Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1075/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-07-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 18 par. 1 pkt 6, art. 67 par. 5 art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 35
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wiesław Kisiel Sędziowie sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia NSA Janina Kosowska (spr.) Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 1995/07 w sprawie ze skargi B. K., A. K. oraz Z. K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1995/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi B. K., A. K. i Z. K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007 r. Nr [...], w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz zasądził od organu odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Przedstawiając stan faktyczny rozpoznanej sprawy, Sąd I instancji wskazał, iż postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r., utrzymanym w mocy postanowieniem Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2005 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy wstrzymał roboty budowlane prowadzone przez A. K. przy nadbudowie i rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na nieruchomości przy ul. [...] w W., nakazując jednocześnie wykonanie niezbędnych zabezpieczeń poprzez wygrodzenie terenu przed dostępem osób trzecich oraz nałożył na inwestorkę obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia oceny technicznej wykonanych robót budowlanych.

Po wykonaniu nałożonego obowiązku, organ I instancji, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane, decyzją z dnia 24 lutego 2005 r., zobowiązał inwestorkę do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego dotychczas wykonane roboty budowlane, a decyzją z dnia 10 maja 2005 r. organ odwoławczy utrzymał przedmiotową decyzję w mocy.

Wobec przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, organ I instancji, decyzją z dnia [...] września 2005 r., zatwierdził projekt budowlany zamienny oraz zezwolił na wznowienie robót budowlanych przy przedmiotowej inwestycji, nakładając jednocześnie na inwestorkę obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r., organ odwoławczy, po rozpatrzeniu odwołania skarżących, utrzymał w mocy decyzję organ I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 24 października 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1256/06, uchylił przedmiotową decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż organ powinien ocenić przedstawiony przez inwestorkę projekt budowlany nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego pod kątem wymogów wskazanych w art. 35 ustawy – Prawo budowlane, biorąc pod uwagę zarzuty właścicieli nieruchomości sąsiedniej, dotyczące naruszenia § 12 i § 57 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.).

Po ponownej analizie materiału dowodowego, organ I instancji wydał decyzję z dnia [...] czerwca 2007 r., zatwierdzającą projekt budowlany zamienny nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na nieruchomości nr ewid. 29 z obrębu [...] położonej przy ul. [...] w W. i zezwalającej inwestorce na wznowienie robót budowlanych przy przedmiotowej inwestycji oraz nakładającej obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego obiektu.

W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżących, organ odwoławczy wydał decyzję z dnia [...] września 2007 r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. W motywach swojego rozstrzygnięcia wskazał, iż stan budynku nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi, mienia, czy pogorszenia warunków zdrowotnych albo użytkowych dla otoczenia. Z ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, że teren przeznaczony jest pod funkcje mieszkaniowo-usługowe, a zatem funkcja przedmiotowego budynku nie jest sprzeczna z planem. Zabudowa na sąsiedniej nieruchomości przy ul. [...] i [...] oddalona jest o około 20 m od realizowanego budynku. Do jego ściany zachodniej, usytuowanej w granicy nieruchomości stanowiącej własność skarżących, przylega prawie na całej długości budynek garażowy z wiatą. Budynek mieszkalny skarżących usytuowany jest w tej samej granicy, a narożniki obu budynków oddalone są od siebie o około 2,5 m. W ocenie organu odwoławczego, przedstawiona przez inwestorkę dokumentacja obejmuje dokonane zmiany oraz uwzględnia zakres robót niezbędnych do zakończenia budowy, ponadto spełnia wymogi określone w przepisach ustawy – Prawo budowlane. Tym samym rozstrzygnięcie organu I instancji jest zgodne z prawem. Organ odwoławczy podkreślił jednocześnie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokami z dnia 1 grudnia 2005 r., sygn. akt: VII SA/Wa 747 i 748/05, oddalił skargi skarżących wniesione zarówno na postanowienie organu odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2005 r., jak i na decyzję z dnia [...] maja 2005 r.

