Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 16/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2005-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 603  Utrzymanie i ochrona dróg publicznych i innych dróg ogólnodostępnych, ruch na tych drogach, koleje, lotnictwo cywilne, p
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Asesor Małgorzata Łuczyńska, Protokolant asystent sędziego Żywilla Krac, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2005 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Ł. J. K. sprawy ze skargi B Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzają ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...]; 2) orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [..] Nr [..] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [..] o zarejestrowaniu samochodu marki Chrysler Jeep Grand nr nadwozia [..], na jaki wydano dowód rejestracyjny seria [..] i tablice rejestracyjne [..] na rzecz A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 w związku z art. 157 § 1 i 2 i art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego /t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071/, art. 1 ust 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych /t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856/, art. 64 ust 1 i 3 ustawy z dnia 1 lutego 1983 roku – Prawo o ruchu drogowym /t.j. Dz.U. z 1992 r. Nr 11, poz. 41 ze zm./, § 5 ust. 1 pkt. 1 i § 5 ust 1 pkt. 2 lit. b rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 roku w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów /Dz.U. z 1996 r. Nr 155, poz. 722/- stwierdziło nieważność w/w decyzji Prezydenta Miasta Ł..

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [..] zarejestrował na wniosek A Sp. z o.o. w Ł. samochód marki Chrysler Jeep Grand nr nadwozia [..] pod numerem rejestracyjnym [..] jako samochód ciężarowy – uniwersalny.

Do wniosku o rejestrację wnioskodawca dołączył m.in. dokumenty: fakturę VAT Nr [..] wystawioną dnia [..] przez C w Ł. ul. A na w/w pojazd i A Sp. z o.o Ł. ul. A, zaświadczenie nr [..] z dnia [..] o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu.

Decyzją z dnia [..] nr [..] organ rejestrujący, po rozpoznaniu wniosku zgłoszonego przez Urząd Kontroli Skarbowej w Ł. odmówił wznowienia postępowania w sprawie rejestracji samochodu marki Chrysler Jeep Grand o nr rej. [..]. Organ wskazał, iż w dniu wydania decyzji o zarejestrowaniu pojazdu brak jest podstaw do żądania przedstawienia do wniosku o rejestrację pojazdu wyciągu ze świadectwa homologacji, a podstawą ustalenia danych technicznych pojazdu po dokonanych zmianach konstrukcyjnych jest zaświadczenie upoważnionej stacji kontroli pojazdów i takie przedstawiła strona przy wniosku.

Pismem z dnia 19 kwietnia 2001 r. II Pa 17/01 Prokurator Prokuratury Okręgowej w Ł. działając na podstawie art. 184 § l i 2 k.p.a. wniósł sprzeciw od decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta Ł. z dnia [..]o rejestracji samochodu marki Chrysler Jeep Grand, nr nadwozia [..], na który wydano dowód rejestracyjny seria [..] oraz tablice rejestracyjne nr [..] z żądaniem stwierdzenia nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § l pkt 2 k.p.a. Decyzji Prokurator Okręgowy zarzucił rażące naruszenie prawa: przepisu § 5 ust. l pkt l i § 5 ust. l pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów polegające na zarejestrowaniu samochodu osobowego marki Chrysler Jeep Grand jako samochodu ciężarowego – uniwersalnego, na podstawie zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu, podczas gdy powołane przepisy nie przewidują zmiany rodzaju /typu/ pojazdu w trybie oceny dokonanej przez stację kontroli pojazdów, a jedynie w trybie postępowania homologacyjnego przewidzianego

§ 55 i 56 rozporządzenia z dnia l lutego 1993 r.

W dniu 12 czerwca 2001 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [..] wydanej przez Prezydenta Miasta Ł. w sprawie rejestracji samochodu marki Chrysler Jeep Grand za nr rej. [..].

Prezydent Miasta Ł. (Wydział Komunikacji) w piśmie z dnia 26 czerwca 2001 roku stwierdził, iż podtrzymuje stanowisko wyrażone w decyzji z dnia [..] i przekazał kopie dokumentów w tej sprawie.

