Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1427/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-03-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Sprawy jakości, certyfikacja, dozór
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 5, art. 6 ust. 1, 2, 3, art. 40a ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2014 poz 669
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jednolity.
article: art. 45 ust. 1 i 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 47, art. 48 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 136 poz 914
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 304 poz 18 art. 6, art. 7
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i RadyI R (UE) NR 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom  informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia  dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu  Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004
article: art. 6, art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 1 i 3, art. 156 par. 1 pkt 2, art. 189c
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 106 par. 3 i 5, art. 145 par. 1 pkt 2, art. 174, art. 183 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2002 nr 31 poz 1 art. 5 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 16, art. 17 ust. 1
law: Rzozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania  prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa  żywności

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.) Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "[A]" Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 1702/15 w sprawie ze skargi "[A]" Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu artykułu rolno-spożywczego o niewłaściwej jakości 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na rzecz Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych 1.000 (jeden tysiąc) złotych tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 1702/15, oddalił skargę [A] Sp. z o.o. w Ł. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z [...] kwietnia 2015 r. nr [...] o wymierzeniu kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu artykułu rolno-spożywczego o niewłaściwej jakości handlowej.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:

W wyniku kontroli przeprowadzonej w październiku 2014 r. przez Inspekcję Handlową w Łodzi w hurtowni "[...]" w Ł. stwierdzono następujące nieprawidłowości w zakresie oznakowania partii produktu: napój alkoholowy na bazie piwa, musujący, gazowany [...] a'0,71, data minimalnej trwałości: 11.08.2015 r. (data minimalnej trwałości jest równocześnie numerem partii produkcyjnej):

1. napój znajdował się w butelkach z ciemnego szkła, typowych dla wina musującego, co narusza art. 69 ust. 1 lit. a rozporządzenia Komisji (WE) nr 607/2009 z dnia 14 lipca 2099 r. ustanawiającego niektóre szczegółowe przepisy wykonawcze do Rozporządzenia Rady (WE) nr 479/2008 w odniesieniu do chronionych nazw pochodzenia i oznaczeń geograficznych, określeń tradycyjnych, etykietowania, prezentacji niektórych produktów sektora wina (Dz. Urz. UE L z 2009, Nr 193, poz.60; dalej: rozporządzenie 607/2009), przywołany w § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 kwietnia 2011 r. w sprawie szczegółowych wymagań jakości handlowej w zakresie opakowań niektórych wyrobów winiarskich (Dz. U. nr 87, poz. 489);

2. kształt butelki, sposób zabezpieczenia folią aluminiową oraz umieszczenie przez producenta paska papieru imitującego banderolę sugeruje, że produkt jest fermentowanym musującym napojem winiarskim, co narusza art. 4 ust. 1 w zw. z art. 5 i w zw. z art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 669 ze zm.; dalej: u.j.h.a.r.s.) oraz w zw. z art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (t.j. Dz. U. z 2010 r. nr 136, poz. 914 ze zm.; dalej: u.b.ż.);

3. oznakowanie ww. produktu, w tym zapisanie nazwy handlowej cyrylicą, tj. [...], sugeruje, iż jest to wyrób winiarski importowany, natomiast został on wyprodukowany oraz rozlany przez polskiego producenta, tj. skarżącą, co narusza art. 46 ust. 1 pkt 1 u.b.ż;

4. zastosowanie w nazwie ww. napoju określenia "musujący gazowany" jest sprzeczne z definicją zawartą w § 23 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 774), wskazującą, że określenie "musujący" odnosi się do napoju zawierającego naturalny dwutlenek węgla pochodzący z fermentacji alkoholowej.

W związku z powyższymi ustaleniami Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Łodzi w dniu [...] grudnia 2014 r. przeprowadził kontrolę jakości handlowej ww. napoju alkoholowego [...] u skarżącej [A] sp. z o.o.

W toku tej kontroli ustalono, że przedmiotowy napój alkoholowy został wyprodukowany w ilości 3.030,3 l (4.329 szt. x 0,7 l) i rozlany 12 sierpnia 2014 r. Ustalono również, że ów towar sprzedano w całości podmiotowi prowadzącemu ww. hurtownię.

Decyzją z [...] stycznia 2015 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 2000 zł za wprowadzenie do obrotu artykułu rolno-spożywczego o niewłaściwej jakości handlowej, tj. partii produktu o nazwie [...] a'0,71, data minimalnej trwałości: 11.08.2015 r. (data minimalnej trwałości jest równocześnie numerem partii produkcyjnej), wielkość partii wyprodukowanej: 3030,3 l (4 329 szt. X 0,7 l), data rozlewu: 12.08.2014 r.

W podstawie rozstrzygnięcia wskazano art. 4 ust. 1 i art. 5 ust. 1 u.j.h.a.r.s., art. 46 ust. 1 pkt 1, pkt 1 lit. a i ust. 2 u.b.ż. oraz art. 69 ust. 1 pkt 1a rozporządzenia 607/2009 i § 23 ust. 1 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych. Zdaniem organu, sposób opakowania i oznakowanie kontrolowanego produktu może sugerować, że jest to wyrób winiarski, a tym samym wprowadza konsumenta w błąd co do tożsamości produktu.

Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych decyzją z [...] kwietnia 2015 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie wydane w pierwszej instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że z dniem 13 grudnia 2014 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. poz. 1722), która uchyliła m.in. przepisy art. 6 ust. 2 u.j.h.a.r.s. oraz art. 45 ust. 1 i 2, art. 46, art. 47 i art. 48 ust. 1 u.b.ż. Zdaniem organu, uchylone przepisy mają zastosowanie do tej sprawy, gdyż obowiązywały one w czasie przeprowadzonej w grudniu 2014 r. u skarżącej kontroli.

W ocenie Głównego Inspektora JHARS, stwierdzone podczas kontroli naruszenia – w postaci kształtu butelki (zupełnie niecharakterystycznego dla piwa lub też produktów powstałych na jego bazie), jak i sposób zabezpieczenia jej szyjki za pomocą folii (łudząco podobny do zabezpieczeń napojów winiarskich) oraz umieszczenie paska papieru imitującego banderolę – sugerują konsumentowi, iż ma on do czynienia z fermentowanym, musującym napojem winiarskim, a nie napojem alkoholowym na bazie piwa. Zdaniem organu każdy z ww. zabiegów zastosowanych przez skarżącą pojedynczo nie wzbudziłby w konsumencie przeświadczenia, iż przedmiotowy napój może być fermentowanym napojem winiarskim, jednakże zestawienie tych wszystkich elementów już bardzo wymownie wskazuje na produkt winiarski, podczas gdy badany produkt to w rzeczywistości napój alkoholowy na bazie piwa.

Organ odwoławczy uznał zatem, że doszło do naruszenia art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a u.b.ż, a w związku z tym zarzuty dotyczące sprzeczności ustaleń poczynionych w toku kontroli są bezpodstawne. Ponadto, sama nazwa napoju – zapisana cyrylicą –sugeruje, że produkt pochodzi z innego kraju niż Polska. Z kolei określenia "musujące" albo "musujący" są charakterystyczne dla produktów winiarskich, tak więc umieszczenie ich na produkcie może potęgować u konsumenta wrażenie, iż ma on do czynienia z fermentowanym napojem winiarskim.

Przy ocenie stopnia szkodliwości czynu Główny Inspektor JHARS podzielił stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym całokształt oznakowania przedmiotowego produktu wskazuje konsumentowi, że ma on do czynienia z zupełnie innym produktem, tj. z fermentowanym winem musującym, a nie napojem na bazie piwa, co zakwalifikował jako średni stopień szkodliwości czynu. Zdaniem organu brak jest dowodów wskazujących na umyślną winę producenta.

Organ wskazał ponadto, że skarżąca była już karana za niewłaściwą jakość handlową produkowanego przez siebie asortymentu (czterema decyzjami Wojewódzki Inspektor JHARS nałożył na skarżącą kary pieniężne w kwotach od 1500 złotych do 3000 zł). W sprawie ustalono, że wielkość obrotów skarżącej za rok 2013 wynosiła 14 950 301 złotych. Biorąc pod uwagę, że w przedmiotowej sprawie maksymalna kara pieniężna mogłaby wynosić 60.606 złotych – czyli pięciokrotność wartości korzyści majątkowej rozumianej jako wartość partii wprowadzonych do obrotu – kara pieniężna nałożona na skarżącą w wysokości 2000 zł, stanowiąca 3% kary maksymalnej, jest zdaniem organu adekwatna do stwierdzonych nieprawidłowości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki na powyższą decyzję.

Zdaniem Sądu I instancji, w sprawie organ słusznie zastosował przepisy obowiązujące w dacie kontroli (1 grudnia 2014 r.), tj. przepisy u.j.h.a.r.s. i u.b.ż sprzed nowelizacji dokonanej ustawą ustawa z dnia 7 listopada 2014 r. o zmianie ww. ustaw. W związku z tym, że nowelizacja ta nie reguluje kwestii intertemporalnej, było możliwe – w ocenie Sądu – zastosowanie zasady tempus regit actum, zgodnie z którą do określonych zdarzeń, z którymi prawodawca wiąże określone skutki prawne, należy stosować przepisy obowiązujące w chwili powstania tych zdarzeń. Nałożona na skarżącą kara pieniężna dotyczyła wyłącznie partii towaru ujawnionej w toku kontroli z 1 grudnia 2014 r., zatem dopuszczalne było zastosowanie w sprawie prawa obowiązującego na dzień tej kontroli, zwłaszcza że przepisy regulujące karę pieniężną nie uległy zmianie. Kwestie zawarte w uchylonych przepisach krajowych, m.in. w art. 6 ust. 2 u.j.h.a.r.s. oraz w art. 46 u.b.ż. obecnie reguluje rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. Urz. UE L z 2011, Nr 304 poz. 18 ze zm.; dalej: rozporządzenie Nr 1169/2011). Stosownie do przepisów art. 6 i art. 7 tego rozporządzenia, informacje na temat żywności co do zasady nie mogą wprowadzać w błąd oraz muszą być rzetelne, jasne i łatwe do zrozumienia przez konsumenta. W ocenie Sądu, na pewno nie można tego powiedzieć o zakwestionowanej partii towaru piwa, które swoim opakowaniem sugeruje między innymi, że jest to towar pochodzący z innego kraju.

WSA podzielił stanowisko organu, że etykiety i kontretykiety mają znaczenie dla decyzji konsumenta. Powołując się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 4 czerwca 2015 r. sygn. akt C-195/14, wskazał, że art. 2 ust. 1 lit. a) ppkt (i) oraz art. 3 ust. 1 pkt 2 dyrektywy 2000/13 w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich w zakresie etykietowania, prezentacji i reklamy środków spożywczych, zmienionej rozporządzeniem nr 596/2009, należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie temu, by etykietowanie środka spożywczego oraz sposób, w jaki zostało ono wykonane, mogły sugerować, poprzez wygląd, opis lub graficzne przedstawienie określonego składnika, obecność tego składnika w owym środku spożywczym, podczas gdy w rzeczywistości składnik ten w nim nie występuje, a jego brak można wywieść wyłącznie z wykazu składników zamieszczonego na opakowaniu owego środka. Stanowisko to zostało zaaprobowane w doktrynie jako kontynuacja linii orzeczniczej krajowych sądów administracyjnych.

Zdaniem Sądu I instancji w sprawie nie zostały naruszone przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.) wskazane w skardze. Nie jest trafny zarzut braku powołania podstawy prawnej przez organ. Decydujące znaczenie ma bowiem to, że rozstrzygnięcie organu zawiera wskazanie przepisów prawa, w oparciu o które organ orzekał, a nie miejsce ich umieszczenia. Niewątpliwie w zaskarżonych decyzjach organ wskazał podstawę prawną rozstrzygnięcia.

Oddalając wniosek skarżącej o dopuszczenie dowodu uzupełniającego z dokumentów załączonych do skargi, Sąd stwierdził, że okoliczność stosowania podobnych praktyk przez innych producentów nie ma znaczenia w sprawie z uwagi na indywidualny charakter każdej sprawy administracyjnej.

WSA uznał ponadto, że sposób wymierzenia i wyliczenia nałożonej kary był zgodny z art. 40a ust. 5 u.j.h.a.r.s. i znajdował uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. Nałożona kara w kwocie 2000 złotych jest także proporcjonalna, co wynika z art. 17 ust. 2 zd. 3 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. UE L Nr 31, str. 1 ze zm.; dalej rozporządzenie 178/2002).

Reasumując, w ocenie Sądu zastosowana przez organy obu instancji interpretacja przepisów prawa żywnościowego nie jest wadliwa. Nadto, w zaskarżonej decyzji organ oparł się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny, a stanowisko organu zostało uzasadnione zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła [A] Sp. z o.o. w Ł., wnosząc o jego uchylenie w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zarzuty skargi kasacyjnej oparto na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), podnosząc:

1. naruszenie prawa materialnego przez nieprawidłowe zastosowanie przez WSA przepisu art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i brak unieważnienia przez WSA decyzji organów obu instancji. Zdaniem skarżącej naruszenie powyższych przepisów polegało na nieprawidłowym uznaniu, że w niniejszej sprawie zasadnie zostały powołane nieistniejące już w dacie zaskarżonych decyzji – przepisy, w szczególności art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a u.b.ż. i art. 45 ust. 1 i 2, art. 47, art. 48 ust. 1 tej ustawy oraz art. 6 ust. 2 i 3 u.j.h.a.r.s.;

2. naruszenie prawa materialnego, które w ocenie skarżącej wystąpiło w aspekcie naruszenia zaskarżonym kasacyjnie wyrokiem art. 7 i art. 87 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP – przez niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 6 ust. 2 i 3 u.j.h.a.r.s., art. 45 ust. 1 i 2, art. 46, art. 47, art. 48 ust. 1 u.b.ż., pomimo że przedmiotowe napoje alkoholowe "[...]" w opakowaniach i oznakowaniu etykietami krytykowanymi przez organ były w obrocie handlowym również w 2015 r. i decyzje organów w tej sprawie zostały wydane w 2015 r., kiedy przepisy te już od dnia 13 grudnia 2014 r. nie obowiązywały, bowiem weszły w życie przepisy ustawy z dnia 7 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia – co dotyczy w szczególności przepisu art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a u.b.ż.;

3. naruszenie prawa materialnego, przez zastosowanie przez organ II instancji i przez WSA w trybie kontroli merytorycznej zaskarżonej decyzji przepisów art. 6 ust. 2 i 3 u.j.h.a.r.s., art. 45 ust. 1 i 2, art. 46, art. 47, art. 48 ust. 1 u.b.ż., do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, pomimo że przedmiotowe napoje alkoholowe "[...]" w opakowaniach i oznakowaniu etykietami krytykowanymi przez organ były w obrocie handlowym i w 2015 r., i decyzje organów obu instancji w tej sprawie zostały wydane w 2015 r., kiedy przepisy te już od dnia 13 grudnia 2014 r. nie obowiązywały, co dotyczy w szczególności przepisu art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a u.b.ż., wskazanego na str. 11 zaskarżonej decyzji jako podstawa decyzji organu I instancji, wobec czego decyzje te zostały wydane bez takiej materialnoprawnej podstawy. Zdaniem skarżącej powyższe ma oczywisty, istotny wpływ na wynik sprawy, bo nieobowiązujący przepis nie może być podstawą prawną decyzji administracyjnej i decyzje te zostały wydane bez takiej podstawy prawnej, co stanowi także naruszenie przepisu art. 107 § 1 zd. pierwsze k.p.a.;

