Wyrok Sądu Najwyższego, sygn. akt III RN 22/01
Sąd Najwyższy
Data orzeczenia: 2002-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 2, art. 15 ust. 4
journal: Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 20 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Teza: Podatnik, który nabył towar w celach handlowych, może potrącać koszty jego nabycia tylko w tych latach podatkowych, w których uzyskiwał przychody ze sprzedaży kolejnych partii tego towaru /art. 15 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - t.j. Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./.

TEZY

Podatnik, który nabył towar w celach handlowych, może potrącać koszty jego nabycia tylko w tych latach podatkowych, w których uzyskiwał przychody ze sprzedaży kolejnych partii tego towaru /art. 15 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - t.j. Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./.


SENTENCJA

Sąd Najwyższy w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "D." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. na decyzję Izby Skarbowej w P. z dnia 2 marca 1999 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1994 r. po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Administracyjnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu z dnia 30 maja 2000 r, I SA/Po 578/99 - uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu z dnia 30 maja 2000 r., I SA/Po 578/99 wydanego w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "D." Spółka z o.o. w S. na decyzję Izby Skarbowej w P. z dnia 2 marca 1999 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1994 r.

Wyrokowi temu zarzucił rażące naruszenie art. 22 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ w związku z art. 15 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /t.j. Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./ i wniósł o uchylenie powyższego wyroku i oddalenie skargi. Zaskarżonym wyrokiem uchylono decyzję organów podatkowych obu instancji, odmawiające stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 1994 r. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił poglądu organów podatkowych przyjmujących, że do kosztów uzyskania przychodu w 1994 r. nie można zaliczyć wartości nabytych towarów handlowych, które nie zostały sprzedane w tymże roku. Zdaniem Sądu momentem decydującym o możliwości zaliczenia danego wydatku do kosztów uzyskania przychodów jest moment dokonania owego wydatku, a nie moment osiągnięcia przychodu. Zgodnie z art. 15 ust 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych Spółka mogła potrącić wydatki poniesione w 1994 r. Na podstawie tego przepisu istniała możliwość uznania wydatku za koszt uzyskania przychodu, mimo że w tym roku podatnik nie uzyskał przychodu z tego wydatku.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona.

Jak wynika z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 tej ustawy. Przepis ten nie określa terminu, kiedy - dla ustalenia podlegającego opodatkowaniu dochodu - można je potrącić od przychodu podatnika. Kwestię tę reguluje art. 15 ust. 4 tej ustawy. Stanowi on. że koszty uzyskania przychodów są potrącalne tylko w tym roku podatkowym, którego dotyczą, tj. są potrącalne także koszty uzyskania poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy, lecz dotyczące przychodów roku podatkowego oraz określone co do rodzaju i kwoty koszty uzyskania, które zostały zarachowane, chociaż jeszcze ich nie poniesiono, jeżeli odnoszą się do przychodów danego roku podatkowego, chyba że ich zarachowanie nie było możliwe; w tym przypadku są one potrącalne w roku, w którym zostały poniesione.

Trafnie podniesiono w rewizji nadzwyczajnej, że wynika z tego przepisu, iż koszty uzyskania powinny odnosić się do tego roku podatkowego, w którym dzięki nim uzyskano przychody. Trzeba mieć także na względzie, iż według art. 7 ust. 2 tej ustawa dochodem jest nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym. Przepis ten określa pojęcie dochodu jako różnicę między przychodem /w sprawie - wpływy ze sprzedaży towarów/ a kosztami jego uzyskania /czyli ceną nabycia następnie sprzedawanych towarów/ wyraźnie jedynie w danym roku podatkowym. Zasadą jest więc umniejszenie przychodu o koszty jego osiągnięcia w tym roku podatkowym, w którym zostały one poniesione i osiągnięte -chyba że zachodzą inne możliwości potrącenia przewidziane w art. 15 ust. 4 tej ustawy.

Pierwsza część tego przepisu /koszty uzyskania przychodów są potrącalne tylko w tym roku kalendarzowym, którego dotyczą/ jest niejednoznaczna. Nie jest bowiem w pełni jasne, czy chodzi tu o rok. w którym poniesiono koszty, czy rok w którym uzyskano przychód. Jednakże z jego dalszej jego części /tj. są potrącalne także koszty poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy, lecz dotyczące roku podatkowego/ wynika wprost, że możliwość potrącenia kosztów uzyskania przychodu jest ściśle powiązana z rokiem podatkowym, w którym podatnik osiągnął związany z nimi przychód. Oznacza to, że podatnik, który nabył towar w celach handlowych, może potrącać koszty jego nabycia tylko w tych latach podatkowych, w których uzyskiwał przychody ze sprzedaży kolejnych partii tego towaru.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 393[15] Kpc w związku z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego (...) /Dz.U. nr 43 poz. 189 ze zm./.