Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 3313/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 1 pkt 7, art. 22 ust. 1 pkt 2, art. 24 ust. 11
journal: Dz.U. 2010 nr 51 poz 307
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jerzy Rypina, Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędzia WSA del. Bogusław Woźniak (sprawozdawca), Protokolant Ewelina Wołosiak, po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie działającego z upoważnienia Ministra Finansów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 2014 r. sygn. akt III SA/Wa 764/14 w sprawie ze skargi Z. T. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 18 listopada 2013 r. nr IPPB2/415-656/13-3/EL w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie działającego z upoważnienia Ministra Finansów na rzecz Z. T. kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 7 lipca 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 764/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – po rozpoznaniu sprawy ze skargi Z. T. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 18 listopada 2013 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych (1) uchylił zaskarżoną interpretację; (2) zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Jako podstawę prawną orzeczenia powołano art. 146 § 1 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: P.p.s.a.).

Przedstawiając w uzasadnieniu wyroku przebieg postępowania Sąd I instancji podał, że we wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji prawa podatkowego skarżący - będący pracownikiem polskiej spółki kapitałowej – F. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: sp. z o.o.), której właścicielem jest spółka prawa holenderskiego – spółka F. BV (dalej: spółka holenderska), w której udziały posiada holenderska spółka komandytowa F. CV (dalej: spółka komandytowa), a której właścicielem jest F. Inc., będąca spółką prawa amerykańskiego, notowaną na giełdzie papierów wartościowych (dalej: spółka amerykańska) - wskazał, iż został objęty programem przyznawania akcji (Restricted Stock Award), przy czym program ten uległ zmianie w 2011 r., co wymagało opisania dwu stanów faktycznych.

W ramach ww. programu spółka amerykańska, na zasadach pełnej uznaniowości, przyznawała nieodpłatnie wybranym pracownikom spółek zależnych (w tym sp. z o. o.) określoną ilość akcji zwykłych (nieuprzywilejowanych). Przyznanie akcji obwarowane jest szeregiem restrykcji. Akcje są przyznawane w danym roku kalendarzowym (o czym pracownik jest zawiadamiany stosowanym zaświadczeniem), ale efektywne zapisanie ich na rachunku maklerskim pracownika ma miejsce w roku następnym lub latach kolejnych. Jednym ze wspomnianych powyżej obwarowań jest zakaz zbywania akcji przez określony czas, tj. częściowe zbycie (⅓ akcji) może nastąpić dopiero po upływie roku od dokonania zapisu na rachunku maklerskim, a całkowite - po 3 latach. Termin ten liczony jest od dnia zapisania akcji na koncie pracownika. Zakaz zbywania nie obejmuje akcji dziedziczonych. W sytuacji wygaśnięcia stosunku pracy między pracownikiem a spółką amerykańską lub jej spółką zależną wskutek śmierci, zwolnienia z pracy po przepracowaniu 15 lat (6 lat w przypadku dyrektorów), niezdolności do świadczenia pracy lub rozwiązania umowy o pracę z winy spółki amerykańskiej lub jej spółki zależnej wszystkie jeszcze nieprzysługujące prawa do akcji stają się automatycznie przysługujące. W przypadku natomiast rozwiązania stosunku pracy z innych powodów lub winy pracownika, wszystkie nieprzysługujące prawa do akcji wygasają, zaś akcje przepadają na rzecz spółki amerykańskiej.

Od 2012 r. wybrani pracownicy spółki amerykańskiej oraz spółek zależnych zostali objęci programem opcji (Nonqualified Stock Option), w ramach którego otrzymują, na zasadzie pełnej uznaniowości ze strony spółki amerykańskiej, prawo i opcję nabycia określonej ilości akcji spółki amerykańskiej o wartości 0,001 USD. Cena realizacji opcji została określona na poziomie 4,25 USD. Prawo do wykonania opcji jest warunkowe. Pracownik może wykonać opcję po upływie roku od daty przyznania do limitu ⅓ wszystkich przysługujących mu akcji (może nabyć maksymalnie ⅓ akcji), po upływie dwóch lat pracownik może wykonać opcję do limitu ⅔ wszystkich przysługujących mu akcji (może nabyć maksymalnie ⅔ akcji), zaś po upływie 3 lat pracownik może wykonać opcję w całości. Prawo realizacji opcji wygasa po upływie dziesięciu lat od daty jej przyznania. Opcje są niezbywalne i mogą zostać zrealizowane tylko przez osoby, które otrzymały opcję, przy czym zakaz zbywania nie dotyczy zbycia w drodze spadku. Podobnie jak w przypadku programu akcji w sytuacji wygaśnięcia stosunku pracy między pracownikiem a spółką amerykańską lub jej spółką zależną wskutek śmierci, zwolnienia z pracy po przepracowaniu 15 lat (6 lat w przypadku dyrektorów), niezdolności do świadczenia pracy lub rozwiązania umowy o pracę z winy spółki amerykańskiej lub jej spółki zależnej, wszystkie jeszcze nieprzysługujące prawa opcyjne stają się automatycznie przysługujące. Natomiast w przypadku rozwiązania stosunku pracy z innych powodów lub winy pracownika, wszystkie nieprzysługujące prawa do zrealizowania opcji wygasają.

Wnioskodawca jest objęty jednocześnie dwoma powyższymi programami.

Skarżący wyjaśnił, że w pierwszej kolejności otrzymuje zawiadomienie o przyznaniu przedmiotowej opcji. Jednakże fakt otrzymania zawiadomienia nie uprawnia Wnioskodawcy do nabycia akcji. Dopiero po roku od daty zawiadomienia na rachunku maklerskim materializuje się opcja dająca prawo do nabycia 1/3 przysługujących mu akcji po określonej cenie. Tym samym, zawiadomienie nie stanowi instrumentu pochodnego. Dopiero zmaterializowana opcja dająca prawo do nabycia akcji stanowi taki instrument pochodny.

Skarżący zadał następujące pytania: 1) czy otrzymanie akcji (w formie zaświadczenia o przyznaniu akcji lub też w formie ich fizycznego zapisu na rachunku maklerskim), o których mowa w stanie faktycznym w sekcji "Przyznanie akcji (Restricted Stock Award)" powoduje, że po stronie pracownika powstaje przychód do opodatkowania ? Jeśli tak, jakie jest źródło tego przychodu, w jakim czasie przedmiotowy przychód powstaje (data zawiadomienia o przyznaniu akcji, czy też data, w której akcje fizycznie zapisywane są na rachunku maklerskim) oraz jaka jest stawka PIT ? Co jest podstawą opodatkowania ? 2) czy w momencie sprzedaży akcji po stronie Skarżącego powstaje dochód do opodatkowania ? Jeśli tak, jakie jest źródło tego dochodu, w jakim czasie przedmiotowy dochód powstaje, jak go określić (co jest podstawą opodatkowania) oraz jaka jest stawka PIT ? 3) czy otrzymanie opcji na akcje, o których mowa w stanie faktycznym w sekcji "Przyznanie opcji (Nonqualified Stock Option)" powoduje po stronie Skarżącego powstanie przychodu do opodatkowania. Jeśli tak, jakie jest źródło tego przychodu, w jakim czasie przedmiotowy przychód powstaje oraz jaka jest stawka PIT ? 4) Czy w momencie zrealizowania opcji na akcje, o których mowa w stanie faktycznym w sekcji "Przyznanie opcji (Nonqualified Stock Option)" po stronie Skarżącego powstaje dochód do opodatkowania? Jeśli tak, jakie jest źródło tego dochodu, w jakim czasie przedmiotowy dochód powstaje, jak go określić (co jest podstawą opodatkowania) oraz jaka jest stawka PIT ? 5) Czy sprzedaż akcji nabytych w drodze realizacji opcji powoduje po stronie Skarżącego powstanie dochodu do opodatkowania ? Jeśli tak, jakie jest źródło tego dochodu, w jakim czasie przedmiotowy dochód powstaje, jak go określić (co jest podstawą opodatkowania) oraz jaka jest stawka PIT ?

Odnosząc się do pytań nr 3, 4 i 5 Skarżący stwierdził, że otrzymanie opcji na akcje nie powoduje powstania po jego stronie przychodu do opodatkowania. Ponadto zdaniem Skarżącego w momencie zrealizowania opcji nie powstaje przychód do opodatkowania po stronie podatnika. Dopiero zbycie zakupionych akcji będzie generowało przychód z kapitałów pieniężnych. Zrealizowanie opcji nie powiększa majątku Skarżącego. W momencie otrzymania akcji na preferencyjnych warunkach przysporzenie, jakie z tego tytułu uzyskuje dana osoba, niezależnie od źródła i przyczyny uzyskania tego przysporzenia, jest jedynie potencjalne. Cechą akcji jest to, iż generują one przychód dopiero w przyszłości w postaci dywidendy lub też w przypadku odpłatnego ich zbycia w postaci różnicy pomiędzy przychodem ze sprzedaży a kosztami poniesionymi na ich nabycie. W momencie sprzedaży akcji po stronie Skarżącego powstanie przychód z kapitałów pieniężnych, przy czym podstawą opodatkowania będzie różnica pomiędzy osiągniętym przychodem zaś kosztami uzyskania przychodu będą wydatki poniesione na nabycie akcji (w przedmiotowym przypadku koszty wyznaczone będą przez cenę nabycia akcji).

Przekazanie Skarżącemu opcji na akcje dzięki którym uzyskuje możliwość objęcia akcji po spełnieniu szeregu warunków określonych w Planie nie będzie skutkować u niego powstaniem przychodu. Przyznanie opcji na akcje stanowi jedynie potencjalną możliwość uzyskania korzyści w przyszłości. Trudno w takim przypadku mówić o powstaniu przychodu podatkowego. Skarżący będzie mógł dokonać zbycia objętych w ramach Planu Akcji, będących papierami wartościowymi. Środki pieniężne uzyskane z tego tytułu zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 w związku z art. 17 ust 1 pkt 6 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.) dalej jako: "u.p.d.o.f." stanowią przychód z kapitałów pieniężnych. Samo przyznanie opcji nie rodzi skutku w postaci powstania przychodu zaś przychód powstanie dopiero w momencie ewentualnego zbycia przyznanych akcji i stanowić będzie zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. źródło przychodów z kapitałów pieniężnych. Skarżący powołał się przy tym wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 września 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 570/09, a także wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 września 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 411/09.

W interpretacji indywidualnej z dnia 18 listopada 2013 r. Minister Finansów uznał stanowisko Skarżącego za nieprawidłowe w części dotyczącej braku powstania po stronie Skarżącego przychodu podlegającego opodatkowaniu w momencie realizacji opcji na akcje. W pozostałym zakresie uznał za prawidłowe.

W uzasadnieniu powołał się na art. 30b ust. 3, ust. 1, ust. 5, ust. 6, art. 45 ust. 1a pkt 1 u.p.d.o.f. i wyjaśnił, iż zbycie akcji nie stanowi realizacji opcji, jest to kolejna czynność podlegająca opodatkowaniu. O powstaniu przychodu należy bowiem mówić zarówno w momencie realizacji opcji jak i w momencie sprzedaży akcji nabytych w wyniku realizacji opcji. Przeniesienie momentu opodatkowania na czynność zbycia (sprzedaży) poprzez pominięcie realizacji opcji nie ma oparcia w obowiązujących przepisach prawnych. Skarżący otrzymał opcję dającą prawo zakupu akcji po określonej cenie. Istotą opcji nie jest zatem sprzedaż tych akcji, ale ich nabycie za określoną cenę. Realizacja opcji jest więc równoznaczna z nabyciem akcji po umówionej cenie. Tym samym przychód z tytułu realizacji opcji powstaje w dacie nabycia akcji spółki. Zatem uzyskane przez Skarżącego w związku z realizacją przyznanych pochodnych instrumentów finansowych w postaci niezbywalnych opcji na akcje spółki prawa amerykańskiego, przysporzenie majątkowe wynikające z udziału w programie Nonqualified Stock Option stanowi przychód z kapitałów pieniężnych, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.f. opodatkowany 19% zryczałtowanym podatkiem w momencie realizacji instrumentu. Dochodem do opodatkowania będzie wartość rynkowa akcji spółki prawa amerykańskiego w dniu realizacji pomniejszona o cenę realizacji opcji.

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej.

W skardze złożonej na ww. interpretację indywidualną Skarżący wniósł o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej interpretacji zarzucił naruszenie:

- art. 11 ust. 1 w zw. z art. 17 ust.1 pkt 10 1 u.p.d.o.f.;

- art. 121 § 1 w zw. z art. 14e § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.) - dalej "O.p.";

- art. 14c § 2 O.p.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji indywidualnej, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację.

Zdaniem WSA w Warszawie rację ma skarżący, że w kontekście obowiązujących przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychód podatkowy powstanie dopiero w momencie sprzedaży przez wnioskodawcę otrzymanych nieodpłatnie akcji. Przychód ten należy zakwalifikować na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a u.p.d.o.f. jako pochodzący z kapitałów pieniężnych, za które uważa się przychody należne - choćby nie zostały faktycznie otrzymane – z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz papierów wartościowych. Kosztem uzyskania przychodów - zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f. będą zaś wydatki faktycznie poniesione na nabycie akcji. W związku z tym przychód powstały w dacie sprzedaży akcji będzie opodatkowany wg zasad określonych w art. 30b u.p.d.o.f., tj. wg stawki 19% i odrębnie od dochodów pochodzących z innych źródeł przychodów.

Skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Warszawie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Dyrektor Izby Skarbowej, który zaskarżył ten wyrok w całości. Organ sformułował wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.f. poprzez jego błędną interpretację i niezastosowanie w sprawie co doprowadziło do uznania, za nieprawidłowe stanowiska, że uzyskane przez Wnioskodawcę przysporzenie majątkowe związane z realizacją przyznanych pochodnych instrumentów finansowych, w postaci niezbywalnych opcji na akcje spółki prawa amerykańskiego wynikające z udziału w programie Nonqualified Stock Option stanowi przychód z kapitałów pieniężnych, opodatkowany 19 % zryczałtowanym podatkiem w momencie realizacji instrumentu, zaś dochodem do opodatkowania będzie wartość rynkowa akcji spółki prawa amerykańskiego w dniu realizacji, pomniejszona o cenę realizacji opcji.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw nie zasługuje na uwzględnienie. Podniesiony w niej zarzut naruszenia prawa materialnego okazał się bowiem niezasadny. Rozstrzygane w sprawie kwestie były już przedmiotem orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny, zaś w rozpatrywanej sprawie wykorzystana została przede wszystkim argumentacja zawarta w wyroku NSA z dnia 21 lipca 2016 r., II FSK 1725/14, a także częściowo wyroku NSA z dnia 25 lutego 2015 r., II FSK 96/13, którą skład orzekający w niniejszej sprawie aprobuje.

Według przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego, skarżący będący pracownikiem polskiej spółki z o. o. do końca 2011 r. otrzymał akcje spółki amerykańskiej (w formie zaświadczenia o przyznaniu akcji oraz w formie ich fizycznego zapisu na rachunku maklerskim), w ramach programu przyznania akcji Restricted Stock Award. Niesporne w sprawie jest, że otrzymanie przez skarżącego zawiadomienia o przyznaniu określonej ilości akcji spółki prawa amerykańskiego, objętych szeregiem restrykcji nie skutkuje powstaniem po jego stronie obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych. Sedno sprawy sprowadza się natomiast do ustalenia prawnopodatkowych konsekwencji nieodpłatnego nabycia akcji spółki amerykańskiej w momencie ich fizycznego zapisu na rachunku maklerskim oraz ich późniejszego zbycia. Koncentruje się zatem wokół kwestii określenia źródła przychodów na gruncie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz momentu powstania obowiązku podatkowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił stanowisko skarżącego, że w przedstawionym przez niego stanie faktycznym, w którym najpierw otrzymał on od spółki amerykańskiej jej akcje, a następnie po uzyskaniu (wraz upływem określonego czasu) prawa do rozporządzania nimi ma możliwość zbycia akcji obowiązek podatkowy zostanie przesunięty i powstanie dopiero w momencie odpłatnego zbycia akcji i powinien być zakwalifikowany jako przychód z kapitałów pieniężnych (z odpłatnego zbycia papierów wartościowych). Tymczasem zdaniem organu, w przedstawionym we wniosku stanie faktycznym należało mówić o dwóch niezależnych zdarzeniach podlegających opodatkowaniu. W momencie zapisu tych akcji na rachunku maklerskim skarżącego powstanie przychód podlegający opodatkowaniu, który należy zakwalifikować do innych źródeł, o których mowa w art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. W odniesieniu natomiast do przychodu ze zbycia akcji opodatkowaniu zryczałtowanym 19% podatkiem podlega dochód stanowiący różnicę pomiędzy uzyskanym przychodem ze zbycia akcji a kosztami uzyskania przychodów ustalonymi w oparciu o art. 22 ust. 1d u.p.d.o.f., tj. w wysokości wartości nieodpłatnego świadczenia (otrzymania akcji) oraz innych wydatków poniesionych przez wnioskodawcę na ich nabycie. W ocenie organu zbycie tak uzyskanych akcji stanowi kolejną czynność podlegającą opodatkowaniu.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska organu, aprobując zarazem pogląd prezentowany w zaskarżonym wyroku przez WSA w Warszawie. W ocenie rozpatrującego niniejszą sprawę składu orzekającego kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia zarysowanej wyżej kwestii spornej ma zakaz podwójnego opodatkowania tożsamych wartości tym samym podatkiem. Zasada ta, wypływająca również z norm konstytucyjnych, w powiązaniu z szerszym kontekstem systemowym (wymagającym oceny przepisów regulujących opodatkowanie przychodów z tytułu zbycia papierów wartościowych oraz rozliczania kosztów uzyskania przychodów) winna być uwzględniona przy dokonywaniu wykładni mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa materialnego, w tym art. 11 ust. 1, art. 20 ust. 11, art. 24 ust. 11 i art. 27 ust. 1 u.p.d.o.f.

Problem przysporzenia uzyskanego przez podatnika w związku z nieodpłatnym przyznaniem akcji, w kontekście zakazu podwójnego opodatkowania, był już wielokrotnie przedmiotem wypowiedzi orzeczniczych Naczelnego Sądu Administracyjnego (m. in. wyroki NSA z dnia 5 października 2011 r., sygn. akt II FSK 517/10; z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. akt II FSK 111/12; z dnia 25 lutego 2015 r., sygn. akt II FSK 96/13; czy też z dnia 7 lutego 2014 r., sygn. akt II FSK 347/12). Jak zwrócił uwagę NSA w ostatnim z przywołanych wyroków, podwójne opodatkowanie dochodu z tego samego źródła (przychód z tytułu nieodpłatnych świadczeń) w zbieżnych z niniejszą sprawą okolicznościach faktycznych narusza konstytucyjną zasadę równości wyrażoną w art. 32 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.; dalej: Konstytucja RP). Konstytucyjna zasada równości wobec prawa, obowiązująca we wszystkich sferach funkcjonowania społeczeństwa, oznacza więc, że wszystkie charakteryzujące się określoną, istotną cechą podmioty prawa, których dotyczą konkretne normy prawne, traktowane być muszą równo tzn. według jednakowej miary (wyrok NSA z dnia 18 maja 2011 r., sygn. akt II GSK 490/10). Na tle prawa podatkowego konstytucyjna zasada równości oznacza postulat zachowania równomierności w opodatkowaniu podatkami przez wprowadzenie powszechnego i proporcjonalnego opodatkowania. Powszechność opodatkowania oznacza opodatkowanie wszystkich podatników na tych samych zasadach (postanowienie NSA z dnia 5 kwietnia 2011 r., sygn. akt I FSK 525/10). W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (wyrok z dnia 22 maja 2002 r., K 6/02, OTKA 2002 Nr 3, poz. 33) i Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 11 czerwca 2010 r., sygn. akt I FSK 972/09) wskazuje się, że podwójne opodatkowanie stoi też w sprzeczności z zasadami wyrażonymi w art. 84 i art. 217 Konstytucji RP.

Odnosząc powyższe rozważania do rozpatrywanej sprawy, nie sposób nie zauważyć, że aprobata wykładni dokonanej przez skarżący organ, skutkowałaby tym, że przychód z tytułu nabycia akcji w ramach programu motywacyjnego Restricted Stock Award byłby opodatkowany dwukrotnie: po raz pierwszy w momencie ich nieodpłatnego nabycia (zapisania na rachunku maklerskim), po raz drugi z momentem odpłatnego zbycia tychże akcji. Rozpatrujący sprawę skład orzekający podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, prezentowany w wyroku z dnia 25 lutego 2015 r., sygn. akt II FSK 96/13, że obowiązujące przepisy nie pozwalały w takim przypadku ustalić kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.f. Z kolei w art. 30b ust. 2 u.p.d.o.f. (stanowiącym lex specialis) zdefiniowano dochód z odpłatnego zbycia papierów wartościowych (a takim są akcje, stosownie do art. 5a pkt 1 u.p.d.o.f.) jako różnicę między sumą przychodów uzyskanych z odpłatnego zbycia a kosztami uzyskania przychodów określonymi na podstawie art. 22 ust. 1f lub 1g lub art. 23 ust. 1 pkt 38, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 13 i 14 u.p.d.o.f. Przepisy art. 22 ust. 1f lub 1g u.p.d.o.f. dotyczą nabycia akcji w zamian za wkład niepieniężny, nie miałyby zatem zastosowania we wskazanym we wniosku stanie faktycznym. Artykuł 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f. pozwala natomiast na odliczenie jedynie wydatków poniesionych na nabycie akcji. Skoro ustawodawca używa w tym przypadku określenia "wydatki", a nie koszty, to uznać należy, że pozwala na uznanie za koszt uzyskania przychodów jedynie rozchód środków pieniężnych, stanowiący faktyczne zmniejszenie aktywów podatnika. Tym samym nie jest możliwe uwzględnienie jako kosztu uzyskania przychodów wartości przychodu z tytułu nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 22 ust. 1d pkt 2 u.p.d.o.f., do którego to przepisu ani art. 30b ust. 2, ani art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f. nie odsyłają. Dopiero w momencie odpłatnego zbycia akcji beneficjent będzie też uprawniony, na mocy art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f., do rozpoznania kosztu uzyskania przychodu w kwocie stanowiącej iloczyn ceny akcji oraz ilości zakupionych akcji. Różnica między obliczonym w powyższy sposób przychodem a kosztem jego uzyskania stanowić będzie dochód z kapitałów pieniężnych. Z tych też powodów na aprobatę zasługuje pogląd WSA w Warszawie, że skoro koszty uzyskania przychodów mogą powstać dopiero w chwili zbycia akcji, to przychód podatkowy nie powstaje w chwili otrzymania przez uprawnionego akcji, lecz w chwili ich zbycia.

Należy także zwrócić uwagę na możliwość zastosowania do stanu faktycznego opisanego we wniosku o interpretację art. 24 ust. 11 u.p.d.o.f., zwłaszcza biorąc pod uwagę okoliczność, że część przyznanych akcji mogła się zmaterializować przed 2011 r. Celem regulacji zawartej w art. 24 ust. 11 u.p.d.o.f. było wyeliminowanie podwójnego opodatkowania, a do takiego opodatkowania doszłoby w sytuacji, gdyby uznać, że przepis ten nie ma zastosowania do nabycia akcji spółki zagranicznej w ramach programu motywacyjnego. W stanie prawnym przed 1 stycznia 2011 r. (przed tą datą skarżący objął część przyznanych mu akcji) zastosowanie art. 24 ust. 11 u.p.d.o.f. nie było ograniczone do objęcia i nabycia akcji spółek kapitałowych mających siedzibę na terenie Polski. Przepis ten miał zastosowanie także do akcji przyznanych w ramach programu motywacyjnego, realizowanego przez spółkę, mającą siedzibę w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej.

Z tych względów na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 209 w związku z art. 204 pkt 2 i art. 205 § 2 ww. ustawy.