Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 214/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 3a
journal: Dz.U. 2015 poz 2156
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2016 r. sprawy ze skargi A. M. na czynność Prezydenta Miasta G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zorganizowania bezpłatnego transportu lub zwrotu kosztów dowozu dziecka do szkoły oddala skargę.


UZASADNIENIE

Z akt administracyjnych wynika, że w dniu 1 września 2015 r. A. M. złożyła w Urzędzie Miejskim w G. wniosek o zapewnienie dowozu dziecka W.S. do Niepublicznej Specjalnej Szkoły Podstawowej [...] w K. (dalej NSSP [...]) w roku szkolnym 2015/2016 wraz z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego.

Pismem z dnia 8 września 2015 r. poinformowano wnioskodawczynię, że Gmina nie ma obowiązku finansowania dowozu dziecka uczęszczającego do szkoły położonej poza obwodem, a także poza obszarem administracyjnym gminy. W odpowiedzi na kolejne pismo Naczelnik Wydziału Edukacji wskazał, że na terenie miasta G. działają placówki, które mogą realizować zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego małoletniego, zatem obowiązek zapewnienia dowozu (lub zwrotu kosztów przejazdu) ogranicza się do tych placówek.

W dniu 17 listopada 2015 r. A. M. ponownie złożyła wniosek o zapewnienie dowozu lub zwrot kosztów dowożenia dziecka W. S. do NSSP[...] w okresie od września 2015 r. do czerwca 2016 r. dołączając do wniosku orzeczenie Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w G. o potrzebie kształcenia specjalnego ww. małoletniego z dnia 28 lipca 2015 r. oraz orzeczenie Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w G. z dnia [...] o zaliczeniu małoletniego do osób niepełnosprawnych.

W piśmie z dnia 23 listopada 2015 r. Naczelnik Wydziału Edukacji Urzędu Miejskiego w G., powołując się na art. 17 ust. 3a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, poinformował A. M., że Miasto G. nie zapewni dziecku dowozu do wskazanej we wniosku placówki, bowiem na jego terenie działają placówki, które mogą realizować zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego i obowiązek zapewnienia dowozu (lub zwrotu kosztów przejazdu) ogranicza się do tych placówek. W związku z tym podtrzymał stanowisko prezentowane we wcześniejszych pismach. Jednocześnie wskazał, że w Wydziale Edukacji wnioskodawczyni otrzyma informację, które placówki realizują zalecenia zgodnie z potrzebami syna.

W dniu 8 grudnia 2015 r. A. M., reprezentowana przez pełnomocnika, wezwała Prezydenta Miasta G. do usunięcia naruszenia prawa poprzez stwierdzenie bezskuteczności czynności odmowy zorganizowania bezpłatnego transportu małoletniego W. S. do NSSP [...] w K. zawartej w piśmie Naczelnik Wydziału Edukacji działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta G. z dnia 23 listopada 2015 r. oraz potwierdzenie przez organ realizacji ustawowego obowiązku bezpłatnego transportu.

W uzasadnieniu pisma zarzucono, że odmawiając żądaniu nie wskazano żadnej publicznej szkoły podstawowej na terenie G., która posiada status najbliższej szkoły w rozumieniu art. 17 ust. 3a pkt 1 ustawy o systemie oświaty. Zdaniem strony organ w razie odmowy zorganizowania bezpłatnego transportu do konkretnej placówki powinien przedstawić merytoryczne argumenty stanowiące podstawę oceny, że inna szkoła będzie w wyższym stopniu realizować zalecenia wynikające z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Ocena ta w przypadku małoletniego powinna zostać dokonana w sposób szczególnie wnikliwy i roztropny, gdyż jest on dzieckiem upośledzonym umysłowo z niepełnosprawnością sprzężoną. Zasygnalizowano jednocześnie znaczną liczbę uczniów kształcących się w oddziałach integracyjnych i specjalnych publicznych szkół, w przeciwieństwie do NSSP[...] , co ma istotne znaczenie przy realizacji zaleceń wynikających z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 12 stycznia 2016 r. Naczelnik Wydziału Edukacji Urzędu Miejskiego w G. poinformował o podtrzymaniu dotychczasowego stanowiska i odmówił zapewnienia dowozu `małoletniego do wskazanej we wniosku placówki. Jednocześnie wskazał, że w opinii Wydziału Edukacji właściwe najbliższe placówki dla małoletniego stanowią Zespół Szkół Ogólnokształcących Specjalnych nr [...] w G. lub klasa integracyjna w Szkole Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi nr 1 w Zespole Szkolno-Przedszkolnym nr [...] w G. Placówki te dostosowane są do realizacji potrzeb W. S. i w niemniejszym stopniu od NSSP [...] pozwalają na realizację zaleceń określonych w jego orzeczeniu lekarskim.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach A. M. działając przez pełnomocnika, wniosła o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności z dnia [...] oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przewidzianych. Zaskarżonej czynności zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 3a pkt 1 w zw. z pkt. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2015 r., poz. 2156, dalej "u.s.o.").

