Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 670/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie tego samego organu
Powołane przepisy: article: art 66 par 3
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art 145 par 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi E. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2018 r. znak SKO. l [...] w przedmiocie zwrotu podania I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie tego samego organu; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz E. G. 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z 2 lutego 2018 r., znak: [...] w związku podaniem E. G., stanowiącym ponaglenie w przedmiocie wniosku z dnia 18 grudnia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej; działając na podstawie art. 66 § 3, art. 144 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257), dalej K.p.a. , zwróciło podanie wnoszącemu.

W uzasadnieniu organ wskazał, że podaniem z dnia 19 stycznia 2018 r. E. G. zwróciła się do Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z ponagleniem w związku z brakiem odpowiedzi organu I instancji na wniosek z dnia z dnia 18 grudnia 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej. W podsumowaniu pisma wskazano, iż pismo należy traktować jako ponaglenie z art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej P.p.s.a.. Mając powyższe na uwadze Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło co następuje:

Zgodnie z art. 66 § 3 K.p.a. "Jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie". Obowiązkiem organu, do którego skierowano podanie, jest zatem ustalenie na wstępie, czy załatwienie sprawy, która jest przedmiotem podania, jest możliwe na podstawie przepisów przez organ administracji publicznej. Organ administracji może rozpoznać sprawę jeśli sprawa ta mieści się w zakresie jego właściwości rzeczowej.

Jak wskazuje się w orzecznictwie i doktrynie: Przyczyną niemożności ustalenia organu właściwego do rozpatrzenia żądania mogą być bowiem wątpliwości co do treści żądania, które organ obowiązany jest wyjaśnić przy udziale wnoszącego podanie. Gdy wątpliwości tych nie da się usunąć bądź gdy wnoszący podanie żąda załatwienia sprawy niepodlegającej orzecznictwu żadnego organu państwowego, organ niewłaściwy może zwrócić podanie z pouczeniem, że jego żądanie nie może być rozpatrzone w trybie prawem przewidzianym (tak A. Wróbel , Komentarz do art. 66 Kodeksu postępowania administracyjnego opubl. LEX/el. 2015, podkreśl. Kolegium) . Tak również Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z 13 lipca 2011 r., VI SA/Wa 818/11 w powiązaniu z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 września 2013 r., II GSK 2456/11 oddalającym skargę kasacyjną).

W niniejszej sprawie Dyrektor MOPS przekazał Kolegium pismo E. G. stanowiące ponaglenie w związku z brakiem odpowiedzi na jej wniosek z dnia 18 grudnia 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Kolegium stwierdziło, iż rozpoznanie podania nie może być przedmiotem ustaleń w trybie postępowania administracyjnego. Brak jest umocowania w przepisach prawa do rozstrzygania przez jakikolwiek organ administracji publicznej bezczynności organów w odniesieniu do kwestii dostępu do informacji publicznej. Podzielając wskazania zawarte w wyroku WSA w Warszawie z dnia 24 marca 2006 r. II SAB/Wa 1/06 oraz postanowienia NSA z 31 marca 2008 r., I OSK 262/08 SKO wyjaśniło, iż w przypadku skargi na bezczynność organu administracji publicznej w przedmiocie dostępu do informacji publicznej stronie nie przysługuje na drodze administracyjnej żaden środek zaskarżenia. Ustawa o dostępie do informacji publicznej kształtuje prawo do informacji w takim zakresie, w jakim dotyczy organów władzy publicznej w szerokim rozumieniu tego pojęcia. Reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy, jak i procedurę i tryb. W bardzo wąskim zakresie odsyła do przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, stanowiąc, że jedynie w kwestii wydania decyzji stosuje się K.p.a. z tego też wywnioskować trzeba, że procedura dostępu do informacji publicznej uregulowana jest w tej ustawie w sposób kompleksowy. Takie stanowisko wskazano również w wyroku WSA w Warszawie VIII SAB/Wa 8/09. W konsekwencji zaś nie przewiduje procedury rozpoznawania skarg na bezczynność przez organy administracji publicznej (a obecnie ponagleń w przypadku bezczynności czy przewlekłości). Aktualnie zatem żaden organ administracji nie jest właściwy do zwalczania bezczynności organu w sprawie dotyczącej udzielenia informacji publicznej. Niemniej jednak strona posiada możliwość - w oparciu ustawę z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, złożenia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność wskazanego w skardze podmiotu. Jak wynika z przedłożonego pisma wnioskodawczyni właśnie w tym trybie złożyła pismo - ponaglenie, które zostało mylnie przesłane do Kolegium. Prawidłowym byłoby złożenie go bezpośrednio w wojewódzkim sądzie administracyjnym. W związku z powyższym Kolegium, działając w oparciu o art.66 § 3 K.p.a. w związku z art. 19 K.p.a. zwróciło złożone podanie.

