Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 2878/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2004-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 1997 nr 142 poz 950
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 listopada 1997 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Gebel, Asesor WSA Arkadiusz Windak, Protokolant: sekr. sąd. Maria Rosochacka, po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi Cz. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt 4 lit. "a" w związku z art. 21 ust.2 pkt 4 lit. "a" i art. 21 ust.3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tj. Dz.U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 ze zm.) po rozpoznaniu wniosku C. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy – utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...], pozbawiającą C. P. uprawnień kombatanckich, opierając się na następujących ustaleniach:

C. P. uzyskał uprawnienia kombatanckie decyzją ZW ZBoWiD z dnia [...] z tytułu "uwięzienia w hitlerowskich obozach koncentracyjnych i więzieniach" w okresie od [...] do [...] oraz "walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej" od [...] do [...].

W toku postępowania weryfikacyjnego Kierownik Urzędu ustalił, na podstawie zaświadczania Komendy Wojewódzkiej Policji z dnia [...], że C. P. był zatrudniony w Wojewódzkim Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego i Milicji Obywatelskiej w okresie od [...] do [...].

Powyższe okoliczności, w ocenie organu podejmującego decyzję, uzasadniają, pozbawienie C. P. przyznanych mu wcześniej uprawnień, na podstawie powołanych w decyzji przepisów.

C. P. zaskarżył powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie. Skarżący podniósł, że w okresie od [...] do [...] przebywał w obozie hitlerowskim [...], a następnie w obozie w [...], gdzie wykonywał niewolniczą pracę pod nadzorem gestapo. W okresie od [...] do [...] odbywał czynną służbę wojskową jako żołnierz szeregowy w jednostce Wojska Polskiego w [...]. Podczas tej służby walczył z dywersyjnymi bandami niemieckimi. Pod koniec służby wojskowej za namową dowódcy został zatrudniony w Urzędzie Bezpieczeństwa na stanowisku [...] i zajmował się [...]. Z UB został zwolniony [...]. Skarżący podkreślił, że uprawnienia kombatanckie otrzymał za pobyt w obozie w [...] i za zwalczanie band niemieckich , a pracując w UB nie brał udziału w zwalczaniu polskich organizacji niepodległościowych. W ocenie skarżącego zaskarżona decyzja jest krzywdząca i dlatego winna zostać uchylona

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Na wstępie wskazać należy stosownie do art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/, że sprawy, w których skargi zostały wniesione o Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skarga okazała się nieuzasadniona, nie zachodzą bowiem podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa. Wbrew zarzutom skargi rozstrzygnięcie będące przedmiotem skargi znajduje oparcie zarówno w ustalonym stanie faktycznym jak i przepisach prawo obowiązujących w dacie wydania zaskarżonej decyzji.

Stosownie do przepisu art. 1 ust.1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 ze zm./, kombatantami są osoby, które brały udział w wojnach, działaniach zbrojnych i powstaniach narodowych, wchodząc w skład formacji wojskowych lub organizacji walczących o suwerenność i niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej.

Stanowiąc powyższą normatywną definicję kombatanta ustawa powyższa określiła zarazem różne rodzaje służb wojskowych lub uczestnictwa w działaniach uznawane za działalność kombatancką /art.1 ust.2/ oraz za działalność równorzędną z działalnością kombatancką /art. 2/, zaliczając do okresów tej działalności również czas przebywania w określonych warunkach i miejscach /art.3/.

Przepisy ustawy stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego. Represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania: z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady oraz w i innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały do dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa /art. 4 ust.1 pkt 1 a i b/.

Według regulacji art. 21 ust.1 omawianej ustawy, uprawnienia określone w ustawie przysługują osobie, która uzyska decyzję potwierdzającą działalność wymienioną w art. 1 ust.2 i w art. 2 albo fakty, o których mowa w art.4 , posiada obywatelstwo polskie lub posiadała je w okresie działalności kombatanckiej bądź w okresie podlegania represjom, z zastrzeżeniem ust.2 tej ustawy.

Uzależniając realizację uprawnień kombatanckich od uprzedniego uzyskania decyzji potwierdzającej działalność lub fakty, z którymi uprawnienia te są związane, powyższa ustawa jednocześnie stanowi, że zachowują uprawnienia kombatanckie osoby, które uzyskały je na podstawie dotychczasowych przepisów /art. 25 ust.1/, czyniąc jednak od tej zasady wyjątki określone w art. 25 ust.2 tej ustawy.

W myśl art. 25 ust.2 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach /.../, pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby wymienione w art. 21 ust.2 w pkt 4 z zastrzeżeniem art. 21 ust.3.

Wśród osób wymienionych w cyt. przepisie ustawodawca wymienia m.in. osoby, które w latach 1944-1956 pełniły służbę lub funkcję i były zatrudnione w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa i Służby Bezpieczeństwa, a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, chyba że osoby te przedłożą dowody, iż do wymienionych służb skierowane zostały przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia pomocy.

W rozpoznawanej sprawie skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie decyzją ZBoWiD z dnia [...] z tytułu "uwięzienia w hitlerowskich obozach koncentracyjnych i więzieniach" w okresie od [...] do [...] oraz "walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej" w okresie od [...] do [...].

Z dowodów zebranych w sprawie bezspornie wynika, że skarżący w okresie od [...] do [...] przebywał w obozie w [...] i [...] /pismo Wojewódzkiego Państwowego Archiwum z [...] k. [...] akt adm. i zaświadczenie z dnia [...] k-[...] akt adm./ oraz pełnił służbę wojskową w Ludowym Wojsku Polskim od [...] do [...] w tym w jednostce, która brała udział w walkach z reakcyjnym podziemiem od [...] do [...] /pismo WKU z [...] – k.[...] akt adm./.

Ponadto skarżący w okresie od [...] do [...] był zatrudniony w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego i Milicji Obywatelskiej w charakterze: [...] /pismo Komendy Wojewódzkiej Policji z dnia [...] k-[...] akt adm./.

W tych okolicznościach Kierownik urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w oparciu przepis art. 25 ust.2 pkt 1 lit. "a" w związku z art. 21 ust.2 pkt 4 lit. "a" ustawy o kombatantach, zasadnie uznał, że skarżący z powodu zatrudnienia w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego nie może zachować nadanych mu wcześniej uprawnień kombatanckich, z żadnego tytułu.

W toku postępowania weryfikacyjnego skarżący został pouczony o treści art. 21 ust.3 cyt. ustawy, lecz przepis ten jako wyjątek od zasady pozbawiania uprawnień, nie dotyczy skarżącego, ponieważ z ustaleń poczynionych w postępowaniu wyjaśniającym nie wynika, aby był osobą, która do wymienionych służb i organów została skierowana przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje była zwerbowana w celu udzielenia im pomocy. Skarżący na takie okoliczności nie powołał się i nie przedłożył żadnych dowodów.

Nie znajdując w tych okolicznościach podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa, orzec należało na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ o oddaleniu skargi.