Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 161/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-07-12 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 241, art. 245 par. 2, art. 246 par. 2.
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 22 par. 2.
journal: Dz.U. 2013 poz 1030
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 lipca 2018 r. sprawy ze skargi A Sp. j. w likwidacji z siedzibą w R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

W osobistej skardze kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę

w niniejszej sprawie wyrażono wniosek o zwolnienie od związanego z nią wpisu oraz o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. W urzędowym formularzu wniosku

o przyznanie prawa pomocy, nadesłanym na wezwanie referendarza sądowego, poprzestano na stwierdzeniu, że skarżąca Spółka nie osiąga dochodów i jest

w likwidacji, lecz większość rubryk urzędowego formularza została niewypełniona. Nie zaznaczono także rubryki nr 4 przeznaczonej do sprecyzowania zakresu wniosku, wobec czego wypada przyjąć, że składając formularz, strona podtrzymała wniosek wyartykułowany w skardze kasacyjnej.

Pismem doręczonym dnia 20 czerwca 2018 r. referendarz sądowy wezwał Spółkę do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie: kopii ostatniego sprawozdania finansowego skarżącej Spółki lub podatkowej księgi przychodów i rozchodów za ostatnie sześć miesięcy (w pełnej wersji), kopii aktualnej ewidencji środków trwałych skarżącej Spółki, kopii zeznań podatkowych złożonych w imieniu skarżącej Spółki i w imieniu jej wspólników w podatku dochodowym za rok 2017 oraz deklaracji skarżącej Spółki dla podatku od towarów i usług za ostatnie sześć miesięcy (zastrzeżono, że jeżeli te zeznania i deklaracje nie zostały złożone, należy przedłożyć zaświadczenie organu podatkowego, które to potwierdzi), dokumentów wskazujących wysokość wszelkich dochodów uzyskiwanych przez wspólnika skarżącej Spółki, w szczególności zaświadczeń o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz świadczeń z okresu ostatnich sześciu miesięcy lub kopii decyzji, którymi te świadczenia przyznano, kopii raportów kasowych skarżącej Spółki za trzy ostatnie miesiące, wyciągów i wykazów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą Spółkę i przez jej wspólnika, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont, a także kopii faktur lub rachunków obrazujących aktualną wysokość stałych kosztów skarżącej Spółki (podkreślono, że w przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należy przedstawić zaświadczenie wystawione przez bank po dniu otrzymania wezwania, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty, w tym o środkach udostępnionych posiadaczowi rachunku w okresie ostatnich trzech miesięcy,

a w razie ich likwidacji – stosowne zaświadczenie wystawione przez bank, kopie umowy z bankiem o zamknięciu rachunku lub pism wypowiadających umowy rachunku bankowego), a nadto kopii faktur lub rachunków obrazujących koszty poniesione przez skarżącą Spółkę w okresie ostatnich trzech miesięcy (lub koszty, do poniesienia których jest ona zobowiązana) oraz wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego jej wspólnika, a także dokumentów potwierdzających zapłatę tych należności lub wysokość ewentualnych zaległości w tym zakresie.

Odpowiadając na wezwanie, Spółka oświadczyła, że nie jest w stanie nadesłać żądanych dokumentów ze względu na działalność jej byłego wspólnika, który doprowadził do zrujnowania jej majątku i do faktycznego pozbawienia wspólnika obecnie ją reprezentującego prawa do prowadzenia jej spraw. Obecnie Spółka nie funkcjonuje i nie ma możliwości przedłożenia wymaganych dokumentów. Strona wyliczyła postępowania egzekucyjne, które się przeciwko niej toczą.

Spółka składała już wnioski o przyznanie prawa pomocy w innych sprawach, lecz zostały one oddalone ze względu na fakt, że nie wykonała ona wezwań do nadesłania dokumentów źródłowych, skądinąd takich samych jak te, o które wezwano ją obecnie – zob. w szczególności postanowienia z dnia 28 grudnia 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 1156/17 oraz z dnia 19 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 199/18, utrzymane w mocy postanowieniami Sądu z dni odpowiednio 19 lutego 2018 r. oraz 14 maja 2018 r.

Wpis od skargi, czyli najwyższa opłata w postępowaniu, wynosi w sprawie

100 zł.

Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:

W pierwszej kolejności wskazać wypada, że strona skarżąca, wnosząc

o zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej oraz ustanowienie pełnomocnika, domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Lege non distinguente wedle art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej P.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie całkowitym to bowiem wyłącznie takie, jakie obejmuje ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika oraz zwolnienie od kosztów sądowych, które powinno być rozumiane jako zwolnienie od całości, nie od części kosztów, takie jak np. zwolnienie tylko od jednej opłaty. W art. 241 P.p.s.a. ustanowiono wszak domniemanie, że zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w przepisie prawa lub w postanowieniu sądu administracyjnego bez określenia zakresu tego zwolnienia oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków.

Zgodnie zatem z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, takiej jak spółka jawna, prawa pomocy w zakresie częściowym może nastąpić, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Z treści przytoczonej regulacji wynika, że rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o prawo pomocy złożonego przez tę jednostkę, inaczej niż jest to w przypadku wniosku osoby fizycznej, ma charakter uznaniowy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt II GZ 371/10, LEX nr 743162). W orzecznictwie podnosi się, że uwzględnienie takiego wniosku pozostaje fakultatywne nawet wówczas, gdy spełnione są przesłanki określone w art. 246 § 2 P.p.s.a. (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 sierpnia 2009 r., sygn. akt I SA/Gl 367/09, LEX nr 653888). W myśl rozpatrywanego przepisu prawo pomocy bowiem może, a nie musi być przyznane, gdy "zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu" (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 11 marca 2010 r., sygn. akt I SA/Ol 21/10, LEX nr 784373).

Niemniej wchodzi to w rachubę dopiero wówczas, gdy jednostka organizacyjna wykaże, że zachodzi przesłanka określona w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., czyli że nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania, które w niniejszej sprawie są nieznaczne, najmniejsze spośród znanych procedurze sądowoadministracyjnej. Powinna ona zatem udowodnić ten fakt w sposób niepozostawiający wątpliwości, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową. Minimum staranności procesowej, jaką powinna ona zachować, sprowadza się do dokładnego wykonania wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, tj. złożenia dodatkowych wyjaśnień i nadesłania wszystkich dokumentów źródłowych wymienionych

w wezwaniu.

Tymczasem skarżąca Spółka nie nadesłała żadnego z takich dokumentów. Uczyniła tak przy tym po raz kolejny, gdyż w postępowaniach w innych swoich sprawach przed Sądem także nie wykonała ani jednego z kierowanych do niej wezwań obejmujących przecież takie same materiały, jak te, o które wzywano ją obecnie. W konsekwencji niepodobna odstąpić od stanowiska, jakie wyrażono

w postanowieniach wydanych w tamtych sprawach, w szczególności tych powołanych wyżej, że tego rodzaju stan rzeczy uniemożliwia poczynienie jakichkolwiek ustaleń dotyczących sytuacji Spółki, pozwalających zweryfikować jej oświadczenia, a przez to stwierdzić, czy ziściła się wskazana przesłanka przyznania prawa pomocy. Należny w sprawie wpis od skargi jest zresztą nieznaczny, najmniejszy spośród znanych procedurze sądowoadministracyjnej. Trzeba zatem poczynić bardzo precyzyjne, wieloaspektowe ustalenia dotyczące sytuacji majątkowej strony skarżącej, aby stwierdzić, że istotnie jest ona aż tak zła, iż wyklucza poniesienie tak niewielkiego ciężaru finansowego. Jest to niemożliwe bez podstawowych dokumentów w tym zakresie, od których udostępnienia się uchylono.

Tak jak we wcześniejszych postanowieniach nie sposób jednocześnie przychylić się do argumentów, które mają tę postawę procesową usprawiedliwiać. Trudno przecież przyjąć, że Spółka, czy też wspólnik występujący w jej imieniu, nie jest w stanie dostarczyć dokumentacji księgowej czy podatkowej, którą ma obowiązek prowadzić. Wspólnik ten ponosi odpowiedzialność za prowadzenie jej spraw i odpowiednie udokumentowanie tej kwestii, toteż nie może powoływać się na nieumiejętność wykonania tych zadań, tym bardziej iż wezwanie odnosi się do okresu, gdy tylko on uprawniony jest do reprezentowania Spółki. Nic nie stało też na przeszkodzie, by wykonał on wezwanie do nadesłania zaświadczeń organów podatkowych mogących poświadczyć, iż Spółka nie złożyła zeznań i deklaracji

w podatkach dochodowym oraz od towarów i usług, a także do dostarczenia wskazanych w wezwaniu wyciągów z rachunków bankowych lub dokumentów poświadczających ich zajęcie albo likwidację.

Nie przedłożono zresztą również tych dokumentów, które odnoszą się bezpośrednio do własnej sytuacji majątkowej wspomnianego wspólnika reprezentującego Spółkę, mogących mieć znaczenie ze względu na treść art. 22 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1577 ze zm.). Stosownie do tego przepisu każdy wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie

z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką.

Z tych powodów na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 1

i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.