Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1450/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 6, 7, 8, 15, 77, 136
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 83
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 135,  art. 145  par. 1 pkt 1 lit. c,  art. 200 i 205
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Grzegorz Antas, Protokolant specjalista Monika Gąsińska – Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2021 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. D. kwotę 997 zł (słownie dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...].08.2014 r. nr [...], na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm.) - odmówił nakazania usunięcia nieprawidłowości przewodów wentylacyjnych w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. A. [...] w W., z uwagi na bezzasadność zgłoszonego przez M. D. żądania.

W uzasadnieniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] podał, że w toku postępowania w przedmiotowej sprawie decyzją z dnia [...].04.2014r. nakazał M. D. - właścicielce lokalu nr [...], wykonanie robót, polegających na zamontowaniu nawiewników powietrza w górnej części okien.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].06.2014r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ II instancji wskazał, że z przedłożonej oceny technicznej wynikało, iż dla zapewnienia prawidłowego działania wentylacji grawitacyjnej należy zapewnić stały dopływ powietrza z zewnątrz i korzystać z funkcji rozszczelniającej okna. W związku z tym organ powiatowy został zobowiązany do oceny zasadność nakładania obowiązków na stronę.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powiatowy wskazał, że przedłożona opinia inż. Z. K., dotycząca działania wentylacji grawitacyjnej obsługującej lokal nr [...] w budynku przy ul. A. [...] w W., jest wiarygodna i logiczna i nie wymaga uzupełnienia. Została wykonana przez rzeczoznawcę budowlanego w specjalności instalacje i urządzenia sanitarne oraz w specjalności instalacyjno-inżynieryjnej w zakresie instalacji sanitarnych. Z jej treści wynika, że kanały wywiewne wentylacji grawitacyjnej przynależne do lokalu nr [...], zarówno znajdujące się w budynku jak i te wykonane dodatkowo, wyprowadzone ponad dach (dla poprawienia ciągu), odpowiadają przepisom. Kratki wywiewne zamocowane są prawidłowo i posiadają możliwość regulacji wywiewnego powietrza, ciąg powietrza jest prawidłowy. Zakłócenia wywiewu i ciąg wsteczny powietrza powodowane są brakiem dopływu (nawiewu) odpowiedniej ilości powietrza z zewnątrz, stanowiącego uzupełnienie powietrza usuwanego i należy korzystać z funkcji rozszczelniającej okna. Ponadto, organ nadzoru budowlanego powołał protokół z okresowej kontroli przewodów kominowych z dnia 12.12.2012r., oraz protokół z dnia 12.11.2013r., z których wynikała obsługujące drożność przewodów.

W tej sytuacji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie znalazł podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego i wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...].08.2014r., odmówił nakazania usunięcia nieprawidłowości przewodów wentylacyjnych w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. A. [...] w W., z uwagi na bezzasadność zgłoszonego żądania.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].05.2021r., po ponownym rozparzeniu odwołaniu M. D. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...].08.2014r. - utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przypomniał wieloletni tok postępowania które zainicjowało pismo M. D. z 5.03.2013r. w sprawie nieprawidłowej wentylacji grawitacyjnej w lokalu nr [...] budynku mieszkalnego przy ul. A. [...] w W.

PINB [...] decyzją z dnia [...].12.2013r. umorzył postępowanie w sprawie dotyczącej stanu technicznego przewodów wentylacyjnych w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. A. [...] w W. Organ wskazał, iż z oceny technicznej dotyczącej działania wentylacji grawitacyjnej obsługującej lokal nr [...] (wykonanej przez Z. K. - rzeczoznawcę budowlanego w zakresie inżynierii sanitarnej, upr. bud. Nr ew. [...], członka [...]) wynika, że zakłócenia wywiewu wentylacyjnego i występowanie ciągu wstecznego powietrza w lokalu nr [...] powodowane są tym, że brak jest dopływu (nawiewu) odpowiedniej ilości powietrza z zewnątrz. W celu uniknięcia odwrotnego przepływu powietrza należy korzystać z funkcji rozszczelniającej okna. Nadto z protokołu z dnia 12.12.2012r. sprawdzenia stanu technicznej sprawności urządzeń kominowych i podłączeń wentylacyjnych w budynku będącego własnością W. "C." w W. przy ul. A. nr [...], wynikało, że przewody posiadają drożność prawidłową i nadają się do użytkowania.

