Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 673/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 § 2 pkt 1 i 4
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel (spr.), Sędzia WSA Dorota Kozłowska, Asesor WSA Katarzyna Stuła–Marcela, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 listopada 2022 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 31 marca 2022 r. nr COF.OUR.6375.28841.2021 ŁD.JJ.ZZ 01512934 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z 31 marca 2022 r., nr COF.OUR.6375.28841.2021 (ŁD.JJ.ZZ 01512934) Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach (dalej: wierzyciel lub organ) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej K.p.a.), art. 18, art. 34 § 3 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm..; dalej: u.p.e.a.) w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1689.; dalej: ustawa abonamentowa) – po rozpoznaniu zażalenia M. B. (dalej: zobowiązana lub skarżąca) − utrzymał w mocy postanowienie własne z 13 stycznia 2022 r., nr COF.OUR.6357.28841.2021 (KA.KK2.P 01512934), w którym:

1) oddalił zarzut nieistnienia obowiązku,

2) oddalił zarzut określenia obowiązku niezgodnego z treścią wynikającego z przepisu prawa,

3) oddalił zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, jeżeli jest wymagane.

Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny i prawny.

Wierzyciel w związku z brakiem realizacji należności z tytułu zaległych opłat abonamentowych przez zobowiązaną wystawił w dniu 25 czerwca 2021 r. tytuł wykonawczy o nr 52967E1-58/WR/2021, obejmujący zobowiązanie z tytułu zaległych opłat abonamentowych za okres od 1 stycznia 2016 r. 31 października 2020 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz koszty upomnienia. Przekazał do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. ww. tytuł wykonawczy poprzedzony upomnieniem (nr UP [...]) z 28 października 2020 r.

Zobowiązana złożyła zarzuty do organu egzekucyjnego (pismo z 13 sierpnia 2021 r.) podnosząc:

1) nieistnienie obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.) w związku z brakiem pełnego wyjaśnienia przez wierzyciela okoliczności istnienia po stronie zobowiązanej obowiązku zapłaty, a także dotyczących ewentualnej rejestracji jak również posiadania odbiorników. dodała, że tytuł obejmuje okres 58 miesięcy, zaś górna granica odpowiedzialności za niezarejestrowany odbiornik wynosi trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej;

2) określenie zobowiązania niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu (art. 33 § 2 ust. 2 pkt c u.p.e.a.) – określając okres zaległości wymieniony w tytule, gdy górna granica odpowiedzialności za niezarejestrowany odbiornik wynosi trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej;

3) brak uprzedniego doręczenia upomnienia (art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a.), zaprzeczając aby kiedykolwiek je otrzymała.

Stanowisko wierzyciela na wniesione zarzuty zostało zawarte w postanowieniu Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej z 13 stycznia 2022 r., w którym oddalił ww. zarzuty zobowiązanej.

W zażaleniu zobowiązana wniosła o uznanie jej zarzutów, sformułowała zarzuty, które powtórzyła w skardze (zostaną przedstawione poniżej).

Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej (działając jako organ odwoławczy) utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Wyjaśnił, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych na swoje źródło przepisach ustawy abonamentowej, przywołał jej art. 2 ust. 1 oraz art. 7 ust. 3. Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego (art, 2 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych) i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym zgłoszono w placówce operatora wyznaczonego uprawnienia do zwolnienia od opłat abonamentowych, bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa przysługujące z tytułu ukończenia 75 roku życia (na podstawie na podstawie ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych - Dz. U. z 2015 r., poz.1324).

Stwierdził istnienie obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej, wskazując, że zobowiązana dokonała rejestracji odbiornika radiofonicznego oraz telewizyjnego, a rejestracja jest prawnie skuteczna. Po zgłoszeniu rejestracji przedmiotowych odbiorników wydana została imienna książeczka radiofoniczna służąca do dokonywania opłat abonamentowych. W dniu 17 września 2004 r. zobowiązana dokonała zmiany danych osobowych (zmiana nazwiska z C. na B.) i adresowych, składając w Urzędzie Pocztowym W. odcinek "Z" książeczki radiofonicznej numer [...], jednocześnie dokonując w tym samym dniu opłaty abonamentowej.

