Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 735/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek, Sędziowie Asesor WSA Maciej Kurasz (spr.), Asesor WSA Hieronim Sęk, Protokolant Urszula Hoduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2007 r. spraw ze skarg P. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] nr [...] nr [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości kosztów egzekucyjnych oddala skargi


UZASADNIENIE

Przedmiotem skarg w niniejszych sprawach są postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2006 r. oraz z dnia [...] grudnia 2006 r. Nr [...], Nr [...], Nr [...], Nr [...], w których Dyrektor Izby Skarbowej działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej określanej jako "Kpa") oraz art. 18, art. 64 § 1 pkt 4, § 6, § 9 i § 10 oraz art. 64c § 1 i § 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. – powoływanej dalej jako "u.o.p.e.a.") po rozpatrzeniu zażaleń P. (powoływanego dalej jako "P." lub "Skarżący") utrzymał w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] września 2006 r. nr [...], Nr [...], [...], Nr [...] wydane w sprawie kosztów egzekucyjnych powstałych w związku z czynnościami egzekucyjnymi dokonanymi w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych: z dnia [...] października 2005 r. nr [...], z dnia [...] stycznia 2006 r. Nr [...], Nr [...], z dnia [...] grudnia 2004 Nr [...].

Z przedstawionych w zaskarżonych postanowieniach Dyrektora Izby Skarbowej w W. stanów faktycznych, a także ze zgromadzonego w sprawach materiału dowodowego wynika, iż na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. oraz Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w C. prowadzono postępowania egzekucyjne wobec majątku "G." S.S.A. (obecnie "D." [...] S.S.A). Egzekucja z majątku powyższej spółki objęła także wierzytelności zobowiązanej przynależne od P. z tytułu nieprzekazanych kwot za transmisje meczów.

W związku z prowadzonymi postępowaniami egzekucyjnymi Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. oraz Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na podstawie przepisu art. 89 § 1 w związku z art. 80 u.o.p.e.a. zajął wierzytelności u dłużnika zajętych wierzytelności - P. Na potrzeby przedmiotowych postępowań egzekucyjnych dokonano zajęcia przedmiotowej należności. Z uwagi na brak realizacji zajęć organy egzekucyjne przeprowadziły kontrolę prawidłowości realizacji zastosowanych środków egzekucyjnych. W toku postępowań kontrolnych u dłużnika zajętej wierzytelności ("P.") stwierdzono nieprawidłowości polegające na nienależytym wykonaniu ciążących na nim obowiązków. Ustalono, iż mimo dokonanych zajęć dłużnik zajętej wierzytelności wypłacał środki finansowe innym podmiotom. W związku z powyższym organy egzekucyjne działając na podstawie przepisu art. 71a § 9 u.o.p.e.a. postanowieniami z dnia [...] maja 2004 r. określiły u dłużnika zajętych wierzytelności wysokość nieprzekazanych kwot. Z uwagi na to, iż postanowienia te nie zostały wykonane przez P., Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. stał się wierzycielem nieprzekazanych przez P. kwot i przystąpił do ich przymusowej egzekucji wystawiając tytuły wykonawcze.

Wystawione tytuły wykonawcze wierzyciel przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego W. jako właściwemu organowi egzekucyjnemu ze względu na siedzibę zobowiązanego i organ ten przystąpił do przymusowej realizacji tytułów wykonawczych wobec zobowiązanego w tym odrębnym postępowaniu egzekucyjnym — P.

Celem wyegzekwowania należności objętej wystawionymi tytułami wykonawczymi, których podstawę prawną stanowiły rozstrzygnięcia wierzyciela wydane na podstawie art. 71a § 9 u.o.p.e.a.; Naczelnik Urzędu Skarbowego W. dokonał czynności egzekucyjnych w postaci zajęć rachunków bankowych P. zobowiązanego w przedmiotowych postępowaniach egzekucyjnych. Wykonanie czynności egzekucyjnych w postaci zajęć rachunków bankowych spowodowało powstanie kosztów egzekucyjnych należnych organowi egzekucyjnemu od zobowiązanego - P. Koszty egzekucyjne powstałe w wyniku dokonanych zajęć rachunków bankowych zostały określone w postanowieniach Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] września 2006 r.

Niezgadzając się z tymi rozstrzygnięciami P. wniósł zażalenia do organu odwoławczego, w których podniósł, że koszty egzekucyjne zostały nieprawidłowo naliczone w podwójnej wysokości; raz przez organ egzekucyjny Naczelnika Urzędu Skarbowego w K., w postępowaniach egzekucyjnych prowadzonych wobec majątku "D." S.S.A., drugi raz przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. W ocenie Skarżącego pobrane przez organ egzekucyjny, w związku z prowadzonymi postępowaniami egzekucyjnymi w stosunku do nieprzekazanych kwot należności, koszty egzekucyjne powinny zostać zwrócone na podstawie przepisu art. 64c § 11 u.o.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli czynności egzekucyjne powodujące powstanie kosztów, o których mowa w art. 64 § 1 pkt 2-6 i § 6 u.o.p.e.a., zostały dokonane przez więcej niż jeden organ egzekucyjny lub rekwizycyjny, uzyskane z tego tytułu środki pieniężne rozdziela się między te organy w proporcji odpowiadającej stosunkowi wyegzekwowanych przez nie kwot do kwot wyegzekwowanych w całym postępowaniu egzekucyjnym. Zdaniem P. na podstawie tego przepisu koszty egzekucyjne powinny zostać podzielone między prowadzące jedno postępowanie egzekucyjne organy egzekucyjne. Z tego też powodu naliczenie kosztów egzekucyjnych od czynności egzekucyjnych w postaci zajęć wierzytelności było w opinii P. nieprawidłowe i naruszało przepisy u.o.p.e.a.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. nie podzielając przedstawionej w zażaleniach argumentacji postanowieniami z dnia [...] grudnia 2006 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienia organu pierwszej instancji. W uzasadnieniach rozstrzygnięć organ wyższego stopnia wyjaśnił, iż koszty egzekucyjne należne od tytułów wykonawczych wystawionych wobec zobowiązanego "D." S.S.A. nie są tożsame z kosztami egzekucyjnymi naliczonymi przez organ egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie przepisu art. 71b wobec związku z art. 71a § 9 u.o.p.e.a.. wobec P. Organ odwoławczy podkreślił, że w przedmiotowych sprawach nie prowadzono jednego postępowania egzekucyjnego, tylko dwa odrębne na podstawie dwóch grup tytułów wykonawczych. Z tego też powodu zarzut naruszenia art. 64c § 11 ww. ustawy w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej był chybiony, bowiem przepis ten dotyczy sytuacji, w której w toku jednego postępowania egzekucyjnego prowadzone są czynności egzekucyjne przez więcej niż jeden organ egzekucyjny, a od czynności tych naliczane są koszty egzekucyjne. Taka sytuacja w ocenie organu wyższego stopnia nie zaistniała w niniejszych sprawach.

Na ostateczne postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. Skarżący wniósł do Sądu skargi, w których podniósł uprzednio wskazywane zarzuty naruszenia art. 64c § 9, § 10 i § 11 u.o.p.e.a. poprzez błędną interpretację ww. przepisów i błędną ocenę stanu faktycznego zaistniałego w niniejszych sprawach dokonaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. W uzasadnieniu skarg P. zarzucił bezpodstawne podwójne pobranie przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. kosztów egzekucyjnych dokonanych przez ten organ na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] października 2005 r. nr [...], z dnia [...] stycznia 2006 r. Nr [...], Nr [...], z dnia [...] grudnia 2004 Nr [...]. Powyższe działania Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w ocenie Skarżącego stoją w sprzeczności z treścią art. 64c § 11 u.o.p.e.a. Skarżący wskazał przy tym, iż Dyrektor Izby Skarbowej w wydanych postanowieniach naruszyły przepis art. 62 § 11 u.o.p.e.a. Skarżący wniósł w skargach o uwzględnienie zażaleń, uchylenie zaskarżonych postanowień i przyznanie P. zwrotu kwoty ustalonych kosztów egzekucyjnych wraz z odsetkami.

W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o ich oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonych postanowieniach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na rozprawie w dniu 13 czerwca 2007 r. działając na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. u. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- określanej dalej jako "p.p.s.a."), ze względu na ścisły związek spraw oznaczonych sygn. akt III SA/Wa 735/07, sygn. akt III SA/Wa 736/07 sygn. akt III SA/Wa 737/07 sygn. akt III SA/Wa 738/07 postanowił połączyć sprawy w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzić je dalej pod wspólną sygn. akt III SA/Wa 735/07.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skargi nie zasługują na uwzględnienie.

I. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. — Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlega, zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku postanowień) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonych aktów administracyjnych. Na podkreślenie zasługuje także to, iż zakres kontroli legalności zaskarżonych rozstrzygnięć administracyjnych powoduje, iż Sąd administracyjny nie ma uprawnień do zmiany zaskarżonych postanowień, czy też zobowiązania organu do zwrotu określonych kosztów egzekucyjnych, tak jak tego oczekiwałby Skarżący. Sąd bada bowiem wyłącznie legalność zaskarżonych aktów administracyjnych - w tej sprawie postanowień Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2006 r. oraz z dnia [...] grudnia 2006 r., nie może natomiast orzekać za organ w sposób merytoryczny przyznając określone uprawnienia lub określone kwoty należności, czy też zwalniając strony postępowania z nałożonych obowiązków.

Sąd w składzie orzekającym w rozpoznawanych sprawach, nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienia zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcia. Nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowań administracyjnych lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonych postanowień.

II. Istota sporu w rozpoznawanych sprawach dotyczyła wykładni przepisu art. 64c § 11 u.o.p.e.a. Zgodnie z dyspozycją powołanego przepisu, jeżeli czynności egzekucyjne powodujące powstanie kosztów, o których mowa w art. 64 § 1 pkt 2-6 i § 6, zostały dokonane przez więcej niż jeden organ egzekucyjny lub rekwizycyjny, uzyskane z tego tytułu środki pieniężne rozdziela się między te organy w proporcji odpowiadającej stosunkowi wyegzekwowanych przez nie kwot do kwot wyegzekwowanych w całym postępowaniu egzekucyjnym. Przepis art. 64 § 3 stosuje się odpowiednio. W art. 64 § 1 pkt 2-6 oraz w art. 64 § 6 u.o.p.e.a. ustalono wysokość stawek opłat za dokonanie poszczególnych czynności egzekucyjnych oraz wysokość opłaty manipulacyjnej z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Na szczególne podkreślenie zasługuje natomiast odesłanie do przepisu art. 64 § 3 u.o.p.e.a., zgodnie z którym opłaty za czynności egzekucyjne, oblicza się oddzielnie od każdego tytułu wykonawczego, który był podstawą dokonania czynności egzekucyjnych.

Sąd dokonując wykładni wskazywanych przez Skarżącą przepisów podzielił stanowisko przedstawione przez organy administracyjne w niniejszych sprawach, wskazujące, iż przepisy art. 64 c § 9 i § 10 oraz § 11 u.o.p.e.a. nie znajdują zastosowania w rozpoznawanych sprawach. Podkreślić należy, iż w sprawach objętych skargami nie toczyło się jedno postępowanie egzekucyjne w stosunku do zobowiązanego P., w którym występowałby więcej niż jeden organ egzekucyjny, a od dokonanych czynności egzekucyjnych byłyby naliczone koszty egzekucyjne, które powinny być proporcjonalnie podzielone na rzecz organów egzekucyjnych prowadzących wspólną egzekucję administracyjną lub postępowanie rekwizycyjne. Na uwagę, w aspekcie wymogu istnienia jednego postępowania egzekucyjnego, o którym mowa w przepisie art. 64c § 11 u.o.p.e.a., zasługuje również dyspozycja przepisu art. 64c § 12 u.o.p.e.a., w którym ustawodawca wskazał, że rozliczenia, o którym mowa w art. 64 c § 11 u.o.p.e.a., dokonuje organ egzekucyjny kończący postępowanie egzekucyjne, nie później niż w terminie 30 dni od dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Rozliczenie może być dokonane za zgodą wierzyciela przez potrącenie wzajemnych należności. Z zacytowanego przepisu jednoznacznie wynika, iż norma wynikająca z art. 64c § 11 u.o.p.e.a. dotyczy sytuacji, w której w tym samym postępowaniu egzekucyjnym uczestniczy więcej niż jeden organ egzekucyjny.

Zważywszy powyższe, należy podnieść, że w rozpoznawanych sprawach toczyły się dwa odrębne postępowania egzekucyjne, których podstawą prawną były dwie grupy wystawionych tytułów wykonawczych; wystawionych wobec "D." S.S.A., a następnie wystawione na podstawie przepisu art. 71b w związku z art. 71a § 9 u.o.p.e.a. w stosunku do zobowiązanego w tych postępowaniach egzekucyjnych – P. W postępowaniach egzekucyjnych skierowanych wobec majątku "D" S.S.A., Skarżący był dłużnikiem wierzytelności, wobec której organy egzekucyjne dokonały czynności egzekucyjnych. Natomiast w postępowaniach, których podstawą prawną stanowiły postanowienia wydane na podstawie przepisów art. 71a § 9 u.o.p.e.a. zajęta wierzytelność została ściągnięta od Skarżącego w trybie egzekucji administracyjnej. W tych postępowaniach P. był zobowiązanym w rozumieniu przepisów u.o.p.e.a. tj. podmiotem, który nie wykonał obowiązku o charakterze pieniężnym. Podstawą prowadzenia odrębnych postępowań egzekucyjnych stanowił, w tych postępowaniach przepis art. 71b u.o.p.e.a., w którym wskazano, że jeżeli dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności, albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, zajęta wierzytelność albo część wierzytelności może być ściągnięta od dłużnika zajętej wierzytelności w trybie egzekucji administracyjnej. W powołanym przepisie ustawodawca wyjaśnił, iż podstawą wystawienia tytułu wykonawczego jest postanowienie, o którym mowa w art. 71a § 9 u.o.p.e.a.. Tytuł wykonawczy wystawia organ egzekucyjny, który dokonał u dłużnika zajętej wierzytelności zajęcia wierzytelności.

W związku powyższym chybiony jest zarzut naruszenia przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. art. 64c § 11 u.o.p.e.a., bowiem przepis ten dotyczy sytuacji, gdy w toku jednego postępowania egzekucyjnego czynności egzekucyjnych powodujących powstanie kosztów egzekucyjnych dokonuje więcej niż jeden organ egzekucyjny. Natomiast w przedmiotowej sprawie dotyczącej postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. wobec zobowiązanego — P. czynności egzekucyjnych skutkujących powstaniem kosztów egzekucyjnych dokonał jeden organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego W. Należy podkreślić, iż koszty egzekucyjne powstałe w wyniku dokonania czynności egzekucyjnych przez organ egzekucyjny — Naczelnika Urzędu Skarbowego K. oraz Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. podczas prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanego "D." S.S.A., gdzie P. był dłużnikiem zajętej wierzytelności nie są tożsame z kosztami egzekucyjnymi powstałymi w wyniku dokonania czynności egzekucyjnych przez organ egzekucyjny — Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec P. jako zobowiązanego. Zatem koszty egzekucyjne powstałe w związku z czynnościami egzekucyjnymi dokonanymi na podstawie dwóch odrębnych grup tytułów wykonawczych są kosztami egzekucyjnymi powstałymi w trakcie prowadzenia dwóch różnych postępowań egzekucyjnych.

Biorąc, zatem pod uwagę rodzaj wykonywanych czynności egzekucyjnych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. i sposób naliczania kosztów egzekucyjnych, nie można stwierdzić, że organ egzekucyjny pobrał podwójnie od P. kwotę kosztów egzekucyjnych, co podnosił Skarżący w złożonych skargach.

W związku z powyższym w przedmiotowych stanach faktycznych nie budzi wątpliwości zasadność obciążenia P. kosztami egzekucyjnymi w wysokości 33.920,40 zł powstałych na podstawie tytułu egzekucyjnego z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...], w wysokości 19.146,70 zł związanych z tytułem wykonawczym z dnia [...] października 2005 r. Nr [...], w wysokości 13.336,50 zł wynikających z tytułu wykonawczego z dnia [...] stycznia 2006 r. Nr [...], oraz w wysokości 51.077,50 zł ustalonych w oparciu o tytuł wykonawczy Nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. Stwierdzić należy, iż obciążenie P. kosztami egzekucyjnymi nastąpiło w oparciu o przepis art. 64 § 3 w związku z art. 64c § 1 u.o.p.e.a., zgodnie z którym opłaty za czynności egzekucyjne oraz wydatki związane z postępowaniem egzekucyjnym stanowią koszty egzekucyjne i obciążają zobowiązanego.

Odnosząc się natomiast do zarzutu zawartego w skardze, iż zaskarżone postanowienia wydane zostały z naruszeniem przepisu art. 62 § 11 u.o.p.e.a., Sąd uznając podniesiony zarzut za niezasadny, zgodził się z uwagami Dyrektora Izby Skarbowej w W., iż redakcja ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonych postanowień, jak i na dzień złożenia skarg w rozpoznawanych sprawach nie zawiera § 11 przepisu art. 62, na który wskazuje Skarżący formułując zarzuty zawarte w skargach.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.