4. naruszenie prawa materialnego, przez uchybienie przepisom: art. 40a ust. 1 pkt 3, jak też art. 6 ust. 2, 3 u.j.h.a.r.s. w zw. z art. 3 pkt 5, art. 4 ust. 1 tej ustawy, art. 45 ust. 1 i 2, art. 46, art. 47, art. 48 ust. 1 u.b.ż. oraz art. 5 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 16, art. 17 ust. 1 rozporządzenia 178/2002 i również przepisy (w szczególności art. 6 i art. 7) rozporządzenia 1169/2011 przez niezasadne zastosowanie przez organ II instancji tych przepisów do niniejszej sprawy, co zostało nietrafnie zaaprobowane w wyroku WSA, ponieważ rzeczywisty stan faktyczny sprawy nie uzasadniał zastosowania tych przepisów w przedmiotowej sprawie przez organy inspekcji jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w sposób określony w ich decyzjach, co skarżąca spółka szeroko i dokładnie wywiodła tak zwłaszcza w uzasadnieniu odwołania, jak i bezpośrednio w uzasadnieniu skargi do WSA;

5. naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 75 § 1 k.p.a. przez to, że organ nie uwzględnił okoliczności braku dowodu w rozumieniu przepisu art. 75 § 1 k.p.a. na to, by krytykowane przez organy administracji opakowanie i znakowanie musującego-perlącego się napoju alkoholowego "[...]" wprowadziły w błąd konsumenta-konsumentów, bądź że rzeczywiście mogą wprowadzić konsumenta-konsumentów napojów alkoholowych w błąd co do tego, jaki jest rzeczywiście ten napój lub że jest to inny napój alkoholowy niż zawarty w tych opakowaniach tak znakowanych, oznakowany w szczególności właściwą kontretykietą;

6. naruszenie art. 106 § 3 i § 5 p.p.s.a. przez oddalenie wniosku dowodowego skarżącej spółki z części III skargi – w szczególności w zakresie punktu 1a załączników skargi, dotyczącym określonych faktur VAT "[A]" sp. z o.o. z 2015 r. na dowód okoliczności obrotu przedmiotowymi napojami alkoholowymi "[...]" także w 2015 r., zarówno przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej, jak i decyzji drugoinstancyjnej, co miało istotne znaczenie w aspekcie zarzutów niniejszej skargi kasacyjnej opartych o przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. o uchybieniu przepisowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. przez naruszenie przepisów prawa materialnego.

7. naruszenie przepisów postępowania art. 6, 7, 8, 15, 77 § 1 i § 4, 80, 107 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. oraz 136, 138 § 1 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez niezasadne niezastosowanie przez WSA w przypadku takich uchybień tego przepisu, które to uchybienia miały lub mogły mieć istotny wpływ na wynik tej sprawy. Zdaniem skarżącej gdyby WSA uwzględnił te uchybienia, to by uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję – co ma taki istotny wpływ na wynik tej sprawy.

W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano argumenty na poparcie przedstawionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na brak usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z przepisem art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził wystąpienia w rozpoznawanej sprawie przesłanek określonych w przepisie § 2 art. 183 p.p.s.a., skutkujących nieważnością postępowania, kontrola kasacyjna zaskarżonego wyroku może być więc dokonana wyłącznie w zakresie zdeterminowanym podstawami, na których została oparta skarga kasacyjna. Skarga kasacyjna jest bowiem środkiem odwoławczym wysoce sformalizowanym, a jej granice wyznaczone są przez podstawy i wnioski. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż – z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej – Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest zatem uprawniony do powtórnego badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego (ad meritum) w jego całokształcie.

Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawa prawna skargi kasacyjnej polegająca na naruszeniu przepisów postępowania powinna zatem zawierać wskazania, w jakiej postaci przejawia się naruszenie prawa procesowego oraz uprawdopodobnienie istnienia potencjalnego związku przyczynowego między uchybieniem procesowym a rozstrzygnięciem sprawy. W sprawie niniejszej skarga kasacyjna oparta została na obydwu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a., co zasadniczo sprowadza się do rozpoznania w pierwszej kolejności zarzutów procesowych.

Niemniej, uwzględniając istotę sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, w tym po części komplementarny charakter zarzutów kasacyjnych, na wstępie odnieść należy się do najdalej idącego zarzutu, tj. wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co zdaniem skarżącej polegało na nieprawidłowym uznaniu, że w niniejszej sprawie zasadnie zostały powołane nieistniejące już w dacie zaskarżonych decyzji przepisy, w szczególności art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a u.b.ż. i art. 45 ust. 1 i 2, art. 47, art. 48 ust. 1 tej ustawy oraz art. 6 ust. 2 i 3 u.j.h.a.r.s., co w konsekwencji czyni skutecznym zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a .

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie nie doszło do wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Tym samym nie można zasadnie uznać, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w sposób zarzucany przez kasatora.

Organy administracji, jak i Sąd I instancji mogły bowiem przyjąć zastosowanie istotnie nieobowiązujących (bowiem uchylonych) w dacie wydania decyzji wskazanych w jej podstawie prawnej przepisów art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 45 ust. 1 i 2, art. 47, art. 48 ust. 1 u.b.ż. oraz art. 6 ust. 2 i 3 u.j.h.a.r.s., niezależnie od tego, że zgodnie z tzw. zasadą aktualności organ powinien rozstrzygać sprawę na podstawie normy obowiązującej w dniu orzekania. Odnosząc się do powyższej kwestii, zwrócić uwagę należy, że w orzecznictwie NSA podkreśla się, iż wymieniona wyżej zasada aktualności wywodzona jest z zasady praworządności wyrażonej w art. 6 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa i stanowiącej "powtórzenie konstytucyjnej zasady praworządności wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP, jak również nawiązuje do zasady demokratycznego państwa prawnego wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP" (wyrok NSA z 9 listopada 2011r., II GSK 143/16, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wynika to z tego, że z "zasady praworządności wywodzi się obowiązek organów administracji publicznej stosowania do stanu faktycznego ustalonego na dzień wydania decyzji administracyjnej przepisów prawa obowiązujących w dniu wydania tej decyzji" (wyrok NSA z dnia 16 maja 2007 r., I OSK 1080/06, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl; zob. też uchwała NSA z 16 grudnia 2013 r., II OPS 2/13, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W przypadku spraw dotyczących sankcji administracyjnych można odstąpić od zasady aktualności tylko na korzyść potencjalnego sprawcy deliktu administracyjnego, a zatem nie może nastąpić rozszerzenie zakresu jego odpowiedzialności. W tym kontekście w orzecznictwie NSA i Trybunału Konstytucyjnego podkreśla się bowiem niedopuszczalność retroaktywnego stosowania uregulowań wprowadzających odpowiedzialność za delikty administracyjne (zob. wyrok TK z 12 maja 2009 r., P 66/07, Zbiór Urzędowy OTK 2009, nr 5A, poz. 65; por. też wyrok NSA z 21 października 2009 r. II GSK 487/09, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl por. też A. Skoczylas, Sankcje administracyjne jako środek nadzoru nad rynkiem kapitałowym [w:] Sankcje administracyjne, pod red. M. Stahl, R. Lewickiej, M. Lewickiego, Warszawa 2011, s. 313-326 oraz powoływane tam orzecznictwo). Zdaniem TK gwarancje zawarte w rozdziale II Konstytucji "odnoszą się do wszelkich postępowań represyjnych, tzn. postępowań, których celem jest poddanie obywatela jakiejś formie ukarania lub jakiejś sankcji". Powoduje to, że należy tu odpowiednio (tzn. z uwzględnieniem ich specyfiki) stosować m.in. art. 42 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji, zgodnie z którym "Odpowiedzialności karnej podlega tylko ten, kto dopuścił się czynu zabronionego pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia". Trybunał wyprowadza z tego dwie bardziej szczegółowe dyrektywy, a mianowicie "zakaz sankcjonowania czynów, które w chwili ich popełnienia nie stanowiły deliktów administracyjnych" oraz "zakaz stosowania sankcji, które nie były przewidziane w momencie popełniania deliktów" (wyrok TK z 12 maja 2009 r., P 66/07, Zbiór Urzędowy OTK 2009, nr 5A, poz. 65; por. też wyrok NSA z 21 października 2009 r., II GSK 487/09, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl oraz A. Skoczylas [w:] Problematyka intertemporalna w prawie. Zagadnienia podstawowe. Rozstrzygnięcia intertemporalne. Geneza, funkcje, aksjologia, red. naukowa J. Mikołajewicz, Warszawa 2015, s. 287 i n.). Jeżeli jednak po popełnieniu czynu podlegającego sankcji administracyjnej weszły w życie mniej represyjne rozwiązania prawne, powinno to działać na korzyść podmiotu, względem którego sankcja miałaby być nałożona. Na aktualną wolę ustawodawcy w tym zakresie wskazuje pośrednio także wprowadzenie do polskiego systemu prawnego art. 189c k.p.a. statuującego zasadę stosowania ustawy względniejszej dla sprawcy naruszenia prawa administracyjnego skutkującego zastosowaniem administracyjnej kary pieniężnej. W świetle tego przepisu "w przypadku gdy w czasie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązuje ustawa inna niż w czasie niedopełnienia obowiązku, z którego powodu ma być nałożona kara, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest ona względniejsza dla strony".

Przechodząc na grunt sprawy niniejszej, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia ani ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, bowiem wskazane w podstawie prawnej zaskarżonych decyzji przepisy mogły mieć zastosowanie. Rzeczywiście z dniem 13 grudnia 2014 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. poz. 1722), która, wykonując przepisy rozporządzenia nr 1169/2011, uchyliła m.in. przepisy art. 6 ust. 2 u.j.h.a.r.s. oraz 45 ust. 1 i 2, art. 46, art. 47 i art. 48 ust. 1 u.b.ż. Niemniej jednak uznać należy, że wskazane wyżej – uchylone – przepisy mogły zostać zastosowane. Kwestie bowiem zawarte w uchylonych przepisach krajowych m.in. w art. 6 ust. 2 u.j.h.a.r.s. oraz art. 46 u.b.ż., znalazły obecnie swoje uregulowania w art. 6 i art. 7 rozporządzenia nr 1169/2011. Tak więc pomimo uchylenia wskazanych przepisów ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia stan prawny zasadniczo nie uległ zmianie, bowiem przepisy cytowanych rozporządzeń oraz dyrektyw (Komisji, Parlamentu Europejskiego i Rady), uchylonych przepisów ustaw prawa krajowego oraz obecne regulacje, zawarte w art. 7 ust 1 rozporządzenia, w zasadzie analogicznie, a nawet obecnie o nieco szerszym zakresie (np. co do tożsamości środka spożywczego, kraju pochodzenia), przewidują wymogi dotyczące informacji na temat żywności, co oznacza, że uchylone regulacje krajowe odnoszące się do kwestii będących przedmiotem niniejszego postępowania jako względniejsze dla strony mogły mieć w sprawie zastosowanie.

Z tego też względu twierdzenie skarżącej jakoby zastosowanie nowych przepisów rozporządzenia Nr 1169/2011 miałoby wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Decyzja Głównego Inspektora JHARS z [...] kwietnia 2015 r. oraz decyzja Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora JHARS z [...] stycznia 2015 r. zostały oparte na stanie faktycznym stwierdzonym w toku kontroli, która została przeprowadzona przed wejściem w życie ustawy o zmianie ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Zasadnie organ podnosi, że wbrew stanowisku skarżącej, dokonał analizy stanu prawnego, wskazując, iż w okresie między kontrolą a dniem wydania decyzji ([...] kwietnia 2015 r.) nastąpiły zmiany legislacyjne związane z wejściem do obowiązkowego stosowania rozporządzenia (WE) nr 1169/2011, a w związku z tym ocenił, iż zastosowanie przepisów prawnych obowiązujących w czasie kontroli będzie odpowiedniejsze. Stanowisko to należy uznać za prawidłowe, mimo częściowo błędnego uzasadnienia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, jak słusznie zauważył organ II instancji ustawa z dnia 7 listopada 2014 r. nie uchyliła art. 40a ust. 1 pkt 3 u.j.h.a.r.s., który to stanowi przepis bazowy dla decyzji wymierzającej karę za wprowadzenie do obrotu artykułu rolno-spożywczego o niewłaściwej jakości handlowej. Tym samym za niezasadny uznać należało zarzut jakoby w dniu wydania decyzji organu II instancji nie obowiązywała odpowiednia podstawa prawna. Skoro zarzuty skarżącej dotyczące wydania decyzji bez odpowiedniej podstawy prawnej okazały się chybione, nie mogą one tym samym stanowić powodu jej uchylenia na mocy art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Skarżąca podniosła również, iż organ II instancji powinien ustalić, czy [A] Sp. z o.o. Ł. sprzedawała kwestionowany napój w okresie między kontrolą a wydaniem decyzji, gdyż w jej ocenie "nowa ustawa ma z pewnością zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po jej wejściu w życie, jak i do tych, które miały miejsce wcześniej, jednak trwają dalej." Argumenty te nie są zasadne, bowiem niezależnie od podanych wyżej przyczyn, z powodu których zastosowana podstawa prawna rozstrzygnięcia była prawidłowa, trafnie organ wskazuje, iż zaskarżony akt jest decyzją nakładającą na spółkę karę pieniężną z tytułu wprowadzenia do obrotu konkretnej partii artykułu rolno-spożywczego o niewłaściwej jakości handlowej, tj. "[...]" a’0,71, data minimalnej trwałości: 11.08.2015 (data minimalnej trwałości jest równocześnie numerem partii produkcyjnej), wielkość partii wyprodukowanej: 3.030,3 l (4.329 szt. x 0,71), data rozlewu: 12.08.2014 r., wyprodukowanego przez [A] Sp. z o.o. w Ł. i stwierdzona w toku kontroli nieprawidłowość dotyczy tego właśnie asortymentu. Tym samym bez znaczenia pozostaje fakt, czy strona wprowadzała do obrotu inne partie ww. produktu w okresie pomiędzy kontrolą a wydaniem decyzji administracyjnej w II instancji.

Niezrozumiałe jest również stanowisko skarżącej, z którego wynika, iż w decyzji organ ujawnił jakiekolwiek tajemnice handlowe przedsiębiorstwa, gdyż umieszczone zostały tam tylko i wyłącznie niezbędne informacje, na podstawie których można bezbłędnie zidentyfikować partię, która była przedmiotem kontroli i której następnie dotyczyły decyzje administracyjne. Odnosząc się natomiast do samego oznakowania napoju piwnego "[...]" zakwestionowanego przez organy, spółka wskazała, iż nazwa własna przedmiotowych napojów alkoholowych nie stanowi elementu oznakowania w myśl ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Stanowisko to nie jest zasadne. Jakość handlową stanowią cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi (art. 3 pkt 5 ww. u.j.h.a.r.s.). Zgodnie z art. 6 ust. 1 i 2 ww. ustawy artykuły rolno-spożywcze wprowadzane do obrotu są oznakowane, a do znakowania stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 u.b.ż. Zgodnie z art. 45 ust. 2 u.b.ż oznakowanie środka spożywczego obejmuje wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń, w tym znaki towarowe, nazwy handlowe, elementy graficzne i symbole, dotyczące środka spożywczego i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spożywczego lub odnoszą się do niego. Z powyższego jednoznacznie wynika, iż nazwa handlowa jest również elementem oznakowania i musi spełniać wymagania prawa żywnościowego w zakresie oznakowania, tak jak pozostałe elementy.

W przedmiotowej sprawie organy zakwestionowały oznakowanie produktu o nazwie: "[...]" a’0,71, data minimalnej trwałości: 11.08.2015 (data minimalnej trwałości jest równocześnie numerem partii produkcyjnej), wielkość partii wyprodukowanej: 3.030,3 l (4.329 szt. x 0,71), data rozlewu: 12.08.2014 r., z uwagi na to, iż umieszczenie napoju w butelce z ciemnego szkła, kształt tej butelki oraz sposób zabezpieczenia jej za pomocą folii aluminiowej, umieszczenie paska papieru imitującego banderolę sugeruje, iż ww. produkt jest fermentowanym napojem winiarskim.

