Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1043/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono decyzję organu II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 48
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska (spr.) Sędziowie : NSA Joanna Tuszyńska WSA Małgorzata Łoboz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 2 marca 2021 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] czerwca 2020 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu l instancji.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie:

Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2015 r. ([...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał inwestorowi J. R. prowadzenie robót przy rozbudowie istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działkach nr [...] i [...] w miejscowości S. gm. Skrzyszów, o część gospodarczą o wymiarach 7,80 m x 5,10 m + 3,50 m x 4,28 m zlokalizowaną na działce nr [...] w S. oraz nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 31 maja 2016 r.:

1. zaświadczenia Wójta Gminy Skrzyszów o zgodności rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działkach nr [...] i [...] w miejscowości S. gm. Skrzyszów, o część gospodarczą o wymiarach 7,80 m x 5,10 m + 3,50 m x 4,28 m zlokalizowaną na działce nr [...] w S. z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy S.;

2. 4 egzemplarzy projektu budowlanego rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z wymaganymi opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami, opracowanego przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia wraz z zaświadczeniem o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, sprawdzonego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności budowlanego wraz z zaświadczeniem o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego;

3. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością - działką nr [...] w miejscowości S. gm. Skrzyszów, na cele budowlane.

Postanowieniem z dnia 23 maja 2016 r. Powiatowy Inspektor nadzoru Budowlanego w Tarnowie zmienił postanowienie dnia 18 grudnia 2015 r. w zakresie terminu do przedłożenia dokumentów wymienionych w pkt 1, 2 i 3 w taki sposób, że określono nowy termin przedłożenia dokumentów wymienionych w pkt 1,2 i 3 ww. postanowienia do dnia 21 października 2016 r.

W dniu 28 października 2016 r. J. R. przedłożył projekt budowlany "budynku gospodarczego"

Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2017 r. ([...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Tarnowie nałożył na inwestora J. R. obowiązek usunięcia nieprawidłowości w przedłożonym projekcie budowlanym pn. "Projekt budowlany budynku gospodarczego" opracowanym w październiku 2016 roku przez J. H.: w terminie do 31 listopada 2017 r. W postanowieniu wskazano, że "projekt posiada nieprawidłowości i braki, m.in.:

- projekt dotyczy części rozbudowanej (gospodarczej), a powinien dotyczyć całości budynku mieszkalnego oraz części rozbudowanej (gospodarczej);

- usytuowanie części rozbudowanej budynku mieszkalnego posiada zbliżenie do granicy z działką nr [...] w S. , co jest niezgodne przepisami Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie;

- część opisowa uwzględnia jedynie cześć rozbudowaną (gospodarczą) a nie całe przedsięwzięcie jakim jest rozbudowa budynku mieszkalnego;

- brak oceny technicznej wykonanych robót budowlanych przy rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego i powołania się na nią w projekcie.

Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Tarnowie zmienił postanowienie z dnia 14 kwietnia 2017 r, zmienione postanowieniem z dnia 23 maja 2016 r. w zakresie terminu usunięcia nieprawidłowości w przedłożonym projekcie budowlanym do dnia 31 grudnia 2018 r.

Postanowieniem z dnia 31 grudnia 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Tarnowie zmienił postanowienie z dnia 14 kwietnia 2017 r., zmienione postanowieniem z dnia 7 grudnia 2017 r. w ten sposób, że ustalono nowy termin do przedłożenia dokumentów do dnia 20 kwietnia 2019 r.

Postanowieniem z dnia 25 marca 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Tarnowie sprostował oczywistą omyłkę w postanowieniu z dnia 18 grudnia 2015 r. w ten sposób, że w wierszu 37 od góry na 1 stronie zamiast "III niewielkie budynki gospodarcze" powinno być "I budynek mieszkalny jednorodzinny".

Całe zdanie powinno brzmieć: Kategoria obiektu- I budynek mieszkalny jednorodzinny oraz w wierszu 33 od góry na 1 stronie zamiast: "budowlanego" wpisać "budowlanej".

Całe zdanie powinno brzmieć: sprawdzonego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlanego do projektowania bez ograniczeń o odpowiedniej specjalności budowlanej.

