Wyrok NSA oz. w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 1191/96
NSA oz. w Szczecinie
Data orzeczenia: 1997-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Podatkowe postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 11 ust. 1
journal: Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
article: art. 669 par. 2
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Teza: 1. Przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ są wyłącznie wartości otrzymanych świadczeń w naturze, a nie jak tego wymaga przepis w stosunku do pieniędzy i wartości pieniężnych - również postawienie ich do dyspozycji podatnika.

2. W przypadku, gdy świadczeniem dzierżawcy na rzecz wydzierżawiającego ma być świadczenie w postaci adaptacji dzierżawionego lokalu, wydzierżawiający uzyskuje przychód w chwili, gdy lokal znajdzie się we władaniu wydzierżawiającego.

TEZY

1. Przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ są wyłącznie wartości otrzymanych świadczeń w naturze, a nie jak tego wymaga przepis w stosunku do pieniędzy i wartości pieniężnych - również postawienie ich do dyspozycji podatnika.

2. W przypadku, gdy świadczeniem dzierżawcy na rzecz wydzierżawiającego ma być świadczenie w postaci adaptacji dzierżawionego lokalu, wydzierżawiający uzyskuje przychód w chwili, gdy lokal znajdzie się we władaniu wydzierżawiającego.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ stanowi, iż przychodami z zastrzeżeniem art. 14-19 i art. 20 ust. 3 powołanej ustawy są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymywanych świadczeń w naturze.

Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie jest istotny ten fragment powołanego wyżej przepisu, który odnosi się do otrzymanych lub postawionych do dyspozycji podatnika pieniędzy lub wartości pieniężnych. Z redukcji omawianego przepisu wynika, że do świadczeń w naturze odnosi się wyłącznie pojęcie "otrzymanych". Zatem przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 będą wyłącznie wartości otrzymanych świadczeń w naturze, a nie jak tego wymaga przepis w stosunku do pieniędzy i wartości pieniężnych - również postawienie ich do dyspozycji podatnika.

Z treści zawartej przez skarżącego umowy dzierżawy z dnia 25 sierpnia 1994 r. wynika, iż jest to umowa odpłatna a czas jej obowiązywania jest oznaczony. Okoliczności powyższe mają istotne znaczenie, gdyż w powiązaniu z charakterem świadczenia dzierżawcy, polegającym na adaptacji magazynu, wyznaczają moment uzyskania przychodu przez skarżącego /wydzierżawiającego/.

Nie zasługuje na uwzględnienie pogląd organów podatkowych, iż wobec nieuregulowania w umowie kwestii zapłaty czynszu, słuszne jest zastosowanie art. 669 par. 2 Kc. Czynszem bowiem jest, tak jak tego chciały strony umowy, świadczenie w postaci adaptacji magazynu, zatem jego charakter wskazuje na to, iż świadczenie w naturze skarżący otrzyma w momencie zwrotu przedmiotu dzierżawy.

Art. 693 par. 2 Kc głosi, iż "czynsz może być zastrzeżony w pieniądzach lub świadczeniach innego rodzaju". Oznacza to, iż mowa dzierżawcy powinna określać czynsz lub przynajmniej wskazywać środki i sposoby, za pomocą których można będzie w przyszłości ustalić dokładnie jego postać i wielkość.

Wymogi te zawarta umowa dzierżawy z dnia 25 sierpnia 1994 r. spełnia bowiem w par. 3 zawiera postanowienie, że koszty związane z adaptacją lokalu ponosi dzierżawca w zamian za nieodpłatne użytkowanie. Zapis ten nie świadczy o nieodpłatności samej umowy dzierżawy lecz o tym, że obok wydatków związanych z adaptacją lokalu magazynowego dzierżawca nie będzie płacił nic więcej z tytułu dzierżawy.

W par. 4 umowy dzierżawy dzierżawca zobowiązał się do zwrotu wydzierżawiającemu kosztów związanych z lokalem tj. podatków od nieruchomości, energii elektrycznej, cieplnej, wody, wywozu nieczystości. Kwestia tych wartości pozostaje jednak poza sporem bowiem jak wynika z decyzji nie była ona przedmiotem korekty przychodów strony skarżącej.

Wobec uregulowania przez strony umowy kwestii środków i sposobu ustalenia czynszu nie można wywodzić jak uczyniły to organy podatkowe, że zapis zawarty w końcowej części umowy "w kwestiach nieuregulowanych niniejszą umową mają zastosowanie przepisy tytułu XVII Kodeksu cywilnego" daje podstawę do zastosowania art. 669 par. 2 Kc.

Wysokość czynszu, jego charakter oraz termin zapłaty należą do regulacji o charakterze przede wszystkim umownym zatem w pierwszej kolejności decydują o tym strony, dopiero w następnej kolejności przepisy kodeksu cywilnego.

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w rozstrzyganej sprawie prawa tego nie ograniczają.

Pojęcie "otrzymanych" świadczeń w naturze, którym posługuje się art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie może być rozumiana inaczej niż w taki sposób, że podatnik faktycznie /fizycznie/ posiadł wartość nakładów.

W tej konkretnej sytuacji będzie to możliwe w chwili kiedy przedmiot dzierżawy znajdzie się ponownie we władaniu wydzierżawiającego, bądź ewentualnie gdy nastąpi zmiana warunków umowy.

Należy zatem stwierdzić, iż w 1994 r. skarżąca nie uzyskała przychodu będącego świadczeniem w naturze i próba jego opodatkowania w postaci 1/2 wartości dokonanych przez Spółkę z o.o. nakładów na przedmiot dzierżawy jako przychodu strony skarżącej jest przedwczesne, przynajmniej w odniesieniu do 1994 r.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 55 powołanej wyżej ustawy.