Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 24/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6199 Inne o symbolu podstawowym 619
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 26 i art. 29
journal: Dz.U. 2009 nr 26 poz 157
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Paweł Tarno sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) sędzia del. NSA Jacek Hyla Protokolant starszy asystent sędziego Dorota Chromicka po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 356/13 ze skargi A. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację sędziowską oraz na aplikację prokuratorską oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 356/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi A.S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 grudnia 2012 r. nr [..] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację sędziowską oraz na aplikację prokuratorską, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że A.S. ukończyła aplikację ogólną w dniu 30 listopada 2010 r. i złożyła wniosek o przyjęcie na aplikację sędziowską lub na aplikację prokuratorską.

Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury decyzją z dnia 29 grudnia 2010 r. odmówił przyjęcia zainteresowanej na aplikację sędziowską i na aplikację prokuratorską, wskazując w uzasadnieniu decyzji, iż na liście klasyfikacyjnej aplikantów zajęła miejsce poza wymienionymi limitami. O kolejności miejsc na liście zadecydowała suma punktów, na którą złożyły się suma punktów uzyskanych przez aplikantów z zaliczonych sprawdzianów oraz łączna ocena przebiegu praktyk. Wystawiona przez patrona koordynatora łączna ocena stanowiła średnią arytmetyczną ocen przyznanych przez patronów poszczególnych praktyk. Ponieważ Minister Sprawiedliwości zarządzeniem z dnia 31 marca 2010 r. ustalił limit 75 miejsc na aplikacji sędziowskiej, zainteresowana znalazła się poza tym limitem.

Minister Sprawiedliwości, po rozpatrzeniu odwołania A.S., decyzją z dnia 22 lutego 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 945/11 oddalił skargę A.S..

A.S. złożyła skargę kasacyjną od tego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 92/12, uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz wyżej wskazane decyzje administracyjne obu instancji. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przepis art. 26 ust. 3 zd. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury - w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 18 sierpnia 2011 r. (Dz. U. nr 203, poz. 1192) należy interpretować zgodnie z regułami wykładni językowej, w świetle których przepis ten stanowi, że o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i ze wszystkich praktyk odbytych w czasie trwania aplikacji ogólnej.

A.S. w piśmie z dnia 30 października 2012 r. podtrzymała w całości swój wniosek o kontynuowanie szkolenia na aplikacji sędziowskiej lub na aplikacji prokuratorskiej, ponadto oświadczyła, że nadal spełnia kryteria określone w art. 22 pkt 1-4 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury.

W dniu 9 listopada 2012 r. Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury ponownie wydał decyzję odmawiającą przyjęcia A.S. na aplikację sędziowską lub aplikację prokuratorską.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż aby wykonać wytyczne zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, należało sporządzić listę symulacyjną i w ten sposób ustalić miejsce, które A.S. mogłaby zająć na liście klasyfikacyjnej aplikantów, gdyby została ona sporządzona zgodnie z takim rozumieniem art. 26 ust. 3, jak zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny - o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej decydowałaby suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów oraz ze wszystkich praktyk odbytych w czasie trwania aplikacji ogólnej. Symulacja listy klasyfikacyjnej aplikantów pierwszego rocznika aplikacji ogólnej opracowana dnia 27 kwietnia 2012 r. wykazała, że A.S. uzyskałaby łącznie 108,8 punktów i zajęłaby 192 miejsce. W oparciu o tak skonstruowaną listę klasyfikacyjną oraz wnioski aplikantów pierwszego rocznika aplikacji ogólnej złożone w trybie art. 28 ust. 1 przedmiotowej ustawy, zostały opracowane w dniu 27 kwietnia 2012 r. dwie listy kandydatów, którzy zostaliby przyjęci na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską. Na aplikację sędziowską mogłyby zostać przyjęte osoby, które na symulacji listy klasyfikacyjnej znalazły się na miejscach do 90., natomiast na aplikację prokuratorską do 159. Osiągnięta przez A.S. 192 pozycja na symulacji listy klasyfikacyjnej, nie pozwoliła na umieszczenie jej na opracowanej na potrzeby niniejszej sprawy liście kandydatów przyjętych na pierwszy rocznik aplikacji sędziowskiej lub aplikacji prokuratorskiej.

A.S. od powyższej decyzji wniosła odwołanie, zarzucając naruszenie art. 23 ust. 4 w zw. z art. 29 ust. 6 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury oraz art. 6 K.p.a.

Minister Sprawiedliwości, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 27 grudnia 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji, podzielając w całości jego motywy.

Ustosunkowując się do zarzutu odwołania Minister Sprawiedliwości wskazał, że przepis art. 29 ust. 6 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury stanowi, iż w przypadku uwzględnienia skargi, o której mowa w ust. 5 tego artykułu, przepis art. 23 ust. 4 nie jest stosowany wprost, lecz "odpowiednio". Określenie "odpowiednio" oznacza stosowanie unormowania przewidzianego w art. 23 ust. 4 powołanej powyżej ustawy w sposób uwzględniający specyfikę unormowań regulujących tryb postępowania Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury przy wydawaniu decyzji o przyjęciu na aplikację sędziowską albo prokuratorską, zawartych w art. 29 omawianej ustawy. Decydująca jest tu nadal kolejność umieszczenia kandydatów na liście klasyfikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2, do miejsca wyczerpania limitu przyjęć na aplikację (art. 29 ust. 2). "Odpowiednie" stosowanie regulacji zawartych w art. 23 ust. 4 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury w ramach unormowań zawartych w art. 29, polega zatem na tym, że Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury przy ponownym rozpoznaniu wniosku kandydata o przyjęcie na aplikację specjalistyczną (w następstwie uchylenia decyzji o odmowie przyjęcia na aplikację specjalistyczną przez sąd administracyjny) jest obowiązany do stworzenia listy klasyfikacyjnej kandydatów w oparciu o sposób liczenia punktów wskazany w wiążącym Dyrektora Krajowej Szkoły wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 92/12. Odpowiednie stosowanie art. 23 ust. 4 nakazuje Dyrektorowi Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury (w następstwie uwzględnienia skargi aplikanta przez sąd administracyjny) niezwłoczne wydanie decyzji o przyjęciu na aplikację, niemniej jednak jest on obowiązany uczynić to z zachowaniem zasad przyjmowania na aplikację specjalistyczną przewidzianych w art. 29, tj. z zachowaniem obowiązujących wówczas limitów przyjęć na te aplikacje oraz z uwzględnieniem sposobu liczenia punktów decydujących o miejscu aplikanta na liście klasyfikacyjnej oraz złożonych w powyższym przedmiocie wniosków aplikantów.

A.S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Sprawiedliwości, zarzucając jej naruszenie przepisów:

- art. 23 ust. 4 w zw. z art. 29 ust. 6 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, poprzez ich oczywiście błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że prawomocne uwzględnienie przez NSA skargi aplikanta na decyzję w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację specjalistyczną nie obliguje Dyrektora Krajowej Szkoły do wydania decyzji o przyjęciu tego aplikanta na aplikację specjalistyczną i ustaleniu dla niego indywidualnego programu szkolenia, tak jak to przewidują powołane przepisy;

- art. 7 Konstytucji RP poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o nieznaną ustawie o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury tzw. "symulację" listy klasyfikacyjnej aplikantów.

W konkluzji skargi skarżąca wnosiła o stwierdzenie nieważności, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd I instancji uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd I instancji podniósł, iż podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 92/12, bowiem NSA wykazał, dlaczego sposób liczenia punktów, zastosowany przez organ w rezultacie błędnej wykładni art. 26 ust. 3 zd. 1 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury był wadliwy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zestawiając treść i motywy zaskarżonej decyzji z dnia 27 grudnia 2012 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji z dnia 9 listopada 2012 r., stwierdził niewłaściwe odczytanie przez oba organy orzekające w niniejszej sprawie wytycznych zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 92/12.

Sąd wyjaśnił, iż wbrew stanowisku organów obu instancji, Naczelny Sąd Administracyjny bardzo dokładnie argumentując, z jakich przyczyn prezentowany poprzednio przez organ sposób wyliczania punktów, a w dalszej kolejności określania miejsca danego aplikanta na liście kandydatów przyjętych na pierwszy rocznik aplikacji sędziowskiej, był wadliwy, w żaden sposób nie nakazał organowi dokonywania jakichkolwiek nowych wyliczeń, tworzenia list symulacyjnych itp.

