Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 257/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6335 Zwrot nienależnego świadczenia
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 76 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1265
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Sędziowie sędzia WSA Ewa Kamieniecka, sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.), , Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Hurman, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 6 listopada 2019 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia I. oddala skargę w całości; II. przyznaje radcy prawnemu M. M. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 984 (słownie: dziewięćset osiemdziesiąt cztery) złotych, w tym 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym oraz kwotę 271,90 (słownie: dwieście siedemdziesiąt jeden 90/100) złotych tytułem zwrotu wydatków.


UZASADNIENIE

Wojewoda D. decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2019 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018r. poz. 2096), art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity Dz. U. z 2018r. poz. 1265, z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania Z. S. (dalej: strona, skarżący, zainteresowany) od decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...], orzekającej o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, tj. zasiłku dla bezrobotnych w wysokości [...] zł brutto (słownie: [...]), wypłaconego za okres od dnia [...] września 2015 r. do dnia [...] października 2015 r. oraz od dnia [...] października 2015 r. do dnia [...] lutego 2016 r. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu wskazał, że od opisanej wyżej decyzji organ I instancji skarżący złożył odwołanie wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu wskazał, iż nie zgadza się z decyzją wydaną przez urząd pracy, bowiem zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca w 100%. Zainteresowany dodał, że urząd pracy rejestrując go jako osobę bezrobotną z prawem do zasiłku nie sprawdził, czy posiada on zarejestrowaną działalność gospodarczą. Ponadto dodał, że nigdy nie rozpoczął prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżący wskazał, że odmawia zwrotu pobranego zasiłku dla bezrobotnych, nie posiada bowiem żadnego majątku, aby pokryć dług, obecnie jest bez pracy, a jego żona, która jest cudzoziemką ma jedynie [...] zł dochodu. Odwołujący się dodał również, że nie posiada własnego mieszkania i wraz z żoną "poniewierają się po znajomych", a jego dzieci przebywają u jego matki, która otrzymywane na dzieci alimenty oraz 500 + wydaje na jedzenie i ubranie dla nich. Wskazał, iż jego sytuacja mieszkaniowa i materialna jest bardzo zła, dlatego też wnosi o umorzenie całego długu w całości.

W toku postępowania odwoławczego, na podstawie dokumentów załączonych do akt sprawy ustalono, że zainteresowany zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy we W. w dniu [...] września 2015 r., uzyskując status osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] września 2015 r. do dnia [...] marca 2016 r., w kwocie 100% podstawowej wysokości zasiłku określonego w art.72 ust.1 ustawy, co orzeczono w decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta W. z dnia [...] września 2015 r., nr [...]. Dokonując rejestracji w dniu [...] września 2015 r. zainteresowany oświadczył m.in., że nie złożył wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Następnie w dniu [...] września 2015 r. Z. S. zgłosił wyjazd za granicę w okresie od dnia [...] października 2015 r. do dnia [...] października 2015 r.

W związku z powyższym decyzją ostateczną Prezydenta Miasta W. z dnia [...] października 2015 r., wstrzymano wypłatę zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] października 2015 r. do dnia [...] października 2015 r. Kolejną decyzją Prezydenta Miasta W. z dnia [...] lutego 2016 r., orzeczono o utracie przez zainteresowanego statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku z dniem [...] lutego 2016 r. z powodu niezdolności do pracy wskutek choroby trwającej przez nieprzerwany okres 90 dni.

W dniu [...] marca 2018r. wygenerowano dokument z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: CEiDG), z treści którego wynikało, że od dnia [...] marca 2003 r. do dnia [...] marca 2018 r. zainteresowany posiadał wpis do ewidencji działalności gospodarczej ze wskazaną datą rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej od dnia [...] marca 2003r. (brak wpisów o zawieszeniu wykonywania działalności).

