Wyrok NSA oz. w Katowicach, sygn. akt II SA/Ka 1288/99
NSA oz. w Katowicach
Data orzeczenia: 1999-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 613  Ochrona środowiska i ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Samorząd terytorialny
Odpady
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1996 nr 132 poz. 622
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Teza: Określenie przez radę gminy rodzaju urządzeń do gromadzenia odpadów nie może sięgać wskazania pojemników na odpady, produkowanych przez konkretnych producentów.

TEZY

Określenie przez radę gminy rodzaju urządzeń do gromadzenia odpadów nie może sięgać wskazania pojemników na odpady, produkowanych przez konkretnych producentów.


UZASADNIENIE

Uchwałą z 26 czerwca 1997 r. Rada Miejska w O., działając na podstawie art. 4 pkt 1, 2 i 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art. 42 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /t.j. Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./, określiła szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miejskiej O., zawarte w regulaminie stanowiącym załącznik do uchwały.

W dniu 26 czerwca 1997 r. L.C., spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w C. wniosła skargę na powyższą uchwałę domagając się stwierdzenia nieważności par. 1 i par. 3 pkt 1 lit. "a" rozdziału III uchwały oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

Skarżąca zarzuciła, iż Rada Miejska ustalając rodzaj pojemników do gromadzenia odpadów komunalnych jako pojemniki POK 11 o pojemności 2,2 m3 oraz SM o pojemności 110 l. naruszyła przepisy art. 4 pkt 1, 2 i 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez nazbyt szczegółowe określenie typu i wielkości pojemników, które mogą być wyłącznie użytkowane na terenie gminy. Uchwała w zaskarżonej części, w ocenie skarżącej, narusza również przepisy art. 5 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym, gdyż z jednej strony powoduje uprzywilejowanie Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej sp. z o.o. w O. dysponującej pojemnikami o pojemności 110 i 220 l, z drugiej zaś strony w sposób monopolistyczny eliminuje skarżącą z rynku w O. Skarżąca bowiem od 4 lat świadczy usługi w O. i na swój koszt dostarczyła mieszkańcom pojemniki z tworzywa sztucznego na kółkach o pojemności 120 i 240 l, które są lekkie, nie powodują hałasu przy przesuwaniu, zamykaniu i opróżnianiu. Zaskarżona uchwała ma więc na celu wyeliminowanie skarżącej z rynku, co w sposób oczywisty narusza jej interes prawny.

W odpowiedzi na skargę Rada Miejska wniosła o jej oddalenie jako bezzasadnej.

Organ, którego działanie zaskarżono, za błędny uznał pogląd, że w sposób nazbyt szczegółowy określony został rodzaj urządzeń przeznaczonych do gromadzenia odpadów komunalnych. Zawarte w art. 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach umocowanie do określenia szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku, w tym ustalenia rodzaju urządzeń, oznacza, że odnosi się to do szczegółów, w sposób drobiazgowy i skrupulatny. Istniały więc przesłanki do określenia rodzaju pojemników jako pojemniki POK 11 o pojemności 2,2 m3 i SM o pojemności 110 l.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny zważył:

Zaspokojenie zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy. Zadania te obejmują m.in. sprawy utrzymania czystości i porządku na terenie gminy /art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach/.

Przepis art. 4 ust. 1 ostatnio powołanej ustawy upoważnił radę gminy do ustalenia, w drodze uchwały, szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, w materii uregulowanej w tej normie /pkt 1-6/. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, którego działalność uchwałodawczą zaskarżono, iż umocowanie do ustalenia szczegółowych zasad oznacza, że odnosi się to do szczegółów, w sposób dokładny i drobiazgowy. Analiza postanowień regulaminu, stanowiącego załącznik do uchwały z dnia 26 czerwca 1997 r., pozwala przyjąć, iż Rada Miejska w O. tak rozumiejąc omawiane pojęcie ustaliła precyzyjnie i dość szeroko te zasady. Dotyczą one wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku, rozmieszczenia urządzeń przeznaczonych do gromadzenia odpadów, rodzaju tych urządzeń, obowiązków właścicieli nieruchomości w zakresie gromadzenia i usuwania odpadów stałych i ścieków, obowiązków w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenach przeznaczonych do użytku publicznego. Nie w tym jednakże tkwi istota sporu poddanego pod rozstrzygnięcie sądu. Skarżąca nie podważa bowiem samego sposobu ustalenia zasad utrzymania czystości i porządku w gminie, ale tylko jeden z elementów określenia tych zasad odnoszący się do rodzaju urządzeń przeznaczonych do gromadzenia odpadów /par. 1 i par. 3 ust. 1 lit. "a" regulaminu stanowiącego załącznik do uchwały/. I tylko w tej części uchwała została zaskarżona.

Określając rodzaj urządzeń do gromadzenia odpadów /pojemników, kontenerów/ zgodnie z umocowaniem wynikającym z art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, Rada Miejska władna była ustalić, i to w sposób szczegółowy, że na terenie Gminy Miejskiej O. stosowane mogą być pojemniki o określonych parametrach, gabarycie, kształcie, wielkości, materiale z jakiego są wykonane, pojemności, kolorystyce w zależności od rodzaju odpadów itp. Przy czym, w ocenie sądu, przy ustalaniu rodzaju tych pojemników pożądane byłoby zachowanie pewnego kompromisu polegającego na tym, by z jednej strony nie doszło do zbyt ogólnego ich określenia, z drugiej zaś - by ich określenie nie było nazbyt drobiazgowe. Decydującym czynnikiem przy ustaleniu rodzaju pojemników winny być niewątpliwie ich walory użytkowe i estetyczne. Tymczasem Rada Miejska w zaskarżonej części uchwały zdecydowała się ustalić rodzaj pojemników do gromadzenia odpadów typowych i wysegregowanych ściśle co do ich tożsamości, wskazując, iż mogą to być wyłącznie pojemniki o oznaczeniu POK 11 i SM, a zatem produkowane przez konkretnych producentów, bez podania ich cech gatunkowych. Zauważyć przyjdzie, że organ gminy O. ustalając rodzaj pojemników wykazał się niekonsekwencją, skoro dla odpadów wielkogabarytowaych odstąpił od ich bliższego określenia, ustalając, że winny to być "kontenery o pojemności od 7 do 20 m3".

Z przytoczonych względów skarga musiała odnieść swój zamierzony cel, gdyż kontrolowana w kryterium zgodności z prawem uchwała w zaskarżonej części narusza normę art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przez błędną wykładnię tego przepisu. Skarżąca zaś, świadcząca usługi komunalne na terenie Gminy Miejskiej O., wykazała tym swój interes prawny w żądaniu sądowej kontroli zakwestionowanego aktu organu gminy. Stosownie do art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ sąd uwzględniając skargę na uchwałę jednostki samorządu terytorialnego stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części. Wobec jednak upływu jednego roku od daty podjęcia uchwały, w sytuacji gdy burmistrz miasta O. nie uchybił obowiązkowi wynikającemu z art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zachodziły przesłanki do orzeczenia o niezgodności zaskarżonej części uchwały z prawem /art. 94 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym/.

Z tych wszystkich powodów sąd uwzględnił skargę.