Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 273/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 178 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi M. B. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...]; 2) zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz skarżącego M. B. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej także jako "organ" lub "Minister") decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. (sprostowaną decyzją z dnia [...] lutego 2015 r.) na podstawie art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572 ze zm., dalej jako "ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym") oraz art. 104 § 1 ustawy

z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U.

z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej jako "kpa"), po rozpatrzeniu wniosku Rektora [...] we W., odmówił przyznania M. B., studentowi ww. uczelni artystycznej, stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2015/2016.

W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotowy wniosek o przyznanie stypendium uzyskał 28 pkt i M. B. został sklasyfikowany na 104 miejscu listy rankingowej. Stosownie zaś do przepisu § 8 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 17 lipca 2015 r. w sprawie stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia przyznawanych studentom (Dz. U. z 2015 r., poz. 1050, dalej jako "rozporządzenie w sprawie stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia przyznawanych studentom"), minister sprawujący nadzór nad uczelniami artystycznymi przyznaje nie więcej niż 90 stypendiów studentom na dany rok akademicki. Stypendia przyznane więc zostały studentom, których wnioski uzyskały największą liczbę punktów na liście rankingowej, dlatego,

w ocenie organu, została podjęta decyzja, która jest faktycznie i prawnie zasadna.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. B. (dalej: "skarżący") zarzucił organowi zaniżenie uzyskanych punktów, jak i nie określenie w decyzji uzyskanych punktów za poszczególne osiągnięcia zawarte we wniosku. Skarżący zwrócił uwagę na uzyskaną informację o niewydaniu przez Ministra wytycznych dotyczących sposobu oceny wniosków o przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągnięcia dla studentów oraz na fakt, że eksperci oceniający wnioski o przyznanie stypendium, przyznając punkty, nie kierowali się żadnym jednolitym i obiektywnym systemem oceny. Podniósł, że poprzez brak świadomości co do sposobu oceny, spowodowany błędnym określeniem osiągnięć kwalifikujących się do otrzymania stypendium, nie wpisał istotnego

w tym świetle osiągnięcia, a jest nim uzyskanie tytułu semifinalisty (indywidualnie), a tym samym znalezienie się w grupie 5% najlepszych uczestników konkursu kompozytorskiego, zorganizowanego przez wydawnictwo muzyczne "[...] " o zasięgu międzynarodowym, w którym wzięli udział uczestnicy co najmniej 5 krajów.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., na podstawie art. 178 ust. 1 i 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz art. 127 § 3 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po ponownym rozpatrzeniu wniosku skarżącego utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu organ podał, że w stosunku do wszystkich nadesłanych wniosków zastosowane zostały identyczne parametry, które dotyczyły przygotowania rankingu w oparciu o skalę punktów od 0 do 5, zgodną

z regulaminem przyznawania stypendiów Ministra za wybitne osiągnięcia dla studentów na rok akademicki 2015/2016, z uwzględnieniem analizy jakościowej rangi osiągnięcia w okresie sprawozdawczym.

Minister, powołując się na regulamin, zauważył, że mógł powołać do oceny wniosków ekspertów, co uczynił, gdyż do każdej dziedziny został powołany niezależny ekspert. Odnosząc się do wniosku skarżącego organ podniósł, że

w jego przypadku potwierdzono, iż ekspertyza złożonego wniosku dokumentuje znaczące osiągnięcia kandydata w szczególności wynikające z uczestniczenia skarżącego w dwóch międzynarodowych konkursach kompozytorskich. Jednakże wnikliwa analiza przedłożonego wniosku uwidoczniła dodatkowe uchybienia formalne, które mogłyby wpłynąć na obniżenie punktacji. Dotyczą one dublowania osiągnięć oznaczonych literami c, g we wniosku z osiągnięciami

w punkcie 3 a, b. Ponadto Minister wskazał, że osiągnięcia oznaczone w wniosku literami 1) a, e nie powinny być uznane za wybitne ze względu na miejsce ich realizacji (szkoła muzyczna, sala widowiskowa MOP). Z kolei osiągnięcia oznaczone literami 1) f, i wynikają z realizacji procesu dydaktycznego w [...] we [...].

