Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 406/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2, art. 5, art. 7 ust. 1-3, art. 18 ust. 6, art. 27 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2134
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant specjalista Agnieszka Rogowska-Bil, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2018 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, działając na podstawie art. 17, art. 18 i art. 21 ust. 1 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 570 ze zm.), art. 2, art. 5, art. 7 ust. 1–3, art. 18 ust. 6, art. 27 ust. 1. ustawy 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2134 ze zm., dalej ustawa o pomocy państwa, a także: ustawa lub u.p.p.w.dz.), a także rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowań w sprawach o przyznanie świadczenia wychowawczego oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1465) oraz 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej: Kpa) – po rozpatrzeniu odwołania M.K. (dalej także strona, skarżąca) od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza M. przez Inspektora Działu Świadczeń Rodzinnych i Alimentacyjnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. z dnia [...]r. nr [...] uchylającej z mocą od 01 kwietnia 2016 r. do 30 listopada 2016 r. decyzję własną z dnia [...]r. nr [...] przyznającą jej świadczenie wychowawcze na córkę P.K. — decyzję pierwszoinstancyjną utrzymało w mocy.

Argumentując rozstrzygnięcie organ odwoławczy przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń wskazując prawne regulacje przedmiotu, w których ramach odnotował, że organ I instancji decyzją z dnia [...]r. nr [...] przyznał stronie świadczenie wychowawcze na córkę P. w kwocie 500 zł miesięcznie na okres od 01 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. stwierdzając, że strona spełnia ustawowe kryteria warunkujące przyznanie wnioskowanego świadczenia. Pismem z dnia 13 listopada 2017 r. organ I instancji zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania w sprawie uchylenia decyzji przyznającej jej świadczenie wychowawcze w związku z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Następnie decyzją z dnia [...]r. organ I instancji uchylił z mocą od 01 kwietnia 2016 r. do 30 listopada 2016 r. decyzję z [...]r. przyznającą stronie świadczenie wychowawcze na córkę.

Wskazując na podstawy prawne działania organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 16 u.p.p.w.dz. w przypadku gdy osoba, o której mowa w art. 4 ust. 2, lub członek rodziny tej osoby przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy przekazuje wniosek wraz z dokumentami wojewodzie. Cytując w dalszej kolejności brzmienie tego przepisu podniósł, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji pismem z dnia 31 sierpnia 2017 r. zwrócił się do ROPS Województwa Śląskiego z zapytaniem czy w przypadku strony mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. ROPS Województwa Śląskiego pismem z dnia 16 października 2017 r. poinformował organ I instancji, że A.K. – ojciec dziecka P.K. wykonywał działalność zawodową na terenie Wielkiej Brytanii od 01 kwietnia 2016 r. do 30 listopada 2016 r. Zaakcentował, że ustalono, iż w zakresie świadczeń podlegał on we wskazanym okresie ustawodawstwu innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Na mocy przepisów wspólnotowych we wskazanym okresie był uprawniony na terenie Wielkiej Brytanii do ubiegania się o świadczenia rodzinne w odniesieniu do członków swojej rodziny .którzy zamieszkują w innym Państwie Członkowskim, tak jak gdyby zamieszkiwali oni na terytorium tego państwa. ROPS Województwa Śląskiego poinformował, że w sprawie dotyczącej uprawnień strony do świadczenia wychowawczego przyznanego na jej córkę na okres zasiłkowy 2016/2017 przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego mają zastosowanie w okresie od 01 kwietnia 2016 r. do 30 listopada 2016 r.

Mając to na uwadze stwierdził, że organ I instancji na mocy art. 16 ust.6 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci był zobligowany do uchylenia decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze stronie w okresie od 01 kwietnia 2016 r. do 30 listopada 2016 r. bowiem w tym okresie mają zastosowanie przepisy koordynacji zabezpieczenia społecznego.

Zdaniem organu odwoławczego decyzja organu I instancji została wydana zgodnie z przepisami prawa i zasługuje na utrzymanie w mocy.

W skardze na powyższą decyzję strona skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zarzuciła jej naruszenie zarówno prawa materialnego jak i procesowanego w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie. Przy czym zauważenia wymaga, że autor skargi wskazał, że "jako pełnomocnik (...), z powołaniem na pełnomocnictwo przesyłane w załączeniu, wnoszę skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] roku, uchylającą decyzję z dnia [...]r. o przyznaniu świadczenia wychowawczego, wydaną z upoważnienia Burmistrza M. (nr [...])". Przytoczenie to jawi się jako istotne albowiem Sąd uznał jako oczywistą omyłkę wskazanie, że skarga dotyczy decyzji uchylającej decyzję pierwszoinstancyjną, albowiem zarówno z akt sprawy, uzasadnienia ale i treści skargi w sposób nie budzący wątpliwości wynika rozstrzygniecie organu drugoinstancyjnego utrzymujące w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.