W uzasadnieniu skargi, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 1961/14, skarżąca wywodziła, że NSSP [...] jest najbliższą szkołą w rozumieniu art. 17 ust. 1a pkt 1 u.s.o. Taką jest bowiem tylko ta szkoła , która pozwala realizować zalecenia zawarte w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka, a zatem dostosowana do zdolności psychofizycznych ucznia. Szkoła bliższa geograficznie lecz w mniejszym stopniu pozwalająca urzeczywistnić wspomniane zalecenia nie będzie szkołą najbliższą. Dalej podniesiono, że organ poprzestał jedynie na lakonicznym twierdzeniu, iż wymienione szkoły są placówkami, które w pełni realizują potrzeby małoletniego. Tymczasem w orzeczeniu wydanym przez Poradnię Psychologiczno-Pedagogiczną w G. wskazano na potrzebę kształcenia specjalnego ze względu na niepełnosprawność sprzężoną (upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim, wadę słuchu – uczeń słabosłyszący) a nadto szereg zaleceń, na których realizację, zdaniem skarżącej, pozwala właśnie NSSP [...].

Następnie szczegółowo opisano okoliczności charakteryzujące tę szkołę. W tym zakresie akcentowano, że placówka ta zatrudnia kadrę o wysokich kwalifikacjach, wieloletnim doświadczeniu oraz umiejętnościach niezbędnych w pracy z dziećmi niepełnosprawnymi. Wszyscy nauczyciele posiadają poza wykształceniem w danej dziedzinie ukończoną oligofrenopedagogikę, zaś większość z nich ma kwalifikacje terapeuty (fizjoterapeuta, muzykoterapeuta, terapeuta integracji sensorycznej, logopeda, surdopedagog, tłumacz języka migowego). Szkoła współpracuje również z innymi specjalistami. Budynek szkoły posiada sale w tym m.in. do terapii, rehabilitacji wraz z odpowiednimi urządzeniami i sprzętem. W szkole realizowane są zajęcia rewalidacyjne w wymiarze 12 godzin tygodniowo, a każdy uczeń objęty jest indywidualnym programem terapeutycznym. Szkoła korzysta z terapii logopedycznej, psychologicznej, pedagogicznej, integracji bilateralnej, integracji sensorycznej, Biofeedback, terapii ręki, gimnastyki korekcyjnej, rehabilitacji, arteterapii, muzykoterapii, hipoterapii, dogoterapii. Za istotne skarżąca uznała także nowatorskie metody wdrażane w tej szkole.

Zdaniem skarżącej organ nie odniósł się do kwestii liczebności uczniów w publicznych szkołach specjalnych, co ma znaczenie w przypadku małoletniego, gdyż we wskazanej placówce relatywnie mniejsza niż w szkołach publicznych liczebność dzieci sprzyja procesowi ich nauczania, poczuciu bezpieczeństwa. W statucie szkoły wskazano, że liczba dzieci w oddziale może wynosić od 4 do 8 uczniów.

Odnosząc się natomiast do wymienionych przez organ placówek skarżąca wskazała, że z informacji jakie można uzyskać na publicznie dostępnych portalach nie wynika, aby była w nich prowadzona wszechstronna terapia logopedyczna , jakiej wymaga małoletni, także oferta zajęć oraz terapii prowadzona w tych placówkach jest dużo bardziej uboga aniżeli w NSSP [...]. Nadto ilość dzieci uczęszczających do tych placówek jest znacznie większa, niż w wybranej dla dziecka szkole. Chociażby wskazane okoliczności, zdaniem skarżącej, powodują, że szkoły wskazane przez organ nie mogą zostać uznane za szkoły najbliższe w rozumieniu art. 17 ust. 3a u.s.o.

W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta G. postulował jej oddalenie, uznając ją za bezzasadną. W pierwszej kolejności organ stwierdził, że znane jest mu stanowisko doktryny oraz orzecznictwa sądów administracyjnych, w myśl którego szkołą najbliższą w rozumieniu art. 17 ust. 3a pkt 1 u.s.o. jest szkoła pozwalająca realizować zalecenia zawarte w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka, jednakże w jego ocenie skarżąca przy wyborze szkoły w ogóle nie wzięła pod uwagę przesłanki położenia geograficznego szkoły. Szkoła została przez nią wybrana w sposób dowolny, z pominięciem ustawowych wskazań. Ponadto podkreślił, że mając na względzie wynikające z art. 44 ust. 3 ustawy o finansach publicznych dyrektywy celowości i oszczędności wydatkowania środków publicznych gmina nie może pokrywać kosztów bezpłatnego transportu niepełnosprawnego ucznia do jakiejkolwiek szkoły wybranej przez jego prawnych opiekunów.

Następnie organ zauważył, że z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wynika zalecenie objęcia dziecka kształceniem specjalnym w szkole ogólnodostępnej lub integracyjnej lub specjalnej na czas edukacji w klasach I-III szkoły podstawowej. Zespół Orzekający nie uznał zatem za konieczne kształcenie małoletniego wyłącznie w szkole o profilu specjalnym. Dalej podniósł, że stronie wskazano właściwe najbliższe dla dziecka placówki, które są dostosowane do realizacji jego potrzeb w stopniu niemniejszym niż NSSP [...] oraz pozwalają na realizację zaleceń określonych w orzeczeniu. Zespół Szkół Ogólnokształcących Specjalnych nr [...] analogicznie do NSSP [...] w swojej działalności korzysta z metod terapii logopedycznej, psychologicznej, pedagogicznej, integracji bilateralnej, sensorycznej, metody Biofeedback, gimnastyki korekcyjnej, rehabilitacji, hipoterapii, dogoterapii oraz innych terapii indywidualnych dostosowanych do potrzeb danego dziecka. Analogiczne warunki kształcenia zapewnia również klasa integracyjna w Szkole Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi nr [...] w Zespole Szkolno-Przedszkolnym nr [...] w G., w tym w szczególności zalecaną opiekę logopedyczną. Nadto organ stwierdził, że we wskazanych placówkach kształcą się dzieci o podobnych problemach zdrowotnych.

Natomiast przy piśmie procesowym z dnia 20 października 2016 r., złożonym w związku z zobowiązaniem Sądu, pełnomocnik organu przedłożył zakres czynności M. K. - Naczelnika Wydziału Edukacji UM w G. oraz regulamin organizacyjny UM w G. na okoliczność umocowania ww. Naczelnika do podpisania pisma o odmowie zorganizowania bezpłatnego transportu. Ponadto przedstawił pisma i oświadczenia dyrektorów wskazanych szkół, arkusze organizacji tych szkół wraz z ich zmianami, tabelę liczebności klas oraz dyplomy nauczycieli zatrudnionych w Zespole Szkolno-Przedszkolnym nr [...] w G., na okoliczność możliwości wykonania zaleceń zawartych w orzeczeniu o niepełnosprawności małoletniego W. S. oraz przyjęcia go do każdej ze wskazanych szkół.

W piśmie dyrektora Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr [...] wskazano m.in., iż placówka udziela pomocy psychologiczno-pedagogicznej w trakcie bieżącej pracy z uczniem oraz w formie zajęć rozwijających uzdolnienia, zajęć dydaktyczno-wyrównawczych, specjalistycznych, korekcyjno-kompensacyjnych, logopedycznych, socjoterapeutycznych oraz innych zajęć o charakterze terapeutycznym. Realizowane są zajęcia rewalidacyjne w ilości 12 godzin tygodniowo na oddział (dotyczy uczniów z niepełnosprawnością w stopniu lekkim). Zajęcia te obejmują: doskonalenie sprawności manualnej, umiejętności szkolnych, usprawnienie funkcji percepcyjno-motorycznych (usprawnienie percepcji wzrokowej, słuchowej, koordynacji wzrokowo-ruchowej, orientacji kierunkowej i przestrzennej itp.), dogoterapia, integracja sensoryczna, gimnastyka korekcyjna, rehabilitacja, terapia logopedyczna. W ramach zajęć rewalidacyjnych oraz w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej prowadzona jest terapia logopedyczna. Ponadto placówka prowadzi również terapię metodą Tomatis oraz terapię Biofeedback. Placówka zatrudnia logopedów, surdologopedów, neurologopedów, pedagoga i psychologa. W placówce stworzone są dobre warunki akustyczne, aby umożliwić dzieciom optymalny odbiór bodźców słuchowych. Nadto podano, że wszyscy uczniowie pracują w oparciu o indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny opracowany na podstawie wielospecjalistycznej oceny funkcjonowania ucznia oraz że w procesie dydaktycznym stosowana jest indywidualizacja. Wskazano również na formy wsparcia rodziców/opiekunów prawnych.

Natomiast z oświadczenia dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego wynika, że w klasie pierwszej integracyjnej pedagogiem specjalnym jest surdopedagog, nauczycielem prowadzącym jest nauczyciel edukacji wczesnoszkolnej posiadający również kwalifikacje z oligofrenopedagogiki. Dla dziecka zespół ds. pomocy psychologiczno-pedagogicznej opracowałby IPET, w którym zawarte byłyby realizowane w procesie edukacyjnym wszystkie zalecenia. Wskazano, że klasa integracyjna składa się maksymalnie z 20 uczniów, w tym 5 dzieci z orzeczeniami; podczas procesu lekcyjnego, zajęć rewalidacyjnych i terapeutycznych ma miejsce wsparcie pedagoga specjalnego. Wskazano, że dziecko byłoby objęte następującymi zajęciami: zajęcia rewalidacyjne z surdopedagogiem i oligofrenopedagogiem (grupowa lub indywidualna w zależności od poziomu funkcjonowania chłopca), podczas których prowadzono by ćwiczenia sfery percepcji wzrokowej i sprawności grafomotorycznej; terapia logopedyczna z neurologopedą (grupowa lub indywidualna w zależności od poziomu funkcjonowania chłopca); zajęcia z pedagogiem szkolnym (kształtowanie kompetencji społecznych i emocjonalnych - treningi grupowe lub indywidualne w zależności od poziomu funkcjonowania chłopca), konsultacje dla rodziców.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przedmiotowa sprawa mieści się w zakresie objętym kognicją sądu administracyjnego, gdyż jest sprawą administracyjną, którą organ administracji załatwia w drodze aktu lub czynności, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). Jednocześnie skarga została poprzedzona stosownym wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ww. ustawy).

W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła skargę na czynność podjętą przez umocowanego do działania w imieniu Prezydenta Miasta G. Naczelnika Wydziału Edukacji Urzędu Miasta G. określoną w piśmie z dnia [...] a polegającą na odmowie zapewnienia małoletniemu W. S. bezpłatnego transportu lub zwrotu kosztów dowozu tego dziecka do Niepublicznej Specjalnej Szkoły Podstawowej [...] w K. Dokonując kontroli pod względem zgodności z prawem czynności organu w przedmiotowym zakresie Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę odmowy stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 z późn. zm., dalej: "u.s.o"). Zgodnie z art. 17 ust. 3a pkt 1 u.s.o., obowiązkiem gminy jest zapewnienie uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 71b, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej i gimnazjum, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym – także do najbliższej szkoły ponadgimnazjalnej, nie dłużej jednak do ukończenia 21. roku życia. Ponadto w myśl art. 17 ust. 3a pkt 2 u.s.o. do obowiązków gminy należy również zapewnienia dzieciom i młodzieży, o których mowa w art. 16 ust. 7 u.s.o., a także dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym z niepełnosprawnościami sprzężonymi, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewodu do ośrodka umożliwiającego tym dzieciom i młodzieży realizację obowiązku szkolnego i obowiązku nauki, nie dłużej jednak niż do ukończenia 25. roku życia. Wymaga przy tym podkreślenia, że ustawodawca w art. 2 pkt 2 i 5 u.s.o. odróżnia szkoły, w tym szkoły specjalne, od ośrodków umożliwiających dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym z niepełnosprawnościami sprzężonymi realizację obowiązku szkolnego i obowiązku nauki. Z powyższego wynika, że dzieci niepełnosprawne uczęszczające do szkół, w tym specjalnych są objęte zakresem zastosowania art. 17 ust. 3a pkt 1 u.s.o., a dzieci niepełnosprawne uczęszczające do ośrodków wymienionych w art. 2 pkt 5 u.s.o. – zakresem zastosowania art. 17 ust. 3a pkt 2 u.s.o.

Małoletni W.S., dla którego skarżąca jest rodziną zastępczą, jest dzieckiem niepełnosprawnym. Posiada stwierdzoną niepełnosprawność sprzężoną, w tym upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim oraz wadę słuchu – uczeń słabosłyszący, która została potwierdzona orzeczeniami, w tym orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego wydanym w dniu [...] przez Zespół Orzekający Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej w G. Jednocześnie z zaleceń zwartych w orzeczeniu wynika objęcie dziecka kształceniem specjalnym w szkole ogólnodostępnej lub integracyjnej lub specjalnej na czas edukacji w klasach I-III szkoły podstawowej

Kwestią sporną w sprawie jest, czy NSSP [...] w K. jest najbliższą szkołą, o jakiej mowa w art. 17 ust. 3 a pkt 1 u.s.o.

W pierwszym rzędzie należy zaznaczyć, że ustawodawca wyraźnie określa sposób ustalenia, która szkoła jest najbliższa w rozumieniu art. 17 ust. 3a pkt 1 u.s.o. w odniesieniu do dziecka posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Zgodnie bowiem z art. 71b ust. 5 u.s.o., starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, na wniosek rodziców, zapewnia mu odpowiednią formę kształcenia, uwzględniając rodzaj niepełnosprawności, w tym stopień upośledzenia umysłowego, z zastrzeżeniem art. 71b ust. 5a u.s.o. W myśl zaś tego przepisu, jeżeli orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego zaleca kształcenie w szkole podstawowej lub gimnazjum, ogólnodostępnych lub integracyjnych, odpowiednią formę kształcenia, na wniosek rodziców, zapewnia jednostka samorządu terytorialnego właściwa ze względu na miejsce zamieszkania dziecka. Natomiast, jak wynika z art. 71b ust. 5b u.s.o., jeżeli powiat właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka nie prowadzi szkoły specjalnej lub ośrodka, o jakim mowa w art. 2 pkt 5 u.s.o., odpowiednich ze względu na rodzaj niepełnosprawności, w tym upośledzenia umysłowego, starosta tego powiatu kieruje dziecko do najbliższego powiatu prowadzącego taką szkołę lub ośrodek. Starosta najbliższego powiatu prowadzącego taką szkołę lub ośrodek nie może odmówić przyjęcia dziecka do szkoły lub ośrodka.

Tym samym należy uznać, że w ramach postępowania zakończonego w trybie określonym w art. 71b ust. 5 i 5b oraz 5a u.s.o. starosta lub organ gminy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka bada, która szkoła jest najbliższa w rozumieniu art. 17 ust. 3a pkt 1 u.s.o. Rozstrzygnięcie wydane w tej mierze jest wiążące i nie podlega weryfikacji przez organ rozpatrujący wniosek o zapewnienie bezpłatnego transportu i opieki. W postępowaniu tym organ nie może zatem samodzielnie ustalać, która ze szkół jest najbliższa, lecz jest jedynie zobligowany do zorganizowania bezpiecznego przewozu dziecka, bądź do zwrotu kosztów takiego przewozu.

Natomiast w niniejszym przypadku rodzice zastępczy dziecka nie występowali do Prezydenta Miasta G., które jest jednocześnie Miastem na prawach powiatu, o zapewnienie odpowiedniej formy kształcenia wynikającej z zaleceń orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, lecz sami wybrali niepubliczną placówkę. Nie ulega przy tym wątpliwości, że do rodziców niepełnosprawnego ucznia należy wybór właściwej szkoły dla swego dziecka, co gwarantuje im art. 70 ust. 1 i 3 Konstytucji, tym niemniej obowiązki gminy w zakresie dowozu dzieci i zwrotu kosztów przejazdu, zasadniczo wiążą się z obowiązkiem zapewnienia przez właściwy organ odpowiedniej formy kształcenia, co winno nastąpić na wniosek rodziców w trybie określonym w art. 71 b ust. 5, 5a i 5b. Natomiast dopiero gdyby nie było możliwości zapewnienia takiej formy kształcenia w placówkach publicznych, wówczas należałoby przyjąć dopuszczalność żądania dowozu bądź zwrotu kosztów dojazdu dziecka do odpowiedniej placówki niepublicznej.

Niezależnie od powyższego, w świetle przywołanych wyżej przepisów, nie ulega wątpliwości, że w przypadku uczniów niepełnosprawnych pobierających naukę w szkole obowiązek faktycznego dowozu lub zwrotu jego kosztów obejmuje tylko szkołę położoną w najbliższej odległości, a nie każdą ze szkół wybranych przez rodziców ucznia. W związku z tym odnieść się należało zatem do kwestii, czy szkoły wskazane przez organ, tj. Zespół Szkół Ogólnokształcących Specjalnych nr[...] w G. oraz Szkoła Podstawowa z Oddziałami Integracyjnymi w Zespole Szkolno-Przedszkolnym nr [...] w G. spełniają wymóg "szkoły najbliższej".

W sprawie w istocie nie jest sporne, że dokonując wykładni wyrażenia "najbliższa szkoła", nie należy mieć na względzie tylko geograficzną bliskość danej placówki oświatowej, lecz także posiadanie przez taką placówkę warunków umożliwiających prawidłowe kształcenie dzieci z konkretnym rodzajem niepełnosprawności. Nie można bowiem wykluczyć, że szkoła, która znajduje się w sąsiedztwie miejsca zamieszkania dziecka niepełnosprawnego, nie będzie w rzeczywistości dysponowała kadrą oraz warunkami, które są niezbędne dla prawidłowego przebiegu nauczania. Sporne jest natomiast to, czy wskazane przez organ placówki edukacyjne, które niewątpliwie są geograficznie bliższe miejsca zamieszkania dziecka niż wskazana przez skarżącą placówka mieszcząca się na terenie innej gminy, niż miejsce zamieszkania dziecka, spełniają wymogi "najbliższej szkoły" Kwestia ta powinna być zatem oceniana indywidualnie w świetle orzeczenia o niepełnosprawności danego dziecka. Przy czym w ocenie Sądu "szkołą najbliższą", o której mowa w art. 17 ust. 3a pkt 1 u.s.o. – jest szkoła pozwalająca realizować zalecenia zawarte w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka, a zatem dostosowana do zdolności psychofizycznych ucznia.

W orzeczeniu z dnia [...] zalecono objęcie małoletniego kształceniem specjalnym w szkole ogólnodostępnej lub integracyjnej lub specjalnej na czas edukacji w lasach I – III szkoły podstawowej oraz uznano za wskazaną rewalidację:

- prowadzenie zajęć terapeutycznych z zakresu pomocy psychologiczno –pedagogicznej,

- prowadzenie ćwiczeń sfery percepcji wzrokowej i sprawności grafomotorycznej,

- kontynuowanie terapii logopedycznej,

- stworzenie dobrych warunków akustycznych, by umożliwić dziecku optymalny odbiór bodźców słuchowych

oraz zalecono sposób pracy z dzieckiem, a nadto wsparcie opiekunów prawnych.

Z twierdzeń organu zawartych w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a następnie w odpowiedzi na skargę wynika, że wymienione placówki szkolne dostosowane są do realizacji potrzeb W. S. i w niemniejszym stopniu od NSSP [...] pozwalają na realizacje zaleceń określonych w orzeczeniu lekarskim. Organ wskazał przy tym na odpowiednie kwalifikacje kadry pedagogicznej oraz jej doświadczenie w pracy z dziećmi niepełnosprawnymi, a także na rodzaj prowadzonych zajęć i terapii, w tym logopedycznej, dostosowanych do potrzeb małoletniego. Powyższe zostało potwierdzone w pismach dyrektorów tych placówek, z których jednoznacznie wynika, że kierowane przez nich placówki są w stanie zapewnić realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego W. S. oraz że w roku szkolnym 2015/2016 dysponowały wolnym miejscem. Na tę okoliczność przedłożono arkusze organizacji tych szkół.

Natomiast przekonanie skarżącej wyrażone w skardze, że oferta zajęć i terapii tych placówek jest dużo bardziej uboga niż w NSSP [...] co miałoby stanowić uzasadnienie dla wnioskowanego żądania, nie może odnieść skutku. Wbrew bowiem stanowisku skarżącej, nie ma znaczenia czy szkoła niepubliczna wybrana dla dziecka w większym stopniu pozwala realizować zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. Nie znajduje bowiem uzasadnienia finansowanie przewozu dziecka przez gminę tylko z tej racji, że placówka niepubliczna dysponuje lepszymi warunkami od placówek publicznych. Takie rozumowanie prowadziłoby do całkowitego oderwania od hipotezy art. 17 ust. 3a u.s.o. Oczywiste jest bowiem, że im większe czesne pobierane przez placówkę niepubliczną, tym większe są możliwości w oferowaniu świadczeń edukacyjnych i innych dostosowanych do potrzeb dzieci niepełnosprawnych. Placówki publiczne oparte na zasadzie nieodpłatności nie mogą być w tym względzie porównywalne. Na gruncie omawianej ustawy wystarczającym kryterium jest natomiast zapewnienie wymogów zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, a nie ustalenie, która placówka zapewnia optymalne warunki (por. wyrok tut. Sądu z dnia 1 lipca 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 121/16). Zatem interpretacja przepisu art. 17 ust. 3a pkt 1 u.s.o. przez skarżącą jest zbyt daleko idąca. Powołując się w tym zakresie na wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2014 r. sygn. akt I OSK 1961/14, skarżąca nie dostrzegła, iż został on wydany na podstawie odmiennego stanu faktycznego, w którym orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wskazało wprost rodzaj, a nawet konkretna placówkę publiczną, w którym powinno odbywać się kształcenie niepełnosprawnego dziecka, a te kryteria mogła spełnić tylko dalej położona placówka. Również podnoszona kwestia liczebności osobowej oddziałów, nie może zostać uznana za decydującą, skoro liczebność klas w szkołach winna odpowiadać przepisom § 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz. U. z 2001 r. Nr 61, 624 ze zm.). Można zauważyć, że z arkusza Zespołu Szkół Ogólnokształcących Specjalnych nr [...] wynika, że w Szkole Podstawowej Specjalnej nr [...] w G. na 21 oddziałów przypada 95 uczniów.

Wobec powyższego należało stwierdzić, że organ miał podstawy do nieuwzględnienia żądania skarżącej. W tym stanie rzeczy z mocy art. 151 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.