Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1331/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 35
journal: Dz.U. 2017 poz 657
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie Sędzia NSA Robert Sawuła Sędzia del. WSA Sławomir Pauter (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2019r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 stycznia 2018 r. sygn. akt III SA/Gd 807/17 w sprawie ze skargi M.A. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...]2017 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie przez M.A. jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 stycznia 2018 r., którym oddalono skargę w/w na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] 2017 r. w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego.

Powyższy wyrok został wydany w oparciu o następujące ustalenia faktyczne

i prawne:

Decyzją z dnia [...] 2017 r. po uprzednim przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Wójt Gminy Z. na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 657) orzekł

o wymeldowaniu M.A. z pobytu stałego z lokalu przy ul. Ł. w Z.. W uzasadnieniu organ wskazał, że wniosek o wymeldowanie M.A. złożyli D. i H. B. podnosząc, że nie zamieszkuje ona w miejscu zameldowania od lipca 2012 r. W toku postępowania ustalono, że M.A. jest wnuczką D. i H. B.. Opuściła przedmiotowy lokal wraz z matką jako osoba niepełnoletnia. Zdaniem organu zebrany materiał dowodowy potwierdził, że M.A. nie mieszka w lokalu od 4 lipca

2012 r. Do dnia wydania decyzji nie podejmowała działań faktycznych lub prawnych zmierzających do ponownego zamieszkania w tym lokalu. Opierając się na zgromadzonym materiale dowodowym organ stwierdził brak podstaw do uznania za uzasadnione stanowisko strony w sprawie braku dobrowolności i trwałości opuszczenia spornego lokalu oraz zamiaru stałego zamieszkiwania w miejscu pobytu stałego, skoro nie podejmuje ona żadnych działań zmierzających do powrotu do lokalu. Dalej organ I instancji wskazał, że wyjaśnienia złożone w toku postępowania przez M.A. są mało wiarygodne, bowiem z jednej strony twierdzi, że przebywa w mieszkaniu prawie każdego tygodnia przez 3-4 godziny, z drugiej strony wskazuje, że ojciec odmawia wydania rzeczy osobistych jej i matki z mieszkania. Nadto w toku postępowania ustalono, że po wyprowadzeniu się M.A. wraz z matką w mieszkaniu zostały wymienione zamki, więc niemożliwe jest jej przebywanie w tym lokalu. Również zeznania D. B. i H. B. (dziadków strony), będących właścicielami nieruchomości potwierdziły, że M.A. nie przebywa i nie mieszka pod adresem Z. ul. Ł.. Skarżąca od ponad 4 lat swoje życie koncentruje poza miejscem zameldowania na pobyt stały. Tym samym, dalsze utrzymywanie zameldowania w lokalu położonym przy ul. Ł. w Z. oznaczałoby utrzymywanie fikcji meldunkowej, tj. stanu niezgodnego z rzeczywistym miejscem jej pobytu.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła M.A. wskazując na jej krzywdzący charakter.

Decyzją z dnia [...]2017 r. Wojewoda Pomorski utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca M.A. opuściła miejsce pobytu stałego jako osoba małoletnia wraz ze swoją matką A.B.. Jej ojciec i dziadkowie stosowali wobec niej i matki przemoc psychiczną

i fizyczną, dlatego w 2012 r. postanowiły opuścić ten lokal i zamieszkać

w S.G.. Od tamtego czasu nie zamieszkują w spornym lokalu, chociaż skarżąca uważa, że sporny lokal w dalszym ciągu stanowi jej centrum życiowe. Wnioskodawcy oraz jej ojciec twierdzą, że wymieniona do spornego lokalu przyszła tylko raz, na prośbę ojca w 2013 r. i od tego czasu nie mają kontaktu z wnuczką, a jej ojciec widuje się z córką tylko podczas spraw sądowych w sprawie alimentów. Skarżąca twierdzi natomiast, że 3-4 razy w tygodniu przychodzi do spornego lokalu w odwiedziny, dlatego uważa, że nie powinna być z tego lokalu wymeldowana. Jednak zdaniem organu odwoławczego trudno jest przychylić się do stanowiska skarżącej, że częste odwiedziny dziadków w spornym lokalu mają świadczyć o jej stałym pobycie w tym lokalu. Posiadanie pobytu stałego związane jest z przebywaniem pod danym adresem z zamiarem pobytu stałego. Oznacza to, że dany lokal jest miejscem, w którym koncentruje się ogół spraw życiowych zainteresowanej osoby, a więc posiada ona w nim tzw. centrum życiowe. Zamiar przebywania osoby w takim lokalu musiałby być połączony z przebywaniem w tym lokalu z zamiarem pobytu stałego i koncentrowaniu w tym miejscu swoich interesów życiowych, a w stosunku do skarżącej taka sytuacja nie ma miejsca przynajmniej od 2012 roku. Organ odwoławczy uznał, że opuściła ona przedmiotową nieruchomość wraz z matką z powodu konfliktu jaki zaistniał pomiędzy jej matką, a ojcem

i dziadkami, co potwierdza dobrowolny charakter opuszczenia lokalu i w żadnym stopniu nie wskazuje, aby opuszczenie spornego lokalu miało związek z bezprawnym pozbawieniem skarżącej i jej matki posiadania tego lokalu. W związku z powyższym uznano, że skoro wymieniona od tak długiego czasu nie mieszka w spornym lokalu

i od momentu uzyskania pełnoletności w nim nie zamieszkała na pobyt stały, opuszczenie tego lokalu ma charakter trwały. W dalszej części uzasadnienia organ stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zachodzi konieczność przeprowadzenia dowodu z oględzin nieruchomości o co wnioskowała skarżąca, ponieważ jak wynika z pozostałego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie mieszka

w spornym lokalu od około 5 lat. W przypadku trwałego opuszczenia miejsca pobytu stałego, co miało miejsce w niniejszej sprawie, bez znaczenia do jej rozstrzygnięcia jest, czy w lokalu którego dotyczy postępowanie, pozostały rzeczy stanowiące osobistą własność lokatora. Ponadto organ podniósł, że skarżąca nie podejmowała żadnych kroków prawnych zmierzających do ponownego zamieszkania w spornym lokalu. W tych okolicznościach sprawy jej deklarowany zamiar powrotu do przedmiotowego lokalu nie może mieć wpływu na wynik sprawy. Oceniając materiał dowodowy zebrany w sprawie, organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji i stwierdził, że w przypadku skarżącej nie ma mowy o jej stałym zamieszkiwaniu w miejscu pobytu stałego, a potwierdzenie dobrowolności i trwałości opuszczenia tego lokalu obligowało organy meldunkowe do usunięcia fikcji meldunkowej, jaka w stosunku do niej zaistniała.

Z uwagi na powyższe, skoro skarżąca opuściła przedmiotowy lokal w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności, zdaniem organu zachodziła podstawa do jej wymeldowaniu z pobytu stałego.

Skargę na powyższą decyzję wniosła M.A. domagając się jej uchylenia oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Wyrokiem z dnia 18 stycznia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Gdańsku oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania Sąd wskazał, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 657). W myśl tego przepisu, organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotów wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu

i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym jest zamieszkanie

w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 25 ust. 1 ustawy). O pobycie stałym przesądzają zatem dwa elementy: fizyczne przebywanie danej osoby w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem oraz zamiar przebywania w tym miejscu (lokalu) w sposób stały (na stałe). Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego

w rozumieniu przepisu art. 35 ustawy jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolny. Dalej Sąd podkreślił, że celem decyzji o wymeldowaniu jest doprowadzenie do zgodności faktycznego miejsca pobytu danej osoby z miejscem rejestracji. Decyzja ma charakter ewidencyjny i nie powoduje zmiany ani tym bardziej wygaśnięcia ewentualnych praw do lokalu. Nie ma żadnych podstaw, by fakt zameldowania traktować jako instrument w jakichkolwiek postępowaniach cywilnych.

Następnie Sąd I instancji zwrócił uwagę, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z dnia 12 października 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 589/17, oddalił skargę matki skarżącej A.B. na decyzję w przedmiocie wymeldowania jej z pobytu stałego pod adresem przy ul. Ł. w Z.. Ustalenia faktyczne, dotyczące opuszczenia lokalu przez A.B., które zostały zaakceptowane przez sąd w tamtej sprawie, odnoszą się także do okoliczności sprawy niniejszej. Skarżąca bezspornie w dacie opuszczenia lokalu była bowiem osobą niepełnoletnią

i dzieliła miejsce zamieszkania matki. Tym samym za bezsporne należy uznać, że skarżąca opuściła sporny lokal mieszkalny stanowiący własność wnioskodawców. Na wynik sprawy w przedmiocie wymeldowania danej osoby z miejsca pobytu stałego nie mają wpływu przyczyny, z powodu których dana osoba nie przebywa w miejscu zameldowania. Wyjątkowo przyjmuje się, że negatywną przesłanką wymeldowania

z pobytu stałego jest, w przypadku braku dobrowolności w opuszczeniu lokalu, skorzystanie z przysługujących stronie środków prawnych umożliwiających jej powrót do lokalu - np. wniesienie skutecznego powództwa o przywrócenie posiadania (wyrok NSA z dnia 7 marca 2013 r., II OSK 2122/11, z dnia 10 czerwca 2011 r., II OSK 1049/10). Ze zgromadzonego materiału dowodowego w niniejszej sprawie nie wynika, by matka skarżącej - będąca jej przedstawicielką ustawową aż do daty uzyskania pełnoletności, a także sama skarżąca po tej dacie pomimo upływu czasu od opuszczenia przez nią i jej matkę lokalu podejmowały próby powrotu do niego, bądź kroki prawne w celu przywrócenia posiadania lokalu. Należy zatem przyjąć, że nawet jeśli samo opuszczenie lokalu spowodowane było następstwem presji psychicznej czy nawet fizycznej, to następnie trwałe związanie swojego centrum życiowego z innym miejscem zamieszkania, bez podejmowania jakiejkolwiek czynności prawnej w celu odzyskania możliwości zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, stwarzało sytuację zobowiązującą organ administracji do wymeldowania takiej osoby z poprzednio zajmowanego lokalu, skoro czynności tej sama nie dopełniła. Sąd nie dopatrzył się również uchybień w postępowaniu dowodowym organów obu instancji. Zdaniem Sądu materiał dowodowy był kompletny, spójny i wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Jednocześnie ustalenia faktyczne co do tego, że doszło do dobrowolnego i trwałego opuszczenia mieszkania były prawidłowe i nie naruszały zasady swobodnej oceny dowodów. Przeprowadzenie dowodu z oględzin lokalu było zbędne w sytuacji, gdy fakt jego opuszczenia był w istocie bezsporny. Nie doszło w postępowaniu administracyjnym do naruszenia art. 7, art. 77 § 1

i art. 80 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Zaskarżona decyzja Wojewody Pomorskiego nie naruszała również prawa materialnego. Organ prawidłowo zastosował bowiem art. 35 ustawy o ewidencji ludności, gdyż z prawidłowych ustaleń wynikało, iż w sprawie wystąpiły przesłanki wymeldowania skarżącej, a mianowicie trwałe i dobrowolne opuszczenie lokalu mieszkalnego położonego w Z. przy ul. Ł..

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła M.A. wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. podniesiono zarzuty dotyczące naruszenia:

a) prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 35 ustawy z dnia

24 września 2010 r. o ewidencji ludności, poprzez błędne przyjęcie, że opuszczenie przez skarżącą lokalu mieszkalnego przy ul. Ł. w Z. miało charakter dobrowolny i trwały,

b) przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. poprzez dokonanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku błędnej kontroli działalności administracji publicznej, a w następstwie błędne uznanie, iż zaskarżona decyzja Wojewody Pomorskiego

z dnia [...] 2017 r., jak również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa, pomimo iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. m.in.

art. 8, art. 7, art. 77, art. 85, art. 80 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podniosła, że sporny lokal opuściły z powodu trudnej sytuacji rodzinnej, na skutek awantur oraz presji psychicznej wywieranej przez ojca K.B. oraz dziadków D. i H. B.. Opuszczenie lokalu mieszkalnego miało charakter jedynie czasowy, zamiarem A.B. oraz skarżącej M.A. był powrót do mieszkania, gdy tylko sytuacja rodzinna nieco się poprawi, a potrzeba wynajęcia mieszkania w S.G. podyktowana była tym, iż krótko po opuszczeniu lokalu w Z. przez skarżącą oraz jej matkę, doszło do wymiany zamków w drzwiach wejściowych, co jednak nie przesądza o zamiarze powrotu do lokalu mieszkalnego przy ul. Ł. w Z.. Powyższe okoliczności oraz spotkania, które miały miejsce w późniejszym okresie z udziałem jej ojca oraz wnioskodawców w spornym lokalu mieszkalnym jednocześnie potwierdzają, iż opuszczenie przedmiotowego lokalu miało wyłącznie charakter czasowy oraz nie nastąpiło dobrowolnie. Skarżąca nie zgodziła się także ze stanowiskiem Sądu

w zakresie w jakim stwierdził, iż skarżąca nie próbowała fizycznie wrócić do lokalu mieszkalnego przy ul. Ł. w Z.. Do dnia dzisiejszego skarżąca oraz jej matka posiadają komplet kluczy do wskazanego lokalu. Podjęły one także próbę fizycznego powrotu do mieszkania, co okazało się niemożliwe, gdyż zamki

w drzwiach wejściowych zostały wymienione. Okoliczność tę Sąd zupełnie pomija

w swoich rozważaniach. Dalej skarżąca zakwestionowała stanowisko Sądu, iż nie podejmowała stosownych kroków prawnych zmierzających do przywrócenia jej posiadania spornego lokalu. Przez wzgląd na fakt, iż w 2012 roku była jeszcze niepełnoletnia, działania również na jej rzecz były podejmowane przez matkę A. B.. Z inicjatywy A.B. toczyło się postępowanie w zakresie ustalenia sposobu korzystania z mieszkania, a w dalszej kolejności również postępowanie

w zakresie podziału majątku wspólnego.

Co do zarzutu naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy skarżąca podniosła, iż zarówno organy jak i Sąd I instancji oparł się w niniejszej sprawie w przeważającej mierze na ustaleniach poczynionych przez sądy w innych postępowaniach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podaje wprost, że sądy cywilne orzekające

w sprawach różnych majątkowych i rodzinnych związanych z małżeństwem A

i K. B., zakończonych powołanymi przez organy administracji orzeczeniami, wyrażały pogląd, że skarżąca wraz z matką "wyprowadziły się z własnej woli". Dopuszczając się takich działań Sąd zdaje się zapominać, że moc wiążąca prawomocnego orzeczenia sądu ogranicza się wyłącznie do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia, nie obejmuje zaś jego motywów.

W przedmiotowej sprawie oświadczeniom złożonym zarówno przez skarżącą M.A., jak również jej matkę A.B., Sąd I instancji przeciwstawił ustalenia faktyczne poczynione przez sądy w innych sprawach i w oparciu o nie weryfikowana jest wiarygodność wskazanych oświadczeń. Działania takie są błędne. Jednocześnie podniosła, że wyjaśnienia, które skarżącą składała w sprawie meldunkowej są spójne, logiczne i konsekwentne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skargach kasacyjnych jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Nadto zgodnie z treścią art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

W skardze kasacyjnej powołano dwie podstawy kasacyjne unormowane

w art. 174 p.p.s.a.

Nie można zgodzić się ze skarżącą kasacyjnie, że doszło do naruszenia

art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz 80 k.p.a. Wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie, Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli legalności decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia [...]2017 r., trafnie wskazując, że zgromadzony w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy pozwalał na wydanie przez organ II instancji decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. tj. utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy Z. w przedmiocie wymeldowania skarżącej w mocy. Realizując zasadę prawdy obiektywnej (art. 7

i art. 77 § 1 k.p.a.) organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania

i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, jednakże strona nie jest zwolniona od obowiązku współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych sprawy. Powinna ona bowiem przedstawić w sprawie wszystkie informacje niezbędne do ustalenia jej stanu faktycznego, jak również wskazać dowody mające, jej zdaniem, znaczenie w sprawie i udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu. Powinna ona bowiem przedstawić w sprawie wszystkie informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego, jak również wskazać dowody mające, jej zdaniem, znaczenie w sprawie i udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 1560/10). Wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie, dokonując oceny zgromadzonego materiału dowodowego w zakresie okoliczności faktycznych istotnych do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, Sąd I instancji nie opierał się tylko na ustaleniach poczynionych przez sądy w innych postępowaniach czy to dotyczących wymeldowania matki skarżącej, czy też wynikających z akt sprawy dotyczącej podziały majątku i innych spraw majątkowych toczącej się z udziałem jej rodziców tj. A.. i K. B.. Miał również na uwadze zeznania złożone przez wnioskodawców D. B. i H. B., będących właścicielami nieruchomości, jak i jej ojca K. B.. Zeznania tych osób jak zasadnie stwierdził Sąd I instancji są logiczne i spójne. Wynikają z nich okoliczności uzasadniające, że skarżąca opuściła sporny lokal mieszkalny wspólnie z matką w 2012 roku i od tego momentu nie tylko w nim nie przebywa, ale także nie podjęła kroków zmierzających do przywrócenia jej posiadania tego lokalu. Powyższe stwierdzenie jest istotne w okolicznościach niniejszej sprawy, albowiem skarżąca z matką opuściła sporny lokal w wyniku narastającego konfliktu między rodzicami oraz jej dziadkami. Brak podjęcia starań o przywrócenie posiadania spornego lokalu daje podstawy do przyjęcia, że nawet jeśli samo opuszczenie lokalu spowodowane było presją psychiczną czy nawet fizyczną ze strony jej ojca, o tyle towarzyszył temu zarówno zamiar trwałego jego opuszczenia z uwagi na rozkład pożycia małżeńskiego, jak i wybrania innego miejsca swojego pobytu jako centrum życiowego. Spotkania z ojcem skarżącej nie miały na celu powrotu do spornego lokalu mieszkalnego, a jedynie uregulowanie spraw rodzinnych. Odnośnie zarzutu nie uwzględnienia przez organy wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodu

z oględzin nieruchomości na okoliczność pozostawienia w lokalu rzeczy stanowiących jej własność wskazać należy, że okoliczność ta nie była kwestionowana przez samych wnioskodawców. Zgodnie z treścią art. 78 § 2 k.p.a. organ może nie uwzględnić żądania przeprowadzenia dowodu, jeżeli dana okoliczność została już stwierdzona innymi dowodami. Nadto okoliczność ta w okolicznościach niniejszej sprawy nie ma wpływu na ocenę zamiaru strony zmiany miejsca pobytu i przeniesienia centrum swych spraw życiowych w inne miejsce. Powołując się na ustalenia poczynione w innych sprawach, w tym w sprawie

o wymeldowanie matki skarżącej A.B. ze spornego lokalu mieszkalnego, Sąd czynił to – jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku – jedynie w celu stwierdzenia, że ustalenia poczynione w sprawie ze skargi M.A. korespondują z ustaleniami poczynionymi w innych, wskazanych sprawach. Należy stwierdzić, że trafnie Sąd I instancji uznał, że dokonana przez organy administracji publicznej ocena materiału dowodowego odpowiada kryteriom określonych w art. 80 k.p.a. i została przeprowadzona z uwzględnieniem wszystkich przeprowadzonych

w sprawie dowodów dotyczących istotnych do rozstrzygnięcia sprawy okoliczności.

Z uwagi na fakt, że wnioskowany przez skarżącą dowód o przeprowadzenie oględzin nieruchomości jak wyżej wskazano dotyczył faktu stwierdzonego innymi dowodami,

a okoliczność, na którą miał być przeprowadzony nie była istotna do rozstrzygnięcia sprawy, zasadne było jego pominięcie przez organy, a tym samym należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że brak podstaw do stwierdzenia naruszenia przez organy art. 85 k.p.a.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Zgodnie z art. 35 tej ustawy, organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotów wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Dla stwierdzenia, że nastąpiło opuszczenie lokalu w rozumieniu powołanego przepisu konieczne jest ustalenie, że opuszczenie to miało charakter dobrowolny, było wynikiem realizacji uprzednio powziętego zamiaru zmiany miejsca pobytu i przeniesienia centrum swych spraw życiowych w inne miejsce. Dokonując wykładni tego przepisu należy również mieć na uwadze, że istotą postępowania w sprawie o wymeldowanie osoby z lokalu jest zapewnienie zgodności zapisów w ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem pobytu danej osoby. Jeśli zatem osoba nie przebywa w dotychczasowym miejscu pobytu, a opuszczenie miało charakter dobrowolny lub wynikało z czynności właściwego organu mającego swe oparcie w prawie, stwarza to podstawę do orzeczenia o wymeldowaniu tej osoby (wyroki NSA z dnia 21 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 802/17; z dnia 8 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 283/17; z dnia 20 lipca 2018r., sygn. akt II OSK 2036/16).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zastosowanie tego przepisu przez organy administracji publicznej odpowiadało prawu. Wniosek o wymeldowanie skarżącej, jest zasadny i znajduje odzwierciedlenie w prawidłowo zgromadzonym materiale dowodowym sprawy. Fakt opuszczenia przedmiotowego lokalu w lipcu 2012 roku stwierdziła sama skarżącą w trakcie składania wyjaśnień w toku postępowania administracyjnego, jak i w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, co w postępowaniu w sprawie wymeldowania stanowi już wystarczający dowód na potwierdzenie faktu niezamieszkiwania w spornym lokalu, choć w tej sprawie znalazło to odzwierciedlenie również w zeznaniach składanych w niniejszej sprawie przez wnioskodawców. Sama wola (zamiar) powrotu do dotychczasowego miejsca zameldowania deklarowana przez skarżącą i to w bliżej nieokreślonej przyszłości nie może samoistnie przesądzać o braku przesłanek do wymeldowania. Deklaracja chęci powrotu przez skarżącą do przedmiotowego lokalu nie przesądza o charakterze pobytu w innym miejscu (lokalu). Winien znaleźć potwierdzenie w zobiektywizowanych okolicznościach towarzyszących opuszczeniu lokalu mieszkalnego i następujących po tym fakcie. Zauważyć należy, że o ocenie charakteru pobytu, czy też opuszczenia lokalu, decyduje nie tyle werbalna treść oświadczenia woli składanego przez skarżącą, lecz okoliczności faktyczne wskazujące na zamiar rzeczywisty. Bez znaczenia pozostaje przy tym pierwotna przyczyna opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu (w niniejszej sprawie m.in. w następstwie kłótni i presji psychicznej wywieranej przez ojca skarżącej), w sytuacji gdy opuszczenie to miało charakter trwały. Nawet bowiem przyjęcie stanowiska, że opuszczenie lokalu nie było dobrowolne nie przesądza jeszcze, że nie zostały wypełnione przesłanki do wymeldowania. Nawet jeżeli sama przyczyna opuszczenia lokalu przez osobę, której dotyczy postępowanie w sprawie wymeldowania nie była dobrowolna, a powrót do miejsca pobytu był utrudniony (np. wskazywana przez skarżącą okoliczność wymiany zamków w drzwiach), to następne trwałe przeniesienie centrum życiowego w inne miejsce, bez podejmowania jakiejkolwiek czynności prawnej mającej na celu odzyskanie możliwości zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, stwarza sytuację prawną zobowiązującą organ administracji do wymeldowania takiej osoby z dawniej zajmowanego lokalu, skoro obowiązku meldunkowego sama nie dopełniła. Podzielić należy ocenę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, by matka skarżącej – będąca jej przedstawicielem ustawowym aż do czasu uzyskania przez nią pełnoletności, a także sama skarżąca po tej dacie pomimo upływu czasu od momentu opuszczenia spornego lokalu mieszkalnego podejmowały próby powrotu do niego, bądź kroki prawne w celu przywrócenia jego posiadania. Nie znajduje to potwierdzenia w zgromadzony materiale dowodowym, a w szczególności w wyjaśnieniach składanych przez wnioskodawców. Twierdzeniu skarżącej, że jej stosunki z wnioskodawcami, będącymi jej dziadkami układają się na tyle dobrze, że możliwy jest jej powrót zaprzecza sam wniosek o jej wymeldowanie. Nie można uznać za środek prawny zmierzający do przywrócenia posiadania spornego lokalu mieszkalnego toczące się postępowanie o podział majątku między matką skarżącej oraz jej ojcem. Z akt sprawy administracyjnej wynika, że nieruchomość stanowi wyłączną własność wnioskodawców. Rodzice skarżącej nie posiadają w niej udziału. Zamiar utrzymania związków z miejscem stałego zameldowania powinien być oceniany na podstawie obiektywnie istniejących i konkretnych okoliczności faktycznych sprawy, z których taki wniosek da się logicznie wyprowadzić. Nie można bowiem poprzestać tylko na oświadczeniach strony, w których formułuje ona subiektywnie swoją wolę. Rozkład pożycia małżeńskiego rodziców skarżącej, opuszczenie spornego mieszkania, zamieszkanie w innej miejscowości, orzeczenie rozwodu i prowadzenie sprawy o podział majątku, przy uwzględnieniu, że sporny lokal mieszkalny stanowił własność wnioskodawców przy jednoczesnym braku podejmowania prawnych kroków zmierzających do przywrócenia jego posiadania, dają podstawę do przyjęcia, że w lipcu 2012 roku skarżąca z matką opuściły ten lokal z zamiarem jego trwałego opuszczenia i koncentracji interesów życiowych w innym miejscu. W wyniku rozpadu związku małżeńskiego matka skarżącej opuściła wraz ze skarżącą sporny lokal z zamiarem zerwania w sposób trwały więzi z tym miejscem.

W tych okolicznościach sprawy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.