Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 259/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2007-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2007 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie funkcjonariuszy Policji oddala skargę


UZASADNIENIE

Rozkazem personalnym Nr [...] z dnia [...] r. wydanym na podstawie art. 42 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 7 poz. 58 z późn. zm.) Komendant Miejski Policji w R. przywrócił do służby w Policji [...] (w stanie spoczynku) D. K. i z dniem [...] 2006 r. mianował na stanowisko równorzędne z zajmowanym przed zwolnieniem ze służby w Policji - asystenta [...] w [...] grupie zaszeregowania z mnożnikiem [...] kwoty bazowej dla żołnierzy i funkcjonariuszy z uposażeniem zasadniczym w kwocie [...],- zł. oraz dodatkiem służbowym przyznanym na czas nieokreślony w kwocie [...],- zł. miesięcznie.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, iż rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] r., w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, zwolnił ze służby [...] D. K. z dniem [...] 2004 r., a po wniesieniu odwołania sprawę rozpatrzył [...] Wojewódzki Komendant Policji w K., który decyzją Nr [...] z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W następstwie wniesienia skargi przez D. K. i jej rozpatrzenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 6 marca 2006 r. o sygn. akt IV SA/Gl 825/04 uchylił obie decyzje organów administracji publicznej i wskazał, że decyzja Nr [...] z dnia [...] r. [...] Wojewódzkiego Komendanta Policji w K. nie może być wykonywana. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd uznał, że organy administracji zobligowane były w terminie do [...] 2004 r. zakończyć postępowanie administracyjne, jeżeli zamierzały zwolnić D. K. w oparciu o inną podstawę prawną niż art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, dający policjantowi możliwość samodzielnego rozwiązania stosunku służbowego. Jeżeli jednak we wskazanym terminie organy te nie zakończyły własnego postępowania, to powinny postępowanie umorzyć, a stosunek służbowy rozwiązać w trybie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. W związku z tym podjęcie decyzji o zwolnieniu w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego i wyczerpuje przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), powoływanej dalej w skrócie jako P.p.s.a., bowiem naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. W następstwie przywołanego stanu faktycznego sprawy i treści art. 42 ust. 1 ustawy o Policji Komendant Miejski Policji w R. przywrócił do służby w Policji [...] (w stanie spoczynku) D. K. i mianował na stanowisko równorzędne z zajmowanym przed zwolnieniem w dniu [...] 2004 r. tj. asystenta [...] Komendy Miejskiej Policji w R. w [...] grupie uposażenia zasadniczego. Dodatkowo zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152 poz. 1732 z późn. zm.) ustalił mnożnik kwoty bazowej od [...] do [...] oraz na podstawie § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 maja 2006 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 89 poz. 624) mnożnik kwoty bazowej, służący do ustalenia dotychczasowej miesięcznej stawki uposażenia zasadniczego policjanta od 2 do 16 grupy zaszeregowania, został zwiększony z dniem 2 stycznia 2006 r. o 0,02 kwoty bazowej z zastrzeżeniem, iż nie może być wyższy od maksymalnego mnożnik kwoty bazowej określony dla danej grupy zaszeregowania w załączniku nr 1 do tego rozporządzenia. W związku z tym, że kwota bazowa dla żołnierzy i funkcjonariuszy została określona w ustawie budżetowej na rok 2006 z dnia 17 lutego 2006 r. (Dz. U. Nr 35, poz. 244) w wysokości 1 459,84- zł., to posiadany w dniu zwolnienia ze służby w Policji mnożnik kwoty bazowej – [...] zwiększony został zgodnie z powołanymi przepisami i wynosi obecnie [...] a dodatek służbowy w wysokości [...],- zł. miesięcznie pozostał bez zmian. Wskazany rozkaz personalny zawierał również pouczenie, że zgodnie z treścią art. 42 ust. 2 ustawy o Policji policjant zobowiązany jest zgłosić gotowość niezwłocznego podjęcia służby w ciągu 7 dni od dnia przywrócenia do służby, a niedopełnienie tego obowiązku w tym przewidzianym terminie spowoduje rozwiązanie stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 3 tej samej ustawy, bowiem prawo do uposażenia powstaje z dniem podjęcia służby.

Nie godząc się ze stanowiskiem Komendanta Miejskiego w R. zaprezentowanym w rozkazie personalnym Nr [...] z dnia [...] r. D. K. złożył odwołanie, w którym wniósł o przywrócenie do służby z dniem [...] 2007 r., bowiem w tym dniu zgłasza gotowość podjęcia służby w Policji. Zdaniem odwołującego wyrok tut. Sądu z dnia 6 marca 2006 r. o sygn. akt IV SA/Gl 825/04 uchylający wcześniej wydane decyzje organów administracji obu instancji w sprawie zwolnienia ze służby w Policji działa ex tunc i dlatego jego stosunek służbowy nigdy nie został rozwiązany.

W wyniku złożonego odwołania, po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją nr [...] z dnia [...] r. Komendant Wojewódzki Policji w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej określenia daty przywrócenia do służby i określił nową datę przywrócenia do służby na dzień [...] 2007 r., a w pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przywołał stan faktyczny, który miał miejsce w sprawie oraz powołał się na treść art. 42 ust. 1 ustawy o Policji. Odnosząc się do zarzutów odwołania i dokonując ustaleń stanu faktycznego sprawy organ odwoławczy powołał się na wydane wcześniej rozstrzygnięcia uchylone wyrokiem tut. Sądu z dnia 6 marca 2006 r. o sygn. akt IV SA/Gl 825/04 tj. rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] r. Komendanta Miejskiego Policji w R. oraz decyzję Nr [...] z dnia [...] r. [...] Wojewódzkiego Komendanta Policji w K. o utrzymaniu w mocy powołanego rozkazu. Zdaniem organu odwoławczego na skutek wydania powyższego wyroku koniecznym stało się podjęcie działań zmierzających do jego wykonania i dlatego Komendant Miejski Policji w R. prawidłowo wszczął postępowanie administracyjne w sprawie przywrócenia do służby odwołującego na równorzędne stanowisko i poinformował o prawie do czynnego udziału w postępowaniu oraz wyznaczył termin do zgłoszenia ewentualnych uwag i zastrzeżeń, bowiem od daty wydania rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby i jego uchylenia z powodu wadliwości przez Sąd do czasu wydania rozkazu o przywróceniu do służby stosunek służbowy nie istniał, a odwołujący pozostawał poza służbą. Powołując się na treść art. 42 ust. 1 ustawy o Policji organ odwoławczy uznał, że uchylenie decyzji administracyjnej wywołuje zawsze skutki ex nunc, a więc na przyszłość. W konsekwencji wadliwa decyzja obowiązuje i wywołuje skutki prawne, dopóki nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego i dopiero od momentu jej uchylenia nie wywołuje ich, a te które już nastąpiły nie uważa się za niebyłe. W tej sytuacji przepis art. 42 ustawy o Policji zezwala na przywrócenie do służby oraz wykonanie prawomocnego wyroku Sądu i nakłada dalsze obowiązki na organ administracji w zakresie zbadania czy po zwolnieniu ze służby nie zaszły okoliczności uniemożliwiające pełnienie służby i dopuszczenia do służby w przypadku, gdy one nie zachodzą. W przedmiotowej sprawie odwołującemu przysługuje zatem świadczenie pieniężne za okres pozostawania poza służbą w wymiarze określonym obowiązującymi w tym zakresie przepisami.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego i zarzucił, iż narusza ona art. 42 ust. 1 ustawy o Policji, który stanowi podstawę do zawiadomienia policjanta o terminie zgłoszenia się do służby, a nie wszczęcia postępowania w sprawie nawiązania stosunku pracy. Wyraził pogląd, iż wyrok Sądu wydany w sprawie jego zwolnienia ze służby miał charakter kasacyjny, dlatego stosunek służbowy łączący skarżącego z Komendantem Miejskim Policji w R. nigdy nie został rozwiązany i nieprzerwanie trwa nadal. Zatem nawiązanie czegoś, co nigdy nie zostało rozwiązane i mianowanie skarżącego z dniem [...] 2007 r. na stanowisko asystenta jest bezprzedmiotowe i stanowi rażące naruszenie prawa, a w szczególności art. 153 P.p.s.a., poprzez brak związania organu administracji pierwszej instancji oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku tut. Sądu z dnia 6 marca 2006 r. sygn. akt IV SA/Gl 825/04, co do dalszego postępowania w tej sprawie. Zaznaczył również, że w dacie wydania rozkazu personalnego nie spełnia wymagań określonych w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji. Zatem skoro Komendant Wojewódzki Policji w K. wie o tym, to popełnia przestępstwo z art. 231 § 1 Kodeksu karnego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację dotychczas prezentowaną w sprawie. Odnosząc się do zarzutów skargi zauważył, że wobec treści powołanego wyroku tut. Sądu konieczne stało się przywrócenie skarżącego do służby w Policji i mianowanie na stanowisko równorzędne. Dodatkowo terminologia art. 42 ust. 1 ustawy o Policji wskazuje, że skarżący nie został ponownie przyjęty do służby, lecz przywrócony do niej, a łączący go stosunek służbowy mocą zaskarżonej decyzji został reaktywowany. W związku z tym nie można skarżącego uznać za kandydata do służby w Policji wobec którego przeprowadza się postępowanie kwalifikacyjne. Dopiero po przywróceniu do służby, w oparciu o art. 42 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji Komendant Miejski Policji w R. przystąpi do badania czy po stronie skarżącego nie zaistniały okoliczności powodujące niemożność pełnienia służby takie jak niekaralność czy nieposzlakowana opinia, a to w związku z prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w G. z dnia [...] r. o sygn. akt [...] uznającym skarżącego winnym przestępstwa z art. 228 § 1 Kodeksu karnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Tylko w przypadku naruszeń prawa, określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd może zaskarżoną decyzje uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego orzeczenia. Oznacza to, że jeżeli zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa, to sąd obowiązany jest skargę oddalić.

W rozpatrywanej sprawie podstawę materialnoprawną podjętych w niej rozstrzygnięć stanowił art. 42 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. Z powyższego wynika obowiązek właściwego organu do wydania decyzji w przedmiocie przywrócenia funkcjonariusza do służby na stanowisko równorzędne. W tym zakresie wymagany jest stosowny rozkaz personalny odnoszący się do mianowania na dane stanowisko służbowe, co powoduje powstanie stosunku służbowego oraz określenie elementów i składników przysługującego mu uposażenia. Ani w orzecznictwie Sądu Najwyższego, ani w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma wątpliwości, że skutkiem uchylenia przez sąd administracyjny decyzji w sprawie o zwolnienie ze służby jest "reaktywowanie" stosunku służbowego z dniem ogłoszenia lub doręczenia wyroku.

Nie jest sporne, że skarżącego po prawomocnym wyroku tut. Sądu z dnia 6 marca 2006 r. o sygn. akt IV SA/Gl 825/04 przywrócono do pracy i mianowano na stanowisko równorzędne z zajmowanym przed zwolnieniem ze służby w Policji z zachowaniem dotychczasowego uposażenia.

Zauważyć jednak przyjdzie, że sam skarżący złożył oświadczenie, że zgłasza gotowość podjęcia służby z dniem [...] 2007 r.

W zaistniałej sytuacji zarzut błędnej wykładni przepisu art. 42 ust. 1 ustawy o Policji dokonanej przez skarżącego nie jest trafny, bowiem zgodnie z wolą skarżącego organ odwoławczy zmienił pierwotny termin przywrócenia do służby i ustalił nowy termin przywrócenia do służby.

Treść art. 42 ust. 1 ustawy o Policji wskazuje, że nie jest to przepis uprawniający organ do wydania decyzji o charakterze konstytutywnym w przedmiocie przywrócenia do służby. Na podstawie art. 42 ust. 2 ustawy o Policji funkcjonariusz Policji jest obowiązany w terminie 7 dni od przywrócenia do służby zgłosić gotowość niezwłocznego jej podjęcia. Jednak skarżący taką gotowość wyraził z dniem [...] 2007 r. Zatem brak jest materialnoprawnych podstaw do orzeczenia przez organ administracji publicznej o ustaleniu nabycia przez skarżącego prawa do uposażenia i nawiązania stosunku służbowego przed tym dniem.

W wyroku z dnia 19 marca 2007 r. sygn. akt 274/06 tut. Sąd wyraził pogląd, że "uchylenie decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji stanowiące podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne powoduje konieczność ponownego nawiązania tego stosunku. Pomimo swojej wadliwości, zwolnienie ze służby doprowadza bowiem do rozwiązania stosunku prawnego łączącego jego strony, a uchylenie decyzji o zwolnieniu nie stanowi rozstrzygnięcia o bezskuteczności zwolnienia ze służby, doprowadzającego do przywrócenia stosunku służbowego ex tunc. Nawet zatem, jeśli zwolnienie ze służby byłoby bezprawne, powoduje zakończenie stosunku służbowego, a funkcjonariusz może jedynie, w przypadku uchylenia bezprawnie wydanej decyzji, dochodzić ponownego nawiązania stosunku służbowego.". Pogląd ten jest nadal aktualny, bowiem wyrok tut. Sądu z dnia 6 marca 2006 r. o sygn. akt IV SA/Gl 825/04 uchylający rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w R. nr [...] z dnia [...] r. o zwolnieniu skarżącego ze służby i decyzję [...] Wojewódzkiego Komendanta Policji w K. Nr [...] z dnia [...] r. eliminował z obrotu prawnego decyzję o zwolnieniu ze służby i reaktywował stosunek służbowy z dniem ogłoszenia tego wyroku.

Zaaprobować trzeba również pogląd zaprezentowany w wyroku NSA z dnia 24 maja 1999 r. wyrok o sygn. akt II SA 459/99 (publ. LEX nr 47392), że skutkiem uchylenia decyzji w sprawie o zwolnienie ze służby jest "reaktywowanie" stosunku służbowego z dniem ogłoszenia lub doręczenia wyroku, ale tylko wyrok stwierdzający nieważność decyzji o zwolnieniu ze służby wywołuje skutek ex tunc.

Oceniając zatem zgodność z prawem zaskarżonego orzeczenia, uznać należało, iż nie można mu postawić zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego.

Mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy oraz podzielając dokonaną w zaskarżonym orzeczeniu interpretację przepisów ustawy o Policji, stwierdzić należy, że okoliczności wskazane przez tut. Sąd w wyroku z dnia 6 marca 2006 r. o sygn. akt IV SA/Gl 825/04 nie wymagały ponownego rozpatrzenia i dokonania ich oceny przez organ administracji w zaskarżonym orzeczeniu.

Odnosząc się do zarzutu podniesionego w skardze i pośrednio w odwołaniu, że art. 42 ust. 1 ustawy o Policji stanowi podstawę do zawiadomienia policjanta o terminie zgłoszenia się do służby stwierdzić należy, że termin ten wynika wprost z art. 42 ust. 2 tej samej ustawy. Przepis ten stanowi, że zwolniony policjant w ciągu 7 dni od przywrócenia do służby ma zgłosić gotowość do jej podjęcia, a więc od dnia wydania orzeczenia sądu w danej konkretnej sprawie.

Mając na uwadze okoliczność podniesioną w skardze, że skarżący nie spełnia wymagań określonych w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji zauważyć przyjdzie, że zarzut ten nie dotyczy rozpoznawanej obecnie sprawy, dotyczącej jedynie przywrócenia skarżącego do służby w Policji, a nie ustalenia istnienia przesłanek do zajmowania powierzonego mu stanowiska. Nieuzasadnione jest również rozstrzyganie w sprawie administracyjnej o podejrzeniu popełnienia przez Komendant Wojewódzki Policji w K. przestępstwa z art. 231 § 1 Kodeksu karnego oraz oceny rozpoznawanej sprawy w kategoriach działania funkcjonariusza publicznego na szkodę interesu publicznego lub prywatnego.

W tym stanie rzeczy, wobec braku stwierdzenia naruszenia prawa w zaskarżonym orzeczeniu, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 i art. 132 P.p.s.a., co orzeczono w sentencji.