Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SAB/Gd 65/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6312 Odmowa   wydania       pozwolenia    na       broń
658
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Inne
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Zobowiązano do podjęcia czynności
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 1, art. 15 ust. 5, art. 18 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 955
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji  - t.j.
article: art. 33 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2020 poz 1683
law: Ustawa z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie - t.j.
article: art. 12, art. 31 § 1-2, art. 35, art. 36
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 149 § 1 pkt 1, art. 149 § 1a, art. 149 § 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 października 2021 r. sprawy ze skargi Koła Łowieckiego "[...]" w G. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie rozpoznania wniosków o wszczęcie postępowania i dopuszczenia do udziału w sprawie 1. zobowiązuje Komendanta Wojewódzkiego Policji do rozpatrzenia wniosków skarżącego Koła Łowieckiego "[...]" w G. w terminie 14 dni od daty otrzymania przez organ odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącego Koła Łowieckiego "[...]" w G. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Koło Łowieckie "[...]" w G. (dalej także jako: "Koło łowieckie" lub "skarżący"), złożyło w dniu 23 czerwca 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. (określany również jako - "organ"), polegającą na nierozpoznaniu wniosku o wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oraz wniosku o dopuszczenie skarżącego do udziału w tym postępowaniu.

Koło łowieckie domagało się: 1. zobowiązania organu do rozpatrzenia wskazanych powyżej wniosków w terminie 14 od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności; 2. stwierdzenia, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa; 3. nałożenia na organ grzywny w wysokości 2.000 zł; 4. zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania zgodnie ze spisem złożonym przed zamknięciem rozprawy lub w przypadku niezłożenia spisu według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi profesjonalny pełnomocnik skarżącego wskazał, że złożył do Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. zawiadomienie z dnia 21 lipca 2020 r. ([...]) o okolicznościach uzasadniających odebranie R. C. pozwolenia na broń, które ujawniły się w związku z postępowaniem o jego wykluczenie z koła łowieckiego. Zarząd Koła Łowieckiego uznał, iż posiadanie przez członka koła łowieckiego pozwolenia na broń myśliwską stwarza zagrożenie dla porządku i bezpieczeństwa publicznego, a w szczególności dla członków koła łowieckiego. W zawiadomieniu przedstawiono okoliczności uzasadniające podejrzenie, że należy on do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt. 2, 3 i 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity: Dz.U. z 2020 r., poz. 955; w skrócie również jako: "u.b.a").

W piśmie z dnia 29 października 2020 r. ([...]) skarżący złożył ponaglenie, w którym zażądał udzielenia informacji o czynnościach podjętych przez organ w reakcji na złożone zawiadomienie z dnia 21 lipca 2020 r., a nadto wniósł o wskazanie, czy organ wszczął, w związku z okolicznościami przedstawionymi w zawiadomieniu z dnia 21 lipca 2020 r., postępowanie z urzędu w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń i wskazanie, na jakim etapie jest to postępowanie.

Następnie, skierował do Komendanta Wojewódzkiego Policji w G., na podstawie art. 123 § 1 i 2 w związku z art. 31 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej jako: "k.p.a."), wniosek z dnia 25 listopada 2020 r. ([...]) o dopuszczenie Koła łowieckiego do udziału w postępowaniu w sprawie cofnięcia R. C. pozwolenia na broń. We wniosku tym wskazano na okoliczności uzasadniające dopuszczenie Koła łowieckiego do udziału w sprawie, powołując się na obowiązki statutowe. Pismo z dnia 25 listopada 2020 r. stanowiło również wniosek o wszczęcie postępowania z urzędu. W odpowiedzi na stanowisko organu, skarżący skierował do niego pismo z dnia 5 lutego 2021 r. ([...]).

