Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 21/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 2,  art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek (spr.) Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Protokolant z-ca kierownika sekretariatu Kinga Jezierska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 lutego 2015r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz adwokata B. D. kwotę 295,20 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) z tytułu podatku VAT.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją, Wojewoda D., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm. - zwanej dalej u.e.l.d.o.) - po rozpatrzeniu odwołania M. S. od decyzji Wójta Gminy K. o odmowie wymeldowania J. S. z miejsca pobytu stałego w lokalu pod adresem B. [...] - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o wymeldowaniu J. S. z przedmiotowego lokalu.

Na uzasadnienie organ podał, że M. S. jako właścicielka budynku w B. [...], wystąpiła o wymeldowanie z lokalu znajdującego się w przedmiotowym budynku, swojego brata J. S., ze względu na opuszczenie przez niego lokalu. Wskazała, że przebywa on w zakładzie karnym, gdzie odbywa karę 7 lat pozbawienia wolności za czyny pedofilne. M. S. samotnie wychowuje małe dziecko i obawia się o jego bezpieczeństwo. Jako dowód potwierdzenia posiadania przez nią tytułu prawnego do nieruchomości położonej w B. [...], przedłożyła umowę przeniesienia własności nieruchomości z dnia 20 maja 2009 r., akt notarialny rep. A nr [...]. Nadto przedłożyła również kopię wyroku skazującego J. S. wydanego przez Sąd Rejonowy w L. VIII Wydział Karny w dniu 13 grudnia 2010 r. za zanęcanie się nad nią i nad rodziną.

Po ustaleniu na podstawie informacji z Krajowego Rejestru Karnego, że J. S. przebywa w Zakładzie Karnym Nr 1 we W., gdzie na mocy wyroku Sądu Rejonowego w Legnicy sygn. akt [...] odbywa karę 7 lat pozbawienia wolności, organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie wymeldowania.

W toku postępowania M. S. oświadczyła do protokołu (dowód z dnia 25 października 2013 r.), że brat nie ponosił kosztów utrzymania mieszkania a od chwili jego zatrzymania nikt nie wchodził do zajmowanych przez niego pomieszczeń. Przesłuchani w charakterze świadków sąsiedzi : M. C. i R. W. potwierdzili, że J. S. zamieszkiwał od 30 lat pod podanym adresem.

Pisma w sprawie złożył również J. S. podnosząc, że jego siostra nie jest "w pełni" właścicielem nieruchomości, gdyż przysługuje mu prawo do spadku.. Stwierdził, że jego mieszkanie (znajdujące się w przybudówce) ogrodzone jest murem i ma osobne wejście - zatem nie przeszkadza siostrze. Wyjaśnił także, że został zabrany przez Policję w dniu 28 maja 2012 r. z domu, gdzie zostały meble, sprzęt RTV i AGD oraz jego dokumenty. Klucze do pomieszczeń znajdują się w magazynie Zakładu Karnego. Oświadczył, że po odbyciu kary zamierza powrócić do mieszkania, za które sam opłacał koszty utrzymania i które jest jego, gdyż nie zrzekł się spadku po rodzicach.

Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 14 listopada 2013 r. pracownicy organu stwierdzili, że pomieszczenia zajmowane dotychczas przez J. S. znajdujące się w przybudówce budynku B. [...], są zamknięte. Stwierdzono jedynie, że część posesji odgrodzona jest murem a przybudówka połączona z resztą budynku jedynie ścianą a przez ogród można przejść do budynku. Przybudówka w której znajdują się przedmiotowe pomieszczenia jest zaniedbana, nie ma tam ogrzewania i pod oknem w murze widoczny jest grzyb.

M. S. oświadczyła, że jej brat nie zawierał z nią (jako z właścicielką nieruchomości) żadnej umowy i nie ponosił opłat związanych utrzymaniem mieszkania. Z przybudówki można przejść do jej pokoi przez drzwi wejściowe lub od strony ogrodu i dlatego obawia się o bezpieczeństwo swoje, dzieci i matki.

Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, Wójt Gminy K. decyzją z dnia 28 listopada 2013 r. odmówił wymeldowania J. S. z miejsca stałego pobytu pod adresem B. [...]. Organ uznał, że nie opuścił on trwale i dobrowolnie przedmiotowego lokalu. Opuszczenie nastąpiło jedynie na skutek aresztowania a pobyt w zakładzie karnym ma charakter pobytu czasowego ponad trzy miesiące. Nie zostały wiec spełnione przesłanki wymeldowania.

