Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 3237/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Sędzia WSA - Anna Falkiewicz-Kluj, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Protokolant sekr. sąd. - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2015 r. ze skargi P. S.A. z siedzibą w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranej dotacji; 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. ustalającą kwotę nienależnie pobranej dotacji w wysokości 546.221,15 wraz z odsetkami; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja w uchylonej części nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz P. S.A. z siedzibą w O. kwotę 12.680 zł (dwanaście tysięcy sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2013 roku, ustalającą P. S.A. do zwrotu kwotę dotacji pobranej nienależnie na podstawie umowy [...] z dnia [...] lutego 2008 roku w wysokości 556.458,16 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych po upływie 15 dni od dnia stwierdzenia nienależnego pobrania dotacji.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Dnia [...] lutego 2008 r. pomiędzy Województwem [...] a P. S.A. (dalej: P., Przewoźnik) została zawarta umowa, której przedmiotem było określenie szczegółowych zasad przekazywania przewoźnikowi dopłat z budżetu państwa z tytułu ustawowych uprawnień do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego autobusowego osób uprawnionych, określonych w ustawie z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego (t.j.Dz. U. z 2002 r. Nr 175, poz. 1440 z ze zm.).

Umowa została zawarta na okres od 1 stycznia 2008 r. do 31 grudnia 2008 r. i ulegała automatycznemu przedłużeniu w braku jej wypowiedzenia przez którąkolwiek ze stron w określonym terminie.

Urząd Kontroli Skarbowej w B. przeprowadził u Przewoźnika kontrolę w zakresie prawidłowości uzyskania i rozliczenia dopłat z tytułu stosowania obowiązujących ulg ustawowych w przewozach pasażerskich w 2010 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. przekazał Marszałkowi Województwa [...] oraz Przewoźnikowi wynik kontroli z dnia [...] marca 2013 r.

Przeprowadzone postępowanie kontrolne wykazało pobranie przez P. S.A. dopłat z tytułu ulg ustawowych do przewozów regularnych w kwocie 556.458,16 zł., mimo braku uprawnień do ich otrzymania na skutek:

- braku ważnych zezwoleń na wykonywanie przewozów regularnych osób w krajowym transporcie drogowym: wartość nienależnie pobranych dopłat to 10.237,01 zł,

- pobierania należności za przejazd wg innych cen niż wynikające z obowiązujących cenników opłat podanych do publicznej wiadomości pasażerów: wartość nienależnie pobranych dopłat to 546.221,15 zł.

Ustalił, że P. wykazał naliczenie dopłat z tytułu stosowania ulg do bezpłatnych i ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu autobusowego w 2010 r. na łączną wartość brutto 5.115.245,32zł. Urząd Marszałkowski Województwa [...] przekazał środki finansowe we wnioskowanej kwocie.

Marszałek Województwa [...], po wszczęciu postępowania w sprawie w sprawie zwrotu do budżetu Województwa [...] dotacji przedmiotowej pobranej nienależnie ustalił, że P.:

- nie posiadając ważnych zezwoleń na linie: nr [...], nr [...], nr [...], pomimo to dokonując sprzedaży biletów ulgowych na ww. liniach oraz nienależnie pobierając dopłaty do sprzedanych biletów ulgowych za miesiące sierpień — październik 2010 r.

- sprzedając ulgowe bilety miesięczne po cenach innych niż wynikające z obowiązujących cenników opłat podanych do publicznej wiadomości,

- nie przedstawiając właściwym organom cenników biletów miesięcznych oraz cen biletów ulgowych (jednorazowych i miesięcznych) ich zmian,

- wykonując na rzecz Gminy M. przewozy regularne specjalne,

naruszył zasady wykonywania przewozów regularnych w świetle przepisów art. 1 ust. 1 i art. 8a ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1992r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego w związku z przepisami art. 18 ust. 1, art. 18b ust. 1 pkt 4 i 6 i art. 18b ust. 2 pkt 4, art. 22 ust. 1 pkt 5, art. 22b ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz w myśl §3 ust. 1 pkt 1 i 2 umowy Nr [...] zawartej w dniu [...] lutego 2008r. pomiędzy Województwem [...] a P. S.A. w związku z czym nie przysługuje mu uprawnienie do uzyskania dopłat do ww. przewozów pasażerskich.

Stwierdził, że powyższe, na podstawie art. 252 ust. 1 pkt 2, ust. 4, ust. 5 i ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, jest przesłanką do żądania zwrotu kwoty nienależnie pobranej dotacji w wysokości 556.458,16 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych po upływie 15 dni od dnia stwierdzenia nienależnego pobrania dotacji tj. od dnia 20 marca 2013 r. czyli od daty otrzymania wyniku kontroli Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. znak: [...] z dnia [...] marca 2013 r. tj. 04 marca 2013r.

Dlatego decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. ustalił do zwrotu kwotę dotacji pobranej nienależnie w wysokości 556 458,16 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, po upływie 15 dni od dnia stwierdzenia nienależnego pobrania dotacji tj. od dnia 20 marca 2013 r.

Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: SKO) decyzją z dnia [...] września 2014 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając decyzję organ II instancji przywołał przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego (Dz.U. z 2012 r., poz.1138) określające w szczególności warunki, które musi spełnić przewoźnik, aby uzyskać dopłaty.

Stwierdził, odnosząc się do stanu faktycznego ustalonego przez organ I instancji, że skarżący nie kwestionuje faktu, że nie posiadał ważnych zezwoleń na linie nr [...], nr [...], nr [...], a pomimo to dokonywał sprzedaży biletów ulgowych na ww. liniach oraz niezależnie pobierał dopłaty do sprzedanych biletów ulgowych za miesiące sierpień - październik 2010 r. Przeprowadzone przez pracowników Urzędu Kontroli Skarbowej w B. postępowanie kontrole wykazało, że w okresie od dnia 29 sierpnia 2010 roku do dnia 17 października 2010 r. P. S.A. w O. nienależnie otrzymał dopłaty do sprzedanych biletów ulgowych na ww. liniach w łącznej kwocie 10.237,01 zł. W związku z powyższym skład orzekający Kolegium uznał ww. okoliczność za bezsporną.

Następnie, odnosząc się do kwestii sprzedaży ulgowych biletów miesięcznych po cenach innych niż wynikające z obowiązujących cenników opłat podanych do publicznej wiadomości, SKO stwierdziło, że nie podziela zarzutów odwołania. Z protokołu kontroli przeprowadzonej przez pracowników Urzędu Kontroli Skarbowej w B. wynika jednoznacznie, że Spółka prowadziła sprzedaż biletów miesięcznych w cenach innych niż wynikających z obowiązujących cenników (str. 13-17 protokołu).

Zarzut odwołania wskazujący, że stwierdzenie "inne ceny" jest nieprecyzyjne i nie określa, czy ceny te były niższe, czy wyższe, pozostaje bez znaczenia, bowiem z poczynionych w toku kontroli ustaleń wynika, iż w miesiącu grudniu 2010 r. bilety na miesiąc styczeń 2011 r. sprzedawane były zarówno w cenach ustalonych zarządzeniem Prezesa Zarządu P. S.A. Nr [...] z dnia [...] lipca 2010 roku, jak również w cenach ustalonych zarządzeniem Prezesa Zarządu P. S.A. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., a tym samym nie można podzielić argumentacji dotyczącej przedsprzedaży biletów ważnych od miesiąca stycznia 2011 r. po cenie obowiązującej od dnia 1 stycznia 2011 r., bowiem wówczas brak jest logicznego uzasadnienia dla sprzedaży biletów na miesiąc styczeń 2011 r. po cenach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2010 r. Ponadto z ww. zarządzenia z dnia 14 grudnia 2010 r. wynika, że zmiany cen biletów dokonuje się z dniem 1 stycznia 2011 r., a zatem słusznie organ I instancji stwierdził, że sprzedaż biletów w miesiącu grudniu według cennika obowiązującego od dnia 1 stycznia 2011 r. stanowiła naruszenie przepisów ustawy.

Powołując się na protokół z kontroli UKS, SKO stwierdziło, że w ww. zarządzeniach Prezesa Zarządu P. S.A. w O. określone zostały ceny biletów dla taryfy pasażerskiej (zwykłe i pośpieszne) oraz tabele cen umownych za bilety miesięczne według taryfy - normalny, a tym samym ww. zarządzeniami nie zostały określone ceny biletów ulgowych. Zauważyło, iż ceny biletów ulgowych wynikają z ulg ustawowych, określonych przepisami szczególnymi, od cen biletów normalnych, a zatem ceny biletów ulgowych nie wymagały zdaniem składu orzekającego, zatwierdzenia zarządzeniem Prezesa Zarządu P. S.A. w O. Niemniej jednak, ustalone na podstawie cen biletów normalnych, ceny biletów ulgowych winny zostać podane do publicznej wiadomości, co wynika wprost z przepisów ustawy o transporcie drogowym.

SKO przytoczyło treść art.18 b ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j.t. Dz.U. z 2007 r., poz.874 ze zm.), który to przepis określa zasady wykonywania przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym, w którym pkt 6 stanowi, że "cennik opłat został podany do publicznej wiadomości przy kasach dworcowych oraz w każdym autobusie wykonującym regularne przewozy osób, przy czym cennik opłat musi także zawierać ceny biletów ulgowych:

określone na podstawie odrębnych ustaw, a w szczególności ustawy z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 3138),

wynikających z uprawnień pasażerów do innych ulgowych przejazdów, jeżeli podmiot, który ustanowił te ulgi, ustalił z przewoźnikiem w drodze umowy warunki zwrotu kosztów stosowania tych ulg."

SKO stwierdziło również, że w myśl art. 18 b ust. 2 pkt 4 ww. ustawy podczas wykonywania przewozów regularnych zabrania się pobierania należności za przejazd niezgodnie z cennikiem opłat podanym do publicznej wiadomości pasażerów.

Podkreśliło, że cennik musi być podany do publicznej wiadomości w sposób określony ww. przepisem, a twierdzenie, że przywołanie w cenniku wysokości ulgi pozwalało zainteresowanemu na wyliczenie ceny biletu w oparciu o podaną cenę główną nie stanowi realizacji obowiązku określonego w ww. przepisie, który mówi o konieczności zawarcia w cenniku cen biletów ulgowych, nie zaś wskazania procentowo ulg umożliwiających samodzielne obliczenie ceny biletu.

Powołując się na protokół kontroli, SKO stwierdziło, że wynika z niego bezspornie, iż P. pobierał opłaty za przejazd niezgodnie z cennikiem opłat podanym do publicznej wiadomości pasażerów, co jednoznacznie potwierdza załącznik nr 10 do protokołu z kontroli, gdzie na nośniku CD sporządzone zostało zestawienie obejmujące ceny biletów wg obowiązujących cenników (z uwzględnieniem ulg ustawowych), cenę rzeczywiście zapłaconą z zastosowaniem ulgi (kolumna nr 1), a także wartość biletu bez ulgi (kolumna nr 8), oraz obliczono kwotę dotacji stanowiącą różnicę między ceną biletu bez ulgi, a ceną rzeczywiście zapłaconą. Dla przykładu SKO wskazało, iż w pliku p.n. "[...]" w poz. nr 1 za miesiąc styczeń uwidoczniono, że w dniu 2 stycznia 2010 roku dokonano sprzedaży biletu za cenę 84.66 zł z zastosowaniem ulgi 49 % dla ucznia, a tym samym cena biletu normalnego wynosiła 166,00 zł, który według cennika podanego do publicznej wiadomości winien kosztować 195,00 zł.

SKO nie podzieliło natomiast stanowiska organu I instancji w kwestii nie przedstawiania przez P. S.A. w O. właściwym organom cenników biletów miesięcznych oraz cen biletów ulgowych (jednorazowych i miesięcznych) i ich zmian, bowiem do odwołania załączone zostały kopie pism kierowanych do Urzędu Marszałkowskiego w W. Delegatury w O. oraz do Urzędu M., na których widnieją pieczęcie świadczące o ich wpłynięciu do organów.

Organ odwoławczy, odnosząc się do zarzutu wykonywania przez P. na rzecz Gminy M. przewozów regularnych specjalnych i naruszenia przez to zasady wykonywania przewozów regularnych (co dotyczyło umowy na dowóz uczniów do szkół), stwierdził, że okoliczność ta nie może zostać uznana za udowodnioną w granicach art.80 k.p.a.

Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że P. S.A. w O. naruszyła przepis art. 18 b ust. 2 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym podczas wykonywania przewozów regularnych zabrania się pobierania należności za przejazd niezgodnie z cennikiem opłat podanym do publicznej wiadomości pasażerów, a powyższa okoliczność w świetle zapisów umowy z dnia 20 lutego 2008 r. stanowi wystarczającą podstawę do żądania zwrotu kwoty nienależnie pobranej dotacji w wysokości 556.458,16 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych po upływie 15 dni od dnia stwierdzenia nienależnego pobrania dotacji.

P. S.A. zaskarżyło powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie w części w jakiej utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Marszałka Województwa [...] w zakresie w jakim decyzja organu I instancji ustala do zwrotu nienależnie pobraną dotację w kwocie 546 221,15 zł wraz z należnymi odsetkami, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji skarżąca Spółka zarzuciła:

naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 1 ust. 1 i art 8a ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego ("Ustawa o Dopłatach") poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, prowadzące do nieuprawnionego przyjęcia, że Skarżąca nie była uprawniona do otrzymywania dopłat z tytułu honorowania ustawowych ulg w ramach realizowanych przez siebie przewozów.

naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art 8a ust. 4 pkt 1 Ustawy o Dopłatach poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż rzekome naruszenie przez Spółkę przepisów art. 18b ust. 1 pkt 4 i 6 oraz art. 18b ust. 2 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym ("utd") stanowić może naruszenie przez Spółkę warunków do otrzymywania dopłat określonych w przepisach Ustawy o Dopłatach.

naruszenie przepisów postępowania w tym art. 7, 77 § 1 i 80 kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) poprzez brak ich zastosowania prowadzący do niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych, które są istotne dla prawidłowego rozpoznania sprawy oraz brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego, co skutkowało wydaniem wadliwej decyzji.

Uzasadniając skargę, skarżąca wyjaśniła, że kwestionuje zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą w części dotyczącej obowiązku zwrotu kwoty 546 221,15 zł wraz z odsetkami, ponieważ dotację w tej kwocie otrzymała zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami i umową w sprawie dopłat.

W pierwszej kolejności podniosła, że spełniła wszystkie warunki określone w art.8 a ust.4 pkt 1-3 ustawy o dopłatach, albowiem:

posiadała zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych osób w krajowym transporcie drogowym, wydane zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym;

stosowała kasy rejestrujące posiadające pozytywną opinię ministra właściwego do spraw finansów publicznych, które umożliwiają określenie kwoty dopłat do przewozów w podziale na poszczególne kategorie ulg ustawowych;

zawarła umowę z samorządem Województwa [...] określającą zasady przekazywania przewoźnikom dopłat (tj. Umowę w sprawie Dopłat).

Stwierdziła również, że w pełni realizowała obowiązki wskazane w § 3 ust. 1 Umowy w sprawie Dopłat, w tym w szczególności przewidziane w pkt 2 Umowy w sprawie Dopłat, obligujące Spółkę do stosowania przepisów określonych w Ustawie (tj. w Ustawie o Dopłatach).

Podniosła, że obowiązek przewidziany w treści art.18b ust.2 pkt 4 utd nie został ujęty w zamkniętym katalogu, których spełnienie uprawniało P. do otrzymania dopłat.

Podniosła również, że otrzymała kwotę dotacji w wysokości 546.221,15 zł z tytułu sprzedaży biletów ulgowych na podstawie ważnych zezwoleń na wykonywanie przewozów regularnych osób w krajowym transporcie drogowym wydanych z poszanowaniem wszelkich przepisów określonych w utd, która to okoliczność nie była kwestionowana przez organy orzekające obu instancji.

Zarzuciła, że brak jest podstaw do wywodzenia z treści przepisu art. 8a ust. 4 pkt 1 Ustawy o Dopłatach, dodatkowych (tzn. nieprzewidzianych zarówno w treści Ustawy o Dopłatach oraz Umowy w sprawie Dopłat) obowiązków, warunkujących otrzymanie dopłat przez przewoźnika. Bazując na wykładni przepisów Ustawy o Dopłatach oraz zapisów Umowy w sprawie Dopłat, stwierdziła, że określonego w art. 8a ust. 4 pkt 1 Ustawy o Dopłatach wymogu posiadania przez przewoźnika zezwoleń na wykonywanie przewozów regularnych osób w krajowym transporcie drogowym, wydanych zgodnie z przepisami utd nie można utożsamiać z warunkami wykonywania przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym określonych w utd (w tym z warunkiem przewidzianym w treści art. 18b ust. 2 pkt 4 utd). W tym zakresie zauważyła, że w treści § 3 ust. 2 lit. a) kolejnej umowy Nr [...] określającej zasady przekazywania dopłat (która to umowa z dniem 01 stycznia 2011 r. zastąpiła Umowę w sprawie Dopłat) zawartej w dniu [...] grudnia 2010r. pomiędzy Spółką i Województwem [...] (według wzoru opracowanego przez Województwo [...]), przewidziano zmianę warunków (w porównaniu do warunków określonych w treści Umowy w sprawie Dopłat) w zakresie otrzymywania dopłat przez przewoźnika, zgodnie z którą to zmianą jednym z warunków nabycia przez przewoźnika prawa do otrzymywania dopłat jest realizowanie przez niego przewozów zgodnie z warunkami posiadanego zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych osób w krajowym transporcie drogowym wydanego zgodnie z przepisami utd. Powyższe, w ocenie Spółki potwierdza, że określony w art. 8a ust. 4 pkt 1 Ustawy o Dopłatach wymóg posiadania przez przewoźnika zezwoleń na wykonywanie przewozów regularnych osób w krajowym transporcie drogowym, wydanych zgodnie z przepisami utd nie może być utożsamiany z wymogiem realizowania przez przewoźnika przewozów zgodnie z warunkami posiadanych zezwoleń na wykonywanie przewozów regularnych osób w krajowym transporcie drogowym wydanych zgodnie z przepisami utd (w tym m.in. zgodnie z warunkiem przewidzianym w treści art. 18b ust. 2 pkt 4 utd).

Zdaniem skarżącego P. kwestia ewentualnego naruszenia przez przewoźników przepisów utd, w tym np. art. 18b ust. 2 pkt 4 utd powinna być rozpatrywana wyłącznie przez pryzmat regulacji i skutków prawnych przewidzianych w tej ustawie, które statuują szereg zapisów "sankcjonujących" określone naruszenia.

W kwestii sprzedaży w grudniu 2010 r. ulgowych biletów miesięcznych ważnych na styczeń 2011 r. skarżąca Spółka wyjaśniła, że zgodnie z treścią Zarządzenia Nr [...] Prezesa Zarządu Spółki z dnia [...] grudnia 2010 r. nastąpiła zmiana cen biletów jednorazowych i miesięcznych na poszczególnych liniach autobusowych ujętych w treści przedmiotowego Zarządzenia. Zarządzenie weszło w życie dnia 14 grudnia 2010r. i ustalone w nim ceny biletów podlegały w tej samej dacie podaniu do publicznej wiadomości zgodnie z przepisami utd, w tym publikacji w jednostkach organizacyjnych Spółki (w tym m.in. przy kasach na dworcach w O. i placówkach terenowych Spółki w O. i W.). W związku z powyższym Spółka, w tej dacie rozpoczęła sprzedaż biletów miesięcznych (w tym ulgowych) na miesiąc styczeń 2011 r. w cenach wynikających z nowo obowiązujących cenników ujętych w formie załączników do Zarządzenia z dnia [...] grudnia 2010 r. Jest bowiem powszechną praktyką w obrocie i logicznym, że bilety miesięczne na kolejny miesiąc sprzedaje się pasażerom jeszcze w miesiącu poprzedzającym ważność danego biletu miesięcznego (a nie dopiero w miesiącu, w którym obowiązuje ważność danego biletu miesięcznego). Temu, że od wejścia w życie zarządzenia z dnia [...] grudnia 2010 r. obowiązywały nowe ceny biletów miesięcznych na styczeń 2011 r. nie przeczy fakt sprzedaży kliku biletów po starych cenach, co było wynikiem pomyłek.

Spółka podniosła również, że bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 18b ust.2 pkt 4 utd oraz art.18b ust.1 pkt 4 i 6 utd, to jest zarzut sprzedaży ulgowych biletów miesięcznych po cenach innych niż wynikające z obowiązujących cenników opłat podanych do publicznej wiadomości. Stwierdziła, że cenniki biletów miesięcznych, w tym ulgowych biletów miesięcznych, stosownie do załączników zarządzeń Prezesów, były - zgodnie z ww. przepisami utd - podawane przez Spółkę do publicznej wiadomości przy kasach dworcowych oraz w każdym autobusie wykonującym regularne przewozy osób (w tym m.in. w bileterce znajdującej się w każdym autobusie oraz w dokumentacji ogólnie dostępnej u kierowcy danego autobusu jak również na stronie internetowej Spółki).

Zarzuciła również organom orzekającym, że te nie przeprowadziły samodzielnie żadnych dowodów, opierając wyłącznie na ustaleniach Urzędu Kontroli Skarbowej zawartych w wyniku kontroli i dokumentach kontroli., czym w ocenie strony skarżącej naruszyły przepisy art.7 i 77§1 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej odrzucenie, wskazując, że skarżący nie wskazał na żadne nowe okoliczności sprawy, które miałyby wpływ na rozstrzygnięcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa,v: art.145 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art.134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami skargi.

Sąd rozpoznając skargę korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując oceny decyzji w zaskarżonej części, w granicach kompetencji przysługujących na podstawie ww. ustaw sądowi administracyjnemu, Sąd stwierdził, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego uzasadniającym jej uchylenie w tej części.

Na wstępie przypomnieć należy, że ustawą z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego (t.jed. Dz.U. z 2002r., Nr 175, poz.1440 ze zm., dalej: ustawa o uprawnieniach) przyznane zostały określonym grupom obywateli określone w ustawie ulgi przy przejazdach środkami transportu publicznego. Równocześnie w ustawie określone zostały zasady pokrywania kosztów związanych z finansowaniem ustawowych uprawnień do bezpłatnych lub ulgowych przejazdów. Art.8a ust. 1 ustawy o uprawnieniach stanowi, że koszty te pokrywane są z budżetu państwa. W myśl art.8a ust.2 to samorządy województw, z zastrzeżeniem ust. 2a, przekazują przewoźnikom wykonującym krajowe autobusowe przewozy pasażerskie dopłaty do tych przewozów z tytułu stosowania obowiązujących ustawowych ulg w przewozach pasażerskich, z zastrzeżeniem ust. 4. Zgodnie z art.8a ust.4 ww. ustawy, uprawnienie do otrzymywania dopłat, o których mowa w ust. 2, nabywa przewoźnik, który:

1) posiada zezwolenie na wykonywanie przewozów regularnych osób w krajowym transporcie drogowym, wydane zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371, z 2002 r. Nr 25, poz. 253, Nr 89, poz. 804 i Nr 199, poz. 1671 oraz z 2003 r. Nr 137, poz. 1302 i Nr 149, poz. 1452),

2) stosuje kasy rejestrujące posiadające pozytywną opinię ministra właściwego do spraw finansów publicznych, które umożliwiają określenie kwoty dopłat do przewozów w podziale na poszczególne kategorie ulg ustawowych,

3) zawarł umowę z samorządem województwa określającą zasady przekazywania przewoźnikom dopłat.

Co do zasady, a wynika to z art.8a ust.1a ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów, koszty związane z finansowaniem ustawowych uprawnień do bezpłatnych lub ulgowych przejazdów pokrywane są z budżetu państwa. Dopłaty otrzymywane przez P. z tytułu sprzedaży biletów ulgowych nie były więc dotacją przyznaną na finansowanie działalności tej Spółki, ale wywiązaniem się przez Skarb Państwa z obowiązku refundowania prywatnemu podmiotowi gospodarczemu braku dochodów wynikających z przyznania przez Państwo określonym grupom obywateli prawa do korzystania z ulg w przejazdach środkami publicznego transportu drogowego.

Obowiązek sprzedaży pasażerom biletów ulgowych przez P. S.A. w 2010 r. wynikał z podpisanej przez tę Spółkę z Województwem [...] umowy z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...], która to umowa, wobec niewypowiedzenia jej przez żadną ze stron, obowiązywała również w 2010 r.

Warunki, które musi spełnić przewoźnik, aby uzyskać dopłaty z tytułu sprzedaży biletów ulgowych zostały określone w §3 umowy, który stanowi, że dopłaty przysługują Przewoźnikowi, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

a/ realizuje przewozy zgodnie z obowiązującym rozkładem jazdy, spełniającym warunki określone w rozporządzeniu Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 13 stycznia 2006r w sprawie treści, sposobu i terminów ogłaszania rozkładów jazdy oraz ich aktualizacji, warunków ponoszenia kosztów związanych z zamieszczaniem informacji dotyczących rozkładów jazdy oraz podawaniem rozkładów jazdy do publicznej wiadomości (Dz.U.Nr 12, poz.79),

b/ stosuje przepisy określone w ustawie,

c/ prowadzi ewidencję sprzedanych biletów z ulgą ustawową za pomocą kas rejestrujących posiadających pozytywną opinię ministra właściwego do spraw finansów publicznych, które umożliwiają określenie kwoty dopłat do przewozów w podziale na poszczególne kategorie ulg ustawowych.

Sąd wskazuje, że ustawa, do której odwołano się w §3 lit. b umowy, to zgodnie z zapisem z §1 umowy, ustawa z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu drogowego. Błędne jest w tym zakresie stanowisko organów orzekających w sprawie, że odwołanie to dotyczy ustawy o transporcie drogowym.

Jak wyżej wskazano, ustawowe warunki, które musi spełnić przewoźnik aby uzyskać uprawnienie do otrzymywania dopłat z tytułu stosowania ustawowych ulg w przewozach pasażerskich zostały określone w art.8a ust.4 ustawy. Organy orzekające nie wykazały, że P. naruszył warunki uprawniające do otrzymania dopłat określone w ustawie i w umowie, poza wykonywaniem przewozów bez ważnego zezwolenia w okresie od 29 sierpnia 2010r. do 17 października 2010r. na liniach nr [...],[...] i [...], co nie jest kwestionowane przez stronę i nie jest objęte skargą.

Błędne jest stanowisko organów orzekających, że podstawą do uznania, że dopłaty nie przysługują może być naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Ustawa ta została przywołana w art.8a ust.4 pkt 1 ustawy o uprawnieniach wyłącznie dla wskazania, że przewoźnik musi posiadać określone zezwolenie wydane zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym. To czy przewoźnik wypełnia warunki wynikające z otrzymanego zezwolenia może być kwestionowane na podstawie ustawy o transporcie drogowym i w przypadku naruszenia przepisów tej ustawy powodować określone w niej konsekwencje, np. cofnięcie zezwolenia na podstawie art.24 ust.4 utd. Naruszenie warunków ustawy o transporcie drogowym (jeżeli miało miejsce), nie mogło jednak w stanie prawnym wynikającym z ustawy o dopłatach i umowy, obowiązujących w 2010 r. zwalniać Państwa z obowiązku pokrycia z budżetu poniesionych przez P. kosztów związanych z finansowaniem przyznanych ustawą uprawnień do ulgowych przejazdów.

Sąd nie podziela również dokonanej przez organy orzekające interpretacji przepisów zarządzenia Prezesa Zarządu P. z dnia [...] grudnia 2010 r. W ocenie Sądu, jeżeli zarządzenie weszło w życie [...] grudnia 2010 r., a dotyczyło cen biletów miesięcznych na styczeń 2011 r., to od daty wejścia w życie stanowiło podstawę do sprzedaży tych biletów po nowych cenach wynikających z zarządzenia. Jest rzeczą oczywistą, że bilety miesięczne są sprzedawane w miesiącu poprzedzającym miesiąc którego dotyczą, natomiast w cenach dotyczących miesiąca ich wykorzystywania.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów art.7,77 i 80 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez organy orzekające samodzielnego postępowania dowodowego i oparcie się wyłącznie na ustaleniach dokonanych przez Urząd Kontroli Skarbowej, WSA wyjaśnia, że organy orzekające miały prawo wykorzystać dowody zgromadzone przez UKS, zobowiązane były natomiast do ich samodzielnej oceny.

Rozpoznając sprawę ponownie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. weźmie pod uwagę przedstawioną przez Sąd wykładnię przepisów ustawy o uprawnieniach, zapisów umowy z [...] lutego 2008 r. oraz Zarządzenia Prezesa Zarządu P. z [...] grudnia 2010 r.

Z wyżej wyłożonych przyczyn Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.a p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję w jej zaskarżonej części, na podstawie art.152 p.p.s.a. orzekł, ze w uchylonej części decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z §14 ust. 2 pkt 1 lit. a) i z §6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).