Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2869/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174, art. 176
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik (spr.) Sędzia NSA Piotr Piertasz Sędzia del. WSA Ewa Cisowska - Sakrajda Protokolant Ewa Czajkowska po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B F od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 3351/14 w sprawie ze skargi B F na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od B F na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 21 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA w Warszawie lub Sąd I instancji) oddalił skargę B F (dalej: skarżący) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: Inspektor) z dnia [..] lipca 2014 r. w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że w dniu 2 kwietnia 2014 r. w miejscowości Tęgoborze na drodze krajowej nr 75 zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika wraz z trzyosiową naczepą. Pojazdem wykonywany był przejazd drogowy z ładunkiem wody mineralnej w butelkach (ładunek podzielny) w imieniu skarżącego. W wyniku kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu o 0,5 t na drodze o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 10 t.

Decyzją z dnia [..] maja 2014 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 5000 zł za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV.

Decyzją z dnia [..] lipca 2014 r. Inspektor po rozpatrzeniu odwołania strony utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

WSA w Warszawie oddalając skargę na powyższą decyzję stwierdził, że kontrola drogowa, w toku której dokonano ważenia pojazdu, została przeprowadzona w sposób prawidłowy, miejsce ważenia spełniało wszelkie warunki konieczne do wykonywania pomiarów nacisków osi pojazdów, wagi miały świadectwo legalizacji, a kierowca podpisał protokół kontroli bez wskazania zastrzeżeń. Co prawda w protokole kontroli nie wskazano numeru drogi krajowej, na której został zatrzymany pojazd, ale wskazano miejsce zatrzymania Tęgoborze oraz że dopuszczalny nacisk osi napędowej na drogę wynosi 10 t. Przez miejscowość Tęgoborze "przebiega" z dróg krajowych jedynie droga nr 75, która na odcinkach Kraków (Branice) /droga 79/ - Niepołomice - droga 4 - Brzesko - Nowy Sącz - Krzyżówka /droga 981/ została zaliczona do kategorii dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. Tym samym w ocenie Sądu oczywistym jest, że zatrzymanie kontrolowanego pojazdu członowego nastąpiło na drodze krajowej nr 75. Pominięcie wskazania w protokole kontroli numeru drogi krajowej, na której zatrzymano kontrolowany pojazd, nie miało wpływu na wynik sprawy, ponieważ można było ustalić w sposób niebudzący wątpliwości o jaką drogę chodzi.

Jak wynika z rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. 2012.1061), droga krajowa nr 75 na odcinku Kraków (Branice) /droga 79/ - Niepołomice - droga 4 - Brzesko - Nowy Sącz - Krzyżówka /droga 981/ została zaliczona do dróg krajowych, po których mogą się poruszać pojazdy o nacisku pojedynczej osi napędowej do 10 t (zał. 1 lp. 59).

W ocenie Sądu I instancji w niniejszej sprawie nie miał zastosowania art. 140aa ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137),dalej: p.r.d. W rozpoznawanej sprawie przewożono wodę mineralną w butelkach, która niewątpliwie nie podlega pod wyłączenie określone w art. 140aa ust. 4 pkt 2 p.r.d. W stosunku do skarżącego nie można było również zastosować wyłączenia, o którym stanowi art. 140aa ust. 4 pkt 1 a/ i b/ p.r.d., ponieważ w toku całego postępowania nie wskazał na jakiekolwiek dowody mogące świadczyć o braku jego wpływu na powstałe naruszenia lub o dochowaniu należytej staranności przy realizacji czynności związanych z przejazdem. Sąd I instancji stwierdził, że wzorzec staranności w przypadku podmiotów wykonujących przewozy drogowe musi uwzględniać regulację zawartą w art. 355 § 2 k.c., a co za tym idzie zawodowy charakter prowadzonej działalności.

WSA zwrócił uwagę, że to na przewoźniku ciąży obowiązek takiego ułożenia i zamocowania towaru, aby nie doszło do przeciążenia osi.

W ocenie Sądu I instancji nie ma żadnych wątpliwości, że wagi SAW 10C mogą być stosowane do ustalania nacisków osi.

B F zaskarżył wyrok w całości, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej: p.p.s.a., w zw. z art. 6, art. 7 i art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 267), dalej: k.p.a., a także art. 140aa ust. 1 w zw. art. 2 pkt 35a p.r.d. oraz art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r. Nr 260 ze zm.), dalej u.d.p., poprzez uznanie, że zastosowanie tychże przepisów nie stanowi naruszenia przepisów postępowania, podczas gdy jest to naruszenie istotne, skutkujące się nałożeniem kary w znacznej wysokości,

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7 i art. 8, art. 107 § 1 k.p.a., poprzez uznanie, że zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa, jednak nie w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia, podczas gdy zaniechanie wskazania podstawy prawnej stwierdzonego naruszenia, usankcjonowanego nałożoną karą pieniężną, jak również niezastosowanie przepisu art. 140aa ust. 4 p.r.d. stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania administracyjnego,

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez wadliwe zastosowanie i przyjęcie, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, podczas gdy skarga powinna zostać uwzględniona w całości,

4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. art. 355 § 1 i 2 k.c. poprzez jego zastosowanie, co miało istotny wynik na wynik sprawy poprzez uznanie niezastosowania art. 140aa ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym za prawidłowe.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub Sąd II instancji) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem spełnione zostały warunki do rozpoznania skargi kasacyjnej.

Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna B F oparta została na podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. W ramach tej podstawy strona wskazała na naruszenie przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 6, art. 7 i art. 8 oraz art. 107 § 3 w związku z art. 140aa ust. 1 p.r.d. i art. 41 u.d.p. W ramach tej podstawy wskazano również naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. jako samodzielnej normy prawnej oraz naruszenie tego przepisu w połączeniu z art. 355 § 1 i § 2 k.c.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych postaw, dlatego nie mogła prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku.

W ocenie NSA zarzuty kasacyjne wskazane przez stronę występującą z tą skargą są niezasadne. Przede wszystkim należy zauważyć, że są one formalnie wadliwe, tym samym nie mogą być podstawą kontroli wyroku Sądu I instancji. NSA zauważa i podkreśla, że skarga kasacyjna to sformalizowany i profesjonalny środek prawny. Jej treść, czyli postawione w niej zarzuty wyznaczają granice sprawy kasacyjnej, a to oznacza, że Sąd II instancji jest związany tak wyznaczonymi granicami i nie może dokonywać oceny prawnej skarżonego wyroku z innej perspektywy, jak tylko ta, która wynika z woli strony korzystającej z tego środka. Sąd kasacyjny nie może działać z urzędu i samodzielnie wyznaczać kierunków i zakresu weryfikacji wyroku Sądu I instancji.

Formalny charakter skargi kasacyjnej przejawia się w tym, że jej skuteczność zależy od zrealizowania przez stronę nakazów wynikających dla tego pisma z przepisów prawa. Z tego też powodu skarga kasacyjna jest profesjonalnym środkiem prawnym. Z treści art. 176 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a. wynikają szczególne wymogi formalne dla skargi kasacyjnej, które rzutują na jej prawną poprawność. W judykaturze NSA zliberalizował niektóre z określonych tam wymogów, jednak nie oznacza to, że warunki wynikające ze wskazanego przepisu nie obowiązują (zob. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/2009, ONSAiWSA nr 1/2010, poz. 1). Zgodnie z treścią art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. skarga kasacyjna ma przedstawiać zarzuty kierowane przeciwko wyrokowi i zawierać ich uzasadnienie. Tego warunku nie można uznać za spełniony, gdy zarzuty kasacyjne są stawiane w ramach niewłaściwej podstawy kasacyjnej oraz gdy nie zostały właściwie uzasadnione.

Aby skarga kasacyjna mogła stać się przedmiotem merytorycznego rozpoznania przez sąd odwoławczy musi zostać wskazany konkretny przepis prawa materialnego lub procesowego naruszony przez sąd I instancji, ze wskazaniem przez wnoszącego taką skargę na czym polega to naruszenie. Zatem uzasadnienie skargi kasacyjnej nie dość, że musi wyjaśnić rodzaj naruszenia, w zakresie prawa materialnego, błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania, a w przypadku prawa procesowego istotności wpływu podnoszonych naruszeń na rozstrzygnięcie, to musi wskazywać poprawne stosowanie prawa lub skutki popełnionych uchybień przez Sąd I instancji.

W sprawie rozpoznawanej przez Sąd II instancji uzasadnienie skargi kasacyjnej jest ogólnikową polemiką ze stanowiskiem Sądu I instancji, przy czym tylko w niektórych fragmentach nawiązuje ono do wyroku, a częściej do decyzji organów transportu drogowego, co byłoby właściwe na etapie odwołania bądź skargi do sądu administracyjnego. Nie jest wystarczające dla skargi kasacyjnej.

Jak wcześniej zostało wskazane, zarzuty kasacyjne mają być stawiane w ramach prawidłowo określonych podstaw z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Wymogu takiego nie spełnia zarzucanie w ramach naruszeń prawa procesowego naruszenia przepisów materialnych, a to ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Łączenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. z art. 140aa ust. 1 p.r.d., bo ostatni z tych przepisów nie jest przepisem procesowym, skoro określa przesłanki nałożenia kary za przejazd po drodze publicznej pojazdu nienormatywnego.

Z kolei zarzut odnoszący się tylko do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. jest wadliwy, gdyż ten przepis, co jest niesporne w judykaturze, nie może być samodzielną podstawą kasacyjną, jeżeli nie został powiązany z naruszeniem konkretnych przepisów procesowych przez organ. Natomiast łączenie naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ z niezastosowaniem art. 355 § 1 i 2 k.c. jest o tyle nietrafne, że zarówno organy, ale także i Sąd I instancji nie stosowały, bo nie mogły stosować przepisu k.c., skoro nie mają w tym zakresie kognicji. Stosowanie prawa cywilnego nie należy do sfery imperium, a sądowa kontrola administracji publicznej jest nierozłącznie związana z tą płaszczyzną działania administracji.

Z tych wszystkich powodów oraz ze względu na treść art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.