Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2776/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: par. 9 ust. 1, par. 10 ust. 1-3,
journal: Dz.U. 2007 nr 200 poz 1444
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju  Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 24 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz- Wóltańska, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, , Protokolant referent stażysta - Aleksandra Olczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2015 r. sprawy ze skargi M. R. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zawarte w piśmie z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy ze środków unijnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M. R. (dalej: skarżący lub strona) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest odmowa przyznania przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR, Agencja lub organ) pomocy w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 zawarta w piśmie z [...] maja 2014 r. Rozstrzygnięcie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Skarżący w dniu [...] maja 2013 r. złożył do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej".

Pismem z [...] sierpnia 2013r. Agencja odmówiła przyznania pomocy z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach Działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 200 poz. 1444 ze zm., dalej: rozporządzenie) z uwagi na brak wszystkich elementów w jednym z załączonych kosztorysów inwestorskich.

W wyniku rozpoznania wezwania do usunięcia naruszenia prawa Agencja pismem z [...] września 2013r. przywróciła wniosek do ponownego rozpatrzenia.

Następnie pismem z [...] maja 2014r. Agencja odmówiła przyznania wnioskowanej pomocy. Organ rozpoznając sprawę wskazał, że dwukrotnie wzywał skarżącego do dostarczenia decyzji Inspekcji Weterynaryjnej zatwierdzającej zakład do prowadzenia działalności wskazanej we wniosku o przyznanie pomocy, złożenia stosownych dokumentów i wyjaśnień niezbędnych do określenia wielkości przedsiębiorstwa oraz dostarczenia dokumentacji postępowania ofertowego dla wszystkich zadań, których koszt w kwocie netto przekracza wartość 100.000 zł. Po drugim wezwaniu strona w dniu 27 marca 2014r. zwróciła się z prośbą o wydłużenie terminu na dokonanie czynności o 30 dni i pismem z 31 marca 2014r. ARiMR wyraziła zgodę na wydłużenie ww. terminu do dnia 26 kwietnia 2014r.

Agencja wskazała, że do dnia, w którym upłynął ostateczny termin na dokonanie uzupełnień, do organu nie wpłynęły dokumenty potwierdzające spełnianie w zakładzie, o wsparcie którego ubiega się skarżący obowiązujących standardów higieniczno - sanitarnych i dobrostanu zwierząt, kompletnej dokumentacji i wyjaśnień umożliwiających jednoznaczne określenie statusu MŚP przedsiębiorstwa oraz dokumentacji postępowania ofertowego dla zadania z grupy kosztów ogólnych.

Organ stwierdził, że dostarczone dokumenty dotyczące powyższych kwestii zawierały następujące uchybienia:

nie dostarczono dokumentacji postępowania ofertowego dotyczącej zadania z grupy kosztów ogólnych dotyczącej wykonania projektu budowlanego. ARiMR zauważyła, że skarżący w piśmie przewodnim z 25 kwietnia 2014r. wskazał, że jest na etapie oczekiwania na odpowiedź oferentów, jednakże do dokumentacji nie załączono zapytań ofertowych poświadczających fakt ich wpływu do potencjalnych oferentów.

dostarczono niekompletną dokumentację niezbędną do określenia wielkości przedsiębiorstwa w zakresie sprawozdań finansowych i dokumentacji potwierdzającej liczbę osób zatrudnionych. Organ wyjaśnił, że skarżący był wzywany do dostarczenia dla każdego z podmiotu pozostającego w przedsiębiorstwem w relacji powiązania sprawozdań finansowych za ostatnie trzy lata obrotowe poprzedzające rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy oraz dokumentacji w postaci deklaracji ZUS DRA/ Z-06 oraz stosownych wyjaśnień dotyczących liczby osób zatrudnionych przez te podmioty na podstawie umów cywilno - prawnych i za pośrednictwem agencji pracy tymczasowej. ARiMR wskazała, że nie dostarczono dla wskazanych podmiotów za określone okresy sprawozdań finansowych, dokumentacji poświadczającej wielkość zatrudnienia w przedsiębiorstwie, dokumentacji finansowej, dokumentacji poświadczającej wysokość obrotu oraz wielkości sumy bilansowej.

Organ dodatkowo zauważył, że strona przy określaniu wielkości przedsiębiorstwa nie uwzględniła określonych przedsiębiorstw, które powinny zostać powiązane z przedsiębiorstwem skarżącego z uwagi na upoważnienie do reprezentowania tychże podmiotów przez osobę skarżącego, a także przedsiębiorstw członków rodziny. Zdaniem organu powszechnie wiadomo, że członkowie rodziny tworzą wspólnie działającą grupę osób w rozumieniu art. 3 ust. 3 Załącznika do zalecenia w sprawie MŚP, podejmującą wspólne działania gospodarcze. Dodatkowo zauważył, że pomiędzy podmiotami tymi zachodzą także zależności wynikające z faktu prowadzenia przez nie usług na rzecz przedsiębiorstwa strony.

