Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1953/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 97 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogdan Wolski Sędziowie WSA Iwona Kosińska WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2011 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącego J. B. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu zażalenia J. B., postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] odmawiające podjęcia zawieszonego z urzędu postępowania odwoławczego od decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] w sprawie ustalenia i wypłaty na rzecz J. B. odszkodowania za wywłaszczoną na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość, oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położoną w G., [...], zapisaną w księdze wieczystej KW nr [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Prezydent Miasta G. decyzją z dnia [...] grudnia 1977 r., nr [...] wywłaszczył na rzecz Państwa część nieruchomości oznaczonej jako parcela nr [..], [...]o pow. [...] ha, położonej w G., objętej księgą wieczystą KW nr [...], stanowiącej współwłasność T. L., P. L., H. B. i M. P. oraz przyznał odszkodowanie za tę nieruchomość w wysokości [...] zł na rzecz spadkobierców po zmarłej T. L. oraz P. L., M. P. i H. B.

Pismem z dnia 22 stycznia 2007 r. J. B., będący spadkobiercą byłych właścicieli wystąpił z wnioskiem do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] grudnia 1977 r.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2007 r., nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] grudnia 1977 r.

Po rozpatrzeniu odwołania J. B. Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] września 2007 r., nr [...] uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2007 r., w części dotyczącej odszkodowania, i w tym zakresie orzekł o stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] grudnia 1977 r. oraz utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2007r., w części dotyczącej wywłaszczenia.

Pismem z dnia 8 stycznia 2008 r. J. B. wystąpił do Prezydenta Miasta G., wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej, o ustalenie i wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość położoną w G przy torach kolejowych z G. do S., oznaczoną jako działka nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 grudnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1881/07 uchylił decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] września 2007 r. w części uchylającej decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2007 r. dotyczącą przyznania odszkodowania.

Prezydent Miasta G. decyzją z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] orzekł o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość położoną w G., oznaczoną jako [...], działka nr [...], obecnie [...], objętej księgą wieczystą KW nr [...], według stanu i wartości na dzień wywłaszczenia, tj. 27 grudnia 1977 r. na kwotę [...] zł oraz uznał odszkodowanie w kwocie [...] zł za wypłacone w całości.

Od powyższej decyzji J. B. wniósł odwołanie.

Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] września 2009 r., nr [...] zawiesił z urzędu postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] maja 2009 r., do czasu rozpatrzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2008 r.

Minister Infrastruktury, po rozpoznaniu zażalenia J. B., postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r.

Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Jerzego Boberka, wyrokiem z dnia 2 marca 2010r., sygn. akt I OSK 663/09 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez temu Sądowi.

Pismem z dnia 10 marca 2010 r. J. B. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania odwoławczego w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 663/09 uchylającym wyrok Wojewódzkiego' Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2008r., sygn. akt I SA/Wa 1881/07 i przekazującym sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] odmówił podjęcia zawieszonego z urzędu postępowania odwoławczego.

Na powyższe postanowienie J. B. wniósł zażalenie.

Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że w niniejszej sprawie zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, wskazanym przez organ wojewódzki jest rozstrzygnięcie sprawy zawisłej przed Sądem ze skargi Prezydenta Miasta G. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] czerwca 2007 r. Sprawa ta była już przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 2 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 663/09 uchylił wcześniejsze rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2008 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Sąd pierwszej instancji. Takie rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego oznacza, że postępowanie sądowoadministracyjne nie zostało jeszcze prawomocnie zakończone.

Minister wskazał, że rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest orzeczeniem, co do istoty sprawy, a zatem nie powoduje ustąpienia przesłanki zagadnienia wstępnego, w związku z którą przedmiotowe postępowanie zostało zawieszone. Dopiero po ponownym rozpatrzeniu sprawy i wydaniu rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz jego uprawomocnieniu się będzie możliwe podjęcie zawieszonego postępowania.

Minister ustalił, że z informacji uzyskanej w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie wynika, iż Sąd ten wyrokiem z dnia 23 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 702/10 oddalił skargę na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] września 2007 r., jednakże do dnia dzisiejszego wyrok ten nie uprawomocnił się.

Od postanowienia Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] J. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił wydanie go z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. W skardze wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że brak jest podstaw do dalszego zawieszenia postępowania w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, a rozstrzygnięcie które zapadnie przed NSA nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Skarżący wskazał, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja Ministra Budownictwa z dnia [...] września 2007 r., nr [...] uchylająca decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2007 r. Zgodnie zaś z art. 61 § 1 – ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.

Skarżący zauważył, że orzeczenie NSA z dnia 2 marca 2010 r., sygn. akt, I OSK 663/09 na mocy którego uchylono wcześniejszy wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wydany w sprawie I SA/Wa 1881/07 jest prawomocny.

J. B. wskazał, że organy odmawiając podjęcia zawieszonego postępowania powinny wykazać, że istnieje bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym, tj. prawomocnym orzeczeniem WSA w Warszawie bądź NSA zapadłym już w efekcie ponownego rozpoznania sprawy.

Zdaniem skarżącego, w niniejszej sprawie związek ten nie został wykazany, gdyż nie istnieje. Odmowa podjęcia zawieszonego postępowania w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 Kpa jest zatem chybiona. Do rozpatrzenia odwołania w sprawie o ustalenie i wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość nie jest konieczne i zarazem niezbędne prawomocne orzeczenie NSA dotyczące prawidłowości rozstrzygnięcia przez WSA w Warszawie sprawy I SA/Wa 702/10.

Skarżący uważa, że istniejący obecnie stan prawny umożliwia w pełni załatwienie wniosku o ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona.

Z treści uzasadnienia ostatecznego postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r., nr [...] wynika, że organ uznał za zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 ust. 1 pkt 4 Kpa, wynik toczącego się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowania w sprawie o sygn. akt I OSK 663/09.

Trzeba wskazać, że postępowanie przed NSA zakończyło się wydaniem przez ten Sąd wyroku w dniu 2 marca 2010 r. Rację ma zatem skarżący, że w momencie złożenia Wojewodzie [...] wniosku z dnia 10 marca 2009 r. o podjęcie postępowania odwoławczego w sprawie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość nie istniała przeszkoda do prowadzenia tego postępowania, w postaci zagadnienia wstępnego, wskazanego w postanowieniu Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r.

Nie można się zgodzić z Ministrem Infrastruktury i Wojewodą [...], że, skoro NSA uchylił wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 grudnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1881/07 i przekazał sądowi niższej instancji sprawę do ponownego rozpoznania, a nie oddalił skargi kasacyjnej, to nie jest dopuszczalne podjęcie postępowania w sprawie o odszkodowanie.

Jak wyżej wskazano, postępowanie odszkodowawcze zawieszono na czas konkretnego postępowania, postępowania sądowego toczącego się pod sygn. akt I OSK 663/09, które w dniu 2 marca 2010 r. zostało zakończone. Zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu stanowisko Ministra Infrastruktury o braku podstaw do podjęcia postępowania o odszkodowanie było by zasadne (w sytuacji uchylenia przez NSA wyroku sądu niższego rzędu), gdyby Wojewoda [...] zawiesił postępowanie odwoławcze, do czasu uprawomocnienia się wyroku WSA w Warszawie w sprawie ze skargi Prezydenta Miasta G. wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] września 2007 r., nr [...], co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Skoro zatem organ pierwszej instancji zawiesił postępowanie administracyjne na czas toczącego się postępowania przed NSA w sprawie o sygn. akt I OSK 663/09, to po zakończeniu tego postępowania winien podjąć postępowanie w sprawie o odszkodowanie.

Wobec tego, że w niniejszej sprawie Wojewoda [...] i Minister Infrastruktury, mimo ustąpienia przyczyny zawieszenia postępowania odwoławczego, odmówili jego podjęcia, to Sąd uznał, że w niniejszej sprawie organy naruszyły przepis art. 97 § 2 Kpa, a organ odwoławczy dodatkowo art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kpa, a naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd zauważa, że przedmiotem niniejszej sprawy jest jedynie ocena legalności odmowy podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego. W tej sytuacji poza przedmiotem niniejszej sprawy jest to, czy wynik postępowania sądowoadministracyjnego prowadzonego w sprawie ze skargi Prezydenta Miasta G. wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] września 2007 r., nr [...], ma charakter tzw. zagadnienia wstępnego, w stosunku do sprawy o odszkodowanie, którą popiera skarżący. To ostatnie zagadnienie było by przedmiotem oceny Sądu, gdyby skarżący zaskarżył postanowienie organu wyższego stopnia w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego.

W ponownie prowadzonym postępowaniu Wojewoda [...] podejmie postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] w sprawie ustalenia i wypłaty na rzecz J. B. odszkodowania za wywłaszczoną na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość, oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położoną w G., [...], zapisaną w księdze wieczystej KW nr [...].

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej Ppsa (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

O zwrocie należnych skarżącemu kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 Ppsa w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).