Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 405/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64c par. 6a pkt 1 lit. b, art. 64c par. 7
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz (sprawozdawca), Sędzia WSA Marta Semiczek, Maria Tkacz-Rutkowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 listopada 2020 r. sprawy ze skargi A Spółka z o.o. w O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie: odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania postanowienia o kosztach egzekucyjnych oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A Sp. z o.o. w O. (dalej: Spółka, Skarżąca) jest postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: organ drugiej instancji, organ odwoławczy) z 12 czerwca 2020 r., nr 0201-IEE1.711.162.2020.2.RO, utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego we Wrocławiu dalej: organ pierwszej instancji, US) z 20 kwietnia 2020 r., nr 0271.SEE.711.163.2020.AK w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania postanowienia o kosztach egzekucyjnych.

Z zaskarżonego postanowienia wynika, że organ pierwszej instancji prowadził postępowanie egzekucyjne wobec Spółki na podstawie własnych tytułów wykonawczych o nr od 0271-SEW-2.723.2326.2018 do nr 0271-SEW-2.723.2329.2018, od 0271-SEW-2.723.2452.2018 do nr 0271- SEW-2.723.2454.2018 i 0271-SEW-2.723.2622.2018.

Postanowieniem z 24 maja 2019 r., nr 0271-SEE.711.655.2019.BA.DŚ organ pierwszej instancji umorzył postępowanie egzekucyjne na podstawie ww. tytułów wykonawczych na podstawie art. 59 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm., dalej u.p.e.a.). Postanowienie zostało odebrane przez Spółkę 3 czerwca 2019 r. Spółka nie wniosła zażalenia na to postanowienie.

` Pismem z 9 lipca 2019 r., Spółka zwróciła się do organu pierwszej instancji "(...) z prośbą o przedstawienie zastawienia sposobu rozliczenia kwot zajętych przez US w tym postępowaniu w wysokości: 58.321.93 dnia 06-08-2018r (zajęcie wierzytelności pieniężnej z rachunku bankowego); 90.123,87 dnia 22-02-2019r. (zajęcie innej wierzytelności pieniężnej w spółce P. Sp. z o. o.) ".

Przy piśmie z 17 lipca 2019 r., nr 0271-SEE. 711.903.2019.BA.DŚ organ pierwszej instancji przedstawił Spółce zestawienie rozliczenia kwot uzyskanych

w egzekucji za dany okres. Pismo nie zawierało żadnego pouczenia, a

w szczególności pouczenia o prawie zgłoszenia wniosku o wydanie postanowienia

w sprawie kosztów egzekucyjnych.

Wnioskiem z 10 stycznia 2020 r. Spółka wystąpiła o wydanie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych w postępowaniu prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych o nr od 0271-SEW-2.723.2326.2018 do nr 0271-SEW-2.723.2329.2018 od 0271-SEW-2.723.2452.2018 do nr 0271-SEW-2.723.2454.2018,

ewentualnie na podstawie innych jeszcze tytułów egzekucyjnych obejmujących zaległości w VAT za poszczególne okresy rozliczeniowe 2017 r., odsetki od tych zaległości, czy koszty egzekucyjne.

Postanowieniem z 4 lutego 2020 r., nr 0271.SEE.711.163.2020 organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zawiadomienia zobowiązanego o wysokości kosztów egzekucyjnych powstałych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji prowadzonym na podstawie ww. tytułów wykonawczych – z powodu przekroczenia przewidzianego w art. 64c § 6a pkt 1 lit. b) u.p.e.a. 6-miesięcznego terminu od dnia, w którym postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne.

Postanowieniem z 20 marca 2020 r., nr 0201-IEE1.711.82.2020.2.RO organ drugiej instancji utrzymał w mocy ww. postanowienie organu pierwszej instancji.

Wyrokiem z 22 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Wr 303/20 tut. Sąd oddalił skargę Spółki na ww. postanowienie z 20 marca 2020 r.

W wyroku tym Sąd uznał m.in., że ww. pismo Spółki z dnia 9 lipca 2019 r. nie stanowiło wniosku o wydanie zawiadomienia z art. 64c § 6a pkt 1 lit. b) u.p.e.a.

o wysokości kosztów egzekucyjnych, a pismo organu pierwszej instancji z 17 lipca 2019 r. nie stanowiło takiego zawiadomienia.

Pismem z dnia 1 kwietnia 2020 r. Strona wystąpiła o wydanie na podstawie art. 64c § 7 u.p.e.a. postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych – podobnie jak w skardze w sprawie sygn. akt I SA/Wr 303/20 podnosząc, że pismo Spółki z dnia 9 lipca 2019 r. stanowiło wniosek o wydanie zawiadomienia z art. 64c § 6a pkt 1 lit. b) u.p.e.a. o wysokości kosztów egzekucyjnych, a pismo organu pierwszej instancji z dnia 17 lipca 2019 r. stanowiło takie zawiadomienie.

Z uwagi na fakt, że pismo organu pierwszej instancji z 17 lipca 2019 r. nie zawierało pouczenia o 14-dniowym terminie do złożenia wniosku o wydanie postanowienia na podstawie art. 64c § 7 u.p.e.a. od doręczenia "zawiadomienia z dnia 17 lipca 2019 r.", w którym Spółka może wystąpić o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych, Spółka jest uprawniona do złożenia tego wniosku po upływie 14 dni i żądania przywrócenia terminu.

Wskazanym na wstępie postanowieniem z 20 kwietnia 2020 r. organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania postanowienia o kosztach egzekucyjnych wskazując, że wydanie takiego postępowania przepis uzależnia od wcześniejszego skutecznego złożenia wniosku o wydanie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych. Spółka skutecznie takiego wniosku zaś nie złożyła.

Zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z 2 czerwca 2020 r. organ drugiej instancji utrzymał w mocy ww. postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wskazał, że treść pisma Spółki z 9 lipca 2019 r. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że nie można go traktować jako wniosku o wydanie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych. Spółka zwróciła się w nim z prośbą o przedstawienie zestawienia sposobu rozliczenia kwot zajętych w postępowaniu egzekucyjnym. Pismo nie jest w żaden sposób zatytułowane i organ pierwszej instancji postąpił zgodnie z treścią żądania. W odpowiedzi na pismo Strony, organ pierwszej instancji przy piśmie z 17 lipca 2019 r. przekazał zestawienie uzyskanych kwot w okresie od 1 sierpnia 2018 r. obejmujące wymienione w piśmie Strony kwoty. Organ pierwszej instancji postąpił prawidłowo i nie ma powodu, dla którego po otrzymaniu pisma z 9 lipca 2019 r. miałby wzywać Spółkę do sprecyzowania żądania. Treść żądania była jasna, organ postąpił zgodnie z tym żądaniem. W piśmie Spółki nie ma jakiejkolwiek wzmianki, która miałaby wskazywać, że jej intencją jest uzyskanie zawiadomienia zobowiązanego o wysokości kosztów egzekucyjnych.

Wobec jednoznacznej treści pisma, bez znaczenia jest okoliczność, że Spółka w pismach z dnia 9 sierpnia 2018 r. i 10 września 2018 r. zapowiedziała, że w przyszłości zamierza wystąpić z wnioskiem o wydanie zawiadomienia. Spółka w terminie 6-miesięcznym z takim wnioskiem nie wystąpiła.

W skardze do tut. Sądu Spółka wnosząc o uchylenie postanowienia organu drugiej instancji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego, zarzuciła naruszenie:

1. art. 64c § 7 u.p.e.a. poprzez błędne uznanie, że Spółka nie wystąpiła w terminie z wnioskiem o dokonanie zawiadomienia zobowiązanego o wysokości kosztów egzekucyjnych, choć za taki wniosek można uznać pismo Spółki z 9 lipca 2019 r. o przedstawienie zestawienia sposobu rozliczenia kwot zajętych przez organ egzekucyjny w postępowaniach egzekucyjnych oraz błędne przyjęcie, że Spółka nie otrzymała takiego zawiadomienia, choć odpowiedź organu pierwszej instancji z dnia 17 lipca 2019 r. wraz z załączonym zestawieniem wypełnia elementy zawiadomienia zobowiązanego o kosztach egzekucyjnych;

2. art. 64c § 7 u.p.e.a. oraz art. 8 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2020 r., poz. 256, dalej: k.p.a.) , art. 9 k.p.a., art. 11 k.p.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez mylną kwalifikację istoty i celu pisma Skarżącej z dnia 9 lipca 2019 r. o przedstawienie zestawienia sposobu rozliczenia kwot zajętych w postępowaniach egzekucyjnych, choć organ miał wystarczające podstawy do zakwalifikowania pisma Spółki z 9 lipca 2019 r. w istocie jako wniosku o zawiadomienie zobowiązanego o wysokości kosztów egzekucyjnych albo o wystąpienie do wnioskodawcy o doprecyzowanie, uzupełnienie, czy wyjaśnienie zakresu żądania, czego organ jednak nie uczynił.

W odpowiedzi organ podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest bezzasadna.

Zgodnie z art. 64c § 6a pkt 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o wysokości kosztów egzekucyjnych na wniosek złożony w terminie 6 miesięcy od dnia: a) wyegzekwowania wykonania obowiązku, a w przypadku wyegzekwowania obowiązku w egzekucji z nieruchomości - od dnia, w którym postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości stało się ostateczne, b) w którym postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne.

Ww. art. 64c § 6a pkt 1 lit. a) i b) u.p.e.a. określa termin oraz okoliczności, których zaistnienie stanowi warunek skutecznego wniesienia przez zobowiązanego żądania o wydanie zawiadomienia dotyczącego wysokości kosztów egzekucyjnych. Wynika z nich, że termin ten wynosi 6 miesięcy od wskazanych w nim zdarzeń.

W niniejszej sprawie będzie to dzień, w którym postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne.

W sprawie, postanowienie z dnia 24 maja 2019 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego zostało doręczone w dniu 3 czerwca 2019 r. i stało się ostateczne z dniem 10 czerwca 2019 r. Sześciomiesięczny termin na złożenie wniosku o wydanie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych upływał 10 grudnia 2019 r. Natomiast jednoznacznie sformułowany wniosek o wydanie zawiadomienia

o wysokości kosztów nadany został na poczcie dopiero 10 stycznia 2020 r.

Sąd wskazuje, że w aktach administracyjnych sprawy brak jest postanowienia z dnia 24 maja 2019 r. wraz z dowodem doręczenia oraz wniosku o wydanie zawiadomienia o wysokości kosztów nadanego na poczcie 10 stycznia 2020 r. Okoliczności te wynikają jedynie z zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu pierwszej instancji.

Strona nie kwestionuje ich jednak i z tego powodu Sąd przyjął stan faktyczny z ich uwzględnieniem bez wzywania organu o uzupełnienie tych dokumentów.

W niniejszej sprawie strona stara się wykazać, że już jej pismo z 9 lipca 2019 r. stanowiło wniosek o wydania zawiadomienia z art. 64c § 6a pkt 1 lit. b) u.p.e.a. Odpowiedź organu z 19 lipca 2019 r. stanowiło zaś zawiadomienie. W tych okolicznościach, zdaniem Strony, jest ona uprawniona do żądania wydania postanowienia z art. 64c § 7u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na wniosek wierzyciela lub zobowiązanego, złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych, o którym mowa w § 6a. Żąda też przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wydanie takiego postanowienia z uwagi na brak pouczenia o terminie.

Z powyższego wynika, że w sprawie przedmiotem sporu jest charakter pisma Spółki z dnia 9 lipca 2019 r.

Treść tego pisma jest następująca: "Dotyczy: postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Spółki w związku z zaległością podatkową za okres marzec-grudzień 2017 roku. W związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym zwracamy się z prośbą o przedstawienie zestawienia sposobu rozliczenia kwot zajętych przez US w tym postępowaniu w wysokości: 58 321,93 dnia 06-08-2018r (zajęcie wierzytelności pieniężnej z rachunku bankowego) 90 123,87 dnia 22-02-2019r (zajęcie innej wierzytelności pieniężnej w spółce P. Sp. z o.o.) Nadmieniamy, że do dnia dzisiejszego informacje te nie zostały przekazane Spółce, a w jej ocenie są one jej potrzebne do prowadzenia rzetelnej dokumentacji dotyczącej wskazanego postępowania egzekucyjnego".

Sąd podziela ocenę organu drugiej instancji, że treść pisma Spółki z 9 lipca 2019 r. jest jednoznaczna i nie można czynić organowi pierwszej instancji zarzutu, że nie wezwał Spółki do jego sprecyzowania, czy intencją Strony nie było uzyskanie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych, co z kolei warunkuje dopuszczalność wydania postanowienia w tym przedmiocie. W piśmie Strona zwróciła się do organu pierwszej instancji z prośbą o przedstawienie "zestawienia sposobu rozliczenia kwot zajętych w postępowaniu egzekucyjnym", a nie o zaświadczenie lub informację o wysokości kosztów egzekucyjnych. Organ w odpowiedzi na ww. pismo przesłał Stronie zestawienie, o które wnosiła, a Strona nie kwestionowała formy odpowiedzi.

Sąd zgadza się z przytoczonym w skardze orzecznictwem, w którym wskazuje się, że: "Zakres żądania (wniosku) strony winien być oceniany i rozpatrywany przez organy podatkowe zgodnie z sensem i racją pisma zawierającego tenże wniosek, a nie na podstawie tytułu nadanego mu przez stronę. Powyższa reguła, mająca swe prawne unormowanie w treści art. 121 OP, powinna być w szczególności przestrzegana, gdy skarżący działa sam, bez profesjonalnej pomocy prawnej (zob. wyrok NSA z dnia 11 października 2002 r., I SA/Łd 1136/01, A. Bartosiewicz, R. Kubacki, Leksykon Ordynacji podatkowej, Wrocław 2005, s. 618). To treść żądania przesądza o charakterze czynności procesowej dokonanej przez stronę. Należy mieć na uwadze, że o tym, jaki jest charakter pisma strony, decyduje strona. Jeżeli jego treść nie jest jasna, obowiązkiem organu podatkowego jest wyjaśnienie, jaka była rzeczywista wola strony (wyrok NSA z dnia 3 października 2003 r., I SA/Łd 652/02, niepubl.). Dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w rozumieniu art. 122 OP obejmuje również ustalenie przez organ podatkowy treści rzeczywistego żądania strony, zwłaszcza w sytuacji, gdy zachodzi rozbieżność między nazwą pisma i jego uzasadnieniem (wyrok NSA z dnia 7 listopada 2003 r., I SA/Łd 1195/02, niepubl.) (P. Pietrasz, Komentarz do art. 168 Ordynacji podatkowej, SIP LEX Prestige)".

W spornej sprawie, wniosek Strony z dnia 9 lipca 2019 r. był jasny i został oceniany i rozpatrzony przez organy podatkowe zgodnie z sensem i racją tego pisma. W piśmie Strona podała, że sposób rozliczenia kwot jest potrzebny do prowadzenia dokumentacji. Trudno czynić organowi zarzut, że nie ustalił, czy Spółka nie zamierza wszcząć procedury zmierzającej do zakwestionowania kosztów egzekucyjnych. Z pisma taka intencja oczywiście nie wynika.

W tych okolicznościach nie można też czynić organowi pierwszej instancji zarzutu, że z urzędu nie zakwestionował stanowiska Strony zawartego w piśmie z dnia 9 lipca 2019 r. na podstawie pism złożonych w 2018 r.