W związku z ujawnieniem nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji, lecz nieznanych organowi je wydającemu, postanowieniem Prezydenta Miasta W. z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...], wznowiono postępowanie w sprawach zakończonych decyzjami ostatecznymi, dotyczącymi:

- uznania Z. S. za osobę bezrobotną z dniem [...] września 2015 r. i przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] września 2015 r. do dnia [...] marca 2016 r., zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta W. z dnia [...] września 2015 r., [...],

- wstrzymania Z. S. wypłaty zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] października 2015 r. do dnia [...] października 2015 r. z powodu wyjazdu za granicę w okresie nie dłuższym niż 10 dni. zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta W. z dnia [...] października 2015 r., nr [...],

- utraty przez Z. S. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem [...] lutego 2016 r. z powodu niezdolności do pracy wskutek choroby przez nieprzerwany okres 90 dni, zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta W. z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...].

W dniu [...] kwietnia 2018 r. wnioskiem o udostępnienie danych ze zbioru danych osobowych nr [...] urząd pracy zwrócił się do Urzędu Miejskiego W. o przesłanie wszystkich dokumentów dotyczących działalności gospodarczej, której wpis w CEIDG widniał na koncie strony od dnia [...] marca 2003r. W dniu [...] maja 2018 r. (data wpływu do urzędu pracy) Urząd Miejski W. przesłał kopię (potwierdzoną za zgodność z oryginałem) zgłoszenia rejestracji (zmiany) działalności gospodarczej z dnia [...] grudnia 2002 r. do Wydziału [...] Dział [...] oraz zaświadczenie z dnia [...] grudnia 2002 r., nr [...], o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej ze wskazaną datą rozpoczęcia działalności od dnia [...] kwietnia 2003 r.

W wyniku wznowionego postępowania decyzją Prezydenta Miasta W. z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...], uchylono decyzję ostateczną Prezydenta Miasta W. z dnia [...] września 2015 r., nr [...], orzekającą o uznaniu Z. S. za osobę bezrobotną z dniem [...] września 2015 r. i przyznaniu prawa do zasiłku od dnia [...] września 2015 r. do dnia [...] marca 2016 r., odmówiono uznania za osobę bezrobotną z dniem [...] września 2015 r. oraz umorzono postępowanie w sprawie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] września 2015 r. do dnia [...] marca 2016 r. Następnie decyzją Prezydenta Miasta W. z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...], orzeczono o uchyleniu decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta W. z dnia [...] października 2015 r., nr [...], orzekającej o wstrzymaniu wypłaty zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] października 2015 r. do dnia [...] października 2015 r. z powodu wyjazdu za granicę w okresie nie dłuższym niż 10 dni oraz umorzono postępowanie w sprawie wstrzymania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] października 2015 r. do dnia [...] października 2015 r. Z kolei decyzją Prezydenta Miasta W. z dnia [...] sierpnia 2018 r., orzeczono u chyleniu decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta W. z dnia [...] lutego 2016 r., orzekającej o utracie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem [...] lutego 2016 r., a także umorzono postępowanie w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem [...] lutego 2018 r.

Od żadnej z powyższych decyzji strona nie złożyła odwołania.

W związku z tym, biorąc pod uwagę opisany stan faktyczny oraz obowiązujące przepisy, pismem z dnia [...] października 2018 r., nr [...], organ pierwszej instancji zawiadomił zainteresowanego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych, wypłaconego za okres od dnia [...] września 2015 r. do dnia [...] października 2015 r. oraz od dnia [...] października 2015 r. do dnia [...] lutego 2016 r.

Biorąc pod uwagę powyższe, w tak ustalonym stanie faktycznym Prezydent Miasta W. zaskarżoną decyzją orzekł o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, tj. zasiłku dla bezrobotnych.

Rozpatrując sprawę organ odwoławczy zważył, co następuje.

Na wstępie należy wskazać, że rozważenie sprawy dotyczącej umorzenia nienależnie pobranego świadczenia przez organ odwoławczy na obecnym etapie nie jest dopuszczalne, gdyż zaskarżona decyzja nie zawiera rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Wniosek o umorzenie nienależnego świadczenie powinien zostać rozpatrzony przez organ pierwszej instancji w odrębnym postępowaniu administracyjnym.

Zaskarżona decyzja rozstrzyga w przedmiocie obowiązku zwrotu zasiłku dla bezrobotnych za okres od dnia [...] września 2015 r. do dnia [...] października 2015 r. oraz od dnia [...] października 2015 r. do dnia [...] lutego 2016 r. i została wydana na podstawie przepisu art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (zwanej dalej: ustawą).

Organ odwoławczy nie stwierdził naruszenia ww. przepisów.

Przesłanką konieczną do zastosowania przepisu art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy jest ustalenie, iż osoba, która świadczenie pobrała, świadomie wprowadziła w błąd powiatowy urząd pracy. Za świadome wprowadzenie w błąd należy uznać działanie bezpośrednie, a także działanie z zamiarem pośrednim, tj. gdy osoba według wszelkiego prawdopodobieństwa może się spodziewać, że skutek wprowadzenia organu w błąd nastąpi.

W orzecznictwie zwraca się uwagę na to, że "świadczenie nienależnie pobrane" to świadczenie pobrane przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli), lub określone działania, bądź zaniechania (por. wyrok NSA z 14 grudnia 2009r., sygn. akt I OSK 826/09). O świadomym wprowadzeniu w błąd nie można byłoby mówić jedynie w sytuacji, gdyby odwołująca się, pomimo dołożenia należytej staranności nie posiadała wiedzy, iż podane przez nią okoliczności są nieprawdziwe lub gdyby jej nie wyjaśniono, jakie okoliczności decydują o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej.

Organ pierwszej instancji po uzyskaniu od zainteresowanego oświadczenia o nieposiadaniu przez niego wpisu do działalności gospodarczej nie był obligowany do sprawdzenia zgodności tego oświadczenia ze stanem faktycznym. Fakt posiadania przez zainteresowanego wpisu w CEIDG w dniu rejestracji w urzędzie pracy, tj. w dniu [...] września 2015 r. należy uznać za okoliczność nową, nieznaną organowi pierwszej instancji oraz istotną dla sprawy nabycia przez zainteresowanego statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku.

Zgodnie z definicją ustawową zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy, określenie bezrobotny oznacza m.in. osobę niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie, albo innej pracy zarobkowej, jeżeli nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo nie upłynął jeszcze okres do określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej dnia podjęcia działalności gospodarczej. Przepis ten wskazuje, że samo posiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej uniemożliwia nabycie statusu osoby bezrobotnej. Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym bez znaczenia jest fakt nie prowadzenia tej działalności gospodarczej.

Z załączonych do odwołania dokumentów jednoznacznie wynika, że strona rejestrując się w urzędzie pracy w dniu [...] września 2015 r. posiadał wpis do ewidencji działalności gospodarczej i nie zgłosił zawieszenia wykonywania tej działalności. Zainteresowany nie kwestionuje tego faktu.

Powołany wyżej przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy, odwołuje się jedynie do samego faktu posiadania takiego wpisu, nie obliguje organu do weryfikacji jego poprawności. Zgodnie z przepisami regulującymi prowadzenie działalności gospodarczej, to na przedsiębiorcy ciąży obowiązek aktualizacji danych zawartych we wpisie do ewidencji działalności gospodarczej.

Z informacji z CEIDG wynika, że wpis dokonany w dniu [...] marca 2003 r. został wykreślony dopiero w dniu [...] marca 2018 r.

Decyzja nakładająca obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia nie jest decyzją uznaniową, lecz ma charakter związany. Organ w prowadzonym postępowaniu zobowiązany jest jedynie ustalić, czy zaistniały okoliczności powodujące ustanie prawa do pobierania świadczenia, czy zostały wypłacone świadczenia za okres po zaistnieniu tych okoliczności oraz czy pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach, zaś w razie poczynienia w tym zakresie pozytywnych ustaleń, ma obowiązek wydać decyzję nakazującą zwrot nienależnie pobranych świadczeń.

Mając na względzie powyższe należy stwierdzić, że cały wypłacony zainteresowanemu zasiłek stanowi nienależnie pobrane świadczenie, podlegające zwrotowi w myśl art. 76 ust. 1 ustawy.

Z akt sprawy wynika, iż skarżący w dniu rejestracji został poinformowany o obowiązujących przepisach, w tym m.in., iż osobą bezrobotną nie może być osoba zatrudniona lub wykonująca inną pracę zarobkową oraz osoba, która złożyła wniosek o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, lub po złożeniu takiego wniosku nie zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosku o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął. Pouczenie tej treści zainteresowany potwierdził własnoręcznym podpisem. W dniu rejestracji, tj. [...] września 2015 r. w "oświadczeniu rejestrowanego" w pkt. 11 zainteresowany podał, że nie złożył wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej.

W powyższej sprawie zaistniały więc przesłanki określone w art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy i w związku z tym, pobrane przez Z. S. świadczenie, tj. zasiłek dla bezrobotnych za okres od dnia [...] września 2015 r. do dnia [...] października 2015 r., oraz od dnia [...] października 2015 r. do dnia [...] lutego 2016 r. o łącznej kwocie pobranego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne wynoszącej brutto [...] zł., stanowi nienależnie pobrane świadczenie pieniężne i podlega zwrotowi.

Zaskarżoną decyzję jako zgodną z obowiązującymi przepisami prawa należało utrzymać w mocy.

Skargę na powyższą decyzję złożył Z. S.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 105 § 1 kpa poprzez błędne uznanie, iż organ I instancji prawidłowo orzekł o obowiązku zwrotu świadczenia przyjmując, iż świadczenie było pobrane nienależnie:

- art. 138 § 1 k.p.a. poprzez błędne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy decyzja ta wydana została z naruszeniem prawa,

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

- art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy w promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez przyjęcie, iż organ I instancji właściwie dokonał wykładni w/w przepisów na skutek czego orzekł o zwrocie świadczenia, które w jego ocenie zostało pobrane nienależnie, kiedy do takiego czynu nie doszło,

- art. 2 ust. 1 lit. f ustawy, poprzez przyjęcie, iż organ I instancji należycie zinterpretował pojęcie bezrobotny wskazane w w/w przepisie, w konsekwencji czego błędnie nie zakwalifikowano skarżącego do ram niniejszego pojęcia.

W związku z powyższymi zarzutami wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej i zasądzenie od Wojewody D. na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadniające zarzuty skargi podał, że z art. 76 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wynika, że istotne w wykładni niniejszego przepisu jest ustalenie, czy skarżący, gdy rejestrował się jako osoba bezrobotna był świadomy, że zataja fakty, które są istotne dla sprawy. Skarżący nie zdawał sobie sprawy, że rejestracja działalności gospodarczej dokonana przed 10 laty, której nigdy nie prowadził, ma znaczenie dla statusu osoby bezrobotnej. Urzędnik, który wpisywał skarżącego na listę osób bezrobotnych powinien wskazać wszelkie przesłanki wyłączające go z możliwości dokonania takiej rejestracji, czego nie dokonał. Tym samym naruszył art. 9 k.p.a.

Po drugie organ II instancji błędnie przychylił się do oceny organu I instancji, że skarżący nie mieści się w definicji osoby bezrobotnej, określonej w art. 2 ust. 1 lit.f ustawy. Zgodnie bowiem z poglądami judykatury – wyrok WSA w Szczecinie z dnia 1 lutego 2018 r., II SA/Sz 974/17 – osoba bezrobotna, to osoba nieaktywna w sferze zawodowej, nieosiągająca dochodu z jakiegokolwiek tytułu. Taką osobą był skarżący, który mimo wpisu w ewidencji działalności gospodarczej, nie podjął działalności i nie osiągał dochodu z jakiegokolwiek tytułu.

Poza tym z wydruków CEIDG wynika, że do dnia [...] marca 2018 r. skarżący nie miał nadanego numeru NIP, a wpis nie przeszedł weryfikacji w CEIDG co wskazuje na fakt, że był nieskuteczny. Zatem domniemanie, że wpis przesądza o prowadzeniu działalności powinien być obalony, czego organ II instancji nie uczynił, przychylając się do opinii organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, a uzasadniając ten wniosek przywołał argumenty zawarte w odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W myśl zaś art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana we wskazanym wyżej zakresie nie daje podstaw do stwierdzenia, że organy wydające zaskarżoną decyzję naruszyły przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 76 ust. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy – t.j. Dz. U. z 2018 r.poz.1265 ze zm. - dalej ustawa.

Przepis ten stanowi: Osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dnia od dnia doręczenia decyzji w przedmiocie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne (ust. 1). Za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się: (...) świadczenie pieniężne wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie (ust. 2 pkt 2).

Jak wynika z powołanego art. 76 ust. 1 i 2 ustawy przesłanką uzasadniającą zobowiązanie do zwrotu pobranego świadczenia jest świadome wprowadzenie w błąd organu przez osobę zainteresowaną.

Przed rozpoznaniem zaistnienia wskazanej przesłanki należy wskazać, że decyzją z dnia [...] września 2015 r. Powiatowy Urząd Pracy we W. uznał skarżącego z dniem [...] września 2015 r. za osobę bezrobotną oraz przyznał prawo do zasiłku. W wyniku wznowienia postępowania w sprawie decyzji z dnia [...] września 2015 r. – opisanej wyżej – a także decyzji: z dnia [...] października 2015 r. (o wstrzymaniu zasiłku), z dnia [...] lutego 2016 r. (o utracie statusu osoby bezrobotnej i zasiłku dla bezrobotnych) a następnie wydania decyzji z dnia [...] czerwca, [...] lipca i [...] sierpnia 2018 r. uchylono decyzję z dnia [...] września 2015 r. i odmówiono uznania skarżącego za osobę bezrobotną i umorzono postępowanie w sprawie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych w okresie od [...] września 2015 r. do [...] marca

2016 r. Podstawą do wznowienia postępowania i wydania opisanych wyżej decyzji był stwierdzony przez organ fakt, że w dniu rejestracji skarżącego jako osoby bezrobotnej istniał wpis skarżącego jako osoby prowadzącej działalność gospodarczą. Z zaświadczenia Urzędu Miejskiego we W., Wydział [...] z dnia [...] maja 2018 r. i dołączonego zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia [...] grudnia 2002 r. wynika, że wpis o prowadzeniu działalności gospodarczej, na wniosek skarżącego z dnia [...] grudnia 2002 r. nastąpił w dacie wniesienia wniosku ([...] grudnia 2002 r.); jako datę rozpoczęcia działalności gospodarczej wpisano [...] marca 2003 r.

Decyzje z dnia [...] czerwca, [...] lipca i [...] sierpnia 2018 r. zapadłe w wyniku wznowienia postępowania spowodowały, że wyeliminowano z obrotu prawnego decyzję statusu skarżącego jak osoby bezrobotnej i dotyczące przyznania zasiłku dla bezrobotnych. Są one prawomocne, skarżący nie złożył od nich odwołania.

W związku z powyższym należy uznać, że w tym momencie zasiłek dla bezrobotnych, pobrany w okresie od [...] października 2015 r. do dnia [...] lutego 2016 r. stał się nienależnym świadczeniem.

W judykaturze przyjmuje się, że "nienależne świadczenie" jest pojęciem obiektywnym i występuje między innymi wówczas, gdy świadczenie zostanie wypłacone bez podstawy prawnej lub gdy taka podstawa – odpadła.

W niniejszej sprawie odpadły podstawy wypłaty zasiłku dla skarżącego po wznowieniu postępowania i uchyleniu decyzji przyznających zasiłek i odmawiających ich przyznania.

Jak wynika z powołanego art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy podstawą do orzeczenia zwrotu nienależnego świadczenia jest przesłanka "świadczenia nienależnie pobranego". Jest to świadczenie pobrane przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące świadomości lub określone działania. Przyjmuje się, że obowiązek zwrotu świadczenia obciąża tylko tego, kto przyjął świadczenie w złej wierze, wiedząc, że mu się ono nie należy, co dotyczy osoby, która została pouczona o okolicznościach,

w jakich nie powinna pobierać świadczenia, jak też tej osoby, która uzyskała świadczenie na podstawie nieprawdziwych oświadczeń, dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd instytucji zobowiązanej do wypłaty świadczenia (wyroki NSA z dnia 14 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 826/09 z dnia 6 października 2015 r., sygn. I OSK 555/14 z dnia 19 lipca 2016 r. sygn. akt I OSK 3263/14).

W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu jest zaistnienie opisanej wyżej przesłanki, a w przypadku jej zaistnienia ocena prawidłowości obliczenia kwoty podlegającej zwrotowi.

Według Sądu akta administracyjne dają podstawę do uznania, że skarżący został prawidłowo poinformowany w jakich okolicznościach nie może być uznany za osobę bezrobotną i nie przysługuje mu zasiłek dla bezrobotnych.

W dniu [...] września 2015 r. skarżący podpisał oświadczenie rejestrowanego, w którym podał, że nie złożył wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, zaś w pouczeniu z dnia [...] września 2015 r., które jak wynika z jego końcowej części, otrzymał, został poinformowany (akapit 5) że w przypadku dokonania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej ma obowiązek powiadomić o tym fakcie organ; na stronie 2, w części dotyczącej utraty statusu bezrobotnego zawarta jest informacja, że traci status osoby bezrobotnej (pkt d) w przypadku podjęcia działalności gospodarczej; podjęcia zawieszonej działalności.

W ocenie Sądu z przepisów powyższych wynika jednoznacznie, że osoba bezrobotna nie może posiadać wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Jak stwierdzono wyżej skarżący oświadczył, że nie złożył wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej.

W tych okolicznościach, w związku z prawidłowym pouczeniem, że osoba posiadając wpis do ewidencji działalności gospodarczej nie może uzyskać statusu osoby bezrobotnej, należy uznać, że wystąpiły podstawy do zastosowania art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy.

Z karty wypłat świadczeń skarżącego wynika, że w okresie od [...] września 2015 r. do [...] lutego 2016 r. pobrał kwotę [...] zł brutto i jest to kwota nienależnie pobranego świadczenia.

Sąd dodatkowo stwierdza, że pierwsza wypłata świadczenia nastąpiła w dniu [...] października 2015 r., wznowienie postępowania zaś w sprawie statusu osoby bezrobotnej i pobranego zasiłku, w dniu [...] kwietnia 2018 r., a zawiadomienie

o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia nosi datę [...] października 2018 r. Powyższe czynności przerywają bieg przedawnienia. Zgodnie z art. 76 ust. 3 ustawy roszczenia z tytułu zasiłków, stypendiów i innych świadczeń pieniężnych, finansowanych z Funduszu Pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia spełnienia warunków do ich nabycia przez uprawnioną osobę, a roszczenia powiatowego urzędu pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia ich wypłaty. W tych okolicznościach żadna z wypłat nie uległa przedawnieniu.

Sąd jednocześnie na marginesie zauważa, że kwestie dotyczące umorzenia nienależnie pobranego świadczenia mogą być rozważane przez organ po złożeniu w tej sprawie przez skarżącego wniosku.

Mając powyższe na uwadze należało na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzec jak wyżej.