Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SAB/Kr 32/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 1 , art 4  , art 6 , art 13 , art 16
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędziowie: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędzia WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi W. A. na bezczynność Dowódcy Komponentu Wojsk Specjalnych w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia [...] lutego 2019 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

W.A. wniosła datowaną na 31 stycznia 2020 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność Dowódcy Komponentu Wojsk Specjalnych w Krakowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z 22 lutego 2019 r. Skarżąca wskazała, że 18 marca 2019 r. wniosła ponaglenie.

W skardze skarżąca wniosła o:

1. zobowiązanie organu do udzielenia informacji publicznej stosownie do wniosku skarżącej z 22 lutego 2019 r.

2. stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej;

3. stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

4. wymierzenie organowi grzywny w wysokości 45.000 zł, na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.".

Zarzuciła organowi naruszenie art. 61 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP w zakresie, w jakim stanowi normatywną podstawę do uzyskania informacji o działaniu organów władzy publicznej, gospodarowania mieniem Skarbu Państwa oraz dostępie do dokumentów oraz art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2019 r., poz. 1429), dalej "u.d.i.p.", w zakresie w którym organ jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki, jednakże nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak udostępnienia informacji publicznej przez organ.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że 22 lutego 2019 r. wystąpiła do organu z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej polegającej na udostępnieniu dokumentu urzędowego, tj. pisma organu stanowiącego odpowiedź na pismo Inspektoratu Wojsk Specjalnych Dowództwa Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych nr wch. [...], które również dotyczyło informacji publicznej w zakresie wydatkowania środków publicznych i osób pełniących funkcje publiczne. Treścią wniosku objęta była również informacja publiczna dotycząca mienia Skarbu Państwa znajdującego się w zasobach resortu Obrony Narodowej pod nadzorem organu i wydatkowania środków publicznych w celu korzystania z samochodów służbowych dla celów prywatnych, a to przemieszczania się na koszt Skarbu Państwa na rozprawy, gdzie jest oskarżonym.

Wcześniej skarżąca złożyła wniosek do wyższego przełożonego nad organem, tj. Dowódcy Generalnego Rodzajów SZ, który uznał, iż żądane przez skarżącą informacje z całą stanowczością stanowią informację publiczną, jednakże podmiot ten wskazał, iż nie posiada dokumentu urzędowego będącego przedmiotem udostępnienia w ramach informacji publicznej z uwagi na fakt, iż dokument ten był kierowany co prawda do Dowództwa Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych jednakże "do rąk własnych" szefa wewnętrznej komórki organizacyjnej dowództwa, a następnie w oryginale przesłany do Ministerstwa Obrony Narodowej.

To spowodowało konieczność wystąpienia o żądany dokument publiczny do jego wykonawcy, tj. Dowódcy Komponentu WS, jako organu podległego Dowódcy Generalnego Rodzajów SZ.

Skarżąca załączyła do skargi ww. pismo Dowódcy Generalnego Rodzajów SZ z 11 lutego 2019 r.

Dalej zarzuciła, że organ na jej wniosek nie udostępnił mimo tego informacji publicznej, dokonując częściowo argumentacji nie popartej żadną podstawą prawną i całkowicie sprzecznej z wykładnią dokonaną przez wyższego przełożonego tego organu, a częściowo w ogóle nie odnosząc się do przedmiotu wniosku.

W zaistniałej sytuacji skarżąca w dniu 18 marca 2019 r. wniosła ponaglenie, które nie skłoniło nadal organu do udostępnienia informacji publicznej pomimo, iż wyższy przełożony określił jednoznacznie, iż "W przedmiotowej sprawie jakkolwiek mamy do czynienia z informacją publiczną, bowiem żądane pismo wypełnia cechy dokumentu urzędowego" "zostało wyekspediowane do innego podmiotu, co jednoznacznie przesądza o jego charakterze".

Co do informacji dotyczącej majątku Skarbu Państwa, tj. konkretnych samochodów z floty samochodowej będącej w dyspozycji resortu Obrony Narodowej oraz ponoszonych kosztów przez Skarb Państwa na prywatne podróże osoby będącej oskarżonym o przestępstwa, w ocenie skarżącej mamy do czynienia z informacją publiczną. Skarżąca wnosząc o udostępnienie informacji publicznej w ww. zakresie przywołała art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1 i 2, art. 3 ust. 1 z zw. z art. 6 ust. 1 u.d.i.p.

Następnie skarżąca przytoczyła treść art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i podniosła, powołując się na wyroki sądów administracyjnych, że informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p. jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych (...) w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem Skarbu Państwa (...) co do zasady wszystko, co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust.1 ustawy stanowi informację publiczną (...). Informacją publiczną jest całokształt dokumentacji posiadanej przez dany organ władzy publicznej, używanej przez ten organ do zrealizowania powierzonych mu prawem zadań publicznych (...).

