Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1334/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2011-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 46a ust. 1 i 7 pkt 4, art. 48 ust. 2 pkt 1, art. 56 ust. 1, 2, 3 i 7
journal: Dz.U. 2006 nr 129 poz 902
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 Prawo ochrony środowiska - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 lutego 2011 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Na podstawie art. 46a ust. 1 i 7 pkt 4, art. 48 ust. 2 pkt 1, art. 56 ust. 1, 2, 3 oraz 7 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. z 2006 r., Dz. U. Nr 129, poz. 902) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257 poz. 2573, z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku A. i M. J. zam. w [...] - Burmistrz [...] w dniu [...] r. wydał decyzję znak: [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody dla przedsięwzięcia polegającego na budowie instalacji – zbiornika otwartego do magazynowania płynnych odchodów zwierzęcych o pojemności 966 m³ dla 233 DJP hodowli zwierząt na części działki nr 56/1 położonej w gospodarstwie w [...] gmina[...].

Z uzasadnieniu decyzji wynika, że jej podjęcie zostało poprzedzone uzgodnieniami z Wojewodą [...] oraz Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym w [...] i warunki zawarte w postanowieniach tych organów zostały uwzględnione w decyzji. Uwzględniono w niej także raport oddziaływania na środowisko opracowany przez Z. Dz. z "[...]" Sp. z o.o. w T. Ponadto organ wskazał, że w postępowaniu administracyjnym zapewniono możliwość udziału społeczeństwa poprzez wywieszenie zawiadomienia o prowadzonym postępowaniu oraz prawie składania uwag i wniosków, z czego zainteresowani skorzystali, jak również - poprzez przeprowadzenie dwóch rozpraw administracyjnych z udziałem społeczeństwa.

Uzasadniając swoją decyzję Burmistrz [...] stwierdził, że działka inwestora, w obrębie której projektuje się budowę obiektu do gromadzenia nawozów naturalnych, stanowi teren rolniczy o niskiej jakości gleb, charakteryzujący się brakiem wartościowych elementów przyrodniczych i krajobrazowych oraz wskazał, że gmina [...] nie posiada miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów objętych inwestycją, w związku z czym wydał w dniu [...] r. decyzję określającą warunki zabudowy dla planowanego przedsięwzięcia. Organ argumentował, że realizacja zbiornika służącego zbieraniu odcieków z płyty gnojowej ma na celu uporządkowanie gospodarki nawozami pochodzenia zwierzęcego, bez zwiększenia obsady i dostosowanie jej do obowiązujących w tym zakresie przepisów, co ma szczególne znaczenie z uwagi na usytuowanie całej gminy na obszarze strefy ochronnej pośredniej zewnętrznej ujęcia wody powierzchniowej z rzeki [...]" – ustanowionej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r. (znak:[...]). W uzasadnieniu decyzji wskazano także, że w myśl przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie rodzajów instalacji, których eksploatacja wymaga zgłoszenia (Dz. U. Nr 283, poz. 2839) instalacje do chowu lub hodowli zwierząt zaliczane do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, podlegają zgłoszeniu organowi ochrony środowiska – zgodnie z treścią art. 152 ust. 1 tej ustawy. Ponadto, stosownie do art. 76 ww. ustawy nowo zbudowany lub zmodernizowany obiekt budowlany, zespół obiektów lub instalacja, nie mogą być oddane do użytkowania, jeżeli nie spełniają wymagań ochrony środowiska (nie wykonano wymaganych przepisami lub określonych w decyzjach administracyjnych środków technicznych chroniących środowisko, nie zastosowano odpowiednich rozwiązań technologicznych, wynikających z ustaw lub decyzji itp.).

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli osobiście: A. S., R. R., F. A., W. K., M. S., A. D., K. Sz., K. H., D. K., P. P., V. W., W. W. Odwołujący się zarzucali organowi, że jego decyzja narusza w sposób rażący przepisy ustawy - Prawo ochrony środowiska, a w szczególności postanowienia prawomocnej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. w sprawie "Strefy ochronnej pośredniej zewnętrznej ujęcia wody powierzchniowej z rzeki[...]." Według nich decyzja wywołała u znacznej części społeczności wsi [...] zrozumiałe oburzenie, żal, utratę zaufania do władz gminnych. Opisane w uzasadnieniu decyzji sprawy mijają się z prawdą, są nierzetelne i przedstawiają istotę sprawy jednostronnie na korzyść urzędu, który wykazał minimum zainteresowania sprawą; nic do końca nie wyjaśniając mieszkańcom.

Odwołanie od decyzji Burmistrza [...] złożyli także w dniu [...] r. przez swego pełnomocnika (radcę prawnego J. G.): M. K., E. Z., M. P., J. K., M. D., B. S., K. P., L. Sz., D. A., V. W., R. S., S. H., B. R., W. Sz., R. K., A. M., A. L., W. K., I. Sz., R. D.

W odwołaniu zarzucili organowi pierwszej instancji naruszenie:

- przepisy prawa materialnego - art. 11 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska wskutek niezastosowania go w niniejszej sprawie,

- art. 5, art. 47 ww. ustawy wskutek wadliwej ich wykładni,

- art. 77 § 1 i 4 kpa wskutek błędnej oceny stanu faktycznego i przyjęcia, że zamierzona inwestycja nie narusza zakazów zawartych w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. znak [...] dotyczącej ustanowienia strefy ochronnej pośredniej zewnętrznej ujęcia wody "[...]",

- art. 48 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy Prawo ochrony środowiska, z uwagi na to, że zaskarżona decyzja została wydana bez uzyskania prawomocnego postanowienia uzgadniającego Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego (wniesiono od niego skargę do WSA w Warszawie),

- art. 52 ust. 1 cyt. ustawy, ponieważ opracowany raport nie spełnia standardów określonych w tym przepisie i zawiera szereg merytorycznych błędów, które go w całości dyskwalifikują, (np. co do poziomu pogłowia oraz powierzchni, na której nawóz będzie zagospodarowany),

- art. 91 w związku z art. 92 i 94 kodeksu postępowania administracyjnego (brak wezwania pełnomocnika na rozprawę w dniu 27 czerwca 2006 r. i spóźnione zawiadomienie go o rozprawie w dniu 31 lipca 2006 r.).

Stawiając powyższe zarzuty odwołujący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.

Bezpośrednio do organu odwoławczego wpłynęło nadto pismo z 8 listopada 2006 r. sporządzone przez adwokata T. G. - drugiego pełnomocnika jednej z ww. osób odwołujących się – K. P., będące uzupełnieniem odwołania z dnia [...] r., z wnioskiem o uchylenie decyzji organu I instancji. W piśmie tym zawarto także wniosek o zawieszenie przedmiotowego postępowania do czasu rozpatrzenia przez Ministra Zdrowia sprawy z wniosku odwołującej się o stwierdzenie nieważności postanowienia uzgadniającego [...] Inspektora Sanitarnego, rozstrzygającego zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. W nawiązaniu do kwestii powyższego zagadnienia wstępnego pełnomocnik K. P. podniósł zarzuty:

– rażącego naruszenia art. 48 ust. 2 pkt 1 i 1a ustawy Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 106 § 1 i 5 kpa poprzez podjęcie zaskarżonej decyzji przed ostatecznym i prawomocnym wydaniem przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego wymaganego postanowienia uzgadniającego,

- oparcia decyzji na postanowieniu [...] Inspektora Sanitarnego utrzymującym w mocy postanowienie Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego w [...] z [...] r. w sytuacji, gdy to ostatnie postanowienie zostało wydane w trakcie zwieszenia postępowania w przedmiotowej sprawie, a nie była to czynność niezbędna dla zapobieżenia niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnym szkodom dla interesu społecznego, co równoznaczne było z rażącym naruszeniem art. 138 § 1 kpa w związku z art. 138 § 3 kpa– w związku z art. 102 kpa, mającym wpływ na wynik postępowania.

Niezależnie od tego w odwołaniu zarzucono:

- rażące naruszenie art. 110 kpa i art. 16 kpa w zw. z art. 141 § 1 i art. 144 kpa w zw. z art. 127 § 1 kpa oraz art. 154 § 1, 155, 156 §1, 161 § 1, 162 §1 i 163 kpa, poprzez wydanie dwóch kolejnych postanowień: uzgadniającego i nieuzgadniającego warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia przez organ współdziałający – Wojewodę[...], w sytuacji gdy organ administracji publicznej, który wydał postanowienie lub decyzję jest nią związany, a zmiana raz wydanego postanowienia lub decyzji w sprawie wymaga zmiany tego postanowienia lub tej decyzji w drodze wszczęcia i właściwego przeprowadzenia procedury odwoławczej,

- naruszenie art. 110 kpa i art. 16 kpa w zw. z pkt III 4 ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] w sprawie ustanowienia strefy ochronnej pośredniej ujęcia wody "[...] poprzez wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, która pozostaje w sprzeczności z zakazem ustanowionym we wskazanej decyzji, zgodnie z którym zabrania się lokalizowania ferm chowu zwierząt i innych obiektów zaliczonych do inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi oraz mogących pogorszyć stan środowiska na terenie tej strefy,

- naruszenie art. 47 w zw. z art. 141 ust. 1 i 2 i art. 144 ust. 1 i 2 oraz w zw. z art. 52 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez pominięcie przez organ, który wydał zaskarżoną decyzję, w prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym analizy wpływu planowanego przedsięwzięcia na kwestię emisji zapachów do środowiska oraz analizy porównania proponowanej dla budowy instalacji techniki z najlepszymi dostępnymi technikami w rozumieniu ustawy Prawo ochrony środowiska,

- obrazę art. 10 § 1 kpa i art. 10 ustawy z dnia 21 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska oraz art. 46a ust. 5 ustawy z dnia 21 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 49 kpa, poprzez uniemożliwienie skarżącej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a tym samym uczestnictwa w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, a w szczególności przyjęcie błędnej formy doręczania zawiadomień o czynnościach podejmowanych w toku postępowania, w tym o przeprowadzanych rozprawach administracyjnych, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy,

- rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 77 § 1 i 80 kpa i art. 136 kpa w zw. z art. 144 kpa poprzez nieprzeprowadzenie właściwego postępowania wyjaśniającego w sprawie, mimo że okoliczności sprawy tego wymagały, a zwłaszcza oparcie rozstrzygnięcia na materiale niekompletnym oraz nierozpatrzenie materiału dowodowego w sposób wnikliwy i wyczerpujący.

Pismo do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] noszące datę [...] r. skierowali także M. i A. J. wnosząc o niezwłoczne zajęcie jednoznacznego stanowiska, niezbędnego do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołań złożonych przez pełnomocników adwokata T. G. i radcę prawnego J. G. oraz przez osoby działające we własnym imieniu, decyzją z [...] r. znak [...], orzekło o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.

Wskutek złożenia skargi na ww. decyzję Kolegium do WSA w Bydgoszczy, Sąd ten wyrokiem z dnia 16 lutego 2010 r., sygnatura akt II SA/Bd 842/09 uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium, wskazując na uchybienia przepisów proceduralnych w zakresie dotyczącym ustalenia kręgu stron postępowania. Ponadto Sąd rozstrzygnął wszystkie podnoszone przez strony zarzuty zawarte we wniesionych odwołaniach od pierwszoinstancyjnej decyzji, dając temu wyraz w rozbudowanym i wyczerpującym uzasadnieniu tego orzeczenia.

Orzekając ponownie, w dniu [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wydało decyzję nr[...], którą utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ dokonał oceny legitymacji poszczególnych stron tego postępowania, stosownie do art. 28 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.). W rezultacie spośród osób, które złożyły odwołanie w niniejszej sprawie, Kolegium merytoryczne rozpatrzyło odwołania wniesione przez K. P., P. P. i A. L. Wobec pozostałych osób wnoszących odwołania Kolegium umorzyło postępowanie odwoławcze, z powodu braku statusu strony postępowania administracyjnego.

Odnosząc się do merytorycznej strony rozstrzygnięcia kolegium podniosło, iż nie sposób zgodzić się z zarzutem wskazującym na wadliwe uzyskanie przez organ pierwszej instancji uzgodnienia w trybie art. 106 § 1 i 5 kpa w związku z art. 48 ust. 2 pkt 1 i 1a i art. 57 ust. 1 - Prawa ochrony środowiska, gdyż postanowienie uzgadniające jest zaskarżalne, a więc w wypadku wniesienia zażalenia organ winien wstrzymać się z wydaniem decyzji do czasu rozpatrzenia zażalenia w postępowaniu instancyjnym. Brak jest jakichkolwiek przesłanek do przyjęcia, iż konieczne jest uzyskanie prawomocnego stanowiska organu uzgadniającego, co w ocenie organu oznaczałoby w rozpatrywanej sprawie wstrzymanie wydania decyzji do czasu rozpatrzenia skargi na to postanowienie. Wskazano, że zaskarżona decyzja wydana została dopiero po wydaniu przez [...] Inspektora Sanitarnego postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie uzgadniające organu l instancji.

Jako niezrozumiały uznano zarzut sformułowany przez pełnomocnika strony adwokata T. G., iż konsekwencją wydania zaskarżonej decyzji w oparciu o nieprawomocne postanowienie [...] Inspektora Sanitarnego jest pośrednie rażące naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 138 § 2 kpa, w zw. z art. 102 kpa. Zarzut ten skarżący odniósł do rozstrzygnięcia Kolegium dotyczącego utrzymania w mocy zażalenia na postanowienie Burmistrza Koronowa o podjęciu z urzędu zawieszonego postępowania. Wskazano, że przepis art. 102 kpa dotyczy możliwości podejmowania niezbędnych czynności w czasie zawieszenia postępowania przez organ, przed którym zawisła sprawa; nie dotyczy on jednak działań innego organu wydającego postanowienie uzgadniające, co może nastąpić w czasie zawieszenia postępowania.

W związku z kolejnym zarzutem – dotyczącym rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego tj. art. 110 i art. 16 w zw. z art. 141 § 1 i art. 144 w zw. z art. 127 § 1 oraz art. 154 § 1, art. 155, art. 156 § 1, art. 161 § 1, art. 162 § 1 i art. 163 kpa poprzez wydanie przez organ współdziałający: Wojewodę [...] dwóch kolejnych postanowień: odmownego i uzgadniającego warunki realizacji przedsięwzięcia organ wskazał, że organ współdziałający nie jest organem prowadzącym postępowanie w samodzielnej, odrębnej sprawie administracyjnej, ponieważ organ ten zajmuje stanowisko w sprawie już zawisłej przed innym organem administracyjnym, podnosząc przy tym, że postanowienia uzgadniające, choć są zaskarżalne, to jednak w swej naturze zbliżają się do postanowień dowodowych, o których mówi art. 77 § 2 kpa, z tego też względu nic nie stoi na przeszkodzie, aby właściwy organ zmienił swoje postanowienie uzgadniające przed rozstrzygnięciem sprawy głównej.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 16 i art. 110 kpa w zw. z punktem III.4 decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie ustanowienia strefy ochronnej pośredniej ujęcia wody "[...]" w [...] oraz art. 77 § 1 14 kpa., Kolegium wskazało, iż lokalizacja przedmiotowego przedsięwzięcia na działce nr [...] w [...], która jest częścią ustanowionej ww. decyzją strefy ochronnej, nie narusza postanowień tej decyzji, z tego względu, że w punkcie III.2 decyzji wojewody zakazano gromadzenia ścieków i odpadów, które wskutek nieodpowiednich zabezpieczeń mogą zanieczyścić wody, a zbiornik na odcieki jest właśnie odpowiednim zabezpieczeniem w przypadku hodowli Państwa J. Dodatkowo wskazano na punkt IV decyzji, który daje możliwość zwolnienia przez wojewodę z zakazów, a postanowienie wojewody uzgadniające decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach traktować można jako zgodę na projektowaną inwestycję, udzieloną w trybie ww. decyzji ustanawiającej strefę ochronną.

Odnosząc się do kolejnego podnoszonego zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez zaniechanie rozstrzygnięcia w zakresie emisji gazów z punktu widzenia uciążliwych zapachów i odorów, organ wskazał na ustalenia obu raportów o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko sporządzonych przez: A. R. oraz Z. Dz. w związku z czym uznał, że mając na względzie ustalenia ww. raportów, Burmistrz K. określił prawidłowo warunki wykorzystania terenu zajętego na przedsięwzięcie w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem między innymi ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich. W tym zakresie decyzja nałożyła na wnioskodawcę obowiązek (pkt 3.6) zastosowania dla projektowanego zbiornika (lub zbiorników) pokryw pływających, zabezpieczających przed nadmierną emisją złowonnych zapachów do powietrza. Ponadto nałożono na wnioskodawcę wymóg (pkt 3.12) zaprojektowania na granicy zakładu od strony sąsiednich zabudowań mieszkalnych oraz wokół projektowanego zbiornika do gromadzenia płynnych odchodów zwierzęcych pasów zieleni średniej i wysokiej w celu ograniczenia emisji zanieczyszczeń do otoczenia. Natomiast, w celu ograniczenia emisji substancji odorowych na wnioskodawcę nałożono obowiązek (pkt 11.4) mieszania gnojówki bezpośrednio przed opróżnianiem zbiornika i wywożenia na pole w czasie pochmurnej pogody. Gnojówka powinna być wprowadzana bezpośrednio do gleby z pomocą węży rozlewowych połączonych z zębami kultywatora. W punkcie 11.5 zobowiązano wnioskodawcę do przeprowadzenia po zakończeniu inwestycji badania powietrza, w celu określenia jego jakości - tła, potrzebnego w przypadku konieczności przeprowadzania dalszych badań w celach porównawczych stanu jakości środowiska na terenie gospodarstwa.

Wobec zarzutu naruszenia art. 10 § 1 kpa i art. 10 Prawa ochrony środowiska oraz art. 46a ust. 5 Prawa ochrony środowiska w zw. z art. 49 kpa poprzez uniemożliwienie skarżącym wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a tym samym uczestnictwa w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, a w szczególności poprzez przyjęcie błędnej formy doręczania zawiadomień o czynnościach podejmowanych w toku postępowania, w tym o rozprawach administracyjnych, organ wyjaśnił, że strony zostały powiadomione przez organ I instancji o terminie pierwszej rozprawy zaplanowanej na 27 czerwca 2006 r., a wezwanie na rozprawę i powiadomienie o przedmiocie sprawy, miejscu i terminie zesłało przekazane stronom w formie pisemnej oraz dodatkowo w formie obwieszczenia, stosownie do treści art. 32 ust. 1 pkl 2 i art. 53 Prawa ochrony środowiska oraz art. 10 § 1 art. 49 i art. 91 § 1 - 3 kpa (karty nr 257-261 i 281-310). Kolejna rozprawa wyznaczona została na dzień 31 lipca 2006 r. i także w tym wypadku organ l instancji zarówno skierował do stron wezwania pisemne, jak i w formie obwieszczenia.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez pełnomocnika - radcę prawnego J. G., a dotyczących uniemożliwienia pełnomocnikowi wzięcia udziału w ww. rozprawach administracyjnych oraz odmowy zwołania kolejnej rozprawy w trybie art. 89 kpa, organ podniósł, iż pełnomocnik była obecna na pierwszej rozprawie i została zawiadomiona o terminie kolejnej rozprawy, a ponadto organ zawiadomił o terminach tychże rozpraw bezpośrednio strony. Wskazano, że doręczenie wezwania na drugą rozprawę na trzy dni przed terminem spowodowane zostało awizowaniem przesyłki, która wysłana została w czasie właściwym, umożliwiającym doręczenie wezwania pełnomocnikowi na siedem dni przed rozprawą. Zwrócono uwagę, że pełnomocnik będący radcą prawnym winien w taki sposób zorganizować pracę kancelarii, aby możliwe było bieżące odbieranie korespondencji, bez potrzeby jej awizowania, a konsekwencji uchybień w tym względzie nie można przenosić na organ administracyjny. Ponadto Kolegium zauważyło, iż pełnomocnik prowadziła korespondencję z organem I instancji, w której wyraziła swoje stanowisko, co do dalszego biegu sprawy oraz zakwestionowała zasadność odbycia drugiej rozprawy.

Skargę do Sądu na powyższą decyzję złożyła K. P., wnosząc o uchylenie decyzji organu odwoławczego. Strona zaskarżyła decyzję w całości, zarzucając jej:

I. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy — art. 106 § 1 i 5 kpa w zw. z art. 48 ust. 2 pkt. 1 i 1a i art. 57 ust. 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska poprzez przyjęcie, że dla wydania decyzji w sprawie głównej nie jest konieczne uzyskanie prawomocnych postanowień uzgadniających w rozumieniu ww. przepisów i wystarczy wyłącznie uzyskanie ostatecznych postanowień uzgadniających w rozumieniu ww. przepisów, to jest w niniejszej sprawie prawidłowym było wydanie decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] r. przed uzyskaniem prawomocnego postanowienia uzgadniającego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, podczas gdy dla wydania decyzji w sprawie głównej konieczne jest uzyskanie nie tylko ostatecznych, ale również prawomocnych, postanowień uzgadniających w rozumieniu ww. przepisów,

II. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy — art. 6, 7 i 8 kpa w zw. z art. 77 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] r. o środowiskowych uwarunkowaniach bez merytorycznego ustosunkowania się do podnoszonego przez skarżącą w odwołaniu od niej zarzutu naruszenia art. 102 kpa w zw. z art. 104 § 1 kpa polegającego na wydaniu przez Burmistrza [...] ww. decyzji w oparciu o postanowienie [...] Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. utrzymującego w mocy postanowienie Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] r. w sytuacji, gdy to ostatnie postanowienie uzgadniające organu I instancji zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisów postępowania, to jest w czasie, gdy postępowanie w przedmiotowej sprawie było zawieszone, a nie była to czynność niezbędna w celu zapobieżenia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnym szkodom dla interesu społecznego,

III. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy - art. 110 kpa i art. 16 kpa w zw. z art. 141 § 1 i art. 144 kpa w zw. z art. 127 § 1 kpa oraz art. 154 §1, 155, 156 § 1, 161 § 1, 162 § 1 i 163 kpa, poprzez przyjęcie, że prawidłowym jest wydanie decyzji w sprawie głównej w oparciu o dwa kolejne postanowienia: uzgadniające i nieuzgadniające, to jest w niniejszej sprawie prawidłowym jest wydanie przez Burmistrza [...] decyzji z dnia [...] r. w oparciu o dwa odmienne postanowienia organu współdziałającego tj. Wojewody [...], podczas gdy organ administracji publicznej, w tym również Wojewoda [...] w niniejszej sprawie, który wydal postanowienie lub decyzję jest nią związany, a zmiana raz wydanego postanowienia lub decyzji w sprawie wymaga zmiany tego postanowienia lub tej decyzji w drodze wszczęcia i właściwego przeprowadzenia procedury odwoławczej,

IV. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy - art. 110 kpa i art. 16 kpa w zw. z pkt III. 4 ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia 14 marca 1998 r., znak sprawy: [...] w sprawie ustanowienia strefy ochronnej pośredniej ujęcia wody "[...]" w B., w związku 2 art. 7 i 8 kpa oraz art. 77 kpa, poprzez przyjęcie, że planowana inwestycja, której dotyczy decyzja Burmistrza [...]z dnia [...] r. pozostaje zgodna z ograniczeniami zawartymi w ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r., podczas gdy inwestycja ta pozostaje w sposób oczywisty sprzeczna z zakazem ustanowionym w ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...]r., zgodnie z którym zabrania się w szczególności lokalizowania ferm chowu zwierząt i innych obiektów zaliczonych do inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi oraz mogących pogorszyć stan środowiska na terenie ustanowionej strefy,

V. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy - art. 77 § 1, art. 80 kpa, art. 136 kpa i art. 140 kpa w związku w szczególności z art. 47, art. 141 ust. 1 i 2, art. 144 ust. 1 i 2 oraz art. 52 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 ustawy - Prawo ochrony środowiska, poprzez wydanie decyzji w postępowaniu, w którym nie przeprowadzono właściwego postępowania wyjaśniającego w sprawie, mimo że okoliczności sprawy tego wymagały, w tym:

- nie zebrano materiału dowodowego mającego być podstawą rozstrzygnięcia sprawy,

- oparto rozstrzygnięcia w sprawie na materiale niekompletnym,

- nie rozpatrzono materiału dowodowego w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący, w szczególności, wydanie decyzji z pominięciem właściwej analizy wpływu planowanej instalacji na kwestię emisji zapachów do środowiska oraz analizy porównania proponowanej dla budowy instalacji techniki z najlepszymi dostępnymi technikami w rozumieniu ustawy - Prawo ochrony środowiska,

VI. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy - art. 10 § 1 kpa i art. 10 ustawy z dnia 21 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska oraz art. 46a ust. 5 ustawy z dnia 21 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 49 kpa, poprzez utrzymanie w mocy decyzji, która wydana została w postępowaniu, w którym uniemożliwiono skarżącej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a tym samym uczestnictwo w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, a w szczególności przyjęcie błędnej formy doręczania zawiadomień o czynnościach podejmowanych w toku postępowania, w tym o przeprowadzanych rozprawach administracyjnych, w tym również poprzez nie zawiadomienie skarżącej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w trybie art. 10 kpa.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znaleziono podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Z uwagi na charakter zarzutów podniesionych przez skarżącą w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, iż sprawa była już przedmiotem oceny sądów administracyjnych obydwu instancji - Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej w skrócie: NSA) z dnia 26 stycznia 2009 r. sygn. II OSK 51/08 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy (w skrócie: WSA) z dnia 16 lutego 2010 r., sygnatura akt II SA/Bd 842/09, co ma niebagatelny wpływ na rozstrzygnięcie w tej sprawie. Zgodnie bowiem z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) (w związku z art. 170 i art. 171 ustawy zwanej dalej ppsa.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. "Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie (por. np. S. Hanausek ( ) W. Siedlecki (red.), System prawa procesowego cywilnego. Zaskarżanie orzeczeń sądowych, Ossolineum 1986, s. 318). Pojecie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał akt (czynność) zostało uznanie za błędne" (zob. uw. 2 do art. 153 [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III.).

Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. W pojęciu ocena prawna mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego. Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu komentowanego przepisu oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Jan Paweł Tarno, LexisNexis, Warszawa 2008).

Przepis art. 153 ppsa ma charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązująca w demokratycznym państwie prawnym, jakim jest Rzeczypospolita Polska, zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziłoby do niespójności działania systemu władzy publicznej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 22 września 1999 r. sygn. I SA 2019/98, niepublikowany) podkreśla się, że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie i na Sądzie może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000 r. sygn. I SA/Ka 2408/ 98, wyrok NSA z dnia 16 lutego 2005r. sygn. FSK 1576/04, wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2005r. sygn. OSK 1403/04, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Rozpoznając tę sprawę należało więc mieć na uwadze okoliczność, iż była ona już przedmiotem oceny orzeczeń Sądów, w których przedstawiono ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego toku postępowania. Należy mieć na względzie, że WSA w Bydgoszczy, wyrokiem z dnia 16 lutego 2010 r., sygnatura akt II SA/Bd 842/09 uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium ze względu na uchybienia przepisów proceduralnych w zakresie dotyczącym ustalenia kręgu stron postępowania. Ponadto Sąd rozstrzygnął wszystkie podnoszone przez strony zarzuty zawarte we wniesionych odwołaniach od pierwszoinstancyjnej decyzji, dając temu wyraz w rozbudowanym i wyczerpującym uzasadnieniu tego orzeczenia. Podnoszone aktualnie przez skarżącą zarzuty w swojej treści stanowią zasadnicze powtórzenie podnoszonych uprzednio, we wcześniejszych stadiach postępowania, w związku z czym należy uznać ich nieskuteczność z uwagi na przedstawioną powyżej interpretację reguły unormowanej w art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Przypomnieć jedynie należy, iż przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] r. znak: [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody dla przedsięwzięcia polegającego na budowie instalacji – zbiornika otwartego do magazynowania płynnych odchodów zwierzęcych o pojemności 966 m³ dla 233 DJP hodowli zwierząt na części działki nr 56/1 położonej w gospodarstwie w [...].

Przede wszystkim podnieść należy, że kwestia stref ochronnych ujęć wody i związane z nimi problemy nie leżą obecnie w kompetencjach wojewody, lecz dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej, zaś omawiana decyzja ma charakter aktu prawa miejscowego. Ponadto brak jest aktualnie możliwości wzruszenia tejże decyzji lub niektórych jej postanowień w trybie przepisów kpa dotyczących trybów nadzwyczajnych, na co wskazuje treść art. 2 ust. 2 wymienionej wcześniej ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne. Skoro w myśl tego przepisu postępowania administracyjne wszczęte w przedmiocie stref ochronnych ustanowionych na podstawie ustawy - Prawo wodne z 1974 r. podlegają umorzeniu, to jednocześnie oznacza, iż brak jest podstaw do wszczynania wszelkich postępowań administracyjnych w tym zakresie.

Zatem nie istnieją podstawy prawne, które pozwalałby wojewodzie na wydanie jakiejkolwiek decyzji dotyczącej strefy ochronnej ujęcia wody "[...]."

Wobec powyższego oceny wymaga, czy – jak zarzuca skarżąca - decyzja Burmistrza [...] z dnia [...] r., a w konsekwencji również utrzymująca ją w mocy decyzja organu II instancji pozostają w sprzeczności z postanowieniami decyzji ustanawiającej wskazaną strefę ochronną.

W pkt III 4 decyzji z dnia 14 grudnia 1998 r. ustanowiono zakaz lokalizowania ferm chowu zwierząt i innych obiektów zaliczonych do inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi oraz mogących pogorszyć stan środowiska.

Wykładania językowa powyższego unormowania pozwala stwierdzić, że dotyczy ono dwóch wyraźnie wymienionych kategorii obiektów- z jednej strony ferm chowu zwierząt zaś z drugiej - innych nieokreślonych rodzajów obiektów szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi oraz mogących pogorszyć stan środowiska. Z ówcześnie obowiązującego rozporządzenia Ministerstwa Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska... (Dz. U. Nr 93, poz. 583) wynika, że do inwestycji, szczególnie szkodliwych zaliczono fermy hodujące zwierzęta w liczbie 500 dużych jednostek przeliczeniowych (DJP) inwentarza (§ 1 pkt 25), a mogących pogorszyć stan środowiska – fermy hodujące zwierzęta w liczbie od 50 do 500 DJP, zaś w przypadku chowu ściółkowego – od 100 do 500 DJP (§ 2 pkt 1a). W świetle treści tego rozporządzenia gospodarstwo hodowlane A. i M. J. należało zaliczyć do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska. W obecnie obowiązującym stanie prawnym hodowlę zwierząt w liczbie nie niższej niż 210 dużych jednostek przeliczeniowych inwestora (DJP) także zakwalifikowano do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (§ 2 ust. 1 pkt 43 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r.- Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.)

Jednakże nie można pominąć okoliczności, iż rozpatrywana sprawa nie dotyczy założenia nowej fermy hodowlanej. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji oraz postanowień uzgadniających organów inspekcji sanitarnej i ochrony środowiska nadto wynika, że inwestorzy nie ubiegają się o zwiększenie obsady zwierzęcej.

Zatem zamierzenie inwestycyjne w postaci budowy zbiornika do magazynowania płynnych odchodów zwierzęcych o pojemności 966 m³ na działce nr 56/1 należy odnieść tylko do tej części punktu III 4 decyzji Wojewody [...], która dotyczy zakazu lokalizowania "innych obiektów szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi oraz mogących pogorszyć stan środowiska."

Zauważyć trzeba, że obwiązująca w dacie tworzenia strefy ochronnej ujęcia "[...]" ustawa z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz. U. Nr 1994 r., Nr 49, poz. 196 ze zm.) nie zawierała przepisu będącego odpowiednikiem art. 46 ust. 2a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r., Nr 129, poz. 902) obligującego do kwalifikowania jako jedno przedsięwzięcie przedsięwzięć powiązanych technologicznie, dlatego też łączenie przy interpretacji punktu III 4 decyzji faktu prowadzenia gospodarstwa hodowlanego (i to nie faktu jego tworzenia) z lokalizacją innego obiektu, który może lub nie być zaliczony do obiektów, o których mowa po spójniku "i" w tymże punkcie i to wbrew wyraźnej treści punktu III 4, jest w ocenie Sądu nieuprawnione. Należy przy tym pamiętać, że omawiana decyzja jest aktem przede wszystkim związanym z prawem wodnym i wydanym w celu zapewnia realizacji jego przepisów, a nie z prawem ochrony środowiska w szerokim tego słowa znaczeniu. W związku z tym czym innym jest ocena zastosowania się organu do wymogów tejże decyzji, a czym innym objęcie postępowaniem w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, w uwzględnieniu art. 46 ust. 2a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r., zarówno obecnej hodowli zwierząt w gospodarstwie inwestora, jak i planowanej budowy zbiornika na płynne odchody zwierzęce.

Zarówno w wymienionych wyżej rozporządzeniu z dnia 14 lipca 1998 r. (Dz. U. Nr 93, poz. 583), jak i obowiązującym rozporządzeniu w dniu 9 listopada 2004 r. (Dz. U. Nr 257, poz. 2573) brak jest przepisu, do którego można byłoby zakwalifikować wskazany wyżej zbiornik.

Z akt administracyjnych wynika, że M. i A. J. prowadzą ściółkową hodowlę trzody chlewnej w łącznej obsadzie 233 DJP w dwóch oddzielnych drogą krajową i drogą gminną miejscach na terenie wsi[...]. Siedlisko wraz z dwoma chlewniami znajduje się na działce nr 60/1 przyległej do działki 56/1, na której planowany jest sporny zbiornik, a dalsze dwie chlewnie usytuowane są na działkach 100/1 i 107. Wszystkie chlewnie wyposażone są w płyty obornikowe i małe zbiorniki na gnojówkę, których wielkość jest niewystarczająca (stwarza to konieczność ich przedwczesnego opróżniania oraz zachowania ustawowych terminów nawożenia). Są to obiekty oddziaływujące w określonym stopniu na środowisko. W związku z zachowaniem dotychczasowego stanu pogłowia mierzonego w DJP, ilość obornika i gnojówki w przypadku budowy zbiornika na płynne odchody nie ulegnie zwiększeniu. Budowa zbiornika o pojemności 966 m³ pozwoli na gromadzenie w nim płynnych odchodów zwierzęcych z wszystkich chlewni do czasu wykorzystania jako nawóz naturalny. Inwestorzy podjęli też czynności zmierzające do formalnego załatwienia sprawy związanej z budową jednej dużej płyty obornikowej o pow. 290 m². Nadto w celu zminimalizowania uciążliwości dla otoczenia związanej z transportem gnojówki na działkę 56/1, a następnie na pola, zakupili dostosowany do tego celu spełniający wymagania techniczne wóz asenizacyjny.

Przewidziany do zainstalowania rodzaj zbiornika posiadający aprobatę techniczną Instytutu Ochrony Środowiska, przeznaczony do magazynowania naturalnych nawozów płynnych, jest zbiornikiem szczelnym, zaprojektowanym i wykonanym w sposób eliminujący możliwość zanieczyszczenia powierzchni ziemi, w tym wód powierzchniowych i podziemnych w jego sąsiedztwie (k 23 akt).

Z postanowień uzgadniających warunki decyzji Burmistrza [...] o uwarunkowaniach środowiskowych, wydanych przez specjalistyczne organy inspekcji sanitarnej (Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] i [...] Inspektora Sanitarnego w[...]) jednoznacznie wynika, że realizacja zbiornika nie tylko nie pogorszy lecz przyczyni się do poprawy warunków środowiskowych na terenie hodowli i pozwoli na prawidłową gospodarkę nawozami naturalnymi pochodzenia zwierzęcego. Między innymi wielkość zbiornika umożliwi przetrzymywanie w nim płynnych odchodów zwierzęcych przez odpowiedni okres (wynoszący minimalnie 4 miesiące), czego konsekwencją będzie prawidłowo zachodzący proces ich przetwarzania przed wprowadzeniem do gleby (beztlenowa fermentacja powodująca proces biodegradacji patogenów występujących w odchodach), a w efekcie zmniejszona zostanie emisja, zwłaszcza odorów (nieprzyjemnych zapachów) do powietrza podczas magazynowania tychże płynnych odchodów i ich nawożenia na pola. Identyczne stanowisko zawiera raport oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko sporządzony w lutym 2006 r. przez Z. Dz.

Przedstawione wyżej okoliczności w powiązaniu z dokonaną interpretacją treści punktu III 4 decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. uzasadniają stwierdzenie, że wydana przez Burmistrza [...] w dniu [...] r. decyzja nie narusza zawartego w nim zakazu, a tym samym w powyższym zakresie prawidłowe jest stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

To samo dotyczy punktu III 6 omawianej decyzji Wojewody, bowiem właśnie brak realizacji planowanego przedsięwzięcia skutkujący koniecznością składowania płynnych odchodów zwierzęcych w dotychczasowych warunkach (istniejących zbiornikach) może powodować przenikanie zanieczyszczeń do gleby i wód gruntowych, obniżając jakość wody pitnej. W konsekwencji nie można podzielić zarzutu skarżących, że utrzymując decyzję organu I instancji w mocy, organ odwoławczy nie zastosował się do art. 11 ustawy Prawo ochrony środowiska.

Nie można w tym miejscu nie podnieść, że budowa kwestionowanego zbiornika ma również na celu dostosowanie gospodarstwa hodowlanego A. i M. J. do wymogów prawa unijnego znajdującego odzwierciedlenie w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 2000 r. o nawozach i nawożeniu (Dz. U. Nr 89, poz. 99; uchylona z dniem 15 listopada 2007 r. przez ustawę z 10 lipca 2007 r. o tym samym tytule), którą nałożony został na inwestorów obowiązek przechowywania od 28 lipca 2008 r. nawozów naturalnych w postaci płynnej wyłącznie w odpowiednich zbiornikach, a nawozów naturalnych w postaci stałej – w pomieszczeniach inwentarskich lub na nieprzepuszczalnych płytach (art. 18 w związku z art. 30 ust. 2).

Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie nie może być również mowy o naruszeniu art. 4 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, zapewniającego prawo powszechnego korzystania, ze środowiska, gdyż przepis ten nie ma w niej zastosowania. Ustawodawca bowiem w ust. 2 art. 4 dopuszcza korzystanie ze środowiska wykraczające poza ramy korzystania powszechnego pod warunkiem uzyskania stosownego pozwolenia i tej właśnie sytuacji dotyczy sprawa planowanego na działce nr 56/1 przedsięwzięcia. Tak więc inwestorzy działają w ramach wynikających ze wskazanego przepisu uprawnień. Uzyskanie wspomnianego pozwolenia jest równoznaczne z zalegalizowaniem ograniczeń w korzystaniu powszechnym ze środowiska przez inne podmioty.

Nie jest trafny zarzut naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] prawa procesowego poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji wydanej w oparciu o postanowienie uzgadniające Wojewody bez wyeliminowania w odpowiednim trybie z obrotu prawnego jego poprzedniego postanowienia odmawiającego uzgodnienia. Należy mieć na uwadze, że organ współdziałający w trybie art. 106 kpa z organem załatwiającym sprawę główną jest umocowany do działania ze względu na swoje zadania w sferze publicznoprawnej wynikające z jego specjalizacji i posiadanej w tym zakresie wiedzy. Stąd też, jeżeli organ współdziałający zmieni swoje stanowisko, zaś organ rozstrzygający sprawę decyzją w chwili jej wydania dysponuje postanowieniem zawierającym nowe stanowisko, nie ma podstaw prawnych do jego pominięcia. Ponadto organ rozstrzygający sprawę główną nie może skutecznie w drodze procesowej zakwestionować postanowienia organu współdziałającego nawet, gdyby było wadliwe.

Prawidłowe jest też stanowisko organu odwoławczego, że zakaz podejmowania w czasie zawieszenia postępowania czynności, za wyjątkiem wymienionych w art. 102 kpa, dotyczy organu, który zawiesił postępowanie. Stąd też, jeśli zawieszenie postępowania nastąpiło w sprawie głównej, nie było przeszkód do wydania w czasie tego zawieszenia postanowienia przez organ współdziałający – Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w[...]. Poza tym, gdyby istotnie organ współdziałający dopuścił się naruszenia wskazanego przepisu, uchybienie to mogłoby być kwestionowane tylko w środku zaskarżenia skierowanego do organu wyższego stopnia. Jak już wyżej bowiem wskazano, organ rozstrzygający w sprawie głównej nie jest kompetentny do oceny legalności działań organu współdziałającego.

Przepis art. 97 § 1 pkt 4 kpa pozwala organowi prowadzącemu postępowanie na jego zawieszenie wówczas, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pod pojęciem zagadnienia wstępnego należy rozumieć sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia materialnoprawnego. Jest to przy tym zagadnienie otwarte, tzn. takie, które nie zostało przesądzone na właściwej drodze. Owo przesądzenie oznacza, w przypadku decyzji, wydanie decyzji ostatecznej.

Jakkolwiek uzgodnienie jest zagadnieniem wstępnym w sprawie dot. wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, to jednak w niniejszej sprawie postanowienie w powyższym przedmiocie wydane przez Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego zostało utrzymane w mocy ostatecznym postanowieniem [...] Inspektora Sanitarnego. Organ rozstrzygający w sprawie głównej na miał zatem podstaw ani do zawieszenia postępowania, ani też do wstrzymania się z wydaniem decyzji w związku z zaskarżaniem do sądu administracyjnego, czy też właściwego ministra decyzji ostatecznej organu wyższego stopnia nad organem uzgadniającym.

Nie sposób zgodzić się z zarzutem wskazującym na wadliwe uzyskanie przez organ pierwszej instancji uzgodnienia w trybie art. 106 § 1 i 5 kpa w związku z art. 48 ust. 2 pkt 1 i 1a i art. 57 ust. 1 - Prawa ochrony środowiska, gdyż postanowienie uzgadniające jest zaskarżalne, a więc w wypadku wniesienia zażalenia organ winien wstrzymać się z wydaniem decyzji do czasu rozpatrzenia zażalenia w postępowaniu instancyjnym. Brak jest bowiem jakichkolwiek przesłanek do przyjęcia, iż konieczne jest uzyskanie prawomocnego stanowiska organu uzgadniającego, co oznaczałoby w rozpatrywanej sprawie wstrzymanie wydania decyzji do czasu rozpatrzenia skargi na to postanowienie. Nie można też tracić z pola widzenia okoliczności, iż zaskarżona decyzja wydana została dopiero po wydaniu przez [...] Inspektora Sanitarnego postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie uzgadniające organu l instancji.

Podniesione w skargach zarzuty dotyczące braków i sprzeczności w raporcie oddziaływania na środowisko, a tym samym niepełnego zebrania materiału dowodowego, stanowią wierne powtórzenie zarzutów zawartych w odwołaniach wniesionych od decyzji organu I instancji.

Do zarzutów tych Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustosunkowało się wyczerpująco w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzając ich bezzasadność.

Stanowisko to Sąd podziela.

O ile bowiem można mieć zastrzeżenia do pierwszego raportu sporządzonego w marcu 2005 r. przez A. R., to kolejny raport autorstwa Z. Dz. z lutego 2006 r. opracowany w związku z pismem Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] r. (k.77-78 akt), odpowiada w pełni wymogom określonym w art. 52 ustawy Prawo ochrony środowiska.

W obszernym uzasadnieniu SKO między innymi wskazało na porównanie w raporcie proponowanych rozwiązań technicznych przy realizacji zbiornika z technologią spełniającą wymagania przewidziane w art. 143 ustawy Prawo ochrony środowiska (k. 43 raportu). Do tej części raportu skarżący nie wnieśli w odwołaniu żadnych zastrzeżeń, które wymagałyby ustosunkowania się do nich przez organ II instancji, a zwłaszcza, gdyby niezbędna była wiedza specjalistyczna - uzasadniałyby zwrócenie się o zajęcie stanowiska do autora raportu.

Znaczną część uzasadnienia organ odwoławczy poświęcił omówieniu wynikających z raportu ustaleń dotyczących przewidzianych rodzajów i wielkości emisji substancji do powietrza, w tym emisji odorów oraz działaniom mającym na celu ograniczenie negatywnego wpływu przedsięwzięcia na środowisko.

Ze względu na podnoszoną przede wszystkim w toku postępowania kwestię odorów związanych z budową i usytuowaniem zbiornika na płynne odchody zwierzęce zauważyć należy, iż w świetle treści raportu głównym źródłem ich emisji są pomieszczenia hodowlane oraz gnojowica nawożona na pola, której ilość, wobec zachowania dotychczasowej wielkości hodowli nie ulegnie zwiększeniu. Zastąpienie istniejących w gospodarstwie będących dodatkowym źródłem odorów nie zapewniających szczelności zbiorników na wspomniane odchody jednym dużym spełniającym wymogi technicznie zbiornikiem, jak wynika z raportu, nie spowoduje ogólnie zwiększenia nieprzyjemnych zapachów, na co będzie miała wpływ szczelność tegoż zbiornika, zastosowana pływająca pokrywa, a w szczególności – co podniesiono także w postanowieniach uzgadniających – jego znaczne rozmiary umożliwiające zachowanie prawidłowej częstotliwości opróżniania, to jest nie częściej niż co 4 miesiące, wskutek czego zachodzić będzie prawidłowa fermentacja gnojowicy skutkująca spadkiem emisji odorów, w tym podczas nawożenia na pola. Dotychczasowa zbyt mała pojemność zbiorników na płynne odchody wymusza ich częste opróżnianie, co - jak podkreślono w raporcie – nie sprzyja prawidłowej gospodarce nawozami.

Ze względu na to, iż znaczna emisja substancji odorowych następuje również podczas mieszania przed rozprowadzeniem gnojówki na polach, autor raportu podkreślił znaczenie zachowania odległości 130 -150 m od najbliżej zabudowy mieszkalnej. W aspekcie odorów w raporcie omówiona została też kwestia transportu gnojowicy do planowanego zbiornika z dalej położonych działek inwestorów zakupionym wozem asenizacyjnym o pojemności 7 m³, ze zwróceniem uwagi na okoliczność, iż także obecnie tego rodzaju transport ma miejsce, lecz przewóz przystosowanym do tego celu większym pojazdem wpłynie na ograniczenie ilości przejazdów oraz emisji odorów i spalin. Podkreślić trzeba, iż z raportu wynika, że realizacja projektowanego zbiornika będzie miała zdecydowanie pozytywny wpływ na ludzi, powierzchnię ziemi i wodę oraz umiarkowanie pozytywny na powietrze.

Zaznaczenia wymaga, iż trafnie stwierdzono w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, że rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 6 czerwca 2002 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. Nr 87, poz. 796; obwiązywało do 2 kwietnia 2008 r.) nie określa norm uciążliwości zapachowej związanej z hodowlą zwierząt. Reasumując w ocenie Sądu, wbrew zarzutowi skarżącej, raportem objęta została między innymi całość problematyki odorów, których emisja aktualnie występuje i może w przypadku realizacji przedsięwzięcia występować przed dostarczeniem płynnego nawozu na miejsce jego przetwarzania i magazynowania (z zabudowań hodowlanych, podczas transportu), podczas przechowywania w zbiorniku i w trakcie stosowania nawozu na polach. W szczególności wskazane zostały działania, których podjęcie będzie wpływało na zmniejszenie odczuwalności nieprzyjemnych zapachów na wszystkich tych etapach. Natomiast SKO dokonało wyczerpującej oceny tego dowodu w uzasadnieniu swej decyzji.

Ustosunkowując się z kolei do argumentów uzasadniających zarzut zawarty w punkcie VI skargi zauważyć należy, że strony zostały powiadomione przez organ I instancji o terminie pierwszej rozprawy zaplanowanej na 27 czerwca 2006 r. Wezwanie na rozprawę i powiadomienie o przedmiocie sprawy, miejscu i terminie zesłało przekazane stronom w formie pisemnej oraz dodatkowo w formie obwieszczenia, stosownie do treści art. 32 ust. 1 pkl 2 i art. 53 Prawa ochrony środowiska oraz art. 10 § 1, art. 49 i art. 91 § 1 - 3 kpa (karty nr 257 - 261 i 281 - 310). Kolejna rozprawa wyznaczona została na dzień 31 lipca 2006 r. i także w tym wypadku organ l instancji zarówno skierował do stron wezwania pisemne, jak i w formie obwieszczenia (karty 338 i 341 - 371). Wymienione wyżej czynności organu I instancji wyczerpują zasadę uczestnictwa stron w postępowaniu administracyjnym i nie naruszają przytoczonych wyżej przepisów prawa. Ponadto zauważyć należy, że pełnomocnictwo do reprezentowania K. P. przedłożono dopiero na etapie postępowania odwoławczego w związku z czym nie można postawić zarzutu braku możliwości prawidłowego reprezentowania strony w związku z zastosowaną przez organ I instancji formą zawiadomienia tj. w drodze obwieszczenia o terminie rozprawy wyznaczonej przez tenże organ na 27 czerwca 2006 r. Zresztą z akt administracyjnych wynika (k. 286), iż poza wywieszeniem obwieszczenia, do P. P. wysłano dodatkowo zawiadomienie o powyższym terminie rozprawy, którego odbiór w dniu [...] r. potwierdziła osobiście jego żona K. P. Tak więc już w dniu [...] r. małżonkowie K. i P. P. znali datę rozprawy.

Nadto, jak podniósł organ odwoławczy, zarówno w obwieszczeniach o obydwu rozprawach, jak i zawiadomieniach o nich zawarte były informacje o możliwości przeglądania akt sprawy oraz składania wyjaśnień i dodatkowych dowodów, przy czym po dacie drugiej rozprawy, tj. po [...] r. nie dokonywano w sprawie przed wydaniem decyzji administracyjnej żadnych czynności procesowych (załączono jedynie wypisy z rejestru gruntów oraz mapy). Samo zaś SKO powiadomiło obydwu pełnomocników skarżących o terminie zakończenia postępowania i możliwości skorzystania z uprawnienia przewidzianego w art. 10 § 1 kpa (k. 24 i 25 akt organu II instancji).

W związku z powyższym brak jest podstaw do przyjęcia, by w zakresie zapewnienia stronom (ich pełnomocnikom) czynnego udziału w rozpatrywanej sprawie zaistniały uchybienia mogące mieć wpływ na treść wydanego w niej rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu przed wydaniem decyzji organu I instancji zebrano wyczerpujący materiał dowodowy i wyprowadzono na jego podstawie prawidłowe wnioski znajdujące odzwierciedlenie w treści rozstrzygnięcia. Prawidłowe jest również stanowisko Kolegium uznające, że zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z prawem; zarówno proceduralnym, jak i materialnym, zaś zarzuty podniesione w odwołaniach nie zasługują na uwzględnienie.

Z przyczyn wyżej podniesionych Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.