Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 369/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1, ust.1a, ust. 2 pkt 2 i3, art. 3 ust. 2 i 3, art. 30
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
article: art. 151 i art. 250
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 25, art. 26 ust. 1, art. 58 akapit 3, art. 73
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Dnia 13 czerwca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), , Protokolant Pomocnik sekretarza – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2013 roku sprawy ze skargi B. G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej i nałożenia sankcji 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokat P. T. – L., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul.[...], kwotę 1107 (tysiąc sto siedem) złotych zawierającą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokat P. T. – L. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], Nr [...]Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 10 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98 póz. 634 z późn. zm.), art. 3, art. 7 ust. 1, 1a, 2, 4, art. 18 ust. 1, art. 30 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 170 poz. 1051 z późn. zm.), § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2010 r., nr 39, poz. 215 z późn. zm.), § 2 i § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2009 r. Nr 40, póz. 326, z późn. zm.), § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 listopada 2010 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2010 r. (Dz. U. z 2010 r. Nr 213 poz. 1402), § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 listopada 2010 r. w sprawie stawek wsparcia specjalnego za 2010 r. (Dz. U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1399), art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE z 2009 r. Nr L 030 str. 16-99), art. 6 ust. 1 akapit 2, art. 14, art. 25, 26 ust. 1, art. 28 ust. l lit c, art. 58 akapit 3, art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 1, ze zm.), art. 5b rozporządzenia Komisji (WE) nr 885/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w zakresie akredytacji agencji płatniczych i innych jednostek, jak również rozliczenia rachunków EFGR i EFRROW (Dz. U. L 171 z 23.06.2006, str. 90), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z dnia [...], nr [...]o odmowie przyznania B.G. jednolitej płatności obszarowej i nałożeniu sankcji w wysokości 2400,12 zł, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i nałożeniu sankcji w wysokości 1394,21 zł oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

W dniu 22 kwietnia 2010 r. do Biura Powiatowego ARiMR w P. wpłynął wniosek B.G. o przyznanie płatności obszarowych na rok 2010. Do przyznania płatności wnioskodawczyni zadeklarowała dziesięć działek ewidencyjnych:

1. nr 43 położoną w województwie [...], powiecie [...], gminie P., obrębie ewidencyjnym Ł., na której została wskazana działka rolna D – JPO TUZ o powierzchni 0,10 ha,

2. nr 33 położoną w województwie [...], powiecie [...], gminie P., obrębie ewidencyjnym P., na której została wskazana działka rolna K - JPO o powierzchni 0,98 ha oraz K1- UPO o powierzchni 0,46 ha,

3. nr 272 położoną w województwie [...], powiecie [...], gminie P., obrębie ewidencyjnym Ł., na której została wskazana działka rolna A – JPO TUZ o powierzchni 0,17 ha,

4. nr 274 położoną w województwie [...], powiecie [...], gminie P., obrębie ewidencyjnym Ł., na której została wskazana działka rolna B - JPO o powierzchni 0,14 ha oraz B1 - UPO o powierzchni 0,14 ha,

5. nr 379 położoną w województwie [...], powiecie [...] , gminie P., obrębie ewidencyjnym Ł., na której została wskazana działka rolna C - JPO o powierzchni 0,24 ha oraz C1 - UPO o powierzchni 0,24 ha,

6. nr 483 położoną w województwie [...], powiecie [...], gminie P., obrębie ewidencyjnym Ł., na której została wskazana działka rolna E - JPO o powierzchni 0,68 ha oraz E1 - UPO o powierzchni 0,68 ha,

7. nr 355 położoną w województwie [...], powiecie [...], gminie P., obrębie ewidencyjnym Ł., na której została wskazana działka rolna Ł - JPO o powierzchni 1,17 ha oraz Ł1 - UPO o powierzchni 1,17 ha,

8. nr 375 położoną w województwie [...], powiecie [...], gminie P., obrębie ewidencyjnym Ł., na której została wskazana działka rolna G - JPO o powierzchni 0,57 ha oraz G1 - UPO o powierzchni 0,57 ha, a także działka rolna H - JPO o powierzchni 1,09 ha oraz Hl - UPO o powierzchni 1,09 ha,

9. nr 129 położoną w województwie [...], powiecie [...], gminie P., obrębie ewidencyjnym P., na której została wskazana działka rolna I – JPO TUZ o powierzchni 1,16 ha, a także działka rolna J - JPO o powierzchni 4,34 ha oraz J1 - UPO o powierzchni 4,34 ha,

10. nr 352 położoną w województwie[...], powiecie [...], gminie P., obrębie ewidencyjnym P., na której została wskazana działka rolna L – JPO TUZ o powierzchni 0,64 ha.

W wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej dla działki ewidencyjnej nr 352 (działka rolna L) stwierdzono błąd polegający na zawyżeniu powierzchni deklarowanej do płatności. Powierzchnia deklarowana na w/w działce wynosiła 0,64 ha, natomiast powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza (PEG) została ustalona na poziomie 0,49 ha.

W dniu 26 sierpnia 2010r. B. G. złożyła korektę do wniosku o przyznanie płatności, w którym dokonała zmniejszenia powierzchni działki rolnej L – JPO TUZ położonej na działce ewidencyjnej nr 352 z pierwotnej powierzchni 0,64 ha do 0,49 ha.

W dniu 18 października 2010r. podczas ponownej kontroli administracyjnej stwierdzono istnienie konfliktu krzyżowego polegającego na zadeklarowaniu do płatności przez dwóch producentów, gruntów rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr: 33, 129, 355.

W dniu 21 października 2010r. B. G. złożyła korektę do wniosku o przyznanie płatności, w którym podtrzymała deklarację zawartą w pierwotnym wniosku, oświadczyła, że użytkuje grunty na wymienionych działkach ewidencyjnych i przedstawiła dokumenty w postaci postanowienia z dnia 27 października 2009 r. Sądu Rejonowego w W. XI Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w P. (sygn. akt XI Ns 475/08), postanowienia z dnia 14 kwietnia 2010 r. Sądu Okręgowego w S. I Wydział Cywilny (sygn. akt I Ca 45/10), postanowienia z dnia 15 lipca 2010 r. Sądu Rejonowego w W. VII Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w P. (Dz. Kw 1680/10, Kw 8939), postanowienia z dnia 15 lipca 2010 r. Sądu Rejonowego w W. VII Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w P. (Dz. Kw 1681/10, Kw 8939, Kw 8940).

Postanowieniem z dnia 27 października 2009 r. Sąd Rejonowy w W. XI Zamiejscowy Wydział Cywilny w P. zniósł współwłasność nieruchomości stanowiących działki ewidencyjne nr 33, 129 położone w województwie [...], powiecie[...], gminie P. w obrębie ewidencyjnym P. oraz działki ewidencyjnej nr 355 położonej w województwie[...], powiecie [...]gminie P., obrębie ewidencyjnym Ł., których do dnia wydania postanowienia współwłaścicielami w ½ części była B.G. i w ½ G.K., przyznając je w całości na wyłączną własność B.G., nakazując jednocześnie G.K. wydać w/w nieruchomości w terminie do dnia 28 lutego 2010r.

Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2010r. Sąd Okręgowy w S. l Wydział Cywilny po rozpoznaniu apelacji G.K. zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w W. XI Zamiejscowy Wydział Cywilny w P. w zakresie terminu wydania nieruchomości, który został ustalony na dzień 30 września 2010r.

W dniu 1 grudnia 2010r. w gospodarstwie B. G. została przeprowadzona kontrola przez Powiatowy Inspektorat Weterynarii w W. w zakresie wymogów wzajemnej zgodności w obszarze IRZ, która nie wykazała nieprawidłowości.

Decyzją z dnia [...]Nr [...]Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. odmówił przyznania B. G. jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęcej) i nałożył sankcje potrącane z płatności realizowanych przez ARiMR w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych.

Decyzją z dnia [...]Dyrektor[...] Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił wskazaną powyżej decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W dniu 30 czerwca 2011r. w Biurze Powiatowym ARiMR w P. przeprowadzono rozprawę administracyjną na którą stawiła się B.G. oraz świadek – G. K. B. G., składając wyjaśnienia w zakresie działki ewidencyjnej nr 33 oświadczyła, że "K. wjechała z zasiewem na działkę nr 33 bez mojej zgody. K. nie obsiała całej działki tylko połowę. Obsiała część działki zadeklarowanej jako K/K1 o powierzchni 0,46 hektara. Nie wiedziała kiedy zasiew nastąpił". Odmówiła odpowiedzi na pytanie, czy na dzień 31 maja 2010 r. G.K. była użytkownikiem wskazanej działki o nr 33. Odmówiła również odpowiedzi na pytanie kto dokonał zbioru na tej części działki. Podała, że na pozostałej części działki zbioru dokonała sama". Na pytania dotyczące użytkowania pozostałych spornych działek ewidencyjnych tj. o nr 129 oraz 355 odmówiła złożenia w tym zakresie jakichkolwiek wyjaśnień.

Przesłuchana w charakterze świadka G.K., w zakresie działki ewidencyjnej nr 33 zeznała, że "działkę o nr ewidencyjnym 33 użytkowała w ½ części. Użytkowała część zaznaczoną na załączniku graficznym 2/15 dołączonym do wniosku o przyznanie płatności na rok 2010, o powierzchni 0,47 ha, oznaczenie działki rolnej AA/AA1. Na dzień 31 maja 2010 roku była użytkownikiem tej części działki. Zasiała na niej pszenżyto i dokonała zbioru w połowie sierpnia." W zakresie działki ewidencyjnej nr 129 oświadczyła, że działkę tę również użytkowała w 1/2 części. Powierzchnia, którą użytkowała wynosiła 2,63 ha. Działka rolna została oznaczona T/T1. Zasiała na niej pszenżyto. Oznaczenie na załączniku graficznym 15/15 dołączonym do wniosku o przyznanie płatności na rok 2010 jest poprawne. Drugą natomiast część działki użytkowała ciotka – B. G. Na dzień 31 maja 2010 r. była użytkownikiem w/w części działki, a zbioru dokonała w połowie sierpnia 2010 r." W zakresie działki ewidencyjnej nr 355 G.K. oświadczyła, że działkę tę użytkowała w całości, tj. 1,17 ha. Zasiała pszenżyto. Oznaczenie na załączniku 2/15 dołączonym do wniosku o przyznanie płatności na rok 2010 jest poprawne. Na dzień 31 maja 2010 roku byłam użytkownikiem całej działki. Zbioru dokonała również w połowie sierpnia 2010 r."

W dniu 21 lipca 2011r. w obecności B.G. przesłuchano dwóch świadków – T.O. i Ł. B. T.O. na podstawie okazanych ortofotamap nie był w stanie wskazać położenia ani podać numerów działek ewidencyjnych na których prowadził prace polowe, wykonywane na zlecenie G.K. Podał jedynie opis ich położenia: "jedna działka gdzieś w granicach 700-800 metrów, około trzy razy wokół kombajnem. Druga między drogami, tzw. kwadrat, ze 150 x 80 m. Trzecia działka zaczynała się od drogi w stronę zabudowań". Opis położenia tych działek został jednak przedstawiony w sposób uniemożliwiający jednoznaczną ich identyfikację. Świadek ponadto wskazał, że "przeprowadził koszenie na trzech działkach na których rośliną uprawną było pszenżyto oraz, że objeżdżał działki z właścicielem i dokąd kazał dotąd kosił".

Przesłuchany w charakterze świadka – Ł. B. oświadczył, że na przełomie września i października 2010 roku odbywał praktyki w czasie których zbierał słomę oraz siano u G.K. Na podstawie okazanych ortofotomap świadek zeznał, że kojarzy położenie działek, jednak ich oznaczenia numerowego nie pamiętał i nie wiedział gdzie się znajdują w terenie. Ponadto podał, że "rośliną uprawną było tam pszenżyto, nie wiedział jednak kto uprawiał działki sąsiadujące z działką ewidencyjną nr 355, natomiast zbierał słomę z działki nr 33 i wydaje mu się że sąsiadem była Pani G., ale nie ma co do tego pewności. Zbioru słomy dokonywał również na części działki ewidencyjnej nr 129 za budynkiem stodoły, a Pani K. mówiła, że z drugiej strony zbierali Państwo G.".

W związku z zaistniałym konfliktem krzyżowym na działkach ewidencyjnych nr: 33, 129, 355, postanowieniem z dnia [...]nr [...]Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. postanowieniem dołączył z urzędu do akt sprawy dokument w postaci wniosku o przyznanie płatności na rok 2010 z dnia [...]oraz załączniki graficzne nr 2/15, nr 15/15 dostarczone do BP ARiMR w P. w dniu 30 kwietnia 2010 r. przez G. K.

Decyzją z dnia [...], Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. odmówił przyznania B.G. przyznania płatności w zakresie jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęce) oraz nałożył sankcje trzyletnie.