W związku z treścią pisma Komendanta Wojewódzkiego Policji w G., skarżący złożył ponaglenie z dnia 18 marca 2021 r. ([...]) wobec niewydania przez organ postanowienia o dopuszczeniu Koła łowieckiego do udziału w sprawie dotyczącej odebrania R. C. pozwolenia na broń lub postanowienia o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie w przedmiocie wniosku Koła łowieckiego zawartego w piśmie z dnia 25 listopada 2020 r. ([...]). Przedmiotowe pismo zawierało również wniosek o uwzględnienie ponaglenia na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. i zobowiązanie organu pierwszej instancji do rozpatrzenia złożonego przez Koło łowieckiego wniosku i wydanie postanowienia, stwierdzenie, że bezczynność organu pierwszej instancji miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o wyjaśnienie przyczyn bezczynności i ustalenie osób winnych bezczynności.

W reakcji na pismo Komendanta Głównego P., które stanowiło odpowiedź na ponaglenie z dnia 18 marca 2021 r., skarżący skierował do organu wniosek z dnia 4 maja 2021 r. o wszczęcie postępowania administracyjnego ([...]) na podstawie art. 31 § 1 pkt. 1 k.p.a. w przedmiocie cofnięcia R. C. pozwolenia na broń w związku z okolicznościami ujawnionymi w zawiadomieniu z dnia 21 lipca 2020 r. ([...]), a nadto o dopuszczenie Koła łowieckiego do udziału w postępowaniu w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń na podstawie art.123 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a.

Komendant Wojewódzki Policji w G., w odpowiedzi na przedstawione powyżej pisma, skierował do pełnomocnika skarżącego pismo z dnia 24 listopada 2020 r., pismo z dnia 30 grudnia 2020 r., pismo z dnia 4 marca 2020 r. oraz pismo z dnia 17 maja 2021 r. Żadne z tych pism nie stanowiło postanowienia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o odmowie wszczęcia postępowania z urzędu. Nie było również postanowieniem o dopuszczeniu Koła łowieckiego do udziału w postępowaniu lub o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie. Zatem organ wbrew wymaganiom zawartym w art. 31 § 2 k.p.a. oraz art. 61 i 61a k.p.a., nie podjął jakichkolwiek czynności zmierzających do rozpatrzenia złożonego wniosku o wszczęcie postępowania i/lub wniosku o dopuszczenia Koła łowieckiego. Nie wydał w tym zakresie jakiekolwiek rozstrzygnięcia, nawet czysto formalnego. Organ nie wezwał Koła łowieckiego do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez wskazanie interesu prawnego w żądaniu udziału w sprawie, ani nie poinformował Koła łowieckiego, w przewidzianej prawem formie, o braku podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego.

W piśmie z dnia 24 listopada 2020 r. Komendant Wojewódzki Policji w G. wskazał jedynie, że Koło łowieckie nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., nie może więc udzielić żadnej informacji w przedmiotowej sprawie. Podobna argumentacja zawarta została w piśmie z dnia 4 marca 2021 r. Dotychczasowy sposób postępowanie organu wskazuje, że istnieje wysokie ryzyko dalszej zwłoki w rozpatrzeniu wniosków Koła łowieckiego i w takiej sytuacji uzasadnione jest zastosowanie dyspozycji przepisu art. 149 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w G. wniósł o jej oddalenie.

W pierwszej kolejności organ przedstawił chronologię zdarzeń, wskazując że w dniu 30 lipca 2020 r. wpłynęło pismo pełnomocnika Koła łowieckiego wskazujące, że R. C., członek tego koła, posiadający pozwolenie na broń do celów łowieckich, stwarza zagrożenie dla porządku i bezpieczeństwa publicznego, do którego załączono uchwałę w sprawie jego wykluczenia z Koła łowieckiego.

