Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1435/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 88 ust 1 pkt        1
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 880
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Piotr Fronc Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2023 r. sprawy ze skargi [...] Sp. j. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 12 września 2022 r. znak: SKO.OŚ/4170/503/2021 w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew skargę oddala


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta Krakowa decyzją z dnia 25 listopada 2021 r. nr WS-09.6132.6.2021.PD działając na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 1, art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, § 1 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów i art 104 K.p.a. wymierzył [...] Spółka Jawna administracyjną karę pieniężną za usunięcie 2 sztuk drzew ozdobnych gatunku dąb szypułkowy bez wymaganego zezwolenia. Wysokość kary pieniężnej organ określił na kwotę [...]zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że podczas kontroli w dniu 29 kwietnia 2021 r. stwierdzono, że z dz. nr [...] obr[...] usunięto 2 szt. drzew, gatunku dąb szypułkowy (których obwód pni na wysokości 5 cm przekraczał 50 cm) bez wymaganego zezwolenia, wobec czego w dniu 11 maja 2021 r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie usunięcia drzew bez wymaganego zezwolenia. Organ ustalił, że w okresie od dnia 26 kwietnia 2021 r. do dnia 27 kwietnia 2021 r. w Krakowie z dz. nr [...] obr. [...], przy ul. [...] zostało usuniętych 2 szt. drzew ozdobnych, gatunku dąb szypułkowy bez wymaganego zezwolenia. We wniosku strony z dnia 1 września 2020 r. (z korektą z dnia 2 grudnia 2020 r.), oraz w inwentaryzacji zieleni z listopada 2020 r. sporządzonej na zlecenie strony obwody pni przedmiotowych drzew nr [...] (na wysokości 130 cm) wynosiły odpowiednio 153 cm i 173 cm, więc z uwagi na zbieżystość pnia obwody tych drzew na wysokości 5 cm były jeszcze większe (wynosiły ok. 176 cm i 196 cm), wobec czego nie ulega najmniejszej wątpliwości, iż obwody pni tych drzew na wysokości 5 cm znacznie przekraczały 50 cm, a na ich usunięcie było wymagane zezwolenie. W dziale II księgi wieczystej nr [...] (dz. nr [...] obr. [...] i inne) w rubryce właściciele wpisana jest [...] Sp. z o.o. Sp. komandytowa. W dniu 26 maja 2021 r. Sąd Rejonowy dla Krakowa- Śródmieścia w Krakowie, XI Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego dokonał wpisu o rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym [...] W., R., K., M. Spółka Jawna, powstałej w wyniku przekształcenia z [...] Sp. z o.o. Sp. komandytowa, a w dniu 19 maja 2021 r. [...] Sp. z o.o. Sp. komandytowa została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego. Zgodnie z art. 552 Kodeksu Spółek Handlowych spółka przekształcana staje się spółką przekształconą z chwilą wpisu spółki przekształconej do rejestru (dzień przekształcenia). Jednocześnie sąd rejestrowy z urzędu wykreśla spółkę przekształcaną. Jak stanowi natomiast art 553 § 1 Kodeks Spółek Handlowych spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki spółki przekształcanej. W dniu 1 września 2020 r. do Wydziału Kształtowania Środowiska UMK wpłynął wniosek [...] Sp.z.o.o. Sp.komandytowa o zezwolenie na usunięcie 20 szt. Drzew, w tym dębu szypułkowego nr [...] o obwodzie pnia 153 cm na wysokości 130 cm i dębu szypułkowego nr [...] o obwodzie pnia 173 cm na wysokości 130 cm. W dniu 22 stycznia 2021 r. przeprowadzono oględziny stwierdzając rozbieżności pomiędzy złożoną dokumentacją a stanem faktycznym. W dniu 17 lutego 2021 r. do organu wpłynął nowy wniosek spółki o zezwolenie na usunięcie 9 sztuk drzew z tej nieruchomości. Podczas oględzin w dniu 9 marca 2021 r. wykonano dokumentację fotograficzną na której widoczne są przedmiotowe drzewa nr [...] i nr [...]. Prezydent Miasta Krakowa decyzją z dnia 12 kwietnia 2020 r. zezwolił spółce na usunięcie 2 sztuk dębów szypułkowych o obwodach pni 64 cm i 68 + 88 cm z uwagi na ich zły stan fitosanitarny. Natomiast decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 12 kwietnia 2020 r. odmówiono spółce wydania zezwolenia na usunięcie 7 sztuk dębów szypułkowych, gdyż były one w umiarkowanym lub dobrym stanie fitosanitarnym. W dniu 26 kwietnia 2021 r. do dyżurnego Straży Miejskiej wypłynęło telefoniczne zgłoszenie, iż na łące za blokami przy ul. [...] trzech mężczyzn wycina dęby. Kolejnego dnia wpłynęło zgłoszenie, że trzech mężczyzn dalej wycina drzewa, wczoraj wycięli co najmniej trzy, dzisiaj wycinają kolejne, a zezwolenie mieli na wycinkę dwóch dębów. W trakcie postępowania wezwano spółkę do wyjaśnienia przyczyny usunięcia 2 szt. przedmiotowych drzew bez wymaganego zezwolenia (kopii zlecenia usunięcia drzew z tej działki, protokołu odbioru zleconych prac, faktury za wykonane prace), oraz przyczyny wyfrezowania pni tych drzew. Pismem z dnia 16 czerwca 2021 r. strona wyjaśniała, iż z tej działki były tylko usuwane drzewa, na które została uzyskana decyzja, a pnie drzew zostały wyfrezowane, gdyż należało to do zakresu zleconych prac. Do pisma dołączono kopię protokołu odbioru zleconych prac, z której wynika, iż działający w imieniu Spółki D. M. odebrał bez uwag wykonanie zlecenia: ścinka drzew wraz z frezowaniem pni, prace porządkowe, zrębkowanie i wywóz gałęzi oraz kopię faktury z dnia 30 kwietnia 2021 r. wystawioną przez Zakład Konserwacji Zieleni "[...]" A. S. za ścinkę drzew zgodnie z decyzją na kwotę [...]zł. Na wezwanie do przekazania kopii zlecenia usunięcia drzew z tej działki, wyjaśnienia na jakiej podstawie usunięto przedmiotowe drzewa, jakie podjęto działania celem ustalenia przyczyny nielegalnego usunięcia tych drzew, czy wyciągnięto konsekwencje wobec osób odpowiedzialnych za usunięcie tych drzew strona jedynie wyjaśniała, że Spółka nie posiada żadnych informacji na temat usunięcia jakichkolwiek drzew nie objętych decyzją z dnia 12 kwietnia 2021 r. W dniu 27 kwietnia 2021 r. do Wydziału Kształtowania Środowiska UMK wpłynęło telefoniczne zgłoszenie M. G. w sprawie wycinki drzewa z nieruchomości przy ul. [...]