Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 274/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 57, art. 58
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 20 maja 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), , Protokolant Referent-stażysta Blanka Kuźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2016 roku sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł., na podstawie art. 58, art. 59, art. 134 k.p.a. (Dz. U. z 2013 r. nr 267), po rozpatrzeniu wniosku A. K. o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych, wydanej w dniu [...] przez Kierownika Biura Powiatu Zgierskiego ARiMR z siedzibą w A. nr [...] odmówił przywrócenia wnioskowanego terminu.

Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia 19 maja 2015 r. Kierownik [...] Biura Powiatowego ARiMR w A. zawiadomił A. K. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalania kwot nienależnie pobranych płatności z tytułu płatności rolnośrodowiskowych ( [...]) przyznanych na mocy decyzji z dnia [...].

Decyzją z dnia [...] organ I instancji ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu pomocy finansowej w ramach programów rolnośrodowiskowych w łącznej wysokości 6000 zł. Przesyłkę nadano 24 sierpnia 2015 r. i dwukrotnie awizowano: w dniu 26 sierpnia 2015 r., oraz w dniu 03 września 2015 r., a awizo umieszczono w skrzynce pocztowej adresata. Na kopercie znajduje się adnotacja doręczyciela, stwierdzająca, że nie zastał adresata (koperta włączona do akt administracyjnych za decyzją, druk zwrotnego potwierdzenia odbioru z adnotacjami dopięty do decyzji).

W dniu 28 grudnia 2015 r. skarżący złożył wniosek o wydanie dokumentu decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z dnia [...] celem zapoznania się z jej treścią, a następnie w dniu 4 stycznia 2016 r. skarżący reprezentowany przez pełnomocnika złożył:

odwołanie od decyzji z dnia [...],

wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik strony stwierdził, że uchybienie terminowi nastąpiło z przyczyn niezależnych od skarżącego. Podał, że w dacie wydania i doręczenia decyzji skarżący pozostawał na długotrwałym zwolnieniu związanym z wypadkiem, jakiemu uległ w związku z prowadzoną hodowlą w styczniu 2015 r. ( został przygnieciony do boksu przez konia). Skarżący doznał urazu kręgosłupa, który uniemożliwia mu wykonywanie pracy w rolnictwie. Skarżący po wypadku miał problemy z poruszaniem się, większość czasu spędzał w pozycji leżącej, korzystał z pomocy osoby trzeciej siostry E. K., u której przebywał od sierpnia do listopada 2015 r. Wskazał, że nie miał obiektywnej możliwości podjęcia awizowanej przesyłki, co ostatecznie skutkowało przyjęciem fikcji jej doręczenia na skutek dwukrotnego awizowania. W odbiorze korespondencji nie mógł skarżącego wyręczyć jedyny domownik- ojciec, który ze względu na podeszły wiek (78 lat) i brak rozeznania prawnego nie poinformował go o pozostawieniu w skrzynce awiza, a także nie odebrał listu. Ponadto z relacji ojca skarżącego wynika, że tego typu awiza w skrzynce nie pozostawiono. W ocenie Skarżącego, termin do złożenia wniosku został zachowany, bowiem informację o wydanej decyzji powziął dopiero w dniu 28 grudnia 2016 r. Pełnomocnik wniósł o dopuszczenie dowodu z przesłuchania skarżącego oraz dowodu z załączonych dokumentów na okoliczność ustalenia przyczyn uchybienia terminu do wniesienia odwołania oraz braku winy Skarżącego w tym przedmiocie. Do wniosku załączono kserokopię wypisu z treści orzeczenia Lekarza Rzeczoznawcy KRUS wydanego w sprawie ustalenia prawa do zasiłku chorobowego w przedłużonym okresie ponad 180 dni, w którym stwierdzono, że badany jest nadal czasowo niezdolny do pracy, a odzyska zdolność do pracy do czerwca 2016 r, wynik badania TK kręgosłupa z 17 grudnia 2015 r.

Zaskarżonym postanowieniem nr [...] Dyrektor OR ARiMR w Ł. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 58 § 1 i 2 k.p.a "§ 1. W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. § 2. Prośbą o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin." Zgodnie z art. 59 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego " O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia."

Organ wskazał, że skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w dniu 4 stycznia 2016 r. Wyjaśnił, że decyzja z dnia [...] została wysłana na adres wskazany przez A. K. we wniosku o wpis do ewidencji producentów: ul. A 6, [...] G. Decyzja została dwukrotnie awizowana: w dniu 26 sierpnia 2015 r., w dniu 3 września 2015 r. i uznana za doręczoną w dniu 9 września 2015 r. Skarżący nie ustanowił pełnomocnika, nie wskazał również nowego adresu do doręczeń.

Dyrektor ARiMR podkreślił, że wypadek opisany w treści prośby o przywrócenie terminu miał miejsce w styczniu 2015 r. i skutkował niezdolnością do pracy, aż do czerwca 2016 r. (przewidywany termin wskazany w treści orzeczenia Lekarza Rzeczoznawcy KRUS z dnia 4 stycznia 2016 r.). Zdaniem organu wypadek ten nie stanowił przeszkody dla skarżącego w dalszym prowadzeniu działalności rolniczej (osobiście, czy poprzez zlecanie osobom trzecim niezbędnych w tym zakresie czynności), czego potwierdzeniem jest nadanie w Urzędzie Pocztowym w G. w dniu 15 czerwca 2015 r. podpisanego przez A. K. wniosku o przyznanie płatności na rok 2015, w tym m. in. płatności rolnośrodowiskowych.

Ponadto, z treści prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wynika, że w okresie 3 miesięcy, tj. od sierpnia do listopada 2015 r. skarżący przebywał pod innym adresem, niż adres, którym dysponowała ARiMR, pod opieką siostry E. K., co w ocenie pełnomocnika uniemożliwiło producentowi odebranie decyzji.

W ocenie organu II instancji skarżący miał możliwość ustanowienia pełnomocnika na czas pobytu poza adresem zamieszkania, czy wskazania nowego adresu do korespondencji, mógł bowiem skorzystać z pomocy opiekującej się nim w tym czasie siostry, zwłaszcza, że z akt sprawy wynika, że E. K., zam. ul. B 1 m. [...], [...] Ł., była już ustanowiona pełnomocnikiem A. K. w 2012 r. Tym samym argument podniesiony w treści prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, tj. brak wiedzy prawniczej skarżącego, w tym zakresie uznać należy za nieuzasadniony. Organ wyjaśnił, że A. K. ubiegał się o płatności rolnośrodowiskowe od 2008 r., przyjąć zatem należy, że znał zasady i tryb ich przyznawania. Ponadto organ wskazał, że z akt sprawy wynika, że producent doznał urazu kręgosłupa, nie stwierdzono przy tym pourazowych zaburzeń świadomości, które mogłyby wpływać na jego poczytalność i w związku z tym wpływać na zarządzanie gospodarstwem, w tym na informowanie ARiMR o zaistniałych zmianach.

W ocenie organu II instancji skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Brak jest podstaw do tego, aby uznać, że producent działał z najwyższą starannością, że ustanowienie pełnomocnika bądź powiadomienie ARiMR o zmianie adresu do korespondencji, stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej. W świetle opisanego stanu faktycznego trudno też dać wiarę, że wypadek, który miał miejsce w styczniu 2015 r. i który nie uniemożliwiał osobistego prowadzenia działalności rolniczej, czy zarządzania gospodarstwem przy udziale innych osób, jednocześnie uniemożliwiał wyręczenie się inną osobą, np. przez udzielenie pełnomocnictwa E. K. lub przekazanie przez ww. osobę informacji do ARiMR o zmianie adresu do korespondencji.

Dyrektor ARiMR stwierdził, że skarżący w dniu 28 grudnia 2015 r. stawił się osobiście w siedzibie Biura Powiatowego ARiMR i złożył podanie o wydanie decyzji z dnia [...]. Jednocześnie z treści wniosku o przywrócenie terminu wynika, że wymagał on opieki siostry jedynie do listopada 2015 r. W ocenie organu II instancji w niniejszym stanie faktycznym 7 - dniowy termin liczyć należy najpóźniej od dnia 1 listopada 2015 r. Termin 7 - dniowy do wniesienia prośby o przywrócenie terminu upłynął z dniem 7 listopada 2015 r. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony w dniu 4 stycznia 2016 r. W ocenie organu termin na wniesienie prośby został przekroczony. Ponadto organ wskazał, że strona jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu złożyła odwołanie od decyzji.

W skardze A. K. zarzucił naruszenie:

1. art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez błędne, sprzeczne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym przyjęcie przez organ, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji o z dnia 21 sierpnia 2015 r. nastąpiło bez winy skarżącego oraz prośba skarżącego o przywrócenie terminu nie została złożona w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu;

2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a.,

stanowiące naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz zasady

określonej w art. 77 k.p.a., poprzez niepodjęcie przez organ

administracyjny wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego

wyjaśnienia stanu faktycznego, załatwienia sprawy oraz

niezgromadzenie i nierozpatrzenie całości materiału dowodowego w

sprawie, czego emanacją było postanowienie organu o odmowie

przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz nieuwzględnienie i

nieprzeprowadzenie żadnego z wniosków dowodowych zawartych w

treści odwołania;

3. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 10 k.p.a., stanowiące

następstwo poprzednich uchybień, poprzez niezastosowanie

powyższego przepisu, a w konsekwencji pozbawienie strony

(skarżącego w niniejszej sprawie) ustawowego prawa do czynnego

udziału w postępowaniu.

Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym

kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Do skargi załączył dokumentację lekarską obrazującą przebieg leczenia po wypadku w styczniu 2015 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga A. K. jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 poz. 1647 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosowne do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – [dalej p.p.s.a.] sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Sąd administracyjny ocenia, czy orzeczenie organu jest zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Analiza w tym zakresie dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji (postanowienia).

Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Oznacza to, że kontrola sądowa sprawowana jest w granicach sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżoną decyzją, a sąd administracyjny uwzględnia każde dostrzeżone naruszenie prawa, o ile miało lub mogło mieć wpływ na treść wydanej decyzji. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania orzeczenia stwierdzającego wydanie decyzji z naruszeniem prawa, określone zostały w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a.

W rozpoznawanej sprawie, przedmiotem rozważań Sądu jest postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] odmawiające skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatu [...] ARiMR z siedzibą w A. z dnia [...] ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności. Oceniając wydane w sprawie rozstrzygnięcie Sąd uznał, że organ nie naruszył przepisów postępowania ani prawa materialnego w stopniu powodującym konieczność jego uchylenia.

Zgodnie z treścią art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 t.j.) odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. W przypadku, gdy decyzja organu administracji publicznej jest doręczana stronom, warunkiem rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania jest prawidłowe doręczenie decyzji stronie. O uchybieniu terminu do wniesienia odwołania można mówić tylko wówczas, gdy termin w ogóle rozpoczął swój bieg.

W niniejszej sprawie organ uznał, że decyzja z dnia [...] została skarżącemu doręczona w trybie "awizo" (art. 44 k.p.a.) i odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznając, że skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu oraz nie zachował 7-dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, który biegł od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Skarżący wskazał natomiast, że uległ wypadkowi, po którym przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim. Wyjaśnił, że w okresie od sierpnia do listopada 2015 r. korzystał z opieki siostry, dlatego też nie miał obiektywnej możliwości podjęcia awizowanej przesyłki. Skarżący wskazał także, że jego ojciec z uwagi na podeszły wiek i brak rozeznania prawnego nie mógł odebrać przesyłki oraz, że nie poinformował go o pozostawieniu awiza w skrzynce, a nawet uważa, że takiego awiza nie było.

Wobec powyższego przypomnieć należy, że w myśl art. 58 § 1 i 2 k.p.a., uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli spełnione zostaną łącznie cztery przesłanki:

1. strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu,

2. wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu,

3. jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin,

4. strona uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.

Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3).

Rozstrzygnięcie organu administracji publicznej w przedmiocie przywrócenia terminu bądź ewentualnie odmowy jego przywrócenia powinno być zatem poprzedzone szczegółową analizą materiału dowodowego pod kątem zaistnienia wszystkich wskazanych wyżej przesłanek. Jeżeli którakolwiek z przesłanek nie zostanie spełniona, przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest możliwe.

Należy także zaznaczyć, że przy ocenie braku winy organ administracyjny winien przyjąć "obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy". Brak winy zachodzi tylko wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. m.in. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 2005, Wydanie 7, str. 334 oraz m.in. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6 października 2005 r., sygn. akt II SA/Bk 369/05).

Przechodząc do analizy stanu faktycznego niniejszej sprawy wskazać należy, że niesporne jest, że decyzja z dnia 21 sierpnia 2015 r. została wysłana na adres wskazany przez A. K. we wniosku o wpis do ewidencji producentów: ul. A 6, [...] G. Decyzja została dwukrotnie awizowana: w dniu 26 sierpnia 2015 r., w dniu 3 września 2015 r. i prawidłowo uznana za doręczoną w dniu 9 września 2015 r., stosownie do treści art. 44 k.p.a. Na zwróconej do organu w dniu 10 września 2015 r przesyłce znajdują się wszelkie adnotacje niezbędne do uznania jej za doręczoną w trybie zastępczym określonym w art. 44 k.p.a. Z pisma pełnomocnika nie wynika też aby skarżący składał reklamację kwestionując prawidłowość doręczenia. W tym stanie rzeczy, termin do wniesienia odwołania biegł od dnia 10 września 2015 r. do 23 września 2015 r. Skarżący, co wynika z zebranego materiału dowodowego, nie odwołał się od tej decyzji w wymaganym terminie i w konsekwencji orzeczenie organu I instancji stało się ostateczne. Dopiero po upływie ponad 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji z dnia 21 sierpnia 2015 r., skarżący złożył odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia.

Skarżący w dniu 28 grudnia 2015 r. będąc w siedzibie organu dowiedział się o wydaniu decyzji i zapoznał się z jej treścią , dlatego, w ocenie Sądu od tej daty należy liczyć 7-dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Strona zachowała więc termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, bowiem pełnomocnik wniosek złożył w ostatnim 7 dniu tj. dniu 4 stycznia 2016 r. (data stempla pocztowego na kopercie) wraz z odwołaniem od decyzji . Spełniona zatem została przesłanka z art. 58 § 2 k.p.a. Jeżeli strona nie wiedziała o uchybieniu terminu, to termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od uzyskania przez nią wiadomości o tym, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 4 listopada 2015 r. sygn. I SA/Kr 1445/15, Lex nr 1939054, wyrok WSA w Łodzi z dnia 21 kwietnia 2015 r. sygn. III SA/Łd 1067/15 publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym zakresie Sąd nie podzielił więc stanowiska organu, że początek 7-dniowego terminu należy liczyć od 1 listopada 2015 r., skoro skarżący przyznał we wniosku, że opieki siostry potrzebował tylko do listopada 2015 r. Zdaniem Sądu to naruszenie nie miało jednak wpływu na treść rozstrzygnięcia, bowiem organ rozpoznał również wniosek merytorycznie, analizując wszystkie przesłanki wynikające z art. 58 § 1 k.p.a.