Dodał, że imienna książeczka radiofoniczna posiadała również druki: "Z", tj. odcinek służący do zgłaszania zmian formalno-prawnych np.: zmiana adresu zamieszkania, rodzaju posiadanych odbiorników, odcinek "W" - przewidziany do zgłoszenia wyrejestrowania odbiorników oraz odcinek "U" - służący do wystąpienia przez abonenta, który wyczerpał dowody wpłat, do uzyskania nowej książeczki radiofonicznej celem kontynuowania regulowania opłat abonamentowych.

Dowód w postaci kserokopii odcinka "Z" z książeczki radiofonicznej numer [...] oraz kserokopii dowodu wpłaty z dnia 17 września 2004 r, dołączono do zaskarżonego postanowienia, co stanowi dowód na okoliczność, że zobowiązana została zarejestrowana w bazie danych o abonentach i posiada status abonenta zobowiązanego do wnoszenia opłat abonamentowych jak również, że uzyskała książeczkę radiofoniczną, która służyła do dokonywania wpłat za abonament radiofoniczny/telewizyjny. Wyjaśnił, że baza danych o abonentach Poczty Polskiej jest zorganizowanym zbiorem usystematyzowanych informacji (danych) przechowywanych w systemie komputerowym w formie elektronicznej i stanowi zbiór zawierający dane abonentów i zarejestrowanych odbiorników. Funkcjonuje na podstawie danych uzyskanych od samych abonentów (w wyniku zgłoszenia rejestracji odbiorników), którzy powinni być z założenia zainteresowani podaniem prawidłowych danych przy rejestracji, a następnie aktualizacją tych danych w miarę powstawania zmian danych. Abonent, który zgłosił rejestrację odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego w placówce pocztowej zostaje zapisany w bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A.

Organ powołał się na rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r, Nr 187 poz. 1342) i wskazał, że zobowiązanej, jako posiadaczowi imiennej książeczki radiofonicznej nr [...], został przyporządkowany indywidualny numer identyfikacyjny [...]. Dowód w postaci duplikatu zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych z 3 września 2008 r., przekazany został wraz z zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 stycznia 2022 r.

Dalej podał, że stosowne Zawiadomienie zostało przesłane do zobowiązanej na adres: ul. [...], [...] W. - aktualny w dacie wysłania przedmiotowego zawiadomienia (od 10 sierpnia 2004 r. do 1 września 2010 r.). W kwestii błędu w nazwisku, tj. "B." zamiast "B." (nieczytelnie wypełniony odcinek "Z" z 17 września 2004 r.) widniejącego na duplikacie Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych z 3 września 2008 r. - wyjaśnił jako błąd pisarski w systemie. Zaznaczył, iż obecnie dokonano korekty nazwiska, a pozostałe dane podane zostały prawidłowo. Natomiast obowiązek nadania nowego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia użytkownika nie miał wpływu na skutki wynikające z faktu uprzedniego zarejestrowania ww. odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych. Przesłanie zawiadomienia miało charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a organ nie jest zobowiązany do uzyskania potwierdzenia odbioru powiadomienia strony o jego nadaniu. Zaznaczył, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych nie jest związany z rejestracją odbiorników w określonym miejscu, lecz z rejestracją odbiorników przez konkretnego abonenta.

Odnosząc się do zarzutów zobowiązanej podał, że w przypadku zmiany miejsca zamieszkania w 2010 r. z powodu sprzedaży ww. nieruchomości, zobowiązana jako użytkownik odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego miała obowiązek zgłosić ten fakt, a po aktualizacji danych adresowych kontynuować opłaty abonamentowe. Odwołał się do obowiązujących na przestrzeni lat aktów wykonawczych.

