Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 307/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-06-28 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Zwolniono od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 199, art. 245 par. 1 i 3, art. 246 par. 1 pkt 2, art. 258 par. 1 i 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku PH o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi PH na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za styczeń, marzec, kwiecień, maj, sierpień, wrzesień, październik i grudzień 2010 r., nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za luty, czerwiec, lipiec 2010 r. oraz podatku od towarów i usług do zapłaty za marzec, maj, czerwiec, lipiec, sierpień 2010 r. postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Skarżący PH, reprezentowany przez adwokata, pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Do skargi załączył m.in. zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy z dnia [...], z którego wynika, że wnioskodawca jest zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku od [...]. Następnie skarżący złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Małżonka również jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Wnioskodawca podał, że mieszkają w gospodarstwie rolnym należącym do rodziców i obecnie są na ich utrzymaniu. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, z [...]-letnim synem i z [...]-letnim synem żony. Skarżący oświadczył, że nie posiada domu, mieszkania, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Małżonka posiada samochód osobowy marki F, rok prod. [...], o wartości ok. [...]. Skarżący podał, że syn małżonki otrzymuje alimenty w wysokości [...], wnioskodawca otrzymuje pomoc od rodziców, którą określił na kwotę [...], żona otrzymuje pomoc od rodziców, którą określił na kwotę [...]. Wnioskodawca wskazał, że stałe wydatki wynoszą [...] – bilet miesięczny dla syna małżonki, wyżywienie [...], lekarstwa dla żony [...], rata kredytu, który zaciągnęła małżonka wynosi [...].

Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że wydatki gospodarstwa domowego wynoszą: [...]. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych udziałów w spółkach, akcji ani obligacji. Od [...] wnioskodawca dzierżawi [...] gospodarstwa rolnego wraz z zabudowaniami, gdzie obecnie mieszka w F. Przewidywany dochód z tego gospodarstwa to [...] rocznie, który zostanie osiągnięty w [...]. Skarżący podał, że złożył do MOPS wniosek o "500plus" na [...] dzieci. Wnioskodawca podał, że przed dniem [...] pracował w A. Skarżący podał, że jego ojciec uzyskuje dochód miesięczny w wysokości [...], matka w wysokości [...], dochód ojca małżonki wynosi [...], dochód matki małżonki [...] i jest częściowo zajęty przez komornika. Do pisma załączył kserokopie decyzji KRUS z dnia [...] o przyznaniu matce małżonki renty rodzinnej wraz z dodatkami, decyzji ZUS z dnia [...] o przyznaniu renty ojcu małżonki, umowy zlecenia z dnia [...] zawartej pomiędzy A a wnioskodawcą, zaświadczeń Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], z których wynika, że dochód skarżącego podlegający opodatkowaniu w okresie [...] wyniósł [...], w okresie [...] wyniósł [...], dochód małżonki w okresie [...] wyniósł [...], w okresie [...] wyniósł [...], dokumenty z rachunków bankowych, harmonogram spłat rat.

W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :

1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;

2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.

Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jego od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dziećmi. Skarżący od [...] był zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny bez prawa do zasiłku, obecnie, t.j. od [...] dzierżawi nieruchomość rolną o pow. [...] wraz zabudowaniami, przewidywany dochód z tego gospodarstwa ma wynieść ok. [...] i zostanie osiągnięty w [...]. Obecnie skarżący i jego rodzina korzystają z pomocy finansowej rodziców oraz z alimentów, które otrzymuje małżonka na swoje dziecko. Uzyskiwane środki są w całości przeznaczane na miesięczne utrzymanie. Skarżący wykazał zatem, że nie ma środków pieniężnych na opłacenie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Wnioskodawca nie ma również żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania tych kosztów.

Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.