Minister zauważył, że eksperci zobowiązani byli do oceny dorobku skarżącego w oparciu o Regulamin Pracy Ekspertów MKiDN, który jednoznacznie zobowiązuje eksperta do unifikacji ekspertyz przeprowadzanych na zlecenie Ministerstwa. Ponadto wnioski rozpatrywane były zgodnie z ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym oraz rozporządzeniem w sprawie stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia przyznawanych studentom.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił jej naruszenie przepisów prawa w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa poprzez niepodjęcie jakichkolwiek kroków mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w świetle zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, to jest twierdzeń skarżącego, że brak było obiektywnego, jednolitego i transparentnego systemu oceniania wniosków o uzyskanie stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za wybitne osiągnięcia w roku akademickim 2015/2016, gdyż MKiDN nie wydał "Wytycznych dotyczących sposobu oceny wniosków

o przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągnięcia w roku akademickim 2015/2016", ani żadnego innego dokumentu na podstawie którego dokonywano oceny wniosków zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia przyznawanych studentom, które na podstawie art. 187 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym stanowi podstawę prawną przyznawania studentom stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za wybitne osiągnięcia artystyczne; MKiDN nie wydał zarządzenia w sprawie powołania Zespołu do spraw oceny wniosków o przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągnięcia w roku akademickim 2015/2016, a decyzjach nie wskazano jaki skład ma grono ekspertów powołanych do oceny wniosków; braku dostępu do ewentualnie innych regulaminów, wytycznych i tym podobnych dokumentów, które były podstawą oceny wniosków przez MKiDN oraz powołania ekspertów powołanych przez MKiDN, a w tym braku jawności tych aktów

i tożsamości osób przyznających punkty decydujące o przyznaniu stypendium MKiDN; brak wnikliwego rozpoznania sprawy oraz nienależyte wyjaśnienie przesłanek, jakimi kierował się MKiDN przy przyznawaniu punktów za poszczególne osiągnięcia artystyczne w określonych kategoriach,

a w szczególności braku jasnego wyjaśnienia przyczyn nieuwzględnienia osiągnięć artystycznych wskazanych we wniosku skarżącego w punktach 1a, 1e, 1f, 1i oraz uznania, że osiągnięcia wskazane w punktach 1 c i 1 g dublują się

z osiągnięciami wskazanymi w punktach 3a i 3b; brak dostępu do regulaminu przyznawania stypendiów MKiDN za wybitne osiągnięcia dla studentów na rok akademicki 2015/2016, braku dostępu do Regulaminu Pracy Ekspertów MKiDN - na które to dokumenty powołuje się MKiDN w zaskarżonej decyzji, nie wskazując jednak przy tym konkretnych podpunktów lub ich treści przy powoływaniu się na nie, oraz brak jawności w powołaniu i tożsamości osób będących ekspertami powołanymi przez MKiDN do oceny wniosków;

2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego, niewyjaśnienie w sposób niebudzący wątpliwości okoliczności faktycznych sprawy oraz brak wnikliwego rozpoznania sprawy mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, a w konsekwencji nieustalenie, że: prawykonanie utworu skarżącego "[...] " na orkiestrę smyczkową przez [...] Orkiestrę Symfoniczną w ramach programu [...] wynikało ze znalezienia się Skarżącego pośród 3 najlepszych kompozytorów wyłonionych m.in. w ramach Międzynarodowego [...] w B. do 2-letniego programu mentorskiego dla młodych kompozytorów, zaś samo zamówienie na utwór złożone zostało przez [...]; prawykonanie utworu skarżącego "[...]" stanowiło wydarzenie o znaczeniu ogólnopolskim ze względu na wybranie tej kompozycji na fanfarę miasta Zawiercia w konkursie ogólnopolskim organizowanym z okazji obchodów 100-lecia tego miasta – co doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych polegających na ustaleniu, że osiągnięcia te nie mogą być uznane za wybitne ze względu na miejsce ich realizacji, a także bezzasadne uznanie, iż osiągnięcia artystyczne podlegające ocenie przy rozpoznawaniu wniosku nie mogą być związane z realizacją procesu dydaktycznego studenta;

3) art. 7 w zw. z art. 80 kpa przez przeprowadzenie oceny w sposób dowolny,

a nie swobodny, sprzeczny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, a także art. 77 § 1, art. 107 § 3 kpa przez brak wszechstronnego rozważenia przez organ okoliczności dotyczących osiągnięć artystycznych wskazanych przez skarżącego we wniosku, polegający na:

- przyjęciu, że o uznaniu osiągnięcia artystycznego za wybitne świadczy miejsce jego realizacji;

