Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 837/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 1 i par. 2 pkt 1, art. 134 par. 1, art. 153, art. 170, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 10 par. 1, art. 79 art. 107 par. 3, art. 108 par. 1, art. 110
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 1 par. 2 i 3, art. 31 par. 1 i 2, art. 178a par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 88 poz 553
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.
article: art. 41 ust. 2 pkt 8
journal: Dz.U. 2002 nr 7 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.- tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2012 r. sprawy ze skargi D. F. na rozkaz personalny Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu z dnia [...] 2012 r. Nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę


UZASADNIENIE

Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] 2011 r. Komendant Miejski Policji w K. (dalej: Komendant Miejski) na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 r. zwolnił mł. asp. D. F. ze służby w Policji z dniem 5 sierpnia 2011 r. Decyzji tej został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.

Uzasadniając decyzję Komendant Miejski wyjaśnił, iż w dniu [...] 2011 r. o godz. 21.00 w K. ul. [...] mł. asp. D. F., kierując w stanie nietrzeźwym (wyniki badań: I - godz. 21.07: 1,58 mg/l, II - godz. 21.22: 1,69 mg/l, III - godz. 21.40: 1,53 mg/l) samochodem VW [...] nie zachował bezpiecznej odległości od poprzedzającego pojazdu stojącego przed sygnalizacją świetlną sterująca ruchem drogowym w związku z robotami drogowymi i uderzył w tył pojazdu Ford [...] który następnie uderzył w pojazd VW [...], którego kierowca ujął D. F. próbującego oddalić się od samochodu, którym kierował.

Organ stwierdził, że z zeznań świadków zdarzenia jednoznacznie wynika, iż sprawcą zdarzenia drogowego jest D. F.

Zdaniem organu zwolnienie funkcjonariusza ze służby w Policji podyktowane jest wymogami interesu społecznego wyrażającego się statusem i zadaniami realizowanymi przez Policję, które powinny być realizowane wyłącznie przez osoby spełniające wymogi określone w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji. W ocenie organu, w interesie państwa i obywateli leży jak najszybsze usunięcie z Policji funkcjonariusza, którego czyn uniemożliwia pełnienie dalszej służby. Nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności organ uzasadnił ważnym interesem społecznym, wskazując te same okoliczności, które przemawiają za zwolnieniem policjanta ze służby w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 przywołanej ustawy.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł pełnomocnik skarżącego zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 10 k.p.a., gdyż organ nie zapewnił stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania. D. F. przebywając na leczeniu w Wojewódzkim Szpitalu dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w G. nie brał udziału ani w postępowaniu karnym, ani też postępowaniu administracyjnym, ponadto leczy się psychiatrycznie od 2009 r. z powodu uzależnienia od alkoholu, a w okresie od 9 marca 2010 r. do 24 kwietnia 2010 r. i z powodu tej choroby przebywał na leczeniu w Szpitalu Specjalistycznym MSWiA w O.. Pełnomocnik zakwestionował także prawidłowość zastosowania w sprawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, co w jego ocenie w tej sytuacji wymagałoby stwierdzenia oczywistości czynu o znamionach przestępstwa, a w niniejszej sprawie prokurator nie przedstawił policjantowi zarzutu oraz nie skierował aktu oskarżenia i funkcjonariusz nie został skazany przez sąd. Ponadto zarzucono organowi, iż ten bezpodstawnie przedłożył interes społeczny, w tym interes służby, nad interes indywidualny strony postępowania, bowiem bez potwierdzenia faktu popełnienia czynu o znamionach przestępstwa przez funkcjonariusza zakwalifikował go od razu jako osobę, która nie spełnia wymogów określonych w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, podczas gdy funkcjonariusz jest osobą chorą z powodu alkoholizmu i należy mu pomóc w tej chorobie, nie zaś karać zwolnieniem ze służby.

Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] 2011 r. Wielkopolski Wojewódzki Komendant Policji w Poznaniu utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przedstawił przebieg postępowania administracyjnego oraz treść zebranych w tym postępowaniu dowodów, w tym zeznań świadków zdarzenia z udziałem D. F. i stwierdził, że zgromadzony w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy, w tym materiał procesowy włączony do postępowania za zgodą Prokuratury Rejonowej w K., uzasadniał zastosowanie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, bowiem wskazywał na to, że policjant popełnił przestępstwo określone w art. 178a § 1 Kodeksu karnego, gdyż w dniu 28 lipca 2011 r. kierował w stanie nietrzeźwości samochodem VW [...] nr rej. [...], powodując zdarzenie drogowe (kolizję) z udziałem dwóch innych pojazdów. W ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji zgromadzony materiał dowody wskazuje także, iż D. F. wraz z rodziną świadomie podjął działania mające utrudnić przeprowadzenie postępowania karnego oraz administracyjnego w sprawie zwolnienia go ze służby, co miało wynikać z rozpytania jego brata M. F.. Podniósł także, iż policjant, mimo że stwierdzono (na podstawie pisma Wojewódzkiego Szpitala dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w G.), iż może on uczestniczyć w czynnościach procesowych i jest zdolny do przyjmowania informacji, odmówił przyjęcia kierowanej do niego korespondencji. Zdaniem organu odwoławczego policjant został poinformowany o wdrożeniu procedury zmierzającej do jego zwolnienia i z własnej woli nie podejmował kierowanej do niego korespondencji, choć ustanowił pełnomocnika (adwokata) do reprezentowania go miedzy innymi w sprawie "zwolnienia ze służby w Policji". Organ II instancji uznał, że organ I instancji zagwarantował policjantowi reprezentowanemu przez pełnomocnika procesowego, możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji. W konsekwencji organ odwoławczy nie podzielił zarzutów odwołania co do naruszenia art. 10 k.p.a. i stwierdził, że zebrany materiał dowodzi oczywistości popełnienia przez policjanta czynu o znamionach przestępstwa, a jego charakter uniemożliwia pozostanie policjanta w służbie. Zdaniem organu kierowanie samochodem w stanie nietrzeźwości stanowi przesłankę do zastosowania trybu wynikającego z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Organ odwoławczy podniósł, że Policja stanowi umundurowaną i uzbrojoną formację służącą społeczeństwu, przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego; do podstawowych zadań Policji należą m.in. ochrona życia i zdrowia łudzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra, a każdy policjant składając uroczyste ślubowanie zobowiązuje się pilnie przestrzegać prawa. W świetle powyższego, zdaniem organu, przełożeni zobowiązani są do wdrożenia wszelkich działań umożliwiających sprawne realizowanie nałożonych na Policję zadań i obowiązków. Ponadto Komendant Wojewódzki Policji podniósł, że oczywistość popełnienia czynu może być stwierdzona nie tylko na podstawie prawomocnego wyroku skazującego, ale także na podstawie oceny konkretnego zdarzenia, które nie pozostawia wątpliwości, że czyn został popełniony. Dalej wywiódł, że przestępstwo jest oczywiste, jeżeli nienasuwający wątpliwości stan faktyczny pozwala na stwierdzenie, iż funkcjonariusz dopuścił się czynu przestępczego zagrożonego sankcją karną przez ustawę. W ocenie organu uznanie oczywistości popełnienia przestępstwa jest czymś zgoła odmiennym od uznania winnym popełnienia przestępstwa przez sąd w postępowaniu karnym. Przy takiej argumentacji organ odwoławczy uznał, że popełnienie przez D. F. przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego, o jakże nagannym charakterze, dyskwalifikuje go jako policjanta, bowiem osoby pełniące służbę w Policji winny wykazywać się nieposzlakowaną opinią, uczciwością i wysokim morale.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego D. F. zarzucił decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji naruszenie przepisów postępowania - art. 40 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie, czego skutkiem jest nieuznanie przez organ II instancji działań organów Policji w K. w przedmiotowej sprawie za rażąco naruszające prawo oraz art. 9 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2012 r., sygn. II SA/Po 992/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżony rozkaz personalny, jako wydany z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W uzasadnieniu powyższego wyroku wskazano, że jest bezspornym, iż D. F. w dniu 28 lipca 2011 r. kierował w stanie nietrzeźwości samochodem i spowodował kolizję z udziałem dwóch innych pojazdów. Niemniej istnieje spór między stronami czy w postępowaniu w przedmiocie zwolnienia policjanta ze służby w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji zostały należycie zagwarantowane skarżącemu uprawnienia wynikające z art. 10 k.p.a., czy istotnie zapewniono skarżącemu możliwość uczestniczenia w prowadzonym postępowaniu, jak również to, czy opisane zdarzenie mogło stanowić podstawę do zwolnienia policjanta ze służby na podstawie przywołanego przepisu ustawy o Policji, a zatem czy została spełniona przesłanka "oczywistości" popełnienia przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa.

Sąd zauważył, że z treści art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji wynika, iż policjanta można zwolnić ze służby m.in. w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. Zatem zwolnienie ze służby na podstawie tego przepisu pozostawione jest uznaniu organu orzekającego o zwolnieniu i tym samym kontrola sądowa ograniczona jest do zbadania czy orzeczenie takie nie nosi znamion dowolności organu. Sąd nie jest uprawniony do badania innych przesłanek podejmowania decyzji, w tym względów celowości czy słuszności; do sądu nie należy również merytoryczna ocena, czy w danym przypadku niemożliwe jest pozostawienie w służbie funkcjonariusza.

W przekonaniu Sądu zaskarżona decyzja naruszała przepisy art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 § 1, art. 79, art. 80 i art. 81 oraz art. 107 § 3 k.p.a.

Sąd zauważył, że przesłanka fakultatywnego zwolnienia ze służby, o której mowa w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, musi być skonkretyzowana w każdej indywidualnej sprawie, dotyczącej danego funkcjonariusza przez ustalenie okoliczności faktycznych składających się na taką właśnie ocenę danej sprawy, należycie udowodnionych przy czynnym udziale samego zainteresowanego oraz wykazanych w uzasadnieniu decyzji ostatecznej o zwolnieniu.

Skoro oczywistość popełnienia przestępstwa, do której odwołuje się art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji - a ściślej rzecz ujmując, przesłanka oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa - musi znajdować potwierdzenie w okolicznościach indywidualnej sprawy, to okoliczności te winny być należycie ustalone w toku postępowania i wykazane w uzasadnieniu decyzji o zwolnieniu ze służby.

Ponadto, powołując się na wyrażoną w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, Sąd zauważył, że obowiązkiem organu II instancji jest rozpatrzenie odwołania i rozstrzygnięcie sprawy poprzez wydanie decyzji zgodnie z treścią art. 138 k.p.a. Organ ten nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę, dążąc do merytorycznego jej zakończenia. W tym celu organ odwoławczy może na żądanie strony lub z urzędu przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, albo zlecić przeprowadzenie takiego uzupełniającego postępowania organowi, który wydał decyzję (art. 136 k.p.a.)

Odnosząc powyższe rozważania do kontrolowanej decyzji Sąd stwierdził, iż organ odwoławczy w rozpatrywanej sprawie pominął całkowicie okoliczność, że w istocie przeprowadzono postępowanie w I instancji bez należytego zagwarantowania skarżącemu możliwości czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Przy tym, sam organ odwoławczy wydał decyzję bez uprzedniego zapewnienia skarżącemu (jego pełnomocnikowi) możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do całego materiału zgromadzonego w postępowaniu. Podkreślono, że obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.) obejmuje fazę wszczęcia postępowania, fazę postępowania wyjaśniającego, fazę między zakończeniem postępowania wyjaśniającego a wydaniem decyzji oraz fazę wydawania decyzji. Dotyczy to postępowania w obydwu instancjach.

Zdaniem Sądu wątpliwości może budzić skuteczność zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania. Ponadto zarówno skarżący, jak i jego pełnomocnik nie zostali zawiadomieni o terminie przesłuchania świadka R. U. w dniu 3 sierpnia 2011 r.

Według Sądu fakt, iż pełnomocnik skarżącego zapoznał się z aktami postępowania w dniu 4 sierpnia 2011 r., nie zmienia oceny przebiegu postępowania w sprawie zwolnienia policjanta ze służby, które zostało przeprowadzone bez zapewnienia skarżącemu czynnego w nim udziału. Zapewnienie stronie możliwości wypowiedzenia tzw. "ostatniego słowa" w sytuacji, gdy uprzednio była pozbawiona możliwości uczestniczenia we wszystkich fazach postępowania nie sanuje naruszenia przez organ art. 10 i art. 81 k.p.a. we wcześniejszych etapach postępowania. Ponadto uchybienie to zostało powielone przez organ II instancji, bowiem mimo, iż po wydaniu decyzji w I instancji w sprawie zostały pozyskane dokumenty mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy to strona skarżąca (jej pełnomocnik) nie została z nimi zapoznana przed wydaniem decyzji w instancji odwoławczej.

Dodatkowo Sąd postawił organowi II instancji zarzut niedostatecznego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego w odniesieniu do ustalenia tych okoliczności faktycznych (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a.), które przemawiałyby za oczywistością popełnienia przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa.

Organ odwoławczy, rozpatrując sprawę w II instancji, dysponował już stanowiskiem Prokuratury co do zasadności postawienia skarżącemu zarzutu popełnienia czynu z art. 178a § 1 Kodeksu karnego, jak również powziął informację o stanie zdrowia skarżącego, co nakazywało rozważyć, czy okoliczność ta może mieć wpływ na ocenę zdarzenia w dniu 28 lipca 2011 r. Zdaniem Sądu sam fakt przedstawienia skarżącemu zarzutów w postępowaniu karnym nie zwalniał organu odwoławczego od oceny całego zgromadzonego w sprawie materiału, włącznie z odwołaniem i załączonymi do niego dowodami. Obowiązkiem organu II instancji było rozważenie tego, czy stan zdrowia skarżącego pozwalał na stwierdzenie "oczywistości" popełnienia przestępstwa w postępowaniu w przedmiocie zwolnienia go ze służby w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, jak również usunięcie ewentualnych wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego. Tego rodzaju rozważań w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zabrakło. Sąd zwrócił przy tym uwagę na zaświadczenie lekarza psychiatry z dnia 21 września 2011 r., wskazujące na występujące u skarżącego zaburzenia depresyjne oraz na sporządzone w postępowaniu karnym opinie biegłych, na które powołał się pełnomocnik skarżącego na rozprawie w dniu 27 stycznia 2012 r. Według pełnomocnika z opinii tych wynika, iż zarzucanego mu czynu skarżący dopuścił się w stanie patologicznego upojenia alkoholowego, która to okoliczność może wpłynąć na wynik postępowania karnego wobec braku możliwości przypisania skarżącemu winy.

W ocenie Sądu podane przez pełnomocnika informacje rzutowały na ocenę działania organu odwoławczego w niniejszej sprawie, który w obliczu zachodzących wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego w dniu zdarzenia będącego podstawą zastosowania trybu z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, nie wziął tej okoliczności pod uwagę rozstrzygając, czy w sprawie zachodzi przesłanka oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa. Uznanie wystąpienia przesłanki "oczywistości" wymagało w tym przypadku należytego ustosunkowania się przez organ odwoławczy do okoliczności dotyczących stanu zdrowia skarżącego, rozstrzygając czy popełnienie przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa jest oczywiste i uzasadnia zastosowanie nieobligatoryjnego trybu zwolnienia policjanta ze służby. Sąd podkreślił, iż uznaniowość rozstrzygnięcia o zwolnieniu ze służby w trybie art. 41 ust. 2 ustawy o Policji wymaga szczególnie wnikliwego ustalenia i rozważenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, by nie narazić organu administracji na zarzut całkowitej arbitralności - dowolności rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie funkcjonariusza. Wnikliwości i wszechstronności rozważenia materiału zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym w zaskarżonej decyzji niewątpliwie zabrakło, co w konsekwencji uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Sąd zobowiązał organ odwoławczy aby ponownie rozpatrując sprawę w jej całokształcie, przeprowadził postępowanie odwoławcze, a w tym uzupełniające postępowanie dowodowe, z zapewnieniem stronie czynnego w nim udziału. W ustaleniach faktycznych i rozważaniach prawnych uzasadnienia decyzji organ powinien zadbać o wyczerpujące odniesienie się do wszystkich okoliczności istotnych dla załatwienia sprawy.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Komendant Wojewódzki Policji w Poznaniu rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Miejskiego w K. nr [...] z dnia [...] 2011 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy w pierwszej K.jności przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania do dnia wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyroku z dnia 27 stycznia 2012 r. Następnie wyjaśnił, iż zgodnie z zaleceniem Sądu przeprowadzono uzupełniające postępowanie dowodowe (przede wszystkim ponownie przesłuchano świadków zdarzenia) - zachowując prawa strony określone w art. 10 i 79 k.p.a., a ponadto do akt postępowania administracyjnego dołączono kopię akt śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w K. pod sygnaturą 1 Ds. 274/12 przeciwko D. F. podejrzanemu o przestępstwo z art. 178a § 1 kodeksu karnego.

Komendant Wojewódzki Policji w Poznaniu wyjaśnił także, iż przed wydaniem decyzji zawiadomiono stronę oraz jej pełnomocnika o możliwości zapoznania się z aktami sprawy w dniu 30 lipca 2012 r. jednak strona (ani jej pełnomocnik) z tej możliwości nie skorzystała. Natomiast w dniu 31 lipca 2012 r. do Komendy Wojewódzkiej Policji w Poznaniu wpłynął wniosek D. F. o umorzenie prowadzonego postępowania administracyjnego i wszczęcie nowego postępowania z uwagi na orzeczenie wobec niego niezdolności do służby. Do wniosku załączono orzeczenie nr [...] Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w Poznaniu.

Odnosząc się do złożonego wniosku Wielkopolski Komendant Wojewódzki Policji w Poznaniu uznał, iż wniosek ten nie dotyczy toczącego się postępowania administracyjnego albowiem wymienione wcześniej orzeczenie o niezdolności do służby w Policji zostało wydane już po zwolnieniu D. F. ze służby w Policji z dniem 5 sierpnia 2011 roku (rozkaz personalnym Komendanta Miejskiego Policji w K. nr [...] z dnia [...] 2011 roku). W przedmiotowym orzeczeniu komisja lekarska stwierdziła ponadto, iż inwalidztwo D. F. istnieje od 5 sierpnia 2011 roku - a więc od dnia, kiedy wymieniony nie był już funkcjonariuszem Policji.

Dalej organ wyjaśnił, iż przepis art. 41 ust 2 pkt 8 ustawy o Policji jest regulacją wyjątkową. Jego wprowadzenie podyktowane było troską o autorytet Policji, jako zorganizowanej formacji służącej społeczeństwu, powołanej do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Możliwość zastosowania sankcji przewidzianej w tym przepisie uzasadnione jest zatem społeczną rolą Policji, charakterem powierzonych zadań i kompetencji oraz związanym z działalnością tej formacji publicznym zaufaniem. Omawiany przepis służy jak najszybszemu eliminowaniu ze struktur Policji funkcjonariuszy popadających w konflikt z prawem, którego przestrzegania mają kontrolować oraz przeciwdziałaniu takim zachowaniom, które mogłyby pozbawić Policję wiarygodności w oczach opinii publicznej.

