Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1285/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 7 w zw. z art. 51 ust. 1 pkty. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi F. P. i W. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu pierwotnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta R. (dalej: PINB), działając na podstawie art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane po ponownymi rozpatrzeniu sprawy zgodności z przepisami prawa budowlanego realizacji robót budowlanych, związanych z przebudową budynku mieszkalnego, położonego na działkach nr [...] i [...] przy ul. [...] w R. nałożył na Inwestorów – F. i W. P. (Inwestorzy) obowiązek doprowadzenia do stanu poprzedniego budynku mieszkalnego poprzez: rozbiórkę ściany działowej zlokalizowanej w korytarzu, rozbiórkę dodatkowych schodów wewnętrznych w korytarzu, odtworzenie stropu międzykondygnacyjnego w zakresie otworu powstałego celem realizacji schodów oraz poszerzenie otworu drzwiowego pomiędzy wiatrołapem (gankiem) a korytarzem do wymiarów pierwotnych (co najmniej 0,90 x 2,00 m).

Decyzja ta zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W budynku wzniesionym jeszcze przed drugą wojną światową, zlokalizowanym przy ul. [...] w R. mieszkają rodziny P. oraz S., przy czym w części przynależnej do działki nr [...], stanowiącej własność F.P., zamieszkują S., zaś w części przynależnej do działki nr [...]- P. Wiek budynku oraz fakt zamieszkiwania w nim dwu rodzin w takim szczególnym układzie, były przyczynami wielu robót budowlanych dokonywanych przez jednych, jak i drugich, zazwyczaj w ramach samowoli budowlanej.

Przedmiotem sprawy zakończonej ww. decyzją PINB była samowola dokonana przez P., polegając na wykonaniu w 2009 r. ściany działowej i schodów w części stanowiącej własność S. (użytkowanej przez P.).

PINB decyzją nr [...] z dnia [...] r. nałożył na Inwestorów obowiązek doprowadzenia do stanu poprzedniego budynku mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w R. z uwagi na stwierdzone naruszenia przepisów techniczni budowlanych, w tym przepisów przeciwpożarowych oraz ze względu na brak możliwości doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem przez wzgląd na wymiar korytarza. Decyzją z [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanej w K.(dalej: [...]WINB) utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. Wyrokiem z dnia 21 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu II instancji oraz poprzedzającą ją decyzję PINB. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na konieczność dokonania szerszych ustaleń, obejmujących cały budynek. Uznał to za niezbędne z tego powodu, że każda ze stron korzysta z części budynku należącej do drugiej strony. Sąd zalecił, aby przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przesłuchano wszystkich domowników i dokonano szczegółowych ustaleń, w tym na okoliczność postawienia ściany oddzielającej obie części budynku za zgodą nieżyjącego już P.S. Sąd zwrócił także uwagę, że organ winien zbadać kwestię legalności drugiego z ganków użytkowanego przez S., bowiem bez dokonania ustaleń w tym aspekcie postępowanie ma charakter wybiórczy i jednostronny.

Po tym wyroku PINB podjął dalsze czynności wyjaśniające, w szczególności przesłuchał szereg osób wskazanych przez Sąd. Jednocześnie, odnosząc się do kwestii robót podejmowanych w budynku, organ I instancji wyjaśnia, iż kontrola zgodności z przepisami prawa innych robót była przedmiotem odrębnych postępowań prowadzonych przez organ nadzoru budowlanego.

W ocenie PINB roboty budowlane prowadzone przez Inwestorów wymagały uzyskania pozwolenia budowlanego, stąd uzasadnione było zastosowanie przepisów z zakresu postępowania naprawczego określonego w art. 50-51 pr. bud. Rozważając kwestię zakończenia tego postępowania organ doszedł do wniosku, iż nie zachodzą podstawy do wydania jednej z decyzji wskazanych w art. 51 ust. 1 pkt. 1-3, a w szczególności decyzji określonej w pkt. 2, bowiem nie jest możliwe doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Jak ustalono w trakcie postępowania wyjaśniającego kolizja z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie dotyczy niezgodności wykonanych robót z:

1/ § 66 tego aktu, bowiem szerokość schodów wynosi 0,63 m, a szerokość użytkowa schodów wynosi 0,50 m , podczas szerokość graniczna wynikająca z tego przepisu wynosi min. 0,80m; także wysokość stopni wynosi 0,17 - 0,21 m, podczas gdy graniczna max. 0,19 m;

2/ § 246 ust. 2 ww. rozporządzania, bowiem szerokość drogi ewakuacyjnej (szerokość przedsionka) wynosi 1,15 m, natomiast szerokość graniczna określona w tym przepisie to min. 1,20 m;

3/ § 246 ust. 3 ww. rozporządzania, bowiem lokalne obniżenie drogi ewakuacyjnej (wysokość przejścia pomiędzy schodami a stropem korytarza) wynosi 1,80 m, a wysokość graniczna wskazana w tym przepisie to min. 2,00 m;

4/ określoną w rozporządzeniu wysokością, która powinna wynosić min. 0,90 m, a jest 0,84-0,93 m;

5/ § 62 ust. 1 ww. rozporządzania, bowiem szerokość otworu w świetle ościeżnicy wynosi 0,74 m, natomiast graniczna to min. 0,90 m, zaś wysokość to 1,93 m, podczas gdy graniczna wynosi min. 2,00 m.

Jednocześnie, zdaniem PINB, w tej sytuacji nie jest możliwy inny sposób doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wymiarów schodów wewnętrznych, a także pozostałych parametrów związanych z realizacją tych schodów, jak tylko poprzez ich rozbiórkę.

Wobec tego organ uznał za uzasadnione podjęcie rozstrzygnięcia na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 51 ust. 7 pr. bud.

W odwołaniu z dnia 12 września 2016 r. W.P. wskazuje na brak zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych na etapie postępowania naprawczego oraz konsekwencje wykonania decyzji o rozbiórce, polegające na dewastacji substancji mieszkaniowej oraz koniecznością poniesienia znacznych kosztów.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: [...]WINB) decyzją z dnia [...] r. [...] utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w całości w mocy.

W uzasadnieniu decyzji [...]WINB przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania oraz poczynione w jego wyniku ustalenia. Podkreślił także, że organy orzekające w przedmiotowej sprawie na podstawie są związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wynikającymi z wyroku WSA w Gliwicach z dnia 21 września 2015 roku, sygn. akt IISA/G1495/15.

W ocenie [...]WINB, Inwestorzy dokonując przedmiotowych przedsięwzięć samowolnie zrealizowali roboty budowlane, w stosunku do których organ pierwszej instancji zasadnie zastosował tryb postępowania przewidziany w art. 51 ust. 1pr. bud.

W ramach prowadzonego postępowania organ nadzoru budowlanego mógł wydać jedną z decyzji wskazanych w art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 pr. bud., lub też na podstawie art 105k.p.a.umorzyć.

Przeprowadzone przez inwestorów prace miały charakter przebudowy w rozumieniu art 2 pkt 7a pr. bud., zgodnie z którym przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Materiał dowodowy w sposób jednoznaczny wskazuje, że w sprawie doszło do przebudowy obiektu budowlanego, gdyż uległy zmianie parametry techniczne i użytkowe obiektu budowlanego (wykonanie dodatkowych schodów, wykonanie otworu w stropie międzykondygnacyjnym oraz częściowe zamurowanie otworu drzwiowego). Zgodnie z art. 28 pr. bud. przebudowa obiektu wymaga pozwolenia na budowę, natomiast Inwestorzy, przed uzyskaniem decyzji zezwalającej na przebudowę, wykonali roboty budowlane w tym zakresie. W takim przypadku, dla oceny samowoli budowlanej oraz likwidacji jej skutków, jedynym właściwym trybem postępowania jest art. 50 ust. 1 i art. 51 pr. bud.

W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy i nie budzący wątpliwości ustalił, że Inwestorzy naruszyli § 66 i § 68 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez wykonanie schodów o szerokości 63 cm, przy czym szerokość użytkowa tych schodów wynosi zaledwie 50 cm, w sytuacji gdy powyższe przepisy wymagają aby minimalna szerokość schodów wynosiła 80 cm. Ponadto wysokość stopni schodowych wynosi od 17 do 21 cm, podczas gdy maksymalna wysokość według powyższych przepisów wynosi 19 cm. Inwestorzy] naruszyli także § 242 ust. 1, 2 i 3 powyższego rozporządzenia, ponieważ zawężyli oraz obniżyli drogi ewakuacyjne. Szerokość przedsionka wynosi obecnie 115 cm, a powinno być minimum 120 cm, natomiast wysokość przestrzeni między przejściem między schodami a stropem wynosi 180 cm, a powinno być minimum 2 metry. Ponadto niezgodna z § 62 powyższego rozporządzenia jest także szerokość otworu wejściowego do budynku przy dopuszczalnej minimalnej szerokości 90 cm a także jego wysokość, która wynosi 193 cm, przy dopuszczalnej wysokości 2 m. Naruszono także § 298 rozporządzenia, gdyż zmniejszono wysokość balustrady przy schodach do poziomu od 04 do 93 cm, a powinno być 90 cm.

Odnosząc się do kwestii wykonania ściany działowej [...]WINB zauważył, że tego rodzaju roboty budowlane nie podlegają reglamentacji prawa budowlanego, nie są przebudową i nie wymagają uzyskania pozwolenia na budową, ani dokonania zgłoszenia, Jednakże ze wzglądu na fakt naruszenia warunków technicznych, przedmiotowa ściana działowa mogła stanowić przedmiot postępowania oraz wydanej decyzji nakazującej jej rozbiórkę.

Zdaniem organu odwoławczego, prawidłowe są ustalenia PINB co do braku możliwości doprowadzania wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego przepisami, a co za tym idzie uzasadnione było wydanie przez PINB.

W skardze z dnia 16 listopada 2016 r., złożonej przez Inwestorów, podniesiono zarzuty dotyczące naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogły mieć wpływ na treść orzeczeń:

1/ błędne wskazanie przez organ II instancji daty wydania decyzji nr [...] PINB dla miasta R. jako 13.02.2014 r, gdy powinno być, zgodnie ze sprostowaniem wcześniej dokonanym postanowieniem z dnia 27 02 2015, 13 02 2015r.

2/ nierespektowanie przez organy administracyjne wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku WSA w Gliwicach co do toku dalszego postępowania.

3/ naruszenie art. 23 i art. 65 k.p.a., w wyniku zaniechania zawiadomienia właściwego organu do rozpoznania sprawy i zaniechanie bezzwłocznego przekazania temu organowi do rozpoznania.

4/ naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., przez uznanie, że F.P. ma dokonać prac budowlanych, w tej części obiektu budowlanego, które stanowią własność U.S., co byłoby niedozwoloną ingerencją w prawo własności osoby trzeciej.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji PINB i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi poniesiono w szczególności to, że wbrew wskazaniom WSA w Gliwicach zawartych w wyroku z dnia 1 września 2015 r., II SA/Gl 495/15 organ odwoławczy wydał decyzję bez wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, uwzględniając tylko jeden z wchodzących w grę interesów, przyjmując, że tylko skarżący dopuścili się samowoli budowlanej. Postępowanie miało charakter wybiórczy i jednostronny, ukierunkowane wyłącznie przeciwko skarżącym.

Naruszenia art 23 oraz art. 65 k.p.a. skarżący upatrują w tym, że wystąpili do PINB o wyrażenie zgody na odstąpienie od przepisów techniczno-budowlanych dla budynku mieszkalnego. Ten organ skierował do Ministra Infrastruktury i Budownictwa w Warszawie wniosek o wydanie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo od przepisu 72 ust 1 rozporządzona w sprawie warunków technicznych Minister Infrastruktury i Budownictwa w Warszawie odmówił dokonania czynności wskazując, że zgodnie z art 9 ust 3 ustawy i art 3 pkt 17 z 07 07 1994 r Prawo budowlane, właściwym do rozpoznania sprawy są organy administracji architektoniczno budowlane i nadzoru budowlanego, stosownie do ich właściwości. Natomiast PINB w tej sytuacji nie zawiadomił niezwłocznie właściwego do załatwienia sprawy organu i nie przekazał wniosku skarżącej do rozpoznania.

Z kolei naruszenie art. 77 § 1 i art 80 k.p.a. polega na przyjęciu stanowiska, zgodnie z którym F.P. ma wykonać roboty budowlane w tej części budynku, która stanowi własność U.S. Prowadzi to do ingerencji w prawo własności osoby trzecią, co powinno skutkować stwierdzeniem nieważności podjętej decyzji.

W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśniają, ze ściana działowa w budynku była wybudowana, wraz z W.P., przez nieżyjącego już P.S., który na to wyrażał zgodę. Osoby te w latach 2005-2006 wybudowały także ganek stanowiący samowolę budowlaną.

Zgodnie z zeznaniami D.S., początkowo schody wewnętrzne oraz ścianka działowa była akceptowana przez wszystkich mieszkańców. Dopiero gdy teść (P.S.) zachorował i stało się to uciążliwe, S. zmienili zdanie (w 2014 roku). Wtedy też, wysłali zawiadomienie do organów nadzoru budowlanego. Postawiono dwie ściany działowe, przy czym wybudowali S. Schody natomiast zrobiono na wyraźne żądanie nieżyjącego P.S.

Odpowiadając na skargę [...]WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Pismem z dnia 31 stycznia 2017 r. pełnomocnik uczestniczki postępowania – U.S. wniósł o oddalenie skargi, kwestionując jednocześnie zarzuty w niej podnoszone.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.(dalej [...]WINB) z dnia [...]r. [...], utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta R. (dalej: PINB) w sprawie nałożenia na F. i W. P. (Inwestorzy) obowiązek doprowadzenia do stanu poprzedniego budynku mieszkalnego poprzez: rozbiórkę ściany działowej zlokalizowanej w korytarzu, rozbiórkę dodatkowych schodów wewnętrznych w korytarzu, odtworzenie stropu międzykondygnacyjnego w zakresie otworu powstałego celem realizacji schodów oraz poszerzenie otworu drzwiowego pomiędzy wiatrołapem (gankiem) a korytarzem do wymiarów pierwotnych (co najmniej 0,90 x 2,00 m).

Podstawę materialnoprawną decyzji stanowi przepis art. 51 ust. 7 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t,j. Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm., dalej: pr. bud.).

Wskazane wyżej roboty były przeprowadzone w budynku mieszkalnym powstałym jeszcze przed drugą wojną światową, który nie powstał w ramach klasycznej samowoli budowlanej ( tj. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę), stąd brak było podstaw do zastosowania trybu legalizacyjnego określonego w art. 48-49 pr. bud. Jest to zatem inny, niż wskazane w art. 48 ust. 1 i w art. 49b ust. 1 pr. bud. przypadek samowoli budowlanej. Wobec tego postępowanie organów nadzoru budowlanego było prowadzone w trybie naprawczym, regulowanym art. 50-51 pr. bud

W myśl art. 51 ust. 7 pr. bud. przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 art. 51 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Art. 50 ust. 1 odnosi się do robót budowlanych wykonywanych:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub

2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub

3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub

4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.

Przedmiotowe roboty, czego nie kwestionują także skarżący, były zrealizowane bez uzyskania wymaganego pozwolenia na budowę.

W takim przypadku, w celu uzyskania stanu zgodnego z prawem organ nadzoru budowlanego, działając na podstawie art. 51 ust. 1 w drodze decyzji:

1/ nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego;

2/ nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem;

3/ nakładającej, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu określając termin wykonania w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę –doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Podjęcie jednej z wymienionych decyzji powinno być poprzedzone analizą stanu faktycznego sprawy w kontekście realnych możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Jeśli, wedle ustaleń poczynionych przez organ nadzoru budowlanego, nie będzie to możliwe ze względu na określone przeszkody, jest zobowiązany podjąć decyzję, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt. 1 pr. bud. A więc w przypadku wykonanych robót budowlanych, w zależności od sytuacji, powinien orzec o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części, bądź o doprowadzeniu obiektu do stanu poprzedniego.

W ocenie Sądu, organy orzekające w prawidłowo przyjęły, że w realiach przedmiotowej sprawy nie jest możliwe faktyczne doprowadzenie zrealizowanych samowolnie robót do stanu zgodnego z prawem, głównie z tego względu, że były one prowadzone wewnątrz budynku i nie można uzyskać parametrów wymaganych przez normy zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Normy wskazane przez organy, dotyczące m.in. szerokości schodów, wysokości stopni schodowych dróg ewakuacyjnych, szerokości i wysokości otworu drzwiowego oraz wysokości balustrady, co należy podkreślić, mają na celu zagwarantowanie bezpieczeństwa ludzi.

Wobec powyższego decyzja o rozbiórce w zakresie w niej określonym, znajduje pełne uzasadnienie.

Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w skardze, w kontekście wyżej dokonanych ustaleń stwierdzić trzeba, iż nie zasługują one na aprobatę,

Nie ma znaczenia dla sprawy błędne wskazanie przez organ II instancji daty wydania decyzji nr [...] PINB dla miasta R.. Zalecenia co do dalszego postępowania, zawarte w uzasadnieniu wyroku WSA w Gliwicach z dnia 21 września 2015 r. sygn.. akt II SA/Gl 495/15 zostały wypełnione, w szczególności przesłuchano wskazane przez Sąd osoby. Natomiast problemy związane z innymi robotami samowolnie wykonanymi w tym budynku były (są) badane w ramach innych postępowań administracyjnych, stąd nie było podstaw do objęcia ich zakresem prowadzonej sprawy.

Jeśli chodzi o kwestię zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych w trybie określonym w art. 9 pr. bud., to Sąd podziela stanowisko, zgodnie z którym jest to dopuszczalne także w trakcie postępowania naprawczego prowadzonego na podstawie art. 50-51 pr. bud. Trzeba jednak zwrócić uwagę, że w świetle art. 9 ust. 1 zgoda taka może być wyrażona jedynie szczególnie uzasadnionych przypadkach, a ponadto nie może powodować zagrożenia życia ludzi oraz pogorszenia warunków użytkowych. W stanie faktycznym sprawy, skoro roboty budowlane naruszają przepisy techniczne gwarantujące bezpieczeństwo ludzi, a także zachowanie pewnych standardów użytkowych budynków przeznaczonych na pobyt ludzi, zachodzą ewidentne przeszkody do wyrażenia takiej zgody. Poza tym, do zakończenia postępowania naprawczego zgody takiej nie wydano.

Pozostaje jeszcze kwestia adresata decyzji o rozbiórce. Biorąc pod uwagę treść art. 52 pr. bud., obowiązek taki może być nałożony na inwestora, zarządcę i właściciela nieruchomości. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym za jednolite uznać należy stanowisko, zgodnie z którym nie można orzec nakazu rozbiórki adresując go wyłącznie do inwestora, jeśli w dacie orzekania nie posiada on takich uprawnień do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłyby mu na wykonanie nakazu. Kryterium wyboru spośród trzech wymienionych w art. 52 pr.bud. podmiotów jest posiadanie tytułu prawnego umożliwiającego wykonanie decyzji (por. wyrok NSA z 6 marca 2008 r. sygn. akt II OSK 158/07, LEX nr 468723; wyrok NSA z 4 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 247/10, LEX nr 1071219; wyrok NSA z dnia 15 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 338/11, LEX nr 1219135).

Jednocześnie jednak, zważając na alternatywny sposób wskazania podmiotów, które mogą zostać zobowiązane do dokonania czynności rozbiórki w art. 52, przyjmuje się, że w pewnych sytuacjach zobowiązanym do likwidacji samowoli budowlanej będzie inwestor niebędący jednocześnie właścicielem nieruchomości. Chodzi o sytuację, w której inwestor wybudował samowolnie obiekt budowlany bez zgody właściciela nieruchomości. W takim bowiem przypadku nałożenie nakazu rozbiórki na właściciela nieruchomości byłoby dla niego nieuzasadnionym obciążeniem, narażałoby na koszty i dolegliwą procedurę, stanowiłoby również nieuzasadnione zwolnienie inwestora, który działał w warunkach samowoli budowlanej i to on powinien ponieść wszystkie niedogodności związane z wykonaniem rozbiórki ( por. m.in. wyrok NSA II OSK 1291/15 z dnia 14 lutego 2017 r.; wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2016 r., II OSK 706/15, CBOSA ).

W tym stanie rzeczy uzasadnione było, zdaniem Sądu, nałożenie obowiązku rozbiórki na F.P., która wraz z mężem była inwestorem, a ponadto jest właścicielką działki z przynależnym do niej mieszkaniem zajmowanym przez P. i U. S. De facto, wobec zajmowanego przez siebie mieszkania, działa tak jak właściciel. Rzeczą niedopuszczalną byłoby, co zdają się sugerować skarżący, nałożenie obowiązków wynikających z decyzji na uczestników postępowania (S.), będących formalnie właścicielami mieszkania użytkowanego przez F.P.

Mając powyższe na względzie Sąd nie dopatrzył się uchybień w postępowaniu organów mogących mieć wpływ na wynik sprawy i uznał, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są zgodne z obowiązującym prawem, a w związku z tym na podstawie powołanych przepisów oraz art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił – jak w wyroku.