Pełnomocnik B Sp. z o.o. w piśmie z dnia 2 lipca 2001 r. podał, że w dniu 29 grudnia 2000 r. nastąpiło wykreślenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością A z rejestru handlowego, w związku z przyłączeniem B. sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie. B sp. z o.o. jest następcą prawnym /sukcesja generalna/ przyłączonej spółki na podstawie art. 285 § 3 k.h.

Ponadto wskazano, że decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [..] już nie istnieje w obrocie prawnym, ponieważ w dniu 24 stycznia 2001 r. samochód został zbyty na rzecz H. Z. Firma "H". Zdaniem pełnomocnika nie istnieje adresat decyzji, jak również nie istnieje decyzja będąca przedmiotem postępowania, a zatem brak jest sprawy mogącej być przedmiotem postępowania co oznacza, że postępowanie jest bezprzedmiotowe.

W piśmie podniesiono również, że wszczęte postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nieuzasadnione, bowiem przepisy obowiązujące w dacie rejestracji pojazdu nie nakładały na właściciela pojazdu obowiązku przedstawienia świadectwa homologacji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdzając swoją właściwość rzeczową zważyło, iż z art. 157 § l w związku z art. 156 § l pkt 2 KPA wynika, że organ wyższego stopnia stwierdza nieważność decyzji, która:

1. wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości,

2. wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,

3. dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,

4. została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie,

5. była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,

6. w razie jej wykonania wywoływałaby czyn zagrożony karą,

7. zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa "stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, stanowiące wyjątek od zasady stabilności decyzji, wymaga bezspornego ustalenia, że uchylona decyzja jest dotknięta jedną z wad, określonych w art. 156 § l Kpa /wyrok NSA z dnia 7 lipca 1983 r., II S.A. 581/83, "Problemy praworządności 1984, Nr 10, s. 26/.

Wada decyzji określona w art. 156 § l pkt 2 KPA. nie odnosi się do przepisów stanowiących jej podstawę prawną, lecz dotyczy ona stanu prawnego sprawy możliwego do ustalenia na podstawie treści przepisów prawnych. Wada decyzji administracyjnej powstała w wyniku naruszenia prawa powoduje konieczność eliminacji takiej decyzji z obrotu prawnego. Naruszenia prawa mają charakter rażący w takim przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub części /B. Adamiak, J. Borkowski,: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 1996 r. str. 720-721/.

Podniesiono również, iż w rozpoznawanej sprawie miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia l lutego 1983 r. – Prawo o ruchu drogowym , która obowiązywała do 31 grudnia 1997 r. W myśl przepisów art. 59 ust. l i 3 ustawy, pojazd samochodowy podlegał obowiązkowi rejestracyjnemu, zaś sprawa administracyjna w tym zakresie była rozstrzygana przez właściwy organ w drodze decyzji administracyjnej o wydanie dowodu rejestracyjnego. Treścią rozstrzygnięcia w sprawie o rejestrację samochodu były zatem dane zawarte w dowodzie rejestracyjnym. Wspomniana ustawa – Prawo o ruchu drogowym nie zawierała unormowań co do szczegółowych zasad postępowania rejestracyjnego, tak więc w tym zakresie zastosowanie miały przepisy rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia l lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów /Dz.U. z 1996 r. ,Nr 155, poz. 722/.

Zgodnie z art. 64 ust. l cytowanej ustawy, właściciel pojazdu podlegającego rejestracji obowiązany jest przedstawić go do badania technicznego przed pierwszą rejestracją. Obowiązkowi takiemu nie podlegają nowe pojazdy, na które wydano świadectwo homologacyjne, chyba że w pojeździe dokonane zostały zmiany dotyczące pierwotnego przeznaczenia pojazdu /art. 64 ust. 4/.

W niniejszej sprawie w samochodzie dokonano zmian konstrukcyjnych, co wynika z Oceny Technicznej Nr [...] z dnia 15 grudnia 1995 r. Organizacji Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego. Stwierdzone zmiany polegały na zamontowaniu przegrody trwale dzielącej wnętrze samochodu na kabinę z fotelami kierowcy i pasażera oraz część do przewozu ładunków, a zakres wykonanych zmian uzasadniał zmianę przeznaczenia samochodu określonego w fakturze zakupu jako "osobowy" na "samochód ciężarowy". Z tych ustaleń wynikało, że zmiany wprowadzono w celu zmiany pierwotnego przeznaczenia tego pojazdu.

