Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 36/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Dnia 14 marca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) Sędzia WSA Anna Siedlecka Protokolant: specjalista Marta Klimczak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 marca 2019 r. sprawy ze skarg Gminy Miejskiej K. G. i Towarzystwa (...) sp. z. o. o. w K.G. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia (...) listopada 2018 r. nr (...) w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję w całości; II. zasądza od (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz Gminy Miejskiej K. G. kwotę 980 zł (słownie: dziewięćset osiemdziesiąt złotych) oraz na rzecz Towarzystwa (...) sp. z. o. o. w K. G. kwotę 997 zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego każdej ze stron.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia (...) lipca 2018 r. (znak: (...)) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. G., działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1332 z późn. zm.) oraz art. 107 kodeksu postępowania administracyjnego, nakazał Gminie Miejskiej K. G. wykonanie następujących robót budowlanych w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego obiektu mostowego poprzemysłowego zlokalizowanego na rzece B. w K. G. w obrębie działek nr (...), (...), (...) oraz (...) obręb (...) tj:

1. naprawić i zabezpieczyć konstrukcję żelbetową mostu stosując wskazania i materiały technologii np. MC BAUCHEMIE zgodnie z załącznikiem nr 1 oceny technicznej z grudnia 2015 roku sporządzonej przez Pana W.W. załączonej do akt sprawy,

2. przebudować chodnik w obrębie płyty pomostu i pokryć nawierzchnią epoksydowo- poliuretanową z posypką antypoślizgową,

3. wykonać nową warstwę bitumiczną mostu wraz z izolacją przeciwwilgociową stosując papę zgrzewalną na obiekty mostowe oraz nową bitumiczną warstwę ścieralną ukształtowaną w sposób umożliwiający należyte odprowadzenie wody opadowej, wraz z wymiana nawierzchni na dojazdach,

4. wykonać dylatację na styku obiektu z dojazdami stosując odpowiednie materiały trwale plastyczne,

5. wykonać po oczyszczeniu szpachlowanie i impregnację zabezpieczającą całość powierzchni obiektu przed dalszą destrukcją betonu,

6. naprawić powierzchnie okładzin kamiennych osłaniających przyczółki mostu w przestrzeni podmostowej,

7. zdemontować nieczynne urządzenia obce,

8. podwiesić czynne urządzenia obce związane z mostem we właściwy sposób w porozumieniu z gestorami sieci w terminie do 31 listopada 2018 roku.

W osnowie decyzji organ orzekający wskazał ponadto, że roboty budowlane należy wykonać zgodnie z Oceną techniczną mostu drogowego na rzece B. zlokalizowanego w K. G. dz. nr (...) (rz. B.), sporządzoną przez mgr. inż. W. W. posiadającego uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej nr upr. (...), (...); stanowiącą integralną część niniejszej decyzji.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że postępowanie w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego mostu poprzemysłowego na rzece B. zlokalizowanego w K. G. w obrębie działek nr (...), (...), (...) oraz (...), obręb (...) zostało wszczęte z urzędu w dniu 1 marca 2018 r., natomiast w dniu 17 kwietnia 2018 r. zostały przeprowadzone kontrolne oględziny przedmiotowego obiektu, w których uczestniczyli przedstawiciele podmiotów dysponujących tytułem prawnym do gruntów, na których most jest usytuowany. Przebieg czynności kontrolnej został utrwalony protokolarnie oraz w formie dokumentacji fotograficznej.

W trakcie kontroli ustalono że w obrębie działek nr (...), (...), (...) i (...) obręb (...) według ewidencji gruntów w K. G. zlokalizowany jest most konstrukcji żelbetowej monolitycznej. Podpory żelbetowe, skarpy przyczółków umocnione. Most jednoprzęsłowy długość ok. 23 m, a szerokość ok. 6 metrów. Bariery żelbetowe pełne. Przez most przebiega kanał technologiczny, w którym umieszczone są instalacje techniczne nieznanego pochodzenia. Po obu stronach mostu na części zewnętrznej podwieszone są rury stalowe przeprowadzające instalacje bądź media przez rzekę. Po obu końcach mostu wykonane są nawierzchnie utwardzone stanowiące fragment ciągów komunikacyjnych. Most w dniu kontroli zabezpieczony był przed przejazdem pojazdami kołowymi. Stwierdzono uszkodzenia i braki kanałów technologicznych.

Według oświadczenia M. M.-J. zarządca cieku wodnego nie posiada żadnej dokumentacji dotyczącej przedmiotowego mostu i innych dokumentów mogących potwierdzić własność obiektu.

Natomiast W. N. oświadczył, że w archiwum spółki "A." brak jest jakichkolwiek dokumentów dotyczących własności obiektu oraz, że przez most przebiegają niebezpieczne instalacje, które mogą zagrażać życiu, co było jedną z przyczyn zamknięcia dostępu do obiektu.

Według oświadczenia przedstawiciela Urzędu Miasta K.G., urząd ten nie posiada dokumentacji dotyczącej własności obiektu, niemniej jednak od 2015 roku Gmina czyni starania o przejęcie obiektu do użytku i przeznaczenia go na ciąg pieszo- rowerowy. Podczas kontroli uzyskano również informację, iż Urząd Miasta K. G. opracował dwie opinie dotyczące stanu technicznego przedmiotowego obiektu.

