Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 52/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174 pkt.1, art. 174 pkt. 2, art. 133  par. 1, art. 141 par.4, art. 151, art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. a/, art. 145 pkt. 1 lit. c/.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.122, art.187, art.191, art.210 par.4.
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art.52 pkt.1 lit.b/, art.30 b ust.2 pkt.1, art. 23 ust.1 pkt.38, art.22 ust.1.
journal: Dz.U. 2010 nr 51 poz 307
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak, Sędziowie: NSA Antoni Hanusz, WSA del. Beata Cieloch (sprawozdawca), Protokolant Szymon Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2011 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej W. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 września 2009 r. sygn. akt I SA/Gd 151/09 w sprawie ze skargi W. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 10 grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od W. G. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w G. kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

I.1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 6 listopada 2009r.,sygn.akt I SA/Gd 151/09 , Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, oddalił skargę W. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10 grudnia 2008 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 rok.

I.2. Sąd przedstawił następujący stan faktyczny, który przyjął za podstawę swojego rozstrzygnięcia:

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w G., po rozpatrzeniu odwołania W. G., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 2 kwietnia 2008r. określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006r. w kwocie 156.878,00 zł oraz stwierdzającą, że nadpłata w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. nie występuje.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że w dniu 27 kwietnia 2007 r. W. G. złożył zeznanie o wysokości dochodu osiągniętego w 2006 roku, w którym wykazał przychód z odpłatnego zbycia papierów wartościowych w wysokości 963.175,73 zł, koszty uzyskania przychodów w wysokości 789.274,20 zł, dochód do opodatkowania w kwocie 173.901,53 zł i należny podatek, obliczony według stawki 19%, w wysokości 33.041,00 zł.

Pismem z dnia 3 lipca 2007 r. W. G. złożył wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 rok w wysokości 33.041,00 zł, która zdaniem podatnika wynikała z nienależnego opodatkowania dochodu ze sprzedaży papierów wartościowych. Wraz z wnioskiem złożono także korektę zeznania podatkowego za 2006 rok.

Jak ustalił organ podatkowy, podatnik był współwłaścicielem 11 sztuk akcji imiennych G. Spółki Akcyjnej( zwanej dalej "Spółką") - 1 sztuki akcji serii F i 10 sztuk akcji serii G. Akcje serii G( zostały nabyte przez podatnika na współwłasność na podstawie ogłoszenia o subskrypcji akcji w związku z podjęciem przez Zarząd Spółki w dniu 22 listopada 2002r.uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego, w wykonaniu uchwały Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy z dnia12 września 2002 r. Oferta objęcia akcji wystosowana została do dotychczasowych akcjonariuszy Spółki, zaś cena emisyjna akcji odpowiadała wartości nominalnej i wynosiła 25.000 zł.

W dniu 31 sierpnia 2006 r. Rada Nadzorcza G. Spółki Akcyjnej podjęła uchwałę zezwalającą na przeniesienie współwłasności 11 sztuk akcji na rzecz W. G. Następnie na podstawie umowy znoszącej współwłasność zawartej w dniu 6 września 2006 r. W. G. stał się wyłącznym właścicielem tychże akcji. Następnie w 2006 r. podatnik sprzedał powyższe akcje za łączną kwotę 963.175,73 zł.

Organ odwoławczy przywołując przepisy art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 7, art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a, art. 30b ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 52 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 roku nr 14, poz. 176 ze zm., zwanej dalej u.p.d.o.f.), jak też art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 202, poz. 1956 z późn. zm.) wskazał, że brak jest podstaw do zwolnienia z opodatkowania dochodu uzyskanego przez W. G. ze sprzedaży akcji. Jak wywodził, z treści wskazanego powyżej art. 52 pkt 1 lit. b u.p.d.o.f. wynika, że dla zwolnienia z opodatkowania dochodów z tytułu zbycia akcji konieczne jest spełnienie dwóch warunków, tj. dopuszczenie akcji do publicznego obrotu oraz nabycie akcji na podstawie oferty publicznej. Tymczasem zdaniem organu żadna z powyższych przesłanek nie została w rozpatrywanej sprawie spełniona. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi (Dz. U. z 1994 roku, nr 118, poz. 754 z późn. zm.) wprowadzenie papierów wartościowych do publicznego obrotu wymagało zgody Komisji Papierów Wartościowych i Giełd. Tymczasem ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynikało, że akcje Spółki nie zostały dopuszczone do publicznego obrotu papierami wartościowymi w rozumieniu powołanej ustawy. Świadczyła o tym treść pisma Domu Maklerskiego A. SA z dnia 28 lutego 2007 r., w którym wskazano, że "Informacja PIT-8C dołączona do niniejszego pisma wykazuje przychód osiągnięty przez podatnika z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych niedopuszczonych do obrotu zorganizowanego, jakimi były akcje Spółki". Dodatkowo organ podatkowy powołał się na pismo Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 26 lipca 2007 r. stanowiące odpowiedź udzieloną w analogicznej sprawie na zapytanie Naczelnika Urzędu Skarbowego, w którym stwierdzono, że akcje tej Spółki nie zostały dopuszczone do publicznego obrotu.

Ponadto w ocenie organu podatkowego w sprawie nie została spełniona także druga przesłanka skorzystania ze zwolnienia podatkowego, mianowicie sporne akcje nie zostały nabyte przez podatnika w drodze oferty publicznej. Zostały one bowiem zaoferowane przez G. Spółkę Akcyjną skonkretyzowanej grupie osób, tj. według zasady przydziału akcji dotychczasowym akcjonariuszom. Organ podatkowy powołał się przy tym na pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 maja 2003 roku, sygn. akt SA/Bk 1403/02, jak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 19 maja 2004 roku, III SA 3295/02, że mówiąc o publicznym charakterze oferty należy mieć na względzie powszechny dostęp do akcji przez ogół społeczeństwa bez względu na liczbę osób, do których skierowana jest oferta. Jeżeli zatem oferta nie jest skierowana do ogółu społeczeństwa, a do konkretnie (arbitralnie) oznaczonych adresatów, nawet jeżeli ich liczba przewyższa 300 osób, to nie sposób mówić o ofercie publicznej w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi.

W konsekwencji organ podatkowy uznał, że sprzedaż spornych akcji dokonana przez podatnika w 2006 r. nie korzystała z przewidzianego w art. 52 pkt 1 lit. b u.p.d.o.f. zwolnienia od podatku dochodowego.

Organ podatkowy zakwestionował także wysokość zadeklarowanych przez podatnika kosztów uzyskania przychodów ze sprzedaży spornych akcji uznając, że koszt ten wyniósł w rzeczywistości 137.500,00 zł. Powołując się na treść art. 22 i art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f. wskazał, że kosztem podatkowym są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 ustawy. Podatnik zadeklarował koszty uzyskania przychodów w wysokości 789.274,20 zł, jednakże poza swoimi oświadczeniami składanymi w pismach z dnia 22 stycznia 2008 r. i 11 lutego 2008 r. nie przedstawił żadnych dowodów na okoliczność poniesienia wydatków w tej wysokości. Tymczasem na podstawie całokształtu materiału dowodowego, m.in. ogłoszenia o subskrypcji akcji, pisma Rady Nadzorczej Spółki z dnia 31 sierpnia 2006 r., umowy zniesienia współwłasności akcji z dnia 6 września 2006 r. oraz zestawienia dotyczącego kapitału akcyjnego spółki organ ustalił, że koszt nabycia 11 sztuk akcji na współwłasność wynosił łącznie 275.000 zł (25.000 za sztukę), z czego na podatnika, jako współwłaściciela, przypadała połowa, tj. kwota 137.500 zł.

I.3.W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, W. G. zarzucił naruszenie art. 52 ust. 1 pkt b u.p.d.o.f. w związku z art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 202, poz. 1956 z późn. zm.) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie prowadzące do błędu w ustaleniach faktycznych i uznania, że sprzedane przez skarżącego w 2006 r. akcje nie zostały nabyte na podstawie oferty publicznej. Ponadto zarzucił także naruszenie następujących przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacji podatkowej (Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005r. z późn. zm- dalej Ordynacja podatkowa)tj:art.191 przez sprzeczność istotnych ustaleń ze zgromadzonym materiałem dowodowym, art. 122 i 187 poprzez wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o niepełny materiał dowodowy, w szczególności uznanie, że przedmiotowe akcje nie były dopuszczone do obrotu publicznego, art. 210 § 4 poprzez brak wyczerpującego ustosunkowania się w uzasadnieniu decyzji do argumentacji strony (w tym dowodów zgromadzonych w sprawie) świadczącej o publicznym charakterze oferty, na podstawie której nabyto akcje oraz do dowodów świadczących o wysokości kosztów nabycia akcji.

I.4.W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

I.5.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odnosząc się do skargi uznał ,że nie zasługiwała ona uwzględnienie.

W pierwszej kolejności za bezzasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej . W ocenie Sądu, organ podatkowy w niniejszej sprawie przeprowadził szczegółowe postępowanie wyjaśniające i zgromadził pełny materiał dowodowy pozwalający na poczynienie ustaleń faktycznych. Zgromadzone zaś dowody wszechstronnie ocenił zgodnie z art. 191Ordynacji podatkowej, czego potwierdzeniem jest szczegółowe i analityczne uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu , Dyrektor Izby Skarbowej wydając zaskarżoną decyzję nie uchybił obowiązkowi dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, przeprowadzenia postępowania dowodowego w niezbędnym zakresie, a dokonane w konsekwencji tych ustaleń konstatacje są usprawiedliwione i nie przekraczają granic swobodnej oceny dowodów. Sąd podkreślił także , iż wprawdzie z cytowanych wyżej przepisów wynika, że co do zasady to na organie podatkowym spoczywa obowiązek aktywnego poszukiwania i gromadzenia dowodów i ustalania na ich podstawie istotnych w sprawie faktów, jednakże reguła ta doznaje wyjątku, gdy podatnik przejmuje inicjatywę procesową, w szczególności wówczas gdy strona formułuje twierdzenia, co do okoliczności stanu faktycznego, które nie znajdują oparcia w materiale dowodowym zebranym przez organ lub zaprzecza poprawności dokonanej przez organ podatkowy oceny stanu faktycznego. Na uwarunkowanie to zwraca zresztą uwagę orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, które akcentuje, że generalną zasadą postępowania dowodowego jest to, iż każdy, kto z faktów wyprowadza dla siebie konsekwencje prawne, obowiązany jest fakty te udowodnić (por.: wyroki NSA z dnia 17 lutego 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 1150/99, z dnia 13 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 960/98). W ocenie Sądu , organy podatkowe mają wprawdzie obowiązek gromadzenia i uzupełniania materiału dowodowego, ale jedynie do momentu uzyskania pewności w zakresie stanu faktycznego sprawy. Obowiązek ten nie jest więc nieograniczony i bezwzględny.

Za bezzasadny Sąd uznał także zarzut naruszenia art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu , organ drugiej instancji w sposób wyczerpujący odniósł się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i argumentacji strony, wyjaśniając w szczególności podstawę faktyczną i prawną rozstrzygnięcia.

Następnie Sąd odnosząc się do poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych stwierdził ,że dla spełnienia warunków zwolnienia od podatku dochodu uzyskanego ze sprzedaży akcji wymagane jest, by akcje zostały nabyte w określonym ustawą okresie czasu, powinny być one dopuszczone do obrotu publicznego i nabyte na podstawie oferty publicznej. Warunki powyższe muszą zostać spełnione łącznie.

Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych ,że w przedmiotowej sprawie dochód uzyskany przez skarżącego w 2006 r. ze sprzedaży 11 sztuk akcji powinien zostać opodatkowany podatkiem dochodowym według stawki 19% na podstawie art. 30b ust. 1 u.p.d.o.f. Dochód ten nie mógł bowiem zostać objęty zwolnieniem od podatku przewidzianym w cytowanym wyżej art. 52 pkt 1 lit. b u.p.d.o.f., gdyż przedmiotowe akcje nie zostały dopuszczone do publicznego obrotu i nie zostały nabyte przez skarżącego w drodze oferty publicznej. Nie zostały zatem spełnione dwie przesłanki warunkujące skorzystanie ze zwolnienia od podatku.

Odnosząc się do pierwszej przesłanki dotyczącej konieczności dopuszczenia przedmiotowych akcji do publicznego obrotu Sąd uznał, że w rozpatrywanej sprawie brak było jakichkolwiek dowodów na to, że sporne akcje zostały do publicznego obrotu dopuszczone. Przeciwnie, z pisma komisji Nadzoru Finansowego z dnia 26 lipca 2007 r. oraz pisma Domu Maklerskiego A. z dnia 28 lutego 2007 r. wynika, że papiery wartościowe w postaci akcji spółki G. Spółki Akcyjnej nie zostały dopuszczone do publicznego obrotu. W tym świetle pismo Prezesa Zarządu Spółki z dnia 5 lutego 2009 r. nie mogło stanowić miarodajnego dowodu na okoliczność przeciwną. Zawierało ono jedynie opinię Prezesa Zarządu sprzeczną ze stanowiskiem organu upoważnionego do sprawowania nadzoru nad rynkiem papierów wartościowych i profesjonalnej instytucji, za pośrednictwem której dokonywano obrotu przedmiotowymi akcjami.

Następnie odnosząc się do drugiej przesłanki tj: czy nabycie przez skarżącego spornych akcji nastąpiło w drodze publicznej oferty Sąd zaakcentował ,że pojęcia pojęcie "publicznej oferty" i pojęcie "publicznego obrotu papierami wartościowymi" nie są tożsame znaczeniowo. O ile ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 roku Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi definiuje w art. 2 pojęcie "publicznego obrotu papierami wartościowymi", o tyle w odniesieniu do pojęcia "publicznej oferty" definicji takiej brak. Sąd wskazał, że skoro zatem na gruncie przepisów prawa brak jest definicji legalnej pojęcia "publicznej oferty" i nie jest ono tożsame z pojęciem "publicznego obrotu papierami wartościowymi", to trzeba odwołać się do języka literatury prawniczej i języka orzecznictwa sądowego oraz potocznego rozumienia w.w pojęcia. Orzecznictwo sądów stoi jednolicie na stanowisku akcentującym prymat wykładni językowej, dopuszczającym możliwość sięgania po inne dyrektywy interpretacyjne dopiero wtedy, gdy taka interpretacja zawodzi. Sąd podkreślił także ,że o prawidłowości zastosowania wykładni językowej przepisu art. 52 pkt 1 lit. b u.p.d.o.f. wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 lipca 2004 roku, w sprawie FSK 259/2004, stwierdzając, że brak legalnej definicji pojęcia "oferta publiczna" w ustawie z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz w innych aktach normatywnych w pełni uzasadniał posłużenie się przy ustalaniu znaczenia tego pojęcia dyrektywami wykładni językowej. Dyrektywy te upoważniały zaś do wniosku, że publiczny charakter oferty ma miejsce wtedy, gdy oferta adresowana jest do wszystkich, a nie tylko do ograniczonego kręgu osób (por. także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2004 roku, III SA 3295/02, Lex 147108). Dalej Sąd stwierdził ,że mówiąc o publicznym charakterze oferty należy bowiem mieć na względzie powszechny dostęp do akcji przez ogół społeczeństwa bez względu na liczbę osób, do których skierowana jest oferta. Jeżeli zatem oferta nie jest skierowana do ogółu społeczeństwa, a do konkretnie (arbitralnie) oznaczonych adresatów, nawet jeżeli ich liczba przewyższa 300 osób, to nie sposób mówić o ofercie publicznej w rozumieniu art. 52 pkt 1 lit. b u.p.d.o.f. i ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi Należy zatem przyjąć, że publiczny charakter oferty oznacza powszechny dostęp do akcji bez względu na liczbę osób, do których jest ona skierowana, zaś dopuszczenie akcji do publicznego obrotu nie przesądza o uznaniu, że ich nabycie nastąpiło w drodze publicznej oferty .

Sąd uznał, że w niniejszej sprawie propozycja nabycia akcji serii G dotyczyła ściśle skonkretyzowanego kręgu osób, tj. dotychczasowych akcjonariuszy, co wynikało z ogłoszenia o subskrypcji akcji. Skarżący kwestionował wprawdzie takie ograniczenie kręgu adresatów ogłoszenia podnosząc, że akcje zostały objęte także przez osoby nie będące akcjonariuszami, jednakże nie przedstawił na poparcie swych twierdzeń żadnych dowodów. Tymczasem treść ogłoszenia o subskrypcji akcji była jednoznaczna, wyznaczając drugi termin poboru pozostałych akcji przez wszystkich dotychczasowych akcjonariuszy. Oferta ta nie miała więc charakteru publicznego, gdyż nie była dostępna dla wszystkich, tylko dla arbitralnie określonego kręgu osób. Nie miało przy tym znaczenia, że ogłoszenie o subskrypcji akcji publikowane było w prasie lokalnej oraz wywieszane w miejscach publicznych, skoro oferta nabycia akcji skierowana była jedynie do akcjonariuszy. Istotne jest nie to, ile osób mogło zapoznać się z treścią oferty, ale to, do kogo oferta została skierowana i kto w rzeczywistości mógł z niej skorzystać. Powyższe uwagi odnoszą się do nabycia przez skarżącego współwłasności spornych akcji. Natomiast w odniesieniu do nabycia przez niego pełnej własności tych akcji w 2006 r. w drodze umowy znoszącej współwłasność Sąd stwierdził, że nie może już budzić żadnych wątpliwości fakt, że nabycie to nie nastąpiło w drodze publicznej oferty.

W konsekwencji Sąd przyjął, że zarzuty naruszenia art. 52 pkt 1 lit b u.p.d.o.f. są niezasadne i stanowią jedynie polemikę z ustaleniami organu podatkowego, które Sąd ocenił jako trafne i prawidłowe.

Sąd nie podzielił także zarzutów skargi w kwestii rozliczenia kosztów uzyskania przychodów ze sprzedaży w 2006 r. spornych akcji. Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 22 u.p.d.o.f. kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Przesłankami uznania danego wydatku za koszt uzyskania przychodu jest ich faktyczne poniesienie, osiągnięcie przychodów jako cel poniesienia kosztów, oraz związek kosztów z przychodami. Podatnik uznając wydatek za koszt uzyskania przychodu, mimo że jest to jego prawo, a nie przywilej, odnosi ewidentnie korzyści, albowiem o ten koszt zmniejsza podstawę opodatkowania. Winien więc wykazać, że określony wydatek jest kosztem uzyskania przychodu. W ocenie Sądu, to podatnik winien udowodnić istnienie przesłanek warunkujących możliwość zaliczenia danego wydatku w koszty uzyskania przychodu, w szczególności powinien wykazać, że dany wydatek został faktycznie poniesiony w określonej wysokości. Tymczasem skarżący nie przedstawił żadnego dowodu na to, że w związku z nabyciem spornych akcji poniósł wydatki w kwocie 789.274,20 zł. Wbrew twierdzeniom skarżącego z umowy zniesienia współwłasności akcji nie wynika, aby w związku z tą umową poniósł jakiekolwiek koszty. Zdaniem Sądu , nie ma też znaczenia, czy Spółka w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego i emisją akcji zaciągnęła kredyt i w jakiej wysokości, bowiem wydatki Spółki z tym związane nie mogłyby zostać uwzględnione jako koszt uzyskania przez skarżącego przychodu ze sprzedaży akcji. Istotą kosztów uzyskania przychodów jest poniesienie wydatku przez podatnika, który uzyskał dany przychód, w tym wypadku skarżącego. W tych okolicznościach, wobec braku dowodów na poniesienie jakichkolwiek wydatków w związku ze zniesieniem współwłasności spornych akcji, organy podatkowe słusznie uwzględniły jedynie wydatki poniesione przez skarżącego na nabycie 10 sztuk akcji serii G w 2002 r. i jednej sztuki akcji serii F. Ponieważ wartość nominalna jednej akcji wynosiła 25.000 zł, a skarżący nabył owe 11 sztuk akcji na współwłasność, organy podatkowe prawidłowo uwzględniły jedynie połowę całego kosztu nabycia tych akcji, tzn. kwotę 137.500,00 zł.

II. Skarżący W. G. reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie :

1) przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy :

- art.133§1p.p.s.a. oraz art.141§4 p.p.s.a. w zw. z art. 145§1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie przez Sąd stanu faktycznego sprawy i błędne jego przedstawienie w zaskarżonym wyroku oraz nie wzięcie pod uwagę i nie rozważenie przez WSA w Gdańsku przedstawionego w sprawie stanowiska i zarzutów skarżącego , co doprowadziło do braku uznania podstaw do uwzględnienia skargi;

-art.151 p.p.s.a. w zw. z art. 145§1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a w zw. z art.122,187,191 i 210 §4 Ordynacji podatkowej poprzez oddalenie skargi w sytuacji , gdy zaistniały podstawy do jej uwzględnienia w postaci rażących uchybień organu podatkowego;

2)przepisów prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie i wykładnię w zakresie :

-art.52 pkt1 lit. b u.p.d.o.f. poprzez nieznanie zaistnienia przesłanek określonych w tym przepisie, skutkujących zwolnieniem z podatku dochodowego sprzedaży akcji oraz art. 30 b ust.1 u.p.d.o.f. poprzez przyjęcie ,że sprzedaż jakiej dokonał skarżący podlegała opodatkowaniu .