Organ zaznaczył także, że rozważając kwestię czynu o znamionach przestępstwa należy wskazać, iż przesłanka "oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa" musi być oceniana indywidualnie, w oparciu o realia sprawy. Tak więc, oczywistość popełnienia czynu może być stwierdzona na podstawie oceny konkretnego zdarzenia, która nie pozostawia wątpliwości, że czyn o znamionach przestępstwa został popełniony. Zatem oczywistość dotyczy bezsporności faktu zaistnienia takiego czynu i sprowadza się do wykazania, że konkretny policjant popełnił dany czyn o znamionach przestępstwa.

Zdaniem organu w niniejszej sprawie oczywistość popełnienia przez D. F. czynu o znamionach przestępstwa z art. 178a § 1 kodeksu karnego nie budzi wątpliwości, albowiem świadczy o tym zebrany w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy. W odniesieniu do zawartej w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji przesłanki dotyczącej braku możliwości pozostawienia policjanta w służbie należy podkreślić, iż prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości jest czynem szczególnie nagannym w odbiorze społecznym i nie licuje z honorem, godnością i dobrym imieniem służby o których mowa w rocie ślubowania policjanta. Fakt popełnienia przez policjanta przestępstwa z art. 178a § 1 kodeksu karnego zawsze znajduje szeroki oddźwięk społeczny i medialny. Funkcjonariuszy Policji obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i w świetle podstawowych zasad na których opiera się działanie Policji, sam fakt naruszenia obowiązującego porządku prawnego, bez względu na to jaki charakter ma owo naruszenie, stanowi sprzeniewierzenie się obowiązkom policjanta.

Komendant Wojewódzki Policji w Poznaniu zwrócił nadto uwagę, że zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii. Niemożliwa jest zatem realizacja zadań przez policjanta, na którym ciążą zarzuty popełnienia tak godnego potępienia przestępstwa, co uzasadnia zwolnienie go ze służby.

D. F. swoim zachowaniem dał wyraz ignorancji prawa, przez co utracił zaufanie społeczne, a tym samym nie może nadal być funkcjonariuszem Policji, który ma egzekwować przestrzeganie prawa przez obywateli. Dlatego też zwolnienie wymienionego funkcjonariusza ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt. 8 ustawy o Policji należy uznać za decyzję prawidłową i słuszną. Uzasadniona jest bowiem taka reakcją przełożonych, gdy policjant popełnia czyn zasługujący na szczególne potępienie opinii społecznej, wywołujący jej oburzenie i oceniany jako jaskrawo naganny.

Organ zaznaczył także, iż negatywne konsekwencje pozostawania w służbie policjanta, który utracił przymiot nieskazitelności charakteru, należy oceniać jako przewyższające swoją wagą gatunkową uprawnienia oskarżonego policjanta, określane mianem " słusznego interesu strony".

Komendant Wojewódzki Policji w Poznaniu uznał także, że organ I instancji zasadnie nadał swojemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. i prawidłowo go uzasadnił, wskazując na interes służby tożsamy z interesem społecznym. Ważny interes społeczny jest bowiem w tym przypadku tożsamy z interesem służby, gdyż zasadnym i celowym jest jak najszybsze zwolnienie ze służby policjanta, który popełniając przestępstwo o jakże nagannym charakterze nie daje rękojmi prawidłowego realizowania ustawowych zadań Policji.

Skargę na powyższą decyzję wywiódł D. F. reprezentowany przez swojego pełnomocnika – adw. M. J. wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji jako wydanych bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa i których niewykonalność posiada charakter trwały, co wynika z faktu, że decyzja organu pierwszej instancji już w dacie jej wydania wprost obarczona była ciężkimi wadami procesowymi nie dającymi podstawy prawnej jej wydania, a tym bardziej jej wykonalności w trybie art. 108 k.p.a.

Skarżący zarzucił, iż organy obu instancji zastosowały niewłaściwy tryb rozwiązana stosunku służbowego w świetle istniejących i znanych organom okoliczności faktycznych, a organowi II instancji zarzucono ponadto niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Po 992/11. Zdaniem skarżącego organ II instancji ponownie rozpatrując sprawę dokonał powtórnie ustaleń już znanych i udowodnionych, jak i uznanych przed sądem administracyjnym okoliczności składających się na stan faktyczny zdarzenia z dnia 28 lipca 2011 r.

