Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 508/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-01-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 50a pkt 2, art. 50 ust. 1pkt 3
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2017 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi B. K. i A. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

B. K. i A. K. wnieśli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 lipca 2016 r., nr [...], podjętej po rozpatrzeniu odwołań A. i J. P. oraz B. i A. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 sierpnia 2013 r., nr [...].

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzją WINB, podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23), zwanej dalej k.p.a., oraz art. 50a pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290) orzeczono:

w punkcie 1: uchylono decyzję PINB w części dotyczącej nakazu rozbiórki instalacji wodociągowej i kanalizacyjnej wykonanych na poddaszu budynku mieszkalnego na działce nr [...], obr. 1, ul. S. w W. i w odniesieniu do ww. instalacji stwierdzono brak podstaw do zastosowania art. 50a pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane;

w punkcie 2: utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej ścianek działowych wykonanych na ruszcie stalowym oraz w części dotyczącej rozbiórki rozprowadzonej po nowych ścianach instalacji elektrycznej.

Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, że po ponownym rozpatrzeniu sprawy PINB decyzją z dnia 14 sierpnia 2013 r. wydaną na podstawie art. 50a ustawy Prawo budowlane nakazał B. i A. K. rozbiórkę części obiektu budowlanego, tj. ścianek działowych i instalacji: elektryczną, wodociągową i kanalizacyjną wykonanych na poddaszu budynku mieszkalnego na działce nr [...], obr.[..], ul. S. w W., po wstrzymaniu robót budowlanych postanowieniem z dnia 31 stycznia 2012 r.

W trybie odwoławczym WINB decyzją z dnia 26 września 2013 r. utrzymał w mocy decyzję PINB z dnia 14 sierpnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnym wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2014 r. sygn. akt. II SA/Gd 806/13 uchylił decyzję WINB z dnia 26 września 2013 r. nr [...].

WINB po ponownym rozpatrzeniu odwołania A. i J. P. oraz odwołania A. i B. K. od decyzji PINB z dnia 14 sierpnia 2013 r. decyzją z dnia 22 stycznia 2015 r. nr [..] uchylił decyzję organu pierwszej instancji z dnia 14 sierpnia 2013 r. w części dotyczącej nakazu rozbiórki instalacji: elektrycznej, wodociągowej i kanalizacyjnej wykonanych na poddaszu tego budynku i w odniesieniu do ww. instalacji stwierdził brak podstaw do zastosowania art.50a pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Natomiast w pozostałej części dotyczącej rozbiórki ścianek działowych utrzymał w mocy tę decyzję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnym wyrokiem z dnia 17 czerwca 2015 r., sygn. akt. II SA/Gd 124/15 uchylił decyzję WINB z dnia 22 stycznia 2015 r., co zobowiązuje organ drugiej instancji do ponownego rozpatrzenia odwołania z dnia 19 sierpnia 2013 r. A. i J. P. oraz odwołania z dnia 27 sierpnia 2013 r. A. i B. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 sierpnia 2013 r. nr [..].

W odwołaniu A. i J. P. właściciele drugiej części bliźniaka zarzucają organowi pierwszej instancji, że zaskarżona decyzja nie uwzględnia przecięcia i podwyższenia dachu o 25 cm na budynku przy ulicy S. W wyniku założonego opierzenie powstała ściana o wysokości 27 cm i długości 11 m, w wyniku czego podczas śnieżycy zatrzymuje śnieg i obciąża ich dach. W piśmie uzupełniającym z dnia 30 marca 2016 r. odwołujący twierdzą, że na strychu przedmiotowego budynku nie było żadnych ścianek drewnianych oprócz czterech komórek lokatorskich. Reszta była całością wspólnego strychu, w którym był wyłącznie prąd do oświetlenia. Podkreślono, że był to uprzednio jeden dom jednego właściciela, o dwóch klatkach, do chwili podziału w spadku.

B. i A. K., inwestorzy robót, wnieśli w odwołaniu o uchylenie decyzji. Poinformowali, że instalację elektryczną, wodociągową i kanalizacyjną na poddaszu wykonali podczas remontu w 2002 r. Natomiast ścianki działowe wykonali po otrzymaniu decyzji z dnia 6 marca 2012 r. nakładającej na nich obowiązek wykonania robót budowlanych określonych w przedłożonej inwentaryzacji. Według tych odwołujących po wydaniu tej decyzji wstrzymanie robót budowlanych z dnia 31 stycznia 2012 r. stało się nieaktualne.

Rozpatrując odwołania w warunkach związania oceną prawną wyrażoną w wyroku z dnia 17 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 124/15 WINB przywołał istotne dla sprawy okoliczności.

PINB ostatecznym, jak ustalono, postanowieniem z dnia 31 stycznia 2012 r. wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane wstrzymał B. i A. K. prowadzenie robót budowlanych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie bliźniaczej położonym na działce nr [..] przy ulicy S. w W., wykonywanych niezgodnie ze zgłoszeniem z dnia 20 maja 2010 r. i nałożył na inwestorów obowiązek dostarczenia w terminie 30 dni od daty otrzymania postanowienia inwentaryzacji wykonanych robót wraz z oceną stanu technicznego i ich zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi.

Następnie decyzją z dnia 6 marca 2012 r. wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane organ nałożył na B. K. i A. K. obowiązek wykonania robót budowlanych w przedmiotowym budynku mieszkalnym określonych w dostarczonej przez inwestorów inwentaryzacji budowlanej. WINB decyzją z dnia 12 lipca 2012 r. uchylił w całości tę decyzję i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Zwrócił organ drugiej instancji uwagę na konieczność ustalenia zakresu wykonanych robót, co ma istotne znaczenie w przypadkach, w których inwestor dokonuje szeregu prac budowlanych, spośród których część stanowią roboty budowane wykonane bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia zamiaru ich wykonania, inne stanowią roboty budowlane których wykonanie nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, jak również nie są objęte wymogiem zgłoszenia.