. W trakcie postępowania oświadczył on , iż w dniu 27 kwietnia 2021 r. o godz. 8.03 zadzwonił do UMK celem zgłoszenia wycinki dużego dębu. Spacerując z psem zauważył ekipę, która zaczęła pracę przy drzewie, podcinała gałęzie dużego dębu. Było kilka osób z piłami, autem dostawczym [...] z podpiętym rozdrabniaczem, oraz traktor z urządzeniem przypominającym glebogryzarkę. Widział jak ekipa ścina drzewo i rozdrabnia je na miejscu, działanie było szybkie i skoordynowane. Drzewo zostało usunięte razem z korzeniami i zamaskowane, aby nie zostało śladu, pozostało jedynie trochę trocin. M. P. oświadczyła, iż w dniu 26 kwietnia 2021 r. na porannym spacerze z psem ok. godz. 8 spotkała ekipę profesjonalnej firmy, zajmującej się zielenią. Zapytała ich, czy będą wycinać drzewa pod planowaną drogę ul. [...], na co odpowiedzieli, że nie, nie chcieli więcej rozmawiać. Przyjechali samochodem dostawczym i zaczęli rozpakowywać sprzęt, który wyglądał na bardzo profesjonalny, rozpoznała m. in. maszynę do rozdrabniania gałęzi. Spieszyła się i nie mogła obserwować, które drzewa będą ścinane. Rano kolejnego dnia ok. godz. 7 zauważyła ścięte wiele mniejszych drzew, ale też były ścięte duże dęby, na które wiedziała, że nie można łatwo uzyskać pozwolenia. Wtedy dęby były ścięte przy korzeniu, korzenie wciąż były w ziemi, dookoła było wiele gałęzi, maszyna do rozdrabniania pracowała i gałęzie szybko znikały. Wróciła do domu i poprosiła M. G., aby zadzwonił do Straży Miejskiej, zanim przyjechała Straż Miejska zostały usunięte również korzenie. To była bardzo sprawna akcja profesjonalistów, byli skupieni na tym, aby jak najszybciej z rana usunąć te dęby. Jak oświadczyła i I. G. w pierwszy dzień słyszała piły, wycinali krzaki i suche gałęzie na dębie, dowiedziała się, że została powiadomiona Straż Miejska i faktycznie przyjechali. Na drugi dzień wcześnie rano przed siódmą został wycięty duży dąb, jak wyszła ok. 8 duży dąb leżał na ziemi. Podczas kontroli w dniu 29 kwietnia 2021 r. stwierdzono, iż usunięto 2 szt. dębów zgodnie z decyzją z dnia 12 kwietnia 2020 r. oraz 2 szt. dębów, które nie były objęte tym postępowaniem. Na wykonanym w tym dniu zdjęciu zarówno w miejscach gdzie rosły dęby o obwodach 64 cm i 68+88 cm (na które strona uzyskała zezwolenie), jak i w miejscach gdzie rosły przedmiotowe dęby nr [...] widoczne są świeże wióra i zrębki, a ich zabarwienie jest takie same, brak jest zmian powstających wskutek dłuższego oddziaływania czynników przyrody nieożywionej, wiatru, promieniowania słonecznego, co dowodzi, że usuwanie drzew odbyło się w tym samym czasie. Podczas oględzin w dniu 28 maja 2021 r. nie odnaleziono pni, ani kłód przedmiotowych dębów, w miejscu gdzie rosły te drzewa stwierdzono zrębki i wióra, pnie tych drzew zostały wyfrezowane. Organ wskazał, że powyższe materiały dowodowe są spójne i zbieżne oraz dowodzą, iż w dniach od 26 kwietnia 2021 r. do dnia 27 kwietnia 2021 r. doszło do usunięcia 2 szt. przedmiotowych drzew bez wymaganego zezwolenia. Fakt, iż przedmiotowe drzewa kolidowały z planowaną przez Spółkę inwestycją deweloperską, w tym samym czasie usunięto i wyfrezowano pnie 4 szt. drzew (a nie 2 szt. drzew, na które wydano zezwolenie). Skoro przedmiotowe drzewa kolidowały z planowaną inwestycją deweloperską, kilku świadków widziało, iż ta sama ekipa, dysponującą specjalistycznym sprzętem (umożliwiającym usunięcie tak dużych drzew i wyfrezowanie ich pni) usunęła co najmniej cztery drzewa na tym terenie, jeden ze świadków precyzyjnie wskazał, iż widział usunięcie przedmiotowego drzewa nr [...], a pracownicy organu l instancji stwierdzili świeże wióra po usunięciu czterech drzew nielogiczne, a więc niewiarygodne jest wyjaśnienie strony, iż były tylko usuwane dwa drzewa, na które została uzyskana decyzja, a Spółka nie posiada żadnych informacji na temat usunięcia jakichkolwiek drzew nie objętych tą decyzją. Wbrew logice byłoby przyjęcie, iż przedmiotowe drzewa rosły na tym terenie przez kilkadziesiąt lat, lecz zostały usunięte przez nieznane osoby trzecie (posiadające specjalistyczny sprzęt do usuwania drzew i frezowania pni) w dniach od 26 kwietnia 2021 r. do dnia 27 kwietnia 2021 r., więc w tym samym czasie, gdy Zakład Konserwacji Zieleni "[...]" usuwał drzewa objęte decyzją zezwalającą na usunięcie 2 szt. innych drzew, lecz pracownicy tej firmy tego nie zauważyli, działający w imieniu strony odebrał prace związane z usunięciem 2 szt. niewielkich dębów, lecz nie zauważył usunięcia 2 szt. dużych dębów rosnących obok (choć świadkowie widzieli, że to pracownicy firmy działającej na zlecenie strony usunęli duże dęby, a przy pniach 4 szt. drzew były takie same świeże zrąbki i wióra po usunięciu drzew), a strona nie podjęła właściwych działań, celem wyjaśnienia tej sprawy. Zgodnie z art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1-3, 5 i 6, ustala się w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu, o której mowa w art. 84 ust. 1, a w przypadku, w którym usunięcie drzewa lub krzewu jest zwolnione z obowiązku uiszczenia opłaty, administracyjną karę pieniężną ustala się w wysokości takiej opłaty, która byłaby ponoszona gdyby takiego zwolnienia nie było. W myśl art. 85 ust. 4 u.o.p. opłatę za usunięcie drzewa ustala się mnożąc liczbę cm obwodu pnia drzewa mierzonego na wysokości 130 cm i stawkę opłaty. Podczas oględzin w dniu 28 maja 2021 r. nie odnaleziono pni, ani kłód 2 szt przedmiotowych dębów. Podstawową zasadą jest, iż do wyliczenia kary przyjmuje się faktyczny obwód drzewa na wysokości 130 cm powyżej powierzchni terenu, a dopiero w przypadku braku takich danych mają zastosowanie inne metody wyliczenia obwodu pnia, określone w art. 89 ust. 3 i 4 u.o.p. We wniosku strony z dnia 1 września 2020 r. (z korektą z dnia 2 grudnia 2020 r.), oraz w załączonej inwentaryzacji zieleni z listopada 2020 r. obwody pni przedmiotowych drzew nr [...] (na wysokości 130 cm) wynosiły odpowiednio 153 cm i 173 cm. W ocenie organu l instancji przedstawiona przez stronę dokumentacja w zakresie gatunku i wielkości obwodu pni tych drzew (w porównaniu do sąsiednich podobnych drzew) jest spójna i zbieżna z zebranym materiałem dowodowym, a więc wiarygodna, wobec czego do dalszych wyliczeń przyjęto obwody pni drzew podane przez stronę.

Od tej decyzji [...] Spółka Jawna, wniosła odwołanie zarzucając brak ustalenia w zakresie właściwego podmiotu do poniesienia wymierzonej kary. W ocenie odwołującej się kara została nałożona na niewłaściwy podmiot bez wyjaśnienia stanu faktycznego i właściwego uzasadnienia stanowiska w sprawie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 12 września 2022 r. nr SKO.OŚ/4170/53/2021 utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że ustalono, iż z nieruchomości położonej w Krakowie przy ul. [...] dokonano usunięcia 2 drzew gatunku dąb szypułkowy. Kwestia usunięcia drzewa nie jest sporna w niniejszej sprawie, bowiem ustalenia te zostały dokonane w postępowaniu administracyjnym bezsprzecznie a Odwołująca się spółka również tych ustaleń nie kwestionowała sporna natomiast jest kwestia osoby za to odpowiedzialnej za usunięcie drzew. Odwołująca się spółka nie zgadza się z twierdzeniem, że dla jej odpowiedzialności nie ma znaczenia kto dokonała wycięcia drzew i czy działa za wiedza odwołującej się spółki czy też bez niej. Odnosząc się do tych zarzutów wskazać należy, że w aktach sprawy znajdują się materiały dowodowe potwierdzające, że przedmiotowe drzewa zostały usunięte w okresie czasu od dnia 26 kwietnia 2021 r. do dnia 27 kwietnia 2021 r. przez firmą Zakład Konserwacji Zieleni "[...]" A. S.. Potwierdzają to zarówno notatka służbowe z przeprowadzonych kontroli przez Straż Miejską w dniu 26 kwietnia 2021 r. i 27 września 2021 r. Okoliczność zlecenia prac dotyczących wycinki drzew na przedmiotowej działce również nie jest kwestionowana przez spółkę, która posiadała zezwolenie na wycięcie części drzew znajdujących się na nieruchomości. Decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 12 kwietnia 2020 r. zezwolono spółce na usunięcie 2 szt. drzew dębów szypułkowych o obwodach pni 64 cm i 68+ 88 cm, z uwagi na ich zły stan fitosanitarny. Natomiast decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 12 kwietnia 2020 r. odmówiono spółce wydania zezwolenia na usunięcie 7 szt. dębów szypułkowych, gdyż były one w umiarkowanym lub dobrym stanie fitosanitarnym. Jak wynika z notatnika służbowego i notatki urzędowej pracownika Straży Miejskiej na działce przy ul. [...] zastano pracowników firmy O. S. i przeprowadzono rozmowę z K. K., pracownikiem firmy [...], który okazał zezwolenie na wycinkę dwóch dębów na zlecenie spółki. Z ustaleń dokonanych, na działce wynika jednakże ze wycięciu poddano dodatkowo dwa drzewa bez udzielonego na to zezwolenia. W trakcie, postępowania wezwano spółkę do wyjaśnienia przyczyny usunięcia 2 szt. przedmiotowych drzew bez wymaganego zezwolenia oraz przyczyny wyfrezowania pni tych drzew. Pismem ź dnia 16 czerwca 2021 r. strona wyjaśniała, iż z tej działki były tylko usuwane drzewa, na które została uzyskana decyzja, a pnie drzew zostały wyfrezowane, gdyż należało to do zakresu zleconych prac. Do pisma dołączono kopię protokołu odbioru zleconych prac, z której wynika, iż działający w imieniu Spółki D. M. odebrał bez uwag wykonanie zlecenia: ścinka drzew wraz z frezowaniem pni, prace porządkowe, zrębkowanie i wywóz gałęzi oraz kopię faktury z dnia 30 kwietnia 2021 r. wystawioną przez Zakład Konserwacji Zielem "[...]" za ścinkę drzew zgodnie z decyzją na kwotę [...]zł. Na wezwanie do przekazania kopii zlecenia usunięcia drzew z tej działki, wyjaśnienia na jakiej podstawie usunięto przedmiotowe drzewa, jakie podjęto działania celem ustalenia przyczyny nielegalnego usunięcia tych drzew, czy wyciągnięto konsekwencje wobec osób odpowiedzialnych za usunięcie tych drzew strona jedynie wyjaśniała, że Spółka nie posiada żadnych informacji na temat usunięcia jakichkolwiek drzew nie objętych decyzją z dnia 12 kwietnia 2021 r. Ustalenia dokonane w czasie kontroli Strażników Miejskich w porównaniu ze zgłoszeniami mieszkańców w wyniku których dokonywano kontroli przez Straż Miejską prowadzą do jednoznacznych i logicznych wniosków, iż prace dokonywane na działce miały miejsce w dniu 26 i 27 września. Pomimo posiadania zezwolenia na wycięcie dwóch dębowi) wycięto również dwa inne bez posiadanego zezwolenia. Wyjaśnienia spółki w tym zakresie, iż nie dokonywano inwentaryzacji prac na działce wskazuje iż spółka jako inwestor i właściciel przedmiotowej nieruchomości nie dokonała w wystarczającym zakresie nadzoru prac dotyczących wycięcia drzew. Zauważyć należy także, iż Zakład Konserwacji Zieleni [...] działał na zlecenie spółki składając wnioski o zezwolenie na wycięcie drzew zjadających się na działce a kolidujących z projektowaną inwestycją, sporządzał inwentaryzację dzieleni na działce oraz następnie dokonywał prac w zakresie wycinki. Działanie zatem na zlecenie spółki obejmowało bezsprzecznie cały proces związany ż inwentaryzacją drzew uzyskania zezwoleń i dokonania prac w wyniku tych zezwoleń. Trudno zatem uznać, że właściciel i inwestorów nie posiadał wiedzy o dokonywanych działaniach. Odpowiedzialność posiadacza nieruchomości albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § l k.c., wchodzi w rachubę nie tylko wtedy, gdy oni sami podejmują działania skutkujące zniszczeniem drzewa, ale także wtedy, gdy podejmuje je inny podmiot - przy czym w tym drugim przypadku jest ona uwarunkowana ich zgodą na podjęcie odnośnych działań. Trzeba przy tym podzielić stanowisko co do tego, że wspomnianą zgodę należy tu rozumieć szeroko; może ona być wyrażona w sposób konkludentny i zasadzać się na biernym akceptowaniu określonego stanu rzeczy.

Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła [...] Sp.j. w K. zarzucając naruszenie:

1/ art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. polegające na niepodjęciu przez organ wszelkich dostępnych czynności niezbędnych do dogłębnego i kompletnego wyjaśnienia zaistniałego w sprawie stanu faktycznego (np. w zakresie ustalenia kto faktycznie dokonał wycięcia przedmiotowych drzew), niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, co stanowi więc naruszenie obowiązującej w postępowaniu administracyjnym zasady prawdy obiektywnej;

2/ art. 11 K.p.a. poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia przedmiotowej decyzji administracyjnej, w którym to uzasadnieniu organ II instancji nie wyjaśnia w sposób przekonujący i wyczerpujący przyczyn, dla których cześć okoliczności faktycznych rozstrzygnął niekorzystnie dla odwołującej się spółki (np. przyjęcie, że wycięcie drzew nastąpiło co najmniej za wiedzą spółki), co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia niekorzystnych dla spółki ustaleń i nałożenia na spółkę administracyjnej kary pieniężnej;

3/ art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie przez organ oceny czy dana (istotna dla rozstrzygnięcia) okoliczność została udowodniona w oparciu o niepełny materiał dowodowy, w wyniku zaniechania przez organ przeprowadzenia m.in. dowodu z zeznań świadków (pracowników firmy zajmującej się wycinką drzew), co doprowadziło organ do błędnych wniosków, o czym mowa powyżej;

4/ art. 88 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody poprzez nałożenie administracyjnej kary pieniężnej na właściciela nieruchomości w sytuacji, w której organ nie ustalił kto jest odpowiedzialny za wycięcie przedmiotowych drzew i czy podmiot ten działał za zgodą spółki, czy bez takiej zgody, a to m.in. na skutek nieprzeprowadzenia przez organ pełnego postępowania dowodowego i naruszenie m.in. zasady prawdy obiektywnej

W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia.

Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana jest ocena legalności decyzji wymierzającej karę pieniężną za usunięcie 2 drzew bez wymaganego zezwolenia, nałożona na posiadacza terenu, na którym drzewa te rosły w sytuacji, kiedy wycinki dokonała firma, która w ramach prowadzonej działalności na zlecenie strony skarżącej dokonywała legalnych wycinek drzew. Strona skarżąca uzyskała ostateczną decyzję o zezwoleniu na usunięcie 2 drzew – dębów szypułkowanych, ale odmówiono jej wycięcia pozostałych 7 drzew z uwagi na ich umiarkowany lub dobry stan fitosanitarny.

Zgodnie z dyspozycja art. 88 ust 1 pk1 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1614 z późn. zm.(dalej; ustawa) wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia. Z kolei art. 88 ust 2 ustawy stanowi, iż kara, o której mowa w ust. 1, jest nakładana na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości.

W odróżnieniu od poprzedniego stanu prawnego (kara za nielegalną wycinkę drzew mogła być nałożona jedynie na podmiot, który mógł drzewa usunąć legalnie – otrzymać zgodę) aktualnie odpowiedzialność z tytułu popełnienia tego deliktu administracyjnego jest zobiektywizowana. Karę ponosi posiadacz nieruchomości, na której rosło usunięte drzewo lub podmiot, który usunął drzewo bez zgody posiadacza. Przyjąć należy, iż ustalenie, że sprawca nielegalnej wycinki działał bez zgody posiadacza nieruchomości i ponosi za to odpowiedzialność administracyjną, wyłącza możliwość karania posiadacza nieruchomości.

