Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 761/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c)
journal: Dz.U. 2004 nr 210 poz 2135
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
article: art. 13 pkt 4
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ustawy

z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.) – dalej ustawa

o świadczeniach oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kpa., po rozpatrzeniu odwołania T. P., cytowanego dalej jako "skarżący", utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia

[...] października 2011 r. stwierdzającą objęcie skarżącego obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od 1 stycznia 1999 r. do nadal.

Do wydania powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w P., w związku ze złożonym przez skarżącego wnioskiem o "wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie nieistnienia obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne", zwrócił się do Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, cytowanego dalej jako "Dyrektor [...]OW NFZ" o wydanie decyzji dotyczącej objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym skarżącego, z tytułu prowadzonej przez niego pozarolniczej działalności gospodarczej.

W trakcie prowadzonego postępowania Dyrektor [...]OW NFZ skierował do skarżącego pismo zawierające wezwanie do uzupełnienia ww. wniosku oraz informację, że wniosek w sprawie zwolnienia go z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, przekazany przez ZUS, będzie traktowany jako wniosek w trybie art. 109 ustawy

o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Jak podał Dyrektor [...]OW NFZ, postępowanie będzie prowadzić do ustalenia, czy wnioskodawca podlega, czy nie podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, natomiast sprawa naliczania i poboru składek zdrowotnych nie będzie przedmiotem postępowania.

Skarżący przesłał pisemne wyjaśnienia, oświadczenie w sprawie okresu prowadzenia działalności, orzeczenia lekarskie oraz zaświadczenie z organu ewidencyjnego i urzędu skarbowego. Po ich analizie ustalono, że skarżący od dnia 20 października 1996 r. rozpoczął prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, prowadzonej przez Prezydenta Miasta P., pod numerem [...]. Skarżący

z dniem powstania obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, tj. od 1 stycznia 1999 r. dokonał w ZUS zgłoszenia do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej oraz składał dokumenty rozliczeniowe

za okres od miesiąca stycznia 1999 r. do maja 2011 r. Jak podał organ, do dnia zakończenia postępowania w niniejszej sprawie skarżący nie dokonał wykreślenia powyższego wpisu, w dniu 7 marca 2011 r. dokonał natomiast zmian we wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, rozszerzających przedmiot działalności. Nadto wskazano, że skarżący od 1996 r. do nadal pobiera świadczenia emerytalno – rentowe i posiada orzeczenia o niezdolności do służby w Policji. Jak zaznaczył Dyrektor [...]OW NFZ, skarżący od dnia 1 stycznia 1999 r. do nadal jest emerytem

i jednocześnie prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą, z której osiąga dochody, co potwierdza sam wnioskodawca, jak i Naczelnik Urzędu Skarbowego

w P. Jak podał organ, przytaczając obowiązujące przepisy prawa regulujące kwestię podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej oraz pobierania świadczeń emerytalno – rentowych stanowią dwa różne tytuły do podlegania temu obowiązkowi. Osoba spełniająca przesłanki do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z więcej niż jednego tytułu, winna opłacać składkę na ubezpieczenie zdrowotne z każdego

z tych tytułów odrębnie.

W konsekwencji powyższego, Dyrektor [...]OW NFZ decyzją z dnia [...] października 2011 r. ustalił, że T. P. jest objęty obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do nadal. Jak wskazał, swoje rozstrzygnięcie wydał na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym dyrektor oddziału wojewódzkiego NFZ rozpatruje indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego, do których zalicza się sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym.

Od decyzji z [...] października 2011 r. skarżący wniósł odwołanie, w którym wskazał na brak uzasadnienia przez organ zastosowania wobec jego osoby przepisów ustaw stanowiących podstawę wydania tej decyzji. Podał, że organ nie odniósł się do okresów nieistnienia obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne, podanych we wniosku skarżącego o "wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie nieistnienia obowiązku opłacania składek

na ubezpieczenie zdrowotne".

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z [...] stycznia 2012 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ. Wyjaśnił, iż w myśl art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniem społecznym lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, który

w wyniku postępowania wyjaśniającego ustalił, iż skarżący, na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej dokonanego pod numerem [...] figurował

w ewidencji Prezydenta Miasta P. jako osoba prowadząca działalność pozarolniczą. Organ podał, że w dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie brak informacji o okresach zawieszenia tej działalności.

Prezes NFZ wskazała, że skarżący pobiera od 1996 r. świadczenie emerytalno – rentowe i jednocześnie prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą, czyli posiada dwa tytuły do objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, ale kwestionuje obowiązek opłacania składek zdrowotnych z tytułu prowadzenia tej działalności. Nadto skarżący z dniem powstania obowiązku,

tj. od 1 stycznia 1999 r. dokonał w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych zgłoszenia do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenie działalności gospodarczej oraz składał dokumenty rozliczeniowe za okres od miesiąca stycznia 1999 r. do maja 2011 r. Jak wskazał Prezes NFZ, powołując się na dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych, określenie przez samego przedsiębiorcę daty rozpoczęcia działalności gospodarczej wpisywanej do ewidencji powodowało istnienie domniemania faktycznego, że z tą datą działalność gospodarcza została podjęta i była prowadzona aż do czasu jej wykreślenia z ewidencji. Domniemanie faktyczne ma znaczenie dowodowe i może być obalone. Ciężar przedstawienia dowodów na potwierdzenie faktycznego zaprzestania prowadzenia działalności spoczywa na ubezpieczonym.

Jak podał Prezes NFZ, skarżący poinformował, że jest osobą ubezpieczoną z tytułu pobierania emerytury – renty, prowadzi działalność gospodarczą i nie występowały przerwy w jej prowadzeniu oraz że w okresie jej prowadzenia osiągnął przychody w określonej wysokości. W związku z powyższym organ uznał, że skarżący nie kwestionował faktu prowadzenia pozarolniczej działalności. Skarżący oświadczył jedynie, jak zaznaczył organ, że część składek uległa przedawnieniu oraz że zgodnie z decyzją ZUS z dnia [...] listopada 1996 r. nie jest objęty ubezpieczeniem społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, wobec czego nie powinien podlegać ubezpieczeniu zdrowotnemu. Zdaniem Prezesa NFZ, czym innym jest kwestia objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym, a zupełnie czym innym kwestia obowiązku płacenia składki na ubezpieczenie zdrowotne. Okresy prowadzenia działalności gospodarczej, podlegania obowiązkowi ubezpieczenia z tytułu prowadzenia działalności oraz ubezpieczenia z tego tytułu nie są tożsame znaczeniowo.

Nadto Prezes NFZ wskazał, że przedawnieniu ulegają tylko roszczenia majątkowe, a nie inne prawa podmiotowe. Stwierdzenie obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu nie ma charakteru roszczenia majątkowego, lecz stanowi ustalenie istniejącego stanu faktycznego. W sprawie skarżącego chodzi

o ustalenie prawa podmiotowego, a ono nie ulega przedawnieniu.

Jak podał organ odwoławczy, NFZ nie zajmuje się wymierzaniem, pobieraniem i egzekucją składek na ubezpieczenie zdrowotne, gdyż zgodnie z art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach, sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych. Z tego względu decyzja Dyrektora [...]OW NFZ jest jedynie potwierdzeniem faktu, że skarżący podlegał w okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do nadal obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Podniósł, iż nie występował do organu z wnioskiem w sprawie dotyczącej objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym, a wydane w jego sprawie decyzje dotyczą tej kwestii. Podał, że zarówno decyzja z dnia [...] października 2011 r., jak i decyzja z [...] stycznia 2012 r. nie wyjaśniają w zrozumiały dla niego sposób treści art. 8 pkt 1 lit. c) ustawy