Organ zarzucił zobowiązanej, że nie sprecyzowała kiedy w jej ocenie dokonała wyrejestrowania odbiorników a jedynie podała − na etapie zażalenia − że nastąpiło to 15 lat temu. Wierzyciel sprawdził zasoby archiwalne oraz zapisy systemowe i stwierdził, że nie posiada dowodu, który stanowiłby o dopełnieniu przez zobowiązaną formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiorników, a zobowiązana takiego dokumentu nie przedstawiła twierdząc, iż po upływie 15 lat od dokonania formalności dokumentu nie posiada. W sytuacji dopełnienia ww. formalności wyrejestrowania odbiorników powyższy fakt odnotowany zostałby na indywidualnym numerze identyfikacyjnym [...] (wcześniej książeczce radiofonicznej), a dokument zarchiwizowany tak jak zostały zarchiwizowane odcinek "Z" i dowód wpłaty z 17 września 2004 r., z książeczki radiofonicznej numer [...].

W ocenie organu nie może również odnieść skutku prawnego powoływanie się na brak doręczenia numeru identyfikacyjnego. Po pierwsze nadanie numeru identyfikacyjnego w 3 września 2008 r., potwierdza, że odbiornik nie został wyrejestrowany. Korespondencja została wysłana w dniu jej wystawienia na adres ul. [...], [...] W. (aktualny adres w dacie wystania zawiadomienia), co spełniało warunki wskazane w § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r, w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych.

Dodatkowo organ zaznaczył, że w przypadku braku znajomości indywidualnego numeru identyfikacyjnego oraz numeru rachunku bankowego, na który należy wnosić opłaty abonamentowe, wszelkie niezbędne informacje abonenci mogli i nadal mogą uzyskać w placówkach pocztowych. Ponadto abonenci, którzy posiadają dostęp do Internetu, mogą za pośrednictwem strony internetowej www.pocztapolska.pl ustalić swój numer rachunku bankowego, zawierający nadany indywidualny numer identyfikacyjny (osiem ostatnich cyfr w numerze rachunku bankowego) lub drogą telefoniczną (na infolinię dla usługi RTV).

Uznał, że w zaskarżonym postanowieniu słusznie oddalono zarzut nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym numer 52967E1-58/WR/2021 z 25 czerwca 2021 r.

Wierzyciel również uznał za prawidłowe stanowisko w zakresie zgłoszonego zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane.

Organ, wypełniając nałożony w myśl art. 15 § 1 u.p.e.a. obowiązek, skierował do zobowiązanej listem poleconym o numerze [...] (za elektronicznym potwierdzeniem odbioru) upomnienie numer UP [...] wzywające do uregulowania należności z tytułu opłat abonamentowych, pod adres ul. [...], [...] W. (będący aktualnym adresem zameldowania od 1 września 2010 r.). Upomnienie uznano za doręczone w myśl art, 44 § 4 K.p.a. (załączono dowód w postaci kserokopii zwrotnej korespondencji, zawierającej upomnienie numer UP [...] z 28 października 2020 r, oraz upomnienia z 28 października 2020 r, numer UP [...]. Organ powołał art. 44 § 1-§ 4 K.p.a. Powołał się raportu ZST śledzenia przesyłki poleconej nr [...] i stwierdził, że 4 listopada 2020 r. dokonana była próba doręczenia przesyłki, której nie udało się doręczyć adresatowi ani pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy domu, tj. osobie która podjęłaby się oddania przesyłki adresatowi i dlatego przesyłka była awizowana, a awizo pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Dalej z powodu niepodjęcia przesyłki w terminie 7 dni, w dniu 12 listopada 2020 r, przesyłka była ponownie awizowana. Na skutek niepodjęcia przesyłki w terminie 14 dni od pierwszego awiza przesyłka została odesłana do nadawcy w dniu 19 listopada 2020 r.

