Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 765/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17, art. 20 ust. 2 i 3, art. 23 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 września 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy C. decyzją z 27.07.2022 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a."), art. 17, art. 20 ust. 2 i 3, art. 23 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. 2022 r. poz. 615 ze zm., dalej: "u.ś.r."), Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie Sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1466), Obwieszczenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia października 2021 r. w sprawie wysokości świadczenia pielęgnacyjnego w roku 2022 (M. P. z 2021 r. poz. 1021) oraz Zarządzenia Wójta Gminy C. Nr [...] w sprawie upoważnienia Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 30.04.2004 r. do prowadzenia i wydawania decyzji w sprawie świadczeń rodzinnych, po rozpatrzeniu wniosku nr [...] złożonego dnia [...] maja 2022 r. przez pełnomocnika A. S., odmówił przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką: M. W., ur. [...]

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że w dniu 30.05.2022 r. A. S. (dalej jako: "skarżąca") złożyła w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w C. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką M. W., ur. [...], legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności nr [...] wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. na posiedzeniu w dniu 29.04.2022r.

W związku z wystąpieniem niepełnosprawności u matki skarżąca sprawuje nad M. W. stałą opiekę. A. S. jest osobą uprawnioną do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Strona przedłożyła zaświadczenie z ZUS z dnia 28.06.2022 r. znak: [...], zgodnie z którym pobiera rentę z tytułu niezdolności do pracy od 20.05.1998 r. Według orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] r. A. S. jest częściowo niezdolna do pracy do 31.03.2023 r.

Skarżąca posiada również orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wydane przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. nr [...] z dnia 03.03.2022 r.

A. S. oświadczyła pod rygorem odpowiedzialności karnej, że była zdolna do pracy przed złożeniem wniosku o świadczenie pielęgnacyjne. Wskazała, że jej stan zdrowia pozwalał na podjęcie zatrudnienia, ale z racji podstawowego wykształcenia nie wszędzie mogła uzyskać pracę. Oświadczyła również, że przed złożeniem wniosku o ustalenie świadczenia pielęgnacyjnego nie była aktywna zawodowo. Szukała pracy ale zrezygnowała, ponieważ od dwóch lat sprawuje opiekę nad mamą.

Wnioskująca oświadczyła również, że w czasie gdy jej mama nie wymagała opieki dorabiała do świadczenia rentowego zatrudniając się do dorywczych prac polowych przy warzywach. Z powodu niemożności samodzielnej egzystencji mamy musiała z tego zrezygnować. Skarżąca oświadczyła, że przed uzyskaniem świadczenia rentowego w ZUS pracowała jako wikliniarz w zakładzie produkcyjno - handlowym wyrobów galanterii drewno-wikliniarskiej,

W wyniku analizy zgromadzonych dokumentów (w tym oświadczeń i zaświadczeń) organ ustalił, że A. S.:

1. nie ma ustalonego prawa do emerytury, renty (za wyjątkiem renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy), renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym,

2. nie ma ustalonego prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego i zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów,

3. nie jest zatrudniona, ani nie wykonuje innej pracy zarobkowej (przez zatrudnienie lub wykonywanie innej pracy zarobkowej rozumie się: wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej,

4. żaden członek rodziny, w tym współmałżonek lub drugi rodzic dziecka/dzieci, nie przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego,

5. nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Z akt sprawy wynika ponadto, że:

1. osoba wymagająca opieki M. W. :

- nie pozostaje w związku małżeńskim (wdowa),

- nie została umieszczona w placówce zapewniającej całodobową opiekę,

2. na M. W., jako osobę wymagającą opieki, inna osoba nie ma ustalonego prawa do wcześniejszej emerytury,

3. na osobę wymagającą opieki inna osoba nie jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką lub przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią, że przysługujące za granicą świadczenie na pokrycie wydatków związanych z opieką nie wyłącza prawa do takiego świadczenia na podstawie ustawy,

4. żaden członek rodziny osoby sprawującej opiekę nie ma ustalonego prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna,

5. członek jej rodziny nie przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Jednocześnie ustalono, że zgodnie z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności M. W. nr [...] wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. na posiedzeniu w dniu 29.04.2022r. z pkt IV wynika, iż nie da się ustalić daty od kiedy istnieje niepełnosprawność.