Zgodnie z § 5 powołanego rozporządzenia dane techniczne pojazdu, do których należy zaliczyć także rodzaj i typ pojazdu, a zwłaszcza dopuszczalną ładowność, masę oraz liczbę miejsc, określa organ dokonujący rejestracji na podstawie danych zawartych w świadectwie homologacji.

Przedmiotowy samochód zgodnie z opisem technicznym stanowiącym załącznik do świadectwa homologacji z dnia 23 października 1996 r. Nr [...] jako rodzaj pojazdu jest samochodem osobowym, a nie ciężarowym uniwersalnym jak stwierdzono w dowodzie rejestracyjnym pojazdu.

W przypadku dokonania przeróbki pojazdu, w myśl § 5 ust. l pkt 2 lit b powołanego wyżej rozporządzenia - organ rejestrujący może wpisać do dowodu rejestracyjnego tylko takie dane stwierdzone przez stacje kontroli pojazdów, które odnoszą się do dopuszczalnej ładowności, liczby miejsc i masy całkowitej. Zatem powołane przepisy nie przewidują możliwości zmiany rodzaju /typu/ pojazdu w trybie oceny stacji kontroli pojazdów.

Zdaniem Kolegium - zmiana tak mogła nastąpić tylko w trybie postępowania homologacyjnego zgodnie z § 55 i § 56 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia l lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów (Dz.U. z 1996 r., Nr 155, poz. 722/. Z załączonych dokumentów wynikało, że pojazd został zgłoszony do rejestracji jako oryginalny samochód Chrysler Jeep Grand. Rejestracja tego samochodu jako ciężarowego, pomimo iż z dokumentów załączonych do wniosku o rejestrację wynikało, że jest to samochód osobowy, jest rażącym naruszeniem powołanych przepisów rozporządzenia o warunkach technicznych i badaniu pojazdów.

W dniu 5 października 2001 roku B Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. wniosek o ponowne rozpatrzenie powyższej sprawy, wnosząc o uchylenie w/w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. i umorzenie postępowania w sprawie.

W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż organ w uzasadnieniu decyzji w ogóle nie ustosunkował się do stanowiska B sp. z o.o. z dnia 2 lipca 2001 r. Postępowanie administracyjne wszczęte w sprawie jest bezprzedmiotowe, gdyż nie istnieje adresat decyzji, jak również nie istnieje decyzja będąca przedmiotem postępowania. W świetle prawa materialnego, jak i istniejącego stanu faktycznego, brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania. Decyzja o zarejestrowaniu samochodu marki Chrysler Jeep Grand za nr rej. [..] wydana przez Prezydenta Miasta Ł. w dniu [..] r. nie istnieje w obrocie prawnym. W dniu 24 stycznia 2001 r. pojazd został zbyty i w następstwie uzyskał nową decyzję – dowód rejestracyjny. W ocenie wnioskodawcy celem instytucji stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej uregulowanej w art. 156 i nast. kodeksu postępowania administracyjnego jest eliminacja z obrotu prawnego decyzji obarczonych kwalifikowanymi wadami, to jest wadami o takim ciężarze gatunkowym, które powodują konieczność naruszenia podstawowej zasady postępowania administracyjnego – trwałości decyzji administracyjnych i wynikającej z niej zasady zaufania do działania organów administracji. Niezbędnym zatem elementem postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest funkcjonowanie /istnienie/ decyzji w obrocie prawnym i uzyskanie przez adresata na jej podstawie określonych praw lub obowiązków.

W sprawie brak jest bezwzględnej przesłanki do jej rozstrzygnięcia – brak decyzji, co do której stwierdzono nieważność.