Ponadto w uzasadnieniu powiatowy organ nadzoru budowlanego podał, że w dniu 20 kwietnia 2018 r. Gmina K. G. - wykonując obowiązek określony w dniu 17 kwietnia 2018 r. w trybie art. 81c ustawy – Prawo budowlane – przedłożyła kopie dokumentów wraz z ocenami technicznymi dotyczącymi obiektu mostowego na rzece B. tj. m.in.:

- ocenę techniczną mostu drogowego na rzece B. zlokalizowanego 'w K.G. dz. nr (...) (rz. B.), sporządzoną przez mgr. inż. W. W. posiadającego uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej nr upr. (...), (...);

- przegląd rozszerzony obiektu mostowego wraz z wyceną niezbędnych prac remontowych z marca 2018 roku, opracowany przez mgr inż. L. M. posiadającego uprawnienia budowlane w specjalności mostowej do projektowania bez ograniczeń (...);

- wyrok Sądu Rejonowego w K. G. z dnia 17 listopada 2017 roku sygnatura akt I C 608/17;

- kopię korespondencji prowadzonej pomiędzy Burmistrzem Miasta K. G. a Towarzystwem Budownictwa Społecznego "A." Sp. z o.o.

Autor oceny technicznej na postawie przeprowadzonych oględzin obiektu mostowego stwierdził uszkodzenia jego poszczególnych elementów powstałych przede wszystkim w wyniku procesów fizyko-chemicznych zachodzących w czasie z udziałem czynników atmosferycznych i brak większych uszkodzeń mechanicznych. Nie zaobserwował zarysowań głównych dźwigarów tak w strefie przypodporowej jak i strefie środkowej, co mogłoby świadczyć o przeciążeniu eksploatacyjnym ustroju, ale stwierdził szereg nieprawidłowości stanu technicznego obiektu mostowego np. odspojenia otuliny betonowej zabezpieczającej pręty zbrojenia konstrukcji nośnej mostu, zaawansowaną korozję pęczniejącą stali, z której wykonane są łożyska mostu, deformację przyczółków kamiennych mostu, wypłukane spoiny cementowe, uszkodzoną nawierzchnię ścieralną płyty betonowej mostu, korozję urządzeń obcych itd. W ocenie autora opracowania do ponownego włączenia obiektu do użytkowania obsługującego wyłącznie ruch pieszy należy wykonać remont obejmujący swym zakresem roboty konstrukcyjne i zabezpieczające obiekt przed dalszą degradacją bowiem nie spełnia on uzasadnionych oczekiwań użytkowników i wymagane jest pilne wykonanie remontu.

Nieprawidłowości stanu technicznego obiektu mostowego stwierdził także autor "Przeglądu rozszerzonego obiektu mostowego wraz z wyceną niezbędnych prac remontowych" z marca 2018 roku. Oceniający stwierdził, m. in. liczne ubytki betonu z odsłoniętymi skorodowanymi prętami zbrojeniowymi płyty pomostu, podpory ze znacznymi ubytkami betonowymi, skorodowane łożyska, popękaną nawierzchnię asfaltową na obiekcie itd. W pkt. 4 Wnioski i zalecenia przeglądu wskazał zalecenia niezbędne do wykonania w celu doprowadzenia obiektu mostowego do właściwego stanu technicznego i użytkowego. Zdaniem autora opracowania z uwagi na fakt, iż nie zachowała się dokumentacja techniczna obiektu, nie jest znane ukształtowanie zbrojenia ustroju niosącego, sposób posadowienia obiektu, obciążenia i klasa nośności obiektu, nie zaleca się rozszerzenia funkcji obiektu i dopuszczenia do przenoszenia obciążeń pojazdami. Obiekt winien spełniać funkcję kładki pieszo-rowerowej i powinien być oznaczony znakami C16/13 "Droga dla pieszych i rowerów".

W dalszej części uzasadnienia organ orzekający przywołał treść art. 61 i art. 66 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane i wyjaśnił, że konstrukcja normy prawnej, zawartej w art. 66 Prawa budowlanego, a w szczególności użyty w niej zwrot: "( ...) właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji (...)" wskazuje, że decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany, co oznacza, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek, określonych w treści art. 66 pkt 1-3, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, ale ponadto obligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.

Organ wskazał przy tym, że w trakcie kontroli stwierdził zły stan techniczny obiektu mostowego. Nieprawidłowości stanu technicznego obiektu wykazane zostały również przez osoby oceniające w ocenie technicznej z grudnia 2015 roku i w protokole okresowej kontroli z marca 2018 roku.

Zdaniem organu dalsze pozostawienie obiektu mostowego bez podjęcia jakichkolwiek działań zmierzających do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości może prowadzić do bezpośredniego zagrożenia dla życia i zdrowia użytkowników mostu, a także spowodować dalsze uszkodzenie elementów konstrukcyjnych obiektu.

Zakres nieprawidłowości oraz kolejność i sposoby ich usunięcia szczegółowo zawarte zostały w ocenie technicznej (część opisowa i rysunkowa).

W zakończeniu uzasadnienia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. G. wyjaśnił, że w myśl obowiązujących przepisów ustawy Prawo budowlane rozdział 6 "Utrzymanie obiektów budowlanych" organem obowiązanym do utrzymania obiektu mostowego w należytym stanie technicznym jest właściciel lub zarządca obiektu budowlanego.

Z akt sprawy m.in. Wyroku Sądu Rejonowego w K. G. z dnia 17 listopada 2017 roku sygnatura akt I C 608/17 wynika, że działka nr (...) obręb (...) (KW (...)) stanowi własność Gminy Miejskiej K. G..