Pismem z dnia 19 sierpnia 2020 r. organ, na podstawie art. 15 ust. 5 u.b.a., wezwał R. C. do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym oraz przedstawienia orzeczeń. W odpowiedzi na wezwanie, pismem z dnia 18 września 2020 r., R. C., działający przez pełnomocnika, ustosunkował się do zarzutów, wskazując na niezaistnienie przesłanek do jego wykluczenia oraz okoliczność, że "wysuwane przez Koło zarzuty dotyczą w większości "wydarzeń" sprzed ponad 10 lat, a więc nawet pomijając fakt ich niezaistnienia, dawno temu uległy one przedawnieniu". Do pisma załączono wyrok Sądu Okręgowego, [...] Wydziału Cywilnego Odwoławczego z dnia 23 czerwca 2017 r., którym uchylono uchwałę Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Koła Łowieckiego "[...]" w G. z dnia 17 października 2015 r., nr [...] oraz uchwałę Zarządu Koła Łowieckiego "[...]" w G. z dnia 30 czerwca 2015 r. nr [...]. W dniu 23 września 2020 r. do organu wpłynęły orzeczenia lekarskie i psychologiczne stwierdzające, że R. C. nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 u.b.a. i może dysponować bronią. Wobec powyższego, na podstawie art. 15h u.b.a., organ wniósł odwołanie.

Pismem z dnia 29 października 2020 r. Koło łowieckie, skierowało do Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. ponaglenie, wnosząc o udzielenie informacji z czynności podjętych w reakcji na złożone zawiadomienie z dnia 21 lipca 2020 r. oraz wskazanie, czy organ wszczął, w związku z okolicznościami przedstawionymi w tym zawiadomieniu postępowanie z urzędu oraz wskazania, na jakim ono jest etapie.

W dniu 24 listopada 2020 r., organ skierował do pełnomocnika Koła łowieckiego odpowiedź na wcześniej kierowane do organu pisma, w której wskazał, że z uwagi na fakt, że ani występujący w sprawie pełnomocnik Koła, ani samo Koło łowieckie, nie jest stroną zgodnie z art. 28 k.p.a., organ nie może udzielić informacji dotyczących R. C., w związku z posiadanym przez niego pozwoleniem na broń palną. Jednocześnie organ zapewnił, że szczegółowo zapoznał się z informacjami zawartymi w zawiadomieniu z dnia 21 lipca 2020 r. oraz podjął stosowne czynności.

Pismem z dnia 25 listopada 2020 r. Koło łowieckie wystąpiło do organu z wnioskiem o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu w sprawie cofnięcia R. C. pozwolenia na broń, udzielenie informacji o toczącym się postępowaniu, a w przypadku odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym, udostępnienie informacji publicznej w zakresie wskazanym w piśmie.

Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w G. w dniu 7 grudnia 2020 r. poinformował organ, że zostało wydane orzeczenie psychologiczne stwierdzające, że R. C. nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 u.b.a. i może dysponować bronią oraz orzeczenie lekarskie stwierdzające, że R. C. nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 u.b.a. i może dysponować bronią.

Pismem z dnia 30 grudnia 2020 r. organ zwrócił się do Koła łowieckiego z prośbą o przesłanie informacji, czy R. C. nadal jest członkiem Koła łowieckiego oraz o udzielenie odpowiedzi, czy jego zachowania opisane w zawiadomieniu z dnia 21 lipca 2020 r. były zgłaszane organom ścigania (kiedy, gdzie i jakie były ich merytoryczne rozstrzygnięcia). W odpowiedzi wskazano m. in., że podjęto uchwałę o wykluczeniu R. C. z Koła łowieckiego, pozostaje on jednak nadal członkiem Koła w związku z toczącym się postępowaniem wewnątrzorganizacyjnym wszczętym na skutek odwołania. Jednocześnie wskazano, że udzielenie odpowiedzi na pytania będzie możliwe po otrzymaniu przez Koło łowieckie wszystkich żądanych informacji istotnych z punktu widzenia przedmiotu postępowania. W piśmie tym zawarto kolejny wniosek o udzielenie informacji dotyczących R. C. Pismem z dnia 4 marca 2021r., organ ponownie poinformował o braku możliwości udzielenia żądanych informacji z uwagi na brak legitymacji procesowej.

