Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 155/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 26
journal: Dz.U. 2016 poz 383
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju
article: art. 184, art. 207
journal: Dz.U. 2017 poz 2077
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2019 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieprawidłowo wykorzystanego dofinansowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 17 czerwca 2013 r. pomiędzy [...] sp. z o.o. w [...] (dalej: "Skarżąca" lub "Spółka") a Województwem Ś. - Wojewódzkim Urzędem Pracy w [...] została zawarta umowa o dofinansowanie projektu pn. "Profesjonalni programiści w MSP ICT woj. śląskiego" (nr [...]), zmieniona w dniu [...] października 2013 r. aneksem nr [...] w zakresie numeru rachunku, na który miały być przekazywane transze dofinansowania. Celem głównym projektu było wzmocnienie potencjału 149 śląskich MSP ICT i kompetencji ich 220 pracowników w zakresie tworzenia oprogramowania. Zgodnie z § 2 ww. umowy o dofinansowanie projektu określono na kwotę nieprzekraczającą 1.884.860 zł.

W dniach 25-27, 30-31 marca 2015 r. i 13-14 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Urząd Pracy w [...], przeprowadził kontrolę, której przedmiotem była weryfikacja dokumentacji projektowej pod kątem prawidłowej i efektywnej realizacji projektu zgodnie z założeniami określonymi w umowie o dofinansowanie oraz zapisami wniosku o dofinansowanie projektu. W trakcie czynności kontrolnych Zespół kontrolujący stwierdził uchybienia/nieprawidłowości, a tym samym ocenił, że realizacja projektu odbywała się z naruszeniem zapisów umowy o dofinansowanie projektu z 17 czerwca 2013 r. oraz Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach POKL.

W związku z powyższym, zgodnie z treścią Zaleceń pokontrolnych z 20 listopada 2015 r., wezwano Beneficjenta do zwrotu wydatków niekwalifikowalnych dotyczących powyższych kosztów, w łącznej kwocie należności głównej 519 600,48 zł.

Spółka nie zgodziła się z ww. ustaleniami i nie dokonała zwrotu powyższej kwoty. Dyrektor WUP wszczął więc z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu nieprawidłowo wykorzystanego przez Spółkę dofinansowania wraz z należnymi odsetkami, liczonymi jak dla zaległości podatkowych.

Po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z [...] sierpnia 2016 r. nr [...] Dyrektor WUP określił Skarżącej przypadającą do zwrotu kwotę nieprawidłowo wykorzystanego dofinansowania w łącznej wysokości 152 289,62 zł.

Spółka wniosła odwołanie od tej decyzji do Ministra Rozwoju i Finansów (dalej: "Minister" lub "organ odwoławczy"), który decyzją z [...] marca 2017 r. nr [...], uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż w ramach postępowania administracyjnego nastąpiło naruszenie prawa procesowego poprzez brak zapewnienia Stronie prawa do czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Ponadto Minister zarzucił organowi I instancji wydanie decyzji z naruszeniem art. 10 § 1, art. 77 i art. 80 K.p.a. oraz postawił zarzut naruszenia art. 7, art. 8, art. 11, art. 12 oraz art. 81 K.p.a. w związku z art. 107 § 3 K.p.a.

Organ odwoławczy wskazał, na konieczność, przy ponownym rozpoznaniu sprawy dokonania oceny potencjału podmiotów do realizacji zamówienia nr [...], biorąc pod uwagę możliwość polegania na potencjale podmiotu trzeciego. Zobowiązał Dyrektora WUP do zbadania, czy usługa zakwaterowania i wyżywienia została przez Hotel "[...]" rzetelnie zrealizowana i czy podzlecenie usługi podmiotowi trzeciemu miało negatywny wpływ na realizację projektu.

W ramach ponownego rozpoznania sprawy, Dyrektor WUP wezwał Stronę do złożenia wyjaśnień oraz uzupełnienia materiału dowodowego. Organ włączył do materiału dowodowego sprawy wyjaśnienia otrzymane od Strony.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Dyrektor WUP w [...] w dniu [...] lutego

2018 r. wydał decyzję nr [...], w której zobowiązał beneficjenta do zwrotu wydatków uznanych za niekwalifikowalne, a rozliczonych w spornym projekcie, w łącznej kwocie 61 984,41 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych.

W złożonym odwołaniu Strona wniosła o uchylenie ww. decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, ewentualnie gdyby organ odwoławczy nie znalazł podstaw do przyjęcia ww. wniosku, beneficjent zawnioskowała o przeprowadzenie przez organ odwoławczy dowodu z przesłuchania świadka D. S. Zdaniem Strony w sprawie nie zostały wyjaśnione okoliczności dotyczące m.in. godziny, mechanizmu i procedury wpływu do Beneficjenta oferty [...] sp. z o.o., jej otwarcia i sporządzenia protokołu.

Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z [...] listopada 2018 r. nr [...] uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej kwoty 41 062,68 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych i w tym zakresie umorzył postępowanie organu I instancji, a w pozostałym zakresie utrzymał decyzję w mocy.

Organ odwoławczy stwierdził, że w projekcie zaplanowano realizację dwóch zadań: zadanie 1. Realizacja szkoleń z budżetem 1 520 220 zł oraz zadanie 2. Zarządzanie projektem z budżetem 241 040 zł. Ponadto, w budżecie projektu założono Koszty pośrednie w kwocie 123 600 zł, rozliczane na podstawie rzeczywistych wydatków.

Odnosząc się do postępowania ofertowego na wybór wykonawcy usługi rozliczania projektu (wydatki niekwalifikowalne: 17 897,73 zł) Minister wskazał, że wyłonienie oferty nie mogło przesądzać o prawidłowości przeprowadzenia procedury wyboru wykonawcy. Dopuszczenie do udziału w kwestionowanym postępowaniu ofertowym na zlecenie usługi rozliczania projektu oferty [...] sp. z o.o. złożonej w siedzibie spółki w [...], choć w treści Zapytania ofertowego wskazano biuro siedziby spółki w [...], w ocenie organu odwoławczego stanowiło naruszenie przywołanych uregulowań Wytycznych. Zapisy zapytania ofertowego nie przewidywały żadnych odstępstw w zakresie adresu do doręczeń ofert.

W treści dokumentu Spółka dla potencjalnych wykonawców usługi zainteresowanych uzyskaniem zlecenia wskazała tylko jeden adres do doręczeń, tj. siedzibę spółki w Warszawie, przy ulicy D. [...]. Działanie Beneficjenta było przejawem stosowania przez Stronę podwójnych standardów względem oferentów, co narusza zasadą równego traktowania i w tym zakresie narusza zasadę konkurencyjności. Tym samym, zamówienia udzielono podmiotowi, który powinien zostać odrzucony.

Ponadto Minister wskazał, że dla rozstrzygnięcia postępowania ofertowego, a następnie oceny jego przejrzystości i poprawności niezbędnym było ustalenie i uwzględnienie w Protokole godziny wpływu poszczególnych ofert złożonych w postępowaniu. Niedopełnienie tego obowiązku przez Spółkę spowodowało brak przejrzystości w zakresie udokumentowania całego procesu wyboru wykonawcy.

Odnosząc się do postępowania ofertowego w zakresie zlecenie usługi najmu sal szkoleniowych wraz ze sprzętem i obsługą techniczną, wyżywieniem oraz zakwaterowaniem uczestników (wydatki niekwalifikowalne to 3 024 zł) organ odwoławczy nie podzielił stanowiska Dyrektora WUP co do naruszenia przez Stronę zasady przejrzystości i konkurencyjności oraz niezachowania ścieżki audytu. Minister wyjaśnił, że Wytyczne w istocie nie regulują zasad prowadzenia negocjacji, stąd brak podstaw prawnych do formułowania zarzutu naruszenia warunków kwalifikowalności w odniesieniu do przeprowadzonych przez Spółką negocjacji z wykonawcą [...] sp. z o.o. (opartego jedynie o kryterium ceny).

W kolejnym zadaniu Podzlecenie usługi zakwaterowania i wyżywienia uczestników projektu, nie potwierdzono przez Hotel "[...]" skorzystania z usługi przez 10 uczestników projektu, których dotyczyły koszty zakwaterowania wraz z wyżywieniem rozliczone w projekcie (wydatki niekwalifikowalne: 2 160 zł). Organ odwoławczy podkreślił, że podziela ocenę organu I instancji co do niekwalifikowania w zaskarżonym projekcie wydatków z tytułu 10 osobo-noclegów na łączną kwotę 2160 zł (10 x 216,00 zł), których realizacji nie potwierdził podwykonawca usługi - organizator zakwaterowania wraz z wyżywieniem, tj. Hotel "[...]". Wydatki te naruszały Wytyczne (rozdz. 3.1 pkt 1) w zakresie zobowiązującym do właściwego dokumentowania wydatków (lit. 9), do ponoszenia wydatków za usługi zrealizowane (lit. d) na rzecz uczestników projektu, tj. zgodnie z celem projektu (lit. a).

Nadto organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w zakresie uznania za niekwalifikowalne wydatków w kwocie 864 zł (tj. 4 noclegi po 216 zł) związanych z udziałem K. G. w zaskarżonym projekcie. Organ wskazał, że grupę docelową w projekcie mogą stanowić wyłącznie przedsiębiorstwa niekorzystające ze wsparcia w zakresie projektów szkoleniowych i doradczych w ramach konkursów ogłoszonych dla Poddziałania 8.11 i 8.1.2 PO KL w latach 2007 – 2011 przez WUP w [...]. Na podstawie analizy Listy Przedsiębiorstw, którym zostało udzielone wsparcie w ramach Poddziałania 8.11 i 8.1.2 PO KL w latach 2007 – 2011 ustalono, że przedsiębiorca, który oddelegował K. G. do udziału w przedmiotowym projekcie, tj. M. S., prowadzący wówczas działalność gospodarczą pod firmą [...] z siedzibą w [...], otrzymał wsparcie w ramach innego projektu POKL ("Technologicznie w Przyszłość") nadzorowanego przez WUP w [...] w 2011 r.

Rozliczenie ww. wydatków naruszało Wytyczne w zakresie zobowiązującym, aby rozliczane wydatki miały związek z celem projektu. Ponieważ K. G. nie spełniał kryteriów uprawniających do objęcia go wsparciem zaskarżonego projektu, wydatki dotyczące jego udziału w projekcie nie mogą zostać uznane za związane z celem projektu (rozdz. 3.1 pkt 1 lit. a Wytycznych). Jednocześnie Minister uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej kwoty 3 672 zł, która w przekonaniu organu odwoławczego spełnia wymagane kryteria kwalifikowalności. Usługa zakwaterowania w ramach kwestionowanych przez organ I instancji 17 osobo-noclegów została zrealizowana na rzecz uczestników projektu.

Co do zawyżonych kosztów zakwaterowania uczestników projektu (brak wydatków niekwalifikowalnych) Minister uchylił decyzję organu I instancji w części uznającej za niekwalifikowalne wydatki w kwocie 11 418 zł, wyliczonej w odniesieniu do 173 osobo-noclegów w związku z uznaniem przez organ I instancji, że stawka za usługę zakwaterowania uczestników projektu była zawyżona o 66 zł. Jednocześnie, w odniesieniu do wydatków niekwalifikowalnych orzeczonych przez Dyrektora WUP w ramach kosztów usługi zakwaterowania i wyżywienia podzleconych Przedsiębiorstwu Usług Hotelarskich i Turystycznych "[...]" Sp. z o.o. w [...] organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w części zobowiązującej do zwrotu, wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, kwoty 3 024 zł uznanej za wydatek niekwalifikowalny.

Co do naruszenia zasady konkurencyjności w zakresie niewłaściwego dokumentowania (brak wydatków niekwalifikowalnych) organ odwoławczy uznał za bezpodstawne orzeczenie przez organ I instancji wydatków niekwalifikowalnych wyliczonych w oparciu o Taryfikator, z uwagi na naruszenie w zakresie dokumentowania postępowania w sposób uniemożliwiający zapewnienie właściwej ścieżki audytu w odniesieniu do negocjacji przeprowadzonych w analizowanym postępowania. Wobec powyższego Minister uchylił decyzję Dyrektora WUP w części dotyczącej kwoty 25 972, 68 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, którą organ I instancji uznał za wydatek niekwalifikowalny z uwagi na naruszenie zasady konkurencyjności w zakresie dokumentowania postepowania ofertowego.

Mając na względzie naruszenie przez Skarżącą procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków projektu, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 207 ust. 12 w związku z ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.), dalej: "u.f.p.", organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej kwoty 41 062,68 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych i w tym zakresie umorzył postępowanie organu I instancji, a w pozostałym zakresie utrzymał decyzję w mocy.

Powyższą decyzję Ministra Spółka zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie tej decyzji w części utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora WUP z [...] lutego 2018 r. w zakresie zakwestionowania wydatków poniesionych z tytułu usługi rozliczenia projektu, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1. art. 207 ust. 1 pkt 2 oraz art. 207 ust. 9 w zw. z art. 184 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że otrzymane w ramach dofinansowania środki zostały wykorzystane przez Skarżąca z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p., będące konsekwencją naruszenia przez organ:

a. postanowień Rozdziału 3 Podrozdziału 1 Sekcja 3 pkt 2), Rozdziału 3 Podrozdziału 1 Sekcja 3 Podsekcja 1 Punkt 5) i 9) oraz Rozdziału 3 Podrozdziału 3.1. pkt 1 lit b Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL oraz punktu 3 załącznika nr 3 do Wytycznych poprzez uznanie, iż Skarżąca naruszyła zasadę konkurencyjności oraz zapewnienia właściwej ścieżki audytu w postępowaniu ofertowym nr [...], podczas gdy do takiego naruszenia po stronie Skarżącej nie doszło;

b. postanowień Rozdziału 3 Podrozdziału 1 Sekcja 3 punkt 3) Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL w zw. z art. 98 ust. 2 oraz z art. 2 ust. 7 rozporządzenia (WE) 1083/2006 poprzez utrzymanie w mocy decyzji nakładającej na Skarżącą korektę finansową, w sytuacji braku uchybienia zasadzie konkurencyjności oraz uznanie, iż zachowanie Beneficjenta stanowiło nieprawidłowość w rozumieniu ww. przepisów, podczas gdy organ nie wykazał zaistnienia wszystkich czterech przesłanek, o których mowa w art. 2 pkt 7 rozporządzenia (WE) 1083/2006 niezbędnych do stwierdzenia nieprawidłowości uzasadniającej nałożenie korekty finansowej, w szczególności nie uprawdopodobnił, że działanie lub zaniechanie Beneficjenta spowodowało lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej, a w konsekwencji sfinansowanie nieuzasadnionego wydatku Z tego budżetu, a z ostrożności procesowej również poprzez ustalenie wysokości korekty finansowej bez należytego uwzględnienia charakteru i wagi ewentualnej nieprawidłowości, w tym formalnego charakteru naruszenia,

2. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 67 u.f.p. polegające na nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego sprawy, dokonaniu dowolnej oceny dowodów i wyprowadzeniu przez organ wniosków nie znajdujących oparcia w materiale dowodowym sprawy i stanie faktycznym oraz nielogicznych i sprzecznych z zasadami doświadczenia życiowego,

3. art. 8, art. 11, art. 12 K.p.a. polegającego na wydaniu decyzji wadliwej, naruszającej zasadę zaufania do organów administracji publicznej, nie dość wnikliwej i niedostatecznie wyjaśniającej zasadność przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy,

4. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie częściowo w mocy decyzji Dyrektora WUP z [...] lutego 2018 roku, podczas gdy decyzja ta jako naruszająca przepisy postępowania oraz postanowienia Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, powinna zostać uchylona w całości.

Rozwijając przedmiotowe zarzuty autor skargi wskazał, że sam fakt braku adnotacji o godzinie wpływu oferty w żaden sposób nie może przesadzać o tym, że oferta złożona przez [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] wpłynęła po terminie składania ofert. Oferta ta wpłynęła do Beneficjenta w dniu [...] czerwca 2013 r. przed godziną 12.00, a zatem przed upływem terminu składania ofert, co potwierdza m.in. protokół z wyboru oferty najkorzystniejszej, który został sporządzony niezwłocznie po upływie terminu składania ofert, a z którego treści wprost wynika, że Beneficjent dysponował obiema ofertami w chwili dokonywania czynności otwarcia ofert. Nie byłoby to możliwe w przekonaniu Skarżącej, gdyby oferty te nie wpłynęły przed upływem terminu do składania ofert. Fakt dysponowania przez Beneficjenta ofertą ww. podmiotu i jej wpływ przed terminem składania ofert nie był również podważany ani przez któregokolwiek z uczestników postępowania, ani przez samego Beneficjenta i powinien być uznany za okoliczność bezsporną. Zdaniem Spółki, powoływanie się przez organ, iż nie wskazując w protokole dokładnej godziny wpływu ofert Beneficjent nie zapewnił właściwej ścieżki audytu tego postępowania jest tutaj nadinterpretacją, brak jest bowiem podstaw do przyjęcia, że oferta mogła wpłynąć po terminie.

Ponadto, w ocenie Skarżącej, nie ulega wątpliwości, że na obecnym etapie postępowania nie jest ona w stanie stwierdzić, dlaczego na ofercie złożonej osobiście przez [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] widnieje pieczątka biura [...] sp. z o.o. w [...] i czy przedmiotowa oferta została faktycznie złożona w [...]. W celu wyjaśnienia powyższych wątpliwości, Beneficjent skontaktował się z Wykonawcą – [...] sp. z o.o., tym niemniej z uwagi na to, że od czasu złożenia oferty do chwili obecnej upłynęło kilka lat, wykonawca również nie jest wstanie potwierdzić, czy oferta była złożona faktycznie w [...], czy w [...].

Wnosząca skargę podkreśliła, że pieczątka [...] sp. z o.o. z adresem jej biura w [...] została zamieszczona na ofercie [...] sp. z o.o. przez omyłkę, a przedmiotowa oferta została faktycznie złożona w [...], co potwierdza m. in. sporządzony przez Beneficjenta protokół z wyboru najkorzystniejszej oferty. Sam fakt przybicia pieczątki z adresem biura w [...] nie może powodować, że oferta złożona przez wykonawcę powinna zostać odrzucona. Jednocześnie protokół z wyboru najkorzystniejszej oferty został sporządzony niezwłocznie po upływie terminu składania ofert, czego nie można by uczynić, gdyby oferta [...] sp. z o.o. została faktycznie złożona w [...].

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, iż w sprawie naruszono przepisy – czy to prawa materialnego, czy też postępowania – sąd uchyla zaskarżoną decyzję i zwraca sprawę do postępowania przed organem administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia. Jednocześnie, stosownie do treści przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd, kierując się tymi przesłankami uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Sąd podziela ustalenia faktyczne i prawne dokonane przez organ, uznaje je za prawidłowe i stanowiące uzasadnioną podstawę do wydania zaskarżonej decyzji.

Wbrew zarzutom skargi organ zgromadził w sprawie pełny materiał dowodowy, dający podstawę do orzekania w sprawie. Ocena tego materiału została należycie przeprowadzona z uwzględnieniem logicznego i rzetelnego wnioskowania.

Spór w sprawie dotyczy zasadności zwrotu pobranych przez Skarżącą środków na realizację projektu pn.: "Profesjonalni programiści w MSP ICT woj. śląskiego" w ramach konkursu nr 1/POKL/8.1.1/2012, Priorytet: VIII. Regionalne kadry gospodarki, działanie: 8.1. Rozwój pracowników i przedsiębiorstw w regionie, poddziałanie 8.1.1. Wspieranie rozwoju kwalifikacji zawodowych i doradztwo dla przedsiębiorstw.

Wniosek Skarżącej o dofinansowanie ww. projektu przeszedł pozytywna ocenę i został skierowany do dofinansowania. Stanowiło to podstawę do zawarcia umowy o dofinansowanie projektu w dniu [...] czerwca 2013 r. nr [...]. Skarżąca zobowiązała się do realizacji projektu na podstawie wniosku (§ 3 ust.1 zdanie pierwsze umowy o dofinansowanie projektu).

W sprawie należało stosować reguły i zasady wynikające z Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, w którym udzielono dofinansowania, w tym Wytyczne w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki oraz stosowne przepisy unijne, w tym rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. UE L. nr 210 str. 25).

Sąd wskazuje, że w krajowym porządku prawnym zasady prowadzenia polityki rozwoju, podmioty prowadzące tę politykę oraz tryb współpracy między nimi, określone zostały w ustawie z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz.U. z 2016 poz. 383 ze zm.), dalej: "u.z.p.p.r.".

W myśl art. 30 ust. 1 u.z.p.p.r., umowa o dofinansowanie stanowi podstawę dofinansowania projektu. Umowa ta określa warunki dofinansowania projektu, a także prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane (art. 30 ust. 2), w czym mieszczą się także zasady zwrotu otrzymanych środków w przypadku – ogólnie rzecz ujmując – nieprawidłowego ich wykorzystania.

Zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.

Art. 184 u.f.p. stanowi, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.

Interpretacja pojęcia "inne procedury obowiązujące przy wykorzystaniu środków" musi uwzględniać zarówno potoczne rozumienie wyrazu "procedura", jak i sposób uregulowania w prawie krajowym wdrażania programów operacyjnych. Słowem "procedura" określa się zazwyczaj normowany przepisami lub zwyczajami sposób prowadzenia lub załatwienia jakiejś sprawy. Zatem pod pojęciem "inne procedury obowiązujące przy wykorzystaniu środków" należy rozumieć reguły postępowania obowiązujące przy wykorzystywaniu środków pomocowych. Wspomniane reguły nie są przedmiotem regulacji prawa unijnego. Z kolei w prawie krajowym systemy realizacji programów operacyjnych krajowych i regionalnych tworzone są przede wszystkim aktami nie mającymi waloru przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Projekty są realizowane przez beneficjentów na podstawie umowy o dofinansowanie, która stanowi podstawowe źródło uprawnień i obowiązków jej stron, w tym beneficjenta. Wzór umowy o dofinansowanie jest elementem systemu realizacji programu operacyjnego, w rozumieniu art. 26 ust. 1 pkt 8 u.z.p.p.r. Wspomniany wzór umowy składa się także na dokumentację konkursową. Uczestnik konkursu ma możliwość zapoznania się z warunkami umowy, w tym z zasadami obowiązującymi przy wykorzystaniu dofinansowania i swobodnego podjęcia decyzji o nawiązaniu stosunku prawnego na zasadach określonych w umowie. Zawierając umowę dotyczącą realizacji projektu, Skarżąca zobowiązała się do realizacji projektu na podstawie wniosku o dofinansowanie.

Zgodnie z § 3 ust. 4 umowy o dofinansowanie, przy wydatkowaniu środków przyznanych w ramach projektu Skarżąca zobowiązała się stosować Wytyczne w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach POKL.

Zgodnie z § 21 ust. 1 umowy o dofinansowanie, przy udzielaniu zamówienia w ramach projektu Skarżąca zobowiązana była do stosowania zasady konkurencyjności w rozumieniu Wytycznych, które nakładają obowiązek ponoszenia wydatków z zachowaniem zasady uczciwej konkurencji (rozdz. 3.1.3 pkt 2).

Zdaniem Sądu organ odwoławczy zasadnie uznał, że w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia zasady konkurencyjności. W postępowaniu ofertowym dotyczącym zlecenia usługi rozliczania projektu dopuszczono do udziału ofertę [...] sp. z o.o., która została złożona w siedzibie Spółki w [...] (potwierdzają to adnotacje na treści oferty), a zatem w innym miejscu niż wskazane w zapytaniu ofertowym. Z treści zapytania ofertowego wynika, iż miejscem składania ofert jest biuro siedziby Spółki w [...] przy ulicy D. [...], a zatem tylko oferty złożone we wskazanym miejscu mogły być dopuszczone do udziału w postępowaniu. Należy podkreślić, że w zapytaniu ofertowym nie przewidziano żadnych odstępstw w zakresie adresu do doręczeń ofert.

Dopuszczenie do udziału w tym postępowaniu ofert złożonych pod innym adresem, w ocenie Sądu stanowiło naruszenie przywołanych uregulowań Wytycznych. W konsekwencji zamówienia udzielono podmiotowi [...] sp. z o.o.( umowa z dnia [...] czerwca 2013 r.), który powinien zostać odrzucony ze względu na złożenie oferty pod niewłaściwym adresem i po upływie wyznaczonego terminu, tj. po godzinie 12.30 w dniu [...] czerwca 2013 r.

Takie działanie narusza zasadę równego traktowania i w tym zakresie narusza zasadę konkurencyjności.

Należy wskazać, że celem zasady konkurencyjności jest zapewnienie wolnego i równego dostępu do zamówień finansowanych ze środków publicznych, czyli zapewnienie konkurowania w warunkach obiektywnych i równych szans dla wszystkich zainteresowanych podmiotów.

W ocenie Sądu wybór wykonawcy w ramach projektów finansowanych ze środków unijnych w tym PO KL powinien zostać dokonany w sposób umożliwiający konkurowanie podmiotów na rynku, które podlegają tym samym warunkom, na takich samych obowiązujących wszystkich uczestników postępowania ofertowego zasadach ubiegania się o zlecenie. W rozpoznawanej sprawie tego wymogu nie dochowano. Natomiast uznanie prezentowanej w skardze argumentacji, iż "...Skarżąca (...) nie jest w stanie stwierdzić, dlaczego na ofercie złożonej osobiście przez [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] widnieje pieczątka biura [...] sp. z o.o. w [...] i czy przedmiotowa oferta została złożona faktycznie w [...]...", doprowadziłoby do podważenia wiarygodności prowadzonej przez Skarżącą dokumentacji.

Sąd podziela również stanowisko organu, iż dla rozstrzygnięcia postępowania ofertowego, a następnie oceny jego przejrzystości i poprawności niezbędnym było ustalenie i uwzględnienie w Protokole godziny wpływu poszczególnych ofert złożonych w postępowaniu, a niedopełnienie tego obowiązku spowodowało brak przejrzystości w zakresie udokumentowania całego procesu wyboru wykonawcy. Również w tym zakresie zarzuty skargi nie znajdują uzasadnienia.

Podkreślenia wymaga, że obowiązek właściwego dokumentowania procesów, w tym gromadzenie i archiwizowanie dokumentów niezbędnych do oceny kwalifikowalności wydatków wynika z § 3 ust. 4 i § 18 ust. 3 umowy o dofinansowanie. Ponadto zgodnie z § 7 tej umowy, Beneficjent zobowiązał się do prowadzenia wyodrębnionej ewidencji wydatków Projektu w sposób przejrzysty, zgodnie z zasadami określonymi w Programie, tak aby możliwa była identyfikacja poszczególnych operacji związanych z Projektem.

Zatem, wobec treści przytoczonych wyżej postanowień umowy, za nieuzasadnione należy uznać zarzuty skargi w zakresie stwierdzonego przez organ braku prawidłowej ścieżki audytu.

Wątpliwości Sądu nie budzi również uznanie za niekwalifikowalne wydatków poniesionych w zakresie usług zakwaterowania i wyżywienia 10 uczestników projektu, nie potwierdzonych przez Hotel "[...]", podwykonawcę usługi - organizatora zakwaterowania wraz z wyżywieniem. Wydatki te poniesiono z naruszeniem rozdz. 3.1 pkt 1 lit. 9 Wytycznych, w zakresie zobowiązującym do właściwego dokumentowania wydatków.

Prawidłowo też organy uznały za niekwalifikowalne wydatki związane z udziałem w zaskarżonym projekcie K. G., który, co zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości, nie spełniał kryteriów uprawniających do objęcia go dofinansowaniem w ramach zaskarżonego projektu. Przedsiębiorca, który oddelegował K. G. do udziału w przedmiotowym projekcie, prowadzący wówczas działalność gospodarczą pod firmą [...] z siedzibą w [...], otrzymał wsparcie w ramach innego projektu POKL nadzorowanego przez WUP w [...] w 2011 r., co wykluczało go z udziału w projekcie. Wydatki dotyczące jego udziału w projekcie nie mogą zostać uznane za związane z celem projektu (rozdz. 3.1 pkt 1 lit. a Wytycznych).

Sąd uznaje te ustalenia za prawidłowe i znajdujące oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. Ocena zakwestionowanych wydatków, wbrew zarzutom skargi, jest racjonalna i rzetelna.

Zasadnie zatem, wobec naruszenia przez Skarżącą procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków projektu, organ zastosował art. 207 w związku z art. 184 u.f.p. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wykazał również, a Sąd tę ocenę podziela, że naruszenie przez Skarżącą procedur realizacji projektu stanowiło nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia 1083/2006.

Pojęcie "nieprawidłowość" zawarte w art. 2 pkt 7 rozporządzenia 1083/2006, oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego.

W powyższym kontekście, odnosząc się do zarzutów skargi, należy podkreślić, że sama ewentualność, czy też zagrożenie sfinansowaniem nieuzasadnionego wydatku nakłada na właściwe organy obowiązek podjęcia działań w celu poniesienia konsekwencji przez podmiot naruszający swoim działaniem procedury, których winien przestrzegać. Wydatkowanie środków z naruszeniem postanowień umowy o dofinansowanie, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie, powoduje nieuzasadniony wydatek dla budżetu Unii.

W związku z powyższym organ nie naruszył art. 2 pkt 7 rozporządzenia 1083/2006.

W myśl art. 98 ust. 1 rozporządzenia Rady WE 1083/2006, państwa członkowskie w pierwszej kolejności ponoszą odpowiedzialność za śledzenie nieprawidłowości, działając na podstawie dowodów świadczących o wszelkich większych zmianach mających wpływ na charakter lub warunki realizacji lub kontroli operacji, lub programów operacyjnych oraz dokonując wymaganych korekt finansowych. W rozporządzeniu 1083/2006 zdefiniowane zostały też terminy i pojęcia, którymi się ono posługuje. I tak, zgodnie z art. 2 pkt 3 rozporządzenia dla jego celów terminowi "operacja" nadano znaczenie: projekt lub grupa projektów wybranych przez instytucję zarządzającą danym programem operacyjnym lub na jej odpowiedzialność, zgodnie z kryteriami ustanowionymi przez komitet monitorujący, i realizowanych przez jednego lub więcej beneficjentów, pozwalające na osiągnięcie celów osi priorytetowej, do której odnosi się ta operacja.

W ocenie Sądu przeprowadzone w rozpoznawanej sprawie postępowanie w pełni odpowiada wymogom wynikającymi z K.p.a. Organy obydwu instancji działały na podstawie prawa i w jego granicach, a w toku postępowania podjęto wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Organy zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia, a poczynione przez nie ustalenia, w tym końcowe ustalenia organu odwoławczego, są prawidłowe i mają oparcie w zgromadzonej dokumentacji.

W ocenie Sądu dokonanej ocenie stanu faktycznego sprawy nie sposób zarzucić dowolności, gdyż wyciągnięte wnioski są logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione. Zaskarżona decyzja zawiera pełne uzasadnienie faktyczne i prawne. Organ też wyczerpująco wyjaśnił Stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy.

Wobec powyższego Sąd uznał, że w sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego, w sposób mogący istotnie wpłynąć na wynik sprawy, ani innych przepisów proceduralnych. Nie doszło też do zarzucanego w skardze, naruszenia prawa materialnego z art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 w zw. z art. 184 u.f.p i w zw. z Wytycznymi w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL, w sposób wpływający na wynik sprawy.

Z tych wszystkich względów uznając, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa Sąd oddalił skargę jako niezasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a.