Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt I SO/Wa 1230/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono wniosek o wymierzenie grzywny -art.55 ustawy PoPPSA

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.S. o wymierzenie grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] za nieprzekazanie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanawia: 1. oddalić wniosek; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego.


UZASADNIENIE

P.S. pismem z dnia [...] maja 2016 r., uzupełnionym pismem z dnia [...] listopada 2016 r., wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] grzywny, za nieprzekazanie do Sądu skargi z dnia [...] kwietnia 2016 r. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydenta [...] o nr [...], wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Ponadto w piśmie z dnia [...] listopada 2016 r. wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata lub radcy prawnego.

Zarządzeniem z dnia 2 czerwca 2016 r. Sąd przesłał odpis wniosku organowi, wzywając jednocześnie do nadesłania, w terminie 30 dni, odpowiedzi na wniosek.

Następnie zarządzeniem z dnia 22 września 2016 r. Sąd wezwał organ o nadesłanie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 54 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Z kolei w myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

Jak wynika z twierdzeń zawartych w rozpoznawanym wniosku, P.S. nadesłał w dniu 5 kwietnia 2016 r. za pośrednictwem platformy e-puap uprzednio wskazaną skargę do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...].

Kolegium nie udzieliło jak dotąd odpowiedzi na skargę i nie nadesłało przedmiotowej skargi. Ponadto nie odpowiedziało na zarządzenia wzywające do udzielenia odpowiedzi na wniosek oraz nadesłania skargi, wraz z aktami sprawy.

Mimo tych okoliczności Sąd uznał jednak, że merytoryczne rozpoznanie wniosku o wymierzenie grzywny w związku z nieprzekazaniem skargi w ustawowym terminie jest możliwe. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd stanął na stanowisku, że przedmiotowy wniosek należy oddalić, gdyż jest mu znany z urzędu fakt, że P.S. nadsyła do Kolegium liczną korespondencję, w której składał bardzo liczne wnioski, m.in. o: sprostowanie oczywistych omyłek, uzupełnienie pouczenia, stwierdzenia nieważności decyzji, wygaśnięcia decyzji, wznowienia postepowań oraz wyłączenia członków Kolegium. Ponadto wnosił odwołania, wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy i podania o udzielenie informacji publicznej. Kolegium kierując się treścią art. 239 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a." pozostawiło powtarzające się żądania wnioskodawcy bez biegu. Podania, które nie dotyczyły spraw, o jakich mowa w art. 1 ust. 1 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 163 ze zm.), jak również wnioski, których treść była identyczna z wnioskami już wcześniej rozstrzygniętymi zostały zgromadzone w segregatorach i pozostały nierozpoznane. W Kolegium znajduje się 25 segregatorów, zawierających wnioski P.S. Jego działanie spowodowało paraliż organu, który i tak do chwili orzekania przekazał Sądowi ponad dwa tysiące skarg.

Oceniając zatem postawę wnioskodawcy Sąd podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wskazane w licznych orzeczeniach - w tym w postanowieniu z dnia 25 listopada 2016 r., wydanym na skutek zażalenia wnioskodawcy w sprawie o sygn. akt I OZ 1383/16 (w przedmiocie ukarania organu grzywną za nieprzekazanie skargi do Sądu). Zgodnie z tym poglądem w doktrynie przyjmuje się, iż nadużycie praw procesowych stanowi samoistną instytucję prawa procesowego (por. Piotr Przybysz, Nadużycie prawa w prawie administracyjnym, (w:) H. Izdebski, A. Stępkowski, Nadużycie prawa, Warszawa 2003). Do nadużycia prawa dochodzi w sytuacjach, gdy strona podejmuje prawnie dozwolone działania dla celów innych niż przewidziane przez ustawodawcę. Każde prawo podmiotowe, w tym prawo do sądu, przyznane jest przez normę prawną w celu ochrony interesów uprawnionego. Prawo to powinno być wykonywane zgodnie z celem, ze względu na który zostało przyznane. W konsekwencji zachowanie, które formalnie zgodne jest z literą prawa, lecz sprzeciwia się jej sensowi - nie może zasługiwać na ochronę (por. Marcin Warchoł, Pojęcie nadużycia prawa w procesie karnym; Prokuratura i prawo, nr 11/2007).

Przedstawione powyżej stanowisko znajduje aprobatę nie tylko w doktrynie oraz orzecznictwie sądów polskich, ale także akceptowane jest przez Europejski Trybunał Praw Człowieka, który wielokrotnie zwracał uwagę, że określone działania strony w procesie można uznać za nadużycie prawa do sądu. Podkreślenia wymaga, że ocena działań stron postępowania sądowoadministracyjnego pod kątem nadużycia prawa wymaga każdorazowo wnikliwej analizy, tak by mieć pewność, że rzeczywiste prawo do sądu nie doznało żadnego uszczerbku.

W ocenie Sądu tak właśnie należy ocenić działania P.S., który inicjuje szereg postępowań administracyjnych i sądowych w celu innym, niż ochrona jego praw. Skarżący złożył ponad tysiąc wniosków o wymierzenie organowi grzywny, ponad dwa tysiące skarg do sądu i pomimo ocen prawnych wyrażanych we wcześniejszych postanowieniach, wydanych w sprawach z tych wniosków, zarówno Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący ponawia swoje bezzasadne wnioski i zarzuty (stosując metodę "kopiuj-wklej"). Przy czym nie przyjmuje do wiadomości wyrażanych przez sądy administracyjne ocen takiego działania.

W tych okolicznościach Sąd uznał, że takie działanie skarżącego sparaliżowało na tyle prace organu, iż nie był w stanie wystąpić ze stosowaną repliką w sprawie oraz przekazać skargi do Sądu. Przy czym przyczyną zaniechania organu jest przede wszystkim zawinione działanie wnioskodawcy, składającego niezliczoną liczbę wniosków i ignorującego ocenę jego postawy, wyrażoną w licznych orzeczeniach sądów. Jego działanie nie zasługuje zatem na ochronę, która mogłaby zostać udzielona przez Sąd.

Ponadto za oddaleniem wniosku przemawia także to, że przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiona jest uznaniu sądu orzekającego. Sąd "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, iż przy rozstrzygnięciu wniosku skarżącego należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, m.in. przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi.

Z uwagi na dokonanie powyższej oceny i oczywistą bezzasadność wniosku, Sąd, zgodnie z art. 247 p.p.s.a, uznał, że prawo pomocy nie przysługuje stronie.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., orzekł jak punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie drugim sentencji postanowienia znalazło swoje oparcie w art. 247 p.p.s.a.