Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 36/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2017-02-27 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.D. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec 2012 roku postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi ustalonego na 2000 zł skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych.

We wniosku podał, że nie ma majątku, pracuje wyłącznie dorywczo zarabiając ok. 900 zł miesięcznie oraz że cierpi na liczne schorzenia.

Wobec uznania, że informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie są wystarczające do ustalenia sytuacji majątkowej skarżącego, wezwano go do złożenia dokumentów obrazujących wysokość dochodów oraz stan posiadania jego samego oraz jego żony.

W odpowiedzi skarżący poinformował, że żona odmówiła mu przedstawienia żądanych dokumentów z powołaniem się na rozdzielność majątkową, a jego małżeństwo funkcjonuje "na zasadzie separacji". Skarżący mieszka w domu stanowiącym współwłasność żony, w miarę możliwości partycypując w kosztach utrzymania. Skarżący na własny wniosek utracił status bezrobotnego i jest zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego żony. Korzysta również z pomocy materialnej rodziny.

W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, co następuje.

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - dalej: "p.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli takim o jakiego domagał się skarżący, przysługuje w razie wykazania, że poniesienie całości kosztów postępowania mogłoby narazić wnioskodawcę lub jego rodzinę na uszczerbek utrzymania koniecznego.

Zasadą jest jednak ponoszenie przez strony całości kosztów związanych z ich udziałem w postępowaniu sądowym (art. 199 p.p.s.a.), zaś odstępstwo od tej zasady poprzez zwolnienie z kosztów sądowych może mieć miejsce w sytuacjach szczególnych - uzasadnionych sytuacją majątkową strony.

Ocena wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych wymaga porównania ustalonych możliwości majątkowych strony z potencjalnie obciążającymi ją kosztami postępowania.

Zgodnie jednak z przytoczonym art. 246 § 1 p.p.s.a. ciężar wykazania przesłanek prawa pomocy spoczywa na osobie, która ubiega się o jego przyznanie (por. post. NSA z 5 sierpnia 2014 r. II FZ 1207/14).

Skarżący nie spełnił tego wymogu.

Z przedstawionych dowodów i oświadczeń skarżącego wynika, iż nie posiada on oszczędności oraz że uzyskuje sporadyczne wynagrodzenie z prac dorywczych. Wyłącznie te okoliczności nie mogły jednak stanowić wystarczającej podstawy do uwzględnienia wniosku.

Z oświadczenia skarżącego wynika bowiem, że jest żonaty. Z tej przyczyny, żądając zwolnienia od kosztów sadowych, winien był wykazać, że nie jest ich w stanie ponieść również z pomocą żony. Wymóg ten wywodzi się z prawnego obowiązku udzielania wzajemnej pomocy przez małżonków i przyczynienia się do zaspokojenia stworzonej przez nich rodziny znajdującego umocowanie w przepisach Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (w art. 13 i 27).

Oceny tej nie zmienia argument o obowiązującej w małżeństwie skarżącego rozdzielności majątkowej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, że fakt zawarcia między małżonkami umowy ustanawiającej rozdzielność majątkową pozostaje w istocie bez znaczenia dla oceny sytuacji majątkowej osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (zob. np. post. NSA: z 10 czerwca 2014 r. I OZ 412/14, z 10 czerwca 2016 r. I FZ 148/16, z 30 sierpnia 2016 r. I GZ 489/16).

Niewiarygodne jest jednocześnie twierdzenie skarżącego o pozostawaniu z żoną w trwałej, faktycznej separacji. Przeczą temu takie okoliczności jak: zamieszkiwanie wspólnie żoną czy korzystanie z jej ubezpieczenia zdrowotnego. Sam skarżący podaje zresztą, że żona finansuje jego koszty utrzymania, twierdząc, że on ponosi je w zależności od uzyskiwanych dochodów.

Tym samym nie zasługuje na wiarę oświadczenie skarżącego, iż nie wie nic na temat źródeł i wysokości dochodów żony.

Suma powyższych wątpliwości prowadzi do wniosku, iż skarżący nie wykazał by z pomocą żony nie mógł ponieść należnych w sprawie kosztów sądowych, ponieważ nie przedstawił jej sytuacji majątkowej. Natomiast jego twierdzenia, iż znajduje się w separacji z żoną podważają inne jego oświadczenia, z których wynika że mieszka z żoną i że ona udziela mu finansowego wsparcia pomimo obowiązującej w małżeństwie skarżącego rozdzielności majątkowej.

W tym stanie rzeczy uznano, że skarżący nie dostarczył danych i dowodów pozwalających na kategoryczne ustalenie jego zdolności finansowych, a tym samym nie wykazał przesłanek prawa pomocy. W konsekwencji postanowiono o odmowie przyznania prawa pomocy (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).