Dalej skarżąca podniosła, że pismo organu kierowane do niej 6 marca 2019 r. nie udostępniało informacji publicznej, o którą wnioskowała, bez podania jakiejkolwiek przyczyny faktycznej i prawnej. Organ nadto nie wydał decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 u.d.i.p.

Skarżąca podniosła, że na równi z brakiem podjęcia przez organ określonych czynności względem wniosku o udostępnienie informacji publicznej należy traktować także udzielenie wnioskodawcy informacji innej niż ta, której oczekiwał, a także przedstawienie informacji niebędącej pełną odpowiedzią na wniosek zainteresowanego.

Wskazała, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., termin do udostępnienia informacji objętej wnioskiem z 22 lutego 2019 r. (data doręczenia: 28 lutego 2019 r.) upłynął 14 marca 2019 r. Pomimo upływu tego terminu organ, do którego został skierowany wniosek, nie udostępnił informacji publicznej, o którą wnioskowała skarżąca.

Objęte wnioskiem z 22 lutego 2019 r. informacje i dokumenty stanowią informację publiczną, gdyż:

— dotyczą wykonywania zadań finansowanych ze środków publicznych,

— dotyczą spraw publicznych i dokumentów urzędowych,

— dotyczą funkcjonowania i trybu działania organu władzy / administracji publicznej jakim jest organ,

— dotyczą informacji o wydatkowaniu środków publicznych, majątku Skarbu Państwa, wykonywaniu funkcji przez osoby publiczne / funkcjonariuszy publicznych.

W ocenie skarżącej sytuacja, w której czeka niemalże rok na udostępnienie informacji publicznej, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej.

W odpowiedzi na skargę Dowódca Komponentu Wojsk Specjalnych w Krakowie wniósł o oddalenie skargi, oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny, dopuszczenie dowodów z dokumentów wskazanych w odpowiedzi oraz zasądzenie od skarżącej na rzecz organu administracji kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu swojego stanowiska Dowódca Komponentu Wojsk Specjalnych w Krakowie wskazał, że jego odpowiedź z 20 lipca 2017 r. na pismo Inspektora Wojsk Specjalnych Dowództwa Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych była dokumentem wewnętrznym zobowiązującym organ do udzielenia odpowiedzi na pytania zawarte we wniosku skierowanym do Ministra Obrony Narodowej w zakresie sposobu wydatkowania środków publicznych, wskazania osób pełniących funkcje publiczne oraz podania danych dotyczących mienia Skarbu Państwa znajdującego się w zasobach resortu Obrony Narodowej.

W dniu 6 marca 2019 r. organ przesłał skarżącej pismo, w którym poinformował, że dokument którego udostępnienia żąda, jest dokumentem wewnętrznym i nie posiada charakteru informacji publicznej (załącznik nr 4). Ponadto organ poinformował skarżącą, że informacje, których się domaga, również nie są informacją publiczną.

Dowódca Komponentu Wojsk Specjalnych w Krakowie nie zgodził się z zarzutem skarżącej, że nie udostępnił jej informacji publicznej. Odpowiedź została bowiem udzielona 6 marca 2019 r. (załącznik nr 4). Organ uznał, iż skarżąca wnosi o udostępnienie dokumentu o charakterze wewnętrznym oraz informacji nie będących informacją publiczną. Na poparcie swojego stanowiska organ przywołał liczne orzeczenia sądów administracyjnych.

W ocenie organu, jeżeli informacja dotyczy sfery niezwiązanej z działalnością organu, nie podlega udostępnieniu. Dotyczy to także sytuacji, gdy informacja znajduje się w aktach prowadzonej przez organ sprawy. Konsekwencją przyjęcia takiego poglądu jest też uznanie, że część dokumentów służących jedynie potrzebom podmiotu zobowiązanego, pomimo że związana jest z jego działalnością, określanych jako dokumenty wewnętrzne, nie jest informacją publiczną i nie podlega ujawnieniu.

Dowódca Komponentu Wojsk Specjalnych w Krakowie wskazał, że skarżąca była zatrudniona w Jednostce Wojskowej Nr [...]. Po rozwiązaniu z nią stosunku pracy w trybie dyscyplinarnym nagminnie zaczęła występować do organu z różnego rodzaju pismami, w tym z wnioskami o udzielenie informacji publicznej, wezwaniami do solidarnej zapłaty, skargami na działanie jednostek organizacyjnych podległych organowi oraz pozwami do sądów powszechnych przeciw żołnierzom pełniącym służbę w Dowództwie Komponentu Wojsk Specjalnych oraz podległej Jednostce Wojskowej Nr [...], jak i samej JW [...] oraz jej pełnomocnikowi.

Dowódca Komponentu Wojsk Specjalnych w Krakowie wyjaśnił, że od chwili zwolnienia, tj. od 15 lutego 2017 r., skarżąca próbuje na różne sposoby i różnymi pismami, kierowanymi zarówno do byłego pracodawcy jak i do jego przełożonych, spowodować dolegliwości dla osób i organów, które mają odmienne stanowisko od prezentowanego przez skarżącą.

W powyższym zakresie skarżąca zainicjowała liczne postępowania i nadal inicjuje inne. Dowódca Komponentu Wojsk Specjalnych w Krakowie wymienił i opisał 14 postępowań zainicjowanych przez skarżącą:

a) 8 postępowań karnych w Prokuraturze Rejonowej Kraków-Krowodrza w Krakowie przeciw Dowódcy i pracownikom Jednostki, o m.in.

- złośliwe lub uporczywe naruszanie w okresie od września 2013 r. do lutego 2017 r. uprawnień pracownika,

- bezprawne udostępnienie danych osobowych,

- fałszywe oskarżenie i zawiadomienie organów ścigania,

- poświadczenie nieprawdy,

- pomówienie,

- przekroczenie uprawnień,

- utrudnianie wykonywania działalności związkowej i dyskryminowanie,

- uporczywe nękanie;

b) postępowanie cywilne w Sadzie Rejonowym dla Krakowa Nowej Huty w Krakowie, Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie przywrócenia skarżącej do pracy;

c) postępowanie administracyjne przed Generalnym Inspektorem Ochrony Danych Osobowych w sprawie udostępniania danych osobowych i korespondencji skarżącej podmiotom nieuprawnionym;

d) postępowanie karne w Sądzie Okręgowym w Krakowie IV Wydział Karny Odwoławczy, na skutek złożonych apelacji stron postępowania od wyroku z 2 sierpnia 2018 r. Sądu Rejonowego Kraków-Podgórze w Krakowie, sygn. akt II K 562/17, w sprawie o pomawianie przez skarżącą M.K. o postępowanie, które w rzeczywistości nie miało miejsca;

e) postępowanie karne w Wojskowym Sądzie Okręgowym w Warszawie z subsydiarnego oskarżenia skarżącej o to, że pracodawca w okresie od września 2013 r. do lutego 2017 r. uporczywie naruszał uprawnienia powódki wynikające ze stosunku pracy (...);

f) postępowanie dyscyplinarne w stosunku do M.K. ;

g) kontrola gospodarczo-finansowa JW Nr [...] prowadzone przez Departament Kontroli MON na skutek donosu skarżącej.

Podsumowując wskazał, że w jego ocenie postępowanie skarżącej jest nadużyciem prawa do informacji publicznej. Służy skarżącej jedynie do realizacji celów, które nie wynikają ani z Konstytucji RP, ani z u.d.i.p. Celem skarżącej nie jest troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów, lecz chęć zaspokajania indywidualnych (prywatnych) potrzeb w postaci pozyskiwania informacji wprawdzie publicznych, lecz przeznaczonych dla celów innych niż wyżej wymienione. W przypadku nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej brak jest podstaw do stosowania przepisów regulujących dostęp do takich informacji. Głównym celem przepisów u.d.i.p. jest społeczna kontrola władzy publicznej. Jeśli natomiast rzeczywistą intencją wystąpienia z wnioskiem informacyjnym są inne względy, to nie zasługują one na aprobatę, albowiem w takim przypadku stanowią one przejaw nadużycia prawa do informacji publicznej.

Zdaniem Dowódcy Komponentu Wojsk Specjalnych w Krakowie działania skarżącej wskazują jednoznacznie, że nie są one realizacją dobra wspólnego, a są nadużyciem prawa dostępu do informacji publicznej mającym na celu tylko i wyłącznie realizację jej własnych, partykularnych interesów, które przejawia się w licznych próbach wszczęcia postępowań i kontroli mających za zadanie doprowadzenie do ukarania wskazanych powyżej podmiotów. Działanie zgodne z obowiązującymi przepisami prawa organów i osób oskarżanych przez skarżącą zostało wielokrotnie potwierdzone w wyniku licznych kontroli oraz w odmowach wszczęcia śledztw.

Na marginesie podniósł, że wbrew stanowisku Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych zawartego w piśmie z 11 lutego 2019 r., stanowiącym załącznik do skargi, żadna ze spraw zainicjowanych przez skarżącą nie jest sprawą prywatną, lecz dotyczą one osób, które na mocy nadanych im uprawnień reprezentowały podmioty publiczne.