Również w protokole z dnia 12.11.2013r. kontroli przewodów kominowych w budynku przy ul. A. [...] m [...] w W. stwierdzono, że "przewody kominowe obsługujące wentylacje kuchni i łazienki w czasie kontroli posiadały ciąg i drożność dobrą. Podłączenia do przewodów wykonane są samodzielnie. Na przewodach zainstalowane są nasady typu turbo went."

[...] WINB decyzją z dnia [...].02.2014r. uchylił to rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że PINB [...] powinien załatwić sprawę co do istoty, orzekając o zasadności bądź o bezzasadności zgłoszonego żądania.

Po dokonaniu ponownej analizy sprawy, PINB [...] decyzją z dnia [...].04.2014r., nakazał M. D. - właścicielce lokalu nr [...] wykonanie robót, polegających na zamontowaniu nawiewników powietrza w górnej części okien w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. A.[...] w W. w terminie 2 miesięcy od dnia uprawomocnienia się ww. decyzji.

[...]WINB decyzją z dnia [...].06.2014r. uchylił to rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Następnie PINB [...] decyzją z [...].08.2014r. odmówił nakazania usunięcia nieprawidłowości przewodów wentylacyjnych w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. A. [...] w W. z uwagi na bezzasadność żądania.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].10.2014r. utrzymał w mocy ww. decyzję PINB [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia [...].01.2015r., sygn. akt VII SA/Wa 22/15, odrzucił skargę M. D. na ww. decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...].05.2015r., sygn. akt IIOSK1088/15, oddalił skargę kasacyjną.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].11.2015r., odmówił stwierdzenia nieważności (na wniosek M. D.) decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].10.2014r. Następnie, decyzją z dnia [...].12.2015r., utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...].11.20l5r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 09.12.2016r., sygn. akt VII SA/Wa 371/16, oddalił skargę na decyzję GINB z dnia [...].12.20l5r.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 09.01.2019r., sygn. akt II OSK 377/17, uchylił ww. wyrok i zaskarżoną decyzję GINB oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...].11.2015r.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].05.2019r., ponownie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...].10.2014r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13.12.2019r., sygn. akt VII SA/Wa 1598/19 uchylił decyzję GINB z dnia [...].05.2019r.

Następnie, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].10.2020r., stwierdził nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].10.2014r.

W związku z powyższym zaistniała konieczność rozpatrzenia odwołania M. D. od decyzji PINB [...] z dnia [...].08.2014r. odmawiającej nakazania usunięcia nieprawidłowości przewodów wentylacyjnych w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. A. [...] w W. z uwagi na bezzasadność zgłoszonego żądania.

Rozpoznając sprawę po ww. wyrokach sądów administracyjnych oraz ostatecznym wyeliminowaniu decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].10.2014r. (w trybie stwierdzenia nieważności), organ odwoławczy ocenił zebraną dotychczas dokumentację techniczną.

Wskazał, że z zaleceń zawartych w ocenie technicznej dot. działania wentylacji grawitacyjnej obsługującej lokal nr [...] mieszczący się w budynku przy ul. A.[...] w Warszawie, sporządzonej przez inż. Z. K. (rzeczoznawcę budowlanego w zakresie inżynierii sanitarnej, upr. bud. Nr ew. [...], członka [...]) wynikało, iż "Zakłócenia wywiewu wentylacyjnego i występowanie ciągu wstecznego powietrza w lokalu nr [...] powodowane są tym, że brak jest dopływu (nawiewu) odpowiedniej ilości powietrza z zewnątrz stanowiącego uzupełnienie powietrza usuwanego. Okna w lokalu nr [...] są o podwyższonej szczelności i nie posiadają wbudowanych nawiewników. Innego rozwiązania, którego celem byłoby zapewnienie stałego dostarczania powietrza z zewnątrz do tego mieszkania nie stwierdzono. W takiej sytuacji podczas występowania okresowych niekorzystnych warunków atmosferycznych może dochodzić do powstawania ciągu wstecznego (odwrotnego przepływu powietrza w przewodach wentylacyjnych). W celu uniknięcia odwrotnego przepływu powietrza należy korzystać z funkcji rozszczelniającej okna".

W zaleceniach oceny technicznej stwierdzono, iż: "dla zapewnienia prawidłowego działania wentylacji grawitacyjnej w przedmiotowym lokalu należy zapewnić stały dopływ powietrza z zewnątrz. W tym celu dla uniknięcia odwrotnego przepływu powietrza bądź jego braku należy korzystać z funkcji rozszczelniającej okna."

Nadto organ II instancji wskazał na protokół okresowej kontroli przewodów kominowych z dnia 12.12.2012r. w którym stwierdzono, że "Przewody wyżej wymienione posiadają drożność prawidłową i nadają się do użytkowania" oraz protokół z kontroli przewodów kominowych z dnia 12.11.2013r., w którym stwierdzono: "przewody kominowe obsługujące wentylacje kuchni i łazienki w czasie kontroli posiadały ciąg i drożność dobrą. Podłączenia do przewodów wykonane są samodzielnie. Na przewodach zainstalowane są nasady typu turbo went."

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że żadne z tych opracowań technicznych nie wskazywało na wadliwość wentylacji lokalu skarżącej wynikającej z nieprawidłowo działających przewodów kominowych przedmiotowego budynku, a M. D. nie przedstawiła dokumentacji potwierdzającej jej zarzuty.

Zdaniem organu, brak było podstaw do kwestionowania oceny technicznej sporządzonej przez osobę o odpowiednim przygotowaniu zawodowym i posiadającą stosowne uprawnienia, niezależnie od tego na czyje zlecenie została wykonana.

Jakkolwiek z pisma M. D. z dnia 7.02.2021r. wynikało, że "(...) skutki nieprawidłowej wentylacji z upływem czasu nasiliły się", to zdaniem organu odwoławczego brak było podstaw do przyjęcia, że stan faktyczny uległ zmianie.

Skarżąca powoływała się na "(...) niedozwolone przeróbki przewodów wentylacyjnych grawitacyjnych (...) udokumentowane w protokole nr [...] z dn. [...].04.2013r. oraz w załączniku zdjęciowym do tego protokołu".

W ocenie technicznej stwierdzono jednak, że "tylko w przypadku łazienek lokali nr [...] i [...] kanały wentylacyjne przebiegają w bezpośrednim sąsiedztwie. Natomiast w przypadku pomieszczeń kuchni kanały wentylacyjne z powyższych lokali przedzielają trzy kanały biegnące z lokali położonych na niższych kondygnacjach - nie może być zatem mowy o wpływie wentylacji kuchni lokalu nr [...] na zakłócenia w działaniu wentylacji wywiewnej w kuchni lokalu nr [...]".

W załączonym do pisma M. D. z dnia 7.02.2021r. Protokole kominiarskim z dnia 12.12.2014r., wskazano, iż: "Z uwagi na dużą szczelność lokali mieszkalnych, szczelne okna, drzwi itp. występuje okresowo w przewodach ciąg kominowy odwrotny lub brak ciągu. W celu uniknięcia ciągu zmiennego lub jego braku użytkownicy lokali mieszkalnych są zobowiązani do zapewnienia doprowadzenia powietrza zewnętrznego do lokali przez nich użytkowanych przez pozostawienie skrzydeł okiennych w pozycji mikrouchyłu lub przez zamontowanie na własny koszt nawiewników powietrza o regulowanym stopniu otwarcia".

Tym samym decyzja PINB [...] została oceniona jako prawidłowa.

Dalej organ odwoławczy stwierdził, że w wyroku NSA z dnia 9.01.2019r., sygn. akt II OSK 377/17, jak również wyroku WSA w Warszawie z dnia 13.12.2019r., sygn. akt VII SA/Wa 1598/19, nie zakwestionowano ustaleń o charakterze faktycznym, a jedyną kwestią sporną było niewłaściwe rozpoznanie zarzutu M. D., co do udziału w postępowaniu przed PINB [...] pracownika, który powinien być wyłączony, wobec wątpliwości co do jego bezstronności. Na ten aspekt sprawy wskazał również Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji z dnia [...].10.2020r.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, że choć O.K. sporządzała projekty pism i rozstrzygnięć w omawianej sprawie, to nie ma dowodów, że jest związana z właścicielem lokalu nr [...] M. K., co mogłoby wywołać wątpliwości co do jej bezstronności.

Nadto sporządzanie projektów pism i rozstrzygnięć przez pracowników organu administracji publicznej nie jest pozbawione kontroli. Zdaniem organu argumenty skarżącej nie mogły skutkować uchyleniem decyzji PINB [...] z dnia [...].08.2014r., która jest prawidłowa, zarówno z punktu widzenia zgodności z prawem, jak i celowości.

M.D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].05.2021 r.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 7 k.p.a. i art. 136 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez brak przeprowadzenia dowodów zgłaszanych przez skarżącą,

- art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez dokonanie ustaleń na podstawie oceny technicznej sporządzonej przez inż. Z. K. na zlecenie W. "C.", gdy źródłem ustaleń powinna być opinia biegłego,

- art. 136 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. i art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez brak przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów,

- art. 136 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 i 2 k.p.a. i art. 86 k.p.a., w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak przesłuchania M. D., O. K. i M.K. na okoliczność znajomości M. K. z O.K,

- art. 153 p.p.s.a., poprzez brak uwzględnienia oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2019 r., sygn. akt IIOSK 377/17 oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1598/19,

- art. 6 k.p.a. i art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 24 § 3 k.p.a., poprzez brak uznania, że postępowanie przed organem pierwszej instancji, było wadliwe, wobec udział w nim O.K. - która powinna być wyłączona od udziału w postępowaniu,

- art. 76 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak uwzględnienia faktu pozostawania przez O. K. w nieformalnym związku z M. K.,

- art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez brak przyznania mocy dowodowej postanowieniu Sądu Rejonowego [...] w W., Wydział [...] Kamy z dnia [...] kwietnia 2016 r. (sygn. akt [...]) w zakresie pozostawania przez O. K. w nieformalnym związku z M. K.,

- art. 7 k.p.a. i art. 8 § 1 k.p.a., jak też art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez brak ustalenia stanu faktycznego sprawy, brak rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób prawidłowy i wyczerpujący oraz wyprowadzenie wadliwych wniosków (z protokołu okresowej kontroli z dnia 12 grudnia 2012 r., gdy pismo skarżącej inicjujące sprawę pochodziło z dnia 4 marca 2013 r., błąd rozumowania polegający na wskazywaniu stanu lokalu nr [...] jako podstawy do wnioskowania o zasadności żądań skarżącej).

- brak ustaleń, co do wpływu wentylacji lokalu nr [...] na zakłócenia w działaniu wentylacji w łazience lokalu nr [...] i ograniczenie się do ustaleń dla instalacji kuchennej - w sytuacji gdy skarżąca wskazywała także na nieprawidłowości w działaniu instalacji wentylacyjnej w łazience,

- brak uwzględnienia zdjęć załączanych do protokołu z dnia 10 kwietnia 2013 r., z których wynikało, że zmieniony został projekt wentylacji lokalu nr [...] poprzez stworzenie nowego przewodu,

- brak ustaleń faktycznych, co do okien w lokalu nr [...] - w sytuacji gdy są to drewniane okna "z uchyłem",

- brak ustaleń faktycznych na podstawie załączników zdjęciowych do Protokołu z dnia 16 października 2019 r., które potwierdzają, że w przewodach wentylacyjnych należących do Lokalu nr [...] (kuchnia, łazienka) nie zamontowano stalfleksów (co należało uczynić zgodnie z załącznikiem do Protokołu z dnia 12 grudnia 2014 r., sporządzonym przez mistrza kominiarskiego G. R.),

- art. 6 k.p.a. w zw. z art. 61 § 1 k.p.a. i art. 104 § 1 i 2 k.p.a. poprzez brak uznania, że decyzja PINB zawiera w istocie rozstrzygnięcie w innej sprawie, niż wnosiła M. D.,

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji PINB ,

- art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nie chylenie decyzji PINB.

Naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy:

- art. 28 k.p.a. w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane poprzez brak przyznania statusu strony M. K. jako właścicielowi lokalu nr [...],

- art. 66 ust. 1 pkt 3 Pr. bud poprzez odmowę nakazania usunięcia nieprawidłowości przewodów wentylacyjnych w lokalu nr [...], gdy obowiązek należało skierować w stosunku do lokalu nr [...].

Skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającą decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r.

W uzasadnieniu skargi wskazała, że pomimo upływu czasu zgłoszone problemy z wentylacją grawitacyjną w jej mieszkaniu pozostają aktualne. Niedozwolone przeróbki przewodów wentylacyjnych w lokalu [...] udokumentowane zostały w protokole z dnia 10 kwietnia 2013 r. oraz załączniku zdjęciowym do tego protokołu.

W toku postępowania M. D. złożyła wnioski dowodowe dotyczące:

- kontroli instalacji oraz przewodów wentylacyjnych w lokalu nr [...] i ich wpływu na funkcjonowanie przewodów wentylacyjnych w lokalu nr [...] oraz na okoliczność zgodności przewodów wentylacyjnych w lokalu nr [...] z projektem budowlanym,

- zobowiązania W. "C." do przedstawienia protokołu z dnia 7 czerwca 2001 r. dotyczącego kanałów wentylacyjnych w lokalu nr [...] oraz protokołu nr [...] r. z kontroli instalacji wentylacyjnej z dnia 19 maja 2001 r. oraz przeprowadzenia dowodu z tych dokumentów na okoliczność funkcjonowania przewodów wentylacyjnych w lokalu nr [...],

- sprawdzenia podłączenia odpływu pralki w łazience lokalu nr [...], gdyż przedostające się opary zarówno do szachtu, jak i przewodu wentylacyjnego powodują w łazience lokalu nr [...] duszący, śmierdzący bezduch, a podczas wirowania dolegliwe zimno oraz wydostawanie się specyficznego kurzu,

- przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność prawidłowości przewodów wentylacyjnych w lokalu nr [...].

Wskazywała, że organ prowadzący postępowanie zobowiązany był zebrać cały materiał dowodowy konieczny do rozstrzygnięcia sprawy (art. 77 § 1 k.p.a.), jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy (art. 77 § 1 k.p.a.). Czynności te zobowiązany był podjąć z urzędu (art. 7 k.p.a.).

PINB nie przeprowadził jednak takich dowodów. Konieczna do rozstrzygnięcia sprawy była opinia biegłego, gdyż powoływana przez organ ocena techniczna jest dokumentem prywatnym sporządzonym na zlecenie WSBM "C.".

Nadto należało przesłuchać M. K. w charakterze świadka na okoliczność znajomości z O. K. Kwestia bezstronności O.K. - pracownika PINB w czasie, gdy zajmowała się niniejszą sprawą, była kluczowa dla oceny prawidłowości całego postępowania. Postępowanie przed organem pierwszej instancji było wadliwe, z uwagi na udział w nim O. K.

Pismo skarżącej inicjujące sprawę pochodziło z 4 marca 2013 r. Protokół okresowej kontroli przewodów kominowych z dnia 12 grudnia 2012 r. nie był zatem przydatnym dowodem.

MWINB nie poczynił ustaleń co do wpływu wentylacji Lokalu nr [...] na zakłócenia w działaniu wentylacji wywiewnej w łazience Lokalu nr [...]. Ograniczył się do ustaleń dla instalacji kuchennej.

W lokalu nr [...] doszło do wydzielenia WC z łazienki, zmieniony został projekt wentylacji poprzez stworzenie nowego przewodu.

MWINB nie uwzględnił, że wszystkie okna w budynku są uchylne, posiadają szczelinki wyposażone w szczotki (na których ma się osadzać kurz), a zatem warunek prawidłowej wentylacji okien został spełniony.

W przewodach wentylacyjnych należących do lokalu nr [...] (kuchnią łazienka) nie zamontowano stalfleksów, mimo, że obowiązek ich zamontowania wynikał z Protokołu Nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., sporządzonego przez mistrza kominiarskiego G. R.

M. D., wskazywała na nieprawidłowości powstałe w sąsiednim lokalu nr [...], podnosząc, że ich skutki są odczuwalne w lokalu nr [...]. Zatem na właścicielu tego lokalu powinny zostać nałożone nakazy przewidziane w art. 66 ust. 1 pkt 3 Pr. bud.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę M. D. wniósł o jej oddalanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik.

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Skarga jest zasadna.

Kwestionowanym rozstrzygnięciem z dnia [...].05.2021r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...].08.2014r., odmawiającą nakazania usunięcia nieprawidłowości przewodów wentylacyjnych w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. A. [...] w W., z uwagi na bezzasadność zgłoszonego żądania. Z porównania tych dat wynika, że na skutek wielu rozstrzygnięć procesowych, decyzja organu II instancji zapadła dopiero po upływie siedmiu lat od czasu wydania decyzji organu I instancji.

Choć w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji słusznie wskazano, że przedmiotem postępowania II-go instancyjnego jest sprawa administracyjna w jej całokształcie i obowiązkiem organu odwoławczego było jej rozpatrzenie, a nie tylko przesądzenie o prawidłowości decyzji I instancji, to jednak prawidłowo określone zadania organu odwoławczego, nie zostały w tej sprawie zrealizowane.

Należy podkreślić, że organ odwoławczy wydał rozstrzygnięcie bez ustalenia i oceny stanu faktycznego aktualnego w czasie podejmowania własnego rozstrzygnięcia. Nie odniósł się w sposób adekwatny do okoliczności powoływanych przez skarżącą z których wynikało, że pomimo upływu czasu zgłaszane problemy z wentylacją w jej mieszkaniu pozostają aktualne, a skutki nieprawidłowej wentylacji nasiliły się. Zaprzeczenie tym twierdzeniom możliwe było tylko poprzez powołanie dowodów odnoszących się do oceny aktualnego stanu faktycznego, a takich w tej sprawie nie było.

W toku postępowania M. D. domagała się między innymi kontroli przewodów wentylacyjnych w lokalu nr [...] i oceny ich zgodności z projektem budowlanym oraz zbadania ich wpływu na funkcjonowanie przewodów wentylacyjnych w swoim lokalu nr [...], przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność nieprawidłowości przewodów wentylacyjnych w lokalu nr [...]. Organ nie skonfrontował tych wniosków dowodowych ze stanem faktycznym istniejącym w dniu orzekania, tym samym nie ocenił prawidłowo potrzeby przeprowadzenia tych dowodów.

Przypomnienia wymaga, że organ prowadzący postępowanie zobowiązany był w sposób wyczerpujący zebrać cały materiał dowodowy konieczny do rozstrzygnięcia sprawy (art. 77 § 1 k.p.a).

Administracyjne postępowanie odwoławcze - w przeciwieństwie do postępowania przed sądem administracyjnym - ma charakter apelacyjny, a nie kasacyjny. Działanie organu drugiej instancji nie ma zatem charakteru kontrolnego, lecz jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu pierwszej instancji. Organ drugiej instancji powinien zatem dążyć do rozstrzygnięcia sprawy ad meritum, posługując się w tym celu wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi, a w razie uzasadnionej konieczności powinien uzupełnić brakujące dowody w trybie art. 136 k.p.a. Wyrażona w art. 15 k.p.a. zasada dwuinstancyjności wymaga, aby sprawa administracyjna była rozpatrzona w dwóch instancjach, co oznacza, że przedmiotem postępowania odwoławczego nie jest weryfikacja decyzji, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej. Co więcej, obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada aktualności obliguje organ I i II instancji do podejmowania rozstrzygnięcia zgodnie z aktualnie istniejącym stanem faktycznym i prawnym.

Kluczową kwestią dla prawidłowości rozstrzygnięcia, była ocena twierdzenia skarżącej o wadliwie działającej wentylacji grawitacyjnej w jej mieszkaniu, w związku z nieprawidłowościami wskazywanymi w lokalu nr [...].

Konieczne było zweryfikowanie po 7 latach od wydania decyzji organu I instancji tego twierdzenia przez organ II instancji, ustalenia stanu faktycznego na dzień wydania decyzji - zgodnie z podstawowymi zasadami postępowania, tj. w szczególności art. 7 k.p.a. oraz 8 k.p.a. Brak tych ustaleń czyni zasadnym zarzut wydania decyzji z naruszeniem prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Poza tym, stosownie do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2017r., sygn. II OSK 377/17, organ musiał ocenić zarzut skarżącej, że w postępowaniu brał udział pracownik, który powinien być wyłączony. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznając ten zarzut, powinien był ustalić, czy fakty podawane przez skarżącą polegają na prawdzie, a następnie w zależności od poczynionych ustaleń ocenić, czy doszło do naruszenia przepisów postępowania.

Wprawdzie organ odwoławczy stwierdził, że nie ma dowodów na to, iż O. K. związana była ówcześnie z właścicielem lokalu nr [...] – M. K., co mogłoby podważać jej bezstronności - jednak było to stwierdzenie oderwane od oceny konkretnych dowodów powoływanych w tym zakresie przez skarżącą. Nade wszystko przy kontroli prawidłowości decyzji organu I instancji, organ odwoławczy pominął konieczność oceny całokształtu sprawy załatwianej przez organy nadzoru budowlanego w drodze decyzji administracyjnej wydawanej w 2021r.

Zgodnie z treścią art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania, jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą na podstawie wszelkich dostępnych dowodów.

Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie z urzędu jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji.

Zakres postępowania dowodowego zależy od przedmiotu sprawy administracyjnej. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a., rozumianej jako ocena tego materiału na podstawie całokształtu zgromadzonych dowodów, następująca zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego.

Naruszenie powyższych przepisów prowadziło w efekcie do uchybienia zasadom praworządności (art. 6 k.p.a.) oraz budzenia zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.), a obowiązują one również w postępowaniu przed organem drugiej instancji (art. 140 k.p.a.). Skutkowało to koniecznością uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji.

Rozpoznając sprawę ponownie, organy uwzględnią dokonaną przez Sąd wykładnię przepisów prawa oraz wskazania, co do dalszego postępowania zawarte w niniejszym wyroku. W zależności od dokonanych na nowo ustaleń i ocen, podejmą stosowne rozstrzygnięcie.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 ww. ustawy.