Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 818/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 i 3, art. 135, art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 6,7,8,9, art. 107 par. 3, art. 145 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 72
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka -Kleczaj, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.),, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji o rejestracji pojazdu oraz odmowy rejestracji pojazdu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 145 § 1 pkt 1, ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23), dalej "K.p.a.", art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), dalej także: "P.r.d." Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpatrzeniu odwołania W. B., utrzymało w mocy decyzję Starosty K. z dnia

[...] r. nr [...] uchylającą decyzję tego organu

nr [...] z dnia [...]. w sprawie rejestracji samochodu marki [...], nr [...], nr rej. [...], zarejestrowanego na W. B. oraz odmawiającą zarejestrowania ww. pojazdu, jednocześnie unieważniającą tablice rejestracyjne [...], dowód rejestracyjny [...], kartę pojazdu [...], znak legalizacyjny [...], nalepkę legalizacyjną na szybę –[...].

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił dokonane w toku postępowania ustalenia organu I instancji, wskazując,

że przedmiotowy pojazd został zarejestrowany w dniu [...] r. na wniosek W. B. w oparciu o załączone do wniosku dokumenty: fakturę z dnia [...] r., fakturę z dnia [...] r., umowę komisu z dnia [...] r., dokument potwierdzający zapłatę akcyzy z dnia [...] r., zaświadczenie z Urzędu Skarbowego VAT 25 z dnia [...] r., umowę z dnia [...] r., pokwitowanie wpłaty na NFOŚ I GW, dowód rejestracyjny część I i II wraz z tłumaczeniem, badanie techniczne oraz dokument identyfikacyjny pojazdu z dnia [...] r. W dniu 20 listopada 2015 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej

w S. wniósł sprzeciw wobec ww. decyzji Starosty K. z dnia

[...] r. w sprawie rejestracji przedmiotowego pojazdu, podnosząc,

że została ona wydana na podstawie fałszywych dowodów, w oparciu o które ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. Wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 4 grudnia 2014 r. ustalono, że M. H. podrobiła w celu użycia za autentyczny dokument w postaci umowy sprzedaży ww. pojazdu z dnia [...] r. w ten sposób, że na dostarczonym jej przez nieustaloną osobę druku umowy, w którym nieustalona osoba wpisała nieprawdziwą datę i miejsce zawarcia ramowy, dane fikcyjnego sprzedawcy - obywatela N., dane jej jako fikcyjnego kupującego oraz dane pojazdu wraz z zaniżoną ceną nabycia [...], stanowiącą podstawę obliczenia podatku akcyzowego i podpisała się jako fikcyjny kupujący, na której to umowie nieustalona osoba podpisała się za sprzedającego, następnie przekazała przedmiotową umowę wraz z pozostałymi dokumentami pojazdu ustalonej osobie celem dalszej odsprzedaży. W dniu [...] r. samochód marki [...] został sprzedany na rzecz W. B., który złożył wniosek o jego rejestrację załączając do wniosku m. in. powyższą podrobioną umowę kupna - sprzedaży z dnia [...] r.

W odwołaniu od powyższej decyzji reprezentujący W. B., adw. D. B., wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, zarzucił organowi I instancji obrazę przepisów art. 151 § 1 ust. 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 71 ust. 1 P.r.d. poprzez ich zastosowanie mimo bezspornego faktu, że dowód własności przedmiotowego pojazdu, a więc faktura VAT-marża nr [...] z dnia [...] r., stanowiący podstawę rejestracji pojazdu, był i jest prawdziwy, a nie fałszywy, a w świetle art. 169 Kodeksy cywilnego (K.c.) właściciel nie może ponosić negatywnych skutków wynikających z czynów zabronionych innych osób, z którymi właściciel pojazdu nie współdziałał w przestępczym procederze. Podniósł też, że umowa, którą zawarł W. B. z [...] w dniu [...] r., nie została uznana za podrobioną, co sprawia, iż nie mogą w stosunku do niej być podnoszone zarzuty nieprawdziwości. Prokurator nie wskazał na jakiej podstawie podnosi, że W. B. posłużył się podrobioną umową w sytuacji, gdy nie doszło do takiego stwierdzenia w żadnym postępowaniu. Wyrok Sądu w sprawie o sygn. akt [...] nie odnosi się do ww. umowy ani do czynności dokonanej przez W. B. z [...]. Umowa z dnia [...] r. nie była i nie jest dokumentem, na mocy której doszło do rejestracji pojazdu. Do rejestracji pojazdu doszło w oparciu o zawartą i wykonaną umowę z dnia [...] r. Rejestracji dokonano więc zgodnie z art. 72 ust. 1 ustawy Prawo

o ruchu drogowym, w oparciu o dowód własności pojazdu.

Nawet jeśli umowa kupna - sprzedaży przedmiotowego samochodu z dnia

[...] r., zawarta pomiędzy H. K., a M. H. była podrobiona, to W. B. chroni przepis art. 169 § 1 Kodeksu cywilnego (K.c).

Odnosząc się do powyższych zarzutów i argumentów Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe.

W rozpatrywanej sprawie dowodem fałszywym okazała się umowa sprzedaży pojazdu z dnia [...] r., zawarta w miejscowości K. w N. pomiędzy H. K. (sprzedający) a M. H. (kupujący). Potwierdził to prawomocny wyrok Sądu Rejonowego z dnia 4 grudnia 2014 r. (sygn. akt [...]). Celem wznowionego postępowania prowadzonego z przyczyny wymienionej w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. jest wykazanie istnienia związku między dowodami, które okazały się fałszywe, a istotnymi dla sprawy okolicznościami faktycznymi, a więc takimi, których istnienie miało bezpośredni wpływ na określenie praw i obowiązków osoby będącej podmiotem postępowania.

W postępowaniu w przedmiocie rejestracji pojazdu istotne jest wykazanie przez wnioskodawcę prawa własności do danego pojazdu. W świetle art. 72 ust. 1 pkt 1 i 2 P.r.d. do zarejestrowania pojazdu niezbędne jest przedłożenie m. in. dowodu własności pojazdu oraz karty pojazdu, jeżeli była wydana. Zgodnie zaś z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. z 2014 r. poz.1522 ze zm.) dowodem własności pojazdu lub jego pojedynczych zespołów jest w szczególności jeden z następujących dokumentów:

1) umowa sprzedaży,

2) umowa zamiany,

3) umowa darowizny,

4) umowa o dożywocie,

5) faktura VAT potwierdzająca nabycie pojazdu,

6) prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o prawie własności.

W przypadku, gdy dane odnoszące się do zbywcy pojazdu zawarte w dowodzie własności pojazdu dołączonym do wniosku o rejestrację są niezgodne z danymi właściciela zawartymi w dowodzie rejestracyjnym i karcie pojazdu, jeżeli była wydana, jako dowód własności wymagany do rejestracji rozumie się wszystkie dokumenty potwierdzające fakt przeniesienia prawa własności pojazdu (§ 4 ust. 2). Przepisu tego nie stosuje się jednak do pojazdów sprowadzonych z zagranicy, o których mowa w § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia (pierwszej rejestracji), w przypadku gdy przeniesienie prawa własności pojazdu nastąpiło za granicą (§ 4 ust. 3 pkt 1 ww. rozporządzenia).Pojazd może zostać zarejestrowany, jeżeli dokument potwierdzający własność pojazdu jest prawdziwy nie tylko w znaczeniu formalnej autentyczności, lecz także zgodny ze stanem faktycznym. Dokumentem własności musi więc być dokument przenoszący w konkretnej sytuacji prawo własności (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 7 lipca 2011 r. III SA/Wr 177/11, wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2000 r, II SA 2506/99) W niniejszej sprawie pojazd został zarejestrowany na rzecz W. B. - osobę, która w rzeczywistości nie nabyła własności ww. pojazdu na mocy umowy z dnia [...] r., gdyż dołączony do wniosku o rejestrację dokument stwierdzający nabycie pojazdu przez M. H. (umowa z dnia [...] r. zawarta na terenie N.) okazał się fałszywy. Osoba niebędąca właścicielem pojazdu nie może przenieść jego własności na inną osobę (por. wyrok NSA w Warszawie z 25 stycznia 2000 r., sygn. akt II SA 2506/99, wyrok WSA we Wrocławiu z 28 października 2009 r. sygn. akt III SA/Wr 120/09). W związku z powyższym, faktury VAT potwierdzające fakt nabycia pojazdu marki [...] nr [...] przez kolejnych nabywców tj. faktura VAT- Marża nr [...] z dnia [...] r. oraz faktura VAT - Marża nr [...] z dnia [...] r., a więc dokumenty dołączone przez odwołującego do wniosku o rejestrację ww. pojazdu nie mogły przenieść jego własności wpierw na [...], a kolejno przez [...] na W. B., gdyż M. H. nie była właścicielem przedmiotowego pojazdu (skoro umowa z dnia [...] r. została podrobiona). W konsekwencji, powyższe dokumenty w postaci faktur VAT nie mogą być uznane za dowód własności pojazdu, o którym mowa w § 4 ust. 1 ww. rozporządzeniu. Oznacza to, że w chwili wydawania decyzji ostatecznej nie było podstaw do rejestracji pojazdu z uwagi na brak prawidłowych dokumentów będących podstawą rejestracji. W związku z powyższym argumenty podniesione w odwołaniu, a dotyczące braku podważenia rzetelności

i prawdziwości umowy sprzedaży z dnia [...] r., nie zasługują na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie zasadne było uchylenie decyzji z dnia [...] r.

w przedmiocie rejestracji pojazdu stosownie do art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. i wydanie rozstrzygnięcia o istocie sprawy. Organy administracji dokonują bowiem rejestracji na podstawie dokumentów potwierdzających niesporne stany w sferze stosunków własnościowych, nie mogą natomiast ani kreować, ani korygować tych stosunków.

W sytuacji, gdy wnioskodawca nie przedstawi bezspornych dowodów własności pojazdu bądź wszystkich dokumentów potwierdzających fakt przeniesienia prawa własności pojazdu, organ obowiązany jest odmówić jego zarejestrowania (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 14 września 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 168/06).

W przedmiotowej sprawie odwołujący takiego dowodu nie przedstawił. Organ odwoławczy podkreślił też, że w postępowaniu o rejestrację pojazdu organy administracji publicznej nie mogą zajmować się oceną istnienia dobrej wiary jednej ze stron umowy, zawieranej w przekonaniu, że jest ona czynnością przenoszącą jego własność. Należy to do właściwości sądu powszechnego (tak NSA w wyroku z dn. 28.11.2001 r., sygn. akt II SA 2611/00). Tym samym podniesiona w odwołaniu kwestia, że W. B. chroni przepis art. 169 K.c. jest nietrafna, bowiem ustalenie czy stał się on właścicielem pojazdu na podstawie art. 169 K.c. należy do sądu powszechnego.

Powyższą decyzję W. B., reprezentowany przez adw. D. B., zaskarżył skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S.

Skarżonej decyzji zarzucił:

1. obrazę przepisów prawa materialnego, a to art. 72 ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy Prawo

o ruchu drogowym w związku z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury

z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. z 2014 r. poz. 1522 ze zm.) poprzez błędne przyjęcie, że W. B. nie przedstawił bezspornych dowodów własności w/w pojazdu;

2. naruszenie przepisu postępowania administracyjnego: art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez błędne ustalenie, iż z okoliczności faktycznych sprawy wynika,

że przedmiotowa umowa sprzedaży ww. pojazdu z [...] r. zawarta między W. B. a [...] jest nieważna i nie wynika z niej prawo własności skarżącego do w/w pojazdu, w sytuacji, gdy jest inaczej;

3. obrazę art. 7 Konstytucji RP w zw. z naruszeniem art. 6 K.p.a., polegającym na nie działaniu organu administracji publicznej na podstawie i w granicach przepisów prawa;

4. naruszenie art. 7 K.p.a., poprzez zaniechanie organu administracji publicznej obowiązkowi stania na straży praworządności, podejmując czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli;

5. naruszenie art. 9 K.p.a., poprzez nienależyte i niewyczerpujące informowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania oraz zaniechanie obowiązkowi czuwania nad postępowaniem w taki sposób, by uczestnik W. B. nie poniósł szkody;

6. obrazę art. 2 Konstytucji RP, poprzez naruszenie zasady, iż Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej;

7. naruszenie art. 21 i art. 64 Konstytucji, poprzez pogwałcenie konstytucyjnej zasady ochrony prawa własność.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz utrzymanie w mocy decyzji Starosty K. nr [...] z [...] r. w sprawie rejestracji samochodu marki [...], nr [...], nr rej. [...] zarejestrowanego na W. B., ewentualnie o uchylenie ww. decyzji oraz przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania. Wniósł także o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania przed organami administracyjnymi.

W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu i ich uzasadnienie.

Odnosząc się do stanowiska SKO skarżący stwierdza, iż:

I. Wysoce niesprawiedliwą i sprzeczną z zasadami współżycia społecznego jest sytuacja, w której najpierw obywatelowi, w oparciu o te same dowody - dokumenty przyznaje się prawo do zarejestrowania samochodu, po czym odbiera się to prawo, bowiem okazało się, że osoby trzecie, od których nabył pojazd, dopuścili się czynów przestępczych, przy czym W. B., do czasu prawomocnego zakończenie postępowania w sprawie [...] o takich nie wiedział. W dobrej wierze nabył samochód, na dowód czego posiada wszelkie dokumenty tj. dowód zakupu w postaci umowy, faktury VAT - Marża nr [...] z [...] a także przedmiot nabycia własności, z niezbędnymi jego elementami.

Dla skarżącego niezrozumiały jest zarzut nie wykazania przez W. B. wszystkich dokumentów potwierdzających fakt przeniesienia na jego rzecz prawa własności do w/w pojazdu, bowiem w świetle art. 535 K.c. przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy

i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. W trakcie toczącego się postępowania W. B. przedstawił wszelkie dokumenty i bezsporne dowody na potwierdzenie faktu nabycia prawa własności pojazdu.

II. Wyrok Sądu Rejonowego w sprawie [...], na który powoływał się Prokurator uruchamiając procedurę wznowienia postępowania, nie ma żadnego odniesienia do W. B. W trakcie tego postępowania umowa kupna - sprzedaży, której stroną był W. B., nie była przedmiotem badania Sądu pod kątem prawdziwości. W toku prowadzonego postępowania, nie doszło do wskazania i wykazania, że umowa kupna - sprzedaży, na podstawie, której W. B. objął we własność samochód [...] budziła jakiekolwiek wątpliwości (a w dniu orzekania umowa ta istniała), jej autentyczność nie została podważona w trakcie procesu.

Co więcej, w toku prowadzonego postępowania [...] r. zostało wydane przez Komendę Wojewódzką Policji postanowienie o zmianie postanowienia

w przedmiocie dowodów rzeczowych (w sprawie [...]), na mocy którego doszło do wydania W. B. przedmiotowego samochodu osobowego, 2 kluczyków od pojazdu oraz karty pojazdu. Powodem było ustalenie, iż dowody te są zbędne dla potrzeb prowadzonego postępowania. Umowa sprzedaży była więc badana pod kątem jej autentyczności i w konsekwencji uznana została za autentyczną.

III. Niedopuszczalne jest zajęte przez SKO stanowisko, że kwestie związane

z nabyciem prawa lub rzeczy w dobrej lub złej wierze nie należą do postępowania administracyjnego. Stosowanie prawa to działalność organów państwa polegająca na wydawaniu orzeczeń lub decyzji administracyjnych w indywidualnych - konkretnych sprawach w oparciu o przepisy prawa. Nie może być tak, że obywatel mający zaufanie do Państwa zostaje skrzywdzony, ponieważ organ wydający decyzję stosuje tylko to prawo, które w konkretnej sytuacji chce stosować. Przedmiotowa sprawa nie dotyczy drobnych spraw życia codziennego a zakupu samochodu wartego [...] zł. Działanie na podstawie prawa oznacza, iż podejmowane przez organ administracji publicznej czynności procesowe muszą znajdować swoje oparcie w przepisach prawa wynikających ze źródeł prawa powszechnie obowiązującego. Jako źródło, w którym organ administracji publicznej powinien szukać przepisów, należy wskazać zarówno Konstytucję, jak też ustawy oraz akty prawa międzynarodowego.

Nawet jeżeli umowa kupna - sprzedaży z [...] r. pomiędzy H. K., a M. H. była podrobiona, to W. B. chroni przepis art. 169 § 1 K.c., który stanowi, że jeżeli osoba nieuprawniona do rozporządzenia rzeczą ruchomą zbywa rzecz i wydaje ją nabywcy, nabywca uzyskuje własność z chwilą objęcia rzeczy w posiadania, chyba że działał w złej wierze. Wysoce niesprawiedliwa i sprzeczna z zasadami współżycia społecznego byłaby sytuacja, w której W. B. ponosiłby skutki przestępczych zachowań osób trzecich, gdy sam zachował się zgodnie z prawem. W świetle okoliczności zawarcia umowy sprzedaży nie można zarzucić kupującemu stanu wiedzy i zachowań mogących świadczyć o nielegalnych zachowaniach sprzedawcy sprzed daty zawarcia i wykonania umowy sprzedaży.

