Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1260/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art 124b
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2015 r. sprawy ze skargi V. Sp. z o.o. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do udostępnienia nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] grudnia 2014 r. (sprostowaną postanowieniem z [...] marca 2015 r. w zakresie oznaczenia w legendzie załącznika mapowego nr 1 do decyzji zakresu zajęcia działki) Prezydent W., na podstawie art. 124b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U z 2014 r., poz. 518 ze zm.), zwanej dalej "u.g.n.", orzekł o zobowiązaniu [...] sp. z o. o. w W. - użytkownika wieczystego działki ew. nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2 położonej w W. przy [...] - do udostępnienia T. K. - syndykowi masy upadłości [...] sp. z o. o. w upadłości likwidacyjnej w W. - części powyższej nieruchomości o powierzchni [...] m2 w celu wykonania czynności związanych z usuwaniem awarii urządzenia hydrantowego, stanowiącego element sieci wodociągowej oraz o powierzchni [...] m2 w celu zapewnienia dojazdu do uszkodzonego urządzenia hydrantowego, zgodnie z załącznikiem mapowym nr 1, stanowiącym integralną część decyzji, na okres jednej doby.

[...] sp. z o. o. w W. wniosła odwołanie od powyższej decyzji, w którym zarzuciła uniemożliwienie odwołującemu się zapoznania się z materiałami sprawy przed wydaniem decyzji, brak wykazania, że awaria hydrantu rzeczywiście nastąpiła oraz lakoniczność uzasadnienia decyzji.

Decyzją z [...] lutego 2015 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji przedstawiono następujące uwarunkowania faktyczne i prawne sprawy:

- wnioskiem z 7 listopada 2014 r. T. K., syndyk masy upadłości [...] sp. z o. o., zwrócił się o udostępnienie przez [...] sp. z o. o w W. działki ew. nr [...] z obrębu [...] na jeden dzień; we wniosku wskazano, że 7 listopada 2014 r. doszło do uszkodzenia urządzenia hydrantowego stanowiącego własność [...] sp. z o. o. w upadłości likwidacyjnej w W., co skutkuje odcięciem dostaw wody do wielu firm i Urzędu [...]; użytkownik wieczysty działki, na której położony jest hydrant, nie zezwolił na wejście na teren nieruchomości w celu usunięcia awarii i przywrócenia dostaw wody; brak usunięcia awarii może doprowadzić do powiększenia szkody zaistniałej po stronie spółki oraz spowodować straty u odbiorców wody; ze względu na specyfikę sieci, której częścią jest uszkodzony hydrant, awaria może zostać usunięta wyłącznie w przypadku uzyskania czasowego dostępu do nieruchomości;

- pismami z 12 listopada 2014 r. i 19 listopada 2014 r. Wnioskodawca sprecyzował, że niezbędne jest zajęcie części przedmiotowej działki - w części o powierzchni [...]m2 w celu naprawienia urządzenia hydrantowego oraz w części [...] m2 w celu zapewnienia dojazdu do miejsca awarii;

- pismem z 10 listopada 2014 r. D. K., członek zarządu [...] sp. z o. o. w W. poinformował, że 7 listopada 2014 r. otrzymał pismo z prośbą o zezwolenie na wejście na teren nieruchomości oraz że tego dnia odbyło się spotkanie, w którym uczestniczył W. K. - Burmistrz [...] oraz K. L. w zastępstwie syndyka; podczas spotkania [...] sp. z o. o. w W. wyraziła zgodę na zajęcie przedmiotowej nieruchomości pod warunkiem wpłaty kaucji w celu zabezpieczenia na wypadek braku rekultywacji oraz przywrócenia terenu do stanu poprzedniego; powyższa propozycja nie została zaakceptowana przez pełnomocnika syndyka;

- pismem z 20 listopada 2014 r. D. K., członek zarządu [...] sp. z o. o. w W., w odniesieniu do planowanego okresu zajęcia nieruchomości wskazał, że grunt, z powodu przecieku wody, jest bardzo nasiąknięty i konieczna jest jego wymiana oraz zagęszczenie, co jest niemożliwe w okresie jednego dnia; oświadczył, że powierzchnia zajęcia działki ewidencyjnej przez Wnioskodawcę stanowi główną drogę dojazdową do parkingu, co będzie stanowiło ogromną niedogodność oraz utrudnienia w normalnej działalności gospodarczej prowadzonej przez spółkę;

- Wnioskodawca pismem z 21 listopada 2014 r. wskazał, że do parkingu prowadzą dwie drogi dojazdowe, a zajęcie części nieruchomości jako drogi dojazdowej do miejsca awarii nie jest zlokalizowane w bezpośrednim sąsiedztwie wjazdu na parking;

- Burmistrz [...] pismami z 7 listopada 2014 r. i z 13 listopada 2014 r. potwierdził problemy z zasilaniem w wodę budynku Urzędu [...]; dostawca wody nie może usunąć awarii, ponieważ użytkownik wieczysty działki nie wpuszcza go na jej teren, pomimo że miejsce, w którym ma zostać dokonana naprawa, nie koliduje z prowadzeniem przez niego działalności; z powodu braku możliwości zachowania warunków sanitarnych może nastąpić konieczność zamknięcia budynku; 10 listopada 2014 r. tymczasowe doprowadzenie do budynku wody nastąpiło wężami strażackimi, położonymi na powierzchni gruntu na długości około 150 m;

- z treści powyższych pism wynika, że doszło do awarii sieci wodociągowej zasilającej budynek użyteczności publicznej oraz jednostki prowadzące działalność gospodarczą; brak wody pitnej oraz przeciwpożarowej stanowiło zagrożenie dla życia i bezpieczeństwa osób w nich przebywających; z materiału dowodowego wynika ponadto, że użytkownik wieczysty nie zezwalał na wejście na teren przedmiotowej działki; biorąc powyższe pod uwagę organ pierwszej instancji nie naruszył przepisów postępowania, wydając rozstrzygnięcie na podstawie kompletnego materiału dowodowego.

W zawartym w aktach administracyjnych piśmie z 2 stycznia 2015 r. Skarżący wniósł o przeprowadzenie czynności dowodowych mających na celu ustalenie, czy awaria hydrantu w rzeczywistości nastąpiła.

W skardze na decyzję organu odwoławczego [...] sp. z o. o. w W. zarzuciła naruszenie:

1. art. 10 w zw. z art. 136 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie na etapie postępowania odwoławczego wniosków dowodowych zgłoszonych przez Skarżącego w piśmie z 2 stycznia 2015 r.,

2. art. 75 § 1 w zw. z art. 85 § 1 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu oględzin nieruchomości w celu zbadania, czy rzeczywiście doszło do uszkodzenia hydrantu, a jeśli tak - gdzie jest on położony, w celu prawidłowego określenia sposobu dojazdu do niego,

3. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ odwoławczy niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy i w konsekwencji niezebrania oraz nierozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, co miało wpływ na jej wynik sprawy; w szczególności zarzucono:

a) brak doręczenia Skarżącemu postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania,

b) brak rozpoznania wniosku Skarżącego o uzupełnienie decyzji organu pierwszej instancji;

4. art. 11 w zw. art. 107 K.p.a. poprzez sporządzenie decyzji niezgodnie z wymogami określonymi w tym przepisie, a także całkowite pominięcie rozpatrzenia zarzutów zawartych w odwołaniu, a nadto lakoniczne i powierzchowne uzasadnienie decyzji w żaden sposób nie wyjaśniające przesłanek jej podjęcia;

5. art. 138 § 2 K.p.a poprzez nieuchylenie decyzji organu pierwszej instancji, podczas gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu skargi zarzucono ponadto, że uniemożliwiono Skarżącemu zapoznanie się z materiałami sprawy przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obiegu prawnego.

Sąd podziela argumentację organu zawartą w zaskarżonej decyzji. Z uwagi na szczegółowe zreferowanie stanowiska organu odwoławczego, jego powtarzanie jest zbędne.

Zgodnie z art. 124b ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje użytkownika wieczystego nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z usuwaniem awarii przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności.

W związku z niewyrażeniem przez Skarżącego (jako użytkownika wieczystego nieruchomości) zgody na udostępnienie nieruchomości, kluczowe znaczenie w sprawie miała okoliczność, czy nastąpiła awaria znajdującego się na niej hydrantu.

Zdaniem Sądu okoliczność ta została w sposób wystarczający wykazana w materiale dowodowym. Stanowią o tym nie tylko pisma Burmistrza [...] z 7 listopada 2014 r. i z 13 listopada 2014 r., ale również stanowisko samego Skarżącego wyrażone w piśmie z 20 listopada 2014 r., w którym wskazał on, że okres, na jaki Wnioskodawca żąda udostępnienia nieruchomości (jeden dzień) jest zbyt krótki, aby "dokonać usunięcia powstałej awarii. Przede wszystkim należy zauważyć, że grunt z powodu przecieku wody jest bardzo nasiąknięty i konieczna jest jego wymiana oraz zagęszczenie". W sytuacji więc, gdy sam Skarżący nie neguje, a wręcz potwierdza zaistnienie awarii hydrantu, orzekający w sprawie organ miał podstawę przyjąć, że w rzeczywistości miała ona miejsce.

Gdy chodzi o ustalenia faktyczne związane z umiejscowieniem hydrantu i przebiegiem drogi, to w wyniku postępowania administracyjnego, a nawet w toku rozpoznawania skargi przez Sąd, Skarżący nie przedłożył żadnych dowodów, które podważałyby ustalenia co do stanu faktycznego wynikające z mapy stanowiącej załącznik do decyzji organu I. instancji (z uwzględnieniem sprostowania oczywistego błędu w opisie). W takiej sytuacji, w świetle art. 80 K.p.a., nie sposób uznać, aby okoliczności faktyczne nie były należycie wyjaśnione.

Ponadto, Skarżący wyraził zgodę na wejście na swoją nieruchomość w razie wpłacenia kaucji przez Wnioskodawcę. Uprawdopodobnione jest więc domniemanie, że nie uczyniłby tego, gdyby nie doszło do awarii hydrantu, gdyż ewentualna zgoda na udostępnienie nieruchomości miała na celu jego naprawę.

Niezależnie od tego należy podnieść, że o wadliwości decyzji nie świadczy określenie okresu udostępnienia nieruchomości na jedną dobę (Skarżący w postępowaniu administracyjnym wskazał, że jest on zbyt krótki), nawet gdyby w ciągu tego czasu nie było możliwości usunięcia awarii. Wnioskodawca nie uprawdopodobnił bowiem, aby jego ocena czasu niezbędnego do naprawy była bardziej wiarygodna niż dokonana przez wyspecjalizowany podmiot, zajmujący się w zakresie swej działalności utrzymaniem i eksploatacją sieci wodociągowej.

Biorąc powyższe pod uwagę oraz ustosunkowując się do zarzutów skargi należy wskazać, że nie naruszono:

1. art. 10 w zw. z art. 136 K.p.a. - nie było konieczności przeprowadzenia dodatkowych dowodów (wnioskowanych w piśmie Skarżącego z 2 stycznia 2015 r.) na okoliczność awarii hydrantu, skoro - jak wskazano wyżej - wynika ona z pisma samego Skarżącego z 20 listopada 2014 r. oraz z gotowości do udostępnienia nieruchomości w zależności od uiszczenia kaucji przez Wnioskodawcę; Skarżący nie powołał przy tym żadnych okoliczności mogących uniemożliwić przyjęcie, że do takiej awarii doszło;

2. art. 75 § 1 w zw. z art. 85 § 1 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu oględzin nieruchomości w celu zbadania, czy rzeczywiście doszło do uszkodzenia hydrantu - jak wyżej wskazano, zasadnie uznano na podstawie materiału dowodowego, że awaria hydrantu nastąpiła, a ponadto zaznaczono na mapie stanowiącej załącznik do decyzji organu pierwszej instancji, gdzie hydrant jest położony (kolor pomarańczowy - z uwzględnieniem sprostowania w zakresie oznaczenia w legendzie załącznika mapowego nr 1) i określono na niej sposób dojazdu do tego urządzenia (kolor różowy - z uwzględnieniem sprostowania w zakresie oznaczenia w legendzie załącznika mapowego nr 1);

3. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez:

a) brak doręczenia Skarżącemu postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania - postanowienie takie jest niezaskarżalne (art. 101 § 1 K.p.a.); zgodność z prawem tego rodzaju postanowienia może być kwestionowana na kolejnym etapie postępowania (w postępowaniu odwoławczym albo w skardze do sądu administracyjnego, w zależności od fazy postępowania, w której wniosek o zawieszenie został złożony); niedoręczenie więc Skarżącemu postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania jest co prawda uchybieniem procedurze postępowania, ale nie mogło mieć to jednak wpływu na wynik sprawy, skoro co do meritum nie sformułowano żadnych zarzutów, zaś Sąd także nie dopatrzył się przesłanek obligujących organ do zawieszenia postępowania;

b) brak rozpoznania wniosku Skarżącego o uzupełnienie decyzji organu pierwszej instancji - zakres wnioskowanego uzupełnienia (określenie terminu od uprawomocnienia się decyzji, w jakim zobowiązany ma udostępnić nieruchomość oraz określenie, czy uprawniony powinien wezwać zobowiązanego do udostępnienia nieruchomości w określonym terminie); wymóg zawarcia rozstrzygnięcia w żądanym zakresie nie wynika z treści art. 124b ust. 1 u.g.n.; skoro przepis ten nie wprowadza obowiązku orzekania w decyzji w przedmiocie, co do którego Skarżący

żąda uzupełnienia decyzji, nierozpoznanie wniosku o uzupełnienie decyzji jest co prawda uchybieniem procedurze, ale nie mogącym mieć wpływu na wynik sprawy;

4. art. 11 w zw. art. 107K.p.a. poprzez sporządzenie decyzji niezgodnie z wymogami określonymi w tym przepisie i całkowite pominięcie rozpatrzenia zarzutów zawartych w odwołaniu, a nadto lakoniczne uzasadnienie decyzji w żaden sposób nie wyjaśniające przesłanek jej podjęcia - zarzuty odwołania, za wyjątkiem zarzutu dotyczącego uniemożliwienia odwołującemu się zapoznania się z materiałami sprawy przed wydaniem decyzji, okazały się tożsame z niektórymi zarzutami skargi (brak wykazania, że awaria hydrantu rzeczywiście nastąpiła oraz lakoniczność uzasadnienia decyzji); organ odwoławczy ma obowiązek odnieść się do zarzutów odwołania i uczynił to - choć rzeczywiście dosyć lakonicznie - w zakresie zarzutu dotyczącego awarii hydrantu; niemniej jednak, biorąc pod uwagę okoliczność, że z materiału dowodowego - jak wykazano wyżej - bezsprzecznie wynika, że awaria urządzenia faktycznie nastąpiła, uchybienie powyższe nie miało wpływu na wynik sprawy;

5. art. 138 § 2 K.p.a poprzez nieuchylenie decyzji organu pierwszej instancji, podczas gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie - w związku z uwagami poczynionymi wyżej nie naruszono tego przepisu (nie zaszły przesłanki do przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I. instancji).

Zawarty w uzasadnieniu skargi zarzut dotyczący uniemożliwienia Skarżącemu zapoznania się z materiałami sprawy przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji jest słuszny, ale w związku z tym, że Skarżący nie powołał w postępowaniu odwoławczym ani w skardze, jaki mogło mieć to wpływ na wynik sprawy (jakie istotne kwestie zostały wobec tego wadliwie ustalone, jakich czynności istotnych nie mogła podjąć strona wobec uchybienia), uchybienie to nie miało wpływy na jej wynik.

W związku z powyższym Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( DZ.U.z 2012 r. Poz. 270 ze zm.)