Decyzją z dnia 12 lutego 2020 r. ([...]) na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 83 ust. 1 działając w oparciu o art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 poz. 1186 z późn. zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Tarnowie nakazał J. R. wykonać rozbiórkę powstałej w wyniku rozbudowy części budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na działkach nr [...] i [...] w miejscowości S. gmina Skrzyszów, tj. części gospodarczej o wymiarach 7,80 m x 5,10 m + 3,50 m x 4,28 m zlokalizowanej na działce nr [...] w miejscowości S..

Organ podał, że kontrole w dniach 3 i 7 grudnia 2015 r. ujawniły, że na działkach nr [...] i [...] w S. znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny, murowany czterokondygnacyjny. Od strony północnej budynku mieszkalnego znajduje się budynek gospodarczy w budowie. Ściana północna i dach budynku gospodarczego w budowie od strony północnej nie są konstrukcyjnie powiązane z istniejącym na działce nr [...] w S. budynkiem stodoły. Tworzą niezależną konstrukcję, pomimo że budynki te przylegają do siebie. Istniejący budynek mieszkalny jednorodzinny, zlokalizowany jest na działkach nr [...] i [...] w S. , natomiast budynek gospodarczy w budowie położony jest w całości na działce nr [...] w S. . Budynek gospodarczy w budowie posiada wspólną ścianę od strony południowej z budynkiem mieszkalnym. Budynek gospodarczy znajduje się w stanie surowym otwartym, nie posiada żadnych instalacji. Jest to budynek parterowy ze stropem z płyt żelbetowych. Budynek przekryty jest dachem dwuspadowym o spadku w kierunku wschodnim i zachodnim o różnym nachyleniu połaci dachu, o konstrukcji stalowej pokrytej blachą. Konstrukcja dachu wykonana jest w ten sposób, że elementy stalowe konstrukcji dachu od strony zachodniej wsparte są na czterech słupach stalowych zamocowanych w stropie budynku (w wieńcu przy ścianie zachodniej) oraz dwóch słupach stalowych usytuowanych poza ścianą budynku w kierunku zachodnim w odległości 3,50 m od ściany budynku, natomiast od strony wschodniej wsparte są na ściance kolankowej o wysokości ok. 1,30 m. Spadek dachu od strony zachodniej jest mniejszy i wysokość od terenu do okapu dachu wynosi - 4,35 m, a od strony wschodniej wysokość od terenu do okapu dachu wynosi 3,80 m. Całkowita wysokość budynku do kalenicy dachu wynosi 6,00 m. Ponadto konstrukcja stalowa dachu zamocowana jest w ścianie północnej budynku mieszkalnego (elementy konstrukcyjne dachu wkute są w mur budynku). Pomierzona odległość budynku gospodarczego w budowie od ogrodzenia działki od strony wschodniej wynosi 1,20 m. W ścianie wschodniej wykonane są dwa otwory okienne, wykonano szkic.

Obecny podczas kontroli J. R. oświadczył, że w lutym 2015 roku pod wpływem śniegu zawalił się dach na istniejącym w tym miejscu budynku gospodarczym, zniszczona została drewniana więźba dachowa oraz część ścian. Do odbudowy budynku gospodarczego przystąpił wiosną 2015 roku, odbudowa polegała na rozebraniu starych ścian, uzupełnieniu i częściowym nadlaniu starych fundamentów, oraz przemurowaniu ścian materiałem z odzysku, bez zmiany wymiarów w rzucie, oraz na wykonaniu nowej więźby dachowej. Budynek zamierza użytkować jako budynek gospodarczy (skład opału i przechowywanie narzędzi). Przyznał, że przed rozpoczęciem robót nie dokonywał zgłoszenia o zamiarze remontu budynku gospodarczego.

J. R. przedłożył zgłoszenie złożone w Starostwie Powiatowym w Tarnowie w dniu 30 listopada 2015 roku dotyczące remontu budynku gospodarczego na działce nr [...] w S. , wskazując, że roboty remontowe zostaną rozpoczęte w terminie 30 dnia od daty zgłoszenia.

