Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SAB/Kr 147/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: stwierdzono, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, a przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: Art. 12, art. 35, art. 36
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Pasternak (spr.) Sędziowie: WSA Halina Jakubiec WSA Maria Zawadzka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi V. A. na przewlekłość Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej I. Umarza postępowanie w sprawie bezczynności Wojewody, II. Stwierdza, że Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z wniosku skarżącego z dnia 11 września 2017 r. o udzielenie pozwolenia na pobyt czasowy, III. Stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, IV. Przyznaje od Wojewody na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości 1000 zł (słownie : tysiąc złotych) V. Zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 11 września 2017 r. V. A. złożył w Urzędzie Wojewódzkim wniosek o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy. W uzasadnieniu wniosku podał, że od dnia 13 lutego 2017 r. przebywa w Polsce, gdzie pobiera lekcje w Akademii [...] (wiza). Do wniosku skarżący dołączył komplet dokumentów w tym zaświadczenie Dziekana Wydziału [...] Akademii o przyjęciu cudzoziemca na studia z informacją, że rok rozpoczyna się 1 października 2017 r. i trwa trzy lata.

Pismem z dnia 24 października 2017 r. Wojewoda wezwał skarżącego do osobistego stawiennictwa w dniu 14 listopada 2017 r., celem pobrania odcisków linii papilarnych.

Pismem z dnia 16 listopada 2017 r. Wojewoda poinformował o wszczęciu postępowania i terminie załatwienia sprawy do 14 stycznia 2018 r.

Kolejnym pismem z dnia 16 listopada 2017 r. Wojewoda zwrócił się do Dyrektora Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej o informacje, czy wjazd i pobyt V. A. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Pismem z dnia 15 stycznia 2018 r. Wojewoda ustalił nowy termin załatwienia sprawy do 14 marca 2018 r.

Pismem z dnia 28 maja 2018 r. Wojewoda wezwał skarżącego o uzupełnienie braków formalnych wniosku poprzez przedłożenie następujących dokumentów, w terminie 14 dni od odbioru wezwania:

- aktualne zaświadczenie z uczelni z wpisem na rok akademicki 2017/2018 zawierające wydział i kierunek, rok i semestr studiów, rodzaj i tryb, przewidywany okres ukończenia nauki. W przypadku odpłatności na studia - potwierdzenie opłaty.

- dokument potwierdzający posiadanie aktualnego ubezpieczenia zdrowotnego w rozumieniu przepisów o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium RP;

- dokument potwierdzający posiadanie środków finansowych wystarczających do pokrycia kosztów pobytu w Polsce (tj. co najmniej 635 zł na każdy miesiąc pobytu) oraz środków finansowych pozwalających na pokrycie kosztów powrotu w wysokości stanowiącej równowartości biletu (nie mniej niż 200 zł).

Dokumentami, które mogą potwierdzić możliwość uzyskania przez Cudzoziemca środków niezbędnych na pokrycie kosztów utrzymania są:

- czek podróżny,

- zaświadczenie o wysokości limitu na karcie kredytowej wydane przez bank, który wystawił kartę kredytową,

- zaświadczenie o posiadaniu środków płatniczych w banku lub spółdzielczej kasie

oszczędnościowo kredytowej mających siedzibę na terytorium RP,

- dokument potwierdzający przyznane stypendium strony polskiej lub przyznanie

innego stypendium przez podmiot krajowy lub zagraniczny.

Jednocześnie poinformowano o ustaleniu nowego terminu załatwienia sprawy do 14 lipca 2018 r.

Wskazane przez organ dokumenty V. A. przedłożył w dniu 11 czerwca 2018 r. (data nadania).

Decyzją z dnia 7 sierpnia 2018 r. ([...]) Wojewoda zezwolił V. A. zezwolenie na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od dnia 7 sierpnia 2018 . do dnia 6 listopada 2019 r.

Pismem z dnia 5 września 2018 r. V. A. zwrócił się do Wojewody o udostępnienie akt sprawy w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy.

Pismem z dnia 11 września 2018 r. V. A., działając przez pełnomocnika złożył ponaglenie na prowadzenie przez Wojewodę postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia przedmiotowej sprawy oraz na niezałatwienie sprawy w terminie określnym w art. 35 kpa.

W dniu 1 października 2018 r. pełnomocnik skarżącego zapoznała się z aktami sprawy.

W dniu 13 września 2018 r. (data nadania) V. A. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na prowadzenie przez Wojewodę postepowania dłużej niż to jest niezbędne do załatwienia przedmiotowej sprawy (przewlekłość) oraz na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa (bezczynność).

Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów art. 7, 8, 12§1, 35, 36 § 1 i2, art. 104 §1 kpa.

Podniósł, że pierwsza czynność w sprawie została podjęta dopiero po upływie ponad dwa miesiąca od dnia złożenia wniosku (czyli w dniu 14 listopada 2017 r. - pobranie odcisków linii papilarnych). Stosownie do art. 61 § 3 k.p.a., datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (czyli w dniu 11 września 2017 r.). Wszczęcie postępowania w tej dacie następuje jeżeli wniosek jest kompletny i nie zawiera braków formalnych, w przeciwnym razie organ winien wezwać wnioskodawcę do jego uzupełnienia w trybie art. 64 § 2 k.p.a.

Według skarżącego w niniejszej sprawie za brak formalny mógł być uznany brak odcisków linii papilarnych. Nie wytłumaczalnym jednak pozostaje czemu owej czynności dopełniono dopiero po ponad dwóch miesiącach od daty złożenia wniosku (czyli po upływie terminów przewidzianych w art. 35 k.p.a.). Dlatego też nie ulega wątpliwości, że postępowanie w sprawie prowadzone jest przewlekle, bowiem organ przez blisko półtora miesiąca, nie wykonał w sprawie żadnych czynności nakierowanych na załatwienie wniosku i wydanie rozstrzygnięcia. W tym kontekście nie zasługują na uwzględnienie twierdzenia organu, które usłyszał pełnomocnik w trakcie wizyty w siedzibie organu, iż organ prawdopodobnie przeprowadza analizę dokumentów, posiadanych rejestrów i systemów, skoro dokumenty złożone przez wnioskodawcę zostały już poddane analizie w dacie złożenia i przeszły pozytywną weryfikację. Z informacji pozyskanych przez pełnomocnika w trakcie wizyty w siedzibie organu wynika jednoznacznie, że przyczyną opieszałości jest duża ilość spraw dotyczących cudzoziemców ubiegających się o przyznanie pobytu czasowego na terenie RP i brak możliwości, przy określonym stanie kadrowym urzędu, sprawnej i szybkiej realizacji wpływających wniosków. Nie jest to jednak okoliczność, która mogłaby się przełożyć na ocenę przewlekłości postępowania. Strona ma bowiem prawo oczekiwać, że postępowanie zainicjowane jej wnioskiem - zgodnie z zasadą szybkości i ograniczonego formalizmu, rozpoznane zostanie bez zbędnej zwłoki, przy użyciu najprostszych środków prowadzących do załatwienia sprawy (art. 12 k.p.a).

Wskazał skarżący, że zasada ta nie może doznawać ograniczenia z przyczyn leżących po stronie organu, którego zadaniem jest taka organizacja pracy, która umożliwi dostosowanie jego struktury do zmieniających się warunków, zwłaszcza, że znaczny wpływ wniosków o przyznanie pobytu czasowego na terenie RP nie ma charakteru incydentalnego, a jest efektem szerszego zjawiska - dużego zapotrzebowania rynku pracy. Stąd działania organu winny być nakierowane na szybkie i sprawne załatwianie wniosków. W szczególności strony nie mogą być obciążane konsekwencjami niewłaściwej organizacji pracy, czy braków kadrowych. W badanej sprawie, w świetle przedstawionych wyżej okoliczności, nie ulega wątpliwości, iż Wojewoda pozostaje w bezczynności, a postępowanie jest prowadzone przewlekle i przewlekłość ta rażąco narusza prawo. Zważyć bowiem należy, że organ zaniechał nawet obowiązku zawiadomienia wnioskodawcę lub jego pełnomocnika o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy. Takie postępowanie organu nie może zasługiwać na aprobatę w sytuacji, gdy brak jest racjonalnych i uzasadnionych przesłanek do tak długiego procedowania w stosunkowo prostej sprawie.

Dodał skarżący, że w orzecznictwie przyjmuje się, że z przewlekłością postępowania mamy do czynienia, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Można zatem stwierdzić, że z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia nie tylko wtedy, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności, ale również wówczas, gdy podejmuje nieefektywne działania, które nie zmierzają do zebrania niezbędnego materiału dowodowego, nie wyjaśniają istotnych okoliczności i nie prowadzą do zakończenia postępowania. Ponadto również wtedy, gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowalnego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.

Odnosząc się do twierdzeń skargi o kompletności wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę podał, że wniosek ten nie był w dacie złożenia weryfikowany pod kątem prawidłowości załączonych dokumentów, co wynika z adnotacji zamieszczonej na pieczęci wpływu. Wniosek ten wymagał oceny, czy nie zachodzą przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania, a także czy nie zawiera braków formalnych. W związku z tym, że w dacie złożenia wniosku był on dotknięty brakami formalnymi, organ wezwał Skarżącego do dopełnienia czynności złożenia odcisków palców pismem z dnia 24 października 2017 r., wysłanym na adres strony w dniu 26 października 2017r. Pismo to, w związku z tym, że dotyczyło uzupełnienia braków formalnych, nie zawierało informacji o terminie załatwienia sprawy.

W związku z uzupełnieniem braków formalnych w wyznaczonym terminie, Skarżący pismem z dnia 16 listopada 2017 r. został zawiadomiony o wszczęciu postępowania oraz o terminie załatwienia sprawy, uwzględniającym obowiązek organu dokonania ustaleń dotyczących zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Termin ten został ustalony na dzień 14 stycznia 2018 r. Zawiadamiając stronę o wszczęciu postępowania organ wystąpił do Dyrektora Delegatury ABW, Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej o udzielenie informacji dotyczących zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zawiadomieniem z dnia 15 stycznia 2018 r. strona została powiadomiona, że z uwagi na trwające postępowanie wyjaśniające, postępowanie nie może zostać załatwione w terminie. Nowy termin załatwienia sprawy został ustalony na dzień 14 marca 2018 r.

Wyjaśniono, że prowadząc postępowanie wyjaśniające, pomimo przygotowania projektu decyzji datowanego na dzień 14 marca 2018 r. organ zwrócił jednak uwagę na potrzebę wyjaśnienia określonych okoliczności, prosząc stronę o przedstawienie stosownych dokumentów, pod rygorem podjęcia decyzji na podstawie zgromadzonego materiału. Pismo organu zwracające się do strony o przedstawienie tych dokumentów oraz zawiadamiające o przedłużeniu terminu załatwienia do dnia 14 lipca 2018r. zostało wysłane do strony w dniu 28 maja 2018 r.

Dokumenty, do dostarczenia których Skarżący był wzywany, wpłynęły do organu w dniu 12 czerwca 2018 r. W dniu 7 sierpnia 2018r. organ wydał decyzję administracyjną, zezwalającą V. A. na pobyt czasowy na terytorium RP od 7 sierpnia 2018 r. do 6 listopada 2019 r.

Organ podzielił pogląd skarżącego, że przyczyny organizacyjne lub kadrowe, nie mają znaczenia dla stwierdzenia stanu przewlekłości. Podkreślił jednak, iż w Wydziale Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców Urzędu Wojewódzkiego, w ramach m.in. załatwiania spraw związanych z legalizacją pobytu dochowywana jest najwyższa staranność, a sprawy rozpatrywane są zgodnie z kolejnością wpływu. Każde postępowanie wymaga rzetelnego przeprowadzenia i wnikliwej analizy danych, w celu ustalenia, czy cudzoziemiec spełnia wymogi określone ze względu na deklarowany cel pobytu, a okoliczności, które są podstawą ubiegania się o to zezwolenie, uzasadniają jego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. W 2018 r. na jednego pracownika rozpatrującego sprawy dotyczące legalizacji pobytu i pracy cudzoziemców przypada średnio 500 spraw kwartalnie. Realizacja spraw z zakresu cudzoziemców nie ogranicza się wyłącznie do czynności technicznych. Osoby prowadzące postępowania w każdej sprawie muszą przeanalizować kilkadziesiąt bądź nawet kilkaset dokumentów, zweryfikować ich autentyczność, wystąpić do innych służb i instytucji o stosowną informację na temat cudzoziemca, w większości spraw konieczne jest także przesłuchanie cudzoziemca i świadków, a nawet sprawdzenie lokalu wskazanego jako miejsce zamieszkania strony. Identyfikowane nadużycia, próby obejścia przepisów i podawanie przez cudzoziemców fałszywych informacji oraz aktualna sytuacja międzynarodowa i rosnące zagrożenie terroryzmem, nakładają na organ obowiązek wnikliwego przeprowadzenia postępowań, mających na celu stwierdzenie czy pobyt cudzoziemca na terytorium RP nie zagraża porządkowi i bezpieczeństwu wewnętrznemu kraju.

Podał, że jakkolwiek organ nie przystąpił niezwłocznie do oceny wniosku Skarżącego pod względem formalnym, to jednak opóźnienie to nie jest pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Należy podnieść w tym zakresie, że przewlekłość ma charakter rażący, jeżeli poważne opóźnienia w podejmowanych przez organ czynnościach oczywiście pozbawione są jakiegokolwiek racjonalnego usprawiedliwienia (por. II SAB/Sz 134/17). Zdaniem organu, opóźnienie w przystąpieniu do oceny, czy wniosek Skarżącego o zezwolenia na pobyt czasowy spełniał wymagania formalne, nie stanowi kwalifikowanego naruszenia prawa. Organ, pomimo podejmowania działań organizacyjnych ukierunkowanych na zapewnienie najlepszej organizacji pracy pracowników Wydziału Spraw Obywatelskich Cudzoziemców UW, znajduje się obecnie w bardzo trudnej sytuacji, spowodowanej skalą napływu wniosków o udzielenie cudzoziemcom zezwolenia na pobyt czasowy. Opóźnieniu temu nie można w ocenie organu przypisać znamion celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Organ, po uzupełnieniu przez Skarżącego braków formalnych wniosku, podejmował wymagane przez przepisy prawa czynności, których realizacja wpływa na czas trwania postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wystąpił na podstawie art.109 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach do Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej oraz Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z prośbą o przekazanie informacji, czy wjazd i pobyt cudzoziemca na terytorium RP mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Mając na względzie 30 dniowy termin, jaki w/w Służby opiniujące mają na ewentualne przekazanie informacji organowi, rozstrzygniecie sprawy w okresie tym nie mogło nastąpić. W związku z brakiem informacji wskazujących na możliwe zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego oraz wykonaniem wezwania w sprawie dostarczenia brakujących dokumentów, w dniu 7 sierpnia 2018 r. organ wydał decyzję administracyjną, zezwalającą Skarżącemu na pobyt czasowy na terytorium RP od 7 sierpnia 2018 r. do 6 listopada 2019 r.

W dniu 11 grudnia 2018 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek o przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej tytułem zadość uczynienia za oczekiwanie na rozpoznanie sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl natomiast art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.) oraz na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a.).

Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym w przepisach prawa i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Bezczynność organu zachodzi zatem wówczas, gdy ciąży na nim wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia (stosownej czynności), a obowiązku tego organ nie wypełnia w nakazanym terminie. O przewlekłości postępowania można natomiast mówić wówczas, gdy organ nie podejmuje żadnych działań, uwzględniając czas niezbędny do ich podjęcia, a więc, gdy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne z przyczyn leżących po stronie organu. O ile podjęcie przez organ czynności procesowych powoduje, iż ustaje stan ewentualnej bezczynności organu, co uzasadnia umorzenie postępowania w zakresie skargi na bezczynność organu, o tyle nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania sądowego dotyczącego skargi strony na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Przewlekłość postępowania jest bowiem stanem sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ podejmował czynności w sprawie. O przewlekłości mówimy, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego zaistnieje wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1956/12). A contrario, nie sposób przypisać organowi przewlekłego prowadzenia postępowania w sytuacji, gdy podejmuje on wszelkie możliwe, a konieczne dla zakończenia postępowania działania, które jednakże z przyczyn niezależnych od organu nie przynoszą oczekiwanego skutku w postaci zakończenia postępowania administracyjnego.

Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Oznacza to, że celem skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest doprowadzenie do wydania przez organ decyzji administracyjnej (lub innego aktu) w sprawie wszczętej żądaniem strony

W rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność i przewlekłość Wojewody w rozpatrzeniu wniosku V. A. z dnia 11 września 2017 r. o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy.

Z uwagi na okoliczność, że w dniu 7 sierpnia 2018 r. Wojewoda wydał decyzję [...]), którą zezwolił V. A. na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od dnia 7 sierpnia 2018 r. do 6 listopada 2019 r. postepowanie w sprawie bezczynności Wojewody stało się bezprzedmiotowe, a zatem Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł – jak w pkt I wyroku.

Wydanie decyzji przez organ administracyjny nie zwalnia jednak Sądu od dokonania oceny, czy organ dopuścił się przewlekłości postępowania oraz czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. W orzecznictwie akcentuje się, iż rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie terminu musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.

Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie Wojewoda dopuścił się przewlekłości postępowania, a przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Za takim stanowiskiem Sądu przemawiają poniższe argumenty:

Zgodnie z treścią art. 12 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., zwanej dalej k.p.a.) organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Wyrażona w tym przepisie zasada szybkości postępowania została skonkretyzowana w art. 35 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.

Ponadto zgodnie z art. 36 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.

Jak wynika z akt sprawy, wniosek o udzielnie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP skarżący złożyła w dniu 11 września 2017 r. Oznacza to, że maksymalny, wynikający z art. 35 § 3 k.p.a. termin do rozpoznania wniosku upływał 11 listopada 2017 r. Natomiast organ dopiero w dniu 14 listopada 2017 r. dokonał pierwszych czynności w sprawie, tj. pobrano od skarżącego odciski linii papilarnych.

Po ponad dwóch miesiącach od dnia złożenia wniosku tj. dnia 16 listopada 2017 r. organ zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania. Pismem z tego samego dnia zwrócił się także do Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej o informację, czy wjazd i pobyt skarżącego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Pismem z dnia 15 stycznia 2018 r. organ zawiadomił skarżącego o nowym terminie załatwienia sprawy: do 14 marca 2018 r., jako powód podając trwające postępowanie wyjaśniające. Pismem z dnia 28 maja 2018 r. organ wezwał skarżącego o uzupełnienie wskazanych w piśmie dokumentów, wskazując jednocześnie nowy termin załatwienia sprawy – do 14 lipca 2018 r. Żądane dokumenty zostały dostarczone do organu administracji dnia 12 czerwca 2018 r., przy czym dopiero w dniu 7 sierpnia 2018 r. Wojewoda wydał decyzję [...], którą zezwolił skarżącemu na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Z powyższego wynika, że istotne czynności w sprawie organ podjął po dwóch miesiącach od złożenia wniosku przez skarżącego, a decyzja została wydana po prawi 11 miesiącach h od dnia złożenia przez skarżącego wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium RP. Tymczasem w sytuacji niezwłocznego podjęcia przez organ czynności – wniosek skarżącego mógł być rozpoznany w ciągu 1 miesiąca od jego złożenia, a najpóźniej w ciągu 2 miesięcy, a więc zgodnie z przepisami kodeksu postepowania administracyjnego

W ocenie Sądu, Wojewoda dopuścił się naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego regulujących kwestie terminów w jakich powinny być rozpoznawane wnioski stron. Nie tylko bowiem nie rozpoznał wniosku skarżącego w ustawowym terminie, ale pierwsze czynności w sprawie podjął dopiero po dwóch miesiącach od złożenia wniosku, tj. 14 listopada 2017 r. Poza tym dopiero w dniu16 listopada 2017 r. wystąpił do właściwych organów o udzielenie informacji czy wjazd i pobyt na terytorium RP mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. (a więc po upływie 2 miesięcy od złożenia przez skarżącego wniosku). Co więcej, zupełnie bezpodstawne zdaniem sądu było wezwanie z dnia 28 maja 2018 r. o przedłożenie przez skarżącego wymienionych w piśmie dokumentów, skoro organ był już w ich posiadaniu (skarżący złożył kompletny wniosek) i wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy do 14 lipca 2018 r.

Takie prowadzenie sprawy jednoznacznie wskazuje na przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy bowiem do czynienia wtedy, gdy postępowanie to jest prowadzone w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 44), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1680/14 oraz J. Borkowski [w]: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, s. 238). Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. orzekł jak w pkt II wyroku.

Oceny Sądu nie zmieniły argumenty organu podniesione w odpowiedzi na skargę, tj. trudności organizacyjne i braki kadrowe spowodowane wpływem dużej ilości spraw dotyczących legalizacji pobytu i pracy cudzoziemców. Braki kadrowe i problemy wewnętrzne organu mogą być wprawdzie od niego niezależne, jednak nie mogą rodzić negatywnych skutków dla strony i wpływać na ograniczenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, w postępowaniu prowadzonym w sposób wnikliwy i szybki.

Sąd uznał za uzasadnione żądanie skarżącego przyznania od organu sumy pieniężnej, albowiem przyjął, że przewlekłe prowadzenie postepowania miało miejsce przez okres ponad 11 miesięcy. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 1000 zł – jak w pkt IV wyroku. Taką kwotę - Sąd przyjął dlatego, że z jednej strony miał na względzie uzasadnione żądanie skarżącego, a z drugiej strony niewątpliwie trudną sytuację organu, który zobowiązany jest do załatwienia dużej ilości tego rodzaju spraw spowodowanych napływem do polski cudzoziemców.

O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. jak w pkt V wyroku, na które składa się wpis sądowy (100 zł).