PINB następnie w dniu 30 października 2012 r. wydał ponownie postanowienie na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, w stosunku do K. H. Zostało ono uchylone postanowieniem organu drugiej instancji z dnia 6 grudnia 2012 r., a postępowanie w sprawie wstrzymania skierowane do wymienionego umorzone, gdyż osoba ta nie ma uprawnień do nieruchomości będącej przedmiotem postępowania. Jednocześnie organ wskazał, że wykonane na poddaszu kolejne roboty budowlane, polegające na wydzieleniu ścianek działowych i wykonaniu instalacji technicznych świadczą o kontynuowaniu zamierzeń inwestora dotyczących przebudowy poddasza na cele mieszkalne w sytuacji, gdy postanowienie z dnia 31 stycznia 2012 r. wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych B. i A. K. jest ważne i podlega wykonaniu, a postępowanie naprawcze powinno być kontynuowane w stosunku do inwestorów będących jednocześnie właścicielami przedmiotowego budynku. Organ zwrócił uwagę, że w sytuacji gdy roboty budowlane są kontynuowane po ich wstrzymaniu, organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji ma obowiązek rozważyć zastosowanie przepisów art. 50a pkt 2 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którymi właściwy organ w przypadku wykonywania robót budowlanych pomimo wstrzymania ich postanowieniem o którym mowa w art.50 ust. 1 nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę części obiektu budowlanego wykonanego po doręczeniu postanowienia albo doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego.

Jak następnie stwierdził organ odwoławczy, wydając zaskarżoną odwołaniami decyzję z dnia 14 sierpnia 2013 r. w oparciu o przepis art. 50a ustawy Prawo budowlane PINB oparł się na ustaleniach dokonanych podczas oględzin w dniu 5 października 2012 r., gdzie stwierdził, że w ramach zgłoszenia robót z dnia 20 maja 2010 r. w zakresie remontu poddasza nieużytkowego wykonano następujące roboty budowlane: wymianę będących w nieodpowiednim stanie technicznym elementów więźby dachowej na nowe elementy; ocieplenie połaci dachowych styropianem wraz z opierzeniami blacharskimi; wbudowano w połać dachową okna połaciowe szt. 4 oraz wymieniono właz dachowy na nowy; wymieniono istniejące okna na poddaszu na nowe z PCV.

Ustalono ponadto, że inwestor A. K. w odniesieniu do zgłoszenia: odstąpił od wykonania pokrycia dachowego z blachodachówki, powiększył też istniejące otwory okienne w elewacji budynku. Dodatkowo wykonano kolejne roboty budowlane (przez K. H. zięcia inwestorów), polegające na przebudowie poddasza na cele mieszkalne poprzez: wydzieleniu pomieszczeń ściankami działowymi; wykonanie instalacji kanalizacyjnej, wodociągowej, elektrycznej, centralnego ogrzewania wraz z podejściami do urządzeń budowlanych.

Taki stan robót po ich wstrzymaniu postanowieniem z dnia 31 stycznia 2012 r. został ustalony przez organ pierwszej instancji na dzień 5 października 2012 r.

Natomiast WINB stwierdził brak ustaleń faktycznych wykonanych robót przed wydaniem wskazanego postanowienia o wstrzymaniu. Powołując się na inwentaryzację wykonanych robót budowlanych dostarczoną przez inwestorów (z lutego 2012 r.) wskazał organ odwoławczy, że dotychczas prace budowlane wykonywane na podstawie skutecznego zgłoszenia ograniczyły się do remontu dachu wraz z wbudowaniem okien dachowych oraz wymiany stolarki drewnianej na PCV bez powiększania otworów. Autorzy inwentaryzacji stwierdzili, że w trakcie remontu dachu część istniejącej konstrukcji dachowej uległa korozji biologicznej i nie nadaje się do dalszej eksploatacji, w związku z czym inwestor postanowił wymienić je na nowe. W trakcie realizacji zmieniono też sposób nowego pokrycia dachu, zamiast planowanej pierwotnie blachodachówki zastosowano styropapę o grubości 15 cm, ze względów technicznych z uwagi na kąt nachylenia połaci 5°.

Według organu odwoławczego treść inwentaryzacja świadczy o tym, że roboty budowlane związane z wykonaniem instalacji i ścianek działowych na poddaszu przedmiotowego budynku objęte zaskarżoną decyzją z dnia 14 sierpnia 2013 r. wykonane zostały po otrzymaniu w dniu 1 lutego 2012 r. postanowienia z dnia 31 stycznia 2012 r. o wstrzymaniu robót budowlanych.

Wobec tego WINB decyzją z dnia 26 września 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji z dnia 14 sierpnia 2013 r. nakazującą na podstawie art. 50a ustawy Prawo budowane B. i A. K. rozbiórkę części obiektu budowlanego, tj. ścianek działowych i instalacji: elektrycznej, wodociągowej i kanalizacyjnej, wykonanych na poddaszu przedmiotowego budynku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnym wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Gd 806/13 uchylił wskazaną decyzję. WSA stwierdził niewyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności, co naruszało przepisy postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. WSA przyznał, że w sposób prawidłowy wyjaśnione zostały przez organ nadzoru budowlanego wykonanie ścianek działowych na poddaszu, po doręczeniu postanowienia o wstrzymaniu robót. Natomiast w odniesieniu do nakazania rozbiórki instalacji elektrycznej, wodociągowej i kanalizacyjnej sąd uznał, że sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona. Sąd stwierdził, że organ nie rozpoznał w sposób dostateczny zarzutu B. K. i A. K., że instalacje zostały wykonane wcześniej, przed rozpoczęciem robót objętych zgłoszeniem z dnia 20 maja 2010 r., oraz że posiadali pozwolenie na ich wykonanie. Nieustalono, czy w przedmiotowej sprawie doszło do przebudowy poddasza w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane poprzez wykonanie urządzeń technicznych związanych z poddaszem, zapewniających możliwość jego użytkowania, czy tylko do konserwacji tych urządzeń, czy też instalacje o których mowa w decyzji organu pierwszej instancji z dnia 14 sierpnia 2013 r. zostały wykonane po wstrzymaniu robót postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2012 r.

W związku z powyższym, WINB na podstawie art.136 k.p.a. zlecił PINB uzupełnienie materiału dowodowego z udziałem wszystkich stron postępowania i ewentualnych świadków, poprzez ustalenie zakresu wszystkich robót wykonanych na poddaszu i stan prawny poszczególnych robót z analizą, czy doszło do przebudowy poddasza w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane, datę wykonania ww. instalacji i stan prawny wykonania tych instalacji poparty dokumentami przedłożonymi przez inwestorów.

Jak wynika z ustaleń PINB, roboty budowlane polegające na wydzieleniu na poddaszu pomieszczeń ściankami działowymi, wykonaniu instalacji elektrycznej, wodociągowej i kanalizacyjnej zostały wykonane w okresie pomiędzy 31 stycznia 2012 r. a 5 października 2012 r. Uczestniczący w oględzinach A. K. - właściciel budynku i K. H. - wykonawca robót nie wnieśli żadnych uwag, nie przedłożyli żadnego dowodu o ich legalności. Wykonane roboty budowlane stanowią przebudowę poddasza o której mowa w art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane.

WINB dodatkowo zwrócił się do starostwa powiatowego, które poinformowało, że w archiwum odnaleziono od 2002 r. następujące dokumenty związane z wykonywanymi robotami budowlanymi w budynku mieszkalnym na działce nr [..] w W.

1. zgłoszenie robót budowlanych nr [..] z dnia 24 lipca 2002 r. polegające na wymianie ośmiu okien, wymianie tynków wewnątrz budynku, wymianie podłóg, wymianie wewnętrznej instalacji wodno-kanalizacyjnej,

2. pozwolenie na budowę nr [..] z dnia 9 września 2002 r. zewnętrznej i wewnętrznej instalacji gazowej dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego

3. zgłoszenie robót budowlanych nr [..] z dnia 13 lipca 2006 r. polegających na wymianie stolarki okiennej i drzwiowej w ramach istniejących otworów, odgrzybianiu ścian zewnętrznych i wewnętrznych oraz dociepleniu ścian budynku, izolacji przeciwwilgociowej fundamentów, izolacji i wymianie podłóg na parterze budynku

4. pozwolenie na budowę nr [..] z dnia 28 lipca 2006 r. wewnętrznej instalacji gazowej w budynku mieszkalnym jednorodzinnym

5. zgłoszenie robót budowlanych nr [..] z dnia 20 maja 2010 r. polegających na remoncie poddasza nieużytkowego: powiększenie istniejących otworów okiennych w elewacji frontowej i tylnej bez naruszania konstrukcji nadproża, wymianie istniejących okien z PCV, wbudowaniu okien dachowych typu Velux bez naruszania konstrukcji dachu, zmianie pokrycia dachowego z papy na blachodachówkę bez zmiany konstrukcji dachu,

6. zgłoszenie robót budowlanych nr [..] z dnia 3 października 2013 r. polegających na utwardzeniu placu kostką, ułożeniu płyt ażurowych typu Meba na drodze wjazdowej i za domem oraz wykonaniu nawierzchni schodów przy furtce i ścieżki do domu z kostki, wykonaniu opaski wokół budynku z kostki i wymianie zardzewiałych rynien na budynku.

Ponadto inwestorzy robót przekazali wycofany z organu architektoniczno-budowlanego projekt architektoniczno-budowlany przebudowy i adaptacji poddasza nieużytkowego na cele mieszkalne opracowany w dniu 28 kwietnia 2008 r.

WINB ocenił, że Starosta Powiatowy nie wydał pozwolenia na przebudowę poddasza, a zgłoszenia zamiaru wykonania robót dotyczyły między innymi, wymiany istniejącej wewnętrznej instalacji wodnokanalizacyjnej w budynku. Z wycofanego projektu architektoniczno-budowlanego przebudowy poddasza na cele mieszkalne opracowanego w kwietniu 2008 r. w pkt. 5 dotyczącym rozwiązań techniczno-instalacyjnych do opisu inwestycji wraz z zagospodarowaniem wynika, że dla poddasza poddanego przebudowie oraz adaptacji na cele mieszkalne przewiduje wykorzystanie istniejących instalacji wodnych, kanalizacyjnych oraz elektrycznych.

Decyzją z dnia 22 stycznia 2015 r. WINB uchylił decyzję organu pierwszej instancji z dnia 14 sierpnia 2013 r. w części dotyczącej nakazu rozbiórki instalacji: elektrycznej, wodociągowej i kanalizacyjnej wykonanych na poddaszu przedmiotowego budynku mieszkalnego i w odniesieniu do tych instalacji stwierdził brak podstaw do zastosowania art. 50a pkt 2 ustawy Prawo budowlane. W pozostałej części dotyczącej rozbiórki ścianek działowych utrzymał decyzję w mocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnym wyrokiem z dnia 17 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 124/15 uchylił decyzję WINB z dnia 22 stycznia 2015 r. WSA zwrócił uwagę, że we wcześniej wydanym wyroku z dnia 9 kwietnia 2014 r. sygn. akt. II SA/Gd 806/13 Sąd wskazał, że fakt wykonania robót - mimo ich wstrzymania, winien być udokumentowany, nie może opierać się na prawdopodobieństwie naruszenia postanowienia o wstrzymaniu robót. Konieczne jest wszechstronne i ostateczne ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy. Sąd podkreślił, że w wyroku z dnia 9 kwietnia 2014 r. sąd uznał, że w sposób dostateczny zostało wyjaśnione wykonanie ścianek działowych na poddaszu po doręczeniu postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych. Prawidłowo też organ drugiej instancji ustalił, że wykonanie robót budowlanych mimo tego, że decyzja z dnia 6 marca 2012 r. była nieprawomocna powoduje, że roboty wykonywane po wstrzymaniu prowadzenia robót są samowolą budowlaną, o ile podlegają regulacjom prawa budowlanego tzn. wymagają pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia. Jednakże do pozostałego zakresu robót dotyczących nakazania rozbiórki instalacji elektrycznej, wodociągowej i kanalizacyjnej, sąd uznał, że sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona. W szczególności organ nie rozpoznał w sposób dostateczny zarzutu, że instalacje te zostały wykonane wcześniej, przed rozpoczęciem robót objętych zgłoszeniem, oraz że posiadali pozwolenie na ich wykonanie. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja organu drugiej instancji wydana została bez zgromadzenia materiału dowodowego wystarczającego dla zrealizowania wskazań zawartych we wcześniejszym wyroku WSA, tj. dla prawidłowego ustalenia, czy wykonanie na poddaszu przedmiotowego budynku instalacje winny być objęte, czy też nie, nakazem rozbiórki na podstawie art.50a pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Sąd wskazał, że w tym celu niezbędne jest ustalenie zakresu rzeczywiście zrealizowanych robót budowlanych na poddaszu przedmiotowego budynku po dacie doręczenia postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych, co oznacza konieczność ustalenia, jaki jest przebieg ww. instalacji to jest w którym miejscu zostały one położone. Dopiero po tym ustaleniu, oraz dokładnym przeanalizowaniu dokumentów załączonych do zgłoszenia, organ drugiej instancji mógłby ustalić, czy przedmiotowe instalacje stanowią roboty budowlane objęte treścią zgłoszenia lub innych dokumentów. Ponadto sąd wskazał, że organ w dalszym ciągu nie ustalił, czy w przedmiotowej sprawie doszło do przebudowy poddasza w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane.

Rozpoznając ponownie odwołania od decyzji z dnia 14 sierpnia 2013 r. WINB na podstawie art. 136 k.p.a. zlecił organowi pierwszej instancji uzupełnienie materiału dowodowego.

Stwierdził następnie organ odwoławczy, że podczas oględzin ustalono, że przed wydaniem postanowienia z dnia 31 stycznia 2012 r. inwestor wykonał następujące roboty budowlane:

1. na podstawie zgłoszenia z odstępstwami od zgłoszenia:

- wymieniono będące w nieodpowiednim stanie technicznym elementy więźby dachowej na nowe elementy,

ocieplono połać dachową styropapą wraz z obróbkami blacharskimi,

w połać dachową wbudowano okna połaciowe (4 sztuki) oraz wymieniono wyłaz dachowy na nowy -wymieniono istniejące okna poddasza na nowe z PCV.

2. na podstawie zgłoszenia z dnia 24 lipca 2002 r. wykonano roboty instancyjne:

kanalizacja: wykonano podejścia pod muszlę ustępową na poddaszu oraz umywalkę (PCV o 100 i 0 50),

wodociąg - wykonano podejście pod muszlę ( spłuczka) oraz umywalkę ,

- w ramach tego zgłoszenia wykonano rozdzielnię elektryczną z podwieszeniem wiązek elektrycznych na istniejącej ścianie.

Według oświadczenia inwestora podejście kanalizacyjne i wodociągowe na poddaszu wykonano na istniejących ścianach murowanych. Podał też, że w 2002 r. na poddaszu przedmiotowego budynku istniały ścianki działowe drewniane.

Natomiast po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu robót z dnia 31 stycznia 2012 r. na poddaszu budynku bez wymaganego zgłoszenia wykonano:

ścianki działowe gipsowo-kartonowe na ruszcie metalowym

rozprowadzono po nowych ścianach instalację elektryczną

Tak też przyjął organ drugiej instancji ustalając, że po wstrzymaniu robót budowlanych wykonano tylko ścianki działowe gipsowo-kartonowe oraz rozprowadzono instalację elektryczną. Podejścia kanalizacyjne i wodociągowe pod urządzenia sanitarne zostały wykonane wcześniej, na podstawie skutecznego zgłoszenia z 2002 r.

Następnie, jak ocenił organ odwoławczy, zgłoszenie robót budowlanych z dnia 24 lipca 2002 r. polegające na wymianie ośmiu okien, wymianie tynków wewnątrz budynku, wymianie podłóg, wymianie wewnętrznej instalacji wodno-kanalizacyjnej, projekt przebudowy poddasza na cele mieszkalne z dnia 28 kwietnia 2008 r., oraz aktualne ustalenia zawarte w protokole z dnia 1 marca 2016 r. dają podstawę do uznania, że podejścia instalacji kanalizacyjnej i wodociągowej wykonane na poddaszu omawianego budynku objęte nakazem rozbiórki zostały wykonane wcześniej przed wydaniem postanowienia z dnia 31 stycznia 2012 r. o wstrzymaniu robót budowlanych. Natomiast ścianki działowe gipsowo-kartonowe i instalacja elektryczna rozprowadzona po nowych ścianach wykonane zostały po wydaniu tego postanowienia.

Organ drugiej instancji przywołał definicję pojęcia przebudowy zawartą w art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane. Stwierdził, że wydzielenie z poddasza nieużytkowego pomieszczeń ściankami działowymi kartonowo-gipsowymi na ruszcie metalowym spowodowały zmianę parametrów użytkowych i technicznych nieużytkowanego poddasza w tym budynku, co daje podstawę do stwierdzenia, że w tym przypadku inwestor dokonał przebudowy poddasza w rozumieniu tego przepisu (bez zmiany kubatury, wysokości, długości i liczby kondygnacji), która wymagała pozwolenia na budowę.

Prowadzenie robót budowlanych pomimo zakazu ich wykonywania zainicjowało postępowanie oparte na treści art. 50a pkt 2 ustawy Prawo budowlane ograniczone wyłącznie do robót budowlanych wykonanych przez inwestora po wydaniu postanowienia z dnia 31 stycznia 2012 r.

WINB mając na względzie ustalony stan faktyczno-prawny wykonanych robót budowlanych na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nakazu rozbiórki instalacji wodociągowej i kanalizacyjnej i w odniesieniu do tych instalacji stwierdził brak podstaw do zastosowania przepisów art. 50a pkt 2 ustawy Prawo budowlane, natomiast utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części dotyczącej nakazu rozbiórki ścianek działowych gipsowo-kartonowych wykonanych na ruszcie metalowym i instalacji elektrycznej wykonanych po wstrzymaniu robót budowlanych postanowieniem PINB z dnia 31 stycznia 2012 r.

Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, że kwestie związane z pozostałymi robotami budowlanymi dotyczącymi przebudowy poddasza z nieużytkowego na poddasze mieszkalne będą mogły być analizowane po wykonaniu nakazu rozbiórki.

Organ odniósł się do zarzutów odwołania małżonków P. podkreślając, że postępowanie w sprawie prowadzenie robót budowlanych związanych z remontem dachu, z uwagi na wykonywanie robót na podstawie zgłoszenia lecz z naruszeniem przepisów art. 30 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, nie zostało jeszcze zakończone, bowiem decyzja PINB z dnia 06 marca 2012 r. została uchylona decyzją kasacyjną WINB z dnia 12 lipca 2012 r. Organ pierwszej instancji będzie analizował podnoszone kwestie w tym związane z podniesieniem konstrukcji dachu po zakończeniu procedury wpadkowej wynikającej z przepisu art. 50a pkt 2 ustawy Prawo budowlane.

