Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 258/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6131 Opłaty za korzystanie ze środowiska
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 288 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1219
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Borkowska, Sędziowie sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant ref. Beata Karczewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenie opłaty za korzystanie ze środowiska 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 13.958 (trzynaście tysięcy dziewięćset pięćdziesiąt osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją" albo "decyzją odwoławczą") Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej "SKO" albo "Organ"), po rozpatrzeniu odwołania O. sp. z o.o. z siedzibą w O. (dalej "Skarżącej") od decyzji Marszałka Województwa [...] (dalej "Marszałka") nr [...] z dnia [...] grudnia 2020 roku, znak: [...], wymierzającej Skarżącej opłatę za korzystanie ze środowiska z tytułu składowania odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne na składowisku odpadów w m. O. za 2018 r., której wysokość stanowi różnicę pomiędzy opłatą należną, a opłatą wynikającą z przedłożonego w dniu 3 kwietnia 2019 r., wykazu zawierającego zbiorcze zestawienie informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat za 2018 r., w kwocie 314.093,00 zł, oraz zobowiązującej Skarżącą do wpłaty ww. kwoty wraz z odsetkami na wskazany rachunek bankowy – utrzymało decyzję Marszałka w mocy.

II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez SKO zaskarżonej obecnie decyzji odwoławczej, przedstawia się następująco:

1. Przy piśmie z dnia 28 marca 2019 r., które wpłynęło do organu w dniu 3 kwietnia 2019 r. Skarżąca przedłożyła Marszałkowi, stosownie do wymagań art.286 ust.1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2020 r. poz. 1291, z późn. zm.), dalej "Poś", wykaz zawierający zbiorcze zestawienie informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat za 2018 r., obejmujący m.in. informacje o korzystaniu w 2018 r. ze środowiska w formie składowania odpadów (informacje o rodzajach i ilości składowanych odpadów oraz o wysokości należnych opłat).

W tabeli B wykazu dot. odpadów o kodach 19 05 99 i 19 06 04 wytwarzanych w procesach mechaniczno – biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych będących stabilizatem zamieszczono wartości parametrów przewidzianych w §3 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za korzystanie ze środowiska (Dz.U. poz.2490), dalej "rozp.j.s.o." – za okres od stycznia do września 2018 r.

2. Uznając, iż przedłożone informacje są niekompletne, Marszałek wezwał Skarżącą do ich uzupełnienia. Stosownie do powyższego:

2.1. Pismem z 5 grudnia 2019 r. Marszałek wezwał Skarżącą do uzupełnienia danych z Tabeli B o brakujące wyniki pomiarów: 1) AT4, 2) straty prażenia, 3) zwartości węgla organicznego odpadów, pochodzących z własnej R. w O. w okresie od października do grudnia 2018 r.

Ustosunkowując się do powyższego wezwania, Skarżąca wskazała w piśmie z 18 grudnia 2019 r., że "....odpady o kodzie 19 05 99 wytworzone w procesie mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych będących stabilizatem były przekazywane do unieszkodliwienia na składowisku odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne do września 2018 r., ponieważ zostały wyczerpane moce przerobowe dla odpadu kodzie 19 05 99 na w/w instalacji. Badania laboratoryjne były prowadzone przez 12 kolejnych miesięcy począwszy od miesiąca września 2017 r. do września 2018 r. Wyniki w 12 kolejnych próbach stabilizatu spełniały parametry AT4 poniżej 10 mgO2/g suchej masy, straty prażenia mniejsze niż 35 % oraz zwartość węgla organicznego mniejszej niż 20 % suchej masy.";

2.2. Pismem z 5 października 2020 r. Marszałek wezwał Skarżącą do przedłożenia wykazu za korzystanie ze środowiska za 2018 r., uzupełnionego o naliczenie opłaty za składowanie odpadów o kodzie 19 05 99 w oparciu o jednostkową stawkę 140 zł/Mg z uwagi na brak potwierdzenia spełnienia przez stabilizat parametrów określonych w § 3 ust. 2 rozp.j.s.o. w 12 kolejnych próbach w 2018 r.

Ustosunkowując się do w/w wezwania pismem z 28 października 2020 r., Skarżąca wskazała, że nie ma obowiązku przedłożenia wykazu informacji o zakresie korzystania ze środowiska uzupełnionego o naliczenia opłaty za składowanie odpadów o kodzie 19 05 99 w oparciu o jednostkową stawkę 140 zł/Mg. Jednocześnie wskazała, że § 3 ust 1 rozp.j.s.o. "nie wymaga aby 12 miesięcy kalendarzowych następowało dopiero w 2018 roku. Przepis wskazuje jedynie, że ma to być 12 kolejnych miesięcy, następujących po sobie. (...) W przepisie mowa jest o 12 kolejnych miesiącach badań próbek. Brak wskazania w jakim okresie te próbki powinny być badane. Brak też wskazania, że ma to być 12 miesięcy w danym roku kalendarzowym".

3. Pismem z dnia 25 listopada 2020 r. Marszałek zawiadomił Skarżącą o wszczęciu na podstawie art.288 ust.1 pkt 2 Poś postępowania w sprawie wydania decyzji określającej opłatę za korzystanie ze środowiska z tytułu składowania odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne na składowisku odpadów w m. O. za 2018 r.

4. Decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r., wydaną na podstawie art.288 ust.1 pkt 2 Poś, Marszałek wymierzył Skarżącej opłatę za korzystanie ze środowiska z tytułu składowania odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne na składowisku odpadów w m. O. za 2018 r., której wysokość stanowi różnicę pomiędzy opłatą należną, a opłatą wynikającą z przedłożonego w dniu 3 kwietnia 2019 r., wykazu zawierającego zbiorcze zestawienie informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat za 2018 r., w kwocie 314.093,00 zł, oraz zobowiązującej Skarżącą do wpłaty ww. kwoty wraz z odsetkami na wskazany rachunek bankowy.

W uzasadnieniu w/w rozstrzygnięcia wskazano w szczególności, co następuje:

(i) Zarządzający składowiskiem odpadów, jako posiadacz odpadów, który przyjmuje odpady do unieszkodliwienia poprzez ich składowanie na składowisku na podstawie art. 284 ust. 1, art. 285 ust. 2 i art. 286 ust. 1 Poś nalicza i wnosi opłatę za korzystanie ze środowiska oraz składa marszałkowi województwa "Wykaz zawierający zbiorcze zestawienie informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat" za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2018 r.

Podstawą obliczenia opłaty za składowanie odpadu jest masa odpadów wyrażona w tonach (Mg) pomnożona przez jednostkową stawkę opłaty dla danego roku i określonego odpadu z Rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U. 2020 r. poz. 10).

Zgodnie z § 3 ust. 1 rozp.j.s.o. za umieszczenie odpadów o kodach 19 05 99 i 19 06 04 wytwarzanych w procesach mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych będących stabilizatem przy naliczaniu opłaty za ich składowanie wprowadzono od 1 stycznia 2018 r. możliwość zastosowania 0,25 jednostkowej stawki opłaty. W pkt 8 objaśnień ww. do rozporządzenia zawarto cyt.: "Dla odpadów wytwarzanych w procesach mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych będących stabilizatem (...) wysokość jednostkowej stawki opłaty za ich umieszczenie na składowisku ustala się zgodnie z § 3 ust. 2" tego rozporządzenia. Natomiast naliczenie opłaty z zastosowaniem 0,25 jednostkowej stawki opłaty jest możliwe jeżeli zostaną spełnione parametry przewidziane dla stabilizatu, określone w § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia który stanowi, że "spełnianie przez stabilizat parametrów, o których mowa w ust. 2, potwierdza się badaniami laboratoryjnymi wykonanymi raz w miesiącu, a po spełnieniu przez stabilizat wymaganych parametrów w 12 kolejnych próbach - raz na kwartał CT.".

Stąd zastosowanie pomniejszonej stawki opłaty stanowiącej 0,25 jednostkowej stawki opłaty za składowanie odpadów o kodach 19 05 99 i 19 06 04 na składowisku jest możliwe dopiero po wykazaniu, że w 12 kolejnych próbach stabilizat spełnia następujące parametry: - AT4 poniżej 10 mg O2/g suchej masy; - straty prażenia mniejsze niż 35 %; - zawartość węgla organicznego mniejsza niż 20%suchej masy.

Powyższe informacje i dane podmiot korzystający ze środowiska (zarządzający składowiskiem) zamieszcza w Tabeli B stanowiącej Załącznik nr 3 do wykazu informacji o zakresie korzystania ze środowiska.

W przypadku nie spełnienia przez stabilizat w 12 kolejnych próbach ww. parametrów, opłatę za składowanie wszystkich odpadów należy naliczyć w oparciu o podstawową jednostkową stawkę opłaty tj. 140 zł/Mg dla roku 2018.

"Jeżeli wytwórca odpadów lub inny posiadacz odpadów przekazuje odpady następnemu posiadaczowi odpadów, który posiada decyzję wymienioną w ust. 2 pkt 1 lub 2 albo posiada wpis do rejestru w zakresie, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. A, odpowiedzialność za gospodarowanie odpadami, z chwilą ich przekazania, przechodzi na tego następnego posiadacza odpadów" (art.27 ust.3 ustawy o odpadach).

Pod pojęciem posiadacza odpadów, w myśl art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach, rozumie się wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów (...).

(ii) Skarżąca prowadzi składowisko odpadów w m. O., na potrzeby prowadzenia którego posiada decyzję Marszałka z [...] października 2015 r. nr [...] znak: [...], udzielającą pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji w gospodarce odpadami dla odpadów innych niż niebezpieczne do odzysku lub kombinacji odzysku i unieszkodliwiania o zdolności przetwarzania 75 ton na dobę, z wykorzystaniem obróbki biologicznej, zmienioną decyzją Marszałka z [...] lipca 2018 r. znak: [...] oraz decyzję Marszałka, zatwierdzającą instrukcję eksploatacji składowiska z [...] kwietnia 2009 r. znak: [...], zmienioną decyzją z [...] kwietnia 2012 znak: [...].

W 2018 r. Skarżąca przyjęła do unieszkodliwienia poprzez składowanie na przedmiotowym składowisku odpadów m. in. odpady o kodzie 19 05 55 - Inne nie wymienione odpady zwane dalej - "odpady o kodzie 19 05 55". Skarżąca jest posiadaczem tych odpadów, które przejęła od ich wytwórców i ponosi odpowiedzialność za dalsze nimi gospodarowanie, w tym za ich unieszkodliwienie poprzez umieszczenie na składowisku odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w m. O.

W wykazie za 2018 r., który Skarżąca przedłożyła Marszałkowi, opłatę z tytułu składowania odpadów obliczono na podstawie preferencyjnej jednostkowej stawki opłaty dla odpadów o kodzie 19 05 99, która w 2018 r. wynosiła 35,00 zł/Mg. Jednocześnie Skarżąca przedłożyła wyniki pomiarów: 1) AT4, 2) straty prażenia i 3) zwartość węgla organicznego dla odpadów o kodzie 19 05 99 tylko z dziewięciu kolejnych miesięcy tj. za okres od stycznia do września 2018 roku.

W myśl § 3 rozp. j.s.o. podmiot korzystający ze środowiska może zastosować preferencyjną stawkę opłaty za składowanie odpadów o kodzie 19 05 99 w przypadku spełnia przez parametry: 1) AT4 poniżej 10 mgOz/g suchej masy, 2) straty prażenia mniejsze niż 35 % oraz 3) zwartość węgła organicznego mniejszej niż 20 % suchej masy, co powinno być potwierdzone badaniami laboratoryjnymi wykonanymi raz w miesiącu, a po spełnieniu przez stabilizat wymaganych parametrów w 12 kolejnych próbach - raz na kwartał. Przepisy rozporządzenia nie przewidują zatem stosowania preferencyjnej stawki w przypadku braku potwierdzenia przez stabilizat spełnienia parametrów raz w miesiącu a po 12 kolejnych próbach raz na kwartał czyli 4 próby co 3 miesiące.

W sytuacji, w której w 2018 r. Skarżąca nie przeprowadziła dwunastu kolejnych badań prób stabilizatu, dokumentując w to miejsce wykonanie zaledwie 9 kolejnych prób, co jest równoznaczne z niespełnieniem wymagań z rozp.j.s.o., zobowiązana była do naliczenia opłaty za składowanie odpadów o kodzie 19 05 99 z zastosowaniem jednostkowej stawki 140 zł/Mg. Wysokość należnej opłaty za korzystanie ze środowiska z tytułu składowania odpadów na składowisku odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w m. O. za rok 2018 wynosi zatem 728 003,00 zł w miejsce wskazanej przez Skarżącą w wykazie i uiszczonej kwoty 413 910,00 zł. Różnica pomiędzy opłatą należną, a opłatą wynikającą z przedłożonego wykazu wynosi w tej sytuacji 314 093,00 zł.

5. Pismem z dnia 18 stycznia 2021 r. Skarżąca wniosła do SKO odwołanie od decyzji Marszałka.

III. Jak już wskazano, decyzją zaskarżoną obecnie SKO rozpatrzyło odwołanie Skarżącej od decyzji Marszałka, utrzymując tę decyzję w mocy.

W uzasadnieniu w/w rozstrzygnięcia odwoławczego wskazano w szczególności, co następuje:

1. Z przepisów rozp. j.s.o. wynika, iż zastosowanie 0,25 jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie na składowisku odpadów o kodach 19 05 99 i 19 06 04, wytwarzanych w procesach mechaniczno - biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych, będących stabilizatem, jest uzależnione od spełniania przez te odpady określonych parametrów, potwierdzanego badaniami laboratoryjnymi wykonanymi raz w miesiącu, a po spełnieniu przez stabilizat wymaganych parametrów w 12 kolejnych próbach - raz na kwartał, przez laboratorium, o którym mowa w art. 147a ust. 1 pkt 1 oraz ust. 1a Poś, przy czym próbki do badań pobierał przedstawiciel tego laboratorium.

Opłata pomniejszona jest ustalana w stosunku do określonego sposobu korzystania ze środowiska, a więc składowania odpadów o mniejszej szkodliwości dla środowiska, co pozwala udzielić w tym zakresie ulgi podmiotowi składującemu odpady. Z uwagi na ustalanie opłaty w stosunku do danego roku kalendarzowego korzystania ze środowiska, oczywistym jest, że w całym tym okresie odpady powinny być tak samo kwalifikowane (spełniać wymogi) co do oddziaływania na środowisko. Jeżeli badania przeprowadzone w kolejnych, następujących po sobie 12 miesiącach wykazują spełnienie parametrów warunkujących zastosowanie ulgi w opłacie, to kolejne badania należy wykonywać raz na kwartał.

2. W toku postępowania przed organem I instancji Skarżąca nie przedłożyła wyników badań stabilizatu, obejmujących cały 2018 rok (przedłożyła wyłącznie wyniki badań za okres od stycznia do września 2018 r.). Stosownie do powyższego:

W tabeli B, stanowiącej załącznik nr 3 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 grudnia 2018 r. w sprawie wykazów zawierających informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat (Dz. U. z 2018 r., poz. 2527), dotyczącej odpadów o kodach 19 05 99 i 19 06 04 wytwarzanych w procesach mechaniczno - biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych będących stabilizatem, stanowiącej integralną część ww. wykazu, Skarżąca w 2018 r. wskazała wyniki pomiarów: 1) AT4, 2) straty prażenia i 3) zawartość węgla organicznego dla odpadów o kodzie 19 05 99 z dziewięciu kolejnych miesięcy, tj. za okres od stycznia do września 2018 r.

W związku z powyższym Marszałek wezwał Skarżącą do przedłożenia tabeli B dla miesięcy październik, listopad i grudzień 2018 r. Ustosunkowując się do tego wezwania Skarżąca wyjaśniła, że odpady o kodzie 19 05 99, wytwarzane w procesie mechaniczno - biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych będących stabilizatem "były przekazywane do unieszkodliwiania na składowisku odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne do września 2018 r. ponieważ były wyczerpane moce przerobowe dla odpadu o kodzie 19 05 99 na w/w instalacji."

W piśmie z dnia 18 grudnia 2019 r. Skarżąca wyjaśniła, że odpady o kodzie 19 05 99, wytwarzane w procesie mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych będących stabilizatem "były przekazywane do unieszkodliwiania na składowisku odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne do września 2018 r. ponieważ były wyczerpane moce przerobowe dla odpadu o kodzie 19 05 99 na w/w instalacji. Badania laboratoryjne były prowadzone przez 12 kolejnych miesięcy począwszy od miesiąca września 2017 r. do września 2018 r. (badania w załączeniu). Wyniki w 12 kolejnych próbach stabilizatu spełniały parametry AT4 poniżej 10 mgO2/g suchej masy, straty prażenia mniejsze niż 35% oraz zawartość węgla organicznego mniejszej niż 20%> suchej masy. W związku z powyższym zastosowano pomniejszoną stawkę opłaty stanowiącej 0,25 jednostkowej stawki opłaty za umieszczanie odpadów o kodzie 19 05 99 na składowisku za 2018 r.".

Przy piśmie z dnia 18 grudnia 2019 r. Skarżąca przedłożyła wyniki badań laboratoryjnych stabilizatu, przeprowadzone w 12 kolejnych próbach, od września 2017 r. do września 2018 r., potwierdzające spełnienie parametrów określonych w § 3 ust. 2 rozp.j.s.o. Skarżąca podniosła przy tym, że już od marca 2017 r. wprowadzono przepisy, umożliwiające redukcję opłat, a przepisy ww. rozporządzenia nie wymagały aby badania można było prowadzić wyłącznie w 12 miesiącach kalendarzowych dopiero w 2018 r., bowiem z przepisu wynika, że ma to być badanie obejmujące 12 kolejnych miesięcy następujących po sobie.

3. Istota sprawy sprowadzała się do ustalenia, czy w grudniu 2018 r. przeprowadzone zostały badania odpadu o kodzie 19 05 99, składowanego na składowisku odpadów Skarżącej, skoro przedłożone badania laboratoryjne za okres od września 2017 r. do września 2018 r. wykazały spełnienie przez stabilizat parametrów wynikających z rozporządzenia. Z racji tego, iż przedmiotowa opłata związana jest ze składowaniem odpadów w danym roku kalendarzowym, to przez cały ten okres odpady powinny spełniać parametry, pozwalające zastosować stawkę obniżoną. Z tegoż właśnie powodu prawodawca wyraźnie określił, że spełnienie przez stabilizat parametrów, o których mowa w § 3 ust. 2 rozp.j.s.o., potwierdza się badaniami laboratoryjnymi wykonanymi raz w miesiącu, a po spełnieniu przez stabilizat wymaganych parametrów w 12 kolejnych próbach - raz na kwartał. Tym samym przepis ten podkreśla konieczność ciągłego monitoringu parametrów dla uzyskania ulgi w postaci obniżonej stawki opłaty. Z tej okoliczności oraz z rocznego charakteru opłaty należy wywodzić, że spełnienie parametrów musi odnosić się do całego w danym roku okresu składowania opadów.

Mając na uwadze, że opłata w niniejszej sprawie dotyczy składowania odpadów, nie zaś ich przyjmowania na składowisko odpadów, pismami z dnia 28 września 2021 r. oraz dnia 18 października 2021 r. SKO, działając na podstawie art. 136 k.p.a., zwróciło się do Marszałka o przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego poprzez wskazanie, czy w miesiącach październiku, listopadzie i grudniu 2018 r. na terenie Z. w O. składowane były odpady o kodzie 19 05 99.

W piśmie z dnia 5 listopada 2021 r. Skarżąca poinformowała, że z uwagi na fakt, że w miesiącach październiku, listopadzie i grudniu 2018 r. nie wytworzono odpadów o kodzie 19 05 99, tym samym na instalację do składowania odpadów innych niż obojętne i niebezpieczne zlokalizowanej w O. przy ul. [...] nie został przekazany odpad o powyższym kodzie.

Powyższa odpowiedź pozostaje bez związku z podstawą naliczenia opłaty, która nie jest związana z wytwarzaniem i przekazywaniem odpadu, a z jego składowaniem. W związku z powyższym pismem z dnia 2 grudnia 2021 r. SKO zwróciło się do Skarżącej o nadesłanie wyników badań laboratoryjnych, przeprowadzonych grudniu 2018 r., potwierdzających spełnienie przez stabilizat - składowany w 2018 r., a przyjęty do września 2018 r., na instalacji do składowania odpadów innych niż obojętne i niebezpieczne zlokalizowanej w O. przy ul. [...], parametrów, o których mowa w § 3 ust. 2 rozp. j.s.p., wykonanych przez laboratorium, o którym mowa w art. 147a ust. 1 pkt 1 oraz ust. 1a Poś.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie przy piśmie z dnia 8 grudnia 2021 r. Skarżąca przedłożyła wyniki badań stabilizatu za okres kolejnych 12 miesięcy do dnia 30 września 2018 r., co oznacza, że w grudniu 2018 r. nie zostały przeprowadzone badania odpadu o kodzie 19 05 99, składowanego na składowisku, a co za tym idzie Skarżąca nie wykazała, że w sprawie zostały spełnione przesłanki, uprawniające do zastosowania pomniejszonej stawki opłaty.

IV. Pismem z dnia 19 stycznia 2022 r. Skarżąca wniosła do tut. Sądu skargę na decyzję odwoławczą SKO, podnosząc przeciwko temu aktowi zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. w szczególności:

1) art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz dowolną ocenę materiału dowodowego;

2) § 3 rozp. j.s.o.

W uzasadnieniu podniesionych zarzutów wskazano w szczególności, co następuje:

(i) W okresie październik – grudzień 2018 r. w zakładzie Skarżącej nie składowano odpadu o kodzie 19 05 99. Wynika to wprost z pisma Skarżącej z dnia 05.11.2021 r. skierowanego do organu I instancji (znak pisma organu [...]). Z powołanego pisma wynika jednoznacznie że w miesiącach październik, listopad, grudzień 2018 r. nie wytworzono odpadów o kodzie 19 04 99 , a zatem na instalację odpadów w O. przy ul. [...] nie został przekazany odpad o wskazanym kodzie.

(ii) Skarżąca konsekwentnie utrzymuje że przepis § 3 rozp. j.s.o. nie wymaga aby 12 miesięcy kalendarzowych następowało dopiero w 2018 r. Przepis wskazuje jedynie, że ma to być 12 kolejnych miesięcy, następujących po sobie. Wejście przepisu w życie od 1 stycznia 2018 r. sprawia, że dopiero po tej dacie możliwe było zastosowanie obniżonej stawki. Jednakże same badania próbek, zgodnie z wymogami ustawy o ochronie środowiska mogły być przeprowadzane w sposób zgodny z ustawą dalece wcześniej. Podkreślenia wymaga, że badania stanowiące podstawę wyliczenia obniżki w opłacie dokonane zostały zgodnie z wymogami ustawy o ochronie środowiska.

W przepisie mowa jest o 12 kolejnych miesiącach badań próbek . Brak wskazania w jakim okresie te próbki powinny być badane. Chodzi o kolejnych 12 miesięcy. Brak też wskazania że ma to być 12 miesięcy w danym roku kalendarzowym. Stawiany jest zatem wymóg powtarzalności badań przez laboratorium działające zgodnie z przepisem art. w art. 147a ust. 1 pkt 1 oraz ust, ta ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (a więc laboratoria funkcjonujące zgodnie z przepisami ustawy).

Skarżąca spółka spełniła wymóg przeprowadzenia badań przez 12 kolejnych miesięcy kalendarzowych. Brak jest zatem podstaw do odebrania jej przywileju zastosowania obniżonych opłat.

Jednocześnie przy piśmie procesowym z dnia 4 kwietnia 2022 r. Skarżąca przedłożyła wyniki badań stabilizatu, wykonanych w okresie październik – grudzień 2018 r.

V. W odpowiedzi na skargę, udzielonej w piśmie z dnia 25 stycznia 2022 r., SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

VI. Na rozprawie przed Sądem w dniu 11 kwietnia 2022 r. Pełnomocnik Skarżącej r.pr. K. S. zajął następujące stanowisko:

(-) W okresie od października do grudnia 2018 r. żaden odpad o kodzie o końcówce 99 nie został dostarczony na składowisko odpadów. Proces postępowania ze stabilizatem wygląda w ten sposób, że po dostarczeniu do zakładu Skarżącej następuje jego przetworzenie w części zajmującej się biologiczno – mechaniczną obróbką. Po tym etapie wykonuje się badania o których mowa w § 3 rozporządzenia. Następnie taki przebadany stabilizat kieruje się do części składowiskowej zakładu, gdzie jest składowany w kwaterach;

(-) Stabilizatu złożonego już na składowisku nie poddaje się badaniom. Stąd Skarżąca nie miała możliwości przedstawienia badań za ten okres;

(-) Do zastosowania opłaty pomniejszonej przyjmuje się wyłącznie stabilizat przebadany po przejściu przez fazę mech.- biol. przetworzenia, a przed jego zeskładowaniem;

(-) W okresie od października do grudnia 2018 r. w zakładzie Skarżącej nie znajdował się stabilizat poddany składowaniu (w aktach sprawy nie ma żadnego dokumentu, który potwierdzałby przekazanie stabilzatu do składowania). W okresie tym stabilizat, który nie został do tej pory zeskładowany, pozostawał w dalszym ciągu w instalacji do biol.-mech. Przetwarzania:

(-) Skarżąca nie zaprzecza, że w okresie od października do grudnia 2018 r. na terenie zakładu znajdował się stabilizat, ale nie był to stabilizat zeskładowany a wyłącznie stabilizat poddawany przetworzeniu biol.- mech., a zatem dopiero oczekujący na zeskładowanie. Dopiero w styczniu 2019 r., tj. wraz z rozpoczęciem nowego okres rozliczeniowego Skarżąca dokonała zeskładaowania wskazanego wyżej stabilizatu, znajdującego się w obrębie instalacji:

(-) Wystąpienia organów I i II instancji kierowane do Skarżącej wzywały do przedłożenia wyjaśnień wyłącznie w odniesieniu do "stabilizatu składowanego", a nie do całości stabilizatu znajdującego się na terenie zakładu Skarżącej (a zatem wezwania te nie dotyczyły bezpośrednio stabilizatu znajdującego się w inst. biol – mech przetwarzania odpadów). Okoliczność ta, leżąca po stronie organu odwoławczego, spowodowała wadliwość jego ustaleń faktycznych na okoliczność podstaw do wymierzenia spornej opłaty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VII. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Organu z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j. Dz.U z 2019, poz. 2167). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2019 poz. 2325, zwanej dalej "p.p.s.a.").

W myśl art.134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei w myśl art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

W myśl art.15 zzs4 ust.2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz.1842) w brzmieniu obowiązującym od dnia 3 lipca 2021 r. w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu.

Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżona obecnie decyzja odwoławcza Organu została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art.7, 15 i 77 § 1 k.p.a. w związku z art.288 ust.1 pkt 2 Poś, które to naruszenie mogło istotnie wpłynąć na wynik sprawy. Z tej racji decyzję tę należało wyeliminować z obrotu prawnego.

VIII. Kontrola legalności zaskarżonej do Sądu decyzji odwoławczej SKO prowadzi do następujących wniosków:

1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, uregulowanym w art.288 ust.1 pkt 2 Poś, było wymierzenie Skarżącej, w drodze decyzji, opłaty za korzystanie ze środowiska, polegające na składowaniu odpadów, w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z przedłożonego przez Skarżącą wykazu.

Nie przesądzając ostatecznego wyniku sprawy, stwierdzić należy, iż w postępowaniu odwoławczym nie wyjaśniono w jednoznaczny sposób, czy w 2018 r. Skarżąca składowała stabilizat, nieprzebadany pod kątem spełniania wymogów § 3 rozp. j.s.o. Skarżąca nie zaprzecza, iż w spornym okresie stabilizat znajdował się na terenie jej zakładu, niemniej nie jako przedmiot składowany w rozumieniu ustawy o odpadach, a wyłącznie jako przedmiot znajdujący się w instalacji do biologiczno – mechanicznego przetwarzania odpadów.

2. Stan prawny, regulujący przedmiot sprawy, przedstawia się następująco:

2.1. W odniesieniu do obowiązku ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska, polegające na składowaniu odpadów:

Opłata za korzystanie ze środowiska jest ponoszona za składowanie odpadów (art. 273 ust. 1 pkt 4 Poś).

Do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnych kar pieniężnych są obowiązane, z zastrzeżeniem art. 284 ust. 2, podmioty korzystające ze środowiska (art.275 Poś).

Podmiot korzystający ze środowiska ustala we własnym zakresie wysokość należnej opłaty i wnosi ją na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego (art.284 ust.1 Poś).

Opłatę ustala się według stawek obowiązujących w okresie, w którym korzystanie ze środowiska miało miejsce (art. 285 ust. 1). Podmiot korzystający ze środowiska wnosi opłatę za dany rok kalendarzowy do dnia 31 marca następnego roku (art. 285 ust. 2).

Podmiot korzystający ze środowiska w terminie, o którym mowa w art. 285 ust. 2, przedkłada marszałkowi województwa:

1) wykaz zawierający wykorzystane do ustalenia wysokości opłat informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska, w szczególności o:

a) rodzajach substancji wprowadzonych do powietrza i wielkości emisji - w przypadku wprowadzania gazów lub pyłów do powietrza,

b) wielkości emisji gazów cieplarnianych objętych systemem handlu uprawnieniami do emisji i liczbie uprawnień do emisji - w przypadku wydania uprawnień do emisji, c) rodzajach i ilości składowanych odpadów - w przypadku składowania odpadów

c) oraz o wysokości należnych opłat,

2) wykaz zawierający zbiorcze zestawienie informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat

- z zastrzeżeniem art. 289 ust. 1 (art.286 ust.1 Poś).

2.2. W odniesieniu do wymierzenia opłaty przez marszałka województwa w przypadku przedłożenia zakazu nasuwającego zastrzeżenia:

Jeżeli podmiot korzystający ze środowiska, będąc do tego obowiązanym: (...) przedłożył wykaz zwierający informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat, ale zamieścił w nim informacje lub dane nasuwające zastrzeżenia - marszałek województwa wymierza, w drodze decyzji, na podstawie własnych ustaleń lub wyników kontroli wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, opłatę w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu (art. 288 ust.1 pkt 2 Poś).

Marszałek województwa dokonuje ustaleń własnych na podstawie:

1) pomiarów dokonywanych przez organy administracji lub przez podmiot korzystający ze środowiska obowiązany do poniesienia opłat;

2) innych danych technicznych i technologicznych (art. 288 ust. 2 Poś).

2.3. W odniesieniu do jednostkowych stawek opłat za korzystanie ze środowiska:

Jednostkowe stawki opłat za korzystanie ze środowiska, w tym umieszczenie odpadów na składowisku, ustala rozp.j.s.o., wydane na podstawie art.290 ust.2 Poś.

Jednostkowe stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku są określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (§3 ust.1 rozp.j.s.o.).

Dla rodzajów odpadów o kodach 19 05 99 i 19 06 04 wytwarzanych w procesach mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych będących stabilizatem mającym wartość AT4, rozumianą jako aktywność oddychania stanowiącą parametr wyrażający zapotrzebowanie na tlen próbki odpadów przez 4 doby, poniżej 10 mg O2/g suchej masy, straty prażenia mniejsze niż 35% oraz zawartość węgla organicznego mniejszą niż 20% suchej masy wysokość jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku stanowi 0,25 jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku określonej dla rodzajów odpadów o tych kodach (§3 ust.2 rozp.j.s.o.).

Spełnienie przez stabilizat parametrów, o których mowa w ust. 2, potwierdza się badaniami laboratoryjnymi wykonanymi raz w miesiącu, a po spełnieniu przez stabilizat wymaganych parametrów w 12 kolejnych próbach - raz na kwartał, przez laboratorium, o którym mowa w art. 147a ust. 1 pkt 1 oraz ust. 1a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, przy czym próbki do badań pobiera przedstawiciel tego laboratorium (§3 ust.3 rozp.j.s.o.).

3. Odniesienie w/w uwarunkowań prawnych do stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy prowadzi do następujących wniosków:

(i) Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje okoliczność, iż wywodząc nabycie uprawnień do skorzystania – w kontekście opłat za składowanie odpadu w postaci stabilizatu w 2018 r. - z dobrodziejstwa §3 ust.2 rozp.j.s.o. (tj. ustalenia wysokości opłaty według stawki preferencyjnej, stanowiącej 0,25 jednostkowej stawki opłaty), Skarżąca przedłożyła badania stosownych parametrów wyłącznie za okres styczeń – wrzesień 2018 r., nie przedkładając wyników badań za ostatnie cztery miesiące 2018 r. Bezspornie racje mają natomiast organy, iż w sytuacji, w której w świetle przepisów Poś okresem rozliczeniowym dla opłaty za składowanie odpadów jest rok kalendarzowy, to warunkiem skorzystania z dobrodziejstwa §3 ust.2 rozp.j.s.o. jest poddanie składowanych odpadów stosownym badaniom w całym okresie rozliczeniowym na zasadach określonych w §3 ust.3 rozp.j.s.o. Chodzi zatem o przeprowadzenie w okresie rozliczeniowym dwunastu badań comiesięcznych, ewentualnie w razie spełnienia przez stabilizat wymaganych parametrów w 12 kolejnych próbach przed zakończeniem okresu rozliczeniowego (co może mieć miejsce przy uwzględnieniu badań przeprowadzonych przed rozpoczęciem okresu rozliczeniowego) o przeprowadzenie – w odniesieniu do okresu pozostającego do zakończenia okresu rozliczeniowego – badań cokwartalnych. Nie ulega zatem wątpliwości, iż stabilizat zeskładowany na składowisku musi być badany w okresie całego roku rozliczeniowego i w całym tym okresie spełniać wymogi z §3 ust.2 rozp.j.s.o. (o ile podmiot składujący zamierza skorzystać z preferencyjnej stawki opłaty). Nie zwalnia podmiotu składującego z tego obowiązku sama ta okoliczność, iż w danym okresie rozliczeniowym zeskładowywał on (tj. umieszczał na składowisku nowe partie stabilizatu) tylko w pewnej części tego okresu. W sytuacji, w której odpad umieszczony na składowisku przechowywany jest tam bezterminowo, obowiązek przeprowadzenia wymaganych badań łączy się w oczywisty sposób z samym faktem znajdowania się na składowisku tego odpadu (nawet, gdy jego ilość przestaje przyrastać). W żadnym przypadku nie można natomiast wywodzić, iż obowiązkowi badań podlegają wyłącznie nowo dostarczane partie odpadów. Zeskładowanie odpadów pociąga zatem za sobą obowiązek stałego monitorowania ich składu, obejmujący kolejne okresy rozliczeniowe.

Podkreślić należy, iż możliwość uiszczenia przez podmiot składujący odpady opłaty opartej na stawce preferencyjnej (0,25 stawki podstawowej) ma charakter przywileju, zarezerwowanego dla podmiotów, zapewniających składowanie odpadów w sposób przyjazny dla środowiska. Tylko podmiot, który w sposób niewątpliwy jest w stanie wykazać spełnienie tego warunku (w oparciu o czytelne kryteria z §3 ust.2 rozp.j.s.o.) może z tej możliwości skorzystać.

(ii) Skarżąca zarzuca SKO zaniechanie poczynienia istotnych dla sprawy ustaleń faktycznych i błędne przyjęcie, iż w okresie październik – grudzień 2018 r. składowała ona stabilizat nieprzebadany pod kątem parametrów z §3 ust.2 rozp.j.s.o. W swoich obszernych wyjaśnieniach, złożonych na rozprawie przed Sądem, szczegółowo zreferowanych w części historycznej niniejszego uzasadnienia (pkt IV), Pełnomocnik Skarżącej wskazał, iż: (-) opłatę, o której mowa w art.273 ust.1 pkt 4 Poś, uiszcza się w związku ze składowaniem odpadów, (-) składowanie odpadów polega na ich złożeniu na składowisku celem bezterminowego przechowywania, (-) składowaniem odpadów nie jest natomiast wcześniejsza faza zagospodarowania odpadów, polegająca na ich biologiczno – mechanicznym przetworzeniu, (-) w zakładzie Skarżącej dokonuje się zarówno w/w przetworzenia, jak i finalnie składowania na składowisku, (-) SKO dopuściło się błędu, polegającego na utożsamieniu stabilizatu znajdującego się w instalacji do biologiczno – mechanicznego przetwarzania odpadów ze stabilizatem składowanym, (-) wystąpienia organów I i II instancji kierowane do Skarżącej wzywały do przedłożenia wyjaśnień wyłącznie w odniesieniu do stabilizatu składowanego, a nie do całości stabilizatu znajdującego się na terenie zakładu Skarżącej (a zatem wezwania te nie dotyczyły bezpośrednio stabilizatu znajdującego się w inst. biol. – mech. przetwarzania odpadów).

(iii) Nie ulega wątpliwości, iż w/w rozróżnienie możliwych form występowania stabilizatu nie było analizowane przez SKO, koncentrujące się w wezwaniach kierowanych do Skarżącej wyłącznie na kwestii stabilizatu składowanego. W tej sytuacji stwierdzić należy konieczność wyjaśnienia przez SKO w trybie art.136 k.p.a. (poprzez ponowne wezwanie Skarżącej do złożenia wyjaśnień), czy w 2018 r. w zakładzie Skarżącej miało miejsce składowanie stabilizatu, czy też stabilizat zgromadzony w tym okresie w zakładzie znajdował się wyłącznie w fazie biologiczno – mechanicznego przetwarzania. Po dokonaniu w/w ustaleń faktycznych SKO oceni ich wpływ na wynik sprawy.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c oraz art.200 i 205 § 2 p.p.s.a.

Na zasądzony na rzecz Skarżącej zwrot kosztów postępowania od SKO (13.958 zł) składają się kwoty: 1) uiszczonego przez Skarżącą wpisu stosunkowego (3 140.00 zł), 2) wynagrodzenia Pełnomocnika Skarżącej (10 800 zł) stosownie do §14 ust.1 pkt 1 lit.a w zw. z §2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych – t.j. Dz.U. 2018, poz.265), 3) opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa (17 zł).