- przyjęciu, że wybitne osiągnięcie artystyczne wskazane we wniosku stypendialnym nie może być związane z realizacją procesu dydaktycznego;

- przyjęciu, że uzyskanie nagrody w konkursie kompozytorskim równoznaczne jest z wykonaniem utworu i odwrotnie, przez co organ przyjął, iż nastąpiło dublowanie osiągnięć artystycznych;

- przyjęciu systemu oceny wniosków w skali 0-5 punktów (jak wskazał organ w zaskarżonej decyzji), który jest odmienny od systemu punktacji 0-20 punktów zawartego w wytycznych dotyczących oceny wniosków zamieszczonych na stronie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz na wzorze wniosków stanowiących załącznik rozporządzenia - co w konsekwencji skutkowało niesłusznym nieuwzględnieniem tych osiągnięć artystycznych przy ocenie wniosku, a tym samym miało istotny wpływ na wynik sprawy;

4) naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa wyrażoną w art. 8 kpa w szczególności przez niedokonanie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań

i twierdzeń skarżącego oraz nieuwzględnieniu w zaskarżonej decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, a w szczególności:

- brak dostępu do regulaminu przyznawania stypendiów Ministra za wybitne osiągnięcia dla studentów na rok akademicki 2015/2016 oraz braku dostępu do Regulaminu Pracy Ekspertów MKiDN - na które to dokumenty powołuje się MKiDN w zaskarżonej decyzji, a w tym ogólnikowe powoływanie się na treść tych aktów, nie wskazując jednak przy tym konkretnych podpunktów lub nie przytoczenie ich treści;

- braku wskazania podstaw prawnych nieuwzględnienia konkretnych osiągnięć artystycznych przy ocenie wniosku, a także wyjaśnienia ich w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w należyty sposób;

- brak jawności w powołaniu i tożsamości osób będących ekspertami powołanymi przez MKiDN do oceny wniosków;

1) naruszenie zasady informowania stron wyrażoną w art. 9 kpa poprzez brak należytego i wyczerpującego informowania skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na nieuwzględnienie poszczególnych osiągnięć artystycznych skarżącego podczas oceny wniosku,

a tym samym zadecydowały o nieprzyznaniu wnioskowanego stypendium,

a w szczególności:

- brak przedstawienia przez MKiDN punktacji przyznanej wnioskowi skarżącego w odniesieniu do poszczególnych osiągnięć artystycznych zawartych we wniosku;

- brak jasnego określenia, jakie czynniki wpłynęły na niezakwalifikowanie osiągnięć artystycznych skarżącego i nieprzyznanie punktów za nie, lecz jedynie lakoniczne stwierdzenie, że wystąpiły uchybienia formalne, które "mogłyby wpłynąć na obniżenie punktacji" przyznanej skarżącemu;

- braku wskazania zasadności przesłanek, którymi kierowali się eksperci przy dokonywanej ocenie wniosków oraz którymi kierował się sam MKiDN decydując o sposobie organizacji oceny wniosków.

2) art. 11 i art. 107 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez niedołożenie szczególnej staranności w uzasadnieniu decyzji, co stanowi naruszenie wyrażonej w art. 11 kpa zasady przekonywania, a w szczególności:

- nieokreślenie, mimo żądania podania tej informacji we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, uzyskanych przez skarżącego punktów za poszczególne osiągnięcia zawarte we wniosku o przyznanie studentowi stypendium ministra za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2015/2016;

- używanie zwrotów niedookreślonych jak "unifikacji ekspertyz", "analizy jakościowa", "identyczne parametry" oraz nie wyjaśnienie znaczenia tych pojęć, które jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji - miały kluczowe znaczenie dla zasad oceny wniosków i przygotowania listy rankingowej osób ubiegających się o przyznanie stypendium MKiDN, o których mowa w ww. decyzji;

- braku wskazania zasadności przesłanek, którymi kierowali się eksperci przy dokonywanej ocenie wniosków.

Ponadto skarżący uznał, że w konsekwencji naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zarzuca naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.

