Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1050/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 155
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art 17 i art 24
journal: Dz.U. 2017 poz 1952
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz, Protokolant Specjalista Magdalena Nowacka-Brzeźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2019 r. sprawy ze skargi A. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku dla opiekuna oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Prezydent Miasta G. odmówił A. F. (dalej: "skarżący") przyznania prawa do zasiłku dla opiekuna, wnioskowanego w związku z opieką nad jego bratem P. F. . W jej uzasadnieniu stwierdzono, że w związku z tym, że decyzja organu I instancji z dnia [...] r., nr [...], nie wygasła z mocy prawa i do dnia [...] r. skarżący nie posiada uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego, to nie zostały spełnione warunki określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych i ustawie o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów do przyznania wnioskowanego zasiłku.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł skarżący zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie art. 16a i art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 2 ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych i ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Domagał się uchylenie decyzji organu I instancji i przyznania zasiłku dla opiekuna "w związku z wygaśnięciem z mocy prawa ustawy świadczenia pielęgnacyjnego dla osób dorosłych i przesłanki negatywnej z art. 17 ust. 5 pkt. 4 u.ś.r. z ochroną praw nabytych", oraz powołał się wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15.03.2016 r. sygn. akt IV SA/GI 575/15, mocą którego uchylono obie decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach stwierdzające nieważność decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia [...] r., nr [...], uchyliło decyzję organu I instancji z dnia [...] r. nr [...] i przyznało skarżącemu prawo do zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad bratem od [...] r. bezterminowo, w kwocie [...] zł. miesięcznie. Decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu [...] r., w jej pouczeniu znalazła się adnotacja o przysługującym skarżącemu prawie złożenia skargi w terminie 30 dni od daty jej doręczenia za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (k. 28 akt administracyjnych). Skarżący z tej możliwości nie skorzystał.

W pismach kolejno z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r. (tj. odwołanie z dnia [...] r. od decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] r., nr [...], odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad bratem od [...] r. bezterminowo) skarżący oświadczył, że wnosi o uchylenie od dnia [...] r. decyzji ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r., nr [...], przyznającej mu prawo do zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad bratem od [...]r. w kwocie [...] zł. miesięcznie bezterminowo, w związku ze zbiegiem uprawnień do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów z prawem do świadczenia korzystniejszego, czyli świadczenia pielęgnacyjnego.

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach odmówiło uchylenia za okres od [...] r. do [...] r. decyzji ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r., nr [...], przyznającej skarżącemu prawo do zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad bratem od [...] r. w kwocie [...]zł. miesięcznie bezterminowo, oraz uchyliło od [...] r. przywołaną decyzję ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. W uzasadnieniu decyzji powołało art. 27 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1952 z późn. zm., zwanej dalej: "ustawa o świadczeniach rodzinnych"), który stanowi, że w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń:

1) świadczenia rodzicielskiego lub

2) świadczenia pielęgnacyjnego, lub

3) specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub

4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub

5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami, strona ma możliwość wyboru jednego ze świadczeń, co do których strona mogłaby posiadać uprawnienia. W ocenie Kolegium, istotnym jest w tej sprawie, że skarżący pobiera zasiłek dla opiekuna, który decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. został mu przyznany od 1.05.2015 r. bezterminowo. Natomiast w art. 17 ustawa o świadczeniach rodzinnych normuje nie tylko sytuacje, kiedy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, ale także sytuacje, w których świadczenie to nie przysługuje. I tak, art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Zatem skarżącemu będzie można przyznać świadczenie pielęgnacyjne jedynie wówczas, gdy zaprzestanie pobierać zasiłek dla opiekuna, z którego to świadczenia zrezygnował składając oświadczenia woli w miesiącu maju 2018 r. oraz w sierpniu 2018 r. Fakt uzyskiwania przez niego zasiłku dla opiekuna nie może być w okolicznościach sprawy przeszkodą do przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego, ale wymaga wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna.

W ocenie Kolegium, z powyższych oświadczeń wynika zamiar zachowania ciągłości pobierania świadczeń i uniknięcia sytuacji, w której nie doszłoby do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Oświadczenie skarżącego - wobec nawiązania do regulacji art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych i art. 155 k.p.a. - wskazuje na pełną świadomość skarżącego co do konieczności zaprzestania pobierania świadczenia dotychczasowego. Wola skarżącego co do tego, jakie świadczenie chce pobierać, a więc to bardziej korzystne, została przez niego jasno wyrażona. Tym samym rolą organów jest umożliwienie skarżącemu ostatecznego "zrezygnowania" z pobierania zasiłku dla opiekuna. Zgodnie z art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.

Podzielając pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 1995 r. sygn. III SA 27/95 (LEX nr 26991), stwierdziło, że celem takiego postępowania nie jest merytoryczne rozpatrzenie sprawy, lecz weryfikacja decyzji pod kątem przesłanek wymienionych w art. 155 k.p.a. Zmiana (uchylenie) decyzji w tym trybie może dotyczyć zarówno decyzji wadliwych, jak i prawidłowych. Wzruszenie decyzji ostatecznej na tej podstawie - jak to wynika w sposób oczywisty z jego treści - jest możliwe tylko wówczas, gdy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Ocena, czy w konkretnej rozpatrywanej sprawie istnieją wymienione wyżej przesłanki przemawiające za wzruszeniem decyzji ostatecznej, należy do organu administracji państwowej. Z powyższego wynika więc, że celem postępowania prowadzonego na podstawie art. 155 k.p.a. nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie zaskarżonej sprawy, lecz dokonanie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej wyłącznie na podstawie przesłanek w tym przepisie wymienionych. Zatem zniesienie, zawężenie, rozszerzenie lub zmodyfikowanie praw i obowiązków, a takie działanie jest możliwe wyłącznie w odniesieniu do tych praw i obowiązków, które w chwili dokonywania zmiany określa decyzja administracyjna. Wobec tego organ może rozważać zmianę decyzji przyznającej prawo do zasiłku dla opiekuna jedynie w takim przypadku gdyby decyzja nie została jeszcze wykonana.

Należy w pełni zgodzić się ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 września 2012 r. (sygn. akt I GSK 1429/11), zgodnie z którym przepis art. 155 k.p.a. ma zastosowanie do takich decyzji, które nie zostały jeszcze "skonsumowane", zatem takich, których cel nie został jeszcze całkowicie zrealizowany.

Odnosząc się do treści oświadczeń skarżącego, dotyczących potrzeby uchylenia decyzji ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. Kolegium stwierdza, że jej uchylenie z mocą wsteczną i związane z tym pozbawienie skarżącego prawa do wypłaconego świadczenia może nastąpić wyłącznie na podstawie przepisów dotyczących świadczenia nienależnego. Brak jest natomiast podstaw do przyjęcia dopuszczalności pozbawienia przyznanego uprawnienia z mocą wsteczną w innych przypadkach, które uzasadniają wyłącznie zmianę lub uchylenie decyzji od daty jej wydania i ukształtowanie na przyszłość uprawnień strony.

Zmiana/uchylenie decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a., dokonane z urzędu po zainicjowaniu tego postępowania przez pisma skarżącego z dnia [...] i [...] r. oraz z dnia [...] r. przyznającej prawo do zasiłku dla opiekuna, przez odmowę tego zasiłku z innych przyczyn, niż pobranie świadczenia nienależnie, może nastąpić jedynie z momentem wydania przez organ decyzji w tym przedmiocie. Tym samym brak jest podstaw prawnych do uchylenia decyzji Kolegium od [...] r., dlatego też zasadne jest rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 1 decyzji, dotyczącym odmowy uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. za okres od [...] r. do [...] r. Uwzględniając słuszny interes strony, polegający na tym, że mając do wyboru możliwość korzystniejszego dla niej rozstrzygnięcia, nie pozostającego w kolizji z obowiązującym porządkiem prawnym, zasadne jest również uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. od [...] r. Niezależnie od powyższych rozważań, dotyczących prowadzenia postępowania w trybie art. 155 k.p.a., Kolegium wskazuje, że środki przyznane mocą decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...]r . zostały przekazane i przez już skonsumowane za okres od [...] r. do dnia orzekania w niniejszej sprawie. Wspomniane powyżej wymogi odnoszące się do istnienia decyzji oraz jej nieskonsumowania wynikają z założenia, zgodnie z którym art. 155 k.p.a. stosuje się wówczas, gdy uchylenie decyzji ostatecznej zmieni na przyszłość sytuację prawną strony, co do wykonywania przez nią uprawnień lub obowiązków wykreowanych wcześniej wydaną decyzją ostateczną (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2012 r., I GSK 1429/11; z dnia 4 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 828/11).

Niemożność zmiany ostatecznej decyzji ze skutkiem na przyszłość (dla wnioskującej o taką zmianę strony) rzutuje na rozstrzygnięcie, bowiem może stanowić przedmiot rozpoznania przez organ administracji tylko wówczas, gdy decyzja ta pozostaje w obiegu prawnym w chwili orzekania organu (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 1999 r. sygn. akt IV SA 1440/97, LEX nr 48240; z dnia 9 listopada 2006 r. sygn. akt II OSK 1316/05, LEX nr 310883; z dnia 17 września 2009 r. sygn. akt II OSK 1406/08).

W skardze z dnia 24 października 2018 r., skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący domagał się zarzucił zaskarżonej decyzji z dnia [...] r. naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez: błędną wykładnię art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych i pominięcie okoliczności, że prawo do wnioskowania i złożenia dokumentów o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od [...] r. zależy od spełnienia warunku przyznania prawa do zasiłku dla opiekuna, oraz błędną wykładnię art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a także naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w związku z art. 80 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie wszystkich jej okoliczności istotnych dla podjęcia rozstrzygnięcia. Zdaniem skarżącego w sprawie nastąpiła błędna wykładnia art. 24 ust. 2 i art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez pominięcie okoliczności, że prawo do wnioskowania i złożenia dokumentów o przyznanie korzystniejszego świadczenia pielęgnacyjnego od [...] r. zależy od warunku przyznania prawa do zasiłku dla opiekuna za okres od [...] r. bezterminowo do [...] r. Dopiero w [...] r. powstały warunki by skarżący mógł się ubiegać o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wobec sentencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24.10.2014 r. o sygn. akt K 38/13 i ugruntowanych linii orzecznictwa WSA. Organ zatem nie wyjaśnił wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, przyjmując, iż sam fakt przyznania i pobierania zasiłku dla opiekuna od [...] r. do [...] r. skutkuje brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za ten okres wraz z wyrównaniem.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej odrzucenie, bowiem skarżący nie wniósł wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 10 kwietnia 2018 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2188) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych decyzji, nie rozstrzyga więc sprawy merytorycznie. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Powyższe oznacza, że Sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze. Jednak ta kontrola nie obejmuje oceny wypełniania przez organy administracji tzw. pozasystemowych kryteriów słusznościowych, w szczególności kierowania się zasadami współżycia społecznego, ani kryteriów celowościowych, takich jak realizacja określonej polityki stosowania prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2009 r. o sygn. akt I OSK 1403/08, publ. CBOS). Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności wydanych w sprawie decyzji wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w granicach rozpoznawanej sprawy była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Katowicach z dnia 12 października 2018 r., wydana na podstawie art. 155 k.p.a., mocą której odmówiono uchylenia za okres od [...] r. do [...] r. decyzji ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. przyznającej skarżącemu prawo do zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad bratem od dnia [...] r. w kwocie [...] zł. miesięcznie bezterminowo, oraz uchylono od dnia [...] r. wymienioną decyzję ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r.

Zauważyć przyjdzie, że wniosek o odrzucenie skargi zawarty w odpowiedzi na skargę nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem doręczenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nastąpiło do rąk skarżącego w tym samym dniu. W kolejnych pismach z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r. (tj. odwołanie z dnia [...] r. od decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] r., nr [...], odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad bratem od [...] r. bezterminowo) skarżący oświadczył, że wnosi o uchylenie od dnia [...] r. decyzji ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r., nr [...], przyznającej mu prawo do zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad bratem od dnia [...] r. w kwocie [...] zł. miesięcznie bezterminowo, w związku ze zbiegiem uprawnień do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów z prawem do świadczenia korzystniejszego, czyli świadczenia pielęgnacyjnego.

Organ oświadczenia złożone przez skarżącego zakwalifikował jako wniosek o zmianę decyzji ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r., nr [...], w trybie art. 155 k.p.a. W tym stanie faktycznym została wydana w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja. Dokonując jej oceny należy mieć na uwadze, że odmawiając przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego organy powołały się również na zaistnienie przesłanki negatywnej przewidzianej w przepisie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym świadczenie to nie przysługuje jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Bezspornie skarżący miał ustalone bezterminowo prawo do zasiłku dla opiekuna właśnie decyzją ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. i to bezterminowo. Zatem w świetle treści przywołanego przepisu ustawy o świadczeniach rodzinnych skarżącemu można było przyznać świadczenie pielęgnacyjne dopiero po złożeniu stosownego wniosku, a po drugie wówczas, gdy zaprzestanie pobierać zasiłek dla opiekuna.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko i argumentację przedstawioną w wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 14 września 2017 r. sygn. akt III SA/Go 581/17, w którym wskazano m.in. że zmiany dokonane w zasiłkach ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw tj. art. 11 ust. 1 i 3 stwierdzające, iż dotychczasowe świadczenia pielęgnacyjne wygasają z dniem 30 czerwca 2013 r., oraz co do wadliwości art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, w zakresie, w jakim przepis ten różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13). Konsekwencją tego wyroku było uchwalenie ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, na mocy której umożliwiono wystąpienie z wnioskiem o przyznanie zasiłku dla opiekuna w okresie 4 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. Sąd ten, opierając się także na stanowisku WSA w Łodzi zawartym w wyroku z dnia 23 sierpnia 2016 r., sygn. akt II SA/Łd 422/16, w konkluzji stwierdził, że ograniczenie wykładni przepisów art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) ustawy tylko do literalnego brzmienia przepisu naruszałoby zasady demokratycznego państwa prawa. Zwrócenie się o zasiłek dla opiekuna było konsekwencją i skutkiem tychże działań legislacyjnych. Po drugie - jak wynika z treści art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń: (...) 2) świadczenia pielęgnacyjnego, lub 5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną.

Przepis ten wszedł w życie w dniu 1 stycznia 2016 r. zatem w dacie złożenia pierwszego wniosku z dnia [...] r., następnie drugiego z dnia [...] r. oraz trzeciego z dnia [...] r. skarżący domagał się korzystniejszego świadczenia z tytułu opieki nad bratem. W konsekwencji uzyskał świadczenie pielęgnacyjne z dniem [...] r., w rezultacie złożenia pierwszego wniosku w dniu [...] r., który następnie w dniu [...]r. uzupełnił o stosowny formularz. Zarówno w pismach kierowanych do organu, jak i w skardze skarżący zaznaczył, że termin złożenia wniosku wynikał z decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...]r., nr [...], przyznającej prawo do zasiłku dla opiekuna za okres od 1.05.2018 r. bezterminowo. Zatem decyzji wydanej w niniejszej sprawie.

Tymczasem, art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) ustawy o świadczeniach rodzinnych należy wykładać w ten sposób, że wprawdzie wyklucza on możliwość pobierania dwu świadczeń jednocześnie, jednakże nie uniemożliwia wyboru przez uprawnionego świadczenia także wówczas, gdy jedno z nich jest już przyznane wcześniejszą decyzją. By wybór ustawowo zagwarantowany stronie, o którym mowa w art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, mógł być skutecznie dokonany, nie zachodzi konieczność rezygnacji z przyznanego już świadczenia przed otrzymaniem zapewnienia organu, że drugie z tych świadczeń rzeczywiście zostanie przyznane. Skoro przepisy prawa umożliwiają wybór świadczenia, to organ nie powinien czynić jakichkolwiek przeszkód w uzyskaniu świadczenia korzystniejszego, a wręcz przeciwnie - winien przedsięwziąć takie czynności. Wprawdzie na gruncie prawa administracyjnego obowiązuje, w oparciu o art. 1 pkt 1 w związku z art. 104 k.p.a. zasada "jedna sprawa (uprawnienie lub obowiązek wynikający z przepisu prawa) - jedna decyzja" tym niemniej z uwagi na to, że z przepisu prawa wynika, że strona może otrzymywać w tych samych okolicznościach faktycznych i prawnych tylko jedno ze świadczeń wybrane przez nią, to kwestia tego wyboru, a tym samym i rezygnacji z zasiłku dla opiekuna, stanowi element faktyczny sprawy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, co wskazuje na możliwość uchylenia decyzji o jego przyznaniu z dniem 1 maja 2018 r. w trybie art. 155 k.p.a., z czego skarżący skorzystał.

Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 27 ust. 5 w związku z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jak już wskazano powyżej, odmowa przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego została oparta o dokonane przez organy obu instancji ustalenia, że pobiera bezterminowo zasiłek dla opiekuna w związku z opieką nad bratem od dnia [...] r. w kwocie [...]- zł., co skutkowało uchyleniem z dniem [...] r. tego prawa wobec przyznania korzystniejszego świadczenia od dnia [...] r. w postaci świadczenia pielęgnacyjnego. Art. 155 k.p.a. daje możliwość zmiany bądź uchylenia decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym, przy spełnieniu przesłanek w nim wymienionych. Skarżący, jak już zaznaczono wniosek o uchylenie decyzji złożył, a także dokonał wyboru świadczeń. W związku z powyższym wyjaśnić należy, iż postępowanie określone w art. 155 k.p.a. stanowi jeden z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, obejmujący przypadki weryfikacji decyzji prawidłowych lub obarczonych wadami niekwalifikowanymi, a więc wadami, które nie uzasadniają wszczęcia postępowań nadzwyczajnych, dotyczących wznowienia postępowania (art. 145 i następne k.p.a.) oraz stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 i następne K.p.a.). Stosownie do art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Podkreślić też trzeba, że nadzwyczajne postępowanie o zmianę lub uchylenie decyzji, prowadzone na podstawie powyższego przepisu jest postępowaniem w pełni samodzielnym i nowym w stosunku do postępowania zwykłego. Celem tego postępowania nie jest zatem ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną niejako w kolejnej instancji, lecz ustalenie, czy za zmianą (uchyleniem) decyzji ostatecznej przemawiają wymienione w art. 155 k.p.a. przesłanki, tj. interes społeczny lub słuszny interes strony oraz czy nie sprzeciwia się temu przepis szczególny. Zawarte w przepisie art. 155 k.p.a. sformułowanie "decyzja ostateczna na mocy której strona nabyła prawo", oznacza, że określone w decyzji ostatecznej uprawnienie lub obowiązek musi być wykonywany (realizowany) w dacie dokonania zmian. Przepis powyższy otwiera zatem możliwość weryfikacji decyzji, pozwalając organowi administracji na swobodę działania w zakresie określenia konsekwencji stanu faktycznego sprawy. Instytucja prawna przewidziana w art. 155 k.p.a. dopuszcza ingerencję w ostateczną decyzję administracyjną, stanowiąc wyjątek od określonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości tych decyzji. Dodać również należy, że decyzja wydana na podstawie art. 155 k.p.a. może dotyczyć wyłącznie kwestii rozstrzygniętych decyzją ostateczną organu, a więc decyzją, której dotyczy postępowanie o zmianę lub uchylenie. Konsekwentnie w trybie art. 155 k.p.a. nie można rozszerzać treści nowej sprawy administracyjnej, a zmiana decyzji w tym trybie może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej". Mieć bowiem należy na względzie, iż decyzja wydana na podstawie art. 155 k.p.a. może dotyczyć wyłącznie kwestii rozstrzygniętych zmienianą (uchylaną) decyzją organu, a nie kwestii nowych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 1993 r. sygn. akt I SA/1892/92, ONSA 1994, Nr 3, poz. 116). Co więcej również ocena zindywidualizowanego interesu społecznego i słusznego interesu stron, uzasadniających zmianę decyzji w trybie określonym w art. 155 k.p.a. nie może odbywać się w oderwaniu od stanu faktycznego i prawnego sprawy. Powoduje to, że ewentualna zmiana lub uchylenie decyzji w trybie określonym w art. 155 k.p.a. może mieć miejsce, tylko i wyłącznie wtedy, gdy w określonym uprzednio stanie faktycznym sprawy, za zmianą lub uchyleniem decyzji przemawiają względy celowościowe w postaci słusznego interesu strony lub interesu publicznego.

Mając na uwadze wszystkie powyżej przedstawione i omówione argumenty, Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.