budowlanego. W powyższych przepisach ustawy ustawodawca zwolnił z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wolno stojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej rozumianych jako budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy do 35 m2, ale nie więcej niż 70 m2, przy rozpiętości elementów konstrukcyjnych do 6 m i wysięgu wsporników do 2 m (lit. b).

W toku postępowania, po przeprowadzeniu oględzin nieruchomości w dniu 11.01.2022 r. organ ustalił m.in., że przedmiotowy budynek rekreacji indywidualnej - według oświadczenia inwestora - wybudowano na podstawie zgłoszenia do Starostwa Powiatowego w B. Ustalono, że przedmiotowy obiekt stanowi budynek murowany z gazobetonu, dwukondygnacyjny (wysokość parteru 2,37 m, wysokość piętra w najniższym miejscu 2,26 m, w najwyższym 2,50), dach jednospadowy płaski. Ustalono, że prace wewnątrz budynku są na etapie wykończeniowym (k. 5 akt adm.). W aktach sprawy organu I instancji znajduje się kopia zgłoszenia do Starosty B. zamiaru budowy domku rekreacyjnego (letniskowego, parterowego) z [...] .11.2020 r. (k. 7 akt adm.). W związku z powzięciem przez WINB wątpliwości odnośnie funkcji spornego budynku wezwano Skarżącego do złożenia oświadczenia w tej kwestii. W piśmie z 13.05.2022 r. (k. 39 akt adm.) Skarżący oświadczył, że przedmiotowy obiekt stanowi budynek letniskowy "na zgłoszenie".

Z akt sprawy bezspornie wynika zatem, że Skarżący wybudował dwukondygnacyjny budynek letniskowy (rekreacji indywidualnej) murowany (wysokość parteru 2,37 m, wysokość piętra w najniższym miejscu 2,26 m, w najwyższym 2,50), z dachem jednospadowym płaskim. Mówiąc o dwukondygnacyjnym obiekcie letniskowym, należy wyjaśnić, że zgodnie z § 3 pkt 16 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225), przez kondygnację należy rozumieć poziomą część budynku, zawartą pomiędzy powierzchnią posadzki na stropie lub najwyżej położonej warstwy podłogowej na gruncie a powierzchnią posadzki na stropie lub warstwy osłaniającej izolację cieplną stropu, znajdującego się nad tą częścią budynku, przy czym za kondygnację uważa się także poddasze z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz poziomą część budynku stanowiącą przestrzeń na urządzenia techniczne, mającą średnią wysokość w świetle większą niż 2 m; za kondygnację nie uznaje się nadbudówek ponad dachem, takich jak maszynownia dźwigu, centrala wentylacyjna, centrala klimatyzacyjna, obudowa wyjścia z klatki schodowej, kotłownia lub inne pomieszczenia techniczne. Tym samym przedmiotowy budynek stanowi właśnie obiekt dwukondygnacyjny, co wynika wprost z protokołu jego oględzin.

Z niekwestionowanych okoliczności sprawy wynika przy tym, że Skarżący nie posiada pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu.

W sprawie nie mogło znaleźć zastosowania wyłączenie od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 16 lit. a i b Prawa budowlanego. Przepis ten stanowi bowiem, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej o określonych w nim parametrach. Jak już bowiem wyjaśniono, będący przedmiotem sprawy budynek z uwagi na fakt, że jest obiektem dwukondygnacyjnym, nie może korzystać z ww. zwolnienia.

Analiza akt sprawy daje podstawę do stwierdzenia, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uznał, że dla rozstrzygnięcia sprawy zasadnicze znaczenie miała kwalifikacja przedmiotu postępowania, tj. ustalenie charakteru obiektu.

Okoliczności sprawy jednoznacznie zatem wskazują, że przedmiotowy obiekt stanowi samowolę budowlaną, wobec której organy nadzoru budowlanego były zobowiązane wszcząć postępowanie administracyjne w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Jednocześnie wyjaśnić należy, że przepisy cyt. ustawy dają możliwość legalizacji samowoli budowlanych, jednakże inwestor musi wystąpić z wnioskiem o taką legalizację oraz wykazać, że spełnia ona określone wymagania. Legalizacja samowoli budowlanych wiąże się z obowiązkiem wniesienia opłaty legalizacyjnej, której wysokość i sposób obliczania określają przepisy Prawa budowlanego. Wstrzymanie robót budowlanych stanowi zakaz prowadzenia takich robót na przyszłość, do zakończenia postępowania, z konsekwencjami wynikającymi z art. 49e Prawa budowlanego. Uregulowane w art. 48 Prawa budowlanego postępowanie legalizacyjne poprzedza wydanie nakazu rozbiórki, a skorzystanie z możliwości legalizacji obiektu jest prawem inwestora. Jeżeli inwestor nie wykona nałożonych na niego obowiązków w toku postępowania legalizacyjnego, przyjmuje się, że rezygnuje z możliwości legalizacji obiektu, co skutkuje wówczas wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki (por. wyrok NSA z dnia 24.11.2021 r., II OSK 3608/18, LEX nr 3326093).

Organ zasadnie przyjął, że budynek został wybudowany niezgodnie przepisami Prawa budowlanego i wymaga przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego. Zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do stwierdzenia, że budowa przedmiotowego budynku została zrealizowana w warunkach samowoli budowlanej, przy czym organ wziął pod uwagę oświadczenie inwestora, że przedmiotowy obiekt stanowi budynek rekreacji indywidualnej, a nie budynek mieszkalny (jak to przyjął PINB) i w związku z tym, korzystając z art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchylił zaskarżone postanowienie w całości i w tym zakresie postanowił wstrzymać Skarżącemu budowę budynku rekreacji indywidualnej, wskazując prawidłową podstawę prawną postanowienia, tj. art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 Prawa budowlanego oraz wyliczając opłatę legalizacyjną dla tego obiektu.

Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 329) wniesioną w niniejszej sprawie skargę oddalił.

Na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.