Bezspornym jest, iż na A. S. ciąży obowiązek alimentacyjny w stosunku do matki M. W..

W dniu 06.06.2022 r, dział świadczeń rodzinnych zwrócił się pismem nr [...] do Kierownika GOPS w C. o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego. W dniu 09.06.2022 r. do działu świadczeń rodzinnych wpłynął rodzinny wywiad środowiskowy. Z wywiadu wynika, że skarżąca zamieszkuje razem z niepełnosprawną matką, ale prowadzą samodzielne gospodarstwa domowe.

Ustalono, że skarżąca we właściwy sposób sprawuje opiekę nad swoją mamą M. W. - opiekę tę sprawuje całodobowo.

Organ I instancji wskazał, że z uwagi na niespełnienie warunku dotyczącego momentu powstania niepełnosprawności u M. W. nie można przyznać świadczenia pielęgnacyjnego z pominięciem regulacji art. 17 ust. 1b u.ś.r.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A. S., wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji z dnia 27.07.2022 r. oraz orzeczenie co do istoty sprawy przez ustalenie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze od dnia 01.05.2022 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 19.09.2022 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ wskazał, że rację ma odwołująca powołując wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, w którym to wyroku TK orzekł, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Z uwagi na powyższe, że przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. w stosunku do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała nie później, niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia, przepis art. 17 ust. 1b jest zgodny z Konstytucją i nie ma przeszkód prawnych do jego stosowania. Natomiast w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Wobec tego, w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium.

Organ wskazał, że w myśl treści art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego.

W sprawie okolicznością bezsporną jest, że skarżąca ma przyznane prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy.

Wskazano, że przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. był przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. SK 2/17, stwierdził, że w zakresie, w jakim stanowi on, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji R.P.

Trybunał przyjął, że różnicowanie sytuacji prawnej osób rezygnujących ze sprawowania opieki nad niepełnosprawnymi w oparciu o przyjęte przez kryterium posiadania przez takie osoby ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy jest niedopuszczalne, bowiem prowadzi do wyłączenia opiekunów rencistów z kręgu podmiotów uprawnionych do świadczeń pielęgnacyjnych, pomimo iż sytuacja faktyczna takich osób sprawujących opiekę nad niepełnosprawnymi (gdy nie podejmują oni zatrudnienia, które mogli podjąć przy jednoczesnym pobieraniu świadczenia rentowego) jest tożsama z sytuacją osób zdolnych do pracy, lecz rezygnujących z niej w celu opieki nad niepełnosprawnym. Jednocześnie Trybunał dostrzegł, że realna wysokość renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy może być zdecydowanie niższa niż wysokość świadczenia pielęgnacyjnego, przy czym w systemie świadczeń rodzinnych brak jest rozwiązana pośredniego, które pozwoliłoby tę sytuację rozwiązać dzięki np. obniżeniu wysokości przyznanego świadczenia proporcjonalnie do wysokości pobieranej renty.

Skarżąca reprezentowana przez fachowego pełnomocnika nie przedłożyła zaświadczenia z ZUS o zawieszeniu prawa do renty. Warunkiem natomiast niezbędnym do przyznania tego świadczenia jest dokonanie przez osobę uprawnioną wyboru jednego z tych świadczeń (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 lipca 2021r. sygn. akt IV SA/Po 232/21). Nie gwarantowałaby bowiem zasady równości taka wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., która umożliwiałaby przyznanie osobom pobierającym rentę dodatkowo świadczenia pielęgnacyjnego w pełnej wysokości. Osoba mająca prawo do renty (emerytury) znajdowałaby się wówczas w korzystniejszej sytuacji od opiekuna, który otrzymywałby tylko świadczenie pielęgnacyjne, a nie byłby uprawniony do renty (lub nie miałaby możliwości przejścia na emeryturę).

