Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 781/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 137, art. 138 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 10 stycznia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda – Lenczewska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant Specjalista Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2018 roku sprawy ze skargi S. S. i M. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę. LS


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Zastępca Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...]-[...] orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Państwa części nieruchomości o pow. 0,9127 ha z całości 2,2900 ha położonej w Ł. przy ul. A 8 będącej współwłasnością J. S., W. S. oraz S. S.. Jednocześnie ustalono odszkodowanie w wysokości 137.218.174 zł. Od przyznanego odszkodowania odliczono kwotę 1.416.172 wypłaconą na podstawie decyzji wydanej wcześniej w danej sprawie.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli J. S., W. S. i S. S., jednakże następnie odwołanie zostało wycofane.

Wobec powyższego Zastępca Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie.

Decyzja z dnia [...] została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego w trybie nadzwyczajnym decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...], którą organ ten stwierdził jej nieważność. Z uwagi na to, ze w decyzji tej pominięto działkę nr 19/14, której dotyczyło postępowanie zakończone decyzją wywłaszczeniową z [...], kolejną decyzją z dnia [...] Minister Infrastruktury stwierdził nieważność decyzji Zastępcy Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami z dnia [...] również w zakresie działki nr 19/14.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 137 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r., poz. 23), wobec wycofania odwołania wniesionego przez J. S., W. S. i S. S. od decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...]-[...] z dnia [...] nr [...], orzekającej o wywłaszczeniu na rzecz Państwa części nieruchomości o po w. 0,9127 ha z całości 2,2900 ha położonej w Ł. przy ul. A 8 oraz ustaleniu odszkodowania, umorzył postępowanie odwoławcze. Jak stwierdził Wojewoda, z uwagi na stwierdzenie nieważności decyzji wydanej wskutek wycofanego odwołania, pojawiła się konieczność rozstrzygnięcia kwestii rzeczonego odwołania. Jego autorami byli J. S., W. S. i S. S. W toku przeprowadzonego postępowania ustalono, że w dniu [...] zmarła J. S. Sąd Rejonowy dla [...]- [...] w Ł. postanowieniem z dnia [...], sygn. [...] stwierdził, że spadek po J. S. na podstawie ustawy nabyły dzieci: S. S., M. S., W. S., L. S. i M. C. po 1/5 części spadku każde z nich. Z kolei postanowieniem z dnia [...], sygn. [...], Sąd Rejonowy dla [...] – [...] w Ł. stwierdził, że spadek po W. S., zmarłym [...], nabyło z dobrodziejstwem inwentarza rodzeństwo: M. S., L. S., S. S. i M. C. Ustalono zatem, że aktualnie stronami postępowania są: S. S., M. S., L. S. i M. C. Jednocześnie Wojewoda ustalił, że S. S. jest opiekunem prawnym całkowicie ubezwłasnowolnionego M. S. (zaświadczenie z dnia [...], sygn. [...]).

W ocenie organu odwoławczego w rozpatrywanej sprawie należało zastosować art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. Z treści art. 137 K.p.a. wynika, że strona może cofnąć odwołanie przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy. W sprawie warunek ten został spełniony, decyzja organu I instancji nie naruszała prawa oraz interesu społecznego, zatem nie zachodziły przesłanki nieuwzględnienia cofnięcia odwołania.

Na powyższą decyzję Wojewody [...] skargę do sądu administracyjnego złożył S. S. w imieniu własnym oraz jako opiekun prawny M. S. Skarżący zarzucił, że organ nie zwrócił się do następców prawnych o potwierdzenie stanowiska procesowego i pominął tym samym M. S., L. S. oraz M. C. nie uzyskując od nich jako spadkobierców stanowiska w sprawie podtrzymania bądź rezygnacji z czynności procesowej jaką jest cofnięcie odwołania od decyzji z [...] Ponadto, L. S. nie został prawidłowo powiadomiony o zamiarze wydania przez organ decyzji i możliwości zapoznania się z aktami sprawy. W tej sytuacji skarżący uznał, że organ rażąco naruszył przepisy art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 § 1 K.p.a. oraz 77 K.p.a. przez niewyjaśnienie okoliczności miarodajnych dla oceny cofnięcia odwołania i niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, a także naruszenie 137 K.p.a. poprzez brak rozważenia przez organ odwoławczy czy oświadczenie o cofnięciu odwołania prowadziłoby do utrzymania w mocy decyzji naruszającej prawo lub interes społeczny. W ocenie skarżącego decyzja narusza art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., bowiem przy wielości stron, cofnięcie odwołania tylko przez kilka osób będących stroną, nie prowadzi do umorzenia całości postępowania odwoławczego, a jedynie do umorzenia postępowania w tym zakresie, gdyż są jeszcze inne strony, co do których organ nie rozstrzygnął sprawy. Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.,

Wyrokiem z dnia 9 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Łd 561/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...]. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że postępowanie odwoławcze zostało przeprowadzone z naruszeniem zasad postępowania, unormowanych w art. 7, 8 i 9 K.p.a. Organ bowiem nie poinformował aktualnych uczestników postępowania o ich sytuacji procesowej. W szczególności, że adresaci stali się uczestnikami na prawach strony, że wstąpili do postępowania w trybie art. 30 § 4 K.p.a. Organ nie zapytał nowych uczestników, czy podtrzymują oświadczenia o cofnięciu odwołania. Sąd wyjaśnił, że fakt wstąpienia do postępowania następców prawnych nie przekreśla wprawdzie dotychczasowych czynności procesowych zmarłej strony, ale uczestnicy powinni mieć możliwość ich potwierdzenia. Zatem organ odwoławczy winien podjąć chociaż próbę wyjaśnienia, czy następcy prawni podtrzymują oświadczenie woli o cofnięciu odwołania. Sąd dodał, że S. S. będąc uczestnikiem postępowania już w 1989 r. również wycofał odwołanie. Jak jednak wyjaśnił na rozprawie, w toku postępowania, a przed 2005 r. złożył oświadczenie, w którym odwołał cofnięcie odwołania. Z uwagi na to, że sąd nie dysponował aktami dotyczącymi tego okresu postępowania, zarzutu tego nie mógł zweryfikować w toku postępowania sądowoadminiatracyjnego. Stwierdził, że jest to kwestia wymagająca ustalenia, ocenie podlegać będzie skuteczność uchylenia się przez skarżącego od skutków prawnych oświadczenia woli o cofnięciu odwołania. Uchylając zaskarżoną decyzję Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien uzupełnić postępowanie wyjaśniające we wskazanym zakresie, w szczególności rozstrzygnąć kwestię złożenia przez S. S. oświadczenia o cofnięciu cofnięcia odwołania oraz ustalić stanowisko pozostałych uczestników postępowania, zbadać informacje o adresie L. S. Natomiast jeżeli cofnięcie odwołania okaże się prawnie skuteczne, należy ocenić jego przesłanki w kontekście art. 137 K.p.a.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 137 K.p.a. umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że w dniu [...] J. S., W. S. i S. S. złożyli odwołanie od decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości i ustaleniu odszkodowania z dnia [...] Następnie pismem z dnia [...] odwołanie zostało wycofane. Realizując wytyczne ujęte w wyroku WSA w Łodzi organ odwoławczy wezwał uczestników postępowania do zajęcia stanowiska w sprawie cofnięcia rzeczonego odwołania. Jednocześnie wyjaśniono, że w razie braku stosownych oświadczeń w wyznaczonym terminie, organ przyjmie, że oświadczenia zostały podtrzymane. S. S. podczas rozprawy wyjaśnił, że przed 2005 r. złożył oświadczenie, w którym odwołał cofnięcie odwołania. Organ prowadzący nie doszukał się jednak przywołanego oświadczenia, stąd wezwano S. S. do przedłożenia w wyznaczonym terminie dowodu, który potwierdzi złożenie takowego oświadczenia, bądź przekazania informacji, która przyczyni się do rozstrzygnięcia kwestii ewentualnego złożenia oświadczenia cofającego odwołanie. W odpowiedzi na wezwanie M. C. w piśmie z dnia [...] podtrzymała oświadczenie woli o cofnięciu odwołania. Z kolei S. S. w piśmie z dnia [...] nie odniósł się do kwestii wspomnianego oświadczenia o "odwołaniu cofnięcia odwołania", nie zajął również żadnego stanowiska w zakresie przywołanego oświadczenia. Organ podkreślił, że S. S. osobiście wycofał odwołanie od decyzji z dnia [...], a w aktach sprawy nie odnaleziono jakiegokolwiek oświadczenia odwołującego cofnięcie odwołania. S. S. nie przedstawił również żadnego dowodu potwierdzającego złożenie odwołania cofnięcia odwołania ani nie zajął, pomimo wezwania, żadnego stanowiska w tej sprawie. Poza tym na wniosek S. S. z dnia [...]. Wojewoda [...] przy piśmie z dnia [...] przesłał stronie poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię tego oświadczenia o cofnięciu odwołania, w związku z tym był on świadomy podjętych przez siebie czynności w rozpatrywanej sprawie oraz zgromadzonego materiału dowodowego. Pomimo tego nie odwołał cofnięcia odwołania. Organ nadmienił przy tym, że S. S. nie złożył także żadnego oświadczenia o odwołaniu cofnięcia odwołania jako opiekun M. S. L. S. poinformowany zgodnie z wytycznym Sądu o wstąpieniu do przedmiotowego postępowania jako spadkobierca oraz wezwany do wskazania czy podtrzymuje oświadczenie o cofnięciu odwołania, również nie zajął stanowiska w sprawie.

W kontekście zgromadzonego materiału dowodowego Wojewoda [...] wskazał, że odwołanie zostało wycofane. Skoro J. S., W. S. i S. S. pismem z dnia [...] wycofali odwołanie od decyzji, a następnie ani S. S., ani spadkobiercy J. i W. S. nie odwołali cofnięcia odwołania, to wycofanie odwołania w ocenie organu odwoławczego należało uznać za skuteczne. Zgodnie z art. 137 K.p.a. strona może cofnąć odwołanie przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy, co w sprawie miało miejsce.

Organ stwierdził, że w tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym rozpatrzenia wymagała w dalszej kolejności kwestia legalności decyzji organu I instancji pod względem zgodności z prawem jak i interesem społecznym. W tym kontekście Wojewoda podniósł, że decyzją z dnia [...] orzeczono o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości i ustaleniu odszkodowania. Nieruchomość jak wskazano w uzasadnieniu rozstrzygnięcia na mocy decyzji o lokalizacji nr [...] wydanej przez Prezydenta Miasta Ł. w dnia [...], uchwały Rady Narodowej [...]-[...] nr [...] w sprawie określenia granic skoncentrowanego budownictwa jednorodzinnego w części osiedla "A" z dnia [...] oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przeznaczona była pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne realizowane w ramach osiedla "A", co wypełniało przesłankę celu na jaki nieruchomość może być wywłaszczona określoną w art. 50 ust. 1 ust. 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. nr 14, poz. 74). Odszkodowanie za nieruchomość ustalono na podstawie art. 59 ust. 4 ustawy realizując wytyczne określone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 czerwca 1989 r., sygn. IV.SA. 153/89, uchylającym decyzje wydane w sprawie. Cenę 1 m2 gruntu przyjęto biorąc pod uwagę: ceny wynikające z analizy aktów notarialnych występujące w obrocie cywilno-prawnym w dzielnicy [...]-[...], cenę sprzedaży gruntów państwowych, cenę określoną według wytycznych Izby Skarbowej z uwzględnieniem aneksu do cen z dnia 7 września 1989 r., a także inflację. W oparciu o powyższe dane obliczono, iż wartość 1 m2 wynosi 15 000 zł. W związku z powyższym za grunt o powierzchni 9127 m2 ustalono odszkodowanie w wysokości 136.905.000 zł. Dodatkowo ustalono odszkodowanie za zniszczone żyto w wysokości 313 174 zł, co dało w sumie kwotę 137.218.174 zł. Od tak ustalonego odszkodowania odliczono kwotę 1 416 172 zł, tj. kwotę odszkodowania wypłaconą na podstawie wcześniejszej decyzji z dnia [...] wydanej w niniejszej sprawie, która następnie została uchylona. W związku z powyższym kwota ustalonego odszkodowania wyniosła 135 802 002 zł. W ocenie organu odwoławczego, uwzględniając te okoliczności, decyzja organu I instancji nie narusza prawa oraz interesu społecznego. Nie zachodzą zatem przesłanki nieuwzględnienia cofnięcia odwołania.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyli S. S. i M. S., wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący zarzucili, że organ naruszył przepis art. 7 K.p.a., gdyż pouczenie organu o przyjęciu milczącej zgody stron postępowania i uznanie, że po upływie 7 dni organ uzna oświadczenia o cofnięciu odwołania za skuteczne, nie znajduje podstaw prawnych. Nie może być zatem mowy o tzw. milczącej zgodzie stron wnioskowanej na tej podstawie, iż zawiadomione nie zgłosiły w sprawie żadnych uwag i zastrzeżeń w wyznaczonym terminie 7 dni. S. S. wyjaśnił, że konsekwentnie twierdzi, iż swoje oświadczenie o cofnięciu odwołania, skutecznie odwołał. Takie oświadczenie złożył przed wydaniem zaskarżonej decyzji z dnia [...], będąc osobiście w siedzibie organu. Podkreślił, że pisemne odwołanie "oświadczenia o cofnięciu odwołania" od decyzji z dnia [...], zostało złożone 28 lat temu w organie w tym samym czasie przez J. S. (zmarłą w 2007 r.), W. S. (zmarłego w 2010 r.) oraz S. S. w obecności urzędnika organu - pracownika w Wydziale Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] – [...], który to dokument powinien zostać dołączony do akt sprawy. Podkreślono, że skoro strona postępowania od 28 lat konsekwentnie twierdzi, że takie oświadczenie złożyła, to zadaniem organu jest jego zweryfikowanie wszelkimi dostępnymi środkami. Organ czynności oświadczenia woli dokonanej przez trzy osoby nigdy nie badał, uznając, że skoro nie ma jednego z dokumentów, to należy przyjąć wyłącznie stanowisko organu w tym zakresie. Tym samym organ naruszył zasadę wynikającą z art. 7 K.p.a. W związku z tym, że organ nie starał się ustalić treści oświadczenia woli o cofnięciu odwołania, nie mógł ocenić skuteczności uchylenia się przez skarżącego od skutków prawnych oświadczenia. S. S. wniósł o sporządzenie i przesłanie kserokopii pisemnego oświadczenia o cofnięciu odwołania wszystkich osób oraz oświadczenia m.in. S. S. o odwołaniu cofnięcia odwołania. Jednakże organ nie uznał S. S. jako pełnomocnika L. S., wysyłając pisma na jego adres dotychczasowy przyjmując, że L. S. nie zajął żadnego stanowiska, a w konsekwencji organ uznał, że odwołanie zostało wycofane. Takim działaniem, zdaniem strony, organ naruszył także treść art. 40 § 2 K.p.a. oraz art. 10 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu odwoławczego w ramach postępowania zrealizowano wytyczne ujęte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi sygn. akt II SA/Łd 561/16. W odniesieniu do twierdzeń skarżącego, że oświadczenie złożył przed wydaniem zaskarżonej decyzji z dnia [...], będąc osobiście w siedzibie organu organ wskazał, że S. S. stawił się w [...] Urzędzie Wojewódzkim w Ł. w dniu [...] i podał jedynie nr telefonu L. S. oraz wskazał jego adres. Ponadto, udostępniono stawiającemu akta sprawy. Na tę okoliczność sporządzono protokół w dnia [...] Powyższe okoliczności potwierdza podpis S. S. Ponadto, S. S. stawił się w [...] Urzędzie Wojewódzkim w Ł. już po wydaniu decyzji, tj. [...] Również na tę okoliczność sporządzono protokół, który został podpisany przez S. S. Organ podkreślił, że dopiero w złożonej skardze S. S. doprecyzował jakoby pisemne odwołanie oświadczenia o cofnięciu odwołania od decyzji z dnia [...] zostało złożone 28 lat temu w organie w tym samym czasie przez J. S., W. S. oraz S. S. S. S. wskazał, że nastąpiło to jeszcze w październiku 1989 r. Wspomnianego oświadczenia nie ma w aktach sprawy. Również w treści decyzji z [...] nie wskazano jakoby cofnięto wycofanie odwołanie. Ponadto, również Minister Infrastruktury w 2009 r. i 2010 r. stwierdzając nieważność decyzji z dnia [...] wskazywał w uzasadnieniu, że "z akt sprawy wynika, że J. S.,. W. S. i S. S.i pismem z dn. [...] wycofali odwołanie złożone od ww. decyzji z dnia [...]". Wojewoda wskazał, że brak jest jakiegokolwiek dokumentu, z którego wynikałoby, że S. S. wycofał cofnięcie odwołania. Odnosząc się z kolei do podniesionej w skardze kwestii nieuznania S. S. jako pełnomocnika L. S. wskazać należy, że pismem z dnia [...] S. S. wskazał, że w imieniu swoim oraz M. S., a także L. S. wnosi o sporządzenie kserokopii wskazanych dokumentów. W dniu [...] odpowiedziano S. S. na ww. pismo. W związku z powyższym niezrozumiałym jest, że skarżący wskazuje, że został pominięty jako pełnomocnik kogokolwiek. Również wszystkie inne pisma, w tym decyzja, zostały skarżącemu doręczone. Na marginesie wskazał, że w piśmie z dnia [...] skarżący jedynie podniósł, że występuje o sporządzenie kserokopii wybranych dokumentów także w imieniu L. S. i przesłanie ich pod adres autora pisma, co też uczyniono. Podkreślił, że stronie doręczano każdą korespondencję w sprawie, stąd skarżący nie może w ocenie organu II instancji podnosić argumentu, że został pominięty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).

Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] nr [...], mocą której Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 137 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), umorzył postępowanie odwoławcze.

Na wstępie należy wskazać, że sprawa była już przedmiotem zainteresowania tutejszego Sądu, który wyrokiem z dnia 9 listopada 2016 r., sygn. II SA/Łd 561/16 uchylił zaskarżoną przez S. S. i M. S. decyzję Wojewody [...] z dnia [...], którą umorzono postępowanie odwoławcze od decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...]-[...] z dnia [...] nr [...], orzekającej o wywłaszczeniu na rzecz Państwa części nieruchomości o pow. 0,9127 ha z całości 2,2900 ha położonej w Ł. przy ul. A 8 oraz ustaleniu odszkodowania.

Zasadnie zatem organy obu instancji powołały się na związanie poglądem prawnym wyrażonym przez Sąd w uzasadnieniu powołanego wyroku. Przypomnieć bowiem należy, że ustawodawca w art. 153 p.p.s.a. wyraził zasadę związania, według której skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak również wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. Moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu administracyjnego związana jest z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciąży na organie administracyjnym i na sądach, a może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Niezastosowanie się przez organ administracji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy do oceny prawnej wyrażonej przez sąd w wyroku narusza zasadę związania organu oceną prawną i oznacza, że podjęte w ten sposób rozstrzygnięcie jest wadliwe.

Związanie wyrażoną w orzeczeniu WSA w Łodzi z dnia 9 listopada 2016 r., sygn. II SA/Łd 561/16 oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania obligowało Wojewodę [...] do jej uwzględnienia i wykonania wytycznych Sądu. Oceną tą był również związany Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę.

Jak już powyżej wskazano, w sprawie sygn. akt II SA/Łd 561/16 Sąd stwierdził, że o wyeliminowaniu zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego zdecydowały uchybienia natury proceduralnej. Postępowanie odwoławcze zostało bowiem przeprowadzone z naruszeniem zasad postępowania, unormowanych w art. 7, 8 i 9 K.p.a. Wskazane wyżej zasady postępowania oznaczają powinność informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków w konkretnej sprawie. Zasad powyższych i wynikających z nich obowiązków organu nie dotrzymano w rozpoznawanej sprawie. Pierwszym pismem skierowanym do aktualnych uczestników postępowania jest bowiem informacja Wojewody z dnia [...] o dotychczasowym przebiegu sprawy, w tym, że odwołanie J., S. i W. S. zostało wycofane. Organ nie zapytał nowych uczestników, czy podtrzymują oświadczenia o cofnięciu odwołania. Fakt wstąpienia do postępowania następców prawnych nie przekreśla wprawdzie dotychczasowych czynności procesowych zmarłej strony, ale uczestnicy powinni mieć możliwość ich potwierdzenia. Zatem organ odwoławczy winien podjąć chociaż próbę wyjaśnienia, czy następcy prawni podtrzymują oświadczenie woli o cofnięciu odwołania. Wagi tego uchybienia nie zmienia okoliczność, że organ wielokrotnie informował strony o możliwości zapoznania się z aktami i składania pism, skoro nie pouczył ich o uprawnieniach, związanych z sytuacją w postępowaniu.

S. S. będąc uczestnikiem postępowania już w 1989 roku również wycofał odwołanie. Jak jednak wyjaśnił na rozprawie w dniu 9 listopad 2016 r., w toku postępowania, a przed 2005 r. złożył oświadczenie, w którym odwołał cofnięcie odwołania. Z uwagi na to, że Sąd nie dysponował aktami dotyczącymi tego okresu postępowania, zarzutu tego nie można było zweryfikować w toku postępowania sądowoadminiatracyjnego. Była to zatem kwestia wymagająca ustalenia, ocenie podlegać powinna również skuteczność uchylenia się przez skarżącego od skutków prawnych oświadczenia woli o cofnięciu odwołania.

Analiza akt postępowania administracyjnego, w tym znajdujących się w nich dokumentów prowadzi w ocenie Sądu po raz drugi rozpoznającego sprawę do wniosku, że Wojewoda [...] w pełni wykonał wytyczne zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia z dnia 9 listopada 2016 r., sygn. II SA/Łd 561/16.i doszedł do trafnego wniosku o zaistnieniu w oparciu o art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. podstawy prawnej do umorzenia postępowania odwoławczego.

Organ odwoławczy w nie budzący jakichkolwiek sposób, w oparciu o prawomocne postanowienia spadkowe ustalił, że następcami zmarłych stron postępowania J. S. i W. S. są obecnie: M. S. reprezentowany przez S. S., S. S., L. S., i M. C. Osobom tym przysługuje przymiot strony w obecnie toczącym się postępowaniu. Organ skierował zatem do wymienionych osób wezwanie do wypowiedzenia się w przedmiocie oświadczenia złożonego przez J. S., W. S. i S. S. o cofnięciu odwołania zawartego w piśmie z dnia [...] znajdującym się w aktach postępowania administracyjnego. Organ nie znalazł bowiem w tych aktach pisma S. S. o odwołaniu cofnięcia odwołania złożonego przed 2005 r., na które powołał się S. S. na rozprawie w dniu 9 listopada 2016 r. Skarżący dowodu złożenia takiego pisma nie przedstawił w toku postępowania administracyjnego, zaś przed Sądem na rozprawie w dniu 10 stycznia 2018 r. oświadczył, że nie posiada ani kopii tego pisma, ani też potwierdzenia jego złożenia.

Jednocześnie w pismach skierowanych do obecnych stron postępowania wyjaśniono, że w razie braku stosownych oświadczeń w wyznaczonym terminie, organ przyjmie, że oświadczenia złożone przez poprzedników prawnych o cofnięciu odwołania zostały podtrzymane.

W ocenie Sądu – wbrew odmiennemu poglądowi skarżącego - organ odwoławczy był uprawniony do takiego działania. Organ związany terminami załatwienia sprawy przewidzianymi w art. 35 K.p.a. nie może bowiem przez bliżej nieokreślony czas oczekiwać na zajęcie stanowiska przez stronę postępowania.

Zgodnie z art. 137 K.p.a. strona może cofnąć odwołanie przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy. Organ odwoławczy nie uwzględni jednak cofnięcia odwołania, jeżeli prowadziłoby to do utrzymania w mocy decyzji naruszającej prawo lub interes społeczny.

W odpowiedzi na wezwanie organu odwoławczego M. C. w piśmie z dnia [...] podtrzymała oświadczenie woli o cofnięciu odwołania. L. S. nie odpowiedział na wezwanie Wojewody. Z kolei S. S. w piśmie z dnia [...] nie odniósł się do kwestii wspomnianego oświadczenia o "odwołaniu cofnięcia odwołania", nie zajął również żadnego stanowiska w zakresie przywołanego oświadczenia. W piśmie tym zawarł natomiast pytania zmierzające do wyrażenia przez organ stanowiska w przedmiocie merytorycznego rozpoznania sprawy, w tym "podania metody przyjętej przy określeniu wysokości odszkodowania oraz decyzji z tym związanych, jak również możliwych do przyjęcia, w czasie wydawania decyzji odszkodowawczej, metodach wyceny i uzasadnienia przyjętej przez organ metody" – (pkt 2 pisma), a nadto "poinformowania nas o możliwych skutkach dotyczących wypłaconych kwot tytułem odszkodowania w sytuacji podtrzymania odwołania, a więc na ile zmieni się decyzja określająca wysokość odszkodowania – czy będzie to kwota większa od wyliczonej, czy pozostanie ona bez zmian" – (pkt 5 pisma).

Powyższe jednoznacznie wskazuje, że skarżący uzależniał swoje stanowisko w przedmiocie cofnięcia odwołania od ustalenia, czy z uwagi na wysokość odszkodowania dalsze prowadzenie postępowania administracyjnego byłoby dla niego korzystne, co w toku tego postępowania nie mogło odnieść zamierzonego przez skarżącego skutku.

Nie ulega wszak wątpliwości, że organ odwoławczy nie był zobowiązany do udzielenia odpowiedzi w tym zakresie w trybie powołanego art. 9 K.p.a., a tym bardziej do prowadzenia ze stroną korespondencji zmierzającej do ujawnienia treści ewentualnej decyzji, która mogłaby zapaść w wyniku merytorycznego rozpoznania sprawy. Co więcej, decyzja ta mogłaby zapaść po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, ponownym ustaleniu odszkodowania i waloryzacji już wypłaconego w 1989 r.

Treść pisma z dnia [...] potwierdza zatem - wbrew argumentom skargi - niejednolitość i brak konsekwencji stanowiska skarżącego w zakresie oświadczenia o cofnięciu odwołania od decyzji wydanej w [...] Skarżący nie przestawił również jakiegokolwiek dowodu, jakoby takie oświadczenie złożył przed wydaniem zaskarżonej decyzji z dnia [...], będąc osobiście w siedzibie organu. Dowodu takiego nie znalazł także Sąd analizując dokumenty znajdujące się w aktach postępowania administracyjnego. Z akt tych wynika natomiast, ze skarżącemu doręczano wszelkie dokumenty, o których przesłanie wnosił, zaś z jego bytności w siedzibie organu sporządzano notki urzędowe i protokoły.

Jak już powyżej wskazano, zgodnie z art. 137 K.p.a. strona jest uprawniona do cofnięcia odwołania najpóźniej do dnia wydania decyzji przez organ odwoławczy.

Zmiana stanowiska M. C. w przedmiocie cofnięcia odwołania w piśmie z dnia [...]. złożonym dopiero na etapie postępowania sądowoadminstracyjnego oraz na rozprawie w dniu 10 stycznia 2018 r. nie mogła zatem w żaden sposób wpłynąć na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji. Podobnie należy ocenić oświadczenie L.a S., złożone na tej rozprawie.

Jak już powyżej wskazano, wobec złożenia przez J. S., W. S. i S. S. pisemnego oświadczenia o cofnięciu odwołania od decyzji z dnia [...] nr [...] Zastępca Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie. Decyzja ta wyeliminowana została z obrotu prawnego w trybie nadzwyczajnym decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] oraz z dnia [...] również w zakresie działki nr 19/14. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, stwierdzenie nieważności nastąpiło, gdyż Zastępca Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami decyzją z dnia [...] winien był tylko umorzyć postępowanie odwoławcze w oparciu o art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., a nie uchylić decyzję z dnia [...] nr [...] i umorzyć postępowanie. Jednocześnie uzasadnienie decyzji Ministra Infrastruktury wskazuje na pismo J. S., W. S. i S. S. o cofnięciu odwołania i nie zawiera jakiejkolwiek informacji o piśmie o odwołaniu cofnięcia odwołania, na które powołuje się obecnie skarżący S. S. Powyższe wskazuje, iż w dacie wydawania decyzji przez Ministra Infrastruktury, ani też w dniu [...], czyli w dacie wydania decyzji o uchyleniu decyzji z dnia [...] i umorzeniu postępowania w aktach sprawy brak było takiego pisma.

Przedstawione powyżej okoliczności prowadzą w ocenie Sądu do wniosku, iż skarżący i uczestnicy postępowania szukają w każdy dostępny dla siebie sposób możliwości wzruszenia decyzji z dnia [...] i ponownego ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, które poprzednicy prawni oraz skarżący przyjęli i którego wysokości ostatecznie nie kwestionowali. Ich działanie nie mogło przeto znaleźć akceptacji organu odwoławczego, ani też Sądu.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda [...] również wszechstronnie i wyczerpująco odniósł się do decyzji z dnia [...] zarówno w zakresie przesłanek wywłaszczenia nieruchomości jak i odszkodowania określając jego wysokość i sposób wyliczenia. Rozważania organu w tym zakresie spełniają zatem przesłankę oceny cofnięcia odwołania pod kątem naruszenia prawa lub interesu społecznego przewidzianą w art. 137 K.p.a.

Z przytoczonych powyżej względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę jako bezzasadną oddalił.

M.K.