Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 155/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 169
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Sędziowie WSA Jacek Fronczyk, Andrzej Kołodziej (spr.), Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Uczelnianej Odwoławczej Komisji Rekrutacyjnej [...] w W. z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na studia drugiego stopnia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Komisja Rekrutacyjna dla studiów drugiego stopnia Szkoły [...] w W. decyzją nr [...] z dnia [...] września 2012 r., na podstawie § 11 i § 13 Uchwały nr [...] Senatu [...] z dnia [...] maja 2011 r. w sprawie warunków i trybu rekrutacji na I rok studiów stacjonarnych i niestacjonarnych drugiego stopnia w Szkole [...] w W. w roku akademickim 2012/2013, w związku z art. 169 ust. 10 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 164, poz. 1365 ze zm.), postanowiła nie przyjąć A. S. na pierwszy rok studiów stacjonarnych drugiego stopnia w Szkole [...] w W. w trybie naboru powszechnego oraz nie przyjąć ww. na pierwszy rok studiów niestacjonarnych popołudniowych drugiego stopnia w Szkole [...] w W.

W uzasadnieniu podała, że na pierwszy rok studiów stacjonarnych drugiego stopnia w [...] zakwalifikowano kandydatów, którzy uzyskali na sprawdzianie kwalifikacyjnym 57 lub więcej punktów, a uzyskana przez kandydatkę liczba punktów 51 sytuuje ją poniżej tego progu.

Komisja stwierdziła też, że kandydatka została zakwalifikowana do przyjęcia na pierwszy rok studiów niestacjonarnych popołudniowych drugiego stopnia w [...], lecz nie została przyjęta w związku z zajściem jednej z dwóch okoliczności:

1. na wyżej wymienionej formie studiów kierunek, który zainteresowana wybrała, nie został uruchomiony, a nie wybrała ona żadnego innego kierunku, ani też nie skorzystała z możliwości wybrania jednego z uruchomionych, a nie wskazanych przez nią kierunków,

2. żaden kierunek wybrany przez zainteresowaną nie został uruchomiony na wyżej wymienionej formie studiów, a nie skorzystała ona z możliwości wybrania innego kierunku na tej formie studiów.

W odwołaniu od powyższej decyzji A. S. zarzuciła jej naruszenie art. 8 k.p.a., który statuuje zasadę zaufania obywateli do organów państwa.

Podniosła też, że w jej przypadku nastąpiła absurdalna sytuacja, ponieważ przystąpienie do egzaminu kwalifikacyjnego uniemożliwiło jej studiowanie na wybranym kierunku.

Wskazując na powyższe, wniosła o jej zmianę i przyjęcie na studia stacjonarne na kierunek [...], ewentualnie o jej uchylenie i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

W uzasadnieniu podała w szczególności, że w wyniku postępowania kwalifikacyjnego na studia II stopnia w [...] w ramach naboru absolwentów studiów I stopnia [...] (na podstawie średniej z 5 semestrów – 3,98), Komisja Rekrutacyjna umieściła ją na liście rankingowej na studia stacjonarne na miejscu [...] (na [...] miejscu w grupie kandydatów rezerwowych).

W związku z tym przystąpiła do sprawdzianu kwalifikacyjnego w trybie naboru powszechnego. Wynik tego egzaminu ulokował odwołującą poza listą osób zakwalifikowanych do przyjęcia na studia stacjonarne ([...] miejsce w grupie kandydatów rezerwowych).

W ocenie zainteresowanej zaistniała absurdalna sytuacja, ponieważ gdyby pozostała na liście kandydatów rezerwowych w ramach naboru absolwentów I stopnia [...] i nie przystępowała do egzaminu, lecz bezczynnie czekała na zwolnienie się miejsca, to mogłoby kontynuować studia bezpłatne stacjonarne na wybranym kierunku.

Uczelniana Odwoławcza Komisja Rekrutacyjna Szkoły [...] w W. decyzją z [...] października 2012 r. (bez numeru), po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 169 ust. 12 i art. 207 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, § 44 Uchwały Senatu [...] nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. w sprawie warunków i trybu rekrutacji na I rok studiów stacjonarnych i niestacjonarnych drugiego stopnia w Szkole [...] w W. w roku akademickim 2012/2013 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu zaś podała, że odwołująca podjęła decyzję o rezygnacji z listy rezerwowej w ramach rekrutacji na podstawie średniej i przystąpiła do rekrutacji w trybie naboru powszechnego. W postępowaniu kwalifikacyjnym nie osiągnęła jednak minimum punktowego koniecznego do przyjęcia na stacjonarne studia magisterskie w roku akademickim 2012/2013 (51 punktów wobec wymaganych 56 punktów).

Komisja podniosła również, że kandydatka pouczona w Internetowym Systemie Rekrutacji (ISR) o możliwych rozwiązaniach, samodzielnie podjęła decyzję o przystąpieniu do rekrutacji w trybie naboru powszechnego. Ryzyko takiej decyzji w całości obciążało odwołującą, która była świadoma tego, że limit miejsc na studia stacjonarne wynosił 1000, a odwołująca została umieszczona na pozycji [...].

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. S. zarzuciła jej naruszenie:

1. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. przez utrzymane w mocy decyzji organu pierwszej instancji, mimo iż zapadła ona wbrew naczelnej zasadzie praworządności, interesu społecznego oraz słusznego interesu obywatela,

2. art. 8 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania rekrutacyjnego w taki sposób, że skarżąca pomimo tego, że mogłaby dostać się na studia stacjonarne na podstawie rekrutacji opartej o średnią ocen, z powodu niepoinformowania jej o możliwości rozszerzenia limitów przyjęć – nie została przyjęta na studia w tym trybie, pomimo posiadania wymaganej średniej ocen,

3. art. 9 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego,

4. art. 11 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. przez niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ odwoławczy, nie uwzględniając odwołania,

5. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. przez sporządzenie bardzo lakonicznego uzasadnienia zaskarżonej decyzji odwołującego się do zasady ryzyka, która to rzekomo miała mieć zastosowanie w niniejszym postępowaniu.

Z uwagi na powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania. Wniosła ponadto o zobowiązanie organu do złożenia pełnej dokumentacji związanej z przedmiotowym postępowaniem rekrutacyjnym oraz regulaminu rekrutacji a także zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu stwierdziła, iż nie można zgodzić się z argumentacją organu, ponieważ w trakcie postępowania rekrutacyjnego (już po przystąpieniu skarżącej do egzaminu), zmieniły się limity przyjęć ze średniej ocen. Początkowo limit ten nie pozwalał na zakwalifikowanie skarżącej na studia stacjonarne i to było podstawą tej decyzji o przystąpieniu do naboru w trybie powszechnym. Później zaś rozszerzono ten limit i gdyby skarżąca o tym wiedziała, to pozostałaby na liście rezerwowych i nie przystąpiła do rekrutacji w trybie naboru powszechnego.

Skarżąca podniosła również, że trudne do zrozumienia jest twierdzenie organu, że w procesie rekrutacji na uczelnię państwową decyduje element "ryzyka". W procesie tym powinno się brać pod uwagę wskaźniki obiektywne jak wiedza, czy też wyniki w nauce z poprzednich lat. Wskazała też, że w dobrej wierze podeszła do egzaminu kwalifikacyjnego w naborze powszechnym, a teraz bez swej winy musi ponieść negatywnie tego konsekwencje.

Zwróciła ponadto uwagę, że nie mogła przystąpić do rekrutacji ze średniej w semestrze letnim, gdzie przyjęto w toku rekrutacji 156 osób, gdyż uczelnia dopuszcza możliwość jednokrotnego kandydowania ze średniej ocen. Wyraziła też rozgoryczenie zaistniałą sytuacją, kiedy osoby legitymujące się dużo niższą średnią ocen, które nie podeszły do egzaminu na zasadach ogólnych, skorzystały z § 25 Uchwały Senatu [...] z dnia [...] maja 2011 r. i obecnie kontynuują bezpłatne studia na wybranym kierunku.

W odpowiedzi na skargę Komisja wniosła o jej oddalenie.

Uzasadnieniu wskazała w szczególności, że nie jest prawdą, że w toku postępowania rekrutacyjnego, w którym uczestniczyła skarżąca, został zmieniony limit przyjęć w trybie rekrutacji "ze średniej". Limity przyjęć na studia w roku akademickim 2012/2013 zostały ustalone uchwałą nr [...] Senatu [...] z [...].12.2012 r. W odniesieniu do skarżącej limit ten wynosił 1440 osób (§ 1 ust. 1 pkt 1 Uchwały), w tym 1000 osób w rekrutacji na studia stacjonarne w semestrze letnim, w której uczestniczyła skarżąca (§ 1 ust. 1 pkt 1 zarządzenia nr [...] Rektora [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. w sprawie określenia zakresu rekrutacji oraz organizacji i harmonogramu postępowania rekrutacyjnego na studia drugiego stopnia rozpoczynające się w semestrze zimowym roku akademickiego 2012/2013) i nie był zmieniany przez cały okres rekrutacji.

Natomiast istotną okolicznością, którą skarżąca pomija w skardze, jest przyjęty w uchwale nr [...] Senatu [...] z [...] maja 2011 r. w sprawie warunków i trybu rekrutacji na I rok studiów stacjonarnych i niestacjonarnych drugiego stopnia w Szkole [...] w W. w roku akademickim 2012/2013, sposób rekrutacji w dwóch trybach: trybu naboru absolwentów studiów I stopnia roku akademickiego 2011/2012, zakładającego przyjęcie na studia na podstawie średniej ocen z pierwszych pięciu semestrów tych studiów oraz trybu naboru powszechnego, zakładającego przyjęcie na studia na podstawie wyników sprawdzianu kwalifikacyjnego, w obu trybach w ramach limitu miejsc określonego przez Senat [...] (§ 4 ust. 4 uchwały nr [...] Senatu [...] z [...].05.2011 r. w sprawie warunków i trybu rekrutacji na I rok studiów stacjonarnych i niestacjonarnych drugiego stopnia w Szkole [...] w W. w roku akademickim 2012/2013).

Organ podniósł ponadto, że kandydat rejestrujący się w Internetowym Systemie Rekrutacyjnym ma na swoim koncie w ISR dostęp do wszystkich regulacji dotyczących rekrutacji. Warunkiem przystąpienia kandydata do rejestracji, tj. założenia konta w ISR i wprowadzenia swoich danych, jest zaznaczenie odpowiedniej opcji na wstępnym formularzu, zawierającym m.in. jego zgodę na przetwarzanie danych osobowych, oświadczenie o zapoznaniu się z dokumentami regulującymi zasady rekrutacji oraz zobowiązanie do śledzenia informacji (komunikatów, decyzji itp.) pojawiających się na jego osobistym koncie i zapoznawania się z tymi informacjami.

W piśmie procesowym z dnia 8 kwietnia 2013 r. skarżąca podtrzymała skargę w całości i odniosła się do odpowiedzi na skargę, stwierdzając m.in., że w toku rekrutacji znacząco zmienił się poziom średniej, która umożliwiała zakwalifikowanie się na studia stacjonarne. Podniosła też, że podjęła naukę w systemie studiów płatnych niestacjonarnych, osiągając w pierwszym semestrze średnią 4,2.

Nadmieniła również, że zgodnie z § 6 pkt 5 Uchwały Senatu nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. Uczelniana Odwoławcza Komisja Rekrutacyjna była władna przekroczyć ustalony limit miejsc, a sytuacja skarżącej uzasadniała takie działanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 169 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572), do odbywania studiów w uczelni może być dopuszczona osoba, która spełnia warunki rekrutacji ustalone przez uczelnie oraz ma:

– świadectwo dojrzałości – w przypadku ubiegania się o przyjęcie na studia pierwszego stopnia lub jednolite studia magisterskie,

– tytuł magistra, licencjata, inżyniera lub równorzędny i spełnia warunki określane na podstawie ust. 2 – w przypadku ubiegania się o przyjęcie na studia drugiego stopnia (ust. 1).

Senat uczelni ustala warunki i tryb rekrutacji, w tym prowadzonej w drodze elektronicznej, dla poszczególnych kierunków studiów. Uchwałę podaje się do wiadomości publicznej nie później niż do 31 maja roku poprzedzającego rok akademicki, którego uchwała dotyczy i przesyła ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego (ust. 2 zd. 1 i zd. 2).

Rekrutację przeprowadzają komisje rekrutacyjne powołane przez kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej lub inny organ wskazany w statucie. Komisja rekrutacyjna podejmuje decyzje w sprawach przyjęcia na studia (ust. 10). Od decyzji komisji rekrutacyjnej służy odwołanie, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji, do uczelnianej komisji rekrutacyjnej, powołanej w trybie określonym w statucie (ust. 12).

Senat Szkoły [...] w W. podjął w dniu [...] maja 2011 r., na podstawie art. 169 ust. 2 powołanej ustawy oraz § 46 ust. 2 pkt 9 Statutu [...], uchwałę w sprawie warunków i trybu rekrutacji na I rok studiów stacjonarnych i niestacjonarnych drugiego stopnia w Szkole [...] w W. w roku akademickim 2012/2013, dalej "Uchwała nr [...]".

Powyższa uchwała miała zastosowanie w procesie rekrutacji skarżącej na studia drugiego stopnia w Szkole [...] w W.

Bezsporne jest w sprawie, że skarżąca w pierwszej kolejności wzięła udział w postępowaniu kwalifikacyjnym w ramach naboru absolwentów studiów pierwszego stopnia w [...], lecz nie została umieszczona na listach osób zakwalifikowanych do przyjęcia na studia stacjonarne.

Zgodnie z § 24 ust. 2 Uchwały nr [...], kandydaci, którzy nie zostali umieszczeni na listach osób zakwalifikowanych do przyjęcia, mogą przystąpić do sprawdzianu kwalifikacyjnego w celu ubiegania się o przyjęcie w ramach naboru powszechnego, nie ponosząc dodatkowej opłaty. Jeżeli nie przystąpili do sprawdzianu kwalifikacyjnego, stanowią grupę kandydatów rezerwowych. W okolicznościach określonych w § 32 ust. 2 oraz § 38 ust. 1 komisja rekrutacyjna może zakwalifikować tych kandydatów do przyjęcia na studia, do wypełnienia odnośnego limitu miejsc, z zachowaniem kolejności wynikającej z odnośnej listy rankingowej.

Powyższe oznacza, że przystąpienie do sprawdzianu kwalifikacyjnego w ramach naboru powszechnego, eliminuje osobę przystępującą do niego, z grupy kandydatów rezerwowych. Skarżąca do sprawdzianu kwalifikacyjnego w ramach naboru powszechnego przystąpiła, wskutek czego sama wykluczyła się z grupy kandydatów rezerwowych.

Jednakże wynik uzyskany ze sprawdzianu kwalifikacyjnego (51 pkt), okazał się niewystarczający do umieszczenia jej na liście osób zakwalifikowanych do przyjęcia na studia pierwszego wyboru, zaś studia drugiego wyboru nie zostały uruchomione.

Trzeba też podkreślić, że rejestracja kandydatów jest prowadzona w formie elektronicznej (§ 16 Uchwały nr [...]), zaś zgodnie z § 17 ust. 1 tej uchwały, w celu rejestracji kandydat jest obowiązany założyć osobiste konto rekrutacyjne w Internetowym Systemie Rekrutacyjnym oraz wypełnić w niezbędnym zakresie i zatwierdzić, internetowy formularz rekrutacyjny, tudzież inne części osobistego konta rekrutacyjnego. Natomiast w myśl § 17 ust. 3 przedmiotowej uchwały, rejestrację kandydata na studia uznaje się za prawnie wiążącą o godzinie 16:00 czasu urzędowego na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ostatniego dnia okresu rejestracji, właściwego dla odnośnego trybu naboru (...).

Rejestracja taka jest więc równoznaczna ze złożeniem oświadczenia woli, które wiąże zarówno kandydata, jak również uczelnię.

W ocenie Sądu nie ulega zatem wątpliwości, że skarżąca decydując się na udział w postępowaniu kwalifikacyjnym w ramach naboru powszechnego, zrezygnowała z miejsca na liście kandydatów rezerwowych z postępowania w ramach naboru absolwentów studiów pierwszego stopnia w [...]. Natomiast liczba punktów uzyskanych przez nią ze sprawdzianu kwalifikacyjnego w ramach naboru powszechnego nie była wystarczająca do umieszczenia jej na liście osób zakwalifikowanych do przyjęcia na wybrany kierunek studiów stacjonarnych.

