Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 504/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku: Oddalono skargę w części
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 58 par. 1, art. 132
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 5 ust. 1, 6 i 7
journal: Dz.U. 2018 poz 173
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spr.) Sędzia WSA – Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA – Konrad Łukaszewicz Protokolant starszy sekretarz sądowy – Agnieszka Wiechowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2019 r. sprawy ze skargi M. B. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia niezdolności do zawodowej służby wojskowej w jednostkach desantowo-szturmowych oraz związku schorzeń ze służbą wojskową 1. oddala skargę w zakresie niezdolności do służby wojskowej w jednostkach desantowo-szturmowych, 2. odrzuca skargę w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

Dowódca JW nr [...] w [...], wystąpił ze skierowaniem do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] w celu orzeczenia, czy pełniący służbę przygotowawczą od dnia [...] września 2018 r. M. B., jest zdolny do służby w wojskach desantowo – szturmowych.

Rejonowa Wojskowa Komisja w [...] orzeczeniem z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...], działając na podstawie art 5 ust 1, 6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 173) oraz § 11, § 16 pkt 1 i 2 oraz § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r., poz. 761 ze zm.) i § 5 i § 7 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013 ze zm.), rozpoznała u skarżącego M. B.:

1) [...] – § 38 pkt 1;

2) Przebyte, wygojone bez trwałych następstw złamanie dalszej nasady lewej kości promieniowej – § 75 pkt 1;

3) Krótkowzroczność oka prawego – § 13 pkt 2;

4) Blizny pourazowe przedramienia lewego i dołu podkolanowego prawego – § 3 pkt 1

i w tej sytuacji orzekła u niego kategorię N – Zał. 1 Grupa I – trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej w jednostkach desantowo – szturmowych oraz to, że schorzenie wymienione w pkt 1 – 4 rozpoznania nie pozostają w związku ze służbą wojskową.

W uzasadnieniu podano, że stwierdzone w wyniku wykonanych badań rozpoznanie w pkt 1 powoduje niezdolność do pełnienia służby w jednostkach desantowo – szturmowych na podstawie Zał. nr 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, w grupie badanych i obejmującej kandydatów do służby w jednostkach desantowo – szturmowych.

W odwołaniu z dnia [...] grudnia 2018 r. do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] skarżący stwierdził, że występują skrajne rozbieżności między rozpoznaniem Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] i orzeczoną kategorią zdolności do służby wojskowej: zdolny do zawodowej służby wojskowej, a zaskarżonym orzeczeniem. W tej sytuacji wniósł o skierowanie na powtórne badania, które pozwolą rozstrzygnąć o faktycznym stanie zdrowia oraz zdolności do służby wojskowej.

Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., § 3 i § 11 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości, a także § 7 pkt 1 i § 23 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu – wskazując na opisany powyżej stan faktyczny – podała, że RWKL wydała orzeczenie opierając się na wynikach badań i konsultacji specjalistycznych, wykonanych przez orzekanego w [...] Wojskowym Szpitalu Klinicznym z Polikliniką SP ZOZ w [...]. Z analizy akt orzeczniczych wynika, że w dniu [...] listopada 2018 r. orzekany miał wykonane spoczynkowe badanie EKG w którym stwierdzono obecność [...]. Zgodnie z zaleceniem konsultanta internisty orzekany był badany przez kardiologa dnia [...] listopada 2018 r. i kardiolog z tytułem naukowym profesora doktora habilitowanego nauk medycznych rozpoznał u orzekanego [...]. Zdaniem zespołu orzeczniczego CWKL, zebrany materiał diagnostyczny w przedmiotowej sprawie jest wystarczający do postawienia rozpoznania i rozstrzygnięcia orzeczniczego. Wyniki przeprowadzonych przez RWKL wymienionych powyżej badań układu krążenia stanowią podstawę rozpoznania u orzekanego [...], który właściwie przypisano do § 38 pkt 1, uznając z tego powodu orzekanego za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej – kategoria N – Zał. Nr 1, Gr. I (kolumna 4 wykazu) wg. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Schorzenia narządu krążenia w tym serca i naczyń krwionośnych i wady wrodzone oraz nabyte zarówno serca jak i naczyń krwionośnych są pogrupowane w szesnastu punktach paragrafu 38 i ośmiu punktach wg paragrafu 39 tego załącznika. Według Załącznika Nr 1 – § 38 pkt 1 jest opisany jako "choroby mięśnia sercowego lub zaburzenia rytmu nawracające albo trwałe nieupośledzające sprawności ustroju" i w przypadku kandydatów do zawodowej służby wojskowej nakazuje kwalifikować opisane nimi rozpoznania do kategorii Z lub N. W objaśnieniach szczegółowych dla § 38 pkt 1 i 4 jest umieszczone wyjaśnienie: "żołnierzy zawodowych pełniących służbę w jednostkach desantowo – szturmowych oraz przewidzianych do wyznaczenia na stanowiska służbowe w tych jednostkach należy kwalifikować jako niezdolnych", "żołnierzy przewidzianych do służby w zmiennych i ekstremalnych warunkach należy kwalifikować jako niezdolnych". Służba wojskowa aktualnie polega na wykonywaniu zadań służbowych w zmiennych i często ekstremalnych warunkach atmosferycznych w różnych strefach klimatycznych z narażeniem na maksymalny wysiłek fizyczny, znaczny stres i nienormowany czas pracy i wypoczynku. Czynniki te mogą spowodować pojawienie się objawów dysfunkcji serca oraz wystąpienie zaburzeń rytmu serca, co może upośledzać sprawność ustroju oraz zwiększać ryzyko istotnych powikłań z wystąpieniem nagłego zgonu z przyczyn sercowo – naczyniowych włącznie. Dalej stwierdzono, że skarżący do treści odwołania nie dołączył dokumentów świadczących o innym stanie faktycznym. Z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości układu krążenia, orzekany wymaga dalszej diagnostyki kardiologicznej, która wykracza poza ramy procedury orzeczniczej i powinna być zrealizowana w specjalistycznym podmiocie leczniczym w trybie planowym, w ramach umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia. CWKL stoi na stanowisku, że RWKL prawidłowo ustaliła rozpoznania i zakwalifikowała rozpoznane schorzenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący M. B. wniósł o uchylenie zaskarżonego i poprzedzającego go orzeczenia oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych zarzucając:

1) naruszenie prawa materialnego poprzez

– błędne zastosowanie objaśnień do załącznika nr 1 rozporządzenia z dnia 3 czerwca 2015 r. Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach

– błędną wykładnię § 38 pkt 1 załącznika nr 1 powyższego rozporządzenia i nietrafne przyjęcie, że w pojęciu określonych tam schorzeń mieści się [...] uniemożliwiający uznanie go za niezdolnego do służby wojskowej

2/ naruszenie przepisów postępowania, w sposób mający wpływ na wydane orzeczenie, tj. art. 6, 8, 11 i 107 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw materialnych decyzji i sprzeczność oraz ogólnikowość ustaleń, czym organ naruszył zasadę praworządności, zaufania obywateli i przekonywania.

W uzasadnieniu podał, że CWKL rozstrzygnęła o niezdolności skarżącego do pełnienia zawodowej służby wojskowej w jednostkach desantowo – szturmowych nie w pełni realizując zasadę określona w art. 8 k. p. a., stosując przy tym jedynie wykładnię językową przepisu stanowiącego podstawę materialnoprawną wydanego orzeczenia. Tymczasem w realiach niniejszej sprawy należało posłużyć się wykładnią systemową i celowościową przyjmując, że objaśnienia do § 38 pkt 1 i 4 załącznika nr 1 do rozporządzenia stanowiące, iż żołnierzy zawodowych pełniących służbę w jednostkach desantowo – szturmowych oraz przewidzianych do wyznaczenia na stanowiska służbowe w tych jednostkach należy kwalifikować jako niezdolnych, nie dotyczy jego, ponieważ wskazany przepis opisany jest jako "choroby mięśnia sercowego lub zaburzenia rytmu nawracające albo trwałe nieupośledzające sprawność ustroju", tj. identycznie jak w Załączniku nr 2 w pkt 1 § 38, gdzie w pkt 16 wyraźnie i odrębnie wyróżniony przypisywany mu [...]. Zatem w dotyczącym go Załączniku nr 1 [...] w ogóle się nie wymienia, a wymienia się go jako schorzenie dyskwalifikujące tych jedynie żołnierzy, których dotyczy Załącznik nr 2. Wątpliwości te nie zostały w żaden sposób wyjaśnione a uzasadnienie orzeczenia RWKL jest nader lakoniczne. Ponadto podane w pkt 8 rozpoznanie nie jest identyczne, jak w orzeczeniu CWKL, tj. nie wiadomo, czy [...] w zapisie EKG oznacza zawsze [...] lub odwrotnie, czy [...] objawia się [...]. Nadto istotny byłby rodzaj odstępu (RR). Niezależnie od powyższego dodał, że w toku postępowania uzyskał zaświadczenie lekarskie z dnia [...] stycznia 2019 r. wg. którego w zapisie EKG brak jest u niego [...]. Natomiast zaobserwowano [...], które lekarz diagnozujący wyraźnie odróżnia od [...]. Okoliczności zasygnalizowane powyżej, a nieuwzględnione w procesie orzeczniczym przed CWKL, miały więc wpływ na ostateczny wynik sprawy, lecz nie są jasne. Zatem CWKL dokonała błędnej wykładni przepisu prawa materialnego, który stanowił podstawę uznania go za niezdolnego do zawodowej służby woskowej w jednostkach desantowo – szturmowych, naruszając przy tym art. 8 k. p. a. Zarówno organ odwoławczy, jak i organ I instancji powinny kierować się zasadą praworządności i zaufania. O których mowa w art. 7 i art. 8 k.p.a., których w tej sprawie nie przestrzegano. Uzasadnienie obu decyzji powinno zaś odpowiadać wymogom art. 107 k.p.a. Brak poprawnego uzasadnienia decyzji nie pozwala na poznanie motywów, którymi organy kierowały się przy rozstrzyganiu sprawy i powoduje, że wydane orzeczenia w istocie uchylają się spod kontroli Sądu.

W odpowiedzi na skargę Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] wniosła o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne podano, że schorzenia narządu krążenia (to m.in. [...]) – w tym serca i naczyń krwionośnych – zarówno wady wrodzone i nabyte dotyczące serca jak i naczyń krwionośnych, są pogrupowane w szesnastu punktach paragrafu 38 i ośmiu punktach paragrafu 39 załącznika nr 1 do wskazanego już wyżej rozporządzenia. W objaśnieniach szczegółowych dla § 38 pkt 1 i 4 jest umieszczone wyjaśnienie: "żołnierzy przewidzianych do służby w zmiennych i ekstremalnych warunkach należy kwalifikować jako niezdolnych". Służba wojskowa aktualnie polega na wykonywaniu zadań służbowych w zmiennych i często ekstremalnych warunkach atmosferycznych w różnych strefach klimatycznych z narażeniem na maksymalny wysiłek fizyczny, znaczny stres i nienormowany czas pracy i wypoczynku. Czynniki te mogą spowodować pojawienie się objawów dysfunkcji serca oraz wystąpienie zaburzeń rytmu serca, co może upośledzać sprawność ustroju oraz zwiększać ryzyko istotnych powikłań z wystąpieniem nagłego zgonu z przyczyn sercowo – naczyniowych włącznie. Podkreślono, że [...], to wrodzony defekt kardiologiczny polegający na [...]. Rozpoznaje się go badaniem EKG polegającym na rejestracji zmian [...] pod wpływem prądu elektrycznego wytwarzanego i rozprzestrzeniającego się w [...]. W medycynie jest określany jako [...], a cechą rozpoznawczą [...] jest [...] względnie [...]. Jest to stałe [...]. Podkreślono, iż konsultujący skarżącego kardiolog profesor W. wskazał w zapisie diagnostycznym: [...] i zatem rozpoznanie jest ze wszech miar prawidłowe. Z kolei załączone przez skarżącego na etapie skargi zaświadczenie lekarskie z Gabinetu Prywatnej Praktyki Lekarskiej [...] w [...], specjalisty kardiologii lek. med. K. D. o treści "zapis EKG bez [...], nie jest wystarczający. W zapisie EKG obserwujemy [...] co jest wariantem normy u ludzi młodych – nie kwestionuje [...], lecz w ocenie wydającego zaświadczenie lekarza jest normą u ludzi młodych. W ocenie CWKL, rozpoznanie lekarza wyrażone w tym złożonym dopiero na etapie skargi do WSA zaświadczeniu, nie neguje stanowiska opiniującego na potrzeby orzecznicze konsultanta prof. dr hab. n. med. W. W., który w oparciu o zapis wykonanego EKG zdiagnozował: [...] – § 38 pkt 1), lecz ocenia [...] u ludzi młodych jako normę, Ponadto nie zostały dołączone do owego zaświadczenia żadne dokumenty medyczne wskazujące, w oparciu o jakie dokumenty medyczne wydający zaświadczenie lekarz postawił rozpoznanie i jaką metoda oceny się posługiwał. Niezależnie od powyższego wskazane zaświadczenie nie zostało przedłożone na etapie orzekania w wojskowej komisji lekarskiej, zatem nie było znane organom orzekającym. Ponieważ skarżący do treści odwołania nie dołączył żadnych dokumentów świadczących o innym stanie faktycznym, zatem CWKL orzekała zgodnie z zapisem § 20 ust. 4 rozporządzenia, w myśl którego Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] zajmuje stanowisko na podstawie otrzymanej dokumentacji. Ponadto chybione są zarzuty i rozważania na temat stopnia dysfunkcji rozpoznanego schorzenia i jego wpływu na funkcjonowanie aktualnego kandydata, a w przyszłości żołnierza i to w strukturze wojsk desantowo – szturmowych, bowiem wchodzą w sferę specjalistycznej wiedzy medycznej, a nadto w przypadku stwierdzenia określonej jednostki chorobowej, zdiagnozowania takiego schorzenia – stanowią podstawę do jego kwalifikacji pod kątem rozstrzygnięcia o zdolności do służby wojskowej zgodnie z załącznikiem Nr 1 do rozporządzenia. Chybiony jest również zarzut dotyczący wadliwego zakwalifikowania rozpoznanego schorzenia wg. załącznika nr 1 – § 38 pkt 1, a nie wg załącznika nr 2 – § 38 pkt 16, bowiem w myśl § 11 rozporządzenia, przy orzekaniu o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej i zaliczaniu do jednej z kategorii zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej, wojskowe komisje lekarskie uwzględniają wykaz chorób i ułomności, stanowiący załącznik nr 1 do rozporządzenia. Natomiast załącznik nr 2 stosuje się tylko przy orzekaniu zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia zawodowej służby wojskowej w powietrzu, służbie naziemnego zabezpieczenia lotów i służbie inżynieryjno – lotniczej oraz na okrętach wojennych i innych jednostkach pływających marynarki wojennej, a także w charakterze nurków i płetwonurków. Niezależnie od powyższego wskazano, że sąd administracyjny nie posiada kompetencji do podważania ustaleń lekarskich, tj. rozpoznania schorzenia, stopnia jego nasilenia i przyporządkowania do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej oraz dokonywania samodzielnych ustaleń w tym zakresie, jak również subiektywna ocena skarżącego co do stanu zdrowia nie przesądza o niezgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Analizując rozpoznawaną sprawę stwierdzić należy, w ślad za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2005 r. sygn. I OSK 1203/04, że wojskowe komisje lekarskie orzekają w dwóch reżimach prawnych, stąd orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie grupy. Pierwsza grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich obejmuje kwestię zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do służby wojskowej i orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub o zwolnieniu z tej służby. Od takich orzeczeń służy skarga do sądu administracyjnego, gdyż orzeczenia te mają charakter decyzji rozstrzygających istotę sprawy, tj. zdolność do służby wojskowej. Natomiast drugą grupę orzeczeń wojskowych komisji lekarskich stanowią orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego i w konsekwencji zakwalifikowanie do danej grupy inwalidztwa. Podstawę takich orzeczeń stanowią w stanie prawnym przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, ustawa z kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową, czy wreszcie ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin. Biorąc zatem pod uwagę te dwa reżimy prawne wskazać należy, iż od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie dotyczącym ustalenia schorzeń danej osoby oraz ich związku ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego oraz w zakresie ustalenia grupy inwalidztwa, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Potwierdzeniem powyższego stanowiska jest utrwalony w orzecznictwie administracyjnym pogląd, że sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawie skargi na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową (vide: uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99, OSNP 2000/5/167). Takie stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/100 (ONSA 2001/2/47) w odniesieniu do orzeczenia w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i związku ze służbą wojskową stwierdzonych schorzeń dla m. in. celów zaopatrzenia emerytalnego (rentowego) stwierdzając, że w tych sprawach skarga nie przysługuje. Na tle przytoczonego stanu prawnego stanowisko to jest nadal aktualne, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1203/04.

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżący zaskarżył w całości orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej, a więc także w zakresie dotyczącym określenia ustalenia związku schorzenia ze służbą wojskową, a na tę kategorię orzeczeń Komisji, jak już wyżej wskazano, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Stąd też należało stwierdzić niedopuszczalność skargi w tym zakresie i ją odrzucić.

Uznając zatem z drugiej strony za dopuszczalną skargę na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w zakresie niezdolności do zawodowej służby wojskowej w jednostkach desantowo – szturmowych należy stwierdzić, że skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżone orzeczenie w tym zakresie zostało wydane zgodnie z prawem.

W dalszej części wskazać należy, że stosownie do treści art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 173 ze zm.) zdolność psychiczną i fizyczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska wydając w tej sprawie orzeczenie, które jest decyzją. Od jej orzeczenia służy zatem odwołanie do wojskowej komisji wyższego stopnia (art. 5 ust. 1a), a następnie od orzeczenia wydanego w wyniku odwołania – skarga do sądu administracyjnego. Orzeczenie o zaliczeniu danego żołnierza do jednej z kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej, właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej (art. 5 ust. 7 ustawy).

Należy zaznaczyć, że kontrola orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej przez sąd administracyjny w powyższym zakresie ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do jej badania pod względem formalnym. Oznacza to, że sąd administracyjny ocenia jedynie, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z wymogami określonymi w przepisach aktów wykonawczych regulujących te kwestie, a nadto, czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby wojskowej.

Podkreślić należy, że tryb postępowania przed wojskowymi komisjami lekarskimi uregulowany w przepisach rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postepowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r., poz. 761 ze z.), ma charakter szczególny i w związku z tym nie mają do niego zastosowania w pełni rygory k.p.a. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceny fachowości przeprowadzonych u skarżącego badań. Sąd zaś kontroluje, czy rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz, czy dokonana kwalifikacja zdolności do zawodowej służby wojskowej była słuszna. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji.

Innymi słowy, Sąd zatem nie jest uprawniony do oceny fachowości przeprowadzonych u skarżącego badań stanu fizycznego, a zatem weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z punktu widzenia medycznej oceny warunków zdrowotnych badanego. Sąd nie może też zmienić we własnym zakresie takiej oceny i zakwalifikować skarżącego do innej kategorii zdolności do służby wojskowej, niż uczyniła to komisja w oparciu o przeprowadzone badania lekarskie, ani też zlecać przeprowadzenia dodatkowych badań celem weryfikacji dotychczasowych. Sąd kontroluje, czy rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz, czy dokonana kwalifikacja zdolności do zawodowej służby wojskowej była słuszna. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest materiał faktyczny i dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji.

Zgodnie z § 9 rozporządzenia, podmiot kierujący dołącza do skierowania do wojskowej komisji lekarskiej posiadane dokumenty, które dotyczą stanu zdrowia żołnierza zawodowego i mogą mieć znaczenie dla ustalenia związku choroby lub ułomności z zawodową służbą wojskową, a w myśl § 17 ust. 1 rozporządzenia, wojskowe komisje lekarskie orzekają na podstawie dokumentów, o których mowa w § 9, w szczególności na podstawie:

1) odpisu przebiegu zawodowej służby wojskowej z akt personalnych żołnierza zawodowego;

2) informacji o warunkach i przebiegu służby wojskowej dla celów wojskowych komisji lekarskich;

3) historii chorób leczenia ambulatoryjnego i szpitalnego;

4) wyników pomiarów czynników szkodliwych występujących w środowisku służby;

5) karty badań profilaktycznych i okresowych;

6) książki zdrowia żołnierza zawodowego;

7) informacji zawartej w pisemnym oświadczeniu żołnierza zawodowego;

8) akt postępowania powypadkowego.

Z kolei według § 23 ust. 2, Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...], rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów.

Z powyższego przepisu wynika, że organ odwoławczy nie ma obowiązku przeprowadzenia ponownych badań lekarskich oraz specjalistycznych i orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, a jedynie w razie potrzeby, może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów.

W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, wbrew zarzutom ze skargi, organ podjął niezbędne kroki do wyjaśnienia sprawy, w wystarczający sposób zebrał i prawidłowo ocenił w swobodny, a nie w dowolny, sposób materiał dowodowy oraz w sposób przekonywający uzasadnił też swoje rozstrzygnięcie.

Podkreślenia wymaga, że w myśl § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, m.in. właściwa do orzekania o zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia zawodowej służby wojskowej jest Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...], a zgodnie z § 7 pkt 1), Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] jest właściwa m.in. w zakresie rozpatrywania odwołań od orzeczeń pozostałych wojskowych komisji lekarskich.

Należy w tym miejscu wskazać skarżącemu, że istotą orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej nie jest stwierdzenie stanu zdrowia (tak jak w typowym badaniu lekarskim), ale rozstrzygnięcie o zdolności do służby wojskowej. Wiedza medyczna służy zatem w tym wypadku do kwalifikacji stanu zdrowia do jednej z kategorii zdolności w ramach określonej grupy.

Wbrew zarzutowi ze skargi, RWKL i CWKL dysponowały wystarczającą dokumentacją lekarską i wobec powyższego CWKL nie miała obowiązku przeprowadzania dodatkowych badań specjalistycznych, czy też obserwacji szpitalnej.

Stąd też rozpoznając u skarżącego [...] w zapisie EKG), istniała podstawa prawna do zakwalifikowania tego schorzenia według wskazań kardiologa do § § 38 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenie "Wykaz chorób lub ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa, a także o ograniczonej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach sił zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych", a w konsekwencji do orzeczenia kategorii N Grupa I – trwale niezdolny trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej w jednostkach desantowo – szturmowych. Zauważyć bowiem należy, że w uwagach do § 38 pkt 1 i 4 wyjaśniono, że kandydatów do służby w zasięgu działania promieniowania mikrofalowego, żołnierzy zawodowych pełniących służbę w jednostkach desantowo – szturmowych oraz przewidzianych do wyznaczenia na stanowiska służbowe w tych jednostkach należy kwalifikować jako niezdolnych.

Ponadto prawdą jest, że lek. med. K. D. z Gabinetu Prywatnej Praktyki Lekarskiej [...] w [...], specjalista z zakresu kardiologii, lecz nie będący członkiem komisji lekarskiej i nie uczestniczący w procesie orzeczniczym skarżącego, w zaświadczeniu lekarskim z dnia [...] stycznia 2019 r. stwierdził, że w zapisie EKG brak jest u niego [...].

Zatem zauważyć należy, że po pierwsze nie są to nowe okoliczności w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., bo powyższe zaświadczenie wydał lekarz nie będący uprawniony do orzekania w sprawie skarżącego. Po drugie wymieniony lekarz wskazał [...]. W ocenie Sądu, rozpoznanie lekarza wyrażone w tym złożonym dopiero na etapie skargi do WSA zaświadczeniu, nie neguje stanowiska opiniującego na potrzeby orzecznicze konsultanta prof. dr hab. n. med. W. W., który w oparciu o zapis wykonanego EKG zdiagnozował: [...] – § 38 pkt 1). Ponadto nie zostały dołączone do owego zaświadczenia żadne dokumenty medyczne wskazujące, w oparciu o jakie dokumenty medyczne wydający zaświadczenie lekarz postawił rozpoznanie i jaką metodą oceny się posługiwał. Ponadto wskazane zaświadczenie nie zostało przedłożone na etapie orzekania w wojskowej komisji lekarskiej, zatem nie było znane organom orzekającym. Ponieważ skarżący do treści odwołania nie dołączył żadnych dokumentów świadczących o innym stanie faktycznym, zatem CWKL orzekała zgodnie z zapisem § 20 ust. 4 rozporządzenia, w myśl którego Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] zajmuje stanowisko na podstawie otrzymanej dokumentacji.

Ponadto nie zasługują na uwzględnienie zarzuty na temat stopnia dysfunkcji rozpoznanego schorzenia i jego wpływu na funkcjonowanie aktualnego kandydata, a w przyszłości żołnierza i to w strukturze wojsk desantowo – szturmowych, bowiem wchodzą w sferę specjalistycznej wiedzy medycznej, a nadto w przypadku stwierdzenia określonej jednostki chorobowej, zdiagnozowania takiego schorzenia – stanowią podstawę do jego kwalifikacji pod kątem rozstrzygnięcia o zdolności do służby wojskowej zgodnie z załącznikiem Nr 1 do rozporządzenia.

Nie sposób się również zgodzić z zarzutem dotyczącym wadliwego zakwalifikowania rozpoznanego schorzenia wg. załącznika nr 1, a nie wg załącznika nr 2, bowiem w myśl § 11 rozporządzenia, przy orzekaniu o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej i zaliczaniu do jednej z kategorii zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej, wojskowe komisje lekarskie uwzględniają wykaz chorób i ułomności, stanowiący załącznik nr 1 do rozporządzenia. Z kolei załącznik nr 2 stosuje się tylko przy orzekaniu zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia zawodowej służby wojskowej w powietrzu, służbie naziemnego zabezpieczenia lotów i służbie inżynieryjno-lotniczej oraz na okrętach wojennych i innych jednostkach pływających marynarki wojennej, a także w charakterze nurków i płetwonurków

Reasumując, w tej sytuacji – w ocenie Sądu – wszystkie zarzuty ze skargi nie zasługują na uwzględnienie, zaś rozpoznane u skarżącego schorzenie o którym była już mowa wyżej, odpowiada § § 38 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenie "Wykaz chorób lub ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa, a także o ograniczonej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach sił zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych", a w konsekwencji do orzeczenia kategorii N – Grupa I – trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej w jednostkach desantowo – szturmowych. W konsekwencji nie mogą się ostać zarzuty dotyczące błędnego zastosowanie objaśnień do załącznika nr 1 rozporządzenia, błędnej wykładni § 38 pkt 1 załącznika nr 1 powyższego rozporządzenia i naruszenie przepisów postępowania, w sposób mający wpływ na wydane orzeczenie, tj. art. 6, 7, 8, 11 i 107 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw materialnych decyzji i sprzeczność oraz ogólnikowość ustaleń, czym organ naruszył zasadę praworządności, zaufania obywateli i przekonywania.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 i art. 58 § 1 pkt 1) w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 1302), należało orzec jak w sentencji wyroku.