W związku z powyższym organ nie pozostaje w bezczynności, bowiem udzielił skarżącej odpowiedzi na złożony przez nią 22 lutego 2019 r. wniosek, a co za tym idzie skarga na bezczynność jest bezzasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Wniesiona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

W myśl art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a P.p.s.a.: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1.); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2.); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3.). Zgodnie z art. 149 § 1a P.p.s.a. sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei § 1b tego przepisu stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt. 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w tej ustawie lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej również w tejże ustawie.

Na wstępie należy wskazać, że przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest zarzucana skargą bezczynność Dowódcy Komponentu Wojsk Specjalnych w Krakowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek skarżącej z 22 lutego 2019 r.

Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej ma miejsce, gdy podmiot zobowiązany nie udzielił zainteresowanej jednostce żądanej przez nią informacji publicznej, stosownie do przepisów u.d.i.p. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., jak słusznie podnosiła skarżąca, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów (por. wyrok WSA w Warszawie z 18 listopada 2004 r., sygn. II SAB/Wa 166/04, powołane orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Otwarty katalog desygnatów odnośnego pojęcia zawiera art. 6 u.d.i.p.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że Dowódca Komponentu Wojsk Specjalnych w Krakowie jako podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., był potencjalnie zobowiązany do udzielenia żądanej informacji publicznej w zakresie, w jakim był jej dysponentem.

We wniosku z 22 lutego 2019 r. (data wpływu do organu - 28 lutego 2019 r.) skarżąca zwróciła się o udostępnienie dokumentu urzędowego kierowanego przez Dowódcę Komponentu Wojsk Specjalnych do Inspektoratu Wojsk Specjalnych Dowództwa Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych, stanowiącego odpowiedź na pismo powyższego Inspektoratu nr wych. [...] z 20 lipca 2017 r. w przedmiocie informacji publicznej, które było z kolei wynikiem pisma Dyrektora Centrum Operacyjnego Ministra Obrony Narodowej (nr wych. 1201/Media z 14 lipca 2017 r.) i przesłanie jego kserokopii na wskazany przez skarżącą adres do korespondencji.

Należy wyjaśnić, że pismo, którego udostępnienia domagała się skarżąca, to jest pismo Dowódcy Komponentu Wojsk Specjalnych nr [...] z 25 lipca 2017 r., skierowane do Inspektora Wojsk Specjalnych Dowództwa Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych, stanowiło realizację zadania, jakie organ ten otrzymał od swojego przełożonego, to jest Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych. Zadanie to dotyczyło wyjaśnienia m.in. okoliczności wydatkowania środków publicznych na domniemaną przez skarżącą obsługę prawną przez żołnierza zawodowego w prywatnych sprawach jego dowódcy (płk. M.K. ), w związku z wnioskiem skarżącej o udostępnienie informacji publicznej złożonym do Ministerstwa Obrony Narodowej.

Jednocześnie mając na uwadze w szczególności zapisy art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1 i 2, art. 3 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 u.d.i.p., skarżąca domagała się udostępnienia informacji publicznej, czy samochody służbowe będące w dyspozycji resortu Obrony Narodowej ([...] ) wchodzą w skład floty samochodowej Wojsk Specjalnych.

Skarżąca wniosła również o wyjaśnienie, czy osoba prywatna przemieszczająca się samochodem służbowym na rozprawy, gdzie występuje w charakterze oskarżonego, może korzystać z samochodu służbowego przemieszczając się po kraju z szoferem będącym żołnierzem zawodowym lub też pasażerem będącym osobą cywilną nie będącą żołnierzem / pracownikiem resortu Obrony Narodowej, jak również czy koszty takich przejazdów samochodem służbowym realizowane są na koszt Skarbu Państwa. Skarżąca powołała się na dostępny na stronie internetowej artykuł prasowy dotyczący ww. tematu.

Należy zauważyć, że organ przed upływem 14 dni od daty wpływu wniosku o udzielenie informacji publicznej, pismem z 6 marca 2019 r. poinformował skarżącą, że żądany przez nią dokument urzędowy nie stanowi informacji publicznej i nie może być udostępniony. Organ podkreślił, że żądane pismo jest dokumentem wewnętrznym, służącym wprawdzie realizacji zadania publicznego, ale nieprzesądzającym o kierunku działania organu. Dokumenty tego typu służą wymianie informacji, uzgadnianiu poglądów i stanowisk. Mogą mieć dowolną formę i nie są wiążące co do sposobu załatwienia sprawy. Nie są w związku z tym wyrazem stanowiska organu, nie stanowią zatem informacji publicznej.

Odnośnie żądania dotyczącego samochodów służbowych organ wskazał, że zgodnie z wyrokiem NSA o sygn. I OSK 1648/14 numer rejestracyjny samochodu i przypisanie go do określonej trasy w określonym przedziale czasowym nie są informacją publiczną.

