Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 106/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Pomoc publiczna
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 pkt 1, art. 31 ust. 8, art. 21 ust. 3
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 2003 nr 270 poz 1 art. 2 lit. a,
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w  ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr  1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr  2358/71 i (WE) nr 2529/2001
journal: Dz.U.UE.L 1999 nr 160 poz 80 art.14 ust. 2
law: Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu  Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia*
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 368 poz 74 art. 7, art. 16, art. 50 ust. 1, ust. 3
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE)  nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów  wiejskich.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 345 poz 1 art. 138, art. 72
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r.ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady  (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych  gruntów do produkcji surowców

SENTENCJA

Dnia 19 maja 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant asystent sędziego Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2010 roku sprawy ze skargi T. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie przyznania płatności ONW oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. nr 64, poz. 427) w zw. z § 2, § 3 ust. 1-3, § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. nr 68, poz. 448 ze zm.), art. 16 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368, z 23.12.2006 r., str. 74), art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażanie zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004 r., str. 18, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 3, t. 44, str. 243 ze zm.), art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IV a wymienionego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. UE L 345 z 20.11.2004 r., str. 1, ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. - przyznał T. K. na rok 2008 pomoc finansową z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (zwanej "płatnością ONW") w łącznej wysokości 13.680,08 zł, po uprzednim pomniejszeniu w/w kwoty z tytułu sankcji o kwotę - 462,72 zł.

W jej uzasadnieniu organ wskazał, że w dniach 22-26 września 2008 r. została przeprowadzona kontrola na miejscu w gospodarstwie T.K., w następstwie której stwierdzono zawyżenie powierzchni działki rolnej G oraz I. Deklarowana powierzchnia działki rolnej G 5,36 ha, stwierdzona powierzchnia 3,55 ha. Deklarowana powierzchnia działki rolnej I 46,68 ha, stwierdzona powierzchnia 41,42 ha. Stwierdzono nadto zaniżenie powierzchni na działce rolnej B i H. Deklarowana powierzchnia działki rolnej B 4,00 ha, stwierdzona powierzchnia 4,75 ha. Deklarowana powierzchnia działki rolnej H 1,37 ha, stwierdzona powierzchnia 2,52 ha. Podczas kontroli był obecny S.D., który podpisał protokół z czynności kontrolnych nie wnosząc przy tym żadnych uwag. W wyniku kompensacji stwierdzonych powierzchni G(-1,81 ha) + I(-5,26 ha) + B(+0,75 ha) + H(+1,15 ha) stwierdzono łączne zawyżenie powierzchni o 5,17 ha oraz naliczono sankcję w wysokości 5,17 ha x 2 x 44,75 zł = 462,72 zł. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek położonych na obszarze ONW strefa nizinna I zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną wynosi 4,46%. W związku z powyższym należna w roku 2008 kwota płatności ONW została pomniejszona o 462,72 zł, czyli kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. Kwota przyznanej płatności do obszaru ONW wynosi 13.680,08 zł i została obliczona w sposób następujący: (50 ha x 179 zł) + (50 ha x 89,50 zł) + (16,04 ha x 44,75 zł) - 462,72 zł = 13.680,08 zł. Sumaryczna powierzchnia zobowiązań do prowadzenia działalności rolniczej na obszarach ONW w roku bieżącym wynosiła 111,73 ha.

