Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 194/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2008-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 107 par. 1, art. 7, art. 77 par. 1, art. 145a par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 5, art. 28, art. 29 ust. 1 pkt 12, art. 30 ust. 1 pkt 1, art. 48 ust. 1 i 2, art. art. 48 ust. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 2, art. 32 ust. 1, art. 190 ust. 1, 2, 3 i 4
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b i c, art. 152, art. 135
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Protokolant Starszy Referent Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2008 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 listopada 2007 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie z dnia 6 sierpnia 2007 r., nr [...] oraz punkt drugi postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie z dnia 21 maja 2007 r., nr [...]; 2. określa, iż orzeczenia uchylone w punkcie pierwszym wyroku nie mogą być wykonane.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 6 sierpnia 2007 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm. – dalej jako: ustawa - Prawo budowlane), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał M. N. rozbiórkę tymczasowego obiektu budowlanego - przyczepy campingowej (bez kół i dowodu rejestracyjnego) nietrwale związanej z gruntem wraz z tarasem, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej oraz obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej nietrwale związanego z gruntem pełniącego funkcję sanitariatu, wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr [...] położonej w K. B., gmina K.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że przedmiotowe obiekty M. N. pobudował w okresie po dniu 1 stycznia 2003 r., przy czym dokonał tego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ wyjaśnił także, iż posadowienie unieruchomionej przyczepy campingowej (obiektu kontenerowego), a następnie użytkowanie jej do celów rekreacji indywidualnej powoduje, że staje się ona tymczasowym obiektem budowlanym odpowiadającym przepisom art. 3 pkt 5 ustawy - Prawo budowlane. W przypadku gdy obiekt budowlany istnieje dłużej niż 120 dni, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, wymaga się na jego budowę uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Również obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniący funkcję sanitariatu może być wzniesiony jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę.

Organ stwierdził również, iż postanowieniem z dnia 21 maja 2007 roku o wstrzymaniu robót budowlanych, nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 30 czerwca 2007 roku: zaświadczenia od Wójta Gminy o zgodności przedmiotowego obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, czterech egzemplarzy projektu budowlanego przedmiotowego obiektu wraz z niezbędnymi opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, wykonanego przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (vide: pkt 2 postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 maja 2007 roku, nr [...]). Ponieważ M. N. powyższych obowiązków nie wykonał, organ nakazał rozbiórkę obiektów budowlanych wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę.

W odwołaniu od powyższej decyzji M. N. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wskazując, że przyczepa campingowa nie jest tymczasowym obiektem budowlanym, albowiem nie została ujęta w definicji zawartej w art. 3 pkt 5 ustawy - Prawo budowlane. Odnośnie obiektu budowlanego pełniącego funkcję sanitariatu odwołujący się podniósł, że nie jest to obiekt konstrukcyjnie skomplikowany, w związku z czym nie zagraża bezpieczeństwu użytkowników, czy też osób trzecich. Nie jest zatem konieczne dostosowywanie go do norm budowlanych, BHP czy innych przepisów chroniących obywateli przed skutkami samowoli budowlanych.

Decyzją z dnia 19 listopada 2007 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej jako k.p.a.) oraz art. 48 ust. 1 i 4 ustawy - Prawo budowlane, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając swoje rozstrzygniecie organ odwoławczy wyjaśnił, iż okoliczność wykonania nowego dachu na przedmiotowym obiekcie - przyczepie campingowej oraz dobudowanie do tego obiektu tarasu z zadaszeniem i częściowym zamknięciem z dwóch stron, spowodowało, że obiekt ten utracił swój charakter jako przyczepa, natomiast wobec nietrwałego związania z gruntem stał się tymczasowym obiektem budowlanym w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 5 ustawy – Prawo budowlane. Prawidłowo zatem organ pierwszej instancji ocenił, iż postawiona na przedmiotowej działce przyczepa campingowa - bez kół, nie posiadająca możliwości poruszania się po drogach (brak dowodu rejestracyjnego), przebudowana przez inwestora, stała się tymczasowym obiektem budowlanym, spełniającym funkcję rekreacji indywidualnej. Organ wskazał przy tym, iż sam inwestor w toku postępowania stwierdził, że działka, na której znajduje się przedmiotowy obiekt, jest położona w odległości 410km od jego domu, co potwierdza, zdaniem organu odwoławczego, funkcję rekreacyjną tego obiektu. Fakt istnienia obu obiektów od około 2003 roku dał podstawę do uznania, że ich budowa wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, tylko bowiem budowa tymczasowych obiektów budowlanych na okres do 120 dni wymaga zgłoszenia. W ocenie organu odwoławczego obiekt budowlany pełniący funkcję sanitariatu nie jest obiektem gospodarczym, gdyż przedmiotowa działka nie jest działką związaną z produkcją rolną, ani też działką uzupełniającą zabudowę zagrodową, lecz obiektem związanym z obiektem pełniącym funkcję letniskową.

W skardze na powyższą decyzję M. N. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie art. 3 pkt 5 ustawy – Prawo budowlane poprzez uznanie, iż przyczepa campingowa nietrwale związana z gruntem stanowi tymczasowy obiekt budowlany wymagający uzyskania pozwolenia na budowę.

W uzasadnieniu skargi stwierdził, iż definicja tymczasowego obiektu budowlanego zawarta w art. 3 pkt 5 ustawy – Prawo budowlane nie obejmuje przyczep campingowych. Przepis ten nie wymienia bowiem przyczep campingowych i nie powinien być interpretowany rozszerzająco na niekorzyść obywateli. W ocenie skarżącego przyczepa campingowa znajdująca się na jego działce nie utraciła charakteru przyczepy, czyli przedmiotu ruchomego nadającego się do transportu za autem osobowym, nie posiada ona instalacji przyłączonych do zewnętrznych źródeł, a więc nie można uznać jej za tymczasowy obiekt budowlany. Skarżący zarzucił nadto, że organ pierwszej instancji wyznaczył mu bardzo krótki termin wykonania nałożonych obowiązków, przez co, biorąc pod uwagę znaczną odległość od miejsca zamieszkania skarżącego do gminy K., uniemożliwił skarżącemu wykonanie tychże obowiązków. Zdaniem skarżącego zarówno przyczepa campingowa, jak również sanitariat znajdujące się na przedmiotowej działce nie zagrażają życiu ani zdrowiu korzystających z nich osób, czy też okolicznych mieszkańców, nie są obiektami konstrukcyjnie skomplikowanymi, są zgodne z normami budowlanymi, zatem nie powinny zostać usunięte z przedmiotowej działki.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Organ wskazał nadto, że okoliczność, iż przedmiotowe obiekty budowlane nie zagrażają życiu i nie są obiektami skomplikowanymi nie daje podstawy do uznania ich za obiekty legalne.

Na rozprawie w dniu 26 czerwca 2008 roku skarżący M. N. oświadczył, że przedmiotowa przyczepa posiada koła, jednak osadzona jest na pustakach, nad nią zrobione jest zadaszenie, także z przodu przyczepy dobudowany jest daszek. Skarżący stwierdził także, iż na jego działce nie ma obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej nietrwale związanego z gruntem, pełniącego funkcję sanitariatu. Sanitariat znajduje się w przyczepie.

Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd w pierwszej kolejności stwierdził, iż organy obu instancji w sposób istotny naruszyły w niniejszej sprawie art. 107 § 1 k.p.a., z którego wynika, iż jednym z elementów decyzji administracyjnej jest rozstrzygnięcie, które nie powinno budzić wątpliwości co do jego zakresu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2007 roku,

sygn. akt V SA/Wa 252/07, Baza Orzeczeń LEX nr 338251). Rozstrzygnięcie zawarte w decyzji administracyjnej musi być sformułowane w sposób umożliwiający następnie wykonanie decyzji dobrowolne lub przy zastosowaniu środków egzekucyjnych. Oznacza to, iż decyzja administracyjna, aby można ją było uznać za prawidłową, powinna nakładać na adresata obowiązki, które powinny być określone w sposób precyzyjny i czytelny tak, aby adresat decyzji nie miał wątpliwości, jakie czynności powinien wykonać, bez potrzeby występowania do organu o wyjaśnienie wątpliwości, co do treści wiążącej go decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 483/06, Baza Orzeczeń LEX nr 325261).

Rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu I instancji, zaakceptowane zaskarżoną decyzją, ww. wymogom nie odpowiadało. Obiekt budowlany usytuowany na działce nr [...], położonej w K. B., gmina K., został opisany w rozstrzygnięciu decyzji organu pierwszej instancji jako "tymczasowy obiekt budowlany – przyczepa campingowa /bez kół i dowodu rejestracyjnego/ nietrwale związana z gruntem wraz z tarasem". Organ II instancji tego opisu przedmiotu sprawy nie skorygował, mimo że w opisie obiektu zawartym w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, iż nakaz rozbiórki dotyczy obiektu budowlanego, który powstał poprzez obudowanie przyczepy dachem i dobudowanie do niej zadaszonego tarasu.

Opis obiektu budowlanego przytoczony w rozstrzygnięciu organu I instancji, co do którego organy orzekły nakaz rozbiórki, w ocenie Sądu jest nieprecyzyjny, nie odpowiada bowiem stanowi faktycznemu wynikającemu z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Z rozstrzygnięcia decyzji organu I instancji wynika jedynie, iż inwestor ma dokonać rozbiórki przyczepy i tarasu (oraz drugiego samodzielnego obiektu pełniącego funkcję sanitariatu). Tymczasem ze zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego, w tym zawartej w aktach administracyjnych dokumentacji fotograficznej, wynika, że na działce należącej do M. N. znajduje się obiekt budowlany, który powstał z obudowania przyczepy campingowej konstrukcją krytą dachem, zamkniętą ścianami, która najprawdopodobniej stanowi także zadaszenie tarasu. Bez doprecyzowania rozstrzygnięcia, w świetle treści uzasadnienia decyzji organu II instancji, może powstać wątpliwość czy nakaz rozbiórki obejmuje także tę konstrukcję, czy też dotyczy tylko przyczepy i tarasu. Zaakceptowane przez organ odwoławczy rozstrzygnięcie pozostawia zatem wątpliwości co do zakresu nałożonego na inwestora obowiązku, co stanowić mogłoby przeszkodę w wykonaniu decyzji.

W ocenie Sądu organy obu instancji słusznie przyjęły natomiast, iż obiekt budowlany, który powstał z obudowania przyczepy campingowej i dobudowania do niej tarasu, stanowi tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 ustawy – Prawo budowlane. Zgodnie z powołanym przepisem przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przykrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe.

Treść powołanego przepisu wskazuje, że wyliczenie tymczasowych obiektów budowlanych ma charakter przykładowy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2004 r., sygn. akt III SA 3602/2003, Baza Orzeczeń LexPolonica nr 375739). Z tego względu przedstawione w skardze stanowisko skarżącego, zgodnie z którym niewymienienie w art. 3 pkt 5 ustawy – Prawo budowlane przyczep campingowych jako tymczasowych obiektów budowlanych wyklucza możliwość uznania ich za tego rodzaju obiekty, należało uznać za bezzasadne.

Z ustawowej definicji – zawartej w ww. przepisie, wynika nadto, że tymczasowym obiektem budowlanym jest obiekt budowlany posiadający dodatkowe, szczególne cechy. Ze względu na te cechy można rozróżnić dwa rodzaje tymczasowych obiektów budowlanych. Pierwszy to obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej i przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki; drugi to obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem. Zatem jeżeli obiekt budowlany nie jest połączony trwale gruntem, to jest tymczasowym obiektem budowlanym niezależnie od tego, czy jest przeznaczony do użytkowania w czasie krótszym od jego trwałości technicznej oraz czy przewiduje się jego przeniesienie lub rozbiórkę. Z drugiej strony tymczasowym obiektem budowlanym będzie obiekt, który jest trwale połączony z gruntem, jednakże jest przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej i przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub do rozbiórki (tak Z. Kostka w; "Prawo budowlane. Komentarz", Gdańsk 2005, s. 15 i 16).

