Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 11/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 95 ust. 1 pkt 3 i art. 96 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 4, 15 § 2, art. 64 § 3 i 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Pocztarek sędzia del. WSA Jolanta Rudnicka (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy Chełmno o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wójtem Gminy Chełmno a Wojewodą Kujawsko-Pomorskim w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Bydgoszczy w sprawie wydania decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości postanawia: oddalić wniosek.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 21 listopada 2011 r. Wójt Gminy Chełmno zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego zaistniałego między nim a Wojewodą Kujawsko – Pomorskim w sprawie wydania decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości.

W uzasadnieniu wniosku Wójt wskazał, że w dniu 20 września 2011 r. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Bydgoszczy wystąpiła o wydanie decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 74/8 o pow. 1.7000 ha, położonej w obrębie Borówno, gminie Chełmno, Kw nr TO1C/00018957/6, w której jako właściciel wpisany jest Skarb Państwa w trwałym zarządzie Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych ( obecnie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad). We wniosku o podział nieruchomości Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad podała, że część przedmiotowej nieruchomości (projektowana działka nr 74/13) jest wykorzystywana jako magazyn rezerw państwowych i zgodnie z art.61 ust.1 ustawy o rezerwach strategicznych z dnia 29 października 2010 r. ( Dz.U. Nr 229, poz.1496) stała się własnością Agencji Rezerw Materiałowych, a podział nieruchomości jest zasadny z uwagi na konieczność przekazania gruntu właścicielowi.

Wójt Gminy Chełmno przekazał wniosek Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Wojewodzie Kujawsko – Pomorskiemu, powołując się na treść art.96 ust.1b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Pismem z dnia 2 listopada 2011 r. Wojewoda Kujawsko – Pomorski odesłał Wójtowi Gminy Chełmno wniosek o wydanie decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości, gdyż art.61 ust.1 ustawy o rezerwach strategicznych nie może być w tym wypadku stosowany, właścicielem gruntu musi być "czysty" Skarb Państwa, a władającym w dniu wejścia w życie powołanej ustawy o rezerwach strategicznych Agencja Rezerw Materiałowych.

W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego Wojewoda Kujawsko – Pomorski, przytaczając treść art.61 ust.1 ustawy z dnia 29 października 2010 r. o rezerwach strategicznych wywiódł, że sporna jest przesłanka władania nieruchomością w dniu wejścia w życie ustawy, skoro nieruchomość znajdowała się w trwałym zarządzie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad . W ocenie Wojewody Wójt Gminy Chełmno powinien umorzyć postępowanie na podstawie art.105 k.p.a., gdyż wnioskodawcą postępowania prowadzonego na podstawie art.61 ustawy o rezerwach strategicznych nie może być Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad ze względu na brak interesu prawnego, lecz Agencja Rezerw Materiałowych, o ile wykaże władanie nieruchomością. Wniosek Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad powinien być rozpatrzony na podstawie art. 96 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez Wójta Gminy Chełmno.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt II SO/Bd 25/11 uznał się niewłaściwym do rozpoznania sporu i przekazał sprawę do rozpatrzenia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Żądanie dotyczy sporu kompetencyjnego, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.). Stosownie do wskazanego przepisu sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość miedzy organami jednostek samorządu terytorialnego i samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. W myśl art.15 §1 pkt 4 powołanej ustawy właściwym do rozstrzygnięcia sporów, o których mowa w art.4 wskazanej ustawy, jest Naczelny Sąd Administracyjny. Przez spór kompetencyjny należy rozumieć sytuację, w której z jednej strony organ jednostki samorządu terytorialnego, a z drugiej organ administracji rządowej uważają się za niewłaściwe w sprawie. O sporze kompetencyjnym możemy mówić w sytuacji, kiedy istnieje pomiędzy organami rozbieżność stanowisk, co do zakresu ich kompetencji w odniesieniu do konkretnej, tej samej sprawy administracyjnej, nie ma zaś sporu co do stanu faktycznego i stanu prawnego sprawy. Podstawowe zatem znaczenie dla wskazania organu właściwego do załatwienia sprawy ma poczynienie ustaleń co do stanu faktycznego wywołującego spór kompetencyjny pomiędzy organami administracji publicznej. Dopiero wówczas możliwe jest przesądzenie, czy stan ten jest objęty określoną normą prawną i wskazanie organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Jeżeli ustaleń takich nie poczyniono lub nie zrobiono tego w sposób jednoznaczny Naczelny Sąd Administracyjny nie może wskazać organu właściwego do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.

Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie.

Wójt Gminy Chełmno prezentuje stanowisko, że wniosek Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad o wydanie decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości nie może być przez niego rozpoznany, bowiem gdy zachodzą przesłanki do nabycia własności nieruchomości z mocy samego prawa nie wydaje się decyzji podziałowej, co wynika z art.96 ust.1 b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( tekst jedn. Dz.U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.). Natomiast Wojewoda Kujawsko - Pomorski stoi na stanowisku, że nie jest właściwy do rozpoznania wniosku pochodzącego od innego podmiotu aniżeli ten, który ewentualnie nabył własność nieruchomości z mocy prawa, a ponadto nie jest pewne, czy Agencja Rezerw Materiałowych spełnia przesłanki do uwłaszczenia, a to wobec sprawowania trwałego zarządu nieruchomością przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad.

Nie zostało w sprawie wyjaśnione, czy wniosek Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad należy traktować, jako złożony w trybie art.96 ust.1 b ustawy o gospodarce nieruchomościami, mimo że wnioskująca powołuje się na art.95 ust.1 pkt 3 wskazanej ustawy, który to przepis nie może być podstawą do wydania decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości. Przepis ten, wobec brzmienia art.96 ust.1 b ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest w istocie przepisem " martwym". W tej kwestii strona wnioskująca o wydanie decyzji zatwierdzającej podział powinna złożyć stosowne wyjaśnienia. Nie zostało ustalone, czy Agencja Rezerw Materiałowych wnioskowała o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie własności nieruchomości z mocy prawa w trybie art.61 ust.1 ustawy z dnia 29 października 2010 r. o rezerwach strategicznych ( Dz.U. Nr 229, poz. 1496 ze zm.), czy może w jej imieniu działa Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, czy też Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad żąda, jako trwały zarządca nieruchomości wydania decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości nie opierając się na podstawie określonej w art.96 ust.1 b ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jeśli zaś wnioskująca żąda wydania decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości powinna odpowiednio umotywować wniosek. Z treści wniosku Wójta Gminy Chełmno o rozstrzygnięcie sporu wynika, iż traktuje wniosek złożony przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad, jako wniosek o wydanie decyzji w przedmiocie uwłaszczenia. W tej sytuacji brak jest także tożsamości sprawy, gdyż postępowanie podziałowe zakończone decyzją o zatwierdzeniu projektu podziału jest inną sprawą aniżeli postępowanie o wydanie decyzji stwierdzającej uwłaszczenie określonego podmiotu. Inne są przesłanki niezbędne do wydania rozstrzygnięcia w tak różnych sprawach.

Dokładne ustalenie przedmiotu sprawy należy do organu administracji publicznej, do którego strona wniosła pismo o załatwienie określonej sprawy, w ramach czynności podejmowanych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego ( art.7 k.p.a.), a nie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, którego zakres kognicji ograniczony jest jedynie do wskazania właściwego organu.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art.151 w związku z art. 64 § 3 i art. 15§ 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).