Końcowo organ poinformował, odnośnie pytania o pomoc w przemieszczaniu się osób prywatnych samochodem służbowym na rozprawy na koszt Skarbu Państwa, że Dowódca Komponentu Wojsk Specjalnych nie świadczy pomocy osobom prywatnym.

Głównym przedmiotem sporu w niniejszej sprawie był charakter pisma Dowódcy Komponentu Wojsk Specjalnych nr [...] z 25 lipca 2017 r., to jest ocena, czy pismo to stanowi dokument urzędowy i podlega udostępnieniu jako informacja publiczna. Zdaniem Sądu w sporze tym rację ma organ.

Na wstępie należy podzielić stanowisko skarżącej, że zgodnie z dominującym stanowiskiem przyjmowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych, co do zasady dokumenty urzędowe wytworzone przez organy przy realizacji ich funkcji publicznych zawierają informacje publiczne, a treść w nich zawarta podlega udostępnieniu w trybie u.d.i.p., po dokonaniu koniecznej anonimizacji, uwzględniającej treść art. 5 u.d.i.p.

Dla oceny zasadności zarzutów skargi niezbędne jest wyjaśnienie charakteru prawa do informacji publicznej i jego zakresu w polskim porządku prawnym.

Zakres i charakter prawa do informacji publicznej określają art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Przepisy te stanowią, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Dla określenia wyznaczonego konstytucyjnie zakresu prawa do informacji istotne jest zatem ustalenie rozumienia pojęcia "działalności" organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.

W języku polskim przyjmuje się, że pojęcie działalności oznacza "ogół działań, czynności, starań podejmowanych w określonym celu, zakresie" (por. B. Dunaj (red.): Słownik współczesnego języka polskiego, Tom 1, Warszawa 1999, s. 216). Jest to zatem aktywność ukierunkowana na wypełnienie określonego zadania i zrealizowanie określonego celu, a nie jakakolwiek aktywność. Innymi słowy, odniesienie przez prawodawcę konstytucyjnego użytego w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP pojęcia "działalności" do działalności takich podmiotów, jak organy władzy publicznej, osoby pełniące funkcje publiczne, organy samorządu gospodarczego i zawodowego oraz inne osoby oraz jednostki organizacyjne w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, upoważnia do stwierdzenia, że prawo do informacji, o jakiej mowa w tym przepisie, obejmuje informację o takiej aktywności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP, która jest ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, co nie jest tożsame z każdym przejawem ich aktywności. Istnieje zatem sfera działalności organów władzy publicznej i osób pełniących funkcje publiczne, która nie podlega prawu do informacji publicznej.

Jak już wyżej wskazano, ustawodawca pojęcie "informacji publicznej" określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p., jako każdą informację o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 i 2. Dokumentem urzędowym, w rozumieniu przepisów u.d.i.p., jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego, w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy.

Powtórzyć należy, iż ustawodawca określając pojęcie informacji publicznej odwołał się do kategorii sprawy publicznej. W świetle art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w rozumieniu tej ustawy informacją publiczną jest "każda informacja o sprawach publicznych", przy czym w przepisach u.d.i.p. nie zdefiniowano pojęcia "sprawy publicznej". Niewątpliwie sprawy publiczne są to sprawy związane z istnieniem i funkcjonowaniem określonej wspólnoty publicznoprawnej. "Sprawa publiczna" to sprawa ogółu, która w znacznym stopniu koresponduje z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). W doktrynie i orzecznictwie akcentuje się, że takie rozumienie pojęcia "sprawa publiczna" jest związane właśnie z władzą publiczną i wspólnotą publicznoprawną oraz jej funkcjonowaniem (zob.: H. Izdebski: Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju i działalności, Warszawa 2004, s. 209; wyrok NSA z dnia 30 września 2009 r., I OSK 2093/14). Sprawy niezwiązane ze wspólnotą publiczną – określane czasami w piśmiennictwie jako sprawy "sfery prywatnej" (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska: Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Warszawa 2016, Lex 2016, Komentarz do art. 1, t. 4; por. wyrok NSA z dnia 14 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1035/10), tj. dotyczące kwestii właśnie prywatnych, osobistych, intymnych (dane osobowe, życie prywatne, rodzinne), związanych z dobrami osobistymi (M. Jabłoński, Udostępnianie informacji publicznej w trybie wnioskowym, Wrocław 2009, s. 151), nie są sprawami publicznymi, z kolei sprawy wspólnoty publicznej zawsze są sprawami publicznymi. Informacją publiczną nie jest zatem informacja o sprawach prywatnych, niepublicznych.

Skoro ustawowe pojęcie sprawy publicznej rozumiane jako sprawa wspólnoty publicznej i wyznaczające ustawowy zakres prawa do informacji publicznej nie może być wykładane w sposób prowadzący do rozszerzenia konstytucyjnych granic tego prawa, to przyjąć należy, że sprawa publiczna oznacza przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP w jej rozumieniu wynikającym z unormowań Konstytucji RP, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która jest ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, co nie jest tożsame z każdym przejawem aktywności tych podmiotów.

Z tą wykładnią koresponduje treść art. 4 ust. 1 u.d.i.p. eksponująca element "wykonywania zadań publicznych" przez podmioty będące adresatami roszczeń o udostępnienie informacji publicznej, czyli zadań, które cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie (por. wyrok NSA z 18 sierpnia 2010 r., sygn. I OSK 851/10, LEX nr 737513).

Powyższe rozumienie istoty sprawy publicznej, a w konsekwencji i informacji publicznej – odkodowywane z treści art. 61 Konstytucji RP i unormowań u.d.i.p. - jest przyjmowane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Zgodnie z ugruntowanymi już poglądami orzecznictwa, wypracowanymi na tle analizy art. 1 ust. 1, jak i precyzującego go art. 6 ust. 1 i 2 w zw. z art. 4 u.d.i.p., informacją taką jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Status informacji publicznej uzyskuje przy tym taka informacja, która jest związana jest z funkcjonowaniem wspólnoty publicznoprawnej (państwa) (por. wyroki : NSA z 31 maja 2004 r., OSK 205/04, WSA w Warszawie: z 28 stycznia 2009 r., II SA/Wa 1542/08, z 12 października 2010 r., II SA/Wa 933/10, z 10 listopada 2010 r., II SAB/Wa 117/09).

Podsumowując powyższe rozważania należy wskazać, że w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej jest wniosek, który jednocześnie dotyczy: 1) informacji rozumianej jako powiadomienie, zakomunikowanie czegoś, wiadomość, pouczenie (Uniwersalny Słownik Języka Polskiego, Tom A-J, red. S. Dubisz, Warszawa 2008, s. 1212) czyli oświadczenia wiedzy, które – na co wskazuje analiza art. 6 cyt. ustawy – dotyczy określonych faktów, tj. czynności i zachowań podmiotu wykonującego zadania publiczne podejmowanych w zakresie wykonywania takiego zadania; 2) informacji istniejącej i znajdującej się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia; 3) informacji w zakresie spraw publicznych rozumianych jako przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP w jej rozumieniu wynikającym z unormowań Konstytucji RP, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która jest ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, co nie jest tożsame z każdym przejawem aktywności tych podmiotów. W piśmiennictwie zwraca się uwagę, że u.d.i.p. "daje prawo do uzyskania informacji o sprawach publicznych, nie przyznaje jednak uprawnienia do otrzymania każdej informacji będącej w posiadaniu adresata wniosku (...). Nie wszystkie działania podmiotów wymienionych w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP będą związane z powstaniem informacji publicznej. Jeżeli informacja dotyczy sfery prywatnej, niezwiązanej z działalnością państwa, nie podlega udostępnieniu, nawet jeżeli znajduje się w posiadaniu organu.

Konstytucyjne prawo do informacji publicznej służy niewątpliwie realizacji jednej z podstawowych wartości państwa demokratycznego – tj. jawności działania instytucji publicznych – umożliwiając kontrolę społeczną nad funkcjonowaniem tych instytucji. Niezależnie jednak od tego, prawo, o którym mowa, nie może być rozumiane w sposób absolutny, tj. jako prawo obywateli do uzyskiwania nieograniczonego dostępu do każdego bez wyjątku dokumentu, czy każdej informacji wytworzonej, odnoszącej się lub będącej w posiadaniu podmiotu publicznego, w tym organu władzy publicznej (por. wyrok NSA z 27 lutego 2014 r., sygn. I OSK 1769/13).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt sprawy niniejszej należało ocenić, czy wniosek skarżącej został słusznie uznany przez Dowódcę Komponentu Wojsk Specjalnych za nie dotyczący informacji publicznej, która to informacja w konsekwencji nie podlegała udostępnieniu.

Zdaniem Sądu pismo Dowódcy Komponentu Wojsk Specjalnych nr [...] z 25 lipca 2017 r., stanowiące odpowiedź na pismo Inspektora Wojsk Specjalnych Dowództwa Generalnego RZS nr wych. [...]z 20 lipca 2017r., nie jest dokumentem urzędowym i nie stanowi informacji publicznej podlegającej udostępnieniu. Dokument ten nie powstał w celu realizacji jakiegokolwiek celu publicznego, a jedynie w związku z wnioskiem skarżącej o udostępnienie informacji publicznej złożonym do Ministerstwa Obrony Narodowej, w jej indywidualnej sprawie.

Pisma tego typu nie posiadają samodzielnego bytu i sporządzane są wyłącznie w ramach wymiany informacji pomiędzy organami. Prezentują wyjaśnienie pewnego stanu faktycznego i mają charakter wyłącznie informacyjny. Poza postępowaniem dotyczącym konkretnego wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie funkcjonują. Nie są zatem dokumentami dotyczącym spraw publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., nie są dokumentami urzędowymi, czy dokumentami z przebiegu i efektów kontroli albo wystąpieniami, wnioskami czy też opiniami (por. wyrok NSA z 17 października 2017 r. sygn. I OSK 1105/13).

Udostępnieniu podlegać może wyłącznie informacja publiczna, a więc informacja mająca walor "danych publicznych", w tym także takich, które przyjęły kształt dokumentów urzędowych, czego nie można stwierdzić w przypadku pism wyjaśniających okoliczności poruszone przez wnioskodawcę we wniosku o udostępnienie informacji publicznej złożonym do innego organu.

Rację ma organ w niniejszej sprawie, że korespondencja ta prowadzona była w celu wyjaśnienia okoliczności, z którymi związany był wniosek skarżącej złożony do Ministra Obrony Narodowej i nie miała charakteru ostatecznego stanowiska organu. Natomiast ostateczne stanowisko organu w kwestii tego wniosku niewątpliwie skarżąca powinna poznać w postaci załatwienia jej wniosku przez Ministra Obrony Narodowej: pismem, czynnością materialno-techniczną lub decyzją administracyjną.

Nie sposób uznać, by cały wewnętrzny obieg informacji odbywający się w siedzibie organu, czy pomiędzy przełożonymi a podwładnymi, powinien być zakwalifikowany jako informacja publiczna. Jak wielokrotnie wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach, nie mają charakteru informacji publicznej konkretne indywidualne sprawy dotyczące danej osoby lub podmiotu niebędącego władzą publiczną i nie wykonującego zadań publicznych (por. wyrok NSA z 25 października 2012 r., sygn. I OSK 1813/12).

Nie każdy przejaw działalności organu i każdy wytworzony przez ten organ "dokument" należy kwalifikować jako zawierający informację publiczną, która podlega udostępnieniu w oparciu o przepisy u.d.i.p. Od "dokumentów urzędowych" w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.d.i.p. odróżnia się bowiem "dokumenty wewnętrzne" mogące służyć wprawdzie realizacji jakiegoś zadania publicznego, ale nie przesądzające o kierunkach działania organu. Dokumenty takie służą wymianie informacji, zgromadzeniu niezbędnych materiałów, uzgadnianiu poglądów i stanowisk. Mogą mieć dowolną formę, nie są wiążące, co do sposobu załatwienia sprawy, nie są w związku z tym wyrazem stanowiska organu, nie stanowią więc informacji publicznej (por. np.: wyrok NSA z 14 września 2012 r., sygn. I OSK 1203/12, z 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 666/12).

Żądane przez skarżącą pismo nie ma bezpośredniego związku z realizacją przez organ powierzonych mu prawem zadań publicznych i stanowi wewnętrzną korespondencję urzędową, pozbawioną waloru publiczności. W konsekwencji w niniejszej sprawie nie mogło dojść ani do jego udostępnienia w formie czynności materialno-technicznej (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), ani też do odmowy jego udostępnienia, czyli wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 ustawy).

W związku ze złożonym przez skarżącą wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej obowiązkiem organu w niniejszej sprawie było, bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od wpływu wniosku:

- udostępnienie żądanej informacji (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), bądź

- wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), bądź

- udzielenie informacji, w przypadkach, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., z wyjaśnieniem przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie (nie dłuższym jednak niż 2 miesiące), w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie, z tym że w sytuacji powiadomienia wnioskodawcy o braku możliwości realizacji jego żądania w sposób lub w formie określonych we wniosku, ze wskazaniem innego sposobu lub formy bezzwłocznego udostępnienia informacji, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), bądź

- poinformowanie pisemne skarżącej, że organ nie posiada żądanej informacji.

Na wniosek skarżącej z 22 lutego 2019 r., który wpłynął do organu 28 lutego 2019 r., organ odpowiedział pismem z 6 marca 2019 r., a zatem 6 dni później, to jest z zachowaniem terminu 14 dni, o którym mowa w przepisach u.d.i.p.

Trzeba wskazać, że z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych jednoznacznie wynika, że jeżeli żądana informacja nie może być udostępniona z uwagi na brak charakteru informacji publicznej, podmiot, do którego skierowano żądanie, powiadamia w tym terminie o powodach niemożliwości zadośćuczynienia żądaniu wniosku.