Formułując zarzuty wskazał, że skarżonej decyzji zarzuca:

po pierwsze – naruszenie prawa materialnego, a to:

1) art. 16 ust. 6 w zw. z art. 16 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci poprzez jego niezasadne zastosowanie i uchylenie decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze w sytuacji niewypełnienia przesłanek zastosowania przepisu, tj. gdy brak podstaw do uznania, iż członek rodziny skarżącej przebywał za granicą i mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego;

2) art. 11 ust. 2 lit. a oraz art. 13 ust. 1 i 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (dalej: rozporządzenia) poprzez uznanie, iż mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w sytuacji, gdy wskazane przepisy stanowią, iż osoba wykonująca pracę najemną lub pracę na własny rachunek w państwie członkowskim podlega jego ustawodawstwu, zaś gdy wskazany przepis stanowi, iż w przypadku wykonywania pracy na własny rachunek i wykonywania pracy najemnej w więcej niż jednym państwie członkowskim zastosowanie ma ustawodawstwo tego kraju, gdzie wykonują pracę lub jej znaczną część;

3) art. 68 ust. 1 lit b rozporządzenia – poprzez uchylenie decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze na podstawie ustawy polskiej w sytuacji, gdy w związku z zamieszkiwaniem dziecka w' Polsce także w' przypadku zastosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia socjalnego świadczenie to korzystałoby z pierwszeństwa.

Po drugie – naruszenie prawa procesowego, a to:

1) art. 7 Kpa w zw. z art. 77 Kpa poprzez odstąpienie od działań zmierzających do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, skutkujące bezpodstawnym uznaniem, iż członek rodziny skarżącej przebywał za granicą i zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów' zabezpieczenia społecznego;

2) art. 77 § 1 Kpa –– poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego, to jest pominięcie dowodów i oświadczeń skarżącej wskazujących na fakt, iż członek jej rodziny przebywał oraz pracował w Polsce, skutkujące bezpodstawnym przyjęciem, iż zamieszkiwał i pracował wyłącznie za granicą;

3) art. 80 Kpa – poprzez przekraczającą zasadę swobody, błędną ocenę dowodów wyrażającą się w bezpodstawnym przyjęciu, iż członek rodziny skarżącej przebywał oraz pracował za granicą i zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego;

4) art. 107 § 1 pkt 6 w zw. art. 107 § 3 Kpa – poprzez pominięcie w uzasadnieniu istotnego elementu podstawy faktycznej i prawnej decyzji, to jest przyczyn w związku z którymi uznano, iż w sprawie zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Mając to na uwadze wniósł, o

1) przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. uzupełniających dowodów z dokumentów wskazanych w uzasadnieniu;

2) uchylenie skarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji;

3) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Szczegółową argumentację na poparcie zarzutów postawionych w petitum skargi przedstawiono w jej uzasadnieniu stanowiącym co do istoty ich rozwinięcie. Autor skargi wyeksponował, że mąż skarżącej zamieszkuje w Polsce, prowadzi tu działalność gospodarczą i tutaj też wykonywał pracę na podstawie umowy ze spółką brytyjską. Jego dwukrotna wizyta w Wielkiej Brytanii miała charakter incydentalny i krótkotrwały, który w żadnym razie nie uzasadnia twierdzenia organu, iż przez sześć miesięcy przebywał za granicą. Zaznaczył, że mąż skarżącej zarówno pracę najemną (na podstawie umowy o pracę), jak i na własny rachunek (działalność gospodarczą) prowadził w Polsce. Przepisy szczegółowe, w przypadku wykonywania pracy w dwóch krajach członkowskich, wprowadzają dodatkowo kryterium wykonywania znacznej części pracy (art. 13 ust. 1 rozporządzenia i odsyłający do niego art. 13 ust. 3 rozporządzenia, w którym mowa o równoczesnym wykonywaniu pracy najemnej i na własny rachunek, tak jak ma to miejsce w przypadku męża skarżącej). Kryterium to, jak kontynuował, w przedmiotowej sprawie również musi jednoznacznie wskazać na fakt podlegania przez skarżącą i członka jej rodziny jedynie ustawodawstwu polskiemu. Dodatkowo w uzasadnieniu decyzji tak organu I, jak i II instancji, a także w piśmie jakie skarżącej doręczono od działającego przy marszałku województwa ROPS, brak jakiegokolwiek wyjaśnienia podstaw faktycznych i prawnych uznania, iż przepisy o koordynacji znajdują zastosowanie. Uniemożliwia to jego zdaniem obywatelowi właściwe odniesienie się do tego elementu procedury, kluczowego na tle art. 16 ustawy, a także kwestionuje możliwość kontroli odwoławczej na tym odcinku. Stan taki uzasadnia zarzut naruszenia art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 Kpa.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powtórzyło argumentację w niej zawartą. Podniosło przy tym, że we wskazanym okresie mąż strony był uprawniony na terenie Wielkiej Brytanii do ubiegania się o świadczenia rodzinne w odniesieniu do członków swojej rodziny, którzy zamieszkują w innym Państwie Członkowskim, tak jak gdyby zamieszkiwali oni na terytorium tego państwa. Przypomniał, że ROPS Województwa Śląskiego poinformował, iż w sprawie dotyczącej uprawnień strony do świadczenia wychowawczego przyznanego na jej córkę na okres zasiłkowy 2016/2017 przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego mają zastosowanie w okresie od 01 kwietnia 2016 r. do 30 listopada 2016 r. Na zakończenie skonstatował, że organ I instancji na mocy art. 16 ust. 6 ustawy zobligowany był do uchylenia decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze stronie ww wskazanym przez ROPS Województwa Śląskiego okresie od 01 kwietnia 2016 r. do 30 listopada 2016 r. bowiem w tym okresie miały zastosowanie przepisy koordynacji zabezpieczenia społecznego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm., dalej: p.u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa. Jednocześnie wyjaśnienia wymaga, że podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 p.u.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem jej art. 57 a. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak: NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04, wszystkie przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl., w skrócie: CBOSA). Orzekanie – na podstawie art. 135 p.p.s.a. – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego podejmowania. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.

Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przytoczona regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Powołane regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie bada celowości, czy też słuszności zaskarżonej decyzji. Nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją wówczas, gdy wiąże się ona z negatywnymi skutkami dla niej, bowiem związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa.

Prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury, ze względu na jego istotne znaczenie w procesie urzeczywistniania praw i wolności obywatelskich, mieści się w treści zasady państwa prawnego (art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Obowiązkiem organów orzekających jest zatem kierowanie się w toku postępowania administracyjnego zasadami wynikającymi z przepisów prawa proceduralnego. Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygając w sprawie organ nie naruszył także przepisów prawa materialnego.

W tym miejscu wskazać należy, iż stan faktyczny sprawy został zaprezentowany przy okazji prezentowania dotychczasowego przebiegu objętego skargą postępowania.

W ocenie Sądu brak jest zatem uzasadnionych podstaw do jego ponownego przedstawiania w tej części uzasadniania. Ponieważ stan faktyczny ustalony w postępowaniu administracyjnym nie jest sporny, kwestionowana jest jego ocena, toteż Sąd poczytuje te ustalenia jako własne.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięć zawartych w objętej skargą decyzji stanowiły, jak wskazano także powyżej przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, w tym zwłaszcza jej art. 16 ust. 1, przytaczany przez Sąd w brzmieniu obowiązującym w czasie orzekania przez organy. Przy czym we wskazanym zakresie zasadnicza kwestia, w tym ramy przedmiotowe nie uległy zmianie. Zmiana nastąpiła we właściwości organu, którym to po zmianie ustawą z 7 lipca 2017 r. (Dz.U. z 2017 r. poz. 1428) z dniem 01 stycznia 2018 r. jest Wojewoda. Zgodnie zatem z art. 16 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci:

1. W przypadku gdy osoba, o której mowa w art. 4 ust. 2, lub członek rodziny tej osoby przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy przekazuje wniosek wraz z dokumentami marszałkowi województwa.

2. W przypadku przebywania osoby, o której mowa w art. 4 ust. 2, lub członka rodziny tej osoby w dniu wydania decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze lub po dniu jej wydania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, o którym mowa w ust. 1, organ właściwy występuje do marszałka województwa o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

3. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się w przypadku wyjazdu poza granice Rzeczypospolitej Polskiej lub pobytu turystycznego, leczniczego lub związanego z podjęciem przez dziecko kształcenia poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

4. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2, marszałek województwa ustala, czy w przekazanej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

5. W przypadku gdy marszałek województwa w sytuacji, o której mowa w ust. 1, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, wydaje decyzję zgodnie z art. 11.

6. W przypadku gdy marszałek województwa w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenie wychowawcze od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1, w zakresie świadczeń na rodzinę w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

7. W przypadku, o którym mowa w ust. 6, marszałek województwa wydaje decyzję w sprawie świadczenia wychowawczego zgodnie z art. 11 od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1, w zakresie świadczeń na rodzinę w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

8. W przypadku gdy marszałek województwa ustali, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego: 1) przekazuje sprawę organowi właściwemu w celu ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego – w przypadku, o którym mowa w ust. 1; 2) informuje o tym fakcie organ właściwy – w przypadku, o którym mowa w ust. 2.

9. Organ właściwy w przypadku, o którym mowa w ust. 8 pkt 1, ustala prawo do świadczenia wychowawczego od miesiąca złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1.

10. Marszałek województwa ustala i dochodzi zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego w sprawach, w których mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Przepisy art. 25 stosuje się odpowiednio.

11. W przypadku zwrotu przez instytucję państwa, o którym mowa w ust. 1, nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego zgodnie z przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego marszałek województwa może umorzyć pozostałą kwotę nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w całości lub w części, w szczególności jeżeli pozostała kwota wynika z różnicy kursowej.

Z kolei mocą art. 2 pkt 15 powołanej ustawy, ilekroć w ustawie mowa jest o przepisach o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego – oznacza to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z 30.04.2004, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5, str. 72, z późn. zm.) oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 284 z 30.10.2009, str. 1, z późn. zm.). Wyżej wskazane akty normatywne stanowiąc element porządku prawnego obowiązującego w Polsce, wprowadzają regulacje przeciwdziałające kumulacji świadczeń, tj. pobierania świadczeń rodzinnych na tego samego członka rodziny w tym samym czasie w różnych krajach, poprzez ustalenie zasad pierwszeństwa ustawodawstwa właściwego przy ich przyznawaniu i zasad zawieszania już ustalonych świadczeń.

W tym miejscu stwierdzić przyjdzie, że świadczenie wychowawcze w ramach przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego należy traktować jako świadczenie rodzinne. Bowiem stosownie do rozporządzenia nr 883/2004 określenie świadczenie rodzinne oznacza wszelkie świadczenia rzeczowe lub pieniężne, które mają odpowiadać wydatkom rodziny, z wyłączeniem zaliczek z tytułu świadczeń alimentacyjnych oraz specjalnych świadczeń porodowych i świadczeń adopcyjnych wspomnianych w załączniku I. Definicja ta jest bardzo szeroka i swoim zakresem obejmuje nie tylko świadczenia, które zostały umiejscowione w polskim prawie w ustawie o świadczeniach rodzinnych, ale również inne świadczenia, które mają odpowiadać wydatkom rodziny. Niewątpliwie takim świadczeniem jest świadczenie wychowawcze, które ma wspomóc rodzinę w wychowywaniu dzieci i którego celem jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Świadczenie wychowawcze podlega koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, tak jak świadczenia rodzinne wymienione w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Jednocześnie wskazania wymaga, że świadczenia przyznawane osobom spełniającym kryteria wynikające z nich i przeznaczone na utrzymanie rodziny, zostały uznane za świadczenia rodzinne – zob. wyrok Trybunału w sprawach połączonych C–245/94 i C–312/94 Hoever i Zachov oraz w sprawie C–78/91 Hughes. W związku tym wszystkie świadczenia wynikające z ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz z ustawy o wychowywaniu dzieci podlegają przepisom o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Nadto zmiany w przepisach o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego wprowadziła od dnia 1 maja 2010 r. reforma sytemu koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego na mocy ww przepisów nowych rozporządzeń Rady i Parlamentu Europejskiego (WE). Szczegółowa interpretacja postanowień rozporządzeń 883/2004 oraz 987/2009 została zawarta w nowych decyzjach i zaleceniach Komisji Administracyjnej ds. Zabezpieczenia Społecznego. Zauważyć należy także, że stosownie do art. 3 ust. 1 lit. j, rozporządzenie 883/2004 stosuje się do całego ustawodawstwa odnoszącego się do następujących działów zabezpieczenia społecznego, które dotyczą świadczeń rodzinnych. Określenie "świadczenia rodzinne" oznacza w myśl art. 1 lit. z rozporządzenia nr 883/2004 – wszelkie świadczenia rzeczowe lub pieniężne, które mają odpowiadać wydatkom rodziny, z wyłączeniem zaliczek z tytułu świadczeń alimentacyjnych oraz specjalnych świadczeń porodowych i świadczeń adopcyjnych.

Zadania w zakresie świadczeń rodzinnych, co do zasady należą do zadań z zakresu administracji rządowej zleconych gminie. Właściwym do załatwienia spraw przyznania świadczeń rodzinnych jest wójt (burmistrz, prezydent). Organ ten może upoważnić, w formie pisemnej, swojego zastępcę ewentualnie pracownika urzędu albo kierownika ośrodka pomocy społecznej lub innej jednostki organizacyjnej gminy, a także inną osobę na wniosek kierownika ośrodka pomocy społecznej lub innej jednostki organizacyjnej gminy do prowadzenia postępowania w sprawach mu przypisanych. Wyjątkiem od zasady właściwości wójta (burmistrza, prezydenta ) w sprawach świadczeń rodzinnych jest sytuacja unormowana w art. 16 ust. 1–11 ustawy.

Przepisy te, co wymaga powtórzenia, mają na celu wyeliminowanie skutków podlegania różnym systemom zabezpieczenia społecznego różnych państw. Kolizja taka może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy dochodzi do przyznania świadczeń w ramach różnych systemów zabezpieczenia społecznego. Obowiązek ustalenia, czy mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego obciążający marszałka województwa obejmuje zatem sprawdzenie, czy przebywający poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej jest uprawniony do pobierania świadczenia. Do momentu powstania uprawnienia do świadczenia na terenie innego państwa członkowskiego zastosowanie ma bowiem wyłącznie ustawodawstwo polskie.

W przypadkach tam opisanych, a to w przypadku pełnienia funkcji instytucji właściwej w związku z udziałem Rzeczypospolitej Polskiej w koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w przypadku przemieszczania się osób w granicach Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego i w przypadku wydawania decyzji w sprawach świadczeń rodzinnych realizowanych w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego organem właściwym jest obecnie (w czasie wyrokowania) wojewoda – a w czasie orzekania przez organy marszałek województwa jako organ samorządu województwa.

Tym samym, czego zdaje się nie dostrzega strona skarżąca, jak stanowi art. 19 Kpa organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a naruszenie każdego rodzaju właściwości przez organ administracji przy wydawaniu decyzji powoduje nieważność rozstrzygnięcia niezależnie od wpływu na jego treść. Właściwość rzeczowa to upoważnienie bądź zobowiązanie określonego organu, wynikające z przepisów prawa, do załatwienia określonej kategorii spraw administracyjnych, co wynika z treści art. 20 Kpa. Z tych względów organ administracji publicznej ma obowiązek zbadać dokładnie rodzaj sprawy w celu ustalenia własnej właściwości, ewentualnie ustalenia organu właściwego do rozpatrzenia sprawy. Zatem marszałek województwa (w czasie orzekania przez organy) zgodnie z art. 16 ust. 7 ustawy, jest organem kompetentnym wyłącznie w tych sprawach, w których mają zastosowanie (nie hipotetycznie mogą mieć zastosowanie) powyżej przedstawione przepisy o koordynacji systemów. Przy czym działanie to musi być – jak w niniejszej sprawie – ustaleniem, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Dalsze procedowanie w tym przedmiocie jest w istocie uzależnione od tegoż ustalenia. Jak stanowi bowiem art. 16 ust. 1 i n. ustawy, w przypadku gdy członek rodziny osoby uprawnionej do świadczeń rodzinnych przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego przed wydaniem przez organ właściwy decyzji przyznającej świadczenia rodzinne jak również po wydaniu takiej decyzji, organ właściwy występuje do marszałka województwa o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Z treści wskazanego przepisu jednoznacznie wynika, że sam fakt przebywania członka rodziny osoby uprawnionej do świadczeń rodzinnych poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego nie wpływa na właściwość organu ale wyznacza tryb działania organów i podstawy dalszego działania. Właściwość ta uzależniona jest bowiem od ustalenia przez marszałka województwa (obecnie wojewodę) czy w przekazanej mu sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w związku z równoległym nabyciem uprawnień w innym Państwie Członkowskim przez członka rodziny osoby uprawnionej w Polsce. W sytuacji, gdy przepisy te nie znajdują zastosowania (mimo, że członek rodziny osoby uprawnionej do świadczeń rodzinnych przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego) marszałek województwa zobowiązany jest do przekazania sprawy organowi właściwemu w celu ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, a jeśli sprawa znajdowała się na etapie po wydaniu decyzji – informuje organ właściwy o braku zastosowania w sprawie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych, z którego wynika, że marszałek województwa jest organem właściwym do wydawania decyzji w przedmiocie świadczeń rodzinnych na podstawie art. 16 ust. 7 ustawy wyłącznie wtedy, gdy członek rodziny osoby uprawnionej podlega ustawodawstwu państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Ustalenie, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, o którym mowa w art. 16 ust. 1 i 6 ustawy oznacza natomiast wymóg wskazania na przepis, który wyraźnie predestynuje przebywającego na terenie Państwa Członkowskiego członka rodziny osoby uprawnionej jako świadczeniobiorcę, względnie wymóg wskazania aktu organu lub instytucji państwa obcego, przyznającego świadczenie zagraniczne wskutek skonkretyzowania takiego właśnie przepisu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2010r. sygn. I OSK 556/10 publ. CBOSA). Jeśli bowiem nie zachodzi kumulacja świadczeń rodzinnych, brak jest możliwości zastosowania przepisów cytowanych wyżej rozporządzeń. Regulacje w nich zawarte zapobiegają wypłacie w tym samym czasie i na tego samego członka rodziny świadczeń z zabezpieczenia społecznego. Zawierają one normy szczególne stosowane w celu określenia ustawodawstwa właściwego wyłącznie w przypadku zbiegu świadczeń. Koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego pozwala na wyeliminowanie skutków podlegania różnym systemom zabezpieczenia społecznego różnych państw, przede wszystkim w związku ze zmianami miejsca pobytu lub zamieszkania. Jak wynika z unormowań zawartych w powołanych wyżej rozporządzeniach prawa europejskiego – nr 883/2004 i nr 987/2009, koordynacja oparta jest na uprzednim stwierdzeniu odrębności i niemożliwej do usunięcia różnorodności krajowych systemów zabezpieczenia społecznego, w stosunku do konkretnej osoby, ma zapobiec nieusprawiedliwionej kumulacji świadczeń. W rozporządzeniu nr 883/2004 (w pkt 15) wskazano, że niezbędne jest poddanie osób przemieszczających się we Wspólnocie systemem zabezpieczenia społecznego tylko jednego państwa członkowskiego w celu uniknięcia zbiegu mających tu zastosowanie przepisów ustawodawstw krajowych oraz komplikacji, które mogłyby z tego wynikać. I jakkolwiek w pkt 16 preambuły wskazano, że w zasadzie nie ma we Wspólnocie uzasadnienia dla uzależniania praw w zakresie zabezpieczenia społecznego od miejsca zamieszkania zainteresowanych osób; jednakże w szczególnych przypadkach, w szczególności w odniesieniu do świadczeń specjalnych związanych z kontekstem gospodarczym i społecznym zainteresowanej osoby, miejsce zamieszkania może być brane pod uwagę. W celu uniknięcia nieusprawiedliwionej kumulacji świadczeń w realizacji potrzeby określenia zasad pierwszeństwa w przypadku zbiegu praw do świadczeń rodzinnych na podstawie ustawodawstwa właściwego państwa członkowskiego i ustawodawstwa państwa członkowskiego, w którym mają miejsce zamieszkania członkowie rodziny, takie reguły ustalono, i między innymi w art. 11 określono, że (ust. 1) osoby, do których stosuje się niniejsze rozporządzenie, podlegają ustawodawstwu tylko jednego państwa członkowskiego i (o czym mowa w ust. 3) zgodnie z przepisami art. 12 do 16 rozporządzenia:

a) osoba wykonująca w państwie członkowskim pracę najemną lub pracę na własny rachunek podlega ustawodawstwu tego państwa członkowskiego;

b) urzędnik służby cywilnej podlega ustawodawstwu państwa członkowskiego, jakiemu podlega zatrudniająca go administracja;

c) osoba otrzymująca zasiłek dla bezrobotnych zgodnie z przepisami art. 65 na podstawie ustawodawstwa państwa członkowskiego zamieszkania podlega ustawodawstwu tego państwa członkowskiego;

d) osoba powołana lub odwołana ze służby w siłach zbrojnych lub służby cywilnej w państwie członkowskim podlega ustawodawstwu tego państwa członkowskiego;

e) każda inna osoba, do której nie mają zastosowania przepisy lit. a) do d) podlega ustawodawstwu państwa członkowskiego, w którym ma miejsce zamieszkania, bez uszczerbku dla innych przepisów niniejszego rozporządzenia, gwarantujących jej świadczenia na podstawie ustawodawstwa jednego lub kilku innych państw członkowskich.

Tym samym, co wymaga uwypuklenia, przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego zawierają reguły, dzięki którym osoby podejmujące pracę równocześnie lub kolejno w kilku państwach członkowskich, unikają negatywnych następstw podlegania systemom zabezpieczenia społecznego różnych państw. Zapewniają równe traktowanie każdego obywatela Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Szwajcarii oraz dają prawo do opieki lekarskiej, świadczeń chorobowych, rodzinnych, emerytur czy rent bądź zasiłków dla bezrobotnych. Wskazują, któremu państwu podlega osoba pracująca lub prowadząca działalność za granicą. Zatem wystarczającym jest ustalenie wykonywania pracy lub prowadzenia działalności za granicą niezależnie od czasu wykonywania tychże czynności warunkami są wyłącznie wykonywanie ich w okresie świadczeniowym. Takie uregulowanie – w ocenie składu orzekającego – ma uprościć procedurę wpływając na szybkość i ekonomikę postępowania wobec braku konieczności ustalenia czasu (w liczbach czy godzinach) wykonywania pracy lub prowadzenia działalności wystarczającym jest ziszczenie się tego warunku w powiązaniu nierozerwalnym z miejscem ich wykonywania, czyli poza granicami kraju.

Nadto takie uregulowanie – bez określenia czasowego wykonywanych działalności zarobkowych – jest zdaniem Sądu gwarancją, że świadczenia nabyte w jednym państwie, będą wypłacane także jeśli osoba uprawniona przeniesie się do innego państwa, a także, że nie nastąpi ich nałożenie się. Bez wątpienia uzupełnia także prawo wewnętrzne danego państwa, chroniąc osoby wykonujące pracę za granicą przed utratą ochrony w zakresie zabezpieczenia społecznego. Regulacje te służą ochronie interesów osób przemieszczających się w celu podejmowania zatrudnienia na terytorium różnych państw. Dotyczą one tylko tych osób, które przemieszczają się w obrębie Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Szwajcarii.

Przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, czego nie można pomijać, a co zdaje się marginalnie ocenia strona skarżąca, mają pierwszeństwo przed wewnętrznymi przepisami wyżej wymienionych państw. Oznacza to, że w przypadku kolizji przepisów krajowych z przepisami unijnymi, zastosowanie mają zawsze przepisy unijne.

Mając na uwadze okoliczności występujące w przedmiotowej sprawie zauważenia wymaga, że przytoczone powyżej rozporządzenia wydano w oparciu o Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, a tym samym są one łącznikami między systemami narodowymi, mającymi ułatwić obywatelom państw członkowskich przemieszczanie się w granicach Unii Europejskiej, przy zachowaniu ich uprawnień w zabezpieczeniu społecznym. Obowiązująca moc Rozporządzeń w państwach członkowskich i w obrębie Europejskiego Obszaru Gospodarczego nie oznacza natomiast unifikacji systemów zabezpieczenia społecznego. Unia Europejska nie realizuje bowiem jednego, narodowego modelu polityki społecznej, ani nie ustala też odgórnie płac minimalnych, czy minimum socjalnego. Państwa członkowskie zachowują prawo do tworzenia własnych systemów ubezpieczeń społecznych, do określania wysokości składek i świadczeń, a także – warunków ich nabywania lub ustalania wieku emerytalnego itp. Zatem każde państwo członkowskie najpierw stosuje własne ustawodawstwo, a dopiero gdy narodowe przepisy państwa członkowskiego są sprzeczne z przepisami wspólnotowymi lub nie regulują danego zagadnienia, pierwszeństwo mają Rozporządzenia Rady. Obowiązują one całości i są stosowane bezpośrednio we wszystkich państwach nimi objętych. Państwa te nie mogą stosować tych przepisów wybiórczo.

W krajach UE obowiązuje zasada jednego ustawodawstwa – możesz podlegać przepisom tylko jednego kraju. Są jednak sytuacje, kiedy będziesz podlegać ustawodawstwu dwóch krajów jednocześnie.

Dzieje się tak wtedy, gdy osoba:

a) prowadzi działalność na własny rachunek w Belgii, Czechach, Grecji, we Włoszech, na Malcie, w Portugalii, Słowacji i pracujesz na podstawie umowy o pracę czy zlecenia w innym państwie członkowskim,

b) prowadzi działalność na własny rachunek i mieszkasz na Cyprze, w Danii, Estonii, Hiszpanii, Finlandii i Szwecji oraz gdy pracujesz na umowę o pracę lub zlecenie w innym państwie,

c) prowadzi działalność na własny rachunek we Francji oraz jesteś zatrudniony w innym państwie , z wyjątkiem Luksemburga,

d) prowadzi gospodarstwo rolne w Niemczech, a oprócz tego jesteś zatrudniony w innym państwie.

Przepisy unijne nie pozwalają na pobieranie świadczeń rodzinnych w pełnej kwocie równocześnie w różnych krajach. Mając przy tym na uwadze, że przepisy o wspólnotowej koordynacji nie powstały po to, aby zastąpić różne krajowe systemy ubezpieczeń jednym wspólnym systemem europejskim, a każde państwo członkowskie zachowało prawo do decydowania o tym, kto jest objęty jego systemem ubezpieczeń, jakie składki trzeba do tego systemu wpłacić, jakie świadczenia będą z niego przyznawane i na jakich warunkach, to tryb procedowania musi być przez organy ściśle przestrzegany. Ten z kolei wyznacza właściwość rzeczową i miejscową organu. Równocześnie podkreślenia wymaga, iż przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego zawierają reguły, dzięki którym osoby podejmujące pracę równocześnie lub kolejno w kilku państwach członkowskich, unikają negatywnych następstw podlegania systemom zabezpieczenia społecznego różnych państw. Państwo właściwe mające pierwszeństwo wypłaca pełną kwotę świadczeń rodzinnych – po spełnieniu kryteriów przewidzianych w jego ustawodawstwie, natomiast drugie państwo wypłaca dodatek dyferencyjny. Jest to kwota wynosząca różnicę między wysokością świadczeń, w przypadku gdy ich wysokość w drugim państwie przewyższa sumę świadczeń w pierwszym państwie – tak, aby osoba zainteresowana otrzymała najwyższą możliwą kwotę świadczeń przewidzianą w ustawodawstwie jednego z państw członkowskich. Zasady koordynacji obowiązują w państwach członkowskich Unii Europejskiej: Austrii, Belgii, Bułgarii, Chorwacji, na Cyprze, w Czechach, Danii (z wyjątkiem Grenlandii i Wysp Faro), Estonii, Finlandii, we Francji (także na obszarze Reunion, Martyniki, Gwadelupy i Gujany Francuskiej), Grecji, Hiszpanii, Irlandii, na Litwie, w Luksemburgu, na Łotwie, Malcie, w Niemczech, Holandii, Polsce, Portugalii (w tym na Maderze i Azorach), Rumunii, na Słowacji, w Słowenii, Szwecji, na Węgrzech, we Włoszech, w Wielkiej Brytanii w tym na Gibraltarze (zasady nie obowiązują natomiast na Wyspie Man i Wyspach Normandzkich), w państwach Europejskiego Obszaru Gospodarczego czyli Islandii, Lichtensteinie i Norwegii, (na podstawie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym) oraz w Szwajcarii (na podstawie umowy UE – Szwajcaria o swobodnym przepływie osób).

Kraje inne niż wyżej wymienione nie są objęte przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego co oznacza, że w przypadku wyjazdu członka rodziny do takich krajów, jak np.: Stany Zjednoczone, Kanada, Australia, Chiny, wszelkie wnioski o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych powinny być rozpatrywane w oparciu o ustawodawstwo polskie.

W przedmiotowej sprawie istotnym jest, że w sytuacji gdy marszałek województwa stwierdził, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy zobligowany ex lege był do uchylenia decyzji przyznającej świadczenia rodzinne od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego – jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie.

Następnie zaś, co także umknęło stronie skarżącej, zgodnie z art. 68 ust.3 rozporządzenia 883/2004 instytucja właściwa Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo ma zastosowanie, w której zostanie złożony wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych, ale nie z tytułu prawa pierwszeństwa, w tym wypadku w instytucji polskiej, to instytucja ta niezwłocznie przekazuje wniosek instytucji właściwej Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo ma zastosowanie z tytułu pierwszeństwa i informuje o tym zainteresowanego (wnioskodawcę). W tej sytuacji organ właściwy miejscowo i rzeczowo – tu marszałek województwa (obecnie w czasie orzekania przez Sąd – Wojewoda Śląski) podejmuje decyzję tymczasową (provisional decision on competence and benefits providet) i przekazuje wniosek do instytucji właściwej za granicę. Instytucja właściwa ciągu 2 miesięcy zajmuje stanowisko w sprawie, i albo, uznaje swoją kompetencję do przyznania i wypłaty świadczeń rodzinnych (w wysokości przewidzianej tamtym ustawodawstwem) albo kwestionuje decyzję tymczasową wydaną przez polską instytucję właściwą. Wtedy po wymianie komunikatów może dojść do sytuacji kiedy obie instytucje wejdą w spór przed Komisją Administracyjną ds. Zabezpieczenia Społecznego – która w okresie 6 miesięcy wskazuje instytucję, która powinna wypłacić świadczenia rodzinne. Możliwa też jest sytuacja kiedy zostanie wypłacony dodatek dyferencyjny. Wynika to z tego, że uprawnienia do świadczeń rodzinnych przysługują na mocy ustawodawstwa więcej niż jednego państwa – a w związku z tym rodzina powinna otrzymać najwyższą kwotę świadczeń przewidzianą przez ustawodawstwo jednego z tych dwóch państw. Uprawnienia do świadczeń rodzinnych z tytułu kolidujących ustawodawstw są zawieszane do kwoty przewidzianej przez pierwsze ustawodawstwo i, w odpowiednim przypadku, określany jest dodatek dyferencyjny dla sumy, która przekracza tę kwotę. Przepisy antykumulacyjne zawarte w rozporządzeniach zobowiązują państwa członkowskie do zawieszania kwoty świadczeń rodzinnych w przypadku, gdy pierwszeństwo ma inne państwo członkowskie.

Podsumowując powyższe podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy, w przypadku przebywania (niezależnie od czasu) osoby, o której mowa w art. 4 ust. 2, lub członka rodziny tej osoby w dniu wydania decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze lub po dniu jej wydania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, o którym mowa w ust. 1, organ właściwy występuje do marszałka województwa o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

W świetle powyższego przepisu stwierdzenie przez organ I instancji faktu przebywania ojca męża strony poza granicami RP wiązało się z obowiązkiem organu właściwego do wystąpienia do marszałka województwa o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej Województwa Śląskiego poinformował organ pierwszej instancji, że element koordynacji w niniejszej sprawie istnieje od 01 kwietnia 2016 r. do 30 listopada 2016 r. Ustalenie przez Marszałka Województwa Śląskiego, że w przekazanej mu sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (art. 16 ust. 4 i n.) wiąże się ze zmianą właściwości rzeczowej organu do rozpoznania wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego, o czym jest mowa w art. 16 ust. 5 ustawy a także determinuje działania unormowane w art. 16 ust. 6 ustawy. Przepis ten stanowi, że w przypadku gdy marszałek województwa w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenie wychowawcze za okres w nim opisany. Zatem nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości, że w konsekwencji ustaleń marszałka województwa, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego powstaje obowiązek dla organu właściwego do uchylenia decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1, w zakresie świadczeń na rodzinę w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (art. 16 ust. 6).

Przekładając powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że na wniosek strony decyzją z dnia [...]r. zostało jej przyznane prawo do świadczeń wychowawczych na córkę, zaś w dniu 16 października 2016 r. Marszałek Województwa Śląskiego ustalił, że w przekazanej mu sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (art. 16 ust. 4) W tym stanie rzeczy organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego. Wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego zostanie dopiero rozpatrzony przez organ, który jest uprawniony do wydania decyzji na podstawie art. 16 ust. 7 ustawy. Zgodnie z tym przepisem w przypadku, o którym mowa w ust. 6, marszałek województwa wydaje decyzję w sprawie świadczenia wychowawczego zgodnie z art. 11 od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1, w zakresie świadczeń na rodzinę w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Podsumowując podkreślenia wymaga, że okoliczności przedmiotowo – podmiotowe mające wpływ na przyznanie świadczenia są ściśle powiązane z organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego. To one determinują to czy właściwym będzie Marszałek Województwa – na ów czas, jako organ jest uprawniony do wydania decyzji na podstawie art. 16 ust. 7 ustawy, czy też nie. Organ ten wydaje decyzję w sprawie świadczenia wychowawczego zgodnie z art. 11 od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1, w zakresie świadczeń na rodzinę w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Mając powyższe na uwadze niezrozumiałym stają się argumenty skargi, że "z samego zatem faktu, iż mąż skarżącej – członek jej rodziny – był zatrudniony przez podmiot zagraniczny, organ I instancji wysnuł wniosek, iż był zatrudniony i przebywał za granicą" w sytuacji chociażby gdy autor skargi oświadcza, że "mąż skarżącej w trakcie związania umową dwukrotnie odwiedził Wielką Brytanię na krótki okres czasu". I jakkolwiek wywodzi, że okoliczność ta nie może przesądzać o uznaniu jego zatrudnienia i przebywania tamże, zwłaszcza, że zasadnicza część jego obowiązków wykonywana była w Polsce, to całkowicie już pomija, że organy w przedmiotowej sprawie nie zajęły stanowiska, że skarżącej świadczenie wychowawcze nie należy się. Decyzja organu pierwszej instancji z [...]r. uchylająca decyzję z dnia [...]r. podyktowana była stanowiskiem Marszałka Województwa o zastosowaniu w sprawie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W orzeczeniu tym, co istotne, nie przesądzono treści przyszłego rozstrzygnięcia organu właściwego – czyli Marszałka Województwa. Ustalenie to nie jest też poza kontrolą, jak wadliwie uznaje autor skargi, wyznacza ono tylko tryb procedowania w sprawie, który nota bene poddany jest tak kontroli instancyjnej jak i sądowoadministracyjnej. Z art. 16 ust. 1 powołanej ustawy jednoznacznie wynika, że w przypadku, gdy ojciec dziecka (jedna z osób wymienionych w art. 4 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci) przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy przekazuje wniosek wraz z dokumentami marszałkowi województwa. Ustawodawca na tym etapie nie uzależnia okresu, czasu pobytu osoby uprawnionej poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie od wystąpienia tej przesłanki istotny jest fakt przebywania, z wyłączeniem przesłanki negatywnej unormowanej a art. 16 ust. 3 ustawy. Zatem w przypadku przebywania w dniu wydania decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze lub po dniu jej wydania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, o którym mowa w ust. 1, osoby, o której mowa w art. 4 ust. 2 ustawy organ właściwy występuje do marszałka województwa o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Powyższe nie oznacza więc, że wnioskowane przez stronę skarżącą świadczenia jej nie przysługują, co zdaje się umknęło autorowi skargi. Zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja utrzymująca w mocy decyzję o uchyleniu przyznanych świadczeń wychowawczych, nie przesądza merytorycznie o pozbawieniu skarżącej uprawnień do tego świadczenia.

W tej sprawie ustalono – na tym etapie – co nie jest sporne, że mają w niej zastosowanie przepisy dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w związku z równoległym nabyciem uprawnień w innym państwie członkowskim przez osobę uprawnioną. Zgodzić trzeba się z poglądem, że nie ma w tej sprawie znaczenia, czas przebywania, istotnym jest podmiot oraz czy pobyt poza granicami RP nie jest tym expressis verbis oznaczonym w art. 16 ust. 3 ustawy.

Na zakończenie wskazania wymaga, że stanowisko Marszałka Województwa wyrażone w piśmie z dnia 16 października 2017 r. Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej Województwa Śląskiego, iż element koordynacji w niniejszej sprawie istnieje od 01 kwietnia 2016 r. do 30 listopada 2016 r. zostało potwierdzone w piśmie Wojewody Śląskiego z 06 grudnia 2018 r. W piśmie tym, pozyskanym na etapie sądowoadministracyjnym, Wojewoda Śląski podniósł, że ustalenie uprawnień do świadczenia wychowawczego w okresie świadczeniowym 2016/2017 będzie możliwe po uzyskaniu ostatecznej decyzji, która umożliwi wydanie rozstrzygnięcia w okresie, w którym - jak uznał - mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Na marginesie Sąd wskazuje, że w piśmie tym organ oświadczył także, iż pismem z 12 lipca 2018 r. ustalono, iż w sprawach dotyczących uprawnień strony do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem na dwoje dzieci strony na okres zasiłkowy 2012/2013, 2013/2014 przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego mają zastosowanie od początku powstania uprawnień, tj. od 01 sierpnia 2013 r. do 31 października 2014 r.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a, skargę oddalił jako niezasadną.