Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1473/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 2 pkt 5,  art. 25 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 355
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędziowie WSA Danuta Kania (spr.), Andrzej Góraj, Protokolant specjalista Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2017 r. sprawy ze skargi I. K. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę


UZASADNIENIE

Rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] Komendant Główny Policji, powołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016r., poz. 23), dalej: "k.p.a.", utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w sprawie zwolnienia [...] I. K. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355 ze zm.).

W uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy tok postępowania wskazując, co następuje:

Wnioskiem z dnia [...] września 2015 r. Komendant Miejski Policji [...] zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] o zwolnienie [...] I. K.- policjantki Ogniwa ds. [...] Wydziału [...] Komisariatu Policji [...][...] ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] września 2015 r. do KMP [...] wpłynęło pismo z Wydziału Biura Spraw Wewnętrznych Komendy Głównej Policji, dotyczące [...] I. K., z którego wynika, że wymieniona nie spełnia wymagań formalnych zatrudnienia w Policji wynikających z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji. BSW KGP uzyskało bowiem informację, iż przed wstąpieniem do służby w Policji policjantka została skazana prawomocnym wyrokiem sądowym za popełnienie przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego. W dniu [...] lipca 2015 r. z Krajowego Rejestru Karnego uzyskano informację, że [...] I. K. w dniu [...] września 2010 r. została skazana wyrokiem sądowym przez Sąd [...] w [...] (sygn. akt [...]), prawomocnym od dnia [...] października 2010 r., na 1 rok i 9 miesięcy pozbawienia wolności z zawieszeniem wykonania kary na okres 3 lat, za przestępstwo związane z nielegalnym obrotem substancjami odurzającymi, substancjami psychotropowymi i prekursorami nieprzeznaczonymi na użytek własny. Przestępstwo dotyczyło pośrednictwa w niedozwolonym wwozie środków odurzających w niemałej ilości w związku z pomocnictwem w handlu środkami odurzającymi w niemałej ilości. Fakt skazania prawomocnym wyrokiem nie pozostawia żadnych wątpliwości co do braku spełniania przez policjantkę wszystkich wymogów ustawowych określonych w art. 25 ustawy o Policji, warunkujących możliwość pełnienia służby.

Po dokonaniu analizy stanu faktycznego Komendant Wojewódzki Policji [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia [...] I. K. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

Realizując obowiązek wynikający z treści art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, pismem z dnia [...] października 2015 r. organ wystąpił do Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów woj. [...] z wnioskiem o wydanie opinii w przedmiocie zwolnienia ze służby ww. policjantki ze względu na ważny interes służby.

W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. poinformowano, że Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów woj. [...] podjął uchwałę wyrażającą zgodę na zwolnienie [...] I. K. ze służby w Policji.

W dniu [...] grudnia 2015 r. do KWP [...] wpłynął wniosek pełnomocnika strony o umorzenie postępowania administracyjnego, z uwagi na jego bezprzedmiotowość, albowiem sprawa w zakresie spełniania przez [...] I. K. wymogów z art. 25 ustawy o Policji została już rozstrzygnięta prawomocnym orzeczeniem administracyjnym. Zdaniem pełnomocnika strony, Komendant Miejski Policji [...] weryfikując, a następnie zatwierdzając kandydaturę wymienionej do służby w Policji, rozstrzygnął, że spełnia ona przesłanki określone w art. 25 ustawy o Policji, gdyż z urzędu był zaznajomiony z wyrokiem skazującym w chwili przyjmowania jej do służby w Policji. Z tego względu obecne postępowanie, oparte na tym samym stanie faktycznym, jest bezprzedmiotowe i nieuzasadnione.

Wraz z ww. wnioskiem pełnomocnik złożył dokumenty z przebiegu służby policjantki, tj. m.in. podziękowania, akt mianowania, poświadczenie bezpieczeństwa, decyzje oraz rozkazy personalne dotyczące jej osoby.

W dniu [...] stycznia 2016 r. pełnomocnik strony podtrzymał wniosek o umorzenie postępowania. Stwierdził nadto, że w przypadku gdy organ zdecyduje się prowadzić postępowanie, to dla wyjaśnienia sprawy niezbędne jest uzupełnienie materiału dowodowego o następujące dane: od kiedy w Krajowym Rejestrze Karnym widnieje informacja o skazaniu skarżącej w [...], kiedy i gdzie organ przyjmujący do służby i organy prowadzące sprawdzenia przed wydaniem poświadczenia bezpieczeństwa dowiedziały się o zatrzymaniu [...] I. K. na terenie [...], w szczególności sprawdzone powinny zostać: monitoring z kamer przy wejściu od PIacu Muzealnego do KWP [...], akta BSW KGP i pozostałe okoliczności, tj. osoby, kontakty telefoniczne wskazane przez policjantkę.

