Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3995/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Tarno, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Płusa (sprawozdawca), Asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o .o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia ... sierpnia 2005 r. nr ... w przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzające ją postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia ... maja 2005 r. nr ...


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 9 marca 2005 r. "P." Sp. z o.o. z siedzibą w W., zwana dalej "Spółką", zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z wnioskiem o udzielenie na podstawie art. 14a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.) pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie.

Przedstawiając stan faktyczny sprawy Spółka wskazała, iż zajmuje się profesjonalnie obrotem wierzytelnościami, m.in. na podstawie zawieranych umów nabywa wierzytelności w drodze cesji od przedsiębiorców nie zajmujących się profesjonalnym obrotem wierzytelnościami. Przedsiębiorca taki przenosi na Spółkę wymagalne wierzytelności pieniężne wraz z wszelkimi przynależnymi prawami. Spółka je nabywa i płaci przedsiębiorcy umówioną cenę w określonym terminie płatności. Między przedsiębiorcą a Spółką, w związku z dokonaną cesją, nie występują dalej idące zobowiązania, a w szczególności Spółka nie świadczy przedsiębiorcy żadnych usług. Brak jest też zastrzeżenia cesji zwrotnej. Spółka po nabyciu wierzytelności, już we własnym imieniu i na własny rachunek, dokonuje jej windykacji lub ceduje na inny podmiot.

Spółka uzyskała od Urzędu Statystycznego w L. – Ośrodek Interpretacji Standardów Klasyfikacyjnych opinię statystyczną z dnia ... maja 2004 r., w której zaklasyfikowano usługi cesji wierzytelności, polegające na przeniesieniu przez cedenta na cesjonariusza wierzytelności wraz z przynależnymi prawami, w grupowaniu PKWiU 65.22.10 – "usługi udzielania pożyczek świadczone poza systemem bankowym".

Omawiając stan prawny Spółka przytoczyła treść art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. Nr 86, poz. 959, z późn. zm.), powoływanej dalej jako "u.p.cz.c.", oraz stwierdziła, iż stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, z późn. zm.), powoływanej dalej jako "ustawa o VAT z 2004 r.", zwalnia się od podatku usługi wymienione w załączniku nr 4 do ustawy. W poz. 3 tego załącznika wymienione zostały usługi pośrednictwa finansowego – "sekcja J ex (65-67) PKWiU" z wyłączeniem, m.in. usług ściągania długów oraz faktoringu. Na tle tak przedstawionego stanu faktycznego i prawnego Spółka zadała pytanie – "czy nabycie przez Spółkę wierzytelności w drodze cesji od przedsiębiorcy nie zajmującego się profesjonalnym obrotem wierzytelnościami, klasyfikowane przez organ statystyczny jako usługa pośrednictwa finansowego, nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych."

Jednocześnie Spółka zadała również pytanie - czy w przedstawionych wyżej okolicznościach faktycznych i prawnych nabycie wierzytelności podlega zwolnieniu od opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Pytanie to było przedmiotem odrębnego postępowania.

Zdaniem Spółki, opisane przez nią we wniosku - nabycie wierzytelności w drodze cesji, podlega na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT z 2004 r. zwolnieniu od podatku od towarów i usług i w związku z tym, na podstawie art. 2 pkt 4 u.p.cz.c., nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Uzasadniając swoje stanowisko Spółka wskazała, iż art. 1 u.p.cz.c. określa zamknięty katalog czynności cywilnoprawnych, które podlegają podatkowi od czynności cywilnoprawnych. Z kolei art. 2 tej ustawy określa czynności nie podlegające opodatkowaniu tym podatkiem i w pkt 4 stanowi, że nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest z niego zwolniona (...). Według Spółki, co do zasady, podatkiem od czynności cywilnoprawnych objęte zostały czynności obrotu nieprofesjonalnego, dokonywane ad hoc, zaś podatkowi od podatku od towarów i usług poddany został obrót profesjonalny. Co za tym idzie, nie podlegają podatkowi od czynności cywilnoprawnych te czynności cywilnoprawne, które podlegają podatkowi od towarów i usług. Z kolei podatkiem od towarów i usług opodatkowane jest także odpłatne świadczenie usług. Jeżeli na treść usługi składa się czynność cywilnoprawna objęta podatkiem od czynności cywilnoprawnych, to objęcie takiej usługi obowiązkiem podatkowym lub zwolnieniem w podatku od towarów i usług, powoduje wyłączenie opodatkowania w podatku od czynności cywilnoprawnych.

Spółka jest podmiotem zajmującym się profesjonalnie obrotem wierzytelnościami, m.in. nabywaniem wierzytelności w drodze cesji. Według PKWiU, nabycie wierzytelności w drodze cesji zaklasyfikowane zostało w grupowaniu 65.22.10 – "usługi udzielania pożyczek świadczone poza systemem bankowym". Działalność taka należy do wymienionych w poz. 3 załącznika nr 4 do ustawy o VAT z 2004 r. "usług pośrednictwa finansowego" - zwolnionych od podatku od towarów i usług. W związku z tym nabycie wierzytelności w drodze cesji nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych. Prezentując powyższe stanowisko Spółka dodała, że taką interpretację przedstawił już wcześniej Naczelnik Urzędu Skarbowego W. w piśmie z dnia ... stycznia 2005 r., wydanym w trybie obowiązującym do końca 2004 r.

Postanowieniem z dnia ... maja 2005 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. "nie uznał stanowiska wnioskodawcy w zakresie braku obowiązku opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych nabycia wierzytelności w drodze cesji."

W uzasadnieniu postanowienia organ podatkowy wyjaśnił, iż wyłączenie czynności cywilnoprawnych z podatku dotyczy tylko tych przypadków, gdy w szczególności sprzedający, pożyczkodawca, darczyńca, poręczyciel jest z tytułu dokonania czynności cywilnoprawnej podatnikiem podatku od towarów i usług. W przypadku zamiany warunkiem wystarczającym jest, aby którakolwiek ze stron była podatnikiem podatku od towarów i usług. Pomimo tego, iż przepis art. 2 pkt 4 u.p.cz.c. zawiera zwrot "przynajmniej jedna ze stron", wymieniając przesłanki zwolnienia od opodatkowania stwierdzić należy, że dotyczy to takich stron czynności, jak np. sprzedający, pożyczkodawca, bowiem na tych stronach ciąży obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług i one wystawiają fakturę VAT. Analiza stanu faktycznego sprawy na tle obowiązującego prawa podatkowego wskazuje, że działalność polegająca na nabywaniu wierzytelności drogą cesji przez Spółkę, nie podlega zwolnieniu przedmiotowemu określonemu w art. 2 pkt 4 u.p.cz.c. Natomiast w sytuacji, gdyby Spółka zbyła wierzytelność drogą cesji i z tego tytułu wystawiła fakturę VAT ZW, dokonana czynność nie podlegałaby opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych i jako zbywca mogłaby się powoływać na zwolnienie tej czynności od opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 4 u.p.cz.c.

Spółka nie zgadzając się ze stanowiskiem organu podatkowego, pismem z dnia 19 maja 2005 r. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. W obszernym uzasadnieniu zażalenia przedstawiła argumentację przemawiającą za słusznością, prezentowanego przez nią we wniosku, stanowiska.

Decyzją z dnia ... sierpnia 2005 r., sprostowaną postanowieniem z dnia ... sierpnia 2005 r., Dyrektor Izby Skarbowej w W. odmówił zmiany zaskarżonego postanowienia.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż cesja wierzytelności zawierana jest na podstawie art. 509 Kodeksu cywilnego. Przepis ten umożliwia wierzycielowi przeniesienie wierzytelności z jego majątku do majątku osoby trzeciej. Wraz z wierzytelnością przechodzą wszystkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki, zatem przeniesienie wierzytelności z majątku cedenta (zbywcy) do majątku cesjonariusza (nabywcy) jest skutkiem rozporządzania tą wierzytelnością przez dotychczasowego właściciela. Cesja wierzytelności na osobę trzecią może mieć miejsce, np. w sytuacji, gdy wierzyciel ma kłopoty z uzyskaniem od dłużnika zapłaty za sprzedane towary lub usługi. Z przedstawionego przez Spółkę stanu faktycznego wynika, że jako podmiot trudniący się zawodowo obrotem wierzytelnościami nabywa wierzytelność własną sprzedającego, który nie trudni się odpłatnym świadczeniem usług pośrednictwa finansowego w zakresie obrotu wierzytelnościami. W tym przypadku przeniesienie wierzytelności na osobę trzecią nie stanowi dla pierwszego wierzyciela usługi, lecz jest jednym ze sposobów otrzymania zapłaty za dokonaną wcześniej sprzedaż, czy wykonaną usługę. Tym samym nie powstaje obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług, a ponieważ obowiązek odprowadzenia tego podatku powstaje po stronie sprzedającego, to nie może on powstać po stronie nabywcy wierzytelności. Skoro zbywca nie podlega podatkowi od towarów i usług (bo nie dokonuje sprzedaży towaru, ani nie wykonuje usług w zakresie pośrednictwa finansowego), to czynność taka podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.cz.c.

W skardze na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W., skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją postanowienia w całości, jako rażąco naruszających prawo. W uzasadnieniu skargi Spółka przedstawiając szczegółowo dotychczasowy przebieg postępowania przypomniała m.in., iż w swoim wniosku z dnia 9 marca 2005 r. na tle przedstawionego przez nią stanu faktycznego i prawnego zadała organowi podatkowemu dwa pytania, tj. czy nabycie przez Spółkę wierzytelności :

1) podlega zwolnieniu od opodatkowania podatkiem od towarów i usług,

2) nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych.

Dodała, iż w odpowiedzi na pytanie pierwsze, odnoszące się podatku od towarów i usług, Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia ... kwietnia 2005 r. uznał za prawidłowe stanowisko Spółki dotyczące zwolnienia od podatku od towarów i usług czynności nabycia wierzytelności w drodze cesji. Postanowienie to stało się ostateczne. Tymczasem późniejszym postanowieniem, tj. z dnia ... maja 2005 r., wydanym w rozpatrywanej sprawie, przy tym samym stanie faktycznym i prawnym – organ pierwszej instancji uznał, że Spółka nie jest, w przypadku przedstawionym w zapytaniu, podatnikiem podatku od towarów i usług. W związku z powyższym, zdaniem Spółki, na podstawie art. 14b § 2 Ordynacji podatkowej, postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia ... kwietnia 2005 r. było w dniu wydania zaskarżonej decyzji wiążące dla organów podatkowych i organów kontroli skarbowej właściwych dla wnioskodawcy, w tym również dla Naczelnika Urzędu Skarbowego W. i dla Dyrektora Izby Skarbowej w W. Wprawdzie Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia ... sierpnia 2005 r. uchylił, w trybie art. 14b § 5 pkt 2 Ordynacji podatkowej, postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia ... kwietnia 2005 r., to jednak zgodnie z art. 14b § 6 Ordynacji podatkowej, wykonanie tej decyzji podlega wstrzymaniu do dnia upływu terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, a jeżeli na decyzję zostanie wniesiona skarga do sądu administracyjnego – do czasu zakończenia postępowania przed sądem administracyjnym. Ponieważ sprawa ta jest dopiero na etapie postępowania odwoławczego, decyzja uchylająca w trybie nadzwyczajnym postanowienie z dnia ... kwietnia 2005 r. podlega z mocy prawa wstrzymaniu, a więc do czasu przyszłego ewentualnego postępowania przed sądem administracyjnym, wszystkie organy podatkowe oraz organy kontroli skarbowej są z mocy prawa związane postanowieniem z dnia ... kwietnia 2005 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego W. Tymczasem zarówno Dyrektor Izby Skarbowej w W., jak i wcześniej Naczelnik Urzędu Skarbowego W., wbrew jednoznacznie sformułowanej normie prawnej, zignorowały całkowicie przepis art. 14b § 2 Ordynacji podatkowej i wiążącą je interpretację prawa podatkowego.

Spółka zarzuciła ponadto Dyrektorowi Izby Skarbowej w W. naruszenie zasad ogólnych postępowania, a w szczególności art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż podważono zaufanie podatnika do organów administracji podatkowej poprzez naruszenie zasady jednolitego stosowania prawa przez organy podatkowe.

Spółka zwróciła także uwagę, iż na stronach internetowych Minister Finansów opublikował wcześniejszą od zaskarżonej – decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia ... lipca 2005 r., w której w identycznym stanie faktycznym i prawnym organ ten uznał, że czynność nabycia wierzytelności nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych oraz powołała się na stanowisko samego Ministra Finansów, zawarte w piśmie z dnia ... grudnia 2004 r. stanowiącym odpowiedź na zapytanie poselskie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodał ponadto, iż w przypadku sprzedaży wierzytelności własnej (przez pierwszego wierzyciela) nie można zakładać, iż czynność ta dokonywana jest w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, ponieważ żaden rodzaj działalności gospodarczej nie może zmierzać do celu jakim jest nieuzyskanie wymagalnej zapłaty za świadczone usługi i dostarczone towary, a w konsekwencji do sprzedaży tak powstałej wierzytelności. O pośrednictwie finansowym w przypadku przelewu wierzytelności można mówić tylko wtedy, gdy przedmiotem zbycia jest wierzytelność wcześniej nabyta od innego podmiotu i tylko w przypadku, gdy czynność taka stanowi przedmiot działalności gospodarczej podatnika. Nie można zatem powiedzieć, że z tego tytułu u zbywcy powstaje obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług. Również na nabywcy, z tytułu nabycia tej wierzytelności, nie ciąży obowiązek podatkowy i nie ma znaczenia, że jest to podmiot świadczący usługi pośrednictwa finansowego. Tym samym przelew wierzytelności nie jest objęty obowiązkiem podatkowym z tytułu podatku od towarów i usług u jej sprzedawcy, jeżeli jest to wierzytelność własna, a nie nabyta celem dalszej odsprzedaży, bądź windykacji. Dyrektor Izby Skarbowej powołał się tu na opinię Głównego Urzędu Statystycznego, zgodnie z którą sprzedaż wierzytelności własnych nie jest usługą w rozumieniu zasad metodycznych PKWiU.

Dyrektor Izby Skarbowej poinformował także, iż działając w trybie nadzoru, decyzją z dnia ... sierpnia 2005 r. uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia ... kwietnia 2005 r.

Postanowieniem z dnia ... marca 2006 r. sygn. akt III SA/Wa 2758/05, w związku z przedstawieniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 2065/06 Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego co do zgodności z Konstytucją niektórych przepisów Ordynacji podatkowej regulujących udzielanie pisemnych interpretacji co do sposobu i zakresu stosowania prawa podatkowego, Sąd zawiesił postępowanie.

Postanowieniem z dnia ... grudnia 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 2758/05, Sąd podjął zawieszone postępowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę należało uwzględnić, aczkolwiek z innych powodów niż w niej wskazane.

Spór w niniejszej sprawie, na tle stanu faktycznego przedstawionego przez Spółkę, dotyczy kwestii - czy transakcja, której przedmiotem jest odpłatne nabycie przez Spółkę w ramach prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, polegającej na profesjonalnym obrocie wierzytelnościami, od przedsiębiorców (nie zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju działalnością) ich własnych wierzytelności, w celu ich dalszej odsprzedaży lub windykacji, podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności prawnych.

Stosownie do art. 2 pkt 4 u.p.cz.c., nie podlegają temu podatkowi - czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest z niego zwolniona (z wyjątkami, które nie mają znaczenia w rozpatrywanej sprawie). W świetle powyższego przepisu uznanie takiej transakcji (czynności) za podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług oznacza automatycznie wyłączenie jej spod opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Tak więc, choć zadane przez Spółkę pytanie odnosiło się bezpośrednio do opodatkowania opisanej przez nią transakcji podatkiem od czynności cywilnoprawnych, to jednak biorąc pod uwagę treść powołanego wyżej przepisu, w istocie rzeczy sednem sporu jest kwestia dotycząca opodatkowania tej transakcji podatkiem od towarów i usług.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT z 2004 r., opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, przy czym ustawa nie zawiera samodzielnej i pozytywnej definicji pojęcia "usługi" stwierdzając jedynie w art. 8 ust. 1, iż przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (...). Z kolei w myśl art. 8 ust. 3 ustawy o VAT z 2004 r., usługi wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, z wyjątkiem usług elektronicznych.

W świetle definicji zawartej w art. 2 pkt 6 ustawy o VAT z 2004 r. wierzytelność, jako prawo majątkowe, nie jest towarem. Pozostaje więc jedynie do rozstrzygnięcia czy cesja wierzytelności może być potraktowana w kategorii odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu ustawy o VAT z 2004 r.

Należy zgodzić się, co do zasady, z przedstawionym przez organy podatkowe stanowiskiem, iż sprzedaż "wierzytelności własnej" nie jest świadczeniem usług przez jej zbywcę, a zatem nie powstaje u niego z tego tytułu obowiązek podatkowy w zakresie podatku od towarów i usług. Potwierdza to również Główny Urząd Statystyczny w znajdującym się w aktach sprawy piśmie z dnia 22 sierpnia 2005 r. (karta nr ... akt podatkowych), w którym wskazuje, iż "sprzedaż własnych wierzytelności nie jest usługą w rozumieniu zasad metodycznych PKWIU."

Należy jednak zwrócić uwagę, iż powoływany wyżej art. 2 pkt 4 u.p.cz.c. nawiązuje do opodatkowania podatkiem od towarów i usług (bądź zwolnienia z tego podatku) przynajmniej jednej ze stron (podkreśl. Sądu) dokonanej czynności cywilnoprawnej. Przedmiotem zapytania Spółki była czynność polegająca na odpłatnym nabyciu wierzytelności, w więc czynność, której stroną obok zbywcy wierzytelności jest także jej nabywca - w tym przypadku podmiot zajmujący się profesjonalnie obrotem wierzytelnościami, który nabywa wierzytelność w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, w celu jej dalszej odsprzedaży lub windykacji.

W ocenie Sądu, istnieją uzasadnione podstawy aby przyjąć, iż tego rodzaju nabywanie wierzytelności jest odpłatnym świadczeniem usług, objętym zakresem przedmiotowym ustawy o VAT z 2004 r. i to niezależnie od rozstrzygnięcia kwestii, ta bowiem była objęta drugim pytaniem zawartym we wniosku Spółki i stanowiła przedmiot odrębnego postępowania, czy usługa taka, biorąc pod uwagę jej zaklasyfikowanie w ramach Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług podlega przedmiotowemu zwolnieniu od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy o VAT z 2004 r.

W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 1995 r., sygn. akt III SA 1125/94 ( LEX nr 24347), wydanym na gruncie obowiązujących wówczas – ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz.53, z późn. zm.), powoływanej dalej jako "ustawa o VAT z 1993 r." oraz ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 4, poz. 23, z późn. zm.), ale dotyczącym analogicznego, jak w niniejszej sprawie, problemu opodatkowania jednym z tych dwóch podatków, czynności bankowej polegającej na nabyciu przez bank wierzytelności i traktowania tego nabycia jako usługi, Sąd stwierdził m.in., iż kupno wierzytelności stanowi obrót wierzytelnościami mieszczący się w zakresie podbranży 94101 "Usługi bankowe" obowiązującej wówczas Klasyfikacji Usług, a więc usług zwolnionych od podatku od towarów i usług na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT z 1993 r., co oznaczało, iż czynność ta nie podlegała opłacie skarbowej. W wyroku tym Sąd stwierdził również, iż w potocznym rozumieniu o usłudze myśli się wtedy kiedy usługodawca odbiera za swoje świadczenie zapłatę wprost od usługobiorcy, a nie wtedy kiedy do usługi "dopłaca", bank istotnie kupił wierzytelność, ale równocześnie za określoną cenę – niższą od nominalnej –"uwolnił" sprzedawcę od konieczności jej dochodzenia.

Z kolei w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 1997 r., sygn. akt FPS 4/97 (ONSA 1997/3/107) Sąd wyjaśniając wątpliwość prawną dotyczącą kwestii opodatkowania umowy sprzedaży wierzytelności stwierdził m.in., iż " (...) umowy, w tym umowy sprzedaży, objęte działalnością usługową wymienioną w poz. 13 załącznika nr 2 do ustawy o VAT z 1993 r., stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. a) ustawy o opłacie skarbowej w związku z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT z 1993 r. nie podlegają opłacie skarbowej (wyłączenie przedmiotowe). W tej sytuacji bez znaczenia jest to, która ze stron umowy: sprzedawca czy kupujący – usługodawca, świadcząc usługi w zakresie obrotu wierzytelnościami objęte przepisem art. 2 ust. 1 ustawy o VAT z 1993 r., korzysta ze zwolnienia od opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. W każdym z tych przypadków zostaje wyczerpana dyspozycja art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. a) ustawy o opłacie skarbowej, co prowadzi do wyłączenia obowiązku uiszczenia opłaty skarbowej w sytuacji sprzedaży własnych praw majątkowych (wierzytelności) osobie trudniącej się zarobkowo wykonywaniem działalności w zakresie usług finansowych, w tym obrotem wierzytelnościami."

Podobnie w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 2000 r., sygn. akt FPS 11/00 (ONSA 2001/2/55) dotyczącej obrotu obligacjami Sąd sformułował tezę, iż "umowa sprzedaży obligacji (wierzytelności z obligacji) nie podlega opłacie skarbowej na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. a) ustawy o opłacie skarbowej, jeżeli przynajmniej w stosunku do jednej strony tej umowy, będącej podatnikiem podatku od towarów i usług, ma ona charakter usługi finansowej zwolnionej od tego podatku na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT z 1993 r."

W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę, pomimo iż powołane wyżej orzeczenia wydane zostały na gruncie ówcześnie obowiązujących stanów prawnych, niemniej przedstawiony w nich sposób rozumowania odnoszący się do kwestii opodatkowania podatkiem od towarów i usług (bądź w danym przypadku zwolnienia od tego podatku) transakcji obrotu wierzytelnościami - jest właściwy i można go odnieść również do niniejszej sprawy traktując jako usługę świadczoną na rzecz sprzedawcy wierzytelności własnej, nabycie tej wierzytelności przez Skarżącą w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, w celu dalszej odsprzedaży lub windykacji. Natomiast istota tej usługi polega na uwolnieniu zbywcy wierzytelności od ciężaru jej egzekwowania. (patrz Janusz Zubrzycki, Leksykon VAT 2006, Wydawnictwo Unimex, Tom I str. 682 i 1184). W tym stanie rzeczy za prawidłowe należy uznać stanowisko Spółki przedstawione we wniosku, iż nabycie przez nią wierzytelności w drodze cesji od przedsiębiorcy nie zajmującego się profesjonalnym obrotem wierzytelnościami, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych Tym samym zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. narusza art. 2 pkt 4 u.p.cz.c.

Natomiast nieuzasadniony jest sformułowany w skardze zarzut dotyczący naruszenia art. 14b § 2 Ordynacji podatkowej, który Spółka wywodzi z faktu wydania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. postanowienia z dnia ... kwietnia 2005 r.

Po pierwsze - postanowienie to zostało wydane w innym, odrębnym postępowaniu i jako takie nie mało ono wiążącego charakteru dla rozstrzygnięć wydawanych w rozpatrywanej sprawie. Po drugie – wiążący dla organów podatkowych i organów kontroli skarbowej, charakter interpretacji podatkowych, o czym jest mowa w art. 14b § 2 Ordynacji podatkowej, odnosi się do wskazanego w tym przepisie trybu zmiany takiej interpretacji oraz do późniejszych, ewentualnych postępowań podatkowych prowadzonych przez te organy, a nie do wszystkich innych postępowań prowadzonych na podstawie art. 14a Ordynacji podatkowej.

Również podnoszony przez Spółkę zarzut naruszenia art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, nie mógł stanowić samodzielnej podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sam fakt wydania w innym postępowaniu przez inny organ podatkowy i dla innego podmiotu odmiennej interpretacji nie zobowiązywał organów podatkowych wydających orzeczenia w rozpatrywanej sprawie do powielenia zawartego tam stanowiska. Natomiast powoływana przez Spółkę odpowiedź Ministra Finansów na zapytanie poselskie dotyczyła usługi "faktoringu", która nie była elementem stanu faktycznego przedstawionego przez nią we wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego.

Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia i wnioski, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Jednocześnie należy wyjaśnić, iż Sąd nie orzekł o zwrocie uiszczonego przez Spółkę wpisu sądowego, albowiem ta pouczona w prawidłowo doręczonym zawiadomieniu o rozprawie o treści art. 210 § 1 w.w. ustawy, nie zgłosiła wniosku o zwrot kosztów postępowania.