W kwestii pojęć jakimi posługuje się ustawa i faktu, że nie definiuje ona pojęcia "posiadacz nieruchomości" wydaję zasadnym by odczytując to pojęciowy zakres tego terminu, stosować regulację zamieszczoną w art. 336 K.c. - posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Niewątpliwie skarżona spółka w rozumieniu wyżej przytoczonej regulacji jest posiadaczem samoistnym nieruchomości, na której rosły usunięte drzewa. W tej sytuacji należało rozstrzygnąć czy ponosi ona odpowiedzialność za usunięcie drzew przez podmiot trzeci, z którym łączyła ją umowa dotycząca między innymi wycinki drzew. Innymi słowy czy analizowany przypadek wyczerpuje hipotezę normy, którą nakazuje karę administracyjną nałożyć na posiadacza nieruchomości, z której nielegalnej wycinki drzew dokonano a nie na podmiot który wycinki faktycznie dognał. W ocenie sądu odpowiedź na to pytanie jest twierdząca.

Jak zauważa G. K., w komentarzu do ustawy o ochronie przyrody, ... zgodnie z postanowieniami art. 88 ust. 2 u.o.p. kara na tej podstawie będzie mogła być wymierzona innemu podmiotowi niż posiadacz nieruchomości lub właściciel urządzeń przesyłowych, jeżeli działał on bez zgody posiadacza nieruchomości. W związku z tym podstawową okolicznością, jaką będzie musiał ustalić organ administracji przed wymierzeniem kary pieniężnej na tej podstawie, będzie brak wyrażenia na to zgody przez posiadacza nieruchomości. Sytuacja będzie stosunkowo prosta, jeżeli sprawcy usunięcia z posiadaczem nie łączy żaden stosunek prawny. Dużo trudniej będzie przedstawiała się sytuacja wówczas, gdy posiadacza nieruchomości ze sprawcą deliktu administracyjnego łączy jakaś umowa. W takim przypadku organ prowadzący postępowanie w przedmiocie wymierzenia kary będzie bowiem musiał przeanalizować jej postanowienia i dokonać oceny, czy do usunięcia drzew doszło w ramach łączącej strony umowy, czy też z jej naruszeniem uprawniającym do przyjęcia, że do usunięcia drzewa lub krzewu doszło bez zgody posiadacza nieruchomości. Siłą rzeczy analiza taka będzie musiała być zindywidualizowana i bardzo trudna, gdyż w wielu przypadkach z pozoru drobne elementy mogą mieć wpływ na to, kto i na jakiej podstawie będzie ponosił odpowiedzialność administracyjną.

W orzecznictwie podkreśla się, iż wykładnia celowościowa przepisów dotyczących kar administracyjnych za wycinkę drzew nakazuje z dużą ostrożnością podchodzić do okoliczności wyłączających odpowiedzialność podmiotu uprawnionego do uzyskania zezwolenia w związku z posłużeniem się podmiotami trzecimi. W demokratycznym państwie prawnym należy unikać interpretacji, które ułatwiają obchodzenie obowiązków ustawowych. Godzi to bowiem w zasadę zaufania do prawa i jego powagę (art. 2 Konstytucji RP), a także zasadę równości (art. 32 Konstytucji RP) (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2018 r. VIII SA/Wa 521/17). Jak zasadnie wskazuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 19 września 2018 r. II SA/Kr 144/18 prawidłowa wykładnia art. 88 ust. 1 pkt 2 u.o.p. prowadzi do wniosku, iż wymierzenie przewidzianej w nim kary może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy posiadacz nieruchomości co najmniej wiedział lub zachowując prawidłowy nadzór powinien był wiedzieć o usuwaniu drzew z jego nieruchomości i na to działanie się godził.

