Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 857/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 73
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
article: art. 29 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 98 poz 634
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat- Rembelska Sędzia NSA Zofia Borowicz (spr.) Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Protokolant Tomasz Haintze po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Ł. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 17 stycznia 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 1155/13 w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Ł. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Ł., 2. zasądza od S. K. na rzecz Dyrektora Ł. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. kwotę 550 (pięćset pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. wyrokiem z dnia 17 stycznia 2014 r. (sygn. akt III SA/Łd 1155/13), wydanym w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] sierpnia 2013 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.) stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] czerwca 2013 r., wskazując, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd I instancji przedstawił następujący stan faktyczny sprawy.

Dyrektor Ł. Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z [...] sierpnia 2013 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z dnia [...] czerwca 2013 r. ustalającą S. K. kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Organ odwoławczy decyzję tę wydał na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634, ze zm. - dalej ustawa o Agencji) oraz m.in. art. 73 ust. 1 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. (WE) z 2004 r. nr L 141 z 30 kwietnia 2004 r., str. 18-58 - dalej rozporządzenie 796/2004) w zw. z art. 71 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz.U.UE L z dnia 30 kwietnia 2004 r. - dalej rozporządzenie nr 817/2004).

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wniosek o płatności ONW na 2005 r. złożył w dniu [...] kwietnia 2005 r. H. K. i na tej podstawie na jego rzecz organ I instancji w dniu [...] kwietnia 2006 r. wydał decyzję o przyznaniu płatności w kwocie 3207,60 zł, którą odebrała w dniu [...] maja 2006 r. jego żona. Akt zgonu H. K. do organu został złożony dopiero [...] października 2010 r. Skarżący w dniu [...] grudnia 2010 r. złożył wniosek o przejęcie tych płatności, jednak z uwagi na upływ terminu do złożenia tego wniosku brak było podstaw uwzględnienia żądań i postępowanie umorzono.

Organ wyjaśnił, że w przypadku śmierci producenta rolnego płatność ONW przysługuje spadkobiercy, który przejął posiadanie gospodarstwa rolnego i złożył do kierownika biura powiatowego Agencji, na formularzu udostępnionym przez Agencję, wniosek obejmujący płatność, której dotyczył wniosek spadkodawcy, oraz zobowiązał się do kontynuowania działalności rolniczej zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej do końca okresu objętego zobowiązaniem, złożonym przez spadkodawcę (§ 7a rozporządzenia ONW). S. K., za zgodą pozostałych spadkobierców, złożył wniosek o przejęcie płatności dopiero [...] grudnia 2010 r. W ocenie organu odwoławczego skoro H. K. zmarł [...] listopada 2005 r., środki przekazane na konto bankowe zmarłego w dniu [...] maja 2006 r. stały się nienależne. Ponadto M. K. - żona zmarłego nie powinna była odbierać decyzji o przyznaniu płatności na 2005, w sytuacji gdy beneficjent pomocy w chwili doręczenia decyzji już nie żył. Decyzja o przyznaniu płatności z dnia [...] kwietnia 2006 r. nie weszła zatem do obrotu prawnego, nie została skutecznie doręczona stronie.

Ponieważ to, że S. K. złożył [...] grudnia 2012 r. oświadczenie o pobraniu płatność ONW z rachunku H. K., to on w ocenie organu był obowiązany do zwrotu nienależnie pobranych płatności.

Mając na uwadze powyższe ustalenia organ odwoławczy przyjął, że zaistniały podstawy do wydania decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności zgodnie z art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.

Decyzja Dyrektora Ł. Oddziału Regionalnego ARiMR została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. przez S. K., który wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Sąd I instancji uwzględnił skargę jednakże z innych przyczyn, niż w niej podanych. Wskazał, że obie decyzje skierowane zostały do osoby nie będącej stroną postępowania administracyjnego, to jest do S. K.

Zgodnie z art. 73 ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004, stanowiącego podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji, w przypadku dokonania nienależnej płatności, na rolniku ciąży obowiązek zwrotu danej kwoty powiększonej o odsetki obliczone zgodnie z ust. 3. Tymczasem S. K. nie składał wniosku o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) za 2005 r., nie wstąpił także do tego postępowania. Nadto decyzja administracyjna z [...] kwietnia 2006 r. o przyznaniu H. K. płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za rok 2005, nie weszła do obrotu prawnego, co jest okolicznością bezsporną. Decyzja ta została bowiem wydana i doręczona po śmierci wnioskodawcy, która nastąpiła [...] listopada 2005 r.

Z niekwestionowanego stanu faktycznego sprawy wynika, że rolnikiem, któremu przyznano płatności obszarowe był H. K. Natomiast S. K., który pobrał z rachunku bankowego zmarłego ojca przyznane środki finansowe – nie był nigdy stroną stosunku administracyjnoprawnego. Dlatego też sprawa dotycząca zwrotu pobranych środków jest sprawą cywilną, do której mają zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego o bezpodstawnym wzbogaceniu. Sprawa ta nie podlega rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej. Sąd I instancji wyjaśnił, że art. 29 ust. 1 z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji stanowi podstawę kompetencyjną do wydania decyzji ustalającej wysokość kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy UE oraz środków krajowych stronie postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., a nie osobie trzeciej. Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie organ uchybił właściwości rzeczowej, zatem zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., co uprawniało do wydania wyroku w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł organ, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie:

1) prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię stosownie do brzmienia art. 141, art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z brzmieniem art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004 w związku z art. 71 ust. 2 rozporządzenia nr 817/2004 poprzez jego niezastosowanie w stosunku do rolnika, który pobrał nienależnie środki publiczne pochodzące z funduszy: Unii Europejskiej, krajowych przeznaczone na: współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, finansowanie przez agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej,

2) prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię stosownie do brzmienia, art. 141, art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z brzmieniem art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji poprzez jego niezastosowanie w stosunku do rolnika, który pobrał nienależnie środki publiczne pochodzące z funduszy: Unii Europejskiej, krajowych przeznaczone na: współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, finansowanie przez agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej,

3) przepisów postępowania, a mianowicie art. 141, art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 28 k.p.a., poprzez stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r., Nr [...] z uwagi na uznanie, że w niniejszej sprawie zachodzi brak możliwości rozstrzygnięcia sprawy w drodze decyzji administracyjnej, pomimo że w sprawie nie zachodziły przesłanki do stwierdzenia nieważności tych decyzji, ze względu na istnienie legitymacji procesowej skarżącego w postępowaniu administracyjnym wszczętym na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji.

W związku z powyższym wniósł o zmianę wyroku poprzez oddalenie skargi lub uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzucono, że Sąd I instancji wadliwie uznał, iż w sprawie wystąpiły przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji z przyczyn przez Sąd podanych. Zdaniem kasatora błędne jest stanowisko Sądu I instancji, że skarżący nie jest rolnikiem w rozumieniu myśl art. 2 lit. a/ rozporządzenia 1782/2003, a osobą trzecią, gdyż w rzeczywistości w okolicznościach tej sprawy ubiegał się o przyznanie płatności ONW na 2005 rok i otrzymałby je, gdyby spełnił przesłanki określone w przepisach prawa.

Sąd I instancji w wykładni art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji nie uwzględnił, że sądy krajów członkowskich stosując regulacje wspólnotowe powinny zapewnić skuteczne wykonanie aktów prawa Wspólnot Europejskich. Zastosowanie w sprawie ustalenia nienależnych środków procedury administracyjnej lub cywilnej jednakowo chroni prawa osoby, która te środki pobrała, jednak podstawy materialnoprawne ustalone w toku obu procedur są różne. Badanie obowiązku zwrotu środków w oparciu o roszczenie z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia nie pozwoli na skuteczne badanie przesłanek, o których stosowi do art. 73 ust. 1 rozporządzenia 796/2004. Dlatego wykładnia art. 28 k.p.a. ten cel powinna uwzględniać. Wąska wykładnia art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji prowadzi do sytuacji, w której regulacje wspólnotowe nie są skutecznie realizowane w stosunku do rolników.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną S. K. wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie jej zarzuty są zasadne.

W ogóle nie zostały uzasadnione zarzuty dotyczące naruszenia art. 141 p.p.s.a., zatem ten zarzut nie poddaje się kontroli kasacyjnej.

Podobne uwagi należy odnieść do zarzutu naruszenia art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004 w zw. z art. 71 ust. 2 rozporządzenia nr 817/2004, zauważając jedynie, że odnośnie tych norm prawnych Sąd I instancji w ogóle nie zajął stanowiska. Sąd odwołał się tylko do art. 73 ust. 1 rozporządzenia 796/2004 w zw. z art. 28 k.p.a. oraz art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji. W skardze kasacyjnej sformułowano też zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a., w sytuacji gdy podstawę prawną zaskarżonego wyroku stanowił art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., którego nie wskazano jako naruszony.

Zważywszy, że w petitum skargi kasacyjnej zakwestionowano ocenę Sądu I instancji odnośnie wykładni art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji w zw. z art. 28 k.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. zaś w uzasadnieniu tej skargi wskazano także na art. 73 ust. 1 rozporządzenia 796/2004, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z tak postawionych zarzutów oraz ich uzasadnienia wynika, że istota sporu prawnego objętego tymi zarzutami dotyczy tego, czy sprawa ustalenia oraz zwrotu kwoty nienależnie pobranych płatności ONW stanowi, tak jak przyjął to Sąd I instancji, sprawę cywilną, czy też, tak jak wywodzi organ, że jest to sprawa z zakresu administracji publicznej. Przyjęcie, że rozpoznawana sprawa jest sprawą cywilną oznacza, że mogą do niej znaleźć zastosowanie przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu, a zatem, że nie może być ona załatwiona jako sprawa administracyjna w drodze decyzji administracyjnej. Przyjęcie przeciwnego poglądu oznacza, że jest to sprawa z zakresu prawa administracyjnego podlegająca rozstrzygnięciu przez właściwy organ administracji w drodze decyzji administracyjnej, z wszystkimi konsekwencjami tego stanu rzeczy.

Rysująca się w rozpoznawanej sprawie kwestia sporna stanowiła już przedmiot licznych wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego. Na ich tle, w konsekwencji przyjmowanych kierunków wykładni art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji zarysowały się dwa stanowiska. Mianowicie stanowisko, że sprawa ustalenia oraz zwrotu kwoty nienależnie pobranych płatności stanowi sprawę cywilną. Zwracano tutaj uwagę, iż decyzję administracyjną wydaną wobec osoby zmarłej należy uznać za decyzję nieistniejącą i tego rodzaju decyzję należy odróżnić od decyzji dotkniętej wadą nieważności, dającą podstawę do stwierdzenia jej nieważności (art. 156 § 1 k.p.a.). Zatem istotną okolicznością było tu wydanie decyzji administracyjnej w sprawie przyznania płatności po śmierci wnioskodawcy (por. wyroki NSA: z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 961/11; z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2039/11; z dnia 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 363/13, II GSK 508/13, II GSK 129/13 baza orzeczeń nsa.gov.pl). Prezentowano jednakże stanowisko przeciwne, z którego wynika, że przedmiotowa sprawa jest sprawą administracyjną podlegającą rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej (por. wyroki NSA z dnia: 7 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2211/11; z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2315/11; z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 95/12; z dnia 3 września 2013 r., sygn. akt II GSK 635/12; z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt II GSK 973/12; z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1415/12; baza orzeczeń nsa.gov.pl). W tej grupie orzeczeń sądowych przede wszystkim zwracano uwagę, że unormowanie zawarte w art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji, regulując instytucję odzyskiwania środków publicznych nieprawidłowo wydatkowanych na rolnictwo, stanowi refleks rozwiązań prawnych zawartych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz.Urz. UE L 209 z 11.08.2005 r. str. 1, dalej: rozporządzenie nr 1290/2005). Zgodnie z art. 9 ust. 1 lit. a/ tego rozporządzenia, Państwa Członkowskie przyjmują, w ramach wspólnej polityki rolnej, wszystkie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne, jak również podejmują wszelkie inne środki konieczne do zapewnienia skutecznej ochrony interesów finansowych Wspólnoty, w szczególności w celu: i) upewnienia się, co do prawdziwości i prawidłowości operacji finansowanych przez EFRG i EFRROW; ii) zapobiegania nieprawidłowościom i ich ściganiu; a także iii) odzyskiwania kwot utraconych na skutek nieprawidłowości lub zaniedbań.

Z regulacji wspólnotowych wynika, że przyznanie rolnikom zarówno w ramach Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG), jak też w ramach Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) płatności niezgodnie z przepisami unijnymi i wbrew warunkom dla danej płatności uznawane jest za nieprawidłowości, o których stanowi art. 9 ust. 1 rozporządzenia nr 1290/2005 i podlega obowiązkowi państwa członkowskiego odzyskania wypłacanych kwot stosownie do art. 9 ust. 1 lit. a) iii) wymienionego powyżej rozporządzenia unijnego. Nieprzestrzeganie stosownych zasad przydzielania danej pomocy, które skutkuje uzyskaniem przez podmiot środków publicznych, stanowi płatność nienależną. Zasada odzyskiwania nienależnie wypłacanych środków finansowych jest taka sama, mimo że jest realizowana w ramach dwóch różnych pionów pomocowych (EFRG oraz EFRROW), a płatności są regulowane różnymi aktami prawnymi określającymi zasady udzielania wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i zasady wsparcia obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Przepisy unijne nakładając na państwo członkowskie obowiązek odzyskiwana kwot nienależnie zapłaconych, formułują jedynie ogólne normy, w jakich ma się to odbywać. Środki finansowe wypłacane nienależnie odzyskiwane są przez agencję płatniczą zgodnie z jej własnymi procedurami windykacyjnymi. Konsekwencją obowiązywania przywołanej regulacji unijnej jest więc to, że w prawie krajowym zwrot kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych dokonywany jest na podstawie regulacji zawartej w ustawie z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji.

Przepis art. 29 ust. 1 przywołanej ustawy (w stanie prawnym mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie) stanowił, że ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Podkreślenia też wymaga, że w art. 29 ust. 1 przywołanej ustawy mowa jest o ustaleniu kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych, z uwagi na kryterium ich pochodzenia oraz kryterium ich przeznaczenia. Ustawodawca nie precyzuje więc, iż chodzi o kwoty nienależnie pobrane przez podmiot, do którego adresowana była decyzja o przyznaniu płatności, lecz ogranicza się jedynie do operowania pojęciem "pobrania środków publicznych w sposób nienależny lub w nadmiernej wysokości".

Wobec tego ustalenie w drodze decyzji administracyjnej kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w trybie art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji dotyczy wszystkich wymienionych w tym przepisie środków publicznych, co do których ustalono, że ich pobranie (wypłata) nastąpiło w sposób nieuprawniony (por. ww. wyroki NSA o sygn. II GSK 95/12 czy II GSK 1415/12).

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd prawny prezentowany we wskazanej kwestii na gruncie drugiego spośród przedstawionych stanowisk. Za przyjęciem takiego poglądu co do wykładni art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przemawia bowiem dokonana nowelizacja art. 29 omawianej ustawy. Otóż ustawą z dnia 24 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r. poz. 341) wprowadzono zmiany w omawianej ustawie poprzez dodanie art. 29 ust. 1a, zgodnie z którym przepis ust. 1 stosuje się również do podmiotów niebędących stronami postępowania w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej, które nienależnie lub nadmiernie pobrały środki publiczne, o których mowa w ust. 1 (art. 1 pkt 1). W uzasadnieniu projektu tychże zmian podkreślono, iż celem tej nowelizacji jest jednoznaczne uregulowanie kwestii zwrotu środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej oraz krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków zrealizowanych z funduszy Unii Europejskiej lub finansowanie przez ARiMR pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej, pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości przez osoby inne niż będące stronami postępowania w sprawie przyznania płatności lub pomocy. Wskazano, że proponowane dodanie w art. 29 ustawy ust. 1a ma na celu uregulowanie kwestii zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności na rachunek osoby, która nie była stroną postępowania w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej, w tym również pobrania środków z rachunku zmarłego rolnika przez jego spadkobierców, w przypadku gdy decyzja o przyznaniu płatności nie mogła być doręczona stronie z uwagi na jej śmierć, a tym samym nie wywołuje ona skutków prawnych. Przedstawiając argumentację na poparcie proponowanej nowelizacji ustawy o Agencji zwrócono uwagę, że według orzecznictwa sądów administracyjnych przepis art. 29 ust. 1 tej ustawy nie znajduje zastosowania do zwrotu płatności przez podmiot, który nie był stroną w sprawie o przyznanie płatności. Natomiast zgodnie z przepisami art. 32 ust. 4 i 5 oraz art. 33 ust. 5 i 8 rozporządzenia 1290/2005 dotyczącymi zwrotu środków finansowych z EFRG oraz EFRROW wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub zaniedbań w sytuacji niewszczęcia wszystkich postępowań w określonym w tym przepisie terminie konsekwencje finansowe wskazanych wyżej zaniedbań ponosi w 50% państwo członkowskie (por. uzasadnienie projektu ustawy, druk sejmowy nr 2000, Sejm RP VII Kadencji).

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja zostały wydane w oparciu o art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji. W świetle przyjętej powyżej przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładni przepisu art. 29 ust. 1 tej ustawy, w myśl której wydana na jego podstawie decyzja dotyczy wszystkich wymienionych w tym przepisie środków publicznych, nie można podzielić poglądu Sądu I instancji, że decyzje organu I i II instancji zostały wydane z obrazą art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.

To zaś oznacza, że Sąd I instancji zobowiązany jest ponownie rozpoznać sprawę, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji zarówno w płaszczyźnie dochowania wymaganej prawem procedury, jak i zastosowania prawa materialnego.

Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego w Ł.

O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.