Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 375/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 56 ust. 2, ust.4, art. 52 ust 1 pkt 2,4,6,7,12,15
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 880
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Wójcik, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant spec. Iwona Hoga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w B. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na wykonanie czynności zakazanych wobec chronionych gatunków motyli oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...].11.2016 r. nr [...] Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (zwany dalej GIOŚ) uchylił decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. (zwanego dalej RDOŚ) z dnia [...].06.2016 r., nr [...] w części dotyczącej udzielenia odstępstwa od zakazu płoszenia i niepokojenia okazów przeplatki aurinii i modraszka alkona i umorzył postępowanie pierwszej instancji w tym zakresie. W pozostałym zaś zakresie decyzję Organu I. instancji utrzymał w mocy.

Stan niniejszej sprawy przedstawia się następująco.

Wnioskiem z dnia [...] marca 2016 r., uzupełnionym pismem z dnia 11 kwietnia 2016 r, Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (dalej zwany GDDKiA), zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. o wydanie zezwolenia na odstępstwo od zakazów: umyślnego okaleczania lub chwytania, transportu, niszczenia siedlisk lub ostoi, będących ich obszarem rozrodu, wychowu młodych, odpoczynku, migracji lub żerowania, niszczenia, usuwania lub uszkadzania gniazd, mrowisk, nor, legowisk, żeremi, tam, tarlisk, zimowisk lub innych schronień, umyślne płoszenie lub niepokojenie oraz umyślne przemieszczanie z miejsc regularnego przebywania na inne miejsca, wobec motyli należących do gatunków chronionych: przeplatki aurinii (Euphydryas aurinia), modraszka telejusa (Phengaris teleius) i modraszka alkona (Phengaris alcon, w związku z koniecznością realizacji inwestycji pn. rozbudowa drogi krajowej nr [...] do parametrów drogi ekspresowej, na odcinku od granicy województwa [...] do węzła drogowo-kolejowego w S..

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. decyzją z dnia [...].06.2016 r., nr [...]:

I. Zezwolił Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na:

1. niszczenie siedlisk motyli: przeplatka aurinia (Euphydryas auriniaj, modraszek telejus (Maculinea teleius) i modraszek alkon (Maculinea alcon) poprzez przesadzanie okazów czarcikęsa łąkowego (Sucäsa pratensis), krwiściągu lekarskiego (Sanguisorba officinalis) goryczki wąskolistnej (Gentiana pneumonanthe) będących roślinami żywicielskimi tych gatunków, a następnie zajęcie siedliska;

2. umyślne przemieszczanie z miejsc regularnego przebywania na inne miejsca, chwytanie, przetrzymywanie oraz przenoszenie okazów ww. gatunków chronionych motyli;

3. płoszenie i niepokojenie okazów ww. gatunków chronionych motyli; na obszarze do 5ha, na działkach w obrębie S. – K.:

Obręb [...] arkusz [...]: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...],[...], [...], [...],[...],[...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...],[...],[...], [...].

Obręb [...] arkusz [...]: [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...],[...], [...], [...], [...], [...], [...],

Obręb [...] arkusz [...]: [...], [...], [...], [...], [...], [...],

Obręb [...] arkusz [...]: [...], [...], [...], [...], [...],

przeznaczonych pod rozbudowę drogi krajowej nr [...] do parametrów drogi ekspresowej na odcinku od granicy województwa [...] do węzła drogowo - kolejowego w S. — K.;

II. Określił następujące warunki wykonania czynności, o których mowa w pkt. I tej decyzji:

1. w okresie wegetacyjnym, w czasie umożliwiającym identyfikację okazów krwiściągu lekarskiego (Sanguisorba offiánalis) należy zlokalizować okazy rosnące na ww. działkach, a następnie z częstotliwością minimum 1 raz na tydzień dokonać usunięcia pąków kwiatowych i kwiatostanów z niezasiedlonych przez modraszka telejusa (Maculinea teleius) roślin; należy zwracać uwagę, aby nie uszkadzać roślin zasiedlonych (ze złożami jaj i/lub gąsienicami);

2. w okresie wegetacyjnym, w czasie umożliwiającym identyfikację zasiedlonych okazów roślin żywicielskich czarcikęsa łąkowego (Succisa pratensis) i krwiściągu lekarskiego (Sanguisorba offiánalis) należy je zlokalizować i oznaczyć w terenie za pomocą drewnianych palików (słupków), o wymiarach nie mniejszych niż: długość 80 cm, przekrój min. 2 cm, wbijanych po północnej stronie skraju bryły korzeniowej lokalizowanych roślin, na głębokość około 30 cm; dodatkowo lokalizacje roślin można także określać za pomocą współrzędnych GPS;

3. paliki należy pomalować farbami różnych kolorów przyporządkowanych do danego gatunku rośliny;

4. rozpoznanie miejsc występowania zasiedlonych okazów roślin należy wykonywać w 2016 i w 2017r.;

5. z miejsc, które ulegną zniszczeniu w wyniku prowadzenia inwestycji należy przenieść wszystkie odnalezione okazy zasiedlonych czarcikęsów łąkowych oraz dodatkowo przenieść niezasiedlone czarcikęsy łąkowe w ilości adekwatnej do stworzenia na działce [...] grup (kęp) liczących od 10 do 20 roślin żywicielskich wokół każdego przeniesionego zasiedlonego okazu;

6. w okresie wegetacyjnym, na działce [...] należy przeprowadzić rozpoznanie miejsc występowania mrowisk mrówek wścieklic i oznaczyć je w terenie za pomocą drewnianych palików (słupków), o wymiarach nie mniejszych niż: długość 80 cm, przekrój min. 2 cm, wbijanych po północnej stronie skraju mrowiska, na głębokość około 30 cm; dodatkowo lokalizacje mrowisk można także określać za pomocą współrzędnych GPS;

7. z miejsc, które ulegną zniszczeniu w wyniku prowadzenia inwestycji należy dodatkowo przenieść niezasiedlone krwiściągi lekarskie w ilości adekwatnej do stworzenia na działce [...] grup (kęp) liczących od 10 do 20 roślin żywicielskich wokół każdego zinwentaryzowanego mrowiska wścieklic;

8. okazy roślin żywicielskich, wykopać wraz z bryłą korzeniową o objętości jaka zminimalizuje naruszenie korzeni; należy też minimalizować ryzyko uszkodzenia nadziemnych części roślin i tym samym form rozwojowych motyli;

9. wykopane okazy roślin żywicielskich należy niezwłocznie (bezwzględnie w dniu wykopania) posadzić na działce ewidencyjnej nr [...] obręb [...] S., gm. S. w uprzednio przygotowane miejsca;

10. dokładne miejsca przesadzenia na działce [...] obręb [...] S., gm. S. ustalić z osobami sprawującymi nadzór przyrodniczy i przygotować w dniu wykopania przesadzanych roślin poprzez usunięcie darni wraz z ziemią (glebą), o powierzchni i objętości zbliżonej do powierzchni i objętości bryły korzeniowej przesadzanych roślin; odsłonięte podłoże należy spulchnić, celem ułatwienia osadzenia przenoszonej bryły korzeniowej i zespolenia się z gruntem w nowym miejscu;

11. bryłę korzeniową przesadzanej rośliny osadzić w przygotowanym gruncie, tak aby powierzchnia licowała z powierzchnią otaczającego gruntu;

12. przesadzone rośliny należy ewentualnie podlewać i wykonywać inne czynności pielęgnacyjne według wskazań botanika, np. obkoszenie lub plewienie;

13. działkę [...] do końca sezonu wegetacyjnego 2020r. należy corocznie utrzymywać zgodnie z potrzebami odtworzonych siedlisk gatunków chronionych;

14. każde miejsce przesadzenia należy osobno określić współrzędnymi geograficznymi oraz oznaczyć w terenie co najmniej 1 drewnianym słupkiem, o wymiarach nie mniejszych niż: długość 80 cm, przekrój min. 2 cm, wbitym na północnym skraju przesadzonej bryły korzeniowej na głębokość około 30 cm; słupki oznakować farbą adekwatnie do wcześniejszego oznaczenia gatunku rośliny.

15. darń i glebę pozostałą z miejsc przygotowywanych do przesadzenia roślin należy w tym samym dniu wywieźć z działki nr [...] obręb [...] S., gm. S. i zagospodarować poza miejscami występowania chronionych gatunków i siedlisk przyrodniczych - wg wskazania nadzoru przyrodniczego;

16. zaplecze robót, trasy przemieszczania się osób, sprzętu i maszyn zorganizować poza działką [...] i poza miejscami występowania chronionych gatunków i siedlisk przyrodniczych - wg wskazania nadzoru przyrodniczego;

17. czynności związane z wykopaniem roślin i ich posadzeniem należy wykonywać ręcznie oraz z użyciem ręcznych narzędzi, pozostałe działania można wykonywać przy użyciu sprzętu i maszyn np. rolniczych;

18. obszar prac po ich zakończeniu należy uporządkować, aby nie pozostały śmieci lub odpady;

19. ww. czynności może wykonać Wnioskodawca lub podmiot, któremu prace zostaną zlecone pod nadzorem przyrodniczym, w tym należy zapewnić nadzór specjalistów: botanika i entomologa oraz stosować się do ich wskazań;

III. Zobowiązał Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do złożenia corocznego sprawozdania z wykorzystania niniejszego zezwolenia do tut. Urzędu w terminie do dnia 15 stycznia każdego roku obowiązywania zezwolenia, ostatnie należy złożyć w terminie do 15 stycznia 2021 r. W sprawozdaniu należy podać ilość przeniesionych okazów motyli (np. oprzędów, gąsienic lub złóż jaj) oraz ilość przesadzonych okazów roślin żywicielskich oraz współrzędne miejsc ich posadzenia w układzie współrzędnych prostokątnych płaskich "PL-1992", o którym mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 października 2012r. w sprawie państwowego systemu odniesień przestrzennych (Dz. U. z 2012 r. poz. 1247). Wskazane jest przekazanie powyższych danych na warstwie GIS. Ponadto w sprawozdaniach należy określić udatność przeniesienia, w tym liczbę okazów poszczególnych gatunków roślin przeniesionych w 2016r. oraz w 2017 r., liczbę okazów które zachowały żywotność oraz ich kondycję. Wskazał, że corocznie należy przekazać informacje o liczebności populacji przedmiotowych gatunków motyli na działce [...]. Do sprawozdania można dodatkowo dołączyć dokumentację fotograficzną;

IV. Określił również, że zezwolenie jest ważne do [...] listopada 2020 roku.

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia P., decyzją z dnia [...].11.2016 r. nr [...] uchylił decyzję RDOŚ z dnia [...].06.2016 r., nr [...] w części dotyczącej udzielenia odstępstwa na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 6 października 2014 r, w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. z 2014 poz. 1348 – zwanego dalej rogz), od zakazu płoszenia i niepokojenia okazów przeplatki aurini i modraszka alkona i umorzył postępowanie pierwszej instancji w tym zakresie, zaś w pozostałym zakresie utrzymał decyzję Organu I. instancji w mocy.

W uzasadnieniu swej decyzji Organ odwoławczy podał, że konieczność uzyskania zezwolenia na odstępstwo od zakazów, obowiązujących wobec zwierząt należących do wskazanych gatunków chronionych, podyktowana jest realizacją inwestycji drogowej, polegającej na rozbudowie drogi krajowej nr [...] do parametrów drogi ekspresowej, na odcinku od granicy województwa [...] do węzła drogowo-kolejowego w S.. Łączna długość planowanego odcinka wynosi ok. 7,5 km. Droga przebiegać będzie po zachodniej stronie miasta S., omijając je, i jednocześnie będzie stanowiła obwodnicę miejscowości: S., Z., W. i P.. Droga ta w większości będzie poprowadzona po nowym śladzie. W następstwie realizacji tejże inwestycji dojdzie do wyprowadzenia ruchu samochodowego poza miasto S., co wiązać się będzie z poprawą jakości powietrza atmosferycznego na terenie miasta i zmniejszeniem oddziaływania na klimat akustyczny - to zaś przełoży się na poprawę warunków życia ludzi. Dodatkowo, przeniesienie drogi z dala od tej miejscowości, wpłynie bezpośrednio na poprawę bezpieczeństwa kierowców oraz pieszych w ruchu lokalnym. Inwestycja we wnioskowanym wariancie lokalizacyjnym wpisuje się ponadto w założenia Programu Ochrony Powietrza dla woj. [...], przyjętego uchwałą Sejmiku Województwa [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r., gdzie jednym z zadań ograniczających skutki negatywnego oddziaływania transportu samochodowego w zakresie emisji zanieczyszczeń do powietrza jest konieczność przebudowy istniejących szlaków komunikacyjnych, celem zwiększenia ich przepustowości, a także budowa nowych obwodnic, w celu wyprowadzenia ruchu tranzytowego z centrów miast. Mając wskazane argumenty na uwadze, GDOŚ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zaistniały niewątpliwie indywidualne przesłanki umożliwiające wydanie zezwolenia, o których mowa w art. 56 ust. 4 pkt 6 i 7 ustawy o ochronie przyrody (dalej zwanej uop), tj. udzielenie odstępstwa od zakazów wynika z koniecznych wymogów nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogów o charakterze społecznym lub gospodarczym.

Odnosząc się do kwestii dotyczącej rozwiązań alternatywnych, odwołujące się Stowarzyszenie wskazało, iż w sprawie istnieją warianty alternatywne wobec zniszczenia chronionych gatunków zwierząt, obejmujące zaniechanie realizacji węzła S., bądź też zmianę jego lokalizacji (tj. bliżej S.). Organ odwoławczy wyjaśnił, że przesłanki dotyczącej braku rozwiązań alternatywnych, o której mowa w art. 56 ust. 4 uop, nie należy utożsamiać z tzw. analizą wariantową obecną w procedurze oceny oddziaływania przedsięwzięć na środowisko, przeprowadzaną w ramach ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 353, ze zm. – zwanej dalej uooś). Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 5-7 uooś, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać, m.in.: opis analizowanych wariantów, w tym wariantu proponowanego przez wnioskodawcę, racjonalnego wariantu alternatywnego oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru, określenie przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów i uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu, ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko. W myśl natomiast z art. 81 ust. 1 uooś - jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji wariant dopuszczony do realizacji lub, w razie braku zgody wnioskodawcy, odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia. Przesłanka dotycząca braku rozwiązań alternatywnych, o której mowa w art. 56 ust. 4 uop, odnosi się natomiast do przeprowadzenia analizy czy istnieje możliwość osiągnięcia zamierzonego celu bez konieczności wykonywania czynności zakazanych w stosunku do gatunków objętych ochroną.

Przedstawione sytuacje osadzone są, jak podniósł Organ odwoławczy, w zupełnie odrębnych przepisach prawa materialnego. Stąd też przenoszenie tzw. analizy wariantowej na potrzeby postępowań w sprawie odstępstw od czynności zakazanych wobec gatunków objętych ochroną, jest nieuprawnione i niedopuszczalne. Prowadzenie analizy w zakresie możliwych wariantów realizacji rozbudowywanej drogi krajowej nr [...], jak słusznie zdaniem Organu odwoławczego, wskazał RDOŚ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, było zasadne na etapie postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej, zakończonego S.-Północ były poddawane szczegółowej analizie w toku tego postępowania), nie zaś w toku wydawania rozstrzygnięcia z zakresu ochrony gatunkowej. W trakcie postępowania prowadzonego w zakresie ochrony gatunkowej, analizie może zostać poddana realizacja inwestycji w kształcie wskazanym we wniosku GDDKiA z dnia [...] marca 2016 r., nr [...], zbieżnym z tym, który został usankcjonowany tą decyzją środowiskową. Organ II. instancji podał, że na żadnym etapie toczącego się postępowania z zakresu ochrony gatunkowej, GDDKiA nie dokonał formalnej modyfikacji lokalizacji planowanej inwestycji, która została wskazana we wniosku z dnia [...] marca 2016 r., a także określona w decyzji środowiskowej, a potwierdza to dokumentacja zgromadzona w sprawie.

Ze względu na charakter i zakres prac budowlanych, wykonywanych w rejonie węzła S. oraz na odcinku od tego węzła do granicy województwa [...], w pasie objętym liniami rozgraniczającymi inwestycji, uwzględniającymi zdjęcie powierzchniowej warstwy ziemi na obszarze budowy planowanego odcinka drogi [...], a następnie zajęcie tej powierzchni pod infrastrukturę drogową, zniszczenie siedlisk przeplatki aurinii, modraszka telejusa i modraszka alkona na tym terenie jest nieuniknione. Brak jest zatem rozwiązań alternatywnych, umożliwiających przeprowadzenie tej inwestycji z jednoczesnym pozostawieniem siedliska wskazanych gatunków w przedmiotowej lokalizacji, w niezmienionym stanie. Alternatywą wobec zniszczenia okazów tych gatunków chronionych jest ich translokacja, przeprowadzona zgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniu RDOŚ, w inne, wyselekcjonowane w ramach postępowania ocenowego, miejsce (działka ew. nr [...], obręb [...] S.). Takie działanie pozwoli, zdaniem GIOŚ, na zachowanie okazów tych gatunków, minimalizując negatywny wpływ inwestycji na ich populacje, jak również stworzenie alternatywnego siedliska tym gatunkom motyli.

Odnosząc się do zaistnienia w sprawie drugiej generalnej przesłanki, zgodnie z którą wydanie zezwolenia jest możliwe pod warunkiem, iż nie będzie to szkodliwe dla zachowania we właściwym stanie ochrony dziko występujących populacji chronionych gatunków roślin, zwierząt lub grzybów - GDOŚ wskazał, że realizacja inwestycji, w ramach której przewidziana jest translokacja okazów roślin żywicielskich wraz z oprzędami tych gatunków chronionych oraz odtworzenie ich siedlisk na działce zastępczej, nie będzie szkodliwa dla zachowania we właściwym stanie ochrony wskazanych gatunków motyli. Potwierdza to decyzja środowiskowa, w której wskazano: "Nawet jeżeli przyjmiemy, że nastąpi utrata powierzchni siedliska motyli w dolinie rzeki O., to zgodnie z dokonaną w raporcie oceną, nie spowoduje to zagrożenia dla populacji tych chronionych gatunków motyli".

Organ podał, że w toku prowadzonego postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej, oceniono planowany jako siedlisko zastępcze obszar (działki ew. nr [...], obręb [...] S.), jako właściwy do przesadzenia roślin żywicielskich dla tych gatunków motyli, wskazując w szczególności na podobieństwo elementów biotopu. Przy właściwym zrównoważonym użytkowaniu, z zachowaniem warunków określonych w zezwoleniu RDOŚ, dojdzie do ustabilizowania i stopniowej poprawy stanu flory, aż do osiągnięcia właściwego stanu biocenozy na tym terenie. Odnosząc się do obecnego, niezadowalającego stanu flory na działce zastępczej, Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z ustaleniami decyzji środowiskowej, jak również warunkami określonymi w zezwoleniu RDOŚ, darń z tej działki, w miejscach przesadzenia, będzie wymieniona na darń otaczającą przenoszone rośliny chronione i rośliny żywicielskie. Stąd też aktualny stan roślinności na przedmiotowej działce, w tym miejscowy brak wzrostu roślin oraz miejscami ich małe zwarcie, nie czynią bezskutecznym przeprowadzenia translokacji roślin wraz z oprzędami. Jak wskazano w zaskarżonej decyzji, proces przenoszenia roślin będzie wykonywany pod nadzorem przyrodniczym, a siedlisko zastępcze w kolejnych latach będzie utrzymywane i monitorowane. Nadzór przyrodniczy na podstawie obserwacji może zalecić dodatkowe działania pielęgnacyjne, np. podlewanie lub koszenie, zmierzające do osiągnięcia maksymalnego sukcesu przesadzenia roślin na działce zastępczej. Naturalne procesy kształtowania się siedlisk na działce zastępczej będą zatem wspomagane kierunkowymi działaniami.

Dokonując dodatkowo analizy wpływu planowanych działań na chronione gatunki roślin, tj. gnidosza rozesłanego (Pedicularis sylvatica), mieczyka dachówkowatego (Gladiolus imbricatus), kukułki plamistej (Dactylorhiza maculata) oraz goryczki wąskolistnej (Gentiana pneumonanthe), Organ II. instancji wskazał, że biorąc pod uwagę aktualny stan zachowania krajowej populacji tych gatunków roślin objętych ochroną (nie są one wymienione w Red list of the vascular plants in Poland, czyli w Czerwonej liście roślin naczyniowych w Polsce K. Zarzycki Z. Szeląg, Kraków 2006, jak również nie zostały umieszczone w Polskiej Czerwonej Księdze Roślin, praca zbiorowa, IOP PAN, Kraków 2014), częste występowanie w województwie [...], skalę ingerencji w populacje tych gatunków (gnidosz rozesłany 1 stanowisko z kilkoma okazami, mieczyk dachówkowaty - kilkadziesiąt okazów, kukułka plamista - do kilkuset okazów, goryczka wąskolistna od kilkunastu do kilkudziesięciu okazów), a także planowaną translokację roślin w inne miejsce, mającą na celu zachowanie okazów i stworzenie siedliska zastępczego, realizacja inwestycji nie wiąże się zagrożeniem dla zachowania we właściwym stanie ochrony wskazanych gatunków roślin, objętych ochroną.

Reasumując, zdaniem GDOŚ, zostały spełnione ustawowe przesłanki, umożliwiające wydanie zezwolenia w niniejszej sprawie. Za bezzasadny Organ uznał podnoszony w odwołaniu zarzut, dotyczący naruszenia art. 56 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 52 ust. 1 pkt 2, 6, 7, 12 i 15 i art 56 ust. 4 uop, a także przepisów rogz. Zdaniem GIOŚ, Organ I. instancji szczegółowo wyjaśnił przesłanki, jakimi się kierował wydając rozstrzygnięcie w sprawie i nie naruszył tym samym art. 107 § 3 k.p.a. Nietrafny, w ocenie GDOŚ, jest również zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. Za bezzasadny GIOŚ uznał także zarzut naruszenia przepisów rogr (§ 6 ust. 1 pkt 3 i 8, § 9 pkt 1, 2, 3 i 4 rogr) – bowiem przedmiotem postępowania w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji RDOŚ są zwierzęta objęte ochroną gatunkową. Kwestie dotyczące roślin żywicielskich, objętych ochroną gatunkową, zostały rozstrzygnięte w toku odrębnego postępowania administracyjnego.

Organ odwoławczy podał, że skarżące Stowarzyszenie zarzuciło RDOŚ wydanie decyzji na podstawie niekompletnego wniosku, nie spełniającego wymogów formalnych, określonych w art. 56 ust. 6 uop, w którym nie wyjaśniono wpływu zamierzonego działania na zachowanie we właściwym stanie populacji dziko żyjących gatunków chronionych, nie sprecyzowano zagrożeń wynikających z podjętych działań, czy podmiotu, który będzie realizował te działania. Dodatkowo, wniosek nie określa ilości osobników motyli, których dotyczy, podobnie jak decyzja RDOŚ. Odnosząc się do tych zarzutów, Organ odwoławczy podał, że art. 56 ust. 6 uop nie określa, że wniosek powinien zawierać wyjaśnienie wpływu zamierzonego działania na zachowanie we właściwym stanie populacji dziko żyjących gatunków chronionych. Wpływ wnioskowanych działań na zachowanie populacji gatunków chronionych bada samodzielnie organ wydający zezwolenie, w toku analizy przesłanek umożliwiających wydanie zezwolenia na odstępstwo od ustawowych zakazów (art. 56 ust. 4 uop). Ponadto, wniosek zawiera informacje, o których mowa w art. 56 ust. 6 pkt 6 uop, w tym wskazanie zagrożeń wynikających z realizacji planowanych działań. Brak możliwości wskazania dokładnej liczby osobników, których dotyczy wniosek, a następnie określenia ich liczby w zezwoleniu RDOŚ, został szczegółowo uzasadniony we wniosku GDDKiA, jak również w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jak wynika z brzmienia przepisu art. 56 ust. 6 pkt 5 uop, należy wskazać liczbę lub ilość osobników, których dotyczy zezwolenie, o ile jest to możliwe do ustalenia. Wniosek z dnia [...] marca 2016 r. określa ponadto podmiot odpowiedzialny za chwytanie motyli, tj. [...].

Z uwagi na fakt, iż zakaz umyślnego płoszenia i niepokojenia (§ 6 ust. 2 rogz) obowiązuje w stosunku do modraszka telejusa, nie mając zastosowania wobec modraszka alkona i przeplatki aurinii, uchylono decyzję RDOŚ i umorzono postępowanie pierwszej instancji w zakresie udzielenia zezwolenia na odstępstwo od tego zakazu, jako bezprzedmiotowe.

Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Stowarzyszenie P. z siedzibą w B., podnosząc w niej oraz w uzupełniających ją pismach procesowym z 30.05.2017 r. oraz z 9.06.2017 r. zarzuty naruszenia:

I. prawa materialnego w postaci: art. 56 ust. 2 pkt 2 uop, w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 10 uop oraz art. 52 ust. 1 pkt 2, 4, 6, 7, 12 i 15 uop oraz art. 56 ust. 4 uop, poprzez wydanie zezwolenia na czynności w stosunku do gatunków objętych ochroną ścisłą i częściową, tj. - niszczenie siedlisk, umyślne przemieszczenie z miejsc regularnego przebywania na inne miejsca, chwytanie, transport, przetrzymywanie oraz przenoszenie, płoszenie i niepokojenie - mimo że, nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające wydanie takiego zezwolenia (tzn. uzasadnienie nadrzędnym interesem społecznym, brak alternatywnych rozwiązań, brak szkodliwości dla zachowania we właściwym stanie ochrony dziko występujących populacji chronionych zwierząt);

II. prawa procesowego, mające wpływ na wynik sprawy:

1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., przez brak dokładnego i wyczerpującego zbadania okoliczności przedmiotowej sprawy oraz zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie - a w związku z tym wydanie rozstrzygnięcia sprzecznego z ustaleniami faktycznymi sprawy, wynikającymi z przedstawionych dokumentów, opinii i ekspertyz, co również skutkowało wadliwym uzasadnieniem skarżonej decyzji;

2) art. 15 k.p.a., poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i brak ponownego, pełnego merytorycznego, wszechstronnego rozpatrzenia sprawy.

Wniosło o uchylenie w całości decyzji obu instancji.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ wydający skarżoną decyzję nie przeanalizował wyczerpująco w przedmiotowym stanie sprawy, przesłanek determinujących wydanie zezwolenia, tj. braku rozwiązań alternatywnych dla planowanych czynności, jak i konieczności wydania zezwolenia ze względu na nadrzędny interes publiczny (w tym ze względu na wymogi o charakterze społecznym i gospodarczym). Jak zauważyli K. Polewko i P Pawlaczyk: "Aby uzyskać zezwolenie na odstępstwo od przepisów o ochronie gatunkowej, konieczne jest wykazanie braku alternatyw. (...) Brak alternatyw musi mieć charakter obiektywny. (...) "Alternatywność" może też dotyczyć terminów wykonywania prac" (K. Polewko, P. Pawlaczyk, Co mówi prawo, Zezwolenia na odstępstwo od zakazów ochrony gatunkowej w: (red.) P. Tyszko-Chmielowiec, Aleje-skarby przyrody. Praktyczny podręcznik ochrony alej i ich mieszkańców, Fundacja EkoRozwoju, Wrocław 2012, s. 30-31).