W skardze na rozstrzygnięcie organu odwoławczego zobowiązana (reprezentowana przez adwokata) domagała się jego uchylenia oraz poprzedzającego go postanowienia z 13 stycznia 2022 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając mu naruszenie:

1) § 5 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych - przez niedołączenie i nieokazanie przez Wierzyciela dowodu nadania i dowodu odbioru dokumentu w postaci "zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego" z dnia 3 września 2008 roku, w szczególności w sytuacji wskazania przez Wierzyciela błędnego nazwiska zobowiązanej,

2) art. 7 K.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy,

3) art. 77 K.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz nierozpatrzenie całości zgromadzonego materiału dowodowego,

4) art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie dowolnych ustaleń, iż nie doszło do wyrejestrowania odbiornika przez Zobowiązaną jak również, iż do Zobowiązanej zostało wysłane zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta,

5) art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez nieuznanie nieistnienia po stronie zobowiązanej obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela,

6) art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. poprzez brak uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia z 19 listopada 2020 r. i nieuprawnione zastosowanie w sprawie domniemania z art. 44 § 4 K.p.a.

W uzasadnieniu zarzucono wierzycielowi brak przekonywującego uzasadnienia w zakresie odmowy uwzględnienia podniesionych w zażaleniu zarzutach. Zobowiązana bowiem tak jak wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku zawiadomienia wierzyciela o zmianie miejsca zamieszkania oraz danych osobowych, co wynika z przedłożonego Odcina "Z" z 17 września 2004 r., tak też dopełniła go w zakresie wyrejestrowania odbiornika, w związku z zaprzestaniem jego używania. Dodatkowo wyjaśnia, że w lokalu położonym we W., przy ul. [...], na który to adres został zarejestrowany odbiornik, nie zamieszkuje od co najmniej 2 września 2010 r., a to ze względu na sprzedaż nieruchomości przez jej męża. Z uwagi na znaczący okres czasu jaki upłynął od wyrejestrowania odbiornika Zobowiązana nie posiada aktualnie dokumentów potwierdzających fakt realizacji tej powinności. Podkreśliła, że z żadnych przepisów prawa nie wynika, aby była zmuszona posiadać i bezterminowo przechowywać dokument wyrejestrowania odbiornika, skoro termin przedawnienia opłat abonamentowych jest pięcioletni (art. 70§ 1 Ordynacji podatkowej).

Zobowiązana zakwestionowała także stanowisko wierzyciela, że został jej nadany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta, podkreślając ponownie błąd w jej nazwisku. Uznała, że mamy tu do czynienia z sytuacją, w której z jednej strony wierzyciel wymaga od zobowiązanej, aby posiadała potwierdzenie wyrejestrowania odbiornika, podczas gdy sam nie posiada żadnego dokumentu potwierdzającego chociażby fakt wysłania informacji o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. poprzez brak uprzedniego doręczenia upomnienia z 19 listopada 2020 r. pełnomocnik skarżacej wskazał, że z załączonych do skarżonego postanowienia dokumentów wynika, iż przesyłka skierowana do zobowiązanej zawierająca upomnienie nie została przez nią odebrana i wróciła do nadawcy z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". Wierzyciel w sposób nieuprawniony uznał, że przesyłkę doręczono z upływem ostatniego dnia terminu, tj. 19 listopada 2020 r. Brak jest jednak na przedłożonej kserokopii koperty informacji o miejscu pozostawienia przesyłki wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 od dnia pozostawienia zawiadomienia oraz informacji o dacie powtórnego zawiadomienia zobowiązanej o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia. Stwierdził, że aby uznać prawidłowość doręczenia przesyłki w trybie art. 44 K.p.a. konieczne jest prawidłowe dokonanie wszystkich czynności przewidzianych w tym przepisie, tzn. pozostawienie w oddawczej skrzynce pocztowej adresata zawiadomienia o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, w przypadku niepodjęcia w powyższym terminie przesyłki - pozostawienie powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego postanowienia – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 w związku z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) – nie dała podstaw do uznania, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa skutkującym jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego.

