Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 933/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6204 Środki farmaceutyczne i  materiały medyczne oraz nadzór farmaceutyczny
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: 173, art. 177 § 1 oraz art. 174 pkt 1 i 2 , art. 184,
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2167
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art. 105 § 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Zdrowia od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 1290/20 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie objęcia refundacją i ustalenia urzędowej ceny zbytu leku oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] Minister Zdrowia na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej jako k.p.a.), umorzył postępowanie wszczęte przez O. AB z siedzibą w S. wnioskiem z [...] lutego 2020 r., w przedmiocie objęcia refundacją i ustalenia urzędowej ceny zbytu leku N., S. [...] (dalej: N.), ze względu na jego bezprzedmiotowość.

Wyrokiem z dnia 12 listopada 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 1290/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi O. AB z siedzibą w S. uchylił decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] oraz zasądził od Ministra Zdrowia na rzecz O. AB z siedzibą w S. kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W skardze kasacyjnej wniesionej przez Ministra Zdrowia na podstawie art. 173, art. 177 § 1 oraz art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm., dalej: jako p.p.s.a.), zaskarżono powyższy wyrok w całości zarzucając:

I. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez:

1. błędną wykładnię art. 24 ust. 1 ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz.U. z 2019 r. poz. 784, z późn. zm., dalej jako ustawa o refundacji leków) oraz ustalenie jego treści normatywnej w sposób sprzeczny z wnioskami płynącymi z analizy systemowej pozostałych uregulowań zawartych w tej ustawie, odnoszących się do składania, w warunkach kontynuacji, wniosków o objęcie refundacją i ustalenie urzędowej ceny zbytu produktu leczniczego (w tym zwłaszcza uregulowań wskazanych w ust. 2-4 punktu I skargi kasacyjnej) - co skutkowało nieprawidłowym zastosowaniem przez Sąd I instancji powołanego przepisu, tj. ustaleniem, że nie istnieje oddzielna kategoria wniosków kontynuacyjnych o objęcie refundacją i ustalenie urzędowej ceny zbytu oraz decyzji kontynuacyjnych - i co w dalszej konsekwencji skutkowało nieprawidłowym ustaleniem Sądu, że nie wystąpiła sytuacja bezprzedmiotowości postępowania, a organ bezpodstawnie umorzył postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. (z tą ostatnią kwestią wiążą się zarzuty naruszenia przepisów postępowania wymienione w pkt II);

2. błędną wykładnię art. 30 ust. 2 ustawy o refundacji, polegającą na ustaleniu jego treści normatywnej w sposób sprzeczny zarówno z treścią tego przepisu, jak również wynikiem wykładni systemowej pozostałych uregulowań zawartych w tej ustawie, odnoszących się do wniosków kontynuacyjnych o objęcie refundacją i ustalenie urzędowej ceny zbytu oraz decyzji kontynuacyjnych (w tym zwłaszcza uregulowań przytoczonych w pozostałych ustępach pkt I skargi kasacyjnej) nieprawidłowym zastosowaniem powołanego przepisu, tj. uznaniem, że nie istnieje oddzielna kategoria wniosków kontynuacyjnych o objęcie refundacją i ustalenie urzędowej ceny zbytu oraz decyzji kontynuacyjnych - i co w dalszej konsekwencji skutkowało nieprawidłowym ustaleniem Sądu, że nie wystąpiła sytuacja bezprzedmiotowości postępowania, a organ bezpodstawnie umorzył postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. (z tą ostatnią kwestią wiążą się zarzuty naruszenia przepisów postępowania wymienione w pkt II);

3. naruszenie art. 13 ust. 1 w zw. z art. 1 ustawy o refundacji poprzez brak jego uwzględnienia i właściwego zastosowania w ramach wykładni systemowej tego przepisu razem z pozostałymi uregulowaniami zawartymi w tej ustawie odnoszącymi się do wniosków kontynuacyjnych o objęcie refundacją i ustalenie urzędowej ceny zbytu oraz decyzji kontynuacyjnych (w tym zwłaszcza przytoczonymi w pozostałych ustępach pkt I skargi kasacyjnej) - co skutkowało w konsekwencji błędną oceną, że nie istnieje oddzielna kategoria wniosków kontynuacyjnych o objęcie refundacją i ustalenie urzędowej ceny zbytu oraz decyzji kontynuacyjnych, a także nieuwzględnieniem interesów świadczeniobiorców (pacjentów) oraz możliwości płatniczych podmiotu zobowiązanego do finansowania świadczeń ze środków publicznych (płatnika) jako jednej z przesłanek wydania decyzji przedłużających okres refundacji - i co w dalszej konsekwencji wpłynęło na błędną kontrolę zaskarżonej decyzji przez Sąd I instancji, wyrażającą się w nieprawidłowej ocenie tego Sądu, że nie wystąpiła przesłanka bezprzedmiotowości postępowania, a organ bezpodstawnie umorzył postępowanie w sprawie (z tą ostatnią kwestią wiążą się zarzuty naruszenia przepisów postępowania wymienione w pkt II);

4. naruszenie art. 13 ust. 2, 5 oraz 6a ustawy o refundacji poprzez ich niezastosowanie w ramach wykładni wskazanych wcześniej przepisów tej ustawy - co skutkowało nieprawidłową wykładnią systemową przepisów ustawy refundacyjnej, które poddał analizie Sąd I instancji, wyrażającą się w ocenie, że nie istnieje oddzielna kategoria wniosków kontynuacyjnych o objęcie refundacją i ustalenie urzędowej ceny zbytu oraz decyzji kontynuacyjnych - i co skutkowało zarazem nieuwzględnieniem interesów świadczeniobiorców (pacjentów) oraz możliwości płatniczych podmiotu zobowiązanego do finansowania świadczeń ze środków publicznych (płatnika) jako jedną z przesłanek wydania decyzji.

II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167, z późn. zm., dalej: p.u.s.a.) w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. wynikające z braku dokonania przez Sąd 1 instancji prawidłowej analizy i wykładni przepisów prawa materialnego w ich ujęciu systemowym, tj. art. 24 ust. 1, art. 13 ust. 1, ust. 2, ust. 5, ust. 6a, art. 30 ust. 2 i art. 37 ust. 1, ust. 4 oraz ust. 6 ustawy o refundacji (zostało to podniesione w zarzutach zawartych w pkt I skargi kasacyjnej) - co skutkowało błędną kontrolą zaskarżonej decyzji w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, wyrażającą się w ocenie, że wygaśnięcie decyzji z dnia [...] lutego 2018 r. o objęciu refundacją produktu leczniczego oraz nieumieszczenie produktu leczniczego objętego niniejszym postępowaniem w wykazie leków refundowanych opublikowanym w dniu [...] lutego 2020 r. nie stanowi przeszkody do rozpoznania wniosku refundacyjnego - w sytuacji gdy prawidłowo należało uznać (jak przyjął to organ), iż powyższa okoliczność stanowi taką przeszkodę ze względu na brak możliwości wydania kontynuacji decyzji w stosunku do produktu leczniczego, który nie jest ujęty w wykazie leków refundowanych;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 p.u.s.a., poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie, na skutek błędnej kontroli sądowej decyzji Ministra Zdrowia z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] - w sytuacji gdy organ prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego i nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, a tym bardziej przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy - a co za tym idzie w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja, w tym także w zakresie jej uzasadnienia (art. 107 § 3 k.p.a.), w przeciwieństwie do stanowiska Sądu I instancji, odpowiadała prawu.

W skardze kasacyjnej wniesiono o: 1. uwzględnienie na podstawie art. 188 p.p.s.a. skargi kasacyjnej poprzez uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi O. AB z siedzibą w S., poprzez jej oddalenie, 2. w przypadku uznania, że nie zachodzą warunki do rozpoznania skargi - o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, na podstawie art. 185 p.p.s.a., 3. zasądzenie na rzecz Ministra Zdrowia zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Ponadto na podstawie art. 106 § 3 i 5 w zw. z art. 193 p.p.s.a. wniesiono o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu: zanonimizowanej decyzji z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie objęcia refundacją i ustalenia urzędowej ceny zbytu leku ze względu na wygaśnięcie decyzji znajdującej się w obwieszczeniu Ministra Zdrowia, na okoliczność realizacji przez organ zasady ogólnej pogłębiania zaufania do władzy publicznej poprzez nieodstępowanie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym oraz, że nie jest to jednostkowa praktyka.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., który stanowi, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów.