W odwołaniu od decyzji T.K. wniósł o przyznanie płatności bez pomniejszania jej wysokości lub jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Odwołujący zarzucił naruszenie art. 6 k.p.a., art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez niedostateczne ustalenie stanu faktycznego sprawy i pominięcie przy wydawaniu decyzji dowodów z dokumentów, art. 107 § 3 k.p.a., art. 11 i 15 k.p.a.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 7, art. 16 ust. 1 i 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz. UE z 23 grudnia 2006 r. Nr L 368, str. 74 ze zm.), art. 124, art. 146 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.Urz. UE z 31 stycznia 2009 r., Nr L 30, str. 16-99), art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. w sprawie ustanowienia szczegółowych zasad zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz.Urz. WE z 20 listopada 2004 r., Nr L 345, str. 1 ze zm.), art. 23 ust. 1, art. 24, art. 30 ust. 1, art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.Urz. (WE) z 30 kwietnia 2004 r., Nr L 141, str. 18-58 ze zm.), załącznik nr l do rozporządzenia Komisji (WE) Nr 885/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w zakresie akredytacji agencji płatniczych i innych jednostek, jak również rozliczenia rachunków EFGR i EFRROW (Dz.Urz. UE z 23 czerwca 2006 r., Nr L 171, str. 90), art. 30 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2007 r. nr 64, poz. 427, ze zm.), § 15 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objęte Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2009 r. nr 40, poz. 329), § 2, § 3 ust. 1, § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objęte Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2007 r. nr 68, poz. 448) - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W jej uzasadnieniu Dyrektor szczegółowo przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy, wywodząc, że organ l instancji wydając zaskarżoną decyzję prawidłowo wziął pod uwagę wniosek o przyznanie płatności oraz raport z kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach 22-26 września 2008 r., który jest zasadniczym dowodem weryfikującym zadeklarowaną we wniosku powierzchnię kwalifikującą się do płatności. Dalej organ podkreślił, iż wystąpienie z wnioskiem o przyznanie płatności jest zależne od woli strony i jej obowiązkiem jest staranne oraz rzetelne wykazanie okoliczności warunkujących spełnienie przesłanek do przyznania dopłat. Informacje podane przez stronę we wniosku są dla organu wiążące i stanowią podstawę do jego oceny, w szczególności w zakresie różnic między zadeklarowaną, a rzeczywistą powierzchnią upraw. Tym samym kluczowe znaczenie dla wyniku postępowania ma rzetelne odzwierciedlenie stanu działek wykorzystywanych rolniczo. W związku z powyższym dane z np. Ewidencji Gruntów i Budynków dotyczące powierzchni oraz grupy użytków gruntowych (użytki rolne, grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione, grunty zabudowane i zurbanizowane, użytki ekologiczne, nieużytki, oznaczone symbolem, grunty pod wodami oraz tereny różne - § 67 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r., w sprawie ewidencji gruntów i budynków - Dz.U. z roku 2001, nr 38, poz. 454) mają charakter pomocniczy, gdyż podstawowe znaczenie ma faktyczna powierzchnia prowadzenia działalności rolniczej na danej działce rolnej. Według Dyrektora, weryfikacja danych obszarowych działek rolnych wskazanych we wniosku producenta rolnego o przyznanie płatności, nie następuje na podstawie danych zawartych w ewidencjach i rejestrach, lecz przede wszystkim na podstawie kontroli na miejscu, a w szczególności fizycznej inspekcji działek, co do rzeczywistego obszaru zgłoszonych upraw. Zatem jeżeli strona miała wątpliwości, co do wyników kontroli przeprowadzonej w dniach 22-26 września 2008 r., to mogła przedstawić dowód przeciwny w celu podważenia ustaleń dokonanych w czasie zasadniczej kontroli na miejscu. Zasada oficjalności postępowania dowodowego (prowadzenia postępowania dowodowego przez organ z urzędu) nie oznacza, że strona może zachowywać się biernie w toku postępowania dowodowego. Ciężar dowodu spoczywa bowiem na tym, kto z określonego faktu wyprowadza skutki prawne. Zdaniem organu odwoławczego, uzasadnienie decyzji organu I instancji spełnia wymogi dotyczące uzasadnienia faktycznego i prawnego. W uzasadnieniu wyraźnie powołano się na raport z kontroli na miejscu oraz przedstawiono przepisy prawne, które mają zastosowanie przy rozstrzyganiu sprawy dotyczącej płatności ONW, w tym również przepisy określające sytuację stwierdzenia rozbieżności między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną podczas kontroli. Co istotne, Kierownik Biura Powiatowego w Ł. prawidłowo ustalił powierzchnię, co do której należało przyznać płatność tj. 116,04 ha oraz prawidłowo zastosował przepisy nakładając sankcję w wysokości dwukrotnej wykrytej różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną tj. 462,72 zł oraz zgodnie z § 3 ust. 3 rozporządzenia ONW obliczył płatność ONW w wysokości 13.680,08 zł [(50 ha x 179 zł) + (50 ha x 89,50 zł) + (16,04 ha x 44,75 zł) - 462,72 zł].

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi T.K. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w szczególności co do powierzchni kwalifikującej działki do płatności ONW i powodów rozbieżności co do wielkości powierzchni, niedostateczne uzasadnienie faktyczne decyzji, w tym zaniechanie niezbędnego omówienia oceny faktów i dowodów. Nadto podniósł zarzut naruszenia art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2009, poprzez jego niezastosowanie przy przyjętych ustaleniach faktycznych. W motywach skargi strona podniosła, że obecny podczas kontroli S.D. nie legitymował się stosownym pełnomocnictwem, nadto organ w wydanym rozstrzygnięciu nie wyjaśnił, w jaki sposób, jaką metodą, w jakich warunkach, jakim sposobem przeprowadzono kontrolę na miejscu, kto ją przeprowadził i czy miał stosowne uprawnienia, co przemawia za tym, że wynik kontroli jest precyzyjny i niepodważalny. Skarżący zwrócił uwagę na niepewność, co do dokładności pomiaru w kontekście tolerancji błędu, stref buforowych, niedokładne wypełnienie raportu z kontroli. Podniósł przy tym, że w jego gospodarstwie margines błędów przy dokonywanych pomiarach jest duży zwłaszcza, gdy weźmie się pod uwagę szczególne uwarunkowania terenowe, fakt, że granice niektórych działek przebiegają w linii lasów, różną wysokość n.p.m., nieregularne kształty działek, tereny okresowo podmokłe, brak możliwości objechania niektórych działek. T. K. wskazał również, że dokonywane przez niego pomiary na użytek sporządzania wniosków o dopłaty okazują się trudne, gdyż w zasadzie co do większości tych samych obszarów nie dają identycznych rezultatów. Ponadto, w sprawie płatności ONW za 2004 r. do tej pory nie ma prawomocnych decyzji z uwagi m.in. na sporne okoliczności co do skontrolowanej wówczas powierzchni. Dalej skarżący zauważył, że w piśmie z dnia 28 maja 2009 r. organ powołał się na pewne nieścisłości formalne i rachunkowe, nie wezwał go jednak do wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy powierzchnią deklarowaną we wniosku a powierzchnią wynikającą z protokołu kontroli na miejscu. Nadto skarżący podkreślił, że powierzchnie działek rolnych zadeklarowane we wniosku nie przekraczają powierzchni działek ewidencyjnych i dlatego organ powinien zastosować art. 68 rozporządzenia i odstąpić od sankcji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

W ramach sprawowanej kontroli działalności administracji publicznej, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami prawa procesowego, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnychoraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Na wstępie zaznaczyć należy, że płatność ONW przyznaje się rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. UE L 270 z 21.10.2003, str. 1, z późn. zm., Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 40, str. 269, z późn. zm.), zwanemu dalej "rolnikiem", który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391).

"Rolnik", w rozumieniu rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 oznacza osobę fizyczną lub prawną, bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz które prowadzą działalność rolniczą.

Wymagania zaś, o których mowa w art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 to podjęcie się prowadzenia działalności rolniczej na obszarze o mniej korzystnych warunkach gospodarowania, przez przynajmniej pięć lat od pierwszej wypłaty dodatku wyrównawczego.

Spełnienie powyższych wymogów przez skarżącego jest niesporne.

Rolą sądu w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie, czy przyznanie T.K. płatności ONW na rok 2008 w pomniejszonej wysokości oraz przeprowadzone w tym zakresie postępowanie nie naruszało prawa.

Badając zaskarżony akt w kontekście obowiązującego w tej materii prawa, wskazać należy, iż ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. nr 64, poz. 427 ze zm.) w art. 1 pkt 1 określa, że zadania oraz właściwość organów i jednostek organizacyjnych w zakresie wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich reguluje rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1), zwane "rozporządzeniem nr 1698/2005", oraz przepisy Unii Europejskiej wydane w trybie tego rozporządzenia, tj. rozporządzenie Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368, z 23.12.2006 r., str. 74 ze zm.).

Artykuł 7 i 16 rozporządzenia nr 1975/2006 wskazuje na zakres zastosowania rozporządzenia (WE) nr 769/2004, w szczególności do podstawy obliczania pomocy w odniesieniu do działań związanych z obszarem.

Zasadą jest, że podstawę obliczania pomocy stanowi obszar zadeklarowany we wniosku (art. 50 ust. 1 i 3 rozporządzenia nr 1975/2006). We wniosku T.K. zadeklarował powierzchnię 121,21 ha na obszarze ONW.

Redukcji i wyłączeń odnośnie warunków kwalifikacji dokonuje się na podstawie art. 138 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IV a wymienionego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. UE L 345 z 20.11.2004 r., str. 1, ze zm.), który w ust. 1 stanowi, że z wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych zgodnie z definicją zawartą w art. 72 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź kontroli na miejscu wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem w rozumieniu art. 2 punkt 22 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 przekracza 3 %, lecz nie więcej niż 30 % stwierdzonego obszaru, to kwota, jaka ma być przyznana w ramach programu płatności za jeden obszar, jest pomniejszana w przedmiotowym roku o dwukrotną wykrytą różnicę.

W zakresie określonym w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, agencja płatnicza oraz podmioty wdrażające przeprowadzają kontrole, w tym kontrole na miejscu i wizytacje w miejscu, przy czym w przypadku kontroli operacji, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 lit. b, stosuje się przepisy tytułu II części II rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368 z 23.12.2006, str. 74, z późn. zm.). Agencja płatnicza oraz podmioty wdrażające mogą powierzyć przeprowadzenie kontroli na miejscu lub wizytacji w miejscu innym jednostkom organizacyjnym dysponującym odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi (art. 30 ust. 1 i 2).

Z załączonego do akt administracyjnych raportu z kontroli przeprowadzonej przez Regionalne Biuro Kontroli na Miejscu – O. w dniach 22-26 września 2008 r. wynika, że działki rolne zmierzone zostały po granicach upraw i stwierdzono na dwóch z nich zawyżenie powierzchni i na dwóch jej zaniżenie. Zadeklarowano na działce G – 5,36 ha, a stwierdzono 3,55 ha i odpowiednio na działce I – zadeklarowano 46,68 ha, a stwierdzono 41,42 ha. Zaś na działce B zadeklarowano 4,00 ha, stwierdzono 4,75 ha, a na działce H zadeklarowano 1,37 ha, stwierdzono 2,52 ha. O zamiarze przeprowadzenia kontroli oraz o jej wynikach został powiadomiony T.K. Obecność więc podczas kontroli zarządcy S.D., co wynika z adnotacji raportu, nie miała żadnego znaczenia procesowego. Tak też zarzut skargi, iż S. D. nie miał pełnomocnictwa nie mógł odnieść żadnego skutku.

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. pismem z dnia 25 maja 2009 r. wezwał wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień w związku z wykrytymi podczas kontroli nieścisłościami.

Wnioskodawca, w złożonej korekcie wniosku, potwierdził wcześniej zadeklarowane powierzchnie, oświadczając ponadto, że działka I położona na działkach ewidencyjnych 10/6 oraz 34/1 stanowi zwarty obszar gruntu. W żaden natomiast sposób nie odniósł się do kontroli, nie zakwestionował sposobu jej przeprowadzenia, jak też nie zgłosił zastrzeżeń co do jej wyników.

Przepis art. 31 ust. 8 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...) wskazuje, że w przypadku gdy podmiot kontrolowany nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia co do tych ustaleń osobie, która sporządziła raport.

Zgłoszenie takich zastrzeżeń w odwołaniu od decyzji organu I instancji i następnie w skardze, bez wskazania dowodów na poparcie ich zasadności nie może odnieść zamierzonego skutku. Bowiem strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu (...) są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich...). Wobec bierności dowodowej strony skarżącej słusznie organ administracji przyjął dowód z przeprowadzonej kontroli na miejscu za wystarczającą podstawę rozstrzygnięcia, zwłaszcza że nie był zakwestionowany w przepisanej formie.

Nie można uznać za trafny zarzutu skargi odnoszącego się do określenia powierzchni działek rolnych, zastosowanej metody i sposobu pomiarów, zastosowanych urządzeń, uprawnień kontrolujących oraz uwzględnienia tolerancji błędu i stref buforowych. Zauważyć należy, że powierzchnia działki rolnej określana jest za pomocą wszelkich środków spełniających minimalną jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne. Tolerancja pomiaru jest określona przy uwzględnieniu 1,5- metrowej strefy buforowej okalającej obwód działki rolnej. Maksymalna tolerancja w odniesieniu do każdej działki rolnej nie może przekroczyć wartości bezwzględnej 1,0 ha. Można wziąć pod uwagę całkowitą powierzchnię działki rolnej pod warunkiem że jest ona w pełni użytkowana zgodnie z normami przyjętymi w danym Państwie Członkowskim lub regionie. W innych przypadkach brana jest pod uwagę powierzchnia faktycznie użytkowana. Warunki kwalifikujące działki rolne do pomocy weryfikuje się za pomocą wszelkich właściwych środków. W tym celu, w uzasadnionych przypadkach wymagane są dodatkowe dowody (art. 30 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 796/2004). Wytyczne prawa wspólnotowego nie nakładają wprost obowiązku stosowania metod pomiarowych określonych w przepisach prawa danego kraju członkowskiego, a jedynie zobowiązują do zastosowania metody za pomocą której pomiary będą przeprowadzone z dokładnością podobną do oficjalnie stosowanej na podstawie przepisów prawa krajowego danego państwa. Zastosowanie przez ARiMR pomiaru za pomocą GPS jako dającego wynik z dokładnością podobną do tych prowadzonych na podstawie prawa krajowego uznać należało za wystarczające na potrzeby prowadzenia weryfikacji wniosku o płatności. Przy czym z raportu wynika, że organ uwzględnił tolerancję pomiaru, jak i szerokość strefy buforowej. Załączył też analizy i opracowania kryteriów wyboru metod oraz urządzeń pomiarowych GPS w celu zapewnienia wymaganej dokładności i wiarygodności kontroli płatności obszarowych w systemie IACS, a także zaświadczenia określające maksymalne wartości tolerancji dla wykorzystywanego sprzętu pomiarowego w zależności od typu odbiornika GPS. W aktach administracyjnych znajdują się również imienne upoważnienia dla inspektorów terenowych wykonujących czynności kontrolne.

Powoływanie się przez skarżącego na dane z ewidencji gruntów i co za tym idzie brak winy przy nieprawidłowym sporządzeniu wniosku o tyle jest niezasadny, iż dane te były już weryfikowane we wcześniej prowadzonych postępowaniach w sprawach płatności za poprzednie lata i wskazywano na występujące różnice między powierzchnią działek ewidencyjnych a obszarem działek rolnych. A dla potrzeb pomocy obszarowej podstawowe znaczenie ma rzeczywisty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona określona uprawa, na co słusznie wskazywał organ. Weryfikacja danych obszarowych działek rolnych wskazanych we wniosku producenta rolnego o przyznanie płatności, nie następuje na podstawie danych zawartych w ewidencjach i rejestrach, lecz przede wszystkim na podstawie kontroli na miejscu, a w szczególności fizycznej inspekcji działek co do rzeczywistego obszaru zgłoszonych upraw (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie sygn. akt II GSK 259/07, dostępny w Internecie).

Nie sposób więc uwzględnić zarzutu strony w tym zakresie jako okoliczności ekskulpacyjnej, jak też wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy orzeczenia o płatnościach ONW za 2004 rok. Odrębność postępowań w sprawach płatności za rok 2008 i za rok 2004 dotyczy wszystkich zasadniczych ich wymiarów, począwszy od różnych wniosków, przez niezależnie przeprowadzone dowody, po zastosowane różne prawo materialne, zarówno krajowe jak i unijne. Tak więc brak prawomocnego rozstrzygnięcia o wysokości płatności za 2004 rok nie ma wpływu na wyliczenie tej płatności w 2008 roku.

Wobec tego, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzające ją postępowanie nie naruszają prawa, sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

B.C.