W opinii organu, którą zasadnie Sąd I instancji podzielił, zarówno kształt butelki (zupełnie niecharakterystyczny dla piwa lub też produktów powstałych na jego bazie), sposób zabezpieczenia szyjki za pomocą folii (łudząco podobny do zabezpieczeń napojów winiarskich), jak i umieszczenie paska papieru imitującego banderolę sugeruje konsumentowi, iż ma on do czynienia z innym produktem (fermentowanym musującym napojem winiarskim), niż napój alkoholowy na bazie piwa.

Organy słusznie też zauważyły, że umieszczenie nazwy handlowej produktu, zapisanej cyrylicą, zajmuje całą stronę etykiety, natomiast pełna nazwa produktu oraz wykaz składników umieszczono na kontretykiecie o wiele mniejszą czcionką w porównaniu do nazwy handlowej. Okoliczność ta, jak trafnie przyjęto, w dużej mierze potęguje możliwość wprowadzenia konsumenta w błąd co do składu produktu. Etykiety i kontretykiety mają znaczenie dla decyzji konsumenta. Faktem jest, że w aktualnych warunkach rynkowych konsumenci świadomi są ogromnej różnorodności oferowanych im towarów i z rozwagą podchodzą do sposobu, w jaki są one oferowane, ale producent nie może wykorzystywać oznaczeń do wywoływania skojarzeń z zupełnie innym produktem.

Ponadto, butelka została zabezpieczona paskiem papieru imitującym banderolę, na którym umieszczono informację "Gwarancja jakości producenta firmy [A] Sp. z o.o." Wszystkie ww. elementy (kształt, rodzaj butelki, zabezpieczenie folią i paska papieru imitującego banderolę), jak zasadnie w sprawie uznano, wprowadzają w błąd konsumenta, sugerując, iż ma do czynienia z fermentowanym napojem winiarskim.

Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej, iż w przepisach prawnych brak jest regulacji, które odnosiłyby się do fizycznych parametrów butelek, bowiem istnieje tylko i wyłącznie przepis dotyczący minimalnej wielkości czcionki w oznakowaniu ilości nominalnej produktu, wskazać należy, że zarzut ten nie podważa trafności wydanego rozstrzygnięcia, bowiem brak regulacji w zakresie tego, w jakie butelki powinno rozlewać się napoje alkoholowe na bazie piwa, nie był w sprawie kwestionowany.

Jak wynika z decyzji organ powołał art. 69 ust. 1 lit a rozporządzenia nr 607/2009, by wykazać podobieństwo pomiędzy oznakowaniem produktów winiarskich a oznakowaniem przedmiotowego produktu, za pomocą którego producent wysyła konsumentowi mylny przekaz na temat tego, z jakim produktem ma do czynienia. Zarówno art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a u.b.ż., jak i obecnie obowiązujący art. 7 rozporządzenia nr 1169/2011 wskazują, iż oznakowanie nie może wprowadzać konsumenta w błąd, a jak słusznie przyjął Sąd I instancji, akceptując ustalenia organu, kształt butelki, sposób zabezpieczenia szyjki za pomocą folii oraz umieszczenie paska papieru imitującego banderolę sugeruje konsumentowi, iż ma on do czynienia z innym produktem, tj. musującym napojem winiarskim. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji zasadnie uznał iż producent nie wywiązał się z obowiązku zgodnego z prawem oznakowania środka spożywczego. Nie można też podzielić stanowiska spółki w zakresie sprzecznych ustaleń poczynionych w toku kontroli. Sąd I instancji trafnie zaaprobował konkluzję organów, w świetle której każdy z zabiegów zastosowanych przez producenta, np. umieszczenie napoju na bazie piwa w butelce charakterystycznej dla napojów winiarskich, zastosowanie korka i zabezpieczenie go za pomocą drutu, jak również umieszczenie ozdobnej banderoli, zastosowany pojedynczo nie wzbudziłby w konsumencie przeświadczenia, iż przedmiotowy produkt może być fermentowanym napojem winiarskim, jednakże zestawienie tych wszystkich elementów wymownie wskazuje, iż mamy do czynienia z fermentowanym napojem winiarskim.

Ponadto, biorąc pod uwagę samą nazwę, tj. "[...]" zasadnie też Sąd I instancji wskazał, iż zapis ten sugeruje, iż produkt pochodzi z innego kraju niż Polska, co oznacza w tym przypadku naruszenie art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a u.b.ż. Należy mieć bowiem na uwadze, że nazwa produktu jest pierwszą informacją, która trafia do świadomości konsumenta podczas procesu decyzyjnego. Podanie w oznakowaniu błędnej nazwy lub niezgodnej ze stanem faktycznym uniemożliwia podjęcie przez konsumenta świadomego wyboru i narusza w sposób istotny jego prawo do rzetelnej informacji o cechach produktu.

Zarówno nazwa, jak i oznakowanie produktu powinno być dla konsumenta jasnym i precyzyjnym przekazem, z jakim produktem ma do czynienia (np. nazwa odzwierciedlająca skład produktu). Odnosząc się natomiast do przedstawionych w skardze kasacyjnej przykładowych produktów podobnych do "[...]", należy wskazać, iż kwestia ta pozostaje bez znaczenia w przedmiotowej sprawie bowiem jak słusznie zauważa organ, obecność na rynku spożywczym podobnych produktów nie jest usprawiedliwieniem dla produkcji artykułów rolno-spożywczych o niewłaściwej jakości handlowej.

Zarzuty, iż organy administracyjne przeprowadziły postępowanie z naruszeniem wskazanych w pkt 5 i 7 petitum skargi kasacyjnej przepisów nie mają usprawiedliwionych podstaw.

Prawidłowo Sąd I instancji ocenił, że postępowanie było prowadzone zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego, organy działały zgodnie z dyspozycją art. 7, art. 77 § 1, art. 80 , 107 § 1 i 3 k.p.a. i podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Ponadto, jak podkreślono, mając na uwadze zakres kompetencji organów IJHARS, które precyzyjnie określa ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, organy Inspekcji przeprowadziły przedmiotowe postępowanie administracyjne zgodnie z procedurami, które obejmują czynności kontrolne, w tym m.in. kontrolę dokumentów związanych z przedmiotem kontroli, sprawdzenie oznakowania, pobranie próbek i ocenę ich oznakowania.

W oparciu o cały materiał dowodowy dokonano wnikliwej i wyczerpującej analizy stanu faktycznego, w wyniku której wydano decyzję, i powołano się na stosowne przepisy w zakresie jakości handlowej. Zatem zarzuty, iż organy przeprowadziły postępowanie z naruszeniem powołanych w skardze kasacyjnej przepisów k.p.a. nie mają usprawiedliwionych podstaw.

Równie nietrafny okazał się zarzut naruszenia art. 106 § 3 i § 5 p.p.s.a., który skarżąca upatruje w oddaleniu wniosku dowodowego spółki, dotyczącego określonych faktur VAT "[A]" sp. z o.o. z 2015 r. na dowód okoliczności obrotu przedmiotowymi napojami alkoholowymi "[...]" także w 2015 r., tj. przed wydaniem w sprawie decyzji organów obu instancji, skoro, jak już wyżej wskazano, fakt, czy strona wprowadzała do obrotu inne partie ww. produktu w okresie pomiędzy kontrolą a wydaniem decyzji administracyjnej w II instancji dla prawidłowości rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej nie miał żadnego znaczenia.

Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzega takich uchybień procesowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, natomiast ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, odmienna od stanowiska prezentowanego przez skarżącą, nie świadczy o tym, iż organ nie zgromadził kompletnego materiału dowodowego, czy też niewłaściwie go przeanalizował.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skoro spółka w skardze kasacyjnej skutecznie nie podniosła zarzutów naruszenia przepisów postępowania, tym samym stan faktyczny sprawy przyjęty do oceny zastosowanych przepisów prawa materialnego nie został zakwestionowany. W tej sytuacji niezasadne okazały się podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego zawarte w pkt 4 petitum skargi kasacyjnej.

Zgodnie z art. 40a ust. 1 pkt 3 u.j.h.a.r.s. kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producentów w oznakowaniu tych artykułów, podlega karze pieniężnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spożywczych do obrotu, nie niższej jednak niż 500 zł.

W sprawie niniejszej prawidłowo zatem zastosowano powyższy przepis ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, a wszelkie zarzuty w tym zakresie okazały się bezpodstawne.

Należy podkreślić, że podstawowym celem prawa żywnościowego, obok ochrony zdrowia i życia ludzi, jest ochrona interesów konsumentów, z uwzględnieniem uczciwych praktyk w handlu żywnością (art. 5 ust.1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002). Stosownie natomiast do art. 17 ust. 1 w.w. rozporządzenia podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności oraz kontrolowanie przestrzegania tych wymogów. Zgodnie zaś z art. 8 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002, prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością. Ma na celu zapobieganie oszukańczym lub podstępnym praktykom, fałszowaniu żywności oraz wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzać konsumenta w błąd. Stosownie zaś do art. 16 ww. rozporządzenia, bez uszczerbku dla bardziej szczegółowych przepisów prawa żywnościowego, etykietowanie, reklama i prezentacja żywności lub pasz, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd.

Mając na uwadze prawidłowo ustalony stan faktyczny nie sposób zatem przyjąć trafności zarzutów naruszenia wyżej wskazanych przepisów unijnych poprzez niewłaściwe ich zastosowanie.

Odnosząc się natomiast do zarzutów naruszenia powołanych w petitum skargi kasacyjnej art. 7, art. 87 ust 1 w zw. z art. 8 ust 2 Konstytucji RP, wskazać należy, że skoro skarżąca naruszyła prawidłowo zastosowane, co już wyżej wyjaśniono, przepisy dotyczące jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, a konsument został wprowadzony w błąd, brak jest jakichkolwiek podstaw, by uznać, że doszło do naruszenia, określonych tymi normami, konstytucyjnych zasad praworządności, źródeł powszechnie obowiązującego prawa oraz bezpośredniego stosowania przepisów Konstytucji.

Z przedstawionych wyżej przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za bezzasadną i na mocy art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczenie wydano na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 i art. 207 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a ) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804 ze zm.). Orzekając o częściowym zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił fakt znacznej wysokości stawki minimalnej za czynności radców prawnych przy wartości przedmiotu sprawy niniejszej, mając na uwadze, że w stanie prawnym obecnie obowiązującym stawka minimalna przy takiej jak w sprawie niniejszej wartości przedmiotu sporu jest niższa aniżeli przyjęta w wyroku.