Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 694/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2013-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 10
journal: Dz.U. 2011 nr 244 poz 1454
law: Ustawa z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw.
article: art. 93 ust.1
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art.3 ust.1
journal: Dz.U. 2010 nr 185 poz 1243
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach - tekst jednolity.
article: art.4 ust.1
journal: Dz.U. 2007 nr 124 poz 859
law: Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2013 r. sprawy ze skargi R.W. na decyzję Komendanta Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wwóz odpadów na terytorium RP bez wymaganego zezwolenia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Komendanta Oddziału Straży Granicznej na rzecz skarżącego R.W. kwotę 1.617 (tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2012r. nr [...] Komendant Placówki Straży Granicznej na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007r., nr 125, poz. 874 ze zm.) nałożył na R.W. karę pieniężną w kwocie 10000 zł.

W uzasadnieniu organ powołał się na art. 92a ust. 1 oraz ust. 6 i lp. 4.5. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym wskazując na naruszenie przez R.W. przepisów prawa polegające na wwozie odpadów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganego zezwolenia (art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. f ustawy o transporcie drogowym w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach (Dz. U. z 2010r., nr 185, poz. 1243 ze zm.) i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. z 2007r., nr 124, poz. 859 ze zm.). Komendant Placówki Straży Granicznej wskazał na następujący stan faktyczny sprawy.

Dnia [...] listopada 2010r. w miejscowości [...] funkcjonariusze Placówki zatrzymali do kontroli drogowej samochód ciężarowy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z przyczepą ciężarową marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Na przyczepie przewożony był samochód marki [...] o nr VIN: [...], mocno uszkodzony. Uszkodzona była karoseria samochodu w szczególności przód, tył i prawa strona, wyposażenie, silnik z osprzętem, zawieszenie przednie z układem kierowniczym, zawieszenie tylne, układ napędowy. Kierowcą kontrolowanego pojazdu był obywatel RP R.W.. Na żądanie funkcjonariusza kierujący okazał: prawo jazdy, dowód osobisty, dowód rejestracyjny i ubezpieczenie OC samochodu ciężarowego oraz dowód rejestracyjny przyczepy ciężarowej i ubezpieczenie OC, rachunek zakupu przewożonego samochodu oraz drugą cześć dowodu rejestracyjnego (niemiecki) pojazdu [...]. Na podstawie oświadczenia kierowcy ustalono, że zakupił on przewożony pojazd dla siebie. Okazany rachunek opiewał na kwotę 1100 Euro. Ponadto na podstawie oświadczenia kontrolowanego oraz okazanych do kontroli dokumentów ustalono, że wykonywany był niezarobkowy międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy z Niemiec do Polski. Z danych zapisanych w dowodzie rejestracyjnym samochodu marki [...] nr rej. [...] wynikało, że dopuszczalna masa całkowita pojazdu wynosi 2950 kg, natomiast dopuszczalna masa przyczepy marki [...] nr rej, [...] wynosi 2000 kg. Tym samym dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów wynosi 4950 kg. Uwzględniając zatem nieodpłatny charakter przewozu drogowego wykonywanego w dniu [...] listopada 2010 r. organ zakwalifikował go, stosownie do treści art. 4 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym, jako niezarobkowy międzynarodowy przewóz drogowy – przewóz na potrzeby własne wykonywany z przekroczeniem granicy Rzeczpospolitej Polskiej. Jednocześnie uwzględniając stan techniczny przewożonego pojazdu marki [...] organ uznał, iż jest on odpadem należącym do kategorii Q2 – "produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym", kod "160104*" – "zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy" (załącznik do rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów, Dz. U. nr 112 poz. 1206), w związku z czym kierowca obowiązany był mieć przy sobie i okazać na żądanie uprawnionego organu kontroli miedzy innymi wymagane przy przewozie odpadów dokumenty, w tym przypadku decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska zezwalającą na wwóz do Polski odpadu. R.W. nie okazał i nie posiadał wymaganego zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. f ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym dokumentu w związku z międzynarodowym przemieszczaniem odpadów, przewóz nie został zgłoszony właściwym organom kraju wysyłki i przeznaczenia zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów. W związku z powyższym w myśl art. 2 pkt 35 lit. a) wspomnianego rozporządzenia zdaniem organu było to nielegalne przemieszczanie odpadów. Wobec powyższego stwierdzono naruszenie wyszczególnione w l.p. 7.5. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, tj. "przywóz drogowy (wwóz) odpadów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganego zezwolenia". Przesłuchany w charakterze świadka R.W. zeznał, iż przewożony pojazd zakupiony został w Niemczech. Kupił je dla siebie, zamierza je wyremontować we własnym zakresie a część napraw zlecić wykwalifikowanym warsztatom naprawczym. W toku prowadzonego postępowania organ wystąpił o opinię biegłego w zakresie oceny stopnia ubytku wartości przewożonego samochodu. Z przedstawionej przez biegłego dr inż. M.Ż. opinii nr [...] wynika, iż ubytek wartości samochodu wynosi 93 %, zaś wartość pozostałości z pojazdu to 5800 zł, a stopień uszkodzenia 79 %.