Spór w sprawie − w ramach złożonych zarzutów z art. 33 § 2 pkt 1 i 4 u.p.e.a. − sprowadza się do ustalenia czy wierzyciel był uprawniony do obciążenia skarżącej opłatami abonamentowymi RTV za okres od stycznia 2016 r. do października 2020 r., a co za tym idzie do wystawienia tytułu wykonawczego i wszczęcia postępowania egzekucyjnego dotyczącego zaległości z tego tytułu.

Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zamknięty katalog zarzutów zawarty jest w art. 33 § 2 u.p.e.a. Wskazany przepis stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4 u.p.e.a.,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1 u.p.e.a.,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Z kolei w myśl art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie.

Zgodnie natomiast z art. 33 § 5 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż:

1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;

2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;

3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części.

Wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części z dniem doręczenia tego zarzutu organowi egzekucyjnemu do czasu zawiadomienia tego organu o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tego zarzutu (art. 35 § 1 u.p.e.a.).

Organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej (art. 34 § 1 u.p.e.a.). Wierzyciel natomiast rozpoznając zarzut wydaje postanowienie, w którym (art. 34 § 2 u.p.e.a.):

1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;

2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:

a) w całości,

b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;

3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:

a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,

b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.

Na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie (art. 34 § 3 u.p.e.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należy, iż zarzut jest środkiem prawnym o niejednolitym charakterze. W zależności od wskazanych podstaw, wyliczonych w sposób wyczerpujący w art. 33 § 2 u.p.e.a., zobowiązany wnosząc zarzut:

1) zapoczątkowuje spór o dopuszczalność egzekucji (art. 33 § 2 pkt 1 i 5 u.p.e.a.) lub o wymagalność obowiązku (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.) – z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku, dlatego zobowiązany, wnosząc zarzuty na tych podstawach, zamierza wykazać, że obowiązek już nie istnieje albo uległ wygaśnięciu lub, że jeszcze nie zaistniał (nienałożenie obowiązku) albo, że istnieje, ale nie jest jeszcze wymagalny;

2) zarzuca wierzycielowi lub organowi egzekucyjnemu istotne uchybienia proceduralne (art. 33 § 2 pkt 2-4 u.p.e.a.)

W przedmiotowej sprawie skarżąca podniosła zarzut określony w art. 33 § 2 pkt 1 i 4 u.p.e.a., tj. nieistnienia obowiązku oraz braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane.

W zakresie pierwszego z nich, skarżąca wskazywała we wniesionych zarzutach, że wierzyciel nie przedstawił dokumentów potwierdzających rejestrację odbiorników RTV, jak również zawiadomienia jej o nadaniu numeru identyfikacyjnego. Na etapie zażalenia i skargi podniosła – wobec doręczenia jej przez organ Odcinka "Z" z 17 września 2004 r. − że tak jak wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku zawiadomienia wierzyciela o zmianie miejsca zamieszkania oraz danych osobowych, co wynika z wymienionego odcinka "Z", tak też dopełniła go w zakresie wyrejestrowania odbiornika, w związku z zaprzestaniem jego używania. Wyjaśniła, że adres, pod którym został zarejestrowany odbiornik, jest nieaktualny od co najmniej 2 września 2010 r., a z uwagi na okres czasu jaki upłynął od wyrejestrowania odbiornika, nie posiada aktualnie dokumentów potwierdzających fakt realizacji tej powinności.

Według organu, dowód w postaci kserokopii odcinka "Z" z książeczki radiofonicznej nr [...] oraz kserokopia dowodu wpłaty z 17 września 2004 r, stanowią dowód, że skarżąca została zarejestrowana w bazie danych o abonentach i posiada status abonenta zobowiązanego do wnoszenia opłat abonamentowych jak również potwierdza udostępnienia jej książeczki radiofonicznej, która służyła do dokonywania wpłat za abonament radiofoniczny/telewizyjny