3) wraz z drugim uzupełnieniem do Agencji wpłynęła decyzja Inspekcji Weterynaryjnej dopuszczająca zakład do produkcji mięsa drobiowego odkostnionego mechanicznie oraz decyzja zatwierdzająca projekt technologiczny zakładu opiniująca zamierzenie rozpoczęcia działalności w zakresie produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego. Jednakże ARiMR zauważyła, że z dostarczonej dokumentacji wynika, iż w miejscu realizacji operacji strona prowadziła działalność przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy, w związku z czym zobowiązana była ona do dostarczenia dokumentacji potwierdzającej spełnianie przez zakład wymagań higieniczno sanitarnych i dobrostanu zwierząt w zakresie prowadzonej w zakładzie działalności tj. uboju drobiu, rozbioru i sprzedaży hurtowej mięsa.

Organ stanął na stanowisku, że nie miał on możliwości po raz kolejny prosić o wyjaśnienia/ poprawę dokumentacji, z uwagi na wyczerpanie wszystkich czynności określonych rozporządzeniem dlatego też odmówił przyznania pomocy.

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, Agencja pismem z [...] lipca 2014r. stwierdziła, że nie doszło do naruszenia prawa.

W uzasadnieniu podzieliła stanowisko zawarte w piśmie [...] z [...] maja 2014r., w zakresie braku dokumentacji ofertowej dotyczącej zadania z grupy kosztów ogólnych dotyczącej wykonania projektu budowlanego oraz w zakresie braku kompletnej dokumentacji niezbędnej do określenia wielkości przedsiębiorstwa.

Natomiast jej zdaniem brak dokumentacji potwierdzającej spełnianie przez zakład wymagań higieniczno- sanitarnych i dobrostanu zwierząt w zakresie prowadzonej w zakładzie działalności nie powinien stanowić odmowy przyznania pomocy. Jednakże, z uwagi na pozostałe braki, uchybienie to nie ma wpływu na podtrzymanie rozstrzygnięcia o odmowie przyznania pomocy.

Agencja przytaczając treść § 9 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia wyjaśniła, że w wypadku, każdego zadania ujętego w zestawieniu rzeczowo-finansowym operacji, którego koszt przekracza 100 tyś. zł, należy dostarczyć 3 zapytania ofertowe oraz 3 odpowiadające im oferty skarżący. Wskazała, że strona była dwukrotnie wzywana do usunięcia tych braków i braki te uzupełniła dopiero w dniu 23 maja 2014r., a zatem po terminie, który upływał z dniem 26 kwietnia 2014r. Dlatego też Agencja nie mogła uwzględnić tej dokumentacji w trakcie weryfikacji wniosku o przyznanie pomocy.

Zdaniem ARiMR kierowane w tym zakresie wezwania były czytelne i jasne czego dowodem jest pismo skarżącego z 25 kwietnia 2014 r. informujące, że oczekuje on na odpowiedź ewentualnych oferentów. Dlatego też organ podkreślił, że skarżący był świadomy konieczności dostarczenia postępowania ofertowego dla przedmiotowego zadania.

Odnośnie drugiej przyczyny odmowy przyznania pomocy ARiMR powołała się na art. 3 ust. 3 akapit 4 Załącznika nr 1 do rozporządzenia Komisji (WE) Nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych) (Dz. Urz. UE L z 9 sierpnia 2008 r., nr 214, s. 1, dalej rozporządzenie 800/2008). Wyjaśniła, że Komisja WE formułuje tezę, iż związek między przedsiębiorstwami za sprawą osób fizycznych, a zwłaszcza członków rodzin, może doprowadzić do wspólnej działalności na tym samym rynku lub rynkach pokrewnych. Jednocześnie wskazuje, że dla oceny stopnia integracji konieczna jest ocena, czy dana osoba fizyczna/grupa osób może koordynować działalność gospodarczą danej grupy przedsiębiorstw i jej strategię rozwoju. Przy tym relacje rodzinne ocenia się jako szczególnie intensywne i znaczące w ww. zakresie. Poddając analizie powyższe powiązania podmiotów poprzez osobę skarżącego organ stwierdził, że w świetle art. 3 ust. 3 akapit 4 Załącznika nr 1 do rozporządzenia 800/2008 do określenia statusu przedsiębiorstwa strony należało uwzględnić również dane przedsiębiorstw: E. Sp. z o. o., E. Sp. z o. o., A. Sp. z o. o. I. Sp. z o.o., I. Sp. z o. o., F.D., P. Sp. z o. o., G.R. Ponadto, przy określaniu wielkości przedsiębiorstwa należało uwzględnić dane podmiotów, które są powiązane z przedsiębiorstwem strony z uwagi na upoważnienie do reprezentowania tychże podmiotów przez osobę skarżącego, a także przedsiębiorstw członków rodziny. Analiza akt sprawy, zdaniem Agencji, potwierdziła niedostarczenie dokumentacji niezbędnej do określenia wielkości przedsiębiorstwa w zakresie sprawozdań finansowych i dokumentacji potwierdzającej liczbę osób zatrudnionych.

Pismem z 2 września 2014r. skarżący złożył skargę na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie z [...] maja 2014r. wnosząc o uchylenie zaskarżonego aktu i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonemu aktowi zarzucił naruszenie § 10 ust. 5 rozporządzenia.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że z instrukcji do sporządzenia wniosku o pomoc w sposób jednoznaczny nie wynikało, że do kosztów ogólnych dotyczących wykonania projektu budowlanego jest zasadne przeprowadzanie postępowania ofertowego. Takie postępowanie zostało jednakże przez niego przeprowadzone i dokumentacja została wysłana do Agencji w dniu 23 maja 2014 r. wraz z pismem przewodnim. Dodatkowo stanął on na stanowisku, że w jego ocenie wykonanie projektu jest częścią składową robót budowlanych, które są wyłączone z obowiązku przeprowadzania postępowania ofertowego zgodnie z § 9 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia. Dlatego też nie miał on obowiązku załączenia dokumentacji dotyczącej postępowania ofertowego.

Zauważył także, że część uzupełnienia dokumentacji zgodnie z otrzymanym wezwaniem została dostarczona po terminie, jednakże spowodowane to było nieprecyzyjnymi zapisami w instrukcji i uzyskaniem niedokładnych wyjaśnień telefonicznych. Informacje o konieczności dostarczenia "dodatkowych" ofert dotarła do niego na tyle późno, iż nie zdążył on ich wysłać łącznie z innymi dokumentami, w terminie wyznaczonym przez ARiMR. Jednakże wysłał wszystkie wymagane dokumenty przed podjęciem przez ARiMR kolejnych działań w rozpatrywaniu wniosku.

Wyjaśnił również, że w jego ocenie załączył kompletną dokumentację, która umożliwiała rozpoznanie sprawy.

Zauważył, że na potrzeby prowadzonego postępowania opracował tabelę prezentującą powiązania pomiędzy poszczególnymi podmiotami należącymi do P. Tabela została również poparta opisem zgodnie z danymi w piśmie przewodnim do uzupełnienia wniosku. Wszelkie wyliczenia wykonane przy wyliczeniu wielkości przedsiębiorstwa były konsultowane telefonicznie z pracownikiem ARiMR. Ponadto skarżący stwierdził, że nie można wszystkich podmiotów traktować tożsamo, tzn., że tylko E. zajmuje się produkcją i sprzedażą mięsa, wszystkie pozostałe podmioty ulokowane są na innych gałęziach rynku, zajmują się zupełnie inny charakterem produkcji bądź też działalnością handlowej. Dlatego też, w jego ocenie nie można w przedmiotowej sprawie mówić o koncentracji wszystkich przedsiębiorstw. Są to firmy działające na innych rynkach. Do wyliczeń wielkości przedsiębiorstwa strony zastosowano zatem tylko i wyłącznie podmioty, w których strona jest właścicielem bądź też posiada udziały, nie brano pod uwagę m.in. F. D., tj. matki skarżącego. Podmiot ten nie ma praktycznie powiązań z E.

Odnosząc się do twierdzeń Agencji dotyczących statusu przedsiębiorcy, to skarżący podniósł, iż Instrukcja na stronie 36 pkt 10 traktującym o poprawności wypełnienia statusu przedsiębiorcy nie nakazuje dostarczenia dokumentacji, o którą wnioskowała ARiMR.

W odpowiedzi na skargę Agencja wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Rozważając w tym kontekście argumenty przedstawione w skardze, stwierdzić należy, że są one bezzasadne.

Na wstępie trzeba zaznaczyć, że obecnie przedmiotem sporu jest niezałączenie w wymaganym terminie dokumentów dotyczących: dokumentacji ofertowej odnoszącej się do zadania z grupy kosztów ogólnych - wykonanie projektu budowlanego oraz dokumentacji niezbędnej do określenia wielkości przedsiębiorstwa. Przedmiotem sporu w sprawie nie jest natomiast brak dokumentacji potwierdzającej spełnianie przez zakład wymagań higieniczno-sanitarnych i dobrostanu zwierząt w zakresie prowadzonej w zakładzie działalności, gdyż organ rozpoznając wezwanie do usunięcia prawa stwierdził, że odmowa przyznania pomocy z tego tytułu była nieprawidłowa. Dlatego też sąd w uzasadnieniu zajmie się tylko spornymi powyższymi dwiema kwestiami.

Ogólne zasady dotycząc przyznawania pomocy w zakresie działania zostały uregulowane w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U.UE L nr 277, s. 1 ze zm., dalej: rozporządzenie 1698/2005) oraz w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U. UE L nr 368, s. 15, ze zm.).

Warunki oraz tryb przyznania pomocy finansowej w zakresie działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, wydane w oparciu o delegację ustawową, a mianowicie art. 29 ust. 1pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013r., poz. 173 ze zm., dalej: ustawa o wspieraniu rozwoju)

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju, pomoc jest przyznawana na wniosek, jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju wniosek o przyznanie pomocy oraz wniosek o płatność w ramach działań objętych programem składa się na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym przez podmiot wdrażający. Wraz z formularzem została opracowana instrukcja wypełniania wniosku.

Zakres informacji koniecznych do umieszczenia w treści wniosku został określony przepisem § 9 ust. 1 rozporządzenia. Natomiast w § 9 ust. 2 rozporządzenia szczegółowo wskazano na dokumenty, które winny być złożone wraz z wnioskiem. I tak przykładowo do wniosku o przyznanie pomocy dołącza się:

4) kopie co najmniej 3 zapytań dotyczących nabycia rzeczy lub usług skierowanych do różnych dostawców lub wykonawców (zapytań ofertowych) oraz kopie 3 ofert stanowiących odpowiedź na te zapytania wraz z uzasadnieniem wyboru oferty - w przypadku każdego zadania ujętego w zestawieniu rzeczowo-finansowym operacji, którego koszt przekracza 100 tys. zł, dotyczącego inwestycji innej niż określona w pkt 3;

7) oświadczenie wnioskodawcy potwierdzające, że prowadzi jedno z przedsiębiorstw określonych w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1698/2005, sporządzone na formularzu udostępnionym przez Agencję;

17) inne dokumenty potwierdzające spełnienie warunków do przyznania pomocy.

Zgodnie natomiast z art. 28 ust. 3 rozporządzenia 1698/2005 wsparcie udzielane na mocy ust. 1 w maksymalnej stawce ogranicza się do mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw w rozumieniu zalecenia Komisji 2003/361/WE. Dla terytoriów Azorów, Madery i Wysp Kanaryjskich, mniejszych wysp Morza Egejskiego w rozumieniu rozporządzenia (EWG) nr 2019/93 i francuskich departamentów zamorskich nie mają zastosowania żadne ograniczenia maksymalnej stawki. Dla przedsiębiorstw, które nie są objęte art. 2 ust. 1 tego zalecenia, zatrudniających mniej niż 750 pracowników lub posiadających obrót nieprzekraczający 200 milionów EUR, maksymalna intensywność pomocy jest zmniejszona o połowę. W przypadku leśnictwa wsparcie ogranicza się do mikroprzedsiębiorstw.

Wsparcia nie udziela się przedsiębiorstwom zagrożonym w rozumieniu wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw.

Postępowanie do przyznania pomocy finansowej w przypadku tego działania prowadzone jest z wyłączeniem stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, z pewnymi wyjątkami (art. 22 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju). Oznacza to, że organ jest zobowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzeć cały materiał dowodowy złożony przez stronę. To strona jest zobowiązana przedstawić dowody i wyjaśnienia (art. 21 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju). Organ tylko na żądanie strony jest zobowiązany do niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie stronie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania (art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy o wspieraniu rozwoju).

Ustawodawca w przepisach wykonawczych – w § 10 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia przewidział działania organu z urzędu. Polegają one na sprawdzeniu czy wniosek został złożony w terminie, czy wniosek zawiera określone informacje i czy dołączono do niego określone dokumenty. W przypadku stwierdzenia określonych braków innych niż wskazane w § 10 ust. 1, 2 rozporządzenia organ wzywa stronę do ich uzupełnienia bądź złożenia wyjaśnień w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania. Wezwanie może być ponowione.

Powyższe przepisy były podstawą działania organu. Działania te były prawidłowe.

Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie pomocy w dacie jego złożenie nie był kompletny. Dlatego też skarżący został wezwany pismem z 20 grudnia 2013r. do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie określonych dokumentów i wyjaśnień. Pismo na 10 stronach szczegółowo wzywało do uzupełnienia wniosku. Trzeba również zauważyć, że mimo złożonych uzupełnień wniosek nadal był niekompletny. W związku z tym zasadnie ponownie skarżący został wezwany pismem z 15 lutego 2014r. do ponownego dostarczenia w odniesieniu do zadania Ko1 Zestawienia rzeczowo-finansowego inwestycji kompletnej dokumentacji z postępowania ofertowego sporządzonej zgodnie z informacjami zawartymi w instrukcji do wniosku oraz dokumentacji niezbędnej do określenia wielkości przedsiębiorstwa. Powyższe uzupełninia były wymagane § 9 ust. 2 pkt 4, 7 i 11 rozporządzenia.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do pierwszego powodu odmowy przyznania pomocy, tj. nienadesłania w wyznaczonym terminie dokumentacji ofertowej odnoszącej się do zadania z grupy kosztów ogólnych - wykonanie projektu budowlanego.

Podkreślenia wymaga fakt, iż przygotowana i powszechnie dostępna na stronach internetowych Agencji Instrukcja wypełniania wniosku o przyznanie pomocy ma na celu ułatwienie Wnioskodawcom prawidłowe wypełnianie dokumentów aplikacyjnych. Określa ona wymagania w zakresie składanych dokumentów dotyczących prowadzonego postępowania w sprawie przyznanie pomocy. Należy zaznaczyć, iż składając wniosek o przyznanie pomocy Wnioskodawca powinien posiadać wiedzę dotyczącą przepisów prawnych mających zastosowanie w procesie przyznawania pomocy, jak również wymagań opracowania dokumentacji aplikacyjnej. Jednocześnie strona przystępująca do Programu jest zobligowana do stosowania się do zapisów tejże Instrukcji. Wypełnienie formularza wniosku o przyznanie pomocy i dołączenie odpowiedniej dokumentacji powinno być zgodne ze stosownymi objaśnieniami. Stanowią one swoistą instrukcję co do tego jakiej treści i w jaki sposób powinny zostać tamże zamieszczone i jakie obowiązkowe dokumenty złożone. Nie pozostaje w kompetencji wnioskodawcy możliwość podważania takich instrukcji oraz kontestowanie obowiązków wynikających z zapisów znajdujących się na formularzu. Wnioskodawca ma obowiązek wypełnić wniosek zgodnie z instrukcją, co oznacza, iż nie ma możliwości podważania go od strony formalnej (por. wyrok WSA w Warszawie z 4 marca 2011 r., sygn. akt. V SA/Wa 2259/10). Wnioskodawca nie może więc stwierdzić, że wymóg podania niektórych informacji bądź danych jest zbędny albowiem podane zostały w innej - jego zdaniem właściwej formie (por. wyrok WSA w Warszawie z 9 października 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 1453/12).

Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, należy podkreślić, iż odmowa przyznania pomocy nastąpiła z uwagi na niedołączenie, mimo dwukrotnego wezwania i przedłużenia terminu do nadesłania określonych dowodów, tj. dokumentacji ofertowej. Wymóg dostarczenia takiej dokumentacji wynika wprost z cytowanego wyżej § 9 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia, a więc z przepisu powszechnie obowiązującego. Co więcej sam formularz wniosku o przyznanie pomocy wskazuje w pkt 12 części VI "Informacja o załącznikach" również na powyższy obowiązek. Natomiast Instrukcja wypełniania wniosku o przyznanie pomocy w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" PROW na lata 2007-2013 (dalej Instrukcja) szczegółowo określa w części VI "Informacja o załącznikach – II. Załączniki dotyczące prowadzonej działalności lub operacji" w pkt 12 (str. 42-43 Instrukcji) jakie dokumenty dotyczące postępowania ofertowego należy przedłożyć do wniosku.

Słusznie ARiMR w odpowiedzi na skargę wskazała, że organ dokonuje oceny racjonalności zaproponowanych kosztów poszczególnych zadań planowanej inwestycji poprzez porównanie kosztu zadania określonego ofertą oraz weryfikację, czy koszty te nie przekraczają wartości rynkowych. To Agencja jest zobowiązana mocą art. 24 ust. 2 pkt d) rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. UE L.2011.25.8 ze zm.) do kontroli wniosków o wsparcie w szczególności poprzez weryfikację racjonalności zaproponowanych kosztów.

W związku z powyższym prawidłowa była konstatacja Agencji odmawiająca przyznania pomocy, gdyż pomimo dwukrotnego wezwania, skarżący nie przedłożył zapytań ofertowych dotyczących zadania z grupy kosztów ogólnych (Ko1) dotyczącej wykonania projektu budowlanego. Agencja zatem nie mogła zweryfikować poprawności wypełnienia przez stronę zestawienia rzeczowo-finansowego operacji we wniosku o przyznanie pomocy oraz punktów finansowych wniosku i określić prawidłowo wnioskowanej kwoty pomocy oraz nie miała możliwości sprawdzenia racjonalności zaplanowanych do poniesienia kosztów.

W tym miejscu należy zauważyć, że bezzasadne są twierdzenia skarżącego wskazujące, że wykonanie projektu jest częścią składową robót budowlanych, które są wyłączone z obowiązku przeprowadzania postępowania ofertowego zgodnie z § 9 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia. Trzeba wprost bowiem wskazać, że roboty budowlane rozpoczynają się dopiero od momentu np. uzyskania pozwolenia na budowę. Natomiast sam projekt budowlany jest wykonywany na etapie przed staraniem się o uzyskanie takiego pozwolenia.

Co więcej i najważniejsze powyższe nie jest zgodne z przepisami rozporządzenia oraz wskazaniami Instrukcji wypełniania wniosku. W Instrukcji wskazano, za rozporządzeniem że co najmniej 3 zapytania dotyczące nabycia rzeczy lub usług skierowanych do różnych dostawców lub wykonawców (zapytania ofertowe) - kopie potwierdzone za zgodność z oryginałem przez wnioskodawcę oraz 3 oferty stanowiące odpowiedź na te zapytania wraz z uzasadnieniem wyboru oferty - w przypadku każdego zadania ujętego w zestawieniu rzeczowo-finansowym operacji, którego koszt przekracza 100 tys. zł - oryginały lub kopie potwierdzone za zgodność z oryginałem przez notariusza, podmiot, który wydał dokument, pracownika ARiMR lub osobę uprawnioną do reprezentowania wnioskodawcy.

Ponadto wskazano, na co zwrócił uwagę skarżący, że załącznik nie dotyczy inwestycji polegającej na budowie, rozbudowie, nadbudowie, przebudowie lub remoncie połączonym z modernizacją.

W tym miejscu należy zauważyć, że brak dokumentacji ofertowej dotyczy projektu budowlanego, a nie inwestycji polegającej na budowie, rozbudowie, nadbudowie, przebudowie lub remoncie połączonym z modernizacją. A wiec zadanie wskazane przez skarżącego w zestawieniu rzeczowo – finansowym operacji w zakresie Kosztów ogólnych (Ko) w pkt 1 i określone jako Projekt budowlany + wykonawczy z kwotą 124.207 zł stanowi koszt usługi, a nie inwestycji. Dlatego też strona była zobowiązana do nadesłania 3 zapytań, 3 ofert oraz uzasadnienia wyboru oferty. Wskazane w zestawieniu zadanie w całości odpowiada kryteriom które nakazują przeprowadzenie takiego postepowania ofertowego. Skoro strona zamawiała usługę (projekt budowlany + wykonawczy) a wartość tej usługi przekraczała 100 tys. zł, to winna załączyć określone dokumenty z tym związane. Zatem słusznie organ wobec braku dokumentacji ofertowej odmówił przyznania pomocy.

Należy ponowienie podkreślić, że powyższy obowiązek został nałożony przepisami powszechnie obowiązującymi, a więc strona chcąc uzyskać pomoc winna się do tych przepisów dostosować. Wbrew twierdzeniom skarżącego, zarówno Instrukcja, jak i wysyłane do niego wezwania w tym zakresie były jasne i czytelne. Co do instrukcji w swojej zasadniczej treści stanowi powtórzenie przepisu rozporządzenia, a także dodatkowo wyjaśnia jak takie postpowanie ofertowe winno zostać przeprowadzone. Trudno jest zrozumieć argumentację skarżącego, skoro samodzielnie wskazał w zestawieniu rzeczowo-finansowym operacji zadanie, którego koszt przekracza 100 tys. zł, że przepisy Instrukcji są niezrozumiałe. Odnosząc się natomiast do wezwania to należy podkreślić, że Agencja zarówno w pierwszym wezwaniu na stronie 5, wers 13 wprost wskazała, że należy w zakresie zadania Ko1 Zestawienia rzeczowo – finansowego inwestycji dostarczyć komplet dokumentacji z postępowania ofertowego sporządzonej zgodnie z informacjami zawartymi w instrukcji do wniosku. Taki sam zapis został powtórzony w powtórnym wezwaniu na stronie 5, akapit 9. Trzeba także zauważyć, że organ posłużył się skrótem Zad. Ko1, który w ocenie sądu jest łatwo identyfikowany, gdyż po pierwsze wynika z samego wniosku o pomoc i oznacza zadanie Koszty ogólne pkt 1. Ponadto w zakresie Zestawienia rzeczowo-finansowego organ w stosunku do innych uchybień również posługiwał się skrótami i w tym zakresie strona nie miała wątpliwości i uzupełniła baraki. W kontekście powyższego słusznie i jasno Agencja wzywała stronę do wyłączenia z kosztorysu kosztów związanych z przygotowaniem projektu budowlanego. Taki zapis znajduje się na stronie 3, akapit 3 od dołu wezwania z 20 grudnia 2013r. i został powtórzony przez organ w drugim wezwaniu. Trzeba także zaznaczyć, że to sam skarżący we wniosku posłużył się terminologią projekt budowlany i to on określił koszt na 124.207 zł. Dlatego też obecnie zupełnie niezrozumiałe jest wskazywanie przez stronę w skardze braku zrozumienia terminu "projekt budowlany", skoro tym terminem sam operuje. Co więcej, w ocenie sądu, gdyby istotnie strona miała określone wątpliwości, co jak wynika z powyższego nie powinno mieć miejsca w przypadku profesjonalnego podmiotu gospodarczego prowadzącego działalność gospodarczą na szeroką skalę, to winna zwrócić się do organu pisemnie o stosowne wyjaśnienia, czego w żaden sposób nie uczyniła. Ponadto, jak zasadnie podkreślił organ skarżący doskonale zrozumiał kierowane do niego wezwania, gdyż w piśmie z 25 kwietnia 2014 r., będącym odpowiedzią na drugie wezwanie do usunięcia braków, poinformował Agencję, iż w zakresie zadania Ko1 wciąż oczekuje na odpowiedź ewentualnych oferentów. Zatem świadczy to o świadomości konieczności dostarczenia dokumentacji z postępowania ofertowego dla przedmiotowego zadania. Na zakończenie także trzeba zauważyć, że uzupełnił on brakującą dokumentację przy piśmie z 23 maja 2014 r. – jednak, jak zasadnie zauważyła Agencja dokumentacja ta została złożona po zakreślonym terminie, tj. po 26 kwietnia 2013 r. i w związku z tym, nie mogła zostać uwzględniona w trakcie weryfikacji wniosku o przyznanie pomocy. Nie mogła także zostać uwzględniona w toku rozpoznawania wezwania do usunięcia naruszenia prawa, gdyż w tym postępowaniu sprawdza się jedynie prawidłowość postępowania, którego wynikiem była odmowa przyznania pomocy. W tym postepowaniu nie uwzględnia się natomiast nowych dowodów, czy też wyjaśnień. Skarżący miał również wiedzę o konsekwencjach nie uzupełnienia wniosku, po dwukrotnym wezwaniu, gdyż o tych konsekwencjach został poinformowany w piśmie z 15 lutego 2014r. stanowiącym drugie wezwanie.

Zasadnie również w powyższym kontekście wskazał organ, że postępowanie w sprawie przyznania pomocy w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" prowadzone było na wniosek o przyznanie pomocy, w którym to wniosku strona złożyła oświadczenie o znajomości przepisów rozporządzenia oraz wymagania uszczegółowione w Instrukcji, w tym zasady refundacji kosztów kwalifikowalnych określonych we wniosku, poniesionych w związku z realizacją operacji oraz zasady udzielania zaliczek. Oznacza to, iż składając wniosek o przyznanie pomocy skarżący potwierdził, iż posiada wiedzę dotyczącą przepisów prawnych mających zastosowanie do przyznawania pomocy, jak również wymagań opracowania dokumentacji aplikacyjnej, szczegółowo opisanych w Instrukcji.

Reasumując tę część uzasadnienia należy podkreślić, że zasadna była odmowa przyznania pomocy w związku z nieprzedstawieniem 3 kompletnych zapytań ofertowych z 3 ofertami i uzasadnieniem wyboru.

Już tylko ta okoliczność jest wystarczająca do oddalenia skargi, gdyż w myśl § 10 ust. 5 rozporządzenia nie uzupełnienie braków po drugim wezwaniu skutkuje odmową przyznania pomocy. Organ natomiast odmówił przyznania pomocy także w związku z brakiem kompletnej dokumentacji niezbędnej do określenia wielkości przedsiębiorstwa.

Odnosząc się do powyższego, to zdaniem sądu wskazany przez organ powód odmowy nie został dostatecznie uzasadniony. Organ bowiem wskazał cyt. "dostarczono niekompletną dokumentację niezbędną do określenia wielkości przedsiębiorstwa w zakresie sprawozdań finansowych i dokumentacji potwierdzającej liczbę osób zatrudnionych. Zgodnie prośbą Agencji zawartą w pismach P-1/283 Wnioskodawca był wzywany do dostarczenia dla każdego z podmiotu pozostającego w przedsiębiorstwem w relacji powiązania sprawozdań finansowych za ostatnie trzy lata obrotowe poprzedzające rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy oraz dokumentacji w postaci deklaracji ZUS DRA/ Z-06 oraz stosownych wyjaśnień dotyczących liczby osób zatrudnionych przez te podmioty na podstawie umów cywilno-prawnych i za pośrednictwem agencji pracy tymczasowej. Nadesłana dokumentacja zawierała następujące braki (...)".

Ponadto w dalszej części uzasadnienia odmowy wskazał, cyt. "wnioskodawca przy określaniu wielkości przedsiębiorstwa nie uwzględnił podmiotów tych przedsiębiorstw, które powinny zostać powiązane z przedsiębiorstwem Wnioskodawcy z uwagi na upoważnienie do reprezentowania tychże podmiotów przez osobę Wnioskodawcy (...), a także przedsiębiorstw członków rodziny. Powszechnie wiadomo, że członkowie rodziny tworzą wspólnie działającą grupę osób w rozumieniu art. 3 ust. 3 Załącznika do zalecenia w sprawie MŚP, podejmującą wspólne działania gospodarcze, dodatkowo nadmienić należy że pomiędzy podmiotami tymi zachodzą również zależności wynikające z faktu prowadzenia przez nie usług na rzecz przedsiębiorstwa Wnioskodawcy".

Zgodnie z art. 3 ust. 3 rozporządzenia 800/2008 przedsiębiorstwa powiązane oznaczają przedsiębiorstwa, które pozostają w jednym z poniższych związków:

a) przedsiębiorstwo ma większość praw głosu w innym przedsiębiorstwie w roli udziałowca/akcjonariusza lub członka;

b) przedsiębiorstwo ma prawo wyznaczyć lub odwołać większość członków organu administracyjnego, zarządzającego lub nadzorczego innego przedsiębiorstwa;

c) przedsiębiorstwo ma prawo wywierać dominujący wpływ na inne przedsiębiorstwo zgodnie z umową zawartą z tym przedsiębiorstwem lub postanowieniami w jego statucie lub umowie spółki;

d) przedsiębiorstwo będące udziałowcem/akcjonariuszem lub członkiem innego przedsiębiorstwa kontroluje samodzielnie, zgodnie z umową z innymi udziałowcami/akcjonariuszami lub członkami tego przedsiębiorstwa, większość praw głosu udziałowców/akcjonariuszy lub członków w tym przedsiębiorstwie.

Zakłada się, że wpływ dominujący nie istnieje, jeżeli inwestorzy wymienieni w ust. 2 akapit drugi nie angażują się bezpośrednio lub pośrednio w zarządzanie danym przedsiębiorstwem, bez uszczerbku dla ich praw jako udziałowców/ akcjonariuszy.

Przedsiębiorstwa, które pozostają w jednym ze związków opisanych w akapicie pierwszym z co najmniej jednym przedsiębiorstwem, lub inwestorów, o których mowa w ust. 2, również traktuje się jako powiązanych.

Przedsiębiorstwa pozostające w jednym z takich związków z osobą fizyczną lub grupą osób fizycznych działających wspólnie również traktuje się jak przedsiębiorstwa powiązane, jeżeli prowadzą swoją działalność lub część działalności na tym samym właściwym rynku lub rynkach pokrewnych.

Za "rynek pokrewny" uważa się rynek dla danego produktu lub usługi znajdujący się bezpośrednio na wyższym lub niższym szczeblu rynku w stosunku do właściwego rynku.

Organ nie wyjaśnił co miał na myśli wskazując na powiązania pomiędzy nim i nieokreślonymi podmiotami. Agencja w zaskarżonym piśmie wskazała na osiem podmiotów w kontekście braku nadesłania dokumentacji potwierdzającej wielkość przedsiębiorstwa. Jednakże w aktach sprawy znajduje się tabela, w której skarżący sam podaje, że jest powiązany z 5 podmiotami mającymi wpływ na określenie kategorii przedsiębiorstwa oraz wskazuje na 7 podmiotów, z którymi jest powiązany jednakże bez wpływu na wielkość przedsiębiorstwa (plus ewentualnie E. Sp. z o.o. w stosunku do której załączył odpis KRSu). Zatem brak jest obecnie możliwości kontroli przez sąd prawidłowości rozumowania dokonanego przez organ. Rozpoznając wezwanie do usunięcia naruszenia prawa ARiMR próbowała powyższe uzupełnić, jednakże po pierwsze pismo to w żaden sposób nie może konwalidować braków rozstrzygnięcia, a poza tym i najważniejsze również ma ono charakter bardzo ogólny, gdyż oprócz wymienienia ośmiu podmiotów powiązanych podaje także, że przy określaniu wielkości przedsiębiorstwa należało uwzględnić dane podmiotów, w których skarżący jest upoważniony do ich reprezentowania, a także przedsiębiorstw członków rodziny. Zatem nadal organ w żaden sposób nie dokonał analizy na jakim rynku te wszystkie podmioty działają i czy wpływ osoby skarżącego wymaga wliczenia potencjału tych przedsiębiorstw do przedsiębiorstwa skarżącego. Tym samym organ naruszył art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju, który stanowi, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W sprawie Agencja nie dokonała w sposób wyczerpujący takiego rozpatrzenia materiału dowodowego. Zabrakło bowiem szczegółowej analizy powiązań z każdym z podmiotów, które organ w przeciwieństwie do strony uznaje za powiązane, na bazie zgromadzonego materiału. Zabrakło także analizy czy załączony materiał był wystarczający do uznania konkretnego podmiotu za powiązany i tym samym, czy skarżący wypełnił swoje zobowiązanie do nadesłania określonych dokumentów wskazanych w wezwaniach. Sąd w tym zakresie nie może zastępować organu i czynić samodzielnych ustaleń.

Sąd również stwierdza, że wskazane braki dokumentacji dotyczącej 8 podmiotów w kontekście również definicji dużego przedsiębiorstwa same w sobie nie mogły być podstawą do odmowy przyznania pomocy.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 załącznika I do rozporządzenia 800/2008 do kategorii mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw ("MŚP") należą przedsiębiorstwa, które zatrudniają mniej niż 250 pracowników, i których roczny obrót nie przekracza 50 milionów EUR a/lub całkowity bilans roczny nie przekracza 43 milionów EUR. Natomiast zgodnie z art. 2 pkt 8 rozporządzenia nr 800/2008 dużym przedsiębiorcą jest przedsiębiorstwo niespełniające kryteriów, o których mowa w załączniku I (tj. w art. 2 załącznika I do rozporządzenia nr 800/2008). Zatem definicja dużego przedsiębiorstwa wymaga spełnienia łącznie dwóch kryteriów: finansowego (obrót, bilans roczny) oraz zatrudnienia. Mimo podnoszonego braku określonej dokumentacji finansowej, to nie ulega wątpliwości, że kwestia zatrudnienia w przypadku przedsiębiorstw, co do których strony są zgodne, że są one powiązane i mają wpływ na określenie kategorii przedsiębiorstwa skarżącego jest jasna i z danych znajdujących się w aktach wynika, że w żaden sposób nie przekracza wartości 250 pracowników.

Natomiast co do pozostałych podmiotów w tym przedsiębiorstw: I. Sp. z o.o., I. Sp. z o.o., F. D. (w tym zakresie skarżący dodatkowo wskazuje, że taki podmiot nie istnieje – patrz protokół rozprawy), P. Sp. z o.o. organ nie dokonał żadnej konkretnej analizy pod kątem powiązań ze skarżącym. Dlatego też kwestia niepodania danych dotyczących wielkości przedsiębiorstw sama w sobie nie mogła stanowić samodzielnej przesłanki do odmowy. Organ bowiem winien najpierw ustalić, które konkretnie podmioty uznaje za powiązana, a następnie winien dokonać sprawdzenia wielkości tych przedsiębiorstw, a nie odwrotnie.

Powyższe jednakże wobec niezłożenia przez skarżącego dokumentacji ofertowej nie ma znaczenia dla merytorycznego załatwienia sprawy, gdyż okoliczność niezałączenie dokumentacji ofertowej stanowiła sama w sobie podstawę odmowy przyznania wnioskowanej pomocy.

Reasumując zatem, zdaniem sądu orzekającego w sprawie, zaskarżone rozstrzygnięcie, mimo wskazanych nieprawidłowości, okazało się prawidłowe bowiem na gruncie stanu faktycznego sprawy oraz prawidłowo zastosowanych przepisów prawa zaistniały przesłanki zawarte w § 10 ust. 5 rozporządzenia.

Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.