-art. 30 b ust.2 pkt 1 , art. 23 ust.1 pkt 38 oraz art.22 ust.1 u.p.d.o.f. poprzez uznanie ,że przychód ze sprzedaży akcji podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym oraz nieuznanie kosztów poniesionych przez skarżącego za koszty uzyskania przychodów.

III. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w G. reprezentowany przez radcę prawnego wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

IV. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Skarga kasacyjna wobec braku usprawiedliwionych podstaw podlega oddaleniu.

W niniejszej sprawie skarga kasacyjna zawiera zarówno zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego jak i przepisów postępowania (art.174 pkt 1 i 2 p.p.s.a) tym samym, Naczelny Sąd Administracyjny zobligowany jest do odniesienia się w pierwszej kolejności do zarzutów natury procesowej.

Na wstępie należy podkreślić, że Sąd pierwszej instancji wbrew twierdzeniu autora skargi kasacyjnej nie dokonuje samodzielnie ustaleń dotyczących stanu faktycznego, a jedynie kontroluje prawidłowość jego ustalenia przez organy podatkowe. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, organy podatkowe w przedmiotowej sprawie na podstawie wszechstronnie zebranego materiału dowodowego prawidłowo ustaliły stan faktyczny, który następnie został zaakceptowany przez Sąd pierwszej instancji. W szczególności nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut ,że Sąd pierwszej instancji dokonując oceny materiału dowodowego pominął dwa dokumenty , które podważałyby dokonane ustalenia faktyczne tj. ogłoszenie o subskrypcji akcji jak i oświadczenie byłego Prezesa Zarządu Spółki W. M. przez co naruszył art. 133§1 p.p.s.a. w zw. z art.141 §4 p.p.s.a. Jak wynika z treści uzasadnienia(str.9 i 11) Sąd pierwszej instancji odniósł się zarówno do ogłoszenia o subskrypcji akcji jak i oświadczenia Prezesa Zarządu Spółki i zweryfikował ocenę dokonaną przez organ podatkowy analizując treść tych dokumentów w świetle zgromadzonego materiału dowodowego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ocena ta jest prawidłowa i nie jest ona dowolna. Zgodnie z treścią art.141§4 p.p.s.a uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji zawiera wszystkie wskazane w nim elementy , jest bardzo szczegółowe i wskazuje w odniesieniu do poszczególnych elementów stanu faktycznego co Sąd przyjął, i co stanowiło podstawę zarówno faktyczną jak i prawną jego rozstrzygnięcia.

Na uwzględnienie nie zasługiwał także kolejny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art.151 p.p.s.a. w zw. z art. 145§1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a w zw. z art.122,187,191 i 210 §4 Ordynacji podatkowej poprzez oddalenie skargi w sytuacji , gdy zaistniały podstawy do jej uwzględnienia w postaci rażących uchybień procesowych organu podatkowego. Autor skargi kasacyjnej powyższych naruszeń upatruje przede wszystkim w niedostrzeżeniu przez organ podatkowy powyżej złożonych dowodów ( ogłoszenia o subskrypcji ,oświadczenia byłego Prezesa Zarządu ) ,co spowodowało zniekształcenie opisu przebiegu postępowania i stanu faktycznego, a tym samym zaakceptowanie naruszenia przez organ podatkowy art.210§4 Ordynacji podatkowej poprzez brak odniesienia się do w.w dowodów i brak wskazania , dlaczego odmówiono im mocy dowodowej.

Zarzut ten świetle powyżej przedstawionych okoliczności nie jest trafny, a ponadto jak wynika z treści uzasadnienia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w G. (str.4 ) organ odniósł się do treści ogłoszenia o subskrypcji akcji stwierdzając ,że "treść tego ogłoszenia jednoznacznie wskazuje ,iż ofertę objęcia akcji wystosowano do dotychczasowych akcjonariuszy Spółki ,zaś cena emisyjna akcji dla akcjonariuszy odpowiadała wartości nominalnej i wynosiła 25.000zł." Dodatkowo organ powołując się na treść pisma Domu Maklerskiego A. z dnia 28.02.2007r. i pismo Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 26 lipca 2007r., uznał, że akcje spółki G. S.A. nie zostały dopuszczone do publicznego obrotu.

W związku z powyższym przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji pod kątem naruszenia przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy była prawidłowa. W ocenie Sądu, autor skargi kasacyjnej oprócz ogólnikowo wskazanych w tym zakresie zarzutów nie przedstawił okoliczności ,które pozwoliłyby na dokonanie odmiennych ustaleń, niż uczynił to Sąd pierwszej instancji. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jak słusznie uznał Sąd, w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości potwierdził fakt ,że nabyte przez skarżącego akcje nie zostały dopuszczone do publicznego obrotu jak i nie zostały nabyte w drodze publicznej oferty. Ponadto w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wszechstronnie zebrany materiał dowodowy bezspornie potwierdził ,że wynikająca z art.191 Ordynacji podatkowej zasada swobodnej oceny dowodów nie została naruszona, bowiem rozpatrzenie całego materiału dowodowego, w tym ocena wartości dowodowej poszczególnych środków dowodowych oraz wpływu udowodnienia jednej okoliczności na inną jest logiczna i spójna. Sam fakt ,że materiał dowodowy został odmiennie oceniony, niż oczekiwał skarżący nie świadczy o naruszeniu zasad wynikających z art.122,187 §1 i art.191§ Ordynacji podatkowej. Ponadto nie sposób zgodzić się z twierdzeniem autora skargi kasacyjnej odnośnie naruszenia przez organ art. 210§4 Ordynacji podatkowej. Słusznie Sąd wskazał ,że Dyrektor Izby Skarbowej w sposób wyczerpujący odniósł się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i argumentacji strony, wyjaśniając w szczególności podstawę faktyczną i prawną rozstrzygnięcia.

Zatem w związku z nieskutecznym zakwestionowaniem stanu faktycznego prawidłowo Sąd pierwszej instancji przyjął ustalony stan faktyczny jako podstawę swojego rozstrzygnięcia.

Odnosząc się następnie do zarzutu naruszenia przepisu prawa materialnego- art.52 pkt1lit.b u.p.d.o.f. poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie należy stwierdzić, że zarzut ten nie zasługiwał także na uwzględnienie.

Za prawidłowe należy uznać stanowisko, że przepis art. 52 pkt 1lit.b u.p.d.o.f. nie znalazł w sprawie zastosowania z uwagi na niespełnienie w nim określonych przesłanek tj. niedopuszczenia akcji do publicznego obrotu oraz faktu, iż ich nabycie nie nastąpiło w drodze oferty publicznej.

Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podzielił w tym zakresie stanowisko przedstawione przez Sąd pierwszej instancji. Prawidłowe jest zatem stwierdzenie ,że nabyte przez skarżącego akcje nie były dopuszczone do publicznego obrotu. Bezsprzecznie wynika to z powołanych przez Sąd pierwszej instancji dokumentów : pisma Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 26 lipca 2007r. oraz pisma Domu Maklerskiego A. z dnia 28 lutego 2007r.

Odnosząc się natomiast do drugiej przesłanki nabycia akcji w drodze "oferty publicznej" należy w tym zakresie odwołać się do utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sadu Administracyjnego. W orzecznictwie tym dokonywano wielokrotnie wykładni pojęcia " oferta publiczna" użytego w art. 52 pkt 1 lit. b u.p.d.o.f.

Za ugruntowany już uznać należy pogląd, że – wobec braku definicji ustawowej pojęcia oferty publicznej- przy interpretacji tego pojęcia odwołać się należy do wykładni językowej tych pojęć. Wywodzi się zatem, że przez ofertę publiczną rozumieć należy taką, która skierowana jest do ogółu ludzi, do nieograniczonego kręgu osób( pogląd taki wyrażono m.in. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2010 r., II FSK 1553/08, z 19 sierpnia 2010 r., ,z dnia 11 lutego 2009 r. II FSK 1530/07, dostępnych w bazie orzeczeń-www.orzeczenia.nsa.gov.pl, z dnia 20 listopada 2006 r., II FPS 2/06, opubl. w ONSAiWSA z 2007 r., nr 1,poz. 4). Taki też pogląd przyjął Sąd pierwszej instancji.

Pogląd ten podziela również skład Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekający w tej sprawie. Prawidłowości tej wykładni nie może bowiem podważyć argumentacja zawarta w skardze kasacyjnej. Przede wszystkim nieuzasadnione jest świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego stwierdzenie ,iż oferta była kierowana do nieograniczonego kręgu nabywców za pomocą ogłoszeń prasowych i poprzez wywieszanie na zewnętrznej tablicy ogłoszeń Spółki. Trafnie bowiem Sąd pierwszej instancji wskazał , że propozycja nabycia akcji serii G dotyczyła ściśle skonkretyzowanego kręgu osób tj. dotychczasowych akcjonariuszy ,co wynikało jednoznacznie z ogłoszenia o subskrypcji akcji. Zatem przepis dotyczący zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych dochodu uzyskanego ze sprzedaży przedmiotowych akcji nie mógł mieć w sprawie zastosowania. W konsekwencji nie doszło do naruszenia art. 30 b ust.2 pkt 1u.p.d.o.f. poprzez uznanie ,że przychód ze sprzedaży akcji podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Za chybiony należy uznać także kolejny zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 23 ust.1 pkt 38 oraz art.22 ust.1 u.p.d.o.f. poprzez nieuznanie kosztów poniesionych przez skarżącego za koszty uzyskania przychodów. Jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej jej autor za pomocą zarzutu naruszenia prawa materialnego próbuje podważyć dokonane ustalenia faktyczne jak i błędną ich ocenę. Tak sformułowany zarzut nie jest prawidłowy. Zatem stwierdzić należy ,że zasadnym było stanowisko organów podatkowych obu instancji przy ustalaniu dochodu z odpłatnego zbycia akcji, że uwzględniły w zakwestionowanej decyzji jako koszty uzyskania przychodu wydatki poniesione na nabycie przedmiotowych akcji w kwocie 137.500zł ,nie zaś zadeklarowane przez skarżącego w złożonym zeznaniu PIT-38 w wysokości w kwocie 789.274,20zł .Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że skutki materialnoprawne w postaci potrącenia z przychodu wydatków poniesionych w celu jego osiągnięcia mogą nastąpić jedynie wtedy, gdy podatnik przedstawi lub wskaże źródła bądź środki dowodowe, które umożliwią organowi podatkowemu przeprowadzenie dowodu na okoliczność ich faktycznego poniesienia w celu osiągnięcia przychodu oraz związku pomiędzy poniesionymi wydatkami, a osiągniętym lub zamierzonym przychodem. Skarżący w przedmiotowej sprawie nie przedstawił żadnego dowodu na to ,że w związku z nabyciem spornych akcji poniósł wydatki w kwocie 789.274,20zł. Słusznie Sąd uznał także ,iż wbrew twierdzeniom skarżącego z umowy zniesienia współwłasności akcji nie wynika ,aby w związku z tą umową skarżący poniósł jakiekolwiek koszty. Nie miał też znaczenia fakt ,czy Spółka w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego i emisją akcji zaciągnęła kredyt i w jakiej wysokości ,bowiem wydatki Spółki z tym związane nie mogłyby zostać uwzględnione jako koszt uzyskania przez skarżącego przychodu ze sprzedaży akcji. Jak słusznie stwierdził Sąd pierwszej instancji wobec braku dowodów na poniesienie jakichkolwiek wydatków w związku ze zniesieniem współwłasności spornych akcji , organy podatkowe uwzględniły prawidłowo jedynie połowę całego kosztu nabycia tych akcji, tzn. kwotę 137.500,00 zł. W związku z tym nie można podzielić argumentacji zawartej w skardze kasacyjnej, że skoro nabycia akcji nie dokonano w drodze umowy darowizny, to sama umowa o zniesienie współwłasności zakłada ekwiwalentność świadczeń. Organ podatkowy pierwszej instancji wielokrotnie wzywał skarżącego do przedstawienia dokumentów potwierdzających wpłatę tak znacznej kwoty (k.9,53,67.76 ,tom I akt adm. ), skarżący jednak nie przedstawił żadnych innych dowodów na tę okoliczność.

Z tych względów skargę kasacyjną oddalono na podstawie art. 184 p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 209, art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c i ust. 2 pkt 1 lit. b i § 6 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163,poz. 1349 ze zm.).