E. G. złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. postanowieniem. Powołując się na wcześniej podniesione w sprawie okoliczności E. G. wskazała, że na skutek podjętego przez SKO rozstrzygnięcia (zwrot podania wnoszącemu) organ zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej może uznać, że sprawa korespondencji z dnia 19 stycznia 2018 r. została załatwiona postanowieniem SKO z dnia 2 lutego 2018 r. Zdaniem skarżącej MOPS może odnieść mylne wrażenie, że skoro podanie zostało zwrócone do wnioskodawcy, to jego działanie było prawidłowe, pomimo przekazania przez ten organ sprawy do organu niewłaściwego oraz braku rozstrzygnięcia kwestii związanych z informacją publiczną zawartą w tym podaniu, w której to sprawie właściwy był MOPS, jako podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej. Zdaniem skarżącej działanie Kolegium jest nieprawidłowe, gdyż winno skutkować zwrotem podania do organu właściwego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z 5 marca 2018 r., po rozpoznaniu wniosku E. G. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 lutego 2018 r. znak [...] w przedmiocie zwrotu podania wnoszącemu; działając na podstawie art. 66 § 3 K.p.a., art. 127 § 3 K.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. - utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu w pierwszej kolejności SKO wskazało, iż nie budzi wątpliwości, że po wniesieniu żądania wszczęcia określonego postępowania administracyjnego obowiązkiem organu administracji jest dokonanie oceny wniesionego podania m.in. pod kątem stwierdzenia istnienia przesłanek koniecznych do wszczęcia postępowania administracyjnego (art. 1 pkt 1 K.p.a.) oraz zdolności organu do prowadzenia postępowania w sprawie i jej załatwienia (art. 19 K.p.a.). W przypadku negatywnej oceny złożonego podania, a także w przypadku ustalenia, iż sprawa objęta treścią żądania nie jest sprawą administracyjną w rozumieniu art. 1 pkt 1 K.p.a., który to przepis stanowi, że Kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych, bądź gdy została skierowana do organu niewłaściwego, obowiązkiem organu administracji publicznej jest podjęcie stosownych czynności procesowych określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego.

W myśl art. 65 § 1 K.p.a., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie.

W art. 66 § 3 K.p.a. unormowano natomiast sytuację, gdy podanie zostało wniesione do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny.

W takim wypadku organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Wskazuje się w orzecznictwie i doktrynie: Przyczyną niemożności ustalenia organu właściwego do rozpatrzenia żądania mogą być bowiem wątpliwości co do treści żądania, które organ obowiązany jest wyjaśnić przy udziale wnoszącego podanie. Gdy wątpliwości tych nie da się usunąć bądź gdy wnoszący podanie żąda załatwienia sprawy niepodlegającej orzecznictwu żadnego organu państwowego, organ niewłaściwy może zwrócić podanie z pouczeniem, że jego żądanie nie może być rozpatrzone w trybie prawem przewidzianym (tak A. Wróbel, Komentarz do art. 66 Kodeksu postępowania administracyjnego opubl. LEX/el. 2015, podkreśl. Kolegium) . Tak również Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z 13 lipca 2011, VI SA/Wa 818/11 w powiązaniu z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 września 2013r., II GSK 2456/11 oddalającym skargę kasacyjną).

W niniejszej sprawie Dyrektor MOPS przekazał Kolegium pismo E. G. stanowiące ponaglenie w związku z brakiem odpowiedzi na jej wniosek z dnia 18 grudnia 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Rozpoznanie podania nie może być przedmiotem ustaleń w trybie postępowania administracyjnego. Brak jest umocowania w przepisach prawa do rozstrzygania przez jakikolwiek organ administracji publicznej bezczynności organów w odniesieniu do kwestii dostępu do informacji publicznej. Podzielając wskazania zawarte w wyroku WSA w Warszawie z dnia 24 marca 2006 r. II SAB/Wa 1/06 oraz postanowienia NSA z 31 marca 2008 r., I OSK 262/08, SKO wyjaśniło, iż w przypadku skargi na bezczynność organu administracji publicznej w przedmiocie dostępu do informacji publicznej stronie nie przysługuje na drodze administracyjnej żaden środek zaskarżenia.

Ponadto Kolegium wyjaśniło skarżącej, mając na uwadze jej pismo z 19 stycznia 2018 r., w którym wskazuje, iż pismo to należy traktować, jako ponaglenie z art. 53 § 2b P.p.s.a., że w art. 9 pkt 3 lit. b) ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w art. 53 po § 2 dodano m.in. § 2b. Zgodnie z tym przepisem, skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. weszła w życie z dniem 1 czerwca 2017 r. Tymczasem, zgodnie z art. 17 ust. 2 tej ustawy, przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy.

W ocenie Kolegium wymóg wniesienia ponaglenia, o którym mowa w powołanym przepisie nie znajduje zastosowania do spraw ze skarg na bezczynność w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. Ponaglenie, o którym mowa w art. 53 § 2b P.p.s.a. wprowadzone zostało do Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zmianę dotychczasowego art. 37 K.p.a. Zgodnie z art. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. art. 37 § 1 otrzymał brzmienie: "Stronie służy prawo wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość)".

SKO zaznaczyło, że postępowanie w sprawie wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie jest typowym postępowaniem administracyjnym. Postępowanie to dotyczy ściśle realizacji konstytucyjnego prawa do informacji. Nadto, w postępowaniu tym przepisy K.p.a. znajdują zastosowanie jedynie w odniesieniu do decyzji wydawanych w razie odmowy udzielenia informacji publicznej i umorzenia postępowania w przypadkach określonych w art. 14 ust. 2 tej ustawy u.d.i.p. Ustawodawca postanowił tak jednoznacznie w art. 16 ust. 2 ustawy u.d.i.p. Ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. zmieniająca K.p.a. oraz niektóre inne ustawy nie wprowadziła w tym zakresie żadnych zmian w ustawie u.d.i.p. Z uwagi na to. że ustawa u.d.i.p. nie zawiera odesłania do stosowania K.p.a. w odniesieniu do całego postępowania o udostępnienie informacji publicznej to, tak jak w poprzednim stanie prawnym, nie miał zastosowania wymóg wniesienia zażalenia (art. 37 K.p.a.), tak i obecnie nie ma on zastosowania przy wnoszeniu skargi na bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

W sprawach ze skarg na bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej chodzi o doprowadzenie do jak najszybszej realizacji przez stronę jej konstytucyjnego prawa do informacji. Ustawodawca stanowiąc w art. 13 ust. 1 ustawy u.d.i.p., że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 oraz wskazując jednocześnie na jakim etapie znajduje zastosowanie K.p.a., w sposób wyraźny zrezygnował z dodatkowego środka zaskarżenia.

Zważywszy na okoliczność, iż ponaglenie stanowi środek prawny na drodze administracyjnej, a sprawa z wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie stanowi typowej sprawy administracyjnej, to nie jest konieczny wymóg wniesienia ponaglenia (art. 37 K.p.a.). Specyfika spraw z zakresu dostępu do informacji publicznej nie pozwala, aby bez szczególnego uregulowania w przepisach ustawy u.d.i.p., przyjąć, że w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania z wniosku o udostępnienie informacji publicznej zastosowanie znajduje ponaglenie.

Słusznie zatem wskazało Kolegium, iż aktualnie zatem żaden organ administracji nie jest właściwy do zwalczania bezczynności organu w sprawie dotyczącej udzielenia informacji publicznej.

Wobec powyższego zasadnym jest zwrot podania wnoszącej, zgodnie z treścią art. 66 § 3 K.p.a..

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła E. G., wnosząc o zasądzenie kosztów postępowania. Ponadto zarzuciła Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu:

- naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej wskazujących organy właściwe do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, oraz niewłaściwe zastosowanie art. 66 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zwrot przez SKO skarżącej podania, skierowanego 19 stycznia 2018 r. przez skarżącą do organu właściwego do udostępnienia informacji publicznej wnioskowanej w ww. podaniu;

- brak merytorycznego rozpatrzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem SKO z dnia 2 lutego 2018 r. znak: [...] poprzez nie odniesienie się do argumentów przedstawionych w ww. wniosku, a dotyczących zawartego w podaniu z 19 stycznia 2018 r. wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Skarżąca wskazała, że niniejsza skarga na tym etapie stanowi również w istocie skargę na bezczynność w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej zawartego w skierowanym do Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. wnioskach z 18 grudnia 2017 r. i 19 stycznia 2018 r. W związku z powyższym wniosła o zobowiązanie Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. do udostępnienia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi. Wniosła o orzeczenie czy bezczynności Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej miała przewlekły charakter oraz stosownie do dokonanych ustaleń podjęcie adekwatnych działań w celu wyeliminowania praktyk naruszających konstytucyjne prawo dostępu do informacji publicznej.

Sąd wskazuje, że skarga na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. została wyłączona do odrębnego postępowania sądowego (sygn. akt II SAB/Kr 108/18).

W uzasadnieniu skargi na postanowienie SKO skarżąca wskazała, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej w żadnym miejscu nie wskazują, aby Samorządowe Kolegium Odwoławcze było właściwe do rozpatrywania spraw związanych z udostępnianiem informacji publicznej, która znajduje się w dyspozycji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Skarżąca w żadnym miejscu swojego podania z 19 stycznia 2018r. nie wskazywała, że należy je traktować jako ponaglenie na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, wręcz przeciwnie, w ww. piśmie jednoznacznie wskazano, iż należy je traktować jako ponaglenie wynikające z art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto w ww. piśmie sprecyzowane zostały oczekiwania skarżącej pod adresem organu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej – Dyrektora MOPS w zakresie żądania udostępnienia informacji publicznej, która nie została udzielona w piśmie z 3 stycznia 2018 r., stanowiącym odpowiedź Dyrektora MOPS na wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 18 grudnia 2017 r. (data wpływ do MOPS - 20 grudnia 2017 r.). Zatem jednoznacznie z powyższego wynika, iż to Dyrektor MOPS był właściwy do załatwienia podania z 19 stycznia 2018r. Tym samym Dyrektor MOPS nie miał podstaw do przekazywania podania do rozpatrzenia przez SKO, jak również nie istniała przesłanka uzasadniająca zastosowanie przez SKO art. 66 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego tj. sytuacja, w której wnioskodawca żądałby załatwienia sprawy niepodlegającej orzecznictwu żadnego organu państwowego, bądź brak było możliwości ustalenia organu właściwego do rozpatrzenia sprawy.

Skierowane do Dyrektora MOPS pismo z dnia 19 stycznia 2018 r. dokładnie wskazało w jaki sposób należy je interpretować, tj. ponaglenie w trybie art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czyli wystąpienie do organu naruszającego przepisy bądź prawa informującego ten organ o dokonanych nieprawidłowościach, a zarazem wskazujące, że następnym działaniem będzie złożenie skargi do sądu administracyjnego. Skarżąca wskazała, że ma świadomość, że organem właściwym do rozpatrzenia skargi na bezczynność Dyrektora MOPS w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej jest sąd administracyjny, do którego mogła bezpośrednio skierować swoje wystąpienie, niemniej jednak miała prawo również skierować swoje wystąpienie do organu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej w celu wyegzekwowania od tego podmiotu realizacji wymogów określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej w kontekście braku udostępnienia informacji publicznej, żądanej przez skarżącą we wniosku z dnia 18 grudnia 2017 r. Takie pismo, z uwagi na zawarte w jej treści żądania, należało potraktować jako kolejny wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Dyrektor MOPS w takim przypadku powinien bądź udostępnić żądaną przeze skarżącą informację, bądź w przypadku uznania bezzasadności jej żądań przedstawić swoje stanowisko w tym zakresie, bądź zakończyć sprawę w inny sposób, pozostający w zgodzie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Dyrektor MOPS niewłaściwie zastosował w niniejszym przypadku tryb ponaglenia przewidziany w K.p.a. dla spraw administracyjnych i przekazał sprawę do rozpatrzenia przez SKO, który w tej sytuacji nie jest organem właściwym w niniejszej sprawie. Brak jest podstaw do rozstrzygania w tym zakresie przez SKO, które uznając się za niewłaściwe powinno podjąć działania prowadzące do procedowania wniosku o udzielenia informacji publicznej przez właściwy organ. Jednakże na skutek rozstrzygnięcia podjętego przez SKO, czyli zwrotu podania do wnoszącego, organ zobowiązany do udostępnienia informacji może uznać, że sprawa korespondencji z 19 stycznia 2018 r., stanowiącej wniosek o udostępnienie informacji publicznej, została załatwiona postanowieniem SKO z dnia 2 lutego 2018 r. Przy tym Dyrektor MOPS może odnieść mylne wrażenie, że skoro podanie zostało zwrócone do wnioskodawcy, to jego działanie było prawidłowe, pomimo przekazania przez ten organ sprawy do organu niewłaściwego oraz braku rozstrzygnięcia kwestii związanych z informacją publiczną zawartą w tym podaniu, w której to sprawie właściwy był Dyrektor MOPS, jako podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej.

Przyjęty przez SKO sposób załatwienia niniejszej sprawy, tj. zwrot podania do wnioskodawcy, mógłby spowodować wytworzenie i usankcjonowanie absurdalnej oraz naruszającej prawa obywateli praktyki przy załatwianiu wniosków o udostępnienie informacji publicznej, polegającej na przesyłaniu do SKO takich wniosków przez organy właściwe do ich rozpatrzenia, a Kolegium uznając się za niewłaściwe zwracałoby podania do wnioskodawców, utrudniając im tym samym - tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie - możliwość skorzystania z prawa do informacji publicznej.

Skarżąca zarzuca rozstrzygnięciu SKO brak ustosunkowania się do jasno sformułowanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem SKO z dnia 2 lutego 2018 r. znak: [...] uwag związanych z zawartym w podaniu z dnia 19 stycznia 2018 r. wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. SKO pominęło milczeniem w swoim rozstrzygnięciu powyższe kwestie, co należy uznać za naruszenie zasad związanych z rozpatrywaniem odwołań/zażaleń.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Niniejsza sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) - dalej "P.p.s.a."- sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w postępowaniu administracyjnym i kończy postępowanie, dlatego też sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym, bez wyznaczania rozprawy.

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.).

Zgodnie z treścią art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 P.p.s.a.

Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności Sąd stwierdza, że skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie narusza bowiem przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć i mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. skutkuje jego uchyleniem.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 66 § 3 K.p.a., zgodnie z którym "Jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie".

W niniejszej sprawie warunkiem zastosowania tego przepisu jest to, aby bez jakichkolwiek wątpliwości było oczywiste, że podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić. Zwrot podania nie jest załatwieniem sprawy i nie może być poprzedzane prowadzeniem postępowania dowodowego i oceną prawną przesłanek zgłoszonego żądania.

W rozpoznawanej sprawie SKO doszło do przekonania, że skierowane do Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. - w związku z brakiem odpowiedzi organu I instancji na wniosek z dnia z dnia 18 grudnia 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej - ponaglenie E. G. z 19 stycznia 2018 r. jest podaniem, które należało zwrócić wnoszącemu, w oparciu o art. 66 § 3 K.p.a..

W treści ponaglenia wnosząca wskazała, że pismo należy traktować jako ponaglenie z art. 53 § 2b P.p.s.a..

Ponaglenie to Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. przekazał do SKO w K. – jako do organu wyższego stopnia, a SKO zwróciło je wnoszącej - w oparciu o art. 66 § 3 K.p.a. – uznając, że podanie to wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania.

Rzecz jednak w tym, że pismo skarżącej z 19 stycznia 2018 r., zostało wprawdzie zatytułowane "ponaglenie", jednakże z jego treści w sposób dorozumiany wynikało, a w sposób jednoznaczny wynikało już z treści wniosku skarżącej z 18 lutego 2018 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, że intencją skarżącej było uzyskanie od Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. – jako podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej – informacji, o które skarżąca wnioskowała do Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. pismem z 18 grudnia 2017 r. w trybie dostępu do informacji publicznej.

Zatem błędne jest zaskarżone postanowienie SKO z 5 marca 2018 r., utrzymujące w mocy postanowienie tego samego organu z 2 lutego 2018 r. o zwrocie podania. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. nieprawidłowo bowiem przekazał do SKO w K. pismo skarżącej z 19 stycznia 2018 r., zamiast rozpoznać je jako ponowny wniosek E. G. o informację publiczną i w następstwie jego rozpoznania: udzielić informacji publicznej, wydać decyzję odmowną, bądź wskazać, że żądana informacja nie jest informacją publiczną.

SKO powinno było dostrzec ten błąd w działaniu Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. i zwykłą czynnością o charakterze technicznym zwrócić mu pismo skarżącej z 19 stycznia 2018 r., bez nadawania temu pismu jakiegokolwiek biegu przed SKO.

Orzekając na podstawie art. 66 § 3 K.p.a. o zwrocie podania wnoszącej SKO postąpiło niewłaściwie, bowiem wnoszącej to pismo, adresowane do Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., chodziło o uzyskanie od tego podmiotu informacji publicznej.

Zgłoszone przez skarżącą w piśmie z 19 stycznia 2018 r. żądanie winno być więc zweryfikowane przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., do którego zostało wniesione.

Trzeba przyznać rację argumentacji podniesionej przez skarżącą, że wskutek wydanych w niniejszej sprawie przez SKO postanowień, Dyrektor MOPS mógłby odnieść mylne wrażenie, że skoro podanie zostało zwrócone do wnioskodawcy, to jego działanie było prawidłowe, pomimo przekazania przez ten organ sprawy do organu niewłaściwego oraz braku rozstrzygnięcia kwestii związanych z informacją publiczną zawartą w tym podaniu, w której to sprawie właściwy był Dyrektor MOPS, jako podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej. Trafnie skarżąca podniosła, że działanie Kolegium jest nieprawidłowe, gdyż winno skutkować zwrotem podania Dyrektorowi MOPS.

SKO zatem w sposób istotny naruszyło przepis art. 66 § 3 K.p.a., w stopniu mogącym mieć i mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a to powoduje konieczność uchylenia wydanych przez nie postanowień, o czym Sąd orzekł w pkt I sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a..

O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.. W razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty postępowania składa się kwota 100 zł uiszczona przez skarżącą tytułem wpisu od skargi.