Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 206/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), sędzia WSA Małgorzata Małaszewska – Litwiniec, Protokolant sekr. sąd. Wioletta Matuszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2017 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę


UZASADNIENIE

J. R. (dalej jako: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z [...] listopada 2016 r. umarzającą postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem skarżącego od decyzji Starosty [...] z [...] października 2014 r. udzielającej Gminie [...] pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód.

Stan sprawy przedstawia się następująco: Starosta [...] decyzją z [...] października 2014 r. udzielił Gminie [...], od 1 stycznia 2015 r., nowego pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, tj. odprowadzanie ścieków komunalnych pochodzących z gminnej oczyszczalni ścieków zlokalizowanej na działce nr [...] w [...] do wód powierzchniowych rzeki [...] wylotem na działce nr [...] w m. [...] gm. [...]. Od decyzji organu pierwszej instancji odwołał się skarżący. Decyzją z [...] lipca 2015 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] umorzył postępowanie odwoławcze dotyczące odwołania J. R. od decyzji Starosty [...] z [...] października 2014 r. Dyrektor uznał, że skarżący nie posiada interesu prawnego dającego uprawnienie do zainicjowania postępowania odwoławczego. Skarżący wniósł na decyzję z [...] lipca 2015 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 22 marca 2016 r. (sygn. akt IV SA/Wa 3010/15 uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał skargę za zasadną, bowiem organy administracji nie dokonały w sprawie ustaleń, opartych na zebranym materiale dowodowym, niezbędnych do oceny kwestii legitymacji skarżącego do bycia stroną postępowania, a zaniechanie w tym zakresie stanowi naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Innymi słowy, organ nie przeanalizował w dostateczny sposób istnienia pozytywnej przesłanki powstania interesu strony w postaci przyznania jej "władającemu powierzchnią ziemi położoną w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych". W świetle materiału sprawy trudno wywnioskować na jakiej podstawie organy doszły do przekonania o braku legitymacji skarżącego w postępowaniu administracyjnym. Wobec powyższego - zdaniem Sądu - brak jest podstaw do przyjęcia, że odmawiając skarżącemu przymiotu strony organy rzeczywiście rozważyły okoliczności, które mają wpływ na jego legitymację procesową, w tym czy wykonanie robót budowlanych przy oczyszczalni może mieć wpływ na sposób korzystania przez skarżącego z należącej do niego nieruchomości, chociażby w aspekcie konieczności znoszenia ewentualnych immisji. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19.11.2014 r., sygn. akt. II OSK 1069/13, CBOSA, dla uznania, że dany pomiot posiada przymiot strony w postępowaniu w sprawie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, konieczne jest nie tylko ustalenie władania powierzchnią ziemi, ale jednocześnie ustalenie zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych (tak też NSA w wyroku z 19 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1069/13, CBOSA). Rozpatrując sprawę ponownie organ powinien zebrać dowody na okoliczność odległości oczyszczalni ścieków od działki skarżącego (ewentualnie wykorzystując w tym zakresie instrumenty przewidziane w art. 136 K.p.a.).

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy - Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] decyzją z [...] listopada 2016 r. umorzył postępowanie odwoławcze zainicjowane przez skarżącego. Uznał bowiem, że odwołanie wniósł podmiot, który nie posiada przymiotu strony postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podał, że tutejszy organ, w celu zebrania dowodów na okoliczność odległości oczyszczalni ścieków od działki skarżącego, zlecił Staroście [...] przeprowadzenie dodatkowego postępowania polegającego na przeprowadzeniu oględzin terenu między innymi działki nr [...] będącej własnością Gminy [...], na której zlokalizowana jest oczyszczalnia ścieków oraz działki nr [...] należącej do skarżącego. Podczas oględzin ustalono, że odległość od działki nr [...] do reaktora ścieków na działce nr [...] wynosi ok. 133,5 m, a odległość od zbiornika ścieków dowożonych wynosi około 120 m. Ustalono, że najkrótsza odległość mierzona w linii prostej na mapie do celów projektowych skala 1:1000 od punktu ścieków dowożonych na działce nr [...] do granicy działki nr [...] wynosi około 111 m. W trakcie oględzin terenu oczyszczalni ścieków nie stwierdzono przykrych zapachów. Zasięg zamierzonego korzystania z wód, wystąpi w korycie rzeki do miejsca całkowitego wymieszania się ścieków odprowadzanych z oczyszczalni z wodami rzeki [...], tj. w odległości 44 m od wylotu ścieków do odbiornika. Dalej organ stwierdził, że zgodnie z art. 127 ust. 7 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz.U. 2012, poz. 145) za strony postępowania w sprawie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego należało uznać: wnioskodawcę ubiegającego się o wydanie pozwolenia wodnoprawnego - Gminę [...], właściciela wody - Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...], który reprezentuje Marszałka Województwa [...], władający powierzchnią ziemi położoną w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód - Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...], który reprezentuje Marszałka Województwa [...], uprawnionego do rybactwa w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód - Okręg [...] Polskiego Związku Wędkarskiego w [...]. W wyniku dokonania ponownej analizy dokumentów sprawy pod kątem wystąpienia po stronie skarżącego pozytywnej przesłanki powstania interesu strony w postaci przyznania jej statusu "władającego powierzchnią ziemi położoną w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód" organ doszedł do tożsamego wniosku co uprzednio. Zauważył, że Starosta [...] błędnie ustalił krąg stron postępowania prowadzonego z wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego, gdyż przyjął jako strony postępowania między innymi właścicieli nieruchomości przyległych do działki nr [...], którą stanowią wody powierzchniowe rzeki [...] i, do której ogranicza się zasięg oddziaływania szczególnego korzystania z wód. Z art. 127 ust. 7 ustawy Prawo wodne nie wynika, aby przymiot strony tego postępowania posiadali właściciele działki nr [...], tj. R. i M. M., działki nr [...], tj. J. R., działki nr [...], tj. E. i Z. C. i działki nr [...], tj. R. i T. K., gdyż w sprawie nie można uznać ich za żaden z podmiotów określonych przez art. 127 ust. 7 Prawa wodnego. Przeprowadzone przez organ pierwszej instancji dodatkowe postępowanie oraz operat wodnoprawny wskazują, że szczególne korzystanie z wód - odprowadzanie ścieków z oczyszczalni ogranicza się do odbiornika - rzeki [...], na działce należącej do Skarbu Państwa w administracji Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...]. Nadto, wniosek o udzielenie Gminie [...] pozwolenia wodnoprawnego dotyczy szczególnego korzystania z wód w zakresie odprowadzania ścieków istniejącym wylotem do ww. rzeki, więc zakres stron został przeanalizowany w odniesieniu do niniejszego korzystania. Działka skarżącego oddalona jest od reaktora ścieków zlokalizowanego na działce nr [...] o około 133,5 m. Zakres wniosku nie przewiduje wykonywania robót budowlanych przy oczyszczalni ścieków, zatem nie można mówić o wpływie robót budowlanych na sposób korzystania przez skarżącego z należącej do niego nieruchomości. Posiadanie przez skarżącego przymiotu strony możliwe byłoby jedynie na podstawie art. 127 ust. 7 pkt 5 ustawy Prawo wodne, który wskazuje, że za stronę postępowania można uznać jedynie władającego powierzchnia ziemi, przy czym powierzchnia ta musi znajdować się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód. W konsekwencji stroną postępowania nie będzie władający powierzchnią ziemi, która znajduje się poza zasięgiem oddziaływania zamierzonego korzystania z wód, co ma miejsce w przypadku skarżącego. W omawianym przypadku zasięg oddziaływania ogranicza się bowiem do gruntu wyznaczonego korytem rzeki [...]. J. R. w skardze wniesionej na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z [...] listopada 2016 r. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucił, że zaskarżona decyzja narusza:

1) przepisy prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, tj. art. 127 ust. 7 pkt 5 w zw. z art. 131 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 Prawa wodnego - przez odmówienie skarżącemu przymiotu strony postępowania pomimo, że w operacie wodnoprawnym przedstawionym przez wnioskującą o pozwolenie wodnoprawne Gminę [...], nieruchomość skarżącego została wskazana jako powierzchnia ziemi położona w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód, a inny operat wodnoprawny nie został złożony, zaś gdyby Sąd nie stwierdził powyższego naruszenia, to zdaniem skarżącego doszło do naruszenia:

2) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: - art. 7 i art. 8 K.p.a. - przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, z pominięciem słusznego interesu skarżącego i przeprowadzenie postępowania w sposób, który podważa zaufanie skarżącego do władzy publicznej, w szczególności przeprowadzenie pomiarów przez osoby, które nie dysponują odpowiednimi kwalifikacjami i wiedzą w zakresie dokonywania pomiarów ani profesjonalnym specjalistycznym sprzętem, co skutkowało różnymi wartościami pomiarów, niedokładnościami pomiarów, - art. 11 K.p.a. - przez niewyjaśnienie we właściwy sposób zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy, w szczególności dokonanie powierzchownych oględzin terenu bez użycia specjalistycznego sprzętu i powołanie się w decyzji na wybiórczo wybrane pomiary, chociaż w protokole oględzin jest kilka wartości pomiarów w zależności od przyjętego sposobu mierzenia,

- art. 15 K.p.a. - przez brak zebrania materiału dowodowego pozwalającego na rzetelne rozstrzygnięcie sprawy, pomimo że zasada dwuinstancyjności postępowania nakazuje organowi nie tylko ponownie przeanalizować dowody dotychczas zebrane przez organ pierwszej instancji, ale dodatkowo zgromadzić pełny materiał dowodowy we własnym zakresie, zwłaszcza gdy stan faktyczny jest wątpliwy i gdy od ustaleń tych zależy status prawny podmiotu jako strony, - art. 77 § 1 K.p.a. - przez niedokonanie wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, w szczególności brak analizy treści operatu wodnoprawnego w odniesieniu do dokonanych oględzin, z których wynika, że "licząc od wylotu ścieków w dół rzeki działka skarżącego graniczy na długości 44,80 m z rzeką", a tym samym znajduje się w strefie bezpośredniego zasięgu oddziaływania określonego;

- art. 77 § 3 K.p.a. - przez brak powołania do udziału w oględzinach biegłych, w szczególności biegłego geodety i biegłego hydrologa w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,

- art. 84 § 1 K.p.a. - przez niezwrócenie się o opinię biegłego geodety w sprawie rzeczywistej odległości oczyszczalni ścieków, a w szczególności wylotu ścieków od nieruchomości skarżącego, jak również brak zasięgnięcia opinii biegłego hydrologa co do rzeczywistego zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych w celu ustalenia, czy działka skarżącego znajduje się w zasięgu tego oddziaływania, pomimo że w sprawie są wymagane wiadomości specjalne, których organ nie posiada, na co wskazuje treść protokołu z oględzin nieruchomości przeprowadzonych 14 i 16 września 2016 r., - art. 107 § 3 K.p.a. - przez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji przyczyn, dla których organ odwoławczy odmówił wiarygodności dowodom wskazującym na to, że skarżący jest stroną postępowania, brak odniesienia się do treści operatu wodnoprawnego, w tym załącznika nr 5 oraz do ustaleń zawartych w ww. protokołach oględzin dotyczących odległości działki skarżącego od wylotu ścieków, co wskazuje na nierzetelność przy ustalaniu stanu faktycznego. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] – w odpowiedzi na skargę – wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skarżącego organ podkreślił, że wydając zaskarżone rozstrzygnięcie dostosował się do treści orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 marca 2016 r. i w celu zebrania dowodów na okoliczność odległości oczyszczalni ścieków od działki skarżącego, wykorzystał instrument przewidziany art. 136 K.p.a. i zlecił Staroście [...] przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Organ odwoławczy, biorąc pod uwagę przedstawiony przez organ pierwszej instancji protokół z oględzin terenu oraz ustalenia autora operatu (który jest kluczowym, specjalistycznym dokumentem, w oparciu o który wydaje się pozwolenie wodnoprawne) dokonał analizy całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału oceniając, że jest on w zupełności wystarczający dla jednoznacznego zajęcia stanowiska i swoje stanowisko zawarł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie, która odbyła się 7 listopada 2017 r., pełnomocnik skarżącego stwierdził, że działka skarżącego znajduje się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód, na co wskazuje punkt 6 załącznika nr 5 (skrócony wypis z ewidencji gruntów). Zasięg oddziaływania obejmuje nieruchomości sąsiadujące z rzeką.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369, ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi, gdyż uznał, że decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z [...] listopada 2016 r. odpowiada prawu.

Zauważyć należy, że zaskarżona decyzja jest wynikiem ponownego rozpatrzenia sprawy po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 marca 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 3010/15. Wyrokiem tym uchylono uprzednio wydaną w sprawie decyzję umarzającą postępowanie odwoławcze. Okoliczność ta oznacza, że organ administracji rozpoznający sprawę po wyroku uchylającym ww decyzję - stosownie do art. 153 P.p.s.a. – był związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w tymże orzeczeniu Sądu Administracyjnego. Związanie to odnosi się także do Sądu orzekającego obecnie w sprawie. Sąd ówcześnie orzekający stwierdził, że w sprawie doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., albowiem organ odwoławczy nie przeanalizował w dostateczny sposób istnienia pozytywnej przesłanki powstania interesu strony w postaci przyznania jej "władającemu powierzchnią ziemi położoną w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych". Zdaniem Sądu, w świetle materiału sprawy, trudno było wywnioskować na jakiej podstawie organy doszły do przekonania o braku legitymacji w postępowaniu administracyjnym skarżącego. Nie było podstaw do przyjęcia, że odmawiając skarżącemu przymiotu strony organy rzeczywiście rozważyły okoliczności, które mają wpływ na jego legitymację procesową, w tym czy wykonanie robót budowlanych przy oczyszczalni może mieć wpływ na sposób korzystania przez skarżącego z należącej do niego nieruchomości. Dla uznania, że dany pomiot posiada przymiot strony w postępowaniu w sprawie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, konieczne jest nie tylko ustalenie władania powierzchnią ziemi, ale jednocześnie ustalenie zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód. W konsekwencji powyższego Sąd zlecił organowi przy ponownym rozpoznawaniu sprawy zebranie materiału dowodowego na okoliczność odległości oczyszczalni ścieków od działki skarżącego (ewentualnie wykorzystując w tym zakresie instrumenty przewidziane w art. 136 K.p.a.). W ocenie Sądu organ odwoławczy w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, przy uwzględnieniu oceny prawnej i wskazań uprzednio orzekającego w sprawie Sądu administracyjnego, prawidłowo zastosował art. 138 § 3 K.p.a. względem odwołania skarżącego wniesionego na decyzję opisaną w stanie sprawy i zaskarżoną decyzją z 14 listopada 2016 r. umorzył postępowanie odwoławcze.

Stosownie do art. 127 § 1 K.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Z brzmienia przywołanego przepisu wynika, iż legitymację do wniesienia środka zaskarżenia ma strona, a więc podmiot który spełnia przesłanki z art. 28 K.p.a. Przepis ten stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zatem elementem kwalifikującym dany podmiot jako stronę w postępowaniu administracyjnym jest interes prawny lub obowiązek. Oznacza to, że nie wystarczy wnieść podania we własnej sprawie, aby uruchomić postępowanie administracyjne, lub być przekonanym o swoim statusie strony i żądać udziału w postępowaniu już prowadzonym, aby stać się stroną postępowania. Innymi słowy o charakterze strony nie może decydować jedynie jej wola. Pojęcie "interesu prawnego" nie zostało ustawowo zdefiniowane, jednakże wielokrotnie było przedmiotem rozważań zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądownictwa administracyjnego. Jak wskazał Sąd w wyroku z 22 marca 2016 r. "mieć interes prawny znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby [...]. Od tak pojmowanego interesu należy odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym dany podmiot jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego". W przypadku, gdy przedmiot postępowania administracyjnego związany jest z ustawą z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (pozwoleniem wodnoprawnym), wówczas mamy do czynienia z przepisem szczególnym, zawężającym pojęcie strony w stosunku do omówionego wyżej art. 28 K.p.a. - to jest art. 127 ust. 7 ustawy Prawo wodne. Norma ta stanowi, że "stroną postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego jest wnioskodawca ubiegający się o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, właściciel wody, właściciel urządzeń kanalizacyjnych, do których wprowadzane będą ścieki przemysłowe zawierające substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, właściciel istniejącego urządzenia wodnego znajdującego się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych, władający powierzchnią ziemi położoną w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych oraz uprawniony do rybactwa w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych". Obowiązujący porządek prawny nie przewiduje innej normy prawa materialnego, z której wnioskujący o wydanie pozwolenia wodnoprawnego czy odwołujący się, mogliby wywodzić swoją legitymację dającą uprawnienie udziału w tego rodzaju postępowaniu.