1) art. 138 § 2 w zw. z art. 127 § 3 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji, która powinna zostać uchylona, gdyż została wydana z naruszeniem przepisów postępowania;

2) art. 7, art. 77, art. 107 § 3, art. 136 kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy błędnej decyzji MKiDN i zaniechanie przeprowadzenia

w sprawie postępowania uzupełniającego polegającego na uwzględnieniu uzyskania przez Skarżącego tytułu semifinalisty (indywidualnie), a tym samym znalezienia się w grupie 5% najlepszych uczestników konkursu kompozytorskiego o zasięgu międzynarodowym, który to fakt został podniesiony we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co skutkowało nieuwzględnieniem tych osiągnięć przy ocenie wniosku, wywierając istotny wpływ na wynik sprawy;

3) § 2 pkt 1 ppkt 1 rozporządzenia w sprawie stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia przyznawanych studentom poprzez przyjęcie przez MKiDN, że osiągnięcia artystyczne wskazane przez skarżącego we wniosku w pkt 1f oraz 1i nie podlegają ocenie, z powodu związku tych osiągnięć z realizacją procesu dydaktycznego, a w konsekwencji nieuwzględnienie tych osiągnięć przy ocenie wniosku, wywierając tym samym istotny wpływ na wynik sprawy;

4) § 3 pkt 2 ppkt 1 ww. rozporządzenia poprzez przyjęcie przez MKiDN, iż osiągnięcia artystyczne wskazane przez skarżącego we wniosku pod 1 a i 1 e nie powinny być uznane za wybitne ze względu na miejsce ich realizacji,

a w konsekwencji nieuwzględnienie osiągnięć przy ocenie wniosku, wywierając tym samym istotny wpływ na wynik sprawy;

5) § 3 pkt 2 rozporządzenia w sprawie stypendiów ministra poprzez przyjęcie przez MKiDN, że osiągnięcia w postaci zdobycia nagrody spełniającej przesłanki z § 3 pkt 2 ppkt 3 ww. rozporządzenia są tożsame z osiągnięciami w postaci publicznego wykonania utworu, spełniającego przesłanki osiągnięć z § 3 pkt 2 ppkt 1 ww. rozporządzenia, a przez to błędne przyjęcie, że ma miejsce dublowanie się osiągnięć artystycznych podanych przez skarżącego we wniosku, co skutkowało nieuwzględnieniem tych osiągnięć przy ocenie wniosku, wywierając istotny wpływ na wynik sprawy;

6) naruszenie interesu społecznego, słusznego interesu obywateli, słusznego interesu strony oraz interesu prawnego skarżącego, poprzez:

- brak jawności w przyznanych mu punktach za poszczególne osiągnięcia artystyczne, których suma była podstawą sporządzenia przez MKiDN listy rankingowej wniosków, a co za tym idzie sklasyfikowania skarżącego na 104 miejscu listy rankingowej, w konsekwencji czego nie przyznano mu wnioskowanego stypendium, poprzez nieprzedstawienie owej punktacji w uzasadnieniach decyzji organu;

- przede wszystkim naruszenie prawa strony do poznania motywów, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy, pełnego uzasadnienia rozstrzygnięcia MKiDN, co do nieprzyznania stypendium skarżącemu;

- niewyjaśnienie w sposób niebudzący wątpliwości przyczyn nieprzyznania lub przyznania niepełnej punktacji poszczególnych osiągnięć artystycznych wskazanych przez skarżącego we wniosku, a w tym używanie przez organ zwrotów nieostrych;

- brak dostępu do aktów prawnych stanowiących podstawę oceny wniosków stypendialnych, a w szczególności Regulaminu Pracy Ekspertów MKiDN, na który to dokument powołuje się organ w zaskarżonej decyzji, a co za tym idzie naruszenie zasady praworządności, jawności oraz dostępu do informacji publicznej, przejrzystości działania organów administracji publicznej oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa;

- brak wydania przez MKiDN zarządzenia w sprawie powołania Zespołu do spraw oceny wniosków o przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2015/2016;

- brak jawności informacji o tożsamości osób będących ekspertów powołanych do oceny wniosków o przyznanie stypendium MKiDN za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2015/2016 zgodnie z § 7 pkt 2 rozporządzenia w sprawie stypendiów ministra , a co za tym idzie naruszenie zasady praworządności, jawności oraz dostępu do informacji publicznej, przejrzystości działania organów administracji publicznej oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa;

- wprowadzaniu w błąd obywatela, co do zasad oceny osiągnięć wskazywanych we wniosku i sposoby przyznawania punktacji przez ekspertów w postaci odmiennego zakresu punktacji podanej w wytycznych oraz w decyzji,

a jednocześnie brak jawności co do zasad przyznawania punktów przez ekspertów za poszczególne osiągnięcia artystyczne w przypadku kierowania się przez MKiDN i powołania ekspertów innym, niedostępnym dla wiadomości publicznej dokumentem;

- naruszenia prawa strony do wszechstronnego rozważenia przez MKiDN rodzaju i charakteru osiągnięć artystycznych wskazywanych przez skarżącego we wniosku oraz niewyczerpujące zbadanie sprawy w zakresie niezbędnym do wyjaśnienia okoliczności, a w tym w szczególności błędną wykładnię przepisów § 2 pkt 1 ppkt 1, § 3 pkt 2 rozporządzenia w sprawie stypendiów ministra poprzez przyjęcie, że osiągnięcia artystyczne wskazywane we wniosku nie mogą być uznane za wybitne ze względu na - odpowiednio - miejsce ich realizacji, nie mogą być związane z realizacją procesu dydaktycznego studenta, a także bezzasadnym przyjęciu, iż otrzymanie nagrody jest tożsame z wykonaniem utworu, przez co ma miejsce dublowanie osiągnięć artystycznych, a w konsekwencji tej nie podlegają ocenie.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do przepisu art. 178 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, stypendia ministra za wybitne osiągnięcia przyznaje studentom minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego na wniosek rektora uczelni zaopiniowany przez radę podstawowej jednostki organizacyjnej, a w przypadku uczelni nieposiadającej podstawowej jednostki organizacyjnej – przez senat uczelni. Uprawnienie ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego,

o którym mowa w ust. 1, w odniesieniu do uczelni służb państwowych, artystycznych, medycznych oraz morskich wykonują odpowiednio ministrowie wskazani w art. 33 ust. 2 - (ust. 2).

Natomiast w myśl § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia przyznawanych studentom, stypendium na dany rok akademicki może być przyznane studentowi, który zaliczył rok studiów

w poprzednim roku akademickim i uzyskał w danym roku akademickim wpis na kolejny rok studiów przewidziany w planie studiów albo został przyjęty na studia drugiego stopnia oraz uzyskał w okresie studiów wybitne osiągnięcia naukowe lub artystyczne związane z odbywanymi studiami.

Przez okres studiów, o którym mowa w ust. 1, rozumie się:

1) w przypadku studenta studiów pierwszego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich - okres od dnia rozpoczęcia tych studiów do dnia 30 września roku, w którym przedstawia swoją kandydaturę do przyznania stypendium;

2) w przypadku studenta studiów drugiego stopnia - okres od dnia rozpoczęcia studiów pierwszego stopnia poprzedzających studia drugiego stopnia do dnia 30 września roku, w którym przedstawia swoją kandydaturę do przyznania stypendium;

3) w przypadku studenta, który otrzymał stypendium w poprzednich latach - okres od dnia 1 października roku, w którym otrzymał ostatnie stypendium, do dnia 30 września roku, w którym przedstawia swoją kandydaturę do przyznania stypendium.

Za wybitne osiągnięcia naukowe, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1, uważa się natomiast:

1) autorstwo lub współautorstwo publikacji naukowych w czasopismach naukowych ujętych w wykazie ogłoszonym przez ministra właściwego do spraw nauki zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. z 2014 r. poz. 1620 oraz z 2015 r. poz. 249) lub w formie książki, o zasięgu co najmniej krajowym,

z wyłączeniem publikacji pokonferencyjnych,

2) udział w projektach badawczych realizowanych samodzielnie przez uczelnię,

3) udział w projektach badawczych realizowanych przez uczelnię we współpracy z innymi uczelniami lub jednostkami naukowymi, w tym zagranicznymi,

4) autorstwo lub współautorstwo wynalazku, wzoru użytkowego, wzoru przemysłowego, topografii układu scalonego lub wyhodowanej albo odkrytej

i wyprowadzonej odmiany rośliny:

a) na które udzielono odpowiednio patentu na wynalazek, prawa ochronnego na wzór użytkowy, prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, prawa z rejestracji topografii układu scalonego lub przyznano wyłączne prawo do odmiany rośliny albo

b) które zostały zgłoszone w celu uzyskania odpowiednio patentu na wynalazek, prawa ochronnego na wzór użytkowy, prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, prawa z rejestracji topografii układu scalonego lub w sprawie których zostały złożone wnioski o przyznanie prawa do ochrony wyhodowanej albo odkrytej

i wyprowadzonej odmiany rośliny,

5) referaty własne wygłoszone samodzielnie na konferencjach naukowych,

w których uczestniczyli prelegenci co najmniej z pięciu ośrodków akademickich,

6) nagrody uzyskane w konkursach o zasięgu międzynarodowym, w których uczestniczyli studenci uczelni co najmniej z pięciu państw, z wyłączeniem konkursów organizowanych w ramach konferencji oraz konkursów o przyznanie innych stypendiów

- o wysokiej randze lub wysokim poziomie innowacyjności.