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania wskazują, że istota sporu w rozpoznawanej sprawie dotyczy zasadności umorzenia postępowania administracyjnego z wniosku skarżącej spółki o objęcie refundacją i ustalenie urzędowej ceny zbytu leku N., w sytuacji gdy wniosek ten został złożony w dniu, w którym lek ten był zawarty w wykazie leków refundowanych (Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 20 grudnia 2019 r. w sprawie wykazu refundowanych leków), jednak przed rozpoznaniem wniosku ukazał się nowy wykaz leków refundowanych, w którym lek ten nie został ujęty (Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 18 lutego 2020 r.). Według skarżącego kasacyjnie organu, postępowanie w takiej sytuacji stało się bezprzedmiotowe i organ był zobowiązany do jego umorzenia, czemu dał wyraz w skarżonej decyzji. Sąd pierwszej instancji nie zgodził się z tym stanowiskiem wskazując, że ukazanie się nowego wykazu leków refundowanych, w którym lek N. nie został ujęty, nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania o refundację tego leku, wszczętego wnioskiem złożonym w dniu, w którym lek ten pozostawał w wykazie, a w konsekwencji nie istnieje podstawa umorzenia takiego postępowania.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, który wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, prawidłowo zinterpretował art. 24 ust. 1 oraz art. 30 ust. 2 ustawy o refundacji leków.

Zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy o refundacji leków do wniosków refundacyjnych, o których mowa w art. 24 ust. 1 pkt 1, w odniesieniu do leku, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrobu medycznego, który w dniu złożenia tego wniosku był zawarty w wykazie, o którym mowa w art. 37 ust. 1, nie stosuje się wymagań o których mowa w art. 25 pkt 14, ani też przepisów art. 12 pkt 2, art. 13 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 oraz art. 35. Rację ma Sąd pierwszej instancji, że z przepisu tego wynika jedynie, że wniosek o objęcie refundacją, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 1 składany dla leku, który w dniu złożenia tego wniosku znajdował się w wykazie leków refundowanych, wszczyna postępowanie administracyjne, w którym nie stosuje się pewnych wymagań stosowanych do wniosków składanych dla leków nie objętych refundacją. Uproszczenie procedury przy rozpoznawaniu wniosku składanego dla leku, który w dniu złożenia wniosku był zawarty w wykazie leków refundowanych, nie oznacza jednak, że postępowanie z takiego wniosku, jest jakoś ograniczone czasowo. W szczególności nie jest tak, jak przyjmuje skarżący kasacyjnie organ, że postępowanie to może się toczyć tylko do czasu pozostawania danego leku w wykazie leków refundowanych, a po opublikowania przez Ministra Zdrowia kolejnego wykazu, w którym dany lek nie został ujęty, postępowanie staje się bezprzedmiotowe.

Przypomnieć w tym miejscu należy, że art. 105 § 1 k.p.a. stanowi, iż gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w tym przepisie oznacza, że przestaje istnieć jeden z konstytutywnych elementów materialnego stosunku administracyjnoprawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Postępowanie w sprawie zainicjowanej wnioskiem o objęcie refundacją leku N., który to lek w dniu złożenia wniosku, był zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy o refundacji leków zawarty w wykazie leków refundowanych, nie stało się bezprzedmiotowe po opublikowaniu przez Ministra Zdrowia wykazu, w którym lek ten nie został ujęty. Występują bowiem nadal w tym postępowaniu wszystkie elementy materialnego stosunku administracyjnoprawnego. Istnieje podmiot, który w okresie wskazanym w art. 30 ust. 2 wystąpił z wnioskiem, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 1 oraz istnieje przedmiot postępowania, za który należy uznać ocenę zasadności objęcia danego leku dalszą refundacją.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo dokonana wykładnia art. 30 ust. 2 i art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy o refundacji leków doprowadziła Sąd pierwszej instancji do słusznego przyjęcia, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, postępowanie prowadzone na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 1 dla leku , który w dniu złożenia wniosku, był zgodnie z art. 30 ust. 2 zawarty w wykazie leków refundowanych, nie stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 k.p.a. po opublikowaniu kolejnego wykazu leków refundowanych, w którym lek ten nie był zawarty. Należy podkreślić, że językowa wykładnia przepisów ustawy o refundacji leków, które jak to wskazano wyżej, nie wprowadzają żadnych ograniczeń czasowych dla procedowania wniosku o refundację leku na kolejny okres, w tym także po ukazaniu się nowego wykazu, w którym dany lek nie został uwzględniony, nie pozostaje, wbrew sugestiom zawartym w skardze kasacyjnej, w sprzeczności z dyrektywami wykładni celowościowej i systemowej.

Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że jednym z celów realizowanych przez ustawę o refundacji leków jest zapewnienie ciągłości dostępności do leków refundowanych. Nie sposób jednak zgodzić się z twierdzeniem zawartym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że "wykładnia zastosowana przez Sąd pierwszej instancji stanowi zaprzeczenie podstawowych zadań i celów ustawy, którymi są zapewnienie dostępności do produktów leczniczych po umiarkowanych cenach, gdyż skazuje pacjentów na wysokie koszty związane z wykupem leków w wyniku przerwy spowodowanej nieznalezieniem się leku w obwieszczeniu Ministra Zdrowia zawierającym wykaz leków refundowanych." Jest wprost przeciwnie, gdyż przyjęcie wykładni powołanych wyżej przepisów ustawy o refundacji zastosowanej przez Sąd pierwszej instancji prowadzi do tego, że przerwa spowodowana nieznalezieniem się leku w wykazie leków refundowanych byłaby krótsza aniżeli w przypadku przyjęcia wykładni prezentowanej przez skarżącego kasacyjnie Ministra Zdrowia, co w efekcie jest korzystniejsze dla pacjentów. Kontynuowanie bowiem postępowania wszczętego wnioskiem o refundację leku, także po publikacji wykazu, w którym lek ten się nie znalazł i wydanie w tym kontynuowanym postępowaniu decyzji refundacyjnej powodowałoby, że lek mógłby pozostawać poza wykazem leków refundowanych tylko do czasu publikacji przez Ministra Zdrowia kolejnego obwieszczenia czyli przez 2 miesiące. Przyjęcie natomiast, że postępowanie z takiego wniosku powinno być umorzone, jak to przyjmuje Minister Zdrowia, wiązałoby się z koniecznością złożenia zupełnie nowego wniosku dotyczącego danego leku, który to wniosek nie korzystałby już z uproszczonej procedury określonej w z art. 30 ust. 2, co w efekcie prowadziłoby do znacznego wydłużenia przerwy w refundacji tego leku .

Należy zauważyć, na co zresztą zwrócono uwagę w skardze kasacyjnej, że aby nie dopuścić do przerw wynikających z nieznalezienia się danego leku w obwieszczeniu Ministra Zdrowia zawierającym wykaz leków refundowanych przed upływem okresu obowiązywania poprzedniej decyzji refundacyjnej, został wprowadzony ustawą z dnia 7 października 2020 r. o Funduszu Medycznym (Dz.U. poz.1875) do ustawy o refundacji leków art. 25c ust.1 , który stanowi "W przypadku wniosków, o których mowa w art. 24 ust. 1 pkt 1, 1a i 1b, które dotyczą leku, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrobu medycznego znajdującego się w wykazie, o którym mowa w art. 37 ust. 1, w danym wskazaniu, wnioskodawca ma obowiązek złożyć je najpóźniej na 180 dni przed wygaśnięciem dotychczasowych decyzji." Jak wskazano w skardze kasacyjnej ratio legis tego nowego rozwiązania nie budzi wątpliwości. Celem nowej regulacji było uniknięcie takiej sytuacji jaka zaistniała w rozpoznawanej sprawie, mianowicie że wniosek refundacyjny dla leku znajdującego się w wykazie leków refundowanych (nazywany przez organ wnioskiem kontynuacyjnym), nie został rozpoznany przed opublikowaniem kolejnego wykazu, w którym lek ten nie został już ujęty. Jednak to nowe rozwiązanie pozwalające na wyeliminowanie przerw w refundacji leku po wejściu w życie nowelizacji, nie ma wpływu na ocenę możliwości procedowania wniosku złożonego, jak w rozpoznawanej sprawie, przed 26 listopada 2020 r. (czyli przed wejściem w życie art. 25c ust.1), który nie został rozpoznany przed opublikowaniem kolejnego wykazu leków refundowanych, w którym lek objęty wnioskiem nie został już ujęty. W takiej sytuacji realizacja celów ustawy o refundacji wymaga aby przerwa, w której lek znajdujący się w dniu złożenia wniosku o refundację w wykazie leków refundowanych, pozostawał poza tym wykazem, była jak najkrótsza. Wykładnia zastosowana przez Sąd pierwszej instancji pozostawała zatem w zgodności z dyrektywami wykładni celowościowej ustawy o refundacji leków.

Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej naruszenia art. 13 ust. 1 w zw. z art. 1 oraz art. 13 ust. 2, 5 oraz 6a ustawy o refundacji leków, poprzez brak ich zastosowania w ramach wykładni systemowej przepisów ustawy o refundacji, to wskazać należy , że przepisy te ustalają kryteria ustalenia urzędowej ceny zbytu leku, a wynika z nich korzystna dla pacjentów zasada, że urzędowa cena leku, ustalana w kolejnej decyzji o objęciu refundacją, nie może być wyższa niż jego uprzednia urzędowa cena, obowiązująca w dniu złożenia wniosku o ponowne objęcie refundacją. Należy w związku z tym zauważyć, że wykładnia przepisów ustawy o refundacji zastosowana przez Sąd pierwszej instancji w niniejszej sprawie jest, także przy uwzględnieniu tych przepisów, korzystniejsza dla pacjentów. W przypadku bowiem umorzenia postępowania, jak przyjmował to Minister Zdrowia, składając nowy wniosek o objęcie refundacją leku po upływie okresu obowiązywania poprzedniej decyzji, można wnioskować o podwyższenie urzędowej ceny tego leku. Takie podwyższenie ceny leku nie mogłoby natomiast nastąpić w przypadku kontynuowania postępowania wszczętego wnioskiem złożonym, tak jak w okolicznościach niniejszej sprawy, w dniu w którym lek był zawarty w wykazie leków refundowanych (art. 13 ust. 6a ustawy o refundacji leków).

W związku z powyższym stwierdzić należy, że wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, dyrektywy wykładni systemowej przepisów ustawy o refundacji leków, także z uwzględnieniem powołanych w skardze kasacyjnej art. 13 ust. 1 w zw. z art. 1 oraz art. 13 ust. 2, 5 oraz 6a tej ustawy, nie prowadzą do wniosku, że Sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował art. 30 ust. 2 i art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy. Kontynuowanie postępowania wszczętego wnioskiem o refundację złożonym na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 1 dla leku, który w dniu złożenia wniosku, był zgodnie z art. 30 ust. 2 zawarty w wykazie leków refundowanych, także po ukazaniu się nowego wykazu, w którym lek ten nie został ujęty (a tym samym nie stwierdzenie bezprzedmiotowości tego postępowania i jego umorzenie), nie narusza bowiem określonych w art. 13 ust. 1 w zw. z art. 1 oraz art. 13 ust. 2, 5 oraz 6a tej ustawy, zasad ustalenia urzędowej ceny zbytu leku.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że oprócz prawidłowo dokonanej przez Sąd pierwszej instancji wykładni językowej przepisów ustawy o refundacji leków, także dyrektywy wykładni celowościowej oraz wykładni systemowej przemawiają za takim rozumieniem przepisów tej ustawy, które nie prowadzi do umorzenia postępowania o refundację leku wszczętego wnioskiem złożonym w dniu, w którym lek ten był zawarty w wykazie leków refundowanych po opublikowaniu kolejnego wykazu, w którym lek ten nie został ujęty.

Prawidłowe było zatem stwierdzenie przez Sąd pierwszej instancji, że umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w okolicznościach rozpoznawanej sprawy naruszało ten przepis, co skutkować musiało uchyleniem skarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W związku z tym niezasadne były zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się do naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania tj. naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. wynikającego z braku dokonania przez Sąd pierwszej instancji prawidłowej analizy i wykładni przepisów prawa materialnego co skutkowało błędną kontrolą zaskarżonej decyzji w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie skarżonej decyzji. Należy zauważyć, że art. 3 § 1 i p.p.s.a. oraz art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych mają charakter norm ustrojowych i kompetencyjnych, określając w sposób ogólny i generalny zakres sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy administracyjne. W myśl art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast art. 3 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji dokonał kontroli działalności administracji publicznej oraz zastosował środek określony w ustawie. Prawidłowo interpretując przepisy prawa materialnego, o czym była mowa wyżej i stwierdzając naruszenie przez organ przepisu art. 105 § 1 k.p.a., Sąd uchylił skarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Okoliczność, że skarżący kasacyjnie organ nie zgadza się z wynikiem kontroli sądowej, nie oznacza naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania.

Jeżeli chodzi o ponowiony w skardze kasacyjnej wniosek o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu: zanonimizowanej decyzji z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie objęcia refundacją i ustalenia urzędowej ceny zbytu leku ze względu na wygaśnięcie decyzji znajdującej się w obwieszczeniu Ministra Zdrowia, na okoliczność realizacji przez organ zasady ogólnej pogłębiania zaufania do władzy publicznej poprzez nieodstępowanie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym oraz, że nie jest to jednostkowa praktyka, to zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego dowód ten nie był niezbędny do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w rozumieniu art. 106 § 3 p.p.s.a., a ponadto, jak słusznie wskazano w uzasadnieniu skarżonego wyroku, jednostkowa decyzja nie jest dowodem na utrwaloną praktykę rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, a jeżeli ta praktyka była niezgodna z prawem, to jej kontynuowanie nie służy pogłębianiu zaufania do władzy publicznej.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.