Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA 1949/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2004-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 621  Sprawy mieszkaniowe, w tym dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Dnia 11 lutego 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Rausz Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Asesor WSA Irena Szczepkowska Protokolant Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2004 r. sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia "[...]" r. nr "[...]".


UZASADNIENIE

W piśmie z dnia 20 maja 2002 r. P. K. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji w oparciu o tytuł wykonawczy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy w G. z dnia 22 marca 2001 r., uchylenie w całości powołanego tytułu wykonawczego z uwagi na błąd co do osoby zobowiązanego, zawieszenie jego wykonania oraz nakazanie WAM OT w G. zwrotu nienależnie wyegzekwowanej kwoty wraz z odsetkami.

W uzasadnieniu podniósł, że niezachowanie terminu do złożenia zarzutów nie wynika z jego winy, bowiem nigdy nie został mu doręczony wskazany tytuł wykonawczy. Twierdzenie, że odebrał go w dniu 29 marca 2001 r. nie jest natomiast zgodne z prawdą, gdyż w tym dniu nie przebywał w G. Wskazał także, iż od dnia 5 stycznia 1998 r. jest zatrudniony w A. Sp. z o.o. w A., a od dnia 20 lipca 1998 r. do dnia 20 lipca 1999 r. mieszkał w S. Później kilkakrotnie zmieniał miejsce zamieszkania, pozostając jednak w S. Najemcą kwatery jest natomiast A. K. i to do niej należy skierować tytuł wykonawczy.

W wyniku rozpatrzenia wniosku, Dyrektor Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G., postanowieniem z dnia 31 maja 2002 r., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż WAM OT w G. prowadzi przeciwko P. K. postępowanie egzekucyjne dotyczące należności za korzystanie z kwatery położonej w G. przy ul. "[...]". Egzekucja prowadzona jest na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 22 marca 2001 r., Nr "[...]", doręczonego na adres stałego zameldowania P. K., aktualny w dniu doręczenia. W wykonaniu czynności egzekucyjnych dokonano zajęcia wynagrodzenia za pracę zobowiązanego w A Sp. z o.o. Zajęta cześć wynagrodzenia przekazywana jest na rachunek Agencji od maja 2001 r.

Organ I instancji podniósł, iż wnoszący zarzuty nie wskazał na żadną okoliczność, która uprawdopodobniłaby, że roczna zwłoka we wniesieniu zarzutów jest uchybieniem przez niego niezawinionym. Wskazał, iż doręczenia tytułu dokonano zgodnie z dyspozycją art. 43 kpa, zaś dokonywane czynności egzekucyjne, w tym potrącenie z wynagrodzenia, wykluczają, aby zainteresowany nie miał świadomości prowadzonej egzekucji i jej podstaw.

W zażaleniu na to postanowienie, P. K., wnosząc o jego uchylenie, podtrzymał twierdzenie, iż uchybienie terminowi do wniesienia zarzutów nastąpiło bez jego winy. Wskazał, że nie zamieszkiwał w kwaterze w G. w dniu 29 marca 2001 r. i nigdy nie otrzymał tytułu wykonawczego, a wraz z nim pouczenia o możliwości wniesienia zarzutów. O tytule wykonawczym strona dowiedziała się po dokonaniu pierwszego zajęcia wynagrodzenia, w dniu jego wypłaty około 10 maja 2001 r. W toku wielokrotnych telefonicznych i listownych interwencji skierowanych po tej dacie do WAM OT w G., strona nie została poinformowana o możliwości złożenia zarzutów, dopiero w wyniku zasięgnięcia porady prawnej, dowiedziała się o takiej możliwości.

Po rozpatrzeniu złożonego zażalenia, Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w O., postanowieniem z dnia 9 lipca 2002 r., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu, powołując się na brzmienie art. 58 § 2 kpa, podniósł, iż od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia zarzutów, tj. jak wskazała strona, około 10 maja 2001 r., do dnia złożenia prośby o przywrócenie terminu do ich wniesienia, tj. 21 maja 2002 r. upłynął rok. Wobec powyższego uznał, że w niniejszej sprawie nie istnieją okoliczności, które mogłyby uzasadniać przywrócenie terminu.

W skardze z dnia 8 sierpnia 2002 r., wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, P. K., zarzucając organowi wszczęcie postępowania egzekucyjnego bez uprzedniego doręczenia skarżącemu upomnienia,

następnie tytułu wykonawczego, a także nieustosunkowanie się do wszystkich podniesionych w zażaleniu zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania (a

tylko do wniosku o przywrócenie terminu) oraz nieuwzględnienie złego stanu zdrowia

i trudnej sytuacji materialnej skarżącego jako podstaw do zaniechania czynności egzekucyjnych, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je po

stanowienia organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazał, że nigdy nie odebrał tytułu wykonawczego, a wraz z nim pouczenia o prawie do złożenia zarzutów, co odebrało mu możliwość wcześniejszej obrony. Dopiero po zasięgnięciu porady prawnej dowiedział się, że skoro nie otrzymał tytułu wykonawczego, to zarzuty może złożyć w każdym terminie i termin ten będzie zachowany.

'

Podniósł, że pomimo zameldowania na pobyt stały w kwaterze w G. do dnia 12 czerwca 2001 r., nie zamieszkiwał tam na stałe. Twierdzenie, że tytuł wykonawczy odebrał w dniu 29 marca 2001 r. nie jest zgodne z prawdą, bowiem w tym dniu nie przebywał w G. Powtórzył, iż od dnia 5 stycznia 1998 r. jest zatrudniony w A. Sp. z o.o. w A., a od dnia 20 lipca 1998r. mieszka w S. Później kilkakrotnie zmieniał miejsce zamieszkania pozostając jednak w S., skąd dojeżdżał do pracy w A. Codzienne dojazdy do A. z G. byłyby bowiem zbyt uciążliwe ze względu na dzielącą te miasta odległość. Wskazał, że ponieważ nie zamieszkiwał na stałe w kwaterze w G. w okresach podanych w tytule wykonawczym, art. 37 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, nie znajduje zastosowania w jego sprawie. Sam fakt zameldowania w kwaterze nie stanowi bowiem o stałym zamieszkiwaniu i obowiązku ponoszenia opłat. Terminy zamieszkania i zameldowania nie są jednoznaczne znaczeniowo. Wyjaśnił, iż o zadłużeniu mieszkania, którego najemcą jest jego matka A. K. i tytule wykonawczym dowiedział się po dokonaniu pierwszego zajęcia połowy wynagrodzenia około 10 kwietnia 2001 r. Po tym fakcie, wielokrotnie telefonicznie i listownie interweniował w tej sprawie do Dyrektora WAM OT w G., lecz nie został poinformowany o możliwości odwołania się.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Podkreślił, że orzekając o obowiązku ponoszenia opłat czynszowych lokalu mieszkalnego w G., organ I instancji kierował się art. 37 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 86, poz. 433 ze zm.). Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego, nie doręczenia upomnienia i tytułu wykonawczego jest pozbawiony podstaw, bowiem zgodnie z ust. 2 art. 37 powołanej wyżej ustawy, za zapłatę czynszu i opłat z tytułu zajmowania kwatery lub lokalu mieszkalnego odpowiadają solidarnie pełnoletnie osoby stale w niej mieszkające. Wybór dłużnika solidarnego należy natomiast do wierzyciela. Wojskowa Agencja Mieszkaniowa wysłała upomnienie z dnia 16 stycznia 2001 r. w stosunku do A., P. i J. K. za zaległości czynszowe na dzień 31 grudnia 2000 r. W ślad za upomnieniem w dniu 22 marca 2001 r. wystawiony został tytuł wykonawczy w stosunku do skarżącego, który wysłano w dniu 28 marca 201 r. i doręczono w dniu 29 marca 2001 r. Od maja 2001 r. nastąpiło natomiast zajęcie wynagrodzenia na poczet zobowiązań.

Organ odwoławczy podniósł, że wnoszący skargę nie wskazał na żadną okoliczność, która uprawdopodobniłaby, że roczna zwłoka we wniesieniu zarzutów jest przez niego niezawiniona. Ponadto, zgodnie z ustawą z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, obowiązek meldunkowy polega na zameldowaniu się w miejscu stałego pobytu. Jeżeli zatem skarżący nie zamierzał mieszkać w lokalu w G. winien się wymeldować, co też uczynił, ale dopiero w dniu 12 czerwca 2001 r. W odniesieniu do pozostałych zarzutów, organ odwoławczy wskazał, iż nie dotyczą przedmiotu sprawy o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:

Powyższa skarga, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1271 ze zm.).

Podkreślić należy, że stosownie do art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Wojewódzki

Sąd Administracyjny ma obowiązek badania zgodności zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego wyłącznie z punktu widzenia jego legalności, a więc z punktu widzenia jego zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Sąd nie jest natomiast związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów w niej podniesionych i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie naruszenia prawa, skutkujące wzruszeniem zaskarżonego aktu lub czynności.

Na podstawie akt niniejszej sprawy Sąd ustalił, że w dniu 22 marca 2001 r. Wojskowa Agencja Mieszkaniowa Oddział Terenowy w G., po uprzednim przesłaniu upomnienia adresowanego do A., P. i J. K., zamieszkałych w G. przy ul. "[...]", wystawiła tytuł wykonawczy, w którym jako zobowiązanego do zapłaty należności z tytułu zajmowania lokalu, wskazała P. K.

Skarżący w toku postępowania o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej podniósł, iż nigdy nie otrzymał tytułu wykonawczego. Twierdzenie to pozostaje w sprzeczności ze stanowiskiem organów, według których doręczenie skarżącemu tytułu wykonawczego nastąpiło w dniu 29 marca 2001 r. Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie pełnomocnik organu egzekucyjnego podniósł, iż twierdzenie to opiera na zestawieniu wysłanej korespondencji.

Ustalenie, czy w niniejszej sprawie doszło do skutecznego doręczenia skarżącemu tytułu wykonawczego, ma podstawowe znaczenie dla jej rozstrzygnięcia. Brak doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego stanowi bowiem istotne uchybienie, którego stwierdzenie prowadzi do uznania, iż egzekucja administracyjna formalnie nie została wszczęta. Zgodnie bowiem z art. 32 § l ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 1991 r., Nr 36, poz. 161 ze zm.), w stanie prawnym obowiązującym w dacie wystawienia tytułu, organ egzekucyjny, przystępując do czynności egzekucyjnych zobowiązany był do doręczenia zobowiązanemu odpisu, stanowiącego podstawę egzekucji, tytułu wykonawczego, zaopatrzonego w klauzulę o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej oraz do pouczenia zobowiązanego, że przysługuje mu w terminie siedmiu dni prawo zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Z akt sprawy nie wynika, aby skarżącemu skutecznie doręczono tytuł wykonawczy. Brak jest bowiem zwrotnego potwierdzenia odbioru tytułu, a zestawienie wysłanej korespondencji, na które powołuje się organ, nie może stanowić dowodu na to, że wysłany w dniu 28 marca 2001 r. tytuł dotarł do zobowiązanego w sposób dający pewność, że mógł on zapoznać się z jego treścią. Brak doręczenia tytułu za pokwitowaniem, które świadczyłoby o jego odebraniu przez zobowiązanego, czy też ewentualnie przez osobę, która podjęła się oddania pisma adresatowi, nie daje podstaw do uznania, że skarżący otrzymał sporny tytuł, tym bardziej, że, jak wielokrotnie wskazywał, pomimo zameldowania pod wskazanym wyżej adresem, nie zamieszkiwał tam stale, a organ miał tego świadomość po ujawnieniu tej okoliczności przez skarżącego we wniosku z dnia 20 maja 2002r.

Mając na uwadze powyższe rozważania , uznać należy, że wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów był przedwczesny. Skoro bowiem skarżący nie otrzymał tytułu wykonawczego, nie mógł rozpocząć biegu termin do złożenia zarzutów. W konsekwencji brak było też podstaw do orzekania w przedmiocie przywrócenia tego terminu przez organy obu instancji.

W związku z sygnalizowanym brakiem doręczenia tytułu wykonawczego i wątpliwościami jakie powstały w świetle przedstawionych przez skarżącego okoliczności, organ powinien ponownie przesłać skarżącemu tytuł, tym razem jednak na wskazany przez niego adres miejsca zamieszkania. Dopiero po otrzymaniu tytułu wykonawczego, skarżący będzie mógł złożyć zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Ich zasadność nie mogła być bowiem przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie.

Na marginesie dodać należy, że w aktach sprawy brak jest również dowodu zawiadomienia skarżącego o zajęciu jego wynagrodzenia za pracę, które powinno być doręczone zobowiązanemu wraz z odpisem tytułu wykonawczego na podstawie art. 72 § l pkt 2 w związku z art. 32 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Mając na uwadze powyższe rozważania, Wojewódzki Sąd Administracyjny, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji na podstawie art. 145 § l pkt l lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).