Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 522/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2014-08-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6336 Pożyczki   na   sfinansowanie kosztów szkolenia, zorganizowanie   dodatkowych   miejsc  pracy oraz   podjęcie   działaln
Hasła tematyczne: Osoby niepełnosprawne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 49f ust. 1, ust. 5b pkt 1-7
journal: Dz.U. 2011 nr 127 poz 721
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant Asystent sędziego Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności pieniężnej z tytułu zwrotu pożyczki udzielonej ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Starosty [...] z dnia [...]., nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania M. K., utrzymało w mocy decyzję Starosty P. z dnia [...] o odmowie umorzenia należności pieniężnej z tytułu zwrotu pożyczki udzielonej na podstawie umowy nr [...].

Kolegium stwierdziło, że analiza art. 49f ust. 1 pkt 1 z dnia 27 sierpnia 1997r. ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych prowadzi do wniosku, że możliwość realizacji przyznanego właściwym organom i podmiotom uprawnienia do umorzenia należności w tym trybie jest uzależniona od łącznego spełnienia następujących przesłanek: jest to należność pieniężna o charakterze cywilnoprawnym; z wnioskiem o jej umorzenie wystąpił dłużnik lub strona umowy, której przedmiot obejmuje dokonanie wydatków ze środków Funduszu (z wyjątkiem sytuacji określonych w art. 67d § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa w związku z art. 49f ust. 4 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych); umorzenie należności jest uzasadnione przy uwzględnieniu przynajmniej jednej z przesłanek: ważnego interesu dłużnika, interesu publicznego, względów gospodarczych, względów społecznych, innych przyczyn zasługujących na uwzględnienie, w szczególności całkowitej nieściągalności w rozumieniu art. 49 ust. 5b pkt 1 – 7 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Spełnienie wymienionych przesłanek stanowi warunek konieczny, ale nie przesądza o pozytywnym dla dłużnika załatwieniu sprawy. Za bezsporne Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uznało spełnienie dwóch spośród trzech przesłanek warunkujących możliwość umorzenia należności. Wskazało przy tym, że należność dochodzona od M. K. jest należnością pieniężną o charakterze cywilnoprawnym, M. K. złożyła wniosek o umorzenie tej należności. W ocenie organu II instancji sytuacja finansowa rodziny M. K. jest trudna (skarżąca utraciła już zasiłek dla bezrobotnych, nie dysponuje żadnymi rzeczami ruchomymi o znacznej wartości), szczególnie w sytuacji problemów zdrowotnych strony, jak i jej męża. Jednoznacznie wiąże się to z ponoszeniem wydatków w związku z ochroną zdrowia własnego i członków najbliższej rodziny. Na rodzinie ciążą również zobowiązania z tytułu kredytu, które są egzekwowane przez komornika sądowego. Kwota zaległości nie daje szans na szybką spłatę. W sprawie spełniona została przesłanka ważnego interesu dłużnika. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło jednak, że nie dostrzegło istnienia interesu publicznego. Względy gospodarcze można rozważać tylko w sytuacji, w której wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca. Przesłanka względów społecznych powinna być analizowana w kontekście potencjalnej możliwości uzyskania przez dłużnika statusu świadczeniobiorcy pomocy społecznej, czy utraty posiadanego majątku. W sprawie występuje przesłanka względów społecznych, ponieważ egzekucja zaległości może pozbawić rodzinę wnioskodawczyni domu. Inne przyczyny zasługujące na uwzględnienie, to nadzwyczajne, losowe przypadki. Zdarzeniem losowym będzie zaistniały, niespodziewany przypadek, niezależny od woli strony taki jak np. klęski żywiołowe, powodujący, że znalazła się w trudnej sytuacji materialnej, niepozwalającej mu na zapłatę zaległego podatku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło jednak, że nie dostrzega żadnych wyjątkowych, nadzwyczajnych okoliczności w niniejszej sprawie. Nie zachodzi w szczególności całkowita nieściągalności w rozumieniu art. 49 ust. 5b pkt 1 – 7 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Zostało to wyjaśnione przez organ pierwszej instancji. Wnioskodawczyni dysponuje majątkiem (np. nieruchomość), z którego można prowadzić egzekucję. Jednak nawet zaistnienie przesłanek nie musi prowadzić do pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. Ustawodawca nie wskazał bowiem sytuacji, w której organ miałby obowiązek zastosowania ulgi. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie. Uzyskanie ulgi jest odstępstwem od wyrażonej w art. 84 Konstytucji RP zasady równości wobec prawa, w świetle której każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków określonych w ustawie. Zasadą jest więc ponoszenie ciężarów i świadczeń publicznych, a dopuszczalność uzyskania ulgi należy traktować jako wyjątek, który może być stosowany tylko w wyjątkowych okolicznościach. Skarżąca po zaprzestaniu spłaty kredytu nie podjęła już jakichkolwiek prób regulowania zaległości. W sferze uznaniowej powinna znaleźć się ocena determinacji strony w rozwiązaniu swoich problemów, w tym spłaty zaległości. W przypadku wniosku o ulgę nawet najmniejsze regularne wpłaty oznaczają, że strona oczekuje od organów administracji wsparcia we wspólnym rozwiązaniu problemu, a nie przerzuca ciężar jego rozwiązania tylko na społeczeństwo. Tylko ta postawa uzasadnia przyznanie ulgi. Umorzenie zaległości w całości, jako najdalej idąca ulga, powinno mieć zastosowanie w sytuacjach absolutnie nadzwyczajnych, kiedy strona nie ma jakichkolwiek możliwości realizacji swoich zobowiązań i nie może liczyć na jakiekolwiek wsparcie bliskich. Z taką sytuacja w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia. Przyznanie wnioskodawczyni ulgi we wnioskowanym zakresie byłoby zwyczajnie nieuczciwe w stosunku do osób, które mimo przeciwności losu próbują jednak regulować swoje zobowiązania. W toku postępowania administracyjnego dokładnie wyjaśniono stan faktyczny sprawy i prawidłowo zgromadzono cały materiał dowodowy.

W skardze na powyższą decyzję M. K. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżąca podniosła, że jest osobą chorą, posiada kilka schorzeń i orzeczenie lekarskie o stopniu niepełnosprawności. Nie zawsze jej postępowanie jest zgodne z tym co powinna uczynić. W dużej mierze są to efekty uboczne choroby psychicznej. Nie można zatem porównywać jej z osobami zdrowymi. Pomimo schorzeń spłaciła ponad 60% zaciągniętego kredytu. Pozostała część miała być umorzona. Nawet więcej, bo 50 % obiecano jej umorzyć. Pod takim warunkiem podjęła się zaciągnięcia tego zobowiązania kredytowego – z dotacji urzędu gminy, który wiedział o jej chorobie. Gmina miała wspierać osoby niepełnosprawne. Między innymi dlatego właśnie nie korzystała z kredytu w banku, tylko w instytucji, która miała jej pomóc i dofinansować. Przedstawiła dowody w postaci zaświadczeń o wielokrotnych pobytach w szpitalu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosowne do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2102.270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd ocenia, czy orzeczenie organu jest zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Analiza w tym zakresie dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji (postanowienia).

Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ww. ustawy).

Oznacza to, że kontrola sądowa sprawowana jest w granicach sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżoną decyzją, a sąd administracyjny ma obowiązek uwzględnić każde dostrzeżone naruszenia prawa, o ile miało lub mogło mieć wpływ na treść wydanej decyzji. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a.

Przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty P. z dnia [...] o odmowie umorzenia należności pieniężnej z tytułu zwrotu pożyczki udzielonej M. K. na rozpoczęcie działalności gospodarczej na podstawie umowy z dnia [...].

Przeprowadzona przez sąd kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty P. wydane zostały z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (j.t. Dz.U. z 2011 r. nr 127, poz. 721 ze zm.).

W myśl art. 49f ust. 1 powołanej ustawy na wniosek dłużnika lub strony umowy, której przedmiot obejmuje dokonanie wydatków ze środków Funduszu, organy i podmioty powołane do zawierania takich umów mogą:

1) umorzyć w części lub w całości należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny, w drodze decyzji, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, lub

2) rozłożyć na raty spłatę tych należności lub odroczyć termin ich płatności, w drodze umowy

- w przypadku uzasadnionym ważnym interesem dłużnika, interesem publicznym, względami gospodarczymi lub społecznymi, lub innymi przyczynami zasługującymi na uwzględnienie, w szczególności w razie całkowitej nieściągalności w rozumieniu art. 49 ust. 5b.

Całkowita nieściągalność zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia, i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie, w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz w art. 361 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1361, z późn.);

3) nastąpiło trwałe zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

5) wysokość zaległej wpłaty nie przekracza pięciokrotnej kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

6) stwierdzono brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

7) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (49 ust. 5b ustawy).

W tym miejscu wskazać należy, że decyzja w przedmiocie umorzenia opiera się na tzw. uznaniu administracyjnym. Podkreśla się zarówno w literaturze jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych, że wybór kierunku rozstrzygnięcia może być swobodny, ale nie dowolny, i winien wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Konsekwencją powyższego jest obowiązek organu administracji publicznej szczególnie starannego prowadzenia postępowania, tak aby czyniło ono zadość obowiązkom płynącym z treści art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t.Dz. U. z 2013 r. nr 267 ze zm.) - dalej jako K.p.a. Uzasadnienie zaś decyzji odpowiadać powinno warunkom określonym w art. 107 K.p.a., tak aby strona mogła mieć pewność a sąd mógł ocenić, że wszelkie podniesione przez nią okoliczności zostały wzięte pod uwagę i poddane ocenie w kontekście mających zastosowanie w sprawie przepisów.

Sąd dokonując oceny ustalonego w rozpoznawanej sprawie stanu faktycznego i wyprowadzonych z niego konsekwencji prawnych stwierdził, że organy orzekające w tej sprawie nie dokonały dogłębnej oceny sytuacji majątkowej i zdrowotnej skarżącej. Rozpoznając wniosek o umorzenie należności Starosta P. znaczną część uzasadnienia decyzji z dnia [...] oparł na przedstawieniu okoliczności związanych z zawarciem umowy pożyczki i jej spłatą. Wprawdzie przeanalizował także przesłanki warunkujące umorzenie pozostałej do spłaty należności pieniężnej, stwierdzając niespełnienie przesłanek: ważnego interesu dłużnika, interesu publicznego, względów gospodarczych lub społecznych oraz braku spełnienia przesłanek całkowitej nieściągalności należności, ale uzasadnienie odmowy umorzenia należności nie jest wystarczające. I tak organ stwierdził, że w przypadku skarżącej nie zachodzi stan całkowitej nieściągalności, gdyż jest współwłaścicielką nieruchomości, która zabezpieczona jest hipoteką. Ponadto zobowiązana osiąga dochód w postaci zasiłku dla bezrobotnych, a jej mąż otrzymuje regularnie wynagrodzenie za pracę (miesięczny dochód brutto 2350,83 zł brutto, z którego potrącane jest zajęcie komornicze w kwocie około 510 zł miesięcznie. Z powyższego dochodu utrzymuje się trzyosobowa rodzina skarżącej. Organ stwierdził również, że wnioskodawczyni jest osobą niepełnosprawną i pozostaje pod opieką lekarską, jednak nie wykazała, by w związku z leczeniem ponosiła znaczne wydatki. Jednocześnie organ wyjaśnił, że zobowiązana posiada obciążenia kredytowe, jednak nie stanowi to przesłanki do udzielenia ulgi w postaci umorzenia należności.

W ocenie sądu, powyższa argumentacja organu nie jest wystarczająca. Starosta P. nie wyjaśnił w sposób nie budzący wątpliwości, że możliwe jest egzekwowanie zaległych należności z wynagrodzenia męża skarżącej, od którego potrącane jest zajęcie komornicze. Organ dokonał więc przedstawienia stanu majątkowego zobowiązanej i jej rodziny bez szczegółowej analizy tego stanu pod kątem realnej możliwości spłaty zadłużenia. Założenia organu dotyczące możliwości spłaty zadłużenia nie zostały dokładnie przeanalizowane (skarżąca utraciła prawo do zasiłku dla bezrobotnych, jedyny dochód w rodzinie to wynagrodzenie za pracę męża zobowiązanej, z którego potrącane jest zajęcie komornicze, skarżąca jest osobą niepełnosprawną, ponosi koszty leczenia). Zatem przeprowadzonej przez organ I instancji analizy sytuacji majątkowej skarżącej nie można uznać za wystarczającą dla oceny możliwości egzekwowania zaległych należności.

Także przeprowadzonej przez organ II instancji analizy przesłanek warunkujących umorzenie w części lub w całości należności pieniężnej mającej charakter cywilnoprawny nie można uznać za wystarczającą dla stwierdzenia braku możliwości umorzenia zadłużenia. Kolegium, w przeciwieństwie do organu I instancji, za bezsporne uznało spełnienie dwóch spośród trzech przesłanek warunkujących możliwość umorzenia należności. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego sytuacja finansowa rodziny M. K. jest trudna (skarżąca utraciła już zasiłek dla bezrobotnych, nie dysponuje żadnymi rzeczami ruchomymi o znacznej wartości), szczególnie w sytuacji problemów zdrowotnych strony, jak i jej męża. Jednoznacznie wiąże się to z ponoszeniem wydatków w związku z ochroną zdrowia własnego i członków najbliższej rodziny. Na rodzinie ciążą również zobowiązania z tytułu kredytu, które są egzekwowane przez komornika sądowego. Kwota zaległości nie daje szans na szybką spłatę. Kolegium stwierdziło więc, że spełniona została przesłanka ważnego interesu dłużnika. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dostrzegło jednak istnienia interesu publicznego. Ponadto wskazało, że względy gospodarcze można rozważać tylko w sytuacji, w której wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca. Organ II instancji wyjaśnił również, że przesłanka względów społecznych powinna być analizowana w kontekście potencjalnej możliwości uzyskania przez dłużnika statusu świadczeniobiorcy pomocy społecznej, czy utraty posiadanego majątku. I tak Kolegium uznało, że w sprawie występuje przesłanka względów społecznych, ponieważ egzekucja zaległości może pozbawić rodzinę wnioskodawczyni domu. Jednak nie dostrzegło żadnych wyjątkowych, nadzwyczajnych okoliczności w niniejszej sprawie, uznając, że nie zachodzi w szczególności całkowita nieściągalności w rozumieniu art. 49 ust. 5b pkt 1 – 7 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Skarżąca dysponuje majątkiem (np. nieruchomość), z którego można prowadzić egzekucję.

Biorąc pod uwagę powyższe stanowisko organów, stwierdzić należy, że nie do zaakceptowania jest pogląd organów, że egzekwowanie zaległych należności może nastąpić przez sprzedaż nieruchomości, na której zamieszkują wnioskodawczyni wraz z rodziną. Sprzedaż działki w trybie egzekucji spowoduje bowiem pozbawienie skarżącej domu, a co za tym idzie niewątpliwie narusza jej interes. Ponadto, w sytuacji gdy egzekucja zostanie skierowana do majątku skarżącej (do nieruchomości, w której obecnie zamieszkuje z rodziną) konieczne jest rozważenie kwestii racjonalności przesłanek warunkujących wszczęcie i skuteczne przeprowadzenie egzekucji. Należy ocenić prawdopodobieństwo osiągnięcia pożądanego przez organ wyniku tychże działań. Może bowiem się okazać, że problemem w sprawie będzie znalezienie podmiotu zainteresowanego nabyciem udziału w powyższej nieruchomości, zwłaszcza jeśli pod uwagę weźmie się fakt, że nieruchomość ta będzie nadal zamieszkana przez zobowiązaną i pozostałych członków jej rodziny. Dodatkowo należy mieć na uwadze okoliczność, że egzekucja z nieruchomości, w tym egzekucja z udziału na nieruchomości, wiąże się zwykle z koniecznością poniesienia większych wydatków, niż inny rodzaj egzekucji. Należy zatem rozważyć, czy istnieje szansa na wyegzekwowanie należności pieniężnej po pokryciu kosztów egzekucji. Ocena w tym aspekcie musi być dokonana w związku z treścią art. 49 ust. 5b pkt 6 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych.

Jednocześnie należy rozważyć istnienie innych przesłanek określonych w art. 49f ust. 1 powołanej ustawy, w tym innych przyczyn zasługujących na uwzględnienie jak niepełnosprawność skarżącej i brak możliwości zarobkowania. Istotne jest także rozważenie interesu publicznego, tj. czy zapłata należności pieniężnej spowoduje konieczność sięgnięcia przez wnioskodawczynię do środków pomocy państwa, gdyż nie będzie w stanie zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych. Ponadto, wbrew stanowisku organu I instancji zaprezentowanemu w uzasadnieniu decyzji z dnia [...], w sytuacji gdy organ ma do czynienia z osobą nieporadną, chorą, to na organie ciąży obowiązek udzielenia stronie wszelkich wskazówek i wyjaśnień, a więc wezwania m.in. do udokumentowania kosztów leczenia. Przeprowadzenie zaś wyczerpującego postępowania administracyjnego i prawidłowa jego ocena powinna doprowadzić do ustalenie skutków, jakie może spowodować dla zobowiązanej oraz jej rodziny wyegzekwowanie przedmiotowych należności. Kwestie tychże skutków organ pominął milczeniem. Tymczasem zadaniem organu w tej sprawie było wyjaśnienie, czy sytuacja rodzinna zobowiązanej przesądza o umorzeniu lub o odmowie umorzenia należności pieniężnej, jaki wpływ na sytuację strony ma ewentualne wyegzekwowania przedmiotowych należności. Niewątpliwie ustalenia te powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, ich brak zaś skutkuje naruszeniem art. 7 i art. 77 oraz art. 107 § 1 K.p.a.

W ocenie sądu, dokonana przez organ II instancji analiza sytuacji finansowej skarżącej, przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie daje podstawy do przyjęcia, że pomimo, iż wypełnia ona dyspozycję art. 49 f ustawy, to Starosta P. mógł odmówić umorzenia należności pieniężnej. Przyjęcie rozumowania Kolegium prowadziłoby do sytuacji, że instytucja umorzenia należności pieniężnej nie miałaby racji bytu, zaś prowadzenie postępowań administracyjnych w tym przedmiocie generowałoby niepotrzebne koszty.

Wobec powyższego w ocenie sądu, mając na uwadze treść wniosku oraz ustalenia w zakresie stanu faktycznego sprawy poczynione przez organ, należy stwierdzić, że organ przy wydawaniu decyzji istotnie nie dokonał rzetelnej analizy wszelkich okoliczności pozwalających mu w ramach uznania administracyjnego na stwierdzenie braku podstaw do odmowy umorzenia skarżącej należności pieniężnej. W szczególności organ nie dokonał wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego, zgodnie z przepisami art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślić należy, w aspekcie sprawy i charakteru decyzji, istotne znaczenie obowiązku uwzględnienia przez organ słusznego interesu obywateli wyrażonego w powołanym art. 7 k.p.a. W razie wykazania przez wnioskodawcę podstaw dla umorzenia należności pieniężnej uznaniowy charakter takiej decyzji mógłby przemawiać za odmową uwzględnienia wniosku strony jedynie w sytuacji wykazania przez organ istnienia ważnego interesu publicznego przemawiającego za odmową uwzględnienia wniosku strony. Sytuacja, w której zapłata zaległości powoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego, pozbawionego możliwości zaspokajania swoich potrzeb materialnych do środków pomocy państwa nie jest zgodna z interesem tego obywatela, jednocześnie nie jest również zgodna z interesem publicznym.

Sąd stwierdził, że organ nie przeprowadził szczegółowego postępowania wyjaśniającego dotyczącego ww. okoliczności. Przede wszystkim nie wykazał, że istnieje realna możliwość spłaty zadłużenia przez skarżącą. A zatem doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1, 80, art. i art. 107 § 3 K.p.a., a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ winien wyjaśnić, czy egzekwowanie zaległych należności przez sprzedaż nieruchomości, tej na której skarżąca zamieszkuje z rodziną, nie jest sprzeczne z jej interesem, jak i interesem publicznym. Ponadto organ odmawiając skarżącej umorzenia należności powinien wskazać szczegółowo czym kierował się przy wydaniu takiej treści decyzji, gdyż z jednej strony powołuje się na publicznoprawny charakter należności, a z drugiej strony nie bierze pod uwagę, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną, nie ma żadnego dochodu.

Z tych wszystkich względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekł jak w sentencji.

b.a.