Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 987/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-09-28 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 61 § 1, § 3 i § 5
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 28 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Spółka M. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: strona, Spółka) zawarła w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

W ocenie strony skarżącej reprezentowanej przez pełnomocnika profesjonalnego, wniosek jest uzasadniony, gdyż naliczony podatek akcyzowy w kwocie 15.725 zł w postępowaniu sądowoadministracyjnym może okazać się nienależny.

Strona skarżąca podała, że nie prowadzi działalności (została zawieszona), nie osiąga zysków, a jej dalszy byt pozostaje pod dużym znakiem zapytania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd na wniosek strony może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Wskazana instytucja ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w razie stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Tym samym rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej co oznacza, że wnioskodawca, dążąc do wstrzymania wykonania aktu, musi złożyć stosowny wniosek i uprawdopodobnić, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych.

Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa ciężar uprawdopodobnienia, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed rozpoznaniem skargi może spowodować dla niego skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie wystarcza jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie

w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonania decyzji. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie zaskarżonego orzeczenia jest uzasadnione.

Twierdzenia strony co do jej trudnej sytuacji, powinny zostać poparte dokumentami, które uwiarygodniłyby sytuację skarżącego (por. postanowienie NSA

z dnia 18 października 2011 r. o sygn. akt II GSK 1799/11; LEX nr 965117; orzeczenia sądów administracyjnych są również dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, iż zawarty w skardze wniosek

o wstrzymanie wykonania decyzji został niedostatecznie uzasadniony. Strona wnioskująca nie określiła nawet, czy w jej przypadku zachodzi "niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody", czy też "niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków". Ponadto w uzasadnieniu skargi, poza zarzutami odnoszącymi się bezpośrednio do zaskarżonej decyzji, których Sąd na tym etapie rozpoznawania sprawy nie bierze pod rozwagę, skarżąca nie zawarła żadnych twierdzeń odnoszących się wprost do wniosku i przemawiających za jego uwzględnieniem.

Oceniając wniosek w zakresie badania przesłanki dotyczącej niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody materialnej zauważyć należy, iż przesłanka ta nie została uprawdopodobniona, w szczególności skarżąca nie wykazała, iż niebezpieczeństwo takie w jej przypadku realnie zachodzi, nie przedstawiono też na ta okoliczność żadnych dokumentów źródłowych, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej. W judykaturze wskazuje się, że dokumentami tego rodzaju mogą być w szczególności zeznania podatkowe, rachunki bankowe, dokumenty finansowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą czy rolniczą. Sąd podejmujący rozstrzygnięcie w tej kwestii musi mieć bowiem możliwość dokonania analizy oraz oceny materiału, pozwalającego zająć stanowisko co do zaistnienia ustawowych przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2016 r.

o sygn. akt II GZ 1036/15). Zauważyć nadto należy, iż z regulacji art. 61 § 3 p.p.s.a. wyraźnie wynika, że szkoda ta nie może być jakakolwiek, ale musi być znaczna. Tym samym aby uznać za prawdopodobne spełnienie omawianej przesłanki konieczne jest zestawienie kwoty zwrotu z możliwościami płatniczymi skarżącej. W tym celu skarżąca winna jasno i przejrzyście zobrazować swoją sytuację finansową, a także poprzeć twierdzenia odpowiednimi dokumentami.

Sąd podkreśla przy tym, iż – co do zasady – nawet trudna sytuacja finansowa strony nie powoduje sama przez się ziszczenia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, określonych w omawianym przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że wstrzymanie wykonania decyzji uzasadniać mogą tylko konkretne okoliczności, będące wynikiem wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na aktualną sytuację majątkową strony, powodujące znaczną szkodę lub trudne

do odwrócenia skutki. Innymi słowy rzecz ujmując, strona musi wykazać, że

w powiązaniu z jej sytuacją majątkową, wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki z powodu wystąpienia tych konkretnych okoliczności. Natomiast za wstrzymaniem wykonania aktu nie mogą przemawiać same obiektywne, przedstawione przez stronę trudności, pojawiające się w prowadzonej działalności gospodarczej, bowiem w postępowaniu o udzielenie ochrony tymczasowej badany jest wpływ wykonania zaskarżonego aktu na sytuację majątkową strony, a nie wpływ na tą sytuację jakichkolwiek innych czynników (por. postanowienie NSA z dnia 21 marca

2013 r. o sygn. akt I FZ 15/13).

W konsekwencji oznacza to, iż badanie przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej nie sprowadza się li tylko do oceny kondycji finansowej wnioskującej strony. Jeżeli zatem strona eksponuje argumenty odnoszące się do swojej sytuacji materialnej ("nie prowadzi działalności, nie osiąga zysów"), to nie wystarczy tylko samo twierdzenie, że jest ona zła, ale niezbędne jest jeszcze uprawdopodobnienie, że brak zastosowania ochrony tymczasowej w tym konkretnym przypadku spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w sferze majątkowej wnioskującej strony (por. postanowienie NSA z dnia 3 listopada 2015 r o sygn. akt II GZ 651/15).

Odnosząc się z kolei do drugiej z ustawowych przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej wskazać trzeba, iż rodzaj nałożonego obowiązku, tj. określenie wysokości zobowiązania podatkowego, nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne, którego spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne.

W sytuacji ewentualnego uwzględnienia skargi istnieje oczywista możliwość zwrotu stronie skarżącej kwoty pieniężnej orzeczonej w skarżonej decyzji. Nie ma też przy tym znaczenia kwestia skomplikowanego odzyskania uiszczonych kwot i czasu ich odzyskania, gdyż w wypadku pozytywnego dla skarżącego rozstrzygnięcia będą mu przysługiwały określone środki prawne, które doprowadzą do zwrotu przez organ zapłaconych należności, w tym również z odsetkami (por. postanowienie NSA z dnia

28 kwietnia 2009 r. o sygn. akt sygn. akt II GZ 80/09).

Sąd podkreśla, że nawet fakt ewentualnego wyegzekwowania należności pieniężnej przed rozpoznaniem skargi i ewentualne jej uwzględnienie nie skutkuje nieodwracalnymi skutkami, bowiem w takim wypadku wskazana zaskarżoną decyzją należność zostanie stronie skarżącej zwrócona. Należy również wskazać, że uszczuplenie stanu finansowego nie jest wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z zaskarżonej decyzji, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (zob. postanowienie NSA

z dnia 17 września 2014 r. o sygn. akt I OZ 737/14). Każda bowiem decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji można otrzymać zwrot uiszczonej kwoty (por. postanowienie NSA z dnia

29 listopada 2013 r. o sygn. akt II GZ 684/13).

W tym miejscu wskazać dodatkowo trzeba, iż Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2012 r. o sygn. akt II GZ 455/12, w którym wskazano, iż postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności wydawane jest wyjątkowo, na wniosek skarżącego i nie stosuje się w odniesieniu do niego treści art. 49 p.p.s.a. Oznacza to, że w przypadku nieuzasadnienia lub niedostatecznego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności przewodniczący nie ma obowiązku wzywania strony do jego uzupełnienia lub poprawienia, a inicjatywa dowodowa i odpowiedzialność za skuteczność złożonego wniosku spoczywa w całości na wnioskodawcy. Sąd w tej kwestii nie jest także zobligowany do dokonywania jakichkolwiek ustaleń z urzędu.

Skoro więc Spółka – będąc w sprawie reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – nie wykazała, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia jej przez zaskarżoną decyzję znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – działając na mocy art. 61 § 3 w związku z art. 61 § 5 p.p.s.a. – orzekł, jak w sentencji postanowienia.