Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 942/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2018-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 24 ust. 4
journal: Dz.U. 2016 poz 963
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Szulc Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) sędzia WSA Leszek Kleczkowski Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anna Krenz-Winiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2018r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz J. M. kwotę 497 zł ( czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W złożonym wniosku z dnia [...]. o umorzenie całości zadłużenia

z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz odsetek za okresy: 04/1999, 06-09/1999, 01/2000 oraz 08/2000, Skarżąca podała, że jej dochód wynosi ok. [...] zł, natomiast dochód małżonka, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wynosi [...] zł miesięcznie. Zobowiązana podała, że miesięczne wydatki rodziny kształtują się na poziomie [...] zł, do tego dochodzą koszty zakupu opału

w wysokości [...] zł rocznie. Inne opłaty wynoszą: abonament telefoniczny - [...] zł, wyżywienie - [...] zł, leki - po [...] zł na osobę, środki higieny osobistej, odzież, obuwie i składka na ubezpieczenia na życie - [...] zł. Skarżąca wyjaśniła,

że choruje na nadciśnienie tętnicze, zwyrodnienie kręgosłupa. Małżonek natomiast ma problemy z żołądkiem, nadciśnienie tętnicze, problemy z oczami i zwyrodnienie kręgosłupa. W związku z licznymi schorzeniami małżonkowie korzystają z zabiegów rehabilitacyjnych. W razie potrzeby korzystają z pomocy finansowej syna.

Inne Oddział w B. Inspektorat w Ś. decyzją z dnia [...]. powołując się na art. 30 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2016r. poz. 963 ze zm.), dalej: "u.s.u.s.", odmówił wszczęcia postępowania w zakresie umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych za okres 04/1999-09/1999 oraz 01/2000-08/2000. Natomiast decyzją z dnia [...]. organ ten odmówił umorzenia należności z tytułu: składek na ubezpieczenia społeczne za okres 04/1999 - 09/1999, 01/2000 - 08/2000 w łącznej kwocie [...]zł, składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres 04/1999 - 09/1999, 02/2000, 04/2000 - 08/2000 w kwocie [...]zł; składek na Fundusz Pracy, Fundusz Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 04/1999 - 09/1999 w kwocie [...]zł; odsetek za zwłokę

w kwocie [...]zł oraz kosztów upomnień w kwocie [...]zł. W uzasadnieniu organ podał, że zobowiązana prowadziła działalność gospodarczą na podstawie wpisu do Ewidencji Działalności Gospodarczej w okresie od [...]. do [...]. Z tego tytułu miała obowiązek opłacania należnych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, Fundusz Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Ponieważ zobowiązana nie wywiązała się z tego obowiązku w sposób prawidłowy,

na jej koncie powstało zadłużenie.

Odnosząc się do sytuacji osobistej i materialnej Skarżącej organ ustalił, że strona obecnie pobiera świadczenie emerytalne w kwocie [...]zł brutto ([...] zł netto). Prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z małżonkiem T. M., który wg złożonego oświadczenia osiąga dochód w postaci świadczenia emerytalnego w kwocie [...]zł netto. Stałe wydatki związane z utrzymaniem Skarżąca określiła

w łącznej kwocie [...]zł. Z załączonego do wniosku oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że zobowiązana nie posiada innych zobowiązań finansowych. Strona oświadczyła również, że nie jest właścicielem majątku ruchomego, nieruchomości oraz nie posiada innych praw majątkowych.

Powołując się na § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy

i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. z 2003r. Nr 141,

poz. 1365), dalej: "rozporządzenie", organ stwierdził, że w przypadku Skarżącej nie stwierdzono żadnej z przesłanek wymienionych w tych przepisach, ponieważ:

- zobowiązana nie wykazała, iż spłata zadłużenia pozbawi ją możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Zdaniem organu, nie można stwierdzić,

że w sprawie zachodzi kryterium ubóstwa, ponieważ strona posiada stałe źródło dochodu w postaci świadczenia emerytalnego. Małżonek również pobiera świadczenie emerytalne. Dochód rodziny przewyższa kwotę minimum socjalnego określonego przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych z dnia 30 marca 2017r. dla 2-osobowego gospodarstwa emeryckiego, która wynosi 1.819,36 zł. W związku z powyższymi ustaleniami, w ocenie Zakładu, istnieje możliwość dokonywania dobrowolnych wpłat na poczet należności z tytułu składek, czy też zawarcie z ZUS ugody na ratalną spłatę zadłużenia dostosowaną do możliwości płatniczych Skarżącej. Tym bardziej, że strona wspólnie z mężem zamieszkuje u syna i jedynie partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania, a w razie potrzeby korzysta z jego pomocy finansowej;

- zobowiązana nie wykazała, że poniosła jakieś straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, iż opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić ją możliwości dalszego prowadzenia działalności;

- zobowiązana nie wykazała również wystąpienia przewlekłej choroby lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej ją możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Z akt przeprowadzonego postępowania, a także z załączonej do wniosku dokumentacji medycznej wynika, że zarówno zobowiązana, jak i jej małżonek cierpią na szereg schorzeń, utrudniających normalne funkcjonowanie. Mimo tego organ uznał, że obecna sytuacja materialna rodziny jest relatywnie dobra - strona osiąga na bieżąco regularne przychody, których wysokość pozwala na zaspokojenie potrzeb. Poza tym Skarżąca nie wykazała, aby z uwagi na zły stan zdrowia wspólnie z mężem wymagała opieki

ze strony pozostałych członków rodziny.

Mając na uwadze powyższe organ uznał, że powołane przez stronę we wniosku argumenty nie mogą stanowić podstawy do umorzenia należności.

W skardze strona wniosła o uchylenie decyzji Inne z dnia [...]. zarzucając naruszenie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3

ust. 1 ww. rozporządzenia poprzez jego błędną subsumcję i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w przyjęciu, że żadna z przesłanek umorzenia wyrażonych w tych przepisach nie zachodzi w odniesieniu do sytuacji Skarżącej. W uzasadnieniu strona podniosła, że uwzględniając miesięczne dochody rodziny, po odliczeniu wszystkich miesięcznych wydatków, w budżecie domowym pozostaje kwota [...]zł. Skarżąca podkreśliła, że nie posiada żadnego majątku, nie ma możliwości zdobycia dodatkowych środków finansowych, utrzymuje się jedynie z niewysokiej emerytury, zaś jej problemy zdrowotne są źródłem dodatkowych wydatków. Zdaniem Skarżącej, organ w sposób dowolny ocenił stan faktyczny zaistniały w przedmiotowej sprawie, wykraczając poza swobodną interpretację przesłanki "zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego".

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

I. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016r., poz. 1066) i art. 134 § 1 ustawy

z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.

z 2017r. poz. 1369 ze zm.), określanej dalej jako "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym - co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analiza procesu decyzyjnego Zakładu wskazuje, że narusza on przepisy postępowania (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, co uzasadnia wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

II. Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do odmowy umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami upomnień w łącznej kwocie [...]zł. Zdaniem organu, nie wystąpiły przesłanki umorzenia zaległości z tytułu ww. należności, stąd decyzja odmawiająca uwzględnienia wniosku jest zasadna. W ocenie natomiast strony skarżącej, organ naruszył przepisy prawa odmawiając umorzenia ww. składek wraz z odsetkami, co jest skutkiem nieprawidłowej oceny jej sytuacji materialnej i zdrowotnej.

W pierwszej kolejności należy podać, że stosownie do art. 28 ust. 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Zgodnie z ust. 3 tego artykułu całkowita nieściągalność zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów, albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie, 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. – Prawo upadłościowe i naprawcze, 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej, 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, 4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym, 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję, 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Wyliczenie zawarte w art. 28 ust. 3 ww. ustawy jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, że ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia.

Z kolei w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Podstawy umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Z przepisu tego wynika, że Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, iż ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Podkreślenia wymaga, że w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s w związku z § 3 ust. 1 powyższego rozporządzenia, także mamy do czynienia z tzw. uznaniem administracyjnym. Również i tu prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi. Może on, ale nie ma obowiązku umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności.

III. Analizując wyżej przywołane przepisy należy stwierdzić, że istotnym elementem stanu faktycznego sprawy są ustalenia w zakresie istnienia zaległości,

o których umorzenie wnioskuje zobowiązany. Pozytywne lub negatywne decyzje

w przedmiocie umorzenia należności wobec ZUS mogą być podejmowane wyłącznie

w odniesieniu do należności istniejących, do których uiszczenia płatnik jest nadal zobowiązany. Niedopuszczalne jest natomiast procedowanie w sprawach dotyczących należności, które wygasły na skutek przedawnienia. Za bezprzedmiotowe (podlegające umorzeniu zgodnie z art. 105 § 3 k.p.a.) trzeba bowiem uznać prowadzenie przez organ postępowania w sprawie umorzenia nieistniejących (przedawnionych) należności składkowych. Zatem nie ulega wątpliwości, że wydanie decyzji w oparciu o art. 28 u.s.u.s. musi być poprzedzone prawidłowym ustaleniem okresów, za które należności nie uległy przedawnieniu i wysokości tychże zaległości. Ustalenia takie powinny być dokonane w pierwszej kolejności, jeszcze przed analizą wystąpienia przesłanek warunkujących dopuszczalność umorzenia zaległych należności. Instytucja umorzenia ma bowiem zastosowanie jedynie wtedy, gdy istnieje należność, znana jest jej wysokość i ta wysokość nie jest sporna. Wysokość należności z tytułu składek może mieć bowiem znaczenie dla oceny przesłanek umorzenia i może rzutować na ewentualne rozstrzygnięcie w przedmiocie zastosowania ulgi. Nie ulega wątpliwości,

że na ocenę okoliczności faktycznych konkretnej sprawy w aspekcie przesłanek ważnego interesu osoby zobowiązanej do opłacania należności z tytułu składek oraz stanu finansów ubezpieczeń społecznych, tj. ocenę możliwości płatniczych strony

i w konsekwencji ewentualnej zapłaty należności, istotny wpływ ma m.in. wysokość ustalonych i dochodzonych od niej należności. W postępowaniu w przedmiocie umorzenia należności organ jest zobligowany z urzędu wykazać prawidłowo kwotę należności z tytułu składek, której dotyczy wniosek, bowiem umorzenie tej właśnie konkretnej kwoty stanowi przedmiot postępowania, a przedmiot taki musi być jednoznacznie i prawidłowo określony. Nie jest bowiem możliwe umorzenie należności, które nie istnieją.

IV. Mając na uwadze powyższe, tut. Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie takich ustaleń nie dokonano. Istnieją przy tym wątpliwości co do istnienia zaległości,

o których umorzenie wnioskowała Skarżąca. W tym kontekście zauważyć należy,

że organ odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych - dotyczących okresów z lat 1999-2000.

Podać należy, że zgodnie z art. 24 ust. 4 u.s.u.s. w brzmieniu obowiązującym w 1999r. należności z tytułu składek ulegały przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia, o którym mowa w ust. 5, po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Przepis art. 24 ust. 4 u.s.u.s. został zmieniony ustawą z 18 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2002r. Nr 241, poz. 2074). Zgodnie z tym przepisem, obowiązującym od 1 stycznia 2003r., należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się one wymagalne.

Z uwagi na to, że ustawa z 18 grudnia 2002r. nie zawierała przepisów przejściowych

w zakresie stosowania znowelizowanego art. 24 ust. 4 u.s.u.s. do należności z tytułu składek wymagalnych i nieprzedawnionych przed dniem 1 stycznia 2003r., początkowo pojawiły się wątpliwości, czy do tych należności należy stosować "stary" czy "nowy" termin przedawnienia. Zgodnie jednak z ugruntowanym już poglądem przedstawionym w orzecznictwie zarówno sądów administracyjnych, jak i sądów powszechnych – który to skład orzekający w sprawie w pełni podziela – do nieprzedawnionych do 31 grudnia 2002r. należności stosuje się nie tylko nowy, wydłużony termin przedawnienia,

ale również wszystkie nowe przepisy dotyczące okoliczności mających wpływ na bieg tego terminu, to jest jego przerwanie i zawieszenie, o ile wymienione w nowych przepisach podstawy przerwania lub zawieszenia biegu przedawnienia powstały po tej dacie. Skutki wcześniejszych zdarzeń oceniać zaś należy według przepisów obowiązujących w chwili ich zaistnienia (por. uchwały Sądu Najwyższego z 8 lipca 2008r., sygn. l UZP 4/08; z 2 lipca 2008r., sygn. II UZP 5/08 - Biuletyn SN 2008, Nr 7, poz. 16 i 17 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 grudnia 2008r., II GSK 547/08 i z dnia 8 lutego 2011r., II GSK193/10).

Z dniem 1 stycznia 2012r. został zmieniony przepis art. 24 ust. 4 u.s.u.s. przez określenie 5-letniego terminu przedawnienia należności z tytułu składek. Stosownie do art. 27 ust. 1 ustawy z 16 września 2011r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli

i przedsiębiorców (Dz.U. z 2011r. Nr 232, poz. 1378) do przedawnienia należności

z tytułu składek, którego bieg rozpoczął się przed 1 stycznia 2012r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012r. Jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed 1 stycznia 2012r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu (art. 27 ust. 2 tej ustawy). Wskazać należy, że w przepisie art. 24 przewidziano zdarzenia, które mają wpływ na bieg terminu przedawnienia, tj. układ ratalny, zawieszenie, przerwanie biegu terminu przedawnienia, podjęcie pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania świadczenia (art. 24 ust. 5, 5a, 5b, 5c).

V. Uwzględniając fakt, że przedmiotem niniejszego postępowania są należności z tytułu składek za okresy z lat 1999-2000, a zatem sprzed 17-18 lat (na dzień orzekania przez organ), to obowiązkiem organu było ustalenie i wyjaśnienie

w uzasadnieniu decyzji, czy należności nie wygasły na skutek upływu terminu przedawnienia, ewentualnie czy zaistniały okoliczności, które miały wpływ na bieg terminu przedawnienia. W uzasadnieniu decyzji brak w tym zakresie jakiegokolwiek wywodu. Sąd zauważa, że jeżeli nie doszło do przedawnienia tak odległych składek,

to należało to wykazać. Ponownie rozpatrując sprawę organ odniesie się szczegółowo do tego zagadnienia wykazując, które składki na skutek konkretnie jakich czynności nie uległy przedawnieniu. Na poparcie tej argumentacji organ włączy do akt sprawy stosowne dokumenty, aby twierdzenia organu można było skontrolować. Skarżąca ma też prawo poznać stanowisko organu co do nieprzedawnienia składek i prawa do polemiki z nim.

VI. W konsekwencji należy skonstatować, że z zaskarżonej decyzji nie wynikają ustalenia organu pozwalające stwierdzić, które i w jakiej wysokości należności istnieją (na dzień wydania decyzji), skoro brak jest jakiejkolwiek analizy dotyczącej okresu przedawnienia. Powyższe uchybienia uniemożliwiają Sądowi dokonanie pełnej kontroli zaskarżonej decyzji w tym, czy sporne należności w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie uległy przedawnieniu (sprzed 17-18 lat).

VII. Ponownie zatem rozstrzygając sprawę organ ustali wysokość należności

z tytułu składek będących przedmiotem postępowania, uwzględniając terminy przedawnienia oraz okoliczności, które mogą mieć wpływ na bieg terminu przedawnienia w odniesieniu do konkretnych składek. Sąd obecnie nie przesądza zagadnienia czy doszło do przedawnienia należności składkowych, czy nie miało ono miejsca. Stwierdza wyłącznie, że kwestia ta wymaga jednak szczegółowego rozważenia.

VIII. Z kolei z uwagi na fakt, że niejasności w kwestii przedawnienia są zasadniczym powodem uchylenia zaskarżonej decyzji, przedwczesna jest ostateczna kontrola prawidłowości zbadania przez organ istnienia przesłanek umorzenia należności w świetle sytuacji, w której znajduje się Skarżąca. Niemniej jednak tut. Sąd zauważa,

że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ stwierdził, iż dochód Skarżącej i jej męża wynosi odpowiednio [...] zł i [...] zł, czyli łącznie [...] zł. Po czym stwierdzono, że: "Stałe wydatki związane z utrzymaniem określiła Pani w łącznej kwocie [...]zł."(s. 3/5 uzasadnienia decyzji). Jednocześnie wcześniej (s. 2/5) organ powołał się na wniosek Skarżącej, z którego wynikają następujące wydatki: koszty związane

z eksploatacją mieszkania - [...] zł miesięcznie (w tym woda, prąd, śmieci), do tego koszty zakupu opału w skali roku w wysokości [...] zł; opłaty za abonament telefoniczny - [...] zł; na wyżywienie Skarżącej wspólnie z mężem – [...] zł;

na zakup leków – [...] zł (po [...] zł na Skarżącą i męża); w miarę możliwości finansowych ponoszone są wydatki na zabiegi rehabilitacyjne; na środki higieny osobistej [...] zł (2x[...] zł), odzież i obuwie [...] zł (2x[...] zł) i na składkę na ubezpieczenia na życie Skarżąca wraz z mężem przeznacza [...] zł (po [...] zł).

W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby nieprowadzącej działalności gospodarczej Skarżąca wymieniła podobnie wydatki. Skarżąca w skardze dokonując matematycznego wyliczenia podnosi, że wydatki są wyższe niż wskazał organ. Sąd zauważa, że przy ustalaniu wspólnego dochodu (dochód męża Skarżącej przewyższa dochód Wnioskodawczyni) małżonków, konieczne jest także ustalenie wspólnych wydatków. Po zliczeniu ww. wydatków (z pominięciem wydatków na składkę na ubezpieczenie na życie i odzież) wydatki na dwie osoby pozostające w gospodarstwie domowym wynoszą powyżej [...] zł. Ta rozbieżność w wyliczeniach powoduje, że organ powinien wskazać - ponownie rozpoznając sprawę - które wydatki uwzględnia jako stałe, wiarygodne i niezbędne, a które podważa, w jakiej wysokości przyjmuje za konieczne i poda tego przyczyny. Sąd przyznaje, że organ ma prawo ocenić, czy wydatki są zawyżone oraz czy są konieczne, niemniej jednak wymaga to stosowanego uzasadnienia. W odpowiedzi na skargę organ poddaje

w wątpliwość wskazaną przez Skarżącą wysokość wydatków na odzież, jednocześnie nie podaje, jaką przyjmuje za wystarczającą w przypadku Skarżącej i jej męża.

IX. Powyższe wady stanowią naruszenie art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Negatywne rozstrzygnięcie dotyczące umorzenia należności powinno być przekonująco i jasno uzasadnione zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i zbadane (art. 11 k.p.a.). Ocena, czy przesłanki umorzenia występują w konkretnej sprawie

(art. 80 k.p.a.) może być dokonana po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, a poprzedzać ją powinno wyczerpujące zebranie

i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 77 k.p.a.).

Jednocześnie Sąd stwierdza, że nawet wystąpienie przesłanki z ww. rozporządzenia, nie stanowi – po stronie organu – o obowiązku uwzględnienia wniosku o umorzenie składek. Sąd administracyjny nie ma też kompetencji do umorzenia zaległych składek, jak również nakazania organowi, aby udzielił ulgi, bowiem w tej materii Inne wydaje decyzje w granicach uznania administracyjnego.

X. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie

art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 209 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015r. poz. 1800), na które składa się wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie [...]zł oraz opłata od pełnomocnictwa w kwocie [...]zł.

L. Kleczkowski J. Szulc H. Adamczewska-Wasilewicz