Przedstawione w ww. art. 33 u.p.e.a. przesłanki stanowią katalog zamknięty. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być zatem wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie, a nie jakiekolwiek wyrażone niezadowolenie zobowiązanego z poddania go egzekucji administracyjnej (zob. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2018 r. sygn. akt II FSK 954/16, Lex nr 2494365). Badaniu więc podlega tylko to, czy wystąpiła jedna z przesłanek wymienionych w art. 33 u.p.e.a. (por. wyrok NSA z 5 września 2018 r. sygn. akt II FSK 304/18, Lex nr 2555362, dostępne również w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wyjaśnić należy, że o charakterze opłaty abonamentowej jednoznacznie przesądził Trybunał Konstytucyjnego w swoich wyrokach, w szczególności w wyroku wydanym dnia 9 września 2004 r. w sprawie K 2/03 i z dnia 16 marca 2010 r. w sprawie K 24/08 stwierdzając że abonament to "przymusowe, bezzwrotne świadczenie publicznoprawne, służące realizacji konstytucyjnych zdań państwa. Jest to danina publiczna, różna od innych danin wskazanych w art. 217 Konstytucji, przez swój celowy charakter, nie stanowiący dochodów państwa o charakterze stricte budżetowym." Skutkiem traktowania abonamentu jako daniny publicznej, jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny, są rygory w zakresie jego wprowadzenia (wyłącznie ustawą), a także obowiązek jawnego i kontrolowanego publicznie wykorzystywania płynących z niego dochodów. Ustawą regulującą w sposób kompleksowy zasady pobierania opłat abonamentowych jest ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. Cechą charakterystyczną dla opłaty abonamentowej jest również to, że obowiązek jej zapłaty wynika z mocy prawa, ex lege, bowiem art. 2 ustawy abonamentowej nakłada obowiązek uiszczania abonamentu, który powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika a jej wysokość również jest ustalona w ustawie abonamentowej i w rozporządzeniach Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji wydawanych corocznie, które aktualizują jej wysokości na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 3 ustawy abonamentowej i tym samym wynika wprost z przepisów prawa. Zarejestrowany abonent ma więc obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej w drodze samoobliczenia, a gdy wyliczenia tego dokonuje podmiot, któremu powierzone obowiązki związane z pobieraniem opłaty abonamentowej, to czyni to wyłącznie w trybie pozaprocesowym w drodze wyłącznie czynności materialno-technicznej, czy to polegającej na wyliczeniu wysokości nieuiszczonej opłaty. Zgodnie z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r. o sygn. K 24/08, uiszczanie opłat abonamentowych dokonywane jest w drodze samoobliczenia przez abonenta, zatem przerzucanie obowiązku w tym zakresie na wierzyciela jest bezpodstawne. Poczta Polska S.A. jest zobowiązana wyłącznie, na mocy przepisu art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej, do kontroli wykonywania obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej.

Przechodząc do rozważań nad zagadnieniem nieistnienia obowiązku podnieść należy, że załączone do akt: odcinek "Z" z 17 września 2004 r. wydany na imię i nazwisko skarżącej dotyczący zmiany jej nazwiska, jak również zmiany adresu oraz dowód wpłaty należności za abonament RTV za okres od lipca do września 2004 r. (książeczka nr [...]), potwierdzają, że rejestracja miała miejsce. Zrodziło to więc obowiązek skarżącej do ponoszenia opłat abonamentowych. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych powstaje bowiem od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 stycznia 2018 r., II GSK 3012/17, Lex nr 2479090).

W dniu 1 marca 1993 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz.U. z 2004 r., poz. 2531 ze zm.). Jej przepisy regulowały kwestię opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Ustawodawca uregulował w niej zarówno obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych jak i posiadanie odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338) posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika.

Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie aktualnie obowiązująca ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. Ustawa ta nie zawierała istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów intertemporalnych. Zgodnie z zasadą bezpośredniego działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej) znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone. Obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie ww. ustawy, ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym, a zatem posiadały zarejestrowany odbiornik.

Zarejestrowanie odbiornika pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji, a także w okresie obowiązywania wcześniej regulacji, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, (wynika to także z obecnie obowiązującej ustawy o opłatach abonamentowych), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym.