Nadto, zezwolenie może być wydane, jeżeli nie jest to szkodliwe dla zachowania we właściwym stanie ochrony dziko występujących populacji chronionych gatunków zwierząt. Jak zauważyli wspomniani autorzy: "Organ zbada m.in. jaka część lokalnego siedliska lub populacji miałaby być zniszczona - [...] (oczywiście, wnioskodawca musi dostarczyć rzetelną i wiarygodną inwentaryzację gatunków chronionych [...]). Uwzględni też, jaki jest status zagrożenia gatunku i jego tendencje dynamiczne w regionie - np. jaki jest stan ochrony gatunku, jaki jest jego status na regionalnych i krajowych czerwonych listach. Organ może udzielić zezwolenia tylko wtedy, gdy na podstawie dowodów będzie mógł uznać z całą pewnością, że odstępstwo jest niegroźne dla zachowania populacji gatunku (podkreślenie własne). W przeciwnym razie odmówi udzielenia zezwolenia" (K. Polewko, P. Pawlaczyk, Co mówi prawo, Zezwolenia na odstępstwo od zakazów ochrony gatunkowej w: (red.) P. Tyszko-Chmielowiec, Aleje-skarby przyrody. Praktyczny podręcznik ochrony alej i ich mieszkańców, Fundacja EkoRozwoju, Wrocław 2012, s. 31).

Wskazano też, że jak zaznaczył K. Gruszecki (K. Gruszecki, Ustawa o ochronie przyrody. Komentarz, Komentarz do art.56 ustawy o ochronie przyrody, 2013, LEX): "Jeżeli natomiast chodzi o przesłanki o charakterze indywidualnym określone w art. 56 ust. 4 i 4a u.o.p., uzasadniające wydanie zezwolenia w sytuacji łącznego wystąpienia jednej z nich z generalną przesłanką określoną w tym przepisie, to zostały one zredagowane na stosunkowo wysokim poziomie abstrakcji z wykorzystaniem w wielu przypadkach zwrotów nieostrych. Dlatego też w art. 56 ust. 2b-4d u.o.p. zostały wprowadzone rozwiązania doprecyzowujące przesłanki uzasadniające zastosowanie odstępstw od zakazów obowiązujących w stosunku do gatunków chronionych. Mają one w głównej mierze charakter przyrodniczy, w związku z czym oceniając możliwość ich zastosowania, przede wszystkim będzie należało bazować na ustaleniach przyrodniczych, które powinny mieć charakter bezsporny i nie rodzić wątpliwości interpretacyjnych. (...) Taki charakter będzie miało bowiem zezwolenie na pozyskanie gatunków chronionych. Problem ten może być szczególnie widoczny w sytuacji gatunków objętych ścisłą ochroną. Dlatego właśnie niezwykle ważnym elementem postępowania wyjaśniającego, prowadzonego w konkretnej sprawie będzie precyzyjne wykazanie spełnienia przesłanek uzasadniających wydanie zezwolenia, co powinno zgodnie z regułami określonymi w art. 107 § 1 k.p.a. znajdować swoje odzwierciedlenie w jego uzasadnieniu. (...) W związku z tym powinny być one interpretowane w sposób ścieśniający, a nie rozszerzający, a organ prowadzący postępowanie powinien precyzyjnie wskazać, dlaczego w danym przypadku nie ma innych alternatywnych rozwiązań, tak aby podmioty mające inne zapatrywania na tę kwestię miały punkt wyjścia do prowadzenia ewentualnej polemiki. (...) W art. 56 ust. 4-5 u.o.p. wymienione zostały warunki, których spełnienie jest wymagane do wydania decyzji pozytywnej. W żadnej normie prawnej nie wymieniono przesłanek uzasadniających odmowę wydania zezwolenia. Wydaje się jednak, że jest to zrozumiałe. Zezwolenie jest bowiem wyjątkiem od reguły, jaką jest ochrona gatunkowa. W związku z tym brak spełnienia przez wnioskodawcę przesłanek do wydania zezwolenia stanowi dostateczną podstawę do odmowy jego wydania".

Nadto zarzucono, że Organ dokonał rozszerzającej wykładni przesłanek, przemawiających za wydaniem zezwolenia na odstępstwa od zakazów, dotyczących gatunków chronionych. Nie skonkretyzował na czym ma polegać, w przedmiotowym stanie faktycznym, spełnienie wymogów nadrzędnego interesu publicznego, który jest interesem kwalifikowanym, a który powinien być jasno wskazany w kontekście danego stanu faktycznego.

Zdaniem Skarżącego, każdy przypadek zgłaszania potrzeby wydania zgody na odstępstwo od obowiązujących tego typu zakazów, jako postępowanie szczególne, wymaga zindywidualizowanej oceny i zindywidualizowanego podejścia oraz bardzo skrupulatnego wyważenia dwóch przeciwstawnych interesów, to jest ochrony przyrody i nadrzędnego interesu społecznego. Zdaniem Stowarzyszenia, w treści skarżonej decyzji nie sposób dostrzec tych elementów. Organ jedynie blankietowo scharakteryzował inwestycję drogową i wynikające z niej skutki. Trudno uznać, żeby budowa lokalnej obwodnicy na przebiegu trasy [...], która - wbrew twierdzeniom GDOŚ - nigdy nie wprowadzała ruchu tranzytowego do centrum miasta (droga biegnie zachodnim skrajem miejscowości), realizowały nadrzędny interes ogólnospołeczny. Zdaniem Skarżącego, Organ pominął, iż to właśnie interes ogólnospołeczny, polegający na ochronie prewencyjnej środowiska naturalnego (dziedzictwa przyrodniczego o szczególnym znaczeniu i ochronie), jest interesem realnym, wykazanym w przedmiotowej sprawie w stopniu wystarczającym, oczywistym w kontekście związania Organów administracji publicznej unijną zasadą przezorności w ochronie środowiska. Podniesiono, że zarówno literatura jak i praktyka nie znają przykładów potwierdzających skuteczność translokacji gatunków motyli, polegającej na przesadzaniu roślin żywicielskich, a temu ma służyć realizacja wniosku Generalnego Dyrektora Dróg krajowych i Autostrad.

Uzasadniając brak rozwiązań alternatywnych Organ stwierdził, iż wymóg ten "odnosi się natomiast do przeprowadzenia analizy czy istnieje możliwość osiągnięcia zamierzonego celu bez konieczności wykonywania czynności zakazanych w stosunku do gatunków objętych ochroną". Wyrażono zdziwienie, że Organ wyklucza możliwość zmiany lokalizacji (przebiegu inwestycji), skoro - jest to oczywista sposobność osiągnięcia celu - realizacji inwestycji, bez konieczności wykonywania czynności zakazanych względem gatunków zwierząt objętych ochroną. Z tego względu uznano, że rozwiązanie alternatywne - wskazywane przez Skarżącego - spełnia wymóg "alternatywności" w rozumieniu analizowanych przepisów, a Organ pomija je jedynie ze względów pragmatycznych (łatwość realizacji inwestycji w obecnym przebiegu), co nie ma w przedmiotowej sprawie znaczenia prawnego.

Podniesiono zatem, że w tym kontekście, nie można uzasadniać, jak czyni to GIOŚ, braku alternatyw umożliwiających przeprowadzenie inwestycji z jednoczesnym pozostawieniem siedlisk gatunków w przedmiotowej lokalizacji w niezmienionym stanie - charakterem i zakresem prac budowlanych, wykonywanych w rejonie inwestycji. Podkreślono, że taka alternatywa została dostrzeżona przez samego Wnioskodawcę i jest przez niego realizowana. GDDKiA podpisała umowę z firmą J. na opracowanie zamiennej dokumentacji projektowej stadium Projektu Budowlanego dla zadania polegającego na budowie drogi ekspresowej [...] na odcinku: granica województw [...]/[...] - węzeł drogowo-kolejowy w S. (zmiana rozwiązań dot. WĘZŁA S. + [...]) wraz z uzyskaniem decyzji o zmianie decyzji ZRID. W wyniku zmiany ZRID dojdzie do zmiany lokalizacji węzła S., a w konsekwencji do zmiany oddziaływania inwestycji na gatunki objęte zezwoleniem. Fakt ten znajduje potwierdzenie w dokumentach inwestora: "przeprojektowanie węzła S. północ znacznie zmniejszy powierzchnie inwestycji jak i obszar jej oddziaływania. /.../ zmniejszenie powierzchni spowoduje zachowanie cennych siedlisk roślin /.../ oraz w szczególności fauny lepidopterologicznej (czyli motyli objętych wnioskiem - przypis skarżącego), która w wariancie alternatywnym zostanie zachowana w dużo większym stopniu niż w wariancie podstawowym - strona 13 w dokumencie "Sprawdzenie możliwości wprowadzenia zmian projektowych na węźle S. w zatwierdzonym projekcie budowlanym".

W ocenie Skarżącego, zdecydowanie nie można podzielić argumentacji Organu, dotyczącej, spełnienia przesłanek wydania zezwolenia - tj. spełnienia warunku, iż nie będzie to szkodliwe dla zachowania we właściwym stanie ochrony dziko występujących populacji chronionych gatunków. Zdaniem Skarżącej, Organ nie ma wiedzy o stanie populacji gatunków objętych zezwoleniem. Najdobitniej świadczy o tym brak sprecyzowania konkretnej ilości osobników objętych wnioskiem. Według RDOŚ określenie konkretnej liczby okazów możliwe będzie dopiero po wcześniejszym rozpoznaniu miejsc występowania okazów gatunków roślin - strona 7 skarżonej decyzji RDOŚ. Organ II. Instancji w żaden sposób tego błędu nie naprawił. Skarżący podniósł, że przeprowadzenie inwentaryzacji 5 ha terenu w celu wykazania stanu populacji gatunków żywicielskich dla chronionych gatunków motyli, nie wymaga ani długiego czasu ani dużego nakładu pracy. Wobec braku wiedzy o faktycznym stanie populacji chronionych gatunków roślin i zwierząt – zdaniem Skarżącego - Organ nie wykluczył, że nie dojdzie do zagrożenia dla zachowania we właściwym stanie ochrony dziko występujących populacji chronionych gatunków. Co znamienne, na poparcie swoich tez, dotyczących szkodliwości działań planowanych w zezwoleniu dla zachowania we właściwym stanie populacji chronionych gatunków - Skarżący przedstawił opinie dwóch ekspertów. Organ nie dość, że nie przedstawił kontrekspertyzy czy opinii biegłego, to jeszcze oparł rozstrzygnięcie na nieprawidłowo ustalonym i ocenionym materiale dowodowym.

W ocenie Skarżącego, przedmiotowa sprawa jest ściśle powiązana z zachowaniem gatunku motyla, objętego ochrona ścisła - przelatki aurinii (Euphydryas aurinia), dla którego rośliny objęte zezwoleniem, stanowią rośliny żywicielskie, a więc niszczenie ich siedlisk i umyślne przemieszczenie z miejsc regularnego przebywania na inne miejsca ma niebagatelne znaczenie i bezpośredni wpływ na ochronę gatunku przeplatka aurinia. Ekspert, prof. dr hab. D. T. wskazuje, iż "Należy także podkreślić, że populacja występująca na obszarze planowanego węzła S.jest populacją macierzystą, zapewniającą utrzymywanie się przeplatki aurinii w dolinie O., leżącej w obszarze Natura 2000 [...]. Dostępne opracowania pokazują występowanie około 200-300 oprzędów tego gatunku na obszarze planowanego węzła drogowego (zlokalizowanego poza obszarem Natura 2000), gdy tymczasem populacja w części doliny O. znajdującej się w obszarze Natura 2000 jest około 10 razy mniej liczna. W związku z tym zachowanie populacji przeplatki aurinii występującej na obszarze planowanego węzła jest kluczowe dla zachowania gatunku w dolinie O., a tym samym w całym obszarze Natura 2000 [...] (podkreślenie własne)". Zdaniem Skarżącego, Organ pominął fakt, iż na zachowanie właściwego stanu ochrony przedmiotów ochrony w obszarze Natura 2000 mają wpływ czynniki zewnętrzne, występujące poza granicą obszaru. Zaś analiza zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych jest standardową procedurą podczas ustanawiania chociażby planów zadań ochronnych - podstawowej kompetencji Organu.

Powołując się na opinie ekspertów: prof. dr hab. D. T. i dr A. M. stwierdzono, że realizacja przedmiotu wniosku spowoduje degradację jednego z najważniejszych siedlisk przeplatki aurinii w województwie [...], a co za tym idzie w Polsce. Działanie to spowoduje więc zagrożenie dla dziko występujących populacji chronionych gatunków zwierząt.

W ocenie Skarżącego, przekazane dowody jasno i jednoznacznie wskazują na następujące fakty:

1) dolina rzeki O. (obszar leżący poza Natura 2000) jest kluczowa dla zachowania populacji przeplatki aurinii w obszarze Natura 2000 Lasy S.,

2) populacja przeplatki aurinii w dolinie rzeki O. jest jedną z najlepiej zachowanych w regionie [...] i całej Polsce,

3) brak jest dowodów naukowych na skuteczność zaplanowanych działań "minimalizujących",

4) wskazane działania nie zostały poprzedzone badaniem alternatyw.

Nadto, warunki wykonania czynności, wskazane w punkcie II decyzji Organu I. instancji - są nieskuteczne i nieadekwatne do skali zniszczeń.

W rezultacie działań, które mają "zabezpieczyć" populację przeplatki aurinii, jak podkreślono, dojdzie do eliminacji gatunku w dolinie O., a w konsekwencji w obszarze Natura 2000 Lasy S..

W następstwie przesadzenia przedmiotowych gatunków roślin – zdaniem Skarżącego - dojdzie do następującej sytuacji:

1) na powierzchniach łąki wilgotnej, na których obecnie brak jest tych gatunków, przeniesione egzemplarze obu taksonów nie przyjmą się i w krótkim czasie obumrą,

2) na powierzchni łąki trzęślicowej, na której obecny jest czarcikęs łąkowy, po początkowym sztucznym zwiększeniu jego liczebności na skutek przyjęcia się niektórych translokowanych egzemplarzy, w krótkim okresie czasu liczebność subpopulacji zostanie w sposób naturalny zredukowana do wartości równej lub zbliżonej do obecnie obserwowanej; przenoszone egzemplarze goryczki wąskolistnej w ogromnej większości nie przyjmą się z uwagi na bardzo dużą wrażliwość tej rośliny na przesadzanie i ingerencję w jej system korzeniowy.

Zaznaczono, że powierzchnia działki nr [...] zniszczona została przez GDDKiA. Roślinność zielna ją porastająca, zamiast zostać skoszona, została rozdrobniona i pozostawiona na działce. Pozostawienie biomasy wzbogaca siedlisko w składniki pokarmowe i wpływa na zmianę składu gatunkowego łąki. Dodatkowo Strona skarżąca podniosła, że materiał pochodzący z wycinki drzew został spalony na terenie tego siedliska, wskutek czego zniszczono w tych miejscach gatunki roślin szlachetnych wraz z glebą. Zniszczono też 5 oprzędów przeplatki aurinii. Działka zastępcza została zatem zniszczona i jest nieprzydatna do celu translokacji.

Zarzucono, że w przedmiotowej sprawie, Organ nie zastosował się do tych wskazań i wbrew jednoznacznym okolicznościom stanu faktycznego sprawy, a także mimo braku spełnienia przesłanek do wydania decyzji zezwalającej - wydał zaskarżone rozstrzygnięcie.

GDOŚ, zdaniem Skarżącego, naruszył art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., przez brak dokładnego i wyczerpującego zbadania okoliczności przedmiotowej sprawy oraz zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie - a w związku z tym wydanie rozstrzygnięcia sprzecznego z ustaleniami faktycznymi sprawy, wynikającymi z przedstawionych dokumentów, opinii i ekspertyz, co również skutkowało wadliwym uzasadnieniem skarżonej decyzji. Zarzucono, że Organ pominął, iż w sprawa ta jest ściśle powiązana z zachowaniem gatunku motyla, objętego ochrona ścisłą - przelatki aurinii (Euphydryas aurinia), dla którego rośliny objęte zezwoleniem, stanowią rośliny żywicielskie.

Zarzucono, że Organ w żadnej mierze nie odniósł się do merytorycznych uwag eksperta prof. dr hab. D. T., biegłego z zakresu entomologii, który w ekspertyzie z dnia [...] października 2015 r. stwierdził, iż:

1) "analizując szczególne znaczenie doliny rzeki O. dla zachowania populacji przeplatki aurinii (...). Zniszczenie stanowiska przeplatki aurinii w dolinie O. wpłynie negatywnie na integralność obszaru Natura 2000 Lasy S.";

2) "w wyniku realizacji inwestycji, czyli budowie węzła drogowego S. oraz budowie drogi [...] po obecnie proponowanym śladzie zniszczeniu ulegnie około 30-40% populacji przeplatki aurinii, będącej przedmiotem ochrony w obszarze Natura 2000 Lasy S. oraz utracona zostanie integralność tego obszaru. Świadczy to o znacznym negatywnym oddziaływaniu na przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 Lasy S. - przeplatkę aurinię";

3) "działania kompensacyjne (mylnie nazywane zarówno w raporcie oddziaływania na środowisko, jak i decyzji środowiskowej minimalizującymi) nie są wykonalne, skuteczne i proporcjonalne do szacowanych strat. Należy zdecydowanie stwierdzić, iż literatura i praktyka nie zna przykładów potwierdzających skuteczność translokacji tych gatunków motyli, polegającej na przesadzaniu roślin żywicielskich i przenoszeniu oprzędów (podkreślenie Skarżącego), a takie działania zaplanowano w decyzji środowiskowej";

4) "osiągnięcie celu kompensacji w tak krótkim czasie, a więc stworzenie odpowiednich warunków siedliskowych przez jednokrotne koszenie łąki i przesadzenie roślin żywicielskich wraz z oprzędami dla utrzymania żywotnej populacji gatunków motyli jest niemożliwe";

5) "realizacja węzła S. w dolinie rzeki O. spowoduje znaczącą oraz niemożliwą do naprawy szkodę w środowisku i wywoła negatywne oddziaływanie na przedmioty ochrony obszaru Natura 2000 Lasy S.. W procesie przygotowywania inwestycji nie rozpatrzono wariantów alternatywnych w stosunku do budowy i lokalizacji węzła S. oraz nie zaplanowano skutecznych, wykonalnych i adekwatnych do start środowiskowych działań kompensacyjnych. Brak analizy rozwiązań alternatywnych realizacji inwestycji i zapewnienia odpowiedniej kompensacji przyrodniczej powinien skutkować brakiem zezwolenia na realizację przedsięwzięcia. W celu uniknięcia nieodwracalnego zniszczenia przyrody projekt polegający na budowie węzła S. w obecnym kształcie powinien zostać zaniechany".

Skarżący zaznaczył, że ekspert oparł swoje wnioskowanie m.in. na wynikach monitoringu Generalnego Inspektora Ochrony Środowiska (dostęp koniec 2014 r.) oraz na danych inwentaryzacyjnych (z 2015 r.). Prof. dr hab. D. T. w wydanej opinii potwierdził szczególne znaczenie doliny rzeki O. dla zachowania populacji przeplatki aurinii. Wskazał m.in. na:

1) wysoką liczebność gatunku (200-300 oprzędów), dla porównania - na potrzeby raportu oddziaływania na środowisko (M. Sp. z o.o., 2011) - przeprowadzono inwentaryzację przeplatki aurinii i stwierdzono maksymalnie 100 oprzędów tego motyla;

2) odpowiednie warunki siedliskowe; dla porównania - raport oddziaływania na środowisko zawiera następującą charakterystykę doliny rzeki O.: "Roślinność doliny to mozaika zdegradowanych łąk, zadrzewień brzozowych i sosnowych oraz łozowisk. Kompleks ten nie posiada większych wartości fitocenotycznych. Nie odnotowano tu chronionych typów siedlisk";

3) bogatą bazę pokarmową; dla porównania - w raporcie oddziaływania na środowisko - zalecono przenieść jedynie 30 sztuk czarcikęsa łąkowego, zaś na potrzeby decyzji zezwalającej na wykonanie czynności zakazanych wobec chronionych gatunków z 2015 r. nakazano przenieść już 3500 czarcikęsa łąkowego, a więc sam raport dotyczył jedynie 0,86 % zinwentaryzowanych zasobów pokarmowych;

4) łączność populacji z doliny rzeki O. z populacjami z obszaru Natura 2000 Lasy S.; dla porównania - raport oddziaływania na środowisko wskazuje, że "populacja Przeplatki aurinii, z którą kolidują warianty przebiegu drogi ekspresowej (teren pod węzeł S.) nie jest powiązana z populacjami tego gatunku występującymi w obszarze. Odległość między najbliższą populacją Przeplatki aurinii występującą w granicach obszaru, a populacją występującą na trasie przebiegu wariantów projektowanej drogi wynosi ponad sześć kilometrów".

Wskazane, kategoryczne stwierdzenia pozostają w opozycji do ustaleń Organu, wyrażonych w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Organ nie przeprowadził dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Nie wziął tego materiału dowodowego w ogóle pod uwagę - zdeprecjonował go, pominął i nie ocenił (choć moc dowodowa dostarczonych dokumentów była zdecydowanie znacząca, a opinie zostały wydane przez osoby posiadające wiadomości specjalne). Organ nie wskazał, dlaczego odmówił wiary temu materiałowi dowodowemu, ani na jakich materiałach oparł swoją decyzję.

Skarżący stoi na stanowisku, iż uprawnione jest prowadzenie analiz w toku przedmiotowego postępowania w oparciu o materiały, które nie były dostępne na etapie wydawania decyzji środowiskowej. Z tego samego względu za nieprawdziwe Skarżący uznał twierdzenie GDOŚ, że kwestie dot. budowy węzła S. były poddane szczegółowej analizie w toku postępowania dotyczącym wydania decyzji środowiskowej. Podkreślił, że analizowane postępowanie jest niezależną procedurą, obejmującą specjalistyczne zagadnienia możliwości udzielenia zezwolenia na odstępstwo od ochrony gatunkowej roślin i zwierząt. Organ nie może więc z kwestii rozstrzyganych uprzednio wydaną decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach czynić "prejudykatów" co do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie może - wbrew sugestiom Organu - rzutować na wszelkie kwestie związane z wydaniem decyzji derogacyjnej (zezwalającej). Zdaniem Skarżącego, Organ winien rozstrzygnąć autonomicznie również zagadnienie kierunku translokowania gatunków i warunków siedliskowych, panujących aktualnie w miejscu docelowym, a nadto - rozstrzygnięcie w tej kwestii wyczerpująco uzasadnić. W skarżonej decyzji brak wskazanej analizy.

Zarzucono, że Organ pominął zastrzeżenia Skarżącego, dotyczące nieskuteczności i nieadekwatności do skali zniszczeń, w związku z translokowaniem chronionych gatunków roślin i zwierząt na działkę [...], które nie były przedmiotem rozważań przed wydaniem decyzji środowiskowej. Raport oddziaływania na środowisko analizował bowiem inną działkę zastępczą, niż określona w decyzji. Jak zaznaczono w raporcie: "Działka nr [...] (a więc - nie działka [...] - przyp. Skarżącego) jest działką rolną zagospodarowaną, jako użytki zielone (dane z ewidencji gruntów), charakteryzuje się ona podobnymi warunkami wilgotnościowymi i troficznymi co tereny, z których rośliny żywicielskie zostaną przesadzone. Podczas przeprowadzonej wizji terenowej w terminie 22-24.05.2013 we wschodniej części działki [...] stwierdzono obecność mrówek z podrodziny Myrmicinae. Między innymi gatunku wścieklica uszatka. Rokuje to powodzenie zabiegu przenoszenia modraszka alkona, którego rozwój jest związany z tymi mrówkami". Takiej analizy brak w decyzji środowiskowej.

Zdaniem Skarżącego, GIOŚ naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i zaniechał ponownego merytorycznego, wszechstronnego rozpatrzenia sprawy. Organ II. instancji odniósł się jedynie do zarzutów Skarżącego (i to nie wszystkich - np. pominął szczegółowe i merytoryczne opinie ekspertów), co prowadzi do wniosku, iż zastosował model kontynuacji postępowania przed Organem odwoławczym, a nie obowiązujący model pełnej analizy sprawy administracyjnej. W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Z kolei GDDKiA, w złożonym na rozprawie Sprawozdaniu z przesadzenia roślin żywicieli wskazanych gatunków motyli na przedmiotową działkę z dnia [...].10.2016 r. wywiodła, że przesadzone rośliny przyjęły się i po przesadzeniu stwierdzono na nich gąsienice przeplatki aurinii w oprzędzie zimowym (hibernakulum), co dokumentują fotografie umieszczone w tym opracowaniu.

Podano, że na wiosnę zaobserwowano pojawienie się gąsienic z hibernakuli na działce zastępczej. Naliczono ich do 50 sztuk na jednej roślinie, rozchodzących się następnie do roślin żywicielskich. Na rozprawie pełnomocnik uczestnika wyjaśnił też, że rośliny żywicielskie z hibernakulami w pierwszym etapie (do września 2016 r.), przenoszone były tylko z podstawowej zajętości pasa drogowego tej drogi (etap ten w całości zakończono), a nie z większego obszaru, jak początkowo planowano. Pozostała część obszaru chronionego nie została naruszona. Było to możliwe, z uwagi na zmianę lokalizacji węzła (wystąpiono o zmianę zrid i zawężenie węzła), co pozwoli zachować część pierwotnego siedliska tych chronionych gatunków. Przebieg drogi nie został przy tym zmieniony. Jeśli przesunięcie węzła się nie powiedzie, konieczne stanie się przeniesienie większej ilości roślin żywicieli (drugi etap do września 2017 r.). Pełnomocnik wskazał również, że przy okazji prac prowadzonych na działce zastępczej odnaleziono duże naturalne siedlisko aurinii, które musiało już wcześniej tam występować. Poświadcza to – zdaniem Uczestnika – że teren działki zastępczej może stanowić dogodne siedlisko dla tego gatunku. Pełnomocnik Skarżącego na rozprawie zaoponował tym wnioskom, uznając je za przedwczesne. Następnie, po zamknięciu rozprawy wniósł o jej otwarcie na nowo, argumentując, że Wykonawca translokacji nie zrealizował zaleceń nałożonych przez nadzór przyrodniczy, mający czuwać nad prawidłowym przebiegiem kompensacji przyrodniczej, co przyczynia się do szkody w środowisku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Skarga nie została oparta na uzasadnionych podstawach. Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja GIOŚ nie naruszyła obowiązującego prawa w stopniu prowadzącym do jej uchylenia. Na wstępie podkreślenia wymaga, ze zgodnie z Załącznikiem nr 1 (pozycja: 566 i 573) rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 6 października 2014 r, w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt modraszek telejus i przeplatka aurinia należą do gatunków objętych ochroną ścisłą, wobec których obowiązują, m. in., zakazy: umyślnego okaleczania lub chwytania (§ 6 ust. 1 pkt 2 rogz), transportu (§ 6 ust. 1 pkt 4 rogz), zbierania, pozyskiwania, przetrzymywania lub posiadania okazów gatunków (§ 6 ust. 1 pkt 6 rogz), niszczenia siedlisk lub ostoi, będących ich obszarem rozrodu, wychowu młodych, odpoczynku, migracji lub żerowania (§ 6 ust. 1 pkt 7 rogz) i umyślnego przemieszczania z miejsc regularnego przebywania na inne miejsca (§ 6 ust. 1 pkt 12 rogz). Ponadto, stosownie do § 6 ust. 2 rogz, w stosunku do modraszka telejusa obowiązuje zakaz umyślnego płoszenia lub niepokojenia. Stosownie do Załącznika nr 2 (pozycja: 177) modraszek alkon należy do gatunków objętych ochroną częściową, wobec których również obowiązują zakazy, wymienione w § 6 ust. 1 pkt 2, 4, 6, 7 i 12 rogz. Zaskarżone w niniejszej sprawie decyzje, wydane zostały w oparciu o art. 56 ust. 2 oraz ust. 4 w zw. z art. 52 ust. 1 pkt 2, 4, 6, 7, 12 i 15 uop i § 6 ust. 1 pkt 2, 4, 6, 7, 12 oraz ust. 2 rogz, w myśl których regionalny dyrektor ochrony środowiska na obszarze swojego działania może zezwolić w stosunku do gatunków zwierząt objętych ochroną ścisłą i częściową na odstępstwo od zakazów: umyślnego chwytania, transportu, niszczenia siedlisk lub ostoi, będących ich obszarem rozrodu, wychowu młodych, odpoczynku, migracji lub żerowania, umyślnego płoszenia lub niepokojenia oraz umyślnego przemieszczanie z miejsc regularnego przebywania na inne miejsca. Wymagane jest jednak łączne spełnienie dwóch generalnych przesłanek, tj. brak rozwiązań alternatywnych, jeżeli nie są szkodliwe dla zachowania we właściwym stanie ochrony dziko występujących populacji chronionych gatunków roślin, zwierząt lub grzybów zgodnie z Załącznikiem nr 1 (pozycja: 566 i 573) rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 6 października 2014 r, w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt. Na podstawie art. 56 ust. 2 oraz ust. 4 w zw. z art. 52 ust. 1 pkt 2, 4, 6, 7, 12 i 15 uop i § 6 ust. 1 pkt 2, 4, 6, 7, 12 oraz ust. 2 rogz, regionalny dyrektor ochrony środowiska na obszarze swojego działania może zezwolić w stosunku do gatunków zwierząt objętych ochroną ścisłą i częściową na odstępstwo od zakazów: umyślnego chwytania, transportu, niszczenia siedlisk lub ostoi, będących ich obszarem rozrodu, wychowu młodych, odpoczynku, migracji lub żerowania, umyślnego płoszenia lub niepokojenia oraz umyślnego przemieszczanie z miejsc regularnego przebywania na inne miejsca, w przypadku łącznego spełnienia dwóch generalnych przesłanek, tj. braku rozwiązań alternatywnych, jeżeli nie są szkodliwe dla zachowania we właściwym stanie ochrony dziko występujących populacji chronionych gatunków roślin, zwierząt lub grzybów i gdy wynikają ze słusznego interesu strony lub koniecznych wymogów nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogów o charakterze społecznym lub gospodarczym oraz w przypadku zaistnienia jednej z indywidualnych przesłanek, wskazanych w art. 56 ust. 4 pkt 1-7 uop. Zasadniczą kwestię przy wydawaniu zezwoleń, w trybie art. 56 ust. 2 uop, stanowi zatem przeanalizowanie, a następnie ustalenie, czy w danej sprawie zachodzą kumulatywnie wskazane przesłanki, co jest równoznaczne z możliwością wydania stosownego zezwolenia. Trafnie ustaliły Organy obu instancji, że w związku z realizacją zamierzonej inwestycji na przestrzeni ok. 7,5 km nieuniknione jest zniszczenie na tym terenie siedlisk: przeplatki aurinii, modraszka telejusa i modraszka alkona. Brak jest zatem rozwiązań alternatywnych, umożliwiających przeprowadzenie tej inwestycji z jednoczesnym pozostawieniem siedliska wskazanych gatunków w przedmiotowej lokalizacji, w niezmienionym stanie.

Inwestor modyfikując jednak projekt inwestycji objęty zrid, przez zawężenie węzła drogowo-kolejowego zmierza niewątpliwie do jak najmniejszej ingerencji w ten obszar przyrodniczo wrażliwy.

Alternatywą wobec zniszczenia okazów tych gatunków chronionych jest zatem – jak trafnie przyjęły Organy - ich translokacja, przeprowadzona zgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniu RDOŚ, w inne, wyselekcjonowane w ramach postępowania ocenowego miejsce (działka ew. nr [...], obręb [...] S.). Wykazano, że tylko takie działanie pozwoli, na zachowanie okazów tych gatunków, minimalizując negatywny wpływ inwestycji na ich populacje, jak również przyczyni się do stworzenia tym chronionym gatunkom motyli, alternatywnego siedliska. Propozycja zmiany przebiegu trasy drogi, nie stanowi natomiast, w świetle przepisów ustawy o ochronie przyrody, rozwiązania alternatywnego. Nie zasługują wobec tego na uwzględnienie twierdzenia Strony skarżącej, że na tym etapie postępowania Organ jest uprawniony do dalszego analizowania przebiegu drogi, skoro zostało to przesądzone już w decyzji lokalizacyjnej i środowiskowej. Należy też zgodzić się ze stanowiskiem Organów obu instancji, że realizacja inwestycji, w ramach której przewidziana jest translokacja okazów roślin żywicielskich wraz z oprzędami tych gatunków chronionych owadów oraz odtworzenie ich siedlisk na działce zastępczej, nie będzie szkodliwa dla zachowania we właściwym stanie ochrony wskazanych gatunków motyli, co potwierdzają ustalenia decyzji środowiskowej oraz zapisy przedłożonego przez Inwestora "Sprawozdania z przesadzania roślin pod nadzorem przyrodniczym...". Przy czym jej realizacja spełnienia też – wbrew zarzutom skargi - wymóg nadrzędnego interesu publicznego. W następstwie realizacji tej inwestycji dojdzie do wyprowadzenia ruchu kołowego poza miasto S., co będzie się wiązało z poprawą jakości powietrza atmosferycznego na terenie miasta i zmniejszeniem oddziaływania na klimat akustyczny. To z kolei przełoży się na poprawę warunków życia ludzi. Przeniesienie drogi z dala od tej miejscowości, wpłynie też bezpośrednio na poprawę bezpieczeństwa kierowców oraz pieszych w ruchu lokalnym. Inwestycja we wnioskowanym wariancie lokalizacyjnym wpisuje się ponadto w założenia Programu Ochrony Powietrza dla woj. [...], przyjętego uchwałą Sejmiku Województwa [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r., gdzie jednym z zadań ograniczających skutki negatywnego oddziaływania transportu samochodowego w zakresie emisji zanieczyszczeń do powietrza jest konieczność przebudowy istniejących szlaków komunikacyjnych, celem zwiększenia ich przepustowości, a także budowa nowych obwodnic, w celu wyprowadzenia ruchu tranzytowego z centrów miast. Wobec możliwości zastosowania translokacji motyli wraz z roślinami żywicielskimi, a niemożności rezygnacji ze realizowania drogi w tym wariancie i jej niezbędności dla lokalnej społeczności - wskazany wymóg należało uznać za spełniony.

Zgodnie zaś z art. 56 ust. 6 pkt 5 ustawy uop wskazanie liczby lub ilości osobników jest warunkiem formalnym wniosku o wydanie zezwolenia, ale o ile jest to możliwe do ustalenia. W rozpatrywanej sprawie Organy wykazały z jakich przyczyn precyzyjne ustalenie tej liczby nie było możliwe. Zachodzą wobec tego podstawy, aby zgodzić się z Organami obu instancji, że zostały spełnione ustawowe przesłanki, umożliwiające wydanie zezwolenia w niniejszej sprawie.

Zajmując stanowisko wobec zarzutów skargi, na wstępie stwierdzić należy, że w rozpatrywanej sprawie bezzasadny był podniesiony zarzut naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 10 uop oraz § 6 ust. 1 pkt 3 i 8, § 9 pkt 1, 2, 3 i 4 rogr, ponieważ przedmiotem tego postępowania są przedstawiciele fauny lepidopterologicznej ,objęci ochroną gatunkową, a nie chronione rośliny. Nadmienić przy tym należy, że kwestii roślin żywicielskich dla wskazanych owadów dotyczyły odrębnie udzielone odstępstwa od zakazów, będące przedmiotem kontroli sądowej, zakończonej nieprawomocnym wyrokiem WSA z 19.04.2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 267/17 – oddalającym skargę. W ocenie Sądu, zgromadzony przez Organy obu instancji materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, że w rozpatrywanej sprawie nie był uprawniony zarzut skargi, dotyczący naruszenia art. 56 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 52 ust. 1 pkt 2, 6, 7, 12 i 15 i art 56 ust. 4 uop, a także przepisów rogz. Podkreślenia przede wszystkim wymaga, iż podczas trwającego postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, GDDKiA nie dokonał formalnej modyfikacji lokalizacji planowanej inwestycji, stąd zasadnie Organy obu instancji rozpatrywały tę sprawę w oparciu o informacje zawarte we wniosku Inwestora z [...].03.2016 r., uwzględnione też w decyzji środowiskowej.

Z ustaleń poczynionych w niniejszym postępowaniu sądowym wynika, że przebieg rozbudowy drogi krajowej nr [...] do parametrów drogi ekspresowej, na odcinku od granicy województwa [...] do węzła drogowo-kolejowego w S. nie ulegnie zmianie, zawężona natomiast zostanie przestrzeń zajętości pod węzeł S., co z kolei pozwoli na zachowanie większej nienaruszonej części siedlisk, na których występują rośliny żywicielskie dla przedmiotowych chronionych gatunków motyli: przeplatki aurinii, modraszka alkona i modraszka telejusa. Skoro zatem zmodyfikowany przebieg inwestycji - w zakresie owego węzła - będzie zawierał się w obszarze objętym wydaną i ostateczną decyzją środowiskową, należy przyjąć, że ustalenia tej decyzji pozostają nadal aktualne dla rozpatrywanej sprawy, choć zrid niewątpliwie ulegnie zmianie.

W toku prowadzonego postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej z dnia [...].01.2014 r., jako właściwy do przesadzenia roślin żywicielskich dla przedmiotowych gatunków owadów, oceniono planowany na siedlisko zastępcze obszar - działkę o nr. ew.[...], obr. [...] S., wskazując w szczególności na podobieństwo elementów biotopu. W decyzji tej podano, że przy właściwym zrównoważonym użytkowaniu, z zachowaniem warunków określonych w zezwoleniu RDOŚ, dojdzie do ustabilizowania i stopniowej poprawy stanu flory, aż do osiągnięcia właściwego stanu biocenozy na tym terenie. Bez znaczenia, w kontekście obecnie rozpatrywanej sprawy pozostaje zatem fakt, że w raporcie, jako siedlisko zastępcze analizowana była inna działka. Skoro bowiem ostateczna decyzja środowiskowa, wydana przez RDOŚ, jako teren właściwy do przeniesienia roślin żywicielskich dla chronionych gatunków motyli: przeplatki aurinii, modraszka alkona i modraszka telejusa - wskazała działkę o nr. ew.[...], obr. [...] S., to oznacza to, że działka ta w decyzji środowiskowej została przeanalizowana pod kątem przydatności na siedlisko zastępcze dla przedmiotowych chronionych gatunków roślin i zwierząt i zaakceptowana.

W tym kontekście dodatkowo podkreślenia wymaga, że wyrokiem z 8.05.2016 r., sygn. akt II OSK 1063/15 NSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA, oddalającego skargę tego Stowarzyszenia na ową decyzję środowiskową, utrzymaną w mocy przez GIOŚ.

Należy też odnotować, że Skarżący przedstawił opinie dwóch ekspertów, wyrażające obawy co do powodzenia przedmiotowej translokacji, sprzeciwiające się jej. Trzeba jednak podkreślić, że zarówno RDOŚ jak i GIOŚ są Organami wyspecjalizowanymi, złożonymi z wysokiej klasy fachowców, posiadających rozległą wiedzę z tej dziedziny. Podobnie nie bez znaczenia w sprawie jest, że decyzję środowiskową również wydał Organ posiadający wiedzę specjalistyczną.

Przytoczyć należy, że zgodnie z ustaleniami decyzji środowiskowej RDOŚ, jak również warunkami określonymi w zezwoleniu RDOŚ co do przeniesienia roślin żywicielskich, darń na tej działce, w miejscach przesadzenia miała zostać wymieniona na darń otaczającą przenoszone rośliny chronione i rośliny żywicielskie.

Z opracowanego przez GDDKiA "Sprawozdania z przesadzenia tych roślin pod nadzorem przyrodniczym..." z [...].10.2016 r. wynika, że powierzchnie do przesadzeń na przedmiotowej działce zostały odpowiednio przygotowane. Usuwano darń z glebą, starając się, aby kształt i objętość dołka były adekwatne do przesadzonej bryły korzeniowej z rośliną. Przyjęto zasadę, że na jednego osobnika z oprzędem zimowym (hibernakulum), przypadało 20 sztuk czarcikęsu bez oprzędu zimowego. Dodatkowo, w pobliżu osobników czarcikęsu z hibernakulum wykoszono 10 podłużnych płatów, na których nasadzono dodatkowe 60-90 osobników roślin bez oprzędów, w celu zapewnienia w kolejnym roku bazy pokarmowej dla przeplatki. Po konsultacji z entomologiem przesadzono czarcikęsy w momencie, gdy przeplatka wyszła z oprzędu letniego i przygotowywała oprzędy zimowe. Proces przenoszenia roślin wykonywany był pod nadzorem przyrodniczym. Postanowiono też, że siedlisko zastępcze w kolejnych latach będzie utrzymywane i monitorowane. Przy tym trzeba mieć na względzie, że w razie takiej potrzeby, nadzór przyrodniczy - na podstawie obserwacji - może zalecić dodatkowe działania pielęgnacyjne, np. podlewanie lub koszenie, zmierzające do osiągnięcia maksymalnego sukcesu przesadzenia roślin na działce zastępczej. Naturalne procesy kształtowania się siedlisk na działce zastępczej będą zatem wspomagane kierunkowymi działaniami. W tym kontekście, nie ma istotnego znaczenia w odniesieniu do owego zezwolenia, że raport oddziaływania na środowisko analizował inną działkę zastępczą, niż określona w decyzji środowiskowej, a mianowicie działkę nr [...]. Nie oznacza to bowiem, jak sugeruje Skarżący, że wybór działki o nr. ew.[...], obr. [...] S. nie rokuje powodzenia zabiegu przenoszenia chronionych motyli. Przeciwnego zdania - w sposób uprawniony - jest bowiem Inwestor, powołując się na to, że we wskazanym opracowaniu "Sprawozdanie z przesadzenia roślin..." wspomniano, iż podczas prac na działce o nr. ew.[...], napotkano oprzęd zimowy przeplatki aurinii, założony w nietypowym miejscu, wśród pędów traw, co wskazywałoby na to, że uprzednio już występowało na niej duże naturalne siedlisko aurinii. Inwestor, w powołaniu na stanowisko specjalistów z nadzoru przyrodniczego, stwierdził na rozprawie, że obecnie ta działka w całości porośnięta jest roślinnością, roślinami żywicielskimi. Z akt sprawy wynika także, iż już doszło do całkowitego przeniesienia roślin żywicielskich na działkę zastępczą o nr. ew.[...] - z obszaru podstawowej zajętości pasa drogowego przedmiotowej drogi oraz pomniejszonego obszaru owego węzła. Jeśli więc węzeł drogowo-kolejowy w S. będzie realizowany w dużo węższym zakresie, niż to początkowo planowano, znaczna część tego siedliska nie będzie wymagała przeniesienia. Trzeba też mieć na uwadze, że jak na rozprawie wskazali przedstawiciele Inwestora, na wiosnę tego roku zaobserwowano pojawienie się gąsienic z hibernakuli. Na działce zastępczej naliczono do 50 sztuk na jednej roślinie, rozchodzących się następnie do roślin żywicielskich. Podano też, że obecnie motyle przechodzą w stan dorosły i pojawiają się na zastępczej działce. Jeśli zaś hipotetycznie doszłoby na owej działce zastępczej, przeznaczonej do translokacji chronionych roślin i owadów - do szkody w środowisku, na skutek błędnego wykonania zaleceń wynikających ze wskazanej decyzji środowiskowej oraz zezwoleń tyczących przemieszczania motyli i roślin żywicielskich dla ich gatunków -właściwe będzie prowadzenie postępowania w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenia działań zapobiegawczych lub naprawczych. Nadmienić należy, że postępowanie takie - na wniosek Skarżącej - jest prowadzone, a WSA uchylił decyzję utrzymującą w mocy decyzję umarzającą postępowanie w tym przedmiocie, z uwagi na niedostatecznie wnikliwe ustalenie stanu sprawy. Zatem sugestie pełnomocnika Strony skarżącej, by w niniejszej sprawie Sąd zamkniętą rozprawę otworzył na nowo przed publikacją wyroku, nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

Niniejsza sprawa została dostatecznie wyjaśniona, a jeśli Skarżący uważa, że na skutek sposobu przeprowadzenia owej translokacji, doszło do szkód w środowisku (Skarżący podał, że Wykonawca translokacji nie zrealizował zaleceń nałożonych przez nadzór przyrodniczy, mający czuwać nad prawidłowym przebiegiem kompensacji przyrodniczej), kwestie te może podnosić w odrębnym już prowadzonym postepowaniu administracyjnym. Reasumując, stwierdzić należy, że poczynione ustalenia nie pozwalały na uwzględnienie skargi. Nadmienić też trzeba, że trafnie GIOŚ uchylił decyzję I. instancji z dnia [...].06.2016 r., nr [...] w części dotyczącej udzielenia odstępstwa od zakazu płoszenia i niepokojenia (§ 6 ust. 2 rogz) wobec okazów przeplatki aurinii i modraszka alkona i umorzył postępowanie pierwszej instancji w tym zakresie. Zakaz ten obowiązuje bowiem tylko w stosunku do modraszka telejusa. Udzielenie zezwolenia na odstępstwo od tego zakazu dla przeplatki aurinii i modraszka alkona było zatem bezprzedmiotowe.

W tym stanie rzeczy trzeba odnotować, że Organ II. instancji szczegółowo wyjaśnił przesłanki, jakimi się kierował wydając rozstrzygnięcie w sprawie, dał im wyraz w uzasadnieniu swej decyzji, spełniając wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Nietrafny, w ocenie Sądu, jest również zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., wobec faktu, że Organ odwoławczy ponownie właściwie przeanalizował sprawę w jej całokształcie, w myśl art. 15. k.p.a.

Sąd zaś z urzędu nie stwierdził takich uchybień zaskarżonej decyzji, które prowadziłyby do uwzględnienia skargi.

Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.