o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym obowiązującej od 1 stycznia 1999 r. Wskazał na decyzję ZUS z dnia [...] listopada 1996 r., zgodnie z którą nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu, gdyż nie wnosił o objęcie tym ubezpieczeniem z tytułu wykonywania działalności gospodarczej i uznał w związku z tym, że od 1 stycznia 1999 r. obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego również nie powinien podlegać. Zdaniem skarżącego, organy nie wyjaśniły należycie kwestii zmian w przepisach prawa dotyczących podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, a jedynie usiłowały przekonać, że do zdarzeń jakie miały miejsce po 1 stycznia 1999 r. zastosowanie będą miały przepisy ustawy zdrowotnej obecnie obowiązującej.

W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszy Zdrowia wnosząc

o jej oddalenie podtrzymał dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, jak również utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa

w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

W działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie, Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości zarówno jeśli chodzi o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i zastosowanych przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona argumentacja jest wyczerpująca i logiczna.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd jest sprawa ze skargi na decyzję Prezesa NFZ z dnia [...] stycznia 2012 r., utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2011 r., ustalającą, że T. P. (skarżący) podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do nadal.

Podstawą materialnoprawną wydania powyższych decyzji są przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. W tym miejscu należy zaznaczyć, że powszechny obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego w zakresie pozarolniczej działalności gospodarczej na przestrzeni ostatnich lat, w tym także okresu, którego dotyczy rozpoznawana sprawa, wynikał z różnych aktów prawnych i znacząco się zmieniał.

I tak:

1) do 19 września 2008 r. z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ww. ustawy

o świadczeniach opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2004 r., Nr 210 poz. 2135), w myśl którego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami

z nimi współpracującymi;

2) z dniem 20 września 2008 r. zaczął obowiązywać ww. przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, w brzmieniu zmienionym

art. 12 ustawy z 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2008 r., Nr 141, poz. 888 – zwaną dalej "ustawą o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej"),

w myśl którego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity - Dz. U. z 2008 r, Nr 164, poz. 1027).

Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w ww. przepisach powstaje i wygasa – w myśl art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, zarówno w brzmieniu sprzed, jak i po nowelizacji – w terminach określonych

w przepisach o ubezpieczeniach społecznych.

Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 – zwaną dalej także "ustawą o systemie ubezpieczeń") – obowiązującym do 19 września 2008 r., obowiązek ubezpieczenia społecznego dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, powstawał od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. Po nowelizacji – dokonanej art. 7 ustawy o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, tj. od 20 września 2008 r. – przepis art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń stanowi, że obowiązek ubezpieczenia dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, powstaje od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity - Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585).

Podobnie jak ww. ustawy: o świadczeniach opieki zdrowotnej oraz

o systemie ubezpieczeń, także ustawa o swobodzie działalności gospodarczej została znowelizowana ustawą o zmianie ustawy o swobodzie gospodarczej. Mianowicie art. 1 ustawy o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej wprowadził do ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej sprzed nowelizacji (tekst jednolity - Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 – zwanej dalej jako "ustawa o swobodzie gospodarczej"), art. 14a ust. 1, w myśl którego przedsiębiorca niezatrudniający pracowników może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 1 miesiąca do 24 miesięcy. Ust. 3 cytowanego przepisu stanowi, że w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca nie może wykonywać działalności gospodarczej i osiągać bieżących przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej. Nadto ust. 5 wskazuje, że zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej oraz wznowienie wykonywania działalności gospodarczej następuje na wniosek przedsiębiorcy i okres zawieszenia rozpoczyna się od dnia wskazanego we wniosku o wpis informacji o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej, nie wcześniej niż w dniu złożenia wniosku

i trwa do dnia złożenia wniosku o wpis informacji o wznowieniu wykonywania działalności gospodarczej.

Z powyższych regulacji wynika więc, że dopiero z dniem 20 września 2008 r. ustawodawca wprowadził dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą możliwość wyłączenia się spod obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu w związku z prawem zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej na podstawie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Mając wszystkie powyższe regulacje ustawowe na uwadze Sąd zauważa, że czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego jest tożsamy z czasem prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Okresy podlegania obowiązkowi ubezpieczenia wyznaczone zostały, co do zasady, przez formalne,

a nie faktyczne wykonywanie działalności, która stanowi tytuł ubezpieczenia.

Zarejestrowana działalność gospodarcza wiąże się z przymusem podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Jedynie wykreślenie wpisu pozarolniczej działalności gospodarczej z ewidencji lub odnotowanie przerwy w jej prowadzeniu powoduje zawsze - na stałe lub okresowo - ustanie obowiązku ubezpieczenia.

W konsekwencji, zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, aktualnym pozostaje pogląd, że domniemywa się, iż skoro nie nastąpiło wykreślenie działalności gospodarczej z ewidencji, to działalność ta była faktycznie prowadzona i w związku

z tym istniał obowiązek zapłaty składek na ubezpieczenie społeczne (por. wyroki Sądu Najwyższego: z 11 stycznia 2005 r., I UK 105/04, OSNP 2005 nr 13, poz. 198, z 25 listopada 2005 r., I UK 80/05, OSNP 2006 nr 19-20, poz. 309 oraz z 30 listopada 2005 r., I UK 95/05, OSNP 2006 nr 19-20, poz. 311).

Jednocześnie jednak należy zwrócić uwagę, że do 20 września 2008 r., kiedy nie funkcjonowała instytucja formalnego zawieszenia działalności gospodarczej, przedsiębiorca mógł skorygować okres prowadzenia działalności gospodarczej wynikający z wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, poprzez przedstawienie takich dowodów, które prowadziły do obalenia domniemania takiej działalności wynikające z wpisu do ewidencji. Ciężar dowodu wystąpienia przesłanek uzasadniających ustanie obowiązku ubezpieczenia (rzeczywistego zaistnienia przerwy w prowadzeniu działalności) obciążało stronę, która z faktu tego wywodziła skutki prawne w zakresie ustania obowiązku ubezpieczenia. Z chwilą jednak wejścia w życie art. 14 a ustawy z dniem 20 września 2998 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (ustawą z dnia 19 lipca 2008 r. o zmianie ustawy

o swobodzie działalności gospodarczej), który to przepis usankcjonował możliwość formalnego zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej na okres od 1 miesiąca do 24 miesięcy przez przedsiębiorcę niezatrudniającego pracowników oraz w związku art. 7 b ustawy prawo działalności gospodarczej, który stanowi, że wpisowi do ewidencji działalności gospodarczej podlega informacja o zawieszeniu działalności oraz o wznowieniu wykonywania tej działalności – osoba, która dokonała zawieszenia przestaje podlegać obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, określonego w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach, tylko wówczas, gdy złożyła stosowny wniosek o wpis informacji o zawieszeniu działalności gospodarczej we właściwym organie, tj. ewidencji działalności gospodarczej (w przypadku przedsiębiorcy – osoby fizycznej – we właściwym urzędzie prowadzącym ewidencję działalności gospodarczej, a od 1 lipca 2011 r. wniosek ten będzie składany do Centralnej Ewidencji Informacji Działalności Gospodarczej).

Innymi słowy, czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego jest tożsamy z czasem prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, przy czym od 20 września 2008 r. wyłączeniu od tego obowiązku podlegają osoby, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów

o swobodzie działalności gospodarczej. Do tej daty – 20 września 2008 r., ustawa

o swobodzie działalności gospodarczej nie przewidywała możliwości zawieszania prowadzenia działalności, wobec tego zainteresowany przedsiębiorca mógł obalić domniemanie faktyczne wynikające z wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, że taką działalność prowadził.

W tym miejscu należy zwrócić uwagę na to, że możliwość zawieszenia działalności gospodarczej ma charakter fakultatywny. Jest to instytucja prawna, która z punktu widzenia interesów przedsiębiorcy jest bardzo korzystną regulacją prawną, gdyż bez wskazania żadnych przyczyn daje możliwość zawieszenia wykonywanie działalności gospodarczej na pewien okres (ściśle oznaczony) z takimi implikacjami praktycznymi, jak choćby zwolnienie od dnia wskazanego przez przedsiębiorcę we wniosku z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej i opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne (art. 13 pkt 4 i art. 36a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Jednocześnie jednak trzeba podkreślić, że jest to instytucja sformalizowana i podlegająca określonym rygorom, a w szczególności wymagająca złożenia stosownego wniosku w odpowiednim organie ewidencyjnym

(w przypadku przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną – w organie ewidencji działalności gospodarczej) i wywołuje skutek prawny dopiero od momentu takiego wpisu. Jak podnosi się w literaturze przedmiotu oraz komentarzach do ustawy

o swobodzie działalności gospodarczej (por. dla przykładu: komentarz do ustawy

z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej M. Sieradzkiej – LEX/El), wniosek o wpis do ewidencji informacji o zawieszeniu działalności gospodarczej (jak i wpis do ewidencji o wznowieniu działalności), stanowi tzw. wniosek zintegrowany (czyli zgłoszenie do ZUS lub Centrali KRUS, GUS, naczelnika urzędu skarbowego). Stanowisko to Sąd w całości aprobuje, dodatkowo podnosząc, że organ ewidencyjny, jeśli stwierdzi przeszkody do pozytywnego załatwienia takiego wniosku, to może i powinien wydać rozstrzygnięcie w postaci decyzji administracyjnej odmownej.

Przenosząc powyższe rozważania oraz dokonaną analizę prawną obowiązujących przepisów na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że pierwsze zgłoszenie do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej z dniem 30 maja 2011 r., na co zwrócił uwagę skarżący, nie może stanowić o rozpoczęciu z tą datą okresu podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia tej działalności, zwłaszcza

w świetle dokumentów zgromadzonych w rozpatrywanej sprawie świadczących

o ciągłym prowadzeniu działalności przez skarżącego od dnia 1 stycznia 1999 r.

W konsekwencji powyższego Prezes NFZ zasadnie uznał, że skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do nadal, gdyż właśnie w tym okresie była prowadzona i w dalszym ciągu jest prowadzona działalność gospodarcza, a w związku z tym, istniał (istnieje) obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego z tego tytułu. Ubezpieczeniu społecznemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia jej rozpoczęcia do dnia jej zaprzestania. W tym samym okresie osoby te objęte są także obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Zatem bezsporne jest, że od dnia 1 stycznia 1999 r. skarżący zaczął podlegać obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia tej działalności.

Jak już bowiem podniesiono, zgodnie z ustawą o swobodzie działalności gospodarczej, ażeby zawiesić prowadzenie działalności gospodarczej należy wystąpić z wnioskiem o jej zwieszenie do właściwego organu ewidencyjnego – tego samego, który dokonał wpisu działalności gospodarczej do ewidencji. Po 20 września 2008 r. skarżący mógł zawiesić swoją działalności gospodarczą, i gdyby to rzeczywiście uczynił, to nie podlegałby w tym okresie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Jednakże, jak wynika z akt sprawy i dodatkowo skarżący sam to przyznaje, w żadnym czasie po 20 września 2008 r. nie zgłaszał zawieszenia prowadzenia swojej działalności gospodarczej w trybie przewidzianym w art. 14a ustawy o swobodzie.

Mając na uwadze powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie organy administracji nie dopuściły się naruszenia prawa materialnego, bowiem po wejściu w życie art. 13 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w aktualnym brzmieniu, skarżący nie zgłaszał zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu wielokrotnie przywołanego art. 14a ustawy

o swobodzie działalności gospodarczej (w brzmieniu nadanym art. 7 ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej)

Zdaniem Sądu, organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej oraz prawidłowo oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku prowadzonego postępowania, dokonując jego wszechstronnej oceny.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. Nr 270) orzekł, jak w sentencji.