Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 163/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2005-11-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 2 listopada 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska,, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2005 roku przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Ł. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia czynności materialno – technicznej zameldowania E. W. wraz z dziećmi oddala skargę


UZASADNIENIE

III SA/Łd 163/05

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta T. orzekł o odmowie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania E. W. z małoletnimi dziećmi: I., J., S. z pobytu stałego z lokalu nr 2 przy ul. A 16/18 w T.. W uzasadnieniu powołanej decyzji organ pierwszej instancji podał, iż nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku T. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w T., gdyż przeprowadzone postępowanie dowodowe nie wykazało nieprawidłowości przy dokonywaniu czynności meldunkowych wyżej wymienionych osób.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył pełnomocnik T.. W uzasadnieniu podniósł, iż czynność zameldowania E. W. z dziećmi w lokalu Nr 2 przy ul. A 16/18 w T. nie służy wyłącznie celom ewidencyjnym, lecz próbie wyłudzenia lokalu mieszkalnego przez osoby nieuprawnione. Wydana decyzja pozostaje w sprzeczności z art. 9 ust. 2 a i 2 b ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, ponieważ artykuł ten nie wyłącza właściciela mieszkania z procedury zameldowania. Dokonanie czynności meldunkowej E. W. wraz z dziećmi już w dniu 6 sierpnia 2004 r. nie mogło służyć celom ewidencyjnym i nie potwierdzało ich pobytu w tym lokalu, a świadczyć mogło jedynie o zamiarze pobytu w lokalu przy ul. A 16/18 w bliżej nieokreślonej przyszłości. W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § l pkt l k.p.a. w związku z art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 87, poz. 960 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] Rozpatrując sprawę organ odwoławczy wskazał, że z treści przepisu art. 47 ust. 2 oraz z ustawowego określenia istoty ewidencji ludności w art. l ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jak również z faktu istnienia obowiązku meldunkowego określonego w art. 4 ww. ustawy wynika, że organ gminy powinien w każdym czasie podejmować czynności służące rejestracji prawdziwych danych o ludności i jej ruchu, a w szczególności danych rejestrowanych w ramach ewidencji ludności, choćby te dane zostały już zarejestrowane, lecz okazały się następnie sprzeczne ze stanem faktycznym lub prawnym. Pogląd taki został wyrażony w uchwale Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31 października 1991 r. (III AZP 6/91). Treść przepisów art. 6 ust. l i art. 10 ust. l powołanej ustawy wskazuje, że do skutecznego zameldowania określonej osoby w danym lokalu na pobyt stały niezbędne jest zamieszkiwanie tej osoby w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego pobytu. Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego E. W. w dniu 6 sierpnia 2004 r. przedłożyła organowi pierwszej instancji druk "zgłoszenie pobytu stałego", na którym jej pobyt w lokalu nr 2 przy ul. A 16/18 oraz małoletnich dzieci, potwierdziła B. K. — najemca przedmiotowego lokalu. Na tej podstawie zarejestrowana została czynność meldunkowa wyżej wymienionych osób. Na podstawie art. 9 ust. 2 a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. nr 93 poz. 887) przy zameldowaniu na pobyt stały należy przedstawić potwierdzenie pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu oraz do wglądu dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego podmiotu. Dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do lokalu może być umowa cywilnoprawna, wypis z księgi wieczystej, decyzja administracyjna, orzeczenie sądu lub inny dokument poświadczający tytuł prawny do lokalu. Potwierdzenie pobytu w lokalu E. W. wraz z dziećmi złożyła B. K. przedstawiając do wglądu umowę najmu lokalu z dnia [...] nr [...] zawartą z A Sp. z o.o. w T.. Czynność meldunkowa wyżej wymienionych osób została zatem dokonana zgodnie z przepisami prawa. E. W. wraz z dziećmi zamieszkuje w lokalu od września 2004 r. Powyższy fakt potwierdza kontrola dyscypliny meldunkowej przeprowadzona w dniu l października 2004 r. Świadek A R. w obecności stron postępowania zeznała, iż E. W. wraz z dziećmi zamieszkuje w sąsiednim lokalu od dwóch tygodni, skąd wychodzi do pracy, a dzieci do szkoły. Świadek I. B. stwierdziła, iż E. W. wraz z dziećmi zamieszkuje w sąsiednim lokalu od jednego miesiąca. Zainteresowana w sprawie — E. W. — podczas rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 5 października 2004 r. zeznała, iż dzieci w miejscu zameldowania przebywają od wakacji, natomiast sama zamieszkała po dwóch tygodniach od dokonania czynności meldunkowych. Uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania jest instytucją wyjątkowa, można ją zastosować wówczas, gdy ma się do czynienia z oczywistą sytuacją, a mianowicie, gdy w chwili zameldowania danej osoby nie zostały spełnione łącznie przesłanki niezbędne do zameldowania, zawarte w art. 6 ust. l i art. 9 ust. 2 a ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, tj.: zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania oraz potwierdzenie pobytu w lokalu osobie zgłaszającej pobyt stały. Z kolei, przepis art. 10 ust. l ustawy zobowiązuje osobę, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, do zameldowania się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 października 1982 r. (SA/Kr 599/82, ONSA 1982/2/96) wyraził pogląd, iż "przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie określają, jaki czas musi osoba zamieszkiwać pod określonym adresem by uznać jej pobyt za stały, lecz jedynie określa termin zarejestrowania tego pobytu we właściwym organie. Nieprzebywanie bezpośrednio po zameldowaniu na pobyt stały pod wskazanym adresem nie dowodzi jeszcze braku zamiaru pobytu stałego pod tym adresem". Pogląd ten podzielił także Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi w wyroku z dnia 18 lutego 1999 r. (sygn. akt II SA/Łd 1080-1081/97). Ustosunkowując się do zarzutu skarżącego, iż czynność zameldowania E. W. wraz z dziećmi służy próbie wyłudzenia lokalu mieszkalnego, stwierdzić należy, że jest on chybiony, bowiem z umowy najmu z dnia [...] nr [...] wynika, iż mąż E. W. — K. W. — jest uprawniony do zamieszkiwania wspólnie z najemcą tzn. swoją matką — B. K..

W dniu 11 kwietnia 2005 r. A Sp. z o.o. złożyło skargę na powyższą decyzję Wojewody [...] wnosząc o jej uchylenie. Zdaniem skarżącego zameldowanie E. W. i jej małoletnich dzieci w lokalu nr 2 przy ul. A 16/18 dokonane w dniu 6 sierpnia 2004 r. miało charakter pozorny. Rodzina W. co najmniej do końca października 2004 r. prowadziła gospodarstwo domowe w lokalu nr 2 przy ul. B 5/7 co potwierdzają zeznania świadków B. W. i L. J. zamieszkujących w budynku przy ul. B 5/7. Fakt ten potwierdzają również notatki służbowe sporządzone przez pracowników A. W okresie od sierpnia do października 2004 r. rodzina W. nadal prowadziła gospodarstwo domowe w lokalu przy ul. B i to tam koncentrowało się ich życie rodzinne. Kontrola dyscypliny meldunkowej prowadzona w lokalu przy ul. A 16/18 stwierdziła, że w lokalu tym znajdują się jedynie nieliczne przedmioty należące do K. W. Wobec powyższego zameldowanie E. W. wraz z dziećmi w lokalu 2 przy ul. A 16/18 nie mogło służyć celom ewidencyjnym i nie potwierdzało ich pobytu w tym lokalu. Świadczyć mogło jedynie o zamiarze pobytu w lokalu przy ul. A 16/18 w bliżej nieokreślonej przyszłości. Zamieszkanie w lokalu, który w bliskiej perspektywie zostanie rozebrany, daje szansę na otrzymanie znacznie większego mieszkania. W tym przypadku zastosowanie znajdzie art. 2 ust 1 pkt 6 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Lokal zamienny dla E. W. winni jednak zapewnić właściciele nieruchomości przy ul. B 5/7 a nie gmina.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. W ocenie organu drugiej instancji w treści skargi nie zostały przytoczone argumenty, które mogłyby stanowić podstawę do zmiany merytorycznego rozstrzygnięcia zapadłego w sprawie. W szczególności nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż czynność zameldowania E. W. wraz z dziećmi w spornym lokalu miała służyć próbie wyłudzenia lokalu mieszkalnego z zasobów komunalnych.

Na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2005 r. pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, iż nie został wyznaczony termin rozbiórki budynku, w którym znajduje się sporny lokal. Skarżąca spółka zawarła umowę dzierżawy z gminą, na mocy której wykonuje zarząd spornym m.in. lokalem. Na podstawie tej umowy spółka jest umocowana do reprezentowania gminy we wszystkich sprawach dotyczących przedmiotowej nieruchomości.

Na rozprawie w dniu 21 października 2005 roku prokurator Prokuratury Apelacyjnej w Ł. J. W. P. wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) obowiązującej od 1 stycznia 2004r. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji.

Mając na uwadze tak określoną kognicję, Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

W myśl art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz.U. Nr 87 poz. 960 z 2001r z późń. zm.) organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania bądź wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu. Wynika z tego, że fakt rejestracji, jakim jest zameldowanie jest czynnością materialno-techniczną, rodząca skutki prawne. O charakterze pobytu decyduje faktyczny zamiar osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu, a nie werbalnie zgłoszona deklaracja. W razie wątpliwości muszą być w sprawie badane okoliczności towarzyszące zameldowaniu. Jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że zamiarem meldującego się jest opuszczenie dotychczasowego miejsca zamieszkania i związanie się z nowym lokalem, organ administracji państwowej powinien taką zmianę miejsca zamieszkania zakwalifikować jako zmianę pobytu stałego i zameldować tę osobę na pobyt stały w nowym miejscu zamieszkania.

Stosownie do art. 6 ust. 1 cytowanej ustawy pobytem stałym jest zamieszkania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Bez znaczenia w świetle uregulowań prawnych jest przy tym czas jaki osoba meldująca się spędziła w nowym miejscu zamieszkania przed zgłoszeniem pobytu stałego. Przepis art. 10 ust. 1 cytowanej ustawy nie określa jaki czas musi osoba zamieszkiwać pod danym adresem, by można było uznać jej pobyt za stały, lecz jedynie określa termin zarejestrowania tego pobytu we właściwym organie. W utrwalonym orzecznictwie NSA i WSA prezentowany jest pogląd, że pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Równocześnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 października 1982 roku sygn. akt Sa/Kr 599/02 (ONSA 1982/2/96) wskazał, że "osoba przybywająca w innej miejscowości i tam zameldowana na pobyt czasowy może zamienić mieszkanie i zameldować się na pobyt stały w nowym lokalu, a następnie w tym samym dniu wyjechać do miejsca pobytu czasowego. Nieprzebywanie bezpośrednio po zameldowaniu na pobyt stały pod wskazanym adresem nie dowodzi jeszcze braku zamiaru pobytu stałego pod tym adresem". Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie całkowicie podziela ten pogląd. W przedmiotowej sprawie fakt pobytu w dniu 6 sierpnia 2004 roku E. W. wraz z małoletnimi dziećmi J., S. i I. pod adresem A 16/18 m. 2 w T. potwierdziła B. K. (teściowa). Na podstawie art. 9 ust. 2 a cytowanej ustawy przy zameldowaniu na pobyt stały należy przedstawić potwierdzenie pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu oraz do wglądu dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego podmiotu. Dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do lokalu może być umowa cywilnoprawna, wypis z księgi wieczystej, decyzja administracyjna, orzeczenie sądu lub inny dokument poświadczający tytuł prawny do lokalu. Potwierdzenie pobytu w lokalu E. W. wraz z dziećmi złożyła B. K. przedstawiając do wglądu umowę najmu lokalu z dnia [...] nr [...] zawartą z A Sp. z o.o. w T.. Czynność meldunkowa wyżej wymienionych osób została zatem dokonana zgodnie z przepisami prawa. Z okoliczności przedmiotowej sprawy wynika, że E. W. wraz z dziećmi zamieszkała pod wskazanym adresem z zamiarem stałego pobytu. Oceny tej nie zmienia fakt, iż świadkowie wskazywani przez skarżącą, mieszkańcy posesji przy ul. B 5/7 (dotychczasowego miejsca zameldowania E. W. i jej dzieci), B. W. i L. J. widywały E. W. jeszcze po dacie zameldowania przy ul. A 16/18. W tym względzie za wiarygodne należy uznać wyjaśnienia E. W. i B. K., że uczestniczka postępowania E. W. w dniu 6 sierpnia 2004 roku (data zameldowania na pobyt stały) zamieszkała przy ul. A 16/18 m. 2 z zamiarem stałego pobytu, a jej wizyty przy ul. B 5/7 wiązały się z koniecznością zlikwidowania dotychczasowego ośrodka stałego pobytu przy ulicy B 5/7. Potwierdzają ten fakt zeznania B. K., która prosiła właścicielkę posesji przy ul. B 5/7 m. 2, aby zezwoliła na czasowe przechowanie w tym lokalu mebli rodziny W. Z wyjaśnień E. W. zawartych w piśmie z dnia 17 grudnia 2004 r. wynika, że powodem podjętej decyzji o skoncentrowaniu ośrodka stałego pobytu jej i jej dzieci w lokalu nr 2 przy ul. A 16/18 była bardzo trudna sytuacja finansowa uniemożliwiająca ponoszenie kosztów utrzymania lokalu przy ul. B 5/7, który dodatkowo z uwagi na jego stan techniczny wymagał remontu. Fakt ten został potwierdzony w trakcie postępowania dowodowego. Obecna właścicielka lokalu przy ul. B 5/7 I. Matejek zeznała, że w dniu 14 września 2004 roku przejęła pusty lokal i rozpoczęła w nim remont, który jest kontynuowany. Świadkowie mieszkańcy posesji przy ul. A 16/18 potwierdzili fakt zamieszkiwania E. W. wraz z dziećmi pod w/w adresem. Wobec powyższego należy stwierdzić, że organy orzekające miały podstawę do oceny dokonanej w granicach określonych przepisem art. 80 kpa, że E. W. wraz z dziećmi zamieszkała w spornym lokalu z zamiarem stałego pobytu.

Fakt zamieszkania E. W. wraz z dziećmi pod spornym adresem potwierdza również skarżąca, zarówno w odwołaniu ( w którym podnosi , że E. W. nie zamieszkiwała w lokalu przy ul. A 16/18 w trakcie trwania postępowania) jak i w skardze. Również na rozprawie w dniu 21 października 2005 roku pełnomocnik skarżącej oświadczył, że od października 2004 roku E. W. wraz z dziećmi zamieszkuje pod adresem A 16/18. W tej sytuacji wobec przyjętego w orzecznictwie NSA stanowiska, że nie stanowi przeszkody do zameldowania fakt, niezamieszkiwania przez zameldowanego pod wskazanym adresem bezpośrednio po zameldowaniu, przy jednoczesnym bezspornym udowodnieniu rzeczywistego zamiaru meldującego się, potwierdzonego zamieszkaniem w rozumieniu art. 6 ust. 1 cytowanej ustawy, pod wskazanym adresem - należy uznać, że podjęte rozstrzygnięcie znajduje oparcie w obowiązujących w tym przedmiocie przepisach prawa. Likwidacja dotychczasowego ośrodka stałego zamieszkiwania pod adresem C 5/7 m 2 tylko potwierdza , że zamieszkanie E. W. wraz z dziećmi w dniu 6 sierpnia 2004 roku z zamiarem stałego pobytu przy ul. A 16/18 m. 2 nie było tylko fikcyjnym werbalnym oświadczeniem, a wskazywało na zamiar, który został urzeczywistniony.

Reasumując , w rozpoznawanej sprawie organy meldunkowe trafnie przyjęły, że wszystkie przesłanki zameldowania E. W. wraz z dziećmi zostały spełnione. Ocena zabranego materiału dowodowego jest poprawna pod względem prawnym i zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Podnoszony przez skarżąca argument, że fakt zameldowania E. W. wraz z dziećmi służy próbie wyłudzenia lokali przez osoby nieuprawnione nie podlega rozpoznaniu w zakresie prowadzonego postępowania. Należy mieć na względzie, że ewidencja ludności służy wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu, a służy jedynie zapewnieniu zgodności pomiędzy stanem faktycznym, a zapisami w ewidencji ludności. Oznacza to, że sam fakt zameldowania osoby pod wskazanym adresem nie rodzi żadnych uprawnień do tego lokalu dla tej osoby. W świetle art. 9 ust. 2b cytowanej ustawy zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Z tego punktu widzenia zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Na marginesie sprawy godzi się zauważyć, że podnoszony przez skarżącą argument, że budynek przy ul. A 16/18 przeznaczony jest do rozbiórki nie ma w sprawie znaczenia z punku widzenia okoliczności jakie należy mieć na uwadze w sprawie o zameldowanie. Po pierwsze jak wyjaśnił pełnomocnik skarżącej na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2005 roku nie ma jeszcze terminu rozbiórki spornego budynku, a dodatkowo zgodnie z poglądem wyrażonym w orzecznictwie NSA nie jest rzeczą organu właściwego w sprawach ewidencji ludności dokonywanie oceny, czy określony obiekt budowlany nadaje się na miejsce pobytu ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego i prawa zagospodarowania przestrzennego i uzależnienie od tej oceny możliwości zameldowania. ( wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2002 roku sygn. akt II SA/Łd 1963/00 OSP 2003/5/69).

Mając powyższe na uwadze skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Taka ocena jest wynikiem obowiązujących regulacji prawnych i wypływającego z nich wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r Nr 153 poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.