Nadto skarżący zarzucił organowi administracji naruszenie właściwości w zakresie procedury karnej, gdyż w ocenie skarżącego niejako orzekł on winie i bezsporności przyszłego wyroku skazującego względem D. F., pomimo znanych mu, potwierdzonych przez treść orzeczeń biegłych sądowych i stwierdzonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wątpliwości pod kątem zwolnienia D. F. ze służby w Policji wynikających z okoliczności określonych przez treść przepisu art. 31 § 1 kodeksu karnego, to znaczy możliwością wystąpienia braku winy spowodowanego brakiem poczytalności sprawcy w chwili popełnienia czynu zabronionego, co automatycznie rzutuje na oczywistość orzeczenia karnego.

W ocenie skarżącego organ II instancji podważył także właściwość biegłych sądowych występujących w tej sprawie, których opinie wskazują wprost na konieczność badania skarżącego pod kątem poczytalności, a to może nastąpić wyłącznie po zakończeniu leczenia, względnie po poprawie stanu zdrowia.

Skarżący podniósł, iż organ odwoławczy wbrew zaleceniom sądu, nie poczynił żadnych kroków mających na celu udowodnienie oczywistości winy D. F., co zresztą byłoby zachowaniem niedopuszczalnym, wobec braku możliwości prowadzenia przed organem administracji państwowej postępowania konkurencyjnego wobec postępowania toczącego się przed organami ścigania i sądem karnym, gdzie w obiegu prawnym funkcjonują orzeczenia biegłych lekarzy o konieczności zakończenia leczenia przed badaniem skarżącego pod kątem jego poczytalności w chwili zdarzenia z dnia [...] 2011 r.

Powyższe w ocenie autora skargi świadczy, iż decyzje organów obu instancji obarczone są ciężkimi wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tych decyzji z obiegu prawnego.

Odpowiadając na skargę, organ odwłóczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentacje wyrażoną z zaskarżonej decyzji.

W kolejnym piśmie procesowym z dnia 12 listopada 2012 r. pełnomocnik skarżącego powtórzył swoje wcześniejsze argumenty oraz wskazał, że znany przełożonym D. F. co najmniej od czasu pobytu w szpitalu Specjalistycznym w O. w roku 2010 fakt, iż u skarżącego zdiagnozowany został zespół zależności alkoholowej był obligatoryjną przesłanką do przeprowadzenia komisyjnych badań stanu zdrowia D. F. oraz przebywania przez niego pod stała kontrola psychologa i lekarza psychiatry. Nadto skarżący wskazał, iż w roku 2011 D. F. nie miał aktualnych badań profilaktycznych lekarza medycyny pracy. Stąd też zdaniem skarżącego za nieprawdziwe uznać należy twierdzenia organów Policji jakoby nie było podstaw do kierowania D. F. do komisji lekarskiej celem sprawdzenia możliwości dalszego pozostawania w służbie.

Do pisma procesowego z dnia 12 listopada 2012 r. dołączono szereg dokumentów, w tym wybrane dokumenty z akt sprawy karnej toczącej się przeciwko D. F. oraz kopie korespondencji prowadzonej pomiędzy skarżącym, a organami Policji w związku ze zwolnieniem skarżącego ze służby w Policji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej: p.p.s.a.) ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega na badaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W realiach niniejszej sprawy podkreślić nadto trzeba, iż sąd administracyjny nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi i zawartą w skardze argumentacją. Obowiązany jest natomiast, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Oznacza to, iż podniesione w skardze zarzuty i ich uzasadnienie nie są wyłącznym kryterium badania legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd ma bowiem obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony.

Na tle rozpatrywanej sprawie zauważyć także należy, że zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Z kolei art. 170 p.p.s.a. przewiduje, iż orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 p.p.s.a. i art. 170 p.p.s.a. oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą, w tej samej sprawie w przyszłości formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy, zaistniałych po wydaniu wyroku, oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną.

W rozpatrywanej sprawie orzekał już raz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. Sąd ten w wyroku z dnia 27 stycznia 2012 r., sygn. II SA/Po 992/11 uchylił rozstrzygnięcie organu II instancji i zobowiązał organ odwoławczy do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego z zapewnieniem stronie czynnego w nim udziału i wyczerpującego odniesienia się do wszystkich okoliczności sprawy. Sąd zobowiązał organ do ustosunkowania się organu do stanu zdrowia w kontekście oceny "oczywistości" popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, którego to popełnienie uzasadniało zwolnienie D. F. ze służby w Policji. W szczególności do ustalenia czy w czasie popełnienia tego czynu skarżący znajdował się w stanie tzw. upojenia patologicznego, co mogłoby mieć istotny wpływ na ocenę "oczywistości" popełnionego czynu.

Sąd rozpatrujący sprawę w niniejszym składzie stwierdził, iż Komendant Wojewódzki Policji w Poznaniu zrealizował zalecenia zawarte w wyroku z dnia 27 stycznia 2012 r. dotyczące przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. Jak wynika z akt sprawy w ramach postępowania uzupełniającego przesłuchano świadków zdarzenia z dnia 28 lipca 2012 r., to jest G. P., D. K., P. Ś., R. U., J. B. i K. K.. O terminie przesłuchania wszystkich wyżej wymienionych świadków organ zawiadomił pełnomocnika skarżącego. Ponadto organ dołączył do akt sprawy kserokopię akt Sądu Rejonowego w K. o sygn. [...] dotyczących postępowania w sprawie popełnienia przez D. F. wykroczenia z art. 86 § 2 Kodeksu wykroczeń oraz kserokopię akt Prokuratury Rejonowej w K. dotyczących postępowania przygotowawczego prowadzonego w sprawie kierowania pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości przez D. F. sygn. [...].

Przed wydaniem decyzji organ odwoławczy umożliwił stronie zapoznanie się z aktami sprawy i wypowiedzenie się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów.

Stwierdzić zatem należy, iż Komendant Wojewódzki Policji w Poznaniu zrealizował wytyczne Sądu zawarte w ww. wyroku z dnia 27 stycznia 2012 r. i zapewnił stronie udział w postępowaniu zgodnie z treścią art. 10 § 1 i art. 79 k.p.a.

Zauważyć należy, że organ drugiej instancji nie zawarł jednak w swojej decyzji rozważań dotyczących wpływu stanu zdrowia skarżącego w chwili popełnienia czyny o znamionach przestępstwa do czego został zobowiązany w wyroku z dnia 27 stycznia 2012 r. Organ w swoich wywodach skupił się jedynie na fakcie popełnienia tego czynu przez D. F. i wykazaniu, iż pozostanie skarżącego w szeregach Policji będzie szkodziło dobru tej formacji z uwagi na jej społeczną rolę i wizerunek.

Powyższy brak stanowi naruszenie art. 153 p.p.s.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. gdyż organ nie zastosował się do wszystkich zaleceń zawartych w prawomocnym wyroku, jednakże w ocenie Sądu uchybienie to nie stanowi naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy i tym samym nie uzasadniało uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Zauważyć bowiem należy, iż w uzyskanych przez organ odwoławczy aktach postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w K. ( [...]) znajduje się opinia sądowo-psychiatryczna z dnia 13 października 2011 r. sporządzona do sprawy karnej prowadzonej przeciwko D.i F. podejrzanemu o kierowanie w dniu 28 lipca 2011 r. pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości, to jest o przestępstwo z art. 178a § 1 Kodeksu karnego. Biegli lekarze psychiatrzy opinii tej stwierdzili, iż D. F. w chwili zdarzenia miał zachowaną zdolność rozpoznania znaczenia zarzucanego mu czynu oraz kierowania swoim postępowaniem. Zdaniem biegłych nie zaistniały warunki art. 31 § 1 i 2 Kodeksu karnego. Jednocześnie zauważyć należy, iż opinia ta nie pozostaje w sprzeczności z opinią dołączona przez pełnomocnika skarżącego do pisma procesowego z dnia 12 listopada 2012 r. (k. 54 -55 kat sądowych), albowiem z ta ostatnia opinia dotyczy wyłącznie aktualnego stanu zdrowia D. F., a nie stanu jego zdrowia w czasie zaistnienia zdarzenia będącego podstawą zwolnienia go ze służby, która to okoliczność została wyczerpująco wyjaśniona w opinii sądowo-psychiatrycznej z dnia 13 października 2011 r.

W świetle powyższego stwierdzić należy zatem, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dawał organowi II instancji podstawę do stwierdzenia, że w sprawie wystąpiła określona w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji przyczyna zwolnienia D. F. z Policji. Niewątpliwie dopuścił się on w dniu 28 lipca 2011 r. czynu o znamionach przestępstwa określonego w art. 178 a § 1, a popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. W świetle opinii biegłych z dnia 13 października 2011 r. stan zdrowia D. F. w chwili popełnienia czynu nie pozostawia wątpliwości co do jego "oczywistości". Nieodniesienie się przez organ w uzasadnieniu rozkazu personalnego do stanu zdrowia skarżącego nie stanowi w tej sytuacji uchybienia, które uzasadniałoby wyeliminowanie tego aktu z obrotu prawnego.

Odnosząc się do zarzutów skargi zaznaczyć należy, iż organ Policji orzekając o zwolnieniu funkcjonariusza policji ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji nie wchodzi w kompetencje uprawnionych organów ścigania oraz właściwego sądu powszechnego i nie przesądza o winie funkcjonariusza, to jest o tym czy popełnił on przestępstwo. Rolą organu Policji, jako organu administracji publicznej jest bezsprzeczne ustalenie czy funkcjonariusz popełnił czyn noszący znamiona przestępstwa i czy popełnienie tego czynu jest oczywiste.

Zauważyć w tym miejscu należy, iż użycie przez ustawodawcę w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji sformułowania czyn noszący znamiona przestępstwa, a nie pojęcia przestępstwa sprawia, iż poza zakresem zainteresowania organu pozostają okoliczności różnicujące czyn noszący znamiona przestępstwa od przestępstwa, takie jak stopień społecznej szkodliwości (który w przypadku przestępstwa musi być wyższy niż znikomy – art. 1 § 2 Kodeksu karnego), czy też wystąpienie po stronie sprawcy okoliczności wyłączających winę (art. 1 § 3 Kodeksu karnego).

Stąd też skoro z treści powołanego przepisu nie wynika, aby przesłanką zwolnienia policjanta było popełnienie przez niego przestępstwa, zatem organ Policji ani nie musi ustalać czy funkcjonariusz popełnił przestępstwo (do czego zresztą nie jest uprawniony), ani czekać na rozstrzygniecie w tej sprawie właściwego sądu.

Wystarczy jedynie aby organ ustalił w sposób niebudzący wątpliwości, że funkcjonariusz popełnił czyn noszący znamiona przestępstwa określone w przepisach części szczególnej Kodeksu karnego, czy tez innych ustaw przewidujących odpowiedzialność karną oraz czy popełnienie takowego czynu uniemożliwia pozostawanie przez funkcjonariusza w służbie.

Wymogi powyższe zaskarżona decyzja Wielkopolskiego Wojewódzkiego Komendanta Policji w Poznaniu spełniła.

Podkreślić należy, iż fakt popełnienia przez D. F. czynu o znamionach przestępstwa z art. 178a § 2 Kodeksu karnego został wykazany w sposób nie budzący jakichkolwiek wątpliwości, albowiem bezspornym pozostaje, iż prowadził on pojazd mechaniczny .w ruchu lądowym (co potwierdzają zeznania świadków) w stanie głębokiego upojenia alkoholowego, kilkukrotnie przekraczającego próg ustawowy (co potwierdzają wyniki badań stanu jego trzeźwości bezpośrednio po zdarzeniu i za pomocą przewidzianych przez prawo urządzeń), a obszernym i przekonującym, uzasadnieniu decyzji organu II instancji wykazano, iż popełnienie przez D. F. przedmiotowego czynu uniemożliwia pozostanie przez niego w służbie.

Skoro zatem zaistniały przesłanki do wydania decyzji o zwolnienia policjanta ze służby, organ Policji mógł w ramach uznania administracyjnego orzec o jego zwolnieniu - co też uczynił. Sąd jak to wskazano w wyroku z dnia 27 stycznia 2012 r. nie jest w tej sytuacji kompetentny do kwestionowania względów słusznościowych czy celowościowych, którymi kierował się organ.

Sąd podzielił również stanowisko organu odwoławczego, iż na treść rozstrzygnięcia nie będzie miało wpływu przedłożone przez stronę orzeczenie Komisji Lekarskiej MSW w P. z dnia [...]2012 r., którą stwierdzono, iż D. F. jest całkowicie niezdolny do służby w Policji, a jego inwalidztwo istnieje od 5 sierpnia 2011 r. Zgodnie bowiem z treścią rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji w K. z dnia [...] 2011 r. D. F. został zwolniony ze służby z dniem 5 sierpnia 2011 r. a zatem w dniu powstania inwalidztwa nie pozostawał już w służbie. Należy podkreślić, iż rozkazowi personalnemu z dnia [...] 2011 r. organ I instancji nadał rygor natychmiastowej wykonalności (art. 108 § 1 k.p.a.), który nie został uchylony ani przez organ II instancji ani przez Sąd, który orzekała w sprawie II SA/Po 992/11. Sąd ten uchylił jedynie rozkaz organu odwoławczego pozostawiając w obrocie prawnym rozkaz personalny z dnia 4 sierpnia 2011 r. wraz z rygorem natychmiastowej wykonalności. Zaznaczyć także należy, iż rozkaz organu I instancji stosownie do treści art. 110 K.p.a. wiązał ten organ od chwili jego doręczenia stronie (pełnomocnikowi) co też nastąpiło w dniu 4 sierpnia 2011 r.

Bez jakiegokolwiek znaczenia dla sprawy pozostają dla sprawy okoliczności podnoszone przez pełnomocnika skarżącego w piśmie procesowym z dnia 12 listopada 2012 r., albowiem okoliczności te nie wyłączają poniesienia przez niego przewidzianych w art. 41 ust. 2 ustawy o Policji konsekwencji popełnienia czynu o znamionach przestępstwa z art. 178a § 1 Kodeksu karnego uniemożliwiającego pozostawanie przez niego w służbie.

W tej sytuacji Sąd uznając skargę za nieuzasadnioną orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.