Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1354/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 132  ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 107  par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145  par. 1  lit. a i c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) Sędzia WSA Joanna Skiba Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2011 r. sprawy ze skargi M. S. i M. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty [...] z dnia [..] kwietnia 2009 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej M. S. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania M. S, i M. S., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [..] kwietnia 2009 r. nr [..] umarzającą postępowanie

w sprawie wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania.

Decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych

i prawnych sprawy.

Decyzją Naczelnika Powiatu O. z dnia [...] grudnia 1974 r. nr [...], wydaną na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 20, poz. 64), wywłaszczono na rzecz Państwa część nieruchomości o pow. [...] m2 pod drogę [...]. Decyzją tą ustalono na rzecz właściciela nieznanego odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości w wysokości [...] zł.

I. S. wystąpił w 1982 r. do Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych

w W. o podjęcie odszkodowania, lecz nie udokumentował swojego roszczenia.

W dniu 29 sierpnia 2008 r. M. S., reprezentowana przez adwokata M. C., wystąpiła o waloryzację odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.

S. O. decyzją z dnia [..] kwietnia 2009 r. nr [...] umorzył postępowanie w sprawie wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania.

Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli M. S. i M. S. zarzucając decyzji naruszenie art. 105 § 1 i art. 107 § 3 oraz naruszenie art. 132 ust. 3

i ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez ich niezastosowanie w sprawie.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [..] kwietnia 2010 r. nr [..] utrzymał

w mocy decyzję o umorzeniu postępowania. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji nie narusza prawa. W aktualnym stanie prawnym żądanie wypłacenia zwaloryzowanego odszkodowania nie podlega bowiem rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej. Ustalone odszkodowanie stanowi zobowiązanie pieniężne, do wykonania którego stosuje się przepisy art. 450-486 Kodeksu cywilnego. Przewidziany w art. 132 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) obowiązek waloryzacji odszkodowania na dzień zapłaty dotyczy również odszkodowań ustalonych na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów o wywłaszczeniu, ale nie odnosi się on do odszkodowań złożonych do depozytu sądowego. Ponadto przepis ten nie daje podstaw do wydania odrębnego rozstrzygnięcia w sprawie waloryzacji.

Skargę na powyższą decyzję Wojewody [...] wnieśli M. S., reprezentowania przez adwokata M. C., i M. S.. W skardze zarzucono decyzji naruszenie: art. art. 7, 8, 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 k.p.a.,

art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sprzeczne z materiałem dowodowym zebranym w sprawie ustalenie, że odszkodowanie zostało złożone do depozytu w sposób prawidłowy,

a także art. 132 ust. 3 i ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez ich niezastosowanie. Zarzucając powyższe skarżący wnieśli o uchylenie decyzji Wojewody [...] i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie

i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu, gdyż podniesiony w niej zarzut naruszenia prawa materialnego i procesowego jest w pełni uzasadniony.

W zaskarżonej decyzji dokonano bowiem błędnej wykładni przepisów art. 132 ust. 3 i ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) o gospodarce nieruchomościami poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, że przepisy te nie stanowią podstawy wydania decyzji w sprawie waloryzacji odszkodowania.

Zrewaloryzowanie odszkodowania, podobnie jak obliczenie ewentualnych odsetek, powinno nastąpić w drodze decyzji. Jest to bowiem załatwienie sprawy co do jej istoty (art.104 k.p.a.) przez orzeczenie o skonkretyzowanych uprawnieniach strony postępowania administracyjnego. Nie ma przy tym znaczenia, że dotychczasowe postępowanie w sprawie wywłaszczenia i ustalenia odszkodowania zostało już zakończone. Z mocy omawianego przepisu strona uzyskała nowe roszczenie, które powinno być skonkretyzowane, co do wysokości, a konkretyzacja ta powinna nastąpić - po wszczęciu postępowania nie na jej wniosek, lecz z urzędu - w formie decyzji administracyjnej właściwego organu (por. powołana uchwała Sądu Najwyższego sygn. akt III AZP 3/93).

Powyższego stanowiska nie podważa treść art. 132 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004,

Nr 261, poz.2603 ze zm.), mimo że przepis ten nie określa w sposób wyraźny formy prawnej, w jakiej należy dokonać waloryzacji, w przeciwieństwie do spraw związanych z wywłaszczeniem, odszkodowaniem czy przykładowo zwrotem wywłaszczonej nieruchomości. Jednak brak określenia w ustawie formy decyzji do rozstrzygania spraw związanych z waloryzacją odszkodowania nie oznacza jeszcze, że taki tryb decyzyjny jest wyłączony. W sprawie istotne jest bowiem to, że źródłem przedmiotowego żądania jest akt administracyjny - decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości lub decyzja

o ustaleniu odszkodowania. Żądanie waloryzacji ustalonego w drodze decyzji odszkodowania nie powstaje zatem na tle stosunku cywilnoprawnego, lecz administracyjnego. Stąd ewentualny spór co do prawa i wysokości zwaloryzowanego odszkodowania nie może zostać zakwalifikowany odmiennie niż spór o wysokość odszkodowania, który podlega rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej (m.in. wyroki NSA z dnia 22 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 894/09, Centralna Baza Orzeczeń NSA oraz z dnia 20 stycznia 2009 r. sygn. akt I OSK 122/08, LEX 478286).

Wniosek skarżących dotyczy waloryzacji ustalonego odszkodowania oraz ustalenia odsetek za zwłokę, a zatem zrewaloryzowanie odszkodowania, podobnie jak obliczenie ewentualnych odsetek, powinno nastąpić w drodze decyzji

Zasadny jest też zarzut skargi naruszenia przepisów postępowania co do ustalenia, że odszkodowanie zostało przekazane do depozytu sądowego. W piśmie Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w W. z dnia [...] lipca 1994 r.

nr [...], które w uzasadnieniu decyzji przywołuje organ, zacytowano jedynie treść przepisu art. 27 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Pismo to nie może natomiast stanowić dowodu na przekazanie odszkodowania ustalonego decyzją z dnia [..] grudnia 1974 r. do depozytu sądowego. A zatem aby zwolnić się z obowiązku waloryzacji odszkodowania organ musi wykazać, że zostało ono w sposób prawidłowy złożone do depozytu sadowego.

Mając powyższe na uwadze, wskazać należy, że zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję umarzającą postępowanie administracyjne zapadła z naruszeniem wskazanych na wstępie przepisów prawa materialnego oraz art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. Jako taka podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej ustawy.