Z kolei za wybitne osiągnięcia artystyczne, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1, uważa się:

- autorstwo, współautorstwo lub wykonanie dzieł artystycznych, w tym plastycznych, muzycznych, teatralnych lub filmowych, zaprezentowanych publicznie na festiwalach, wystawach lub przeglądach, o znaczeniu co najmniej krajowym, lub wydanych w nakładzie co najmniej 500 egzemplarzy,

- autorstwo lub współautorstwo wynalazku, wzoru użytkowego lub wzoru przemysłowego:

a) na które udzielono odpowiednio patentu na wynalazek, prawa ochronnego na wzór użytkowy lub prawa z rejestracji wzoru przemysłowego albo

b) które zostały zgłoszone w celu uzyskania odpowiednio patentu na wynalazek, prawa ochronnego na wzór użytkowy lub prawa z rejestracji wzoru przemysłowego,

- nagrody uzyskane w konkursach artystycznych o znaczeniu międzynarodowym, w których brali udział uczestnicy co najmniej z pięciu państw

- o wysokiej randze lub szczególnym nowatorstwie.

W § 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie stypendiów ministra stanowi się, że wnioski są oceniane metodą punktową. Punkty są przyznawane za poszczególne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub osiągnięcia w sporcie.

Minister właściwy w sprawach przyznawania stypendiów może powołać ekspertów do oceny wniosków (ust. 2).

Minister właściwy w sprawach przyznawania stypendiów sporządza listę rankingową wniosków uporządkowanych według liczby punktów (ust. 3).

Mając na uwadze treść art. 178 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz ustalone przepisami wykonawczymi kryteria przyznawania stypendiów uznać należy, że decyzja w przedmiocie przyznania stypendium ma charakter uznaniowy. Przesądza o tym fakt, że poza spełnieniem kryteriów

o charakterze ścisłym, wymienionych w § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia

w sprawie stypendiów ministra, student ubiegający się o stypendium musi również spełnić kryterium o charakterze nieostrym, za które uznać należy legitymowanie się wybitnymi osiągnięciami naukowymi lub artystycznymi. Na uznaniowy charakter decyzji przyznającej stypendia wydanych w oparciu

o przepisy ww. ustawy, wielokrotnie wskazywało także orzecznictwo sądów administracyjnych (wyrok NSA z dnia 21 marca 2007 r. sygn. I OSK 2032/06 oraz wyroki WSA w Warszawie: z dnia 2 grudnia 2008 r. sygn. I SA/Wa 1201/08, z dnia 13 listopada 2008 r. sygn. I SA/Wa 890/08, z dnia 25 września 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 958/07 – publikowane w LEX).

W niniejszej sprawie jako uzasadnienie wniosku o przyznanie skarżącemu przedmiotowego stypendium Rektor [...] we W. wskazał następujące osiągnięcia artystyczne:

1) autorstwo, współautorstwo lub wykonanie dzieł artystycznych, w tym plastycznych, muzycznych, teatralnych lub filmowych, zaprezentowanych publicznie na festiwalach, wystawach lub przeglądach, o znaczeniu co najmniej krajowym, lub wydanych w nakładzie co najmniej 500 egzemplarzy:

a) 11.09.2015 r. "[...] " na orkiestrę smyczkową, Sala Koncertowa [...] I i II st. W S., Koncert [...], organizator: [...] Inkubator Muzyczny, znaczenie: międzynarodowe;

b) 28.06.2015 r., "[...] ", Filharmonia K., koncert "[...] " w ramach "[...] " oraz festiwalu "[...] " K. P., organizator: [...], znaczenie: międzynarodowe;

c) 02.11.2014 r., "[...] ", C. H., [...] ([...]), "[...] ", organizator: [...], znaczenie: międzynarodowe;

d) 18.06.2015 r., Muzyka do spektaklu "[...] " w reż. D. B., W., [...] im. L. S. w K., filia we W., organizator: [...] w K., znaczenie: ogólnopolskie;

e) 01.07.2015r, "[...] ", Z., sala widowiskowa MOK "[...] ", - organizator: Miasto Z., znaczenie: ogólnopolskie;

f) 29.05.2015 r., "[...] " na gitarę i elektronikę, W., Sala Koncertowa [...], "[...] ", organizator: Akademia [...] we W., znaczenie: ogólnopolskie;

g) 24.04.2015 r., "[...]" na 8-głosowy chór mieszany, V., [...], koncert pt. "[...] ", organizator: V. C. C., znaczenie: międzynarodowe;

h) 31.01.2015 r., "[...] ", M., MOKiS, [...] M. Festiwal Chóralny "[...] ", organizator: MOKIS M., znaczenie: ogólnopolskie;

i) 22.11.2014 r., "[...] " D. S., W., Sala teatralna Akademii [...], koncert "[...] ", znaczenie: ogólnopolskie;

2) nagrody uzyskane w konkursach artystycznych o znaczeniu międzynarodowym, w których brali udział uczestnicy co najmniej z pięciu państw:

a) 24.04.2015, V. (K.), [...] 2015, 1 miejsce, indywidualna, 77 uczestników, 8 państw, [...]

b) 02.11.2014, C. [...] ([...].,[...]),[...], 2 miejsce, indywidualna, 50 uczestników, 12 państw, [...].

Liczba punktów za osiągnięcia naukowe zależała od ilości wybitnych osiągnięć oraz ich rangi. Zespół wykorzystując swoją ekspercką wiedzę

w odpowiednich dziedzinach, przyznawał w skali od 0 do 5 pkt za każde wymienione we wniosku osiągnięcie. Nadto z załącznika nr 1 do regulaminu przyznawania stypendiów Ministra za wybitne osiągnięcia dla studentów na rok akademicki 2015/2016 wynika m.in., że przy ocenie wniosku ekspert określa

w protokole których z osiągnięć nie wziął pod uwagę i podaje powód ich nieuwzględnienia.

Ze znajdującej się w aktach sprawy oceny wniosku o przyznanie stypendium dokonanej w dniu 13 listopada 2015 r. wynika, że wniosek skarżącego uzyskał łącznie 28 punktów [tj. 19 punktów za osiągnięcia artystyczne wymienione w pkt 1) oraz 9 punktów za nagrody uzyskane

w konkursach artystycznych o znaczeniu międzynarodowym wymienione

w punkcie 2)]. W rubryce nr 5 nie wskazano, które z osiągnięć nie zostały wzięte pod uwagę.

W ocenie Sądu uzasadnienie wydanych w sprawie rozstrzygnięć

w przedmiocie odmowy przyznania stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za wybitne osiągnięcia nie spełnia zakreślonych powyżej warunków. Uzasadnia to stanowisko, że decyzje organu zostały wydane

w sposób dowolny z przekroczeniem zasad uznania administracyjnego.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie wskazywano na rolę prawidłowego sporządzenia uzasadnienia w przypadku decyzji wydawanych w oparciu o uznanie administracyjne. Organ powinien w takiej sytuacji wyjaśnić w sposób zrozumiały i czytelny motywy jakimi kierował się podejmując takie,

a nie inne rozstrzygnięcie (por. wyrok NSA z 23 września 1987 r., II SA 468/87, OPS 1988, nr 11-12, poz. 258; wyrok WSA w Łodzi z 16 października 2008 r., III SA/Łd 266/08, czy wyrok WSA w Olsztynie z 15 października 2009 r., II SA/Ol 572/09). Organ zobowiązany jest zatem w sposób czytelny i umożliwiający kontrolę poszczególnych etapów rozumowania, przedstawić wszystkie przesłanki faktyczne i interpretacyjne wnioskowania (wyrok NSA z 30 października 2009 r., II FSK 805/08). Uznaniowy charakter decyzji nakłada na organ administracji publicznej obowiązek jak najpełniejszego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia, celem wykazania, że zbadał on sprawę w zakresie ustawowych przesłanek, jak również zebrał i rozważył cały materiał dowodowy. W przypadku tego rodzaju decyzji uzasadnienie spełnia bowiem szczególnie istotną rolę, pozwalając na dokonanie oceny, czy decyzja nie została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności czy organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, czy nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub czy nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Powyższe stanowisko znalazło wielokrotnie wyraz w orzecznictwie, m.in.: w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 lutego 1996 r., SA/Gd 320/95; z 30 stycznia 1996 r., SA/Wr 3095/95, czy z 26 października 1995 r., SA/Gd 2096/95. W sposób szczególnie wnikliwy organ powinien sporządzić uzasadnienie decyzji odmownej lub gdy rozstrzyga o przyznaniu jakiegoś dobra posiadanego

w ograniczonej ilości (por. wyrok WSA w Gliwicach z 21 maja 2009 r., III SA/Gl 35/09 i WSA w Białymstoku z 11 marca 2008, II SA/Bk 891/07).