Pismem z dnia [...] lutego 2016 r. organ zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji [...] z prośbą o udzielenie informacji na temat możliwości uzyskania nagrań z monitoringu z września 2013 r. z kamer umiejscowionych przy wejściu do KWP [...] od strony Placu Muzealnego. Pismem z dnia [...] lutego 2016 r. poinformowano, że system monitoringu archiwizuje dane jedynie przez okres 7 dni, wobec czego nie ma możliwości przekazania wskazanego nagrania.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. Komendant Wojewódzki Policji [...] odmówił przeprowadzenia dowodu z dokumentu, tj. uzyskania informacji z akt BSW KGP na okoliczność kiedy i gdzie organ przyjmujący do służby i organy prowadzące sprawdzenie przed wydaniem poświadczenia bezpieczeństwa dowiedziały się o zatrzymaniu [...] I. K. na terenie [...], a także odmówił przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków wskazanych przez wymienioną na podane wyżej okoliczności.

Rozkazem personalnym z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji [...] zwolnił [...] I. K. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji - z dniem [...] kwietnia 2016 r.

W uzasadnieniu organ opisał stan faktyczny sprawy oraz stwierdził, że fakt skazania prawomocnym wyrokiem skazującym za przestępstwo polegające na pomocnictwie w niedozwolonym wwozie środków odurzających w niemałej ilości w związku z pomocnictwem w handlu środkami odurzającymi w niemałej ilości, niezależnie od tego czy skazanie za ten czyn miało miejsce na terenie kraju, czy też za granicą, jak również niezależnie od tego kiedy miało miejsce (przed przyjęciem do służby w Policji, czy też w trakcie wykonywania zadań służbowych), świadczy o utracie przez policjantkę przymiotów określonych w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, w szczególności wymogu niekaralności i posiadania nieposzlakowanej opinii.

Jednocześnie organ wskazał na szczególny charakter przestępstwa, którego dopuściła się wymieniona przed przyjęciem do służby w Policji. Podkreślił, iż tego typu przestępstwa w opinii społecznej postrzegane są jako czyny o wysokim stopniu społecznej szkodliwości, poddane szczególnej krytyce i napiętnowaniu, popełnione z niskich pobudek.

Organ zaznaczył również, że w Prokuraturze Rejonowej dla [...] w sprawie o sygn. akt [...] toczy się postępowanie przygotowawcze zmierzające do oceny działania organów przyjmujących [...] I. K. do służby w Policji oraz organów wydających poświadczenie bezpieczeństwa.

Rozkazowi nadano rygor natychmiastowej wykonalności uzasadniony szczególną rolą i zhierarchizowaną strukturą Policji, wymagającą skutecznego i prawidłowego działania, której formacja ta nie może wypełniać w przypadku, gdy w jej szeregach znajdują się funkcjonariusze, którzy z przyczyn pozamerytorycznych nie powinni tej służby pełnić.

W odwołaniu od powyższego rozkazu personalnego pełnomocnik I. K. zarzucił naruszenie:

- art. 105 § 1 k.p.a. polegające na niewłaściwym zastosowaniu tego przepisu, tj. przeprowadzenie postępowania w sytuacji, gdy było ono bezprzedmiotowe, albowiem organ przyjmujący skarżącą do służby zbadał czy spełnia wymogi określone w art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 25 ustawy o Policji,

- art. 6 w związku z art. 105 § 1 k.p.a., tj. naruszenie zasady praworządności, polegające na wszczęciu i prowadzeniu postępowania po raz drugi w sprawie już rozstrzygniętej,

- art. 25 ustawy o Policji poprzez przyjęcie, że od czasu zakończenia postępowania kwalifikacyjnego o przyjęcie do służby w Policji ujawniły się nowe okoliczności dotyczące skarżącej, które przemawiałyby za wszczęciem postępowania w zakresie spełniania przez nią wymogów z art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 25 ustawy o Policji, podczas gdy przed przyjęciem skarżącej do służby organ posiadał informację o jej karalności z KRK, a nowe okoliczności dotyczące wymienionej i przebiegu jej służby od czasu mianowania świadczą o wzorowym wypełnianiu przez nią obowiązków służbowych,

- art. 7 w związku z art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego i wyjaśnienia okoliczności istotnych, wskazanych przez skarżącą podczas jej przesłuchania – na skutek odmowy przeprowadzenia zawnioskowanych dowodów,

- art. 108 § 1 k.p.a. w związku z art. 107 § 2 i art. 7 k.p.a. poprzez brak wykazania przesłanek nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Pełnomocnik wniósł o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności do czasu zakończenia postępowania odwoławczego, uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, względnie - w razie przeprowadzenia postępowania dowodowego przez organ odwoławczy w zakresie opisanym w uzasadnieniu odwołania - o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego w całości i umorzenie postępowania.

Komendant Główny Policji nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania. Motywując powołany na wstępie rozkaz personalny z dnia [...] czerwca 2016 r. wskazał, iż zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Użycie w cytowanym przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Stąd też decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes skarżącego - stosownie do dyspozycji art. 7 k.p.a.

Organ odwoławczy wskazał, iż w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że [...] I. K. wyrokiem z dnia [...] września 2010 r., prawomocnym od dnia [...] października 2010 r., została skazana przez Sąd [...] w [...] (sygn. akt [...]), na 1 rok i 9 miesięcy pozbawienia wolności z zawieszeniem wykonania kary na 3 lata, za przestępstwo związane z nielegalnym obrotem substancjami odurzającymi, substancjami psychotropowymi i prekursorami nieprzeznaczonymi na użytek własny.

Ponadto wymieniona w kwestionariuszu osobowym kandydata do służby w Policji z dnia [...] czerwca 2011 r. nie poinformowała o fakcie karalności, mimo, iż była do tego obowiązana. Złożyła niezgodne z prawdą oświadczenie w ww. zakresie, stając się tym samym osobą niewiarygodną i nieposiadającą nieposzlakowanej opinii.

W tym stanie rzeczy, zdaniem organu odwoławczego, skarżąca nie może cieszyć się nieposzlakowaną opinią i zaufaniem, wymaganymi od każdego funkcjonariusza Policji. Ocena jej postawy w sposób istotny odbiega od społecznego wzorca policjanta. Skarżąca, w sytuacji ujawnienia informacji o skazaniu jej za popełnienie przestępstwa, nie posiada przymiotów koniecznych do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu, powołanej do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Pozostawienie skarżącej w służbie w zdecydowany sposób wpłynęłoby na pogorszenie wizerunku Policji, która mogłaby być postrzegana jako formacja tolerująca w swoich szeregach ludzi sprzeniewierzających się wartościom, które w sposób bezwzględny powinny być przez nią chronione. Wpłynęłoby to także w sposób co najmniej demotywujący, a nawet demoralizujący, na innych policjantów, od których wymaga się, aby sprostali stawianym im wysokim wymaganiom etyczno-moralnym.

Zdaniem organu odwoławczego, w niniejszej sprawie słuszne pozostaje uznanie prymatu interesu społecznego w rozumieniu art. 7 k.p.a. Negatywne konsekwencje pozostawania w służbie policjanta, który nie posiada przymiotu nieskazitelności charakteru, należy oceniać jako przewyższające swoją wagą gatunkową uprawnienia zainteresowanej, określane mianem "słusznego interesu strony".

Organ zauważył również, że uznanie ukarania za niebyłe nie oznacza, że osoba, wobec której ukaranie uległo zatarciu, uzyskuje na powrót m.in. takie cechy charakteru i przymioty osobiste, jakie posiadała przed popełnieniem czynu, za który została prawomocnie skazana, a jakie są niezbędne do uznania jej za osobę zaufania publicznego. Innymi słowy, zatarcie skazania nie oznacza zmiany oceny danej osoby w sferze etyczno-moralnej. Nie usuwa ono automatycznie zastrzeżeń co do wysokich walorów etycznych lub nieposzlakowanego charakteru i nie może pozostać bez wpływu na ocenę rękojmi należytego wykonywania obowiązków zawodowych.

W świetle powyższego zwolnienie [...] I. K. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji należy uznać za decyzję prawidłową i słuszną. Uzasadniona jest bowiem taka reakcja przełożonych, gdy policjant, pomimo prawidłowego wypełniania obowiązków służbowych, popełnił czyny wskazujące na znaczny stopień lekceważenia norm prawnych i etycznych.

Organ odwoławczy podkreślił również, że zgodnie z art. 43 ust. 3 ustawy o Policji zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów. Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów woj. [...] zaakceptował zwolnienie skarżącej ze służby, co wskazuje, iż została spełniona przesłanka ważnego interesu, albowiem obiektywność związku zawodowego nie może w tym względzie budzić żadnych wątpliwości.

Organ odwoławczy stwierdził również, że zaskarżony rozkaz personalny z dnia [...] kwietnia 2016 r. został wydany w następstwie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dokonania oceny dowodów z zachowaniem reguł określonych w k.p.a. Słusznie przy tym organ I instancji uznał, że istotą niniejszego postępowania nie jest ocena prawidłowości działania organu przyjmującego funkcjonariuszkę do służby, czy też organu wydającego poświadczenie bezpieczeństwa, bowiem sposób działania wymienionych organów w chwili obecnej poddawany jest ocenie Prokuratury Rejonowej dla [...] w sprawie o sygn. akt [...]. Organ I instancji w toku prowadzonego postępowania przychylił się częściowo do złożonych przez pełnomocnika strony wniosków dowodowych i przeprowadził dowód z dokumentu uzupełniając akta postępowania administracyjnego o uzyskaną z Prokuratury Rejonowej dla [...] kserokopię informacji o osobie z KRK wydaną w dniu [...] września 2013 r. Ponadto podjął próbę pozyskania monitoringu z kamer umiejscowionych przy wejściu do KWP [...] od strony Placu Muzealnego z września 2013 r., jednakże uzyskał informację o braku możliwości otrzymania wnioskowanego nagrania. W odniesieniu do pozostałych dowodów organ I instancji prawidłowo uznał, iż przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci uzyskania informacji z akt BSW KGP oraz dowodu z zeznań świadków wskazanych przez stronę - na okoliczność kiedy i gdzie organ przyjmujący do służby i organy prowadzące sprawdzenie przed wydaniem poświadczenia bezpieczeństwa dowiedziały się o zatrzymaniu wymienionej na terenie [...] - nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Organ odwoławczy zauważył, że w zaistniałej sytuacji nawet ustalenie, że I. K. informowała jakiegokolwiek przedstawiciela Policji o zatrzymaniu na terenie [...] i zapadłym wobec niej wyroku nie pozwoliłoby na wydanie rozstrzygnięcia innego, niż zaskarżone. Stwierdził również, że przedmiotowe postępowanie nie jest bezprzedmiotowe, nie jest bowiem prowadzone w sprawie już rozstrzygniętej z tego mianowicie powodu, że postępowanie w sprawie przyjęcia do służby w Policji oraz postępowanie w sprawie zwolnienia ze służby w Policji nie są sprawami tożsamymi.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 108 § 1 k.p.a. organ odwoławczy wskazał, iż nadając zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności organ I instancji miał na uwadze ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, która jako formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest jedną z instytucji, której szczególna rola i zhierarchizowana struktura obliguje do skutecznego i prawidłowego działania. Obowiązku tego Policja nie może wypełniać w przypadku, gdy w jej szeregach znajdują się funkcjonariusze, którzy tej służby z przyczyn pozamerytorycznych nie powinni pełnić.

Końcowo organ odwoławczy stwierdził, iż brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o wstrzymanie natychmiastowej wykonalności decyzji organu I instancji. W niniejszej sprawie nie zachodzi bowiem uzasadniony przypadek o jakim mowa w art. 135 k.p.a. Ponadto skutki prawne, jakie wywołało wykonanie decyzji o zwolnieniu skarżącej ze służby w Policji mogą zostać odwrócone poprzez przywrócenie do służby na stanowisko równorzędne w przypadku uchylenia lub stwierdzenia nieważności tejże decyzji z powodu jej wadliwości - o czym stanowi art. 42 ust. 1 ustawy o Policji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższy rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2016 r. I. K., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzuciła naruszenie:

1) art. 25 ust. 2 ustawy o Policji polegające na przyjęciu, że skarżąca, jako strona postępowania administracyjnego winna wykazać okoliczność świadomości organu prowadzącego postępowanie kwalifikacyjne do służby w Policji co do faktu karalności skarżącej, podczas gdy prawidłowa interpretacja ww. przepisu skutkować powinna uznaniem, że organ prowadzący postępowanie ma obowiązek weryfikować i posiadać dane w tym zakresie z urzędu,

2) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego poprzez:

a) oddalenie wniosku o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci uzyskania informacji z akt BSW oraz przesłuchania świadków wskazanych przez skarżącą na okoliczność kiedy i gdzie organ przyjmujący skarżącą do służby i organy prowadzące postępowanie sprawdzające przed wydaniem poświadczenia bezpieczeństwa dowiedziały się o zatrzymaniu skarżącej na terenie [...], jako "nie mających znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy", podczas gdy prawidłowa ocena wnioskowanych dowodów powinna skutkować ich dopuszczeniem i przeprowadzeniem z uwagi na istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia;

3) art. 105 § 1 k.p.a. polegające na jego niezastosowaniu w sytuacji, gdy prawidłowa analiza całokształtu okoliczności faktycznych ujawnionych w toku postępowania, winna skutkować umorzeniem postępowania administracyjnego z urzędu wobec stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania.

W związku z powyższymi zarzutami skarżąca wniosła o:

1) uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych,

2) przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci akt BSW dotyczących postępowania kwalifikacyjnego skarżącej na okoliczność kiedy i gdzie organ przyjmujący skarżącą do służby i organy prowadzące postępowanie sprawdzające dowiedziały się o zatrzymaniu skarżącej na terenie [...],

3) wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji.

W motywach skargi wskazano w szczególności, iż biorąc pod uwagę charakter postępowania kwalifikacyjnego kandydatów do służby w Policji i uprawnień organu administracji przeprowadzającego postępowanie przyjąć należy, że organ ten z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością posiadał informacje o ww. wyroku Sądu [...] w [...] zapadłym wobec skarżącej. Zatem organ I instancji winien umorzyć niniejsze postępowanie z urzędu, uwzględniając treść art. 41 ust. 2 pkt. 5 ustawy o Policji. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego i prawidłowa subsumpcja norm prawnych dotyczących procesu kwalifikacji kandydatów do służby w Policji powinna bowiem skutkować przyjęciem, że od czasu zakończenia postępowania kwalifikacyjnego skarżącej nie zaszły żadne okoliczności pozwalające na zastosowanie ww. przepisu. Wobec skarżącej nie tylko nie doszło do powstania przesłanek negatywnie rzutujących na jej wizerunek i reputację, które pozwalałyby na zwolnienie ze względu na ważny interes służby, lecz zaistniały okoliczności zgoła odmienne, wykazane wnioskowanymi dowodami (podziękowania i pochwały za wzorowo wykonywaną służbę).

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego.

Postanowieniem z dnia 2 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2016 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), dalej: "p.u.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

W ocenie Sądu, skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2016 r. oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. w sprawie zwolnienia [...] I. K. ze służby nie naruszają prawa.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Wydany w oparciu o ww. przepis rozkaz personalny ma charakter fakultatywny, podejmowany w ramach uznania administracyjnego. Kontrola sądowa takich rozstrzygnięć zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji spełniona została, zawarta w art. 7 k.p.a., powinność uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu strony. Ponadto, zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza granicami kontroli sądowej. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do dokonywania oceny tego, w jaki sposób organy administracji wypełniają treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych, czy celowościowych - realizacji określonej polityki stosowania prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 301/11, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Choć prawodawca w ustawie o Policji nie określił, co należy rozumieć przez pojęcie "ważny interes służby", to jednak nie powinno budzić wątpliwości, że chodzi tu o dobro interesu służby, rozumianego jako interes społeczny. Z uwagi na nieporównywalność sytuacji faktycznych jakie mogą zaistnieć, użycie przez ustawodawcę ww. zwrotu niedookreślonego jest w pełni uzasadnione. W ocenie nauki prawa, "nieostrość nazw (jako szczególny przejaw ich niedookreśloności) nie jest traktowana w tekście prawnym jako wada. Wręcz przeciwnie - może być z powodzeniem stosowana jako świadomie przyjęty środek uelastycznienia tekstu przez stworzenie swoistego luzu decyzyjnego" (v. S. Wronkowska, M. Zieliński, Komentarz do zasad techniki prawodawczej, Warszawa 2004, s. 280). Prawodawca, używając takiego sformułowania, pozwala zatem organom Policji na odpowiednią ocenę stanu faktycznego, by w konsekwencji organy te mogły zdecydować o celowości dalszego trwania stosunku służbowego. Z pewnością więc ustawodawca dostrzega potrzebę ochrony interesu służby (interesu społecznego), jako interesu nadrzędnego, dając jednocześnie właściwym organom możliwość oceny każdego indywidualnego przypadku.