Odnosząc się do odwołania małżonków K. wyjaśniono, że decyzja PINB z dnia 6 marca 2012 r. została w trybie odwoławczym uchylona decyzją z dnia 12 lipca 2012 r. sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Wykonywanie robót budowlanych w okresie, gdy decyzja organu pierwszej instancji nie była ostateczna, a roboty budowlane zostały wcześniej wstrzymane, stanowi samowolę budowlaną o której mowa w art. 50a pkt 2 ustawy Prawo budowlane.

W skardze na decyzję WINB z dnia 28 lipca 2016 r. B. i A. K. wskazują, że decyzja została wydana bez uwzględnienia faktu, że ścianki działowe zostały odbudowane zgodnie ze stanem sprzed remontu.

Skarżący wnieśli o uchylenie punktu 2 zaskarżonej decyzji. Jak twierdzą, oczekują decyzji nakazującej uzupełnienie dokumentacji i pozostawienia ścianek działowych w obecnej formie.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Następnie stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli legalności w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 lipca 2016 r., wydana w ponowionym postępowaniu odwoławczym od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 sierpnia 2013 r. Zaskarżona decyzja rozstrzygnęła istotę sprawy poprzez: uchylenie zaskarżonej odwołaniami decyzji organu pierwszej instancji w części dotyczącej nakazu rozbiórki instalacji wodociągowej i kanalizacyjnej wykonanych na poddaszu budynku mieszkalnego na działce nr [..], obr. 1, ul. S. w W. i orzeczenie o braku podstaw do zastosowania w tej części art. 50a pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane; oraz utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w części dotyczącej ścianek działowych wykonanych na ruszcie stalowym oraz w części dotyczącej rozbiórki rozprowadzonej po nowych ścianach instalacji elektrycznej.

Kontrolowana decyzja WINB wydana została w warunkach związania prawomocnymi wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku: z dnia 17 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 124/15 oraz z dnia 9 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 806/13.

Stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Jak przyjmuje się w orzecznictwie, rozpatrując ponownie sprawę zarówno organ administracji, którego działalność była przedmiotem zaskarżenia jak i wojewódzki sąd administracyjny związani są wykładnią prawa dokonaną przez sąd uprzednio rozpoznający sprawę i wyrażonymi w orzeczeniu tego sądu ocenami prawnymi i wskazaniami co do dalszego postępowania. Ocena prawna dotyczyć może nie tylko wykładni prawa materialnego, ale także braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 1999 r., sygn. akt IV SA 1177/97, LEX nr 47301).

Oznacza to, że ilekroć dana sprawa ponownie jest przedmiotem rozpoznania przez sąd, jest on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy (zob. też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2009 r., sygn. akt II OSK 427/09, CBOSA http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przedmiotowa decyzja wydana została na podstawie art. 50a pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290), zgodnie z którym właściwy organ w przypadku wykonywania robót budowlanych - pomimo wstrzymania ich wykonywania postanowieniem, którym mowa w art. 50 ust. 1 - nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę części obiektu budowlanego wykonanego po doręczeniu postanowienia albo doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego.

Przepis ten reguluje postępowanie incydentalne w stosunku do postępowania naprawczego prowadzonego na podstawie przepisów art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane, w szczególności przez to, że obejmuje ono pewien wyodrębniony czasowo zakres robót budowlanych wykonanych po wstrzymaniu ich prowadzenia na podstawie art. 50. W konsekwencji dla oceny rodzaju wykonanych w tym czasie robót budowlanych i zakwalifikowania ich stosownie do przyjętej w ustawie Prawo budowlane metody reglamentacji prawnobudowlanej, nie można nie uwzględnić całokształtu wykonywanych robót, obejmującego również te roboty, które inwestor zrealizował do dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu ich prowadzenia. Dopiero bowiem pełna ocena stanu faktycznego realizowanej inwestycji pozwala na właściwą kwalifikację robót wykonywanych w warunkach określonych w art. 50a pkt 2 ustawy Prawo budowlane, na co zwrócił uwagę sąd w wyroku w sprawie sygn. akt II SA/Gd 124/15.

Dla jasności sprawy sąd przywołuje najbardziej istotne elementy stanu faktycznego opisanego już na wstępie. Pozostaje w sprawie niesporne, że organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji proceduje w sprawie robót budowlanych wykonywanych przez skarżących w przedmiotowym budynku mieszkalnym w trybie postępowania naprawczego, określonego w art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, przy czym postępowanie to nie zostało zakończone żadną z decyzji, o których mowa w art. 51 tej ustawy. Należy podkreślić, że stosownie do treści art. 51 ust. 2 ustawy Prawo budowlane w przypadku wydania nakazu, o którym mowa w art. 50a pkt 2, decyzje, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lub 3 wydaje się po wykonaniu obowiązku określonego w tym nakazie.

Jak wynika zatem z akt sprawy i ustaleń organów PINB wszczął w dniu 2 listopada 2011 r. z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych wykonywanych na poddaszu budynku mieszkalnego na działce nr [..], obręb [..], przy ul. S. w W., na podstawie zgłoszenia z dnia 20 maja 2010 r. złożonego do Starosty przez B. K. i A. K. Zgłoszenie dotyczyło robót budowlanych polegających na remoncie poddasza nieużytkowego poprzez: powiększenie istniejących otworów okiennych w elewacji frontowej i tylnej bez naruszania konstrukcji nadproża, zgodnie z załącznikiem graficznym, wymianę istniejących okien na PCV, wbudowanie okien dachowych typu Velux bez naruszania konstrukcji dachu i zmianę pokrycia dachowego z papy na blachodachówkę, bez zmiany konstrukcji dachu. Przedmiotowe zgłoszenie zostało przyjęte przez starostę.

Następnie w toku postępowania PINB postanowieniem z dnia 31 stycznia 2012 r., wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) nakazał B. K. i A. K. wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych realizowanych na poddaszu przedmiotowego budynku mieszkalnego oraz nakazał przedłożenie w terminie 30 dni inwentaryzacji wykonywanych robót budowlanych wraz z oceną stanu technicznego wykonywanych robót i oceną ich zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi. Jak wynika z uzasadnienia postanowienia, w wyniku oględzin przeprowadzonych w dniu 8 września 2011 r. stwierdzono, że przedmiotowe roboty budowlane są w trakcie realizacji i prowadzone są z odstępstwami od rysunków dołączonych do wskazanego zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych.

W dniu 28 lutego 2012 r. do organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji wpłynęła inwentaryzacja robót budowlanych, po czym decyzją z dnia 6 marca 2012 r. podjętą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane PINB nałożył na inwestorów obowiązek wykonania robót budowlanych określonych w przedłożonej inwentaryzacji w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem w terminie do dnia 31 sierpnia 2012 r. Ta decyzja została następnie uchylona na skutek odwołania J. P., decyzją WINB z dnia 12 lipca 2012 r., a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Na skutek kolejnych interwencji A. P. i J. P. wskazujących, że na strychu nadal są prowadzone roboty budowlane, w dniu 5 października 2012 r. sporządzony został protokół oględzin robót budowlanych realizowanych na poddaszu budynku mieszkalnego przez K. H.

Istota niniejszej sprawy sprowadza się do ustalenia przez organy nadzoru jakie roboty budowlane były prowadzone na poddaszu przedmiotowego budynku w okresie po doręczeniu stronom w dniu 1 lutego 2012 r. postanowienia PINB z dnia 31 stycznia 2012 r. o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych, wydanego na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane.

W tym też zakresie, zgodnie z przywołanym przepisem art. 153 p.p.s.a., kontrolując legalność obecnie zaskarżonej decyzji sąd miał obowiązek dostosowania się do oceny prawnej wyrażonej w wyroku z dnia 9 kwietnia 2014 r. (sygn. akt 806/13), ponownie przywołanej jako wzorzec kontroli w następnym wyroku, z dnia 17 czerwca 2015 r. (sygn. akt II SA/Gd 124/15).

W wyroku wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Gd 806/13 sąd uchylając decyzję organu odwoławczego z dnia 26 września 2013 r. uznał, że nie zostały wyjaśnione istotne dla sprawy okoliczności, dające podstawę do stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast prawidłowo organy jako adresata decyzji wskazały właścicieli przedmiotowego budynku - skarżących B. i A. K. Wobec stwierdzenia przez organy, że roboty budowlane w przedmiotowym budynku były prowadzone z odstępstwami od dokonanego zgłoszenia zaakceptowano jako prawidłową podstawą dla legalizacji wykonanych robót przepisy art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane. Sąd uznał, że organy nie ustaliły jednak stanu faktycznego sprawy w sposób umożliwiający prawidłowe zastosowanie regulacji przewidzianych w art. 50a pkt 2 ustawy Prawo budowlane. W szczególności, organ odwoławczy, z naruszeniem art. 7 i art. 80 k.p.a., niedostatecznie wyjaśnił wszystkie okoliczności sprawy. Fakt wykonywania robót mimo ich wstrzymania, winien być udokumentowany oraz konieczne jest wszechstronne i ostateczne ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy.

Nadto z wyroku z dnia 9 kwietnia 2014 r. wynika, że sąd uznał za prawidłowo ustalone i wyjaśnione, że po doręczeniu skarżącym postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych wykonane zostały ścianki działowe na poddaszu. Sąd jednoznacznie przesądził, że wykonanie ścianek działowych po wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych stanowi samowolę budowlaną, o ile podlega regulacjom prawa budowlanego.

Następnie w wyroku w sprawie sygn. akt II SA/Gd 124/15 sąd, kierując się oceną prawną dotycząca kwestii wykonania ścianek działowych na poddaszu przedmiotowego budynku zawartą we wcześniejszym wyroku, uznał za prawidłowe przyjęcie przez organ odwoławczy, że ścianki działowe podlegają nakazowi rozbiórki. Sąd zaaprobował również jako prawidłowe stanowisko organu odwoławczego, że wydzielenie z poddasza nieużytkowego pomieszczeń ściankami działowymi (wraz z pozostałymi robotami budowlanymi wykonanymi na tym poddaszu) stanowiło przebudowę, która wymagała pozwolenia na budowę właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Ustalenie to znajduje odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym oraz zgodne jest z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa materialnego.

W rozważaniach sąd wskazał na przepis art. 3 pkt 7 ustawy Prawo budowlane, z którego wynika, że przez roboty budowlane rozumie się budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego.

Natomiast zgodnie zaś z art. 3 pkt 7a tej ustawy, przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji.

Przywołując pogląd doktryny, według którego przebudowa oznacza zmianę układu funkcjonalnego istniejącego obiektu budowlanego mogącego dotyczyć zarówno elementów konstrukcyjnych jak i wypełniających np. związaną ze zmianą sposobu użytkowania obiektu, wyjaśnił sąd na podstawie materiału dowodowego sprawy, że celem prowadzonych przez inwestorów robót budowlanych w obrębie (dotąd nieużytkowego) poddasza przedmiotowego budynku jest – w ich całokształcie - zmiana sposobu jego użytkowania z nieużytkowego na mieszkalne. Wskazuje na według sądu zakres prac wykonanych przez inwestorów na poddaszu, ustalony w trakcie oględzin w dniach 5 października 2012 r. i 30 listopada 2012 r., a obejmujący m. in.: wymianę elementów więźby na nowe elementy, ocieplenie połaci dachowych, wbudowanie w połać dachową czterech okien połaciowych, wymianę okien poddasza na nowe PCV, wydzielenie pomieszczeń ściankami działowymi, ułożenie płytek ceramicznych na schodach i korytarzu poddasza, pomalowanie ścian, obudowanie elementów więźby dachowej, ułożenie wykładzin podłogowych, zamontowanie drzwi wewnętrznych oraz grzejników. Zakres opisanych prac, jak również sporządzona w trakcie oględzin dokumentacja zdjęciowa jednoznacznie pozwalają stwierdzić, jak uczyniły to organy, że celem prowadzonych prac jest przystosowanie dotychczas nieużytkowego poddasza budynku do celów mieszkalnych.

Dalej, sąd w wyroku z dnia 17 czerwca 2015 r. uznał, że na skutek realizowanych robót budowlanych nastąpiła zmiana sposobu użytkowania samodzielnej części przedmiotowego budynku, stanowiącej jego poddasze, z poddasza nieużytkowego na mieszkalne. Oznacza to, że wykonane roboty budowlane doprowadziły do zmiany parametrów użytkowych poddasza budynku. Spełniają zatem definicję przebudowy zawartą w art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane. Konsekwencją takiej kwalifikacji robót budowlanych jest zaliczenie robót budowlanych, polegających na wykonaniu ścianek działowych na poddaszu przedmiotowego budynku, do wymagających uzyskania pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Wykonanie powyższych ścianek działowych, w świetle całokształtu realizowanej przez inwestorów inwestycji, wymagało zatem pozwolenia na budowę, a jego brak uzasadniał nakaz ich rozbiórki, jako wykonanych samowolnie po dacie doręczenia inwestorom postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych, na podstawie art. 50a pkt 2 ustawy Prawo budowlane.

Jednakże w odniesieniu do pozostałego zakresu robót, polegających na wykonaniu instalacji elektrycznej, wodociągowej i kanalizacyjnej sąd uznał, że organ odwoławczy nadal nie dokonał prawidłowych ustaleń w celu wyjaśnienia, w jakim czasie zostały one zrealizowane, co też nakazano w wyroku z dnia 9 kwietnia 2014 r., w którym uznano sprawę za niedostatecznie wyjaśnioną. Dotyczyło to w szczególności zarzutu skarżących, że instalacje zostały wykonane przed rozpoczęciem robót objętych zgłoszeniem oraz że posiadali oni pozwolenia na ich wykonanie, a ponadto w odniesieniu do prawidłowego zakwalifikowania wykonania ww. instalacji czy to jako przebudowy poddasza w rozumieniu art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane poprzez wykonanie urządzeń technicznych związanych z poddaszem, zapewniających możliwość jego użytkowania, czy to tylko konserwacji tych urządzeń, czy to wreszcie ich ponownego wykonania.

W konsekwencji sąd w wyroku z dnia 17 czerwca 2015 r. uznał, że nie został zgromadzony materiał dowodowy wystarczający dla zrealizowania wskazań zawartych w wyroku z dnia 9 kwietnia 2014 r., a tym samym dla prawidłowego ustalenia, czy wykonanie na poddaszu przedmiotowego budynku przedmiotowych instalacji winno być objęte, czy też nie, nakazem rozbiórki na podstawie art. 50a pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Sąd podkreślił, że ustalenia mające na celu wykazanie, czy spełnione zostały przesłanki tego nakazu rozbiórki powinny bowiem polegać przede wszystkim na wyjaśnieniu zakresu rzeczywiście zrealizowanych robót budowlanych na poddaszu przedmiotowego budynku po dacie doręczenia postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych. Oznacza to również konieczność szczegółowego ustalenia, jaki jest przebieg ww. instalacji, to jest w którym miejscu zostały one położone. Dopiero po tym ustaleniu, oraz dokładnym przeanalizowaniu dokumentów dołączonych do wskazywanego przez organ odwoławczy zgłoszenia, organ drugiej instancji mógłby ustalić, czy przedmiotowe instalacje stanowią roboty budowlane objęte treścią tego zgłoszenia lub innych dokumentów wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Przy czym wycofany przez inwestorów projekt przebudowy poddasza z dnia 28 kwietnia 2008 r. również nie dawał podstaw do stwierdzenia, że instalacje elektryczne oraz wodno-kanalizacyjne, istniejące według autora projektu na poddaszu przedmiotowego budynku są tymi samymi instalacjami, których istnienie stwierdzono w toku postępowania będącego przedmiotem sprawy. Według sądu materiał dowodowy dotychczas zgromadzony przez organ odwoławczy nie dawał podstaw do ustalenia, że instalacje: elektryczna, wodociągowa i kanalizacyjna, zostały wykonane przed datą doręczenia inwestorom postanowienia z dnia 31 stycznia 2012 r. Ponadto organ odwoławczy odstąpił od poczynienia ustaleń w zakresie kwalifikacji tych robót zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku z dnia 9 kwietnia 2014 r., w szczególności w odniesieniu do definicji przebudowy zawartej w art. 3 pkt 7a ustawy – Prawo budowlane.

Taki też zakres wskazań co do dalszego postępowania obowiązywał organ odwoławczy co do dokonania dokładnych i wyczerpujących ustaleń faktycznych w celu uzupełnienia materiału dowodowego we wskazanym przez sąd zakresie, z uwzględnieniem treści art. 153 p.p.s.a.

W ocenie sądu orzekającego w obecnym składzie organ odwoławczy zgromadził niezbędny materiał dowodowy, stosownie do obowiązków wynikających z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a jego oceny dokonał prawidłowo na podstawie art. 80 k.p.a., uwzględniając też zasadę związania oceną prawną wynikającą z art. 153 p.p.s.a.

Przede wszystkim wymaga podkreślenia, że przedmiotem skargi jest rozstrzygnięcie zawarte w punkcie drugim zaskarżonej decyzji z dnia 28 lipca 2016 r., nakazujące rozbiórkę ścianek działowych wraz z rozprowadzoną po nich instalacją elektryczną. Sąd zatem ogranicza kontrolę legalności do tej części decyzji, która może funkcjonować samodzielnie, a też zważywszy na zakaz orzekania na niekorzyść strony wnoszącej skargę wynikający z art. 134 § 2 p.p.s.a., wyłączony jedynie w sytuacji stwierdzenia naruszenia prawa skutkującego nieważnością zaskarżonego aktu, czego w niniejszej sprawie nie stwierdza się.

Jak wynika z przywołanego obszernego stanu faktycznego poza ponowną oceną prawną pozostaje budowa ścianek działowych, zakwalifikowana jako element przebudowy poddasza w przedmiotowym budynku mieszkalnym, dotychczas nieużytkowego, do celów mieszkalnych, podlegających rozbiórce na podstawie art. 50a pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Tym samym zarzuty skargi zmierzające do podważenia zasadności rozbiórki w tym zakresie, motywowane ich odbudową zgodnie ze stanem sprzed "remontu", nie mogą zostać uwzględnione. Pozostało bowiem jednoznacznie zaaprobowane i wyjaśnione, że przedmiotowe ścianki działowe wybudowane przez inwestorów po doręczeniu postanowienia o wstrzymaniu wykonywania robót budowlanych z dnia 31 stycznia 2012 r., wraz z pozostałymi robotami budowlanymi wykonanymi na poddaszu, stanowiące przebudowę, wymagały pozwolenia na budowę.