Decyzją z dnia[...], Nr [...]Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W dniu 31 stycznia 2012 r. w Biurze Powiatowym ARiMR B. G. złożyła pismo wyjaśniające, w którym oświadczyła, że działkę o nr ew. nr 33 użytkowała na powierzchni 0,51 ha, działkę o nr 129 użytkowała na powierzchni 2,87 ha, natomiast działki ewidencyjnej nr 355 nie użytkowała w ogóle.

Decyzją z dnia [...] nr [...]Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. odmówił przyznania B. G. przyznania płatności w zakresie jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęce) oraz nałożył sankcje potrącane z płatności realizowanych przez ARiMR w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych.

Od powyższej decyzji B.G. złożyła odwołanie, w którym zakwestionowała podstawę prawną przyznania płatności, jaką jest posiadanie gruntów według stanu na dzień 31 maja, w którym został złożony wniosek. Strona wskazała, że konieczne jest również użytkowanie gruntów zgodnie z normami oraz przestrzeganie wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek. Podniosła, iż G.K. spełniła wymogi w zebraniu plonu i dopłat, a dalsze wymogi użytkowania pozostawiła jej (...)". Strona zakwestionowała również prawidłowość określenia powierzchni działki ewidencyjnej nr 352 kwalifikującej się do przyznania płatności. Do odwołania załączyła mapy ewidencyjne z dnia 08.08.2008r., z dnia 29.01.2009 r., z dnia 01.02.2012 r., z dnia 20.12.2012 r.

Decyzją z dnia, nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności do gruntów rolnych reguluje ustawa dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 170, póz. 1051, z późn. zm.). Zgodnie z art. 7 ust. 1 tej ustawy, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

- posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym, że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni, co najmniej 0,1 ha;

- wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

- przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

- został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Stosownie natomiast do treści art. 7 ust. 6 ustawy w przypadku, gdy działka rolna stanowi przedmiot posiadania samoistnego i posiadania zależnego, płatności obszarowe przysługują posiadaczowi zależnemu. Wysokość płatności w danym roku kalendarzowym ustala się zgodnie z zapisem art. 7 ust. 4 ustawy i jest to iloczyn deklarowanej przez rolnika powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnościami, po uwzględnieniu zmniejszeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości i stawek płatności na 1 ha tej powierzchni. Zgodnie z art. 7 ust. 1a ustawy, jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Powierzchnia ta jest ustalana w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009.

Analiza zgromadzonego materiału dowodowego wykazała, że w zakresie działki ewidencyjnej nr 33 dokonano zmniejszenia powierzchni działki rolnej K deklarowanej do płatności w grupie upraw JPO z 0,98 ha do 0,51 ha (różnica 0,47 ha) oraz dokonano zmniejszenia powierzchni działki rolnej K1 deklarowanej do płatności w grupie upraw UPO z 0,46 ha do 0,00 ha (różnica 0,46 ha). W toku rozprawy administracyjnej w dniu 30 czerwca 2011r. skarżąca wyjaśniła, że G.K., bez jej zgody obsiała część działki ewidencyjnej nr 33 o powierzchni 0,46 ha. Strona odmówiła odpowiedzi na pytanie, czy G. K. była użytkownikiem ww. działki na dzień 31 maja 2010 r., odmówiła również odpowiedzi na pytanie, kto dokonał zbioru na tej części działki. Wyjaśniła natomiast, że dokonała zbioru na pozostałej części działki. G. K. zeznała natomiast, że użytkowała część działki ewidencyjnej nr 33 o powierzchni 0,47 ha. Na dzień 31 maja 2010 r. była jej użytkownikiem, zasiała na niej pszenżyto, zbioru dokonała w połowie sierpnia 2010 r. W dniu 31 stycznia 2012r. B.G. wyjaśniła, że na działce ewidencyjnej nr 33 w 2010 r. wykonała zabiegi agrotechniczne, po tym, jak G. K. dokonała zbioru zboża. Wyjaśniła ponadto, że użytkowała ww. działkę na powierzchni 0,51 ha. W dniu 1 lutego 2012 r. skarżąca wyjaśniła, że na działce ewidencyjnej nr 33 o powierzchni 0,47 ha G.K. zebrała plon, natomiast strona po żniwach wykonała pozostałe zabiegi agrotechniczne.

W przypadku natomiast działki oznaczonej nr 129 dokonano zmniejszenia powierzchni działki rolnej J deklarowanej do płatności w grupie upraw JPO z 4,34 ha do 1,71 ha oraz dokonano zmniejszenia powierzchni działki rolnej J1 deklarowanej do płatności w grupie upraw UPO z 4,34 ha do 1,71 ha (różnica 2,63 ha). W toku rozprawy administracyjnej skarżąca odmówiła odpowiedzi na pytanie, czy G.K. użytkowała i w jakiej części działkę ewidencyjną nr 129. G.K. zeznała natomiast, że użytkowała część działki ewidencyjnej nr 129 o powierzchni 2,63 ha. Na dzień 31 maja 2010 r. była jej użytkownikiem, zasiała na niej pszenżyto, zbioru dokonała w połowie sierpnia 2010 r. W dniu 31 stycznia 2012r. skarżąca wyjaśniła, że na działce ewidencyjnej nr 129 w 2010 r. wykonała zabiegi agrotechniczne, po tym, jak G.K. dokonała zbioru zboża. Wyjaśniła ponadto, że użytkowała ww. działkę na powierzchni 2,97 ha. W dniu 1 lutego 2012 r. B.G. wyjaśniła, że na działce ewidencyjnej nr 129 o powierzchni 2,63 ha G.K. zebrała plon, natomiast strona po żniwach wykonała pozostałe zabiegi agrotechniczne.

Z kolei w przypadku działki o nr ewidencyjnym 355 dokonano zmniejszenia powierzchni działki rolnej Ł deklarowanej do płatności w grupie upraw JPO z 1,17 ha do 0,00 ha (różnica 1,17 ha) oraz dokonano zmniejszenia powierzchni działki rolnej Ł1 deklarowanej do płatności w grupie upraw UPO z 1,17 ha do 0,00 ha (różnica 1,17 ha). Podczas rozprawy administracyjnej w dniu 30 czerwca 2011r., skarżąca również odmówiła odpowiedzi na pytanie, czy G.K. użytkowała i w jakiej części działkę ewidencyjną nr 355. G.K. zeznała, że użytkowała część działki ewidencyjnej nr 355 o powierzchni 1,17 ha. Na dzień 31 maja 2010 r. była jej użytkownikiem, zasiała na niej pszenżyto, a zbioru dokonała w połowie sierpnia 2010 r. W dniu 1 lutego 2012r. B.G. wyjaśniła, że działki o nr ewidencyjnym 355 nie użytkowała, tj. nie dokonała zbioru plonu, natomiast po żniwach wykonała jedynie pozostałe zabiegi agrotechniczne.

