Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Ka 848/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2004-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie WSA Włodzimierz Kubik, Asesor WSA Rafał Wolnik (spr.), Protokolant stażysta Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2004 r. sprawy ze skargi K.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia obiektu do stanu pierwotnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; 2. zasądza na rzecz skarżącego K.K. od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. nakazał skarżącemu K.K. rozebranie wymurowanej przedniej części balkonu (balustrady) oraz opaski z cegły o wysokości [...] na dwóch bocznych murowanych istniejących ścianach balkonu lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w B. oraz uporządkowanie miejsca po rozbiórce, a także skuteczne sprawowanie nadzoru w trakcie prowadzonej rozbiórki.

Jako materialnoprawną podstawę swojego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2000 roku Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.). W uzasadnieniu organ stwierdził, że roboty budowlane polegające na wymurowaniu balustrady zostały wykonane przez skarżącego (najemcę lokalu) samowolnie, a zatem zaszła konieczność wydania decyzji w trybie art. 51 Prawa budowlanego.

W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 51 prawa budowlanego oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że naruszenie art. 107 § 1 Kpa przez organ pierwszej instancji polegało na oznaczeniu zaskarżonej decyzji tym samym numerem, jakim oznaczona była już wcześniej wydana przez ten organ decyzja w sprawie, która następnie została umorzona decyzją organu odwoławczego.

Wskazał również, że organ pierwszej instancji pominął w uzasadnieniu swojej decyzji przyczyny, dla których nie wziął pod uwagę oświadczeń skarżącego dotyczących katastrofalnego stanu technicznego balustrady, co z kolei stanowiło jego zdaniem naruszenie art. 107 § 3 Kpa.

Skarżący podkreślił okoliczność, że przyczyną wymiany balustrady był bardzo zły stan techniczny istniejącej wcześniej balustrady, który stwarzał zagrożenie dla mieszkańców oraz osób postronnych.

Rozpoznając odwołanie skarżącego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] postanowił uchylić zaskarżoną decyzję w całości i orzec o nakazaniu skarżącemu doprowadzenia balustrady balkonu mieszkania nr [...] w budynku mieszkalnym w B. przy ul. [...] do stanu poprzedniego.

Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu swojej decyzji, że przeprowadzone przez skarżącego roboty budowlane polegające na rozbiórce istniejącej frontowej balustrady balkonu i wybudowanie w jej miejsce balustrady z pełnej cegły wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. Stanowisko to organ argumentował tym, że w wyniku przeprowadzenia tych robót doszło do zmiany elewacji budynku.

Dalej organ drugiej instancji wywiódł, że samowolnie wykonane roboty budowlane w przypadkach innych niż określone w art. 48 Prawa budowlanego powodują wszczęcie postępowania w oparciu o art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Zdaniem organu balustrada nie jest obiektem budowlanym ani jego częścią. W związku z faktem, że roboty zostały już zakończone, to decyzja wydana została w oparciu o art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, a o konieczności przywrócenia obiektu do stanu poprzedniego orzeczono w oparciu o art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego, a to wobec faktu, że nie istniała możliwość nakazania wykonania innych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie tych samych przepisów prawa, które wcześniej wskazywał w odwołaniu, a ponadto naruszenie przepisu art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący ponownie podniósł okoliczności związane z katastrofalnym stanem technicznym poprzedniej balustrady wskazując przy tym, że podobnie jak organ pierwszej instancji, również organ odwoławczy nie wziął ich pod uwagę i pominął w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wskazując na naruszenie art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego, skarżący stwierdził, że nie wymaga pozwolenia na budowę wykonanie robót budowlanych polegających na remoncie istniejących obiektów budowlanych, jeżeli nie obejmuje on zmiany lub wymiany elementów konstrukcyjnych obiektu, instalacji gazowych albo zabezpieczenia przed wpływami eksploatacji górniczej lub powodzi, a także nie wpływa na zmianę wyglądu w odniesieniu do otaczającej zabudowy na terenie miast. Ponieważ balkony w przedmiotowym budynku znacznie się od siebie różnią, to zdaniem skarżącego nieuzasadnione jest twierdzenie organu odwoławczego dotyczące zmiany wyglądu budynku.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację prezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z odmiennych przyczyn, aniżeli wskazane w jej uzasadnieniu.

W pierwszej kolejności należy podnieść, że nie można podzielić poglądu organów nadzoru budowlanego, jakoby wykonane roboty budowlane przez skarżącego polegały na remoncie, o którym mowa w 29 ust. 2 pkt 1 prawa budowlanego. W ocenie Sądu rozebranie balustrady metalowej i wymurowanie w jej miejsce ścianki z cegły wraz z przeprowadzeniem innych robót towarzyszących, nie jest remontem. W tym stanie rzeczy stwierdzić przyjdzie, że skoro nie zachodziły przypadki określone w art. 29 i 30 Prawa budowlanego, to zgodnie z art. 28 tegoż prawa roboty budowlane można było rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Ponieważ skarżący nie uzyskał pozwolenia na budowę, to stwierdzić należy, że wykonane przez niego roboty budowlane noszą znamiona samowoli budowlanej.

W takiej sytuacji nie mógł znaleźć zastosowania przepis art. 51 Prawa budowlanego, albowiem przepis ten odnosi się wyłącznie do sytuacji innych, aniżeli określone w art. 48 Prawa budowlanego. W niniejszej sprawie natomiast zachodzi sytuacja określona dyspozycją art. 48 Prawa budowlanego, co w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji obligowało organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części.

Wydając zaskarżoną decyzję w trybie art. 51 Prawa budowlanego organ odwoławczy nakazując doprowadzenie balustrady balkonu do stanu poprzedniego nie tylko dopuścił się naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ale również nie wziął pod rozwagę okoliczności, że wykonanie takiej decyzji musiałoby prowadzić nie tylko do rozebrania wykonanej ścianki murowanej ale także do ponownego zamontowania starej metalowej balustrady, co wydaje się tak nieracjonalne, jak i niemożliwe do wykonania.

Wskazać ponadto należy, że obowiązek utrzymania budynku w należytym stanie technicznym spoczywa na zarządcy, a nie na najemcy lokalu. W takim stanie rzeczy wykonanie zaskarżonej decyzji poprzez np. zamontowanie nowej balustrady metalowej stanowiłoby nałożenie obowiązku na osobę, na której obowiązek taki nie spoczywa.

Wobec powyższego Sąd uznając zaskarżoną decyzje za wydaną z naruszeniem art. 51 Prawa budowlanego orzekł o jej uchyleniu na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).

Rozpoznając ponownie odwołanie skarżącego od decyzji organu pierwszej instancji, organ odwoławczy winien rozstrzygnąć, czy i w jakim zakresie decyzja organu pierwszej instancji jest zgodna z przepisami prawa. Zbadać winien przy tym, czy wadliwość polegająca na zastosowaniu przez organ pierwszej instancji błędnej podstawy prawnej ma wpływ na rozstrzygnięcie przy uwzględnieniu powyższych wywodów oraz zmian w przepisach prawa budowlanego.

W przedmiocie wykonalności zaskarżonego postanowienia Sąd orzekł na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O kosztach postępowania orzeczono po myśli art. 200 wyżej powołanej ustawy.