Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1757/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6092 Melioracje wodne, opłaty melioracyjne
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Protokolant Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi Elektrowni P. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku odbudowy urządzeń melioracyjnych na polach uprawnych - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 26 czerwca 2002 r. Elektrownia [...] w P. zażądała stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. dotyczącej obowiązku odbudowy urządzeń melioracyjnych na polach uprawnych wsi L., uszkodzonych podczas budowy składowiska "P.", jako wydanej bez podstawy prawnej.

Zdaniem wnioskodawcy uszkodzenie urządzeń melioracyjnych na polach wsi L. powstało w związku z budową składowiska "P.", a nie wskutek działań podejmowanych na podstawie posiadanych uprawnień lub obowiązków wynikających z pozwolenia wodnoprawnego. Ponadto Elektrownia P. podniosła, że uszkodzone urządzenia melioracyjne zostały wykonane bez pozwolenia wodnoprawnego, co wobec nałożonego na Elektrownię obowiązku odbudowy urządzeń funkcjonujących bez pozwolenia wodnoprawnego, doprowadziłoby do sytuacji, w której wykonanie decyzji wywołałoby czyn zagrożony karą określoną w art. 192 ustawy Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 r. (dawny art. 126 ust. 1 Prawa wodnego z 1974 r. ).

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. Minister Środowiska uwzględnił żądanie Elektrowni P. stwierdzając nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998 r.

Rozpatrując sprawę ponownie wskutek wniosku M. i B. W. Minister Środowiska decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] sierpnia 2003 r. Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli M. i B. W., którzy podnieśli, iż organ nie uwzględnił faktu wydania Elektrowni pozwolenia wodnoprawnego przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z dnia [...] listopada 1973 r., które dotyczyło przebudowy całej infrastruktury technicznej urządzeń wodnych, w tym również znajdujących się we wsi L.

Minister Środowiska rozpoznając sprawę ponownie ustalił, iż Elektrownia P. była w posiadaniu wskazanego wyżej pozwolenia wodnoprawnego, z którego treści wynika, iż obiekt melioracyjny P. – L. został włączony w sferę budowy Elektrowni i miał służyć do odwodnienia terenu Elektrowni i składowiska popiołów. Na podstawie tego pozwolenia do przebudowy przeznaczony był także obiekt melioracyjny P. – L., a planowane prace miały na celu nie tylko zabezpieczenie terenu Elektrowni, ale również zabezpieczenie zdrenowanych terenów ornych wsi L..

W tej sytuacji organ nadzorczy wskazując, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. wydana na podstawie art. 26 ustawy Prawo wodne z 1974 r., dotyczyła wcześniej wydanego pozwolenia wodnoprawnego ustalającego sposób odwodnienia terenu Elektrowni i składowiska P. uznał, iż wniosek Elektowni z dnia 26 czerwca 2002 r. o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Wojewody nie zasługuje na uwzględnienie i decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. uwzględnił skargę M. i B. W. uchylając swoje poprzednie decyzje z dnia [...] i [...] sierpnia 2004 r. i orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia 16 grudnia 1998 r.

We wniesionej do Sądu skardze Elektrownia P. zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego interpretację, polegającą w szczególności na przyjęciu, że art. 26 pkt 4 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne stanowi podstawę prawną wydanej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. oraz sprzeczność ustaleń ze zgromadzonym materiałem przez przyjęcie, że na spornym obszarze znajdowały się urządzenia melioracyjne, ewentualnie w stanie technicznym zapewniającym wykorzystywanie ich zgodnie z przeznaczeniem.

Zdaniem skarżącej organ nie wykazał związku między pozwoleniem wodnoprawnym z dnia [...] listopada 1973 r., a decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. Skarżąca podniosła, że decyzja Wojewody dotyczy naprawy urządzeń melioracyjnych hipotetycznie uszkodzonych w czasie budowy składowiska odpadów realizowanego na podstawie pozwolenia na budowę, a nie na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, jak przyjął organ. Skarżąca zarzuciła, że decyzja Wojewody nawet nie uprawdopodabnia istnienia urządzeń melioracyjnych, a jej sentencja odnosi się do obowiązku naprawienia szkody poprzez wykup gruntów.

Skarżąca zarzuciła, że organ nie wykazał związku przyczynowego między zdarzeniem, a powstaniem szkody, który jest konieczny do powstania uprawnienia do dochodzenia odszkodowania, gdyż nie udowodniono, że mieszkańcy wsi L. ponosili opłaty związane z wykonaniem urządzeń melioracyjnych na spornym obszarze, co poddaje pod wątpliwość istnienie takich urządzeń.

W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ wskazał, iż wbrew twierdzeniom skarżącego, istnienie urządzeń melioracji wodnych w rejonie składowiska "P." znajduje odzwierciedlenie w materiale dokumentacyjnym, a m.in. w decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. Nr [...], z dnia [...] czerwca 1964 r., orzekającej o utrzymaniu w mocy decyzji w sprawie ustalenia ostatecznego terminu uiszczenia opłat z tytułu wykonania przez Państwo melioracji szczegółowych oraz dowodach wpłat dokonanych przez jednego z mieszkańców wsi L.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 02 Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, ale rozstrzyga w granicach danej sprawy.

Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja Ministra Środowiska nie narusza prawa.

Z materiału dowodowego, znajdującego się w aktach sprawy wynika, że na polach uprawnych we wsi L., położonych w pobliżu składowiska "P." przeprowadzone zostały urządzenia melioracyjne w latach sześćdziesiątych, które zostały przebudowane na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] listopada 1973 r. udzielonego Zakładom Energetycznym O. W. – Elektrownia P. w Budowie przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. Jak wynika z treści tego pozwolenia wcześniej wykonana sieć rowów odwadniających wchodzącą do obiektu melioracyjnego "[...]" została włączona w strefę budowy Elektrowni P. w celu odwodnienia terenu Elektrowni i składowiska popiołów poprzez sieć rowów i ciek od O. do rz. W. i Starego K. W.

W uzasadnieniu w/w pozwolenia wyraźnie wskazano na istniejącą sieć drenarską, którą częściowo przeznaczono do przebudowy. Udzielone pozwolenie wodnoprawne stanowiło podstawę do wykonania urządzeń wodnych, które miały na celu odwodnienie i zabezpieczenie terenów Elektrowni przed wodami powierzchniowymi, jak również zabezpieczenie pozostałym zdrenowanym terenom ornym – właściwego odbierania wód z istniejących sieci drenarskich oraz rowów otwartych. W dokumentach administracyjnych sprawy znajduje się kserokopia mapy ewidencyjnej w skali 1:500 obejmująca wieś L. sporządzona przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i Urządzeń Rolnych w K., z której wynika, iż w latach siedemdziesiątych grunty położone w sąsiedztwie terenu składowiska popiołów były zdrenowane, a zbieracze wód miały odprowadzenia do rowu, którego trasa przebiegała wokół zmeliorowanych gruntów wsi, a następnie w północno – wschodniej części ulegała rozwidleniu w kierunku zachodnim i wschodnim w okolicy składowiska popiołów.

Grunty uczestników postępowania nieważnościowego, m.in. J. Ł. (działki nr ewid. [...]), B. i M. W. (działka nr ewid. [...]), znajdują się w obrębie terenów wskazanych na powyżej omówionej mapie jako grunty zdrenowane.

Zdaniem Sądu nie można zgodzić się ze stanowiskiem strony skarżącej, iż organ nadzorczy, odmawiając stwierdzenia nieważności w/w decyzji Wojewody [...] dokonał ustaleń sprzecznych z treścią zgromadzonego materiału przyjmując, iż na spornym obszarze znajdowały się urządzenia melioracyjne. O tym, iż w dacie uzyskania przez Elektrownię P. pozwolenia wodnoprawnego z [...] listopada 1973 r. istniały urządzenia melioracyjne na gruntach prywatnych rolników wsi L... świadczy nie tylko treść tego pozwolenia, ale również powyżej opisana mapa, a także wiele innych dokumentów m.in. decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. z [...] czerwca 1964 r., pismo Powiatowego Zarządu Gospodarki Wodnej i Melioracji w S. z dnia [...] lipca 1974 r. skierowane do Urzędu Gminy w P.

Analiza treści tego ostatniego dokumentu nie pozostawia żadnych wątpliwości co do istnienia urządzeń melioracyjnych wsi L. przed uzyskaniem przez Elektrownię pozwolenia wodnoprawnego, jak również w zakresie współzależności sprawnego funkcjonowania istniejących drenaży gruntów rolnych od prawidłowego wykonania robót przez inwestora na podstawie pozwolenia pozwolenia wodnoprawnego, z [...] listopada 1973 r. W piśmie tym podniesiona została kwestia wykonania na obiekcie "[...]" dwóch rowów (odł. 1800 m i 2158 m) przystosowanych do celów rolniczych. Nowe rowy miały przecinać istniejące już rowy nr 6,8,9 i 10, które cyt. "przewidziane były do podłączenia poprzez ich połączenie lub wykonanie bystrotoków". Nadmienia się również o przerwanych zbieraczach, które miały być wypuszczone do tego rowu poprzez wykonanie wylotów, a także o "przeciętnych sączkach", które z kolei przewidziano do podłączenia do nowego zbieracza opaskowego. Powyższe rozwiązanie techniczne, jak wynika z omawianego pisma, zawarte zostały w dokumentacji projektowej na wykonanie prac w oparciu o w/w pozwolenie wodnoprawne. Końcowy fragment omawianego dokumentu wskazuje, iż miał on związek z powstałym uszkodzeniem sieci drenarskiej przez wykonawcę robót na rzecz Elektrowni, gdyż cyt. "grozi to częściowym zniszczeniem plonów i zamuleniem sieci drenarskiej".

Powyższe okoliczności wskazują, że organ nadzorczy uznał, iż Wojewoda [...], nakładając decyzją z dnia [...] grudnia 1993 r. na Elektrowni P. na podstawie art. 26 ustawy z dnia 24 października 1974 Prawo wodne (Dz. U. Nr 38, po. 230 z 1974 r. z późn. zm.) obowiązek naprawienia szkód powstałych w urządzeniach melioracyjnych na terenach rolnych wsi L., nie dopuścił się naruszenia prawa, które powodowałyby nieważność rozstrzygnięcia.

Słusznie organ nadzorczy wskazał, iż decyzja Wojewody [...] – wbrew twierdzeniu skarżącej – nie rozstrzyga o obowiązku wypłaty odszkodowania, które można było orzec na podstawie art. 27 Prawa wodnego z 1974 r., lecz o obowiązku naprawienia szkody.

Sąd podziela stanowisko organu, iż są to różne rzeczowo obowiązki, do których istniały odrębne uregulowania w ustawie Prawo wodne z 1974 r.

Sąd również za słuszne uznaje stanowisko Ministra, ze jakkolwiek decyzja Wojewody [...] nie zawiera wprost odniesienia do pozwolenia wodnoprawnego z [...] listopada 1973 r., co można uznać za uchybienie, to jednak nie jest to uchybienie, które mogłyby stanowić przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji.

Zasadnym jest zauważyć, że art. 16 § 1 kpa ustanowił ogólną zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Od reguły tej ustawodawca dopuścił pewne wyjątki. Jednych z nich jest stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 kpa. Jedną z podstaw stwierdzenia nieważności decyzji jest wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa.

W orzecznictwie i doktrynie ugruntowany jest pogląd, iż z rażącym naruszeniem prawa nie można utożsamiać każdego naruszenia prawa. Naruszenie prawa ma cechę rażącą, gdy decyzja dotknięta wadą wywołuje skutki prawa nie dające się pogodzić z wymaganiami praworządności, który należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji.

Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd podzielił stanowisko organu nadzorczego, iż nie sposób uznać że kwestionowana przez skarżącą decyzja Wojewody z dnia [...] grudnia 1998 r. dotknięta jest wadą nieważności.

Z tych względów Sąd skargę jako nieuprawnioną oddalił na podstawie art. 151 uppsa.