Z powyższą decyzją nie zgodziła się M. S. składając od niej odwołanie do organu wyższego stopnia, w którym podtrzymała dotychczasowe stanowisko.

Rozpoznając sprawę w wyniku wniesienia odwołania Wojewoda stwierdził, że organ pierwszej instancji dokonał błędnej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie. Organ zaznaczył, że w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego lub czasowego należy dokonać oceny stanu faktycznego istniejącego wdacie wydawania decyzji. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o. jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne.

Za bezsporne organ uznał, że J. S. nie zamieszkuje obecnie w przedmiotowym lokalu, gdyż przebywa w zakładzie karnym, gdzie odbywa karę 7 lat pozbawienia wolności za czyny pedofine. Mieszkanie opuścił – jak sam wyjaśnił – w dniu 28 maja 2012r. ponieważ został zabrany przez policję z domu. Najpierw był tymczasowo aresztowany, od dnia 31 maja 2012 r., a po uprawomocnieniu się wyroku skazującego zaczął odbywanie orzeczonej przez sąd kary pozbawienia wolności. Zdaniem organu powyższa okoliczność nie stanowi jednak przeszkody w jego wymeldowaniu. Z treści art. 8 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy nie wynika bowiem, aby pobyt w zakładzie karnym przez to, że nie jest miejscem nowego pobytu stałego, stanowił przeszkodę do wymeldowania z takiego miejsca. Dokonanie wymeldowania nie jest też uzależnione od pozyskania nowego miejsca pobytu stałego. Zakłady karne są zaś miejscami w których znajduje się centrum życiowe osadzonych tam osób, niezależnie od tego, czy odbywają kilkuletnie czy też dożywotnie kary pozbawienia wolności. Zdaniem organu, skoro przepisy nie określają cezury czasowej przesądzającej, czy nastąpiło trwałe opuszczenie lokalu, kwestie tę każdorazowo należy odnosić do indywidulanej sytuacji strony. Wojewoda podkreślił także, że utrzymywanie w ewidencji ludności, przez lata odbywania kary pozbawienia wolności i faktycznym przebywaniu przez J. S. w zakładzie karnym, zapisu, że jego miejscem stałego pobytu jest lokal w B. [...], byłoby utrzymywaniem fikcji meldunkowej. Jest to sprzeczne z celem ustawy i narusza jej art. 10 ust. 2. Organ wyjaśnił, że na podjęte rozstrzygnięcie nie ma wpływu deklarowany powrót do zajmowanego wcześniej lokalu, gdyż wobec stanowiska właściciela nieruchomości tj. M. S., która nie widzi możliwości jego tam powrotu, trudno zakładać, że będzie on mógł tę deklarację zrealizować. Wojewoda odwołał się także do sformułowanej w doktrynie prawa konstytucyjnego koncepcji prewencyjnej ochrony praw i wolności jednostki. W reasumpcji stwierdził, że w zaistniałej sytuacji bezprzedmiotowa jest także ocena, czy opuszczenie spornego lokalu było dobrowolne. Poglądy judykatury wskazują bowiem, że ocena czy dobrowolność ta wystąpiła, pozbawione jest racji bytu, gdy dana osoba na skutek własnych bezprawnych działań zatrzymana została przez organy ścigania i zmuszona została do opuszczenia przez nią lokalu.

Z tych powodów, Wojewoda odmiennie niż organ l instancji ocenił materiał dowodowy i uznał, że brak jest podstaw do utrzymania rozstrzygnięcia o odmowie wymeldowania, dlatego też, działając na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił w całości zaskarżoną decyzję i orzekł o wymeldowaniu J. S. z miejsca pobytu stałego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. S. podał, że nie opuścił swojego mieszkania dobrowolnie lecz został aresztowany przez Policję. Zaznaczył fakt odrębności zajmowanych wcześniej pomieszczeń od pozostałej części nieruchomości (osobne wejście oraz odgrodzenie wysokim na 3 m murem). Potwierdził, że w mieszkaniu postawił meble, sprzęt AGD i RTV, spawarkę oraz dokumenty. Do mieszkania została także podłączona osobno energia elektryczna za którą sam się rozliczał. Uważa, że nie przeszkadza siostrze ani też nie stwarza zagrożenia dla niej i jej rodziny. Oświadczył także, że jeżeli jego siostra czuje się wyłączną właścicielką posesji (co on kwestionuje), to zobowiązana jest do nadzoru i ochrony jego mienia.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację zawartą w kwestionowanej decyzji.

Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wr 210/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę w związku z nieuzupełnieniem przez skarżącego jej braków formalnych. Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2014 r. skarżącemu przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym tj. obejmującym zwolnienie od kosztów i przyznanie adwokata.

Pełnomocnik skarżącego wywiódł skargę kasacyjną na postanowienie z dnia 23 kwietnia 2014 r. a nadto w piśmie z dnia 15 lipca 2014 r. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi uzupełniając jednocześnie jej braki formalne. Popierając skargę J. S., pełnomocnik ustanowiony z urzędu zarzucił decyzji Wojewody naruszenie: art. 8 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, przez błędną wykładnię i nieuzasadnione pominięcie, w sytuacji gdy kierując się powyższym przepisem, organ powinien uznać, że pobyt skarżącego w zakładzie karnym ma charakter czasowy i nie wpływa na zamiar stałego przebywania w dotychczasowym miejscu zamieszkania; art. 15 ust. 2 ww. ustawy, przez błędną wykładnię i nieuzasadnione zastosowanie w sytuacji, gdy skarżący nie opuścił trwale i dobrowolnie dotychczasowego miejsca stałego zameldowania; art. 8, art. 9 k.p.a., art. 10 § 1, art. 77 K.p.a. i art. 80 k.p.a. przez zinterpretowanie wątpliwości stanu faktycznego na niekorzyść strony skarżącej, oraz brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu strony. Zarzucając powyższe pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów udzielonej skarżącemu pomocy prawnej oświadczając, że koszty tej pomocy, nawet w części, nie zostały przez skarżącego uiszczone.

Postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2014 r. po rozpoznaniu wniosku pełnomocnika o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przywrócenia powyższego terminu. Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2014 r. sygn.akt II OSK 3212/14, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na postanowienie z dnia 23 kwietnia 2013r., jednocześnie jednak postanowieniem z tego samego dnia (sygn.akt II OZ 1324/13 NSA uchylił postanowienie sądu pierwszej instancji z dnia 17 czerwca 2014r. i przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi.

W związku z prawomocnym przywróceniem terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, sprawie należało nadać bieg.

W piśmie procesowym złożonym z dnia 3 lutego 2015 r. uczestniczka postępowania M. S., podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie, wyrażając wątpliwości związane z nadaniem skardze dalszego biegu.

Podczas rozprawy w dniu 18 lutego 2015 r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę oraz zawarte w niej wnioski, zarzuty i argumentację zawartą w piśmie z dnia 15 lipca 2014 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Działając w granicach przyznanych kompetencji, sąd administracyjny dokonuje oceny prawidłowości zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego oraz trafności ich wykładni.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnych uchybiających prawu materialnemu - jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi t.j Dz.U. z 2012 r., poz. 270.- zwanej dalej u.p.p.s.a.) - jak też rozstrzygnięć dotkniętych wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b przywołanego przepisu), a także wydanych bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c ww. przepisu).

Przeprowadzona według podanych wyżej kryteriów kontrola zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Wojewody Dolnośląskiego, tego rodzaju naruszeń prawa procesowego i materialnego nie wykazała. Skarga nie zasługiwała zatem na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji zawierają przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j.: Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.- dalej u.e.l.d.o.). Zgodnie z art. 15 ust. 1 ww. ustawy osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Z kolei w myśl ust. 2 powołanego przepisu, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