Natomiast do wyjaśnienia pozostała kwestia instalacji elektrycznej rozprowadzonej po przedmiotowych ściankach działowych, stosownie do wskazań zawartych w przywołanych wyrokach tut. sądu. Pozostałe instalacje – wodociągowa i kanalizacyjna, nie podlegają bowiem rozbiórce na podstawie art. 50a pkt 2 ustawy Prawo budowlane, o czym organ odwoławczy rozstrzygnął w punkcie pierwszym zaskarżonej decyzji, po dokonaniu ustaleń nakazanych wyrokiem sądu z dnia 17 czerwca 2015 r.

W tym zakresie organ odwoławczy ponownie przeprowadził postępowanie dowodowe na podstawie art. 136 k.p.a. (zlecone organowi pierwszej instancji), ustalając na podstawie protokołu z oględzin z dnia 1 marca 2016 r., z udziałem A. K. i K. H., bez udziału odwołujących się małżonków P., co następuje.

Przed wydaniem postanowienia z dnia 31 stycznia 2012 r. o wstrzymaniu robót budowlanych na poddaszu przedmiotowego budynku inwestor wykonał następujące roboty budowlane:

1. na podstawie zgłoszenia z odstępstwami od zgłoszenia - wymieniono będące w nieodpowiednim stanie technicznym elementy więźby dachowej na nowe elementy; ocieplono połać dachową styropapą wraz z obróbkami blacharskimi; w połać dachową wbudowano okna połaciowe (4 sztuki) oraz wymieniono wyłaz dachowy na nowy; wymieniono istniejące okna poddasza na nowe z PCV.

2. na podstawie zgłoszenia z dnia 24 lipca 2002 r. wykonano roboty instalacyjne: kanalizacja - wykonano podejścia pod muszlę ustępową na poddaszu oraz umywalkę (PCV o 100 i 0 50); wodociąg - wykonano podejście pod muszlę ( spłuczka) oraz umywalkę; w ramach tego zgłoszenia wykonano rozdzielnię elektryczną z podwieszeniem wiązek elektrycznych na istniejącej ścianie.

Według oświadczenia inwestora złożonego do protokołu, podejście kanalizacyjne i wodociągowe na poddaszu wykonano na istniejących ścianach murowanych, a ponadto jak wyjaśnił, w 2002 r. na poddaszu przedmiotowego budynku istniały drewniane ścianki działowe drewniane.

Natomiast po wydaniu postanowienia z dnia 31 stycznia 2012 r. wykonano na poddaszu budynku bez wymaganego zgłoszenia ścianki działowe gipsowo-kartonowe na ruszcie metalowym oraz rozprowadzono po nowych ścianach instalację elektryczną

Zdaniem sądu zebrany ponownie materiał dowodowy pozwala na ocenę, że na poddaszu przedmiotowego budynku mieszkalnego po wstrzymaniu robót budowlanych wykonano tylko ścianki działowe gipsowo-kartonowe oraz rozprowadzono po nich instalację elektryczną. Organ odwoławczy według sądu prawidłowo ocenił, że przywołane i pozyskane dokumenty, w szczególności zgłoszenie robót budowlanych z dnia 24 lipca 2002 r. (dotyczące wymiany ośmiu okien, wymiany tynków wewnątrz budynku, wymiany podłóg, wymiany wewnętrznej instalacji wodno-kanalizacyjnej), a nadto aktualne ustalenia faktyczne zawarte w protokole z dnia 1 marca 2016 r. dają podstawę do uznania, że podejścia instalacji kanalizacyjnej i wodociągowej wykonane na poddaszu przedmiotowego budynku zostały wykonane przed wydaniem postanowienia z dnia 31 stycznia 2012 r., natomiast ścianki działowe gipsowo-kartonowe, po których rozprowadzono instalację elektryczną, wykonane zostały po wydaniu tego postanowienia. Do protokołu z dnia 1 marca 2016 r. dołączono rysunek poddasza z inwentaryzacji budowlanej z lutego 2012 r., z zaznaczeniem przez PINB robót instalacyjnych wykonanych przed dniem 31 stycznia 2012 r., oraz rysunek poddasza z inwentaryzacji z daty 30 listopada 2012 r., również z zaznaczeniem organu pierwszej instancji robót budowlanych po otrzymaniu przez inwestorów przedmiotowego postanowienia (rysunek obejmuje ścianki działowe i rozprowadzenie instalacji elektrycznej).

Realizując wskazania zawarte w przywołanych wyrokach organ odwoławczy dokonał też kwalifikacji przedmiotowych robót budowlanych objętych nakazem rozbiórki (punkt 2 zaskarżonej decyzji), jako przebudowy w rozumieniu art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane. Trafne i prawidłowe jest stanowisko przyjmujące, że wydzielenie z poddasza nieużytkowego pomieszczeń ściankami działowymi kartonowo-gipsowymi na ruszcie metalowym spowodowały zmianę parametrów użytkowych i technicznych nieużytkowanego poddasza w przedmiotowym budynku mieszkalnym, co oznacza dokonanie przebudowy poddasza, bez zmiany kubatury, wysokości, długości i liczby kondygnacji, która wymagała pozwolenia na budowę właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Skoro zaś ustalono przebieg instalacji elektrycznej po nowopowstałych ściankach działowych, całość tak ustalonych wykonanych robót budowlanych i instalacyjnych przed i po wstrzymaniu z dnia 31 stycznia 2012 r., wraz z pozostałymi robotami budowlanymi wykonanymi na poddaszu, stanowiła przebudowę, z uwagi na funkcjonalny zakres tych robót związany ze zmianą charakteru poddasza z nieużytkowego na mieszkalny.

Prawidłowo tez organ odwoławczy wskazał, że kwestie związane z pozostałymi robotami budowlanymi dotyczącymi przebudowy poddasza z nieużytkowego na mieszkalne będą przedmiotem dalszego postępowania. Prowadzone jest bowiem, jak to już zostało zaznaczone, postepowanie naprawcze w odniesieniu szeregu pozostałych robót budowlanych na poddaszu przedmiotowego budynku mieszkalnego, które zgodnie z treścią art. 51 ust. 2 ustawy Prawo budowlane będzie mogło zostać zakończone stosowną decyzją po wykonaniu obowiązku, o którym mowa w punkcie drugim zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę jako niezasadną oddalił.