Warto w tym miejscu powołać pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 1994 r., sygn. akt II SA 426/99 (publ. LEX nr 47389), który w pełni podziela Sąd orzekający w niniejszej sprawie, że stwierdzenie nieprzydatności policjanta do służby w Policji nie musi ograniczać się do przypadków naruszenia obowiązków służbowych. Może być również uzasadnione każdym innym zachowaniem policjanta, które uniemożliwia kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów. W rachubę w tym zakresie może wchodzić jedna realnie istniejąca przyczyna albo szereg okoliczności czy zdarzeń świadczących o tym, że pozostawanie policjanta w służbie koliduje z ważnym interesem Policji, co wymaga by funkcjonariusz dla dobra macierzystej formacji, z przyczyn pozamerytorycznych, nie kontynuował w niej służby.

Zaznaczyć należy, że pojęcie "ważny interes służby" w rozumieniu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji należy odczytywać łącznie z treścią art. 25 ust. 1 tej ustawy, który to przepis stawia warunek, aby służbę w Policji pełniły tylko osoby o nieposzlakowanej opinii. Wprowadzenie takiego wymogu jest uzasadnione specyfiką pracy w organach ścigania, a także celami jakie formacja ta ma realizować. Policja ma bowiem gwarantować obywatelom ochronę przed wszelkimi działaniami sprzecznymi z prawem. Stąd więc osoby egzekwujące przestrzeganie prawa, same muszą przede wszystkim przestrzegać prawa. Winny więc to być osoby cieszące się autorytetem w społeczeństwie, respektujące normy etyczne, zasady współżycia społecznego, dotrzymujące roty ślubowania. Muszą tym samym znajdować się poza wszelkimi podejrzeniami o to, iż by miały łamać prawo.

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie przesłanka zwolnienia skarżącej ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby została wystarczająco wykazana.

Bezspornym jest, że skarżąca przed wstąpieniem do służby w Policji została skazana prawomocnym wyrokiem sądowym za popełnienie przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego. Mianowicie, w dniu [...] września 2010 r. (sygn. akt [...]), Sąd [...] w [...] wydał wobec I. K. wyrok skazujący na 1 rok i 9 miesięcy pozbawienia wolności z zawieszeniem wykonania kary na okres 3 lat, za przestępstwo związane z nielegalnym obrotem substancjami odurzającymi nieprzeznaczonymi na użytek własny. Przestępstwo dotyczyło pośrednictwa w niedozwolonym wwozie środków odurzających w niemałej ilości w związku z pomocnictwem w handlu środkami odurzającymi w niemałej ilości. Powyższy wyrok stał się prawomocny od dnia [...] października 2010 r.

Poza sporem jest również, że w "Kwestionariuszu osobowym kandydata do służby" (w części: "Oświadczenie kandydata do służby"), według stanu na dzień [...] kwietnia 2011 r., skarżąca nie poinformowała o fakcie skazania jej za przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego. Również w pozostałych dokumentach złożonych w toku postępowania kwalifikacyjnego brak jest ww. informacji. Jednocześnie z dokumentacji tej wynika, że skarżąca w dniu [...] września 2013 r. złożyła oświadczenie, iż została zapoznana z przepisami dotyczącymi ogólnych zadań i organizacji Policji oraz praw i obowiązków policjantów, m.in. w oparciu o ustawę z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji.

Zgodnie z art. 25 ust. 1 tej ustawy, służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować (...).

W świetle powyższego uzasadnione jest stanowisko organów orzekających, że skarżąca, składając oświadczenie niezgodne z prawdą w dokumentacji dotyczącej przyjęcia do służby stała się osobą niewiarygodną, która nie cieszy się zaufaniem wymaganym od każdego funkcjonariusza Policji. W ocenie Sądu, nie da się również pogodzić zachowania skarżącej z wymogiem posiadania przez policjanta nieposzlakowanej opinii, o której mowa w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji. Podzielić przy tym należy pogląd, iż nieposzlakowanej opinii w okolicznościach niniejszej sprawy nie zapewnia sam fakt zatarcia skazania w dacie orzekania w niniejszej sprawie - co podnosi pełnomocnik skarżącej w motywach skargi. Nieposzlakowana opinia to bowiem nie tylko kwestia niekaralności, lecz także ogólna ocena danej osoby w sferze etycznej. Nie ulega zaś wątpliwości, że zachowanie skarżącej polegające na zaniechaniu złożenia oświadczenia o wydaniu wyroku skazującego za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego stanowi czyn naganny z punktu widzenia uczciwości, szczególnie ważnej ze względu na rodzaj pełnionej służby, co godzi w opinię o funkcjonariuszu i formacji, jaką stanowi Policja. Stąd też okoliczność, że skarżąca cieszyła się w służbie bardzo dobrą opinią - co podkreślał pełnomocnik w oparciu o dokumenty złożone za wnioskiem z dnia [...] grudnia 2015 r. o umorzenie postępowania (podziękowania, świadectwa, decyzje) - nie mogła mieć decydującego znaczenia przy ocenie zasadności decyzji o zwolnieniu ze służby.

Zachowanie skarżącej polegające na niepoinformowaniu o fakcie skazania prawomocnym wyrokiem spowodowało, iż utraciła ona zaufanie przełożonych oraz rękojmię prawidłowego wykonywania obowiązków w ramach formacji, która stoi na straży przestrzegania prawa, porządku i bezpieczeństwa publicznego. Utrata tych przymiotów nastąpiła poprzez postawę skarżącej, która nie pozwala potwierdzić, że jest to osoba o nieposzlakowanej opinii, której nie można podejrzewać o jakiekolwiek zachowania niezgodne z prawem i normami etycznymi.

W świetle powyższego, w ocenie Sądu, organy Policji w sposób prawidłowy rozważyły ważny interes skarżącej, przemawiający za pozostawieniem jej w służbie oraz interes społeczny, tożsamy z interesem służby, wskazujący na potrzebę usunięcia jej z szeregów Policji. W konsekwencji prawidłowo dały pierwszeństwo ochronie interesu społecznego. To z kolei czyniło zasadnym zwolnienie skarżącej ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

Nie jest trafny zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 25 ust. 2 ustawy o Policji, który odnosi się do postępowania kwalifikacyjnego mającego na celu ustalenie, czy kandydat spełnia warunki przyjęcia do służby w Policji oraz określenia jego predyspozycji do pełnienia tej służby. Organy Policji, jak wynika z uzasadnień wydanych w sprawie rozkazów personalnych, nie wywodziły, iż skarżąca "powinna wykazać okoliczność świadomości organu prowadzącego postępowanie kwalifikacyjne do służby w Policji co do faktu karalności skarżącej". Przeciwnie, organy zasadnie wskazywały, że okoliczność ta nie znaczenia dla oceny możliwości pozostania skarżącej w szeregach formacji ze względu na ważny interes służby w rozumieniu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. To zaś, czy właściwy organ Policji oraz organy sprawdzające wiedziały o fakcie skazania skarżącej prawomocnym wyrokiem Sądu za ww. przestępstwo - jak wynika z akt sprawy i co potwierdził na rozprawie pełnomocnik organu - jest przedmiotem odrębnego postępowania karnego, którego wynik nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie podjęte w przedmiotowej sprawie.

W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Okoliczności faktyczne, które legły u podstaw zwolnienia skarżącej ze służby, zostały w sposób szczegółowy wyjaśnione. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie stanowi dostateczne uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia. Nadto, przytoczona w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego argumentacja jest wyczerpująca i przekonująca.

W ocenie Sądu w sprawie nie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie wniosków dowodowych składanych przez pełnomocnika skarżącej na etapie postępowania administracyjnego. Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 78 § 1 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Powyższa przesłanka nie zaistniała jednak w przedmiotowej sprawie. W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego nie było potrzeby przeprowadzenia dowodu z dokumentów w postaci informacji z akt Biura Spraw Wewnętrznych Komendy Głównej Policji oraz z przesłuchania zawnioskowanych przez skarżącą świadków - na okoliczność kiedy i gdzie organ przyjmujący skarżącą do służby oraz organy prowadzące postępowanie sprawdzające, dowiedziały się o zatrzymaniu skarżącej na terenie [...]. Tezy objęte ww. wnioskami dowodowymi wykraczają poza zakres przedmiotowy niniejszej sprawy, który dotyczy postępowania w sprawie zwolnienia skarżącej ze służby, a nie oceny postępowania kwalifikacyjnego czy sprawdzającego. Zwolnienie ze służby, co należy podkreślić, nastąpiło z powodu utraty przez skarżącą przymiotów niezbędnych do wykonywania obowiązków funkcjonariusza Policji oraz ze względu na potrzebę dbałości o społeczny wizerunek formacji.

Nieuzasadniony jest również zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 105 § 1 k.p.a., bowiem postępowanie w sprawie zwolnienia skarżącej ze służby nie nosi cechy bezprzedmiotowości. Postępowanie w przedmiocie zwolnienia policjanta ze służby jest postępowaniem odrębnym od postępowania kwalifikacyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi w sytuacji ustalenia tożsamości porównywanych spraw pod względem podmiotowym oraz przedmiotowym. Tożsamość podmiotowa ma miejsce wtedy, gdy w sprawie występują te same strony. Natomiast tożsamość w zakresie przedmiotu sprawy wyznacza tożsamość podstawy prawnej oraz zaistniałych okoliczności faktycznych. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie toczyło się w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, którego przesłanki mają niewątpliwie zakres szerszy, aniżeli art. 25 ww. ustawy. Stwierdzenie opisanego wyżej zachowania skarżącej w postępowaniu kwalifikacyjnym uzasadniało analizę możliwości jej dalszego pozostania w szeregach formacji ze względu na ważny interes służby. Fakt przyjęcia skarżącej do służby w Policji w żaden sposób nie może skutkować uznaniem, że obecne postępowanie w przedmiocie jej zwolnienia ze służby jest bezprzedmiotowe. Czym innym jest bowiem bezprzedmiotowość postępowania, a czym innym prawna poprawność zaskarżonego rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu nie jest również trafny zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 108 § 1 k.p.a. Przepis art. 108 k.p.a. stanowi, że decyzji "może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności", a wobec tego organ w ramach tzw. uznania administracyjnego, ale nie dowolnie, w zależności od okoliczności sprawy, rozstrzyga w kwestii natychmiastowego wdrożenia decyzji w życie. Powołany przepis określa także przesłanki nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności. Istotne jest także i to, że instytucja przewidziana w art. 108 k.p.a. ma charakter wyjątku od zasady niewykonywania decyzji nieostatecznych. Przesłanki uzasadniające taki rygor muszą być zatem poddawane ścisłej wykładni. Omawiany rygor może być nadany decyzji tylko w sytuacji, gdy jest to niezbędne dla ochrony wartości wskazanych w art. 108 § 1 k.p.a. Niezwłoczne wdrożenie decyzji w życie będzie "niezbędne" wówczas, gdy nie można się obejść w danym czasie i istniejącej sytuacji bez natychmiastowego wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym. Organ administracji działa wobec tego w sytuacji, która ma znamiona stanu nagłej konieczności administracyjnej (J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 8. Wydanie. Wydawnictw C.H. Beck, str. 524).

W przedmiotowej sprawie, jak zasadnie wskazał organ odwoławczy, nadanie zaskarżonemu rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności uwzględnia ważny interes służby przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, która jako formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest jedną z instytucji, której szczególna rola i zhierarchizowana struktura wymaga skutecznego i sprawnego działania. Te właśnie przesłanki uczyniły zasadnym niezwłoczne rozwiązanie ze skarżącą stosunku służbowego, w sytuacji gdy dopuściła się ona zachowania o charakterze uniemożliwiającym kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy spełniona została również przesłanka określona w przepisie art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, zgodnie z którym zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5, może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów. Rozkaz personalny organu I instancji został poprzedzony wymaganą opinią organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów. Organizacja zakładowa, co należy podkreślić, podjęła uchwałę wyrażającą zgodę na zwolnienie skarżącej ze służby w trybie ww. przepisu.

Końcowo zaznaczenia wymaga, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W świetle powyższego brak było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci akt Biura Spraw Wewnętrznych dotyczących postępowania kwalifikacyjnego skarżącej na okoliczność kiedy i gdzie organ przyjmujący skarżącą do służby i organy prowadzące postępowanie sprawdzające przed wydaniem poświadczenia bezpieczeństwa dowiedziały się o zatrzymaniu skarżącej na terenie [...]. Jak już wyżej wskazano, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, zaś złożony wniosek dowodowy pozostawał bez wpływu na ocenę zaskarżonego rozkazu personalnego. Podkreślić należy, że przedmiotem niniejszego postępowania nie było ustalenie, czy organy prowadzące postępowanie kwalifikacyjne w sprawie przyjęcia skarżącej do służby wiedziały (czy też nie wiedziały) o skazaniu jej prawomocnym wyrokiem Sądu karnego, lecz to czy skarżąca posiada przymioty niezbędne do dalszego pełnienia służby. Wnioskowane dowody tych okoliczności nie dotyczyły, zatem nie zaistniały przesłanki do uwzględnienia ww. wniosku.

Powyższe rozważania prowadzą do konkluzji, że zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny organu I instancji nie naruszają prawa, zaś zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.