Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 194/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Asesor WSA Danuta Szydłowska Protokolant Anna Mruk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2007 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, iż uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego J. P. kwotę 200 (dwieście ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 194/07

Uzasadnienie

Komendant Policji decyzją z dnia [...] września 2006 r. cofnął J. P. pozwolenie na broń palna myśliwską.

Organ administracji uznał, iż zachodzą podstawy z art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (j. t. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) uzasadniające obligatoryjne cofnięcie pozwolenia na broń z uwagi na zaistnienie uzasadnionej obawy, że J. P. może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Uzasadnienie tej obawy organ wyprowadził z faktu skazania J. P. przez Sąd Rejonowy w K. wyrokiem z dnia [...] marca 2006 r. w sprawie [...] na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 2 lat i karę grzywny w wysokości 20 stawek dziennych przy ustaleniu jednej stawki dziennej na kwotę 10 zł. J. P. został skazany za popełnienie przestępstwa z art. 273 kk – użycie dokumentu poświadczającego nieprawdę. Przy rejestracji samochodu zakupionego od K. W. J. P. posłużył się fakturą VAT, w której sprzedający zaniżył wartość pojazdu, przez co naraził Skarb Państwa na uszczuplenie podatkowe. Nadto przy piśmie z dnia 26 czerwca 2006 r. J. P. załączył drugi wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] czerwca 2006 r. w sprawie [...] (prawomocny od dnia 14 czerwca 2006 r.) skazujący go na karę grzywny w wysokości 1 111 zł za popełnienie przestępstwa skarbowego z art. 54 § 2 kks – nie ujawnienie podstawy opodatkowania. Sąd uznał, że J. P. udzielił pomocy K. W., działającemu wspólnie i w porozumieniu z K. K., w popełnieniu przestępstwa skarbowego polegającego na nie ujawnieniu organom podatkowym właściwej kwoty zakupu samochodu.

W ocenie organu administracji skazanie J. P. za wymienione przestępstwa stworzyło uzasadnioną obawę użycia przez niego w przyszłości broni sprzecznie z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, albowiem od osoby posiadającej pozwolenie na broń oczekuje się szczególnej dbałości i szacunku dla przepisów prawa. Osoby posiadające pozwolenie muszą w sposób szczególny przestrzegać prawa i porządku publicznego i muszą posiadać nieskazitelną opinię. Natomiast skazanie prawomocnym wyrokiem, taką opinię, w ocenie organu, podważa.

W odwołaniu od decyzji J. P., wnosząc o jej uchylenie względnie umorzenie postępowania, zarzucił naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 oraz art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Skarżący podkreślał, że przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów i poddał się dobrowolnie karze. Orzeczone kary grzywny i koszty postępowania zapłacił. Natomiast w jego ocenie przestępstwa, za które został skazany, nie mieszczą się w katalogu przestępstw z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Nadto jest on osobą spokojną i cieszy się dobrą opinią. Myślistwo uprawia od wielu lat i nigdy nie użył broni ani nie groził jej użyciem przeciwko komukolwiek. Zdaniem J. P. organ administracji nie podał żadnych argumentów przemawiających za uznaniem go za osobę, o której mowa w ww. przepisie, a przepis ten nie daje podstaw do cofnięcia pozwolenia na broń w przypadku skazania uprawnionego do jej posiadania za popełnienie każdego, jakiekolwiek przestępstwa. W związku z tym organ administracji użył nieuprawnionego skrótu myślowego sprowadzającego się do stwierdzenia, że skazanie za jakiekolwiek przestępstwo uzasadnia obawę użycia w przyszłości broni sprzecznie z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Natomiast Komendant Policji nie przeprowadził żadnych ustaleń uzasadniających powzięcie uzasadnionej obawy wskazanej w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.

Komendant Główny Policji decyzja z dnia [...] listopada 2006 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ wskazując na treść art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stwierdził, że przepis ten nie zawiera katalogu zamkniętego przestępstw stanowiących podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń. W jego ocenie skazanie za przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów i za przestępstwo skarbowe godzące w obowiązki podatkowe uzasadnia stwierdzenie, że skazany nie daje gwarancji przestrzegania prawa w przyszłości, w tym przepisów ustawy o broni i amunicji. Zdaniem organu administracji popełnienie czynu zabronionego z rozdziału 6 kodeksu karnego skarbowego godzi pośrednio w dobro chronione, jakim jest mienie. Ocenie tej nie można zarzucić, w przekonaniu organu, naruszenie art. 7 k.p.a. Ustosunkowując się do wniosku o umorzenie postępowania organ administracji stwierdził, iż brak było podstaw do jego uwzględnienia zgodnie z art. 105 k.p.a.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. P. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Policji i zasądzenie kosztów postępowania. Decyzji tej postawił zarzuty naruszenia przepisów art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji oraz art. 10 § 1 i art. 107 § 1 k.p.a.

Omawiając naruszenie przepisów prawa materialnego skarżący wywodził, iż pomimo skazania nie należy do kręgu osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. W tym zakresie skarżący podniósł argumenty powołane w odwołaniu stwierdzając, iż organ administracji nie dokonał ustaleń uzasadniających przyjęcie, że skarżący należy do osób wymienionych w ww. przepisie.

Zarzucając naruszenie przepisów postępowania wskazał na brak uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji oraz podniósł, iż nie umożliwiono mu wypowiedzenie się, przed wydaniem decyzji, co do zebranych w sprawie materiałów i dowodów.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wnosił o jej oddalenie. W jego ocenie fakt skazania za przestępstwo skarbowe z art. 54 § 2 kks i z art. 270 kk czyli za przestępstwo inne niż wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie wyłącza możliwości cofnięcia pozwolenia na broń. Od posiadacza broni wymaga się bowiem przestrzegania prawa. Fakt skazania za wymienione w decyzji przestępstwa, w tym za przestępstwo pomocnictwa w popełnieniu czyny zabronionego, dawał organowi uzasadnione przekonanie tego, że skarżący nie daje gwarancji przestrzegania obowiązujących przepisów, w tym przepisów ustawy o broni i amunicji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona zasadna.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji był art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525) – dalej powoływana jako ustawa o broni i amunicji lub ustawa. Zgodnie z przepisem art. 18 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy.

Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowi, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.

Prawomocne skazanie posiadającego pozwolenie na broń za choćby jedno z przestępstw wymienionych w art. 15 ustawy o broni i amunicji nakazuje uznać, że w stosunku do takiej osoby istnieje uzasadniona obawa, że może w przyszłości użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W innym przypadku organ musi wykazać, jakie okoliczności w jego przekonaniu wskazują na istnienie uzasadnionej obawy, że osoba skazana za innego rodzaju przestępstwo może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Fakt popełnienia przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów nie wystarcza do uznania, iż zaistniała obawa, o jakiej mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, dająca podstawę do zastosowania art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy.

Dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy wskazuje, tak jak to przyjęły organy obu instancji, iż jest to przepis mający charakter obligatoryjny, stanowiący podstawę do wydania tzw. decyzji związanej (pozbawionej uznaniowości) w przypadku, gdy organ administracji wykaże, iż niewątpliwie zachodzą przesłanki z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Jednakże, zdaniem Sądu orzekającego w sprawie, mając na uwadze treść przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, należy przyjąć, iż sformułowanie w nim użyte przez ustawodawcę "istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego" nie jest jasne. Użycie przez prawodawcę tzw. wyrażeń nieostrych zobowiązuje sąd do rozważenia, czy dokonana przez organ administracji ocena okoliczności sprawy nie nosi cech dowolności lub nie przekroczyła dopuszczalnej granicy swobody interpretacji tych określeń na tle konkretnego stanu faktycznego.

Organy Policji nie mogą stosować prostego przełożenia, że każda osoba skazana winna mieć cofnięte pozwolenia na broń. Skazanie za określone przestępstwo nie może świadczyć wprost o tym, że osoba taka nie będzie przestrzegała przepisów ustawy o broni i amunicji. Każdą sprawę należy rozpoznawać indywidualnie z uwzględnieniem całokształtu okoliczności. Istotne jest w jaki sposób osoba ta posługiwała się bronią, czy zagrażała zdrowiu lub życiu innych osób, a zatem czy całokształtem swojego dotychczasowego postępowania stwarzała obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego. Gdyby celem ustawodawcy było cofanie pozwoleń na broń palną w każdym przypadku skazania osoby uprawnionej prawomocnym orzeczeniem sądu to zapewne taki zapis znalazłby się w ustawie. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu administracji, iż użyty w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji zwrot "w szczególności" nie traktuje wymienionych tam przestępstw jako katalogu zamkniętego. Określenie to wskazuje, że w przypadku skazania za przestępstwa wymienione w tym przepisie organ wprost stosuje sankcję z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy – cofa pozwolenie na broń. Jednocześnie zwrot "w szczególności" dopuszcza możliwość cofnięcia pozwolenia w przypadku skazania za innego rodzaju przestępstwo, lecz wówczas organ administracji jest obowiązany ustalić, zgodnie z wymaganiami art. 7 i art. 77 § 1 kpa oraz wykazać, mając na uwadze art. 80 i art. 107 § 3 kpa, iż fakt skazania za przestępstwo, inne niż wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a także inne okoliczności dotyczące osoby posiadającej pozwolenie, powodują zaistnienie uzasadnionej obawy użycia przez skazanego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zgodnie z wymaganiami tego przepisu obawa ta nie może mieć charakteru hipotetycznego lecz musi być uzasadniona, a więc realna. Zatem organ administracji, co wprost wynika z treści art. 15 ust. 1 pkt 6 w/w ustawy, jest obowiązany, przy uwzględnieniu wyżej powołanych przepisów postępowania, obawę tę na podstawie zgromadzonego materiału i dowodów w sprawie wykazać i uzasadnić stosownie do art. 107 § 3 k.p.a.

W rozpoznawanej sprawie organ Policji nie poczynił żadnych ustaleń, na podstawie których mógłby dokonać oceny uzasadniającej przekonanie, iż skarżący użyje w przyszłości broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Samo uznanie, iż wejście w konflikt z prawem i to w zakresie i okolicznościach stwierdzonych w powołanych wyrokach, uzasadnia stwierdzenie, że skarżący nie będzie w przyszłości przestrzegał porządku prawnego, a w szczególności ustawy o broni i amunicji, jest zbyt daleko idące, w szczególności przy braku ustaleń co do jego zachowania przed i po popełnieniu przestępstwa w tym braku opinii o skarżącym czy wywiadu środowiskowego.

Prawo posiadania broni nie należy w Polsce do praw obywatelskich gwarantowanych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Prawa tego nie gwarantują również przepisy prawa międzynarodowego. Jednakże zasadne są, w ocenie Sądu poglądy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 maja 2005 r. w sprawie VI SA/Wa 1879/04 a także wyrok tego samego sądu z dnia 20 września 2005 r. w sprawie VI SA/Wa 709/05), według których warunki cofania pozwolenia na broń palną, podyktowane względami bezpieczeństwa lub porządku publicznego, nie uprawniają organy Policji do dowolnej interpretacji przepisów aktów normatywnych regulujących omawianą materię. Jak wyraził to Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 listopada 1994 r. w sprawie III ARN 55/94, który to pogląd Sąd orzekający w sprawie podziela, "jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 k.p.a.)".

Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją pierwszoinstancyjną. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia pierwszoinstancyjnego, gdyż organ odwoławczy rozpoznaje i rozstrzyga ponownie sprawę administracyjną tak jak organ apelacyjne.

Dopiero więc analiza i ocena całego materiału dowodowego, z ewentualnym zastosowaniem przy ponownym rozpoznaniu sprawy art. 136 k.p.a., pozwolą organowi na podjęcie właściwej decyzji w zakresie ustalenia, czy wystąpiły przesłanki wskazane w art. 15 ust. 1 pkt 6 uzasadniające zastosowania art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji.

Mając powyższe na uwadze uznać należy, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem prawa materialnego art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a także z naruszeniem wymienionych przepisów postępowania, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Dlatego też Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c), art. 152 oraz art. 200 w związku z art. 205 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.