Tymczasem w zaskarżonej decyzji z [...] kwietnia 2016 r. organ ograniczył się jedynie do wskazania, że wnikliwa analiza wniosku uwidoczniła uchybienia formalne, które mogłyby wpłynąć na obniżenie punktacji, które dotyczą dublowania osiągnięć oznaczonych literami c, g we wniosku z osiągnięciami

w punkcie 3 a, b. Ponadto Minister wskazał, że osiągnięcia oznaczone

w wniosku literami 1) a, e nie powinny być uznane za wybitne ze względu na miejsce ich realizacji (szkoła muzyczna, sala widowiskowa MOP). Z kolei osiągnięcia oznaczone literami 1) f, i wynikają z realizacji procesu dydaktycznego w Akademii [...] we W..

Zdaniem Sądu przedstawione uzasadnienie zaskarżonej decyzji narusza przepis art. 107 § 3 k.p.a. w odniesieniu do prawidłowego wyjaśnienia jej podstawy faktycznej i prawnej. Wskazanych wyjaśnień organu nie można uznać bowiem za przekonujące, co ma szczególne znaczenie w przypadku decyzji uznaniowych, a także w kontekście sformułowanej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania nakładającej na organ obowiązek wytłumaczenia stronie zasadności przesłanek podjętego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie decyzji Ministra nie zawiera właściwego wyjaśnienia dlaczego wziętym po uwagę osiągnięciom artystycznym skarżącego została przyznana, taka a nie inna ocena punktowa.

W zaskarżonej decyzji brak jest zatem przeprowadzenia właściwej, indywidualnej oceny osiągnięć wnioskodawcy przy zastosowaniu kryteriów przyjętych przez organ. Nadto, w ocenie Sądu, uzasadnienie omawianej decyzji nie pozwala na prześledzenie procesu oceny osiągnięć artystycznych kandydata oraz powodu przyznania ilości punktów za poszczególne z nich. Sąd zauważa także, że zarówno w ocenie wniosku o przyznanie stypendium, jak i w uzasadnieniach obu decyzji nie wskazano, które z osiągnięć artystycznych skarżącego nie zostały wzięte pod uwagę.

Minister nie wskazał zatem jakimi kryteriami powodował się przyznając taką, a nie inną ilość punktów za dany rodzaj osiągnięcia artystycznego, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nie można nakładać na stronę obowiązku prześledzenia oceny i poznania przyczyn przyznania określonej liczby punktów, ponieważ obowiązek taki zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa ciąży na organie. Bez pisemnego uzasadnienia przyznanej studentowi punktacji za poszczególne jego dokonania wydana przez organ decyzja nie ma cech prawidłowego uznania administracyjnego, a zatem nosi cechy dowolności. Dochowanie przez organ powyżej wskazanych wymogów jest warunkiem niezbędnym do sformułowania oceny, czy odmawiając przyznania stypendium skarżącemu, który w świetle materiału dowodowego legitymuje się osiągnięciami artystycznymi, organ ten nie przekroczył granic uznania administracyjnego. W niniejszym materiale sprawy oraz z uwagi na wskazane wyżej wady zawarte w uzasadnieniu obu decyzji, kontroli takiej dokonać nie sposób.

Mając powyższe na uwadze należało uchylić zaskarżoną decyzję z dnia 15 kwietnia 2016 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 14 grudnia 2015 r., albowiem wydano je z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając sprawę ponownie organ winien dokonać wnikliwej oceny osiągnięć skarżącego pod kątem zakwalifikowania ich jako wybitnych, a swoje rozstrzygnięcie wyczerpująco i przekonująco uzasadnić.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 136 ze zm.), orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 ww. ustawy (pkt 2 wyroku). Na koszty te składa się uiszczony przez skarżącego wpis sądowy od skargi w wysokości [...] zł.