Działka natomiast o nr 352 na podstawie złożonej przez skarżącą korekty wniosku z dnia 26 sierpnia 2010 r. uległa zmniejszeniu. Powierzchni działki rolnej L deklarowanej do płatności w grupie upraw JPO_TUZ z 0,64 ha do 0,49 ha (różnica 0,15 ha). Opierając się na danych dostępnych w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli (ZSZiK) zmianie uległa powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza (PEG), która pierwotnie wynosiła 0,49 ha, natomiast obecnie wynosi 0,66 ha. W zakresie zmniejszenia powierzchni deklarowanej działki rolnej L położonej na działce ewidencyjnej nr 352 nie zostały nałożone na skarżącą sankcje karne wynikające z różnicy pomiędzy powierzchnią deklarowaną we wniosku i powierzchnią wynikającą z korekty wniosku. Stwierdzone nieprawidłowości, zdaniem organu nie wynikały z winy strony.

Odnosząc się do pierwszego z postawionych przez skarżącą zarzutów, organ wyjaśnił, że w art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wymienione zostały warunki przyznania płatności, w tym m. in. posiadanie gruntów w dniu 31 maja oraz przestrzeganie wymogów i norm przez cały rok kalendarzowy, przy czym warunki te muszą być spełnione łącznie. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wykazała, że B.G. znajdowała się w posiadaniu tylko części spornych działek rolnych tj. J, J1, K, K1, L, Ł, Ł1, przyjmując stan na dzień 31 maja 2010r. Skarżąca odmówiła odpowiedzi na pytania zadawane jej podczas rozprawy administracyjnej, a mające na celu ustalenie posiadacza działki według stanu na dzień 31 maja 2010 r. Zgromadzone w sprawie dowody pozwalają również na stwierdzenie, że przez cały rok kalendarzowy 2010 r. strona nie podejmowała się wykonywania zabiegów agrotechnicznych na spornych działkach. Skarżąca wyjaśniła bowiem, że zabiegi agrotechniczne wykonywała dopiero po żniwach.

Odwołując się do brzmienia art. 18 ust. 1 ustawy organ podkreślił, że podpisując wniosek producent oświadcza, że zna zasady dotyczące przyznawania płatności. Zgodnie z § 3 Rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski, wnioski zawierają oświadczenia i zobowiązania związane z płatnością, której dotyczą - w tym zobowiązanie do niezwłocznego informowania ARiMR o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależnie lub nadmierne przyznanie płatności lub pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności, o każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia niniejszego wniosku do dnia przyznania płatności, w szczególności gdy zmiana dotyczy: wykorzystywania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw, przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego; zawierają również oświadczenia o sposobie wykorzystania działek rolnych, z podaniem w szczególności grupy upraw lub obszaru, ze względu na który wyodrębnia się działkę rolną, jak również powierzchni działki rolnej.

W niniejszej sprawie producent nie wywiązał się z obowiązku niezwłocznego informowania ARiMR na piśmie o okolicznościach mogących wpłynąć na nienależne przyznanie płatności, nie skorzystał również z prawa do złożenia zmiany do wniosku (art. 14 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009), czy też wycofania działki z wniosku (art. 25 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009). Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 3 ustawy, na stronie ciąży obowiązek przedstawienia dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W toku prowadzonego postępowania producent nie przedstawił żadnego dowodu, który stanowiłby podstawę do podważenia wyników kontroli administracyjnej. Przeciwnie, strona przyznała, że w 2010 r. nie dokonała zasiewu zbóż na części spornych działek rolnych, nie dokonała również ich zbioru. Podnoszona przez stronę okoliczność wykonania na spornych działkach prac przez G.K., wbrew woli strony, nie stanowi w ocenie organu odwoławczego podstawy do przyznania płatności. Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego nie nadkłada bowiem na wnioskodawcę obowiązku legitymowania się tytułem prawnym do gruntu. Ustawodawca przyjął, że płatności przyznawane są posiadaczom gruntów, tj. osobom, które ponoszą nakłady użytkując grunt. Dla przyznania płatności istotne jest zatem, czy wnioskodawca faktycznie włada gruntem (przy spełnieniu pozostałych wymogów kwalifikacyjnych), nie musi on natomiast wykazywać, że przysługuje mu prawo do tego gruntu. Uprawnionym do płatności jest bowiem także posiadacz samoistny i zależny bez tytułu prawnego.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty poprzez przyznanie wnioskowanych płatności. Przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania skarżąca wskazała, że zaskarżona decyzja jest dla niej bardzo krzywdząca i niezrozumiała. Podniosła, iż w toku prowadzonego postępowania organ administracji nie wziął pod uwagę w ogóle okoliczności ujawnionych w toku postępowania toczącego się przed sądem powszechnym. Akcentowała swoje prawo własności do spornych gruntów, wywodząc, że stanowiło to uzasadnienie do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie dopłat. Podkreśliła, że jesienią 2010r. przeprowadziła na spornych działkach zabiegi agrotechniczne, co w jej ocenie oznacza, ze w 2010 roku było dwóh użytkowników spornych działek. Nadmieniła ponadto, że podczas przeprowadzonej rozprawy administracyjnej nie wysłuchano obu stron konfliktu i odmówiono jej prawa do zadawania stronom pytań i składania dodatkowych wyjaśnień. Stwierdziła, że prawidłowo wskazała w swoim wniosku powierzchnie 0,64 ha działki 352, to organ wprowadził ja w błąd nakazując zmianę powierzchni na 0,49 ha.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Na rozprawie, w dniu 13 czerwca 2013r. pełnomocnik skarżącej popierał wniesioną skargę, wskazując, iż "skarżąca czuła się posiadaczką gruntów w świetle postanowienia sądu powszechnego oraz zachowania G.K. w trakcie postępowania przed sądem powszechnym, które wskazywało na niekwestionowane prawo skarżącej do spornych gruntów".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga jest niezasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w np. art. 156 k.p.a.

Jednocześnie, przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji, czy postanowienia także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała rozstrzygnięcie strona skarżąca.

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa materialnego, ani procesowego w stopniu uzasadniającym konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. z dnia [...]dotycząca przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010, a istota sporu sprowadzała się do ustalenia, czy zasadnie organ odmówił przyznania skarżącej jednolitej płatności obszarowej i nałożył sankcję, odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i nałożył sankcję oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych.

Na wstępie należy podnieść, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008r., nr 170, poz. 1051 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia wniosku, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z ty, że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 01 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Wskazany przepis stanowi zatem, o posiadaniu gruntów rolnych na dzień 31 maja oraz o fakcie utrzymania gruntów zadeklarowanych do płatności w dobrej kulturze rolnej, przez cały rok.

W myśl art. 7 ust. 1a ustawy, jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o których mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw, m.in.: roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych i innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin (uzupełniająca płatność podstawowa) - art. 7 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy.

Wysokość płatności: bezpośredniej, płatności uzupełniającej, specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych o motylkowatych drobnonasiennych zwanych dalej "płatnościami obszarowymi", w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn powierzchni kwalifikującej się do tych płatności i stawek płatności obszarowych na 1 ha tej powierzchni, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości oraz niezgodności.

Użyte w powołanych przepisach ustawy pojęcie "posiadania" należy jednak interpretować zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, z uwzględnieniem krajowych i wspólnotowych przepisów dotyczących płatności do gruntów rolnych. W związku z powyższym należy wskazać, że stosownie do treści art. 336 k.c. posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada, jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). W orzecznictwie i doktrynie nie jest podważony pogląd, że posiadanie przedstawia się jako stan faktyczny określonego władztwa nad rzeczą. Jako stan faktyczny niezależny jest od tego, czy posiadaczowi przysługuje tytuł prawny, z którego wynika uprawnienie do władania przedmiotem posiadania. Posiadanie występuje przy równoczesnym istnieniu faktycznego elementu władania rzeczą (corpus possessionis) oraz psychicznego elementu (animus rem sibi habendi) rozumianego jako zamiar władania rzeczą dla siebie. Władztwo faktyczne musi być stanem trwałym, co oznacza, że związek posiadacza z rzeczą nie może wyrażać się w jednorazowym lub nawet sporadycznym zawładnięciu rzeczą, lecz w możności korzystania z niej przez czas nieokreślony (por. wyrok NSA z dnia 12 luty 2009 r. sygn. akt II GSK 788/09, baza orzeczeń nsa.gov.pl). Z kolei zamiar władania rzeczą dla siebie manifestuje się w obiektywnych działaniach podejmowanych przez posiadacza. Konstrukcja instytucji płatności obszarowych wynika ze wspólnej polityki wspierania dochodów rolników i dotyczy, co wynika bezpośrednio z prawa wspólnotowego, pomocy finansowej udzielonej tylko tym podmiotom, które są faktycznymi użytkownikami gruntów rolnych (por. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2008 r. sygn. II GSK 227/07, baza orzeczeń nsa.gov.pl).

Reasumując przedstawioną powyżej pierwszą część rozważań należy wskazać, że z regulacji dotyczących przyznania pomocy finansowej w formie płatności JPO i JPU wynika, iż pomoc ta może być przyznana tym rolnikom, którzy faktycznie rolniczo użytkują posiadane działki rolne, a zatem tym, którzy samodzielnie decydują o rodzaju upraw, o dokonaniu zabiegów agrotechnicznych, zbieraniu plonów, a przy tym utrzymują grunty zgodnie z normami dobrej kultury rolnej przez określony czas. Sam tytuł prawny do gruntów rolnych zgłoszonych do płatności nie uprawnia do ich otrzymania. Pojęcie posiadania gruntów rolnych w rozumieniu przepisów o płatnościach należy rozumieć jako faktyczne użytkowanie gruntów rolnych, gdyż beneficjentem tej pomocy jest ten posiadacz gruntu, który użytkuje go rolniczo. Dla przyznania płatności istotne jest bowiem to, czy wnioskodawca faktycznie włada gruntem, przy spełnieniu wymogów kwalifikacyjnych z ustawy. Wnioskodawca nie musi zatem wykazać, że przysługuje mu prawo do gruntu, a jedynie, że faktycznie posiada w dniu 31 maja wnioskowane grunty rolne i utrzymuje je zgodnie z normami. Uprawnionym do płatności jest zatem:

- właściciel gruntu, gdy grunt nie jest oddany w posiadanie zależne i jest we władaniu właściciela,

- dzierżawca gruntu rolnego,

- posiadacz samoistny i zależny bez tytułu prawnego (bez względu na jego dobrą czy złą wiarę).

Płatności obszarowe oraz płatności do krów i owiec są przyznawane na wniosek rolnika (art. 18 ust. 1 ustawy). Wniosek o przyznanie płatności obszarowych składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja (art. 18 ust. 2 tej ustawy). Rodzaje roślin objętych płatnością uzupełniającą określa Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326 ze zm.).

Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy, w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. W myśl art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach, strony oraz osoby uczestniczące w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodne z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Wyrażona w przytoczonym przepisie zasada działania na wniosek stanowi o dobrowolności uczestnictwa w programie pomocowym oraz o tym, że potencjalny beneficjent płatności zobowiązany jest do samodzielnego dopełnienia obowiązku przedstawienia wszelkich dowodów niezbędnych do podjęcia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej.

Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przeprowadza na podstawie art. 30 cyt. ustawy, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu określone w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy. Kontrola ma doniosłe znaczenie dla skutecznego funkcjonowania systemu płatności bezpośrednich w całej Unii Europejskiej. Stanowi ona gwarancję rzetelnego wydatkowania wspólnotowych środków budżetowych przeznaczonych na finansowanie tego instrumentu wsparcia dochodowego producentów rolnych.

Stosownie do art. 26 ust. 1 rozporządzenia komisji WE nr 1122/2009, mającego zastosowanie do wniosku złożonego na 2010 r. kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności. Z przepisów tych wynika, że kontrole na miejscu (obok kontroli administracyjnych) stanowią instrument weryfikowania "zgodności z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności", niewątpliwie też ustalenia dokonywane w trakcie kontroli na miejscu, stanowią dowód stanu upraw na deklarowanych do płatności działkach rolnych. Z powyższego wynika, że kontrole wniosków o przyznanie pomocy są nieodłącznym elementem całej procedury ubiegania się o takie dofinansowanie.

Prawidłowo zatem przeprowadzone postępowanie dowodowe, w tym więc kontrole, ma nie tylko wpływ na wynik postępowania, ale także na ukształtowanie uprawnień strony do otrzymania dopłat.

