Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1663/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Sokołowska (spr.), Sędzia WSA Joanna Tarno, Protokolant Urszula Hoduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2005 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. w W. na decyzję Ministra Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty dofinansowania za marzec i kwiecień 2004 r. oraz umorzenia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania 1) uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy wypłaty dofinansowania za marzec i kwiecień 2004 r., 2) w pozostałym zakresie skargę oddala, 3) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w części, w jakiej została uchylona, 4) zasądza od Ministra Polityki Społecznej na rzecz strony skarżącej kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...].04.2005r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 104 i 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 26c ust. 1 pkt 2 i art. 66 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.), Minister Polityki Społecznej, po rozpatrzeniu odwołania Spółki z o.o. P., utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...].02.2005r. nr [...], odmawiającą wypłaty dofinansowania za okres sprawozdawczy obejmujący miesiące marzec i kwiecień 2004r. oraz umarzającą postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania (Wn-D) za ww. okres.

Z motywów decyzji organu I instancji wynika, że Spółka P. nie złożyła za pośrednictwem SOD (System Obsługi Dofinansowania) wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania (Wn-D) za okres sprawozdawczy marzec i kwiecień 2004r., w okresie określonym w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, tj. do dnia 20 maja 2004r.. Wniosek ten został przekazany do Funduszu za pośrednictwem SOD w dniu 26.05.2004r.. W związku z tym Prezes Zarządu PFRON decyzją z dnia [...].02.2005r. odmówił wypłaty dofinansowania za ww. okres sprawozdawczy i tą samą decyzją umorzył postępowanie wszczęte na wniosek strony w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania. Stwierdził, że termin, o którym mowa w art. 26c ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, jest terminem prawa materialnego, zatem instytucja przywrócenia terminu, uregulowana w art. 58 k.p.a., nie może znaleźć zastosowania.

W odwołaniu Spółka wyjaśniła, iż przyczyną uchybienia terminowi do złożenia wniosku Wn-D była awaria łączy teleinformatycznych. Utrzymywała, że w dniu 20.05.2004r. wielokrotnie próbowała przesłać w formie elektronicznej zapis danych za kwiecień oraz wniosek o wypłatę dofinansowania WN-D za okres sprawozdawczy marzec i kwiecień 2004r., lecz próby te były nieudane z powodu wadliwie działających łączy teleinformatycznych.

Minister Polityki Społecznej uznał za prawidłowe stanowisko zawarte w decyzji Prezesa Zarządu PFRON. Zwrócił uwagę, że wniosek o wypłatę dofinansowania wpłynął do Funduszu w dniu 26.05.2004r. (wymaganą drogą elektroniczną), jednakże został odrzucony przez system z uwagi na przekroczenie terminu do jego wysłania. We wniosku tym pracodawca uchybienie terminowi usprawiedliwiał nadzwyczajną sytuacją zaistniałą w firmie, której przyczyną było wypowiedzenie umowy o pracę pracownikowi kadr, wykasowaniem przez niego części plików oraz jego nieobecnością w pracy, w wyniku czego pracodawca pozostał bez fachowej obsługi kadr. Wobec tego dotychczasowe obowiązki pracownika obsługującego program SOD zostały dodatkowo i doraźnie przekazane osobie trzeciej. Wniosek udało się wysłać po licznych konsultacjach, próbach oraz naprawie, a także uzupełnieniu oprogramowania.

Zważywszy na te przyczyny uchybienia terminu organ odwoławczy uznał, że pracodawca obowiązany jest należycie organizować obsługę biurowo-administracyjną spółki oraz że ponosi on konsekwencje i odpowiedzialność za nieprawidłowe funkcjonowanie tej obsługi.

Minister Polityki Społecznej podzielił pogląd organu pierwszej instancji odnośnie materialnoprawnego charakteru terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych. Powołując się na art. 26c ust. 1 pkt 1 i 2, art. 26a ust. 1 i art. 26b ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych dowodził, że złożenie informacji w wymaganym terminie skutkuje nabyciem przez pracodawcę prawa do dofinansowania w zakresie wynikającym ze złożonej informacji, jednakże uprawnienie do otrzymania dofinansowania (jego wypłaty przez Fundusz) uwarunkowane jest dodatkowo złożeniem w ustawowym terminie wniosku o wypłatę dofinansowania za dwa miesiące - w wysokości określonej w tym wniosku. Niezłożenie w ustawowym terminie wniosku skutkuje wygaśnięciem prawa do dofinansowania. Możliwość otrzymania dofinansowania (jego wypłaty przez Fundusz) uzależniona jest bowiem od łącznego spełnienia warunku złożenia zarówno informacji, jak i wniosku, w ustawowo wymaganych dla nich terminach. Zatem oba terminy przewidziane w art. 26c ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy mają charakter materialny. Stąd nie może znaleźć do nich zastosowania art. 58 § 1 k.p.a., czyli instytucja przywrócenia terminu. Dla poparcia swojego stanowiska wskazał na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14.10.1996r. OPK 19/96 (ONSA 1997/2/56).

Organ odwoławczy stwierdził, że niedotrzymanie przez stronę terminu bądź formy przesyłu danych oznacza, iż nie dopełniono wymogów formalnoprawnych, co w konsekwencji wywołuje skutek polegający na nie nabyciu prawa lub obowiązku. Zatem Prezes Zarządu PFRON słusznie odmówił wypłaty dofinansowania za ww. okres sprawozdawczy.

W skardze pełnomocnik Spółki zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 59 k.p.a. oraz art. 5, art. 8, art. 9, art. 30, art. 31 i art. 32 Konstytucji RP. Wniósł o jej uchylenie lub zmianę w trybie art. 154 albo 155 k.p.a., ewentualnie stwierdzenie nieważności na podstawie art. 156 k.p.a. i merytoryczne rozpoznanie sprawy lub przekazanie do ponownego rozpoznania z uwagi na:

1) błędne przyjęcie przez organ rozstrzygający sprawę, że ustalony w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych termin do złożenia dokumentów za dany miesiąc do dnia 20 następnego miesiąca oraz termin do złożenia wniosku o wypłatę świadczeń jest terminem materialnym nie podlegającym przywróceniu,

2) nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i uznanie, iż jego przeprowadzenie jest zbędne,

3) nadużycie zaufania obywateli do prawa poprzez przyjęcie w sposób nieuprawniony, że strona nie dotrzymała terminu do złożenia wniosku i dokumentów,

4) brak wyczerpującego i przekonywującego stronę uzasadnienia, że termin do złożenie wniosku jest terminem nieprzywracalnym.

Pełnomocnik zauważył, iż stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji prowadzi do sytuacji, w której uprawnienie wygasa, ale obowiązek pozostaje, co prowadzi do naruszenia konstytucyjnych praw i wolności oraz traktatów międzynarodowych wiążących Rzeczpospolitą Polską. Jego zdaniem, uzależnienie wypłaty świadczeń od przesłania dokumentów za miesiące rozliczeniowe oraz wniosków o wypłatę świadczeń w formie zapisu elektronicznego narusza nie tylko prawa obywatelskie, ale dyskryminuje prawa osób, które tak jak skarżąca nie są w stanie z przyczyn niezawinionych dotrzymać wyznaczonego terminu. Dowodził, iż powodem uchybienia terminowi przez skarżącą było wadliwie działające łącze SDI w dniu [...].05.2004r. z przyczyn leżących po stronie T. Tak więc uchybienie terminowi nastąpiło na skutek działania siły wyższej, zdarzenia, na które skarżąca nie miała wpływu. Podniósł, że jego mocodawczyni niezwłocznie przesłała do PFRON dokumenty w formie drukowanej w celu udowodnienia posiadania gotowych do zgłoszenia dokumentów i wniosła wniosek o przywrócenie terminu do ich złożenia w formie zapisu elektronicznego. Zwrócił uwagę, iż przepisy k.p.a. nie określają obowiązku przesyłania danych w formie zapisu elektronicznego, lecz jedynie wskazują na formę pisemną i jako sposób przesyłania pism wskazują nadanie ich w placówce pocztowej.

W ocenie pełnomocnika stanowisko Ministra Polityki Społecznej odnośnie braku możliwości przywrócenia terminu do złożenia dokumentów i wniosku o dopłatę dofinansowania jest sprzeczne z prawodawstwem krajowym i międzynarodowym, których intencją jest faktyczna, a nie pozorna aktywizacja osób niepełnosprawnych. W związku z tym podważył on twierdzenie, według którego termin do składania wniosków o wypłatę świadczeń jest terminem przedawniającym, który jest nieprzywracalny i jego przekroczenie powoduje wygaśnięcie uprawnień i zobowiązań; utrzymywał, iż zasadnym było przywrócenie owego terminu w trybie art. 58 § 2 k.p.a..

W odpowiedzi na skargę Minister Polityki Społecznej podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie w całości. Zaskarżona decyzja rozstrzyga o dwóch kwestiach, tj. o odmowie wypłaty dofinansowania za okres sprawozdawczy obejmujący miesiące marzec i kwiecień 2004r. oraz o umorzeniu postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania (Wn-D) za ww. okres. Jako przyczynę odmowy wypłaty dofinansowania Minister Polityki Społecznej wskazał uchybienie terminowi do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania (Wn-D) za okres sprawozdawczy marzec i kwiecień 2004r., natomiast jako powód, dla którego umorzył postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania, podał nieprzywracalność, w trybie art. 58 k.p.a., terminu, o którym mowa w art. 26c ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, uznając go za termin prawa materialnego.

Pełnomocnik skarżącej spółki podważa stanowisko organu odwoławczego, utrzymując, iż termin do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania jest termin przywracalnym, zarówno przez wzgląd na postanowienia art. 58 k.p.a., jak i względy celowościowe stanowiące przesłankę wprowadzenia przez ustawodawcę możliwości dofinansowania pracodawców zatrudniających osoby niepełnosprawne. Podkreśla, iż jego mocodawczyni uchybiła terminowi w sposób przez nią niezawiniony i od niej niezależny, ponieważ przyczyną uchybienia terminowi było wadliwie działające łącze SDI, którego uszkodzenie spowodowane było przez T. Zarzuca organom orzekającym w niniejszej sprawie nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego na okoliczność ustalenia przyczyny uchybienia terminowi skutecznego przekazania wniosku za pośrednictwem łączy teleinformatycznych w obowiązującym terminie.

Zatem u podstaw sporu, jaki zaistniał w rozstrzyganej sprawie, legła terminowość złożenia przez skarżącą wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania. Kwestię terminu, w jakim wniosek ten winien być złożony oraz formę, w jakiej należy go przekazać Funduszowi, reguluje art. 26c ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, zgodnie z którym pracodawca zatrudniający osoby niepełnosprawne, które nie osiągnęły wieku emerytalnego i zostały ujęte w ewidencji prowadzonej przez Fundusz (art. 26a ust. 1), składa Funduszowi wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące - w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącach, których wniosek dotyczy, przez transmisję danych w formie dokumentu elektronicznego, z zastrzeżeniem ust. 2, oraz pobiera drogą elektroniczną potwierdzenie wysłanej informacji lub wniosku. W ust. 2 cytowanego przepisu ustanowiony został wyjątek od obowiązku transmisji danych w formie dokumentu elektronicznego. Otóż, w formie dokumentu pisemnego informacje, o których mowa w ust. 1, może przekazać wyłącznie pracodawca zatrudniający nie więcej niż 5 pracowników. Z kolei według postanowień zawartych w ust. 2 przytaczanego przepisu informacje i wniosek, o których mowa w ust. 1, pracodawca przekazuje w formie dokumentu elektronicznego przez teletransmisję danych oraz pobiera drogą elektroniczną potwierdzenie wysłanej informacji lub wniosku.

Zważywszy na treść tych regulacji nie może budzić wątpliwości, iż uzyskanie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych ustawodawca uwarunkował m. in. złożeniem wniosku w ustawowym terminie i formie przypisanej ustawą. Inaczej mówiąc, otrzymanie dofinansowania uzależnione zostało m. in. od złożenia wniosku o dofinansowanie w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącach, których wniosek dotyczy. W art. 26c ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych nie ma norm postępowania, a jedynie warunki materialnoprawne, które należy spełnić. Z tego względu 20-dniowy termin do złożenia wniosku o dofinansowanie jest terminem materialnym. Terminem materialnym jest bowiem okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjnoprawnego stosunku prawnego.

Przez wzgląd na stanowisko pełnomocnika skarżącej w tym miejscu przypomnieć należy, iż terminem procesowym jest okres do dokonania czynności procesowej przez podmioty postępowania lub uczestników postępowania. Różnica pomiędzy terminem materialnym a terminem procesowym sprowadza się do różnych płaszczyzn skutków prawnych ich uchybienia. Uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym. Uchybienie zaś terminu procesowego wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej, przez uzależnienie czynności procesowej od zachowania terminu. Poza tym termin materialny nie może być przywrócony. Przywrócenie terminu jest instytucją procesową mającą na celu ochronę jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej przez stronę lub uczestników postępowania. Instytucji tej nie można stosować do terminów materialnoprawnych, ma bowiem wyłącznie zastosowanie do terminów procesowych i to terminów dokonania czynności procesowych, np. terminu złożenia odwołania (Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, Wydawnictwo C.H. BECK, Warszawa 1996, s. 287-295).

Słusznie więc Minister Polityki Społecznej podtrzymał stanowisko organu I instancji, który umorzył postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania. Istotnie, w niniejszej sprawie art. 58 k.p.a. nie ma zastosowania (przepis ten może być stosowany do terminów procesowych), nie ma też innej podstawy prawnej do merytorycznego rozpatrzenia tego wniosku, a wobec braku podstawy prawnej do rozpatrzenia wniosku postępowanie należy umorzyć (art. 105 § 1 k.p.a.). Dlatego Sąd oddalił skargę w tym zakresie.

Zupełnie odmienną, niewyjaśnioną w rozpoznawanej sprawie, jest kwestia, czy w niniejszej sprawie faktycznie doszło do przekroczenia terminu do złożenia wniosku o dofinansowanie. Skarżąca wprawdzie dokonała modyfikacji przyczyn uchybienia terminowi do złożenia wniosku (we wniosku o przywrócenie terminu wskazywała głównie na problemy kadrowe), ale już we wniosku o przywrócenie terminu sygnalizowała problemy natury technicznej, które obszernie przedstawiła w odwołaniu, twierdząc, iż miała miejsce awaria systemu łączności teleinformatycznej powstała z przyczyn leżących po stronie operatora publicznego, tj. T... Powoływała się też na dokument potwierdzający próbę wysłania wniosku i dokumentów w dniu 20.05.2004r.. Na rozprawie pełnomocnik przedłożył zaświadczenie z dnia [...].11.2004r. wystawione przez A. K. T. potwierdzające, iż przyczyną wadliwego działania łącza SDI było uszkodzenie spowodowane przez TP S.A. i które to uszkodzenie zostało usunięte po interwencji. W skardze pełnomocnik powołał się na to zaświadczenie jako dowód znajdujący się w aktach sprawy. Niestety w przekazanych Sądowi aktach sprawy takiego zaświadczenia nie ma. Trudno więc ocenić, czy dowód ten został pominięty przez organy orzekające w niniejszej sprawie, czy też nie był on przedłożony w toku postępowania instancyjnego. Niemniej jednak podjęcie postępowania wyjaśniającego, które nie było w rozpoznawanej sprawie prowadzone wbrew postanowieniom art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., mogło doprowadzić do sprawdzenia, czy brak wpływu do Funduszu w dniu [...].05.2004r. wniosku o dofinansowanie wraz z wymaganymi dokumentami w terminie nastąpił z przyczyn nie leżących po stronie skarżącej, czy na skutek jej zaniedbań.

Organ odwoławczy nie odniósł się do żadnego z podnoszonych przez spółkę argumentów odwołania, pominął kwestię dowodu zaświadczającego o próbie nadania wniosku w terminie i przyczyny uchybienia terminowi, czym jak słusznie zauważa pełnomocnik, naruszył zasadę przekonywania wyrażoną w art. 11 k.p.a., zgodnie z którą organ administracyjny jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Elementem decydującym o przekonaniu strony co do trafności rozstrzygnięcia jest uzasadnienie decyzji. Uzasadnienie to jeden ze wskazanych w art. 107 k.p.a. integralnych elementów prawidłowej decyzji administracyjnej. Na uzasadnienie decyzji składać się powinno uzasadnienie faktyczne i prawne. Rozwinięcie tych pojęć ustawodawca zawarł w art. 107 § 3 k.p.a., który stanowi, iż uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Bez zachowania tego elementu decyzji strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem - zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu. Niezależnie od powyższego, uzasadnienie stanowi jeden z warunków sine qua non skutecznej kontroli decyzji administracyjnych przez Sąd. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracyjnych. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy (vide: wyrok NSA z dnia 15 grudnia 1995r. sygn. akt SA/Lu 2479/94, LEX nr 27106).

Orzekające w niniejszej sprawie organy przyjmując literalną interpretację art. 26c ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych uznały, iż wystarczy, by wniosek nie wpłynął w określonym terminie drogą łączy teleinformatycznych do Funduszu, by odmówić dofinansowania - tym samym zdaje się przyjęły, iż jakiekolwiek okoliczności, które wpłynęły na taki stan rzeczy, nie mają znaczenia w sprawie. Trudno takie stanowisko uznać za prawidłowe.

Jak już wcześniej była mowa, w art. 26c ust. 1 pkt 2 i ust. 1a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ustanowiony został termin złożenia wniosku o dofinansowanie i jego forma. W świetle tych unormowań wniosek powinien być przekazany w formie dokumentu elektronicznego przez teletransmisję danych. Niewątpliwie wybór takiej formy miał na celu usprawnienie działania systemu dofinansowania, nie można więc uczynić z niej narzędzia skierowanego przeciw osobom, które dochowując należytej staranności i przestrzegając wszystkich procedur, w wyznaczonym terminie podjęły próbę przekazania wniosku w przypisanej formie, ale z przyczyn technicznych i niezależnych od nich nie mogły tego uczynić. Wystarczy przecież, aby nastąpiła dysfunkcja w Systemie Obsługi Dofinansowań (SOD), albo awaria łączy teleinformatycznych, na którą wskazuje skarżąca, aby niemożliwe było przekazanie wniosku w wymaganej formie. Nie należy racjonalnemu ustawodawcy przypisywać, iż było jego wolą pozbawienie pracodawców dofinansowania z przyczyn, na które nie mają oni wpływu. Omawiany przepis trzeba interpretować przez pryzmat celu, w jakim została wprowadzona instytucja dofinansowania pracodawców zatrudniających osoby niepełnosprawne, a którym było zachęcenie pracodawców do zatrudniania osób niepełnosprawnych. Nie można też pominąć i tego aspektu, iż ustawodawca nie przewidział alternatywnej formy przekazywania wniosku, poza jednym wyjątkiem, o czym wyżej. Z tych względów trzeba przyjąć, iż udokumentowana próba przekazania wniosku o dofinansowanie w wymaganej formie i w ustawowym terminie zakończona niepowodzeniem z przyczyn technicznych i niezależnych od pracodawcy, np. błędu w programie SOD, albo leżących po stronie operatora łączy teleinformacyjnych, powinna być traktowana jako zachowanie terminu do złożenia tego wniosku.

Dlatego przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia przyczyn nieprzekazania przez skarżącą wniosku o dofinansowanie wraz z dokumentami w ustawowym terminie, nie pomijając przy tym argumentów i dowodów, na które powołuje się skarżąca.

Niezależnie od powyższego zauważenia wymaga, iż organy nie zapewniły skarżącej czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz nie umożliwiły jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji, przez co nie wywiązały się z obowiązku nałożonego na nie przepisem art. 10 § 1 k.p.a., co z kolei miało wpływ na możliwość uznania podnoszonych przez nie okoliczności faktycznych za udowodnione i oparcie na nich rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z art. 81 k.p.a. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2 k.p.a..

Wprawdzie przepisy k.p.a. nie precyzują obowiązków organów administracji publicznej poprzez wskazanie, iż stronie należy wyznaczyć termin, w którym może ona zrealizować swoje prawo, jednakże, zdaniem Sądu, z przepisu art. 10 § 1 k.p.a. wynika obowiązek organu poinformowania strony o możliwości wypowiedzenia się co do okoliczności, które będą stanowić podstawę faktyczną decyzji. Zawarte w treści art. 10 § 1 k.p.a. sformułowanie "przed wydaniem decyzji" jednoznacznie wskazuje, że chodzi tu o ten moment postępowania, w którym organ administracji publicznej, po zakończeniu postępowania dowodowego, przechodzi do fazy podjęcia rozstrzygnięcia. Możliwość wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji jest dla strony niejako ostatnią szansą na przedstawienie i uzasadnienie swojego stanowiska, ewentualnie złożenie dowodów lub wniosków dowodowych.

Wyznaczenie stronie terminu na wypowiedzenie się uzasadnione jest zaś koniecznością określenia czasu, w jakim organ administracji publicznej oczekiwać powinien na jej stanowisko w sprawie. To, czy strona skorzysta z przysługującego jej prawa, pozostawiono wyłącznie jej uznaniu. Rzeczą organu jest umożliwienie jej skorzystania z tego prawa, czego organy w niniejszej sprawie nie uczyniły.

Przechodząc do omówienia zarzutów skargi, które nie znajdują odniesienia w dotychczasowym wywodzie, przede wszystkim stwierdzić należy, że Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 5, art. 8, art. 9, art. 30, art. 31 i art. 32 Konstytucji RP. W przepisach tych zostały ustanowione fundamentalne prawa i zasady obowiązujące w Rzeczpospolitej Polskiej i nie sposób nieprawidłową interpretację art. 26c ust. 1 pkt 2 i ust. 1a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych lub też naruszenie ww. przepisów procedury administracyjnej utożsamiać z naruszeniem wskazanych przez pełnomocnika skarżącej przepisów rangi konstytucyjnej.

Nie ma też podstaw do stwierdzenia, iż art. 26c ust. 1 pkt 2 i ust. 1a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych jest sprzeczny z przepisami ustawodawstwa Unii Europejskiej, a w szczególności z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 2204/2002 z dnia 5 grudnia 2002r. w sprawie stosowania art. 87 i art. 88 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy państwa w zakresie zatrudnienia. Przepisy tego rozporządzenia w zasadniczym ich brzmieniu nie nakładają na kraje Wspólnoty Europejskiej obowiązku przyznania przywilejów, czy też stosowania ułatwień wobec pracodawców zatrudniających osoby niepełnosprawne, lecz wyłączają z obowiązku notyfikacji systemy zapewniające pomoc w zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Poza tym pomoc na pokrycie kosztów zatrudnienia pracowników niepełnosprawnych oraz kosztów ich szkolenia została przewidziana w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U. Nr 116, poz. 1206, ze zm.) oraz wydanych na podstawie tej ustawy rozporządzeniach: rozporządzeniu Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 9 sierpnia 2005r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy na zatrudnienie w ramach programu operacyjnego - Program Inicjatywy Wspólnotowej EQUAL dla Polski 2004-2006 (Dz. U. Nr 154, poz. 1288) oraz rozporządzeniu Ministra Polityki Społecznej z dnia 28 października 2004r. w sprawie udzielania pomocy de minimis na szkolenia dla pracodawców zatrudniających lub zamierzających zatrudnić osoby niepełnosprawne, ich pracowników współpracujących z osobami niepełnosprawnymi oraz organizatorów pracy w przedsiębiorstwach (Dz. U. Nr 238, poz. 2398). Tak więc program pomocy publicznej jest realizowany przez Rzeczpospolitą Polską poprzez chociażby ww. akty prawne i nie sprowadza się wyłącznie do wprowadzenia pewnych udogodnień dla pracodawców zatrudniających osoby niepełnosprawne uregulowanych w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Nietrafne są też spostrzeżenia pełnomocnika skarżącej odnośnie braku korelacji pomiędzy unormowaniami zawartymi w k.p.a. i ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, dotyczącymi sposobu przekazywania pism. Nie rozwodząc się na temat przewidzianych w k.p.a. form przesyłania pism, wystarczy powiedzieć, że zarówno k.p.a., jak i ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, są aktami prawnymi w randze ustawy (czyli w randze równorzędnej) i rozwiązania prawne przyjęte w jednej z nich nie mają wpływu na rozwiązania przyjętej w innej ustawie. Poza tym nie powinno uchodzić uwadze, że k.p.a. normuje procedurę administracyjną, zaś ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych normuje zgoła odmienną materię. Nie ma żadnych przeszkód prawnych, aby ustawodawca w przepisie materialnym przyjął inne rozwiązania prawne niż przyjęte w przepisie proceduralnym.

Do wyjaśnienia pozostała jeszcze kwestia wniosku zawartego w skardze o uchylenie lub zmianę zaskarżonej decyzji w trybie art. 154 albo art. 155 k.p.a., ewentualnie stwierdzenie nieważności na podstawie art. 156 k.p.a. i merytoryczne rozpoznanie sprawy. Otóż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd nie wydaje rozstrzygnięć merytorycznych. Sąd nie orzeka też na podstawie przepisów k.p.a., lecz w przypadku uwzględnienia skargi wydaje rozstrzygnięcie na podstawie art. 145 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tego względu wniosek pełnomocnika nie może być uwzględniony.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono w oparciu o art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Na podstawie art. 152 wyżej wymienionej ustawy decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku.