Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 747/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2005-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko, Sędziowie sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.), sędzia WSA Joanna Wierchowicz, Protokolant Damian Bronowicki, po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej oddala skargę


UZASADNIENIE

I SA/Go 747/05

UZASADNIENIE

Skarżący [...] wniósł skargę bezpośrednio do siedziby Izby Skarbowej w dniu 27.12.2004 roku, a dotyczącą decyzji Dyrektora Izby Skarbowej Nr [...] z dnia [...] roku (k. 166-172a ), utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia [...] roku orzekającej o odpowiedzialności podatkowej Pana [...] - członka zarządu [...] sp. z o.o. z siedziba za zaległości podatkowe ww. podmiotu z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT-4) za okres od stycznia do września 2001 roku w łącznej kwocie 17.919,10 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 12.012,70 zł (k. 139-145 akt administracyjnych) W rozpatrywanej sprawie był następujący stan faktyczny:

Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem nr [...] z dnia [...].07.2004 roku wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej Pana [...] - członka zarządu [...] Sp. z o.o. za zaległości podatkowe ciążące na ww. podmiocie (k. 109akt administracyjnych );

W następstwie przeprowadzonego postępowania podatkowego w ww. zakresie, Naczelnik Skarbowego w dniu [...].08.2004 roku wydał decyzję nr [...] orzekającą o odpowiedzialności Pana [...] - członka zarządu [...] Sp. z o.o. za zaległości podatkowe ww. podmiotu z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT-4) za okres od stycznia do września 2001 roku w łącznej kwocie 17.919,10 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 12.012,70 zł. (k. 139-145);

Od ww. rozstrzygnięcia Pełnomocnik Strony - Pan [...] złożył odwołanie z dnia 01.09.2004 roku, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania z uwagi na brak określonych w art. 116 Ordynacji podatkowej przesłanek do orzeczenia w ww. przedmiocie oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 224 powołanego aktu prawnego (k 146-146 a).

W następstwie przeprowadzonego postępowania odwoławczego, organ wydał decyzję nr [...] z dnia [...].11.2004 roku, którą utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie (k.!66-172akt);

W dniu 27.12.2004 roku wpłynęła za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w - do siedziby organu odwoławczego - skarga skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej - nr [...] z dnia [...] roku (k. 162-168 a);

W skardze z dnia 22.12.2004 roku na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej Nr [...] z dnia [...] roku skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Skarżący wniósł o: uchylenie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Nr [...] z dnia [...].08.2004 roku oraz zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej nr [...] z dnia [...].11.2004 roku;

oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 61 § 3 ustawy Prawo postępowania przed sadami administracyjnymi;

Uzasadniając powyższe żądania Pełnomocnik Skarżącego zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu:

obrazę stanowiącego podstawę merytoryczną decyzji - art. 116 § 1 poprzez błędną jego interpretację i uznanie, że tylko uwzględnienie przez sąd wniosku o upadłość Spółki złożonego przez Pana [...] we właściwym czasie, stanowi przesłankę eskulpacyjną tj. zwalniającą członka organu wykonawczego Spółki z odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe ww. podmiotu; - sprzeczność ustaleń dokonanego przez organ odwoławczy z materiałem dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie poprzez stwierdzenie, że Skarżący jako członek zarządu [...] Sp. z o.o. ponosi orzeczoną zaskarżoną odpowiedzialność z uwagi na fakt. że Skarżący nie wykazał, że w stosownym czasie nie zgłosił wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki; Wskazując na powyższe Skarżący podnosi, że faktycznie w dniu 14.02.2001 roku (uchwala o powołaniu Pana [...] na członka zarządu Spółki) nie odbyło się wr posiedzenie Rady Nadzorczej [...] Sp. z o.o. Powyższe, zdaniem Pełnomocnika Skarżącego, wynika wprost z stanowiącego załącznik do skargi, protokołu ww. organu Spółki z dnia [...].07.2004 roku. Zgodnie z ww. dokumentem podpisanie protokołu z dnia 14.02.2001 roku przez członków Rady Nadzorczej, nastąpiło drogą korespondencyjną. W związku z tym, zdaniem Skarżącego, ważną uchwałę o powołaniu Skarżącego na członka Zarządu ww. spółki kapitałowej, Rada Nadzorcza podjęła dopiero w dniu 12 lipca 2001 roku i od tej właśnie daty Skarżący mógł skutecznie podejmować w imieniu Spółki czynności prawne tj. złożyć w dniu 20.07.2001 roku wniosek o jej upadłość. Pełnomocnik Skarżącego podnosi, że istotnym dla niniejszej sprawy, jest stwierdzenie, że podjęcie uchwały przez Radę Nadzorczą uchwałą z dnia 14.02.2001 roku jako pozostające w sprzeczności z przepisem art. 222 § 1 kodeksu spółek handlowych, jest nieważną czynnością prawną i w związku z tym wątpliwości budzi dokonany przez Sąd Rejestrowy z urzędu wpis Skarżącego na członka zarządu na podstawie nieważnej z mocy prawa uchwały z dnia 14.02.2001 roku.

Ponadto Pełnomocnik Skarżącego podniósł, że organy podatkowe dokonały dowolnej oceny materiału dowodowego uznając, że fakt, iż Spółka była już bankrutem w dacie powołania Pana [...] na członka zarządu, nie stanowiło przesłanki zwalniającej Skarżącego z odpowiedzialności subsydiarnej. Powyższe, zdaniem Skarżącego pozostawało w oczywistej sprzeczności z zapisem art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, jak również z art. 5 prawa upadłościowego. Jednocześnie Skarżący wskazując na stanowiący załącznik do skargi dowód w postaci protokołu z posiedzenia Rady Nadzorczej [...] Sp. z o.o. z dnia 12.07.2001 roku, stwierdzając, podnosił, że ww. okoliczność w sposób zasadniczy zmienia stan faktyczny i ocenę sprawy, gdyż wobec ww. dokumentu należało uznać, że powołanie Skarżącego na członka organu wykonawczego spółki kapitałowej, nastąpiło na mocy uchwały Rady Nadzorczej z dnia 12.07.2001 roku, nie zaś na nieważnej z mocy prawa uchwale z dnia 14.02.2001 roku.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w złożonej odpowiedzi na skargę wniósł ojej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Nadto zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwana dalej P.p.s.a., sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Oznacza to, ze skarga, może zostać uwzględniona jedynie, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 - 150 ustawy).

Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego prawidłowości powołania skarżącego na członka zarządu przez radę nadzorczą w dniu 14 lutego 2001 r., należy podkreślić iż Sąd bada legalność decyzji ostatecznej, biorąc pod uwagę ustalony na dzień jej wydania stan faktyczny.

Skarżący do skargi dołączył dokumenty podważające prawidłowość powołania go na członka zarządu, podkreślić jednak należy iż na dzień wydania decyzji ostatecznej, jak również wyrokowania nie uległo zmianie orzeczenie dotyczące wpisu skarżącego jako członka zarządu.

Postanowienie z dnia 28 czerwca 2003r. zostało wydane w oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach rejestrowych, w tym dokumenty przedłożone przez skarżącego we wniosku z dnia 24 maja 2001r. (k. 81 - 85 akt), do którego dołączono również uchwałę rady nadzorczej z dnia 14 lutego 2001 r.

Postanowienie to ma nie tylko moc dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej ale wywołuje również skutki z art. 365 § 1 kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał lecz również inne sądy i inne organy państwowe.

Mając więc na uwadze powyższe należy jednoznacznie stwierdzić iż skarżący posiadając nowe dokumenty kwestionujące prawidłowość jego powołania 14 lutego 200 Ir. na członka zarządu musi w pierwszej kolejności doprowadzić do uchylenia wydanego postanowienia a dopiero po wydaniu korzystnego rozstrzygnięcia uzyska możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej. W rozpoznawanej sprawie Sąd rozważyłby możliwość zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w sytuacji gdyby organy podatkowe przyjmowały jedynie na podstawie posiadanej uchwały z dnia 14 lutego 2001r., że skarżący został członkiem zarządu. W takim przypadku należałoby rozważyć czy ich stanowisko jest słuszne albowiem członkiem zarządu zostaje się na skutek w tym przypadku uchwały rady nadzorczej, która ma charakter konstytutywny, natomiast wpis członka zarządu do Krajowego Rejestru Sądowego ma charakter deklaratoryjny, jednak w rozpoznawanej sprawie, na co wcześniej wskazano organy podatkowe nie podejmowały decyzji jedynie na podstawie posiadanej uchwały ale przede wszystkim na podstawie postanowieniu sądu rejestrowego. Nie można przyjąć aby w tym postępowaniu sąd administracyjny stwierdzał o nieważności istniejącej uchwały rady nadzorczej.

Podkreślić należy iż skarżący składając wniosek do Krajowego Rejestru Sądowego o dokonanie wpisu, składał także o wpisanie jego osoby jako nowego członka zarządu, wskazując na kwestionowaną obecnie uchwałę rady nadzorczej, także składając wniosek o ogłoszenie upadłości działał jako prawidłowy reprezentant spółki.

Kolejny podniesiony w skardze zarzut odnosił się do kwestii, kiedy w spółce [...] Sp. z o.o. był właściwy czas do zgłoszenia wniosku o upadłość lub otwarcie postępowania układowego i czy w tym czasie miał on wpływ na podjęcie takiej decyzji, a tym samym, czy ponosi winę za jej nie podjęcie. Pełnomocnik skarżącego powołując się na twierdzenia zawarte w uzasadnieniach organów podatkowych wskazał iż spółka powinna złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości w kwietniu 2000r. czyli na dziewięć miesięcy przed powołaniem skarżącego na członka zarządu. Jego zdaniem jest oczywistym, że zgłoszenie takiego wniosku przez skarżącego w tym 2001 r., miałoby taki sam skutek jak złożenie przez niego wniosku w lipcu 2001 r.

Zgodnie z treścią art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swym majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna w całości lub części.

Okolicznościami nie budzącymi żadnych wątpliwości jest istnienie zaległości podatkowej spółki oraz bezskuteczność prowadzonej egzekucji. Wyżej wskazane przesłanki przeniesienia odpowiedzialności na członka zarządu musi wykazać organ podatkowy.

Członek zarządu chcąc uwolnić się od poniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki musi wykazać, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości, postępowania układowego nastąpiło bez jego winy (art. 116 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej)

W rozpatrywanej sprawie skarżący złożył wniosek o ogłoszenie upadłości w lipcu 2001 r.

Wniosek ten został przez Sad upadłościowy postanowieniem z dnia 07 listopada 2001 r. oddalony, (k. 91 akt administracyjnych) W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano iż majątek spółki nie wystarcza na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego, (art. 13 § 1 prawa upadłościowego)

Podkreślić należy iż sama wielkość zadłużenia i ponoszenie przez spółkę strat nawet przez pewien czas nie stanowi podstawy do oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

Według obowiązującego w 2001 r. prawa upadłościowego, Sąd oddalał wniosek o ogłoszenie upadłości jedynie w przypadku ustalenia, ze majątek dłużnika nie wystarczał na zaspokojenie kosztów postępowania, (art. 13 § 1 prawa upadłościowego)

Skarżący nie wykazał, chociaż był do tego zobowiązany iż gdyby wniosek złożył po objęciu przez siebie funkcji to zostałby on oddalony. Swoje twierdzenia opiera jedynie bazując na sytuacji finansowej spółki a nie odnosząc się do jej majątku czy był on wystarczający na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego.

Nie można również uznać za zasadny poglądu, iż skarżący [...] nie może ponosić odpowiedzialności za zobowiązania spółki albowiem spółka powinna kilka miesięcy wcześniej przed objęciem przez niego funkcji złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości, co jednak nie nastąpiło a on nie ponosi za to winy.

Z art. 5 prawa upadłościowego wynikał obowiązek złożenia w terminie 14 dni wniosku o ogłoszenie upadłości po zaistnieniu wymienionych w tym przepisie przesłanek. Regulację tę należy zinterpretować w taki sposób iż każdy z członków zarządu, który powinien wiedzieć, że zaistniały podstawy do złożenia wniosku powinien go złożyć. Pojecie braku winy z art. 116 Ordynacji podatkowej należy rozumieć jako sytuację w której nie można członkowi zarządu zarzucić nawet braku niedbalstwa w pełnieniu swoich obowiązków. Dopiero wykazanie przez niego braku winy nawet w postaci niedbalstwa uwalniałoby go od ponoszenia odpowiedzialności.

W sytuacji gdy członek zarządu obejmuje swoją funkcję w spółce, która ma już problemy finansowe powinien w takiej sytuacji rozważyć czy nie należy złożyć wniosku o ogłoszenie upadłości. Nie można uznać iż w takiej sytuacji może on spokojnie bez ponoszenia odpowiedzialności zaciągać nowe zobowiązania, nie ponosząc za to odpowiedzialności. Skarżący ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, które jednak powstały w czasie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu. Przyjęcie przedstawionego przez stronę skarżącą poglądu skutkowałoby uznaniem iż po pewnym przekroczeniu zadłużenia, skutkującego powstaniem przesłanek do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, nowo powołani członkowie zarządu mogliby unikając odpowiedzialności zwiększać zadłużenie spółki i nie byłoby osób za to ponoszących odpowiedzialności. Byłych członków zarządu za te zaległości nie można byłoby także pociągnąć do odpowiedzialności gdyż powstały one w czasie gdy nie pełnili oni funkcji w zarządzie.

Przyjęcie takiego poglądu jest wiec nie zasadne. Skarżący nie tylko po objęciu funkcji członka zarządu ale również chcąc zachować należytą staranność przed wyrażeniem zgody na objęcie tej funkcji powinien zapoznać się z dokumentami znajdującymi się w aktach rejestrowych spółki oraz opiniami sporządzonymi przez biegłych rewidentów przeprowadzających badanie sprawozdań finansowych spółki. Skarżący powinien po objęciu funkcji członka zarządu zapoznać się z opinią biegłego rewidenta sporządzoną 14 listopada 2000r. a nie wykorzystywać jej do uwolnienia się od ponoszenia odpowiedzialności, członek zarządu jest zobowiązany nie tylko do działania w interesie wspólników spółki ale również posiada obowiązki względem wierzycieli spółki. Najważniejszym jego obowiązkiem jest zaspokojenie roszczeń wierzycieli a gdy jest to niemożliwe to złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości w takim momencie, który mając na uwadze stan majątkowy spółki umożliwi im w jak najwyższym stopniu zaspokojenie swoich należności,

Mając więc na uwadze powyższe należało na podstawie art. 151 P.p.s.a skargę oddalić.