Na podstawie oświadczeń S. S. – S. , współwłaścicielki działki nr [...] w S. , ustalono, że w miejscu obecnie nowo wybudowanego budynku gospodarczego przez J. R., istniał poprzednio stary budynek gospodarczy, który był w złym stanie technicznym. Jak podała nie widziała jak J. R. wykonywał rozbiórkę starego budynku i budował nowy, ponieważ od granicy jej działki [...] w S. została założona zasłona z blachy i desek. Wskazała, że nowy budynek jest inny niż poprzednio istniejący; poprzedni nie miał otworów okiennych od strony jej działki, miał inny dach, był niższy. Roboty przy budowie nowego budynku J. R. rozpoczął w tym roku, tj. w roku 2015 r.

Zgłoszenie o zamiarze remontu budynku zostało złożone po rozpoczęciu robót, więc nie jest ono skuteczne. Nadto wykonane roboty budowlane w budynku gospodarczym nie są remontem. J. R. na wiosnę 2015 r. wykonał rozbiórkę istniejącego budynku gospodarczego i w miejscu po rozbiórce wykonał nowy budynek gospodarczy, posiadający inne niż poprzedni wymiary tj., zmieniono konstrukcję dachu oraz powiększył budynek o część zadaszoną wspartą na słupach. Ponadto nowy budynek połączony jest konstrukcyjnie z istniejącym na działkach nr [...] i [...] w S. budynkiem mieszkalnym - konstrukcja dachu budynku gospodarczego zamocowana jest w ścianie północnej budynku mieszkalnego, także ściana północna budynku mieszkalnego jest wspólna dla obu obiektów. Inwestor dokonał rozbudowy budynku mieszkalnego w kierunku północnym o część gospodarczą o wymiarach 7,80m x 5,10 m = 3,50 m x 4,28 m. Istniejący poprzednio w miejscu obecnie wybudowanego ,budynek gospodarczy jest uwidoczniony na kopii mapy zasadniczej (k. 9).

W sprawie nie może mieć zastosowania przepis art. 29 ust. 1 pkt 1a i art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, ponieważ powstała w wyniku rozbudowy budynku mieszkalnego część gospodarcza zbliżona jest do działki nr [...] w S. , a zatem obszar oddziaływania rozbudowy nie mieści się w całości na działce na której jest zlokalizowana. W takim przypadku Inwestor zobowiązany był uzyskać pozwolenie na budowę.

W konsekwencji organ przyjął, że przedmiotem postępowania jest rozbudowa istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego o część gospodarczą zlokalizowaną, bez wymaganego pozwolenia na budowę, a zatem sprawę należy rozpatrywać w trybie przepisu art. 48 przytoczonej ustawy Prawo budowlane. Na podstawie art. 48 ust. 2 prawa budowlanego nałożono na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentów wymaganych przepisem art. 48 ust. 3 prawa budowlanego w terminie do 31 maja 2016 r. Postanowienie to było wielokrotnie zmieniane w zakresie terminu przedłożenia dokumentów.

W dniu 29 lipca 2019 r. J. R. przedłożył 4 egzemplarze projektu budowlanego rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego o pomieszczenia gospodarcze. Po przebadaniu przez organ przedłożonego projektu ustalono, że został on opracowany nieprawidłowo. W analizie obszaru oddziaływania inwestycji wskazano, że usytuowanie rozbudowanej części gospodarczej budynku mieszkalnego powoduje, że obiekt ten oddziałuje na działkę sąsiednią o numerze [...] w miejscowości S.. Nie występuje zjawisko przesłaniania oraz zacieniania sąsiednich budynków mieszkalnych, jednak usytuowanie rozbudowy budynku mieszkalnego ogranicza możliwość zabudowy sąsiedniej działki. W związku z usytuowaniem obiektu w odległości 1,20 m od ogrodzenia z działką sąsiednią zaleca się odprowadzanie wód opadowych z rynien i rur spustowych na teren własnej działki odwodnieniem liniowym wykonanym z korytek betonowych odwadniających. W projekcie zostało przewidziane, aby w miejsce otworów okiennych po stronie wschodniej budynku (obecnie zamurowanych) wykonać doświetlenie z pustaków szklanych bezbarwnych. Autor opracowania nie odniósł się jednak do kwestii zgodności usytuowania rozbudowanej części budynku mieszkalnego z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2019 póz. 1065).

Obecnie obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego został zatwierdzony uchwałą Rady Gminy Skrzyszów nr XX/171/16 z dnia 21 lipca 2016 r. W rozdziale II § 4 ust. 1 pkt. 1 dopuszczono lokalizację budynków bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości 1,5 m od granicy sąsiedniej działki budowlanej, zgodnie z przepisami odrębnymi w tym zakresie. W omawianym przypadku odległość rozbudowanej części budynku mieszkalnego jednorodzinnego do granicy działki budowlanej wynosi 1,20 m. Autor opracowania wskazał w części opisowej projektu zagospodarowania działki, że budynek jest usytuowany w odległości 1,20 m od ogrodzenia z działką sąsiednią. Jednak na części graficznej projektu zagospodarowania działki wskazano, że jest to odległość od granicy z działką sąsiednią. Z analizy wydruku mapy ewidencyjnej

z systemu WebEWID jak i mapy znajdującej się w projekcie wynika, że powstała w wyniku rozbudowy część budynku mieszkalnego usytuowana jest w odległości 1,20 m od granicy z działką [...] w miejscowości S.. W związku z powyższym budynek jest usytuowany w odległości niezgodnej z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2019 poz. 1065). Nadto przedłożony projekt nie przewiduje sposobu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami. Nie wykonano więc obowiązku wynikającego z postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 grudnia 2015 r., zmienionego postanowieniem z dnia 23 maja 2016 r. oraz sprostowanego postanowieniem z dnia 25 marca 2019 r.

W związku z rozbieżnością pomiędzy stanem opisanym podczas kontroli z dnia 3 grudnia 2015 r., a przedłożonym projektem budowlanym, w dniu 19 grudnia 2019 r. przeprowadzono ponownie kontrolę na działkach nr [...] i [...] w miejscowości S.. Podczas kontroli ustalono, że od strony zachodniej budynku zamontowano okno i drzwi. Od strony wschodniej prowizorycznie zamurowano okna. Ściana wraz z oknami została prowizorycznie zabezpieczona blatami z desek przybitymi do ściany murowanej gwoździami. J. R. oświadczył, że okna i drzwi od strony zachodniej budynku zamontowano w kilka dni po kontroli z dnia 7 grudnia 2015 r. Prowizoryczne zamurowanie okien po stronie wschodniej budynku również nastąpiło w kilka dni po kontroli z dnia 7 grudnia 2015 r. J. R. oświadczył, że zrobił to przed otrzymaniem postanowienia o wstrzymaniu robót. Po otrzymaniu postanowienia o wstrzymaniu nie wykonywał przy tym budynku żadnych robót budowlanych.

Ustalono, że w dacie rozbudowy budynku mieszkalnego o część gospodarczą właścicielem działki nr [...] w miejscowości S. był J. R., który jest Inwestorem przedmiotowej rozbudowy.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł J. R..

Odwołujący się podniósł, że w prowadzonym postępowaniu nie uwzględniono lokalizacji przedmiotowej rozbudowy w stosunku do istniejącej zabudowy na działkach nr [...] i [...]. Rozbudowa została zlokalizowana z wykorzystaniem pozostałych starych fundamentów i usytuowana dokładnie w tym samym miejscu co rozebrany budynek gospodarczy tj. bez zmiany odległości od działki nr [...]. Pominięto zupełnie fakt, że przyległe budynki usytuowane są również w odległości mniejszej niż 1,5 m od granicy z działką sąsiednią a zostały wybudowane w sposób legalny. Budynek mieszkalny jednorodzinny czterokondygnacyjny usytuowany jest ścianą z otworami okiennymi i drzwiowymi w odległości około 1,4 m od granicy z sąsiednią działką, a budynek gospodarczy 0,60 m od granicy z działką nr [...]. Kwestionowanie lokalizacji przedmiotowej rozbudowy, jako niezgodnej z warunkami technicznymi jest nieuzasadnione. Doprowadzenie bowiem do zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz warunkami technicznymi dotyczyłoby również pozostałych obiektów a w szczególności istniejącego budynku mieszkalnego.

Dodał, że zmiana wymiarów obiektu (dwa słupy wspierające konstrukcję dachu) nastąpiła nie od strony granicy z działką sąsiednią o numerze [...] (poprzednio [...]) a w głąb działki własnej. Przedmiot postępowania nie został dokładnie zdefiniowany. Organ nadzoru budowlanego przeprowadzając kontrolę samowolnej budowy określił przedmiotowy obiekt, jako budynek gospodarczy, by w trakcie postępowania naprzemiennie określać przedmiot sprawy, jako budynek gospodarczy lub rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego. W postanowieniu wstrzymującym prowadzenie robót budowlanych z dnia 18 grudnia 2015 r. przedmiotową samowolę nazwano rozbudową istniejącego budynku mieszkalnego, by poniżej zakwalifikować samowolnie wykonany obiekt do kategorii III, jako niewielkie budynki gospodarcze. Sprostowanie nastąpiło dopiero postanowieniem PINB w Tarnowie z dnia 25 marca 2019 r. W odniesieniu do przedmiotowej samowoli budowlanej występują wątpliwości, co do kwalifikacji w świetle obowiązujących przepisów i zastosowania trybu z art. 48 Prawa budowlanego. Rozbudowa istniejącego budynku nie polega na wzniesieniu obok nowego, odrębnego budynku (por. II SA/Kr 941/15).

Działka nr [...] w bezpośrednim sąsiedztwie przedmiotowej rozbudowy jest zabudowana wiatą dobudowaną do drewnianej stodoły, która znajduje się na działce [...] i w tym miejscu znajduje się sieć kanalizacyjna ze studzienka. Ponadto wymiary działki w tym miejscu (ok. 7,0 m) nie pozwalają na prawidłową jej zabudowę. Nie występują czynniki mogące powodować jakąkolwiek uciążliwość dla działki sąsiedniej.

Podniósł, ze w postanowieniu z dnia 18 grudnia 2015 r. odmówiono mu prawa do wniesienia zażalenia.

Decyzją z dnia 26 czerwca 2020 r. ([...]) na podstawie art. 138 §1 pkt 1 i art. 104 kpa oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.) Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie utrzymał w mocy decyzję organu Instancji.

Organ odwoławczy przedstawił ustalenia organu I instancji i przyjął je za własne. W dalszej kolejności podał, co następuje:

Organ I instancji dokonał prawidłowej kwalifikacji przedmiotu postępowania administracyjnego. W stanie faktycznym niniejszej sprawy miała bowiem miejsce budowa budynku o przeznaczeniu gospodarczym, o wymiarach w rzucie 7,8 0m x 5,10 m z zadaszeniem wspartym na słupkach stalowych o wymiarach 3,50 m x 4,28 m, dobudowana do istniejącego budynku jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości S..

Przedmiotowy budynek gospodarczy posiada trzy własne, murowane ściany, które nie są powiązane ze ścianami budynków sąsiednich. Jako czwarta ściana wykorzystana została ściana sąsiedniego budynku mieszkalnego. Konstrukcja dachu spornego budynku gospodarczego nie ingeruje w konstrukcję budynku głównego, jest od niego niezależna w stopniu umożliwiającym rozbiórkę jedynie części dobudowanej bez uszczerbku dla innych obiektów. Co prawda dobudowa pozostaje funkcjonalnie powiązana z budynkiem mieszkalnym, jednakże stanowi samodzielną całość, która prawidłowo została objęta nin. postępowaniem.

Z powyższego wynika, że realizacja przedmiotowego obiektu stanowiła budowę zgodnie z art. 3 pkt 6 pr budowlanego. Budowy tej dokonano w miejscu starego budynku gospodarczego, który uległ uszkodzeniu i został rozebrany. Jak wskazał w odwołaniu inwestor "przedmiotowy obiekt został wybudowany na istniejących fundamentach pozostałych po zawalonym budynku gospodarczym, po ich wzmocnieniu i nadlaniu". Powyższe roboty budowlane nie mieszczą się jednak

w definicji remontu. Budowa nowego obiektu budowlanego nawet w miejscu,

w którym uprzednio znajdował się inny obiekt budowlany wymagała zgodności z przepisami obowiązującymi w momencie realizacji i uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Zgodnie z brzmieniem art. 29 prawa bud obowiązującym w dacie realizacji przedmiotowego obiektu (wiosna 2015), dobudowa budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 39,78 m2 + dach nie znajdowała się i również obecnie nie znajduje się w katalogu obiektów i robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę z art. 29. Skoro zaś wykonanie przedmiotowego obiektu budowlanego wymagało pozwolenia na budowę, którym inwestor nie legitymował się, to organ I instancji zasadnie prowadził postępowanie w sprawie legalności przedmiotowego obiektu określone w trybie art. 48 pr bud.

W miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy Skrzyszów, zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy Skrzyszów nr XXXI/338/14 z dnia 28 marca 2014 r. działka [...] w miejscowości S. położona jest w konturze oznaczonym symbolem 6.RM stanowiącym teren zabudowy zagrodowej

w gospodarstwach rolnych, hodowlanych i ogrodniczych z podstawowym przeznaczeniem pod zabudowę zagrodową. W granicach terenów 6.RM dopuszcza się lokalizację zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, lokalizację obiektów garażowo - gospodarczych, a także remont, przebudowę, odbudowę, rozbudowę

i nadbudowę istniejącej zabudowy pod warunkiem utrzymania obowiązującego przeznaczenia terenu wraz z przyjętymi zasadami zagospodarowania terenu

i kształtowania zabudowy jak dla obiektów noworealizowanych. Obecnie działka [...] znajduje się na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego podjętego uchwałą Rady Gminy Skrzyszów nr XX/171/16 z dnia 21 lica 2016 r. oznaczonym na rysunku planu symbolem MN, oznaczającym teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej.

Złożony na skutek postanowienia z dnia 18 grudnia 2015 r. projekt budowlany stanowi inwentaryzację stanu istniejącego, nie przewiduje zmian koniecznych do doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z przepisami w tym warunkami technicznymi dotyczącymi odległości od granic z działką sąsiednią. Przede wszystkim nie uwzględniono w projekcie budowlanym § 12 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r. poz. 1065), które określa warunki usytuowania obiektów na nieruchomości uwzględniając odległości od granic. Dlatego też organ I instancji prawidłowo na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 pr bud. nałożył na inwestora nakaz rozbiórki dobudowanej części gospodarczej do budynku jednorodzinnego na skutek przyjęcia, że obowiązek nałożony postanowieniem wydanym na podst. art. 48 ust. 2 nie został wykonany.

Na powyższą decyzję J. R. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów:

- art. 7, art. art. 8, art. 77 § 1, art. 107 § 1 i 3 kpa poprzez brak wyjaśnienia prawidłowego zakresu rozbiórki, co ma istotny wpływ na wynik sprawy;

- art. 138 § 1 pkt 1 kpa

- art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez brak jego zastosowania.

Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zgodnie z obowiązującym orzecznictwem nakaz rozbiórki może być orzeczony w stosunku do części budynku, gdy ta samowolnie wybudowana część da się wydzielić z całości obiektu bez uszczerbku dla pozostałej jego części, a w stanie faktycznym niniejszej sprawy są nimi przede wszystkim budynek mieszkalny jednorodzinny położony na południe od rozbudowy oraz stodoła położona na północ od rozbudowy. Rozbudowa objęta nakazem rozbiórki tworzy niezależną konstrukcję z obiektem stodoły. W decyzji pominięto informację na temat fundamentów budynku i jaki wpływ będzie miała rozbiórka rozbudowy wraz z fundamentami na statykę obiektu mieszkalnego.

Zdaniem skarżącego organy nadzoru budowlanego I i Ii instancji

w zaskarżonych decyzjach nie dokonały szczegółowego określenia zakresu rozbiórki, a brak ten w zakresie w zakresie ustalenia powoduje także i to, że nie wiadomo jaki skutek wywoła ta rozbiórka na obiekty sąsiednie jak budynek mieszkalny i stodołę notabene legalnie wybudowane. Wątpliwości budzi również ustalenie przez organy adresata decyzji o nakazie rozbiórki. Skoro bowiem nakaz rozbiórki obejmuje także fundamenty, to adresatem decyzji winien być obok inwestora również właściciel nieruchomości.

Nadto wedle skarżącego w przedmiotowej sprawie przedwcześnie zastosowano art. 48 ust. 4 w zw. z art. 48 ust. 1 b prawa budowlanego. Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pozwalały organowi nadzoru budowlanego na prawidłowe wdrożenie procedury legalizacyjnej i zobowiązanie inwestora do przedłożenia wymaganych dokumentów.

Inwestor działał w zaufaniu do projektanta opracowującego zastępczy projekt budowlany, dlatego miał prawo oczekiwać na pozytywne zakończenie procesu legalizacyjnego. W czasie pomiędzy złożeniem projektów w dniu 29 lipca 2019 r., a kontrolą przeprowadzoną w dniu 19 grudnia 2019 r. czyli w czasie ponad 4 miesięcy - organ nadzoru budowlanego I instancji, po stwierdzeniu naruszeń w dokumentacji projektowej nie nałożył postanowieniem, o którym mowa w art. 35 ust. 3 pr. budowlanego obowiązku usunięcia wskazanych nieprawidłowości, tylko w dniu 1 lutego 2020 r. - po ponad 7 miesiącach od daty złożenia projektów – wydał decyzję nakazującą rozbiórkę.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:

Kompetencje sądów administracyjnych określają przede wszystkim przepisy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 – 5, art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z przepisów tych wynika, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, zadaniem więc sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na akt administracyjny jest ocena zgodności z prawem tego aktu. Dokonując tej oceny sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną. Granice sądowej kontroli ograniczają tylko granice sprawy i zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego przy braku przesłanek do stwierdzenia nieważności aktu.

W wyniku przeprowadzonej według powyższych reguł kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził konieczność jej uchylenia.

W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że poczynione ustalenia i rozważania są niewystarczające dla prawidłowego zakwalifikowania przedmiotowego obiektu. Niepewność w tej kwestii znalazła zresztą wyraz w treści zebranych materiałów podejmowanych w sprawie aktów. W protokole kontroli z dnia 3 grudnia 2015 r. obiekt nazwano "budynkiem gospodarczym". Postanowieniem z dnia18 grudnia 2015 r. wstrzymano roboty przy "rozbudowie budynku mieszkalnego", ale kategorię obiektu określono jako "kategoria obiektu – III niewielkie budynki gospodarcze". To określenie zmieniono dopiero w dniu 25 marca 2019 r. postanowieniem o sprostowaniu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy posługuje się różnorakimi nazwami przedsięwzięcia, w tym pojęciem "budowa budynku o przeznaczeniu gospodarczym, czy wręcz pojęciem "budynek gospodarczy". Ani organ I instancji, ani organ II instancji nie podały żadnych miarodajnych argumentów dla zakwalifikowania inwestycji jako rozbudowy budynku mieszkalnego. Sprawa takiej, poszerzonej argumentacji wymagała, skoro jest niewątpliwe, że obiekt powstał w miejscu dawnego budynku gospodarczego i gospodarcze przeznaczenie mają znajdujące się w nim pomieszczenia. Wprawdzie budynek ma komunikację z budynkiem mieszkalnym, ale – wg. przedłożonego projektu – ma też komunikację z przylegającym budynkiem gospodarczym. Tej ostatniej okoliczności organy w ogóle nie dostrzegły i nie wyjaśniły. Co więcej, organ odwoławczy podał, że obiekt ma trzy ściany (czwartą stanowi ściana budynku mieszkalnego), choć taki fakt nie wynika z materiałów sprawy, ani z ustaleń organu I instancji, który stwierdził, że "ściana północna i dach budynku gospodarczego w budowie od strony północnej nie są konstrukcyjnie powiązane z istniejącym na działce nr [...] w S. budynkiem stodoły. Tworzą niezależną konstrukcję, pomimo że budynki te przylegają do siebie". Oba te ustalenia są zresztą niezgodne z treścią projektu budowalnego, w którym podano, że "przedmiotowy budynek stanowi zabudowę plomby tj. przestrzeni pomiędzy budynkiem mieszkalnym i innym budynkiem gospodarczym i jest z tymi budynkami powiązany konstrukcyjnie". W protokole kontroli zaś z dnia 3 grudnia 2015 zapisano, że "wszystkie te budynku są połączone, mają wspólne ściany". Ani zgromadzone fotografie, opisy, czy inne materiały nie przedstawiają dokładnie faktycznego powiązania (bądź jego braku) przedmiotowego obiektu z budynkiem stodoły. Dokonanie prawidłowej kwalifikacji dość nietypowego przedmiotu postępowania jest możliwe tylko na podstawie bardzo dokładnych danych i opisów. Od poprawnego wykonania tego zadania zależy dalszy bieg postępowania, może zależeć zakres i rodzaj nakładanych na inwestora obowiązków, a wreszcie zależy wysokość ew. opłaty legalizacyjnej.

W dniu 28 października 2016 r. inwestor przedłożył projekt budowy budynku gospodarczego, po czym (jak wskazano – przedwcześnie) został wezwany do usunięcia znajdujących się w nim nieprawidłowości. Jedną z nich opisano jako: "usytuowanie części rozbudowanej budynku mieszkalnego posiada zbliżenie do granicy z działką nr [...] w S. , co jest niezgodne przepisami Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie". W tym miejscu wskazać trzeba, że w dacie kontroli przeprowadzonej w dniu 3 grudnia 2015 r. w ścianie wschodniej obiektu (od strony działki sąsiedniej) znajdowały się otwory okienne. W uzasadnieniu postanowienia o wstrzymaniu wykonania robót z dnia 18 grudnia 2015 r. stwierdzono, że "rozbudowa, z uwagi na odległość ściany wschodniej części gospodarczej z otworami okiennymi od wschodniej granicy działki, narusza przepisy w zakresie usytuowania, jednak istnieje możliwość doprowadzenia rozbudowy do stanu zgodnego z prawem". Takie, enigmatyczne sformułowanie, w połączeniu z zacytowanym wyżej fragmentem postanowienia z dnia 28 października 2016 r., mogły przekonać skarżącego, że, w ocenie organu, dla doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wystarczające jest zamurowanie otworów we wschodniej ścianie, lub też wypełnienie go luksferami (por. projekt z 2019 r.). Sam organ, w żadnym z podejmowanych w toku postępowania aktów nie określił wprost sposobu usunięcia wskazanej nieprawidłowości, a w każdym racie nie opisał stanu docelowego, który uznałby za zgodny z prawem. Rzecz była o tyle istotna, że odległość ściany obiektu od granicy działki ustalona przez organ (1,2 m) nie odbiegała znacznie od odległości zgodnej z prawem (1,5 m), a nadto ściana ta powstała dokładnie w miejscu ściany rozebranego budynku gospodarczego, wybudowanego na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Zwrócić też należy uwagę, że – wobec braku możliwości zaskarżenia postanowienia o wstrzymaniu wykonywania robót budowlanych (wg. stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania postanowienia) – oczekiwania co do stanu pożądanego winny być opisane ze szczególną uwagą.

Rację ma skarżący zarzucając, że nie została wyjaśniona kwestia fundamentów. Organ nie ustosunkował się w ogóle do twierdzeń inwestor, że obiekt powstał zasadniczo na fundamentach obiektu poprzednio istniejącego. Nakaz rozbiórki dotyczy całego obiektu, a więc także fundamentów. Jeśli twierdzenia inwestora okazałyby się zgodne z rzeczywistością, to musiałoby to oznaczać, że ew. decyzja o rozbiórce winna odpowiednio i szczegółowo zakres nakazu określić. Podobnie organ nie ustosunkował się do twierdzeń skarżącego co do faktów mających potwierdzać tezę o braku oddziaływania obiektu na działkę sąsiednią.

Ostatecznie stwierdzić należy, że sprawa, z naruszeniem art. art. 7, 77 § 1 kpa nie została należycie wyjaśniona, a jej wyjaśnienie wymaga przeprowadzenia postępowania od początku. W jego ramach organ w pierwszej kolejności ustali wszystkie dane obiektu i dopiero na ich podstawie określi jego rodzaj. Ustali też organ przyczyny, dla których już ściana poprzedniego obiektu znalazła się w ustalonej odległości od granicy. Na tle tych ustaleń rozważy też organ, czy szczególne okoliczności sprawy nie pozwalają na uznanie różnicy w odległościach za pomijalną. Wszystkie ustalenia i oceny winny zaś znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 § 3 kpa.

Wyrok wydano na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c w zw. z art. 135 ppsa.