Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2108/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-03-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1, par. 2,
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 18 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 163 poz 1348
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
article: art. 7, art. 8, art. 11, art. 75 par. 1, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2012 r. sprawy ze skargi D. U. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia ... lipca 2011 r., nr ... w przedmiocie przekazania wnioskodawcy do innego państwa i umorzenie postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy; 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adw. ..., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę ... zł (... złotych ... groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę ... zł (... złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę ... zł (... złotych ... groszy).


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z ... sierpnia 2011 r. wniesionej przez D. U. jest decyzja Rady do Spraw Uchodźców z ... lipca 2011 r. Nr ..., utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: Szef Urzędu) z ... czerwca 2011 r. nr ... o przekazaniu wnioskodawcy do N. do dnia ... grudnia 2011 r. oraz o umorzeniu postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Obywatel F., D. U. (zwany dalej: Skarżącym) wnioskiem z ... czerwca 2011 r. wystąpił do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o nadanie statusu uchodźcy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wskazując, iż przyjechał do Polski po pobycie we F. i R. Składając wniosek liczy na udzielenie pomocy jego dzieciom. Jego żona jest O., co wywołuje problemy rodzinne. Na terytorium F. bliscy Skarżącego byli poniżani, Skarżący opłacał mafii po ... USD miesięcznie. Po zaprzestaniu płacenia został pobity i był hospitalizowany. Po zakończeniu leczenia ewakuował się do R. Chciałby aby umożliwiono mu stały pobyt w Polsce.

W dniu ... czerwca 2011 r. Wydział Postępowań D. Urzędu do Spraw Cudzoziemców skierował wniosek do władz n. o przejęcie odpowiedzialności za rozpatrzenie wniosku azylowego złożonego przez Skarżącego na podstawie art. 16 (1) c Rozporządzenia Rady (WE) nr 343/2003.

Decyzją z dnia .. czerwca 2011 r. władze n. wyraziły zgodę na przejęcie odpowiedzialności za rozpatrzenie wniosku azylowego złożonego przez Cudzoziemca.

Szef Urzędu decyzją z dnia ... czerwca 2011 r. nr ... postanowił przekazać Skarżącego do R. i jednocześnie umorzył postępowanie w sprawie o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej.

W uzasadnieniu Szef Urzędu wskazał treść art. 19 ust. 3 Rozporządzenia nr 343/2003 zgodnie z którym przeniesienie wnioskodawcy z Państwa Członkowskiego, w którym złożył wniosek o azyl do odpowiedzialnego Państwa Członkowskiego następuje zgodnie z prawem krajowym pierwszego Państwa Członkowskiego, po przeprowadzeniu konsultacji pomiędzy zainteresowanymi Państwami Członkowskimi, tak szybko jak to możliwe, a najpóźniej w ciągu sześciu miesięcy od wyrażenia zgody na przyjęcie lub od decyzji wydanej na skutek wniesienia odwołania lub rewizji.

Mając powyższe na uwadze organ I instancji wskazał, iż postępowanie w sprawie o nadanie statusu uchodźcy stało się bezprzedmiotowe i zgodnie z art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego należało je umorzyć.

W odwołaniu z dnia ... lipca 2011 r. Skarżący podniósł, iż decyzja Szefa Urzędu narusza art. 8 Rozporządzenia Rady (WE) nr 343/2003 z 18 lutego 2003 r. ustanawiające kryteria i mechanizmy określania Państwa członkowskiego właściwego dla rozpatrywania wniosku o azyl, wniesionego w jednym z Państwa Członkowskich przez obywatela państwa trzeciego oraz istotnie narusza przepisy postępowania tj. art. 7 kpa i art. 77 kpa.

Rada do Spraw Uchodźców, po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego, decyzją z ... lipca 2011 r. nr ... utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Rada wskazała, iż w pełni podziela argumentację organu I instancji oraz ocenę okoliczności sprawy. Wniosek Szefa Urzędu do władz n. uzasadniony był rzeczywistymi przesłankami, zgodnie z którymi Wnioskodawca przybył na terytorium RP z R.. Władze R. wyraziły zgodę na rozpatrzenie wniosku D. U. o nadanie statusu uchodźcy. Podnoszone przez Cudzoziemca przesłanki rodzinne nie stanowią w niniejszym przypadku o zasadności rozpatrzenia wniosku przez stronę polską. Istnieją uzasadnione przesłanki , aby twierdzić, że Strona nie utrzymywała faktycznych stosunków z bliskimi, choć posiada dokumenty stwierdzające ojcostwo. Organ II instancji stwierdził, że w tej sytuacji powinien rozstrzygać stan faktyczny, czyli ustanie relacji pomiędzy partnerami oraz ojcem i dziećmi.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z ... lipca 2011 r. D. U. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nr ... .

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

- naruszenie prawa materialnego tj. art. 8 i art. 3 lit. i Rozporządzenia Rady (WE) nr 343/2003 z 18 lutego 2003 r. ustanawiające kryteria i mechanizmy określania Państwa Członkowskiego właściwego dla rozpatrywania wniosku o azyl, wniesionego w jednym z Państw Członkowskich przez obywatela państwa trzeciego (Dz.U. UE L 03.50.1) dalej: rozporządzenie Dublin II.

- istotne naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 kpa poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony, art. 8 kpa poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, art. 11 kpa poprzez naruszenie zasady przekonywania, art. 77 kpa oraz art. 107 § 3 kpa poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego oraz niewłaściwe uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, iż w Polsce ubiega się o nadanie statusu uchodźcy jego partnerka E. B. oraz troje ich dzieci – A. U., S. U. oraz M. B.. Skarżący poinformował o tym fakcie organy administracji w odwołaniu od decyzji organu I instancji w niniejszej sprawie. W załączeniu przedstawił tłumaczenia przysięgłe 3 odpisów aktów urodzenia dzieci oraz 2 odpisy aktu uznania ojcostwa. Dokumenty te poświadczają zdaniem skarżącego jego więzy rodzinne i nakazują traktować ich jako członków rodziny na podstawie rozporządzenia Dublin II. Ponadto w załączeniu do odwołania Skarżący przedstawił także oświadczenie o woli połączenia z jego dziećmi i partnerką. Wyjaśnił, iż jego rodzina została rozdzielona w trakcie ucieczki z kraju pochodzenia. Wjazd skarżącego na terytorium RP był spowodowany wolą połączenia się z rodziną. Przetransferowanie Skarżącego do N. będzie niezgodne z Rozporządzeniem Dublin II i będzie stało w sprzeczności z zasadą jedności rodziny, nie ma natomiast innej możliwości zachowania jedności rodziny niż pozostawienie Skarżącego w Polsce.

W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej ustawy p.p.s.a., koncentrują się na kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Sąd badając w tak zakreślonych granicach legalność decyzji Rady do Spraw Uchodźców doszedł do przekonania, że przy wydaniu kwestionowanej decyzji doszło do naruszenia przepisów art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071) - dalej: k.p.a., w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało uwzględnienie skargi.

Zauważyć należy, iż w przedmiotowej sprawie Skarżący złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Postępowanie w przedmiocie ww. wniosku zostało umorzone, bowiem organ I instancji orzekł o przekazaniu wnioskodawcy do N. W odwołaniu od ww. decyzji Szefa Urzędu z ... czerwca 2011 r. Skarżący podniósł, iż wyraża wolę połączenia z rodziną i w myśl art. 8 Rozporządzenia Rady (WE) 343/2003 z 18 lutego 2003 r. ustanawiającego kryteria i mechanizmy określania Państwa Członkowskiego właściwego dla rozpatrywania wniosku o azyl, wniesionego w jednym z Państw Członkowskich przez obywatela państwa trzeciego, Polska jest Państwem Członkowskim zobowiązanym do rozpatrzenia jego wniosku. Skarżący ma bowiem członków rodziny w Polsce i życzy sobie udzielenia azylu w Polsce.

Na wstępie podniesienia wymaga – co nie budzi wątpliwości tak w doktrynie, jak i ugruntowanym już orzecznictwie – że organ odwoławczy rozpoznając środek zaskarżenia winien przeprowadzić ponownie postępowanie zmierzające do wnikliwego i kompleksowego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy. Zatem nie może się ograniczyć tylko do samej oceny prawidłowości rozstrzygnięcia wydanego w pierwszej instancji, ignorując zarzuty odwołania i wnioski dowodowe podniesione przez cudzoziemca. Zadaniem organu drugiej instancji jest rozpatrzenie sprawy co do jej istoty, przy zastosowaniu wszystkich reguł postępowania przed organem administracji publicznej.

Przypomnieć należy generalną regułę wyprowadzoną z treści przepisu art. 7 i rozwiniętą w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którą, organ ma obowiązek zebrać w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy sprawy i rozpatrzyć go tak aby dokładnie wyjaśnić jej stan faktyczny. W tym zakresie może prowadzić postępowanie zarówno z urzędu, jak również badać dowody przedłożone przez stronę. Jednocześnie zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.

Zarzuty skargi okazały się usprawiedliwione, bowiem organ odwoławczy w żaden sposób nie uzasadnił, dlaczego uznał, że "przesłanki rodzinne nie stanowią w niniejszym przypadku o zasadności rozpatrzenia wniosku przez stronę polską" i że "istnieją uzasadnione przesłanki by stwierdzić, że strona nie utrzymuje faktycznych stosunków z bliskimi, choć posiada dokumenty potwierdzające ojcostwo".

Ani zatem z uzasadnienia decyzji ani też z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby było przeprowadzone, co do tych stwierdzonych w decyzji okoliczności, jakiekolwiek postępowanie dowodowe. Wskazane okoliczności przesądziły natomiast o nieuwzględnieniu odwołania Skarżącego.

W ocenie Sądu orzekającego działanie organu II instancji pozostaje w oczywistej sprzeczności ze standardami procedury administracyjnej i stanowi naruszenie ogólnych zasad postępowania administracyjnego. Ponadto jednym z elementów decyzji administracyjnej jest jej uzasadnienie faktyczne i prawne, które winno zawierać wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, w szczególności zawierać ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa (por. Wyrok NSA w Katowicach z dnia 23 października 1998 r., sygn. akt I SA/Ka 225/97). Ocena ta natomiast winna znaleźć, stosownie do wymogów art. 107 § 3 k.p.a. odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie organ uchybił tym obowiązkom, tj. nie uzasadnił motywów zaskarżonej decyzji poprzestając jedynie, na ogólnikowym twierdzeniu, a wręcz na przypuszczeniu, iż Skarżący nie utrzymuje faktycznych stosunków z bliskimi.

Sąd uznaje w konsekwencji, że działanie organu pozostawiające domysłom czy wskazane okoliczności zaistniały w sprawie skarżącego jest niedopuszczalne w świetle obowiązujących przepisów prawa, bowiem wymaga podkreślenia, że to na organach administracji spoczywa obowiązek właściwego zebrania materiału dowodowego, jego oceny a następnie uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz wyjaśnienia podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa.

Ponownie rozpoznając sprawę organ obowiązany będzie uwzględnić wskazane przez Sąd reguły postępowania administracyjnego oraz podjąć rozstrzygnięcie, na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, które następnie winien uzasadnić w sposób określony w art. 107 k.p.a.

Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm).