Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 161/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2007-07-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędzia WSA Teresa Randak (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Winiarski, Protokolant Katarzyna Orzoł, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2007 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w Ś. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy – na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005 r. z późn. Zm. ) – decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] r. nr [...] określającą "A" Sp. z o.o. z siedzibą w Ś. podatek dochodowy od osób prawnych za 2000 r. w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, w pierwszej kolejności Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż pismem z dnia [...] 2005 r. delegatura Najwyższej Izby Kontroli w K. poinformowała Urząd Skarbowy w C., że w toku kontroli przeprowadzonej w "A" Sp. z o.o. w Ś. stwierdziła, iż w 2000 r. miało miejsce włamanie do kompostowni, z której skradziono komputer sterujący wraz z osprzętem, przez co kompostownia utraciła walor kompletności i nie była zdatna do użytku. Od chwili włamania do dnia zakończenia kontroli tj. do miesiąca [...] 2005 r. nie uzupełniono braków w instalacji, co spowodowało że w czasie tym kompostownia pozostała niekompletna i nie zdatna do użytku.

Po otrzymaniu w/w zawiadomienia pracownicy Urzędu Skarbowego w C. przeprowadzili kontrolę w zakresie amortyzacji środków trwałych za lata 2000 – 2004, która potwierdziła stan faktyczny wynikający z zawiadomienia NIK oraz wydał decyzję z dnia [...] r. określająca Spółce podatek dochodowy od osób prawnych za 2000 r. w wysokości [...] zł. Organ pierwszej instancji nie uznał za koszty uzyskania przychodu kwoty [...] zł. z tytułu dokonanych przez Spółkę w miesiącu [...] 2000 r. odpisów amortyzacyjnych kompostowni kontenerowej na podstawie art. 16 c pkt 5 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych ( Dz. U. Nr 54, poz. 654 z 2000 r. z późn. zm. )- w dalszej części uzasadnienia określanej skrótem "updop".

W wyniku złożonego przez Spółkę odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej – po dokonaniu analizy materiału dowodowego – uznał, że w materiale tym brakuje dokumentów dotyczących okoliczności nabycia środka trwałego i z tego powodu wydał w dniu [...] 2006 r. postanowienie w trybie art. 229 Ordynacji podatkowej zalecając organowi pierwszej instancji uzupełnianie materiału dowodowego. Przeprowadzona przez organ pierwszej instancji kontrola nie dawała jednak podstawy do rozstrzygnięcia sprawy i Dyrektor Izby Skarbowej wydał ponownie postanowienie z dnia [...] r. w celu przeprowadzenia dodatkowego postępowania uzupełniającego.