Odnosząc powyższe uregulowania do stanu faktycznego, jaki zaistniał w przedmiotowej sprawie należy wskazać, że w dniu 22 kwietnia 20 B.G. złożyła wniosek o przyznanie płatności obszarowych na rok 2010. Do przyznania płatności wnioskodawczyni zadeklarowała dziesięć działek oznaczonych nr ewidencyjnymi: 43, 33, 272, 274, 379, 483, 355, 375, 129 i 352. W wyniku przeprowadzonej w dniu 18 października 2010r. ponownej kontroli administracyjnej stwierdzono istnienie konfliktu krzyżowego polegającego na zadeklarowaniu do płatności przez dwóch producentów rolnych (tj.B.G. i G.K.), gruntów rolnych położonych na działkach ewidencyjnych oznaczonych nr 33, 129 i 355.

W dniu 21 października 2010r. B.G. złożyła korektę do wniosku o przyznanie płatności, w którym podtrzymała deklarację zawartą w pierwotnym wniosku i oświadczyła, że użytkuje grunty na wymienionych działkach ewidencyjnych. Przedstawiła ponadto postanowienie Sądu Rejonowego w W. XI Zamiejscowy Wydział Cywilny w P. z dnia 27 października 2009r., sygn. akt XI Ns 475/08 o zniesieniu współwłasności nieruchomości stanowiącej działkę oznaczoną nr ewidencyjnym 355 o łącznej powierzchni 1 ha i 17 arów położoną w obrębie Ł., gminie P. oraz działek oznaczonych nr ewidencyjnymi nr 33, 129 i 352 o łącznej powierzchni 7 ha i 46 arów położone w obrębie ewidencyjnym P., gmina P. w ten sposób, że wskazane powyżej działki przyznano na wyłączną własność B.G., nakazując jednocześnie G.K. wydać w/w nieruchomości w terminie do dnia 28 lutego 2010r. Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2010r., sygn. akt I Ca 45/10 Sąd Okręgowy w S. l Wydział Cywilny po rozpoznaniu apelacji G.K. zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w W. XI Zamiejscowy Wydział Cywilny w P. z dnia 27 października 2009r. w ten sposób, że zakreślony w pkt 3 wyroku termin wydania nieruchomości, ustalił na dzień 30 września 2010r., w pozostałym zakresie umorzył postępowanie apelacyjne.

Z akt administracyjnych wynika, że do czasu zniesienia współwłasności, wniosek o dopłaty składała B.G., dzieląc się uzyskanymi środkami z G.K.. W 2010 r. G.K. złożyła sama wniosek na działki, które użytkowała, gdyż nie mogła dojść do porozumienia ze skarżącą co do płatności (protokół z rozprawy karta 204 akt administracyjnych).

Analiza zgromadzonego materiału dowodowego wykazała, że w zakresie działki ewidencyjnej nr 33 dokonano zmniejszenia powierzchni działki rolnej K deklarowanej do płatności w grupie upraw JPO z 0,98 ha do 0,51 ha (różnica 0,47 ha) oraz dokonano zmniejszenia powierzchni działki rolnej K1 deklarowanej do płatności w grupie upraw UPO z 0,46 ha do 0,00 ha (różnica 0,46 ha). Podczas przeprowadzonej w dniu 30 czerwca 2011r. rozprawy administracyjnej skarżąca zeznała, że G.K., bez jej zgody obsiała część działki ewidencyjnej nr 33 o powierzchni 0,46 ha. Odmówiła jednak odpowiedzi na pytanie, czy G.K. była użytkownikiem ww. działki na dzień 31 maja 2010 r. i kto dokonał zbioru na tej części działki. Wyjaśniła natomiast, że dokonała zbioru na pozostałej części działki. G.K. zeznała natomiast, że użytkowała część działki ewidencyjnej oznaczonej nr 33 o powierzchni 0,47 ha. Na dzień 31 maja 2010 r. była jej użytkownikiem, zasiała na niej pszenżyto, a zbioru dokonała w połowie sierpnia 2010r.

Odnośnie działki oznaczonej nr 129 dokonano zmniejszenia powierzchni działki rolnej J deklarowanej do płatności w grupie upraw JPO z 4,34 ha do 1,71 ha oraz dokonano zmniejszenia powierzchni działki rolnej J1 deklarowanej do płatności w grupie upraw UPO z 4,34 ha do 1,71 ha (różnica 2,63 ha). Podczas przesłuchania na rozprawie administracyjnej skarżąca odmówiła odpowiedzi na pytanie, czy G.K. użytkowała i w jakiej części działkę ewidencyjną nr 129. G.K. zeznała natomiast, że użytkowała część działki ewidencyjnej nr 129 o powierzchni 2,63 ha. Na dzień 31 maja 2010 r. była jej użytkownikiem, zasiała na niej pszenżyto i podobnie jak w przypadku działki o nr 33 zbioru dokonała w połowie sierpnia 2010r.

Działka o nr ewidencyjnym 355 również podlegała zmniejszeniu z powierzchni działki rolnej Ł deklarowanej do płatności w grupie upraw JPO z 1,17 ha do 0,00 ha (różnica 1,17 ha) oraz dokonano zmniejszenia powierzchni działki rolnej Ł1 deklarowanej do płatności w grupie upraw UPO z 1,17 ha do 0,00 ha (różnica 1,17 ha). Na rozprawie administracyjnej skarżąca odmówiła odpowiedzi na pytanie, czy G.K. użytkowała i w jakiej części działkę ewidencyjną o nr 355. G.K. zeznała, że użytkowała część działki ewidencyjnej nr 355 o powierzchni 1,17 ha. Na dzień 31 maja 2010 r. była jej użytkownikiem, zasiała na niej pszenżyto, a zbioru dokonała w połowie sierpnia 2010r. W dniu 1 lutego 2012r. B. G. wyjaśniła, że działki o nr ewidencyjnym 355 nie użytkowała, tj. nie dokonała zbioru plonu, natomiast po żniwach wykonała pozostałe zabiegi agrotechniczne.

W dniu 31 stycznia 2012r. skarżąca złożyła wyjaśnienia, wskazując, że na działkach oznaczonych nr ewidencyjnymi nr 33, 129 i 355 w roku 2010 wykonała zabiegi agrotechniczne, po dokonaniu przez G.K. zbioru zboża. Wyjaśniła, że działkę o nr 33 użytkowała na powierzchni 0,51 ha, działkę nr 129 użytkowała na powierzchni 2,97 ha.

W dniu 1 lutego 2012 r. skarżąca złożyła kolejne oświadczenie, w którym wyjaśniła, że na działce ewidencyjnej nr 33 o powierzchni 0,47 ha i działce ewidencyjnej nr 129 o powierzchni 2,63 ha G.K. zebrała plony, natomiast skarżąca po żniwach wykonała pozostałe zabiegi agrotechniczne. Wyjaśniła również , że działki ewidencyjnej nr 355 nie użytkowała, po dokonanych zbiorach plonu wykonała jedynie zabiegi agrotechniczne.

Przesłuchani natomiast w dniu 21 lipca 2011r. w charakterze świadka w obecności skarżącej – T. O. oraz Ł. B. na podstawie okazanych im ortofotamap nie byli wprawdzie w stanie wskazać położenia ani podać numerów działek ewidencyjnych na których prowadzili prace polowe, potwierdzili jednak, że wykonywali je na zlecenie G.K.

W świetle przedstawionego stanu faktycznego Sąd uznał, że zgromadzony w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy zezwalał na dokonanie ustaleń faktycznych pozwalających przyjąć, iż sprawa została dostatecznie wyjaśniona do jej rozpoznania przez organy administracji publicznej. Przede wszystkim podkreślenia wymaga że z akt postępowania administracyjnego wynika, iż podstawą do ustalenia, że zadeklarowane przez skarżącą działki o nr ewidencyjnych 33, 129 i 355 nie były przez nią w całości użytkowane rolniczo w 2010r. są oświadczenia samej skarżącej z dnia 31 stycznia 2012r, i z dnia 1 lutego 2012r., składane w postępowaniu administracyjnym, (potwierdzone w skardze) wskazujące na to, że wprawdzie bez jej zgody G.K. obsiała wskazane działki i dokonała zbioru plonów, jednak przyznające, że taka sytuacja miała miejsce. Skarżąca wyjaśniła na jakiej powierzchni użytkowała działkę 33 i 129 do czasu ich wydania przez G.K. , oświadczyła, że do czasu wydania działki 355 nie użytkowała jej rolniczo, podkreśliła, że po dokonanych przez G.K. zbiorach – jesienią 2010r.,- wykonała zabiegi agrotechniczne na wszystkich w/w działkach.

Oświadczenia samej skarżącej, jak również przesłuchanych świadków nie podważają więc ustaleń organów administracji. Powyższe wyjaśnienia stanowią zatem podstawę do odmowy przyznania wnioskowanych płatności.

Wbrew zarzutom skargi, Sąd nie dostrzegł naruszenia prawa w tym względzie ze strony organów. Bez wątpienia wnioskujący o płatności ma obowiązek udokumentować fakt władania gruntem rolnym, który to stan posiadania ustalany jest na dzień 31 maja roku, za który ma być przyznana płatność. Dodatkowo, aby spełnić warunek otrzymania płatności, producent musi utrzymywać grunty rolne zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy (art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy). Zdaniem Sądu skarżąca nie wykazała spełnienia powyższych przesłanek w odniesieniu do całości wnioskowanego areału. Z jej wyjaśnień wynika natomiast potwierdzenie faktu użytkowania rolniczo części spornych działek przez G.K., co w związku z wystąpieniem obu zainteresowanych o płatności doprowadziło do konfliktu krzyżowego. Fakt, że skarżąca po oddaniu jej przez G.K. spornych gruntów, zgodnie z postanowieniem sądu, dokonała zabiegów agrotechnicznych na działkach dotychczas użytkowanych przez G.K. nie wpływa na zamianę stanowiska, że skarżąca na dzień 31 maja 2010r. nie użytkowała wskazanych działek w zakresie zadeklarowanej przez nią powierzchni, jak również, wykonanie prac agrotechnicznych jesienią 2010r. nie oznacza rolniczego użytkowania tych działek przez cały rok kalendarzowy, za który przyznawana jest płatność. Tym bardziej, ze wykonane jesienią zabiegi agrotechniczne zapewne przyniosły rezultaty w roku gospodarczym 2011, bowiem w tym celu były wykonywane. Fakt, że jak stwierdził na rozprawie pełnomocnik skarżącej, przez cały okres 2010 roku skarżąca czuła się właścicielką spornych gruntów, do czego upoważniało ją postanowienie sądu o zniesieniu współwłasności oraz zachowanie G.K., która nigdy nie kwestionowała jej prawa własności, nie może być, w okolicznościach przedmiotowej sprawy argumentem uzasadniającym skargę na nieprawidłowe działanie organów. Skarżąca wniosek o dopłaty na rok 2010 złożyła 22 kwietnia 2010r. W tej dacie była w posiadaniu postanowienia sądu przedłużającego G.K. do dnia 30 września 2010r. termin przekazania spornych działek skarżącej – ze względu na umożliwienie G.K. zbioru plonów, których zasiewu dokonała. Skarżąca nie zaprzeczyła, że takie zasiewy miały miejsce. Podkreślała wprawdzie, że G.K. obsiała sporne grunty bez jej zgody, jednak nie ma to wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia organów. Jak bowiem podkreślono wyżej, powołując się na ugruntowane orzecznictwo, nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, czy posiadanie wyrażające się w rolniczym użytkowaniu gruntów jest wykonywane w dobrej czy złej wierze. Godzi się podnieść, że w tego rodzaju sprawach chodzi o udowodnienie faktycznego użytkowania gruntów przez określona osobę, nawet bez względu na tytuł prawny do gruntu. W tej sytuacji nie podważając prawa własności skarżącej do spornych gruntów, nie można jednak, na tle ustalonego stanu faktycznego, zaprzeczyć prawidłowości ustaleń organów w kwestii użytkowania gruntów, co do których skarżąca posiada tytuł prawny , przez G.K. , w zakresie wskazanej w decyzji powierzchni. Konsekwencją więc ustalenia, że skarżąca zawyżyła powierzchnię deklarowaną w stosunku do powierzchni stwierdzonej o wartość przekraczającą 50% jest zgodnie z art. 58 akapit trzeci rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009 odmowa przyznania jednolitej płatności obszarowej i nałożenie sankcji w kwocie 2400, 12 zł.

Sąd nie dopatrzył się również uchybień w części decyzji odnoszącej się do odmowy przyznania skarżącej uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i nałożenia sankcji w wysokości 1.394,21zł, potrącanej z płatności realizowanych przez Agencję restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin (uzupełniająca płatność ). Ze wskazanego przepisu wynika bezspornie, iż uzyskanie uzupełniających płatności obszarowych jest obwarowane spełnieniem przez rolnika warunków przyznania jednolitej płatności obszarowej, a zatem ten warunek, jak wykazano powyżej, nie został w niniejszej sprawie spełniony.

Konsekwencją odmowy przyznania skarżącej jednolitej płatności obszarowej była również odmowa przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych, w oparciu o cytowany wyżej art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Skoro bowiem skarżąca nie spełniała warunków do otrzymania jednolitej płatności obszarowej, nie mogła również uzyskać tzw. płatności zwierzęcej, uzależnionej od uprawnienia do uzyskania jednolitej płatności obszarowej.

Należy zgodzić się z organem, iż w rozpatrywanej sprawie brak było podstaw do odstąpienia od zastosowania sankcji wynikających z powyższych przepisów w oparciu o art. 73 powołanego rozporządzenia. Wskazany przepis dopuszcza bowiem wprowadzanie zmian we wniosku bez poniesienia konsekwencji w postaci sankcji, ale jednocześnie ustanawia warunek, zgodnie z którym zmiany te muszą zostać zgłoszone przed poinformowaniem rolnika przez organ administracji o nieprawidłowościach we wniosku lub o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca nie poinformowała Kierownika Biura Powiatowego ARiMR na piśmie, że zgłoszone we wniosku działki ewidencyjne nr 33, 129 i 355 nie są przez nią w całości użytkowane rolniczo, uczyniła to dopiero po przeprowadzonej kontroli administracyjnej ( w oświadczeniu z dnia 31 stycznia i 1 lutego 2012r.). W związku z powyższym, art. 73 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 nie mógł zostać zastosowany w rozpatrywanej sprawie. Zastosowania nie znalazł również ust. 1 tego przepisu, gdyż złożony przez stronę wniosek nie był zgodny ze stanem faktycznym, na co wskazują wyniki postępowania administracyjnego. Strona nie wykazała również, iż nie jest winna stwierdzonych nieprawidłowości. Argumentem przemawiającym za brakiem winy nie może być bowiem twierdzenie skarżącej, że posiadanie tytułu prawnego do spornych działek oraz fakt, że G.K. nie domagała się w trakcie postępowania o zniesienie współwłasności dopłat unijnych, było wystarczającym uzasadnieniem do wykazania ich we wniosku o dofinansowanie. Skarżąca miała bowiem świadomość, że część tych działek użytkuje rolniczo G.K., której sąd przedłużył termin ich przekazania skarżącej do dnia 30 września 2010r. Nawet nieuzgodnione ze skarżącą działanie G.K., która bez zgody skarżącej dokonała zasiewów, nie usprawiedliwia działania skarżącej, która de facto nie użytkowała części zadeklarowanych działek.

Na zakończenie należy wskazać, że w toku postępowania administracyjnego skarżąca nie kwestionowała powierzchni działek 33,129 i 355 w części użytkowanych przez G.K.. Wprawdzie twierdziła, że G.K. samowolnie dokonała ich podziału, na część użytkowaną przez nią i przez skarżącą jednak w oświadczeniach z dnia 31 stycznia 2012r. i 1 lutego 2012r. potwierdziła, że na wskazanych powierzchniach zasiewu i zbioru dokonała G.K., a skarżąca po ich otrzymaniu wykonała jesienią zabiegi agrotechniczne. Wobec powyższego generalnie za prawidłowe należy przyjąć rozliczenie organów dotyczące powierzchni deklarowanej kwalifikowanej w stosunku do powierzchni stwierdzonej. Skarżąca nie kwestionowała zresztą samych sankcji w kontekście ich wysokości, uznając, że co do zasady organy nie miały prawa ich zastosować z uwagi na fakt, iż to skarżąca jest właścicielką zadeklarowanych gruntów, co dawało jej prawo ubiegania się o dotacje unijne w odniesieniu do całej powierzchni spornych działek.

Wyjaśniając natomiast kwestie powierzchni działki 352, która nie była przedmiotem konfliktu krzyżowego, Sąd nie zgadza się z twierdzeniem organów, że prawidłowo zobligowały skarżącą do zmiany powierzchni tej działki z deklarowanej przez nią powierzchni 0,64 ha, na powierzchnie wynikającą z danych w zakresie powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG), które organy są obowiązane stosować przy weryfikacji wniosków. Sam organ odwoławczy w decyzji z dnia 21 września 2012r. stwierdził, że "posługując się dostępnymi danymi systemu ZSZiK i Systemu Identyfikacji Działek Rolnych , z akt sprawy nie wynika, żeby strona złożyła wniosek w zakresie działki 352 niezgodnie ze stanem faktycznym" (strona 6 uzasadnienia). Prezentowany więc w zaskarżonej decyzji pogląd, że wprawdzie na dzień wydania decyzji organ ustalił, że skarżąca prawidłowo zadeklarowała powierzchnię działki 352 ha to jednak organ był zobowiązany przyjąć do rozliczeń powierzchnię 0,47 ha, bo taką wskazała skarżąca po korekcie, należy uznać za nieuprawniony. To bowiem organy zobligowały skarżącą do dokonania tej korekty twierdząc, że z posiadanej obowiązującej w dniu złożenia wniosku dokumentacji w zakresie powierzchni PEG wynika wskazana powierzchnia 0,47 ha. Tym bardziej, że w zaskarżonej decyzji organ enigmatycznie stwierdza, że powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza (PEG) ww działki, wynosi obecnie 0,66 ha nie wyjaśniając w żaden sposób skąd ta zmiana i co jest jej powodem. Oceniając jednak wpływ tej zmiany na prawidłowość decyzji organów Sąd doszedł do przekonania, że pozostaje ona bez wpływu na rozstrzygnięcie co do istoty. Przeliczając bowiem powierzchnię zadeklarowaną kwalifikowaną w stosunku do powierzchni stwierdzonej z uwzględnieniem różnicy w powierzchni działki 352 (0,15ha) dałoby to różnicę na poziomie 60,91% co i tak nie miałoby wpływu na rozstrzygnięcie, bowiem podjęta decyzja uzasadniona jest przekroczeniem przewyższającym 50%. Powyższa różnica w powierzchni nie ma również wpływu na wysokość wyliczonej sankcji. Jak bowiem stwierdziły organy uwzględniając fakt, że skarżącej nie można przypisać winy w tym względzie odstąpiły od naliczania sankcji w tym zakresie. Sąd ma zaś obowiązek wyeliminowania z obrotu zaskarżonej decyzji tylko w przypadku naruszenia przepisów postępowania gdyby miało ono wpływ na wynik sprawy lub uchybienia przepisom prawa materialnego gdy miało ono wpływ na wynik sprawy.

Z tych wszystkich względów, uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej w postępowaniu sądowym przez adwokata z urzędu, orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t,j. Dz. U. z 2013r., poz. 461).

k.ż.