Zgodnie z brzmieniem art. 169 § 1 K.c., przesłankami nabycia prawa własności są:

1) zbycie rzeczy, czyli dokonanie odpowiedniej czynności prawnej pomiędzy zbywcą, a nabywcą; 2) wydanie rzeczy przez zbywcę; 3) objęcie rzeczy w posiadanie przez nabywcę; 4) dobra wiara nabywcy. W. B. działał w dobrej wierze, zachował się stosownie do okoliczności, zwłaszcza, że nabywał pojazd od podmiotu zajmującego się obrotem samochodami zawodowo. Zapłacił ustaloną cenę, która była ceną rynkową. Działając dobrej wierze każdy, kto tak działa, musi być chroniony przez Państwo, a nie łupiony za cudze czyny zabronione.

IV. W przedmiotowej decyzji doszło do naruszenie przepisów art. 7 K.p.a., poprzez zaniechanie organu administracji publicznej obowiązku stania na straży praworządności oraz podejmowania czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Orzekając w przedmiotowej sprawie, organ zastosował swoisty mechanizm "wydania orzeczenia automatycznego", opartego na utartym szablonie rozumowania, bez odniesienia do indywidualnego przypadku. W szczególności Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaniechało dogłębnej analizy materiału dowodowego, jak też odstąpiło od wszechstronnego rozpoznania sprawy. Uchybienia organu doprowadziły bezpośrednio do wydania wadliwej decyzji godzącej w interes skarżącego, jak też w interes społeczny, przejawiający się w konieczności stworzenia prawidłowej relacji na linii obywatel - organy państwa. W uzasadnieniu skarżonej decyzji organ w całości pominął twierdzenia i naprowadzone w sprawie przez stronę dowody, nie poddając analizie jego stanowiska. Od organu administracji publicznej oczekuje się stosowania prawa, ale i wprowadzania go w życie. W przedmiotowej sprawie poszkodowanym jest skarżący, który został bezpośrednio dotknięty skutkami przestępstwa. W. B. nie tylko w dobrej wierze zawarł umowę kupna - sprzedaży i poniósł z nią związane wydatki w wysokości prawie [...] zł. Obecnie, wobec faktu skazania M. H., nie ma szans na odzyskanie pieniędzy. Skarżący nigdy nie był stroną postępowania karnego, a niesprawiedliwie każdego dnia ponosi koszty i straty.

V. Naruszenie przepisów art. 9 K.p.a. nastąpiło poprzez nienależyte

i niewyczerpujące informowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków. Zgodnie z treścią w/w przepisu, to organy władzy publicznej czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu winny udzielać im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Organy administracji publicznej w niniejszej sprawie zaniechały obowiązku czuwania nad postępowaniem w taki sposób, by W. B. nie poniósł szkody. Nie wyjaśniły skarżącemu zasadność przesłanek, którymi się kierowały i dopuściły się specyficznej konwersji podstawowych zasad prawa. Doszło do wypaczenia treści ww. przepisów nie tylko poprzez zaniechanie ich stosowania, ale też przeciwstawienie im nadmiernej wagi świadomości prawnej, która winna cechować każdego obywatela. Ustawodawca nałożył na organy publiczne obowiązek informowania o stanie prawnym, jak też o konkretnej sytuacji

w danej sprawie, rodzącej nie tylko obowiązki ale również prawa. W przedmiotowym przypadku nie sposób wydać prawidłowe rozstrzygnięcie w oderwaniu od prawa innego niż tylko administracyjne. Oznacza to, że wszystkie okoliczności sprawy winny zostać zbadane przez organy ze szczególną wnikliwością, z troską o interes obywatela. Interes obywatela, jako jednostkowy, jest częścią składową interesu społecznego.