Jednakże, niezależnie od powyższego zwrócono uwagę na to, że w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, musi więc istnieć związek przyczynowy między rezygnacją z zatrudnienia przez opiekuna (niepodejmowania przez niego pracy) a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny wskazanym w cyt. przepisie. Zatem samo sprawowanie opieki nad niepełnosprawna matką jest niewystarczające do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Konieczne jest też rozważenie, czy w przypadku odwołującej istnieje związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad matką.

Mając na względzie zawartą w art. 3 pkt 22 u.ś.r. definicję pojęcia "zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej" stwierdzono, że chodzi o rezygnację z wykonywania pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywania pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Chodzi więc o to, że osoby zdolne do pracy z uwagi na konieczność sprawowania osobistej i bezpośredniej opieki zmuszone są zaprzestać swej aktywności zawodowej przez rezygnację albo niepodejmowanie takiego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Wykładnia art. 17 ust. 1 u.ś.r. prowadzi do wniosku, że zaprzestanie aktywności zawodowej przez opiekuna musi być spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie zaś innymi przyczynami, głównie leżącymi po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Osoby te decydując się na sprawowanie opieki pozbawiają się możliwości uzyskiwania jakichkolwiek dochodów związanych z zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową, stąd w takiej sytuacji mogą liczyć na wsparcie ze strony Państwa. Świadczenie pielęgnacyjne przynajmniej częściowo ma na celu zrekompensowanie utraty dochodów wskutek zaprzestania lub niepodejmowania aktywności zawodowej (por. m in. wyrok NSA z 28.03.2014 r., I OSK 64/14; wyrok NSA z 06.04.2017 r., I OSK 2950/17, CBOSA).

Zgodzono się także z poglądem, że istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest pomoc osobom zdolnym do pracy, ale rezygnującym z niej po to, aby opiekować się niepełnosprawnym członkiem rodziny. Sprawowanie opieki jest zatem wyłącznym powodem rezygnacji z zatrudnienia; rezygnacja zaś z zatrudnienia oznacza, że podjęcie zatrudnienia było możliwe, gdyż osoba rezygnująca była zdolna do pracy (por. wyrok NSA z 28.08.2019 r., I OSK 940/19, CBOSA).

Skarżąca pobiera rentę z tytułu niezdolności do pracy od 20 maja 1998r. Według jej oświadczenia przed złożeniem wniosku o ustalenie świadczenia pielęgnacyjnego nie była aktywna zawodowo. Szukała pracy ale rezygnowała, ponieważ od dwóch lat sprawuje opiekę nad mamą. Zwrócono uwagę, iż ostatnio skarżąca pracowała przed uzyskaniem świadczenia rentowego zatem przed 1998r., natomiast jak sama wskazała od dwóch lat sprawuje opiekę nad matką. Podała nadto, iż w czasie gdy mama nie wymagała opieki dorabiała do świadczenia rentowego zatrudniając się do dorywczych prac polowych przy warzywach. Kolegium zauważyło, że nie ma żadnych materiałów, które odzwierciedlałyby zachowania skarżącej, związane z nią zdarzenia, świadczące, że rzeczywiście w okresie począwszy od maja 1998r. chciała podjąć dodatkowe zatrudnienie lub inną pracę zarobkową. W związku z tym wnosić należy, że jeszcze przed ustaleniem wobec matki znacznego stopnia niepełnosprawności nie czyniła starań w celu podjęcia dodatkowego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. To zaniechanie obejmuje długi przedział czasowy, od ustalenia dla strony prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, do ustalenia wobec matki "znacznego stopnia niepełnosprawności". Zdaniem SKO, takie okoliczności sprawy nie wyczerpują warunku w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19.08.2022r., sygn. akt IV SA/Po 384/22 CBOSA). Skarżąca, reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, na żadnym etapie postępowania administracyjnego nie wykazała, iż nie podejmowała zatrudnienia w związku ze sprawowaną opieką nad matką. Dokonując analizy akt sprawy Kolegium nie dostrzegło żadnego związku pomiędzy sprawowaniem opieki, a faktem, że skarżąca nie pracuje. Oznacza to, że w tym przypadku brak jest bezpośredniego i ścisłego związku pomiędzy sprawowaną opieką, a niepodejmowaniem zatrudnienia, co łącznie w świetle przywołanego art. 17 ust. 1 u.ś.r. stanowi przeszkodę w przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego.