W toku postępowania do organu wpłynęło pismo z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] Głównego Inspektora Ochrony środowiska informujące o wszczęciu postępowania administracyjnego, oraz postanowienia z dnia [...] lutego 2011 r. o zmianie miejsca przechowywania odpadu w postaci samochodu marki [...], a także postanowienie z dnia [...] stycznia 2012 r. zobowiązujące R.W. do przekazania odpadu o kodzie 160104* w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...] do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub punkt zbierania pojazdów, które włączono do akt sprawy w charakterze dowodu.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r., na podstawie art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego zawiadomiono stronę o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się w tym zakresie. Strona nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia.

Odnosząc się do naruszenia - wwóz odpadów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganego zezwolenia - ustawą z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 244, poz. 1454), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2012 r., zostały zmienione niektóre przepisy dotyczące transportu drogowego, w tym załącznik do ustawy. Zgodnie z art. 10 wspomnianej ustawy zmieniającej, przepisy ustawy, o której mowa w art. 1 (ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym) w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się w sprawach o nałożenie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, wszczętych i nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem jej wejścia w życie. Wobec powyższego omawiana decyzja wydana została zgodnie z nowymi przepisami.

Dalej organ zaznaczył, że odpadem jest substancja lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r. nr 185, poz. 1243 ze zm.), których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do ich pozbycia się jest obowiązany (art. 3 ust. 1 ustawy). Uszkodzony pojazd przewożony przez R.W. zakwalifikowano do kategorii Q2 - "produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym" określonych w załączniku nr 1 do ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach. Odpad w postaci zniszczonego pojazdu marki [...] został zaklasyfikowany zgodnie z załącznikiem V rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów pod kodem 16 01 04*. Międzynarodowe przemieszczanie odpadów reguluje ustawa z dnia 29 czerwca 2007r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, na podstawie której (art. 4) zezwolenia na przewóz, wywóz i tranzyt odpadów wydaje Główny Inspektor Ochrony Środowiska.

W rozpoznawanej sprawie dotychczasowy właściciel wyzbył się pojazdu jako nieprzydatnego do dalszego użytkowania ze względu na uszkodzenia pojazdu. W świetle przywołanych przepisów, okazanych do kontroli dokumentów, zeznań kierowcy, a także oceny przewożonego ładunku niewątpliwie R.W. jest podmiotem, który w dniu [...] listopada 2010r. wykonywał przewóz drogowy (wwóz) odpadów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganego zezwolenia. Ustalenie charakteru przewożonego towaru i zakwalifikowanie do odpadu nastąpiło po zebraniu materiału dowodowego w postaci dokumentacji fotograficznej, konsultacji z Głównym Inspektorem Ochrony Środowiska, który dokonał oceny przewożonego ładunku, a także analizie przywołanych aktów prawnych. Potwierdzeniem tego ustalenia są także rozstrzygnięcia wydane w czasie niniejszego postępowania przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska.

Odwołanie od decyzji organu I instancji złożył R.W. reprezentowany przez pełnomocnika. W odwołaniu wniósł o uchylenie decyzji w całości. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach poprzez błędne przyjęcie, że uszkodzony pojazd [...] stanowi odpad. Skarżący nie zgodził się z oceną stanu przewożonego pojazdu w zakresie poziomu uszkodzeń i jego nienaprawialności. Podkreślił, że organ nie uwzględnił, a także nie odniósł się do podnoszonych w toku postępowania argumentów odwołującego się, pomijając tym samym istotne dla sprawy dowody, tj. faktury sprzedaży pojazdu przez dilera samochodowego. Wyjaśnił, iż w sprawie nie doszło do wyzbycia się pojazdu przez poprzedniego właściciela w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach, lecz do przeniesienia własności tego pojazdu na odwołującego się. W rzeczywistości pojazd jest uszkodzony, ale nie można mu przypisać waloru użytego lub nienadającego się do użytkowania pojazdu" i zakwalifikowanie do odpadów o kodzie 160104* jak również nie jest innym odpadem w rozumieniu załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów.

Po rozpoznania odwołania decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2012r. Komendant Oddziału Straży Granicznej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ wskazał, że kwestię przemieszczania odpadów regulują przepisy rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów oraz przepisy ustawy z dnia 29 czerwca 2007r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. z 2007r., Nr 124, poz. 859 z późn. zm). Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów organem odpowiedzialnym za wykonanie rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, jest Główny Inspektor Ochrony Środowiska, który jest w szczególności organem właściwym w sprawach: 1) przywozu odpadów na teren kraju, 2) wywozu odpadów poza teren kraju, 3) tranzytu odpadów przez teren kraju. Według art. 4 wymienionej ustawy organ ten wydaje także zezwolenia na: 1) przywóz odpadów na teren kraju, 2) wywóz odpadów poza teren kraju oraz 3) tranzyt odpadów przez teren kraju.

Organ stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie bezspornym jest fakt, iż kontrola drogowa przeprowadzona w dniu [...] listopada 2010r. wykazała, że przewożony ładunek stanowił uszkodzony pojazd marki [...] posiadający znaczne uszkodzenia.

Komendant wyjaśnił, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 14 września 2010r. o odpadach, odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany. Katalog odpadów z podziałem na grupy, podgrupy i rodzaje, uwzględniający źródła powstawania odpadów, wraz z listą odpadów niebezpiecznych oraz ze sposobem klasyfikowania odpadów określa z kolei rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2001r. Nr 112, poz. 1206) wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy. W § 2 rozporządzenia wskazano 20 grup odpadów. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, odpady klasyfikuje się według źródła powstawania w grupach 01 do 12 lub 17 do 20, przypisując im odpowiedni kod sześciocyfrowy określający rodzaj odpadu. W stanowiącym załącznik do rozporządzenia Katalogu odpadów wraz z listą odpadów niebezpiecznych zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy oznaczone zostały kodem 160104*.

Organ odwoławczy wskazał, że twierdzenia skarżącego jakoby organ I instancji naruszył przepis art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 14 września 2010r. o odpadach, nie znajdują oparcia w zebranym materiale dowodowym. Podkreślenia wymaga, że na każdym etapie prowadzonego postępowania organ I instancji pozostawał w kontakcie z Głównym Inspektoratem Ochrony Środowiska, który ostatecznie potwierdził zasadność ustaleń dotyczących charakteru odpadu. W postanowieniu z dnia [...] stycznia 20ł2r. nr [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska uznał, że przewożony uszkodzony pojazd marki [...] w istocie stanowi odpad o kodzie 160104*. W uzasadnieniu postanowienia organ jednoznacznie stwierdził, iż poprzedni właściciel pojazdu ze względu na bardzo duże uszkodzenia oraz nie widząc dla przedmiotowego pojazdu dalszego zastosowania wyzbył się go na rzecz strony (tj. p. R.W.) co stanowi "wyzbycie się" w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach. W dalszej części postanowienia Główny Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził, że nie można przypisać odpowiedzialności za nielegalne przemieszczanie podmiotowi zbywającemu uszkodzony pojazd, gdyż dokonał on wyzbycia się go na rzecz odbiorcy na terenie Niemiec. W konsekwencji R.W. stał się odbiorcą odpadu sprowadzonego na terytorium RP z naruszeniem zasad określonych w tytule II rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, co według art. 2 pkt 35 lit. a) ww. rozporządzenia stanowi nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadu.

Odnosząc się do spornego na gruncie sprawy zwrotu "pozbyć się", użytego w decyzji organu I Instancji organ zwrócił uwagę na wydany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrok z dnia 15 października 2009r., sygn. akt IV SA/Wa 982/09.

Jednocześnie organ odwoławczy wyraził ocenę, iż organ I instancji podjął niezbędne kroki w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy poprzez wyczerpujące zebranie i obiektywne rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Skargę na decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. złożył R.W., w której wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. Jednocześnie skarżący zarzucił zaskarżonej

decyzji naruszenie:

1. przepisów postępowania, tj. art. 107 § 3 w zw. z art. 15, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, wobec nierozpatrzenia merytorycznie przez organ odwołania od decyzji organu I instancji, nierozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego sprawy, w tym faktury zakupu pojazdu marki [...], jak również nie wskazanie w uzasadnieniu decyzji dowodów, na których się oparł wydając decyzję oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, w tym także oceny technicznej nr 60/10, przez co naruszył zasadę dwuinstancyjności. Nadto skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach z dnia 27 czerwca 2001 r. przez błędne przyjęcie, iż uszkodzony pojazd [...] o nr nadwozia [...] stanowi odpad.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podkreślił, ze nie zgadza się z oceną dowodów dokonaną przez organ, w tym z oceną stopnia uszkodzenia spornego pojazdu oraz zakwalifikowaniem go jako odpad. W tym zakresie zarzucił organowi błąd przeprowadzonej wykładni, a także braki w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny w zakresie swej właściwości ocenia zatem zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a."). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Okolicznością bezsporną w przedmiotowej sprawie jest, iż w dniu [...] listopada 2010r. została przeprowadzona kontrola samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą ciężarową (laweta) marki [...] o nr rej. [...], na której znajdował się pojazd marki [...] w znacznej części uszkodzony. Kierowcą [...] był R.W., który podał, że transportu uszkodzonego samochodu dokonywał na potrzeby własne, zakupił go od dealera samochodowego w Niemczech i zamierza go wyremontować.

Powyższe ustalenia zostały potwierdzone w protokole przeprowadzonej kontroli oraz w protokole przesłuchania R.W.. Bezspornym jest również, że przewożony pojazd słusznie zakwalifikowano jako odpad (za czym przemawia dokumentacja fotograficzna znajdująca się w aktach, opinia biegłego oraz ustalenia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska), na którego wwiezienie do kraju konieczne jest legitymowanie się stosownym zezwoleniem. R.W. wymaganego zezwolenia nie posiadał, czego w toku postępowania nie zakwestionował. Wobec tego organ uznał, że w sprawie zachodzą przesłanki wskazane w art. 92 ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007r., Nr 125, poz. 874 ze zm.) i decyzją z dnia [...] maja 2012r. wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 10000 zł, za podstawę wskazując Lp. 4.5 załącznika do ustawy.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy w pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że ustawa z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym została zmieniona ustawą z dnia 16 września 2011r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011r., nr 244, poz. 1454), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2012r. Zgodnie z art. 10 ustawy nowelizującej przepisy ustawy o transporcie drogowym, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się w sprawach o nałożenie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, wszczętych i nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem jej wejścia w życie.

Według przepisów znowelizowanych, obowiązujących po 1 stycznia 2012r., naruszenie, którego dopuścił się R.W., tj. wwóz odpadów na terytorium RP bez wymaganego zezwolenia, obwarowane jest karą pieniężną w wysokości 10 000 zł (Lp. 4.5. załącznika do ustawy), a więc karą surowszą niż ta, którą przewidywały przepisy ustawy o transporcie drogowym przed nowelizacją (6 000 zł), a więc w okresie gdy Skarżący dopuścił się stwierdzonego naruszenia. Nowe przepisy jednak znalazły tu zastosowanie z uwagi na treść art. 10 ustawy nowelizującej przepisy ustawy zgodnie z którym, przepisy w ich nowym brzmieniu nadanym tą ustawą, stosuje się w sprawach o nałożenie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, wszczętych i nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem jej wejścia w życie.

W tym zakresie jednak zwrócić należy uwagę, że konstytucyjność przepisu art. 10 wskazanej ustawy stanowiła przedmiot postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, który wyrokiem z dnia 23 lipca 2013r., sygn. akt P 36/12, stwierdził jego niezgodność z art. 2 Konstytucji w zakresie, w jakim – w sprawach o nałożenie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego wszczętych a niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia tej ustawy w życie – nakazuje stosowanie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) w brzmieniu nadanym wyżej powołaną ustawą z 16 września 2011 r., przewidujących wyższe kary pieniężne niż kary przewidziane w przepisach obowiązujących w chwili wystąpienia zdarzenia powodującego odpowiedzialność administracyjną.

Trybunał wskazał, że zakwestionowany przepis, jako przepis intertemporalny, wyznacza czasowy zakres zastosowania przepisów prawa administracyjnego, związany z wymierzeniem kar finansowych, a zatem powinien być odczytywany ściśle. Powołał się na ugruntowane w swoim orzecznictwie stanowisko, że przepisy działające wstecz można wyjątkowo uznać za zgodne z zasadą demokratycznego państwa prawnego i je zastosować, jeżeli:

– nie są to przepisy prawa karnego ani regulacje zakładające podporządkowanie jednostki państwu (np. prawo daninowe);

– mają one rangę ustawową;

– ich wprowadzenie jest konieczne (niezbędne) do realizacji lub ochrony innych, ważniejszych i konkretnie wskazanych wartości konstytucyjnych;

– spełniona jest zasada proporcjonalności, czyli wyraźne są argumenty konstytucyjne przemawiające za retroaktywnością, równoważące negatywne skutki;

– nie powodują one ograniczenia praw lub zwiększenia zobowiązań adresatów norm prawnych, a przeciwnie – poprawiają sytuację prawną niektórych adresatów danej normy prawnej (ale nie kosztem pozostałych adresatów tej normy);

– problem rozwiązywany przez te regulacje nie był znany ustawodawcy wcześniej i nie mógł być rozwiązany z wyprzedzeniem bez użycia przepisów działających wstecz.

W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że zasada niedziałania prawa wstecz jest dyrektywą legislacyjną skierowaną do organów stanowiących prawo, jak również dyrektywą interpretacyjną dla organów stosujących prawo, dokonujących wykładni przepisów prawnych. Zasada ta, chociaż nie została wprost wyrażona w Konstytucji, stanowi podstawową zasadę porządku prawnego w państwie, opartego na założeniu, że "każdy przepis normuje przyszłość, nie zaś przeszłość". W wyjątkowych okolicznościach dopuszcza się pewne odstępstwa od zasady lex retro non agit, jeżeli przemawia za tym konieczność realizacji innej zasady konstytucyjnej, a jednocześnie realizacja jej nie jest możliwa bez dopuszczenia wstecznego działania prawa.

Zdaniem Trybunału kwestionowany przepis art. 10 ustawy nowelizującej, poza spełnieniem warunku formy ustawowej, nie odpowiada żadnemu ze wskazanych wymagań. Nie miał też wątpliwości co do tego, że problem, który ustawodawca zamierzał rozwiązać wprowadzając omawianą regulację był mu znany od dłuższego czasu. Trybunał nie znalazł więc szczególnych powodów uzasadniających odstępstwo od zasady niedziałania prawa wstecz.

W przedmiotowej sprawie, zdarzenie, polegające na wwozie odpadu na terytorium RP, które nastąpiło w dniu [...] listopada 2010r., bez wątpienia miało charakter jednorazowy, ograniczony miejscowo oraz ramami czasowymi, w których zostało ujawnione i odzwierciedlone w treści protokołu kontroli. Nie zachodziła więc sytuacja, w której naruszenie nastąpiło pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów i trwało jeszcze po 1 stycznia 2012r., czyli po dacie wejścia w życie nowych przepisów. Zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Co do zasady orzeczenia Trybunału mają moc wsteczną (są skuteczne ex tunc), co oznacza, że usuwają zakwestionowaną normę prawną w zasadzie od chwili jej wejścia do systemu prawnego. Pogląd ten prowadzi do powstania fikcji prawnej, że danej normy nigdy w systemie prawnym nie było, co umożliwia wzruszanie czynności dokonanych na jej podstawie (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 16 kwietnia 2013r., sygn. akt III AUa 179/13, Lex nr 1316214). Utrata mocy obowiązującej przepisu z powodu jego niezgodności z Konstytucją oznacza, że przepis ten nie może być stosowany poczynając od daty jego uchwalenia. Wyrok Trybunału ma skutki retroaktywne, a przez to zachodzi konieczność ponownego rozpoznania sprawy z pominięciem już niekonstytucyjnego przepisu (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 20 lutego 2013r., sygn. akt III AUa 1121/12, Lex nr 1280625). Skutkiem utraty domniemania konstytucyjności ustawy w konsekwencji wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku stwierdzającego niezgodność jej przepisu z Konstytucją, jest obowiązek zapewnienia przez sądy orzekające w sprawach, w których przepis ten ma zastosowanie, stanu zgodnego z Konstytucją wynikającego z wyroku Trybunału Konstytucyjnego (por. wyrok SN z 18 maja 2010r., sygn. akt III UK 2/10, Lex nr 1037192). Stąd też Sąd – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 p.p.s.a. – uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnić należy, że zdaniem sądu nie budzi wątpliwości ocena i kwalifikacja spornego pojazdu jako odpad. Odpady - w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2007r., Nr 39, poz. 251, ze zm.) - oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany. Przepis ten ustanawia więc dwie przesłanki przemawiające za przyjęciem, że dany przedmiot jest odpadem, po pierwsze zaliczenie do jednej z Kategorii odpadów Q1 - Q16 określonych w załączniku nr 1 do ustawy, po wtóre stwierdzenie że posiadacz pozbył się przedmiotu (substancji), przy czym obie te przesłanki muszą być spełnione łącznie.

Wedle pierwotnej wersji art. 1 lit. a dyrektywy Rady 75/442/EWG pojęcie "odpadów" definiowane było jako "wszelkie substancje lub przedmioty, które posiadacz usuwa lub powinien usunąć zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa krajowego". Następnie w wyniku zmian wprowadzonych dyrektywą Rady 91/156/EWG, według nowej wersji art. 1 lit. a dyrektywy 75/442 (obecnie art. 1 ust. 1 lit. a dyrektywy 2006/12/WE) pojęcie "odpady" oznacza wszelkie substancje lub przedmioty należące do określonych w załączniku I tej dyrektywy "Kategorii odpadów" (Q1 - Q16), które to posiadacz usuwa, zamierza usunąć lub do usunięcia których został zobowiązany. Kluczowym elementem definicji "odpadów" jest pojęcie usuwa (pozbywa się) wyrażone w różnych modalnościach: "ma zamiar usunąć (pozbyć się)", "do ich usunięcia (pozbycia się) jest zobowiązany". Oznacza to, że wspólnotowa regulacja prawna dotycząca gospodarki odpadami posługuje się pojęciem "odpady" w znaczeniu "subiektywnym" (a nie "obiektywnym"), skoro "odpadem" jest w zasadzie każda substancja lub przedmiot, jeżeli posiadacz je "usuwa, zamierza usunąć lub ma obowiązek usunąć". W konsekwencji rozstrzygnięcie o tym, czy w konkretnym wypadku w odniesieniu do określonej substancji lub przedmiotu powinny mieć zastosowanie przepisy dotyczące "odpadów", zależne jest od tego, czy w danym wypadku można zasadnie twierdzić, że posiadacz tę substancję lub przedmiot "usuwa, zamierza usunąć lub jest obowiązany usunąć" (A. Wasilewski, Podstawowe zasady gospodarki odpadami, Europejski Przegląd Sądowy, sierpień 2008, s. 4 -.13). W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości wskazuje się, że dana substancja jest rzeczywiście 'odpadem' w rozumieniu art. 1 lit a dyrektywy 75/442 w sprawie odpadów, zmienionej dyrektywą 91/156, winien być potwierdzony w świetle wszystkich okoliczności, z uwzględnieniem celu tej dyrektywy i jej skuteczności, która nie może zostać podważona. Pewne okoliczności mogą zatem stanowić wskazówkę występowania działania polegającego na 'usuwaniu’, zamiaru 'usunięcia' lub zobowiązania do 'usunięcia' substancji lub przedmiotu w rozumieniu tego przepisu. Jako że dyrektywa 75/442 w sprawie odpadów nie proponuje żadnego kryterium ujawnienia woli usunięcia substancji lub przedmiotów przez posiadacza, państwa członkowskie wobec braku przepisów wspólnotowych mają swobodę wyboru sposobu dowodzenia okoliczności zdefiniowanych w dyrektywach, których transpozycji dokonują, o ile nie podważa to skuteczności prawa wspólnotowego. Państwa członkowskie mogą zatem dla przykładu określić różne kategorie odpadów, zwłaszcza w celu ułatwienia organizacji i kontroli gospodarki odpadami, przy czym obowiązki wynikające z dyrektywy lub innych przepisów prawa wspólnotowego dotyczących odpadów winny być przestrzegane, a kategorie ewentualnie wyłączone z zakresu stosowania aktów dokonujących transpozycji obowiązków wynikających z dyrektywy, są wyłączone zgodnie z jej art. 2 ust. 1 (por. wyrok z 18 grudnia 2007r., w sprawie C - 194/05, wyrok z 15 stycznia 2004r. w sprawie C - 235/02).

W świetle powyższego, mając za podstawę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy – na co zwrócono uwagę już wcześniej - prawidłowo zostało ustalone, iż przywieziony przez skarżącego z Niemiec do Polski przedmiot w postaci pojazdu marki [...] był w stanie znacznie uszkodzonym. Okoliczność tę potwierdza szereg dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, które skutecznie też przeciwstawiają się twierdzeniom skarżącego. Zakres uszkodzeń określono jako rozległy, co prowadzi do znacznego obniżenia jego wartości. Obniżoną wartość pojazdu potwierdza z resztą również wskazywana przez skarżącego faktura. Poprzedni właściciel wyrejestrował pojazd [...] listopada 2011 r., a następnie przekazał dealerowi samochodowemu celem jego zbycia. Zdaniem składu orzekającego, z uwagi na zakres uszkodzeń pojazdu wskazany w opinii biegłego, słusznie zakwalifikowano pojazd ten do jednej z kategorii odpadów, a dokładnie do kategorii Q2 - produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym oraz uznano, że wolą właściciela było pozbycie się pojazdu. Ponadto jest to pojazd, który można zaliczyć do kodu "160104", czyli "zużyte lub też nienadające się do użytkowania pojazdy" według załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206).

Trzeba w tym miejscu wskazać, że kwalifikacji danego pojazdu jako odpad należy dokonać na podstawie wszelkich okoliczności danej sprawy. Oświadczenie zbywcy danego pojazdu podlega ocenie na tle pozostałego materiału dowodowego. W sprawie sporządzono dwie oceny techniczne (nr [...] i nr [...]), których treść nie jest zbieżna. Nie można jednak w tym miejscu pominąć okoliczności, które wynikają z treści notatki urzędowej z dnia [...] stycznia 2011 r., w której stwierdzono, że w dacie sporządzenia opinii nr [...] (tj. w dniu [...] grudnia 2010 r.) mieszczący się na parkingu strzeżonym pojazd nie był udostępniony w celu przeprowadzenia oględzin. Okoliczność ta musi wpływać na ocenę poprawności opinii nr [...]. Istotne dla sprawy znaczenie ma również stanowisko Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, który zakwalifikował dany pojazd jako odpad.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy stwierdzić, że braki uzasadnienia zaskarżonej decyzji będą mogły zostać usunięte po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organy administracji publicznej.

Rozpoznając ponownie sprawę organy orzekające będą zobowiązane uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym wyroku, a w szczególności okoliczność, iż art. 10 ustawy z dnia z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 244, poz. 1454), który to przepis stanowił podstawę zastosowania przepisów znowelizowanej ustawy o transporcie drogowym i wymierzenia kary administracyjnej wyższej niż kara przewidziana przez ustawę o transporcie drogowym przed nowelizacją, utracił moc we wskazanym

w wyroku Trybunału zakresie.