Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA 3587/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (Spr.), Sędziowie NSA - Ewa Jóźków, WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant - Agnieszka Będzikowska- Sadura, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2004 r. sprawy ze skargi D-(...) S.A. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia (...) lipca 2003 r. Nr (...) w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i określenia kwoty długu celnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego (...) w W. z (...).02.2003r. nr (...) w części dotyczącej odsetek 2. w pozostałym zakresie skargę oddala 3. stwierdza, ze zaskarżona decyzja w uchylonej części nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku 4. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz skarżącej kwotę 20 (dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu sądowym


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej w [...], powołując się na art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 13 § 1 i 4, art. 14, art. 85 § 1 oraz art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz. U. Nr 75 z 2001 r., poz. 802 ze zm.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 107, poz. 1217), rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 stycznia 2000 r. w sprawie ustanowienia kontyngentów taryfowych na niektóre towary przywożone z zagranicy dla przemysłu motoryzacyjnego (Dz. U. Nr 8, poz. 89), rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 27 września 1999 r. w sprawie warunków wykonywania czynności kontroli celnej (Dz. U. Nr 80, poz. 909), § 1 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania (Dz. U. Nr 143, poz. 958 ze zm.) oraz art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2002r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 41, poz. 365), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w [...] z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...], uznającą za nieprawidłowe zgłoszenie celne z dnia [...] lutego 2000 r. nr [...] w zakresie dotyczącym zastosowanej stawki celnej oraz wymiaru cła w stosunku do towaru ujętego w poz. 10 SAD BIS o nazwie "zamki samochodowe".

W dniu [...].02.2000 r. zgłoszeniem celnym SAD nr jw. objęto procedurą dopuszczenia do obrotu m.in. towar ujęty w pozycji 10 SAD BIS jako "zamki samochodowe". Przedmiotowy produkt zaklasyfikowano do kodu [...] PCN z zerową stawką celną w ramach kontyngentu taryfowego. W dniu dokonania zgłoszenia celnego strona dysponowała pozwoleniem Ministra Gospodarki w postaci decyzji nr [...] z dnia [...].02.2000 r. na przywóz pochodzących z Republiki [...] określonych towarów po zerowej stawce celnej w okresie od 22.02.2000 r. do 22.05.2000 r. Wartość towaru klasyfikowanego do kodu [...] PCN objętego pozwoleniem nie mogła przekroczyć kwoty 60.230,00 EUR. W polu 44 poz. 10 SAD BIS (załączone dokumenty, świadectwa i pozwolenia) zgłaszająca wpisała jako załącznik decyzję Ministra Gospodarki nr [...]z dnia [...].02.2000 r.

W wyniku kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Inspekcji Celnej - ustalono, iż wartości towarów klasyfikowanych do ww. kodu dopuszczonego do obrotu powyższym zgłoszeniem celnym przekroczyła określoną w decyzji Ministra Gospodarki z [...].02.2000r. kwotę 60.230,00 EUR. Decyzją nr [...] z dnia [...].02.2003 r. Naczelnik Urzędu Celnego II w [...] uznał przedmiotowe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej stawki celnej oraz wymiaru cła. Wobec towarów z poz. 10 SAD BIS - dokonał wymiaru kwoty wynikającej z długu celnego z zastosowaniem stawki celnej konwencyjnej 9%. Strona została również obciążona odsetkami wyrównawczymi.

Rozpoznając sprawę na skutek odwołania Dyrektor Izby Celnej w [...] w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, iż organ I instancji w stosunku do przedmiotowych towarów zasadnie określił kwotę wynikającą z długu celnego z zastosowaniem stawki celnej konwencyjnej, gdyż strona w polu 44 poz. 10 SAD BIS przedmiotowego zgłoszenia nie wykazała żadnego innego pozwolenia, na mocy którego istniałaby możliwość zastosowania stawki celnej zerowej.

W ocenie organu nie można zgodzić się ze skarżącą, że obowiązek kontroli ważności pozwolenia Ministra Gospodarki na import w ramach kontyngentu taryfowego z preferencyjna stawką celną spoczywa tylko na organach celnych. Zgodnie z § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 września 1999 r. w sprawie warunków wykonywania czynności kontroli celnej - organ celny dokonuje w momencie przyjęcia zgłoszenia celnego na oryginale pozwolenia Ministra Gospodarki adnotacji o wartości lub ilości przywożonego lub wywożonego towaru, a także o całkowitym wykorzystaniu pozwolenia, jeżeli towar ten został w całości wywieziony lub przywieziony. Czyni to w oparciu o pozwolenie Ministra Gospodarki załączone do zgłoszenia celnego, a także w oparciu o zapis w polu 44 zgłoszenia celnego, którego wypełnienie należy do obowiązków importera. Zastosowanie ww. stawek jest wyjątkiem od zasady powszechności ceł i odbywa się na wniosek zgłaszającego, o ile zostaną przedstawione dokumenty wymagane przez przepisy prawa do skorzystania z takiego przywileju. Przepis § 9 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 24 grudnia 1997 r. w sprawie pozwoleń na przywóz towarów na polski obszar celny lub wywóz towarów z polskiego obszaru celnego (Dz. U. Nr 162, poz. 1126) nakłada na stronę obowiązek badania wykorzystania pozwolenia, poprzez wprowadzenie wymogu przesłania fotokopii takiego pozwolenia po jego wykorzystaniu do Ministerstwa Gospodarki.

W zakresie obciążenia strony odsetkami wyrównawczymi organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie obowiązek przedłożenia prawidłowych dokumentów dla zastosowania stawek celnych obniżonych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 25 stycznia 2000 r. w sprawie ustanowienia kontyngentów taryfowych na niektóre towary przywożone z zagranicy dla przemysłu motoryzacyjnego spoczywał na importerze towaru. Strona nie wykazała należytej staranności w wypełnianiu obowiązków wynikających z przepisów prawa celnego. Zasadnie organ I instancji uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą szczególne okoliczności, o których mowa w § 1 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania i obciążył stronę odsetkami wyrównawczymi.

W skardze na powyższą decyzję skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II w [...] oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

§ 1 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 września 1999 r. w prawie warunków wykonywania czynności kontroli celnej poprzez obciążenie konsekwencjami wynikającymi z błędu organu celnego podmiotu dokonującego importu. W tym zakresie wskazała, że fakt błędnego "odsaldowania" przez organy celne (wbrew obowiązkowi wynikającemu z cytowanego rozporządzenia) wartości odprawionego towaru, na oryginale przedstawionej do odprawy celnej decyzji, nie może obciążać importera. Zgłoszenie celne było dokonane w okresie obowiązywania ww. pozwolenia Ministra Gospodarki, a zgodnie z czynionymi "odsaldowaniami" przez pracownika Urzędu Celnego limit przyznany w tym pozwoleniu nie został w dniu zgłoszenia celnego wykorzystany. Strona opierała się na zaufaniu do dokonanych wyliczeń salda. Ponadto w dniu dokonania zgłoszenia celnego organy celne były zobowiązane do zastosowania Komunikatu nr [...] Prezesa GUC z dnia [...].03.1997 r. ([...]) w sprawie pozwoleń wartościowych wydanych przez Ministra Gospodarki, z którego wynika, iż przekroczenie 5% wartości udzielonego pozwolenia jest dopuszczalne;

art. 222 § 4 Kodeksu celnego poprzez niewykazanie uzyskania korzyści finansowej przez stronę oraz § 1 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania poprzez nałożenie na stronę odsetek wyrównawczych, pomimo istnienia dowodów ekskulpujących postępowanie strony;

naruszenie przepisów postępowania - art. 121 § 1 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów celnych oraz poprzez nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte z zaskarżonej decyzji. Dodatkowo w zakresie zarzutu niezastosowania Komunikatu nr [...] Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...].03.1997 r. w sprawie pozwoleń wartościowych wydawanych przez Ministra Gospodarki - organ wyjaśnił, że przekroczenie 5% wartości udzielonego pozwolenia było dopuszczalne jedynie jeżeli różnica ta wynikała ze zmiany kursów walutowych. W takiej sytuacji strona powinna zwrócić się do Ministerstwa Gospodarki z wnioskiem o dokonanie odpowiedniej zmiany wartości pozwolenia. W niniejszym stanie faktycznym taka sytuacja nie miała miejsca i cytowany komunikat nie znajdował zastosowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, orzekając w sprawie na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 85 § 1 Kodeksu celnego datę zgłoszenia celnego uznaje się za wiążącą dla określenia jakie stawki celne należy stosować do zgłaszanego towaru. Strona wnioskując o zastosowanie do sprowadzonego towaru objętego zgłoszeniem celnym będącym przedmiotem niniejszej sprawy stawek celnych preferencyjnych w ramach ustanowionego kontyngentu taryfowego powołała się na decyzję Ministra Gospodarki nr [...] z dn. [...].02.2002r. W polu 44 poz. 10 SAD BIS nie wykazała żadnego innego pozwolenia, na mocy którego istniałaby możliwość zastosowania stawki celnej zerowej. Należy podkreślić, że zastosowanie stawek celnych preferencyjnych jest wyjątkiem od zasady powszechności ceł i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy istnieje do tego materialnoprawna podstawa. Decyzja Ministra Gospodarki z dn. [...].02.2002r. nr [...] zezwalała stronie na sprowadzenie towarów pochodzących z Republiki [...], po zerowej stawce celnej, w okresie od 22.02.2000r. do 22.05.2000r. Wartość towarów klasyfikowanych do kodu [...] PCN objętych ww. pozwoleniem nie mogła przekroczyć 60 230, 00 EURO ( k 39-37, 32 akt administracyjnych).

Z " Pozwolenia przywozu" dla kodu [...] PCN stanowiącego załącznik do ww. decyzji Ministra Gospodarki wynika, że do chwili zgłoszenia celnego [...] Strona całkowicie wykorzystała limit pozwolenia w kwocie 60 230, 00 EURO (k 32). Zatem brak było materialnej podstawy do zastosowania zerowej stawki celnej dla sprowadzonego towaru, ujętego pod pozycją 10 SAD BIS z dnia [...] lutego 2000 r. nr [...] i słusznie organ celny I instancji określił kwotę wynikającą z długu celnego z zastosowaniem stawki celnej konwencyjnej a organ drugiej instancji nie uwzględnił w tym zakresie odwołania Strony.

Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego zawartym w odpowiedzi na skargę, iż zapis § 1 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 września 1999 r. w sprawie warunków wykonywania czynności kontroli celnej, nakazujący organom celnym dokonanie na oryginale pozwolenia na przywóz towaru adnotacji o ilości lub wartości przywożonego towaru oraz adnotacji o całkowitym wykorzystaniu pozwolenia na przywóz, nie zwalnia zgłaszającego od odpowiedzialności za prawidłowe dokonanie zgłoszenia celnego, a zatem również odpowiedzialności za dołączenie do zgłoszenia właściwie wypełnionych dokumentów, których przedstawienie stanowi warunek skorzystania z preferencji celnych. Zasadzie wyrażonej w art. 64 Kodeksu celnego, należy bowiem przyznać prymat stosowania w relacji do rozwiązań zawartych w aktach podstawowych. W tej sytuacji nie można podzielić poglądu Skarżącej, iż jeśli zgodnie z "odsaldowaniami" czynionymi przez pracowników Urzędu Celnego limit przyznany ww. pozwoleniem Ministra Gospodarki nie został w dniu dokonania zgłoszenia celnego wykorzystany, a Strona opierała się na zaufaniu do dokonanych wyliczeń salda to nie może ona ponosić ujemnych następstw wynikłych z błędu urzędnika lub jego zaniedbania. Nawet jeśli funkcjonariusz celny popełnił błąd rachunkowy, którego konsekwencją było przekonanie Strony w chwili dokonywania zgłoszenia celnego, że nie wyczerpała jeszcze limitu wartościowego określonego pozwoleniem Ministra Gospodarki, to nie może on stworzyć dla niej uprawnienia do zwolnienia od cła. Omyłka, czy błąd urzędnika nie jest bowiem podstawą do powstania prawa podmiotowego po stronie podmiotu dokonującego obrotu towarowego z zagranicą.

Zasadne są natomiast zarzuty skargi dotyczące odsetek wyrównawczych. Decyzje organów celnych w tym zakresie należy uznać za niezgodne z przepisami Kodeksu celnego w brzmieniu z dnia dokonania zgłoszenia celnego oraz wydania decyzji. Zgodnie z ówczesnym brzmieniem art. 222 § 4 Kodeksu celnego, organ celny miał prawo i obowiązek pobrać odsetki wyrównawcze, jeżeli przesunięcie daty powstania długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej z tego długu powoduje uzyskanie korzyści finansowej przez dłużnika. W przypadku skarżącej organy celne w żaden sposób nie wykazały, aby Strona uzyskała jakąkolwiek korzyść finansową. W decyzjach obu instancji brak jest w ogóle ustosunkowania się do tej kwestii, co powoduje niemożność skontrolowania przez sąd ich prawidłowości w tym zakresie i stanowi naruszenie przepisów postępowania (art. 210 § 1 pkt. 6 Ordynacji podatkowej) mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Niezrozumiałe jest również powoływanie się przez Dyrektora Izby Celnej na przepis art. 246 § 4 Kodeksu celnego, skoro organ ten nie orzekał w sprawie wniosku o zwrot należności celnych lecz odwołania Strony od decyzji określającej kwotę wynikającą z długu celnego i wymierzającej odsetki wyrównawcze.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji w części dotyczącej odsetek wyrównawczych, jako wydane z naruszeniem prawa materialnego i procesowego.