Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 579/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6048 Status zakładu pracy chronionej
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie WSA Magdalena Bosakirska Asesor WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2005 r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie przyznania statusu zakładu pracy chronionej oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] lutego 2004r. Nr [...] działając na podstawie art. 138 § l pkt. l ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 1980 r. Nr 9, póz. 26 z póź.zm.) w związku z art. 28 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, póz. 776 z póź.zm.), po rozpatrzeniu odwołania – skarżącego – M. H., prowadzącego "R.", z dnia [...] listopada 2003 r., od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej ustalił, że Wojewoda [...] odmówił przyznania statusu pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej w związku z niespełnieniem przez pracodawcę warunku określonego w art.28 ust.1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, póz. 776 z póź.zm.). Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu strona zaskarżonej decyzji zarzuciła rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 28 ust. l ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy. Odwołujący podniósł, że rzeczywiste zatrudnienie w firmie wynosi 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy i osiąga wskaźniki zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości wymagane) ustawą. Zdaniem strony, do stanu zatrudnienia włącza się również pełnosprawne osoby wykonujące pracę nakładczą.

Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej podtrzymując w zaskarżonej decyzji stanowisko organu I instancji wskazał, że status pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej uzyskuje pracodawca spełniający łącznie wszystkie warunki określone w art. 28 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, póz. 776 z póź.zm.), w tym zatrudniający przez okres co najmniej 6 miesięcy co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy. Do stanu zatrudnienia wlicza się zatem pracowników w rozumieniu art. 2 Kodeksu pracy, a więc osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Osoby świadczące pracę na podstawie urnowy nakładcze; nie są pracownikami w rozumieniu Kodeksu pracy, nie są zatem wliczane do zatrudnienia ogółem. Przepis art. 28 ust. 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, będący przepisem szczególnym w stosunku do Kodeksu pracy, dopuszcza możliwość zaliczenia do pracowników osoby wykonujące pracę nakładczą, jednakże wskazuje, że mogą to być wyłącznie osoby niepełnosprawne, pod warunkiem, że ich wynagrodzenie zostało ustalone co najmniej w wysokości najniższego wynagrodzenia - w stosunku do wykonawców, dla których praca nakładcza stanowi jedyne źródło utrzymania, oraz połowy najniższego wynagrodzenia — w stosunku do pozostałych wykonawców. W ocenie organu przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do osób, które legitymują się aktualnym orzeczeniem zaliczającym ich do jednego ze stopni niepełnosprawności, o którym mowa w art. l ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. Konstrukcja przepisu art. 28 ust. 3 w/w ustawy wyłącza w ocenie organu możliwość zaliczenia do ogólnego stanu zatrudnienia osób nie posiadających aktualnego orzeczenia, o którym mowa wyżej. Brak jest zatem podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji, skoro pracodawca zatrudnia mniej niż 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Z dniem 1 stycznia 2004r. weszły w życie:

ustawa z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), zwana ustawą o u.s.a.,

ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270), zwana ustawą o p.p.s.a.,

ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1271), zwana ustawą p.w.u.p.

Powyższe regulacje prawne statuują dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne.

Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawą prawną odmowy przyznania statusu pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej był przepis art.28 ust.1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 z póź.zm.).

Zgodnie powołanym przepisem art. 28 ust 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych pracodawca prowadzący działalność gospodarczą przez okres co najmniej 12 miesięcy, zatrudniający nie mniej niż 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy i osiągający wskaźniki zatrudnienia osób niepełnosprawnych, o których mowa w pkt 1, przez okres co najmniej 6 miesięcy, uzyskuje status pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej, jeżeli spełnia inne wymagania z ustawy, które to wymagania nie mają znaczenia dla niniejszej sprawy, bowiem nie są przez strony podnoszone i kwestionowane.

Przepis ust.3 powołanego artykułu (art. 28) wskazuje, że do pracowników, o których mowa w ust. 1 pkt 1, zalicza się, z zastrzeżeniem ust. 4 - 6, także osoby niepełnosprawne wykonujące pracę nakładczą, jeżeli ich wynagrodzenie zostało ustalone co najmniej w wysokości:

1) najniższego wynagrodzenia - w stosunku do wykonawców, dla których praca nakładcza stanowi jedyne źródło utrzymania,

2) połowy najniższego wynagrodzenia - w stosunku do pozostałych wykonawców.

Zastrzeżenia opisane powyżej (art. 28 ust. 4 - 6) nie dotyczą niniejszej sprawy bowiem, ust 4 wskazuje w jaki sposób wylicza się wymiar czasu pracy zatrudnionych osób niepełnosprawnych, o których mowa w ust. 3. Przepis ust.6 odsyła do przepisu art. 21 ust.5, zgodnie z którym z dokonywania miesięcznych wpłat na Fundusz zwolnieni są pracodawcy, u których wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych wynosi co najmniej 6% do liczby pracowników oraz wskazuje jakich pracowników nie wlicza się do liczby pracowników.

Przepisy nakładają na pracodawcę także inne obowiązki, które musi spełniać ale z uwagi na fakt, że nie wpływają one na rozstrzygnięcie Sąd nie dokonuje ich analizy.

Organ podniósł, że status pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej uzyskuje pracodawca spełniający łącznie wszystkie warunki określone w art. 28 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 z póź.zm.), w tym warunek zatrudniaia przez okres co najmniej 6 miesięcy co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy. Do stanu zatrudnienia wlicza się pracowników w rozumieniu art. 2 Kodeksu pracy, a więc osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Osoby świadczące pracę na podstawie urnowy nakładcze; nie są pracownikami w rozumieniu Kodeksu pracy, nie są zatem wliczane do zatrudnienia ogółem. Przepis art. 28 ust. 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, będący przepisem szczególnym w stosunku do Kodeksu pracy, dopuszcza możliwość zaliczenia do pracowników osoby wykonujące pracę; nakładczą, jednakże wskazuje, że mogą to być wyłącznie osoby niepełnosprawne, pod warunkiem, że ich wynagrodzenie zostało ustalone co najmniej w wysokości najniższego wynagrodzenia - w stosunku do wykonawców, dla których praca nakładcza stanowi jedyne źródło utrzymania, oraz polowy najniższego wynagrodzenia — w stosunku do pozostałych wykonawców. Przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do osób, które legitymują się aktualnym orzeczeniem zaliczającym ich do jednego ze stopni niepełnosprawności, o którym mowa w art. l ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. Konstrukcja przepisu art. 28 ust. 3 w/w ustawy wyłącza zatem możliwość zaliczenia do ogólnego stanu zatrudnienia osób nie posiadających aktualnego orzeczenia, o którym mowa wyżej.

Strona nie zgodziła się ze stanowiskiem organów zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 28 ust. l ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych i nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy. Odwołujący podniósł, że rzeczywiste zatrudnienie w firmie wynosi 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy i osiąga wskaźniki zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości wymagane ustawą. Zdaniem strony, do stanu zatrudnienia włącza się również pełnosprawne osoby wykonujące pracę nakładczą. Na rozprawie w dniu 1 lutego 2005r. skarżący popierając skargę wyjaśnił, że zatrudnia 25 pracowników, w tym na datę wydania decyzji 60% niepełnosprawnych. Wskazał, że osoba Pana A. K. ma znacznie dla określenia ogólnej wymaganej liczby pracowników i fakt jego pełnosprawności nie ma znaczenia. Według skarżącego pracownik – Pan A. K. wykonujący pracę nakładczą jest pracownikiem w rozumieniu ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Zadaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący nie spełnia jednego z warunków opisanych w przepisie art. 28 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Pracodawca prowadzący działalność gospodarczą przez okres co najmniej 12 miesięcy, aby uzyskać status pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej musi zatrudniać nie mniej niż 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy i osiągnąć odpowiednie wskaźniki zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Organy obu instancji nie kwestionują spełniania przez skarżącego pozostałych warunków ustawowych ale wskazują, że na postawie orzeczenia Nr [...] w sprawie badania kontrolnego rencisty wojskowego, wydanego przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską w [...] z dnia [...] kwietnia 1998r. nie mogą uznać, iż ten pracownik zatrudniony na umowie o pracę nakładczą może być zaliczony do pracowników o których mowa w 28 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Sąd podziela to stanowisko. Przepis art. 28 ust. 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, będący przepisem szczególnym w stosunku do Kodeksu pracy, dopuszcza możliwość zaliczenia do pracowników osoby wykonujące pracę; nakładczą, jednakże w przypadku gdy te osoby są osobami niepełnosprawnymi i przy spełnianiu innych warunków, które w tym przypadku nie podlegają badaniu, bowiem osoba ta nie jest osobą niepełnosprawną. Powołany przepis jednoznacznie wskazuje, że można zaliczyć do pracowników osoby wykonujące pracę nakładczą, wyłącznie w przypadku gdy są to osoby niepełnosprawne.

Przepis art. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych zalicza do osób niepełnosprawnych osoby, których niepełnosprawność została potwierdzona orzeczeniem. Powołane wyżej orzeczenie wydane przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską w [...] z dnia [...] kwietnia 1998r. ustalające inwalidztwo od [...] stycznia 1998r. nie może być uznane, za orzeczenie, o którym mowa w przepisie art. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Powoływane orzeczenie dotyczy badania kontrolnego rencisty wojskowego, który zgodnie z ustawą z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin jest zaliczony do III grupy inwalidztwa żołnierzy - obejmującą trwale niezdolnych do służby wojskowej zarówno w czasie pokoju jak i ogłoszenia mobilizacji lub wojny. Jednocześnie orzeczenie to wskazuje, że Pan A. K. jest zdolny do pracy.

Orzeczenie to nie pozwala zaliczyć więc Pana A. K. do pracowników, o których mowa w 28 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Z tego też powodu organy prawidłowo ustaliły, że pracodawca prowadzący działalność gospodarczą przez okres co najmniej 12 miesięcy, nie zatrudniał wymaganej przepisami liczby pracowników tj. 25 pracowników – spełniania jednego z warunków uprawniających do uzyskania pozytywnego rozstrzygnięcia w sprawie przyznania statusu pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej.

Podnoszony przez skarżącego zarzut naruszenia przepisów procedury nie został wykazany a Sąd z urzędu nie znalazł zaniedbań, potwierdzających ten zarzut.

Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) orzekł jak w sentencji.