Pismem z dnia 18 marca 2021 r. Koło łowieckie skierowało do Komendanta Głównego Policji w W., za pośrednictwem Komendanta Wojewódzkiego Policji w G., ponaglenie, wnosząc m. in. o uwzględnienie ponaglenia na bezczynność organu i zobowiązanie organu pierwszej instancji do rozpatrzenia złożonego wniosku oraz stwierdzenie, że bezczynność organu pierwszej instancji miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W udzielonej odpowiedzi wskazano, że "w aktualnym stanie faktycznym i prawnym tego rodzaju środek, w rozpatrywanej sytuacji, nie przysługuje." W piśmie wskazano ponadto, że "nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia R. C. pozwolenia na broń palną, a więc instytucja ponaglenia nie ma zastosowania." Następnie, pismem z dnia 4 maja 2021 r. Koło łowieckie działając przez swego pełnomocnika złożyło do organu wniosek m. in. "o wszczęcie na podstawie art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a. postępowania (...) w przedmiocie cofnięcia R. C. pozwolenia na broń w związku z okolicznościami ujawnionymi w zawiadomieniu z dnia 21 lipca 2020 r." W dniu 17 maja 2021 r. organ zwrócił się do pełnomocnika Koła łowieckiego o wskazanie konkretnych okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą świadczyć o tym, że R. C. stwarza zagrożenie dla porządku i bezpieczeństwa publicznego.

Odnosząc się natomiast do podniesionego w skardze zarzutu bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosków o wszczęcie postępowania i dopuszczenia do udziału w sprawie organ wskazał, że szczegółowo zapoznał się z informacjami zawartymi w zawiadomieniu z dnia 21 lipca 2020 r., w którym wskazano, że R. C., posiadający pozwolenie na broń do celów łowieckich stwarza zagrożenie dla porządku i bezpieczeństwa publicznego. Przeprowadził wszelkie czynności niezbędne do ustalenia przesłanek wskazanych w art. 15 ust. 1 u.b.a. Po analizie zebranego w sprawie materiału stwierdził zaś, że nie znalazł przesłanek do wszczęcia postępowania administracyjnego o cofnięcie pozwolenia na broń skazując, że R. C. posiada pozytywne orzeczenia lekarskie i psychologiczne wydane w trybie art. 15h u.b.a., aktualnie przeciwko niemu nie toczy się żadne postępowanie karne, opinia środowiskowa jest pozytywna, nie stwierdzono też, że stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, a broń przechowywana jest zgodnie z przepisami.

Organ nadmienił, że pomimo tego, iż Koła łowieckiego nie można było uznać za stronę w postępowaniu zgodnie z art. 28 k.p.a., odpowiednio reagował na jego pisma, zapewniając o dogłębnym zapoznaniu się z jego zawiadomieniem z dnia 21 lipca 2020 r. oraz związanego z tym obowiązku podjęcia szeregu czynności, których w niniejszym postępowaniu dopełnił.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie.

Na mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., to jest mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania

(§ 1). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1b). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec

o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Zgodnie zaś z § 2 omawianego przepis sąd, w przypadku,

o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony

o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Wniesiona skarga podlega uwzględnieniu.

W niniejszej sprawie Koło Łowieckie "[...]" w G. zarzuca Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w G. bezczynność. Skarżący upatruje bezczynności organu w nierozpoznaniu złożonych przez niego wniosków dotyczących wszczęcia postępowania z urzędu i dopuszczenia go do udziału w tym postępowaniu.

Przywołane poniżej okoliczności faktyczne sprawy pozostawały poza sporem.

Nie było kwestionowane w sprawie, że skarżący w punkcie IV pisma z dnia 21 lipca 2020r . skierowanego do Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. wniósł o wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia R. C. pozwolenia na broń palną myśliwską, gdyż w jego ocenie, posiadanie przez tego członka koła łowieckiego pozwolenia na broń, stwarza zagrożenie dla porządku i bezpieczeństwa publicznego, a także dla innych członków koła łowieckiego. W uzasadnieniu żądania wskazano m.in., że należy on do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2, 3 i 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity: Dz.U. z 2020 r., poz. 955 ze zm.). Po otrzymaniu ponaglenia skarżącego datowanego na dzień 29 października 2020 r., organ w piśmie z dnia 24 listopada 2020 r. podniósł, że Koło Łowieckie "[...]" w G. nie jest stroną w myśl przepisu art. 28 k.p.a. i nie może mu udzielać żadnych informacji. W związku z tym w piśmie z dnia 25 listopada 2020 r. skarżący wniósł o dopuszczenie Koła Łowieckiego "[...]" w G. do udziału w postępowaniu w sprawie cofnięcia R. C. pozwolenia na broń. Wniosek uzasadniono brzmieniem przepisu art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. i obowiązkami statutowymi koła łowieckiego. W piśmie z dnia 5 lutego 2021 r. skarżący podtrzymał żądanie rozpatrzenia przedmiotowego wniosku, wyjaśniając jednocześnie stosownie do otrzymanego od organu zobowiązania, że R. C. nadal jest członkiem Koła łowieckiego. Ostatecznie w piśmie z dnia 4 maja 2021 r. Koło łowieckie ponowiło i umotywowało wnioski o wszczęcie postępowania z urzędu w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń (art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a.) i dopuszczenia do udziału w sprawie (art. 123 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Niewątpliwe, w świetle powyższego, Koło łowieckie domagało się od Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. wszczęcia postępowania z urzędu w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń. Przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, stanowi bowiem, że właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. Ponadto, Koło łowieckie domagało się również dopuszczenia do udziału w tej sprawie. Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie (tekst jednolity: Dz.U. z 2020 r., poz.1683 ze zm.) koła łowieckie zrzeszają osoby fizyczne i są podstawowym ogniwem organizacyjnym w Polskim Związku Łowieckim w realizacji celów i zadań łowiectwa. Koła łowieckie posiadają osobowość prawną i ponoszą odpowiedzialność za swoje zobowiązania. Osobowość prawną koła łowieckie nabywają i tracą z dniem nabycia lub utraty członkostwa w Polskim Związku Łowieckim (art. 33 ust. 2 i 3 prawa łowieckiego). Polski Związek Łowiecki oraz koła łowieckie działają na podstawie ustawy oraz statutu uchwalonego przez Krajowy Zjazd Delegatów Polskiego Związku Łowieckiego i zatwierdzonego przez ministra właściwego do spraw środowiska (art. 32 ust. 3 prawa łowieckiego). Natomiast koło prowadzi swoją działalność na podstawie ustawy, Statutu oraz uchwał organów Zrzeszenia i koła (§ 18 ust. 2 Statutu Polskiego Związku Łowieckiego). Statut Polskiego Związku Łowieckiego określa w § 22 pkt 1-11 zadania koła łowieckiego.

W zaistniałym stanie rzeczy należy podnieść, że z przepisu art. 50 § 1 p.p.s.a. wynika, że organizacja społeczna jest uprawniona do wniesienia skargi w sprawach dotyczących innych podmiotów, o ile kumulatywnie spełnione będą dwa warunki: po pierwsze, sprawa administracyjna mieści się w zakresie statutowej działalności organizacji, po drugie, organizacja ta uczestniczyła w danym postępowaniu administracyjnym jako podmiot na prawach strony. Niespełnienie jednej z ww. przesłanek powoduje, że organizacja społeczna nie posiada legitymacji skargowej (por. wyrok NSA z 13 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 593/08 czy postanowienie NSA z 4 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 1588/13).

Niemniej, nie może ujść uwadze, ze złożone przez skarżącego wnioski dotyczą żądania wszczęcia postępowania z urzędu i dopuszczenia do udziału w tymże postępowaniu. Żądanie to wynika z przepisów prawa i przepisy prawa regulują związane z wniesieniem tego żądania obowiązki procesowe organu i przyznają wnioskodawcy uprawnienia procesowe. Trudno w takiej sytuacji stwierdzić, że organizacja społeczna nie ma ani interesu prawnego we wniesieniu skargi na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania jej żądania, ani nie spełnia warunku uczestniczenia w postępowaniu jako podmiot na prawach strony, wszak jej żądanie właśnie tego dotyczy. Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 14 lipca 2021 r., III OSK 4979/21, przyjęcie odmiennego stanowiska powodowałoby, że organy administracji nie musiałyby w ogóle rozpoznawać żądań organizacji społecznych wszczęcia postępowań czy dopuszczenia ich do udziału w postępowaniu toczącym się z urzędu, bowiem skargi na bezczynność w tym zakresie byłyby niedopuszczalne. Tworzyłoby to swoiste "błędne koło", w którym organizacja społeczna nie mogłaby wnieść skargi na bezczynność organu w rozpoznaniu jej żądań z art. 31 § 1 k.p.a., a przyczyną takiego stanu rzeczy byłoby de facto nierozpoznanie tychże wniosków przez organ. Pogląd ten należy w pełni zaakceptować. Istnienie więc legitymacji skargowej po stronie skarżącego, uprawniającej do wniesienia skargi na bezczynność organu w niniejszej sprawie, nie nasuwa wątpliwości.

Ponadto, rozpoznając zasadność skargi na bezczynność organu wskazać należy, że co do zasady warunkiem dopuszczalności skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest, jak to wynika z przepisu art. 52 § 1 p.p.s.a., wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej, przy czym dotyczy to także skargi na bezczynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Artykuł 53 § 2b p.p.s.a. wyraźnie wskazuje, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

W niniejszej sprawie poza sporem było, że skarżący poprzedził złożenie skargi wniesieniem stosownego ponaglenia (vide: ponaglenie z dnia 29 października 2020r. i z dnia 18 marca 2021 r. w aktach adm. sprawy), wobec czego również formalne przesłanki do wniesienia skargi w przedmiotowej sprawie zostały spełnione.

Naczelna zasada postępowania administracyjnego, wyrażona w art. 12 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej winny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1); sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2). Realizacji tej zasady służy przepis art. 31 § 1 k.p.a., który zawiera ogólną wytyczną, zgodnie z którą sprawy administracyjne powinny być załatwiane bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Stosownie zaś do art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego, powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Ustawodawca nałożył również na organy obowiązek zawiadomienia stron o niezałatwieniu sprawy w terminie, określonym w art. 35 k.p.a. z podaniem przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 k.p.a.).

Kodeks postępowania administracyjnego definiuje w art. 37 § 1 pkt 1 bezczynność jako niezałatwienie w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1. Zaś przewlekłość jako prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2).

W orzecznictwie wskazuje się, że pojęcie "bezczynności" należy rozumieć jako niewydanie w terminie decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności. Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Z bezczynnością mamy więc do czynienia w sytuacji, gdy brak jest aktywności organu w danej sprawie, w tym również gdy nie wywiązuje się on z obowiązku zawiadomienia strony o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie i wyznaczenia nowego terminu jej rozpatrzenia.

Przedmiotem skargi na bezczynność jest brak wydania określonego aktu w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Skarga ta stanowi zatem środek prawny mający na celu ochronę praw jednostki poprzez przymuszenie organu do podjęcia żądanego działania, a w następstwie tego likwidację stanu opieszałości występującą po stronie tego organu.

Należy podkreślić, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia również wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk i M. Romańska, Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, W-a 2005, s. 86; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt IV SAB/Wr 66/09). Wniesienie skargi - na milczenie władzy - jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, W-a 2006, s. 37). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności.

Oceniając postępowanie organu w świetle powyższych wytycznych oraz poczynionych powyżej ustaleń, należy stwierdzić, że niniejszą sprawę cechuje bezczynność organu, gdyż Komendant Wojewódzki Policji w G. nie rozpoznał złożonych przez skarżącego wniosków dotyczących wszczęcia postępowania z urzędu i dopuszczenia go do udziału w sprawie.

Zgodnie z art. 31 § 1 k.p.a organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem:

1) wszczęcia postępowania,

2) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny.

Stosownie do § 2 ww. przepisu organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie.

W świetle § 3 omawianego przepisu organizacja społeczna uczestniczy w postępowaniu na prawach strony.

Przepisy k.p.a. przewidują uprawnienie organizacji społecznej do występowania w sprawie innej osoby z żądaniem wszczęcia postępowania i dopuszczenia jej do udziału w sprawie, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. W sytuacji, w której organ uzna żądanie za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. W przeciwnym razie wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej, na które służy jej zażalenie.

Jak podniósł Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 8 września 2016 r., II OSK1860/16 - "organizacja społeczna w sprawie dotyczącej innej osoby może przejawiać swoją inicjatywę procesową w następujących formach: 1) może żądać wyłącznie wszczęcia postępowania w sprawie dotyczącej innej osoby, 2) może żądać wszczęcia postępowania w sprawie dotyczącej innej osoby oraz dopuszczenia jej do udziału w tym postępowaniu, 3) może żądać dopuszczenia jej do udziału w toczącym się już postępowaniu w sprawie zawisłej przed organem administracji publicznej. Art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a. stwierdza bowiem w sposób ogólny, iż organizacja społeczna może w sprawie innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, nie zawężając tym samym przedmiotu wniosku jedynie do dopuszczenia do udziału w toczącym się już postępowaniu administracyjnym. Domagając się uwzględnienia żądania opartego na art. 31 § 1 K.p.a., organizacja społeczna powinna dołożyć wszelkich starań, aby jej wniosek był merytorycznie określony z punktu widzenia kryteriów przewidzianych w tym przepisie, ale także przedmiotu żądania, tak aby organ rozpatrujący wniosek mógł oprzeć się na jednoznacznie wyrażonym zamiarze.

Stosownie bowiem do tego, w jaki sposób organizacja społeczna określi swoją inicjatywę procesową, organ, uwzględniając żądanie, wyda postanowienie: (tylko) o wszczęciu postępowania z urzędu, o wszczęciu postępowania i dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu, tylko o dopuszczeniu organizacji do udziału w już toczącym się postępowaniu".

W aspekcie dokonanych rozważań dotyczących interesu prawnego i stanowiska reprezentowanego przez organ należy podnieść, że pozycja organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym jest zróżnicowana: może być ona stroną postępowania administracyjnego, które dotyczy jej interesu prawnego (art. 28 i 29 k.p.a.), ale także - niezależnie od posiadanego interesu prawnego - zgodnie z art. 31 § 1 k.p.a. organizacja społeczna może żądać wszczęcia postępowania lub dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu dotyczącym innej osoby, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny.

Zatem z brzmienia przepisu art. 31 § 1, 2 i 3 k.p.a., wynika jednoznacznie, że organ powinien procesowo ustosunkować się do wniosku o wszczęcie postępowania z urzędu i dopuszczenia do udziału w postępowaniu. Skoro przepisy k.p.a. przewidują w takiej sytuacji - obowiązek organu - ustosunkowania się w formie postanowienia, to brak takiego działania organu stanowi o jego bezczynności.

W świetle dokonanych ustaleń i rozważań nie ulega wątpliwości, że organ dopuścił się zarzucanej mu przez skarżącego bezczynności, która nadal istniała w dniu wniesienia skargi. Analiza przedstawionych akt sprawy, wskazuje że do momentu orzekania przez sąd administracyjny wnioski skarżącego w przedmiocie wszczęcia postępowania z urzędu i dopuszczenia do udziału w sprawie, nie zostały przez organ rozpoznane. Oceny tej nie może zmienić stanowisko organu przedstawione w odpowiedzi na skargę, w której organ podnosi, że jego zdaniem nie ma podstaw do wszczęcia postępowania. Stanowisko organu powinno bowiem znaleźć odzwierciedlenie w wymaganym przez przywołaną regulację k.p.a. rozstrzygnięciu.

Konstatując, złożenie przez skarżącego wniosku o wszczęcie postępowania z urzędu wymaga zweryfikowania go w oparciu o przesłanki określone w art. 31 § 1 k.p.a., i co ważne, wypowiedzenia się w tej kwestii przez organ w formie postanowienia. Podobnie, jak w przypadku wniosku skarżącego o dopuszczenia do udziału w sprawie. Przy czym, jak podnosi się w aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych, uznanie żądania organizacji społecznej za uzasadnione i wszczęcie w związku z tym żądaniem postępowania z urzędu oznacza uzyskanie przez organizację społeczną legitymacji na podstawie art. 31 § 2 i 3 k.p.a. do uczestniczenia w tym postępowaniu na prawach strony bez konieczności wydawania odrębnego postanowienia (por. wyrok NSA z dnia 9 lipca 2021 r., III OSK 531/21).

Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na stanie faktycznym, wynikającym z akt sprawy przedstawionych przez organ. Stosownie bowiem do treści przepisu art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie przepisu art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do rozpoznania złożonych przez skarżącego wniosków w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego odpisu wyroku wraz z aktami sprawy.

Orzekając natomiast w zakresie uregulowanym w art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd uwzględnił, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy, gdyż wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne (por. m.in. wyroki: WSA w Białymstoku z 11 maja 2017 r., sygn. akt II SAB/Bk 38/17; WSA w Łodzi z 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SAB/Łd 13/17; WSA w Krakowie z 22 marca 2017 r., sygn. akt II SAB/Kr 35/17). W orzecznictwie sądowym zwraca się także uwagę, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że prawo naruszono w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 26 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2451/14). Oceny sposobu prowadzenia postępowania pod kątem bezczynności należy dokonywać mając na uwadze zindywidualizowane okoliczności sprawy (por. wyrok NSA z 17 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 652/15), co każe uwzględniać m.in. stopień zaniedbań ze strony organu i naruszenia terminów załatwienia sprawy, obiektywną sytuację w jakiej działa oraz sposób zachowania strony.

Kierując się przedstawionymi wyżej kryteriami oraz regulacjami prawnymi, Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wskazuje na to przede wszystkim zachowanie się organu, który nie pozostawał bierny i podjął czynności w trybie art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji (w dniu 25 września 2021 r. zostały przedłożone organowi wyniki badania lekarskiego i psychologicznego). Ponadto, nie może ujść uwadze, że organ stale reagował na kierowane do niego pisma. Natomiast odnosząc się do żądania skargi dotyczącego wymierzenia organowi grzywny, wskazać należy, że grzywna jest formą ukarania organu za niezałatwienie sprawy w terminie, a także środkiem o charakterze prewencyjnym. Jednak należy podkreślić, że zgodnie z brzmieniem przepisu art. 149 § 2 p.p.s.a., wymierzenie organowi grzywny (podobnie jak przyznanie stronie sumy pieniężnej) ma charakter fakultatywny. W konsekwencji poczynionych rozważań Sąd doszedł do przekonania, że stopień zawinienia organu nie dawał podstaw do wymierzenia grzywny. Zdaniem Sądu, całokształt podjętych przez organ działań w związku z otrzymanym zawiadomieniem z dnia 21 lipca 2020r., mimo nie rozpoznania wniosków skarżącego, nie przemawia za wymierzeniem grzywny. Sąd uwzględnił również funkcję, jaką ma spełnić instytucja przewidziana w omawianym przepisie p.p.s.a. W tym stanie rzeczy w oparciu o art. 151 p.p.s.a, oddalono skargę w pozostałej części.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które oprócz wpisu sądowego od skargi (100 zł), opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł), składa się również wynagrodzenie pełnomocnika w osobie radcy prawnego w wysokości 480 zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 265).

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).