Dodatkowo podniesiono, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji – dowodu rejestracyjnego z powodu rażącego naruszenia prawa /art. 156 § l pkt. 2 k.p.a./ jest również nieuzasadnione merytorycznie. Zdaniem wnioskodawcy - rażące naruszenie prawa następuje bowiem wówczas, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawa, gdy wbrew wszelkim przesłankom przepisu nadano prawa lub ich odmówiono. Cechą rażącego naruszenia prawa jest więc to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Generalną przesłanką uznania, że nastąpiło rażące naruszenie prawa, o którym stanowi art. 156 § l pkt. 2 k.p.a. jest stwierdzenie, iż w zakresie objętym konkretną decyzją administracyjną obowiązywał niewątpliwy stan prawny. Jest to podstawowe kryterium pozwalające oddzielić przypadki naruszenia prawa spowodowane błędną wykładnią przepisów lub nieodpowiednim ich zastosowaniem od rażącego naruszenia prawa. Dla wystąpienia przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa jest oczywista sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem, a treścią przepisu. W ocenie wnioskodawcy w sprawie brak jest tej podstawowej przesłanki. Podstawą zarejestrowania pojazdu był art. 59 ust. 3 w związku z art. 64 ust. l i ust. 3 ustawy z dnia l lutego 1983 roku – Prawo o ruchu drogowym /tekst jednolity Dz. U. Nr 11, poz. 41 z 1992 r. ze zm./. Zgodnie ze wskazanymi przepisami rejestracji pojazdu, na wniosek właściciela pojazdu, dokonywał kierownik rejonowego urzędu rządowej administracji ogólnej.

Właściciel pojazdu podlegającego rejestracji obowiązany był przestawić go do badania technicznego przed pierwszą rejestracją. Obowiązek ten nie dotyczył nowych pojazdów, na które wydane zostały świadectwa homologacji lub decyzje zwalniające pojazd z obowiązku homologacji.

Warunki oraz tryb rejestracji pojazdów określało rozporządzenie z dnia 14 kwietnia 1993 r. Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie rejestracji, ewidencji i oznaczania pojazdów /Dz. U. Nr 37, poz. 164/. Zgodnie z § 3 ust. l rozporządzenia właściciel pojazdu przy wniosku o zarejestrowanie pojazdu obowiązany był przedstawić – oryginał dowodu własności pojazdu, a jeżeli pojazd był zarejestrowany także ostatni dowód rejestracyjny. Zgodnie zaś z ust. 5 § 3, jeżeli było wymagane badanie stanu technicznego pojazdu, właściciel był obowiązany przedstawić również dowód tego badania. Wskazane rozporządzenie nie nakładało na właściciela pojazdu obowiązku przedstawiania świadectwa homologacji, jeżeli zgodnie z art. 64 ust. l i ust. 3 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. pojazd podlegał badaniom technicznym, a zatem nie posiadał homologacji. Praktyka rejestrowania pojazdów na wskazanych wyżej zasadach była powszechna do czasu orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwałą z dnia 23 października 2000 r. w sprawie sygn. akt OPK/17/00. Interpretacja wyżej wymienionych przepisów przez Naczelny Sąd Administracyjny nie jest jednoznaczna, skoro Rzecznik Prawa Obywatelskich wniósł rewizję nadzwyczajną od wskazanego wyżej orzeczenia. Stanowisko prezentowane przez Rzecznika Praw Obywatelskich jest zbieżne ze stanowiskiem ustawodawcy - Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej /publikacja Rzeczpospolita nr 226 /5999/ z dnia 27 września 2001 r./.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu powyższego wniosku B Spółki z o.o. w W. decyzją z dnia [..] Nr [..] utrzymało w mocy własną decyzję Nr [..] z dnia [..] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [..] wydanej przez Prezydenta Miasta Ł. o rejestracji pojazdu marki Chrysler Jeep Grand nr nadwozia [..] bez nr silnika, na który wydano dowód rejestracyjny seria [..] i tablice rejestracyjne [..] na rzecz A Spółki z o.o. z siedzibą w Ł..

W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podniosło, iż wniosek B Spółki z o.o. w W. o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zasługuje na uwzględnienie i podzieliło pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji Kolegium z dnia [..].

Ponadto wyjaśniono, że fakt zbycia samochodu innej osobie nie spowodował automatycznej utraty bytu decyzji z [..] Kolegium nie podzieliło zatem poglądu wnioskodawcy, że nie istnieje adresat decyzji i że nie istnieje decyzja będąca przedmiotem postępowania.

Na powyższą decyzję B Spółka z o.o. w W., wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [..]. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 7 Kpa poprzez brak wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym, a w konsekwencji nie ustalenie faktu nieistnienia będącej przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, jak i podmiotu na rzecz którego decyzja ta została wydana, art. 8 Kpa poprzez naruszenie zasady zaufania obywateli do organów Państwa, poprzez nieuwzględnienie powszechnej praktyki stosowania przepisów art. 59 ust 3 oraz 64 ust 1 i ust 3 ustawy z dnia 1 lutego 1983 roku – Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. Nr 11, poz. 41 ze zm./, art. 77 i 78 Kpa poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego skarżącego w przedmiocie ustalenia faktu wydania nowej decyzji – dowodu rejestracyjnego nabywcy pojazdu, a tym samym brak ustalenia, że będąca przedmiotem postępowania decyzja nie istnieje i strona postępowania nie posiada w czasie prowadzonego postępowania żadnych praw z niej wynikających. Ponadto zarzucono naruszenie prawa materialnego – art. 156 § 1 pkt 2 Kpa w związku z art. 71 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym poprzez brak stwierdzenia z jakich powodów naruszenie przepisów § 5 ust 1 pkt 1 i § 5 ust 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie rejestracji, ewidencji i oznaczania pojazdów, polegające na wpisaniu do dowodu rejestracyjnego zmiany typu pojazdu, stanowi rażące naruszenie prawa, mimo utraty bytu prawnego przez decyzję – dowód rejestracyjny. W uzasadnieniu Skarżący powtórzył argumentację wyrażoną we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 2 października 2001 roku.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2002 roku Nr 153 poz. 1271 ze. zm./ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W związku z tym, że skarga B Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. wniesiona została w dniu 27 grudnia 2001 roku i do dnia 1 stycznia 2004 roku postępowanie sądowe nie zostało zakończone, właściwym do rozpoznania tej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, utworzony z dniem 1 stycznia 2004 roku dla obszaru województwa łódzkiego rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003 roku w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych/.../ /Dz. U. z 2003r. Nr 52 poz. 652/.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami i podstawą prawną skargi.

Oceniając zaskarżoną decyzję należy stwierdzić, iż w toku prowadzonego postępowania administracyjnego doszło do naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania. Jest bezsporne w sprawie, iż w dacie wydania zaskarżonej decyzji /tj. 15 listopada 2001 roku/ skarżący B Spółka z o.o. w W. nie był właścicielem spornego pojazdu /faktura VAT Nr [..] z dnia [..] dokumentująca sprzedaż spornego pojazdu na rzecz H. Z. Firma Konfekcyjna "H"/. W ocenie Sądu postępowanie o stwierdzenie nieważności pierwotnej decyzji o rejestracji pojazdu dotyczy niewątpliwie interesu prawnego obecnego właściciela pojazdu. Postępowanie to ma bowiem istotny wpływ na sytuację prawną rzeczy, której jest obecnym właścicielem H. Z.. To z kolei przesądza o konieczności przyznania aktualnemu właścicielowi rzeczy statusu strony tego postępowania w rozumieniu art. 28 K.p.a. Należy podnieść, iż ewentualne stwierdzenie nieważności decyzji o pierwotnej rejestracji wiązać się będzie z uchyleniem decyzji o rejestracji na kolejnego nabywcę w skutek wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. Natomiast w postępowaniu po wznowieniu postępowania z przyczyny wyżej wymienionej, aktualny właściciel pojazdu nie będzie mógł skutecznie kwestionować decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji dotyczącej pierwotnej rejestracji pojazdu.

W takiej sytuacji w ocenie Sądu aktualny właściciel pojazdu winien być obok pierwotnego właściciela lub jego następcy prawnego stroną kwestionowanego postępowania administracyjnego. Jeżeli zatem strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu to stwierdzić należy, że miało miejsce naruszenie prawa dające podstawę do jego wznowienia /art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a./. Należy przy tym podkreślić, iż art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. stanowi gwarancję zawartej w art. 10 § 1 K.p.a. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Przez udział strony w postępowaniu administracyjnym należy rozumieć udział w całym ciągu czynności procesowych. Strona nie będzie brać udziału w postępowaniu zarówno wówczas, gdy nie brała udziału w postępowaniu jako takim, jak i wówczas, gdy nie brała udziału w czynnościach istotnych dla postępowania /por. wyrok NSA z dnia 1 lipca 1999 roku IV SA 595/99 – LEX nr 47888/. Sam fakt niebrania przez stronę udziału bez jej winy w postępowaniu stanowi podstawę do wznowienia postępowania – jest przy tym bez znaczenia, czy nieuczestnictwo strony miało wpływ na treść decyzji oraz czy brak udziału spowodował szkodę dla strony /por. wyrok NSA z 23 lipca 1999 roku IV SA 1149/97 – LEX nr 47807/.

Z konsekwencji powyższej zasady wynika między innymi konieczność zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania /art. 61 § 4 K.p.a./, doręczenia wydanej w sprawie decyzji /art. 109 § 1 K.p.a./ oraz doręczenia zawiadomienia o złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy /art. 131 K.p.a. w związku z art. 127 § 3 K.p.a./.

Stanowisko jakie zajął Sąd w tej sprawie jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ( wyrok z dnia 4 marca 2004 r w sprawie o sygn. akt 3 II S.A./Łd 2491/01) oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego ( wyrok z dnia 1 grudnia 2004 r w sprawie o sygn. akt OSK 831/04).

Ponadto podnieść należy, iż organ administracji nie odniósł się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę skarżącą w toku postępowania administracyjnego. Nie wyjaśnił bowiem na jakiej podstawie uznał stronę skarżącą za następcę prawnego A Spółki z o.o. w rozumieniu art. 30 § 4 K.p.a.

W aktach sprawy brak jest dokumentów dotyczących połączenia A ze skarżącą spółką, choć z pisma B Spółka z o.o. z dnia 2 lipca 2001 r. wynika, iż dokumenty takie zostały do pisma załączone.

W decyzji z dnia [..] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w ogóle nie odniosło się do zarzutu B zawartego w piśmie z dnia 2 lipca 2001 r. , a w decyzji z dnia [...] stwierdziło jedynie, że fakt zbycia samochodu innej osobie nie spowodował automatycznej utraty bytu decyzji z [..] Kolegium nie podzieliło zatem poglądu wnioskodawcy, że nie istnieje adresat decyzji i że nie istnieje decyzja będąca przedmiotem postępowania.

W ocenie Sądu stanowisko takie nie stanowi w istocie ustosunkowania się do zarzutu strony skarżącej. Brak dokumentów w aktach administracyjnych uniemożliwia Sądowi dokonanie oceny podnoszonych przez stronę skarżącą zarzutów .

Istotnym dla sprawy jest fakt, czy B Spółka z o.o. w W. posiadała przymiot strony, który można wywieść z przepisu prawa materialnego. Dla zbadania tego należy w szczególności zażądać aktualnego wyciągu z Krajowego Rejestru Sądowego oraz ponownego przedstawienia odpisu postanowienia Sądu Rejonowego dla Ł. w Ł. XIV Wydział Gospodarczy Rejestrowy z dnia [..] w sprawie o sygn. akt [..], na które powołuje się skarżąca w piśmie z dnia [..], a także innych niezbędnych dowodów, po to, aby można było ustalić bez żadnych wątpliwości, czy B Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. stała się w wyniku połączenia z A Spółką z o.o., następcą prawnym tej ostatniej w przedmiocie uprawnień wynikających z rejestracji pierwotnej pojazdu, a w konsekwencji – czy skarżący posiada przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa i 30 § 4 kpa, w świetle art. 283 i 284 – Rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 27 czerwca 1934 roku – Kodeks handlowy /Dz.U. Nr 57, poz. 502 ze zm./. Wynik oceny dowodów winien zostać przedstawiony w uzasadnieniu decyzji.

Powyższe uchybienia organu naruszają przepisy art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracji winien zapewnić udział kolejnym nabywcom pojazdu i wykazać dostateczną aktywność, aby umożliwić im czynny udział we wszystkich czynnościach całego postępowania.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b i c w związku z art. 135 – ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ orzekł jak w sentencji.

W przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy.