Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2967/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 302 ust. 1 pkt 7
journal: Dz.U. 2013 poz 1650
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant spec. Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2017 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia (...) września 2016 r. nr (...) w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także "Sądu") decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej także "Szef Urzędu"), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez S. S. (S. S. dalej "skarżący" albo "cudzoziemiec"), obywatela [...], reprezentowanego przez pełnomocnika W. O. od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] (dalej także "Komendanta") z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...], orzekającej o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji oraz o zakazie ponownego wjazdu na:

- terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 4 lat od dnia wykonania ww. decyzji lub upływu terminu dobrowolnego powrotu określonego w decyzji, w przypadku braku informacji o jej wykonaniu;

- na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 4 lat od dnia wykonania ww. decyzji, na wypadek, jeżeli w terminie w niej określonym strona nie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przekroczy lub będzie usiłowała przekroczyć granicę w tym terminie wbrew przepisom prawa,

orzekł w następujący sposób:

1. uchylił decyzję Szefa Urzędu w części dotyczącej określenia terminu dobrowolnego powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu;

2. orzekł o:

- określeniu terminu dobrowolnego powrotu do 30 dni od dnia doręczenia decyzji;

- zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 4 lat od dnia wykonania decyzji lub upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego, w przypadku braku informacji o jej wykonaniu;

- zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 4 lat na wypadek, jeżeli w terminie określonym w decyzji strona nie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przekroczy lub będzie usiłowała przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa;

3. utrzymał decyzję Szefa Urzędu w mocy w pozostałej części.

II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez Szefa Urzędu zaskarżonej obecnie decyzji z dnia [...] września 2016 r., przedstawia się w następujący sposób:

1. W dniu [...] kwietnia 2015 r. funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej w [...] przeprowadzili kontrolę legalności pobytu skarżącego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (miejsce przeprowadzenia kontroli: ul. [...] w [...]). W wyniku powyższej kontroli stwierdzono, że dane cudzoziemca figurują w Systemie Informacyjnym Schengen do celów odmowy wjazdu, a także obowiązuje wpis jego danych do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany (od dnia [...] stycznia 2015 r. do dnia [...] listopada 2017 r.).

2. W związku z powyższymi okolicznościami, w dniu [...] kwietnia 2015 r. Komendant wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zobowiązania skarżącego do powrotu. W tym samym dniu cudzoziemiec otrzymał zawiadomienie o wszczęciu ww. postępowania oraz został pouczony o zasadach i trybie postępowania w sprawie zobowiązania do powrotu.

3. W dniu [...] kwietnia 2015 r. skarżący został przesłuchany do protokołu przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej w [...], oświadczając że rozumie język polski w mowie i piśmie i nie żąda obecności tłumacza. Cudzoziemiec zeznał w szczególności, że: (-) w Polsce przebywa od 1998 r., (-) po raz ostatni przyjechał do Polski w dniu 21 maja 2013 r., (-) zamieszkuje w [...] przy ul. [...] w [...] wraz z żoną – A. S. oraz synem E. S., (-) obecnie jest zatrudniony w firmie "[...]" na stanowisku radcy do spraw finansowych, (-) jego żona nigdzie nie pracuje i pozostaje na jego utrzymaniu, natomiast jego syn studiuje na I roku studiów w Wyższej Szkole Stosunków Międzynarodowych, (-) w Polsce był i karany, (-) w 2001 r. został skazany przez Sąd Rejonowy w [...] na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny 2000 złotych za uczestnictwo w grupie przestępczej – zasadzoną karę odbył w zakładzie karnym w [...], (-) w 2011 r. został zatrzymany za wymuszenia gospodarcze - w chwili obecnej w tej sprawie , toczy się postępowanie przed Sądem Apelacyjnym, (-) w 2012 r. został skazany przez sąd w [...] za paserstwo na karę 1 roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności, w zawieszeniu na okres 3 lat oraz karę grzywny 3000 złotych, (-) w kraju pochodzenia nie był prześladowany i nic mu tam nie grozi, (-) zadeklarował chęć dobrowolnego wykonania decyzji o zobowiązaniu do powrotu, (-) w kraju pochodzenia zamieszkuje jego córka, wnuki i ojciec.

4. W dniu [...] sierpnia 2015 r. do organu I instancji wpłynęło pismo z Sądu Okręgowego w [...] Wydział [...] z dnia [...] sierpnia 2015r. sygn. akt [...] E.P., informujące o prowadzeniu postępowania karnego przeciwko skarżącemu, oskarżonemu o popełnienie przestępstw z art.258 § 3 k.k. w zw. z art. 65 § 2 k.k., art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 148 § 2 pkt 4 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k.

5. Do akt postępowania przed organem I instancji dołączono zaświadczenie z dnia [...] listopada 2015 r. z Centrum Medycznego "[...]", informujące o tym, iż cudzoziemiec pozostaje pod opieką kardiologiczną i istnieją przeciwwskazania do odbycia podróży samolotem lub samochodem. Pismem z dnia [...] listopada 2016 r. Komendant zwrócił się do ww. placówki medycznej o wskazanie konkretnego powodu, uniemożliwiającego odbycie podróży drogą powietrzną i lądową przez cudzoziemca. W dniu [...] grudnia 2015 r. do organu I instancji wpłynęło pismo Centrum Medycznego, z którego wynika, że przedmiotowe zaświadczenie o niemożności odbywania podróży przez cudzoziemca zostało wystawione na jego prośbę. Z pisma wynika, że skarżący był w Centrum Medycznym "[...]" na jednej wizycie w 2015 r., podczas której wydano przedmiotowe zaświadczenie. Skarżący został skierowany na leczenie szpitalne, jednakże nie zgłosił się ponownie na wizytę i nie kontaktował się z lekarzem. Cudzoziemiec nie dołączył żadnej innej dokumentacji medycznej potwierdzającej jego stan zdrowia.

6. Decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] orzekł o:

- zobowiązaniu skarżącego do powrotu w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji,

- zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 4 lat od dnia wykonania decyzji lub upływu terminu dobrowolnego powrotu określonego w decyzji, w przypadku braku informacji o jej wykonaniu oraz o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 4 lat od dnia wykonania ww. decyzji na wypadek, jeżeli w terminie w niej określonym strona nie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przekroczy lub będzie usiłowała przekroczyć granicę w tym terminie wbrew przepisom prawa.

Organ wskazał, że: (-) zobowiązanie skarżącego do powrotu następuje w związku z wystąpieniem okoliczności, o których mowa w art. 302 ust.1 pkt 7 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (tj. Dz.U. poz.1650 z późn. zm.), tj. dane skarżącego figurują w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany, (-) wobec cudzoziemca nie zachodzą przesłanki uniemożliwiające wydanie mu decyzji o zobowiązaniu do powrotu wskazane w art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach oraz przesłanki do udzielenia mu zgody na pobyt humanitarny lub zgody na pobyt tolerowany.

7. W dniu [...] lutego 2016 r. pełnomocnik skarżącego wniósł do Szefa Urzędu odwołanie od decyzji Komendanta z dnia [...] stycznia 2016 r., zarzucając tej decyzji:

- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 303 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, poprzez jego niezastosowanie, tj. nieudzielenie skarżącemu zgody na pobyt ze względów humanitarnych, w sytuacji gdy toczy się aktualnie z jego udziałem przed Sądem Okręgowym w [...] Wydział [...] postępowanie, w którym jego udział jest konieczny zarówno w interesie szeroko rozumianego wymiaru sprawiedliwości jak i szczególnie jego samego oraz art. 348 pkt 2 w związku z art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. poprzez jego niezastosowanie i tym samym naruszenie jego prawa do życia prywatnego, w sytuacji gdy wobec skarżącego toczy się postępowanie sądowe, w którym jego udział jest bezwzględnie konieczny, zaś wykonanie "zaskarżonej decyzji przed prawomocnym zakończeniem "[...]" postępowania sądowego całkowicie czyni fikcyjnym jego prawo do obrony przed sądem, zaś z drugiej strony pozostawienie skarżącego bez uregulowania jego statusu powoduje, że nie może on legalnie podjąć kontynuacji zatrudnienia i w konsekwencji legalnego zarobkowania na pokrycie kosztów utrzymania;

- naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszystkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym nazbyt dowolne przyjęcie i "imputowanie" skarżącemu, że w stanie rzeczywistym stan jego zdrowia jest dobry, podczas gdy pozostaje on pod opieką [...] Centrum [...] w [...];

- naruszenie przepisów art. 8 k.p.a. poprzez sprzeciwienie się zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej, w sytuacji gdy organ prowadzący postępowanie nie wykazał nawet minimum zaangażowania, aby przypadek skarżącego najpierw dokładnie rozpoznać, a następnie zastosować najwłaściwsze przepisy prawa materialnego umożliwiające załatwienie sprawy zarówno w interesie skarżącego jak i nie sprzeciwiające się interesowi społecznemu jak i słusznemu interesowi obywateli.

Pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i udzielenie skarżącemu zezwolenia na pobyt ze względów humanitarnych na czas prawomocnego zakończenia postępowania przed Sądem Okręgowym w [...] Wydział [...].

III. Zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] września 2016 r. Szef Urzędu rozpatrzył odwołanie skarżącego od decyzji Komendanta z dnia [...] stycznia 2016 r., utrzymując tę decyzję w mocy.

Uzasadniając orzeczenie odwoławcze, Szef Urzędu wskazał w szczególności, co następuje:

1. Zgodnie z art. 302 ust. 1 pkt 7 ustawy o cudzoziemcach decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy obowiązuje wpis danych cudzoziemca do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany.

2. W toku postępowania odwoławczego skarżący dołączył następujące dokumenty: zaświadczenie lekarskie z dnia [...] marca 2016 r., kartę informacyjną leczenia szpitalnego w [...] w [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r., dwie karty informacyjne leczenia szpitalnego u tego samego świadczeniodawcy (z dnia [...] sierpnia 2007 r. oraz z dnia [...] czerwca 2011 r.) oraz kartę informacyjną leczenia szpitalnego w [...] w [...]. Z powyższych dokumentów wynika, że w trakcie pobytu w areszcie śledczym, w dniu [...] kwietnia 2007 r. skarżący doznał [...], cierpi na przewlekłą [...].

3. W dniu [...] sierpnia 2016 r. do organu odwoławczego wpłynęło pismo z Sądu Okręgowego w [...] - Wydział [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. sygn. akt [...] E.P., informujące o tym, że przeciwko skarżącemu zapadł nieprawomocny wyrok w sprawie sygn. akt [...], w której wobec cudzoziemca zastosowano środek zapobiegawczy w postaci dozoru policyjnego oraz, że w sprawie toczy się postępowanie międzyinstancyjne.

4. Wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2012 r. w sprawie sygn. akt [...] o czyn z art. 291 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk i w zw. z art. 11 § 2 kk i w zw. z art. 12 kk i w zw. z art. 65 kk Sąd Okręgowy w [...] Wydział [...] skazał skarżącego i wymierzył mu karę 1 roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 3 lat oraz karę grzywny w wysokości 80 stawek dziennych po 40 zł każda (data uprawomocnienia się wyroku: [...].04.2012r.). Dodatkowo na podstawie postanowienia z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] (dot. wyroku nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 r., skazującego za czyn z art. 270 § 2 k.k. na karę pozbawienia wolności 1 roku i 6 miesięcy oraz karę grzywny w wysokości 80 stawek dziennych po 30 zł) zawieszającego warunkowo wykonanie kary 1 roku i 6 miesięcy na okres 4 lat próby zmieniono termin obowiązywania wpisu w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium RP jest niepożądany oraz w Systemie Informacyjnym Schengen do celów odmowy wjazdu z dnia [...] kwietnia 2015 r. do dnia [...] listopada 2017 r.

5. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że wobec cudzoziemca zachodzi przesłanka z art. 302 ust. 1 pkt 7 ustawy o cudzoziemcach. W związku z powyższym, wobec cudzoziemca zachodzi przesłanka do wydania mu decyzji o zobowiązaniu do powrotu.

6. W odniesieniu do cudzoziemca nie zachodzą przeszkody do zobowiązania go do powrotu, przewidziane w art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, w tym w szczególności skarżący nie spełnia przesłanek do uzyskania zezwolenia na pobyt ze względów humanitarnych (art.348 ustawy), czy też zgody na pobyt tolerowany (art.351 ustawy). Stosownie do powyższego:

6.1. W trakcie przesłuchania skarżący zeznał, że: (-) w kraju pochodzenia nie był prześladowany i nic mu tam nie grozi, (-) nie jest członkiem rodziny obywatela Rzeczypospolitej Polskiej ani Unii Europejskiej, (-) na terytorium Polski zamieszkuje jego żona, która w chwili obecnej nie jest nigdzie zatrudniona i pomaga mu w prowadzeniu gospodarstwa domowego, (-) w Polsce zamieszkuje również jego dorosły syn, który tu studiuje, (-) w [...] natomiast zamieszkuje jego ojciec oraz córka z wnukami, (-) zadeklarował chęć dobrowolnego wykonania decyzji o zobowiązaniu go do powrotu oraz oświadczył, że posiada wystarczające środki finansowe na opłacenie podróży powrotnej do [...].

6.2. Odnosząc się do argumentów pełnomocnika strony podniesionych w przedmiotowym odwołaniu należy wskazać, że zgodnie z udzieloną przez Sąd Okręgowy w [...] Wydział [...] informacją z dnia [...] sierpnia 2016 r. w chwili obecnej nie toczy się przed ww. sądem postępowanie przeciwko cudzoziemcowi, gdyż zostało ono zakończone wydaniem wyroku w sprawie o sygn. akt [...] (wyrok jest nieprawomocny). W związku z powyższym należy uznać za nieuzasadniony argument pełnomocnika, iż obecność cudzoziemca na terytorium Polski jest konieczna z uwagi na toczące się postępowanie w ww. sprawie.

6.3. Natomiast odnosząc się do argumentu pełnomocnika dotyczącego złego stanu zdrowia cudzoziemca, uniemożliwiającego mu powrót do kraju pochodzenia oraz konieczności kontynuowania przez niego leczenia na terytorium Polski należy stwierdzić, że cudzoziemiec nie udokumentował, iż jego stan zdrowia uniemożliwia mu odbycie podróży do kraju pochodzenia. Z dołączonej dokumentacji medycznej wynika, że skarżący [...] choroba ta nie stanowiła przeszkody w odbyciu przez niego w maju 2013 r. podróży lotniczej do [...]. Ponadto jak wynika z oświadczenia cudzoziemca złożonego przez niego w dniu [...] kwietnia 2015 r., w trakcie zatrzymania przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej w [...], czuje się on dobrze, nie przyjmuje żadnych leków i nie leczy się przewlekle. W ocenie organu odwoławczego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że stan zdrowia cudzoziemca umożliwia mu odbycie podróży do kraju pochodzenia. Natomiast po powrocie do [...] skarżący będzie miał możliwość podjęcia leczenia w swoim kraju.

7. Odnosząc się do orzeczonego czasu trwania zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 4 lat, a także zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 4 lat, na wypadek, jeżeli cudzoziemiec nie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie dobrowolnego powrotu, określonym w decyzji lub przekroczy lub będzie usiłował przekroczyć granicę w tym terminie wbrew przepisom prawa, należy wskazać, że organ II instancji podziela w tym zakresie stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym określając czas trwania zakazu wjazdu cudzoziemca uwzględniono jego lekceważący stosunek do obowiązujących w Polsce przepisów prawa, wielokrotną karalność i tendencję do recydywy, a co za tym idzie nieprzestrzeganie ogólnych norm społecznych i prawnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

IV. Pismem z dnia [...] października 2016 r. skarżący wniósł do tut. Sądu skargę na decyzję z dnia [...] września 2016 r., zarzucając orzeczeniu odwoławczemu:

1. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:

- art. 7 k.p.a. poprzez uchybienie zasadzie prawdy obiektywnej polegające na niedołożeniu wymaganych działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia sprawy, tj. rozpoznania czy w sprawie nie zachodzą przesłanki do udzielenia skarżącemu pobytu ze względów humanitarnych,

- art. 138 § 1 pkt 2 poprzez rozstrzygnięcie odwołania orzeczeniem uchylającym w części orzeczenie organu pierwszej instancji i odmienne w tej części rozstrzygnięcie, przy czym nowe rozstrzygnięcie jest tej samej treści co uchylone co sugeruje, że organ drugiej instancji zamierzał wydać orzeczenie w części reformatoryjne na korzyść skarżącego, zaś redagując je popełnił błąd pisarski

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 348 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, poprzez bezzasadne przyjęcie i uznanie, że w sprawie nie zachodzą okoliczności mogące uzasadnić udzielenie mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych w sytuacji, kiedy podstawy do takiego rozstrzygnięcia w sprawie występują.

Uzasadniając zarzuty skargi, skarżący wskazał w szczególności, co następuje:

1. Ta część rozstrzygnięcia decyzji Komendanta, która została uchylona decyzją odwoławczą oraz rozstrzygnięcie odwoławcze, mające reformować w/w uchylone rozstrzygnięcie są identyczne.

2. W następstwie wniesienia przez obrońcę skarżącego apelacji od wyroku Sądu Okręgowego w [...] Wydział [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., wyrok ten jest orzeczeniem nieprawomocnym. W następstwie rozpatrzenia w/w apelacji skarżący może zatem zostać uniewinniony, ewentualnie sprawa może zostać przekazana Sądowi I instancji. Wykonanie bowiem tej decyzji pozbawi skarżącego bezpośredniego osobistego udziału w niniejszym oraz przed sądami w [...] postępowaniami. Nie byłoby zatem sposobności osobistego udziału i prezentowania swoich argumentów w toczących się postępowaniach co w zasadniczy i istotny sposób pozbawiłoby skarżącego jego praw podmiotowych, naruszając jego interes prawny. W tych okolicznościach wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji jest w pełni uzasadniony.

3. Organ nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący kwestii stanu zdrowia skarżącego. Nie sposób kwestionować dokumentacji medycznej potwierdzającej zarówno przebycie [...] jak i późniejszych komplikacji leczonych w renomowanej polskiej klinice w [...]. Wskutek przewlekłego postępowania administracyjnego skarżący został pozbawiony możliwości legalnego zarobkowania a tym samym systematycznego i na odpowiednim poziomie leczenia swoich dolegliwości. Nadto w Polsce wraz ze skarżącym przebywa legalnie jego żona, która także troskliwie opiekuje się mężem.

4. Skarżący spełnia przesłanki do udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, przewidziane w art. 348 pkt. 2 ustawy o cudzoziemcach, tj. zobowiązanie skarżącego do powrotu naruszyłoby jego prawo do życia rodzinnego w rozumieniu przepisów Konwencji. Odnotować w tym kontekście należy, że: (-) prowadzenie przez skarżącego życia prywatnego oraz rodzinnego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie budzi wątpliwości, (-) od wielu lat centrum życiowe cudzoziemca znajduje się w Polsce, (-) tutaj zamieszkuje wraz z żoną posiadającą legalny tytuł pobytowy, (-) do momentu wygaśnięcia decyzji pobytowej skarżący pracował legalnie, uzyskiwał wynagrodzenie za pracę i mógł swobodnie utrzymywać siebie i rodzinę, (-) kontynuacja, poprzez wznowienie, zatrudnienia jest w jego sytuacji możliwa, (-) dotychczasowy pracodawca jest zainteresowany ponownym zatrudnieniem cudzoziemca. W orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka pojęcie "życie rodzinne" ogranicza się w zasadzie do związków pomiędzy najbliższymi członkami rodziny, np. małżonkami/konkubentami, rodzicami i ich małoletnimi dziećmi, czy pomiędzy małoletnim rodzeństwem. Tak np. wyrok ETPC z 15 maja 2012 skarga nr 16567/10, Nacic i inni przeciwko Szwecji; wyrok z dnia 3 lipca 2012 skarga nr 52187/10, Samsonnikov przeciwko Estonii czy wyrok z dnia 12 stycznia 2010 skarga nr 47486/06, Khan A.W. przeciwko Wielkiej Brytanii.

5. Zobowiązanie skarżącego do powrotu naruszy jego prawo do życia rodzinnego w rozumieniu art. 8 Konwencji, niezależnie od naruszenia jego interesu prawnego, tj. umożliwienia mu czynnego bezpośredniego udziału w niezakończonym prawomocnie postępowaniu karnym. Dopiero po jego prawomocnym zakończeniu możliwe będzie poddanie pełnej analizie kwestii stopnia naruszania porządku prawnego przez skarżącego.

V. W odpowiedzi na skargę, udzielonej pismem z dnia [...] listopada 2016 r., organ wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, stwierdzając że decyzje te wydano z naruszeniem postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadniając własne stanowisko, organ odwoławczy stwierdził w szczególności, co następuje:

(i) Analiza zarzutów skargi, jak również ponowna analiza akt postępowania prowadzi do wniosku, że decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców oraz poprzedzająca ją decyzja Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego innego niż takie, które daje podstawę do wznowienia postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem zachodzi podstawa do uchylenia decyzji określona w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

(ii) W związku z powyższym uzasadniony jest wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2016 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...]. Należy jednak podnieść, iż podwody, dla których Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców składa taki wniosek nie pokrywają się w całości z argumentacją zawartą w skardze, co uniemożliwiało uwzględnienie skargi w całości.

(iii) Przyznać należy, że postępowanie pierwszoinstancyjne oraz postępowanie odwoławcze nie odpowiadały zasadom prawidłowego postępowania wyjaśniającego. Także uzasadnienie decyzji nie spełnia wszystkich wymogów proceduralnych. Skarżący trafnie zarzuca organowi odwoławczemu naruszenie art. 7 K.p.a. Rozpatrując skargę cudzoziemca, tut. organ ponownie szczegółowo przeanalizował podjęte działania mające na celu stwierdzenie, czy zachodzą wobec niego przesłanki uzasadniające udzielenie mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych.

(iv) W toku postępowania skarżący został przesłuchany do protokołu i zeznał, że w Polsce przebywa od 1998 r" zamieszkuje w [...] przy ul. [...] razem z żona - pania A. S. i synem – E. S. Wskazał, że zatrudniony był w firmie "[...]" na stanowisku radcy do spraw finansowych. Jego żona, która przebywa w Polsce na podstawie zgody na i pobyt ze względów humanitarnych, nigdzie nie pracuje i pozostaje na jego utrzymaniu, natomiast jego syn studiuje na I roku studiów w Wyższej Szkole Stosunków Międzynarodowych. Oświadczył, że w kraju pochodzenia nie był prześladowany i nic mu tam nie grozi. Ponadto zadeklarował chęć dobrowolnego wykonania decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Cudzoziemiec wskazał także, że w kraju pochodzenia zamieszkuje jego córka, wnuki i ojciec.

(v) W piśmie z dnia [...] listopada 2015 r. pełnomocnik strony zwrócił się do organu I instancji o przyspieszenie wydania wobec niej rozstrzygnięcia w sprawie, wskazując jednocześnie, że zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie jej zezwolenia na pobyt ze względów humanitarnych, gdyż w Polsce zamieszkuje jego żona, a zobowiązanie cudzoziemca do powrotu naruszyłoby prawo do jego życia rodzinnego. Ponadto chciałby on legalnie podjąć zatrudnienie, co wiąże się z posiadaniem środków na utrzymanie oraz ubezpieczenia zdrowotnego. Stwierdzono także, że cudzoziemiec spełnia przesłanki do udzielenia mu zgody na pobyt tolerowany, gdyż zobowiązanie go do powrotu jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu właściwego do przymusowego wykonania decyzji. Wskazano, że z uwagi na toczące się postępowanie przed Sądem Okręgowym w [...] musi pozostawać w dyspozycji wymiaru sprawiedliwości, a z drugie strony musi mieć zapewnione prawo do obrony.

(vi) Ponadto Cudzoziemiec przedłożył w toku postępowania pierwszoinstancyjnego zaświadczenie wystawione w dniu [...] listopada 2015 r. przez lekarza - specjalistę z Centrum Medycznego "[...]" zawierające dane dot. jego stanu zdrowia i zalecenia związane z podróżowaniem. W związku z powyższym organ podjął starania mające na celu wyjaśnienie sytuacji zdrowotnej strony, tj. wystąpił w dniu [...] listopada 2015 r. z szeregiem pytań do ww. lekarza. W piśmie z dnia [...] grudnia 2015 r. ww. Centrum Medyczne przekazało szczegółowe wyjaśnienia w sprawie, na których następnie oparł się organ I instancji. Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] zasadnie stwierdził, że "samo występowanie choroby u cudzoziemca nie stanowi naruszenia art. 3 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności". Stwierdzono, że w toku postępowania nie uskarżał się na stan zdrowia, nie przedstawił też żadnych dokumentów świadczących o tym stanie (poza ww. zaświadczeniem) w tym o przebytych chorobach i operacjach, przyjmowania leków na stałe oraz przewlekłym leczeniu. Odnośnie odbywania przez Stronę podróży wskazano, że po pierwsze podróżuje on w ramach obowiązków zawodowych (jego firma ma siedzibę w województwie [...]), a po drugie w 2013 r. odbył podróż samolotem i samochodem z [...] do [...] przez [...]. Dodatkowo wskazano, że może on leczyć się w kraju pochodzenia.

(vii) W decyzji organu I instancji stwierdzono także, że nie zachodzą wobec niego przesłanki do udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych oraz na pobyt tolerowany w Polsce. Szczególnie, że nie przestrzega on obowiązującego w Polsce prawa. W ww. decyzji organ stwierdził także, że cudzoziemiec naruszał w przeszłości porządek prawny (co stanowiło podstawę umieszczenia jego danych w Wykazie i Systemie Informacyjnym Schengen) i istnieje zagrożenie, że będzie naruszał go także w przyszłości.

(vii) W trakcie postępowania odwoławczego pełnomocnik Cudzoziemca uzupełnił materiał dowodowy sprawy o szereg dokumentów dot. jego leczenia w latach 2007, 2011, 2013 i 2016.

(ix) Należy podkreślić, że od samego początku postępowania w sprawie zobowiązania do powrotu (patrz: protokół przesłuchania Strony z dnia [...] kwietnia 2015 r.) cudzoziemiec podnosił, iż zamieszkuje w Polsce wraz z żoną panią A. S., posiadającą zgodę na pobyt ze względów humanitarnych w Polsce, oraz z synem panem E. S., studiującym w naszym kraju. Kwestia powyższa nie została jednakże w ogóle zbadana i wyjaśniona przez organy I i II instancji.

(x) Po otrzymaniu przedmiotowej skargi cudzoziemca Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców ustalił (na podstawie zapisów znajdujących się w Systemie Informatycznym "Pobyt v. 2), że żona skarżącego - pani A. S. posiada od 2014 r. zgodę na pobyt ze względów humanitarnych w Polsce (poprzednio: zgodę na pobyt tolerowany), udzieloną przez Wojewodę [...] na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w toku postępowania wydaleniowego, z uwagi na konieczność ochrony jej życia rodzinnego.

(xi) Należy w tym miejscu wskazać, iż cudzoziemiec posiadał w okresie od dnia [...] października 2012 r. do dnia [...] października 2014 r. zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony udzielone na podstawie ustawy abolicyjnej. W aktach sprawy brak jest jednak potwierdzenia podjęcia, tak przez organ I instancji, jak i przez organ odwoławczy, jakichkolwiek czynności mających na celu wyjaśnienie sytuacji rodzinnej Cudzoziemca. Organy administracji nie uzyskały od Wojewody [...] akt dot. postępowania wydaleniowego żony Cudzoziemca, w którego to konsekwencji uzyskała ona zgodę na pobyt ze względów humanitarnych w Polsce. Nie przeprowadzono wywiadu środowiskowego w zadeklarowanym przez Cudzoziemca miejscu zamieszkania jego i jego rodziny. Nie przesłuchano żony Cudzoziemca ani jego syna. Nie uzyskano także żadnych informacji dot. statusu pobytowego syna Cudzoziemca. Nie zbadano kwestii życia prywatnego Skarżącego. Organy skoncentrowały swoje wysiłki na wyjaśnieniu ustaleniu stanu zdrowia Cudzoziemca oraz jego karalności.

(xii) W konsekwencji należy przyznać, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 Kp.a., a także art. 107 § 3 K.p.a, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

(xiii) W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie zasadne jest zastosowanie art. 135 p.p.s.a. i uchylenie również decyzji organu I instancji tak, aby uczynić zadość zasadzie dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

(xiv) W przedmiotowej sprawie konieczne jest przeprowadzenie przez Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] szerokiego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie, czy wobec Cudzoziemca zachodzą przesłanki wskazane w art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, w którym wskazuje się, że cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt ze względów humanitarnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zobowiązanie go do powrotu naruszałoby jego prawo do życia rodzinnego lub prywatnego, w rozumieniu przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., a w konsekwencji, czy zachodzi wobec niego przesłanka wykluczająca wydanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu wskazana w art. 303 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Zasadne byłoby zatem dokonanie szczegółowych ustaleń w zakresie statusu pobytowego jego żony i syna oraz ustalenie czy cudzoziemiec prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z ww. członkami rodziny. W tym celu niezbędne będzie ponowne przesłuchanie cudzoziemca, przesłuchanie jego żony oraz syna, przeprowadzenie szczegółowego wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania Cudzoziemca i jego rodziny, jak również uwzględnienie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania dot. wydalenia pani A. S., prowadzonego przez Wojewodę [...] w 2014 r.

(xv) Następnie konieczne będzie ponowne poddanie ocenie zebranego materiału dowodowego pod kątem prowadzenia przez cudzoziemca w Polsce podlegającego ochronie życia rodzinnego, przy uwzględnieniu dotychczasowej historii jego pobytu w naszym kraju, w tym jego karalności. W tym celu konieczne byłoby uzyskanie informacji dot. postępowania karnego o Sygn. akt [...] (Cudzoziemiec oskarżony został o popełnienie przestępstw z art. 258 § 1 i 3 kk w zw. z art. 65 § 2 kk, art. 18 § 3 kk w zw. z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 65 § 1 kk, art. 291 § 1 kk w zw. z art. 65 § 1 kk, art. 18 § 2 kk w zw. z art. 148 § 2 pkt 4 kk w zw. z art. 65 § 1 kk.), w którym w momencie wydawania decyzji przez organ odwoławczy toczyło się postępowanie międzyinstancyjne. Niezbędne jest także stwierdzenie, w oparciu o zebrany materiał dowodowy, czy strona prowadzi w Polsce życie prywatne i czy podlega ono ochronie.

(xvi) Ponowne rozpoznanie sprawy przez organ administracji nie będzie zatem prawdopodobnie ograniczało się do analizy stanowiska skarżącego wyrażonego w toku postępowania odwoławczego i sądowego. Ponadto w obecnym stanie sprawy nie można wykluczyć konieczności dokonania kolejnych czynności dowodowych, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, które nie zostały wskazane powyżej. Zakres postępowania dowodowego będzie zatem wykraczać poza ramy "uzupełnienia" materiału dowodowego a ustalenia dokonane w toku ponownego postępowania mogą mieć zasadnicze i kluczowe dla sprawy znaczenie.

(xvii) Szef Urzędu nie miał możliwości zastosowania w niniejszej sprawie instytucji samokontroli przewidzianej w art. 54 § 3 P.p.s.a., tj. nie miał możliwości samodzielnego uwzględnienia wniesionej skargi. Ewentualna decyzja samokontrolna powinna zatem nie tylko uchylać zaskarżoną decyzję, ale również stanowić środek załatwienia sprawy udzielenia stronie zezwolenia na pobyt ze względów humanitarnych w Polsce. W chwili obecnej jednak, z uwagi na przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w niewystarczającym stopniu przez organ I i II instancji, tut. organ nie dysponuje wystarczającym materiałem dowodowym, na podstawie którego można orzec o udzieleniu Stronie wnioskowanego zezwolenia. W konsekwencji decyzja samokontrolna na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a. byłaby decyzją przedwczesną. To dopiero ponownie przeprowadzone postępowanie pozwoli na zebranie materiału dowodowego w całości i jego ocenę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

VI. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2016 r. nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.

W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.

VII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2016 r. prowadzi do następujących wniosków:

1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, prowadzonego na podstawie art.302 i nast. ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, w którym w drugiej instancji orzekł zaskarżoną decyzją Szef Urzędu, było zobowiązanie skarżącego do powrotu w związku z wystąpieniem okoliczności przewidzianych w ust.1 pkt 7 przywołanego przepisu (obowiązywanie wpisu danych cudzoziemca do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany). Orzekające w sprawie organy obu instancji uznały, że w sytuacji, w której: (-) w/w ustawowa przesłanka do zobowiązania cudzoziemca do zwrotu bezspornie wystąpiła, (-) w sprawie brak jest jakichkolwiek przeszkód do orzeczenia o takim zobowiązaniu, przewidzianych w art.303 ustawy, w tym w szczególności skarżący nie spełnia przesłanek do uzyskania zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany (art.303 ust.1 pkt 2 ustawy), o zobowiązaniu skarżącego do powrotu należało orzec.

Rozpatrzywszy skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2016 r., Sąd podzielił w/w stanowisko, uznając za całkowicie trafne ustalenia organów, prowadzące do wniosku o wystąpieniu w odniesieniu do skarżącego przesłanek do zobowiązaniu do powrotu.

2. Stwierdzić jednakże należy, że w/w ocena przez Sąd legalności zaskarżonej decyzji odwoławczej oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji jest wadliwa, albowiem analiza stanu faktycznego sprawy winna prowadzić do wniosku, że w toku postępowania administracyjnego orzekające organy nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący, czy w odniesieniu do skarżącego nie występują przesłanki do udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych ze wskazane w art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, w myśl którego to przepisu cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt ze względów humanitarnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zobowiązanie go do powrotu naruszałoby jego prawo do życia rodzinnego lub prywatnego, w rozumieniu przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., a w konsekwencji, czy zachodzi wobec niego przesłanka wykluczająca wydanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu wskazana w art. 303 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Koniecznym bowiem było dokonanie szczegółowych ustaleń w zakresie statusu pobytowego jego żony i syna oraz ustalenie czy cudzoziemiec prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z ww. członkami rodziny. W tym celu niezbędnym byłoby ponowne przesłuchanie cudzoziemca, przesłuchanie jego żony oraz syna, przeprowadzenie szczegółowego wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania cudzoziemca i jego rodziny, jak również uwzględnienie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania dot. wydalenia pani A. S., prowadzonego przez Wojewodę [...] w 2014 r. Tym samym w rozpatrywanej sprawie należy, wbrew stanowisku wyroku Sądu, oddalającego skargę, dopatrzeć się przesłanek do uchylenia obu decyzji wydanych w sprawie.

3. W podsumowaniu powyższych wywodów stwierdzić zatem należy, że rozstrzygnięcie Sądu, oddalające skargę skarżącego na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2016 r. jest wadliwe, albowiem skarga ta winna zostać uwzględniona z przyczyn, o których mowa powyżej. Stwierdzając powyższe, Sąd nadmienia jednakże, że przepisy p.p.s.a. nie przyznają mu kompetencji do weryfikowania z urzędu wydawanych przez siebie wyroków. Oznacza to, że niniejszy wyrok Sądu, wadliwe oddalający skargę na decyzje odwoławczą pozostaje w mocy, a jego ewentualna weryfikacja wymagałaby podjęcia przez skarżącego stosownych kroków prawnych, przewidzianych w p.p.s.a.

Z powyższych przyczyn Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.