Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA 2846/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie WSA Monika Nowicka Asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2005 r. sprawy ze skargi Towarzystwa Przemysłowo-Handlowego A.L. [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2003 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2003 roku, numer [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz Towarzystwa Przemysłowo-Handlowego A.L. [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA 2846/03

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku adwokata J. S. reprezentującego Towarzystwo Handlowe A.L. [...] S.A. z siedzibą w W., przy ul. [...] zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] lutego 1951 r., (nr [...] o odmowie ustanowienia prawa własności czasowej do nieruchomości położonej przy ul. [...]) oznaczonej nr hip. [...] utrzymało swoją decyzję z dnia [...] czerwca 2003 r. w mocy.

W uzasadnieniu podniosło, że w odwołaniu (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) strona skarżąca zaprezentowała pogląd poparty orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, że organ administracji wykroczył poza przedmiot postępowania i podjął działania, które nie należą do istoty sprawy – dokonując merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie i w tym zakresie nie działał na podstawie art. 156 § 1 kpa. W ocenie strony skarżącej orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest obarczone wadą prawną co wynika jasno z uzasadnienia tego orzeczenia.

Ponownie rozpatrując sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do uchylenia swojej decyzji z dnia [...] czerwca 2003 r. i w pełni poparło argumentację zawartą w jej uzasadnieniu. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w tej sprawie nie nastąpiło też przekroczenie granic postępowania określonego w art. 156 § 1 kpa.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2003 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył adwokat J. S. pełnomocnik Towarzystwa Przemysłowo-Handlowego A.L. [...] S.A. z siedzibą w W. podkreślając w niej, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie może w trybie art. 156 kpa ustalać, co może, a co nie może być przyczyną odmowy ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu, ponieważ nie może samo badać innych okoliczności, które ewentualnie mogłyby skutkować odmową przyznania własności czasowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest związane treścią orzeczenia Prezydium Rady Narodowej z 1951 r. i powinno orzec, czy zostało ono wydane zgodnie z prawem, czy z jego naruszeniem. Orzeczenie powyższe oddaliło wniosek o przyznanie własności czasowej z uwagi na brak legitymacji po stronie Towarzystwa Przemysłowo-Handlowego, a nie stwierdziło, że przyczyną oddalenia wniosku jest niemożność korzystania z gruntu przez dotychczasowego właściciela z powodu zapisów w planie zagospodarowania przestrzennego. Dlatego też Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno orzec czy Towarzystwo Przemysłowo-Handlowe posiadało czy też nie posiadało przymiotu strony w dniu wydawania orzeczenia w 1951 r. Natomiast wszystkie pozostałe kwestie, związane z ówczesnym planem zabudowy powinny zostać rozstrzygnięte dopiero po stwierdzeniu nieważności, w następnym etapie postępowania administracyjnego.

Podniósł także, że orzeczenie z 1951 r. rażąco naruszało prawo, a w szczególności art. 7 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na terenie m.st. Warszawy oraz art. 44 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnem.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało swoje argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej z dnia [...] czerwca 2003 r. i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Sąd administracyjny stosownie do przepisu art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) jest powołany do kontroli legalności decyzji wydanej w sprawie administracyjnej, co oznacza, że może decyzję uchylić bądź stwierdzić jej nieważności w przypadku naruszenia przy jej wydaniu przepisów prawa materialnego lub prawa procesowego. W tym przypadku kontroli sądu poddana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2003 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję tegoż organu z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] lutego 1951 r., nr [...] oddalającego wniosek Towarzystwa Przemysłowo- Handlowego A.L. [...] S.A. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] ,położonej przy ul. [...], oznaczonej nr hip. [...].

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Skład orzekający w niniejszej sprawie popiera w całości zarzuty skargi. Orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] lutego 1951 r. Prezydium Rady Narodowej W. oddaliło wniosek Towarzystwa Przemysłowo-Handlowego A.L. [...] S.A. o przyznanie prawa własności czasowej do spornej nieruchomości z powodu uznania, że wyżej wymienione Towarzystwo nie posiada legitymacji do żądania przyznania mu prawa własności czasowej, czyli przymiotu strony postępowania, ponieważ postanowieniem z dnia [...] kwietnia 1949 r., nr [...] Delegatura [...] Komisji Specjalnej orzekła przepadek mienia Towarzystwa z tego powodu, że "przedsiębiorstwo to przeznaczone było do popełnienia przestępstwa przed A. L. i S. R." - jego współwłaścicieli.

Nie orzekło natomiast merytorycznie w sprawie, tj. nie przyznało, lub nie odmówiło przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej przy ul. [...]. W dniu 7 czerwca 2002 r. pełnomocnik następców prawnych dawnych współwłaścicieli spornej nieruchomości złożył wniosek o stwierdzenie nieważności powyższego orzeczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. orzekając dwukrotnie w sprawie odmówiło stwierdzenia nieważności orzeczenia z [...] lutego 1951 r. Jako podstawę odmowy podało, że przeznaczenie terenu w obowiązującym planie zagospodarowania nie jest zgodne z przedmiotem działalności Towarzystwa Przemysłowo-Handlowego A.L. [...] SA, ponieważ teren ten jest przeznaczony do użytku publicznego (parki, skwery zieleńce). Przy czy zupełnie nie zbadało, czy powyższe Towarzystwo posiadało przymiot strony i legitymację do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie prawa własności czasowej do spornej nieruchomości i czy orzeczenie Prezydium Rady Narodowej W. oddające ich wniosek, bez merytorycznego rozstrzygnięcia było zgodne z prawem czy też nie.

Tymczasem postanowienie z dnia [...] kwietnia 1949 r., na które powoływało się Prezydium Rady Narodowej W. orzekało o przepadku na rzecz Skarbu Państwa urządzeń Przedsiębiorstwa Towarzystwa Przemysłowo- Handlowego A.L. [...] SA, a nie dotyczyło przepadku na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w W., przy ul. [...], stanowiącej dawną własność spółki, tym bardziej iż grunty te przeszły na własność Skarbu Państwa z mocy prawa – na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Stan ten nie pozbawiał jednak danych właścicieli nieruchomości prawa do składania wniosków o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości, a organ powinien rozstrzygnąć sprawę merytorycznie, tj. przyznać to prawo lub odmówić jego przyznania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpatrując sprawę nie mogło w trybie art. 156 kpa ustalać co może, a co nie może być przyczyną odmowy ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu, nie mogło też badać innych okoliczności, które ewentualnie mogłyby skutkować odmową przyznania własności czasowej z tego powodu, że związane jest treścią orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. z 1951 r., które oddaliło złożony wniosek nie badając sprawy merytorycznie. Ponownie rozpatrując sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. powinno orzec, czy zaskarżone postanowienie Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] lutego 1951 r. zostało wydane zgodnie z prawem, czy też z jego naruszeniem. Wszystkie kwestie pozostałe związane z ówczesnym planem zabudowy i obecnym planem zagospodarowania przestrzennego mogą zostać rozstrzygnięte dopiero po prawomocnym orzeczeniu w niniejszej sprawie, na następnym etapie postępowania administracyjnego.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.