Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 793/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Przejęcie mienia
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant referent Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi S. L. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2015 r., znak: [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych z dnia [...] lipca 2014 roku, nr [...], znak: [...], o odmowie zmiany ostatecznej decyzji Naczelnika Gminy B. nr [...] z dnia [...] listopada 1988 roku, znak: [...], mocą której, na wniosek A.K., przejęto na rzecz Skarbu Państwa gospodarstwo rolne o pow. [...] ha położone w obrębie D., w skład którego wchodziła działka oznaczona numerem ewidencyjnym [...] w obrębie D. - poz. rej. ewidencji gruntów [...] oraz działki o numerach ewidencyjnych [...], [...], [...],[...] i [...]w obrębie W. M. – Z. - poz. rej. ewidencji gruntów [...] - na podstawie aktów własności ziemi [...] i [...].

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożył S.L.

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym;

Wnioskiem z dnia [...] maja 2013 roku S.L. wystąpił, na podstawie art. 154 § 1 kpa, o zmianę decyzji Naczelnika Gminy B. z dnia [...] listopada 1988 roku, nr [...] o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa, od J. i A. małż. K., gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha, z pominięciem jego osoby jako uprawnionego następcy przed Skarbem Państwa.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], Prezes Agencji Nieruchomości Rolnych, działając na podstawie art. 155 kpa, odmówił zmiany ostatecznej decyzji Naczelnika Gminy B. nr [...] z dnia [...] listopada 1988 r., nr [...]

Decyzją z dnia [...] października 2013 r., nr [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił ww. decyzję Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych z dnia [...] sierpnia 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że treścią żądania strony była zmiana w ww. decyzji w trybie art. 154 kpa., natomiast organ I instancji wydał decyzję w trybie art. 155 kpa. Tym samym, wobec zmiany przez organ przedmiotu żądania doszło do naruszenia przepisów postępowania.

Kolejną decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], Prezes Agencji Nieruchomości Rolnych, na podstawie art. 154 Kpa, odmówił zmiany ostatecznej decyzji Naczelnika Gminy B. z dnia [...] listopada 1988 r. nr [...].

Decyzją z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił ww. decyzję Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych z dnia [...] marca 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji wskazując, że organ I instancji nie ustalił wszystkich stron tego postępowania.

Kolejną decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...], znak: [...], Prezes Agencji Nieruchomości Rolnych odmówił zmiany ostatecznej decyzji Naczelnika Gminy B. nr [...] z dnia [...] listopada 1988 r.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. S. L. wniósł odwołanie od ww. decyzji zarzucając jej naruszenie art. 10, 19, 28, 89, 154 i 155 kpa oraz art. 2 pkt 3, art. 12 ust. 1 i art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa.

Decyzją z dnia [...] marca 2015 r., znak: [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych z dnia [...] lipca 2014 roku, nr [...], znak: [...].

W uzasadnieniu ww. decyzji organ odwoławczy wskazał, iż zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 154 kpa może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy żadna ze stron w tym postępowaniu nie nabyła prawa. W przedmiotowej sprawie decyzją Naczelnika Gminy B. z dnia [...] listopada 1988 r. nastąpiło przejęcie gospodarstwa rolnego J. i A. małż. K. w zamian za emeryturę na własność Skarbu Państwa. Wobec powyższego, w ocenie Ministra, w przedmiotowej sprawie mocą ww. decyzji Skarb Państwa nabył prawo - prawo własności do nieruchomości rolnej. Jest to, zdaniem organu, przesłanka negatywna zmiany powyższej decyzji Naczelnika Gminy B. w trybie art. 154 § 1 kpa.

Ponadto, organ zauważył, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę na to, że w trybie art. 154 kpa, przy spełnieniu określonych nim warunków i przesłanek, uchylenie albo zmiana decyzji ostatecznej może nastąpić przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym istniejącym w dniu wydania decyzji (patrz: wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 1646/11). Wyłączenie dopuszczalności stosowania trybu przewidzianego w art. 154 kpa w sytuacji odnoszącej się do zmiany tożsamości podstawy prawnej, tj. zmiany obowiązującego prawa, uzasadnione jest tym, że w tego rodzaju sytuacji powstaje nowa sprawa nie tylko w sensie procesowym, ale także materialnym. Powołując się na powyższe Minister wskazał, iż decyzja Naczelnika Gminy B. została wydana w trybie art. 58 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków rodzin (Dz.U. nr 40, poz. 268 z późn. zm.). Powyższa ustawa jest aktem prawa już nieobowiązującym. Została ona uchylona przez art. 122 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z. 1991 r., Nr 7 poz. 24). Przepisy ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników nie zawierają uregulowań, które stanowiły podstawę materialną decyzji Naczelnika Gminy B. nr [...] z dnia [...] listopada 1988 r. Wobec powyższych okoliczności, w ocenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w przedmiotowej sprawie zaistniały ww. negatywne przesłanki uniemożliwiające zmianę decyzji Naczelnika Gminy B. z dnia [...] listopada 1988 r. w trybie art. 154 kpa.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożył S. L. zarzucając jej:

1) liczne zniekształcenia zarówno stanów faktycznych jak i prawnych przedmiotu sprawy;

2) liczne zniekształcenia treści przepisów zarówno prawa materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego.

3) nie zastosowanie się do postanowień art. 9 i 10 kpa oraz do utrwalonych poglądów orzecznictwa sądów administracyjnych i doktryny w zakresie w tych przepisach uregulowanym i pomimo wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2015 r. w tym przedmiocie;

4) nie rozpoznanie w żadnym zakresie odwołania skarżącego z [...] sierpnia 2014 roku i przez to pozbawienie go wszelkich praw jako strony tego postępowania odwoławczego;

5) manipulację treścią przepisów art. 154 i 155 kpa przez ich zamienne stosowanie i nieustalenie, który z tych przepisów ma zastosowanie w tej sprawie.

6) dopozwanie zawiadomieniem z dnia [...] października 2014 r. siedmiu osób trzecich jako stron tego postępowania, bez wskazania podstawy prawnej i do dnia [...] marca 2015 r. traktowanie tych osób jako dowodu w sprawie przez oczekiwanie na zwrotne potwierdzenie odbioru od tych osób wysłanego im zawiadomienia. Jest to całość postępowania dowodowego organu w tym postępowaniu odwoławczym.

7) nieprzeprowadzenie, pomimo żądania skarżącego, rozprawy administracyjnej dla ustalenia rzeczywistej szkody i odpowiedzialności materialnej Agencji Nieruchomości Rolnych, wynikającej z art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 roku o gospodarce nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U. Nr 107, poz. 464) wobec skarżącego, jako uprawnionego następcy do przejęcia gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha przed Skarbem Państwa, w tym działki leśnej o pow. [...] ha

Powołując się na powyższe naruszenia, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił Ministrowi nieprawidłowości w opisie stanu faktycznego sprawy, powołanie błędnej treści art. 154 § 1 kpa oraz wskazanie nieprawidłowej podstawy prawnej decyzji Naczelnika Gminy B. z [...] listopada 1988 r. Wskazał ponadto, iż ww. decyzja z [...] listopada 1988 r. zawiera nieprawdziwe stwierdzenie, iż przejęcie gospodarstwa J. i A. małż. K. nastąpiło w zamian za emeryturę. W ocenie skarżącego, nie jest to zatem negatywna przesłanka do zmiany tej decyzji w trybie art. 154 §1 kpa, a tym bardziej w trybie art. 155 kpa, który w takim razie powinien być zastosowany, a czego organ nie dokonał bez podania przyczyn. Skarżący podniósł również, iż zarówno tryb art. 154 jak i art. 155 kpa nie mają wpływu na prawa skarżącego do przejęcia przedmiotowego gospodarstwa rolnego jako uprawnionego następcy przed Skarbem Państwa. W jego ocenie, z tego tylko powodu decyzja Naczelnika Gminy B. podlega zmianie, co szczegółowo wyjaśnił w odwołaniu z dnia [...] sierpnia 2014 roku.

Skarżący zakwestionował ponadto możliwość zastosowania w przedmiotowej sprawie powołanego przez organ wyroku NSA z 29 stycznia 2013 r. wskazując, iż w sprawie nie nastąpiła zmiana stanu prawnego. W ocenie skarżącego, postępowanie weryfikacyjne prowadzone na podstawie art. 154 lub art. 155 kpa jest bowiem postępowaniem w tej samej sprawie administracyjnej w znaczeniu materialnym, co sprawa rozstrzygnięta weryfikowaną decyzją Naczelnika Gminy B. z dnia [...] listopada 1988 r. Ponadto, zarzucił Ministrowi naruszenie obowiązków udzielania stronie informacji wynikających z art. 9 i 10 kpa.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie i odniósł się do zarzutów zawartych w skardze.

W piśmie do Sądu z [...] lipca 2015 r. S. L. podniósł, iż Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchyla się od realizacji obowiązków określonych w art. 67 § 2 pkt 4 kpa oraz art. 89 § 2 kpa oraz wniósł o zobowiązanie organu przez Sąd do dostarczenia protokołu z tych czynności.

Pismem z [...] września 2015 r. Sąd zwrócił się do Ministra o nadesłanie w siedmiodniowym terminie całości akt administracyjnych sprawy, jeśli jakieś nie zostały przesłane do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę, a w szczególności protokołu z przeprowadzonej rozprawy administracyjnej, na którą powołuje się skarżący w pismach procesowych skierowanych do Sądu.

Pismem z dnia [...] września 2015 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi poinformował Sąd, iż całość akt sprawy została przesłana do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę i że w niniejszej sprawie nie przeprowadzono rozprawy administracyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - oznaczana dalej jako "p.p.s.a.") odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 §1 p.p.s.a.), zaś jedynym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a.

Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że nie narusza ona prawa, a tym samym skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, którą organ utrzymał w mocy decyzję Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych z dnia [...] lipca 2014 roku o odmowie zmiany ostatecznej decyzji Naczelnika Gminy B. nr [...] z dnia [...] listopada 1988 roku. Tą ostatnią decyzją, na wniosek A. K., przejęto na rzecz Skarbu Państwa gospodarstwo rolne o pow. [...] ha położone w obrębie D.

Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją zainicjowane zostało przez S. L., który domagał się, w trybie art. 154 § 1 kpa, zmiany ostatecznej decyzji Naczelnika Gminy B. z dnia [...] listopada 1988 r. Rozpoznając wniosek skarżącego organy obu instancji orzekły o odmowie zmiany ww. decyzji powołując się na niespełnienie przesłanek wymaganych art. 154 § 1 kpa.

Sąd podzielił ocenę organów, iż w sprawie nie zostały spełnione przesłanki warunkujące możliwość zmiany ww. decyzji ostatecznej z dnia [...] listopada 1988 r w trybie art. 154 § 1 kpa.

Na wstępie zauważyć trzeba, iż jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych unormowana w art. 16 kpa. Jej celem jest stanie na straży ochrony praw nabytych w drodze stosunków administracyjnoprawnych. Konsekwencją istnienia tej zasady jest wyjątkowa dopuszczalność weryfikacji decyzji ostatecznych w nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym. Jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania służącym kontroli niewadliwych decyzji ostatecznych jest tryb przewidziany art. 154 § 1 kpa. W myśl tego przepisu, decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Z treści powołanej normy wynika, iż znajduje ona zastosowanie tylko w przypadku gdy dojdzie do łącznego spełnienia się opisanych w niej przesłanek. Innymi słowy, nadzwyczajny tryb zmiany decyzji ostatecznej jest możliwy tylko w sytuacji gdy decyzja ostateczna nie tworzy praw dla żadnej ze stron postępowania i jednocześnie za uchyleniem lub zmianą takiej decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.

Biorąc powyższe pod uwagę wskazać trzeba, iż przesłanka "braku nabycia praw’ z decyzji administracyjnej była wielokrotnie przedmiotem rozważań doktryny prawa i postępowania administracyjnego. Jej przedstawiciele prezentowali pogląd, że pojęcie "nabycia praw" z decyzji ostatecznej powinno być rozważane na płaszczyźnie materialnego prawa administracyjnego. Uzasadnieniem tego stanowiska jest koncepcja decyzji administracyjnej jako aktu stosowania norm tego prawa, ustalającego konsekwencje norm prawa materialnego w sferze praw i obowiązków adresata tego aktu. Z punktu widzenia tej koncepcji strona nie nabywa praw z decyzji ostatecznej, gdy taka decyzja, wydana na żądanie strony, odmawia jej udzielenia uprawnienia albo gdy decyzja ta obciąża stronę wyłącznie obowiązkami. W doktrynie przyjmuje się, iż taka sytuacja następuje z reguły w tych sprawach administracyjnych, w których organowi administracyjnemu służy kompetencja do wszczęcia postępowania z urzędu, np. sprawy podatkowe (tak: W. Dawidowicz, Postępowanie administracyjne, 1983, s. 227-228). W doktrynie przyjmuje się również, iż ocena, czy strona nabyła lub nie prawa z decyzji ostatecznej powinna być dokonywana na podstawie treści rozstrzygnięcia zawartego w decyzji ostatecznej (tak: A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 2013, str. 931).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać trzeba, iż - jak jednoznacznie wynika z treści decyzji Naczelnika Gminy B. z dnia [...] listopada 1988 r. - na jej podstawie Skarb Państwa nabył prawo własności gospodarstwa rolnego o pow. 7,618 ha położonego w obrębie D. Jednocześnie, w ww. decyzji wskazano, iż na jej podstawie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w T.M. z dnia [...] listopada 1988 r., nr [...], A. K., właścicielka gospodarstwa, nabyła prawo do emerytury z tytułu przekazania przedmiotowego gospodarstwa na Skarb Państwa.

Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, iż na podstawie decyzji Naczelnika Gminy B. z dnia [...] listopada 1988 r. doszło do nabycia prawa przez strony postępowania zakończonego wydaniem ww. decyzji.

Jak zaś już wskazano powyżej, okoliczność nabycia prawa z decyzji ostatecznej wyklucza możliwość zmiany takiej decyzji w trybie art. 154 § 1 kpa. Warunkiem zmiany decyzji w tym trybie jest bowiem wystąpienie ustawowej przesłanki "braku nabycia prawa". Skoro, jak ustalono powyżej, przesłanka ta w rozpoznawanej sprawie nie została spełniona, to uznać należało, iż zarówno decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] marca 2015 r. jak i poprzedzająca ją decyzja Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych z dnia [...] lipca 2014 roku odpowiadają prawu.

Ponadto, Sąd nie podzielił podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 9 kpa. Powołany przepis nakłada na organy administracji państwowej obowiązek informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków oraz udzielenia niezbędnych wskazówek i wyjaśnień. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, iż w toku postępowania o zmianę decyzji organy udzielały skarżącemu niezbędnych informacji, wskazówek i wyjaśnień zgodnie z wymogami powołanego przepisu. Potwierdza to treść pism organów kierowanych do skarżącego (vide: pismo Dyrektora Agencji Nieruchomości Rolnych z [...] lipca 2013 r., [...], pismo Dyrektora Agencji Nieruchomości Rolnych z dnia [...] maja 2014 r., [...], pismo Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] grudnia 2014 r., znak: [...] oraz pismo Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] marca 2015 r., znak: [...]). Zauważyć przy tym trzeba, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że powołana norma nie nakłada na organy administracji obowiązku udzielania porad prawnych, czy też doradztwa. Nie może być również utożsamiana z obowiązkiem zawiadamiania strony o powszechnie obowiązujących, publikowanych aktach prawnych i wynikających z nich obowiązkach, czy konsekwencjach nie dostosowania się do konkretnych przepisów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1450/10, LEX nr 1151881).

Niezasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 10 kpa. Jak wynika z akt sprawy, zawiadomieniem z dnia [...] października 2014 r., znak: [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zapewnił skarżącemu, stosownie do powołanego art. 10 kpa, prawo zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, wypowiedzenia się co do całości postępowania dowodowego oraz zgłoszenia żądań, wyjaśnień i dowodów w sprawie.

Niezasadny okazał się ponadto zarzut naruszenia art. 154 i 155 kpa. Analiza treści wniosku skarżącego z [...] maja 2013 r. oraz załączonych do tego wniosku dokumentów tj. postanowienia z [...] czerwca 2011 r. o uchyleniu postanowienia o zawieszeniu postępowania w przedmiocie zmiany decyzji w trybie art. 154 § 1 kpa oraz pisma Starosty B. z [...] lutego 2012 r. w sprawie wniosku S. L. w przedmiocie zmiany decyzji w trybie art. 154 § 1 kpa a także innych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy (vide: pismo skarżącego do Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych z [...] kwietnia 2014 r. oraz sporządzony w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi protokół przyjęcia ustnego wniosku skarżącego z [...] października 2013 r. wskazujący, iż S. L. powołuje się na art. 154 § 1 kpa, a nie art. 155 kpa) nie pozostawia wątpliwości, iż podstawą prawną żądania skarżącego był art. 154 § 1 kpa.

Za chybiony Sąd uznał również zarzut bezpodstawnego dopuszczenia do udziału w przedmiotowym postępowaniu obecnych właścicieli spornej nieruchomości. Jak trafnie wskazał organ, nie ulega wątpliwości, iż obecni właściciele gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego przejętego decyzją na rzecz Skarbu Państwa, jako osoby posiadające tytuł rzeczowy do tej nieruchomości, legitymują się w niniejszym postępowaniu interesem prawnym w rozumieniu art. 28 kpa. Obowiązkiem organów było zatem zapewnienie tym osobom czynnego udziału w postępowaniu, co też organy prawidłowo uczyniły.

Sąd nie podzielił również zarzutu zaniechania przeprowadzenia rozprawy administracyjnej dla ustalenia rzeczywistej szkody i odpowiedzialności materialnej Agencji Nieruchomości Rolnych wobec skarżącego. Zauważyć trzeba, iż w postępowaniu administracyjnym obowiązuje reguła, iż - co do zasady - postępowanie wyjaśniające prowadzi się poza rozprawą. Przesłanki przeprowadzenia rozprawy zostały określone w art. 89 kpa. Zgodnie z powołanym przepisem, organ administracji publicznej przeprowadzi, z urzędu lub na wniosek strony, w toku postępowania rozprawę, w każdym przypadku gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania lub gdy wymaga tego przepis prawa (§ 1), organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin (§ 2). Biorąc powyższe pod uwagę, wskazać trzeba, iż przedmiotowe postępowanie było postępowaniem nadzwyczajnym dotyczącym zmiany niewadliwej decyzji ostatecznej w trybie art. 154 kpa. Jak wynika z akt sprawy, przedmiot tego postępowania, jego istota i okoliczności zostały wyczerpująco wyjaśnione przez organy obu instancji, a zebrany materiał dowodowy jest komplementarny i wyczerpujący. Biorąc powyższe pod uwagę, w realiach przedmiotowej sprawy nie zaistniały, w ocenie Sądu, przesłanki przeprowadzenia rozprawy administracyjnej wymagane art. 89 kpa.

Końcowo wskazać trzeba, iż na prawidłowość rozstrzygnięcia organu o odmowie zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 154 kpa, wobec niespełnienia przesłanek określonych tym przepisem, nie mogły mieć wpływu zarzucone zaskarżonej decyzji nieprawidłowości w opisie stanu faktycznego sprawy, powołanie nieprawidłowej treści art. 154 § 1 kpa a także wskazanie nieprawidłowej podstawy prawnej decyzji Naczelnika Gminy B. z [...] listopada 1988 r.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.