Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 703/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-12-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 618  Wywłaszczanie i zwrot nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie WSA Małgorzata Brachel-Ziaja /spr./ AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi J.P., Z.P. i K.M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu l instancji


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2003 r., Nr; [...], Wojewoda [...] na podstawie art. 138 par l pkt l k.p.a. oraz art. 9a ustawy z dnia 21.08.1997r., o gospodarce nieruchomościami /tekst. jednolity: Dz. U. z 2000 roku, Nr 46, póz. 543/ - po rozpatrzeniu odwołania J.P., K.M. i Z.P. od decyzji Prezydenta Miasta K. wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej z dnia 22 sierpnia 2002 roku, Nr [...], o odmowie na ich rzecz zwrotu części działki nr "1", odpowiadającej wywłaszczonej działce nr "2" obr. [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda stwierdził, co następuje:

Właścicielem działki nr "2" był M.P. Przedmiotową działkę Skarb Państwa nabył od M.P. aktem notarialnym w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, zdziałanym w dniu 4.08.1983 r., Rep. A [...]. Celem nabycia tej nieruchomości była budowa "Szpitala P.". M.P. zmarł w dniu 8 kwietnia 1994 r., a zgodnie z prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego dla w K., z dnia 15 września 2000 r., sygn. akt [...]., spadek po nim nabyli: jego żona J.P. oraz dzieci K.M. i Z. P.P.

Jak ustalono na podstawie mapy stanu prawnego gruntów sporządzonej przez mgr inż. W.T. w dniu 27.11.2000 r., oraz wykazu zmian gruntowych wykonanego przez mgr inż. R.W. w dniu 5.12.2000 r. wywłaszczona działka nr "2" weszła w skład działki nr "1", obr. [...].

Prezydent Miasta K. odmawiając powołaną na wstępie decyzją zwrotu na rzecz spadkobierców wywłaszczonego właściciela przedmiotowej działki, wskazał w jej uzasadnieniu, że działka nr "1", zgodnie z wpisem ujawnionym w Kw [...] stanowi własność Fundacji im. R. w K. Nabycie własności na rzecz Fundacji nastąpiło na podstawie umowy notarialnej Rep. [...] z dnia 21 września 1998 r. Zadysponowanie przez Skarb Państwa wywłaszczoną nieruchomością poprzez j ej zbycie umową cywilno -prawną na rzecz osób trzecich powoduje, że roszczenie o zwrot nieruchomości przysługujące byłemu właścicielowi z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami staje się bezskuteczne.

Od decyzji Prezydenta Miasta K. odwołanie złożyli spadkobiercy poprzedniego właściciela, podtrzymując żądanie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Odwołujący się zarzucili nieprawidłowości przy przekazaniu wywłaszczonej działki na rzecz Fundacji, a w szczególności art. 136 ust l i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez złamanie zakazu użycia nieruchomości na inny cel niż określony przy wywłaszczeniu, bez wyczerpania przewidzianego ustawą trybu postępowania, a nadto naruszenie przepisu art. 97 par ł pkt 4 k.p.a. i 100 par l k.p.a. przez nie podjęcie czynności zmierzających do przywrócenia nieruchomości stanu zgodnego z prawem, który by umożliwiał odwołującym się realizację ich praw podmiotowych z art. 136 ust. 3 u.g.n.

Wojewoda po zapoznaniu się z wniesionym odwołaniem oraz całością akt sprawy uznał, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest trafne gdyż zwrot nieruchomości na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest możliwy tylko w wypadku, gdy spełnione zostaną równocześnie dwie przesłanki prawne: po pierwsze - nieruchomość okazała się zbędna na cel określony w decyzji o jej wywłaszczeniu oraz po drugie - aktualny w chwili orzekania stan prawny nieruchomości nie stanowi przeszkody dla jej zwrotu poprzedniemu właścicielowi. Trafny jest zatem pogląd Prezydenta Miasta K., znajdujący oparcie w orzecznictwie Sądu Najwyższego, w myśl którego, gdy Skarb Państwa lub gmina nie jest właścicielem, właściwy organ nie może odebrać gruntu lub budynków aktualnemu właścicielowi i wydać decyzji o ich zwrocie poprzedniemu właścicielowi, choćby uznał, że stały się one zbędne na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w zachowującym, co do zasady aktualność w obecnym stanie prawnym wyroku w dnia 12 maja 1994 roku, [...] "Organ administracji rządowej orzekając o zwrocie nieruchomości na podstawie art. 69 ust. l ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /jednolity tekst: Dz. U. z 1991 r./, Nr 30, poz. 127 ze zm./ powinien zbadać nie tylko przesłanki zwrotu nieruchomości, określone w tym przepisie, ale także aktualny w chwili orzekania stan prawny nieruchomości powstały po wywłaszczeniu i rozważyć, czy nie stanowi przeszkody do zwrotu nieruchomości poprzedniemu właścicielowi.

Organy administracji nie mogą ograniczać się zatem do rozpoznania sprawy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości pod kątem pozytywnej przesłanki zastosowania art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ administracji publicznej orzekając w sprawie zwrotu nieruchomości na podstawie powyższego przepisu ustawy powinien brać pod uwagę nie tylko określoną w tym przepisie przesłankę zwrotu, lecz także obowiązany jest uwzględniać istniejący w dniu orzekania stan prawny i faktyczny nieruchomości. Nie jest bowiem dopuszczalne wydawanie decyzji o zwrocie nieruchomości jeżeli Skarb Państwa lub gmina nie władają taką nieruchomością (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 23 września 1993 roku, III AZP 13/93).

Jeżeli zatem, jak wykazało przeprowadzone postępowanie dowodowe działka nr "1", w skład których weszła wywłaszczona działka nr "2", obr. [...], stanowi własność Fundacji im R. w K., to za trafne jest rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta K., (słusznie powołującego się w tej mierze na pracę prof. T Wosia p.t. "Wywłaszczenie i zwrot nieruchomości" - Wydawnictwo Prawnicze PWN 1998), zgodnie z którym fakt zadysponowana przez Skarb Państwa wywłaszczoną nieruchomością poprzez jej zbycie umową cywilno-prawną na rzecz osób trzecich powoduje, że roszczenie o zwrot przysługujące byłemu właścicielowi z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stało się bezskuteczne. Natomiast ewentualna późniejsza zmiana stanu prawnego nieruchomości może uzasadniać ponowne wystąpienie z wnioskiem o zwrot nieruchomości przez spadkobierców poprzedniego właściciela.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję, skarżący; J.P., K.M. i Z.P. zarzucili naruszenie przepisów art. art. 6,7 9, 11, 12 par l i 35 par3, 36 par li 2, art. 37 par 2 art. 38, 77 par l i 80 oraz 78 par l k.p.a., 97 par 4 i 100 par l k.p.a., a nadto przepisy art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W szczególności skarżący zarzucili, że Skarb Państwa zadysponował przedmiotowa nieruchomością, przekazując ją na rzecz Fundacji im. R. w K., zmieniając tym samym cel wywłaszczenia wbrew zakazowi wynikającemu z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, bez powiadomienia o tym zamiarze spadkobierców wywłaszczonego właściciela. Obowiązująca ustawa o gospodarce nieruchomościami przewiduje szczegółowo cele publiczne, dla realizacji których może nastąpić wywłaszczenie nieruchomości i osoby na rzecz których może nastąpić wywłaszczenie. Fundacja nie jest podmiotem, realizującym cele wywłaszczenia w rozumieniu powołanych przepisów ustawy, a zatem przekazanie jej nieruchomości nie jest realizacją celu wywłaszczenia.

W piśmie procesowym z dnia 9.06 2006 r. skarżąca J.P. podała ponadto, iż obecny właściciel przedmiotowej nieruchomości Fundacja R. została postawiona w stan likwidacji, więc nieruchomości likwidowanej Fundacji powinny wrócić do zasobu własności Skarbu Państwa. Zaś wobec wygaśnięcia decyzji z dnia [...].03.1983 r. [...], udzielającej pozwolenia na budowę dla inwestycji "Szpital P." i zmiany treści art. 137 ust. l u.g.n., istnieje realna możliwość zwrotu wywłaszczonej nieruchomości skarżącym.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie argumentując podobnie jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując skargę zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art. 97 § l ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Właściwym przeto do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.

Zgodnie z treścią art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd nie jest związany granicami skargi i jest zobowiązany do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie .

Skarga jest zasadna.

Nie budzą wątpliwości i są bezsporne między stronami okoliczności związane z nabyciem przez Skarb Państwa przedmiotowej nieruchomości w trybie art. 6 ustawy wywłaszczeniowej z dnia 12. 03. 1958 r. /Dz. U. z 1974 r. Nr 10, póz. 64 ze zm./ o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, której właścicielem był wówczas M.P. Nieruchomość ta stanowiąca działkę nr "2" o pow. 1425 m2 znajdującą się obecnie w granicach działki ozn nr "1" została nabyta powołaną wyżej umową notarialną "pod budowę Szpitala [...]", zgodnie z decyzją zatwierdzającą plan realizacyjny wydany przez Urząd Miasta K. Wydział Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska z dnia 31.03.1983 r. Nr [...]

Ponadto bezsporne są następujące okoliczności:

- Inwestycja pod nazwą Szpital nigdy nie została zrealizowana, Szpital nie został wybudowany na nabytym pod ten cel terenie.

- Skarżący, jako wykazani spadkobiercy M.P. złożyli w dniu 7.12.2000r. wniosek o zwrot przedmiotowych nieruchomości.

- Aktem notarialnym sporządzonym w dniu 21.09.1998 r., Rep A [...], Skarb Państwa przeniósł własność p.t. darowizny m.in. przedmiotową nieruchomość, która obecnie odpowiada części działki ozn nr "1" na rzecz Fundacji Promocji Zdrowia R. w K.

Na tle powyższych okoliczności skardze nie można odmówić słuszności. Nie zostały bowiem wyjaśnione w toku postępowania i ustalone istotne okoliczności mające zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.

Przepis art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, statuuje zasadę zwracania wywłaszczonych nieruchomości, które stały się zbędne do realizacji celu publicznego, ze względu na który zostały wywłaszczone. Wynikające wprost z ustawy uprawnienie podmiotowe poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercy do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości powstaje wówczas, gdy stosownie do przepisu art.137, nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, tu w akcie notarialnym.

Nie ma przy tym żadnych ograniczeń czasowych dla tego roszczenia.

W świetle powołanego przepisu art. 136 ust 3 u. g. n, zbędność wywłaszczonej nieruchomości na cel wywłaszczania, stanowi materialnoprawną przesłankę jej zwrotu poprzedniemu właścicielowi. Organy orzekające nie mogły więc pominąć tej tak istotnej kwestii dla rozstrzygnięcia w sprawie i uchylić się od dokonania ustaleń w tym zakresie Należało przy zastosowaniu reguł wynikających z przepisów zawartych w art. 137 ust l pkt l i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustalić w sposób nie budzący wątpliwości; czy przedmiotowa nieruchomość stała się zbędna na cel, dla którego została nabyta przez Skarb Państwa, a tym samym czy istnieje (lub nie) przesłanka jej zwrotu.

Pojęcie zbędności zostało zdefiniowane w przepisie art. 137 ust. l u.g.n., Przepis ten w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji zawierał koniunkcję przesłanek, które musiały zaistnieć aby można było uznać nieruchomość za zbędną . W odniesieniu do normy zawartej w pkt. l ust. l art. 137 u. g .n. były to dwa kryteria faktyczne dla ich oceny; upływ czasu od dnia wydania ostatecznej decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości i stan w jakim ona się znajduje w czasie podejmowania decyzji w przedmiocie jej zwrotu. Zaś w pkt. 2 ust. l art. 137 tej ustawy są to kryteria prawno-faktyczne, utrata mocy obowiązującej decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i brak realizacji celu wywłaszczenia.

Punktem wyjścia dla oceny czy istnieje stan zbędności będzie w pierwszym rzędzie ustalenie celu wywłaszczenia. Następnie konfrontując ów właściwy cel na jaki nieruchomość została wywłaszczona ze stanem faktycznym i prawnym w jakim ona się znajduje będzie dopiero można dokonać rzetelnej oceny w oparciu o wskazane wyżej kryteria, czy nieruchomość stała się dlań zbędna. Przy czym cel wywłaszczenia należy interpretować bardzo ściśle stosownie do treści art. 136 ust. l u. g. n. zakazującego przeznaczania nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Trzeba tu zauważyć, że w świetle bezspornych okoliczności związanych z wywłaszczeniem, konkretny cel wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości jest oczywisty. Wynika on wprost z powołanego wyżej aktu notarialnego, którym Skarb Państwa nabył m.in. przedmiotową nieruchomości: "pod budowę Szpitala".

Jest też oczywistym, że cel ten nigdy nie został zrealizowany, co nie zwalnia organu od dokonania w tym przedmiocie właściwych ustaleń i oceny zbędności, jak również nie zwalnia od tego obowiązku okoliczność utraty przez Skarb Państwa własności tej działki na skutek darowania jej Fundacji R. w K. będącej obecnie w likwidacji, co wynika z przedłożonego przez skarżących odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego.

Wywłaszczenie jest szczególną instytucją prawa polegającą na odjęciu przymusowym właścicielowi prawa do nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli jest ona niezbędna dla określonych celów publicznych, których inaczej nie można zrealizować. Dlatego też wywłaszczona nieruchomość nie może być wykorzystana dla innych celów, niż realizacja celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu. Ta podstawowa zasada prawa wywłaszczeniowego zawarta w przepisie art. 136 ust l u g n stanowi gwarancję, że instytucja wywłaszczenia nieruchomości nie będzie wykorzystywana w sposób sprzeczny z jej ratio legis, np. do przebudowy stosunków własnościowych w społeczeństwie lub nadużywana ponad potrzeby wynikające z celów społecznych, które nie mogą być zrealizowane w inny sposób, jak przez, odjęcie lub ograniczenie prawa własności do nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz jednostki samorządu terytorialnego, /por. T. Woś "Wywłaszczanie i zwrot wywłaszczonych nieruchomości" - Warszawa 2004, s. 171 - 174/

Konsekwencją zakazu z art. 136 ust. l u.g.n. użycia nieruchomości na inny cel niż określony decyzji o wywłaszczeniu jest wprowadzony przepisem art. 136 ust. 2 u, g. n. obowiązek zawiadomienia właściciela lub jego spadkobiercy przez właściwy organ o zamiarze użycia nieruchomości lub jej części na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z równoczesną informacją o możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Poprzedni właściciel może skorzystać z tej możliwości w terminie trzech miesięcy, licząc od dnia zawiadomienia pod rygorem utraty tego uprawnienia przysługującego mu z mocy art. 136 ust- 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dopiero bezskuteczny upływ 3 miesięcznego terminu powoduje wygaśnięcie uprawnienia do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Wówczas też dopiero ustaje ustawowy zakaz z art 136 ust. l u.g.n. użycia nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Ponadto uprawnienie właściciela lub jego spadkobiercy przysługującemu mocy ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 136 u.g,n) może być wyłączone tylko w przypadku zaistnienia przesłanki przewidzianej art. 229 u,g n. Przepis ten stanowi wyjątek od zasady określonej w przytoczonym wyżej przepisie 136 u.g.n. stanowiąc, iż roszczenie o zwrot nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia wżycie ustawy (1.01.1998r.,) nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Muszą zatem zachodzić kumulatywnie wskazane warunki, stanowiące łącznie przesłankę negatywną zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, co w tym stanie sprawy nie ma miejsca. Bowiem przedmiotowa nieruchomość, nie została ani sprzedana, ani też nie ustanowiono na niej prawa wieczystego użytkowania Rozporządzenie nieruchomością wbrew ustawowemu zakazowi miało miejsce już po wejściu w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami i nie była to sprzedaż.

W sytuacji gdy roszczenie poprzedniego właściciela nie wygasło stosownie do art. 136 ust. 5 u.g.n. i nie jest wyłączone z mocy art. 229 u. g n., to należało rozpoznać sprawę o zwrot, nieruchomości zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego. Jeżeli w toku postępowania organ stwierdzi, że stosownie do normy zawartej w art. 137 u. g. n nieruchomość stała się ona zbędna na cel wywłaszczenia i istnieją przesłanki do jej zwrotu, to: - stosownie do art. 97 § l pkt 4 k.p.a. - ma on obowiązek zawiesić postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości do czasu uregulowania w ramach dostępnych środków prawnych, sprawy własności przedmiotowej nieruchomości przekazanej tytułem darmym, jako wkład fundatora, na rzecz ustanowionej Fundacji, a następnie podjąć właściwe czynności celem usunięcia przeszkody powodującej zawieszenie postępowania w przedmiocie zwrotu nieruchomości.(art. 100 par l k.p.a.)

Wydanie decyzji z naruszeniem tej powinności oznacza naruszenie zarówno wymienionych wyżej przepisów art. 136 ust. l i 3 u.g.n. jak i art. 7 k.p.a.

Nie czynią zadość omawianym wymogom ustawy działania podejmowane w toku postępowania odwoławczego, a to;

- zawieszenie z urzędu postępowania /k.89/ z uwagi na toczące się z powództwa J.P. i przez Sądem Okręgowym w K. postępowanie o stwierdzenie nieważności umowy notarialnej z dnia 21.09.1998 r. Rep. A. [...] w zakresie wniesienia tytułem wkładu i darowizny działek o dawnych nr "3" i "4" przez Skarb Państwa reprezentowany przez Wojewodę na rzecz Fundacji R. w K. (sygn. akt [...]. Postanowienie o zawieszeniu postępowania Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast po rozpatrzeniu zażalenia J.P. uchylił i umorzył postępowanie przed organem I instancji /k.94/, z tym uzasadnianiem, że pozew o stwierdzenie nieważności przedmiotowej umowy w formie aktu notarialnego nie obejmuje działki nr "1", będącej przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego. Tym samym nie można uznać aby rozstrzygnięcie sądu powszechnego było zagadnieniem wstępnym w sprawie o zwrotu przedmiotowej nieruchomości.

- a następnie wezwanie odwołujących się do przedstawienia w terminie 21 dni dowodu na okoliczność wystąpienia przez nich do sądu powszechnego ze stosownym powództwem, informując ich zarazem, iż dopiero wówczas będzie możliwe zawieszenie postępowania w sprawie działki nr "1" gdyż wówczas dopiero powstanie zagadnienie wstępne.

Należy tu przytoczyć aktualne stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w niepub. uzasadnieniu wyroku z dnia 29.08.2006 r. sygn. akt [...] dotyczącego analogicznej sprawy /nb. zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sygn. akt II SA/Kr 1235/01/ "... zgodnie z art. 136 ust. 3 u g n materialnoprawną przesłanką zwrotu wywłaszczonej nieruchomości na rzecz byłego właściciela lub jego następcy prawnego jest zbędność nieruchomości na cel wywłaszczenia. Takiego materialnoprawnego wymogu nie stanowi kwestia władania nieruchomością. Podstawowe znaczenie dla toku postępowania ma zatem ustalenie, czy wywłaszczona nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, a więc czy w dniu złożenia przez uprawnionego wniosku został zrealizowany cel wskazany w decyzji wywłaszczeniowej. Natomiast to, iż Skarb Państwa lub gmina nie władają wywłaszczoną nieruchomością ma tylko takie znaczenie, że organ orzekający nie może do czasu przejęcia jej we władanie wydać decyzji pozytywnej tj. orzekającej o zwrocie. Skarb Państwa lub gmina, które z naruszeniem zakazu przewidzianego w art. 136 ust. l u.g.n utraciły własność wywłaszczonej nieruchomości, nie mogą skutków tych niezgodnych z prawem działań przerzucać wyłącznie na byłego właściciela (następcę prawnego) nieruchomości.

To przede wszystkim na organie spoczywa obowiązek doprowadzenia do stanu, w którym Skarb Państwa lub gmina na powrót władają i są właścicielami nieruchomości podlegającej zwrotowi. Do czasu zakończenia takich działań postępowanie w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości powinno zostać zawieszone na podstawie art. 97 art. 4 k.p.a..."

Biorąc pod uwagę powyższe, należy stwierdzić, że decyzja została wydana przedwcześnie, bez przeprowadzenia należytego postępowania wyjaśniającego i analizy materiału dowodowego, co stanowi naruszenie wyżej wskazanych przepisów oraz art. 7, 8 i 77 k.p.a., a także naruszenie przepisu art. 136 ust. 3 u.g.n., które miało wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § l pkt l lit. "a" i "c" prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylające decyzje obu instancji wydane w ramach postępowania administracyjnego, Takie rozstrzygnięcie sięgające "w głąb" sprawy jest w tym wypadku niezbędne dla końcowego jej załatwienia w myśl przepisu art. 135 p.p.s.a.