Zatem zgodzić się należy z poglądem, że zarejestrowanie odbiornika bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. Skarżąca wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.), winna była przedstawić dowody potwierdzające, że ten obowiązek nie istnieje (zob. wyrok NSA z 20 marca 2019 r., I GSK 928/18, Lex nr 2645539). Zatem to na skarżącej ciąży obowiązek przechowywania dowodu wyrejestrowania odbiornika, a więc dowodu ustania obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych, a także obowiązek wykazania w postępowaniu, że obowiązek ten ustał poprzez przedstawienie dowodu wyrejestrowania odbiornika (zob. wyrok NSA z 8 marca 2019 r., I GSK 837/18, Lex nr 2693760). Regulacja dotycząca opłat abonamentowych, którą obowiązek ich wnoszenia wiąże wyłącznie z zarejestrowaniem odbiornika nakazuje przechowywać dokument jego wyrejestrowania w okresie dłuższym niż 5 lat, gdyż wierzyciel ma prawo dochodzić zaległych nieprzedawnionych opłat w czasie nieograniczonym, limitowanym wyłącznie terminem początkowym wyznaczonym datą rejestracji odbiornika (zob. wyrok WSA w Gliwicach z 7 października 2015 r., I SA/Gl 481/15, Lex nr 1926279). Dopóki posiadacz odbiornika telewizyjnego/radiofonicznego nie wyrejestruje tego odbiornika, nie zaoferuje dowodu, że tego dokonał, dopóty ciąży na nim obowiązek uiszczania opłat abonamentowych (por. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 marca 2019 r., I GSK 837/18). Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa więc do czasu wyrejestrowania odbiornika RTV, choćby użytkownik odbiornika faktycznie go nie użytkował lub nawet go nie posiadał.

Wskazać należy także na jeszcze jeden aspekt. Mianowicie przepisy dotyczące trybu rejestracji odbiorników RTV wskazują na obowiązek informowania właściwej jednostki o zaprzestania użytkowania odbiornika RTV (wyrejestrowania), a także na obowiązek zawiadomienia operatora o zmianie adresu zamieszkania. Wynika to odpowiednio z § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1676), zgodnie z którym użytkownik odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników (akt ten obowiązuje od 1 stycznia 2014 r.). W okresie wcześniejszym obowiązek ten wynikał z:

– § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342) – akt obowiązywał w okresie od 13 grudnia 2007 r. do 31 grudnia 2013 r.;

– § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 141, poz. 1190) – akt ten obowiązywał od 29 lipca 2005 r. do 12 grudnia 2007 r.;

– § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 70, poz. 338) – akt obowiązywał od 1 września 1993 r. do 16 czerwca 2005 r.

Skarżąca – jak wyżej wskazano – dopełniła formalności i zgłosiła organowi zmianę danych adresu oraz nazwiska (17 września 2004 r.), co zostało przez organ odnotowane.

Zobowiązana twierdzi także, że organ nie udowodnił okoliczności prawidłowego doręczenia jej "Zawiadomienia" o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego użytkownika odbiorników RTV.

Zagadnienie nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego wymaga przywołania § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, zgodnie z którym dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).

Z zacytowanego przepisu wynika, że Poczta Polska S.A. była zobligowana do tego, aby wszystkim zarejestrowanym w dniu wejścia w życie wspomnianego aktu wykonawczego nadać indywidulany numer identyfikacyjny, a także zawiadomić ich o tym fakcie. Podkreślić przy tym należy, że przywołany przepis stanowi o "powiadomieniu" użytkowników, a zatem o przesłaniu zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), na adres abonenta, pod którym rejestracja nastąpiła. W sytuacji braku zawiadomienia przez użytkownika o zmianie adresu, przesłanie powiadomienia na adres wskazany przy rejestracji czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia. Nadanie indywidualnego numeru indentyfikacyjnego nie było tożsame z anulowaniem zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ale stanowiło wyłącznie element przejścia do innego systemu rozliczania abonamentu, gdzie zastąpiono imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Nadanie tego numeru miało przede wszystkim walor techniczny w zakresie zmiany sposobu obsługi należności i kontaktów z abonentem. Dodać należy, że użyte w § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. wyrażenie "powiadomienie" oznacza, że przesłanie zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej, bez potwierdzenia odbioru, na prawidłowy adres strony, czyniło zadość wymogom określonym w § 5 ust. 2. Ustawodawca nie określił bowiem żadnej szczególnej formy tego powiadomienia, zastrzegł jedynie, aby odpowiadało ono wzorowi określonemu w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Z powyższej regulacji wynika, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia (por. wyrok NSA z 9 grudnia 2016 r., II FSK 2116/16).

