Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1066/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Maciejuk Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) Sędzia WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2014 r. sprawy ze skargi I. G., M. G., J. O. i L. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Zarządu Dzielnicy B. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz I. G., M. G., J. O. i L. O. solidarnie kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I. G., M. G., J. O. i L. O. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2014r., Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] marca 2013r. wydaną przez Zarząd Dzielnicy B., o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości gruntowej położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...], dla której prowadzona jest przez Sąd Rejonowy [...] księga wieczysta KW Nr [...].

Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.

Wnioskiem z dnia 14 lipca 2011r. L. O. i J. O. wystąpili o nieodpłatne przekształcenie, a I. G. i M. G. o przekształcenie z zastosowaniem bonifikaty, prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, zabudowanej budynkiem mieszkalnym, położonej w W., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...], opisanej w księdze wieczystej KW Nr [...], prowadzonej jest przez Sąd Rejonowy [...].

Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2013r. Zarząd Dzielnicy B., po rozpoznaniu w/w wniosków złożonych w trybie ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, odmówił I. G., M. G., J. O. i L. O. przekształcenia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości gruntowej położonej w W., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...], dla której prowadzona jest przez Sąd Rejonowy [...] księga wieczysta KW Nr [...].

Organ I instancji wykazał, iż przesłanki warunkujące nieodpłatne przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności zostały spełnione tylko w odniesieniu do L. O. i J. O., użytkowników wieczystych, którym przysługuje udział wynoszący 2/4 części prawa użytkowania wieczystego ww. nieruchomości. Zdaniem organu, I. i M. G. nie spełniają przesłanek, o których mowa w art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, zaś przedmiotem przekształcenia może być cała nieruchomość, nie jej część.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli I. G., M. G., J. O. i L. O. Skarżący zakwestionowali wydaną przez organ I instancji decyzję podnosząc naruszenie prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 4 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, art. 1 ust. 1a pkt 2 w związku z art. 1 ust. 3 i 4 ustawy poprzez ich błędną wykładnię oraz art. 1 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 1 ust. 4 ustawy poprzez jego niezastosowanie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2014r., Nr [...], utrzymało w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] marca 2013r. wydaną przez Zarząd Dzielnicy B., o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości gruntowej położonej w W., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...], dla której prowadzona jest przez Sąd Rejonowy [...] księga wieczysta KW Nr [...].

Organ wskazał, że kwestionowana decyzja została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012r. poz. 83).

W art. 1 ww. ustawy zostały określone warunki do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, jakie powinna spełniać osoba ubiegająca się o takie przekształcenie. I tak., w myśl art. 1 ut. 1 i 1a powołanej ustawy:

1.osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności.

1a. Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą wystąpić również osoby fizyczne będące w dniu 13 października 2005r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości, jeżeli użytkowanie wieczyste uzyskały:

w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie innych tytułów, przed dniem 5 grudnia 1990 r.;

na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).

Zgodnie z art. 1 ust. 3 ustawy z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1a, oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 2.

Organ II instancji wskazał, że z treści powołanego przepisu wynika, że możliwość przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości przysługuje co do zasady wyłącznie tym użytkownikom wieczystym, których prawo istniało już w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 13 października 2005r., ewentualnie następcom prawnym użytkowników wieczystych szczegółowo określonych w art. 1 ust. 3 ustawy.

W niniejszej sprawie prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości zostało ustanowione umową z dnia [...] grudnia 2008r. (Repertorium A – [...]) na rzecz E. F. w udziale wynoszącym 1/4 części gruntu, współwłaścicielki w udziale po 1/2 części w lokalu nr [...], J. P. w udziale wynoszącym 1/4 części grantu, współwłaścicielki w udziale po 1/2 części w lokalu nr [...], L. O., w udziale wynoszącym 1/4 części gruntu, właścicielki lokalu nr [...] i J. O. w udziale wynoszącym 1/4 części gruntu, właściciela lokalu nr [...] - następców prawnych byłych właścicieli nieruchomości położonej przy ul. [...].

Umowa ta poprzedzona była decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2008r. wydaną na podstawie art. 7 ust. 1, 2 i 3 dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).

