Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1313/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 § 1, § 2
journal: Dz.U. 2014 poz 1647
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: art. 3 § 2 pkt 2, art. 134 § 1, art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 13 ust. 1, art. 18 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2003 nr 128 poz 1176
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski, sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi V. M. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2014 r., nr [...]


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] Rada do Spraw Uchodźców (dalej także "Rada"), po rozpatrzeniu odwołania V. M. (dalej "skarżącego") od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej "Szefa Urzędu") z dnia [...] października 2014 r. nr [...], orzekającej o: 1) odmowie nadania statusu uchodźcy, 2) odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej, 3) nieudzieleniu zgody na pobyt tolerowany, utrzymała decyzję Szefa Urzędu w mocy. Wskazanymi wyżej decyzjami objęto również żonę skarżącego, tj. N. M. oraz małoletnie dzieci małżonków, tj.: O. i T. M.

II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez Radę zaskarżonej decyzji z dnia [...] marca 2015 r., przedstawia się w sposób następujący:

1. Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2014 r. skarżący, obywatel [...], narodowości [...], zwrócił się do Szefa Urzędu o nadanie mu statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej. Wnioskiem uchodźczym została objęta również żona wnioskodawcy oraz małoletnie dzieci małżonków. Uzasadniając wniosek skarżący wskazał, że w kraju pochodzenia zamieszkiwał wraz z rodziną na półwyspie [...], w miejscowości [...], a do opuszczenia miejsca zamieszkania zmusiły skarżącego narastające szykany, jakich doznawał w związku z zajmowaniem lojalnego wobec państwa [...] stanowiska wobec aneksji [...] przez [...] (szykany te zostały we wniosku opisane).

2. Decyzją z dnia [...] października 2014 r., wydaną po przesłuchaniu skarżącego w dniu [...] kwietnia 2014 r., a jego żony w dniu [...] maja 2014 r., Szef Urzędu odmówił: 1) nadania skarżącemu statusu uchodźcy, 2) udzielenia skarżącemu ochrony uzupełniającej, 3) udzielenia skarżącemu zgody na pobyt tolerowany. W ocenie organu skarżący wykazał wprawdzie istnienie, odnoszącego się do jego osoby (jak też do jego rodziny), zagrożenia prześladowaniami na [...] (w rozumieniu art.13 ust.1 ustawy), niemniej zagrożenie tego rodzaju nie występuje na pozostałym terytorium [...], w pełni kontrolowanym (poza obwodem [...] i [...]) przez [...] władze. Skarżący wraz z rodziną może zatem dokonać bezpiecznie relokacji wewnętrznej w granicach kraju swojego pochodzenia, która to okoliczność przesądza o braku przesłanek do nadania skarżącemu statusu uchodźcy w Polsce. Nie ma takich przesłanek również do udzielenia skarżącemu i jego rodzinie innych form pomocy dla cudzoziemców (tj. ochrony uzupełniającej oraz zgody na pobyt tolerowany).

3. Pismem z dnia [...] października 2014 r. skarżący wniósł do Rady odwołanie od decyzji Szefa Urzędu z dnia [...] października 2014 r., zarzucając organowi I instancji wadliwą ocenę stanu faktycznego sprawy.

4. W toku postępowania odwoławczego skarżący przedłożył szereg pism (z dnia [...] i [...] listopada, [...] i [...] grudnia 2015 r. oraz z dnia [...] stycznia 2015 r.), podnoszących, iż nawet zamieszkanie przez skarżącego i jego rodzinę na terytorium [...], w pełni kontrolowanym przez władze tego kraju, nie stanowi skutecznej ochrony przed odwetem ze strony wpływowych i mających szerokie powiązania na [...] funkcjonariuszy administracji w jego rodzinnej miejscowości na [...], z którymi popadł w konflikt. Skarżący podniósł w tym kontekście, że ofiarą takich działań stał się jego ojciec, podając na tę okoliczność następujące fakty: (-) po wyjeździe przez skarżącego z [...] jego rodzice, przebywający poza terytorium [...] (tj. w obwodzie [...]), zaczęli otrzymywać telefony z żądaniami wyjawienia miejsca pobytu skarżącego, w zamian za własne bezpieczeństwo, (-) "W tych rozmowach [dzwoniący – dopisek Sądu] nawet nie ukrywali, że chcą ze mną skończyć" (pismo skarżącego z dnia [...] listopada 2014 r.), (-) intensywność tego rodzaju kontaktów telefonicznych stale się zwiększała (zdarzało się, że było to 20 telefonów na noc), (-) z daleko idącymi groźbami dzwonił do rodziców skarżącego zarówno przewodniczący [...] A. K., jak i inne nieznane osoby, (-) według informacji skarżącego, wyżej wymienionemu A. K. "jest gotów pomagać asystent deputowanego [...] W. K., przyjaciel A. K.", (-) w dniu [...] listopada 2014 r. ojciec skarżącego zrelacjonował mu telefonicznie, że tego dnia doszło do najścia na mieszkanie zajmowane przez rodziców skarżącego – trzech mężczyzn wywabiło ojca skarżącego na ulicę i grożąc nożem próbowało wymusić na nim wskazanie miejsca przebywania skarżącego, (-) napastnicy wyznaczyli ojcu skarżącego trzydniowy termin na spełnienie ich żądania, grożąc skrzywdzeniem wielu krewnych i zaznaczając, że wiedzą o przebywaniu skarżącego w Polsce, (-) w następstwie stresu spowodowanego zarówno opisywanym zajściem, jak i poprzedzającym je kilkumiesięcznym napięciem, ojciec skarżącego zmarł w dwa dni potem (tj. [...] listopada 2014 r.) na zawał serca, (-) podczas pogrzebu ojca skarżącego w dniu [...] listopada 2014 r. nieznany mężczyzna wypytywał krewnego skarżącego W. D. o to, czy skarżący przyjechał na pogrzeb, (-) w tym samym dniu nieznane osoby skontaktowały się telefonicznie z matką skarżącego, zapowiadając że w dalszym ciągu będą poszukiwały skarżącego, (-) skarżący nie wierzy w to, aby w kraju swojego pochodzenia mógł uzyskać skuteczną ochronę przed prześladowcami ze strony organów ścigania. Skarżący przedłożył jednocześnie odpis aktu zgonu ojca.

III. Zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] marca 2015 r. Rada rozpatrzyła odwołanie skarżącego od decyzji Szefa Urzędu z dnia [...] października 2014 r., utrzymując tę decyzję w mocy.

Uzasadniając orzeczenie odwoławcze, Rada wskazała w szczególności, co następuje:

1. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że treść oświadczeń, złożonych przez skarżącego w toku postępowania uchodźczego, relacjonujących przyczyny ubiegania się przez niego o status uchodźcy w Polsce, budzi wątpliwości i zastrzeżenia co do ich wiarygodności. Podkreślić w tym kontekście należy w szczególności zarówno występowanie istotnych różnic pomiędzy zeznaniami skarżącego oraz jego żony, jak też ewoluowanie zeznań skarżącego na kolejnych etapach postępowania. Wskazując przyczyny ubiegania się o status uchodźcy w Polsce, skarżący powołał się bowiem zarówno w samym wniosku uchodźczym, jak i podczas przesłuchania przez organ I instancji w dniu [...] kwietnia 2014 r., na nasilające się szykany, związane tylko i wyłącznie z politycznymi (tj. [...]) przekonaniami i inicjatywami skarżącego. W inny sposób natomiast przedstawiła tło opuszczenia kraju żona skarżącego, przesłuchana przez Szefa Urzędu w dniu [...] maja 2014 r., zeznając, że skarżący jest zagrożony jak najdalej idącymi represjami ze strony grupy lokalnych urzędników (powiązanych ze [...]), z którymi pracował w urzędzie, a którzy są zamieszani w poważne przestępstwa gospodarcze (o których to przestępstwach skarżący miał wiedzę z racji sprawowanej w urzędzie funkcji geodety oraz osoby zajmującej się gminnymi gruntami). Osoby te chcą zmusić skarżącego różnymi sposobami do powrotu do kraju w obawie przed ujawnieniem przez niego prawdy o ich działalności.

2. Skarżący nie wykazał żadnych istotnych faktów lub okoliczności, które można byłoby zakwalifikować jako indywidualne prześladowanie z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej, czy z powodu przekonań politycznych, lub mogłoby uzasadniać obawę przed takim prześladowaniem w przyszłości. Za błędne i nieuprawnione należy zatem uznać przekonanie skarżącego, iż w świetle przedstawionych okoliczności powinien on uzyskać międzynarodową ochronę. Skarżący nie był nigdy zatrzymywany, aresztowany, skazany wyrokiem sądu, nie było prowadzone wobec niego postępowanie sądowe lub administracyjne. Nie brał udziału w działaniach wojennych. Nie należał do żadnej partii politycznej lub innej organizacji. Nie stawiano mu formalnie żadnych zarzutów, które świadczyłyby o posądzaniu go o jakąś wrogą działalność wobec władz. Bez problemów otrzymał paszport zagraniczny i opuścił kraj pochodzenia. Dodać należy, że sposób relacjonowania faktów przez cudzoziemca stawał się coraz bardziej dramatyczny na kolejnych etapach postępowania.

3. Biorąc pod uwagę fakt, że skarżący w ogóle nie wspomniał o opisanych przez jego żonę okolicznościach ani we wniosku, ani w czasie wywiadu statusowego, ale dopiero w obszernych pisemnych oświadczeniach, składanych na etapie postępowania przed organem II instancji, budzą one poważne wątpliwości co do ich wiarygodności. Dodać też należy, że nieprzekonywujące są twierdzenia zarówno skarżącego, jak i jego żony, że wskazane przez nich osoby bały się ujawnienia określonych okoliczności, podczas gdy według oświadczenia skarżącego okoliczności te zostały ujawnione w złożonym przez niego doniesieniu do prokuratury. Nie przekonują też argumenty, że określone osoby, stosując naciski na rodziców skarżącego i rodziców jego żony próbowały wymusić informację, gdzie aktualnie przebywa skarżący, przy jednoczesnym wskazaniu, że osoby te, były związane z [...]. Przy aktualnych możliwościach pozyskania informacji przez stosowne służby, gdyby rzeczywiście skarżący był w zainteresowaniu służb [...], z pewnością służby te byłyby w stanie takie informacje uzyskać. W tym kontekście, trudne jest do zaakceptowania twierdzenie, że istnieje związek przyczynowo skutkowy pomiędzy śmiercią ojca skarżącego, a próbą wymuszenia przez służby [...] informacji o miejscu pobytu skarżącego. Ponadto należy przypomnieć, że zarówno żona skarżącego, jak i sam skarżący w oświadczeniach przedstawionych na etapie postępowania przed organem II instancji opowiedzieli o wydarzeniach, które miały miejsce w kwietniu 2014 r., a następnie dopiero w listopadzie 2014 r., tj. tuż przed śmiercią ojca skarżącego. Brak jakichkolwiek informacji, co działo się w okresie od kwietnia do listopada 2014 r. (trudno bowiem uznać za przekonywujące twierdzenia, że w okresie prawie 7 miesięcy służby straciły jakiekolwiek zainteresowanie pozyskaniem określonych, a tak ważnych – w ocenie skarżącego i jego żony – informacji), przy jednoczesnym skoncentrowaniu się skarżącego i jego żony na przedstawieniu okoliczności poprzedzających śmierć ojca skarżącego, wskazuje, że skarżący i jego żona próbowali przedstawić scenariusz, który można dopasować do określonych, mających miejsce w rzeczywistości okoliczności. Dlatego nie kwestionując samego faktu śmierci ojca skarżącego, jak i wpływu tego zdarzenia na kondycję psychofizyczną skarżącego (o czym świadczą zaświadczenia psychologa i psychiatry), nie można zasadnie twierdzić (przy braku jakichkolwiek dowodów materialnych), że śmierć ojca skarżącego była związana z działalnością służb specjalnych, oraz że ma bezpośredni wpływ na osobistą sytuację skarżącego (Rada nie ma tu na myśli wpływu śmierci ojca skarżącego na jego przeżycia osobiste, ale na sytuację osobistą w kontekście udzielenia ochrony międzynarodowej). Nieprawdopodobnym jest przy tym, aby cudzoziemiec przybywający do państwa, w którym zamierza uzyskać ochronę przed prześladowaniami grożącymi mu w kraju pochodzenia, podawał jako argumenty swojego wniosku fakty drugorzędne, a pomijał (a tym bardziej świadomie przemilczał) fakty zasadnicze, potwierdzające i uzasadniające poszukiwanie takiej ochrony poza granicami własnego kraju. Nie byłoby to logiczne, gdyż tak postępując, działałby wbrew swoim interesom. Trudno też przyjąć założenie, że zdarzenia te mogły zatrzeć się w pamięci skarżącego, skoro miały być, według późniejszych zeznań, zasadniczym powodem opuszczenia kraju pochodzenia, a także skoro miały miejsce bezpośrednio przed opuszczeniem kraju pochodzenia. W toku postępowania skarżący był wyczerpująco informowany o konieczności wykazania faktów czy okoliczności istotnych w postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy. Stwierdzić w związku z powyższym należy, że składane przez skarżącego wyjaśnienia w toku prowadzonego przed organami obu instancji postępowania administracyjnego wyraźnie "ewoluują" w kierunku zawartych w Konwencji przesłanek – co niewątpliwie rzutuje na ocenę jego wiarygodności.

4. Niezależnie od powyższego podnieść należy, że powołane przez cudzoziemca okoliczności nie są podstawą do nadania statusu uchodźcy, czy udzielenia innej formy ochrony międzynarodowej, ale co najwyżej mogą być rozpatrywane jako czyny o charakterze kryminalnym, ścigane przez właściwe organy, którymi z pewnością nie są organy ścigania RP, które nie mają prawa zastępowania funkcjonujących organów ścigania [...].

5. Odnosząc się natomiast do obaw skarżącego, związanych aktualną sytuacją na [...], należy wskazać, że Rada nie podważa tezy, że sytuacja na [...] jest napięta i dynamiczna. Na wschodzie [...], w obwodzie [...] i [...] toczy się konflikt zbrojny pomiędzy wspieranymi przez [...] separatystami, a [...] siłami rządowymi, którego następstwa noszą znamiona katastrofy humanitarnej. Istnieje jednak alternatywa wewnętrznej ucieczki, bowiem w pozostałych obwodach [...], (tj. poza obwodami [...] i [...] oraz [...]), kontrolowanych przez rząd w [...], sytuacja pozostaje stosunkowo spokojna i brak jest jakichkolwiek doniesień, że na terytorium macierzystej [...], przesiedleńcom z [...] grozi jakieś niebezpieczeństwo ze strony separatystów [...]. W świetle powyższego nie można twierdzić, że skarżący nie może wrócić na [...], bo nie uzyska oczekiwanego wsparcia od władz [...]. Z całą stanowczością można natomiast stwierdzić, że to cudzoziemiec nie podjął działań w celu dochodzenia i ochrony swoich praw na [...], ale w pierwszej kolejności zdecydował się na wyjazd do Polski, bezpodstawnie twierdząc, że władze [...] nie zapewnią mu bezpieczeństwa. Tymczasem w świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, nie jest uchodźcą osoba niewykorzystująca wszystkich możliwości w celu uzyskania ochrony i pomocy w kraju swego pochodzenia, nawet jeśli uzyskanie takiej pomocy byłoby iluzoryczne i mało realne.

6. Ustosunkowując się natomiast do odwołania Cudzoziemca należy podnieść, że nie wnosi ono żadnych istotnych elementów do dotychczasowego stanu sprawy. Nie zasługuje też na uwzględnienie wniosek o ponowne przesłuchanie Cudzoziemca w obecności psychologa. Podnieść należy, że wprawdzie w jednej opinii psycholog stwierdził, że wskazane przez Cudzoziemca objawy świadczą o występowaniu zaburzeń stresu pourazowego (k. [...] akt org. I inst.) – jednak wbrew twierdzeniu skarżącego nie wynika z niej w sposób jednoznaczny, że zaburzenia były spowodowane prześladowaniem w kraju pochodzenia. Ponadto trzeba mieć na uwadze, że opinia psychologa, który nie jest biegłym lekarzem, nie może być dowodem. Taka opinia ma walor dokumentu prywatnego, którego moc dowodowa sprowadza się do tego, że osoba, która dokument taki podpisała, złożyła oświadczenie o treści wskazanej w dokumencie (wyrok NSA z dnia 8 listopada 2013 r., sygn. akt I FSK 1571/12). Dodać też należy, że we wniosku statusowym cudzoziemiec jednoznacznie stwierdził, że jest zdrowy i pełnosprawny, żadnych problemów związanych ze sferą psychologiczną nie zgłaszał też w trakcie wywiadu statusowego. Natomiast w kolejnych opiniach zostało zawarte stwierdzenie, że problemy cudzoziemca wiążą się z trudnościami adaptacyjnymi związanymi z reakcją na żałobę. Dlatego w ocenie Rady, szczególna procedura, opisana w przepisie art. 68 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Ponadto trzeba też mieć na uwadze, że od przyjazdu do Polski Cudzoziemiec przebywa tutaj nieprzerwanie, jeżeli zatem miałby do przedstawienia jakieś nowe okoliczności, mogłyby być mu one znane co najwyżej z relacji innych osób. Biorąc jednocześnie pod uwagę obszerne pisemne oświadczenia Wnioskodawcy, składane w niewielkich odstępach czasowych na etapie postępowania przed organem II instancji, w których opisywane były te same okoliczności, Rada uznała, że wniosek o kolejne przesłuchanie jest niezasadny i ma na celu wydłużenie postępowania.

7. Materiał dowodowy sprawy nie upoważnia do uznania, że skarżący spełnia przesłanki do udzielenia mu ochrony uzupełniającej (art.15 ustawy) albo udzielenia zgody na pobyt tolerowany (art.97 ustawy).

IV. Pismem z dnia [...] marca 2015 r. skarżący wniósł do tut. Sądu skargę na decyzję Rady z dnia [...] marca 2015 r., zarzucając temu orzeczeniu zarówno naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art.7, 8, 77 i 107 § 3 k.p.a.), jak i naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art.1 Konwencji Genewskiej, dotyczącej statusu uchodźców z 1951 r. oraz Protokołu Nowojorskiego z 1967 roku.

Uzasadniając zarzuty skargi, skarżący wskazał w szczególności, co następuje:

- w postępowaniu odwoławczym zaniechano dokładnego wyjaśnienia kwestii zagrożenia, jakie dla skarżącego i jego rodziny stanowiłby powrót na [...], w tym w szczególności zaniechano powtórnego przesłuchania skarżącego na te okoliczność pomimo szczegółowego przedstawienia jej w pismach skierowanych do organu odwoławczego,

- bezpodstawnie Rada zakwestionowała wiarygodność dowodową przedłożonych przez skarżącego opinii psychologicznych,

- Rada oparła swoje oceny na temat sytuacji w kraju pochodzenia skarżącego na źródłach, przedstawiających tę sytuację w sposób nie przystający do rzeczywistości,

- organ odwoławczy nie rozważył w sposób wyczerpujący kwestii istnienia podstaw do udzielenia skarżącemu i jego rodzinie zgody na pobyt tolerowany (skarżący wskazał w tym miejscu na dobre zintegrowanie się z Polską jego córki).

Skarżący wniósł o przesłuchanie w charakterze świadka swojej teściowej, dołączając do skargi jej pisemne zeznanie, podnosząc że zeznanie to zamierzał przedłożyć organowi odwoławczemu, niemiej nie zdążył tego uczynić w następstwie zaniechania przez organ, dokonanego z naruszeniem art.10 k.p.a., zawiadomienia skarżącego o prawie wypowiedzenia się w sprawie.

V. W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

VI. Na rozprawie przed Sądem w dniu [...] stycznia 2016 r.:

1) Pełnomocnik skarżącego przedłożył decyzję Rady z dnia [...] listopada 2015 r., którą decyzją organ odwoławczy uchylił decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2015 r. w przedmiocie umorzenia postępowania z kolejnego wniosku uchodźczego skarżącego.

2) Pełnomocnik skarżącego podniósł, że obecnie na terytorium [...] miejscowa prokuratura ([...]) wszczęła przeciwko skarżącemu postępowanie karne w przedmiocie podjęcia przez skarżącego nielegalnych działań, polegających na rozpowszechnianiu publikacji skierowanych przeciwko integralności terytorialnej [...]. Na potrzeby toczącego się na [...] postępowania ustanowiony został obrońca skarżącego, który uzyska dostęp do zebranych tam materiałów. Do tego czasu zachodzi konieczność odroczenia sprawy rozpatrywanej obecnie przez Sąd. W celu uprawdopodobnienia poczynionych twierdzeń pełnomocnik przedłożył skan oryginału pisma procesowego [...] sporządzonego w języku [...]. Alternatywnie pełnomocnik poddał pod rozwagę Sądu zawieszenie postępowania sądowego, do czasu wydania rozstrzygnięcia w sprawie z drugiego wniosku uchodźczego.

3) Sąd postanowił oddalić wnioski pełnomocnika skarżącego w przedmiocie odroczenia rozprawy oraz zawieszenia postępowania.

4) Skarżący podniósł, że najście na dom rodziców skarżącego miało miejsce już po tym, gdy opuścili oni [...] i zamieszkali u rodziny w [...] w miejscowości [...]. Skarżący obawia się wpływów ludzi, przeciwko którym występuje i nie może na [...] nigdzie być bezpieczny. Podkreśla, że na etapie postępowania odwoławczego informował Radę o niebezpieczeństwie grożącym rodzicom w piśmie z października 2014 r., do którego w ogóle Rada się nie odniosła. Nastąpiło to zatem wcześniej aniżeli w piśmie z [...] listopada 2014 r. znajdującym się w aktach postępowania odwoławczego. Fizycznie jest zdrowy, natomiast ma problemy ze stanem emocjonalnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VII. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] marca 2015 r. z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej "p.p.s.a.").

Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Skargę należało uwzględnić, albowiem zarówno decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] marca 2015 r., jak też decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2014 r. wydane zostały w sytuacji niedostatecznego wyjaśnienia przez organy kwestii faktycznej możliwości relokacji skarżącego na bezpieczne terytorium [...] (tj. terytorium kontrolowane przez władze [...]). W świetle powyższego stwierdzić należy, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art.7 i 77 § 1 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tej racji obie decyzje należało wyeliminować z obrotu prawnego.

VIII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Rady prowadzi do następujących wniosków:

1. Poza sporem jest konieczność uznania wiarygodności zeznań skarżącego co do uzasadnionej obawy przed prześladowaniami, zagrażającymi skarżącemu w razie powrotu na [...], a związanymi z politycznym zaangażowaniem skarżącego na rzecz integralności terytorium [...]. Ostateczne wątpliwości w tym zakresie rozwiewa wykazanie przez skarżącego, iż na [...] toczy się obecnie postępowanie karne przeciwko niemu, którego przedmiot bezpośrednio sugeruje jego polityczne tło (rozpowszechnianie publikacji godzących w integralność terytorialną [...]). Uznać w tej sytuacji należy, że na obszarze [...] skarżący (wraz z rodziną) jest zagrożony prześladowaniami, o których mowa w art.13 ust.1 (prześladowania z tytułu poglądów politycznych).

2. Oczywistym jest, że wskazana wyżej okoliczność nie stanowi wystarczającej podstawy do nadania skarżącemu statusu uchodźcy, albowiem wykazania wymagałoby, że w obiektywny sposób skarżący nie może dokonać relokacji wewnętrznej do bezpiecznej części [...], stanowiącej zdecydowaną większość terytorium tego państwa. Jak już wskazano powyżej, w ocenie Sądu ten aspekt sprawy nie został w postępowaniu administracyjnym wyjaśniony w sposób dostatecznie wyczerpujący. Należy w tym kontekście wskazać, co następuje:

2.1. Zagadnienie relokacji wewnętrznej reguluje na gruncie ustawy art.18, w myśl którego, jeżeli na części terytorium kraju pochodzenia nie zachodzą okoliczności uzasadniające obawę cudzoziemca przed prześladowaniem lub doznaniem poważnej krzywdy i istnieje uzasadnione przypuszczenie, że cudzoziemiec będzie bez przeszkód mógł zamieszkać na tej części terytorium mógł bezpiecznie i legalnie przemieścić się na tę część terytorium i zamieszkać na niej, uznaje się, że nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem lub rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w kraju pochodzenia (ust.1). Przy ocenie, czy sytuacja na części terytorium kraju pochodzenia jest zgodna z ust. 1, bierze się pod uwagę okoliczności dominujące na tej części terytorium kraju oraz osobiste uwarunkowania cudzoziemca (ust.2).

Z art.18 ust.2 ustawy wynika zatem w sposób wyraźny, że możliwości skorzystania przez cudzoziemca z relokacji wewnętrznej nie można wywodzić automatycznie z ogólnych ustaleń, odnoszących się do sytuacji panującej w kraju pochodzenia cudzoziemca. Ocena realności znalezienia przez cudzoziemca bezpiecznego schronienia w innej części kraju jego pochodzenia, co do zasady wolnej od tych bezpośrednich zagrożeń, które zmusiły cudzoziemca do opuszczenia miejsca zamieszkania, musi bowiem uwzględniać jego osobiste uwarunkowania. Wiąże się to z faktem, że uwzględnienie wskazanych wyżej uwarunkowań może doprowadzić do wniosku, że możliwość uchronienia się przez cudzoziemca w innej części kraju swojego pochodzenia, pozornie dla cudzoziemca bezpiecznej, przed zagrożeniami, o których mowa w art.13 ust.1 ustawy, w praktyce nie istnieje. Chodzić tu może w szczególności (poza takimi przypadkami, jak obiektywna niemożność zaspokojenia na obszarze relokacji elementarnych potrzeb bytowych) o uzasadnione prawdopodobieństwo zastąpienia jednego rodzaju zagrożeń spośród wymienionych w art.13 ust.1 ustawy, innymi (np. usunięcie w drodze relokacji ryzyka doznania przez cudzoziemca prześladowań na tle religijnym, niemniej wystąpienie w to miejsce ryzyka doznania prześladowań na tle narodowościowym). Nie można w ocenie Sądu na gruncie teoretycznym wykluczyć również i takiej sytuacji, w której możliwość relokacji cudzoziemca do bezpiecznej części kraju pochodzenia należy racjonalnie zakwestionować w związku z oczywistym brakiem możliwości ochronienia cudzoziemca przed działaniami odwetowymi ze strony zidentyfikowanych podmiotów odpowiedzialnych za jego prześladowania przed opuszczeniem zamieszkiwanej dotąd części kraju pochodzenia, w sytuacji, w której podjęcie takich działań przeciwko cudzoziemcowi jest pewne (ewentualnie można mówić o wysokim ryzyku takich działań), co wiąże się z faktem, że działań tych już usiłowano, ewentualnie grożono nimi w wiarygodny sposób, a jednocześnie ich przeprowadzenie należy uznać za wykonalne (znacznie ułatwione), w szczególności z uwagi na brak możliwości zapewnienia cudzoziemcowi realnej ochrony przez organy ściągania (m.in. z racji powiazań i wpływów, jakie podmioty prześladujące cudzoziemca w miejscu jego dotychczasowego zamieszkania, posiadają w reszcie kraju). Wprawdzie stwierdzenie zaistnienia takiej sytuacji wymaga szczególnie wnikliwej i krytycznej oceny materiału dowodowego (w celu wykluczenia potencjalnych nadużyć), niemniej negowanie co do zasady możliwości jej wystąpienia, nie znajduje uzasadnienia (aczkolwiek zgodzić się należy, że jest sytuacja o charakterze zdecydowanie wyjątkowym).

2.2. Dokonując w świetle wskazanych wyżej uwarunkowań prawnych oceny stanu faktycznego niniejszej sprawy, należy stwierdzić, co następuje:

- skarżący podnosi, że na terytorium [...] nie jest w stanie uniknąć zagrożenia dla życia i zdrowia własnego oraz swojej rodziny ze strony grupy przedstawicieli władzy funkcjonującej w miejscu jego dotychczasowego zamieszkania na [...], powiązanej ze służbami bezpieczeństwa [...] (skarżący wskazał nazwiska tych osób), przy czym zagrażające skarżącemu działania odwetowe mają mieć mieszane, tj. polityczno – kryminalne tło (przyczyną mających zagrażać skarżącemu represji ma być zarówno jego działalność polityczna w dotychczasowym miejscu zamieszkania na [...], jak i posiadanie przez skarżącego szczegółowej wiedzy na temat przestępstw gospodarczych, popełnionych przez wskazaną wyżej grupę),

- wprawdzie nie ulega wątpliwości, że w rozpatrywanej sprawie wystąpiły takie okoliczności faktyczne, które nakazują zachowanie należytej ostrożności w ocenie relacji skarżącej (w szczególności trafnie podniesiona przez organy kwestia rozbieżności pomiędzy zeznaniami małżonków, niepowołanie przez skarżącego ani we wniosku uchodźczym, ani w przesłuchaniu statusowym kwestii zagrożenia odwetem z racji posiadania przez niego wiedzy na temat działalności przestępczej lokalnych urzędników), niemniej w ocenie Sądu przedwczesnym byłoby, na tym etapie sprawy, postrzeganie tychże faktów, jako jednoznacznie dyskwalifikujących wiarygodność skarżącego,

- należy w tym kontekście wziąć w szczególności pod uwagę dynamiczność stanu faktycznego, występującą w sprawie, wyrażającą się w fakcie najścia na dom zajmowany przez rodziców skarżącego w obwodzie [...] (najścia mającego mieć miejsce już po ich wyjeździe z [...]) dopiero w listopadzie 2014 r., a zatem po upływie siedmiu miesięcy od daty złożenia przez skarżącego wniosku uchodźczego (a zatem również po złożeniu przez niego zeznań w sprawie) – okoliczność tę (którą skarżący traktuje jako dowód na zintensyfikowanie podejmowanych przeciwko niemu działań, w ramach którego w sposób wyraźny uzewnętrznił się ich drugi, kryminalny motyw), należy traktować jako taki element sprawy, zaistniały już w toku postępowania uchodźczego, który z obiektywnego punktu widzenia mógł uzasadniać ewoluowanie (uzupełnianie) twierdzeń skarżącego w toku postępowania,

- skarżący podnosi zatem, że jednoznacznym dowodem na brak możliwości zapewnienia sobie i swojej rodzinie bezpieczeństwa na terytorium [...] jest fakt swobodnego operowania na tym terytorium przez podmioty go prześladujące (a ściślej przez osoby działające na ich zlecenie), które bez przeszkód nie tylko uporczywie nękały rodziców skarżącego (przebywających w nowym miejscu zamieszkania poza [...]) telefonicznie, ale dokonały brutalnego najścia na ich dom w celu wydobycia od rodziców skarżącego informacji o miejscu jego pobytu, czym ostatecznie przyczynili się do śmierci ojca skarżącego, kontynuując następnie wypytywanie o skarżącego na pogrzebie,

- nie można w tym kontekście pominąć daleko posuniętej (wręcz wyróżniającej się na tle innych spraw) determinacji skarżącego w eksponowaniu wskazanego wyżej aspektu sprawy (szereg utrzymanych w bardzo emocjonalnym tonie pism skarżącego, złożonych przez niego na etapie postępowania odwoławczego) – w ocenie Sądu powyższe w istotny sposób uprawdopodabnia autentyczność samych obaw skarżącego o własne bezpieczeństwo w kraju pochodzenia (co oczywiście nie oznacza automatycznie, iż obawy te muszą uzasadniać objęcie skarżącego ochroną przewidzianą w ustawie),

- na obecnym etapie sprawy przedwczesnym byłoby przesądzanie, że zagrożenie, którego obawia się skarżący (na terytorium [...]) ma wyłącznie tło kryminalne (zważywszy na fakt ujawnionego na rozprawie wszczęcia obecnie na [...] postępowania karnego na [...], noszącego znamiona politycznej represji), a skarżący winien żądać stosownej ochrony od organów ścigania w kraju pochodzenia,

- w ocenie Sądu wyjaśnienie wskazanego wyżej aspektu sprawy wymaga ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, obejmującego w szczególności powtórne przesłuchanie przez organy skarżącego oraz jego żony na okoliczność szczegółowego charakteru zagrożeń, powołanych przez skarżącego na etapie postępowania odwoławczego.

W następstwie uprawomocnienia się niniejszego wyroku Szef Urzędu ponownie rozpatrzy wniosek uchodźczy skarżącego z dnia [...] kwietnia 2014 r., uwzględniając oceny sformułowane powyżej.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a.