Usytuowany przez skarżącego na działce nr [...] w K. B., obiekt budowlany spełnia przesłanki powyższej definicji. Obiekt ten powstał z obudowania przyczepy campingowej dachem i ścianami. Do przyczepy dobudowany został także taras. Organy ustaliły, iż obiekt ten nie jest trwale połączony z gruntem, co przesądza o zaliczeniu go do kategorii tymczasowych obiektów budowlanych. Brak dowodu rejestracyjnego oraz sposób obudowania przyczepy campingowej wskazuje, że celem usytuowania jej na przedmiotowej działce nie było chwilowe postawienie na działce rzeczy ruchomej służącej podróżowaniu, lecz zlokalizowanie obiektu budowlanego, który w całości miał pełnić funkcję rekreacji indywidualnej. Bez znaczenia przy tym pozostaje, iż "nie posiada ona instalacji przyłączonych do zewnętrznych źródeł" (na okoliczność tę wskazywał skarżący). Słusznie zatem przedmiotowy obiekt budowlany został przez organy obu instancji uznany za tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 ustawy – Prawo budowlane, na zbudowanie którego – wbrew twierdzeniom skarżącego, wymagane było pozwolenie na budowę.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Wyjątki od powyższej zasady określa art. 29 ustawy – Prawo budowlane. W myśl art. 29 ust. 1 pkt 12 powołanej ustawy pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Budowa tego rodzaju obiektu wymaga jedynie zgłoszenia właściwemu organowi

(art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane). Tymczasowy obiekt budowlany postawiony zgodnie z warunkami określonymi w art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy – Prawo budowlane, jednak nie rozebrany lub nie przeniesiony w inne miejsce przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, przestaje być obiektem budowlanym, którego budowa nie wymagała pozwolenia na budowę. Taki obiekt budowlany należy uznać za postawiony bez wymaganego pozwolenia na budowę (tak Z. Kostka w: "Prawo budowlane. Komentarz", Gdańsk 2005, s. 75). Również w orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że jeżeli obiekt budowlany będzie użytkowany w miejscu ustawienia (montażu) w okresie dłuższym niż 120 dni, to budowa takiego obiektu wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2000 roku,

sygn. akt SA/Sz 2010/98, nie publ.). W innym orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że budowa tymczasowych obiektów budowlanych bez czasowego ograniczenia ich funkcjonowania wymaga pozwolenia na budowę (wyrok z dnia 8 kwietnia 2003 roku, sygn. akt II SA/Kr 956/99, nie publ.). Z kolei w wyroku z dnia 6 marca 2002 roku, sygn. akt II SA/Kr 2149/98 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że definicja tymczasowego obiektu budowlanego zawarta w art. 3 pkt 5 ustawy – Prawo budowlane ma charakter opisowy, wymienia cechy charakterystyczne tymczasowego obiektu budowlanego, ale ich nie wyczerpuje. Dopełnienie ustawowego określenia "tymczasowego obiektu budowlanego" zawiera przepis art. 29 ustawy - Prawo budowlanego. Z przepisu tego wynika, że nie wszystkich tymczasowych obiektów budowlanych dotyczy zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na ich budowę. Wzniesienie obiektów nie wymienionych enumeratywnie w tym przepisie nadal wymaga pozwolenia na budowę (Baza Orzeczeń Lex Polonica nr 355918).

Zdaniem Sądu, jeżeli zamiarem skarżącego było posadowienie przedmiotowego obiektu budowlanego na okres krótszy niż 120 dni to powinien był on, stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, zgłosić właściwemu organowi zamiar jego budowy. Skoro tego nie uczynił należało przyjąć, że zamiarem skarżącego było usytuowanie przedmiotowego obiektu budowlanego na okres dłuższy, co wymagało uzyskania decyzji o pozwoleniu na jej budowę (art. 28 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 12 i art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane). Jeśli zatem skarżący nie wykazał się pozwoleniem na budowę przedmiotowego obiektu, organy nadzoru budowlanego zobowiązane były zbadać, czy obiekt ten jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także ustalić czy nie narusza on przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem (art. 48 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane). Zaznaczyć należy, że niespełnienie którejkolwiek z wymienionych przesłanek powoduje, że organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego (art. 48 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane).

Należy w tym miejscu wyjaśnić skarżącemu, iż ustalenie, że samowolnie wybudowane obiekty budowlane nie zagrażają życiu ani zdrowiu korzystających z nich osób, czy też okolicznych mieszkańców, a także stwierdzenie, że obiekty te nie są konstrukcyjnie skomplikowane, nie stanowi podstawy do uznania, iż nie podlegają one procedurze legalizacji z art. 48 ustawy – Prawo budowlane.

Odnośnie obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję sanitariatu, co do którego organy obu instancji również orzekły nakaz rozbiórki, wskazać należy, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na ustalenie, czy sanitariat został posadowiony na przedmiotowej działce oddzielnie od głównego obiektu budowlanego, tj. obudowanej dachem i ścianami przyczepy campingowej, czy też jest z tym obiektem połączony w jedną całość. Zawarta w aktach administracyjnych dokumentacja fotograficzna, na którą powołuje się organ I instancji w protokole oględzin z dnia 16 kwietnia 2007 roku, nie pozwala na poczynienie stanowczych ustaleń w tym zakresie. Nie wynika bowiem z tej dokumentacji, jak to przyjęto w protokole oględzin, aby sanitariat stanowił obiekt budowlany odrębny od obiektu głównego. Wątpliwości w tym zakresie wynikają nadto z oświadczenia złożonego przez skarżącego na rozprawie w dniu 26 czerwca 2008 roku, gdzie stwierdził on, iż sanitariat znajduje się w przyczepie, zaś na należącej do niego działce nie ma osobnego obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcji sanitariatu.

Nie wyjaśniając należycie powyższej kwestii i opierając się na niepełnym materiale dowodowym organy obu instancji naruszyły art. 7 k.p.a., zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Rozwinięciem zawartej w tym przepisie zasady prawdy obiektywnej jest przepis art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zaniechanie przez organy zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego stanowi zatem również naruszenie art. 77 § 1 k.p.a.

Wyjaśnić w tym miejscu należy, że posadowienie na działce skarżącego samodzielnego obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej, pełniącego funkcję sanitariatu, wymagało uzyskania pozwolenia na budowę bez względu na okoliczność, czy obiekt ten został połączony trwale z gruntem. Z przepisów art. 29 i art. 30 ustawy – Prawo budowlane nie wynika bowiem, aby tego rodzaju obiekt budowlany został zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

Z kolei, w razie ustalenia, że w niniejszej sprawie inwestor uczynił sanitariat częścią głównego obiektu budowlanego, to obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę wynikałby, jak to już wyżej wskazano, z art. 28 ust. 1

w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 12 i art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, albowiem główny obiekt budowlany usytuowany na przedmiotowej działce został prawidłowo uznany przez organy obu instancji za tymczasowy obiekt budowlany, którego budowa wymagała uzyskania pozwolenia na budowę.

Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny miał także na uwadze, iż wyrokiem z dnia 20 grudnia 2007 roku, wydanym w sprawie o sygn. P 37/06, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118, ze zm. w Dz. U. z 2006 r., nr 170, poz. 1217 oraz z 2007 r., nr 88, poz. 587, nr 99, poz. 665 i nr 127, poz. 880), w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania", są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Powyższy wyrok ogłoszony został w Dzienniku Ustaw z dnia 29 grudnia 2007 r., nr 247, poz. 1844.

Zgodnie z art. 190 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą, podlegają ogłoszeniu, jeżeli dotyczą ustaw, w Dzienniku Ustaw i wchodzą w życie, o ile sam Trybunał nie postanowi inaczej, z dniem ogłoszenia. Zatem przepis art. 48 w zakresie wskazanym przez Trybunał i w części dotyczącej wskazanego w nim sformułowania "w dniu wszczęcia postępowania", na skutek ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego, utracił moc z dniem 29 grudnia 2007 roku.

Powyższy wyrok Trybunału oznacza, że w odniesieniu do samowoli budowlanych dokonanych na terenach, dla których nie ma obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodność samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego z tzw. porządkiem planistycznym może być stwierdzona również ostateczną decyzją o warunkach zabudowy uzyskaną przez inwestora także po wszczęciu postępowania rozbiórkowego.

W niniejszej sprawie organ I instancji - wydając postanowienie, o którym mowa w ustępie 2 i 3 art. 48 Prawa budowlanego i nakładając na skarżącego w trybie tego przepisu obowiązek przedłożenia dokumentów warunkujących legalizację samowoli, nie ustalił – naruszając również w tym zakresie art. 7 k.p.a. - czy działka skarżącego znajduje się na terenie, na którym obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, czy też na terenie dla którego nie ma planu. Ustalenie to było konieczne dla precyzyjnego wskazania skarżącemu rodzaju dokumentu stwierdzającego w jego przypadku zgodność budowy z porządkiem planistycznym. Jeżeli bowiem wybudowany obiekt (lub obiekty) znajduje się na terenie, na którym nie ma obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, dla prawidłowego wykonania obowiązku zawartego w postanowieniu skarżący winien był, stosownie do treści obowiązującego wówczas ustępu 3 artykułu 48, legitymować się decyzją o warunkach zabudowy spełniającą warunek ostateczności w dacie wszczęcia postępowania rozbiórkowego. Z powyższego wynika więc, że wyrok Trybunału ma zastosowanie do sytuacji skarżącego. Na skutek tego wyroku bowiem, w sytuacji gdy organ ustali, że na terenie, na którym znajduje się obiekt skarżącego, nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, legalizacja samowoli dokonanej przez skarżącego może nastąpić także w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy uzyskaną już po wszczęciu sprawy rozbiórkowej.

W odniesieniu do sytuacji skarżącego zatem - wydane postanowienie nakładające obowiązki oraz będące konsekwencją jego niewykonania decyzje w przedmiocie rozbiórki obiektów budowlanych zostały oparte na przepisie prawa, który został uznany przez Trybunał za niekonstytucyjny. Okoliczność ta ma istotne dla niniejszej sprawy skutki prawne, ponieważ - zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania.

Art. 145a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi zaś, że można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Ponieważ - stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, to należy przyjąć zasadę, że sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego wynikającej z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawie niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji (podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 2 września 1999 r., sygn. akt IV SA 1360/97, nie publ. oraz z dnia 25 października 1999 r., sygn. akt II SA 1294/99, nie publ.). Przyjmuje się przy tym, że podstawa wznowienia określona w art. 145a k.p.a. jest podstawą uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd administracyjny także wtedy, gdy wyrok Trybunału zapadł po podjęciu zaskarżonej decyzji ( tak J. Zimmermann w glosie do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 stycznia 1999 r., sygn. akt III SA 4728/97, opublikowanej w OSP zeszyt nr 1 z 2000 r., poz. 16). Teza powyższa zachowuje aktualność w obowiązującym stanie prawnym.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż wydając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 6 sierpnia 2007 roku, a także nakładając na skarżącego obowiązki postanowieniem z dnia 21 maja 2007 roku, organy obu instancji naruszyły wskazane powyżej przepisy postępowania (w szczególności art. 107 § 1 k.p.a. oraz art. 7 i 77 k.p.a.), w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Wobec wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyżej opisanego wyroku z dnia 20 grudnia 2007 roku Sąd uznał nadto, iż w niniejszej sprawie zaistniała podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego obligująca sąd administracyjny do uchylenia wskazanych powyżej orzeczeń organów obu instancji.

Z tych też względów - Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie

art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, a także punkt drugi wydanego w granicach niniejszej sprawy postanowienia organu pierwszej instancji z dnia 21 maja 2007 roku.

O wstrzymaniu wykonania uchylonych orzeczeń Sąd rozstrzygnął stosownie do treści art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ nadzoru budowlanego uwzględni stan prawny ukształtowany opisanym powyżej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, przyjmując, że legalizacja samowoli budowlanej na terenie, na którym nie ma obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, może nastąpić także na podstawie ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, uzyskanej przez inwestora już po wszczęciu postępowania rozbiórkowego.

Organ ustali jednoznacznie sposób i zakres zabudowy istniejącej na działce skarżącego. Zbada również czy dla terenu tej działki obowiązuje obecnie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Ustalenie to jest konieczne dla prawidłowego określenia obowiązków inwestora wynikających z art. 48 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane. W zależności od dokonanego ustalenia organ zobowiąże skarżącego albo do przedłożenia zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności budowy z ustaleniami planu albo do przedłożenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy w określonym terminie, a także do złożenia pozostałej dokumentacji wskazanej w przepisie

art. 48 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane. Wyznaczony przez organ termin powinien uwzględniać konieczność przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy.