Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 671/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 37  ust. 1, art. 40
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: § 12 ust. 1 i 2, § 14
journal: Dz.U. 1980 nr 17 poz 62
law: Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki.
article: § 12 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1065
law: Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk AWSA Karina Gniewek-Berezowska /spr./ Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2022 r. sprawy ze skargi K.L. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 21 kwietnia 2022 r. nr OA.7721.18.25.2021 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie robót budowlanych - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie (dalej: "PWINB", "Organ odwoławczy", "Organ II instancji") z dnia 21 kwietnia 2022 r., nr OA.7721.18.25.2021, utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB", "Organ I instancji") z 3 listopada 2021 r. nr PINB.5160.12.16.2020 umarzającą w całości jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych.

W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: "k.p.a.").

Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:

Podczas kontroli przeprowadzonej 24 sierpnia 2018 r. ustalono, że na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości P., gmina [...] znajduje się m.in. murowany budynek inwentarsko – składowy, o wymiarach zewnętrznych 15,20 m x 8,10 m, zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przez Wójta Gminy [...] z [...] marca 1991 r. nr [...]. Od strony południowej ww. obiektu budowlanego znajduje się drugi budynek inwentarsko - składowy o wymiarach zewnętrznych 9,01 m x 8,16 m, przy czym oba te budynki są zlokalizowane w odległości 3,18 m od istniejącego betonowego ogrodzenia po stronie wschodniej działki nr ewid [...] oraz w odległości 3,38 m od ogrodzenia z siatki po stronie wschodniej ww. działki. W ścianie wschodniej mniejszego budynku znajdują się trzy otwory okienne. Oba te budynki są połączone ze sobą za pomocą zadaszenia posiadającego ściany zewnętrzne drewniane oraz dach dwuspadowy o konstrukcji drewnianej kryty blachą, który stanowi przedłużenie połaci dachowej obiektu o wymiarach zewnętrznych 9,01 m x 8,16 m i łączy się w kalenicy z dachem obiektu o wymiarach zewnętrznych 15,20 m x 8,10 m.

W trakcie kolejnych oględzin, przeprowadzonych w 2020 r. ustalono, że budynek o wymiarach 9,01 m x 8,16 m użytkowany jest jako inwentarsko-składowy. W części wschodniej ww. obiektu wydzielono za pomocą murowanych ścianek dwa pomieszczenia, użytkowane jako kurnik. Natomiast zadaszona przestrzeń pomiędzy budynkami inwentarsko - składowymi wykorzystywana jest do przechowywania opału oraz stanowi zadaszenie istniejącego obornika (przyległego do murowanej ściany wewnętrznej budynku o wymiarach 9,01 m x 8,16 m).

PINB w [...] prowadził postępowanie administracyjne znak: [...] w sprawie budynku inwentarsko – składowego o wymiarach zewnętrznych 15,20 m x 8,10 m, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości P., gm. [...], które zostało zakończone ostateczną decyzją PWINB z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] orzekającą o umorzeniu postępowania w całości. Od powyższej decyzji K. L. (dalej: "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę. WSA w Rzeszowie wyrokiem z dnia 2 lutego 2022 r. sygn. akt II SA/Rz 1460/21 oddalił skargę, jednak od tego wyroku Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika złożył skargę kasacyjną, która nie została jeszcze rozpoznana.

Z akt sprawy wynika także, że Organ I instancji prowadził postępowanie administracyjne znak: [...] w sprawie budynku inwentarsko – składowego, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w P. oraz postępowanie znak: [...] w sprawie robót budowlanych związanych z wykonaniem zadaszenia (łącznika) pomiędzy budynkiem inwentarsko - składowym o wymiarach zewnętrznych 9,01 m x 8,16 m oraz budynkiem inwentarsko - składowym o wymiarach zewnętrznych 15,20 m x 8,10 m, zlokalizowanych na działce nr ewid. [...] w P.

We wskazanych powyżej sprawach zapadły już wcześniej rozstrzygnięcia Organu I instancji, które w trybie odwoławczym, Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie decyzjami: z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...]; z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] oraz decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] uchylił w całości i przekazał do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji.

Stosując się do zaleceń Organu odwoławczego, PINB w [...] połączył postępowania znak: [...] i [...] w jedno postępowanie dotyczące robót budowlanych przeprowadzonych przy budynku inwentarsko – składowym o wymiarach zewnętrznych 12,16 m x 8,16 m, zlokalizowanym na działce nr [...] w P. i zarejestrował je pod jedną sygnaturą znak PINB.5160.12.16.2020.

W dalszej kolejności PINB w [...], decyzją z dnia 3 listopada 2021 r. nr PINB.5160.12.16.2020 umorzył w całości jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych przeprowadzonych przy budynku inwentarsko - składowym o wym. zewn. 12,16 m x 8,16 m, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości P., gm. [...].

Od powyższej decyzji K. L. reprezentowany przez fachowego pełnomocnika złożył odwołanie, w którym wskazał, że jest następcą prawnym swoich zmarłych rodziców, tj. B. i K. L., którzy brali udział w postępowaniu. Podał, że na podstawie umowy darowizny oraz umowy ustanowienia służebności osobistych z [...] sierpnia 2021 r. Rep. A [...] stał się właścicielem działek nr [...] i nr [...] położonych w P.

W złożonym odwołaniu Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił m.in. uznanie przez Organ, że dwa obiekty budowlane wybudowane w różnych okresach, tj. jeden około 1967 r. oraz drugi w latach 90-tych XX wieku stanowią jeden budynek inwentarsko - składowy o wymiarach zewnętrznych 12,16 m x 8,16 m; umorzenie postępowania, podczas gdy z akt sprawy wynika, że przeznaczony do rozbiórki budynek inwentarsko - składowy o wymiarach 15,00 m x 4,90 m nie został rozebrany w całości, lecz jedynie częściowo (rozebrano tylko część drewnianą pozostawiając część murowaną), a następnie rozbudowany do obecnych rozmiarów oraz przyjęcie, że "łącznik" jest samowolą budowlaną, został wybudowany przed dniem 1 stycznia 1995 r. pomimo, że jedynym dowodem na tę okoliczność jest oświadczenie właściciela nieruchomości R. G. oraz zdjęcie lotnicze pochodzące z okresu późniejszego, tj. z 1997 r.

Zdaniem Skarżącego, Organ I instancji nie dokonał kwalifikacji wykonanych robót przy przedmiotowym budynku, nie ustalił czy wykonano decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 1991 r., nr [...]. W jego ocenie brak rozbiórki części murowanej budynku świadczy o braku wykonania ww. decyzji Wójta.

Skarżący zarzucił także, że PINB dał wiarę zeznaniom R. G., nie uwzględniając jego oświadczenia złożonego na rozprawie, z którego wynika, że prace przy budynku inwentarsko - składowym po stronie północnej rozpoczęły się w 1991 r. i trwały około 3 - 5 lat (a więc do roku 1994-1996), a dopiero w czasie późniejszym (po zakończeniu budowy) wybudowany został "łącznik".

W wyniku rozpoznania odwołania Skarżącego, Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie, opisaną na wstępie decyzją z 21 kwietnia 2022 r., nr OA.7721.18.25.2021 utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W pierwszej kolejności Organ odwoławczy potwierdził istnienie po stronie Skarżącego interesu prawnego do występowania w przedmiotowej sprawie, a następnie podał, że podziela stanowisko PINB w [...] o objęciu jednym postępowaniem sprawy budynku inwentarsko - składowego o wym. zewn. 9,01 m x 8,16 m i sprawy zadaszenia między ww. budynkiem a budynkiem inwentarsko -składowym o wym. zewn. 15,20 m x 8,10 m, z uwagi na istniejący między nimi nierozerwalny związek konstrukcyjny i funkcjonalny.

PWINB podał, że Organ I instancji w prowadzonym postępowaniu nie dał wiary pisemnym oświadczeniom M. G., że wraz z mężem posiadali "stosowne pozwolenie" na budowę budynku inwentarsko - składowego na działce nr ewid [...] w P., gdyż fakt ten nie znajduje odzwierciedlenia w rejestrach, którymi dysponuje Archiwum Zakładowe Urzędu Wojewódzkiego. Z ustaleń PINB wynika, że budynek ten został wzniesiony jako drewniana stodoła wraz z murowaną oborą i stajnią. Istnienie części murowanej i drewnianej budynku potwierdzają fotografie udostępnione przez właściciela – R. G. Opisany powyżej budynek został przeznaczony do rozbiórki, co wynika z kserokopii decyzji pozwolenia na budowę budynku inwentarsko - składowego, wydanej przez Wójta Gminy [...] dnia [...] marca 1991 r., nr [...].

W ocenie Organu odwoławczego poprzedni właściciele działki nr ewid [...], po dokonanej rozbiórce budynku o wymiarach 15,00 m x 4,90 m przeprowadzili roboty budowlane, polegające na budowie nowego obiektu budowlanego budynku inwentarsko - składowego z wykorzystaniem starych elementów po rozbiórce uprzedniego budynku. Na przedłożonych przez R. G. starych fotografiach widoczny jest budynek inwentarsko - składowy o wymiarach 15,20 m x 8,10 m, wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę a przed nim fragment murowanej ściany zachodniej istniejącego uprzednio budynku inwentarsko - składowego i płyty do składowania obornika. Ze zdjęć wynika, że jest to pozostałość po rozbiórce budynku inwentarsko - składowego o wymiarach 15 m x 4,9 m.

Analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy, Organ II instancji stwierdził, że inwestorzy wykorzystując fragmenty ścian istniejącego uprzednio budynku, tj. ściany północnej, zachodniej oraz prawdopodobnie ściany wschodniej wraz z oknami wybudowali nowy budynek, który realizowano etapami. Początkowo powstała część budynku o wymiarach 9,01 m x 8,16 m, następnie od strony północnej dobudowano nad płytą gnojową pozostałą częśćobiektu ze ścianami zewnętrznymi drewnianymi (zachodnia i wschodnia) a całość została przykryta jednym dachem dwuspadowym o wspólnej kalenicy. Dach posiada załamania nad częścią budynku o wymiarach 9,01m x 8,16m i nad płytą do składowania obornika. Wykonane od strony północnej zadaszenie stanowiące przedłużenie połaci dachowej obiektu o wymiarach zewnętrznych 9,01 m x 8,16 m łączy się w kalenicy z dachem obiektu o wymiarach zewnętrznych 15,20 m x 8,10 m. Budynek inwentarsko-składowy o wymiarach 9,01m x 8,16m wraz z częścią dobudowaną od strony północnej w wyniku wykonania przedmiotowej konstrukcji dachu o wspólnej kalenicy stanowią obecnie jedną bryłę i są konstrukcyjnie i funkcjonalnie ze sobą powiązane (za pomocą otworu drzwiowego). W wyniku tych robót budowlanych powstał nowy obiekt budowalny tj. budynek inwentarsko - składowy o wym. zewn. 12,16 m x 8,16 m. Nowo powstały obiekt posiada inny układ ścian i dachu niż obiekt, który podlegał rozbiórce (tj. budynek inwentarsko-składowy o wymiarach 15m x 4,9 m.

Postępowanie dowodowe wykazało, że w 1997 r. przedmiotowy budynek istniał w obecnej formie. Kalenica dachu tożsama z obecnym przebiegiem kalenicy budynku widoczna jest na archiwalnym fragmentarycznym zdjęciu lotniczym z 24 kwietnia 1997 r.

Organ II instancji wyjaśnił również, że w niniejszej sprawie należy uwzględnić także przeznaczenie terenu w planach zagospodarowania przestrzennego obowiązujących od daty powstania obiektu. Z pisma Urzędu Gminy [...] wynika, że w chwili obecnej na terenie działki nr [...] brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jednak zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym przez Radę Gminy [...] uchwałą z dnia [...] lipca 1993 r. nr [...] ww. działka była położona na terenie zabudowy mieszkalno – usługowej.

Wobec powyższego Organ II instancji podzielił stanowisko Organu I instancji dotyczące braku podstaw do nakazania przymusowej rozbiórki budynku, gdyż zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym samo stwierdzenie niezgodności wybudowanego obiektu z przepisami nie jest podstawą do zastosowania art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. Ponadto w przedmiotowej sprawie nie występuje niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia lub niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia, gdyż z okresowej kontroli dotyczącej stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego wynika, że stan techniczny budynku jest dobry i pozwala na dalsze jego użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem.

Organ odwoławczy wskazał, że na okoliczność ustalenia czy działka sąsiednia nr [...] w dacie realizacji przedmiotowych robót była zabudowana do dokumentów w niniejszym postępowaniu dołączono materiał dowodowy z innego postępowania, w tym kopie protokołów kontroli w sprawie stalowych wiat oraz budynków gospodarczo – składowych, zlokalizowanych na działce ewid. nr [...] i [...] położonych w miejscowości P. W protokołach tych zawarte było oświadczenie K. L. – uprzedniego właściciela działek nr [...] i [...], z którego wynika, że właścicielem działek nr ewid. [...] w P. jest od około 1984 r. Obiekt magazynowy w północnej części działki nr ewid. [...] został wybudowany około 1986 r. Do dnia dzisiejszego ze względu na znaczny upływ czasu dokumenty odnośnie ww. obiektu nie zostały zachowane. Obiekt od początku swego istnienia do dnia dzisiejszego pełni funkcję magazynową, tj. w latach 1984 - 1998 jako magazyn zakładu tapicerskiego, 1998-2001 jako skład celny i od 2001 r. do dziś jako magazyn działalności gospodarczej polegającej na wytwarzaniu materaców z gotowych półproduktów. Organ II instancji wskazał, że z powyższego wynika, że działka nr [...] w P. w dacie budowy przedmiotowego budynku była działką zabudowaną budynkiem magazynowym.

PWINB podał także, że odległość przedmiotowego budynku inwentarsko-składowego od sąsiedniego budynku magazynowego, zlokalizowanego na działce nr [...] w P. wynosi ponad 60 m, czyli znacznie więcej niż odległość co najmniej 8 m. Natomiast w przypadku przyjęcia, że działka nr [...] w P. w dacie realizacji przedmiotowego budynku była działką niezabudowaną, to nie występuje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia lub niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniósł K. L. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika adwokata P. B., zarzucając naruszenie:

1. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że dwa obiekty budowlane wybudowane w różnych okresach, tj. jeden około 1967 r. i drugi w latach 90-tych XX wieku stanowią jeden budynek inwentarsko - składowy o wymiarach zewnętrznych 12,16 m x 8,16 m;

2. naruszenie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, poprzez brak nakazania rozbiórki budynku o wymiarach 9,01 m x 8, 16 m, który organ kwalifikuje jako część budynku o wymiarach 12,16 m x 8,16 m, pomimo, że z akt sprawy wynika, iż przeznaczony do rozbiórki budynek inwentarsko - składowy o wymiarach 15,00 m x 4,90 m nie został rozebrany w całości, lecz jedynie częściowo (rozebrano tylko część drewnianą pozostawiając część murowaną), a następnie rozbudowany do obecnych rozmiarów 9,01 m x 8,16 m

3. zastosowanie przepisu § 12 Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. (Dz.U. 1980, Nr 17, poz. 62; dalej: "Rozporządzenie") obowiązującego w okresie od 1 stycznia 1981 r. do 2 kwietnia 1995 r. do budynku inwentarsko - składowego wybudowanego przed tym okresem, tj. w roku 1967, który to budynek w latach 90-tych XX wieku został jedynie rozbudowany;

4. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego, skutkujące przyjęciem, że "łącznik", który jest samowolą budowlaną został wybudowany przed dniem 1 stycznia 1995 r., mimo że jedynymi dowodami na tę okoliczność są oświadczenie właściciela nieruchomości R. G. oraz zdjęcie lotnicze pochodzące z okresu późniejszego, tj. z 1997 r.;

w przypadku nieuwzględnienia ww. zarzutów Skarżący przedmiotowej decyzji zarzucił naruszenie:

1. § 12 ust. 2 Rozporządzenia, przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten dopuszcza możliwość zmniejszenia odległości, o których mowa w przepisie § 12 ust. 1 Rozporządzenia w sytuacji, gdy spośród dwóch działek sąsiednich należących do różnych właścicieli, tylko na jednej z tych działek istnieje zabudowa, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że przepis § 12 ust. 2 Rozporządzenia pozwala na zmniejszenie odległości, o których mowa w ww. przepisie tylko wtedy, gdy zabudowa istnieje na obu działkach sąsiednich należących do różnych właścicieli;

2. § 12 ust. 2 Rozporządzenia, przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że odległość co najmniej 4 m budynku inwentarsko-składowego o wym. zewn. 15,20 m x 8, 10 m od granicy działki nr [...] mogła ulec zmniejszeniu pomimo, że w czasie budowy tego budynku sąsiednia działka nr [...] była działką niezabudowaną, podczas gdy właściwe zastosowanie przepisu § 12 ust. 2 Rozporządzenia prowadzi do wniosku, że odległość co najmniej 4 m budynku inwentarsko-składowego o wym. zewn. 15,20 m x 8,10 m od granicy działki nr [...] nie mogła ulec zmniejszeniu, ze względu na to, że sąsiednia działka nr [...] była działką niezabudowaną;

3. art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, poprzez brak nakazania właścicielowi działki nr ewid. [...] położonej w miejscowości P. doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami, poprzez zamurowanie otworów okiennych;

4. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji Organu I instancji, podczas gdy decyzję tę należało uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.

Wobec tak sformułowanych zarzutów Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 3 listopada 2021 r. nr PINB.5160.12.16.2020 oraz o zasądzenie od Organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę PWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśli art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") kontrola ta obejmuje również postanowienia kończące postępowanie.

Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji/postanowienia następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja umarzająca, jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych przeprowadzonych przy budynku inwentarsko-składowym o wym. zew. 12,16 x 8,16 m, zlokalizowanym na działce nr ewid. [...], położnej w miejscowości P. gm. [...].

Objęty kontrolą obiekt to budynek inwentarsko-składowy o wymiarach 9,01 x 8,16 wraz z częścią dobudowaną od strony północnej nad płytą gnojową ze ścianami zewnętrznymi drewnianym ( zachodnia i wschodnia) przykryty jednym dachem dwuspadowym o wspólnej kalenicy, stanowiący jedną bryłę o łącznej powierzchni 12,16 x 8,16 m, połączony konstrukcyjnie i funkcjonalnie za pomocą otworu drzwiowego.

Sąd z urzędu stwierdza, że na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości P. gm. [...] znajduje się budynek inwentarsko - składowy o wymiarach 15,20 x 8,10 m zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę z [...] marca 1991 r., nr [...] wydanego przez Wójta Gminy [...]. Od strony północno – zachodniej obiektu znajduje się pomieszczenie o wymiarach zewnętrznych 3,26 m x 4,50m o ścianach częściowo z blach, częściowo drewnianych, posadowiony na punktowych betonowych pęckach, z dachem jednospadowym o konstrukcji drewnianej kryty blachą trapezową, stanowiący przedłużenie połaci dachowej pokrywającej bryłę budynku inwentarsko -składowego o innym kącie nachylenia, bez połączenia komunikacyjnego z głównym budynkiem inwentarsko -składowym.

Wszystkie te budynki usytuowane są w odległości 3,18 m od istniejącego betonowego ogrodzenia po stronie wschodniej działki nr [...], 3,38 od granicy z siatki po stronie wschodniej tej działki. Budynki te były również objęte przedmiotem kontroli organów nadzoru budowalnego, jak też tutejszego Sądu.

I tak wyrokiem z 5 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 836/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę na decyzję umarzającą postępowanie w sprawie robót budowlanych przy budynku o wymiarach zewnętrznych 3,26 x 4,50 m. Sąd zgodził się z organami, że przedmiotowy budynek stanowił odrębny konstrukcyjnie od budynku inwentarsko – składowego o wymiarach 15,20x 8,10 m i ze względu na wymiary nie wymagał dla swojej realizacji ani pozwolenia na budowę, ani też zgłoszenia. Wyrok Sądu jest prawomocny.

Z kolei wyrokiem z 2 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Rz 1460/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie umarzającą postępowanie w sprawie robót budowlanych dotyczących realizacji budynku inwentarsko – składowego o wymiarach 15,20 x 8,10 m. Wyrok ten został wydany po uchyleniu wyrokiem z 12 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 1318/19 decyzji organów nadzoru budowlanego, nakładających na właściciela obowiązek zamurowania materiałem ściennym, niepalnym, trzech otworów okiennych. Jak ustalono budynek ten powstał na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, przy czym w sposób istotny odbiegał od postanowień tejże decyzji. Zgodnie z decyzją miał to być budynek o wymiarach zewnętrznych 13,45 x 7,90 m, usytuowany w odległości 4,55 m od krawędzi drogi dojazdowej zlokalizowanej od strony wschodniej działki. Tymczasem jego wymiary zewnętrzne to jak wskazano 15,20 x 8,10m zlokalizowany w odległości mniejszej niż 4 m. Dokonując oceny na podstawie §12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki organy stwierdziły, że zostały zachowane warunki z tego przepisu. Jak ustalono działka [...] była działką zabudowaną przy czym odległość ściany wschodniej budynku na działce nr [...] od zabudowań na działce sąsiedniej przekraczała 13 m, zachowano zatem wymóg 8m.

Przechodząc do oceny postępowania organów odnośnie przedmiotowego budynku w pierwszej kolejności wskazać należy, że prawidłowo jako stronę postępowania dopuszczono K. L., który wstąpił w prawa poprzedników prawnych B. i K. L. poprzednich współwłaściciel działek [...] i [...], którzy darowali działki synowi.

W pierwszej kolejności Sąd jako spójne i logiczne ocenia ustalenia organów odnoście daty realizacji spornego budynku pomiędzy 1991 a 1995 r. Mianowicie sporny budynek powstał w miejscu poprzednio istniejącego obiektu posiadającego wymiary zewnętrzne 15,00 m x 4,90 m. Budynek ten został posadowiony w 1967 r. jako drewniany budynek inwentarsko - składowy. Po stronie północnej obiektu znajdowała się płyta do składowania obornika o szerokości 2,70 m. Usytuowanie obiektów wskazano na planie zagospodarowania działki nr [...] stanowiącym załącznik do decyzji Wójta Gminy [...] z [...] marca 1991 r., nr [...]. Z decyzji wynikało, że wyżej wymieniony budynek został przeznaczony do rozbiórki. Zebrany w sprawie materiał dowodowy dowodzi, że poprzedni właściciele działki nr [...] po rozbiórce tego budynku przeprowadzili roboty budowlane, polegające na budowie nowego obiektu budowlanego- budynku inwentarsko -składowego z wykorzystaniem starych elementów w wyniku czego powstał przedmiotowy budynek. Świadczy o tym wyraźna różnica w poziomie posadzki stwierdzona podczas oględzin w dniu 17 lipca 2020 r. Zmierzona przez organ odległość pomiędzy widoczną różnicą w posadzce a ścianą północną wynosi 4,88 m co odpowiada szerokości istniejącego uprzednio budynku inwentarsko – składowego – 4,90 m, oraz o tym, że w miejscu tym istniała wcześniej ściana południowa obiektu posiadającego wymiary zewnętrzne 15,00 m x 4,90 m a po przeciwległej stronie znajdowała się ściana północna, która istnieje nadal.

Odnośnie daty realizacji R. G. podał, że roboty budowlane zostały wykonane do 1995 r., co zostało uprawdopodobnione dokumentacją fotograficzną i oświadczeniem odnośnie wieku znajdującego się na nim chłopca. Twierdzeniom tym nie zaprzeczył także K. L., który stwierdził, że budynek ten powstał w okresie 3-5 lat od uzyskania pozwolenia na budowę – 1991 r.

Sąd zgadza się w związku z tym z twierdzeniem organów, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska R. G., że inwestycja powstała przed 1995 r.

Nie zmienia powyższego dołączony do akt przez K. L. wniosek dowodowy w postaci mapy dla celów projektowych z 1997 r., na której brak jest łącznika między budynkiem inwentarsko – składowym o wym. 9,01 x 8,16 m a budynkiem inwentarsko - składowym o wymiarach 15,20 x 8,10m. Mapa, jak wskazano została wydana dla celów projektowych inwestycji K. L. i nie może w związku z tym stanowić samodzielnego dowodu na okoliczność daty powstania łącznika. Przeczą jej dołączone foto fragmentaryczne zdjęcia lotnicze z 24 kwietnia 1997 r., na którym widnieje łącznik.

Sąd nie ma również wątpliwości, że budynek o wymiarach 9,01 x 8,16 m ze ścianami zewnętrznymi, drewnianym stanowi konstrukcyjnie i funkcjonalnie jedną całość realizowaną etapami, przykrytą dachem o wspólnej kalenicy i jednych drzwiach.

Nie ulega również wątpliwości, że analizowany budynek to całkowicie nowy obiekt budowlany w stosunku do poprzedniego o wymiarach 15 x 4,9 m. Posiada inny układ ścian i dachu od poprzedniego.

W świetle powyższego jako prawidłowe ocenić należy postępowanie organu, który połączył do wspólnego rozstrzygania prowadzone dwa odrębnie postępowania: [...] w sprawie budynku inwentarsko -składowego o wymiarach zewnętrznych 9,01 x 8,16m zlokalizowanego na działce nr [...] oraz [...] w sprawie robót budowlanych związanych z wykonaniem zadaszenia ( łącznika) pomiędzy budynkiem składowym o wym. zew. 9,01 x 8,16m oraz budynkiem inwentarsko - składowym o wym. zew. 15,20 x 8,10m, i prowadził pod wspólną sygn. PINB.5160.12.16.2020 ( zawiadomienie z 30 listopada 2020 r. nr PINB.5160.12.16.2020 o wszczęciu postępowania, postanowienie z [...] listopada 2020 r., nr PINB.5160.12.16.2020 o uznaniu za dowód akt sprawy [...]),

Ustalenie daty powstania budynku i jego cech dało organom możliwość poddania go ocenie prawnej pod względem legalności.

Ustalenie, że budynek powstał przed 1995 r. pozwala przyjąć, że w sprawie znajdą zastosowanie przepisy prawa budowlanego z 24 października 1974 r.

Zgodnie z art. 103 pkt 2 ustawy z dnia 7 pica 1994 r. Prawo budowlane w przypadku samowolnej budowy obiektu budowlanego zakończonej przed 1 stycznia 1995 r. stosuje się przepisy dotychczasowe.

W okresie pomiędzy 1991 r. a 1995 r, ( przedział czasowy, w którym powstał budynek) wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane ( Dz.U. z 1974 r., Nr 38 poz. 229; dalej: "Prawo budowlane z 1974 r.") oraz § 44 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 20 lutego 1975 w sprawie nadzoru urbanistyczno -budowlanego ( Dz.U. z 1975 r., Nr 8, poz. 48).

W sprawie nie ulega również wątpliwości, że budynek ten powstał bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Wbrew oświadczeniu M. G. o tym, że wraz z mężem posiadali stosowne pozwolenie na budowę, nie dowiedziono powyższego. Organ pomimo podjętych działań nie odnalazł dokumentów to potwierdzających ( pismo Archiwum Zakładowego Urzędu Wojewódzkiego z 12 czerwca 2018 r., nr AA-XV.1534.41.2018 ).

Zgodnie z art. 37 ust. 1 Prawa budowalnego z 1974 r.

1. Obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:

1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Jak prawidłowo wskazał Organ II instancji Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 16 grudnia 2013 r., sygn. akt II OPS 2/13 stwierdził, że przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy.

Prawidłowo organ II instancji uwzględnił przeznaczenie terenu w planach zagospodarowania przestrzennego obowiązujących od daty powstania obiektu. Ustalono również, że w chwili obecnej dla terenu działki [...] w P. brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z kolei z planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym przez Radę Gminy [...] uchwałą z [...] lipca 1993 r., nr [...] działka była położna na terenie zabudowy mieszkalno – usługowej. Zgodzić należy się w związku z tym z organami, że brak było podstaw do nakazania przymusowej rozbiórki budynku inwentarsko składowego na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.

W ocenie Sądu zgodzić należy się również z organem II instancji, że nie zachodzą przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowalnego, przy czym, jak również słusznie wywodzi organ II instancji samo stwierdzenie niezgodności wybudowanego obiektu z przepisami nie jest podstawą do zastosowania art. 37 Prawa budowalnego z 1974 r. Skutkiem naruszenia tych przepisów muszą być okoliczności wymienione w tym przepisie, tj. niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Przeprowadzone przez organ postępowanie dowiodło, że w sprawie nie występuje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, lub niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia.

Jak wynika z protokołu kontroli okresowej przeprowadzanej raz na 5 lat, dotyczącej stanu przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, sporządzonej 27 września 2021 r. przez E. M., stan techniczny budynku jest dobry i pozwala na dalsze użytkowanie.

Odnosząc się do przepisów prawnych w zakresie prawidłowości realizacji budynku wskazać należy, że zgodnie z § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980 r. nr 17 poz. 62 z późn. zm.) budynki mieszkalne i gospodarcze na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolno stojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość ta może być zmniejszona do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych (ust. 1 rozporządzenia). Przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m od granicy działki, odległości określone w ust. 1 mogą ulec zmniejszeniu, z tym, że odległość między budynkiem istniejącym a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8 m.

Ze zgromadzonego przez organy materiału dowodowego w tym uwierzytelnionych kopii protokołów kontroli przeprowadzonej przez PINB w [...] w dniu 20.08.2020r. w sprawie stalowych wiat oraz budynków gospodarczo składowych zlokalizowanych na działce ewid. [...] i [...] oraz oświadczenia K. L. — uprzedniego współwłaściciela działek [...] i [...] wynika, że obiekt magazynowy w północnej części działki nr ewid. [...] został wybudowany około 1986 roku. Do dnia dzisiejszego ze względu na znaczny upływ czasu, dokumenty odnośnie ww. obiektu się nie zachowały. Obiekt od początku swego istnienia do dnia dzisiejszego pełni funkcję magazynową, tj. w latach 1984-1998 jako magazyn zakładu tapicerskiego, 1998-2001 jako skład celny i od 2001 roku do dziś jako magazyn działalności gospodarczej polegającej na wytwarzaniu materaców z gotowych półproduktów."

W świetle powyższego rację należy przyznać organowi, ze działka nr [...] w P. w dacie budowy spornego budynku była działką zabudowaną budynkiem magazynowym. W świetle powyższego możliwe było zastosowanie § 12 ust. 2 rozporządzenia z 1980 r., który to dopuszcza odstępstwo od odległości wymaganych w przepisie § 12 ust. 1.

W kwestii normy prawnej wyrażonej w § 12 ust. 2 rozporządzenia wypowiedział się WSA w Rzeszowie w opisanym wyżej wyroku z dnia 12 grudnia 2020r. sygn. akt II SA/Rz 1318/19. Sąd zajął stanowisko, że "przepis § 12 ust. 2 wymaga jedynie, aby działka sąsiednia względem działki, na której zrealizowano obiekt w odległościach mniejszych niż określonych § 12 ust. 1, była zabudowana. Treść ww. regulacji nie wymaga, aby zabudowa ta istniała w bezpośrednim sąsiedztwie i niejako "na wysokości" takiego obiektu. Istotne jest bowiem jedynie istnienie zabudowy na działce sąsiedniej oraz zachowanie minimalnej odległości 8 m pomiędzy budynkami. Oznacza to, że możliwe jest zastosowanie § 12 ust. 2 rozporządzenia także w przypadku, gdy na działce sąsiedniej nie występuje zabudowa bezpośrednio na wysokości ocenianego obiektu budowlanego. W realiach opisywanej sprawy wymaga podkreślenia, że obecnie obowiązujące przepisy techniczno — budowlane nie zawierają uregulowania o treści tożsamej z § 12 ust. 2 rozporządzenia z 1980 r. Niemniej wobec ustalenia, że obiekt wraz z otworami okiennymi usytuowanymi w ścianie wschodniej został zrealizowany pod rządami rozporządzenia z 1980 r., to rzeczą organu było dokonanie oceny zgodności obiektu również z przepisami obowiązującymi w dacie budowy budynku."

Odległość przedmiotowego budynku inwentarsko-składowego od sąsiedniego budynku magazynowego zlokalizowanego na działce nr [...] w P. wynosi ponad 60 m czyli znacznie więcej niż odległość - "co najmniej 8 m" - określona w przepisach § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r., warunkująca możliwość zmniejszenia odległości między budynkami określonych w ust. 1. Przy spełnieniu tych warunków, minimalne odległości między budynkami określa wówczas § 14 ww. rozporządzenia. Zauważyć należy, że ww. budynki usytuowane są względem siebie mijankowo. Dla takich budynków tj. budynków, których Powierzchnie (lica) ścian są całkowicie przesunięte względem siebie nie określa się odległości między równoległymi ścianami. Powyższe znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 25.09.2015r. sygn. II SA/Kr 828/15). Zatem, na tle powyższego stwierdzić należy, że w rozpatrywanej sprawie nie było naruszenia przepisów wynikających z § 12 i § 14 rozporządzenia z 1980r. Słuszne jest zatem stanowisko organów, że w dacie budowy przedmiotowego budynku nie doszło do naruszenia obowiązujących wówczas przepisów techniczno-budowlanych ustanowionych rozporządzeniem Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska technicznych, jakim powinny odpowiadać nakazu rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowalnego z 1974 r.

Organ II instancji dodatkowo dokonał analizy na wypadek gdyby, jak twierdzi Skarżący przyjąć, że działka nr [...] była działką niezabudowaną.

W takim przypadku zabudowa naruszałaby zarówno § 12 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980 r. oraz obecnie obowiązujący przepis § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz.U. z 2019 r., poz. 1065).

Niemniej jednak samo naruszenie przepisów nie powodowało na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. nałożenia obowiązku rozbiórki. Miała bowiem zachodzić kumulatywna okoliczność występowania niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia lub niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia.

Przepis art. 40 Prawa budowalnego z 1974 r. przewiduje w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, wydanie przez właściwy organ właścicielowi lub zarządcy decyzji nakazującej dokonanie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia tego obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Warunkiem determinującym doprowadzenie przedmiotowego budynku inwentarsko składowego do stanu zgodnego z prawem są przepisy zawarte w ww. Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zastosowanie tych przepisów do budynku istniejącego przed dniem wejścia w życie rozporządzenia ograniczone jest zapisami § 2 ust. 1 w związku z 207 ust. 2 tego rozporządzenia w zakresie bezpieczeństwa pożarowego.

Działka nr ewid. [...] w P., na której zlokalizowany jest przedmiotowy budynek od strony wschodniej sąsiaduje z dwoma działkami nr ewid: [...] i [...] (działki te są zabudowane), przy czym działka nr ewid. [...] na wysokości przedmiotowego budynku jest niezabudowana. Usytuowanie budynków z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe regulują przepisy § 271-273 rozporządzenia. Przywołane przepisy określają odległości między zewnętrznymi ścianami budynków zakwalifikowanych do odpowiedniej kategorii zgodnie z § 209 ww. rozporządzenia. Ściany przedmiotowego budynku inwentarsko-składowego oraz budynków położonych na sąsiednich działkach nr ewid: [...] i [...] usytuowane są w przesunięciu względem siebie w sposób mijający się. Jak już wskazano wyżej nie określa się odległości między równoległymi ścianami, jeżeli ich powierzchnie (lica) są całkowicie przesunięte względem siebie. Wobec powyższego prawidłowo zostało stwierdzone, że usytuowanie przedmiotowego budynku nie narusza przepisów § 271-273 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dotyczących bezpieczeństwa pożarowego.

W zaistniałej sytuacji, wobec braku podstaw do wydania decyzji merytorycznej, dalsze prowadzenie postępowania stało się bezprzedmiotowe.

Zgodnie z treścią art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. — Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2021 poz. 735 z późn. zm.) "gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części".

Mając to wszystko na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.