Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2872/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6463 Wzory przemysłowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 102 ust. 1, art. 103 ust. 3 pkt 2, art. 104 ust. 1, art. 107 ust. 1, art. 255 ust. 4
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: art. 3 § 2 pkt 1, art. 106 § 3, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 174 pkt 1-2, art. 184
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Maria Jagielska (spr.) Sędzia del. WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Anna Fyda-Kawula po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej H. B. i P. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 4168/14 w sprawie ze skargi H. B. i P. R. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 czerwca

2015 r. o sygn. akt VI SA/Wa 4168/14 oddalił skargę H. B. i P. R. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.

Decyzją z dnia 24 października 2012 r. Urząd Patentowy udzielił H. B. i P. R. prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pod tytułem "Ozdobne pokrycie rurki" nr Rp.19245, zgłoszonego w dniu 29.09.2012 r. za numerem Wp-20114.

W sprzeciwie od powyższej decyzji, opartym na podstawie art. 102, art. 103, art. 104 i art. 117 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.; dalej: p.w.p.), R. C. wniósł o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru "Ozdobne pokrycie rurki". Wskazał na brak jego nowości i indywidualnego charakteru, wynikające z wcześniejszego publicznego ujawnienia takiego wzoru, wprowadzenie do obrotu tego rodzaju wzorów przez siebie i innych przedsiębiorców. Stawiając zarzut naruszenia art. 117 ust. 2 p.w.p. podał, że sporne prawo uniemożliwia mu prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie produkcji poszyć rączek wózków dziecięcych ze ściegiem ozdobnym "plaster miodu".

Pismem z dnia 22 listopada 2013 r. uprawnieni uznali sprzeciw za bezzasadny.

Decyzją z dnia [...] września 2014 r. Urząd Patentowy, działając na podstawie art. 102 i art. 104 w związku z art. 246 ust. 1 i art. 247 ust. 2 p.w.p. oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego "Ozdobne pokrycie rurki" nr Rp.19245 i przyznał wnoszącemu sprzeciw solidarnie od uprawnionych koszty postępowania. Wskazał, że przedmiotem spornego wzoru jest ozdobne pokrycie rurki, na którym umieszczono dekoracyjny szew i jego odmiany. Wzór przedstawiony w ośmiu odmianach przeznaczony jest do wykorzystywania głównie jako obszycie (tzw. naciąg) rurki konstrukcji wózka, zwłaszcza "rączki" wózka dziecięcego.

Urząd stwierdził, że cechy istotne spornego wzoru określone jako "ozdobne pokrycie rurki ma kształt zasadniczo prostokąta, który zszyto wzdłuż dłuższego jego boku, w efekcie otrzymując niejako rulon o przekroju zasadniczo owalu" nie mogą być przedmiotem porównania wzorów przemysłowych, spornego i przeciwstawionych, gdyż nie są to cechy całego produktu lub jego części wizualnie dostrzegane w toku zwykłego używania (po zamontowaniu na rurce) i wynikają wyłącznie z funkcji technicznej spornego wzoru, którą jest ozdobne pokrycie rurki konstrukcji wózka, zwłaszcza "rączki" wózka dziecięcego (zeznanie świadka). W ocenie organu cechy odróżniające od siebie poszczególne odmiany wzoru, wskazane jako istotne dla poszczególnych odmian, a więc indywidualne cechy poszczególnych odmian, nie mogą zmieniać postrzegania wzoru jako całości. UP podniósł dodatkowo, powołując się na zeznania świadka, że cechy odróżniające poszczególne odmiany spornego wzoru sprowadzają się jedynie do rodzaju i koloru tkaniny oraz koloru nici, o których decyduje klient.

Rozpatrując zarzut z art. 104 p.w.p. UP stwierdził, że zakres swobody twórczej w przypadku ozdobnego pokrycia rurki jest dość duży, choć ograniczony jego funkcją ozdobnego pokrycia rurki konstrukcji wózka, zwłaszcza "rączki" wózka dziecięcego. Za zorientowanego użytkownika organ uznał osoby, które produkują wózki dziecięce i zamawiają do ich rączek ozdobne pokrycia.

Organ uznał, że sporny wzór nie spełnia wymogu indywidualnego charakteru w rozumieniu art. 104 p.w.p., gdyż ogólne wrażenie jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku nie różni się od ogólnego wrażenia wywoływanego na nim przez wzór określony jako "rączka do wózka dziecięcego" widocznego na zdjęciach przedłożonych przez wnoszącego sprzeciw, więc przed datą zgłoszenia spornego wzoru. Zdaniem organu tożsamość wszystkich podlegających ocenie zdolności rejestrowej istotnych cech wskazanych w opisie spornego wzoru, które wyróżniają zgłoszony wzór we wszystkich jego odmianach od innych znanych już wzorów i stanowią podstawę do jego identyfikacji oraz wzoru przeciwstawionego widocznego na przedłożonych przez wnoszącego sprzeciw zdjęciach aukcji internetowej [...] z terminem zakończenia 27 maja 2012 r. stanowi o jednakowym ogólnym wrażeniu jakie te wzory wywołują na zorientowanym użytkowniku. Brak indywidualnego charakteru spornego wzoru także potwierdzają, niezależnie od siebie, inne materiały złożone przez wnoszącego sprzeciw.

Ponadto UP stwierdził, że opis techniczny maszyny [...] do szycia ściegiem łańcuszkowym typu "plaster miodu" wydrukowany w Zachodnich Niemczech wraz z tłumaczeniem przysięgłym oraz zdjęcia aukcji internetowej [...] z maja 2012 r. dotyczące sprzedaży takiej maszyny, świadczą, że przed datą zgłoszenia spornego wzoru znany był szew, wykonany ściegiem (nitka układa się w formie łańcuszka), którego poszczególne ogniwa mają kształt zasadniczo kolisty, przy czym – dodatkowo – poszczególne ogniwa połączone są w dolnej i górnej ich części niejako ściegiem prostym, przechodzącym przez każde z ogniw i tworzącym w efekcie dwie, równoległe względem siebie linie proste. Ponieważ brak indywidualnego charakteru spornego wzoru był samodzielną przesłanką wystarczającą do jego unieważnienia UP odstąpił od badania pozostałych zarzutów braku zdolności rejestrowej tego wzoru.

Odnosząc się do stanowiska uprawnionych, że sporny wzór został ujawniony na aukcji w okresie, kiedy uprawnionym przysługiwała ulga w nowości UP zauważył, że art. 104 p.w.p. nie przewiduje możliwości udzielenia prawa z rejestracji przy wcześniejszym ujawnieniu wzoru przez zgłaszającego. Zgodnie z dyspozycją art. 103 ust. 3 p.w.p. wprowadzenie do obrotu przez uprawnionych spornego wzoru w kwietniu 2011 r., stanowiłoby o nowości spornego wzoru, zgodnie z treścią tego przepisu i ustaloną doktryną wyłącznie w stosunku do ujawnienia tego wzoru przez uprawnionych, a nie w stosunku do ujawnienia dokonanego niezależnie przez inny podmiot.

Oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem. Na wstępie wyjaśnił, że na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. oddalił na rozprawie złożone przez skarżących wnioski dowodowe w zakresie dokumentów dotyczących chwili ujawnienia wzoru przemysłowego i prawa pierwszeństwa, jak również wniosek dowodowy uczestnika postępowania, ponieważ, zdaniem Sądu, art. 106 § 3 p.p.s.a. nie służy do zwalczenia ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza, a skarżący próbowali wykorzystać wskazany przepis właśnie do tego celu, bowiem przedstawione przez nich dowody nie miały na celu wyjaśnienia istotnych wątpliwości sprawy lecz były powołane na nowe okoliczności, niewykazane i nieudowodnione przed organem. Sąd przyjął też, że proponowane dowody nie mogły zostać przeprowadzone bez szkody dla ekonomiki postępowania sądowoadministracyjnego.

W ocenie Sądu w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją skarżący nie przedstawili istotnych materiałów dowodowych na okoliczności wskazane w skardze, więc organ prawidłowo wydał decyzję na podstawie dowodów przedstawionych przez uczestnika. W szczególności skarżący nie przedstawili materiałów dowodowych na okoliczność wcześniejszego wystawienia spornego wzoru na aukcji internetowej przez skarżących i skopiowania spornego wzoru, więc UP nie mógł ich uwzględnić. Ponadto Sąd stwierdził, że dla zastosowania art. 104 p.w.p., w oparciu o który organ unieważnił prawo z rejestracji spornego wzoru przemysłowego, bez znaczenia jest czy ujawnienie wzoru nastąpiło w wyniku nadużycia popełnionego wobec uprawnionych. Okoliczność ta ma znaczenie jedynie dla zastosowania art. 103 p.w.p., który w tej sprawie nie stanowił podstawy unieważnienia prawa z rejestracji. Sąd podkreślił, że decyzję wydano na podstawie art. 102 i art. 104 w zw. z art. 246 ust. 1 i art. 247 ust. 2 p.w.p., więc nie można mówić o naruszeniu art. 103 ust. 3 p.w.p., przy czym Urząd, jak wyjaśniono w zaskarżonej decyzji, rozstrzyga sprawy w postępowaniu spornym w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę (art. 255 ust. 4 p.w.p.).

Sąd uznał, że analiza treści skargi prowadzi do wniosku, iż skarżący nie podnieśli w niej żadnych okoliczności, które mogłyby wskazywać na nieprawidłowość wydanej decyzji. Nie przedstawili przed UP żadnego dowodu wskazującego na ujawnienie przez siebie przedmiotowego wzoru przemysłowego w ciągu 12 miesięcy przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji, tj. na możliwość zastosowania przez Urząd Patentowy tzw. "ulgi w nowości" z art. 103 ust. 3 pkt 2 p.w.p., mimo że mogli to zrobić. Zdaniem Sądu decyzja została więc wydana w oparciu o pełny, zgromadzony materiał dowodowy, którego skarżący nie uzupełnili. Tym samym organ nie naruszył przepisów postępowania dowodowego, natomiast to skarżący nie złożyli żadnych dowodów na okoliczność "ulgi w nowości", zatem organ nie mógł uwzględnić dowodów nieprzedłożonych. W ocenie Sądu niezrozumiałe jest dlaczego skarżący, skoro mogli na etapie postępowania przed UP dostarczyć rzekomo niezbite dowody, nie przedstawili ich i dlaczego zarzucają UP, że nie przeprowadził dowodu z dokumentów, których skarżący nie przedłożyli. Poza tym Sąd stwierdził, że powoływanie się przez skarżących na pismo ostrzegawcze skierowane do uczestnika postępowania na okoliczność nieuwzględnienia ich wniosków dowodowych przez Urząd jest całkowicie bezzasadne, bowiem to pismo zostało sporządzone przez pełnomocnika skarżących i wysłane do uczestnika w lutym 2013 r., zaś dowody świadczące o "uldze w nowości" winny być datowane na okres 12 miesięcy przed 29 września 2012 r. (data zgłoszenia wzoru). Tym samym powyższe pismo nie było dowodem świadczącym o ujawnieniu przez skarżących przedmiotowego wzoru przemysłowego przed wrześniem 2012 r.

Zdaniem Sądu w świetle zgromadzonych dowodów wzór przedstawiony przez skarżących nie ma "synonimu" nowości. Sąd zgodził się z oceną dokonaną przez organ.

W ocenie Sądu zgromadzony w postępowaniu przed UP materiał dowodowy wskazuje, wbrew twierdzeniom skarżących, że art. 103 ust. 3 pkt 2 p.w.p., zawierający tzw. zasadę "ulgi w nowości" nie mógł być zastosowany w tej sprawie do ujawnienia wzoru będącego przedmiotem sporu. Uczestnik udowodnił w postępowaniu przed UP, że od kilku lat produkuje jako podwykonawca producentów wózków, poszycia rączek identyczne ze spornym wzorem, niezależnie od skarżących i nie skopiował nielegalnie ich wzoru, lecz kupił maszynę do szycia [...] i wykorzystał przy obszywaniu rączek do wózków wzór plaster miodu (łańcuszek) znajdujący się w oprogramowaniu maszyny, który stanowi jedyną cechę charakterystyczną wzoru skarżących.

Sąd stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 103 ust. 3 pkt 2 p.w.p. konieczne do uznania, iż doszło do ujawnienia wzoru przez twórców na 12 miesięcy przed datą uzyskania pierwszeństwa, bo skarżący nie są autorami ściegu ozdobnego (łańuszkowego plastra miodu) będącego jedyną cechą charakterystyczną i istotną wzoru przemysłowego Rp.19245, bowiem jest on powszechnie dostępnym ściegiem wykonywanym m.in. przez niemieckie maszyny do szycia [...] (jest przewidziany w konstrukcji tych maszyn), a maszyny te są produkowane od lat 70-tych XX wieku. Skoro skarżący nie są autorami spornego wzoru, to nie autor, jego następca lub osoba trzecia za zgodą uprawnionych go ujawniła. W ocenie WSA oznacza to, że zarzut naruszenia art. 103 ust. 3 pkt 2 p.w.p. był bezzasadny.

Skargą kasacyjną H. B. i P. R. domagali się uchylenia wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, zarzucając naruszenie:

1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

– art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez oddalenie wniosków dowodowych zawartych w skardze z dnia 19 listopada 2014 r. i piśmie skarżących z dnia 22 listopada 2014 r., mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i niepowodujących przedłużenia postępowania, których skarżący nie mogli powołać w postępowaniu przed UP;

– art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. polegające na zaniechaniu obowiązku kontroli decyzji UP i przyjęciu przez WSA błędnego stanu faktycznego sprawy ustalonego przez organ w następstwie całkowitego pominięcia stanowiska skarżących i oddalenie zgłoszonych przez nich wniosków dowodowych powołanych w skardze z dnia 19 listopada 2014 r. i piśmie z dnia 22 listopada 2014 r., a także w następstwie przyjęcia, że sporny wzór nie spełnia przesłanek nowości, podczas gdy podstawą jego unieważnienia przez organ był brak indywidualnego charakteru;

2. prawa materialnego:

– art. 103 ust. 3 pkt 2 p.w.p. wskutek jego niewłaściwego zastosowania i przyjęcia, że skarżący nie wykazali, że przysługuje im "ulga w nowości" w zakresie spornego wzoru oraz nie są autorami zastosowania ściegu ozdobnego – łańcuszkowego plastra miodu do obszyć rurek i "rączek" wózków dziecięcych;

– art. 104 p.w.p. poprzez jego:

a) niewłaściwą wykładnię w następstwie przyjęcia, że dla zastosowania tego przepisu bez znaczenia jest czy ujawnienie wzoru nastąpiło w wyniku nadużycia popełnionego wobec uprawnionych, gdyż okoliczność ta ma znaczenie jedynie dla zastosowania art. 103 p.w.p., który w sprawie nie stanowił podstawy unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru;

b) niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że uczestnik udowodnił, że od kilku lat produkuje jako podwykonawca producentów wózków poszycie rączek identyczne z przedmiotowym wzorem przemysłowym, niezależnie od skarżących, bowiem w żaden sposób nie skopiował nielegalnie ich wzoru, lecz kupił maszynę do szycia [...] i wykorzystał przy obszywaniu rączek do wózków wzór plaster miodu;

– art. 102 ust. 4 p.w.p. i art. 107 ust. 1 pkt 1 p.w.p. poprzez przyjęcie przez WSA, że istotne cechy spornego wzoru określane jako "ozdobne pokrycie rurki ma kształt zasadniczo prostokąta, który zszyto wzdłuż dłuższego jego boku, w efekcie otrzymując niejako rulon o przekroju zasadniczego owalu" nie są wizualnie dostrzegane podczas zwykłego używania i wynikają wyłącznie z funkcji technicznej spornego wzoru, podczas gdy stanowią ozdobne pokrycie rurki konstrukcji wózka, zwłaszcza "rączki" wózka dziecięcego;

– art. 103 ust. 1 p.w.p w związku z art. 102 p.w.p. poprzez przyjęcie przez WSA, że w świetle zgromadzonych w sprawie dowodów wzór objęty niniejszym postępowaniem nie wykazywał nowości w dacie jego zgłoszenia do ochrony.

Wnoszący skargę kasacyjną argumentowali, że dowody zgłoszone w skardze z dnia 19 listopada 2014 r. i piśmie z dnia 22 listopada 2014 r. miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, bo dotyczyły ujawnienia wzoru przez skarżących w ciągu 12 miesięcy przed zgłoszeniem wzoru i świadczyły o jego skopiowaniu przez uczestnika, przy czym podważają ustalenia faktyczne co do braku indywidualnego charakteru tego wzoru w rozumieniu art. 104 p.w.p. Poza tym są to dowody z dokumentów, które Sąd mógł przeprowadzić bez szkody dla ekonomiki postępowania. Składające się na nie oświadczenia i zaświadczenie powstały już po wydaniu zaskarżonej decyzji, natomiast korespondencję mailową udało się odzyskać również po wydaniu decyzji. Okoliczności, na które zostały powołane przedmiotowe dowody były objęte postępowaniem przed Urzędem Patentowym, więc wbrew stanowisku wyrażonemu w uzasadnieniu wyroku nie są to okoliczności niewykazane przed organem, tylko niepotwierdzone. Jak stwierdzili skarżący kasacyjnie, pomijając istotne dowody Sąd uznał za prawidłowy stan faktyczny ustalony sprzecznie z zasadą prawdy obiektywnej i nieodpowiadający rzeczywistości. Ponadto Sąd orzekł, że sporny wzór przemysłowy nie spełniał cechy nowości, mimo że Urząd stwierdził, iż wzór nie spełniał cechy indywidualnego charakteru. Organ powinien więc zastosować, na podstawie art. 103 ust. 3 pkt 2 p.w.p., ulgę w nowości. Skarżący kasacyjnie uznali, że Sąd dokonał błędnej wykładni art. 104 p.w.p. stwierdzając, iż przy zastosowaniu art. 104 p.w.p. nie uwzględnia się regulacji art. 103 ust. 3 p.w.p. Przepis ten definiuje bowiem pojęcie publicznego udostępnienia wzoru na potrzeby zarówno przesłanki nowości jak i indywidualnego charakteru.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania R. C. wniósł o jej oddalenie.

Urząd Patentowy nie udzielił odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarżonym kasacyjnie wyrokiem Sąd I instancji zgodził się z Urzędem Patentowym RP, że prawo ochronne z rejestracji wzoru przemysłowego należało unieważnić, bowiem sporny wzór, oceniany według wizualnie postrzeganych cech, nie spełnia wymogu indywidualnego charakteru, czego wymaga art. 104 p.w.p.

Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach wskazanych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., a jej zasadnicze zarzuty koncentrują się wokół stwierdzonego przez organ braku indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego, co błędnie zaaprobował Sąd I instancji. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, gdyby Sąd przeprowadził wnioskowane przez skarżących i jednocześnie uprawnionych z wzoru dowody, związane z ujawnieniem wzoru w ciągu 12 miesięcy przed zgłoszeniem, doszedłby do wniosku, iż wzorowi nie można było odmówić indywidualnego charakteru, co oznaczałoby, że nie zaszła podstawa do unieważnienia prawa ochronnego.

Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie, przypomnieć należy, że prawo ochronne na zakwestionowany wzór przemysłowy unieważnione zostało z powodu niespełniania przez ten wzór przesłanki określonej w art. 104 p.w.p. Sąd I instancji taką ocenę organu uznał za prawidłową, a jak podkreślił, skarżący w toku postępowania nie przedstawili żadnych dowodów na okoliczność wcześniejszego jego wystawienia, co miało dowodzić skopiowania wzoru przez składającego sprzeciw. Sąd zgodził się ponadto z Urzędem Patentowym, że istotne cechy spornego wzoru – "ozdobne pokrycie rurki ma kształt zasadniczo prostokąta, który zszyto wzdłuż dłuższego boku, w efekcie otrzymując rulon o przekroju zasadniczo owalu" – nie określają cech całego produktu lub jego części wizualnie odbieranej w toku zwykłego używania i wynikają z funkcji technicznej wzoru, którą jest ozdobne pokrycie konstrukcji wózka zwłaszcza "rączki" wózka dziecięcego, zaś odmiany spornego wzoru sprowadzają się do rodzaju i koloru tkaniny oraz nici nie zmieniają postrzegania wzoru jako całości.

Ocena poglądu Sądu I instancji, kontrolowana z perspektywy zarzutów kasacyjnych, nie budzi wątpliwości.

Zgodnie z art. 102 ust. 1 p.w.p. wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację. Mając na uwadze treść przywołanej normy oraz przepisu art. 104 ust. 1 p.w.p., aby na wzór przemysłowy mogło zostać udzielone prawo ochronne, wzór ten musi być nowy i wykazywać cechy indywidualnego charakteru, który jest "mierzony" ogólnym wrażeniem jakie wzór wywołuje na tzw. zorientowanym użytkowniku, przy czym – co wynika z normatywnej definicji wzoru przemysłowego i co stanowi o jego istocie – wrażenie to budują cechy nadające wytworowi konkretną, widoczną postać. Dodać trzeba, że analiza spełniania przez wzór indywidualnego charakteru prowadzona być może wyłącznie w oparciu o te ujawnione w opisie i na rysunku cechy, które określają zakres przedmiotowy prawa ochronnego (prawa z rejestracji). Mając zatem na względzie konieczne dla wzoru przemysłowego wyróżniające go cechy postrzegalne, Sąd prawidłowo zaaprobował procedowanie organu, który kierując się opisem wzoru spornego i rysunkiem załączonym do opisu przedmiotem oceny uczynił tylko te cechy wzoru spornego, które są widoczne w toku zwykłego używania produktu wytworzonego według tego wzoru. W ocenie indywidualnego charakteru wzoru prawidłowo ograniczono się zatem do następujących jego cech: "ozdobne pokrycie rurki, w którym na powierzchni bocznej rulonu widoczny jest szew wykonany ściegiem, w którym nitka układa się w formie łańcuszka, którego poszczególne ogniwa połączone są w dolnej i górnej ich części niejako ściegiem prostym przechodzącym przez każde z ogniw i tworzącym w efekcie dwie równoległe względem siebie linie proste".

Akceptowany przez WSA wniosek organu, że atakowany wzór nie wykazywał cechy indywidualnego charakteru był w pełni uzasadniony, zważywszy na zebrany, a znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy, materiał dowodowy. Pokazuje on dobitnie, że przed datą zgłoszenia tj. przed dniem 29 września 2012 r. ozdobne pokrycie rurki jak według spornego wzoru zostało ujawnione i było znane zorientowanym użytkownikom przed datą zgłoszenia. Co istotne, te cechy wzoru spornego, które go identyfikują jako wzór przemysłowy, a więc postrzegalną postać wytworu w jego podstawowej postaci oraz odmianach, nie mogły dowodzić indywidualnego charakteru wzoru nie tylko ze względu na wzór przeciwstawiony. Zaaprobowana przez WSA argumentacja Urzędu Patentowego jest nie do odrzucenia, bowiem organ odwołał się do innych poza wzorem przeciwstawionym zebranych w sprawie dowodów, a te wskazują na wcześniejszą – sprzed daty zgłoszenia – znajomość wzoru. Z kolei cechy odróżniające od siebie poszczególne odmiany wzoru, zamykające się w kolorze szwu i obłożenia, ich zróżnicowania oraz w fakturze obłożenia, nie zmieniły ogólnego wrażenia wywieranego przez wzór, gdyż ani wzór, ani jego odmiany nie posiadały choćby wspólnego elementu wyróżniającego ten wzór od innych znanych już wzorów.

Nie może odnieść skutku zamierzonego przez wnoszących skargę kasacyjną odwoływanie się do okoliczności związanych z ujawnieniem wzoru spornego na aukcji internetowej przed jego zgłoszeniem w Urzędzie Patentowym. Uprawnieni nie przedstawili na tę okoliczność żadnych dowodów w toku trwającego ponad rok postępowania spornego, a Sąd dokonuje kontroli legalności działania organu – tak w sferze materialnej jak i procesowej – biorąc pod uwagę obowiązujący w dacie rozstrzygania przez organ stan prawny oraz materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy. Specyfika postępowania spornego prowadzonego przed Urzędem Patentowym wyraża się, co wynika z art. 255 ust. 4 p.w.p., aktywną postawą procesową stron tego postępowania, które chcąc dowieść swoich racji, przedstawiają stosowne dowody na okoliczności potwierdzające określone twierdzenia. Organ, związany podstawą prawną wniesionego sprzeciwu, bada jego zasadność w oparciu o te dowody, które w toku postępowania zostaną przedstawione przez spierające się strony, co dotyczy tak złożonej do akt sprawy dokumentacji, jak też argumentacji podniesionej na rozprawie przed Urzędem. Innymi słowy, kierunek toczącego się postępowania spornego przed Urzędem Patentowym wyznaczają wnoszący sprzeciw i uprawniony z atakowanego prawa ochronnego, z kolei Urząd dokonuje jedynie oceny argumentacji prezentowanej w toku sporu, popartej złożonymi dowodami i powstrzymuje się od inicjatywy dowodowej nakierowanej na rekonstrukcję stanu sprawy, zachowując w ten sposób bezstronność i obiektywizm (podobnie: wyrok NSA z dnia 23 maja 2016 r. o sygn. akt II GSK 2966/14, wyrok NSA z dnia 1 marca 2016 r. o sygn. akt II GSK 2425/14 i wyrok NSA z dnia 8 maja 2013 r. o sygn. akt II GSK 2326/11; dostępne w CBOSA).

Jeżeli zatem w toku postępowania spornego nie został przedstawiony dowód mający zdaniem strony zasadnicze znaczenie dla wyniku sprawy, próba dokonania ustaleń faktycznych przed sądem administracyjnym w oparciu o art. 106 § 3 p.p.s.a. musiała zakończyć się niepowodzeniem. Wskazany przepis procesowy nie służy bowiem do dokonywania nowych, całkowicie odmiennych od poczynionych przez organ administracji ustaleń, lecz ma zastosowanie tylko przed sądem administracyjnym pierwszej instancji i wyjątkowo tam, gdzie pojawiają się istotne wątpliwości z tym zastrzeżeniem, że przeprowadzenie dowodu – wyłącznie z dokumentu – nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Uzupełniający charakter postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym służy wykluczeniu jakichkolwiek wątpliwości co do poprawności oceny materiału dowodowego dokonanej przez organ, nie może zaś nadrabiać braków postępowania wyjaśniającego (patrz: wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r. o sygn. akt II GSK 670/08, wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2007 r. o sygn. akt I FSK 379/06, wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. o sygn. akt II OSK 1327/07; dostępne w CBOSA).

Z powyższych przyczyn za niezasadne należało uznać wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej związane z naruszeniem przez WSA przepisów procesowych w sposób wskazany w skardze kasacyjnej (art. 106 § 3 p.p.s.a. oraz art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. wraz z art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a.), tak jak za chybione należało uznać zarzuty naruszenia art. 103 ust. 3 pkt 2 p.w.p. Skarżący kasacyjnie podjęli nieskuteczną próbę wykazania, że gdyby w postępowaniu sądowym dopuszczono wnioskowane dowody, okazałoby się, że skarżący jako uprawnieni z wzoru ujawnili go w ciągu 12 miesięcy przed zgłoszeniem, przysługiwała im zatem ulga w nowości, a wzór nie był innym podmiotom, także wnoszącemu sprzeciw, znany przed tą datą, więc wówczas wykazywał cechy indywidualnego charakteru.

Jak już wyżej wyjaśniono, dokonywanie przez sąd administracyjny zasadniczych i całkowicie odmiennych, niż to uczynił organ, ustaleń faktycznych jest niedopuszczalne. Już choćby z tego tylko powodu zarzut kasacyjny nie mógł zostać uwzględniony. Poza tym zwrócić należy uwagę na treść art. 103 ust. 3 pkt 2 p.w.p., który dla uwzględnienia argumentu "ulgi w nowości" wymaga określonych ustaleń m.in. w zakresie identyfikacji twórcy wzoru lub jego następcy prawnego, co niewątpliwie wymagało dalszych, niedopuszczalnych przed sądem administracyjnym ustaleń.

Niezasadny okazał się też zarzut naruszenia art. 102 ust. 4 i art. 107 ust. 1 p.w.p. Twierdzenie skarżących kasacyjnie, iż "rulon o przekroju zasadniczego owalu, który uzyskuje się w wyniku zszycia dłuższego boku prostokąta jest widoczny w trakcie użytkowania «rączek» wózków dziecięcych" stanowi jedynie odmienną, niż to wyraził WSA i organ, ocenę przymiotu widoczności – postrzegalnej postaci wzoru. Naczelny Sąd Administracyjny podziela zawarte w zaskarżonym wyroku oraz decyzji Urzędu Patentowego stanowisko, że te cechy wzoru miały, po pierwsze, znaczenie funkcjonalne, a po wtóre, nigdy nie uzyskiwały w trakcie użytkowania przymiotu widoczności. Wreszcie wiodąca, widoczna cecha spornego wzoru, jaką jest ścieg ozdobny, sama w sobie wzoru kreować nie może, choć nie można wykluczyć, iż ścieg ten, mimo że uzyskiwany dzięki zastosowaniu maszyny do szycia [...], połączony z materiałem, z którego wytworzona jest "rączka" wózka mógłby – dzięki odmiennemu czy to kształtowi czy linii wzoru – uzyskać prawo ochronne przy spełnieniu warunków określonych w art. 102 ust. 1 p.w.p. i art. 104 ust. 1 tej ustawy, co jednak nie miało miejsca i co zostało wykazane w toku postępowania spornego.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.