Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 455/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 39, art. 41 ust. 2 pkt 9,  art. 42 ust. 1 i 5
journal: Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz-Kunicka Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2012 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie funkcjonariuszy Policji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Komendant Powiatowy Policji w B. rozkazem personalnym z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2007 r. nr 43, poz. 277 z późn. zm.), zwolnił ze służby w Policji z dniem 21 marca 2011 r. sierż. szt. M.B., referenta Ogniwa Ruchu Drogowego Wydziału Prewencji i Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w B. w trzeciej grupie uposażenia zasadniczego z mnożnikiem 1,35 kwoty bazowej dla żołnierzy i funkcjonariuszy z uposażeniem zasadniczym w wysokości 2060 zł, dodatkiem służbowym przyznanym na stałe w kwocie 450 zł. Orzeczono nadto, iż zwolniony ze służby policjant uprawniony jest do świadczeń na podstawie art.114 ust. 1 ustawy o Policji.

Organ zaznaczył na wstępie uzasadnienia decyzji, że w dniu 8 lipca 2009 r. do Komendy Powiatowej Policji w B. wpłynęło postanowienie Prokuratury Okręgowej w K. o przedstawieniu zarzutów sierż.szt. M.B. podejrzanemu o to, że:

W dniu [...]r. w Bieruniu, działając jako funkcjonariusz publiczny - funkcjonariusz policji - nie dopełnił ciążących na nim obowiązków i przekroczył swoje uprawnienia dokonując zniszczenia mienia w postaci alcosensora, działając na szkodę interesu publicznego wyrażającego się w osłabieniu zaufania do organów Policji, tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 kk i art. 288 § 1 kk przy zastosowaniu art. 11 § 2 kk.

W dniu [...]r. w B., działając jako funkcjonariusz publiczny nie dopełnił ciążących na nim obowiązków i przekroczył swoje uprawnienia w ten sposób, że sporządził raport, w którym opisał przebieg uszkodzenia alcosensora, poświadczył w nim nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne dla przyznania odszkodowania z tytułu zniszczenia w/wym. alcosensora, tj o przestępstwo z art. 231 § 1 kk i art. 271 § kk przy zast. art. 11 § 2 kk.

W dniu [...]r. w B., pełniąc funkcję publiczną jako funkcjonariusz Komendy Powiatowej Policji w B., w związku z pełnieniem funkcji publicznej, działając wspólnie i w porozumieniu z R.K., przyjął od A.P. korzyść majątkową w kwocie 200 złotych w zamian za zachowanie stanowiące naruszenie przepisów prawa, a to nie dopełnienie obowiązków służbowych polegające na nie podjęciu odpowiednich czynności służbowych w związku z kontrolą drogową kierowcy samochodu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], tj. o przestępstwo z art. 228 § 3 kk.

Wskazano następnie, iż zgodnie z art. 39 ust. 1 Ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, policjanta zawiesza się w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. W tym stanie rzeczy rozkazem personalnym Nr [...] z dnia [...]r. Komendant Powiatowy Policji w B. zawiesił M.B. w czynnościach służbowych na okres od 10 lipca 2009 roku do 9 października 2009 roku. Po odwołaniu złożonym przez M.B., Komendant Wojewódzki Policji w K. utrzymał w mocy decyzję, w części dotyczącej zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych oraz wyznaczył nowy termin zawieszenia w czynnościach służbowych na okres od 15 sierpnia 2009 r. do 14 listopada 2009 roku. W dalszym toku postępowania Komendant Powiatowy Policji w B. rozkazem personalnym Nr [...] przedłużył okres zawieszenia w czynnościach służbowych M.B. do czasu ukończenia postępowania karnego. W dniu [...]r. Komendant Powiatowy Policji w B. na wniosek Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie zwolnienia M.B. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Ustalono, że postępowanie karne przeciwko M.B. toczy się aktualnie przed Sądem Rejonowym w T., Wydział [...] Kamy, syg. akt [...]. W dniu [...]r., na pierwszej rozprawie, Sąd Rejonowy w T., na mocy art. 337 par. 1 kpk zwrócił akt oskarżenia i akta postępowania Prokuraturze Okręgowej w K., celem dopełnienia warunków formalnych. W związku ze złożeniem przez pełnomocnika strony w dniu [...] roku wniosku o uchylenie zawieszenia w czynnościach służbowych, Komendant Powiatowy o Policji w B. wszczął postępowanie administracyjne w tej sprawie.

Decyzją nr [...] z dnia [...]r. Komendant Powiatowy Policji w B. odmówił uchylenia rozkazu Nr [...] z dnia [...] roku o zawieszeniu M.B. w czynnościach służbowych od dnia 15 listopada 2009 loku do czasu ukończenia postępowania karnego. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. Natomiast zarzuty będące podstawą toczącego się postępowania karnego stanowią przestępstwa umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Postępowanie karne toczące się wobec M.B. jest nadal w toku, nie zapadł jeszcze nawet wyrok w pierwszej instancji i brak jest możliwości określenia daty zakończenia postępowania karnego. M.B. w związku z toczącym się postępowaniem karnym jest zawieszony w czynnościach służbowych od dnia 15 sierpnia 2009 r., czyli powyżej 12 miesięcznego okresu wskazanego w przepisie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Zaakcentowano, że stan etatowy Wydziału Ruchu Drogowego liczy 14 etatów policyjnych, w tym funkcjonariuszy pełni służbę w terenie. Nieprzerwanie utrzymywany stan zawieszenia w czynnościach służbowych powoduje konieczność oddelegowania innych funkcjonariuszy do pełnienia służby na zajmowanym przez M.B. stanowisku, co skutkuje obniżeniem efektywności służby, a z drugiej zaś strony dodatkowym obciążeniem pozostałych funkcjonariuszy obowiązkami należącymi uprzednio do wymienionego. Takie osłabienie komórki ruchu drogowego jest następstwem braku możliwości dokonania jakichkolwiek ruchów kadrowych w obrębie ogniwa i powoduje konieczność realizacji zadań służbowych w osłabionym składzie. Stan taki utrudnia właściwy proces organizacji służby, niekorzystnie wpływa na stopień bezpieczeństwa mieszkańców zamieszkałych na terenie działania Komendy Powiatowej Policji w B. Nadto, najistotniejszym i jednocześnie dodatkowym argumentem przemawiającym za zwolnieniem wymienionego funkcjonariusza ze służby, jest zmniejszenie skuteczności wypełnienia ustawowych zadań Policji przez komórkę ruchu drogowego, który to przemawia za słusznością podjętej decyzji.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył M.B. domagając się jej uchylenia. Zarzucił jej naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie ustalenia przesłanek dalszego zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych i naruszenie przez to przepisów art. 39 ust. 1 i ust. 3 ustawy. Wskazano również na naruszenie przepisów art. 6, 7, 8, 9, 11, 15, 75, 76, 77, 80 i art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 41 Karty Praw Podstawowych.

Komendant Wojewódzki Policji w K. decyzją z dnia [...]r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Zaakceptował stanowisko wyrażone w kwestionowanej decyzji, że zostały spełnione przesłanki wynikające z treści art. 41 ust. 2 ustawy o Policji. W dniu zwolnienia ze służby skarżący pozostawał zawieszony w czynnościach służbowych powyżej 12 miesięcznego okresu wskazanego w tym przepisie, dodatkowo w dniu podejmowania decyzji w sprawie nie ustały także przyczyny będące podstawą zawieszenia odwołującego w czynnościach służbowych, albowiem zawieszenie nastąpiło w związku z nadal toczącym się postępowaniem karnym prowadzonym przeciwko niemu przez Sąd Rejonowy w T. Natomiast zarządzenie Sądu podjęte w trybie art. 337 § 1 pkt 1 Kpa o zwrocie aktu oskarżenia prokuratorowi w celu uzupełnienia braków formalnych z pewnością nie stanowi żadnej z przewidzianych prawem form zakończenia tego postępowania. W ocenie organu poza wskazanymi przesłankami umożliwiającymi podjęcie fakultatywnej decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby nie można dodatkowo rozważyć innych okoliczności mogących mieć wpływ na podejmowane rozstrzygnięcie, w szczególności nie jest uprawniony do badania biegu postępowania karnego, prognozowania jego efektu, przeprowadzania analizy dowodowej i faktycznej sprawy karnej, będącej podstawą zawieszenia, czy jak podnosi skarżący w odwołaniu ponownie badać podstawy zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych. Słusznie wprawdzie strona zauważa, że decyzja o zwolnieniu policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 cyt. ustawy oparta jest na zasadzie uznania administracyjnego. Oznacza to jednak tyle, że organ administracji korzystając z tej konstrukcji prawnej zwolnienia policjanta ze służby, zobowiązany jest poza ustaleniem, że policjant spełnia przesłanki, o których mowa w przepisie wskazać okoliczności, które wziął pod uwagę przy wydaniu fakultatywnej decyzji. W analizowanej sprawie Komendant Powiatowy Policji w B., uzasadniając decyzję o zwolnieniu. M.B. ze służby w Policji wprost wykazał, na czym polega dezorganizacja służby spowodowana długotrwałym zwieszeniem policjanta w czynnościach służbowych. Podkreślił, że powyższy stan wpływa niekorzystnie na funkcjonowanie całej komórki ruchu drogowego, gdyż blokuje etat, na który mogliby być mianowani inni policjanci, uniemożliwia jakiekolwiek ruchy kadrowe w obrębie ogniwa, powodując konieczność realizacji zadań służbowych w osłabionym składzie osobowym. Zdaniem organu odwoławczego, Komendant Powiatowy Policji w B. podejmując niekorzystne dla strony rozstrzygnięcie co do dalszego trwania stosunku służbowego, nie przekroczył granic uznania administracyjnego, określonego w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji.

Wbrew zarzutom odwołania organ odwoławczy nie dopatrzył się również w toku ponownego rozpoznania sprawy wskazanych uchybień procesowych w zakresie przeprowadzenia postępowania dowodowego (nieudowodnienie przesłanek zwolnienia ze służby w zastosowanym trybie), uzasadnienia decyzji (brak uzasadnienia faktycznego i prawnego), czy zapewnienia stronie prawa do czynnego udziału w postępowaniu przez organ I instancji. W ramach ustosunkowania się do zarzucanych uchybień przepisom prawa procesowego, podkreślenia wymaga, że uzasadnienie rozkazu personalnego z dnia [...] roku wskazuje na jakich ustaleniach faktycznych oparte zostało rozstrzygnięcie. Uwzględnia fakty (upływ 12 miesięcy zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych przy jednoczesnym niezakończemu postępowania karnego będącego podstawą zawieszenia), które organ I instancji prawidłowo ocenił, jako uprawniające do rozwiązania z policjantem stosunku służbowego. Fakty te wynikają z rzetelnie zebranego w sprawie materiału dowodowego i mają w nim swoje umocowanie. Co się zaś tyczy zarzutu niezagwarantowania stronie udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym, organ wyjaśnił, że stronę i jej pełnomocnika prawidłowo zawiadomiono o jego wszczęciu oraz pouczono o przysługujących uprawnieniach, zgodnie z treścią art. 10 Kpa. Organ odwoławczy wywiódł, że rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby w Policji został wydany zanim stała się ostateczna decyzja pierwszoinstancyjna Nr [...] z dnia [...]r. w przedmiocie odmowy uchylenia na podstawie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego rozkazu personalnego o przedłużeniu okresu zawieszenia w czynnościach służbowych policjanta. W tym stanie sprawy, organ odwoławczy najpierw zbadał zasadność żądania policjanta uchylenia ostatecznej decyzji o przedłużeniu okresu zawieszenia go w czynnościach służbowych. Dopiero po ustaleniu w odrębnym postępowaniu odwoławczym, że nie zachodzą przesłanki z art. 155 Kpa do uwzględnienia wniosku strony o uchylenie rozkazu nr [...] z dnia [...]r. o zawieszeniu odwołującego w czynnościach służbowych od dnia 15 listopada 2009 r. do czasu ukończenia postępowania karnego (decyzja Nr [...] z dnia [...] roku o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji), przystąpił do oceny rozstrzygnięcia zapadłego w przedmiocie rozwiązania z nim stosunku służbowego. W tej sytuacji, ponieważ okoliczności faktyczne zwolnienia ze służby w Policji M.B. z dniem 21 marca 2011 roku nie zmieniły się po wydaniu przez organ I instancji zaskarżonego rozkazu personalnego, to fakt, że organ wydał ten rozkaz zanim kwestia uchylenia ostatecznej decyzji o przedłużeniu okresu zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych została prawomocnie rozstrzygnięta, pozostaje bez wpływu na zgodność z prawem, legalność decyzji podjętej w sprawie rozwiązania z nim stosunku służbowego.

W skardze na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. M.B., wniósł o jej uchylenie, a także o uchylenie poprzedzającego ją rozkazu personalnego organu I instancji. Orzeczeniu zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, zwłaszcza niedopuszczalną rozszerzającą wykładnię przesłanek fakultatywnego zwolnienia i uznania administracyjnego, a także niewłaściwe zastosowanie podstawowych zasad krajowego i wspólnotowego prawa administracyjnego, w szczególności przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 15, art. 75, art. 76, art. 77, art. 80 i art. 81 k.p.a. Dodatkowo w skardze podniesiono, że organ nieprawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe w zakresie ustalenia przesłanek będących podstawą zawieszenia w czynnościach służbowych oraz zaniechał właściwego rozpoznania sprawy i oceny przedstawionych w odwołaniu zarzutów. Zdaniem skarżącego, wykładnia art. 41 ust. 2 pkt. 9 ustawy o Policji dokonana przez organy Policji w toku postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją prowadzi do naruszenia zasady domniemania niewinności zapisanej w art. 41 ust. 3 Konstytucji RP naruszając jednocześnie art. 31 ust. 2 i 3 ustawy zasadniczej, a także do naruszenia zasady wolności wyboru i wykonywania zawodu oraz dostępu do służby cywilnej gwarantowanych w treści art. 65 ust. 1 i 60 Konstytucji RP. Przywołując kilka wyroków Trybunału Konstytucyjnego, wydanych w związku z kontrolą konstytucyjności poszczególnych uregulowań zawartych w ustawie o Policji skarżący dowodził, iż interes służby i jej organizacji nie są wystarczającymi przesłankami do zwolnienia ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, a postępowanie poprzedzające wydanie takiej decyzji powinno obejmować badanie okoliczności objętych dyspozycją art. 39 ust. 3 ustawy o Policji. W ocenie skarżącego, na każdym etapie i w każdym czasie, kiedy organ czyni użytek z przesłanki zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych, winien badać jej istnienie w zakresie określonym art. 39 ust. 3 ustawy o Policji, a więc pod względem istnienia szczególnie uzasadnionego przypadku. Odnosząc się do oceny uznania administracyjnego skarżący wskazał, iż "swoboda" nie oznacza dowolności, a użycie pojęć nieostrych, takich, jak "interes społeczny", "bezpieczeństwo i porządek publiczny", "przymiot nieposzlakowanej opinii" wymaga szczególnej staranności w okolicznościach, gdy skutkiem ich stosowania jest godzenie nie tylko w prawa jednostki, ale i w dobro służby. Zdaniem skarżącego postępujący zgodnie z Zasadami etyki zawodowej policjanta (Dz. Urz. KGP Nr 1 poz. 3 z 2004r.) przełożony nie powinien nadużywać stanowiska, a oceniając policjantów powinien kierować się jasno określonymi i znanymi policjantom kryteriami oraz sprawiedliwością i obiektywizmem. Stosowanie powyższych powinności winno znaleźć potwierdzenie w uzasadnieniu tej części decyzji, która odwołuje się do pojęć nieostrych i dotyczy uznania administracyjnego. Faktu popełnienia przestępstwa i naruszenia z tego powodu ważnego interesu służby nie można ustalać na podstawie prowadzonego postępowania karnego nie zakończonego prawomocnym wyrokiem. Nadto, powołał się na argumentację odnoszącą się do zmian w zakresie ustawy o Służbie Celnej wywodząc w sposób tożsamy, co w odwołaniu od orzeczenia organu I instancji, iż fakultatywna przesłanka zwolnienia ze służby nie jest tożsama z faktem prowadzenia przeciwko funkcjonariuszowi postępowania karnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, bowiem w toku prowadzonego postępowania nie popełniono uchybień w zakresie zasad krajowego i wspólnotowego prawa administracyjnego oraz wykazano spełnienie przesłanek faktycznych wymaganych dla rozwiązania z policjantem stosunku służbowego z tytułu upływu dwunastomiesięcznego okresu jego zawieszenia w czynnościach służbowych. Jako całkowicie chybione organ odwoławczy potraktował zarzuty naruszenia regulacji zawartej w art. 60, art. 65 ust. 1 i art. 67 Konstytucji RP, gdyż Konstytucja nie gwarantuje żadnemu podmiotowi zajmowania określonego stanowiska, czy wykonywania określonej pracy. Zdaniem organu, Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 2 września 2008r. sygn. akt K 35/06 oceniając zakres ingerencji ustawodawcy w sferę praw i wolności funkcjonariuszy służb mundurowych podkreślił specyfikę statusu przedstawicieli tej kategorii publicznych w demokratycznym państwie prawnym wyznaczoną przez zakres przyznanych im kompetencji oraz szczególne warunki pełnienia służby. Wskazał, iż szczególny charakter służby publicznej służb mundurowych umożliwia odmienne i bardziej rygorystyczne, niż w przypadku pozostałych zawodów i funkcji ukształtowanie statusu służbowego, a w tym zakresie jego utraty. Swoboda ingerowania w sytuację prawną funkcjonariuszy publicznych jest przeto znacznie większa, bowiem wynika z publicznoprawnego charakteru pełnionych przez nich funkcji. Organ Policji obowiązany był wyłącznie ustalić, czy ustał stosunek służbowy policjanta, a nie oceniał jego winny w postępowaniu karnym wszczętym przeciwko niemu. Powołując się na stanowisko sądów administracyjnych wskazano, iż zasada niewinności nie może być tożsama z zakazem stosowania jakichkolwiek środków prawnych zanim zapadnie prawomocny wyrok w sprawie karnej.

Na rozprawie w dniu 16 lutego 2012 r. pełnomocnik organu odwoławczego poinformował, iż postępowanie karne w sprawie skarżącego nie zostało zakończone, bowiem na styczeń i luty br. zostały wyznaczone rozprawy w Sądzie Rejonowym w T.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej jako P.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 §1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z brzmienia art. 145 §1 P.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja może zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji (t.j. Dz. U. z 2011 r. nr 287, poz. 1687 z późn. zm), zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą jego zawieszenia. Przyjdzie wyjaśnić, że unormowanie to uwzględnia przede wszystkim specyfikę pracy i status policjantów jako funkcjonariuszy publicznych. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż w każdym praworządnym i demokratycznym państwie służba w policji jest bezpośrednio związana ze szczególnie wysokimi wymaganiami w stosunku do policjantów, tak aby ich postawa moralna i nieposzlakowany charakter chroniły interes społeczny i podkreślały autorytet władzy państwowe. Ma to związek z podstawowymi zadaniami Policji, którymi zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o Policji, są m.in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców, współdziałanie z policjami innych państw oraz ich organizacjami międzynarodowymi, gromadzenie, przetwarzanie i przekazywanie informacji kryminalnych. Zakres obowiązków Policji powoduje, że w istotnym stopniu jej działania, a przede wszystkim postawa jej funkcjonariuszy, kształtują wizerunek organów państwa i zaufanie do nich. Zatem wymogi w stosunku do funkcjonariuszy publicznych Policji muszą być tak wysokie, aby dawały rękojmię prawidłowego wykonywania powierzonych czynności.

Jednocześnie wypełnianie przez policjanta swoich obowiązków zgodnie z powyższymi zasadami należy rozumieć jako działania podejmowane w interesie służby, który jest tożsamy w tym zakresie z interesem publicznym. Natomiast ewentualne naruszenie tych zasad może skutkować zawieszeniem w czynnościach służbowych, zwłaszcza zawieszenie trwające ponad 12 miesięcy może negatywnie wpływać na wypełnianie przez jednostkę, w której funkcjonariusz pełnił służbę, zadań należących do Policji. Celem art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji jest zminimalizowanie strat dla służby, jakie mogą wiązać się z długotrwałą nieobecnością funkcjonariusza.

Szczegółowa analiza normy zawartej w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, prowadzi do wniosku, że ma ona charakter częściowo uznaniowy. Należy bowiem zwrócić uwagę, że rozstrzygnięcie dotyczące zwolnienia ze służby funkcjonariusza ustawodawca pozostawia uznaniu organom Policji (wskazuje na to użycie zwrotu "może zwolnić"), jednakże jednocześnie w tym samym przepisie wskazuje przesłanki, które muszą być spełnione, aby organ mógł rozważać jego zastosowanie (tak też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 lutego 2011 r. sygn. akt I OSK 1410/10 dostępny w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych - CBOiS). Nakłada to na organ administracji obowiązek dokładnego zbadania wszystkich okoliczności sprawy i należytego uzasadnienia wydawanej decyzji. Powołując się tu na stanowisko judykatury (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 1999r. sygn. akt III SA 7900/98 Lex nr 47243) należy stwierdzić, iż obowiązki organu administracyjnego w przypadku decyzji uznaniowych w zakresie postępowania dowodowego są nawet większe niż przy ustawowym związaniu, gdyż w poszukiwaniu materialnego kryterium do wydania decyzji powinien on najwszechstronniej zbadać stan faktyczny, w wymiarze wychodzącym poza okoliczności typowe w sytuacjach związania, mając na uwadze szczególną rolę zgodności takiej decyzji z interesem społecznym i słusznym interesem obywatela uwidocznionym w treści art. 7 k.p.a. Sądowa kontrola legalności decyzji o charakterze uznania administracyjnego sprowadza się natomiast do oceny zgodności postępowania organu z przepisami postępowania administracyjnego. Przede wszystkim kontroli podlegają takie kwestie, jak wyjaśnienie i wzięcie pod uwagę wszystkich istotnych okoliczności sprawy, czy ustalony stan faktyczny został oceniony zgodnie z przepisami prawa materialnego, czy ustalenie tego stanu pozostaje w zgodności z wynikami postępowania dowodowego, a także czy stronie zapewniono należyty udział w postępowaniu umożliwiając jej wypowiedzenie się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów.

Przechodząc do dalszej analizy kwestii zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji należy podkreślić, że w tym zakresie decydujący jest okres zawieszenia w czynnościach służbowych, który musi przekraczać 12 miesięcy i konieczność trwania przesłanki powodującej jego zawieszenie. Wobec tego w obowiązkiem organu jest ustalenie długości trwającego zawieszenia w czynnościach służbowych funkcjonariusza, a w sytuacji wskazania, iż doszło do obligatoryjnego zawieszenia w czynnościach służbowych ze względu na wszczęcie przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, ustalenie, czy postępowanie to zostało zakończone prawomocnie, czy też nadal jest kontynuowane. Natomiast wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze organ nie ma obowiązku zbadania, czy istnieją szczególnie uzasadnione powody stosowania instytucji zawieszenia w czynnościach służbowych, gdyż analiza ta jest dokonywana na etapie toczącego się postępowania w sprawie zawieszenia w czynnościach służbowych, które w niniejszej sprawie zostało prawomocnie zakończone. Za organem odwoławczym można również stwierdzić, że nie jest on także uprawniony do badania zasadności wszczętego postępowania karnego, ani prognozowania jego ostatecznego wyniku.

Sąd oceniając niniejszą sprawę według określonych wyżej kryteriów doszedł do wniosku, że organu obu instancji nie uchybiły przepisom dotyczącym zwolnienia funkcjonariusza i działając w zakresie uznania administracyjnego miały podstawy do podjęcia decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby.

Z ustalonego stanu faktycznego sprawy wynika, że rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...]r. Komendant Powiatowy w B. zawiesił skarżącego w czynnościach służbowych na okres od 10 lipca 2009 r. do 9 października 2009 r. Następnie na skutek odwołania skarżącego o tej decyzji Komendant Wojewódzki Policji w K. utrzymał ją w mocy i wyznaczył nowy termin w zawieszeniu w czynnościach służbowych na okres od 15 sierpnia 2009 r. do 14 listopada 2009 r. Ostatecznie w dniu [...]r. Komendant Powiatowy Policji w B. rozkazem Nr [...] przedłużył okres zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu ukończenia postępowania karnego. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawomocnym wyrokiem z dnia 3 sierpnia 2010 r. o sygn. akt IV SA/Gl 66/10 oddalił skargę na to rozstrzygnięcie.

Zatem bezsprzecznie w dniu zwolnienia ze służby skarżący pozostawał zawieszony w czynnościach służbowych powyżej 12 miesięcznego okresu wskazanego w tym przepisie (od 10 lipca 2009 r.). Dodatkowo w dniu podejmowania decyzji w sprawie nie ustały także przyczyny będące podstawą zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych, albowiem zawieszenie nastąpiło w związku z nadal toczącym się postępowaniem karnym prowadzonym przeciwko skarżącemu przez Sąd Rejonowy w T. (sygn. akt [...]). W tym miejscu należy podzielić stanowisko organu, że zarządzenie Sądu Rejonowego podjęte w trybie art. 337 § 1 Kpk o zwrocie aktu oskarżenia prokuratorowi w celu uzupełnienia braków formalnych z pewnością nie stanowi żadnej z przewidzianych prawem form zakończenia tego postępowania. Na rozprawie przed tut. Sądem w dniu 16 lutego 2012 r. pełnomocnik organu poinformował, że postępowanie karne w sprawie skarżącego jest kontynuowane i wyznaczono już nowe terminy rozpraw.

Nie ulega tym samym wątpliwości, że została spełniona podstawowa przesłanka określona w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, która pozwalała organom na zwolnienie skarżącego ze służby. Jednocześnie Sąd stoi na stanowisku, że wobec uznaniowego charakteru decyzji, oprócz wykazania, iż minął okres dwunastomiesięcznego zawieszenia w czynnościach służbowych i postępowanie karne, będące przyczyną zastosowania tej instytucji nadal trwa, organ obowiązany jest także uzasadnić, w czym przejawia się interes społeczny i słuszny interes strony, a nadto z jakich względów sprawa nie mogła zostać załatwiona w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela. Ustalenia te nie mogą być dokonywane w wyniku abstrakcyjnej wykładni obu pojęć - interesu społecznego i słusznego interesu strony, lecz powinny przede wszystkim uwzględniać okoliczności konkretnej sprawy (patrz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, IV SA/Gl 331/10, Lex nr 758363).

Należy zaakcentować, że organ odwoławczy dokonując oceny powyższych przesłanek wskazał, iż nieprzerwanie utrzymywany stan zawieszenia w czynnościach służbowych powoduje konieczność oddelegowania innych funkcjonariuszy do pełnienia służby na zajmowanym przez skarżącego stanowisku, co skutkuje obniżeniem efektywności służby, a z drugiej zaś strony dodatkowym obciążeniem pozostałych funkcjonariuszy obowiązkami należącymi uprzednio do skarżącego. Takie osłabienie komórki ruchu drogowego jest następstwem braku możliwości dokonania jakichkolwiek ruchów kadrowych w obrębie ogniwa i powoduje konieczność realizacji zadań służbowych w osłabionym składzie. Stan taki utrudnia właściwy proces organizacji służby oraz niekorzystnie wpływa na stopień bezpieczeństwa osób zamieszkałych na terenie działania Komendy Powiatowej Policji w B. Interes skarżącego niewątpliwie przejawia się w pozostawieniu funkcjonariusza w służbie, jednakże należy go skonfrontować z nadrzędnością interesu społecznego, wyrażającego się w konieczności realizowania ustawowych zadań Policji. W ocenie Sądu funkcjonariusz policji, na którym ciąży zarzut popełnienia przestępstwa nie powinien nadal wykonywać dotychczasowych czynności, gdyż nie wzbudza społecznego zaufania i podważa autorytet Policji. Skarżący zgłaszając się do służby musiał mieć świadomość nie tylko szczególnego charakteru pracy, ale i ciążącego na nim obowiązku wyróżniania się nieskazitelną postawą moralną oraz posiadania przymiotu "niekaralności". Ewentualna utrata jednego z tych walorów winna prowadzić do zawieszenia w czynnościach, a następnie w razie utrzymywania się tego stanu do wykluczenia funkcjonariusza ze służby. Organ odwoławczy, w związku z tym dokonał prawidłowej oceny powyższych aspektów sprawy i należycie wyjaśnił przyczyny, które przemawiały za zwolnieniem skarżącego ze służby. Stanowisko organu zostało wyczerpująco i przekonująco uzasadnione, ma logiczne podstawy, jest zgodne z zasadami doświadczenia życiowego. Godzi się zauważyć, że pozostanie skarżącego w służbie w Policji stoi w sprzeczności z zarówno interesem publicznym, jak i związanym z nim bezpośrednio interesem służby. Skarżący zajmuje bowiem etat nie wykonując jednocześnie swoich obowiązków, co dezorganizuje i obciąża pracę jednostki. Natomiast zakres powierzonych jednostce czynności nie uległ zmianie i nie może ona usprawiedliwiać ewentualnych zaniedbań, czy opóźnień w wypełnianiu ustawowych zadań, brakami osobowymi. Wymagane jest zatem objęcie stanowiska skarżącego przez inną osobę, która wspomoże pracę jednostki.

Należy podzielić pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2009 r. sygn. I OSK 1506/08 (dostępny w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych - CBOiS), w którym wskazano, że zwolnienie ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji jest uprawnieniem pracodawcy związanym z przedłużającą się niemożnością świadczenia pracy przez policjanta. Zwolnienie ze służby spowodowane zawieszeniem w czynnościach służbowych z powodu toczącej się sprawy karnej stanowi dla skarżącego dolegliwość, należy mieć jednakże na uwadze, iż art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji jest kompromisem między uprawnieniami pracodawcy i uprawnieniami pracownika. Celem zatrudnienia pracownika jest świadczenie przez niego pracy, można wobec tego wymagać od pracodawcy, by tolerował niemożność wykonywania przez pracownika pracy przez pewien okres czasu, jednakże pracodawca musi mieć też możliwość zwolnienia pracownika, jeżeli stan ten się przedłuża. Dodatkowo, wbrew stanowisku skarżącego, sposób wykonywania przez policjanta obowiązków służbowych (np. dotychczasowa niekaralność, czy przestrzeganie dyscypliny pracy) oraz zachowanie w życiu prywatnym nie mogą być brane pod uwagę przy podejmowaniu decyzji o zwolnieniu. Ustawodawca nie przewiduje bowiem żadnych okoliczności łagodzących lub wpływających na zastosowanie w rozpatrywanej sprawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji.

Wobec powyższego w ocenie Sądu organowi nie można postawić zarzutu naruszenia prawa, skoro w sprawie zaistniały przesłanki zwolnienia skarżącego ze służby. Organy Policji prawidłowo uznały, że niewątpliwe wobec braku pełnienia przez skarżącego służby przez okres ponad 12 miesięcy, w związku z trwającym postępowaniem karnym, interes służby, tożsamy z interesem społecznym, uzasadnia konieczność niezwłocznego rozwiązania z nim stosunku służbowego.

Sąd nie podzielił w rezultacie zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia prawa materialnego, a w tym art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, naruszenia prawa procesowego, w tym art. 107 § 3 kpa., ani też art. 42 ust. 3 Konstytucji RP. Co do tego ostatniego zarzutu przyjdzie zauważyć, że organ nie rozstrzygał w żadnym wypadku o winie skarżącego bądź jej braku, a jedynie wskazał, że decyzja o zwolnieniu policjanta ze służby była następstwem spełnienia przesłanek z art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, który był przedmiotem badania przez Trybunał Konstytucyjny, w wyroku z dnia 23 lutego 2010 r. o sygn. akt K 1/08. Trybunał orzekł, iż przepis ten jest zgodny z Konstytucją RP. Z treści uzasadnienia wyroku Trybunału wynika wprost, iż przepis art. 42 ust. 3 Konstytucji nie jest adekwatnym wzorcem kontroli konstytucyjności art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Z przepisu nie wynikają bowiem następstwa natury ściśle jurydycznej dla statusu prawnego osób korzystających z domniemania niewinności, gwarantowanego przez art. 42 ust. 3 Konstytucji. Zdaniem Trybunału, skoro art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji przewiduje możliwość fakultatywnego zwolnienia policjanta ze służby przez jego przełożonego w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia policjanta, zgodnie z art. 39 ustawy o Policji, do której dochodzi na skutek prowadzenia postępowania karnego lub karnego skarbowego, to aktualna pozostaje zarówno ocena konstytucyjności, jak i argumentacja Trybunału przedstawiona w tym zakresie w sprawie o sygn. K 35/06, gdzie stwierdzono stanowczo, iż zasadniczą rolą konstytucyjnej zasady domniemania niewinności jest stworzenie oskarżonemu konkretnych gwarancji w toku procesu karnego, wykluczających uznanie winy i odpowiedzialności karnej bez postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem karnym. Zasada ta nie może być rozumiana w sposób wykluczający jakiekolwiek konsekwencje prawne oddziałujące na sytuację podejrzanego lub oskarżonego z samym faktem toczącego się postępowania karnego.

Podsumowując godzi się zauważyć, że postępowaniu prowadzonym w trybie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji nie jest w ogóle możliwe powoływanie się przez stronę na zasadę domniemania niewinności. Wprawdzie zawieszenie, czy zwolnienie policjanta ma bezpośredni związek ze wszczętym postępowaniem karnym i jest niejako jego konsekwencją (jak to zauważył Trybunał w wyżej cytowanym wyroku), jednakże toczy się według odmiennych procedur. Zwolnienie ze służby jest dokonywane w toku postępowania administracyjnego, a nie karnego. Rozstrzygnięcie to nie jest w żadnym wypadku sankcją karną, zatem nieuprawnione jest odnoszenie w tym zakresie się do zasad postępowania karnego. Pojęcie winy jest kategorią prawa karnego i związana z nim zasada domniemania niewinności dotyczy wyłącznie statusu podejrzanego lub oskarżonego w procesie karnym. Co więcej zwolnienie funkcjonariusza nie przesądza o jego winie, która może być przypisana wyłącznie w postępowaniu karnym. Tym samym trzeba dostrzec różnice w trybie i zasadach postępowania karnego, którego instytucje nie mogą być wprost stosowane w toku postępowania administracyjnego.

Sąd nie dostrzegł również naruszenia przez organy innych przepisów Konstytucji RP, na które powołano się w skardze. Skarżący na uzasadnienie zarzutów powołał się przy tym na wyroki Trybunału Konstytucyjnego, które nie miały bezpośredniego zastosowania w niniejszej sprawie i dotyczyły przed wszystkim szczególnego statusu funkcjonariuszy Policji. Należy zważyć, że skarżący pominął wcześniej wskazane w uzasadnieniu wyroki Trybunału Konstytucyjnego dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt K 1/08 i dnia 2 września 2008 r. sygn. akt K 35/06, które dotyczyły kwestii konstytucyjność art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, a zatem miały pierwszorzędne znaczenie dla oceny zasadności skargi. Z urzędu Sąd również nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa wspólnotowego, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie miało oparcie wyłącznie na przepisach prawa krajowego, a więc ustawy o Policji i Kodeksu postępowania administracyjnego. Nadto, skarżący nie wskazał jakie konkretne przepisy unijnego zostały naruszone, ani na czym dokładnie to naruszenie miało polegać.

Na marginesie powyższych rozważań przyjdzie zauważyć, że w sytuacji gdy zarzuty stawiane policjantowi okażą się niezasadne, postępowanie karne zakończy się wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa, to wówczas na mocy art. 42 ust. 1 i 5 ustawy o Policji, funkcjonariusz może być przywrócony na stanowisko równorzędne z wypłatą świadczenia pieniężnego odpowiadającemu uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem. W konsekwencji przepis ten zabezpiecza prawa funkcjonariusza do powrotu do służby, w sytuacji wykazania jego niewinności.

Reasumując organy obu instancji dokonały wyczerpujących ustaleń, prawidłowo oceniając że w przypadku skarżącego zachodzi przesłanka uzasadniająca zwolnienie go ze służby w Policji. Jednocześnie Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego, czy procesowego uzasadniającego przyjęcie odmiennego stanowiska. W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.