Przeprowadzone przez organ postępowanie wykazało, iż skarżąca spółka zleciła firmie [...] wycinkę 2 dębów - innych niż te, które zostały także przez tą firmę wycięte. Niezależnie od kwestii, czy wycinka dodatkowych dwóch drzew była przez stronę skarżącą akceptowana (ewentualnie czy zlecono wykonać także tą wycinkę minio braku zezwolenia) wskazać należy, iż całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie nie może prowadzić do konkluzji, iż zaistniały przesłanki zwalniające stronę skarżącą, jako posiadacza nieruchomości z odpowiedzialności za usunięcie przedmiotowych drzew.

Należy odpowiedzieć na pytanie jak daleko sięga odpowiedzialność za delikt administracyjny posiadacza nieruchomości, który w swoim działaniu posługuje się podmiotem trzecim tj. podmiotem, którym dokonanie konkretnych czynności zleca, a który to podmiot zlecenie (zobowiązanie) wykonuje wadliwie. W ocenie sądu co do zasady, posiadacz nieruchomości ponosi odpowiedzialność za działanie swojego kontrahenta także w wymiarze ewentualnych kar administracyjnych jakie zobligowany jest nałożyć organ administracji stwierdzając popełnienie deliktu, przy nienależytym wykonaniem zobowiązania. W ocenie sądu tylko ustalenie, że posiadacz nieruchomości w relacji z innym podmiotem dokonującym na jego zlecenie czynności objętych dyspozycją art. 88 ustawy zachował należytą staranność, zwalania go od odpowiedzialności deliktowej o której mowa w art. 88 ust. 2 ustawy. Należy mieć przy tym na uwadze takie aspekty jak profesjonalizm w działaniu zleceniodawcy (posiadacza nieruchomości) oraz jakość działań podjętych przez niego a mających na celu wykluczenie możliwości popełnienia omyłki przez zleceniobiorcę, co do ilości i lokalizacji drzew podlegających wycince.

Po analizie wyżej przedstawionych aspektów, w ocenie sądu uznać należy, iż strona skarżąca co najmniej nie zachowała należytej staranności przy zleceniu firmie [...] wycinki drzew objętych zgodą na usunięcie i kontroli wykonania tego zlecenia. Nie można zatem przyjąć, iż firma ta działała bez zgody strony skarżącej jako posiadacza nieruchomości. Sama strona skarżąca profesjonalnie zarządza nieruchomością w rozumieniu inwestycyjnym a do czynności zarządczych należy pielęgnacja zieleni i uzyskiwanie zgody na usunięcie drzew, jeżeli taka konieczność wystąpi.

Wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie, przy odpowiedzialności administracyjnej o charakterze obiektywnym nie jest konieczne osobiste działanie posiadacza nieruchomości czy właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, gdyż ponoszą oni także odpowiedzialność za czynności osób trzecich, na które się godziły lub zlecały ich wykonanie (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 329/08, czy z dnia 29 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 448/11). Jeżeli nawet zatem zleceniodawca nie dochował należytej staranności zlecając podmiotowi trzeciemu wycinkę drzew tj. nie upewnił się, iż nie zajdzie pomyłka w lokalizacji i ilości drzew podlegających wycince, nie zwalnia go z odpowiedzialności deliktowej fakt, iż podmiot ten na skutek pomyłki lub celowo usunął drzewa nie objęte zgodą na wycinkę. W tym stanie rzeczy fakty, na które powołuje się strona skarżąca nie mogą w ocenie sądu skutkować przyjęciem, iż nielegalnej wycinki drzew dopuścił się podmiot trzeci, który działał bez zgody tej strony (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 września 2019 r. II SA/Kr 583/19, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 maja 2017 r. II SA/Kr 318/17, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 września 2019 r. II SA/Kr 583/19).

Warto jednak na koniec nadmienić, że w aktach sprawy zalega protokół odbiór, (k. 71) z którego wynika, że strona skarżąca stwierdziła bez uwag wykonanie zleconych firmie [...] prac przy wycince drzew, co świadczyłoby o pełnej akceptacji co do faktu nielegalnej wycinki.

Mając to na uwadze sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekła jak w sentencji.