Stąd też zarówno zaskarżona decyzja, jak również utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji, odpowiadają prawu.

Nie jest uprawniony zarzut, z którego wynikają inne zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania, że w toku postępowania rekrutacyjnego, w którym brała udział skarżąca, został zmieniony limit przyjęć w ramach rekrutacji absolwentów studiów pierwszego stopnia [...]. Limity przyjęć na studia w roku akademickim 2012/2013 zostały ustalone w Uchwale nr [...] Senatu [...] z [...] grudnia 2012 r. W odniesieniu do skarżącej limit ten wynosił [...] osób (§ 1 ust. 1 pkt 1 uchwały), w tym 1000 osób w rekrutacji na studia stacjonarne w semestrze letnim, w której uczestniczyła skarżąca (§ 1 ust. 1 pkt 1 zarządzenia nr [...] Rektora [...] z [...] stycznia 2012 r. w sprawie określenia zakresu rekrutacji oraz organizacji i harmonogramu postępowania rekrutacyjnego na studia drugiego stopnia rozpoczynające się w semestrze zimowym roku akademickiego 2012/2013) i nie był zmieniany w toku rekrutacji.

Istotną okolicznością w tym zakresie, która uszła uwadze skarżącej, jest przyjęty w Uchwale nr [...] sposób rekrutacji w dwóch trybach: naboru absolwentów studiów I stopnia [...] zakładającego przyjęcie na studia na podstawie średniej ocen z pierwszych pięciu semestrów tych studiów oraz naboru powszechnego, zakładającego przyjęcie na studia na podstawie wyników sprawdzianu kwalifikacyjnego, w obu trybach w ramach limitu miejsc określonego przez Senat [...] (§ 4 ust. 4 Uchwały nr [...]).

Chybiony jest też zarzut niedopełnienia obowiązku informacyjnego wynikającego z art. 9 k.p.a. Wspomniany już przepis § 17 ust. 1 Uchwały nr [...] wprowadza obowiązek założenia przez kandydata w celu jego rejestracji osobistego konta rekrutacyjnego w ISR. Zgodnie z § 19 tej uchwały, osobiste konto rekrutacyjne służy do:

1. wprowadzenia danych osobowych oraz składania oświadczeń niezbędnych w procesie rekrutacji

(...)

2. przekazywania przez komisję rekrutacyjną informacji dotyczących postępowania rekrutacyjnego, w tym m.in. informacji niezbędnych do komunikacji komisji rekrutacyjnej z kandydatem (ust. 1).

Z zastrzeżeniem § 43 i § 44 ust. 4, przesyłanie informacji na osobiste konto rekrutacyjne jest jedyną formą powiadamiania kandydata przez komisję rekrutacyjną o dotyczących go czynnościach postępowania rekrutacyjnego. Wiadomości umieszczone na osobistym koncie rekrutacyjnym kandydata uznaje się za skutecznie dostarczone (ust. 2).

Kandydat jest obowiązany w czasie trwania postępowania rekrutacyjnego zapoznawać się na bieżąco z wiadomościami przekazywanymi na jego osobiste konto rekrutacyjne przez komisję rekrutacyjną (ust. 3).

Wbrew stanowisku skarżącej uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jakkolwiek lakoniczne, to jednak wyjaśnia zasadnicze powody rozstrzygnięcia i spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.

Nie sposób wreszcie zgodzić się z zarzutem, że Uczelniana Odwoławcza Komisja Rekrutacyjna była władna w sytuacji skarżącej przekroczyć ustalony limit miejsc na podstawie § 6 pkt 5 Uchwały nr [...]. Wskazany przepis daje taką możliwość jedynie w przypadkach opisanych w § 22 ust. 4, § 29 ust. 3, § 32 ust. 2 oraz § 38 ust. 1, zaś sytuacji skarżącej do żadnego z tych przypadków zaliczyć nie można.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.