W przypadku skarżącego miarodajne znaczenie miało brzmienie normy art. 127 ust. 7 pkt 5 ustawy Prawo wodne. Kolejny raz należy zatem powtórzyć za Sądem ówcześnie orzekającym w niniejszej sprawie, iż "dla uznania, że dany podmiot posiada przymiot strony w postępowaniu w sprawie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, konieczne jest nie tylko ustalenie władania powierzchnią ziemi, ale i ustalenie zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód".

Celem poczynienia w powyższym zakresie ustaleń organ odwoławczy – stosownie do wytycznych zawartych w wyroku z 22 marca 2016 r. – na podstawie art. 136 K.p.a. - zwrócił się do organu pierwszej instancji o przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. W ramach postępowania uzupełniającego przeprowadzono oględziny terenu, m. in. działki nr [...], na której zlokalizowana jest oczyszczalnia ścieków i działki nr [...], której właścicielem jest skarżący w celu zbadania odległości oczyszczalni ścieków od działki skarżącego. Organ pierwszej instancji, za pismem przewodnim z 21 września 2016 r., przesłał organowi drugiej instancji protokół z przeprowadzonych oględzin. Z protokołu oględzin wynika, że oględzin wyżej zakreślonego terenu dokonano 14 i 16 września 2016 r. Oględziny przeprowadzili: Naczelnik Wydziału Rolnictwa, Leśnictwa i Ochrony Środowiska Starostwa Powiatowego w [...] i Inspektor w Wydziale Rolnictwa, Leśnictwa i Ochrony Środowiska. Podczas oględzin stwierdzono, że wylot ścieków z oczyszczalni znajduje się w granicach ok. 4,5 m od osi rzeki [...] na działce nr [...]. Po przeciwnej stronie wylotu, a zarazem i rzeki - znajduje się działka skarżącego nr [...]. Działka ta graniczy z rzeką na długości 44,80 m, liczonej od wylotu ścieków w dół rzeki. Odległość od wylotu ścieków do reaktora oczyszczalni określono na ok. 132,1 m – według pomiaru po łuku z uwagi na rosnące drzewa i krzewy (dokładniejszy pomiar w linii prostej odczytano z mapy inwentaryzacji wykonawczej oczyszczalni ścieków i wyniósł on 126 m), a do studni ścieków dowożonych określono na ok. 124 m – według pomiar po łuku z uwagi na rosnące drzewa i krzewy (dokładniejszy pomiar jak wyżej wyniósł 112,5 m). Nadto, odległość od granicy działki skarżącego do oczyszczalni określono na 133,5 m, odległość do zbiornika ścieków dowożonych określono na 120 m, a odległość od wylotu ścieków do granicy działki skarżącego wyniosła 7,5 m – wszystko to na podstawie mapy do celów projektowych wpisanej do ewidencji zasobów w kwietniu 2015 r. Dalej stwierdzono, że wylotem ścieków płynie woda przeźroczysta i bez zapachu oraz, że badania ścieków oczyszczonych wskazują na prawidłowość ścieków oczyszczonych. Z kolei do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód Gmina [...] załączyła sporządzony w 2014 r. Operat wodnoprawny na wprowadzanie oczyszczonych ścieków komunalnych do wód powierzchniowych rzeki [...] w km 1+390 za pośrednictwem kanału krytego pochodzących z rozbudowanej i zmodernizowanej gminnej oczyszczalni ścieków "[...]" w [...] zlokalizowanej na działce o numerze ewidencyjnym [...] (obecnie oznaczony pieczęcią Starostwa Powiatowego w [...] o treści "Dokumentację niniejszą wykorzystano w postępowaniu wodnoprawnym i wydano decyzję [...] z [...].10.2014 r.").

Z operatu wodnoprawnego wynika, że "Gmina [...] występuje o nowe pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód w zakresie odprowadzenia ścieków oczyszczonych do wód powierzchniowych, tj. rzeki [...] [...]. Ścieki oczyszczane będą w istniejącej oczyszczalni, poddanej rozbudowie i gruntownej modernizacji [...]. Odprowadzane ścieki sanitarne oczyszczone w rozbudowanej i zmodernizowanej oczyszczalni nie wpłyną w sposób negatywny na stan wód powierzchniowych płynących odbiornikiem – rzeką [...], ani nie będą w żaden niekorzystny sposób oddziaływały na środowisko naturalne" (str. 4); "Zakres wnioskowanego szczególnego korzystania z wód obejmuje odprowadzanie z przebudowanej i rozbudowanej oczyszczalni ścieków przez istniejący kanał kryty [...] oraz istniejący wylot kanału do rzeki Świder [...] oczyszczonych ścieków komunalnych [...] (str. 9); "Instalacja do zbierania, oczyszczania ścieków znajduje się na terenie należącym do Gminy [...] – działce nr [...]". [...]. Urządzenie wodne – wylot ścieków, którym odprowadzane są ścieki z oczyszczalni znajduje się na działce nr [...] - obręb ewidencyjny [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa w trwałym zarządzie Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...], Grupa terenowa w [...]. Bezpośrednie oddziaływanie spowodowane zamierzonym korzystaniem z wód zamknie się w granicach terenu działki nr [...] [...], który jest własnością Skarbu Państwa. Wykaz działek znajdujących się w otoczeniu oczyszczalni ścieków przedstawia skrócony wypis z ewidencji gruntów w zał. 5 (str. 10); "Przewidywany zasięg zamierzonego korzystania z wód określono wyliczając odległość w jakiej nastąpi całkowite wymieszanie ścieków odprowadzonych z oczyszczalni z wodami rzeki [...]. [...] Odległość w jakiej nastąpi całkowite wymieszanie ścieków odprowadzonych z oczyszczalni z wodami rzeki [...] Południowy wyniesie 44 m. [...] Wszystkie obiekty i instalacje oczyszczalni ścieków, w których odbywa się proces gromadzenia, oczyszczania oraz odprowadzania ścieków są zaprojektowane jako szczelne i nie następuje przeniknie ścieków do gruntu w procesie ich oczyszczania".

Z wyżej przedstawionych dowodów zgromadzonych w sprawie wynika, że

- po pierwsze oględziny przeprowadzili pracownicy Starostwa Powiatowego w [...]; ustalenia oględzin oparto na bezpośrednich pomiarach dokonanych w terenie i wynikających z obliczeń opartych na stosownych mapach, w tym mapie do celów projektowych z 2015 r.; z przeprowadzonych oględzin wynika, że działka skarżącego nr [...] graniczy z rzeką [...] na długości 44,80 m, liczonej od wylotu ścieków w dół rzeki i odległość od granicy działki skarżącego do: 1) czyszczalni wynosi 133,5 m, 2) zbiornika ścieków dowożonych wynosi 120 m i 3) wylotu ścieków wynosi 7,5 m;

- po drugie z treści operatu wodnoprawnego wynika, że zasięg oddziaływania spowodowany zamierzonym korzystaniem z wód zamknie się w granicach działki nr [...] i odległość w jakiej nastąpi całkowite wymieszanie ścieków odprowadzonych z oczyszczalni z wodami rzeki [...] wyniesie 44 m od wylotu ścieków do odbiornika. W świetle powyższego uprawnione były, jako oparte w dużej mierze na wyżej wymienionych dowodach, ustalenia organu odwoławczego, sprowadzające się do stwierdzeń, że: skarżący włada działką nr [...] w miejscowości [...] gm. [...], niemniej nie położoną w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód; zasięg oddziaływania zamierzonego korzystania z wód w sprawie ogranicza się bowiem do odbiornika - rzeki [...], czyli działki nr [...] należącej do Skarbu Państwa; działka skarżącego względem reaktora ścieków zlokalizowanego na działce nr [...] położona jest w odległości ok. 133,5 m; wniosek o udzielenie Gminie [...] pozwolenia wodnoprawnego dotyczył szczególnego korzystania z wód w zakresie odprowadzania ścieków istniejącym wylotem do ww. rzeki, więc zakres stron postępowania został przeanalizowany w odniesieniu do niniejszego korzystania; organ pierwszej instancji nieprawidłowo ustalił krąg stron postępowania wodnoprawnego, w wyniku którego wydano decyzję z [...] października 2014 r.; zgodnie z art. 127 ust. 7 ustawy Prawo wodne zakres stron postępowania w sprawie winien się ograniczać do: wnioskodawcy ubiegającego się o wydanie pozwolenia wodnoprawnego - Gminy [...], właściciela wody - Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] (reprezentującego Marszałka Województwa [...]), władającego powierzchnią ziemi położoną w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód – Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] i uprawnionego do rybactwa w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód - Okręgu [...] Polskiego Związku Wędkarskiego w [...], nie zaś właścicieli działek: nr [...],[...],[...] i [...] przyległych do działki nr [...], którą stanowią wody powierzchniowe rzeki [...] i do której ogranicza się zasięg oddziaływania szczególnego korzystania z wód; właścicieli tych nie można też zaliczyć do żadnego z innych podmiotów określonych przez art. 127 ust. 7 Prawa wodnego.

Odnosząc się jeszcze do treści skargi i twierdzenia pełnomocnika skarżącego zgłoszonego na rozprawy należy podkreślić, że:

- po pierwsze działka skarżącego znalazła się poza zasięgiem oddziaływania zamierzonego w sprawie korzystania z wód. Za przeciwnym wnioskowaniem – wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącego – nie może przemawiać załączenie do operatu wodnoprawnego informacji z rejestru gruntów, m. in. dotyczącej działki skarżącego. Informacje te były traktowane przez wnioskodawcę jako informacje o gruntach sąsiednich (znajdujących się w otoczeniu oczyszczalni ścieków), co nie może być rozumiane jako równoznaczne z uznaniem, że grunty te leżą w granicach oddziaływania zamierzonego korzystania z wód;

- po drugie, wbrew twierdzeniu skarżącego, w sprawie ustalono odległość od granicy działki skarżącego nr [...] do oczyszczalni znajdującej się na działce nr [...] i określono ją na 133,5 m, zaś odległość do zbiornika ścieków dowożonych określono na 120 m;

- po trzecie odległość 7,5 m określona od wylotu ścieków do granicy działki skarżącego, wobec ustalenia zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód do granic działki nr [...], nie była okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia sprawy;

- po czwarte żądanie skarżącego dotyczące rozgraniczenia nieruchomości zgłoszone w protokole wykraczało poza przedmiot postępowania wodnoprawnego;

- po piąte uwagi skarżącego względem przeprowadzonego dowodu – oględzin - nie mogły odnieść skutku w postaci uchylenia zaskarżonej decyzji, albowiem dotyczyły okoliczności, które nie miały miarodajnego wpływu na wynik sprawy;

- po szóste, skoro zasięg oddziaływania zamierzonego korzystania z wód w sprawie określono jako ograniczający się do koryta rzeki [...], to fakt graniczenia działki skarżącego nr [...] z działką nr [...] na długości 44,80 m nie miał znaczenia w sprawie;

- po siódme trzeba przyznać rację skarżącemu, że organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji bardzo lakonicznie odnosi się do operatu wodnoprawnego, niemniej uchybienie to - w świetle powyższych rozważań - należało uznać za naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a., które nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy;

- po ósme stosownie do art. 7 K.p.a. organ - w toku postępowania administracyjnego - z urzędu lub na wniosek stron podejmuje wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy. Zatem, jeżeli skarżący pozostawał w przekonaniu, że sprawa nie została wyjaśniona w sposób wyczerpujący czy jego przekonywujący, to ww. regulacja Kodeksu postępowania administracyjnego, jak i inne jego regulacje związane z zakresem postępowania dowodowego, również umożliwiały skarżącemu podjęcie inicjatywy dowodowej.

Wszystko to dowodzi, że w sprawie nie doszło do naruszenia wymienionych w skardze przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Sąd nie stwierdził też z urzędu żadnych innych naruszeń przepisów prawa, w tym art. 153 P.p.s.a. Oznacza to, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. W tym stanie rzeczy Sąd, skargę J. R. - jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw – oddalił, na podstawie art. 151 P.p.s.a.