Sąd I instancji podzielił pogląd prezentowany w skardze, iż stworzona na potrzeby postępowania symulacja listy kwalifikacyjnej aplikantów pierwszego rocznika aplikacji ogólnej, w wyniku którego wydano zaskarżoną i poprzedzająca ją decyzję, nie ma dla niniejszej sprawy żadnego znaczenia. Nadto brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do tworzenia takich list. Sąd podkreślił, iż Naczelny Sąd Administracyjny nie zawarł w uzasadnieniu swojego wyroku żadnych przesłanek do tworzenia takich list symulacyjnych i wyliczania w oparciu o nie rankingu aplikantów pierwszego rocznika aplikacji ogólnej, by następnie w zależności od wyniku takiego wyliczenia podjąć decyzję merytoryczną.

Sąd I instancji dodał, iż w treści art. 23 ust. 4 oraz art. 29 ust. 6 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury ustawodawca zawarł jasne i czytelne rozwiązanie, które organ powinien bezzwłocznie zastosować w przypadku uwzględnienia skargi - niezwłoczne wydanie decyzji o przyjęciu na określoną aplikację. Zatem uchylenie decyzji organu (a tak właśnie orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 92/12) implikuje niezwłoczne wydanie przez Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury decyzji o przyjęciu skarżącej na określoną aplikację.

Nie jest trafna argumentacja organu, upatrująca w sformułowaniu zawartym w art. 29 ust. 6 ustawy - "stosuje się odpowiednio" - obowiązku organu ponownego wyliczania pozycji danego aplikanta na liście. Takie rozumowanie mijałoby się z celem tego przepisu, nakazującym wprost niezwłoczne wydanie decyzji o przyjęciu na określoną aplikację. Takie rozumowanie nie wynika także z treści tego przepisu, a dalsze tworzenie list kandydatów, w oparciu o inne kryteria, prowadzi wprost do niepewności prawa.

Sąd I instancji podkreślił, że oba wyżej wskazane przepisy stanowią normy szczególne (lex specialis), co do sposobu umieszczenia aplikantów, którzy ukończyli aplikację ogólną na listach osób przyjętych na aplikację sędziowską ewentualnie prokuratorską, zatem wykładnia tych norm nie może być dokonywana poprzez analizę norm zwykłych przedmiotowej ustawy. Taką właśnie niedopuszczalną wykładnię przepisów szczególnych dokonuje organ.

Zdaniem Sądu I instancji, organ rozpatrując powyższy aspekt sprawy w ogóle nie wziął pod uwagę istotnego wywodu zawartego w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 92/12, gdy wyraźnie Sąd ten wskazuje, iż "System obowiązujących przepisów prawnych winien być czytelny dla jednostki, tak aby mogła ona racjonalnie pokierować swym postępowaniem. W szczególności nie można obciążać jej sankcją za niedopełnienie domniemywanego obowiązku, jeżeli obowiązek wprost wypływający z przepisu prawa - w tym wypadku z art. 26 ust. 3 ustawy o Krajowej Szkole - został sformułowany inaczej. Organy władzy, w tym organy administracji publicznej nie mogą bowiem obarczać jednostki skutkami popełnionych przez siebie błędów, np. w procesie legislacyjnym". Powyższe uwagi w całości odnoszą się do niniejszej sprawy.

Niezależnie od powyższego Sąd I instancji wyjaśnił, że stosownie do treści § 156 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. nr 100, poz. 908), jeżeli zachodzi potrzeba osiągnięcia skrótowości tekstu lub zapewnienia spójności regulowanych instytucji prawnych, w akcie prawnym można się posłużyć odesłaniem (ust. 1), a jeżeli odesłanie stosuje się tylko ze względu na potrzebę osiągnięcia skrótowości tekstu, w przepisie odsyłającym jednoznacznie wskazuje się przepis lub przepisy prawne, do których się odsyła (ust. 2). Natomiast, jeżeli odesłanie służy przede wszystkim zapewnieniu spójności regulowanych w tym akcie instytucji prawnych, w przepisie odsyłającym wskazuje się zakres spraw, dla których następuje odesłanie, oraz jednoznacznie wskazuje się przepis lub przepisy prawne, do których się odsyła (ust. 3). Reasumując, odesłanie "wprost" oznacza, że wskazane przepisy stosuje się bez żadnych zmian w ich dyspozycji, a odesłanie "odpowiednio" oznacza dokonanie stosownych zmian tak, żeby występowała adekwatność co do charakteru i rodzaju sprawy. Innymi słowy mówiąc, stosowanie odpowiednie wymaga odpowiedniej i niezbędnej – ale tylko i co należy szczególnie zaakcentować – adaptacji danej normy prawa do zasadniczych celów procedowania i wynikających stąd różnic w stosunku do regulacji, które mają być zastosowane. Jak wypowiedział się Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 30 stycznia 2001 r., przeniesienie danej normy poza macierzysty zakres regulacji odbywa się z założonym przez ustawodawcę dostosowaniem do drugiego zakresu odniesienia, dopuszczonym formułą "odpowiedniego" stosowania przepisu. Przy ustalaniu sposobu dostosowania normy w drugim zakresie odniesienia niezbędne staje się wykorzystanie zasad wykładni systemowej i funkcjonalnej, te zaś skłaniają do przyjęcia, że stosowanie normy w drugim zakresie odniesienia, chociaż "odpowiednie", powinno nastąpić w sposób najbardziej zbliżony do tego, w jakim funkcjonuje ona w pierwszym zakresie (I KZP 50/00, OSNKW 2001, nr 3-4, poz. 16).

Skoro tak, to fakt ten powoduje w dalszym procedowaniu stosowanie przepisu art. 23 ust. 4, przewidującego określony obowiązek organu przy aplikacji ogólnej, a mianowicie w przypadku uwzględnienia skargi, o której mowa w ust. 3, Dyrektor Krajowej Szkoły wydaje niezwłocznie decyzję o przyjęciu na aplikację specjalistyczną, którą aplikant odbywa zgodnie z indywidualnym programem szkolenia ustalonym przez Dyrektora Krajowej Szkoły.

W praktyce oznacza to, że "odpowiedniość" dotyczy jedynie kwestii "przeniesienia" regulacji dotyczącej aplikacji ogólnej zawartej w tym przepisie, do aplikacji specjalistycznej i w żadnym wypadku nie nakazuje – jak przyjął to organ – "nowego" procedowania i ustalania miejsca kandydata według tych nowych obliczeń i symulacji listy klasyfikacyjnej. Z tego mianowicie powodu, że odpowiednie stosowanie przepisu prawa oznacza jego uwzględnienie do danej sytuacji z modyfikacjami wynikającymi z odrębności odnoszonej normy prawa. Innymi słowy mówiąc, sformułowanie "aplikację ogólną" w analizie spornych przepisów, zastępuje się określeniem "aplikację sędziowską albo prokuratorską". W konsekwencji Dyrektor Krajowej Szkoły jest zobowiązany i – co też należy dodać – bez żadnych dodatkowych wniosków ze strony kandydata, do niezwłocznego wydania decyzji w przedmiocie przyjęcia na aplikację sędziowską lub prokuratorską. Zauważyć ponadto należy, że tryb ten różni się od "zwykłego" trybu kwalifikacyjnego chociażby i z tego powodu, że aplikacje te odbywają się zgodnie z indywidualnym programem szkolenia ustalonym przez Dyrektora Krajowej Szkoły.

W ocenie Sądu I instancji, sformułowanie "wydaje niezwłocznie decyzję o przyjęciu na aplikację" jest jednoznaczne i w żadnym wypadku nie dopuszcza wykładni wydania decyzji "w sprawie" przyjęcia na aplikację, tak jak stanowi się w przepisie art. 29 ust. 1 ustawy i jak podnosi organ w odpowiedzi na skargę. Sąd stwierdził ponadto, że organ dokonał swoistej nadinterpretacji wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, bowiem w jego uzasadnieniu nie zawarto żadnych wskazań co do dalszego postępowania w rozpoznawanej sprawie, a jedynie wyrażono stanowisko co do wystawionej oceny. Stąd też nie do zaakceptowania jest stanowisko Ministra Sprawiedliwości zawarte w odpowiedzi na skargę, a sprowadzające się do tezy, że "powyższa ocena prawna oraz wskazania co do zastosowania art. 26 ust. 3 ustawy wymusiły konieczność poczynienia na użytek tylko tej sprawy nowych ustaleń faktycznych, dostosowanych do tej oceny".

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Minister Sprawiedliwości, zaskarżając go w całości zarzucił mu naruszenie prawa procesowego, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj.

1) art. 153 P.p.s.a. przez błędne odczytanie oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2012 r., I OSK 92/12 i nieuzasadnione przyjęcie, że zastosowanie się do wyrażonej przez Naczelny Sąd Administracyjny oceny prawnej nie wymaga powtórnego badania przez organy administracji przesłanek przyjęcia A.S. na aplikację specjalistyczną, w tym przesłanki związanej z ilością punków uzyskanych w trakcie aplikacji ogólnej obliczoną stosownie do zasady, że o kolejności na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i praktyk odbytych w trakcie aplikacji ogólnej;

Ponadto organ zarzucił Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego tj.

1) art. 29 ust. 6 w zw. z art. 23 ust. 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (dalej: u.k.s.s.p.) poprzez błędną wykładnię tych przepisów i nieuzasadnione przyjęcie, że w przypadku uwzględnienia przez sąd administracyjny skargi aplikanta aplikacji ogólnej na decyzję w sprawie przyjęcia na aplikację specjalistyczną, organy administracji obowiązane są w każdym przypadku przyjąć tego aplikanta na aplikację specjalistyczną;

2) art. 20 i 22 u.k.s.s.p. w zw. z art. 29. ust. 6 u.k.s.s.p. w zw. z art. 23 ust. 4 u.k.s.s.p. przez niewłaściwe zastosowanie art. 29 ust. 6 i art. 23 ust. 4 oraz niezastosowanie art. 20 i 22 u.k.s.s.p., a w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, że po uwzględnieniu skargi przez sąd administracyjny w trybie art. 29 ust. 6 u.k.s.s.p. organy administracyjne nie mają obowiązku ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do spełniania przez kandydata na aplikację specjalistyczną przesłanek przyjęcia na tę aplikację, wymienionych w art. 20 i 22 u.k.s.s.p., zwłaszcza przesłanki związanej z umieszczeniem na liście klasyfikacyjnej aplikantów na dostatecznie wysokiej pozycji.

W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podniósł, że pogląd Sądu I instancji o konieczności językowego rozumienia dyspozycji art. 23 ust. 4 u.k.s.s.p., stosowanego "odpowiednio" z mocy art. 29 ust. 6 u.k.s.s.p. uznać należy za nietrafny, albowiem jego akceptacja prowadzi do absurdalnych rezultatów.

Po pierwsze dlatego, że wbrew stanowisku Sądu I instancji, podstawy uwzględnienia skargi, o której mowa w art. 29 ust. 5 u.k.s.s.p. mają znaczenie w ponownie prowadzonym przez organy postępowaniu. Trudno bowiem przyjąć, zważywszy na przyczyny i rodzaje możliwych rozstrzygnięć sądu administracyjnego, aby w wypadku uchylenia decyzji organów obu instancji wyłącznie z powodów proceduralnych, jak na przykład brak właściwego umocowania osoby podpisującej decyzję, Dyrektor Krajowej Szkoły zobowiązany byłby do przyjęcia danej osoby na aplikację specjalistyczną, pomimo zajęcia przez nią odległej i nie umożliwiającej kontynuowania szkolenia pozycji na liście klasyfikacyjnej. Należy zatem przyjąć, że nie każde naruszenie prawa przez organy administracyjne, skutkujące uwzględnieniem skargi, o której mowa w art. 29 ust. 5 u.k.s.s.p. będzie tego rodzaju naruszeniem, które w każdym wypadku winno skutkować wydaniem decyzji o przyjęciu na aplikację specjalistyczną.

Po drugie nie sposób uznać za prawidłowy poglądu, zgodnie z którym organy administracyjne w ponownie prowadzonym postępowaniu nie mogą badać, czy kandydat nadal spełnia wszystkie przesłanki determinujące rozpoczęcie aplikacji specjalistycznej, takie jak: posiadanie obywatelstwa polskiego i korzystanie z pełni praw cywilnych i obywatelskich (art. 22 pkt 1 u.k.s.s.p), posiadanie nieposzlakowanej opinii (art. 22 pkt 2 u.k.s.s.p.), brak skazania prawomocnym wyrokiem za przestępstwo lub przestępstwo skarbowego (art. 22 pkt 3 u.k.s.s.p.), brak prowadzenia przeciwko kandydatowi postępowania karnego o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe (art. 22 pkt 4 u.k.s.s.p.), czy wreszcie posiadanie zdolności do pełnienia obowiązków sędziego lub prokuratora (art. 28 ust. 2 u.k.s.s.p.). Argument o konieczności ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego wzmacniany jest upływem czasu, jaki dzieli złożenie przez kandydata wniosku o kontynuowanie szkolenia od dnia "uwzględnienia skargi" przez sąd administracyjny, w okresie którego kandydat może przestać spełniać w/w przesłanki przyjęcia na aplikację specjalistyczną.

Reasumując organ podniósł, że stosowanie jedynie językowej wykładni art. 23 ust. 4 w zw. z art. 29 ust. 6 u.k.s.s.p. w postępowaniu, o którym mowa w art. 29 ust. 1 tej ustawy prowadzi do niemożliwych do zaakceptowania rezultatów w postaci wniosku, iż aplikantem aplikacji specjalistycznej może zostać osoba, której wynik punktowy osiągnięty w trakcie odbywania aplikacji ogólnej nie mieści się w wyznaczonych limitach przyjęć (a wyniku tego nie zmienia uwzględnienie skargi przez sąd administracyjny), która nie posiada obywatelstwa polskiego lub nie korzysta z pełni praw cywilnych i obywatelskich, która nie posiada nieposzlakowanej opinii, która została skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, czy wreszcie która nie posiada zdolności do pełnienia obowiązków sędziego lub prokuratora.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną A.S. wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 28 maja 2014 r. sygn. akt I OSK 1984/13 zawiesił postępowanie sądowe w niniejszej sprawie, uznając, że rozstrzygnięcie, jakie zostanie podjęte w sprawie o sygn. akt I OSK 1360/13, będzie miało wpływ na wynik niniejszej sprawy (art. 125 § 1 pkt 1 w związku z art. 193 P.p.s.a.).

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów, na podstawie art. 187 § 3 P.p.s.a. przejął sprawę o sygn. akt I OSK 1360/13 do rozpoznania i wyrokiem z dnia 17 grudnia 2014 r. sygn. akt I OPS 2/14 uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz decyzje organów obu instancji.

Z uwagi na ustanie przyczyny zawieszenia, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 1984/13 podjął zawieszone postępowanie w niniejszej sprawie

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego i dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był zatem granicami skargi kasacyjnej.

Autor skargi kasacyjnej zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. W takiej sytuacji, co do zasady, jako pierwsze podlegają rozpatrzeniu zarzuty naruszenia przepisów postępowania, gdyż weryfikacja prawidłowości wykładni przepisów prawa materialnego, dokonanej przez Sąd I instancji, jest możliwa jedynie w przypadku stwierdzenia braku uchybień natury procesowej, mogących mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Jednakże w niniejszej sprawie z zestawienia zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej oraz z treści jej uzasadnienia wynika, że sformułowane w środku odwoławczym zarzuty powinny być rozpoznane łącznie. Zmierzają one bowiem w istocie do zakwestionowania dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wykładni art. 29 ust. 6 i art. 23 ust. 4 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury i ich niewłaściwego zastosowania.

W niniejszej sprawie zasadnicza kwestia dotyczy tego, czy w świetle art. 29 ust. 6 w związku z art. 23 ust. 4 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi A.S. na decyzję o odmowie przyjęcia na aplikację prokuratorską i aplikację sędziowską oznaczało, że Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury był zobowiązany do wydania decyzji o przyjęciu jej na aplikację, bez potrzeby ponownego badania wniosku i prowadzenia w tym celu postępowania wyjaśniającego, w tym bez ponownej weryfikacji przesłanki związanej z umieszczeniem na liście klasyfikacyjnej aplikantów na dostatecznie wysokiej pozycji.

Zauważyć należy, iż kwestia wykładni powołanych wyżej przepisów występująca w niniejszej sprawie jest tożsama z przedstawionym przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 8 maja 2014 r., I OSK 1360/13, składowi siedmiu sędziów tego Sądu do rozstrzygnięcia zagadnieniem prawnym budzącym poważne wątpliwości , a mianowicie: czy w świetle przepisu art. 29 ust. 6 w związku z art. 23 ust. 4 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, niezależnie od przyczyny uwzględnienia przez sąd administracyjny skargi na decyzję o odmowie przyjęcia na aplikację sędziowską lub prokuratorską, Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury jest zobowiązany do wydania decyzji o przyjęciu na aplikację sędziowską lub prokuratorską, bez potrzeby ponownego badania wniosku kandydata i prowadzenia w tym celu postępowania administracyjnego?

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów przejął sprawę o sygn. akt I OSK 1360/13 do rozpoznania i wyrokiem z dnia 17 grudnia 2014 r. sygn. akt I OPS 2/14 uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzje organów obu instancji. W uzasadnieniu tego wyroku podał m.in., " dla rozpoznawanej sprawy kluczowa jest kwestia wykładni art. 29 ust. 6 i art. 23 ust. 4 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury. Zgodnie z art. 29 ust. 6 tej ustawy, w przypadku uwzględnienia skargi wniesionej do wojewódzkiego sądu administracyjnego na decyzję Ministra Sprawiedliwości, wydaną na skutek odwołania od decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły, w sprawie przyjęcia na aplikację sędziowską albo prokuratorską, przepis art. 23 ust. 4 stosuje się odpowiednio. W myśl art. 23 ust. 4 tej ustawy, w przypadku uwzględnienia skargi przez wojewódzki sąd administracyjny, Dyrektor Krajowej Szkoły wydaje niezwłocznie decyzję o przyjęciu na aplikację ogólną, którą aplikant odbywa zgodnie z indywidualnym programem ustalonym przez Dyrektora Krajowej Szkoły..." Wskazał, że " Nie kwestionując potrzeby ustalenia treści omawianych przepisów ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury w oparciu o inne rodzaje wykładni niż językowa, podkreślenia wymaga, że przepis art. 29 ust. 6 w związku z art. 23 ust. 4 tej ustawy wyraźnie nakłada obowiązek wydania przez Dyrektora Krajowej Szkoły decyzji o przyjęciu na aplikację, a nie decyzji w sprawie przyjęcia na aplikację. Należy jednak mieć na uwadze, że specyfika spraw, w których rozstrzyga się o przyjęciu na aplikację, na podstawie ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, polega na tym, że podstawę rozstrzygnięć stanowią lista kwalifikacyjna – w przypadku aplikacji ogólnej albo lista klasyfikacyjna – w przypadku aplikacji sędziowskiej lub prokuratorskiej, ogłaszane w Biuletynie Informacji Publicznej. Z tą szczególną podstawą rozstrzygnięcia należy wiązać szczególne unormowanie przyjęte w art. 23 ust. 4 ustawy, które polega na tym, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny, Dyrektor Krajowej Szkoły wydaje decyzję o przyjęciu na aplikację. Oznacza to, że w razie wadliwego sporządzenia listy klasyfikacyjnej (listy kwalifikacyjnej), w tym co do liczby punktów uzyskanych przez aplikanta (kandydata na aplikację ogólną) i jego miejsca na liście oraz uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny z tego powodu, ma być podjęta decyzja o przyjęciu na aplikację, ponieważ nie jest możliwe sporządzenie nowej listy i określenie na nowo sumy punktów uzyskanych przez poszczególne osoby i ich miejsc na liście. Nie w każdym jednak przypadku uwzględnienia skargi Dyrektor Krajowej Szkoły zobowiązany jest więc do wydania decyzji o przyjęciu na aplikację specjalistyczną. Brak jest podstaw do wydania takiej decyzji w przypadku, gdy do uwzględnienia skargi doszło z przyczyn formalnych, np. w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja była dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. lub w innych przepisach".

Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu powołanego wyroku rozważył charakter prawny listy kwalifikacyjnej ,o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury. Wskazał, że "Zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, Dyrektor Krajowej Szkoły, w terminie 14 dni od zakończenia aplikacji ogólnej, ogłasza w Biuletynie Informacji Publicznej listę klasyfikacyjną aplikantów. Lista zawiera imiona, nazwiska aplikantów, z podaniem liczby punktów uzyskanych przez każdego aplikanta w trakcie aplikacji ogólnej, oraz liczby porządkowej wskazującej jego miejsce na liście. Osoba, która ukończyła aplikację ogólną oraz spełnia kryteria określone w art. 22 pkt 1-4 tej ustawy, może w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia w Biuletynie Informacji Publicznej listy klasyfikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy, złożyć do Dyrektora Krajowej Szkoły wniosek o kontynuowanie szkolenia na aplikacji sędziowskiej lub prokuratorskiej. Ponadto, zgodnie z ust. 2 tego artykułu, kandydaci na aplikację specjalistyczną przedstawiają dodatkowo zaświadczenia o zdolności do pełnienia obowiązków sędziego lub prokuratora (art. 28 ust. 1 i 2 ustawy). Przepis art. 29 ust. 1 ustawy stanowi, że Dyrektor Krajowej Szkoły wydaje decyzję w sprawie przyjęcia na aplikację sędziowską albo prokuratorską. Decyzję tę, zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy, wydaje się uwzględniając kolejność umieszczenia kandydatów na liście klasyfikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2, do miejsca wyczerpania limitu przyjęć na te aplikacje. Wiążący charakter listy klasyfikacyjnej wynika z tego, że umieszczenie kandydata na tej liście na miejscach w ramach wyznaczonych limitów przyjęć na aplikację sędziowską i prokuratorską na dany rok szkoleniowy łączy się z uprawnieniem do przyjęcia na aplikację."

Przede wszystkim należy zauważyć, iż w niniejszej sprawie, do uwzględnienia skargi A.S. doszło na skutek stwierdzenia błędnego sposobu obliczania sumy punktów uzyskanych przez nią ze sprawdzianów i praktyk odbytych w czasie trwania aplikacji ogólnej, od której zależy kolejność na liście kwalifikacyjnej aplikantów, na skutek wadliwej wykładni przez organy przepisu art. 26 ust. 3 ustawy o KSSiP. Wydaną w tej sprawie po raz pierwszy decyzją z dnia 29 grudnia 2010 r. Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury odmówił przyjęcia wyżej wymienionej na aplikację prokuratorską i aplikację sędziowską. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 lutego 2011 r. Wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 945/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na tę decyzję, natomiast Naczelny Sąd Administracyjny, na skutek skargi kasacyjnej A.S., wyrokiem z dnia 3 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 92/12, uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz obie poprzedzające go decyzje administracyjne. Powodem uwzględnienia skargi kasacyjnej było stwierdzenie naruszenia prawa, polegającego na błędnej wykładni przepisów odnoszących się do sposobu ustalania uzyskanych punktów i kolejności na liście klasyfikacyjnej aplikantów. Ocena NSA odnosiła się wyłącznie do kwestii wykładni art. 26 ust. 3 zdanie 1 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury w brzmieniu sprzed nowelizacji, dokonanej ustawą z dnia 18 sierpnia 2011 r. (Dz. U. Nr 203 poz.1192).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni i właściwego zastosowania art. 29 ust. 6 w zw. z art. 23 ust. 4 ustawy o KSSiP. Trafnie przyjął, że w sprawie została wyczerpana przesłanka uwzględnienia skargi i brak było podstaw do ponownego prowadzenia przez organ postępowania w sprawie przyjęcia skarżącej na aplikację prokuratorską i aplikację sędziowską i do ponownego obliczania punktów na podstawie "symulacji" listy klasyfikacyjnej. Trafnie wskazał, że odpowiednie stosowanie art. 23 ust. 4 ustawy o KSSiP, o którym mowa w art. 29 ust. 6 tej ustawy, dotyczy jedynie kwestii "przeniesienia" regulacji dotyczącej aplikacji ogólnej zawartej w tym przepisie do aplikacji specjalistycznej i w żadnym razie nie nakazuje prowadzenia nowego postępowania i ustalania miejsca kandydata według tych nowych obliczeń i symulacji listy klasyfikacyjnej. Dodatkowo zauważyć należy, iż uprawnienia wynikające z ogłoszonej w 2010 r. listy klasyfikacyjnej aplikantów, którzy ukończyli aplikację ogólną 2009/2010 zostały już zrealizowane. Skutek związany z listą ogłoszoną w sprawie naboru w 2010 r. był jednorazowy. Zmiana listy i kolejności umieszczenia na liście aplikantów, którzy ukończyli aplikację ogólną 2009/2010, w drodze ponownego przeliczenia punktów nie jest zatem obecnie dopuszczalna. Na podstawie ogłoszonej listy w stosunku do osób, które swojego miejsca na liście nie zakwestionowały wnosząc skargę do sądu administracyjnego, zostały wydane decyzje o przyjęciu lub odmowie przyjęcia na aplikację sędziowską lub prokuratorską. Z tych względów brak było podstaw do stworzenia przez organy w drodze "symulacji" nowej listy klasyfikacyjnej aplikantów.

Oznacza to, że uwzględnienie przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 92/12 skargi kasacyjnej A.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oddalającego skargę na decyzję o odmowie przyjęcia na aplikację prokuratorską i aplikację sędziowską powinno było doprowadzić do wydania decyzji o przyjęciu skarżącej na aplikację oraz wykonania przez Dyrektora Szkoły obowiązku ustalenia dla skarżącego, zgodnie z treścią art. 23 ust. 4 ustawy o KSSiP, indywidualnego programu aplikacji.

Z powyższych względów zarówno zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 6 w związku z art. 23 ust. 4 oraz art. 20 i art. 22 w związku z art. 29 ust. 6 w związku z art. 23 ust. 4 ustawy o KSSiP jak i przepisu postępowania art. 153 P.p.s.a. okazały się niezasadne.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 P.p.s.a. podlega oddaleniu.