Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 366/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92a ust. 1 i 6, art. 4 pkt 22
journal: Dz.U. 2001 nr 125 poz 1371
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
article: art. 25 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 879
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców.
journal: Dz.U.UE.L 1985 nr 370 poz 8 art. 15 ust. 2
law: Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 24 czerwca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , Protokolant specjalista Agnieszka Kowalik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2013 roku sprawy ze skargi Ł. Ł. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na Ł. Ł. prowadzącego działalność jako A karę pieniężną w wysokości 7300,00 zł za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz za każde następne rozpoczęte 30 minut, nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku o czas do jednej godziny oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę, skrócenie dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę, przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę, przekroczenie całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni o czas powyżej jednej godziny do czterech godzin oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę. Ponadto w decyzji umorzono postępowanie w związku z naruszeniem w postaci skrócenia dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny z dnia 15 kwietnia 2011 r. kierowcy T. B. oraz umorzono postępowanie w związku z naruszeniem w postaci nieprawidłowego operowania przełącznikiem urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy - za każdy dzień.

W uzasadnieniu decyzji podano, że w wyniku przeprowadzonej kontroli zakończonej protokołem kontroli nr [...] z dnia [...], [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego stwierdził naruszenie uregulowań zawartych w ustawie o transporcie drogowym. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w związku ze stwierdzonymi naruszeniami organ decyzją nr [...] z dnia [...] nałożył na Ł. Ł. prowadzącego działalność jako A kary pieniężnej w wysokości 7750,00 zł. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie do Głównego Inspektora Transportu Drogowego. W wyniku rozpatrzenia odwołania organ II instancji decyzją nr [...] z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wskazano, że ze względu na nowelizację przepisów ustawy o transporcie drogowym niezbędne jest ponowne przeanalizowanie materiału dowodowego zebranego przez organ I instancji.

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, ponownie rozpoznając, sprawę, decyzją z dnia [...] nałożył na Ł. Ł. prowadzącego działalność jako A karę pieniężną w wysokości 7300 zł. Organ wskazał na poszczególne naruszenia ustawy o transporcie drogowym. W odniesieniu do naruszenia Ip. 5.2.1. i Ip. 5.2.2. załącznika nr 3 ustawy o transporcie drogowym stwierdził, że analiza danych zawartych na karcie kierowcy D. P. wykazała, iż kierowca w dniach 01-02 grudnia 2010 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 1 godzinę i 21 minut, względem dopuszczalnej normy 4 godzin i 30 minut. Wysokość kary pieniężnej za wskazane naruszenia wyniosła 550,00 zł. Analiza danych zawartych na karcie kierowcy T. M. wykazała, iż kierowca w dniu 11 stycznia 2011 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 1 godzinę i 1 minutę, względem dopuszczalnej normy 4 godzin i 30 minut, co uzasadniało karę pieniężną w wysokości 550,00 zł. Analiza danych zawartych na karcie kierowcy T.B. wykazała, iż kierowca w dniu 27 stycznia 2011 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 35 minut, względem dopuszczalnej normy 4 godzin i 30 minut. Za naruszenie ustalono karę pieniężną w wysokości 350,00 zł.

W odniesieniu do naruszenia Ip. 6.3.7 załącznika nr 3 ustawy o transporcie drogowym organ wskazał, że do kontroli okazano dwa dokumenty dotyczące kierowcy D. P. potwierdzające fakt nieprowadzenia pojazdu, w których nie zostały zaznaczone pola z podaniem powodu, dla którego kierowcy zostały wystawione ww. dokumenty. Okazane dokumenty nie spełniają warunków formalnych określonych w art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców. Zasadne było nałożenie w związku z tą okolicznością kary pieniężnej w wysokości 1000,00 zł. Organ wskazał, że do kontroli nie okazano zapisów z karty kierowców T.M. i T.B., zapisów odręcznych i wydruków, wykresówek, dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu. Powyższe uzasadniało nałożenie kary pieniężnej w wysokości 1000, 00 zł.

Odnośnie naruszenia Ip. 5.4.1 i Ip. 5.4.2. załącznika nr 3 ww. ustawy przez kierowcę T. M. organ wskazał, iż kierowca skrócił tygodniowy czas odpoczynku o 3 godziny i 21 minut, co uzasadniało nałożenie kary w wysokości 350,00 zł.

Ponadto [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wskazał na naruszenie I p. 5.3.1 i I p. 5.3.2. załącznika nr 3 ustawy przez kierowcę T.M. i T.B. T. M. w dniu 13 lutego 2011 r. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w czasie którego skrócił dzienny czas odpoczynku o 3 godziny i 23 minuty. W dniu 17 lutego 2011 r. skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 59 minut. Natomiast w dniu 18 lutego 2011 r. czas odpoczynku został skrócony o 1 godzinę i 23 minuty, a w dniu 25 marca 2011 r. skrócono czas o 21 minut. W dniu 31 marca 2011 r. kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 2 godziny i 5 minut. Powyższe uzasadniało karę w wysokości 1900,00 zł. Naruszenia kierowcy T.B. polegały na skróceniu dziennego czasu odpoczynku o 46 minut w dniu 17 stycznia 2011 roku, o 1 godzinę i 59 minut w dniu 11 lutego 2011 r. oraz o 7 minut w dniu 14 kwietnia 2011 r.

W zakresie naruszenia Ip. 5.1.1 i Ip. 5.1.2. załącznika nr 3 ustawy organ wskazał, że kierowca T. M. przekroczył dzienny czas prowadzenia pojazdu o 3 godziny i 9 minut w dniach 13 lutego 2012 r. - 14 lutego 2012 r. W związku z powyższym organ nałożył karę w wysokości 700, 00 zł.

Odnośnie naruszenia Ip.. 5.6.1 i Ip. 5.6.2. załącznika nr 3 powołanej ustawy wskazano, że kierowca T. M. przekroczył całkowity czas prowadzenia pojazdu o 5 godzin i 19 minut w dniach 14.03.2011-28.03.2011. We wskazanym okresie kierowca prowadził pojazd przez 95 godzin i 19 minut względem dopuszczalnej normy 90 godzin w okresie dwutygodniowym. W stosunku do kierowcy T.B. ustalono, że w dniach 21.03.2011 -04.04.2011 przekroczył całkowity czas prowadzenia pojazdu o 58 minut. We wskazanym okresie kierowca prowadził pojazd przez 90 godzin i 58 minut względem dopuszczalnej normy 90 godzin w okresie dwutygodniowym.

W odwołaniu Ł. Ł. wniósł o uchylenie powyższej decyzji jako wydanej z naruszeniem obowiązujących przepisów a w szczególności art. 7, art. 8 i art. 107 § 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Podniósł, że wykazano utrzymywanie w przedsiębiorstwie właściwej organizacji i dyscypliny pracy zapewniającej przestrzeganie przepisów rozporządzenia WE 561/2006 i rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. Odwołujący wyjaśnił, że kara pieniężna w kwocie 500 zł za nieokazanie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu kierowcy T.M. podczas kontroli w przedsiębiorstwie została nałożona bezzasadnie. Kierowca w tym czasie korzystał z odpoczynku tygodniowego, co zostało potwierdzone zaświadczeniem o nieprowadzeniu pojazdu. Zaświadczenia, na którym był udokumentowany odpoczynek w dniach dn. 30.04.201 r. i 1.05.2011 r., nie przekazano, błędnie sugerując się datą wystawienia, tj. 1.05.2011r. Ponadto strona nie zgodziła się również z nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 1000,00 zł za okazanie podczas kontroli dwóch dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu wystawionych dla kierowcy D. P., na których nie było zaznaczonego pola z podaniem powodu, dla którego dokumenty te zostały wydane. Wskazane dokumenty zostały wystawione za okresy, w których kierowca korzystał z odpoczynku dziennego i omyłkowo nie zaznaczono tej okoliczności. Ł. Ł. wskazał, że kontrola nie była prowadzona na drodze, lecz w przedsiębiorstwie i żaden przepis w takiej sytuacji nie nakłada na pracodawcę obowiązku przechowywania zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdu. Jeśli chodzi o skrócenie odpoczynku dziennego w dniach 13 - 14.02.2011 r. przez kierowcę T.M., przyczyną nieprawidłowego zapisu odpoczynku na karcie kierowcy było pozostawienie karty kierowcy w tachografie w czasie odpoczynku, a w tym czasie zaszła konieczność kilkakrotnego ruszenia pojazdem przez inną osobę w związku z załadunkiem. Odnośnie naruszenia polegającego na przekroczeniu dziennego okresu prowadzenia pojazdu przez T.M. w dniach 13 - 14.02.2011 r. odwołujący podniósł, że przyczyną powstania naruszenia było pozostawienie karty kierowcy w tachografie, podczas gdy pojazd znajdował się na bazie. Błędny zapis na karcie kierowcy powstał w związku z koniecznością kilkukrotnego ruszenia w czasie załadunku przez inną osobę . W odwołaniu podano, że w dniach 17.02.2011 r. - 18.02.2011 r. kierowca T. M. odebrał prawidłowe odpoczynki dzienne. Organ natomiast nie uzasadnił, dlaczego powyższe odpoczynki powinny być regularnymi odpoczynkami dziennymi. Odnosząc się z kolei do naruszenia polegającego na skróceniu tygodniowego czasu odpoczynku wskazano, że organ I instancji nieprawidłowo określił okres rozliczeniowy, w jakim kierowca powinien był odebrać odpoczynek, a mianowicie przyjęto okres 6 dni zamiast okresu dwóch kolejnych tygodni. W zakresie naruszenia polegającego na przekroczeniu całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w okresie dwutygodniowym strona podnosi, iż przekroczenie wyniosło 58 minut, a więc zgodnie z Ip. 5.6 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym nie powinno być brane pod uwagę przy nakładaniu kary pieniężnej.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nałożył na Ł. Ł. łączną karę pieniężną za naruszenie przepisów o transporcie drogowym w wysokości 6200,00 złotych.

Odnośnie naruszenia Ip. 5.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, czyli naruszenia polegającego na skróceniu dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do 1 godziny i za każdą następną rozpoczętą godzinę organ stwierdził, że zasadnym było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 2300,00 zł. Wskazał, iż fakt skracania dziennych okresów odpoczynku przez kierowców jest bezsporny, co potwierdza materiał dowodowy zgromadzony w sprawie w postaci danych cyfrowych. W dniu 13.02.2011 r. o godzinie 17:50 T. M. rozpoczął 24 godzinny okres rozliczeniowy. W okresie tym kierowca odebrał 5 godzin i 37 minut nieprzerwanego czasu odpoczynku od godziny 01:45 do godziny 07:22 dnia 14.02.2011 r., a więc skrócił wymagany 9 godzinny dzienny czas odpoczynku o 3 godziny i 23 minuty. W dniu 17.02.2011 r. o godzinie 10:21 T. M. rozpoczął 24 godzinny okres rozliczeniowy. W okresie tym kierowca odebrał 9 godzin i 1 minutę nieprzerwanego czasu odpoczynku od godziny 23:15 dnia 17.02.2011 r. do godziny 08:16 dnia 18.02.2011 r., co oznacza, że kierowca skrócił wymagany 11 godzinny regularny dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 59 minut. W dniu 18.02.2011 r. o godzinie 08:16 T. M. rozpoczął 24 godzinny okres rozliczeniowy. W okresie tym kierowca odebrał 9 godzin i 37 minut nieprzerwanego czasu odpoczynku od godziny 20:47 dnia 18.02.2011 r. do godziny 06:24 dnia 19.02.2011 r. Kierowca skrócił wymagany 11 godzinny regularny dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 23 minuty. W dniu 25.03.2011 r. o godzinie 04:30 T. M. rozpoczął 24 godzinny okres rozliczeniowy. W okresie tym kierowca odebrał 10 godzin i 39 minut nieprzerwanego czasu odpoczynku od godziny 17:51 dnia 25.03.2011 r. do godziny 04:30 dnia 26.03.2011 r. Powyższe oznacza, iż kierowca skrócił wymagany 11 godzinny regularny dzienny czas odpoczynku o 21 minut. W dniu 31.03.2011 r. o godzinie 06:00 T. M. rozpoczął 24 godzinny okres rozliczeniowy. W okresie tym kierowca odebrał 8 godzin i 55 minut nieprzerwanego czasu odpoczynku od godziny 21:05 dnia 31.03.2011 r. do godziny 06:00 dnia 1.04.2011 r. i w konsekwencji skrócono wymagany 11 godzinny regularny dzienny czas odpoczynku o 2 godziny i 5 minut. W dniu 17.01.2011 r. o godzinie 05:02 T.B. rozpoczął 24 godzinny okres rozliczeniowy. W okresie tym kierowca odebrał 8 godzin i 14 minut nieprzerwanego czasu odpoczynku od godziny 20:48 dnia 17.01.2011 r. do godziny 05:02 dnia 18.01.2011 r, co oznacza, iż kierowca skrócił wymagany 9 godzinny dzienny czas odpoczynku o 46 minut. W dniu 11.02.2011 r. o godzinie 05:40 T.B. rozpoczął 24 godzinny okres rozliczeniowy. W okresie tym kierowca odebrał 9 godzin i 1 minutę nieprzerwanego czasu odpoczynku od godziny 20:39 dnia 11.02.2011 r. do godziny 05:40 dnia 12.02.2011 r., co oznacza, iż kierowca skrócił wymagany 11 godzinny regularny dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 59 minut. Organ podkreślił, że w ww. przypadkach nie okazano dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków, opisanego w sposób określony w art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006.

Odnośnie naruszenia Ip. 5.4 załącznika nr 3 do ww. ustawy o transporcie drogowym polegającego na skróceniu tygodniowego czasu odpoczynku o czas do jednej godziny oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji nieprawidłowo ustalił kolejność, w której kierowca T. M. powinien był odebrać 45 godzinny regularny czas odpoczynku tygodniowego. Po odebranym regularnym tygodniowym odpoczynku kierowca wznowił jazdę w dniu 11.02.2011 r. o godzinie 18:11. W ciągu kolejnych sześciu okresów 24 godzinnych kierowca nie odebrał pełnego 45 godzinnego czasu odpoczynku, ale miał prawo do odebrania skróconego 24 godzinnego czasu odpoczynku. W ciągu kolejnych sześciu okresów 24 godzinnych kierowca powinien był odebrać następny 45 godzinny regularny tygodniowy odpoczynek. Kierowca skrócił wymagany 45 godzinny czas odpoczynku o 5 godzin i 6 minut. Wysokość kary pieniężnej z tytułu powyższego naruszenia powinna wynosić 550 złotych. Jednak organ nałożył karę pieniężną w wysokości 350 złotych, mając na uwadze art. 139 k.p.a.

Odnośnie naruszenia Ip. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, a mianowicie nieokazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu organ II Instancji wskazał, iż organ I instancji niezasadnie stwierdził naruszenie ww. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym i nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 1000,00 złotych za nieudokumentowanie aktywności kierowcy D. P. za 2 dni. Jednakże analiza danych wykazała, iż strona nie okazała wykresówki, danych cyfrowych lub innego dokumentu potwierdzającego aktywność kierowcy T.M. w dniu 30.04.2011 r. oraz potwierdzającego aktywność kierowcy T. B. w dniu 02.03.2011 r. Powyższe uzasadniało nałożenie kary pieniężnej w wysokości 1000,00 zł.

Odnośnie naruszenia Ip. 5.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, który sankcjonuje przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy organ wskazał, że analiza danych cyfrowych pobranych w trakcie kontroli wykazała, iż w okresie od godziny 21:00 dnia 1.12.2010 r. do godziny 03:42 dnia 2.12.2010 r. D. P. prowadził pojazd przez 5 godzin i 51 minut nie wykonując wymaganej przerwy w jeździe. Kierowca przekroczył dopuszczalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 1 godzinę i 21 minut. Z kolei kierowca T. M. w okresie od godziny 14:27 do godziny 20:57 dnia 11.01.2011 r. prowadził pojazd przez 5 godzin i 31 minut i przekroczył dopuszczalny 4,5 godzinny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 1 godzinę i minutę. Kierowca T.B. w okresie od godziny 16:51 do godziny 22:07 dnia 27.01.2011 r. prowadził pojazd przez 5 godzin i 5 minut nie wykonując wymaganej przerwy w jeździe. Powyższe oznacza, iż kierowca przekroczył dopuszczalny 4,5 godzinny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 35 minut. Zasadnie zatem nałożono na stronę karę pieniężną w wysokości 1450,00 złotych.

Odnośnie naruszenia Ip. 5.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, a mianowicie przekroczenia dziennego czasu prowadzenia pojazdu organ wyjaśnił, że w dniu 13.02.2011 r. o godzinie 17:50. T. M. rozpoczął dzienny okres prowadzenia pojazdu, który zakończył się o godzinie 18:29 dnia 14.02.2011 r., co oznacza, iż kierowca przekroczył dopuszczalny 10 godzinny okres prowadzenia pojazdu o 3 godziny i 9 minut. Argument odwołania, że T. M. nie był osobą przestawiającą pojazd o godzinie 07:22 oraz 07:28 nie ma znaczenia w kontekście ww. naruszenia. W chwili oddalenia się od pojazdu kierowca powinien wyjąć ze slotu kartę kierowcy, a brakującą aktywność wprowadzić ręcznie przy ponownym rozpoczęciu prowadzenia pojazdu.

Odnośnie naruszenia Ip. 5.6 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, czyli przekroczenia całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w okresie dwutygodniowym organ podkreślił, że w okresie rozliczeniowym 21.03 - 4.04.2011 r. T.B. prowadził pojazd łącznie przez 90 godzin i 58 minut. Kierowca przekroczył - 90 godzinny całkowity okres prowadzenia pojazdu w okresie dwutygodniowym o 58 minut. Organ I instancji nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 100,00 złotych. Powyższe naruszenie sankcjonowane jest od przekroczenia o minimum 1 godzinę, więc zasadnym jest nienakładanie kary pieniężnej za ww. naruszenie. Z kolei w dwutygodniowym okresie rozliczeniowym 14 - 28.03.2011 r.. T. M. przekroczył 90 godzinny całkowity okres prowadzenia pojazdu w okresie dwutygodniowym o 5 godzin i 19 minut, co uzasadniało karę pieniężną w wysokości 400,00 złotych z tytułu naruszenia Ip. 5.6 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie nie zaistniały okoliczności wymienione w art. 92 c ustawy o transporcie drogowym stanowiące o wyłączeniu odpowiedzialności przedsiębiorcy za stwierdzone naruszenie ani wymienione w art. 92 b ustawy o transporcie drogowym. Organ wskazał również, że w sprawie nie okazano wydruku z tachografu cyfrowego sporządzonego w sposób określony w art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję Ł. Ł. zarzucił naruszenie obowiązujących przepisów, a w szczególności art. 7, art. 8 i art. 107 § 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 15 ust 2 akapit drugi rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym i naruszenie art. 8 ust. 5 rozporządzenia WE 561/2006 .Wskazał, że kara pieniężna w kwocie 500,00 zł za nieokazanie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu kierowcy T.M. podczas kontroli w przedsiębiorstwie została nałożona bezzasadnie, a organy obu instancji nie rozstrzygnęły wątpliwości w tym zakresie na korzyść strony. Skarżący nie zgodził się również z nałożeniem dwóch kar pieniężnych w kwocie po 300,00 zł każda za skrócenie odpoczynku dziennego przez kierowcę T.M. w 24 godzinnym okresie rozliczeniowym. Podniósł, że zgodnie z art. 8 ust. 5 rozporządzenia WE 561/2006 kierowca może mieć trzy skrócone odpoczynki dzienne pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku i wskazany kierowca prawidłowo korzystał z możliwości wykorzystania skróconych odpoczynków dziennych. Ł. Ł. podkreślił, że nie popełniono naruszeń za które wymierzono kary pieniężne w wysokości po 700,00 zł, a mianowicie za skrócenie odpoczynku, dziennego o 3 godziny i 23 minuty oraz za przekroczenie dopuszczalnego czasu jazdy dziennej o 3 godziny i 9 minut. Wyjaśnił, że kierowca T. M. w dniu 14.02.2011 r. wykorzystał prawidłowy 9 godzinny odpoczynek dzienny pozostawiając kartę kierowcy w tachografie cyfrowym w samochodzie znajdującym się na terenie przedsiębiorstwa, a podczas załadunku osoba inna niż kierowca dwukrotnie ruszyła pojazdem o godz. 07:22 i 07:28. Kierowca nie popełnił żadnego naruszenia i był obowiązany do sporządzania wydruku z tachografu i opisywania odstępstwa od stosowania przepisów.

Skarżący podniósł, że organ naruszył art. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1266/2009 z dnia 16 grudnia 2009 dostosowującego po raz dziesiąty do postępu technicznego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie.

Podniósł także, że organy pominęły Wytyczną nr 4 Komisji Europejskiej skierowaną do organów kontrolnych państw członkowskich w celu stosowania tolerancji do 15 minut przy ustalaniu czasu jazdy ciągłej zapisywanej przez tachograf cyfrowy. Dodatkowo podniósł, że czas, który podawany jest w treści decyzji w celu ustalenia naruszeń przepisów prawa o transporcie drogowym nie jest czasem UTC jak zapisano w decyzji, lecz jest czasem lokalnym.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi.

W piśmie procesowym z dnia 6 czerwca 2013 r. skarżący podtrzymał żądania zawarte w skardze. Ponadto wskazał, że od 1 października 2011 r. sposób zapisywania danego okresu jako czasu prowadzenia lub czasu nietraktowanego jako prowadzenie zależy od zmienionego pkt 3.5. załącznika do rozporządzenia nr 1266/2009.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz.U. z 2012 r. nr 125, poz. 1265 ze zm.).

W myśl art. 92a ust. 1 powołanej ustawy - podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Natomiast zgodnie z art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym określenie obowiązki lub warunki przewozu drogowego oznacza obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz:

a) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. L 370 z 31.12.1985, str. 21),

b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 684/92 z dnia 16 marca 1992 r. w sprawie wspólnych zasad międzynarodowego przewozu osób autokarem i autobusem,

c) rozporządzenia Rady (EWG) nr 881/92 z dnia 26 marca 1992 r. w sprawie dostępu do rynku drogowych przewozów rzeczy we Wspólnocie, na lub z terytorium Państwa Członkowskiego lub w tranzycie przez jedno lub więcej Państw Członkowskich (Dz. Urz. L 95 z 09.04.1992, str. 1-7),

d) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3118/93 z dnia 25 października 1993 r. ustanawiającego warunki wykonywania w Państwie Członkowskim usług krajowego transportu drogowego rzeczy przez przewoźników niemających siedziby w tym państwie członkowskim (Dz. Urz. L 279 z 12.11.1993, str. 1-16),

e) rozporządzenia Rady (WE) nr 12/98 z dnia 11 grudnia 1997 r. ustanawiającego warunki dostępu przewoźników niemających stałej siedziby w Państwie Członkowskim do transportu drogowego osób w Państwie Członkowskim (Dz. Urz. L 4 z 08.01.1998, str. 10-14),

f) rozporządzenia Komisji (WE) nr 2121/98 z dnia 2 października 1998 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzeń Rady (EWG) nr 684/92 i (WE) nr 12/98 w zakresie dokumentów dla przewozu osób autokarem i autobusem (Dz. Urz. L 268 z 03.10.1998, str. 10-26),

g) rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie ochrony zwierząt podczas transportu i związanych z tym działań oraz zmieniające dyrektywy 64/432/EWG i 93/119/WE oraz rozporządzenia (WE) nr 1255/97 (Dz. Urz. L 3 z 05.01.2005, str. 1-44),

h) rozporządzenia (WE) nr 561/2006,

i) rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. L 190 z 12.07.2006, str. 1-98),

j) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz. Urz. L 300 z 14.11.2009, str. 51-71),

k) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz. Urz. L 300 z 14.11.2009, str. 72-87),

l) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Dz. Urz. L 48 z 23.02.2011, str. 19),

m) ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe,

n) ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r. poz. 391 i 951),

o) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym,

p) ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2003 r. Nr 106, poz. 1002, z późn. zm.),

r) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2012 r. poz. 1155),

s) ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o systemie tachografów cyfrowych (Dz. U. Nr 180, poz. 1494, z późn. zm.),

t) ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914, z późn. zm.),

u) ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. Nr 124, poz. 859, z 2010 r. Nr 28, poz. 145 oraz z 2011 r. Nr 106, poz. 622),

w) ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz. U. z 2011 r. Nr 5, poz. 13 i Nr 228, poz. 1368),

x) ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (Dz. U. Nr 227, poz. 1367 i Nr 244, poz. 1454),

y) wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych w zakresie przewozu drogowego.

Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (92a ust. 6 ustawy). I tak treść załącznika nr 3 do ww. ustawy sankcjonuje:

- lp. 5.3. - skrócenie dziennego czasu odpoczynku: 5.3.1. - o czas powyżej 15 minut do jednej godziny karą pieniężną w wysokości 100 złotych; 5.3.2. - za każdą następną rozpoczętą godzinę karą w wysokości 200 zł;

- lp. 6.3.7 - nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień karą pieniężną w wysokości 500 zł;

- lp. 5.2. - przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: 5.2.1. - o czas powyżej 15 minut do 30 minut karą pieniężną w wysokości 150 zł; 5.2.2. - za każde następne rozpoczęte 30 minut karą pieniężną w wysokości 200 zł;

- lp. 5.1.1. - przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu: 5.1.1. - o czas powyżej 15 minut do jednej godziny karą pieniężną w wysokości 100 zł; 5.1.2. - za każdą następną rozpoczętą godzinę karą pieniężną w wysokości 200 zł;

- lp. 5.4. - skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku: 5.4.1. - o czas do jednej godziny karą pieniężną w wysokości 50 zł; 5.4.2. - za każdą następną rozpoczętą godzinę karą pieniężną w wysokości 100 zł;

- lp. 5.6. - przekroczenie całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni: 5.6.1. - o czas powyżej jednej godziny do czterech godzin karą pieniężną w wysokości 100 zł; 5.6.2. - za każdą następną rozpoczętą godzinę karą pieniężną w wysokości 150 zł.

W tym miejscu wskazać należy, że w wyroku z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 976/09, Lex nr 746376, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że administracyjna kara pieniężna nie jest celem samym w sobie. Prócz niewątpliwego elementu represji zawiera też pierwiastek prewencyjny. Jej istotę stanowi wymuszenie na przedsiębiorcy takiej organizacji pracy i postawy zatrudnionych kierowców, by praca tych ostatnich odbywała się w sposób bezpieczny, bez stwarzania zagrożenia dla życia i mienia innych użytkowników dróg, a także życia i zdrowia kierowcy. Przepisy o czasie pracy kierowców i jego dokumentowaniu takim właśnie celom służą. Na te okoliczności zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny w wyroku w sprawie SK 75/06 stwierdzającym zgodność art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym (a więc przepisu sankcjonującego wykonywanie przewozów drogowych z naruszeniem przepisów o czasie pracy kierowców) z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz brak niezgodności z art. 42 ust. 1 Konstytucji RP. W motywach tego wyroku Trybunał stwierdził, że idea i prewencyjny cel sankcji ustanowionej w art. 92 ust. 1 pkt 2 u.t.d. zmierza do wymuszenia takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, ażeby działalność ta odbywała się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i obmyślenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem. Trybunał zauważył także, że akceptacja poglądu przeciwnego prowadziłaby do trudnych do zaaprobowania skutków, tj. przerzucenia odpowiedzialności za prowadzenie działalności gospodarczej, w jej najbardziej ryzykownym wymiarze, z przedsiębiorcy na jego kierowców.

Przedstawienie tej argumentacji, którą w pełni należy podzielić, ma na celu wykazanie wagi i znaczenia przestrzegania przepisów o czasie pracy kierowców i znaczenia ustaleń poczynionych w trakcie kontroli przedsiębiorcy.

Zgodnie z art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.U. UE.L 1985.370.8) kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od momentu, w którym go przejmują. Nie wyjmuje się wykresówki lub karty kierowcy z urządzenia przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona.

Jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać urządzeń zainstalowanych w pojeździe, to okresy, o których mowa w ust. 3 tiret drugie lit. b), c) i d):

a) jeśli pojazd wyposażony jest w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem I, wprowadza się na wykresówkę, ręcznie, w drodze automatycznej rejestracji lub innym sposobem, czytelnie i nie brudząc karty; lub

b) jeśli pojazd wyposażony jest w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem IB, wprowadza się na kartę kierowcy przy użyciu urządzenia do ręcznego wprowadzania danych, w jakie wyposażone jest urządzenie rejestrujące.

Jeśli pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem IB jedzie więcej niż jeden kierowca, kierowcy ci upewniają się, że ich karty kierowcy zostały włożone w odpowiednie otwory tachografu.

Kierowcy uzupełniają odpowiednio wykresówki lub karty kierowcy, jeżeli w pojeździe znajduje się więcej niż jeden kierowca, w taki sposób, aby informacje, określone w załączniku I rozdziale II pkt 1-3, były zapisywane na wykresówce lub karcie kierowcy prowadzącego pojazd.

Kierowcy: zapewniają zgodność czasu zapisywanego na wykresówce z oficjalnym czasem kraju rejestracji pojazdu, obsługują przełączniki umożliwiające osobną i wyraźną rejestrację wskazanych okresów, w tym przerwy w pracy i okresy dziennego odpoczynku (art. 15 ust. 3 rozporządzenia nr 3821/85).

Innymi słowy, kierowcy stosują wykresówki w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd. Nie mogą używać wykresówki przez okres dłuższy niż ten na który jest przeznaczona (maksymalnie 24 godziny). Początkiem stosowania wykresówki jest moment w którym kierowca przejmuje pojazd. Przy zdaniu pojazdu następuje wyjęcie wykresówki.

Z zestawienia powołanych przepisów wynika, że w każdym 24-godzinnym okresie od przejęcia pojazdu, na wykresówce muszą być zaznaczone nie tylko okresy prowadzenia pojazdu, ale również wszystkie inne okresy wymienione w art. 15 rozporządzenia Rady nr 3821/85. Jest to niezbędne z uwagi na konieczność zapewnienia kontroli, m.in. dziennego okresu odpoczynku kierowcy.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) z dnia 15 marca 2006 r. nr 561/2006 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. U. UE. L. z dnia 31 grudnia 1985 r.) – Dz.U. UE. 2006.102.1 – kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku. W każdym 24 -godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku (art. 8 ust. 2). Dzienny okres odpoczynku może zostać przedłużony do rozmiarów regularnego lub skróconego tygodniowego okresu odpoczynku (art. 8 ust. 3). Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku (art. 8 ust. 4). W ciągu dwóch kolejnych tygodni kierowca wykorzystuje co najmniej: – dwa regularne tygodniowe okresy odpoczynku, lub - jeden regularny tygodniowy okres odpoczynku i jeden skrócony tygodniowy okres odpoczynku trwający co najmniej 24 godziny. Skrócenie to należy jednak skompensować równoważnym odpoczynkiem wykorzystanym jednorazowo przed końcem trzeciego tygodnia następującego po danym tygodniu. Tygodniowy okres odpoczynku rozpoczyna się nie później niż po zakończeniu sześciu okresów 24 godzinnych licząc od końca poprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku (art. 8 ust. 6 rozporządzenia).

Stosownie zaś do treści art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 - pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój.

Wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że odstępstwo od przepisów o czasie pracy kierowców możliwe jest w szczególnych okolicznościach i przyczyna takiego odstępstwa powinna być zaznaczona odręcznie na wykresówce lub na wydruku z urządzenia rejestrującego albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój.

W niniejszej sprawie analiza wykresówek kierowcy T.M. wykazała, iż w dniu 13 lutego 2011 r. skrócił wymagany 9 godzinny czas odpoczynku o 3 godziny i 23 minuty. Przy czym nie okazano żadnego dokumentu (wykresówki), na którym wykazane byłby powody odstępstwa. Tymczasem, jak wynika z wyżej powołanych przepisów, kierowca zawsze musi podać przyczynę powstania naruszenia. Ponadto od kierowcy należy wymagać, aby opis na wykresówce był pełny i wskazywał wiarygodne informacje dotyczące przyczyn odstępstwa. Skoro kierowca T. M. nie zaznaczył na odpowiednim dokumencie przyczyny skrócenia dziennego czasu odpoczynku, to prawidłowo organ uznał, że nie zostały spełnione wymogi przewidziane w art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady oraz doszło do naruszenia art. 8 ust. 1-4 i ust. 8 tego rozporządzenia.

Za niezasadny należy więc uznać zarzut skargi, że powyższego naruszenia nie popełniono. Niezasadny jest też zarzut naruszenia art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady nr 3821/85. Przedsiębiorca powinien tak organizować wykonywaną przez siebie działalność transportową, by kierowcy mieli czas - przewidziany w obowiązujących przepisach - na odpoczynek.

W ocenie Sądu, niezasadny jest także zarzut dotyczący nałożenia kary pieniężnej za skrócenie odpoczynku dziennego przez kierowcę - lp. 5.3. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym oraz naruszenia art. 8 ust. 5 rozporządzenia Rady nr 561/2006. Z ustaleń organu wynika, że w dniu 17 lutego 2011 r. o godz. 10:21 kierowca T. M. rozpoczął 24 godzinny okres rozliczeniowy. W okresie tym kierowca odebrał 9 godzin i 1 minutę nieprzerwanego czasu odpoczynku od godz. 23.15 dnia 17 lutego 2011 r. do godz. 8:16 dnia 18 lutego 2011 r., skracając wymagany 11 godzinny regularny dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 59 minut. Przy czym kierowca odebrał wcześniej trzy skrócone odpoczynki dzienne. Także w dniu 18.02.2011 r. o godzinie 08:16 T. M. rozpoczął 24 godzinny okres rozliczeniowy. W okresie tym kierowca odebrał 9 godzin i 37 minut nieprzerwanego czasu odpoczynku od godziny 20:47 dnia 18.02.2011 r. do godziny 06:24 dnia 19.02.2011 r. Kierowca skrócił wymagany 11 godzinny regularny dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 23 minuty. Zgodnie zaś z art. 8 ust. 4 ww. rozporządzenia kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku. Tymczasem z ustaleń organu II instancji wynika, że po odebranym regularnym tygodniowym odpoczynku kierowca wznowił jazdę w dniu 11.02.2011 r. o godzinie 18:11. W ciągu kolejnych sześciu okresów 24 godzinnych kierowca nie odebrał pełnego 45 godzinnego czasu odpoczynku, ale miał prawo do odebrania skróconego 24 godzinnego czasu odpoczynku. To zaś oznacza, że w ciągu kolejnych sześciu okresów 24 godzinnych kierowca powinien był odebrać następny 45 godzinny regularny tygodniowy odpoczynek. Kierowca skrócił wymagany 45 godzinny czas odpoczynku o 5 godzin i 6 minut, który odebrał w dniu 19 lutego 2011 r. od godz. 17:21 go 21 lutego 2011 r. do godz. 09:15.

W ww. przypadkach nie okazano żadnego dokumentu (wykresówki), na którym wykazane byłby powody odstępstwa od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Podany przez skarżącego jako naruszony art. 8 ust. 5 rozporządzenia Rady nr 561/2006 dotyczy kierowcy należącego do kilkuosobowej załogi i nie mógł mieć w sprawie zastosowania.

Wskazać też należy, że w myśl obowiązujących przepisów prawa zasadą przy wykonywaniu transportu drogowego jest obowiązkowa rejestracja czasu pracy kierowcy przy pomocy zainstalowanego w pojeździe urządzenia rejestrującego – tachografu. Obowiązek ten wynika z treści przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85. W niniejszej sprawie dokonana przez organ analiza kontrolowanych wykresówek zatrudnionych w prowadzonej przez skarżącego firmie kierowców pozwoliła organowi na ocenę, co do braku spełniania cytowanego w przepisie warunku. Przedsiębiorca nie okazał wykresówki kierowcy T. M., na której udokumentowany byłby czas odpoczynku tego kierowcy w dniu 30 kwietnia 2011 r. Organ był więc obowiązany do nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę (Ip. 6.3.7 ww. załącznika nr 3, tj. nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub innego dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu). Przyjęcie odmiennego stanowiska powodowałoby, że instalacja urządzeń rejestrujących i obowiązek przestrzegania, jak i dokumentowania czasu pracy kierowców przy pomocy wykresówek nie spełniałby swojej funkcji.

Sąd nie uwzględnił także zarzutu skargi dotyczącego nałożenia na skarżącego niewspółmiernie wysokiej kary w stosunku do popełnionego błędu, polegającego na nieprzekazaniu zaświadczenia, na którym był udokumentowany odpoczynek tygodniowy kierowcy. Zgodnie bowiem z art. 14 ust. 2 rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki i wydruki w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 15 ust. 1, w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje ich kopie zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek. Przedsiębiorstwo wydaje także zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych wczytanych z kart kierowców oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki, oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. Stosownie zaś do treści art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004 r. nr 92, poz. 879 ze zm.) - pracodawca prowadzi ewidencję czasu pracy kierowców w formie: 1) zapisów na wykresówkach; 2) wydruków danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego; 3) plików pobranych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego; 4) innych dokumentów potwierdzających czas pracy i rodzaj wykonywanej czynności; 5) rejestrów opracowanych na podstawie dokumentów, o których mowa w pkt 1-4. Ewidencję czasu pracy, o której mowa w ust. 1, pracodawca: udostępnia kierowcy na jego wniosek; przechowuje przez okres 3 lat po zakończeniu okresu nią objętego (art. 25 ust. 2 ustawy). Wobec powyższego wskazać należy, że przedsiębiorca bezwzględnie zobowiązany jest okazać podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, lub - jeżeli wymaga tego sytuacja - inny stosowny dokument potwierdzający fakt nieprowadzenia pojazdu przez danego kierowcę, a tym samym nieposiadania wykresówki za dany dzień. Skoro zaś skarżący nie wywiązał się z tego obowiązku, to jego zarzut jest niezasadny.

Za niezasadny Sąd uznał zarzut naruszenia Wytycznych nr 4 Komisji Europejskiej poprzez ich niezastosowanie i nałożenie grzywny za przekroczenie czasu jazdy ciągłej o 1 godzin i 1 minut w dniu 11 stycznia 2011 r. przez kierowcę T.M., bez zastosowania tolerancji do 15 minut przy ustalaniu czasu jazdy ciągłej zapisanej przez tachograf cyfrowy. Strona skarżąca podnosząc ww. zarzut pomija treść art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, zgodnie z którym po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego. W niniejszej sprawie z ustaleń dokonanych przez organy wynika, że w dniu 11 stycznia 2011 r. T. M. prowadził pojazd przez 5 godzin i 31 minut nie wykonując wymaganej przerwy w jeździe. Skarżący nie okazał także i w tym przypadku wykresówki kierowcy, na której wykazane byłby powody odstępstwa od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu.

Wprawdzie w powołanej przez skarżącego Wytycznej nr 4 Komisji Europejskiej (Prawo socjalne w transporcie drogowym rozporządzenie (WE) nr 561/2006, dyrektywa 2006/22/WE, rozporządzenie (EWG) nr 3821/85) - kwestia: rejestracja czasu prowadzenia pojazdu przez cyfrowe tachografy w przypadku kierowców wykonujących kursy z częstymi przystankami lub kursy z kilkoma miejscami rozładunku – Komisja wyjaśnia, że ponieważ cyfrowe tachografy dokładniej rejestrują czas pracy niż tachografy analogowe, kierowcy wykonujący kursy z częstymi przystankami lub kursy z kilkoma miejscami rozładunku mogą mieć więcej zapisów o prowadzeniu pojazdu używając cyfrowego tachografu, niż gdyby używali tachografu analogowego. Sytuacja ta ma charakter tymczasowy i może dotyczyć głównie lokalnych dostaw realizowanych transportem drogowym. Będzie tak tylko w okresie przejściowym, gdy w użyciu będą zarówno tachografy cyfrowe jak i analogowe. Aby przyśpieszyć upowszechnienie się cyfrowych tachografów, równocześnie zapewniając jednakowe traktowanie kierowców - niezależnie od używanego przez nich narzędzia do rejestracji czasu pracy - krajowe organy egzekwujące prawo powinny w okresie przejściowym stosować tolerancyjne podejście. To przejściowe podejście powinno dotyczyć tych pojazdów, które wykonują kursy z częstymi przystankami lub kursy z kilkoma miejscami rozładunku, wyposażonych w tachografy cyfrowe. Jednak w każdej sytuacji organy egzekwujące prawo powinny kierować się zawodową rozwagą. Ponadto, gdy tylko kierowca jest za kierownicą i w sposób aktywny zaangażowany/-a jest w przewóz podlegający rozporządzeniu, uważa się go/ją za prowadzącego/-cą pojazd, niezależnie od okoliczności (na przykład, gdy kierowca stoi w korku lub na światłach). W związku z tym: • państwa członkowskie powinny poinformować swoich kontrolerów o możliwości uznania, w trakcie sprawdzania danych na cyfrowym tachografie, maksymalnie piętnastominutowych różnic ponad 4,5 godzinne okresy prowadzenia pojazdu w odniesieniu do kursów z częstymi przystankami lub kursów z kilkoma miejscami rozładunku, pod warunkiem, że różnice te poparte są odpowiednio uzasadniającymi je dowodami. Takie tolerancyjne podejście można stosować na przykład odejmując po jednej minucie za każdy okres prowadzenia pojazdu pomiędzy postojami, ale nie więcej niż 15 minut na 4,5 godzinny okres prowadzenia pojazdu; • kontrolerzy, decydując według własnego uznania, powinni kierować się okolicznościami i opierać się na dowodach przedstawionych im w danym momencie (takich jak sprawdzalny dowód, że kierowca realizował kursy z częstymi przystankami lub kursy z kilkoma miejscami rozładunku) i muszą sprawdzać, czy ich interpretacja nie będzie miała negatywnego wpływu na stosowanie przepisów o czasie pracy kierowców, a tym samym na bezpieczeństwo na drodze; • państwa członkowskie mogą korzystać z oprogramowania analitycznego, które jest tak skonfigurowane, iż uwzględnia tolerancję przy obliczaniu czasu prowadzenia pojazdu, jednak muszą one być świadome, że rozwiązanie takie może prowadzić do pojawienia się problemów z potwierdzeniami na późniejszym etapie. W żadnym wypadku tolerancja nie może przekroczyć progu 15 minut dla 4,5 godzinnego okresu prowadzenia pojazdu; • tolerancyjne podejście nie powinno dyskryminować, ani stawiać w niekorzystnej sytuacji krajowych lub zagranicznych kierowców, i powinno mieć zastosowanie tylko do tych przewozów, które mają wyraźnie charakter kursów z częstymi przystankami lub kursów z kilkoma miejscami rozładunku.

Z powyższego wynika, że tolerancja nie może przekroczyć progu 15 minut dla 4,5 godzinnego okresu prowadzenia pojazdu. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że w dniu 11 stycznia 2011 r. kierowca przekroczył dopuszczalny 4,5 godzinny czas prowadzenia pojazdu o 1 godzinę i 1 minutę i skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów uzasadniających powody naruszenia przez kierowcę przepisów o czasie pracy. Brak więc było podstaw do zastosowania przez kontrolerów w tym przypadku tolerancyjnego podejścia, o którym mowa w Wytycznej nr 4.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego bezzasadnego nakładania kar za kilka naruszeń, w tym za skrócenie dziennego czasu odpoczynku oraz za przekroczenie dziennego czasu jazdy prowadzenia pojazdu bez przerwy - odwołać należy się do art. 1 decyzji wykonawczej Komisji z dnia 7 czerwca 2011r. w sprawie obliczania dziennego czasu prowadzenia pojazdu zgodnie z rozporządzeniem (WL) 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady (Tekst Bruksela, dnia 7.6.2011, K(2011) 3759. W myśl tego przepisu nie naruszając przepisów art. 4 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 zalecane podejście wyłącznie dla potrzeb obliczenia dziennego okresu prowadzenia pojazdu, w sytuacji gdy kierowca nie wykorzystał w całości okresów odpoczynku wymaganych zgodnie z przepisami rozporządzenia (WE) nr 561/2006 jest następujące: obliczanie dziennego okresu prowadzenia pojazdu kończy się z początkiem nieprzerwanego okresu odpoczynku trwającego co najmniej 7 godzin. Obliczanie kolejnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu zaczyna się po upływie tego nieprzerwanego okresu odpoczynku trwającego co najmniej 7 godzin.

Powyższa decyzja Komisji Europejskiej, skierowana do państw członkowskich, wprowadza zatem jednolite zasady interpretacji przepisów dot. dziennych okresów odpoczynków kierowców oraz metody obliczania dziennego okresu prowadzenia pojazdu. W ten sposób wyeliminowano nieuzasadnione nakładanie kar za połączone czasy jazdy z kilku dni, wynikające z nieprawidłowego odbioru odpoczynku dziennego. Co oznacza, że w każdym przypadku, kiedy kierowca odebrał nieprzerwane 7 godzin odpoczynku dziennego, organ kontrolny nie ma możliwości ukarania za łączony okres czasu jazdy sprzed odpoczynku, aż do czasu odebrania prawidłowej pauzy 9 lub 11 godzinnej.

Należy podkreślić, że decyzja o charakterze zalecenia służyć ma ujednoliceniu sposobów sankcjonowania, a przedsiębiorca może skutecznie podważyć zarzut naruszenia maksymalnego dziennego okresu prowadzenia, jeśli w danym okresie kierowca odebrał nieprzerwany 7 godzinny odpoczynek dzienny. A zatem, aby uniknąć kary kierowca musi odebrać nieprzerwane 7 godzin odpoczynku dziennego.

W niniejszej sprawie kierowca w dniu 13 lutego 2011 r. prowadził pojazd 13 godzin i 9 minut i odebrał tylko 5 godzin i 37 minut dziennego odpoczynku. Oznacza to, że skoro kierowca skorzystał z okresu odpoczynku krótszego niż 7 godzin, organ mógł nałożyć karę również za przekroczenie dopuszczalnego okresu prowadzenia pojazdu.

Niezasadne jest także stanowisko skarżącego, żeby czas odpoczynku przerwany krótką jazdą można zaliczyć od odpoczynku. Rozdziału III załącznika IB rozporządzenia Rady nr 3821 przewiduje w punkcie 4 monitorowanie czynności wykonywanych przez kierowcę, w tym:

033 Funkcja ta nieprzerwanie i odrębnie monitoruje czynności wykonywane przez jednego kierowcę i jednego współkierowcę.

034 Czynnościami kierowcy są PROWADZENIE, PRACA, DYSPOZYCYJNOŚĆ lub PRZERWA/ODPOCZYNEK.

035 Kierowca i/lub współkierowca mogą ręcznie wybierać PRACĘ, DYSPOZYCYJNOŚĆ lub PRZERWĘ/ODPOCZYNEK.

036 Gdy pojazd porusza się następuje automatyczne wybranie PROWADZENIE dla kierowcy i DYSPOZYCYJNOŚĆ dla współkierowcy.

037 Gdy pojazd zatrzymuje się następuje automatyczne wybranie PRACY dla kierowcy.

038 Jeżeli w czasie 120 sekund od automatycznej zmiany na PRACĘ, wskutek zatrzymania pojazdu nastąpi zmiana czynności na ODPOCZYNEK lub DYSPOZYCYJNOŚĆ, to przyjmuje się, że pierwsza taka zmiana zaistniała w czasie postoju pojazdu (w ten sposób można anulować zmianę na PRACĘ).

039 Funkcja ta przekazuje zmiany czynności do funkcji rejestrującej w odstępach co jedną minutę.

041 W danej minucie zegarowej, jeżeli PROWADZENIE jest zarejestrowane jako czynność w minucie bezpośrednio ją poprzedzającej i następującej bezpośrednio po niej, to cała ta minuta liczy się jako PROWADZENIE.

042 W danej minucie zegarowej, nietraktowanej jako PROWADZENIE zgodnie z poprzednim wymaganiem 041, cała taka minuta liczy się jako jedna czynność, która trwała najdłużej w ciągu tej minuty (lub była późniejsza w przypadku czynności o jednakowym czasie trwania).

043 Funkcja ta także nieprzerwanie monitoruje zarówno nieprzerwany czas prowadzenia pojazdu jak i skumulowany czas przerwy dla kierowcy.

Z powyższego wynika, że każda czynność kierowcy podlega rejestracji. Natomiast z zapisów tych nie wynika, tak jak chce tego skarżący, że kierowca może, nie dokumentując wykonywanych czynności, dokonać np. załadunku, czy rozładunku, a to nie spowoduje przerywania okresu odpoczynku.

Sąd nie podzielił także zarzutów skargi dotyczących naruszenia prawa procesowego, a w szczególności art. 7 k.p.a., tj. niekompletności materiału dowodowego oraz braku ustaleń, co do przestrzegania przepisów ustawy o transporcie drogowym. Nie stwierdzono więc naruszeń postępowania, które wiązałyby się z koniecznością jego ponownego przeprowadzenia przez organy administracji. Niezasadne jest także stanowisko strony, że zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów wynikających z art. 107 § 3 k.p.a.

W orzecznictwie podnosi się, że regulacje ustawowe zmierzają generalnie do wymuszenia takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, ażeby działalność ta odbywała się przede wszystkim w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób. Przedsiębiorca korzysta z pełnej swobody w wyborze osób, które na jego rzecz wykonują przewozy oraz z takiej formy ich zatrudnienia, która umożliwi mu zabezpieczenie swoich interesów i należyte wykonywanie ciążących na pracownikach obowiązków. Chodzi o zorganizowanie takich rozwiązań w funkcjonowaniu danego przedsiębiorstwa, które będą odpowiednio dyscyplinować osoby wykonujące transport na rzecz przewoźnika (por. wyrok TK z 31 marca 2008 r., sygn. akt SK 75/06, OTK-A 2008/2/30).

Zdaniem Sąd, w niniejszej sprawie za prawidłowe należy uznać stanowisko organu, że zachodziły przesłanki do obciążenia strony skarżącej karą administracyjną, albowiem nie wykazała ona skutecznie istnienia podstaw wskazanych w art. 92 c oraz 92b ustawy o transporcie drogowym. Przedsiębiorca winien przewidzieć jako profesjonalny podmiot, iż w niniejszej sprawie może dojść do określonych naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym. Jakiekolwiek zaniechania przedsiębiorcy w zakresie posiadania wykresówek kierowców, prawidłowego wykazania przez kierowców powodów odstępstw od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków, obciążają tego przedsiębiorcę, powodując określone ujemne konsekwencje prawne o charakterze obowiązku uiszczenia kar administracyjnych.

Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę.

ms