Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 794/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2021-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 1a  ust. 2a
journal: Dz.U. 2014 poz 849
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dagmara Dominik -Ogińska, Sędziowie sędzia WSA Piotr Kieres, sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), Protokolant: Starszy specjalista Katarzyna Motyl, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 września 2021 r. sprawy ze skargi J.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2019 r nr SKO [...] w przedmiocie ustalenia solidarnie podatku od nieruchomości na 2016 r. oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Postępowanie przed organami podatkowymi i sądami administracyjnymi.

Decyzją z dnia 25 stycznia 2016 r. nr BWP.3120.1.29671.2016 Prezydent Miasta W. (dalej: organ podatkowy pierwszej instancji) ustalił D. K. oraz J. P. (dalej: Podatnicy, Skarżący) wysokość podatku od nieruchomości na 2016 r. w kwocie 79.795 zł z tytułu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. Opodatkowaniem objęto budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o wartości 2.000 zł; budynki lub ich części pozostałe o powierzchni użytkowej [...] m2; budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni użytkowej [...] m2 oraz grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...] m2.

Na skutek wniesionego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: SKO) decyzją z dnia 6 maja 2016 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem SKO posiadane grunty i budynki, których właścicielami są Podatnicy w udziale odpowiednio 2/3 i 1/3 podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 1 i pkt 2, art. 2 ust. 2 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 849 ze zm.; dalej: upol).

Na skutek wniesionej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, Sąd ten wyrokiem z dnia 10 lutego 2017 r., I SA/Wr 682/16, uchylił decyzję SKO w całości.

W wyroku tym Sąd wskazał, że organ w rozliczeniu za 2016 r. powinien uwzględnić okoliczność, że skarżący od 30 września 2016 nie jest już właścicielem 1/3 nieruchomości mieszczącej się przy ul. [...] w W.

Ponadto Sąd wskazał, że organ odwoławczy odnosząc się do kwestii opodatkowania nieruchomości jako związanej z działalnością gospodarczą nie ustalił, czy została wydana decyzja o której mowa w art. 1a ust 2a u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym w 2016 r.

Jednocześnie Sąd wyraził pogląd, że "Za nietrafny należy natomiast uznać zarzut skargi dotyczący nieuwzględnienia faktu, że skarżący nie jest przedsiębiorcą tylko drugi współwłaściciel."

SKO, w związku z ww. wyrokiem, ponownie rozpatrzyło odwołanie podatnika i decyzją z dnia 20 czerwca 2017 r. nr SKO 4121/350/2017 uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia 27 grudnia 2017 r. nr BWP.3120.3675.2017.IGK organ podatkowy pierwszej instancji ustalił solidarnie Podatnikom podatek od nieruchomości na 2016 r. w wysokości 60.497 zł podatek ten ustalony został na okres od stycznia do września 2016 r. z uwagi na fakt, że J. P. przestał być z końcem września 2016 r. współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości.

Na skutek wniesionego odwołania, SKO decyzją z dnia 23 lutego 2018 r. nr SKO 4121/217/2018 uchyliło w całości decyzję organu podatkowego pierwszej instancji i ustaliło solidarnie Podatnikom podatek od nieruchomości na 2016 r. w wysokości 59.847 zł.

Na skutek wniesionej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, Sąd ten wyrokiem z dnia 27 marca 2019 r., sygn. akt I SA/Wr 720/18, uchylił decyzję SKO w całości.

Sąd wskazał, że rozstrzygnięcie zawarte w petitum decyzji nie jest zgodne z jego uzasadnieniem. Dlatego też w sytuacji, gdy z uzasadnienia decyzji SKO wynika, że wymiar podatku został określony za 9 miesięcy (tabela s. 15 decyzji) niedopuszczalne jest stwierdzenie w rozstrzygnięciu decyzji, że podatek od nieruchomości ustala się na 2016 r. zamiast za wspomniane 9 miesięcy czyli od stycznia do września 2016 r

Ponownie rozpoznając odwołanie decyzją z dnia 19 lipca 2019 nr SKO 4121/1189/2019 uchyliło w całości decyzję organu podatkowego pierwszej instancji i ustaliło solidarnie Podatnikom podatek od nieruchomości za okres od stycznia 2016 r. do września 2016 rok w wysokości 59.847,00 zł od nieruchomości położonej w W. przy ul. [...].

Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wskazał, że decyzje organów podatkowych obu instancji wydane zostały z naruszeniem:

- art. 1a ust. 1 pkt 3 upol poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że grunty lub budowla są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, podczas, gdy istotne jest ustalenie, czy posiadaczem jest osoba występująca jako przedsiębiorca;

- art. 1a ust. 1 pkt 3 upol w związku z niewłaściwym zastosowaniem i uznaniem, że nieruchomość przy ul. [...] w W. jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej Skarżącego, podczas, gdy (przynajmniej) od 2010r. do dnia 1 czerwca 2013r. Skarżący wykonywał działalność gospodarczą w innej (wynajmowanej) nieruchomości na terenie W. przy ul. [...] i w jakikolwiek sposób niezwiązanej z nieruchomością przy ul. [...] w W.;

- art. 1a ust. 1 pkt 3 upol w związku z jego niewłaściwym zastosowaniem i uznaniem, że 1/3 nieruchomości i gruntów przy ul. [...] w W. jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej Skarżącego, podczas, gdy od dnia 1 czerwca 2013r. zawiesił działalność gospodarczą, a od dnia 1 czerwca 2015r. na podstawie art. 34 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015r., poz. 584) Skarżący powinien zostać wykreślony przez Urząd Miejski w W. z CEIDG z urzędu, ponieważ to urząd Miejski w W. rejestrował spółkę, a później z urzędu (po okresie 24 miesięcy zawieszonej działalności Skarżącego) dokonał jej likwidacji – wykreślenia;

- definicji uchwały nr [...] Rady Miejskiej w W. z dnia [...] listopada 2015r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2016r. przez jej błędne zastosowanie i przyjęcie dla Skarżącego budynków i gruntów znajdujących się w W. przy ul. [...], to jest związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, podczas gdy w sprawie winny mieć zastosowanie stawki dla budynków i gruntów pozostałych, ponieważ Skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej, a działalność drugiego współwłaściciela nieruchomości D. K. jest możliwa do ustalenia chociażby poprzez wizje lokalną przedmiotowej nieruchomości, umowy najmu wyszczególnione przez organ podatkowy pierwszej i drugiej instancji, które zawarł bez wymaganej zgody Skarżącego, ewidencji środków trwałych D. K., a w szczególności ustalenie jakie części nieruchomości nie nadają się do użytku i opodatkowania najwyższą stawką podatku od nieruchomości, od budynków lub ich części;

- art. 187 § 1 w zw. z art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017r., poz. 201 ze zm.; dalej: O.p.) przez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy (zasada kompletności materiału dowodowego);

- art. 122 O.p. (zasada prawdy obiektywnej);

- art. 191 O.p. w zw. z art. 187 § 1 O.p. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów oraz błędne przyjęcie, że 1/ udziału w nieruchomości i gruntach Skarżącego znajdujących się w W. przy ul. [...] związane są z działalnością gospodarczą Skarżącego w 2016r., pomimo, iż z uwagi na stan zdrowia jakiejkolwiek działalności gospodarczej Skarżący nie prowadził, a w związku z tym część nieruchomości i budynków nie podlega opodatkowaniu stawkami najwyższymi ustalonymi uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w W. z dnia [...] listopada 2015r.;

- art. 122 O.p. poprzez zaniechanie przez organ podatkowy drugiej instancji, jak i organ podatkowy pierwszej instancji niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności przeprowadzenia pełnego postepowania podatkowego dla określenia prawidłowej wysokości decyzji, a nie na podstawie dokumentów, które nie potwierdzają stanu technicznego nieruchomości w 2016r., za który ustalony został podatek od nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] – płatny solidarnie;

- art. 188 § 1 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie przez organ podatkowy pierwszej instancji dowodu na okoliczności mające decydujące znaczenie dla sprawy, a w szczególności niepowołanie biegłego z zakresu konstrukcji budynków i ustalenie, które z budynków, ze względu na stan techniczny mogą być przedmiotem opodatkowania, a które nie nadają się do dalszego użytkowania, a tym samym nie mogą być opodatkowane stawkami przyjętymi w zaskarżonej decyzji.

2.2. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137)., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), zwanej w dalszej części "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem, które nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Oceniając zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia, Sąd podkreśla, że sprawa była już przedmiotem kontroli WSA we Wrocławiu, który wyrokami z dnia 10 lutego 2017 r., I SA/Wr 682/16 i z dnia 27 marca 2019 r., sygn. akt I SA/Wr 720/18 dwukrotnie uchylił decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie podatku od spornej nieruchomości za 2016 r.

W powołanych wyrokach, Sąd dokonał oceny spornej kwestii stawki właściwej dla opodatkowania nieruchomości. Sąd w wyrokach tych przesądził, że nieruchomość pozostaje w posiadaniu przedsiębiorcy i jest związana z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Wskazać należy, że Skarżący wyroków tych nie zaskarżył.

W tej sytuacji należy podkreślić, że orzekanie w niniejszej sprawie odbywa się w warunkach związania, o których mowa w art. 153 p.p.s.a., gdyż niniejszy wyrok jest poprzedzony przytoczonym wyżej wyrokiem tut. Sądu wyrokami z dnia 10 lutego 2017 r., I SA/Wr 682/16 i z dnia 27 marca 2019 r., sygn. akt I SA/Wr 720/18. Zgodnie bowiem z ww. przepisem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych i wskazanie kierunku, w którym winno zmierzać przyszłe postępowanie (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012 r., s. 397 uw. 1, 2; M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011 r., s. 544, Nb 1-3).

Biorąc pod uwagę wiążący charakter wyroku rolą Sądu w niniejszym postępowaniu było przede wszystkim zweryfikowanie, czy organ wykonał wskazania sformułowane w prawomocnym wyroku. Jednocześnie zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

W ocenie Sądu zalecenia zawarte w obu powołanych wyrokach zostały prawidłowo wykonane.

SKO w obecnie zaskarżonej decyzji prawidłowo wskazał okres za jaki ustala podatek, z uwzględnieniem zmian własnościowych. Ustaliło także, że w stosunku do budynków nie została wydana decyzja ostateczna nadzoru budowlanego o której mowa w art. 1a ust 2a upol.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd w niniejszej sprawie w całości podziela stanowisko wyrażone w wyżej powołanych wyrokach i przyjmuje je za własne.

W myśl art. 3 ust. 4 upol jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, [...]. Stosownie do treści art. 2 ust. 1 upol opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W myśl art. 1a ust. 1 pkt 3 upol pod pojęciem grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej rozumie się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a.

Orzecznictwo sądów administracyjnych wypracowało pogląd, który tut. Sąd podziela, że o tym, czy nieruchomość podlega opodatkowaniu stawkami podatkowymi w podwyższonej wysokości decyduje sam fakt posiadania jej przez podmiot legitymujący się statusem przedsiębiorcy, a nie sposób, w jaki faktycznie jest ona wykorzystywana. Majątkowy charakter podatku od nieruchomości wyraża się w tym, że ustawodawca, opodatkowując określone stany faktyczne, koncentruje się na samej własności lub posiadaniu określonych przedmiotów opodatkowania. W swej konstrukcji podatek ten nie nawiązuje do efektów ekonomicznych, co oznacza, że z punktu widzenia podatkowoprawnego stanu faktycznego (podstawy opodatkowania i stawki podatkowej) nie jest ważna okoliczność, jak intensywnie wykorzystywany jest przedmiot opodatkowania oraz jakie (i czy w ogóle) przynosi to efekty finansowe. Dla celów podatku od nieruchomości nie ma zatem znaczenia, czy nieruchomość jest faktycznie w danym okresie wykorzystywana do celów prowadzenia działalności gospodarczej. Kwestię związania gruntu z prowadzeniem działalności gospodarczej należy zatem rozpatrywać w oderwaniu od celu, do którego przeznaczony jest posiadany przez przedsiębiorcę grunt, a co za tym idzie również w oderwaniu od rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej. Innymi słowy, nie ma znaczenia okoliczność, czy grunt jest faktycznie wykorzystywany przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, czy też nie (por. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2019 r., II FSK 3053/18, CBOSA).

Nie ma wątpliwości, że w przedmiotowym 2016r. Skarżący, jak i D. K. byli użytkownikami wieczystymi działki gruntu o powierzchni [...] m2 oraz właścicielami budynków niemieszkalnych o łącznej powierzchni użytkowej [...] m2. Powierzchnie te są niesporne między Stronami.

Wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że w razie posiadania przez kilka podmiotów, z których jeden tylko jest przedsiębiorcą, cały przedmiot opodatkowania objęty współposiadaniem jest w sensie prawnym związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Z istoty współwłasności wynika bowiem, iż każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli (art. 206 ustawy z dnia Kodeks cywilny). Jak wskazano w wyroku NSA z dnia 19 stycznia 2010 r., II FSK 1330/08, CBOSA, który uznał, że już sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynek, budowla lub grunt są związane z działalnością gospodarczą, bez względu na to, czy w danym momencie są do tej działalności wykorzystywane. Mając na uwadze powyższe, bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy było to, że Skarżący jako współwłaściciel nieruchomości opodatkowanej w zaskarżonej decyzji, nie prowadził na tej nieruchomości działalności gospodarczej, skoro: działalność gospodarczą prowadził na tej nieruchomości D. K., nieruchomość ta bądź jej część z uwagi na swoje cechy i przeznaczenie oraz rodzaj prowadzonej przez przedsiębiorców (współwłaścicieli) działalności gospodarczej mogła być potencjalnie wykorzystywana do prowadzenia działalności przez obydwu przedsiębiorców, nieruchomość taka nie była wykorzystywana do prywatnych (osobistych) celów, nie związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, przez współwłaścicieli.

W sprawie nie ma wątpliwości, że D. K. – drugi ze współwłaścicieli był w 2016r. aktywnym przedsiębiorcą, co zresztą sam potwierdza w piśmie procesowym z dnia 23 sierpnia 2018r. Z akt sprawy wynika, że jednym z miejsc prowadzenia działalności gospodarczej jest W., ul. [...] (wyciąg CEIDG). Okoliczność zaś, że J. P. zawiesił działalność gospodarczą nie ma tym względzie wpływu na opodatkowanie podatkiem od nieruchomości albowiem Sąd przesądził już tę kwestię we wskazywanym wyżej wyroku.

SKO nie stwierdziło też aby w sprawie została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290) w odniesieniu do przedmiotowych budynków, co jest niezbędnym warunkiem aby nie zaliczyć ich do kategorii budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Nie było tym samym podstaw do powołania biegłego celem ustalenia stanu technicznego budynków.

Uwzględniono też w rozliczeniu nakazywane przez tut. Sąd w wyroku z dnia 10 lutego 2017 r., I SA/Wr 682/16, ww. postanowienie Sądu Rejonowego w ten sposób, że wymiar podatku od nieruchomości na 2016r. określono za 9 miesięcy (tabela na s. 15).

Nie sposób zatem uznać, że w sprawie doszło do naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 3 upol czy art. 122 O.p., art. 187 § 1 O.p., art. 191 O.p. i art. 188 § 1 O.p.

W konsekwencji powyższego, z uwagi na brak naruszenia przez SKO przepisów prawa w sposób określony w art. 145 § 1 p.p.s.a. i innych wad zaskarżonej decyzji skutkujących koniecznością jej uchylenia, Sąd w oparciu o art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił jako nieuzasadnioną.