E. F., J. P., L. O. i J. O. zdaniem organu bez wątpienia nabyli prawo użytkowania wieczystego nieruchomości położonej przy ul. [...] na postawie przepisów dekretu, a więc w sposób określony w art. 1 ust. la pkt 2 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, lecz już po dniu 13 października 2005r.

Umową z dnia [...] czerwca 2009r. (Repertorium A Nr [...]) E. F. i J. P. sprzedały I. i M. G. całe przysługujące im udziały we współwłasności lokalu mieszkalnego nr [...], dla którego prowadzona jest księga wieczysta KW Nr [...] i lokalu mieszkalnego nr [...], dla którego prowadzona jest księga wieczysta KW Nr [...] wraz z prawami związanymi z własnością tych lokali, w tym z przysługującymi im udziałami w prawie użytkowania wieczystego wynoszącymi łącznie 2/4 części w działce ewidencyjnej nr[...].

Organ wskazał, że w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 13 października 2005r. na przedmiotowej nieruchomości nie istniało prawo użytkowania wieczystego.

Natomiast, możliwość przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości przysługuje co do zasady wyłącznie tym użytkownikom wieczystym, których prawo istniało w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 13 października 2005r., ewentualnie następcom prawnym użytkowników wieczystych szczegółowo określonych w art. 1 ust. 3 ustawy.

Wyjątki od powyższej zasady przewiduje natomiast przepis art. 1 ust. 4, zgodnie z którym: przepisy ust. 1a pkt 2 i ust. 2 pkt 1 stosuje się również do osób, które prawo użytkowania wieczystego albo udział w tym prawie uzyskały po dniu 13 października 2005r.

Organ przyjął, że skarżący L. O. i J. O. spełniają przesłanki określone w powołanym przepisie. Wprawdzie prawo użytkowania wieczystego nabyli oni umową z dnia [...] grudnia 2008r. (Repertorium A – [...]) lecz podstawa nabycia ww. prawa były przepisy dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W.

Natomiast, ustawowych przesłanek nie spełniają I. i M. G., którzy nabyli udział w użytkowaniu wieczystym przedmiotowej nieruchomości na mocy umowy sprzedaży z dnia [...] czerwca 2009r. (Repertorium A Nr [...]), w szczególności nie są oni w rozumieniu art. 1 ust. 3 ustawy następcami prawnymi osób, które uzyskały prawo użytkowania wieczystego w trybie dekretu. Swoje następstwo prawne I. i M. G. wywodzą bowiem z czynności prawnej jaką jest wskazana powyżej umowa sprzedaży z dnia [...] czerwca 2009r. zawarta w formie aktu notarialnego.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji uznając, że I. i M. G. nie przysługuje roszczenie o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, gdyż ustawodawca takiego uprawnienia następcom prawnych osób, które stały się użytkownikami wieczystymi po dniu 13 października 2005r., także w przypadku, gdy użytkowanie wieczyste uzyskane zostało na podstawie art. 7 dekretu, nie przyznał. W konkluzji organ wskazał, iż przekształceniu nie podlega udział we współużytkowaniu wieczystym, przysługujący właścicielowi lokalu, lecz jedynie całe prawo użytkowania wieczystego. Zatem, przekształceniu w prawo własności może podlegać tylko użytkowanie wieczyste jako całość, nigdy zaś udział w prawie użytkowania wieczystego.

I. G., M. G., J. O. i L. O. działając poprzez pełnomocnika, zaskarżyli w całości decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2014 roku, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego w postaci:

art. 1 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości poprzez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, że w/w ustawy nie stosuje się do osób, które uzyskały użytkowanie wieczyste na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, jeżeli użytkowanie wieczyste powstało po dniu 13 października 2005 roku,

naruszenie prawa materialnego w postaci art. 1 ust. 1 a pkt 2 w zw. z art. 1 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że M. i I. G. nie mają tytułu prawnego do żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności,

naruszenie prawa materialnego w postaci art. 1 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 1 ust. 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości poprzez jego niezastosowanie w przypadku gdy M. i I. G. są właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego.

Skarżący wnosił na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2014 roku i poprzedzającej ją decyzji Zarządu Dzielnicy B. nr [...] z dnia [...] marca 2013 roku i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

W ocenie pełnomocnika skarżącego bezspornym jest, że w dacie 13 października 2005 roku nie istniało prawo użytkowania wieczystego do nieruchomości przy ul. [...], nie oznacza to jednak, że w niniejszym stanie faktycznym, ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości nie znajduje zastosowania. Przede wszystkim art. 1 ust. 4 w/w ustawy expressis verbis dopuszcza stosowanie ustawy do osób, które uzyskały prawo użytkowania wieczystego po dniu 13 października 2005 roku i zgodnie z zasadą lege non distinguente, nie ma znaczenia czy mówimy o uzyskaniu (nabyciu) pierwotnym czy pochodnym.

Nie można racjonalnie uzasadnić sytuacji, w której osoby (i ich następcy prawni), których wniosek dekretowy został rozpoznany przed 13 października 2005 roku, są w lepszej sytuacji niż osoby, które złożyły wniosek dekretowy w tym samym terminie, ale wskutek działania administracji i rozpoznania wniosku po roku 2005, nie mogą skorzystać z dobrodziejstwa przepisów prawa, de facto doszłoby do zróżnicowania sytuacji prawnej obywateli wyłącznie wskutek opieszałości działania organów administracji publicznej.

Zdaniem skarżącego, jeżeli ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości ma zastosowanie do osób wskazanych w art. 1 ust. 1 a pkt 2 w/w ustawy w przypadku, gdy te osoby nabyły użytkowanie wieczyste w sposób pierwotny np. w wykonaniu tzw. decyzji dekretowej to możliwość przekształcenia tak nabytego użytkowania wieczystego we własność przez następców prawnych nie powinna budzić wątpliwości Aktualna pozostaje argumentacja iż następstwo prawne M. i I. G. ma charakter syngularny i stanowi następstwo prawne w rozumieniu art. 1 ust. 3 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, co zostało potwierdzone przez judykaturę m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 listopada 2010 roku w sprawie o sygn. akt SA/Wr 408/10: "W art. 1 ust. 3 ustawy z 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości chodzi o każdy rodzaj następstwa prawnego - tak pod tytułem ogólnym, jak i szczególnym - nie ma żadnych podstaw do innej wykładni tego pojęcia. Pod pojęciem następstwa prawnego, o którym mowa w w/w przepisie, należy rozumieć zarówno następców prawnych na zasadzie sukcesji generalnej, jak i sukcesji syngularnej. Aby jednak osoba, która nabyła prawo użytkowania wieczystego w drodze sukcesji syngularnej, mogła żądać przekształcenia nabytego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności, podmiot, od którego prawo to nabyła musi spełniać kryteria określone w art 1 ust. 1, ust. la lub ust. 2 ustawy z 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności", a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 20 grudnia 2011 roku w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 1522/11: "Zgodnie z wykładnią art 1 ust. 3 ustawy z 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przez następców prawnych o jakich mowa w tym przepisie należy rozumieć zarówno następców prawnych pod tytułem ogólnym jak i pod tytułem szczególnym."

Zdaniem skarżącego skoro M. i I. G. są następcami prawnymi osób, którym przysługiwało prawo do złożenia wniosku o przekształcenie, który zgodnie z niekwestionowanym stanowiskiem judykatury (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 marca 2011 roku w sprawie o sygn. akt SA/Wa 2435/10) jest dla organu wiążący, to na podstawie art. 1 ust. 3 w/w takie prawo przysługuje także ww.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a." sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną. Sąd ten bada, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej, których decyzje zostały zaskarżone, odpowiadają prawu (wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2007 r., II FSK 72/06, ONSA WSA 2008, nr 2, poz. 31; zob. także uchwała pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, s. 29 uzasadnienia). Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd sprawę w oparciu o wskazane wyżej zasady uchylił decyzje organu pierwszej jak i drugiej instancji.

Na wstępie przypomnieć należało, że zgodnie z treścią przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (t.j. Dz.U. z 2012r., poz.83 ze zm.):

Art. 1.ust. 1 Osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności.

1a. Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą wystąpić również osoby fizyczne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości, jeżeli użytkowanie wieczyste uzyskały:

1) w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie innych tytułów, przed dniem 5 grudnia 1990 r.;

2) na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).

1b. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do:

1) nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste Polskiemu Związkowi Działkowców;

2) nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste państwowym i samorządowym osobom prawnym, a także spółkom handlowym, w odniesieniu do których Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego jest podmiotem dominującym w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 185, poz. 1439 oraz z 2010 r. Nr 167, poz. 1129);

3) nieruchomości, wobec których toczy się postępowanie administracyjne, mające na celu nabycie nieruchomości lub jej części pod inwestycję celu publicznego.

2. Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, w prawo własności nieruchomości, mogą również wystąpić:

1) osoby fizyczne i prawne będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego;

2) spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży.

3. Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1a, oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 2.

4. Przepisy ust. 1a pkt 2 i ust. 2 pkt 1 stosuje się również do osób, które prawo użytkowania wieczystego albo udział w tym prawie uzyskały po dniu 13 października 2005 r.

Wnioskiem z dnia 14 lipca 2011r. M. i I. G., właściciele lokalu mieszkalnego nr [...] i udziału w użytkowaniu wieczystym gruntu wnieśli o odpłatnie przekształcenie za najwyższa możliwą bonifikatą przynależnej im części udziału w użytkowaniu wieczystym.

L. O., właścicielka lokalu mieszkalnego nr[...] i J. O., właściciel lokalu mieszkalnego nr [...] oraz udziałów w użytkowaniu wieczystym gruntu wnieśli o nieodpłatne przekształcenie przynależnych im udziałów w użytkowaniu wieczystym gruntu, jako następcy prawni osób, które uzyskały użytkowanie wieczyste tego gruntu na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).

Organ wskazał, że przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, co do zasady, możliwe jest wyłącznie w odniesieniu do użytkowników wieczystych, których prawo istniało w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005r., czyli w dniu 13 października 2005 roku. Wyjątki od tej zasady przewiduje art. 1 ust. 4 wyżej ww. ustawy, zgodnie z którym przepisy ust. 1a pkt 2 oraz ust. 2 pkt 1 stosuje się również do osób, które prawo użytkowania wieczystego albo udział w tym prawie nabyły po dniu wejścia w życie ustawy.

Zgodnie z przepisami art. 1 ust. 1 a pkt 2 z żądaniem przekształcenia mogą wystąpić również osoby fizyczne, jeżeli użytkowanie wieczyste uzyskały na podstawie art. 7 wyżej cyt. dekretu. Natomiast zgodnie z art. 5 pkt 1 przekształcenie następuje nieodpłatnie. Osoby wskazane w art. 5 pkt 1 ustawy są przez ustawodawcę traktowane w sposób szczególny. Celem przyznania prawa do nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności było wyrównanie szkody wynikłej z przymusowego pozbawienia prawa własności w zamian za użytkowanie wieczyste.

Umową z dnia [...] czerwca 2009r. E. F. i J. P. sprzedały I. i M. G. całe przysługujące im udziały we współwłasności lokalu mieszkalnego nr [...], dla którego prowadzona jest księga wieczysta KW Nr [...] i lokalu mieszkalnego nr [...], dla którego prowadzona jest księga wieczysta KW Nr [...] wraz z prawami związanymi z własnością tych lokali, w tym z przysługującymi im udziałami w prawie użytkowania wieczystego wynoszącymi łącznie 2/4 części w działce ewidencyjnej nr [...].

Umowa ta poprzedzona była decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2008r. wydaną na podstawie art. 7 ust. 1, 2 i 3 dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).

Organ prawidłowo zatem przyjął, że E. F., J. P., L. O. i J. O., nabyli prawo użytkowania wieczystego nieruchomości położonej przy ul. [...] na postawie przepisów dekretu, a więc w sposób określony w art. 1 ust. 1a pkt 2 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, lecz już po dniu 13 października 2005r.

W takim stanie faktycznym znajduje zastosowanie przepis art. 1 ust. 4 ww. ustawy, zgodnie z którym: ust. 1a pkt 2 i ust. 2 pkt 1 stosuje się również do osób, które prawo użytkowania wieczystego albo udział w tym prawie uzyskały po dniu 13 października 2005r.

Organ dokonał przy tym właściwej wykładni wskazując, że L. O. i J. O. spełniają przesłanki określone w powołanym przepisie. Wprawdzie prawo użytkowania wieczystego nabyli oni umową z dnia [...] grudnia 2008r. lecz podstawa nabycia ww. prawa były przepisy dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.

Organ błędnie natomiast uznał, że ustawowych przesłanek nie spełniają I. i M. G., którzy nabyli udziały w użytkowaniu wieczystym przedmiotowej nieruchomości na mocy umowy sprzedaży z dnia [...] czerwca 2009r., w szczególności nie są oni w rozumieniu art. 1 ust. 3 ustawy następcami prawnymi osób, które uzyskały prawo użytkowania wieczystego w trybie dekretu. Swoje następstwo prawne I. i M. G. wywodzą bowiem z czynności prawnej jaką jest wskazana powyżej umowa sprzedaży z dnia [...] czerwca 2009r. zawarta w formie aktu notarialnego.

W zakresie oceny tego czy znajdują również w takim stanie faktycznym zastosowanie przepisy art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. należy odwołać się do wykładni pojęcia "następca prawny".

Zgodnie z dyspozycją art. 4. ustawy z dnia 29 lipca 2005r., przepisy ust. 1a pkt 2 i ust. 2 pkt 1 stosuje się również do osób, które prawo użytkowania wieczystego albo udział w tym prawie uzyskały po dniu 13 października 2005 r.

Zatem jeżeli prawo użytkowania wieczystego zostało nabyte na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, to osoby nabywające to prawo po dniu 13 października 2005r. nie tracą możliwości przekształcenia tego prawa w prawo własności.

Kolejno, z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1a, oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 2.

Jeśli zatem wnioskodawca jest następcą prawnym osoby, która nabyła prawo użytkowania wieczystego w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 2005r., może skutecznie wystąpić o przekształcenie tego prawa w prawo własności również w przypadku uzyskania prawa użytkowania wieczystego po dniu 13 października 2005r.

Nie ma w doktrynie i orzecznictwie wątpliwości, że takim "następcą prawnym" jest spadkobierca (nabycie prawa pod tytułem szczególnym). Sytuacja komplikuje się gdy następcą prawnym jest osoba, która prawo użytkowania wieczystego nabyła pod tytułem ogólnym (np. poprze umowę kupna).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 kwietnia 2014r. wskazał, że: Przez pojęcie "następca prawny" w rozumieniu art. 1 ust. 3 ustawy z 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w zw. z art. 1 ust. 1 i 1a ustawy należy rozumieć zarówno następców prawnych pod tytułem ogólnym jak i pod tytułem szczególnym.

W ocenie Sądu błędną jest wykładnia zgodnie, z którą przez pojęcie "następca prawny" należy rozumieć tylko osoby będące sukcesorami pod tytułem ogólny (spadkobiercy). Przymiot taki posiada również osoba będąca następcą prawny pod tytułem syngularnym (nabywające prawo na mocy czynności cywilno-prawnej, np. umowy sprzedaży prawa użytkowania wieczystego).

W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że przez pojęcie "następca prawny" w rozumieniu art. 1 ust. 3 w zw. z art. 1 ust. 1 i 1a ustawy należy rozumieć zarówno następców prawnych pod tytułem ogólnym jak i pod tytułem szczególnym (tak m.in. WSA w Krakowie z w wyroku z dnia 20 grudnia 2011 r. w sprawie II SA/Kr 1522/11, LEX 1134814, WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 25 listopada 2010 r. w sprawie II SA/Wr 408/10, LEX nr 755592).

Należy wskazać, że zgodnie z art. 5 pkt 1 ww. ustawy, przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości następuje nieodpłatnie na rzecz: osób fizycznych, o których mowa w art. 1 ust. 1a, lub ich następców prawnych.

Porównując treść cyt. wyżej art. 1 ust. 3 oraz art. 5 pkt 1 wskazać należy, że w obu przypadkach ustawodawca dla określenia kręgu podmiotów, którym przysługuje prawo żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności użył tego samego pojęcia: "następcy prawni".

Należy zatem przyjąć za słuszne stanowisko zawarte w wyroku WSA w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2014r. (ISA/Wa 2125/13) sprowadzające się do konkluzji, że, skoro racjonalny ustawodawca w tej samej ustawie używa tego samego pojęcia dla określenia kręgu uprawnionych podmiotów i jednocześnie nie wprowadza "definicji" tego pojęcia to brak jest podstaw do przyjęcia, że ustawodawca w art. 5 ust. 3 ograniczył krąg tych podmiotów jedynie do następców prawnych pod tytułem ogólnym.

Brak jest - dla takiej wykładni jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia, gdy weźmie się dodatkowo pod uwagę, że ustawodawca (racjonalny) miał możliwość innego ukształtowania tej kwestii tak jak czynił to w innych ustawach. Np. w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.) w art. 34 ust. 1 pkt 2 wskazuje się, że w przypadku zbywania nieruchomości osobom fizycznym i prawnym pierwszeństwo w ich nabyciu, (...) przysługuje osobie, która spełnia jeden z następujących warunków: (...) jest poprzednim właścicielem zbywanej nieruchomości pozbawionym prawa własności tej nieruchomości przed dniem 5 grudnia 1990 r. albo jego spadkobiercą, jeżeli złoży wniosek o nabycie przed upływem terminu określonego w wykazie, o którym mowa w art. 35 ust. 1; termin złożenia wniosku nie może być krótszy niż 6 tygodni, licząc od dnia wywieszenia wykazu; lub w art. 64 ust. 1 pkt 4 tej ostatniej ustawy.

Sąd rozpoznając sprawę w niniejszym składzie podziela wyrażone już wcześniej stanowisko, że gdyby ustawodawca chciał ograniczyć krąg podmiotów, którym przysługuje prawo do nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności jedynie do następców prawnych pod tytułem ogólnym - to jest osób będących spadkobiercami podmiotów uprawnionych do nabycia takiego prawa to z pewnością zawarłby stosowny zapis w tym zakresie. Prawo polskie dla skonkretyzowania takich podmiotów zna nie tylko określenie "następca prawny" ale i np. "spadkobierca", które to pojęcie jest niewątpliwie węższe od "następcy prawnego".

W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu nieuprawnione jest stanowisko organu jakoby wnioskodawcy I. i M. G., jako osoby, które niewątpliwie są następcami prawnymi pod tytułem syngularnym, wynikającym z umowy sprzedaży, nie należeli do kręgu osób, którym prawo takie - co do zasady, na podstawie ustawy przekształceniowej nie przysługuje.

Na prawidłowość przyjętej przez Sąd wykładni wskazuje również potrzeba przeciwdziałania nierównemu traktowaniu osób nabywających prawo użytkowania wieczystego na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945r.

Organ I instancji wykazał, iż przesłanki warunkujące nieodpłatne przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności zostały spełnione tylko w odniesieniu do L. O. i J. O., użytkowników wieczystych, którym przysługuje udział wynoszący 2/4 części prawa użytkowania wieczystego ww. nieruchomości, nabyli oni bowiem prawo w oparciu o przepisy art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945r. Zdaniem organu, I. i M. G. nie spełniają natomiast przesłanek, o których mowa w art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości nabyli oni bowiem prawo na podstawie umowy cywilno-prawnej zawartej z użytkownikami wieczystymi "dekretowymi", zaś przedmiotem przekształcenia może być cała nieruchomość, nie jej część.

Powstaje wówczas stan prawny, w którym część osób mających udziały w prawie użytkowania wieczystego (na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945r.) prawa te zbywa w drodze czynności cywilno-prawnej (np. poprzez sprzedaż, jak w niniejszej sprawie) przez co faktycznie uniemożliwia przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności pozostałym osobom, które również nabyły prawo użytkowania wieczystego w trybie dekretowym a prawa tego nie zbyły.

Artykuł 1 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. stałby się zatem, przepisem w dużej części martwym a ustawodawca wprowadzałby nieuzasadnione zróżnicowanie podmiotów nabywających prawo użytkowania wieczystego, w zakresie możliwości przekształcenia tego prawa w prawo własności.

Konkludując, zaskarżone rozstrzygnięcie jak i poprzedzające je rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, należało wskazać, że zostały one wydane z naruszeniem zarówno przepisów postępowania – art.7, 77 § 1 i 61 § 1 k.p.a. jak i art. 1 ust. 3 i 4 oraz art. 5 pkt 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

Rozpoznając ponownie sprawę organ związany będzie wskazaną wyżej oceną prawną, w szczególności co do wykładni art. 1 ust. 3 i 4 oraz art. 5 ustawy przekształceniowej.

Mając powyższe na względzie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przesadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść art. 200 i 205 tej ustawy.