Sąd zgadza się z powołanym w skardze orzecznictwem, w którym wskazuje się, że treść żądania wszczęcia postępowania ma prowadzić do tego, aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony (wyrok NSA w Warszawie z dnia 20 lipca 1981 r., SA 1461/81, ONSA 1981, nr 2, poz. 71).

Nie oznacza to jednak, że organ podatkowy powinien się tych intencji, wbrew jednoznacznej treści pisma, na podstawie innych okoliczności domyślać lub żeby miał obowiązek pośrednio doradzać, zwracać uwagę lub "przy okazji" przypominać podatnikowi, że nie korzysta on z procedury zmierzającej do zakwestionowania kosztów egzekucyjnych lub jeszcze innych rozliczeń.

Sąd wskazuje, że charakter pisma Strony z dnia 9 lipca 2019 r. był już przedmiotem oceny i rozstrzygnięcia w – obecnie jeszcze nieprawomocnym - wyroku tut. Sądu z dnia 22 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Wr 303/20. W zarzucie nr 2 skargi rozpoznanej w dniu 22 lipca 2020 r. Spółka podniosła naruszenie "art. 64c § 6a pkt 1 lit. b) u.p.e.a. oraz art. 8 § 1, art. 9, art. 11 k.p.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez mylną kwalifikację istoty i celu pisma Spółki z 9 lipca 2019 r. o przedstawienie zestawienia sposobu rozliczenia kwot zajętych przez organ pierwszej instancji w postępowaniach egzekucyjnych, choć organ egzekucyjny miał wystarczające podstawy do zakwalifikowania pisma Spółki z 9 lipca 2019 r. w istocie jako wniosku o zawiadomienie zobowiązanego o wysokości kosztów egzekucyjnych albo o wystąpienie do wnioskodawcy o doprecyzowanie, uzupełnienie, czy wyjaśnienie zakresu żądania, czego organ jednak nie uczynił".

W uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę Sąd odnosząc się do tego zarzutu wskazał m.in., że " Za niezasadny uznać należy podnoszony na etapie skargi argument, że Spółka wnosiła o wydania zawiadomienia o wysokości kosztów już w piśmie z 9 lipca 2019 r. Jak wynika z załączonych akt sprawy Spółka skierowała do organu pismo z dnia 9 lipca 2019 r., w treści którego zwróciła się z prośbą o przedstawienie zastawienia sposobu rozliczenia kwot zajętych przez US w tym postępowaniu (...). W odpowiedz na powyższe pismo Strony, organ pierwszej instancji przekazał przy piśmie z 17 lipca 2019 r. zestawienie uzyskanych kwot w okresie od 1 sierpnia 2018 r. obejmujące wymienione w piśmie Spółki kwoty. W ocenie Sądu treść pisma jest jasna i nie pozostawiała wątpliwości co do oczekiwań Strony, które organ zrealizował. Organ egzekucyjny nie miał powodu, dla którego po otrzymaniu pisma z 9 lipca 2019 r. miałby wzywać Stronę do sprecyzowania żądania. W piśmie tym nie ma jakiejkolwiek wzmianki, która wskazywałaby, że intencją Strony jest uzyskanie zawiadomienia zobowiązanego o wysokości kosztów egzekucyjnych. Gdyby tak było, to po otrzymaniu odpowiedzi organu egzekucyjnego, która przecież nie była zawiadomieniem o wysokości kosztów, Strona w jakikolwiek sposób kwestionowałaby treść czy też zupełność otrzymanej informacji. Natomiast Spółka, po otrzymaniu pisma z 17 lipca 2019 r. do momentu wniesienia skargi, nie artykułowała niezadowolenia z treści otrzymanej odpowiedzi, nie wskazywała, iż organ niewłaściwe rozpoznał jej wniosek. Należy więc przyjąć, że odpowiedź na pismo Strony była prawidłowa i zupełna, a organ wbrew zarzutom skargi nie miał obowiązku doszukać się w treści pisma także żądania o wydanie zawiadomienia w sprawie kosztów i wezwać Stronę do sprecyzowania pisma".

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę przytoczoną argumentację podziela w całości.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) skargę oddalił w całości.

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a.