VI. Nie bez znaczenia dla sprawy pozostaje również ratio legis wprowadzonych

w Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej przepisów, które z uwagi na zasadę ich bezpośredniego stosowania dotyczą nie tylko obywateli, ale przede wszystkim organów Państwa. SKO w swej decyzji dopuściło się naruszenia zasady, która stanowi, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. To, że Rzeczypospolita jest też państwem prawnym oznacza, że w państwie stosuje się zasadę praworządności,

co oznacza, że organ powinien przestrzegać prawa. Zasada praworządności, zasada legalizmu, oznacza działania instytucji publicznych w granicach kompetencji przyznanych im przez normy prawne ale również praworządność materialną, zgodnie

z którą, oprócz ram prawnych organ powinien działać również zgodnie z szerszym systemem aksjologicznym i celami danego społeczeństwa, w tym spełniać wymogi sprawiedliwości społecznej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się naruszenia przepisów art. 21 i art. 64 Ustawy Zasadniczej, poprzez pogwałcenie konstytucyjnej zasady ochrony prawa własności. Artykuł 21 Konstytucji RP należy do grupy przepisów stanowiących ustrojowe zasady Państwa. Prawo własności, wyrażone w art. 64 Konstytucji RP, to przyznane przez ustawodawcę najszersze podstawowe prawo rzeczowe, pozwalające właścicielowi korzystać z rzeczy i rozporządzać nią z wyłączeniem innych osób. W jego ramach właściciel korzysta z maksimum uprawnień względem rzeczy. Oznaką korzystania z rzeczy są uprawnienia do posiadania, używania, pobierania pożytków i innych dochodów z rzeczy oraz faktycznego dysponowania rzeczą. W niniejszej sprawie doszło do pogwałcenia tego prawa. Poprzez odmowę zarejestrowania pojazdu W. B. został pozbawiony możliwości faktycznego korzystania ze swoich praw. Nie używanie pojazdu powoduje nie tylko straty w życiu codziennym, brak możliwości do korzystania dla skarżącego i jego rodziny, ale również pogorszenie stanu technicznego. Dlatego - w ocenie skarżącego - decyzja SKO jest niekonstytucyjna. Prawo winno chronić obywatela, tym bardziej gdy dochodzi do zawarcia czynności odpłatnych. Czynności prawnej odpłatnej ustawodawca przyznał bowiem szczególną ochronę, wynikającą z art. 169 Kc. Wszystkie czynności jakie prowadził W. B. w celu nabycia pojazdu były w dobrej wierze, co czyni przedmiotową decyzję wysoce niesprawiedliwą i sprzeczną z duchem prawa. Automatyzm zaś decyzji prowadzi do zachwiana zaufania obywatela do Państwa jako instytucji.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wiosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej

w skrócie "P.p.s.a.", sądy administracyjne dokonują kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej. W myśl art. 135 P.p.s.a. orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w którym został wydany zaskarżony akt lub czynność. Sąd uwzględnia skargę i eliminuje z obrotu zaskarżony akt, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1).

Rozpoznając niniejszą sprawę w aspekcie wspomnianego wyżej kryterium legalności, Sąd stwierdził brak podstaw do uznania, iż przy wydaniu zaskarżonej decyzji, organy dopuściły się wskazanych wyżej naruszeń prawa, uzasadniających jej wyeliminowanie z obrotu prawnego, jako wydanej z naruszeniem prawa.

Analizując postępowanie przeprowadzone przez organy w niniejszej sprawie oraz okoliczności faktyczne i prawne sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją, należy mieć na względzie, iż w niniejszej sprawie niewątpliwie zaistniały okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania zakończonego wydaną w dniu [...] r. decyzją o rejestracji samochodu marki [...] o nr rej. [...], albowiem organy ścigania stwierdziły, iż umowa kupna tego pojazdu sporządzona na terenie N. przez M. H., która następnie przekazała ten samochód do dalszej odsprzedaży przez komis prowadzony przez spółkę cywilną [...], w którym samochód ten nabył skarżący, okazała się podrobiona. Okoliczność ta została potwierdzona w postępowaniu karnym, zakończonym wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 4 grudnia 2014 r. sygn. akt [...], skazującym M. H. za to, że podrobiła, w celu użycia za autentyczny, dokument w postaci umowy sprzedaży przedmiotowego pojazdu. W dokumencie tym wpisano nieprawdziwą datę i miejsce zawarcia umowy oraz fikcyjne dane sprzedawcy – obywatela N., oraz zaniżoną ceną nabycia pojazdu. Powyższa okoliczność, w świetle art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. niewątpliwie stanowiła podstawę do wznowienia postępowania rejestracyjnego przedmiotowego pojazdu wobec skarżącego, który oprócz faktury VAT z dnia [...] r. wystawionej przez spółkę cywilną "[...]", do rejestracji przedłożył również ten podrobiony dokument, tj. umowę z dnia [...] r., zawartą pomiędzy M. H., jako kupującą, a sprzedającym H. K., który – jak wykazało postępowanie karne – okazał się osobą fikcyjną.

Okoliczność tę wskazał Prokurator Okręgowy w S. wnosząc w dniu

12 listopada 2015 r. sprzeciw wobec ww. decyzji rejestracyjnej oraz domagając się wznowienia postępowania, w toku którego okoliczności te znalazły potwierdzenie.

Organy administracji dokonują rejestracji pojazdu jedynie na podstawie dokumentów, potwierdzających niesporne stany w sferze stosunków właściwościowych (vide: wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2014 r. sygn. akt I OSK 910/13, Lex nr 1643282).

Oznacza to, iż w postępowaniu rejestracyjnym, o którym mowa w art. 72 ustawy Prawo o ruchu drogowym, prawo własności pojazdu winno być udokumentowane autentycznymi dokumentami, wykazującymi ciąg transakcji między wszystkimi poprzednimi, niebudzącymi prawnych wątpliwości właścicielami pojazdu -

w szczególności, gdy w istniejącym dowodzie rejestracyjnym tego pojazdu, figuruje inna osoba niż jego zbywca. Taki wymóg wynika jednoznacznie z treści § 4 ust. 2 rozporządzenia, przywołanego przez organ I instancji (obecnie Dz. U. z 2016 r.,

poz. 1038 – tekst jedn.).

W niniejszej sprawie warunki te – jak się okazało - nie były spełnione, skoro jeden z dokumentów, który skarżący przedstawił organowi dla wymaganego przez

art. 72 P.r.d. wykazania prawa własności pojazdu okazał się sfałszowany, co potwierdza wskazany wyżej wyrok sądu karnego. Osoba, która posługując się tym dokumentem wprowadziła przedmiotowy samochód do obrotu, nie mogła więc tego prawa skutecznie przekazać na rzecz jego nabywcy, tj. skarżącego, na którego pojazd ten został zarejestrowany.

W tych okolicznościach nie ma prawnego znaczenia podnoszony przez skarżącego fakt, że zakupił przedmioty pojazd w dobrej wierze, w komisie zajmującym się profesjonalnie obrotem używanymi samochodami, płacąc za niego cenę rynkową, a przedłożona do rejestracji faktura VAT – Marża z dnia [...] r. wystawiona przez s.c. "[...]" była autentyczna. W świetle art. 72 P.r.d. rejestracja pojazdu może nastąpić wówczas, gdy wnioskodawca przedłoży wszystkie dokumenty, z których niespornie wynika prawo własności pojazdu, zgodnie ze wskazaniem § 4 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów.

W sytuacjach uzasadniających wznowienie postępowania rejestracyjnego,

do których należy również - ze względu na opisane wyżej okoliczności - niniejsza sprawa, organ rejestracyjny nie jest natomiast uprawniony do czynienia samodzielnych ustaleń w przedmiocie własności pojazdu. Podnoszone przez skarżącego okoliczności mogą natomiast mieć znaczenie w postępowaniu sądowym o ustalenie prawa własności pojazdu, w wyniku którego może być wydane orzeczenie, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 6 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury, mogące stanowić dokument wymagany w procesie rejestracji pojazdu.

Sąd nie stwierdził zatem w niniejszej sprawie wskazanych w skardze naruszeń prawa materialnego, jak też uchybienia regułom procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o dyspozycję art. 151 § 1 ust. 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a.

po przeprowadzeniu postępowania zgodnie z wymogami z art. 6, 7, 8 i 9 K.p.a. oraz uzasadniona zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a.

Za całkowicie niezasadne uznać należało w tym kontekście zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia przez organy administracji przepisów Konstytucji RP

i przepisów Kodeksu cywilnego, odnoszących się do ochrony prawa własności.

Skarżona decyzja odnosi się bowiem jedynie do prawnych przesłanek rejestracji pojazdu, która to rejestracja jest aktem administracyjnym podejmowanym w opisanym w przepisach prawa trybie i na określonych w nich podstawach. Organ administracji państwowej może działać tylko w ramach i na podstawie przepisów prawa (art. 7 Konstytucji, art. 6 K.p.a.), a te - jak wyżej wskazano - nie uprawniały organu rejestracyjnego do samodzielnego ustalania prawa własności pojazd, w sytuacji, gdy zaistniały okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania rejestracyjnego.

W tym stanie rzeczy Sąd, w oparciu o art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.