Natomiast działka nr (...) obręb (...) według ewidencji gruntów powstała w wyniku podziałów działki (...) numer (...), wchodzi w skład nieruchomości położonej w K. G., dla której Sąd Rejonowy w K. G. prowadzi księgę wieczystą nr ((...)), oddanej przez Skarb Państwa - Urząd Rejonowy w J. G. w użytkowanie wieczyste Towarzystwu Budownictwa Społecznego "A." sp. z o.o. w K. G.. Na nieruchomości tej ustanowiono ograniczone prawo rzeczowe - służebność gruntową na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości sąsiednich, polegającą na prawie do bezpłatnego przechodu i przejazdu przez działkę nr (...).

Jak oświadczyła w piśmie z dnia 5 marca 2018 roku o znaku (...) Gmina Miejska K. G. zamierza ona korzystać w pierwszej kolejności z przysługującego jej prawa przechodu przez most, który w połączeniu z działką nr (...) i (...) niewątpliwie stanowi ciąg komunikacyjny (pieszo-jezdny), a tym samym poczuwa się do odpowiedzialności za utrzymanie obiektu mostowego we właściwym stanie technicznym i użytkowym.

W ocenie organu nadzoru budowlanego most poprzemysłowy łączący działkę nr (...) i działkę nr (...) jest elementem drogi i stanowi całość techniczno-użytkową. Działka nr (...) stanowiła drogę (niegdyś wewnętrzna droga dawnego zakładu "L."), bezpośrednio przylega do mostu nad rzeką B. i takiemu celowi ma służyć.

Dodatkowo organ zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2015 r. poz.1515) do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Dotyczy to m.in. obowiązku zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty, będącego zadaniem własnym gminy w zakresie komunikacji nie tylko po drogach gminnych (art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym), ale i po drogach wewnętrznych.

Decyzja powyżej opisana została w toku instancyjnym zaskarżona przez Burmistrza Miasta K. G., działającego jako przedstawiciel Gminy Miejskiej K. G..

W odwołaniu wniesiono o uchylenie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. G. i ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem udziału "A." sp. z o.o. w nakazie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego obiektu mostowego poprzemysłowego zlokalizowanego na rzece B. w K. G. na działce nr (...), obręb (...), bowiem Spółka jest właścicielem działki (nr (...)) "z drugiej strony mostu".

W toku postępowania odwoławczego doręczone zostało organowi pismo z dnia 3 sierpnia 2018 r. oznaczone jako "Odpowiedź na odwołanie Burmistrza Miasta K. G.", w którym Towarzystwo Budownictwa Społecznego "A." sp. z o.o. wniosło o utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, a niezależnie od tego o umorzenie postępowania odwoławczego, zarzucając jednocześnie, że odwołanie nie pochodzi od strony postępowania, bowiem z jego treści nie wynika, aby to gmina zaskarżyła decyzję, a burmistrz działał w imieniu gminy.

Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) listopada 2018 r. Nr (...), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekając o istocie sprawy nakazał Gminie Miejskiej K. G. oraz Towarzystwu Budownictwa Społecznego "T." Sp. z o.o. wykonanie następujących robót budowlanych w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego obiektu mostowego poprzemysłowego zlokalizowanego na rzece B. w K.G. w obrębie działek nr (...), (...), (...) oraz (...) obręb (...) tj:

1. naprawić i zabezpieczyć konstrukcję żelbetową mostu stosując wskazania i materiały technologii np. MC BAUCHEMiE zgodnie z załącznikiem nr 1 oceny technicznej z grudnia 2015 roku sporządzonej przez Pana W. W. załączonej do akt sprawy,

2. przebudować chodnik w obrębie płyty pomostu i pokryć nawierzchnią epoksydowo- poliuretanową z posypką antypoślizgową,

3. wykonać nową warstwę bitumiczną mostu wraz z izolacją przeciwwilgociową stosując papę zgrzewalną na obiekty mostowe oraz nową bitumiczną warstwę ścieralną ukształtowaną w sposób umożliwiający należyte odprowadzenie wody opadowej, wraz z wymiana nawierzchni na dojazdach,

4. wykonać dylatację na styku obiektu z dojazdami stosując odpowiednie materiały trwale plastyczne,

5. wykonać po oczyszczeniu szpachlowanie i impregnację zabezpieczająca całość powierzchni obiektu przed dalszą destrukcją betonu,

6. naprawić powierzchnie okładzin kamiennych osłaniających przyczółki mostu w przestrzeni podmostowej,

7. zdemontować nieczynne urządzenia obce,

8. podwiesić czynne urządzenia obce związane z mostem we właściwy sposób w porozumieniu z gestorami sieci, w terminie do 30 kwietnia 2019 roku.

Uzasadniając podjęte w sprawie orzeczenie reformacyjne organ odwoławczy przedstawił szczegółowy opis dotychczasowego przebiegu postępowania w sprawie, a następnie wyjaśnił, że zgodnie z art. 66 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego nakłada na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku, w sytuacji ustalenia, iż obiekt budowlany:

1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska

albo

2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo

3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo

4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia.

Ponadto - powołując się na stanowisko judykatury administracyjnej organ odwoławczy wskazał, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek, określonych w treści art. 66 ust. 1 pkt 1-3 powoływanej ustawy to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, ale zobligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Dodatkowo w przypadkach wskazanych w pkt 1-3, właściwy organ może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja o zakazie użytkowania obiektu, jeżeli występują okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie.

Organ orzekający zwrócił też uwagę, że omawiany przepis koresponduje z art. 61 ustawy - Prawo budowlane ustanawiającym po stronie tych podmiotów obowiązek utrzymywania i użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem wymaganiami ochrony środowiska oraz w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami zawartymi w art. 5 ust. 1 - 7 ustawy. Postępowanie dotyczące nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego niewłaściwego użytkowania zmierza do przywrócenia pełnej sprawności technicznej obiektu budowlanego oraz zapewnienia możliwości jego bezpiecznego użytkowania.

W ocenie organu odwoławczego nie budzi najmniejszych wątpliwości to, że w badanym przypadku mamy do czynienia z sytuacją, o której mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 powoływanej ustawy. Potwierdza to zarówno kontrola organu pierwszej instancji, jak również ocena techniczna mostu drogowego na rzece B. zlokalizowanego w K. G. dz. nr (...) (rz. B.) oraz przegląd rozszerzony obiektu mostowego wraz z wyceną niezbędnych prac remontowych z marca 2018 roku, sporządzone przez uprawnione osoby. Podmiot zobowiązany również nie neguje złego stanu technicznego przedmiotowego mostu i godzi się z koniecznością wykonania określonych w decyzji robót budowlanych.

Zdaniem organu odwoławczego kwestią sporną pozostaje adresat zaskarżonej decyzji, którym może być – w zależności od stanu faktycznego sprawy - właściciel, użytkownik wieczysty, zarządca, a w pewnych sytuacjach także inny podmiot, który np. z upoważnienia tych podmiotów sprawuje pieczę nad tym, aby obiekt był utrzymywany i użytkowany właściwie. Zasadnicze znaczenie ma więc to, kto jest właścicielem obiektu budowlanego albo kto sprawuje nad nim zarząd (np. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2015 r. sygn. akt II OSK 838/14).

Rozważania na temat właścicielstwa przedmiotowego mostu prowadził Sąd Rejonowy w K. G. I Wydział Cywilny w wyroku z dnia 17 listopada 2017 r. sygn. akt I C 608/17.

W orzeczeniu tym wskazano, że most poprowadzony został nad działką (...) po której płynie woda powierzchniowa - rzeka B., a łączy działki o numerach (...) jak i (...).

Działka o numerze geodezyjnym (...) jest własnością Gminy Miejskiej K.G. i stanowi drogę wewnętrzną dojazdową m.in. do centrum handlowego.

Działka numer (...)powstała z podziałów działki numer (...) oraz wchodzi w skład nieruchomości położonej w K. G. oddanej przez Skarb Państwa - w użytkowanie wieczyste Towarzystwu Budownictwa Społecznego "T." sp. z o.o. w K. G.. Stanowi ona drogę wewnętrzną. Na nieruchomości tej ustanowiono ograniczone prawo rzeczowe - służebność gruntową na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości sąsiednich, polegającą na prawie do bezpłatnego przechodu i przejazdu przez działkę numer (...).

Sąd cywilny stwierdził, iż most został zahaczony (znajduje oparcie) w granicach działek zarówno o numerze (...) jak i (...). Nie może zatem stanowić odrębnego przedmiotu własności. Nie może także zostać odłączony bez jego uszkodzenia od gruntów na których został oparty. Jest przy tym trwale z nimi związany. Należy w konsekwencji przyjąć, że poprzemysłowy most stanowi cześć składowa obu działek, z których umożliwia korzystanie.

Organ odwoławczy podkreślił, że zasadą prawa cywilnego jest, że własność nieruchomości rozciąga się na jej część składową. Most znajduje się na dwóch działkach (nieruchomościach) stanowiących własność różnych osób i nie ma ustanowionej odrębnej własności dla mostu, a zatem będzie on stanowił niejako "współwłasność" właścicieli działek o numerze (...) jak i (...) i to oni zdaniem organu powinni być adresatami decyzji wymienionych w art. 66 Prawa budowlanego, zatem zasadnym jest nałożenie obowiązku usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego na Gminę Miejską K. G. oraz na Towarzystwo Budownictwa Społecznego T. sp. z o.o. w K. G.. Organ wyjaśnił dodatkowo, że wprawdzie spółka jest użytkownikiem wieczystym działki nr (...), ale zgodnie z art. 233 Kodeksu cywilnego w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego oraz przez umowę o oddanie gruntu Skarbu Państwa lub gruntu należącego do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków w użytkowanie wieczyste, użytkownik może korzystać z gruntu z wyłączeniem innych osób. W tych samych granicach użytkownik wieczysty może swoim prawem rozporządzać. Przepis ten wyłącza zatem możliwość korzystania z nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste także przez właściciela działki. Tak określone uprawnienia użytkownika wieczystego uniemożliwiają nałożenie obowiązków na właściciela gruntu.

Odnosząc się do treści odpowiedzi na odwołanie organ wskazał, że art. 31 ustawy o samorządzie gminnym daje wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) status reprezentanta gminy, z czego wynika, iż tym samym jest on przedstawicielem swej gminy. Za takim szerokim rozumieniem przedstawicielstwa zdaje się przemawiać również treść art. 30 § 3 k.p.a., w myśl którego w postępowaniu administracyjnym strony niebędące osobami fizycznymi działają przez swych ustawowych lub statutowych przedstawicieli. Wobec treści ustawy o samorządzie gminnym za jedynego ustawowego przedstawiciela gminy uznać jej wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Skoro wójt (burmistrz, prezydent miasta) jest uprawniony do reprezentowania gminy na zewnątrz, to jest również uprawniony do składania środków prawnych w jej imieniu (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 2000 r. sygn. akt I SA 720/99).

Wyznaczając termin do wykonania nałożonego obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości organy nadzoru budowlanego powinny kierować się przede wszystkim rodzajem stwierdzonych nieprawidłowości i stopniem naruszenia przepisów techniczno-budowlanych (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 września 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 477/08; wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2008 r" sygn. akt VII SA/Wa 750/08).

W zakończeniu uzasadnienia organ odwoławczy wskazał kryteria wyznaczania terminu do wykonania obowiązków i wyjaśnił, że przy ustalaniu terminu wykonania obowiązków, orzekanych na podstawie przepisu art. 66 ust. 1 ustawy prawo budowlane, organ ma obowiązek tak ustalić ten termin, by nadawał się realnie do wykonania, ale wyłącznie w aspekcie możliwości technicznych.

W uzupełnieniu argumentacji organ wskazał, że rozstrzyganie sporów związanych z rozliczeniem kosztów poniesionych w związku z wykonaniem robót budowlanych będących konsekwencją orzeczenia o obowiązku w trybie art. 66 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, należy do sądów powszechnych w postępowaniu cywilnym, a nie do kompetencji organów nadzoru budowlanego.

Prawidłowość decyzji wydanej w postępowaniu odwoławczym zakwestionowała Gmina Miejska K. G. i Towarzystwo Budownictwa Społecznego "T." Spółka z o.o. poprzez skargi skierowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

Gmina Miejska K. G., reprezentowana przez Burmistrza Miasta K. G., wniosła w skardze o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako naruszającej przepis art. 136 § 1 pkt 1 i 4 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 1202) poprzez brak ustalenia właściciela mostu oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, wskazując w uzasadnieniu skargi, że wobec zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Gmina Miejska nie powinna być adresatem zaskarżonej decyzji, nakazującej wykonanie określonych w niej robót budowlanych.

Ponadto motywując żądanie skargi skarżąca Gmina odwołała się do treści art. 61 ustawy – Prawo budowlane, podając że nie jest ani właścicielem, ani zarządcą – w rozumieniu wskazanego przepisu – przedmiotowego mostu, zatem jako jednostka samorządu terytorialnego nie może wydatkować środków publicznych na cel niezwiązany z zadaniami własnymi Gminy.

Jednocześnie wskazano w skardze na regulację zawartą w art. 44 ust. 1 ustawy o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 885), z którego wynika, że wydatki publiczne mogą być ponoszone na cele i w wysokościach ustalonych w uchwale budżetowej jednostki samorządu terytorialnego, planie finansowym jednostki sektora finansów publicznych, przy czym jednostki te dokonują wydatków zgodnie z przepisami dotyczącymi poszczególnych rodzajów wydatków. Skarżąca Gmina powołała się również na przepis art. 11 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 168), stanowiącym że naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest dokonanie wydatków ze środków publicznych bez upoważnienia określonego ustawą budżetową, uchwałą budżetową lub planem finansowym albo z przekroczeniem zakresu tego upoważnienia lub z naruszeniem przepisów dotyczących dokonywania poszczególnych rodzajów wydatków.

W zakończeniu uzasadnienia skargi wskazano też na strukturę własności działek podanych w osnowie zaskarżonej decyzji, podkreślono, że w zakończonym postępowaniu cywilnym przed Sądem Rejonowym w K. G. (sygn. akt I C 608/17), Sąd nie wskazał praw właścicielskich do mostu, a jedynie uprawnienia wynikające z ustanowionych służebności, a ponadto zwrócono uwagę, że organ odwoławczy nie dokonał szczegółowej analizy możliwości wykonywania nakazanych robót budowlanych w kontekście określenia terminu ich realizacji.

Natomiast w petitum skargi wniesionej przez Towarzystwo Budownictwa Społecznego "T." Spółka z o.o., działający imieniem skarżącej Spółki pełnomocnik zarzucił zaskarżonej decyzji:

1) naruszenie przepisów postępowania gwarantujących stronie czynny udział i dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy w szczególności poprzez:

a) rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy co do istoty w sytuacji, gdy skarżącemu została doręczona niekompletna decyzja organu pierwszej instancji, ponieważ nie został do niej dołączony załącznik (opinia techniczna) będący integralną częścią decyzji organu pierwszej instancji i bez którego nie jest możliwe wykonanie decyzji,

b) przyjęcie za podstawę orzekania prywatnej opinii technicznej sporządzonej przez W. W., w sytuacji gdy nie została ona uznana przez organ administracyjny za dowód w sprawie i że o tym, iż rozstrzygnięcie sprawy nastąpi na podstawie tej opinii technicznej, skarżący nie został poinformowany przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji,

c) brak własnych ustaleń organów administracyjnych co do zaistnienia przesłanek pozwalających na wydanie decyzji w oparciu o art. 66 ust. 1 prawa budowlanego, a w tym brak odpowiedniej opinii biegłego,

d) oparcie decyzji na prywatnej opinii technicznej W. W., w sytuacji gdy ta opinia techniczna została sporządzona w innym celu niż wynikający z art. 66 ust. 1 prawa budowlanego oraz sporządzona została na niespełna 3 lata przed wydaniem zaskarżonej decyzji, co oznacza, że opis stanu technicznego mostu w niej zawarty nie odzwierciedla stanu obiektu z daty orzekania,

e) rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy co do istoty poprzez nałożenie na skarżącego obowiązku wykonania szczegółowych prac przy moście w sytuacji, gdy wcześniej taki obowiązek nie został na niego nałożony przez organ pierwszej instancji, przez co doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania,

2) naruszenie przepisów art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2018 r., poz. 1202) poprzez:

a) wydanie decyzji w oparciu o przepisy art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 prawa budowlanego w sytuacji, gdy dotyczą one różnych, samodzielnych przesłanek, których organ administracyjny odrębnie nie badał,

b) podjęcie w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcia nie o usunięciu ewentualnych zagrożeń dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, czy o przywróceniu obiektu mostowego do odpowiedniego stanu technicznego, ale w istocie podjęcie rozstrzygnięcia o remoncie mostu w celu nadania mu nowej funkcji użytkowej i przez to uczynienia go mostem powszechnie dostępnym dla ruchu pieszego,

c) wykroczenie rozstrzygnięciem poza przedmiot postępowania wynikający z normy art. 66 ust. 1 prawa budowlanego poprzez nakazanie skarżącemu wykonanie również prac np. podjazdów, które nie wchodzą w skład obiektu mostowego,

d) zobowiązanie skarżącego do wykonania prac np. usunięcie obcych urządzeń i zamontowanie takich nowych urządzeń w sytuacji, gdy skarżący nie jest dysponentem tych urządzeń,

e) nałożenie również na skarżącego obowiązku wykonania prac przy moście w sytuacji, gdy nie jest jasne, kto jest właścicielem mostu, a nadto obiekt został faktycznie przejęty w posiadanie przez Gminę Miejską K. G., która czyniąc z mostu miejsce publiczne, jest jego zarządcą i co w myśl art. 66 ust. 1 prawa budowlanego daje podstawę do nałożenia obowiązku wykonania prac tylko na tę Gminę,

f) dowolne, bez poczynienia konkretnych ustaleń i bez zbadania realnych możliwości wykonania obowiązku, ustalenie terminu do wykonania prac do dnia 30 kwietnia 2019 r.

Wobec tak sformułowanych zarzutów pełnomocnik skarżącej Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie od (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz Towarzystwa Budownictwa Społecznego "T." Spółka z o.o. w K. G. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi przedstawiona została szczegółowa argumentacja stanowiąca rozwinięcie zarzutów zawartych w petitum skargi.

W doręczonych Sądowi w dniu 14 stycznia 2019 r. odpowiedziach na skargi (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skarg, odwołał się do wyjaśnienia przesłanek zaskarżonej decyzji zawartych w jej uzasadnieniu i podtrzymał stanowisko przyjęte przy orzekaniu w sprawie.

Na rozprawie wyznaczonej na dzień 14 marca 2019 r. Sąd postanowił – na podstawie art. 111 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – połączyć sprawę ze skargi Gminy Miejskiej K. G. (sygn. akt II SA/Wr 36/19) ze sprawą ze skargi Towarzystwa Budownictwa Społecznego "T." Spółki z o.o. w K. G. (sygn. akt II SA/Wr 37/19) do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia, ponieważ sprawy te mogły być objęte jedną skargą i prowadzić je pod wspólną sygnaturą akt II SA/Wr 36/19.

Obecny na rozprawie pełnomocnik Towarzystwa Budownictwa Społecznego "T." Spółki z o.o. w K. G. oświadczył, że podtrzymuje stanowisko zawarte w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie po rozważeniu następujących okoliczności faktycznych i prawnych:

Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 1066) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Uchylenie decyzji administracyjnej albo stwierdzenie jej nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych stwierdził naruszenie prawa obligujące do uwzględnienia skargi poprzez zastosowanie w sprawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) wskazującego na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem oceny dokonywanej przez Sąd w rozpoznawanej sprawie była merytoryczno-reformacyjna decyzja (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, opisana na wstępie, zmieniająca krąg adresatów orzeczonego przez organ pierwszej instancji obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego obiektu mostowego poprzemysłowego zlokalizowanego na rzece B. w K. G. (w obrębie działek nr (...), (...), (...) oraz (...), obręb (...)) poprzez wykonanie nakazanych w osnowie decyzji robót budowlanych.

Podstawę materialnoprawną nakazu stanowił przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy – Prawo budowlane, zgodnie z którym, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym, właściwy organ nakazuje w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości określając termin wykonania tego obowiązku.

Należy też zwrócić uwagę, że przepis art. 66 ustawy – Prawo budowlane traktowany jest jako instrument konkretyzacji nakazu przestrzegania powinności utrzymywania i użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z zasadami określonymi w art. 5 ust. 2 powoływanej ustawy (np. Prawo budowlane, Komentarz pod red. Z. Niewiadomskiego). Istotne też jest, że art. 66 znajduje się w Rozdziale 6 tej ustawy, oznaczonym jako "utrzymanie obiektów budowlanych". W praktyce orzeczniczej organów nadzoru budowlanego pojęcie "utrzymanie" rozumiane jest jako zachowanie obiektu we właściwej sprawności, w stanie niepogorszonym, należytym, nadającym się do wykorzystywania danego obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem i odpowiadającym przyjętym standardom bezpieczeństwa i normom technicznym. Wobec takiego kontekstu uznać należy, że przepis art. 66 nie tworzy dla ustawowo określonych podmiotów nowego obowiązku, ale potwierdza istnienie obowiązku określonego przez ustawodawcę w art. 61 ustawy – Prawo budowlane i powinien być wykorzystywany dla usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego obiektu budowlanego, będących z reguły następstwem sposobu użytkowania tego obiektu, jego zużycia technicznego i obiektywnych zjawisk oraz czynników zewnętrznych. W niektórych przypadkach jego stosowanie dotyczy sytuacji, gdy obiekt budowlany jest nieprawidłowo eksploatowany, a jego stan techniczny wynika z zaniechania, niedbalstwa, bierności właściciela lub zarządcy (np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 20 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 1279/11, Lex nr 1291888; 5 stycznia 2011 r. sygn. akt II OSK 1980/09, Lex nr 952992; 17 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1100/10, Lex nr 992473).

Stwierdzonym nieprawidłowościom określonym jako przesłanki podjęcia orzeczenia na podstawie art. 66 ustawy – Prawo budowlane powinny odpowiadać nakazane roboty budowlane, przy czym każde z nich wymagają konkretyzacji i jednoznacznego określenia.

Obowiązek wykonania robót budowlanych dla zadośćuczynienia powinności utrzymania obiektu budowlanego w odpowiednim stanie technicznym ma w istocie charakter naprawczy, a rodzaj tych robót i ich zakres muszą wynikać z ustaleń dokonanych w toku postępowania.

W judykaturze administracyjnej i piśmiennictwie uznano przy tym, że podstawą rozstrzygnięcia powinny być ustalenia wynikające z przeprowadzonej kontroli obiektu budowlanego i stosownej ekspertyzy technicznej, której przyznaje się status koniecznego elementu dowodowego uzyskiwanego przez organ prowadzący postępowanie. Ekspertyza powinna zawierać ocenę stanu technicznego obiektu oraz określać zakres i sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 530/11, Lex nr 1216748; Prawo budowlane, Komentarz pod red. A. Glinieckiego).

W rozpoznawanego sprawie powiatowy organ nadzoru budowlanego dysponował opisanymi powyżej dowodami, które stanowiły podstawę dokonanych w sprawie ustaleń, przyjętej oceny i orzekania.

Stan techniczny przedmiotowego obiektu – mostu poprzemysłowego na rzece B. w K. G. stwierdzony została w czasie kontroli przeprowadzonej w dniu 17 kwietnia 2018 r. przy udziale przedstawicieli uprawnionych podmiotów oraz na podstawie oceny technicznej sporządzonej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej i przeglądu rozszerzonego wraz z wyceną niezbędnych prac remontowych, opracowanego w marcu 2018 r. przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w specjalności mostowej do projektowania bez ograniczeń.

Na podstawie wskazanych środków dowodowych ustalono, że przedmiotowy most (o długości ok. 23 m i szerokości ok. 6 m) ma konstrukcję żelbetową, monolityczną, jest jednoprzęsłowy o pełnych barierach żelbetowych, przez most przebiega kanał technologiczny, w którym umieszczone są instalacje techniczne nieznanego pochodzenia, częściowo uszkodzone. Most jest zabezpieczony przed przejazdem pojazdów kołowych.

Ponadto stwierdzono uszkodzenia poszczególnych elementów mostu (opisane w opracowaniach technicznych), powstałe przede wszystkim w wyniku procesów fizyko-chemicznych zachodzących w czasie z udziałem czynników atmosferycznych przy jednoczesnym braku większych uszkodzeń mechanicznych oraz zarysowań głównych dźwigów w strefie przypodporowej i środkowej, co pozwala wykluczyć przeciążenie eksploatacyjne konstrukcji.

W zakresie nieprawidłowości stanu technicznego stwierdzono odspojenia otuliny betonowej zabezpieczającej pręty zbrojenia konstrukcji nośnej, zaawansowaną korozję stali, z której wykonane są łożyska mostu, deformację przyczółków kamiennych mostu, wypłukane spoiny cementowe, uszkodzoną nawierzchnię ścieralną płyty betonowej mostu, korozję urządzeń obcych, liczne ubytki betonu w płycie mostu i podporach. W przedłożonych opracowaniach technicznych zalecono pilne wykonanie remontu obejmującego swym zakresem roboty konstrukcyjne i zabezpieczające przedmiotowy obiekt przed dalszą degradacją oraz wykorzystywanie mostu jako kładki pieszo-rowerowej bez rozszerzenia funkcji obiektu i dopuszczenie do przenoszenia obciążeń pojazdami.

Sąd nie kwestionuje prawidłowości tych ustaleń ani zasadności określenia w zaskarżonej decyzji robót budowlanych, których wykonanie ma na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego przedmiotowego obiektu mostowego.

Uznaje również, że wiarygodności wykorzystanej w sprawie oceny technicznej nie podważa to, że była sporządzona nie na potrzeby prowadzonego postępowania, ale w grudniu 2015 roku na zlecenie Gminy K. G..

Dodatkowo należy też wyjaśnić – odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze Towarzystwa Budownictwa Społecznego "T." Sp. z o.o., że organ pierwszej instancji nie był zobowiązany do doręczenia Spółce decyzji wraz z opinią, którą określił jako integralną część decyzji, bowiem Spółka nie była adresatem nakazanych robót, natomiast organ odwoławczy w osnowie decyzji wskazał, że ocena techniczna zgodnie z którą należy naprawić i zabezpieczyć konstrukcję żelbetową mostu jest załączona do akt sprawy.

W powołanych okolicznościach niewątpliwy jest nieodpowiedni stan techniczny przedmiotowego obiektu mostowego, co uprawniało właściwy organ nadzoru budowlanego do zastosowania w sprawie przepisu art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane.

Materiał sprawy i uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wykazują – zdaniem Sądu – podstaw do powołania się przy orzekaniu na przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawa budowlanego, wskazany w osnowach decyzji wydanych w sprawie w postępowaniu instancyjnym.

Z przepisu tego wynika, że organ nadzoru budowlanego nakłada na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w przypadku ustalenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska.

Sąd w składzie orzekającym w sprawie – jak wyjaśniono już wcześniej w uzasadnieniu – nie kwestionuje tego, że właściwy organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do podjęcia orzeczenia w trybie art. 66 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane w każdym przypadku stwierdzenia, że zaistniała dowolna (którakolwiek) przesłanka uwzględniona w punktach 1-4 powołanego powyżej przepisu, uznaje jednak, że zasadność powołania w podstawie prawnej decyzji przepisu prawa powinna być wykazana w jej uzasadnieniu, stosownie do wymagań art. 11 i art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego.

Takich elementów nie zawiera uzasadnienie decyzji pierwszoinstancyjnej, a organ odwoławczy orzekając merytorycznie również tej wadliwości orzeczenia nie wyeliminował poprzez przedstawienie motywów rozstrzygnięcia odpowiednich dla treści art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane.

Niezależnie od powyższego w rozpoznawanej sprawie istotne jest również, że organ nadzoru budowlanego prowadząc postępowanie przy zastosowaniu przepisu art. 66 ust. 1 podporządkowany jest przepisom kodeksu postępowania administracyjnego, w tym zasadom ogólnym sformułowanym m.in. w przepisie art. 7 i art. 8 § 1 wskazanej powyżej regulacji procesowej.

Stosownie do powołanych przepisów w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności; z urzędu lub na wniosek podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7) oraz prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.

Zaskarżona decyzja nakazująca wykonanie określonych w niej robót budowlanych w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego obiektu mostowego poprzemysłowego na rzece B. w K. G. w terminie do 30 kwietnia 2019 roku została skierowana do Gminy Miejskiej K. G. oraz Towarzystwa Budownictwa Społecznego "T." Sp. z o.o.

Istotne zatem jest, że Gmina K. G. jako jednostka samorządu terytorialnego dysponująca środkami publicznymi podlega ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2077) oraz ustawie z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1458), której art. 11 stanowi, że naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest dokonanie wydatków ze środków publicznych bez upoważnienia określonego ustawą budżetową, uchwałą budżetową lub planem finansowym albo z przekroczeniem zakresu tego upoważnienia lub z naruszeniem przepisów dotyczących dokonywania poszczególnych rodzajów wydatków.

Ustawa ta w Rozdziale 3 określa kary za naruszenie dyscypliny finansów publicznych oraz ich wymiar.

W ocenie Sądu orzekając o terminie wykonania nakazanych robót organ odwoławczy powinien był rozważyć możliwość zgodnego z prawem ich sfinansowania z uwzględnieniem regulacji powołanych powyżej ustaw finansowych oraz kontekstu wynikającego z treści przepisu art. 156 § 1 pkt 6 kpa.

Wymagały tego standardy państwa prawa oraz dyrektywy ustawodawcy zawarte w art. 7 (zd. pierwsze) i art. 8 kpa.

Dla prawidłowej oceny tej kwestii przydatna mogłaby być – zdaniem Sądu – propozycja mediacji w warunkach art. 96a § 4 pkt 1 kpa.

Ponadto materiał zebrany w sprawie uprawnia – w uznaniu Sądu – do powzięcia wątpliwości czy orzekając reformacyjnie w postępowaniu odwoławczym wojewódzki organ nadzoru budowlanego uwzględnił aktualnie istniejący (tj. w dacie orzekania) stan prawny przedmiotowego obiektu.

Z akt sprawy wynika bowiem że Gmina Miejska K. G. kilkakrotnie deklarowała w sposób jednoznaczny i stanowczy wolę bezwarunkowego przyjęcia tego obiektu w całości, działając w interesie wspólnoty samorządowej i w celu uruchomienia mostu oraz udostępnienia lokalnej społeczności ciągu komunikacyjno-pieszego, łączącego ulice Papieża J. P. i W. B. w K. G., oznaczonego jako działka nr (...), obręb (...) w K. G., będącej w posiadaniu Towarzystwa Budownictwa Społecznego "T." Sp. z o.o.

Dodatkowo należy wyjaśnić, że nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut skarżącej Spółki naruszenia w postępowaniu instancyjnym przepisu art. 10 § 1 kpa, bowiem Spółka pismem skierowanym w dniu 23 kwietnia 2018 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. G. została pouczona o uprawnieniach wynikających z zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym oraz z przepisu art. 73 § 1 kpa, natomiast organ odwoławczy nie uzupełniał materiału dowodowego, co zwalniało go z powinności kierowania do stron zawiadomienia w trybie art. 10 § 1 i 81 kpa.

W okolicznościach wcześniej przedstawionych Wojewódzki Sąd Administracyjny – uznając, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej na wstępie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnione jest treścią art. 200 wskazanej powyżej ustawy, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Za tak określone koszty Sąd uznał kwoty wpisów uiszczonych od skarg oraz koszty związane z udziałem w sprawie pełnomocnika, taryfowo określone.