Z akt administracyjnych wynika, że organ prawidłowo przesłał ww. zawiadomienie na adres, który skarżącą zgłosiła organowi 17 września 2004 r.

Podsumowując, warunkiem koniecznym dla wykazania nieistnienia obowiązku, w tym przypadku powinności uiszczania opłaty abonamentowej, jest przedstawienie dokumentu potwierdzającego dokonanie wspomnianej czynności. Ciężar udowodnienia tego faktu spoczywa na podmiocie, który wywodzi z tego korzystne dla siebie skutki procesowe, a więc na zobowiązanej. Skoro skarżąca nie legitymuje się takim dowodem, to wierzyciel prawidłowo przyjął niezasadność zarzutu z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. i zasadnie dochodzi wymagalnych opłat abonamentowych. Skoro akt wykonawczy − właściwy ze względu na czas zgłoszenia zaprzestania użytkowania odbiornika − precyzuje tryb postępowania w tego rodzaju sytuacji, to wykazanie tej okoliczności winno nastąpić poprzez przedłożenie dowodu przewidzianego dla tego typu czynności we wspomnianym akcie prawnym. Oznacza to, że wyłączona jest możliwość dowodzenia tej okoliczności za pomocą innych środków dowodowych (por. wyrok NSA z 8 marca 2019 r., I GSK 837/18, Lex nr 2693760).

Z tych względów nie można organowi skutecznie zarzucić naruszenia art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. Nie zostały naruszone ogólne zasady prowadzenia postępowania takie jak: zasada praworządności, zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. (art. 7 K.p.a.) Wierzyciel podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy. Zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy w sprawie. Wierzyciel dokładnie wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności mające znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia, nie przekraczając przy tym swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.).

Konsekwencją zaprzestania wnoszenia opłat abonamentowych było przesłanie do skarżącej, w dniu 4 listopada 2020 r. listem poleconym, upomnienia z 28 października 2020 r. wzywającego do zapłaty należności. Upomnienie skierowano na prawidłowy adres, będący aktualnym adresem zameldowania skarżącej. Upomnienie po dwukrotnej awizacji w dniu 4 listopada 2020 r. oraz w dniu 12 listopada 2020 r. zwrócono do nadawcy w dniu 19 listopada 2020 r. Przedmiotowe upomnienie uznano za doręczone na podstawie art. 44 § 4 K.p.a. Dowód w postaci kserokopii upomnienia, kserokopii koperty, w której przesłano przedmiotowe upomnienie oraz dokumentu elektronicznego potwierdzającego podwójną awizację przesyłki poleconej, załączono do akt administracyjnych. Upomnienie zostało wystawione na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a. i odpowiadało wskazanym w ustawie wymaganiom. Korespondencja zawierająca upomnienie skierowana została na adres skarżącej za pośrednictwem elektronicznego potwierdzenia odbioru. Załączony do akt administracyjnych raport z systemu teleinformatycznego, potwierdza fakt awizowania przesyłki, jak również pozostawienie awiza w skrzynce pocztowej adresata. Raport ten stanowi zarazem informację elektroniczną wygenerowaną na podstawie danych przechowywanych w systemie Poczty Polskiej S.A.

Zatem niezasadny okazał się również zarzut niedoręczenia skarżącej upomnienia przed wszczęciem egzekucji (art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a.).

Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.