Takiej też treści informację zawarł organ w piśmie do skarżącej z 6 marca 2019 r. Wbrew przy tym argumentacji skargi, w ww. piśmie podano faktyczne i prawne przyczyny takiego działania organu.

Biorąc pod uwagę okoliczności niniejszej sprawy, zdaniem Sądu, postępowanie organu należy uznać za prawidłowe. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie - ale mimo zaistnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownych czynności.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że ze względu na przedmiot wniosku, podjęte przez organ działania okazały się wystarczające do stwierdzenia braku jego bezczynności.

Odnosząc się do powołanego w skardze wyroku NSA z 30 października 2013r. sygn. I OSK 1413/13 należy wskazać, że Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela przedstawione w nim stanowisko, że o zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu u.d.i.p., decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter żądanej informacji.

Jednakże w ww. sprawie badana przez NSA informacja dotyczyła stosowanych podsłuchów, objęcia inwigilacją lub czynnościami operacyjnymi funkcjonariusza publicznego sprawującego urząd sędziego, dlatego uznanie, że Prokurator Generalny w ww. sprawie powinien był uznać przedmiotową informację za informację publiczną, nie może być uznane za miarodajne w sprawie niniejszej, z uwagi na odmienny charakter wnioskowanej informacji.

Odnosząc się z kolei do części wniosku dotyczącej informacji czy samochody służbowe będące w dyspozycji resortu Obrony Narodowej (Opel Insignia UA 05668 i Opel Insignia UA 05214) wchodzą w skład floty samochodowej Wojsk Specjalnych oraz czy osoba prywatna przemieszczająca się samochodem służbowym na rozprawy, gdzie występuje w charakterze oskarżonego, może korzystać z samochodu służbowego przemieszczając się po kraju z szoferem będącym żołnierzem zawodowym lub też pasażerem będącym osobą cywilną nie będącą żołnierzem / pracownikiem resortu Obrony Narodowej, jak również czy koszty takich przejazdów samochodem służbowym realizowane są na koszt Skarbu Państwa, należy wskazać, że co do zasady niewątpliwie zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. a u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o majątku publicznym, w tym o majątku Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych.

Mając jednak na uwadze dokładną treść pytania skarżącej należy uznać, że odpowiedź organu w piśmie z 6 marca 2019 r., iż Dowództwo Komponentu Wojsk Specjalnych nie świadczy pomocy osobom prywatnym, jest w tym zakresie wystarczające, choć lapidarne. W konsekwencji odpowiedź organu w zakresie wykorzystywania mienia publicznego (służbowych samochodów) należało uznać za udostępnienie żądanej informacji publicznej. Jak przy tym trafnie wskazał organ, przyjmuje się, iż przyporządkowanie konkretnego numeru rejestracyjnego samochodu do określonej trasy w określonym przedziale czasowym nie jest informacją publiczną.

Stan bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej oznacza sytuację, w której mimo upływu ustawowych terminów podmiot zobowiązany nie udostępnia żądanej informacji, nie wydaje decyzji, gdy zachodzą podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej z przyczyn wskazanych w art. 5 u.d.i.p. albo umorzenia postępowania, bądź nie informuje wnioskodawcy o tym, że nie posiada żądanej informacji lub objęta wnioskiem informacja nie stanowi informacji publicznej i nie podlega udostępnieniu w trybie przepisów powołanej ustawy.

W niniejszej sprawie organ w zakresie wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej wykazał należytą dbałość, wypełniając obowiązki wynikające z u.d.i.p. Wobec powyższego należy stwierdzić, że organ nie naruszył wskazanych w skardze przepisów u.d.i.p. w sposób determinujący stwierdzenie jego bezczynności.

Końcowo trzeba wskazać, że wniosek organu o zasądzenie kosztów postępowania, jako bezpodstawny, nie mógł zostać uwzględniony. Jedyną sytuacją procesową, która umożliwia wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu orzekanie o zwrocie kosztów postępowania, jest zgodnie z art. 200 P.p.s.a. uwzględnienie skargi. W tymże przypadku sąd pierwszej instancji zasądza zwrot kosztów skarżącemu od organu.

Na marginesie warto wskazać, że wyrok WSA w Lublinie z 9 listopada 2017 r., sygn. II SAB/Lu 118/17, na który powołał się organ w odpowiedzi na skargę, został uchylony przez NSA wyrokiem z 24 września 2019 r., sygn. I OSK 504/18, co jednak nie ma wpływu na ocenę istotnych dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy okoliczności.

Wobec powyższego Sąd, z przyczyn wskazanych w niniejszym uzasadnieniu, orzekł jak w sentencji wyroku oddalając skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.