Jak wskazał NSA w wyroku z 24 kwietnia 2022 r., I OSK 1333/21, przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, dotyczące świadczenia pielęgnacyjnego, nakładają na organ obowiązek wydania decyzji o charakterze związanym - przyznanie świadczenia może nastąpić wyłącznie po spełnieniu przesłanek wynikających z przepisów prawa. Jeżeli nie ma bezpośredniego związku między niepodejmowaniem zatrudnienia a sprawowaną przez taką osobę opieką to w konsekwencji nie zostaje spełniona pozytywna przesłanka przyznania prawa doświadczenia pielęgnacyjnego.

Skarżąca w ustawowym terminie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzje wnosząc o jej uchylenie.

Skarżąca zarzuciła o naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. przez błędne uznanie, że pobieranie przez skarżącą renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy wyklucza możliwość przyznania na jej rzecz świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawną matką,

2. art. 17 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 17 ust. 1 u.ś.r. i niezasadne uznanie, że córka niepełnosprawnej M. W. nie jest uprawniona do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż nie ma związku między rezygnacją przez nią z zatrudnienia a sprawowaną opieką nad niepełnosprawną matką.

W uzasadnieniu skargi zarzucono, że organ błędnie uznał w świetle art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. oraz z pominięciem treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt SK 2/16, iż skarżąca zobligowana jest do zawieszenia pobieranej renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, aby móc pobierać świadczenie pielęgnacyjne.

Wskazano, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 26 czerwca 2019 r. w sprawie o sygn. akt SK 2/17 orzekł, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zd. drugie w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji. W/w przepis w zakresie wskazanym w wyroku Trybunału traci moc obowiązującą po upływie 6 miesięcy od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Wyrok powyższy został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z dnia 8 lipca 2019 roku pozycją 1257 i wszedł w życie z dniem 9 stycznia 2020 r. Trybunał uznał, że różnicowanie sytuacji prawnej osób rezygnujących z pracy w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym w oparciu o przyjęte przez ustawodawcę kryterium posiadania przez takie osoby ustalonego prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. W rozpoznawanej sprawie skarżąca jako osoba chcąca sprawować opiekę nad niepełnosprawną matką i wnioskująca z tego powodu o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania zatrudnienia legitymuje się ustalonym prawem do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Uznać należy, że osoba taka, w stosunku do której orzeczona została częściowa niezdolność do pracy, cały czas obiektywnie pozostaje zdolna do podjęcia zatrudnienia, choć w niepełnym zakresie. Podejmując się sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, może tym samym pozbawić się potencjalnej możliwości zatrudnienia czy wykonywania innej pracy zarobkowej. Brak jest więc podstaw prawnych do wykluczenia z możliwości pobierania świadczenia pielęgnacyjnego osób w stosunku do których została orzeczona częściowa niezdolność do pracy i które legitymują się z tego tytułu prawem do renty.

Organ błędnie również uznał, że skarżąca nie zrezygnowała z zatrudnienia, aby zajmować się mamą. Zauważono, że gdyby nie opieka nad matką skarżąca mogłaby podjąć zatrudnienie, nie robi tego jednak, gdyż nie ma takiej możliwości. Skarżąca wskazywała bowiem, że przed podjęciem się opieki nad matką podejmowała dodatkowe zatrudnienie dorywcze. Obecnie jednak nie robi tego, gdyż sprawuje stalą opiekę nad niepełnosprawną matką. Przesłanka dotycząca niepodejmowania zatrudnienia została zatem spełniona przez skarżącą.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że sąd rozpoznał przedmiotową sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej p.p.s.a.).

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Z brzmienia zaś art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615, ze zm., dalej: "u.ś.r.").

Kontrolą Sądu w niniejszej sprawie objęta była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 19.09.2022 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Wójt Gminy C. z 27.07.2022 r., nr [...] odmawiającą przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką: M. W..

Należy wskazać, że ustalenia faktyczne poczynione przez organ odwoławczy są prawidłowe. Ustalenia te znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zawartym w aktach administracyjnych, który był wystarczający do wydania decyzji. Należy zauważyć, że również skarżąca nie sformułowała żadnych zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, w tym w szczególności dotyczących ustalenia stanu faktycznego sprawy.

Ponadto skarżąca oświadczyła, że była zdolna do pracy przed złożeniem wniosku o świadczenie pielęgnacyjne. Wskazała, że jej stan zdrowia pozwalał na podjęcie zatrudnienia, ale z racji podstawowego wykształcenia nie wszędzie mogła uzyskać pracę. Oświadczyła również, że przed złożeniem wniosku o ustalenie świadczenia pielęgnacyjnego nie była aktywna zawodowo. Szukała pracy ale zrezygnowała, ponieważ od dwóch lat sprawuje opiekę nad mamą. Ponadto oświadczyła, że w czasie gdy jej mama nie wymagała opieki dorabiała do świadczenia rentowego zatrudniając się do dorywczych prac polowych przy warzywach. Z powodu niemożności samodzielnej egzystencji mamy musiała z tego zrezygnować. Skarżąca oświadczyła, że przed uzyskaniem świadczenia rentowego w ZUS pracowała jako wikliniarz w zakładzie produkcyjno - handlowym wyrobów galanterii drewno-wikliniarskiej.

Za poprawnie ustalone więc Sąd przyjął m.in., że M. W., czyli osoba wymagająca stałej opieki, spełnia przesłankę legitymowania się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu art. 3 pkt 21 lit. e) u.ś.r. Jak trafnie przyjął organ odwoławczy data powstania tej niepełnosprawności nie ma znaczenia dla możliwości uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego (wyroki NSA z 10 listopada 2016 r., I OSK 1512/16, z 2 marca 2017 r., I OSK 2407/16 i z 26 kwietnia 2019 r., I OSK 8/19), Skarżąca A. S., będąca osobą zobowiązaną w pierwszej kolejności do alimentacji względem swojej matki, sprawuje nad nią stałą i faktyczną opiekę, przez co nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Wszystkie pozytywne przesłanki przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego zostały więc w sprawie spełnione. Wątpliwość prawna i spór dotyczył natomiast dwóch przesłanek negatywnych wyłączających przysługiwanie świadczenia pielęgnacyjnego, tj. wynikającej z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. konsekwencji zbiegu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z ustalonym prawem do renty, (w czym mieści się również prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy), które niespornie przysługuje skarżącej, a także braku bezpośredniego i ścisłego związku pomiędzy sprawowaną opieką, a niepodejmowaniem zatrudnienia w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r.

Odmawiając przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego organ II instancji powołał się na okoliczność pobierania przez skarżącą renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy i brak rezygnacji przez nią z pobierania tego świadczenia, o czym organ odwoławczy orzekł na podstawie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. Zgodnie z tym przepisem, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.

Według stanowiska skarżącej, na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17, który wszedł w życie w dniu 9 stycznia 2020 r., prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy nie wyklucza przyznania osobie uprawnionej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, bez żadnych warunków i ograniczeń.

Odnosząc się do takiego poglądu przypomnieć należy, że w przywołanym wyroku SK 2/17 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2220 i 2354 oraz z 2019 r. poz. 60, 303, 577, 730 i 752) w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (pkt I); Przepis wymieniony w części I, w zakresie tam wskazanym, traci moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej (pkt II).

W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny przyjął, że różnicowanie sytuacji prawnej osób rezygnujących z pracy w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnymi w oparciu o przyjęte przez ustawodawcę kryterium posiadania przez takie osoby ustalonego prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy jest niedopuszczalne. Prowadzi ono bowiem do wyłączenia opiekunów-rencistów z kręgu podmiotów uprawnionych do świadczeń pielęgnacyjnych, pomimo że sytuacja faktyczna takich osób sprawujących opiekę nad niepełnosprawnymi (gdy nie podejmują oni zatrudnienia, które mogli podjąć przy jednoczesnym pobieraniu świadczenia rentowego) jest tożsama z sytuacją osób zdolnych do pracy, lecz rezygnujących z niej w celu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Jednocześnie Trybunał dostrzegł, że realna wysokość renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy może być zdecydowanie niższa niż wysokość świadczenia pielęgnacyjnego, jak ma to miejsce w przypadku uczestnika postępowania. Trybunał stwierdził, że w systemie świadczeń rodzinnych brak jest rozwiązania pośredniego, które pozwoliłoby tę sytuację rozwiązać dzięki np. obniżeniu wysokości przyznanego świadczenia proporcjonalnie do wysokości pobieranej renty. Sprzeczna z zasadą równości jest jedynie sytuacja, gdy samo przyznanie prawa do takiej renty skutkuje odebraniem świadczenia.

Jak więc wynika z treści wyroku, za sprzeczne z Konstytucją RP Trybunał Konstytucyjny uznał wyłącznie całkowite pozbawienie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osób pobierających rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, bez rozwiązania zagadnienia kolizji wymienionych świadczeń.

Oceniając więc kwestię zależności pomiędzy uprawnieniem do świadczenia pielęgnacyjnego i uprawnieniem do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, Sąd orzekający w składzie niniejszym w pełni podziela stanowisko zaprezentowane przez WSA w Szczecinie w prawomocnym wyroku z dnia 1 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 958/20. Jak wskazał WSA w Szczecinie w tym wyroku, w tego typu sprawach należy sięgnąć do prokonstytucyjnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., pozwalającej na realizację zasad równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP) i sprawiedliwości społecznej (art. 2). Zasada równości polega na tym, że wszystkie podmioty prawa (adresaci norm prawnych), charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu, mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez różnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących.

W orzecznictwie wskazuje się, że w ramach ustawy o świadczeniach rodzinnych funkcjonuje zasada wypłaty jednego świadczenia, wybranego przez osobę uprawnioną, w sytuacji zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych. Taka regulacja znajduje się w art. 27 ust. 5 u.ś.r., stosownie do którego, w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego, pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. Zbieg uprawnień do świadczeń uregulowany jest również w art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zgodnie z którym w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie, wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez zainteresowanego. Zbieg uprawnień do świadczeń reguluje także art. 33 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, zgodnie z którym, w razie zbiegu prawa do emerytury z prawem do renty na podstawie ustawy, uprawnionemu przyznaje się jedno świadczenie - wyższe lub wybrane przez uprawnionego, z zastrzeżeniem art. 22 ust. 3 i 4 (ust. 1), natomiast w razie zbiegu prawa do emerytury lub renty przysługującej na podstawie ustawy z prawem do emerytury lub renty z innego ubezpieczenia społecznego, uprawnionemu wypłaca się jedno wybrane przez niego świadczenie, z zastrzeżeniem ust. 4 (ust. 2). Przepisy każdej z wymienionych ustaw regulują więc zbieg świadczeń przyznawanych na podstawie tych ustaw, ewentualnie na podstawie wyraźnie wskazanych przepisów w odniesieniu do innych świadczeń (por. art. 33 ust. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników). Jedynym przepisem dotyczącym zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i renty, przyznawanych i wypłacanych przez różne organy jest art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r.

Uwzględniając powyższe okoliczności oraz ustawowy cel świadczenia pielęgnacyjnego, jakim jest zrekompensowanie opiekunowi braku dochodów z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, przy zastosowaniu wykładni systemowej, funkcjonalnej i celowościowej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., sprawiedliwe i uzasadnione wartościami konstytucyjnymi, jest uznanie prawa do wyboru świadczenia także w sytuacji, gdy osoba spełniająca warunki do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego pobiera rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy.

W tym stanie rzeczy, należy stwierdzić, że skarżąca błędnie odczytuje wyrok Trybunału Konstytucyjnego oraz jego skutki o ile uważa, że wyrok ten wyeliminował z obrotu prawnego przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., przez co nie ma przeszkód, aby osoba pobierająca rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy mogła równocześnie pobierać świadczenie pielęgnacyjne. W ocenie Sądu bowiem, która jest zgodna z przeważającymi poglądami orzecznictwa sądów administracyjnych, warunkiem niezbędnym do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji otrzymywania renty w niższej wysokości, w tym renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy (lub innego świadczenia emerytalno-rentowego), jest dokonanie wyboru przez uprawnionego świadczenia pielęgnacyjnego i zawieszenie przez niego prawa do renty (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2020, sygn. akt I OSK 254/20; z dnia 27 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 2375/19; z dnia 11 sierpnia 2020 r., sygn. akt I OSK 764/20 oraz z dnia 15 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1983/20 i I OSK 2006/20; z dnia 17 grudnia 2020 r., sygn. I OSK 2010/20, a także z dnia 24 marca 2021 r. sygn. akt I OSK 2631/20). Innymi słowy, wnioskodawca ma prawo dokonania wyboru pomiędzy świadczeniami z sytemu zabezpieczenia społecznego pozostającymi w kolizji, analogicznie do rozwiązania przyjętego przez ustawodawcę między innymi w art. 27 ust. 5 ustawy. Przy czym prawo wyboru wiąże się nie z samym prawem do renty, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia. Skoro zawieszenie prawa do renty skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty, to uznać należy, że eliminuje się w ten sposób negatywną przesłankę wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Podsumowując należy wskazać, że prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy nie wyklucza możliwości pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, ale tylko w sytuacji, gdy nie jest ono realizowane (wypłacanie renty jest zawieszone na wniosek beneficjenta). Nie jest dozwolone pobieranie ww. świadczeń jednocześnie.

W odniesieniu do drugiej przesłanki wskazanej przez organ odwoławczy należy wskazać, że istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest pomoc osobom rezygnującym z zatrudnienia z uwagi na konieczność objęcia opieką niepełnosprawnego członka rodziny. Świadczenie przyznawane jest w celu zrekompensowania osobom zdolnym do pracy kosztów związanych z decyzją o rezygnacji z zatrudnienia, w szczególności utraconych przez nie dochodów. Świadczenie to stanowi zatem ekwiwalent zarobków za pracę. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje opiekunowi, który nie może wykonywać pracy z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i traci możliwość zarobkowania. Państwo wspiera w ten sposób tych, którzy obejmując opieką osoby niepełnosprawne, przyjmują na siebie realizację obowiązków spoczywających na państwie.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Przy czym świadczenie pielęgnacyjne, w myśl art. 17 ust. 1a u.ś.r., przysługuje osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: (1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; (2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; (3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Mając na względzie zawartą w art. 3 pkt 22 u.ś.r. definicję pojęcia "zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej" stwierdzić można, że chodzi o rezygnację z wykonywania pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywania pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Chodzi więc o to, że osoby zdolne do pracy z uwagi na konieczność sprawowania osobistej i bezpośredniej opieki zmuszone są zaprzestać swej aktywności zawodowej przez rezygnację albo niepodejmowanie takiego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Wykładnia art. 17 ust. 1 u.ś.r. prowadzi do wniosku, że zaprzestanie aktywności zawodowej przez opiekuna musi być spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie zaś innymi przyczynami, głównie leżącymi po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Osoby te decydując się na sprawowanie opieki pozbawiają się możliwości uzyskiwania jakichkolwiek dochodów związanych z zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową, stąd w takiej sytuacji mogą liczyć na wsparcie ze strony Państwa. Świadczenie pielęgnacyjne przynajmniej częściowo ma na celu zrekompensowanie utraty dochodów wskutek zaprzestania lub niepodejmowania aktywności zawodowej (por.m.in. wyrok NSA z 28 marca 2014 r., I OSK 64/14; wyrok NSA z 6 kwietnia 2017 r., I OSK 2950/17, CBOSA).

Zgodzić się trzeba także z poglądem, że istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest pomoc osobom zdolnym do pracy, ale rezygnującym z niej po to, aby opiekować się niepełnosprawnym członkiem rodziny. Sprawowanie opieki jest zatem wyłącznym powodem rezygnacji z zatrudnienia; rezygnacja zaś z zatrudnienia oznacza, że podjęcie zatrudnienia było możliwe, gdyż osoba rezygnująca była zdolna do pracy (por. wyrok NSA z 28 sierpnia 2019 r., I OSK 940/19, CBOSA).

Skarżąca kwestionuje zasadność odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką sprawowaną nad matką, z tej przyczyny, że nie istnieje związek przyczynowo skutkowy pomiędzy rezygnacją lub niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia, a sprawowaniem przez nią opieki nad matką

Nie jest sporne, że skarżąca ma przyznane prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Pobiera rentę od 20 maja 1998 r. Z oświadczenia skarżącej wynika, że przed złożeniem wniosku o świadczenie pielęgnacyjne nie była aktywna zawodowo (oświadczyła, że szukała pracy, ale zrezygnowała, ponieważ od 2 lat sprawuje opiekę nad mamą). Organ wskazał, że nie przedłożyła ona zaświadczenia ZUS o zawieszeniu prawa do renty. Matka skarżącej legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności, wydanym w dniu [...].04.2022 r., w którym wskazano, że nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność, a znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od 17.02.2022 r.

Należy wskazać, że z akt sprawy nie wynika, że skarżąca w okresie od 1998 r. była aktywna zawodowo. Brak jest jakichkolwiek dokumentów potwierdzających okoliczności zatrudnienia. Brak umów o pracę, umów cywilnoprawnych. Dorywcza praca wykonywana przez skarżącą nie została udokumentowana. Brak jest również jakiejkolwiek dokumentacji wskazującej, że skarżąca poszukiwała pracy (brak korespondencji z potencjalnymi pracodawcami, potwierdzeń złożenia podania o pracę, ale przede wszystkim brak jest zgłoszenia się do urzędu pracy. W tym miejscu należy wskazać, że osoba z orzeczonym stopniem o niepełnosprawności, która jest zdolna do podjęcia zatrudnienia w co najmniej połowie wymiaru czasu pracy, posiadająca status "bezrobotnego" może skorzystać ze wszystkich usług urzędu pracy i instrumentów przewidzianych dla osoby bezrobotnej co wynika m.in. z art. 11 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Jak wskazał NSA w wyroku z 24 kwietnia 2022 r., I OSK 1333/21, Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, dotyczące świadczenia pielęgnacyjnego, nakładają na organ obowiązek wydania decyzji o charakterze związanym - przyznanie świadczenia może nastąpić wyłącznie po spełnieniu przesłanek wynikających z przepisów prawa. Jeżeli nie ma bezpośredniego związku między niepodejmowaniem zatrudnienia, a sprawowaną przez taką osobę opieką, to w konsekwencji nie zostaje spełniona pozytywna przesłanka przyznania prawa doświadczenia pielęgnacyjnego. W kontrolowanej sprawie takiego związku brak, gdyż po wieloletnim – jak to wynika z akt sprawy – niepodejmowaniu zatrudnienia nie udokumentowano żadnych działań skarżącej uprawdopodabniających zamiar podjęcia pracy. Rozumując logicznie i racjonalnie, skoro skarżąca przez ponad 20 lat nie podejmowała pracy nie mając obowiązków związanych ze sprawowaniem opieki nad matką, to w sytuacji, gdy brak jest jakichkolwiek dowodów to uprawdopodobniających, należy przyjąć, że deklarowanie chęci podjęcia zatrudnienia w sytuacji, gdy obecnie sprawuje ona opiekę nad matką ma charakter intencjonalny i zostało złożone na użytek niniejszej sprawy, aby uzyskać świadczenie pielęgnacyjne.

W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.