W skardze na decyzję organu odwoławczego skarżący wnieśli o jej uchylenie. W ich ocenie, organy rozpatrujące sprawę nie odniosły się w swoich decyzjach do zarzutu naruszenia § 12 i § 57 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, co zostało nakazane w wyroku z dnia 24 października 2006 r. i co stanowi naruszenie art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Organ odwoławczy nie odniósł się ponadto do zarzutów poniesionych w odwołaniu. W ocenie skarżących, w niniejszej sprawie nie powinien mieć również zastosowania przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał argumentację zawartą w decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uwzględniając skargę, uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego obu instancji, a uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, podniósł, iż zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Wskazał, iż przez "ocenę prawną" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. "Wskazania co do dalszego postępowania" stanowią natomiast z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, Sąd I instancji stwierdził, że niezastosowanie się przez organ administracji publicznej przy ponownym wydaniu decyzji do oceny prawnej wyrażonej przez sąd w wyroku, narusza zasadę związania organu oceną prawną i oznacza, że podjęty akt lub czynność są wadliwe.

Wskazał, iż w warunkach niniejszej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 24 października 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1256/06, poddał kontroli decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2006 r., w wyniku której uchylona została zarówno przedmiotowa decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji. W uzasadnieniu wyroku, Sąd wyraził wówczas pogląd, iż organ rozpatrując sprawę ponownie powinien ocenić przedstawiony przez inwestorkę projekt budowlany pod kątem wymogów wskazanych w art. 35 ustawy – Prawo budowlane, biorąc pod uwagę zarzuty właścicieli sąsiedniej nieruchomości, dotyczące naruszenia § 12 i § 57 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Mając na uwadze powyższe, Sąd I instancji wskazał, iż stosownie do art. 7 i 77 § 1 kpa, w postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji powinno w każdym przypadku poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 kpa, decyzja powinna być należycie uzasadniona. Brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu I instancji, kontrolowane w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne przeprowadzono bez uwzględnienia wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2006 r. W szczególności nie doszło do oceny projektu budowlanego zamiennego w kontekście regulacji zawartej w art. 35 ustawy – Prawo budowlane. Organ nie zbadał zgodności projektu budowlanego z ustaleniami konkretnie wskazanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Organ nie rozważył również dopuszczalności projektu zamiennego w kontekście § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Nie odniósł się ponadto do zarzutów podnoszonych przez skarżących w toku postępowania administracyjnego.

W świetle powyższego, Sąd I instancji stwierdził, że rozpoznając sprawę ponownie organ powinien mieć na uwadze powyższe wskazania, a podjęte rozstrzygnięcie powinien uzasadnić zgodnie z wymogami przepisu art. 107 § 3 kpa.

Odnosząc się do zarzutu podniesionego w skardze, Sąd stwierdził ponadto, że bezzasadne jest stanowisko skarżących, zgodnie z którym organy prowadzą w niniejszej sprawie postępowanie w niedopuszczalnym trybie wynikającym z przepisu art. 51 ustawy – Prawo budowlane. W wyroku z dnia 1 grudnia 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 747/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie zakwestionował bowiem zgodności z przepisami prawa w tym zakresie.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną złożyła, reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, inwestorka. Zaskarżając przedmiotowy wyrok w całości, jako podstawy skargi kasacyjnej wskazała:

1/ naruszenie prawa materialnego, to jest art. 35 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane w związku z § 12 i § 57 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przez uznanie, że w niniejszej sprawie zastosowanie mają wskazane wyżej przepisy rozporządzenia,

1/naruszenie prawa procesowego, poprze naruszenie:

– art. 183 § 2 pkt 4 i w związku z art. 18 § 1 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez to, że w rozpoznaniu sprawy brała udział sędzia wyłączona od jej rozpoznawania z mocy ustawy,

– art. 67 § 5 w związku z art. 142 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez zaniechanie doręczenia pełnomocnikowi skarżącej uzasadnienia zaskarżonego wyroku,

– art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez zaniechanie uwzględnienia ostatecznej decyzji o samowoli budowlanej, popełnionej przez skarżących.

W oparciu o przytoczone podstawy kasacyjne inwestorka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazała, iż zgodnie z art. 35 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza m.in. zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Stanowisko Sądu, zgodnie z którym są nimi w niniejszej sprawie przepisy § 12 i § 57 ust. 1 powołanego rozporządzenia jest jednak błędne, gdyż postępowanie w niniejszej sprawie zostało rozpoczęte w 2001 r., a stosownie do § 330 pkt 1 powołanego rozporządzenia, w sprawach wszczętych przed jego wyjściem w życie zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 140 ze zm.). Inwestorka zauważyła, iż zawarty w tym rozporządzeniu § 12 ust. 6 dopuszczał odstępstwo od obowiązujących wymogów dotyczących odstępu budynku od granicy sąsiedniej działki za zgodą jego właścicieli. Powyższa sytuacja miała natomiast miejsce w niniejszej sprawie, czego dowodem jest protokół ugody z dnia 14 lipca 1997 r., doręczony na rozprawie. Powołany akt inaczej też określał zasady ustalania dostępu światła dziennego (§ 57 ust. 1). Powyższe, oznacza natomiast, że stosując art. 35 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane Sąd błędnie powołał przepisy rozporządzenia z 2002 r., które nie miały zastosowania w niniejszej sprawie.

Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa procesowego, inwestorka wskazała, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych konsekwentnie wyrażane jest stanowisko, że wyłączenie sędziego w rozumieniu art. 18 § 1 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obejmuje kolejne rozstrzyganie w sprawie, która jest tożsama przedmiotowo i podmiotowo. Mając to na uwadze zauważyła, że w niniejszej sprawie istnieje tożsamość przedmiotowa (pozwolenie na rozbudowę budynku przy ul. [...] w W.) oraz podmiotowa (stronami są inwestorka oraz skarżący), a mimo to w wydaniu zarówno zaskarżonego obecnie wyroku, jak i wyroku z dnia z dnia 24 października 2006 r., uczestniczyła sędzia Mirosława Kowalska.

Sąd dopuścił się również naruszenia art. 67 § 5 w zw. z art. 142 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepisy powołanej ustawy nakładają bowiem na Sąd obowiązek doręczania stronom odpisu wyroku z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, z tym, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, to doręczenie następuje do rąk pełnomocnika. W niniejszej jednak sprawie odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony nie pełnomocnikowi, ale jedynie jego mocodawczyni, czyli z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów.

Inwestorka zauważyła ponadto, iż zgodnie z art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd ma z urzędu obowiązek stosowania środków w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do wszystkich aktów i czynności w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do jej końcowego załatwienia. Powyższe oznacza, że przy ocenie stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy, Sąd I instancji powinien wziąć pod uwagę istnienie ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta stołecznego Warszawy z dnia 18 maja 2005 r., nakazującej A., B., Z. i W. K. rozbiórkę samowolnie wybudowanej na nieruchomości przy ul. [...] w W. wiaty drewnianej, przyległej bezpośrednio do granicy działki i jednocześnie do ściany jej budynku.

W ocenie inwestorki, Sąd I instancji w sposób pobieżny zbadał zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy. Rozważając prawidłowość zaskarżonej decyzji z art. 35 ustawy – Prawo budowlane stwierdził bowiem, że organ nie zbadał zgodności projektu zamiennego z "ustaleniami konkretnie wskazanego miejscowego zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu", podczas gdy w uchylonej decyzji expressis verbis stwierdza się, że projekt jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Jednocześnie Sąd w uzasadnieniu, wskazując na naruszenie przez organ art. 7 i 77 § 1 kpa, nie konkretyzuje w jakim zakresie wskazania wyroku z dnia 24 października 2006 r. nie zostały wykonane.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną, skarżący, wnosząc o jej oddalenie, podnieśli, iż w niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego w sposób oczywisty nie przeprowadziły postępowania w zakresie wskazanym w wyroku z dnia 24 października 2006. Nie wyjaśniły dlaczego uważają, że przy zatwierdzeniu projektu zamiennego nie doszło do naruszenia § 12 i § 57 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wskazali, iż w niniejszej sprawie nie da się nie zauważyć, że budynek przy ul. [...] w Warszawie wybudowany został w warunkach samowoli budowlanej, która następnie została zalegalizowana. Będąca przedmiotem niniejszego postępowania rozbudowa, rozpoczęta bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, zrealizowana została również w warunkach samowoli budowlanej, a jej legalizacja niewiadomo z jakiej przyczyny jest prowadzona na podstawie art. 51 ustawy – Prawo budowlane. Pomimo wstrzymania robót budowlanych, roboty były kontynuowane. Następnie pomimo trwania postępowania dotyczącego zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, rozbudowa została zakończona, a budynek został zgłoszony do użytkowania. Organy nadzoru budowlanego nie zrobiły nic aby wstrzymać prowadzone roboty w warunkach samowoli budowlanej i nakazać ich rozbiórkę.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, skarżący stwierdzili, iż niezrozumiały jest zarzut dotyczący zastosowania przez Sąd I instancji przepisów rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, skoro do oceny prawidłowości projektu zamiennego mają zastosowanie przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy. Nietrafny jest również zarzut, że sędzia Mirosława Kowalska powinna być wyłączona z udziału w orzekaniu w niniejszej sprawie. Sprawa, w której zapadł wyrok z dnia 24 października 2006 r. nie jest bowiem tożsama z niniejszą sprawą. Wprawdzie w sprawie mamy do czynienia z tymi samymi stronami oraz sprawa dotyczy tego samego budynku, lecz przedmiot sprawy nie jest ten sam. W postępowaniu przed sądem administracyjnym przedmiotem postępowania nie jest bowiem obiekt budowlany, a decyzja administracyjna, która jest inna dla obu spraw. Niezrozumiały jest ponadto argument, że Sąd I instancji powinien wziąć pod uwagę ostateczną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia 18 maja 2005 r., nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty drewnianej. Obiekt budowlany w stosunku, do którego orzeczono nakaz rozbiórki nie istnieje bowiem w sensie prawnym i jego istnienie nie może być podstawą do uznania, że budynek w stosunku, do którego jest prowadzone postępowanie może zostać zalegalizowany.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskiem. W świetle art. 174 powołanej ustawy, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie, w skardze w kasacyjnej powołane zostały obie podstawy ustawowe. Naruszenia jednak przepisów określonych tymi podstawami w zaskarżonym wyroku nie stwierdzono, a w konsekwencji skarga kasacyjna nie może być uwzględniona.

W pierwszej kolejności, odnieść należy się do podstawy kasacyjnej opartej na zarzutach dotyczących naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania. Na wstępie zauważyć jednak należy, iż aby przedmiotowa podstawa mogła okazać się usprawiedliwiona, autor skargi kasacyjnej powinien, poza wskazaniem konkretnych przepisów procedury sądowoadministracyjnej naruszonych przez wojewódzki sąd administracyjny, wykazać, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju, czy skali, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia.

W warunkach niniejszej sprawy, w skardze zarzuca się Sądowi I instancji naruszenie art. 18 § 1 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które przesądza w ocenie strony skarżącej o nieważności postępowania. Zgodnie bowiem z art. 183 § 2 pkt 4 powołanej ustawy, nieważność postępowania zachodzi jeżeli w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy. Zdaniem skarżącej, wyłączeniu z mocy ustawy podlegała w niniejszej sprawie sędzia Mirosława Kowalska, która zasiadała w składzie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie orzekającego w sprawie, zakończonej prawomocnym wyrokiem z dnia 24 października 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1256/06. Stosownie natomiast do art. 18 § 1 pkt 6 powołanej ustawy, sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator.

Stanowisko to nie może być uznane za zasadne, bowiem w stanie faktycznym niniejszej sprawy przytoczona przyczyna wyłączenia sędziego nie ma zastosowania. Zauważyć należy, iż w warunkach rozpoznawanej sprawy przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest bowiem działalność organów nadzoru budowlanego w sprawie skargi na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007 r., utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta stolecznego Warszawy z dnia 20 czerwca 2007 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na nieruchomości przy ul. [...] w Warszawie i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy przedmiotowej inwestycji, a nie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1256/06. Fakt jego wydania ma niewątpliwie istotne znaczenie w niniejszej sprawie, gdyż w świetle art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyrażona w tym orzeczeniu ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wiążą sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia, lecz udział w jego wydaniu nie stanowi przesłanki wyłączenia sędziego z mocy ustawy w sprawie nowej, zainicjowanej skargą na decyzje podjęte po wydaniu przedmiotowego wyroku. W omawianym przypadku nie istnieje tożsamość sprawy sądowoadministracyjnej. W sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1256/06, przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie była bowiem działalność organów nadzoru budowlanego w sprawie skargi na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2006 r., utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy z dnia [...] września 2005 r. W niniejszej zaś sprawie, przedmiotem kontroli Sądu nie są ani przedmiotowe decyzje ani tym bardziej wyrok Sądu wydany w tej sprawie. W konsekwencji, przepis art. 18 § 1 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma w niej zastosowania.

Odnosząc się do drugiego z podniesionych w ramach omawianej podstawy kasacyjnej zarzutów, stwierdzić należy, iż co do zasady naruszenie przepisów postępowania w zakresie doręczenia wyroku nie może mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż ma miejsce już po jego wydaniu. Nie może tym samym stanowić uzasadnionej podstawy kasacyjnej. W niniejszej sprawie z akt sądowych rzeczywiście wynika, że odpis zaskarżonego wyroku wraz z uzasadnieniem doręczony został inwestorce z naruszeniem art. 67 § 5 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dopiero w dniu 26 maja 2008 r, czyli w dniu w którym wpłynęła do Sądu I instancji skarga kasacyjna, sporządzona przez pełnomocnika, odpis zaskarżonego wyroku wraz z uzasadnieniem wysłany został również temu pełnomocnikowi i doręczony w dniu 29 maja 2008 r. Przedmiotowe naruszenie proceduralne nie ma jednak żadnego wpływu na wynik sprawy, nie stanowi też podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania na podstawie art. 183 § 2 powołanej ustawy, nie wpływa ponadto negatywnie na sferę praw skarżącej, która wykorzystując swoje uprawnienie złożyła skargę kasacyjną od wyroku w terminie 30 dni od daty jego doręczenia. W tych warunkach uznanie, że przedmiotowe doręczenie było nieskuteczne prowadzić mogłoby jedynie do stwierdzenia, że skarga kasacyjna wniesiona w dniu 23 maja 2008 r. (data nadania pocztowego) złożona została przedwcześnie, tj. przed rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku, i jako taka powinna być odrzucona jako niedopuszczalna, co jednak stanowiłoby nadmierny formalizm proceduralny. W warunkach niniejszej sprawy, z uwagi na podniesienie wskazanego zarzutu w ramach podstawy kasacyjnej stwierdzić natomiast należy, iż jest ona nieusprawiedliwiona z przyczyn wskazanych wyżej.

Kolejny zarzut skargi podniesiony w ramach omawianej podstawy kasacyjnej dotyczy naruszenia art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Zauważyć należy, iż podniesiony zarzut w powiązaniu z przytoczonym przepisem nie jest zrozumiały. Z treści jego uzasadnienia można wnioskować wprawdzie, że kwestionuje ona braki w ustaleniach faktycznych przyjętych do wyrokowania, a ponadto braki uzasadnienia zaskarżonego wyroku, lecz zarzuty w tym zakresie nie mogą być oparte na przywołanym przepisie. W konsekwencji, podstawa kasacyjna oparta na tym zarzucie nie może być uznana za usprawiedliwioną, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej, nie może z własnej inicjatywy zbadać, czy w procesie wydawania zaskarżonego wyroku doszło do naruszenia niewskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania sądowego. Sąd ten nie może bowiem domyślać się, czy też interpretować intencji strony skarżącej co do podstaw skargi kasacyjnej.

Za nieusprawiedliwioną uznać należy również podstawę kasacyjną opartą na zarzucie naruszenia prawa materialnego, tj. art. 35 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane w związku z § 12 i § 57 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przez uznanie, że w niniejszej sprawie zastosowanie mają wskazane wyżej przepisy rozporządzenia. Przede wszystkim podkreślić należy, że przepis art.35 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane został uchylony z dniem 11 lipca 2003r, co wynika z art.1.pkt.28 lit "b" ustawy z dnia 27 marca 2003r o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw( Dz. U. Nr. 80, poz.718). a Sąd I instancji nie przywoływał w skarżonym wyroku ustępu drugiego art. 35 ustawy Prawo budowlane. Wskazać też należy, że w warunkach niniejszej sprawy Sąd I instancji powołał się wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na cytowane wyżej przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury, lecz jedynie w związku z wyrokiem z dnia 24 października 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1256/06, w którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uchylając decyzje organów nadzoru budowlanego obu instancji, nakazał ocenić w toku ponownego rozpoznawania sprawy przedstawiony przez skarżącą projekt budowlany nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego pod kątem wymogów wskazanych w art. 35 ustawy – Prawo budowlane, biorąc pod uwagę zarzuty właścicieli nieruchomości sąsiedniej, dotyczące naruszenia § 12 i § 57 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

W świetle natomiast art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyrażona w orzeczeniu ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wiążą zarówno organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia, jak i sąd dokonujący następnie kontroli działalności tego organu. W konsekwencji, w warunkach niniejszej sprawy Sąd I instancji ocenił w pierwszej kolejności to, czy organy zastosowały się do wyroku z dnia 24 października 2006r. Uznał, iż z uwagi na związanie tym wyrokiem, organy nadzoru budowlanego nie mogą formułować nowych ocen prawnych w sprawie, muszą też zastosować się do wskazań sądu co do dalszego postępowania. Naruszenie bowiem przez organy art. 153 powołanej ustawy powoduje konieczność uchylenia przez sąd zaskarżonej decyzji. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Sąd I instancji w toku kontroli legalności decyzji organów nadzoru budowlanego doszedł do przekonania, że w warunkach niniejszej sprawy organy te nie zastosowały się do wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zawartych w wyroku z dnia 24 października 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1256/06, a w konsekwencji ciągle nie wyjaśnione zostały okoliczności mające istotne znaczenie w sprawie, czym naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, tj. art. 7 i 77 § 1 kpa. Powyższe oznacza natomiast, że Sąd I instancji nie stosował wskazanych w podstawie skargi kasacyjnej przepisów prawa materialnego, a nakazując ponowne rozpoznanie sprawy odniósł się do uchybień proceduralnych i powołując się na związanie wyrokiem z dnia 24 października 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1256/06, przyjął, że ponowne merytoryczne rozpatrzenie niniejszej sprawy możliwe jest dopiero po zastosowaniu się organów nadzoru budowlanego do przedmiotowego wyroku. Podkreślił, iż do czasu jego podważenia we właściwej formie, wyrażona w nim ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wiążą zarówno organy, jak i sąd. Natomiast skarga kasacyjna nie zawiera zarzutów, co do kwestii niewłaściwej oceny Sądu I instancji w zakresie braku wykonania wskazań zawartych w wyroku WSA w Warszawie z dnia 24 października 2006r. Zatem w sytuacji, gdy skarga kasacyjna nie zawiera zarzutów co do niewłaściwego zastosowania przez Sąd I instancji art. 153 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny, który orzeka w granicach skargi kasacyjnej, jeżeli nie wystąpią przesłanki określone w art. 183 ppsa , nie mógł obejmować kontrolą skarżonego orzeczenia w kierunku nie wskazanym przez stronę skarżącą.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie podstawy, na których oparta została skarga kasacyjna w części są wadliwe, a w pozostałej części nie są usprawiedliwione. Tym samym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.