W ocenie Sądu, stanowisko organu II instancji, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, jest prawidłowe. Wskazać należy, że zgodnie z utrwaloną już linią orzecznictwa, uprawdopodobnienie braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, oznacza wykazanie okoliczności, które przy zachowaniu należytej staranności uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności i jednocześnie były nie do przewidzenia oraz nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Warunkiem dopuszczalności przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, jest więc uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo całej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne (zewnętrzne) oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. W związku z tym nawet lekkie niedbalstwo wyklucza możliwość przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej.

Jako okoliczności faktyczne, które mogą uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu przykładowo wskazuje się: nieprawidłowe doręczenie pisma procesowego, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, przerwę w komunikacji, mylne pouczenie o środkach zaskarżenia. Przy czym choroba może być co do zasady uznana za okoliczność usprawiedliwiającą niezachowanie terminu tylko wówczas, gdy dotyczy samej strony skarżącej i rzeczywiście uniemożliwia podjęcie czynności procesowej. W wyroku z dnia 26 lutego 2014 r. sygn. akt I GSK 1381/12 (LEX nr 1446500) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przyjmuje się powszechnie, iż za przyczynę uzasadniającą w takim przypadku brak zawinienia uznawane są wszelkie nadzwyczajne okoliczności i zdarzenia, które w normalnym ciągu zdarzeń życiowych pojawiają się sporadycznie lub niespodziewanie. W tym kontekście mieści się też choroba, jednakże nie w całym swoim przebiegu, lecz w przypadku nagłego zachorowania w tej fazie przebiegu, która odpowiada wymogom zdarzenia nagłego, nieprzewidywalnego. Co do zasady, choroby stanowią naturalny aspekt życia człowieka wywołując każdorazowo stres związany z zachorowaniem, nie usprawiedliwiają jednak zawsze dysfunkcji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy mieć przy tym na uwadze, że nie zawsze długotrwała choroba powoduje zatamowanie biegu terminów procesowych w stosunku do osoby dotkniętej taką chorobą, tym bardziej, gdy strona w trakcie jej biegu podejmuje jednak czynności procesowe. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2016 r. sygn. I OSK 2976/14, z dnia 31 stycznia 2012 r. sygn. II OSK 2175/10, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu należy podzielić stanowisko Dyrektora OR ARiMR w Ł., że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. Jak wynika z akt administracyjnych skarżący uległ wypadkowi w styczniu 2015 r., co skutkowało niezdolnością do pracy, ale u siostry przebywał, jak twierdzi, dopiero od sierpnia do listopada 2015 r. Jak wskazuje organ, już po wypadku, 15 czerwca 2015 r. skarżący złożył za pośrednictwem poczty własnoręcznie podpisany wniosek o przyznanie płatności na rok 2015 r. Skarżący był więc w stanie prowadzić swoje sprawy, a o ile miał trudności z poruszaniem się mógł skorzystać z pomocy innych osób przy czynności wysyłania korespondencji. Należy także podzielić stanowisko organu odwoławczego, że skarżący przebywając u siostry mógł ustanowić ją swoim pełnomocnikiem albo wskazać organowi adres zamieszkania siostry jako swój adres do korespondencji na czas kiedy tam przebywał. Tym bardziej powinien to zrobić skoro miał świadomości, że wszczęto wobec niego postępowanie w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu płatności rolnośrodowiskowych, bowiem w dniu 25 maja 2015 r. osobiście odebrał przesyłkę zawierającą zawiadomienie o wszczęciu tego postępowania pod adresem zamieszkania [...] G. ul. A 6 (k. 29 odw. akt admin.). Skarżący, jak wynika z załączonych akt administracyjnych, ubiega się o płatności przynajmniej od 2010 r., zatem miał świadomość, że postępowanie jest w toku i zakończy się wydaniem decyzji administracyjnej, która będzie doręczona na wskazany przez niego adres. Powołane przez skarżącego okoliczności nie wskazują aby choroba utrudniała podejmowanie decyzji i uniemożliwiała prowadzenie własnych urzędowych spraw. Organ prawidłowo przyjął, że sam fakt choroby, nawet poświadczony zaświadczeniem lekarskim, nie jest wystarczający dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Podnoszona przez skarżącego przeszkoda w dokonaniu czynności procesowej skonfrontowana z obiektywnym miernikiem staranności prowadzi do wniosku, że zarówno rodzaj choroby jak i wynikające z zaświadczeń lekarskich wskazania nie potwierdzają braku możliwości przezwyciężenia przez skarżącego przeszkody w zachowaniu terminu do dokonania czynności procesowej. Nadto przeprowadzka skarżącego do domu siostry wskazuje, że w celu dochowania terminu do dokonania czynności procesowej istniała możliwość skorzystania z jej pomocy przy jej dokonaniu, tym bardziej, że siostra skarżącego była już jego pełnomocnikiem w innym postępowaniach toczących się przez organami ARiMR. Uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu nie ogranicza się bowiem, jak chciałby tego autor skargi jedynie do ustalenia, czy twierdzenie wnioskodawcy o chorobie jest wiarygodne (tj. np. potwierdzone zaświadczeniem lekarskim), ale musi również uwzględniać to, czy wskazana przyczyna uchybienia terminowi stanowi przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia i czy zainteresowany wykazał należytą staranność w podjęciu działań mogących zapobiec uchybieniu terminu, np.: poprzez wyręczenie się inną osobą.

Przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania okoliczności zmiany miejsca zamieszkania oraz choroby nie pozwalają w ocenie Sądu na przyjęcie braku zawinienia po stronie skarżącej w uchybieniu termu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] Sąd podziela ocenę przyjętą przez organ w niniejszej sprawie, sprowadzającą się do uznania, że brak winy zachodzi jedynie w sytuacji, gdy wnioskodawca nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jak wynika z ustaleń organu skarżący mimo konieczności podjęcia leczenia mógł chodzić, a nadto miał możliwość posłużenia się osobą trzecią w celu dochowania terminu do wniesienia odwołania. W ocenie Sądu organ wnikliwie rozważył wszystkie okoliczności faktyczne wskazane we wniosku oraz uwzględnił i ocenił wszystkie załączone do wniosku dowody. Ich ocena jest zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. W ocenie Sądu zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy jest nieuzasadniony, a strona nie wskazuje jakie okoliczności wynikające z faktów i dowodów wskazanych przez stronę nie zostały wyjaśnione. Wbrew zarzutom skargi organ nie kwestionował faktu, że doznany uraz kręgosłupa spowodował kłopoty z poruszaniem się i konieczność spędzania większości czasu w pozycji leżącej. Uznał jedynie , i tę ocenę podziela także Sąd, że mimo tych utrudnień skarżący miał możliwość powiadomienia organu o czasowej zmianie miejsca pobytu i dochowania terminu do wniesienia odwołania. Każdy uraz ma charakter nagły, ale od chwili doznania urazu do chwili przeniesienia się skarżącego do siostry upłynęło 8 miesięcy, skarżący miał więc czas i możliwość, nawet korzystając z pomocy innych osób, zadbania o swoje sprawy urzędowe. Załączona do skargi dokumentacja medyczna potwierdza jedynie, że skarżący w związku z wypadkiem leczył się u chirurga ambulatoryjnie w NZOZ w G. od 28 .01.2015 r. d 30.09. 2015 r.

Pełnomocnik skarżącego nie wskazał także, jaki wpływ na treść rozstrzygnięcia organu miało zaniechanie skierowania do pełnomocnika wezwania w trybie art. 10 k.p.a. Naruszenie przepisów postępowania uzasadnia uchylenie zaskarżonego orzeczenia organu jedynie wówczas , jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy p.p.s.a.).

Reasumując Sąd uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie przez niego terminu nastąpiło bez jego winy. Organ administracji słusznie zatem odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów wskazywanych w skardze tj. art. 7, art. 10 i art. 77 § 1 k.p.a., bowiem stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo, co dawało podstawę do wydania zaskarżonego postanowienia.

Mając to na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.

d.j.