Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 255/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6209 Inne o symbolu podstawowym 620
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność postanowienia I i II instancji
Oddalono skargę w części
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 2 i art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 20 § 1 pkt 1, art. 26 § 1, § 3a pkt 1 i § 5 pkt 1, art. 33 § 1, art. 54 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 17 ust. 2, ust. 10 i ust. 11
journal: Dz.U. 2020 poz 1845
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędzia WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 września 2022 r. sprawy ze skargi W. M. na postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 15 grudnia 2021 r. nr OPE.906.2.22.2021.JK.1 w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Starogardzie Gdańskim z dnia 25 października 2021 r. nr SE.906.2.2021.KW.26 w zakresie rozpoznania zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego i w tym zakresie umarza postępowanie w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, 2. oddala skargę w pozostałym zakresie, 3. oddala wniosek skarżącego o zwrot kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 15 grudnia 2021 r. nr OPE.906.2.22.2021.JK.1 w przedmiocie uznania zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego za bezzasadne.

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

W związku z odmową przez W. M. szczepienia dziecka G. M. przeciwko odrze, śwince i różyczce Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. wystosował w dniu 26 maja 2021 r. do W. M. wezwanie do dobrowolnego wykonania obowiązku szczepień. Wezwanie zostało doręczone 31 maja 2021 r.

Upomnieniem z dnia 6 lipca 2021 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny

w S. ponownie wezwał W. M. do stawienia się wraz z synem w gabinecie szczepień celem niezwłocznego rozpoczęcia wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, nie później niż w terminie 7 dni od doręczenia upomnienia. Upomnienie zostało doręczone 9 lipca 2021 r.

Pismem z dnia 1 lipca 2021 r. W. M. zwrócił się do gabinetu szczepień o udostępnienie badań bezpieczeństwa szczepionki, udostępnienie charakterystyki produktu leczniczego szczepionki, udostępnienie szczepionki pojedynczej niezawierającej związków glinu i rtęci zanieczyszczeń fizycznych i biologicznych oraz szczepionki etycznej. Ponadto W. M. wystąpił o przeprowadzenie wszelkich badań, na podstawie których można wykluczyć u dziecka przeciwskazania do podania szczepionki, a także wystawienie przez lekarza kwalifikującego do szczepienia zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikującym.

W piśmie z dnia 15 lipca 2021 r. W. M. zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. o wyjaśnienie, na jakiej podstawie organ wywiódł, że rodzic odmawia szczepień bądź niedopełnia obowiązku szczepień dziecka. W. M. powołał się na wątpliwości natury medycznej i etycznej zasadności szczepień wskazując, że pisma organu są bezzasadne, a postępowanie winno być umorzone.

W odpowiedzi z dnia 21 lipca 2021 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. podtrzymał dotychczasowe stanowisko informując, że zachowanie W. M. jest jednoznaczne z uchylaniem się od obowiązku zaszczepienia dziecka. Organ nie znalazł podstaw do umorzenia postępowania.

Pismem z dnia 30 lipca 2021 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny

w S. skierował do Wojewody Pomorskiego tytuł wykonawczy

nr SE.906.2.2021.KW.26 wystawiony na W. M. wraz z wnioskiem o zastosowanie do wymienionego środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, w związku z niedopełnieniem obowiązku poddania syna G. M. obowiązkowym szczepieniom ochronnym w zakresie określonym w części B punkcie 5 tytułu wykonawczego.

W piśmie z dnia 19 sierpnia 2021 r. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. W. M. wskazał, że dopełnił obowiązku szczepienia stawiając się na każdą wizytę i oświadczając chęć szczepienia. Rodzic podtrzymał stanowisko dotyczące przeciwskazań do szczepienia oraz wskazał na brak badania na okoliczność występowania przeciwciał po pierwszym szczepieniu. Ponadto wniósł o wskazanie, jaki przepis stanowi, że organ jest wierzycielem oraz podanie przepisu uzasadniającego stosowanie przepisów o egzekucji w administracji

w przypadku obowiązku szczepień.

W kolejnej odpowiedzi z dnia 31 sierpnia 2021 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. poinformował, że odpowiedź na zadane kwestie zawarta została w poprzednim piśmie organu, a następnie ponownie wyjaśnił wskazane kwestie.

Postanowieniem z dnia 9 września 2021 r. SO-IX.756.1349.2021.PK Wojewoda Pomorski nałożył na W. M. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 1.000 zł w związku z niedopełnieniem obowiązku poddania małoletniego syna G. M. obowiązkowym szczepieniom ochronnym w zakresie określonym w pkt 2

i wezwał do jej uiszczenia w terminie 1 miesiąca od daty doręczenia postanowienia

(pkt 1). Ponadto Wojewoda Pomorski wezwał zobowiązanego do dobrowolnego wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym (pkt 2) i ustalił opłatę

za czynności egzekucyjne w wysokości 68 zł (pkt 3).

W. M. w piśmie z dnia 30 września 2021 r. zgłosił zarzuty braku wymagalności obowiązku, niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym, prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ, zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz nieetyczności szczepionki.

Zobowiązany zarzucił, że przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych określają dla poszczególnych szczepień terminy ograniczone wiekiem dziecka i szczepienia wskazane w tytule wykonawczym nie są wymagalne, ponieważ dziecko nie ukończyło granicznego wieku określonego w ww. rozporządzeniu. Ponadto zarzucił,

że Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych na dany rok ogłoszony w dzienniku urzędowym ministra właściwego

do spraw zdrowia nie jest źródłem prawa obowiązującego w Polsce, ponieważ nie mieści się w katalogu źródeł prawa wymienionych w art. 87 Konstytucji RP.

Postanowieniem z dnia 11 października 2021 r., z uwagi na podniesione w postępowaniu egzekucyjnym zarzuty, Wojewoda Pomorski zawiesił postępowanie egzekucyjne.

Postanowieniem z dnia 25 października 2021 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. uznał zgłoszone przez W. M. zarzuty do postępowania egzekucyjnego za bezzasadne.

Jako podstawę prawną postanowienia organ wskazał na przepisy art. 34 § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

(Dz.U. 2020 r. poz. 1427), zwanej dalej w skrócie "u.p.e.a."

W uzasadnieniu postanowienia, odnośnie zarzutu braku wymagalności obowiązku wierzyciel wyjaśnił, że podstawą prawną do obowiązku szczepień przeciw wybranym chorobom zakaźnym jest art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, który zobowiązuje osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym na zasadach określonych w ustawie, przy czym zgodnie z art. 5 ust. 2 ww. ustawy, w odniesieniu do osób nieposiadających pełnej zdolności do czynności prawnych (m.in. dzieci), odpowiedzialność za wypełnienie tego obowiązku ponosi osoba sprawująca nad tą osobą prawną pieczę albo jej opiekun faktyczny (zwykle są to rodzice). Wykaz obowiązkowych szczepień ochronnych i grupy osób obowiązanych do poddania się tym szczepieniom zostały określone w art. 17

ust. 1 ww. ustawy i rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r.

w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 753), wydanym na podstawie upoważnienia zawartego w art. 17 ust. 10 ww. ustawy. Uzupełnieniem tych regulacji prawnych jest ogłaszany corocznie przez Głównego Inspektora Sanitarnego na podstawie delegacji ustawowej w drodze komunikatu, Program Szczepień Ochronnych przeznaczony dla lekarzy i pielęgniarek będących realizatorami obowiązkowych szczepień ochronnych, będący dokumentem o charakterze technicznym i zawierający informacje oraz wytyczne na temat sposobu realizacji obowiązku zgodne z aktualną wiedzą medyczną. Terminy realizacji obowiązku wykonania poszczególnych szczepień są uwarunkowane zaleceniami, jakie definiuje Program w zależności od kalendarzowego wieku dziecka. Obowiązek ten staje się egzekwowalny w chwili wejścia osoby objętej obowiązkiem w granice wiekowe zakreślone przez ustawę, w tym okresie obowiązkowe szczepienie ochronne powinny zostać wykonane.

Odnośnie argumentacji, że obowiązek nie może być wykonany ze względu na nieprawidłowe wykonanie badania kwalifikacyjnego przez lekarza

(zarzut niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym), organ przywołał znajdujące zastosowanie przepisy ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń

i chorób zakaźnych u ludzi oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Organ wskazał, że żaden przepis nie nakłada na lekarza obowiązku przeprowadzania testów np. na ewentualne alergie na substancje znajdujące się w szczepionkach. Ponadto szczepienia ochronne realizowane są przy użyciu preparatów szczepionkowych dopuszczonych do obrotu przez Prezesa Urzędu Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych zgodnie z ustawą Prawo farmaceutyczne, co gwarantuje bezpieczeństwo ich stosowania. Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej sprawują nadzór nad przeprowadzaniem obowiązkowych szczepień ochronnych, w oparciu o art. 5 pkt 3

i art. 25 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

(Dz.U z 2021 r. poz. 195), dokonując kontroli prowadzonej dokumentacji, natomiast

nie dokonują oceny merytorycznej przeprowadzonych przez lekarza badań, sporządzonych opinii czy dokonanej oceny stanu zdrowia pacjenta.

Organ wskazał, że w dniu 1 lipca 2021 r. lekarz przeprowadził badanie kwalifikacyjne G. M. i stwierdził brak przeciwwskazań do przeprowadzenia obowiązkowego szczepienia ochronnego przeciw odrze, śwince i różyczce. Przeprowadzenie badania zostało potwierdzone przez wystawienie przez lekarza zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym, którego wzór stanowi załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r.

Organ stwierdził, że w przypadku stwierdzenia uchylania się rodziców dzieci od wypełnienia ustawowego obowiązku szczepień dzieci (np. w wyniku poinformowania o tym fakcie państwowego powiatowego inspektora sanitarnego przez lekarza POZ), konieczne jest podejmowanie działań w celu przymuszenia osób zobowiązanych (rodziców dzieci) do wypełnienia tego obowiązku.

Zdaniem organu, również zarzut braku podstaw do wydania decyzji nakładającej obowiązek szczepień w stosunku do osoby nie spełniającego warunku określonego

w art. 33 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych

u ludzi jest bezzasadny. Organ wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, osoby przebywające na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej są zobowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym, w przypadku osób nieposiadających zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie tego obowiązku spoczywa na osobach sprawujących pieczę nad osobą małoletnią. Wykaz obowiązkowych szczepień ochronnych i grupy osób obowiązanych do poddania się tym szczepieniom zostały określone w art. 17 ust 1 ww. ustawy oraz w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Zatem obowiązek poddania dziecka szczepieniom obowiązkowym wynika wprost z ustawy i nie wymaga konkretyzacji w formie decyzji. Zgodnie z art. 5 § 1 pkt 2 u.p.e.a. oraz art. 5 pkt 3 ustawy o Inspekcji Sanitarnej, organy PIS są wierzycielem tego obowiązku, tj. podmiotem uprawnionym do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Wierzyciel wskazał, że stosownie do art. 6 u.p.e.a., ma obowiązek podjęcia wszelkich czynności w celu doprowadzenia do tego żeby obowiązek został przez zobowiązanego wykonany. Natomiast organem egzekucyjnym właściwym w zakresie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym jest wojewoda (art. 20 § 1 pkt 1 u.p.e.a.).

Odnośnie zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego organ przytoczył treść art. 20 § 1 pkt 1 i art. 122 § 1 u.p.e.a. i wskazał, że organ egzekucyjny nakłada grzywnę w celu przymuszenia. Przepis art. 121 § 2 ww. ustawy stanowi,

że każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10.000 zł, a zatem grzywny w wysokości 1.000 zł nałożonej przez Wojewodę Pomorskiego stanowiącej 1/10 maksymalnie dopuszczanej wysokości nie można uznać za nadmiernie uciążliwy środek egzekucyjny. Grzywna musi być nałożona w wysokości zapewniającej realizację jej celu, to jest skutecznego przymuszenia do wykonania obowiązku niepieniężnego, jakim jest poddanie dziecka obowiązkowym szczepieniom.

Odpowiadając na zarzut nieetyczności szczepionki organ wyjaśnił, że w skład szczepionki MMR wchodzą osłabione wirusy: odry (namnażany w linii komórek fibroblastów kurzych), świnki (namnażany w linii fibroblastów jaj kurzych lub zarodkach jaj kurzych) oraz różyczki (namnażany w linii komórek zarodka ludzkiego). Historia pozyskania linii komórek zarodka ludzkiego jest następująca: decyzją sądu amerykańskiego w latach sześćdziesiątych ubiegłego wieku przeprowadzono aborcję. Aborcja nie została dokonana w celu pobrania komórek płodów. Zamiast poddać usunięty zarodek standardowej utylizacji (spaleniu), z komórek tego zarodka wyprowadzono diploidalną linię komórek, której obecnie używa się do produkcji szczepionki. Papieska Akademia Pro Vita pod przewodnictwem włoskiego bioetyka Elio Sgreccij ogłosiła, że: "Rodzice powinni szczepić swoje dzieci dla ich dobra i dobra społeczeństwa", a także, że "użycie szczepionek nie oznacza współpracy z dobrowolną aborcją".

Organ stwierdził, że ustawowy obowiązek szczepień ochronnych oznacza niedopuszczalność korzystania z uprawnienia pacjenta do odmowy poddania się świadczeniu zdrowotnemu z powołaniem się na art.16 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U z 2020 poz. 849). Ustawa nie przewiduje bowiem prawa pacjenta do odmowy wyrażenia zgody na szczepienie ochronne. W przypadku obowiązkowych szczepień ochronnych, obowiązek szczepień wynika wprost z ustawy, a brak zgody szczepionego bądź jego przedstawiciela ustawowego nie zmienia faktu istnienia tego obowiązku. Szczepienia ochronne należą do świadczeń na rzecz zachowania zdrowia, zapobiegania chorobom i wczesnego wykrywania chorób art. 22 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowaniu ze środków publicznych (Dz.U z 2019 r. poz. 1373).

W zażaleniu na postanowienie wierzyciela W. M. powtórzył treść zarzutów, a ponadto uzasadnił swoje działania troską o zdrowie i życie dziecka. Wskazał, że nadal nie otrzymał odpowiedzi na swoje pismo od gabinetu szczepień. Ponadto Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. nie powiadomił, że przesyła tytuł wykonawczy do wojewody, który będzie prowadził postępowanie w sprawie egzekucyjnej, co skutkuje pozbawieniem prawa do prawidłowego udziału w postępowaniu.

Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2021 r. OPE.906.2.22.2021.JK.1 Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia 25 października 2021 r.

Odnośnie zarzutu braku wymagalności obowiązku organ wskazał, że sposób oraz forma realizacji szczepień określone zostały w art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Zdaniem organu, obowiązek respektowania zapisów zawartych w Programie Szczepień Ochronnych

ma swoje umocowanie w akcie prawnym w randze ustawy. Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wyjaśnił, że ramy czasowe określone w Programie Szczepień Ochronnych do wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych (0-19 lat) nie oznaczają dowolności w wyborze terminu wykonania szczepienia. Ściśle wyznaczone terminy szczepień przeciwko konkretnym chorobom zakaźnym oraz dokładnie określone interwały czasowe pomiędzy poszczególnymi szczepieniami zostały wyznaczone w oparciu o szeroko rozumianą aktualną wiedzę medyczną w tym zakresie, tak więc samodzielne przesuwanie terminów szczepień, czy też ich kumulowanie według własnego uznania nie jest możliwe. Program Szczepień Ochronnych precyzuje jakie szczepienia i w jakim okresie życia mają być wykonane, tym samym wskazując termin, w którym opiekun jest zobowiązany do umożliwienia zaszczepienia dziecka. Obowiązek wykonania szczepienia ochronnego staje się zatem wymagalny jeżeli szczepienie nie zostało wykonane w terminie określonym

w Programie Szczepień Ochronnych.

Organ wskazał, że w kwestii niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym, procedura poddania się szczepieniu ochronnemu jest działaniem, na którą składają się dwie czynności: badanie lekarskie kwalifikacyjne w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego oraz podanie szczepionki. Badanie kwalifikacyjne musi być aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed szczepieniem. W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego na konsultację specjalistyczną. Lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną dla osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, odnotowuje w dokumentacji medycznej okres przeciwskazania do wykonania szczepienia. Niewątpliwie do obowiązków lekarza należy ocena bezpieczeństwa przeprowadzenia szczepienia z punktu widzenia indywidualnego pacjenta. Kwalifikacja do szczepienia następuje po uzyskaniu informacji na temat uwarunkowań zdrowotnych mogących stanowić przeciwwskazanie do szczepień. To od przedstawiciela ustawowego lub opiekuna faktycznego, względnie z pisemnej informacji przez nich udzielonej, mogą wynikać ewentualne przeciwwskazania do szczepień, inne niż te, które zostaną stwierdzone w toku badania kwalifikacyjnego. Żaden przepis ustawy nie nakłada na lekarza obowiązku przeprowadzania testów np. w kierunku ewentualnych alergii na substancje znajdujące się w szczepionkach. Inaczej będzie jednak w sytuacji, gdy przedstawiciel ustawowy lub opiekun faktyczny poinformuje lekarza, że dziecko faktycznie jest uczulone na konkretne składniki - wówczas do lekarza posiadającego takie szczególne informacje będzie należało upewnienie się, czy w skład szczepionki (lub w przypadku "zwykłego" leczenia - w skład leku) tenże składnik nie wchodzi.

Organ wskazał, że ustawowy obowiązek szczepień ochronnych oznacza niedopuszczalność korzystania z uprawnienia pacjenta do odmowy poddania się świadczeniu zdrowotnemu, jakim w tym przypadku jest szczepienie ochronne. Ponieważ procedura poddania się szczepieniu ochronnemu jest działaniem, na którą składają się dwie wymienione czynności odmowa przez skarżącego poddania dziecka szczepieniu po wcześniejszym zakwalifikowaniu dziecka do szczepień, jest jednoznaczna z nieprzeprowadzeniem obowiązkowego szczepienia ochronnego. Lekarz w sposób prawidłowy przeprowadził lekarskie badanie kwalifikacyjne.

Odnośnie zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny organ uzasadnił, że organem egzekucyjnym właściwym w zakresie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym jest wojewoda, zgodnie

z art. 20 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej są wierzycielem tego obowiązku, tj. podmiotem uprawnionym do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym.

W ramach zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego organ podniósł, że dolegliwość grzywny w celu przymuszenia, nałożonej wobec niewykonania dobrowolnie obowiązku wynikającego z przepisu art. 17 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, ma za zadanie skłonić do wykonania przedmiotowego obowiązku. Wysokość grzywny została uzasadniona w zaskarżonym orzeczeniu. Co więcej, sytuacja majątkowa zobowiązanego i jego możliwości płatnicze mają znaczenie o tyle, o ile pozwalają ocenić skuteczność tego środka egzekucyjnego. Aby zatem środek ten nabrał charakteru dyscyplinującego, nałożona grzywna powinna być na tyle wysoka,

aby w ocenie zobowiązanego nieopłacalnym było jej uiszczenie tylko dla odłożenia

w czasie egzekwowanego obowiązku, czy to poprzez osobiste wykonanie przez zobowiązanego, czy w drodze wykonania zastępczego. Z tych też przyczyn w ramach uznania administracyjnego, wymierzając przedmiotową grzywnę, organ egzekucyjny winien kierować się zasadą celowości i skuteczności podjętych działań, a nie słusznym interesem strony.

W kwestii etyczności szczepionki, organ wskazał, że w 2005 r. opublikowano stanowisko Pontificia Academia pro Vita, przygotowane na zlecenie Kongregacji Doktryny Wiary. Mówi ono, że korzystanie z "nieetycznych" szczepionek przez dzieci i dorosłych jest przykładem biernej współpracy i nie jest równoznaczne z akceptacją aborcji. W związku z tym nie jest czynem moralnie nagannym, zwłaszcza gdy nie ma alternatywy, a zdrowie i życie dzieci oraz społeczeństwa jest istotnie zagrożone (działanie w imię większego dobra).

W skardze na postanowienie organu odwoławczego W. M. wniósł

o uchylenie postanowień organów obu instancji w całości jako naruszających prawo, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu skarżący powielił argumentację zastosowaną w zarzutach w sprawie egzekucji administracyjnej oraz zażaleniu.

Odnośnie zarzutu niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym zakwestionował on stanowisko organu że żaden przepis ustawy nie nakłada

na lekarza obowiązku przeprowadzenia testów np. na ewentualne alergie na substancje znajdujące się w szczepionkach. Zdaniem strony skarżącej, w ustawie w art. 17 ust. 1 ustawodawca wskazał, że wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. A przeciwwskazania do podania konkretnego szczepienia znajdują się w Charakterystyce Produktu Leczniczego. W przypadku świnki, odry i różyczki przeciwwskazania zostały przytoczone w tabeli. Przepis ustawy jednoznacznie mówi o wykluczeniu przeciwwskazań przed podaniem szczepienia. Skoro jednym z przeciwwskazań jest zapis, że nie należy stosować szczepionki jeżeli dziecko ma uczulenie na którykolwiek ze składników szczepionki, to właśnie ten zapis nakłada na lekarza obowiązek przeprowadzenia testów np. na ewentualne alergie na substancje znajdujące się w szczepionkach.

Ponadto w zaskarżonym postanowieniu znajduje się zatrważająca informacja: "(...) ustawowy obowiązek szczepień ochronnych oznacza niedopuszczalność korzystania z uprawnienia pacjenta do odmowy poddania się świadczeniu zdrowotnemu, jakim w tym przypadku jest szczepienie ochronne". Skarżący zapewnił, że nie chce korzystać z prawa odmowy, gdyż chce zaszczepić dziecko zgodnie z prawem i wolą producenta szczepionki. Nadto powołał się on na zasadę autonomii pacjenta w leczeniu sformułowaną w 1947 r. przez tzw. Kodeks norymberski, zgodnie z którą "nie wolno prowadzić żadnych badań i eksperymentów medycznych

na człowieku bez jego zgody".

Odnośnie zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego skarżący uzupełnił dotychczasowe stanowisko wskazując, że organ ustalając kwotę grzywny nie wybrał środka najmniej uciążliwego dla zobowiązanego, bowiem nie wziął pod uwagę końcowej sumy jaką zobowiązany będzie musiał zapłacić. Nie trudno sobie wyobrazić, że kwota 2.136 zł dla 4-dzietnej rodziny może stanowić zbyt dotkliwą grzywnę. Nie bez znaczenia jest też fakt, że organ nie wziął pod uwagę sytuacji majątkowej zobowiązanego. Sytuacja finansowa rodziny jest trudna, gdyż tylko jeden z rodziców pracuje uzyskując wynagrodzenie w wysokości około 3.000 zł, drugi rodzic jest osobą poszukującą pracy. Znalezienie pracy jest trudne z uwagi na dodatkowe obciążenie rodzica boreliozą, która często uniemożliwia podjęcie proponowanego zatrudnienia. Dwójka synów jest w wieku 10 i 12 lat, z czego starszy syn wymaga nieustannego leczenia z uwagi na atopowe zapalenie skóry.

W odpowiedzi na skargę Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o oddalenie skargi w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

| |

|Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy |

|administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, |

|jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami |

|administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.", stanowi, że uwzględnienie skargi |

|następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia |

|postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a |

|także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt |

|3). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i |

|wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. |

|Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów, stwierdził, działając z urzędu, naruszenie |

|prawa uzasadniające częściowe stwierdzenie nieważności wydanych w sprawie postanowień. |

|Postępowanie egzekucyjne normuje ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis art. 26 § 1 u.p.e.a.|

|stanowi, że postępowanie egzekucyjne wszczyna się na wniosek wierzyciela o wszczęcie egzekucji administracyjnej i na podstawie wystawionego|

|przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Zgodnie z art. 26 § 3a pkt 1 u.p.e.a., wszczęcie postępowania |

|egzekucyjnego następuje z chwilą doręczenia wniosku o wszczęcie egzekucji administracyjnej i tytułu wykonawczego organowi egzekucyjnemu, |

|jeżeli wierzyciel nie jest jednocześnie organem egzekucyjnym. Zgodnie natomiast z treścią art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a., wszczęcie egzekucji |

|administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. |

|Brzmienie w/w przepisów wynika m.in. z ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz |

|niektórych innych ustaw ( Dz. U. z dnia 19 sierpnia 2019 r. , poz.1553) , jak i ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o |

|postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U. z dnia 19 października 2019 r., poz. 2070). Co do zasady |

|zmiany weszły w życie w dniu 20 lutego 2021 r. Doręczenie wniosku wierzyciela o wszczęcie egzekucji administracyjnej i tytułu wykonawczego |

|organowi egzekucyjnemu, którym w niniejszej sprawie jest Wojewoda Pomorski, nastąpiło – jak wynika z akt administracyjnych - w dniu 1 |

|sierpnia 2021 r. Skoro postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte pod rządami u.p.e.a. w brzmieniu zmienionym od dnia |

|20 lutego 2021 r., zastosowanie mają przepisy obowiązujące od tej daty. |

|Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w |

|sprawie egzekucji administracyjnej. Podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest, zgodnie art. 33 § 2 u.p.e.a.: |

|1) nieistnienie obowiązku; |

|2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o |

|którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; |

|3) błąd co do zobowiązanego; |

|4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; |

|5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; |

|6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, |

|c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. |

|W przepisie tym brak jest przesłanki wniesienia zarzutu w sytuacji zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, co jest oczywiste, |

|bowiem zarzuty podlegają rozpoznaniu przez wierzyciela, który nie jest upoważniony do stosowania środków egzekucyjnych. Zarzut zastosowania|

|zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej możliwy był do podniesienia do dnia 29 lipca 2020 |

|r., w poprzednim stanie prawnym zarzuty były bowiem rozpoznawane przez organ egzekucyjny, art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. przewidywał możliwość|

|wniesienia zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. |

|W obowiązującym stanie prawnym zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego może stanowić podstawę skargi na czynność egzekucyjną |

|organu egzekucyjnego, o czym stanowi art. 54 § 1 pkt 2 u.p.e.a. W myśl tego przepisu zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność |

|egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano |

|czynności egzekucyjnej. Skargę tę wnosi się do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niż w terminie 7 dni od dnia |

|doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej (art. 54 § 3 u.p.e.a.), a |

|organ ten wydaje postanowienie, w którym: 1) oddala skargę na czynność egzekucyjną; 2) uwzględnia skargę na czynność egzekucyjną: a) w |

|całości, b) w części i w pozostałym zakresie oddala skargę (art. 54 § 4 u.p.e.a.). Należy także zauważyć, że skarżącej przysługiwało prawo |

|wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewody Pomorskiego o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. |

|Organy obu instancji nie miały podstawy do merytorycznego rozpoznania zarzutu dotyczącego zastosowania zbyt uciążliwego środka |

|egzekucyjnego. |

|W myśl art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny |

|określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przesłanką |

|stwierdzenia nieważności decyzji jest jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa. Z mocy art. 126 k.p.a. unormowanie to znajduje odpowiednie |

|zastosowanie do postanowienia zaskarżalnego zażaleniem. Rozpoznanie zarzutu na podstawie przesłanki, która nie stanowi w świetle przepisu |

|art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawy wniesienia zarzutu stanowi rażące naruszenie prawa. |

|Mając powyższe na względzie, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 126 k.p.a. |

|stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia w części rozpoznającej zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. |

|W pozostałym zakresie skarga podlegała oddaleniu jako niezasadna. |

|Organ prawidłowo ocenił kwestię istnienia i wykonalności obowiązku, która winna być rozważana w ramach przesłanki nieistnienia obowiązku |

|oraz kwestię wymagalności obowiązku. |

|Skarżący kwestionował istnienie obowiązku szczepienia dziecka, powołując się na nieetyczność szczepionki i brak zgodnej z Konstytucją |

|podstawy prawnej do zaistnienia obowiązku szczepienia. |

|Przedstawione przez organ rozważania w dotyczące podstawy prawnej zobowiązania strony do poddania dziecka obowiązkowemu szczepieniu są w |

|całości prawidłowe. Podkreślić należy, że w kwestii tej istnieje bogate orzecznictwo sądów administracyjnych, z którego wynika, że |

|obowiązek zaszczepienia dziecka zgodnie z obowiązującym kalendarzem szczepień wynika z aktu rangi ustawy i brak jest podstaw do |

|kwestionowania jego zgodności z Konstytucją RP (por. wyroki NSA z dnia 19 grudnia 2018 r. sygn. akt II OSK 2547/18, z dnia 25 maja 2022 r. |

|sygn. akt II OSK 3130/19). |

|Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, |

|osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom |

|ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 tej ustawy, jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego |

|uodpornienia przeciwko tej chorobie. Przy czym w przypadku osoby małoletniej, odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w |

|ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletnią. |

|Realizację wyrażonego w przytoczonych przepisach obowiązku konkretyzują przepisy ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób |

|zakaźnych u ludzi zamieszczone w rozdziale 4 – poświęconym szczepieniom ochronnym. W myśl art. 17 ust. 1 ustawy, osoby, określone na |

|podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 |

|pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". |

|Z art. 17 ust. 2 ustawy wynika, że wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w |

|celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym |

|lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 ustawy). W przypadku, gdy lekarskie |

|badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą |

|obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 ustawy). |

|Z kolei w myśl art. 17 ust. 10 ustawy, minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia: wykaz chorób zakaźnych objętych|

|obowiązkiem szczepień ochronnych (pkt 1), osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw |

|chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby (pkt 2). Zgodnie |

|natomiast z art. 17 ust. 11 ustawy, Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do |

|spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, |

|wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 i art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do |

|dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. Szczegółowy przedział wiekowy, w którym należy podać dawkę podstawową i|

|przypominającą szczepionki przeciwko chorobom zakaźnym został określony w ogłaszanym co roku komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego w |

|sprawie Programu Szczepień Ochronnych. Komunikat ten jest wydawany w oparciu o art. 17 ust. 11 ustawy. |

|Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z przepisów ustawowych. Jego niedochowanie, aktualizuje obowiązek |

|wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie przymusowe dochodzenie poddania się szczepieniu ochronnemu. |

|To, że zgodnie z art. 17 ust. 11 ustawy, skonkretyzowanie obowiązku poddania się szczepieniom obowiązkowym następuje w Programie Szczepień |

|Ochronnych na dany rok, ogłoszonym w formie komunikatu przez Głównego Inspektora Sanitarnego, nie stanowi złamania konstytucyjnego porządku|

|prawnego, ponieważ podstawą obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym jest regulacja ustawowa zawarta w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i |

|art. 17 ust. 1 ustawy. |

|Z rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych nie wynika, że osoby które winny |

|poddać się obowiązkowemu szczepieniu, mogą poddać się jemu w dowolnym wybranym przez siebie czasie, w granicach czasowych określonych w |

|rozporządzeniu. Podzielenie w tym względzie poglądu zobowiązanego zniweczyłoby cele, którymi kierował się ustawodawca wprowadzając |

|szczepienia obowiązkowe, a więc zapobieganie oraz zwalczanie zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, w tym podejmowania działań |

|przeciwepidemicznych i zapobiegawczych oraz uodpornienia osób podatnych na zakażenie. Uzależnienie poddania szczepieniu dziecka skarżącego |

|w czasie wynikającym z jego woli, niweczyłoby wskazane cele, stanowiąc zagrożenie nie tylko dla zdrowia dziecka skarżącej, ale również dla |

|innych osób. Wskazać należy, że określone w rozporządzeniu granice czasowe wskazują od kiedy oraz do kiedy istnieje obowiązek obowiązkowych|

|szczepień. Przed jak i po tych datach, obowiązek przymusowego szczepienia nie istnieje, co nie oznacza, że data szczepienia może być w |

|ramach tego przedziału czasowego dowolnie przez osobę podlegająca obowiązkowemu szczepieniu wybrana. Takiej interpretacji przeczy cytowana |

|wyżej treść art. 17 ust. 11 ustawy. |

|Organ ustosunkował się do kwestii etyczności szczepionki, która mogła być rozważana w ramach przesłanki nieistnienia obowiązku – w |

|kontekście zgodności nałożonego obowiązku szczepienia z konstytucyjnymi prawami obywatela, w przekonywujący uzasadniając stanowisko w tym |

|zakresie. Sąd podziela pogląd, że brak jest podstaw do uznania, by nałożony ustawą obowiązek szczepień mógł być uznany za sprzeczny z |

|Konstytucją, z uwagi na nieetyczność stosowanej szczepionki. |

|Sąd uznał za niezasadne zarzuty skarżącego dotyczące niewymagalności obowiązku. Skarżący argumentował, że obowiązek szczepienia nie jest |

|wymagalny z uwagi na nieprawidłowe działania lekarza w procesie kwalifikacji do szczepienia. Organ dokonał prawidłowej oceny w tym |

|zakresie. Brak jest podstaw prawnych do żądania, by lekarz kwalifikujący do szczepienia poddał pacjenta testom sprawdzającym reakcję |

|uczuleniową na wszystkie zawarte w szczepionce składniki. Jeżeli pacjent jest uczulony na dane substancje, winien zgłosić tę okoliczność |

|lekarzowi. Podkreślić przy tym należy, że dziecko skarżącego podlegało zaszczepieniu drugą dawką szczepionki. Skarżący nie wskazywał, by po|

|pierwszej dawce szczepionki zaistniała u dziecka relacja uczuleniowa. Taka sytuacja mogłaby dawać podstawę do skierowania dziecka do |

|alergologa, przeprowadzenia zleconych przez niego testów i ewentualnego odstąpienia od szczepienia. Brak było także podstaw do żądania |

|przez skarżącego przeprowadzenia badania ilości przeciwciał wytworzonych po podaniu pierwszej dawki szczepionki w celu odstąpienia od |

|podania drugiej dawki. W przepisach prawa brak jest bowiem możliwości zwolnienia z obowiązkowego szczepienia w takim przypadku. |

|Sąd nie kwestionuje, że działanie skarżącego jest uzasadnione dobrem dziecka. Niemniej jednak, wskazać należy, że skarżący może domagać |

|się realizacji jedynie takich praw, jakie jego dziecku, zgodnie z obowiązującym ustawodawstwem, przysługują. |

|Podnoszona przez skarżącego kwestia prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ wynika z błędnego przeświadczenia, że egzekucję prowadzi |

|organ jakim jest Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. Organ ten jest wierzycielem a egzekucję, zgodnie z art. 20 § 1 pkt 1 |

|u.p.e.a., jaki i wyrażonym przez skarżącego stanowiskiem, prowadzi Wojewoda Pomorski. |

|Sąd oddalił wniosek skarżącego o zwrot kosztów postępowania. Skarżący, co do zasady, jest bowiem stroną, która przegrała toczący się przed |

|sądem administracyjnym spór, skarga została uwzględniona z urzędu jedynie z niewielkim zakresie. W sprawie brak było zatem podstaw do |

|obciążenia organu kosztami postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a. |

|Orzeczenia sądów administracyjnych powoływane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod|

|adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl. |