Przy kontroli zaskarżonej decyzji należało także mieć na uwadze, że zgodnie z art. 10 ust. 2 u.e.l.d.o. zameldowanie w lokalu pełni wyłącznie rolę ewidencyjną i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu (wcześniej, przed 31 grudnia 2012 r. przepis ten był zamieszczony w art. 9 ust. 2b u.e.l.d.o). Pamiętać warto, że art. 9 ust. 2b został dodany do ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nowelą z dnia 16 kwietnia 2004 r. (Dz. U. Nr 93, poz. 887), po wcześniejszym wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01 (Dz. U. Nr 78 poz. 716). W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał, że zameldowanie i wymeldowanie są jedynie aktami rejestracji danych dotyczących pobytu danej osoby w określonym lokalu bądź ustania tego pobytu w dotychczasowym miejscu. Ewidencja ludności służy zaś rejestracji stanu faktycznego.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że w świetle art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o. przesłanką wymeldowania danej osoby z pobytu stałego, jest opuszczenie przez tę osobę dotychczasowego miejsca pobytu z zamiarem nieprzebywania w tym miejscu. Opuszczenie miejsca pobytu w rozumieniu tego przepisu zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, oznacza opuszczenie trwałe i dobrowolne. Znaczenie tych pojęć ocenia się jednak mając na uwadze okoliczności konkretnej i indywidulanej sprawy. Co do zasady, opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu powinno być wynikiem dobrowolnej decyzji osoby zameldowanej, jednakże nie zawsze jest to konieczne. W pewnych bowiem przypadkach, wola osoby zameldowanej nie ma znaczenia - jak np. w przypadku eksmisji. Wolę opuszczenia miejsca zameldowania zastępuje w takiej sytuacji orzeczenie wydane przez organ Państwa jakim jest podlegający wykonaniu wyrok Sądu. Wola opuszczenia miejsca zamieszkania przez osobę zameldowaną nie ma również znaczenia w przypadku skazania tej osoby na karę pozbawienia wolności i wykonywania wobec niej tego orzeczenia. Także w tym przypadku, wolę opuszczenia miejsca zameldowania zastępuje podlegający wykonaniu wyrok sądu. Tego rodzaju opuszczenie lokalu, jest bowiem zdarzeniem spowodowanym i zawinionym przez osobę pozbawioną wolności (por. wyroki NSA: z dnia 26 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1251/06; z dnia 18 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1396/08; z dnia 15 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 2143/10; z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1976/11 i z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2407/11; CBOSA). W przypadku pozbawienia wolności, przyjmuje się, że kwestia trwałości opuszczenia nie zależy wyłącznie od długości kary pozbawienia wolności, aczkolwiek nie jest ona bez znaczenia, gdyż osoba skazana prawomocnym wyrokiem na długoletnią karę pozbawienia wolności nie może spełnić przesłanki zamieszkiwania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1 ustawy). Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 marca 2014 r.,sygn. akt II OSK 2556/12, zwrócił uwagę, że nie można przyjąć domniemania trwałego opuszczenia lokalu przez osobę pozbawioną wolności, gdyż jest ona w stanie utrzymywać kontakt z lokalem mieszkalnym, w którym jest zameldowana na pobyt stały. NSA określił jednocześnie, że są to takie formy zachowania jak pokrywanie opłat związanych z utrzymaniem lokalu, podejmowanie działań mających na celu zapewnienie utrzymywania lokalu w niezbędnym porządku czy stanie technicznym, podejmowanie starań o utrzymanie lub uzyskanie tytułu do posiadania lokalu. Bez wykazania takich zachowań nie można zatem przyjąć, że osoba nie opuściła miejsca pobytu stałego.

W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał ani nie naprowadził na okoliczności wskazujące, że po pozbawieniu wolności, a zwłaszcza przed wszczęciem kontrolowanego postępowania o wymeldowanie, dbał o utrzymywanie kontaktu zajmowanym lokalem mieszkalnym. Sąd oczywiście miał na uwadze, że osoba osadzona ma mniejsze możliwości wykazania takich kontaktów, jednak w zasięgu jej możliwości pozostaje podejmowanie działań mających na celu choćby nieregularnego pokrywanie opłat koniecznych dla utrzymania lokalu (ze środków własnych lub z innego źródła), zapewnienie utrzymania lokalu w dobrym stanie technicznym (zlecania konserwacji, remontów, opieki), podejmowanie choćby nieskutecznych działań o uzyskanie tytułu prawnego do nieruchomości. Z przedłożonych akt nie wynika, aby skarżący od czasu opuszczenia lokalu ponosił chociażby częściowo koszty związane z opłatami za utrzymywanie lokalu, zachowanie w nim niezbędnego porządku czy właściwego stanu technicznego – nawet za pośrednictwem innych osób. Wręcz przeciwnie, przeprowadzone przez organ pierwszej instancji oględziny wykazały, że przybudówka w której znajdują się pomieszczenia zajmowane przed aresztowaniem przez skarżącego, jest zaniedbana, zagrzybiona i w złym stanie technicznym. Pomieszczenia są zamknięte i nikt nie ma do nich wstępu. Według M. S., skarżący nie partycypuje w kosztach utrzymania obiektu, które ona ponosi w całości. Takie stanowisko potwierdza oświadczenie skarżącego, który w skardze stwierdził, że to jego siostra zobowiązana jest do zabezpieczenia i dbałości o jego mienie. Skarżący kwestionuje tytuł prawny siostry do nieruchomości jednak nie wykazał, aby podejmował jakiekolwiek (choćby nieskuteczne) działania zmierzające do uzyskania tytułu prawnego do nieruchomości lub jej części.

Jak podsumował Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu przywołanego wyżej wyroku z dnia 19 marca 2014 r. sygn. akt II OSK 2556/12, wymaganą przepisem art. 15 ust. 2 przesłankę wymeldowania stanowi ustanie pobytu w lokalu. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd, że odbywanie kary pozbawienia wolności, co do zasady, wiąże się z opuszczeniem miejsca pobytu stałego i potwierdza zaistnienie przesłanki z art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o. W zaistniałych okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, brak dobrowolności opuszczenia miejsca pobytu stałego bezsprzecznie nie oznaczało zatem przeszkody do wymeldowania skarżącego. W konsekwencji też, za nieuzasadnione należało uznać oparte na takiej argumentacji zarzuty podnoszone przez skarżącego oraz przez jego pełnomocnika. Należało także zgodzić się z organem – z przyczyn wcześniej wskazanych - że opuszczenie miejsca zameldowania ma charakter trwały.

Jednolite orzecznictwo sądowe głosi, że zameldowanie oraz wymeldowanie jest jedynie stwierdzeniem pewnego faktu i nie wpływa w żaden sposób na uprawnienia strony wynikające z prawa własności czy innych praw (z nowszego orzecznictwa np. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 06 czerwca 2013 r., IV SA/Po 310/13; wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 lutego 2013 r., III SA/Kr 631/12; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2012 r., II OSK 824/11; CBOSA). Innymi słowy, zameldowanie nie służy powstaniu czy też potwierdzeniu prawa własności do określonego lokalu, zaś wymeldowanie w żaden sposób tego prawa nie może "osłabić", czy też przekreślić. Zameldowanie i wymeldowanie – o czym była już mowa - są jedynie aktami rejestracji danych dotyczących pobytu danej osoby w określonym lokalu, bądź ustania tego pobytu w dotychczasowym miejscu (opuszczenia lokalu). W niniejszej sprawie jest poza sporem, że skarżący od chwili zatrzymania przez policję, nie przebywa pod adresem stałego zameldowania. Zatem utrzymywanie zameldowania na pobyt stały w takiej sytuacji przeczy funkcji, jaką winna pełnić ewidencja ludności i tworzy fikcję meldunkową. Taka sytuacja bezsprzecznie powoduje, że nie są realizowane podstawowe cele ustawy.

W ocenie Sądu deklarowany zamiar powrotu do poprzedniego lokalu, po odbyciu kary pozbawienia wolności, należy w takiej sytuacji uznać za hipotetyczny – dotyczy, sytuacji która może (lecz nie musi) wystąpić dopiero za 5 lat – podczas gdy ewidencja ludności służy rejestracji stanu faktycznego istniejącego w chwili orzekania organu. Nadto jak trafnie zauważył Wojewoda, decydujące są faktyczne możliwości przebywania w tym lokalu, których obecnie skarżący nie ma. Nie bez znaczenia pozostaje także fakt, że właścicielka nieruchomości wyraża stanowczy sprzeciw w kwestii powrotu skarżącego do miejsca stałego zameldowania, domagając się w ten sposób ochrony dla siebie i swojej rodziny. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że siostra skarżącego wystąpiła o jego wymeldowanie, gdyż wcześniej znęcał się on nad nią i jej rodziną (co potwierdzone zostało załączonym do akt wyrokiem sądowym z 2010 r.) a ze względu na aktualny powód obywania kary wolności przez jej brata, obawia się o bezpieczeństwo swojego małego dziecka. Biorąc pod uwagę konkretne okoliczności jakie zaistniały w niniejszej sprawie, skład orzekający podzielił stanowisko zaprezentowane w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 maja 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 1313/13 (CBOSA nsa.gov.pl), o konieczności zastosowania w takim przypadku wykładni systemowej art. 15 ust.2 u.e.l.d.o. Skoro bowiem na skutek zastosowania odpowiednich norm prawa karnego, doszło do sytuacji, w której skarżący został odizolowany (w dopuszczalnym prawnie zakresie) od członków jego rodziny, to również w dziedzinie prawa administracyjnego wymagana jest konsekwencja w tym przedmiocie. Zastosowanie przedstawionego wyżej rozumowania w toku wykładni art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o., prowadzi do konkluzji, że przepis ten znajdzie zastosowanie także do sprawcy przestępstwa umyślnego popełnionego wobec członków rodziny, który za ten czyn odbywa karę pozbawienia wolności, przy czym rodzaj i charakter popełnionego przestępstwa w sposób oczywisty wykluczają dalsze wspólne zamieszkiwanie sprawcy z ofiarą, bądź ofiarami przestępstwa. Umożliwienie skarżącemu powrotu do lokalu sprawiłaby natomiast, że działanie mające na celu ochronę dobra jego rodziny byłoby zagrożone. W przypadku przestępstw przeciwko rodzinie, których dopuścił się skarżący organy administracji publicznej muszą przede wszystkim chronić małoletnie dzieci. Nie ma żadnych wątpliwości, że jego prawo do powrotu po odbyciu kary do poprzedniego miejsca pobytu nie może uzyskać pierwszeństwa w zestawieniu z koniecznością ochrony dobra rodziny, w tym małoletnich dzieci. W tym względzie słusznie zatem Wojewoda odwołał się do sformułowanej w doktrynie prawa konstytucyjnego koncepcji prewencyjnej ochrony praw i wolności jednostki, która polega na tym, że jednostka może wezwać odpowiedni organ, aby ten podjął działania zapobiegające zagrożeniu lub naruszeniu jej praw i wolności bądź przynajmniej podjął działania mające na celu zmniejszenie zagrożenia albo niebezpieczeństwa ich naruszenia (por. wyroki: WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 23.07.2009 r., sygn. II SA/Go 278/09, WSA w Bydgoszczy z dnia 19 maja 2010r. sygn. akt II SA/Bd 515/09). W sytuacji faktycznej, jaka ma miejsce w badanej sprawie, wydanie przez organ decyzji o wymeldowaniu osoby, która dopuściła się czynu zabronionego przeciwko członkowi swojej rodziny, stanowi tego rodzaju prewencyjną ochronę praw i wolności osób narażonych na to, że staną się ofiarami przestępstwa. Tym bardziej, że wnioskodawczyni niniejszego postępowania konsekwentnie formułuje taką potrzebę zarówno na etapie postępowania administracyjnego, jak i na etapie postępowania sądowo-administracyjnego.

Konkludując powyższe rozważania, stwierdzić należy, że nie są zasadne zarzuty naruszenia prawa procesowego postawione przez pełnomocnika tj. art. 8, art. 9, art. 10 § 1 oraz art. 77 i art. 80 k.p.a.. Naruszenia tych przepisów skarżący dopatruje się zinterpretowaniu wątpliwości stanu faktycznego na niekorzyść skarżącego i w braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego oraz słusznego interesu strony. W ocenie Sądu organ odwoławczy oparł swoje rozstrzygnięcie na wystarczającym materiale dowodowym, odnoszącym się do istotnych z punktu widzenia prawa materialnego przesłanek wymeldowania z pobytu stałego zawartych w art. 15 ust. 2 ustawy. Znamienne jest, że skarżący stawiając zarzut nie wyjaśnienia stanu faktycznego nie precyzuje, jakich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności stanu faktycznego nie wyjaśniono. Zdaniem Sądu, także ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie przekracza granic swobodnej oceny dowodów określonej przepisem art. 80 k.p.a. Organ odwoławczy prawidłowo zinterpretował przepis art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o przy zastosowaniu techniki wykładni nie tylko gramatycznej ale także celowościowej i systemowej i wyprowadził logiczne i merytorycznie trafne wnioski z oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, uznając, że w odniesieniu do skarżącego wystąpiły przesłanki, pozwalające na jego wymeldowanie z miejsca pobytu stałego.

W tym stanie rzeczy - mając na uwadze treść art. 151 u.p.p.s.a. - należało skargę oddalić. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, Sąd orzekł na podstawie art. 250 u.p.p.s.a. w związku z art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (t.j.: Dz.U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 ze zm.), określając ich wysokość na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461).