W wyniku uzupełnienia materiału dowodowego, Dyrektor Izby Skarbowej dokonując analizy całości materiału nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. W toku kontroli ustalone, że Spółka w 2000 r. z tytułu odpisów amortyzacyjnych dotyczących kompostowni kontenerowej zaliczyła do kosztów uzyskania przychodów kwotę [...] zł. tj. miesięcznie [...] zł. W dniu [...] 2000 r. dokonano kradzieży komputera przemysłowego marki [...] sterującego pracą kompostowni. Pismem z dnia [...] 2000 r. Komenda Miejska Policji w Ś. poinformowała Spółkę o wszczęciu dochodzenia o przestępstwo, a następnie postanowieniem z dnia [...] r. w/w dochodzenie umorzono. W toku kontroli reprezentant Spółki złożył wyjaśnienia, że pomimo dokonanej kradzieży komputera kompostownia nie została wyłączona z użytkowania, gdyż była sterowana ręcznie. W tym miejscu Dyrektor Izby Skarbowej odwołał się do materiału dowodowego i wskazał iż z pism kierowanych do Urzędu Miejskiego w Ś. z dnia [...] 2001 r. i z dnia [...] 2002 r. wynikało, że od chwili kradzieży ze składowiska odpadów oprzyrządowania komputerowego Spółka nie prowadziła produkcji kompostu w systemie kontenerowym oraz że kradzież sterownika kompostowni i nie zakupienie nowego było powodem jej unieruchomienia. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał ponadto, że organ pierwszej instancji wystąpił do firmy "B" [...] z siedzibą w W. o udzielenie informacji w sprawie użytkowania kompostowni zakupionej przez "A". Z dwóch pism tego podmiotu z dnia [...] 2005 r. i z dnia [...] 2006 r. wynikało, że kompostownia może być użytkowana tylko z użyciem urządzenia sterującego, gdyż nie jest możliwe sterownie nią pracą ręczną. Komputer jako część stała kompostowni wpływa na poprawność przebiegu procesu kompostowania i nie jest możliwe jej funkcjonowanie bez komputera, gdyż zastosowane rozwiązania programowo – elektroniczne wykluczały taką możliwość. Odnosząc się do dokumentów przedłożonych przez Spółkę – które w ocenie Spółki – potwierdzały wykorzystanie kompostu do zagospodarowania terenów zielonych i utrzymania zieleni, Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że załączone umowy i faktury nie dowodziły w żaden sposób, że kompostownia była wykorzystywana do wytwarzania kompostu, a że świadczone usługi obejmowały także wykorzystywanie kompostu w prowadzonej działalności gospodarczej. Dodatkowo organ wskazał, że w trakcie kontroli sprawdzono wydruki komputerowe za okres miesiąca [...] i [...] 2000 r. dotyczące analitycznych rozliczeń materiałów na koncie kosztów w magazynach Spółki i stwierdzono, że Spółka nie prowadziła ewidencji magazynowo – księgowej, potwierdzających fakt wyprodukowania kompostu. Przedłożone faktury sprzedaży kompostu dotyczyły natomiast okresu [...]–[...] 2000 r., a więc okresu przed kradzieżą komputera. Odnosząc się do pozostałych dowodów przedłożonych przez Spółkę, w tym do oświadczenia Prezesa Zarządu "A" i opinii z dnia [...] 2005 r. "C" Sp. z o.o. z siedzibą w Z., organ podatkowy wskazał, że ich konfrontacja z pozostałymi dowodami, w tym z protokołem kontroli NIK, wynikami kontroli Urzędu Skarbowego oraz dokumentami z firmy "B" i pismami Spółki do Urzędu Miasta w Ś. przeczą forsowanej przez Spółkę tezie, iż kompostowania była wykorzystywana po kradzieży do produkcji kompostu. W dalszej części uzasadnienia organ stwierdził, iż przedłożone przez Spółkę dokumenty dotyczące roku podatkowego 2005, z których wynikało, że nastąpiło uruchomienie kompostowni poprzez odtworzenie automatyki sterowania kompostowni kontenerowej typu [...] potwierdza przyjętą przez organy tezę, że bez wykonania tychże prac nie było możliwe wykorzystanie kompostowni do produkcji, a tym samym do prowadzonej działalności gospodarczej. Jak wskazał Dyrektor Izby Skarbowej, z treści art. 15 ust. 6 updop – w stanie prawnym obowiązującym w 2000 r. – wynikało, że kosztem uzyskania przychodu są odpisy amortyzacyjne z tytułu zużycia środków trwałych dokonanych wyłącznie zgodnie z art. 16 a – 16 m ustawy, z uwzględnieniem art. 16. Zgodnie natomiast z art. 16 a ust. 1 w/w ustawy amortyzacji podlegają, z zastrzeżeniem art. 16 c, środki trwałe stanowiące własność lub współwłasność podatnika, nabyte lub wytworzone we własnym zakresie kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Warunkiem amortyzacji środka trwałego jako kosztu uzyskania przychodu jest istnienie związku przyczynowo – skutkowego tego rodzaju, że uzyskanie przez podatnika przychodu nastąpiło w wyniku gospodarczego wykorzystania danego środka trwałego. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika natomiast, że Spółka zaprzestała produkcji kompostu w systemie kontenerowym z powodu unieruchomienia kompostowni na skutek kradzieży komputera sterującego, a to oznaczało – zgodnie z art. 16 c pkt 5 updop – że środki trwałe nie podlegały amortyzacji, gdyż nie były używane na skutek zaprzestania działalności gospodarczej, w której były używane. W takim przypadku składniki te nie podlegają amortyzacji począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w którym zaprzestano działalności. W końcowej części uzasadnienia Dyrektor Izby Skarbowej powołując się na treść art. 9 updop wskazał, że podatnicy zobowiązani są do prowadzenia rachunkowości, zgodnie z odrębnymi przepisami – w sposób zapewniający określenie wysokości dochodu ( straty ) podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy. Wskazując, iż tymi odrębnymi przepisami jest ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości ( Dz. U. Nr 121, poz. 591 z późn. zm. ) która nakłada na podatnika prawidłowe sporządzanie dowodów i należyte udokumentowanie wydatków i kosztów dla celów podatkowych organ podniósł, iż w rozpatrywanej sprawie brak było dokumentacji magazynowo – księgowej potwierdzającej fakt produkcji kompostu, a więc nie wykazano, że dokonane odpisy amortyzacyjne miały związek z uzyskanym przez Spółkę przychodem.

Na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. Spółka działając przez pełnomocnika będącego radcą prawnym złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonej decyzji pełnomocnik zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez błędną wykładnię art. 16 c pkt 5 updop poprzez uznanie, iż usuwalne uszkodzenie środka trwałego doprowadziło do zaprzestania działalności gospodarczej podatnika. Zarzucił także poważne uchybienia w prowadzonym postępowaniu dowodowym poprzez pominięcie i odrzucenie wniosków dowodowych strony skarżącej, a w konsekwencji naruszenie art. 180 i następnych Ordynacji podatkowej, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik w pierwszej kolejności przedstawił stan faktyczny związany z zakupem i wprowadzeniem do ewidencji środków trwałych kompostowni, a następnie wskazał, iż organy nie wzięły pod uwagę oceniając pisma Spółki ich charakteru i kontekstu, w jakim zostały sporządzone. Pisma te bowiem dotyczyły sytuacji, gdzie chybionymi okazały się zamierzenia inwestycyjne i tylko właściciel mógł nadać inwestycji nowy cel, co też zostało dokonane w 2005 r. Wskazał także na możliwość ręcznego wykorzystania kompostowni. W ocenie pełnomocnika Dyrektor Izby Skarbowej odrzucając twierdzenia skarżącej Spółki doszedł do sprzecznych wniosków poprzez uznanie z jednej strony, że wykorzystywanie kompostu w wykonaniu zleceń nie świadczy o jego produkcji przez Spółkę, z drugiej zaś – odwołując się do zeznań świadków, stwierdził że kompostownia pracowała w okresie sezonowym tj. wiosną i latem z wyłączeniem jesieni i zimy. Przyjęcie przez organ, iż stanowisko firmy "B", zainteresowanej w sprawie jest najbardziej kompetentnym oznacza w rzeczywistości nadania mu przymiotu opinii biegłego, a to przeczy jakimkolwiek zasadom prowadzenia postępowania dowodowego, zwłaszcza że podmiot ten nie był bezstronny w sprawie, co podnosiła skarżąca na każdym etapie postępowania, dlatego też wobec naruszenia podstawowych zasad postępowania podatkowego decyzja powinna zostać uchylona.

Nie zgadzając się z materialno – prawną podstawą rozstrzygnięcia pełnomocnik wskazał, że u jego podstaw legły dwa założenia, przy czym w pierwszym uznano – na podstawie art. 15 ust. 1 updop – że środek trwały nie był wykorzystywany do prowadzenia działalności, a skoro tak to koszty amortyzacji nie miały związku z uzyskanym przez Spółkę przychodem. O zastosowaniu tego przepisu zadecydowało jednakże wadliwie przeprowadzone postępowanie dowodowe, w wyniku którego przyjęto założenie, że warunkiem dokonywania odpisów amortyzacyjnych jest związek z uzyskiwanym przychodem w każdym okresie dokonywania odpisów. Działalność skarżącego obejmowała jednak szereg sfer z zakresu gospodarki odpadami, wobec czego Spółka posiadała wiele urządzeń umożliwiających prowadzenie działalności. Produkcja przemysłowa kompostu stanowiła jeden z elementów programu, jednakże przeprowadzone badania składu chemicznego otrzymywanego kompostu wykazały, że może on być używany do rekultywacji terenów poprzemysłowych, a to skłoniło skarżącą do poszukiwania nowych rozwiązań. Takim rozwiązaniem było m.in. używanie – produkowanego w systemie ręcznym – kompostu do tworzenia pasa zieleni w pasie drogowym oraz pasów zieleni na wysypisku. Dla potrzeb własnych wystarczająca okazała się funkcja włączania ręcznego.

Pełnomocni wskazał ponadto, że zgodnie z art. 16 h updop odpisów amortyzacyjnych dokonuje się od wartości początkowej środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, z zastrzeżeniem art. 16 k ustawy, począwszy od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym ten środek lub wartość wprowadzono do ewidencji, z zastrzeżeniem art. 16 e do końca tego miesiąca, w którym następuje zrównanie sumy odpisów amortyzacyjnych z ich wartością początkową lub w który postawiono je w stan likwidacji, zbyto lub stwierdzono ich niedobór. Regulacja ustawowa dotycząca środków trwałych enumeratywnie wylicza sytuacje kiedy zaprzestaje się dokonywać odpisów od wartości środków trwałych podlegających uprzednio amortyzacji. Art. 16 c pkt 5 ustwy stanowi natomiast, że amortyzacji nie podlegają składniki majątku, które nie są używane na skutek zaprzestania działalności w której te składniki były używane. Powołując się na poglądy literatury, pełnomocnik podniósł, iż przepis ten nie ma zastosowania do sytuacji gdy dany środek trwały lub wartość niematerialna i prawna przestają być używane przez podatnika, lecz nie jest to spowodowane zaprzestaniem działalności, w której były wykorzystywane, a jak można się przekonać działalność w dziedzinie przetwarzania i składowania odpadów trwała w Spółce nieustannie. Nie stosuje się tego przepisu także w przypadku czasowego wyłączenia środka trwałego z uwagi na jego uszkodzenie oraz w przypadku środków trwałych wykorzystywanych sezonowo.

Pełnomocnik wniósł o:

1) uchylenie zaskarżonej decyzji,

2) zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Dyrektor Izby Skarbowej, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu objętej skargą decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył co następuje.

Skarga zasadna nie jest.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem legalności, a więc zgodności działań administracji z obowiązującym prawem.

W sytuacji, gdy sąd administracyjny stwierdzi, iż wydana decyzja narusza prawo, to zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) uchyla orzeczenie w części lub całości. Uchylenie decyzji następuje w przypadku, gdy doszło do naruszenia prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem Sądu, decyzja Dyrektora Izby Skarbowej nie zawiera uchybień, które mogły by uzasadniać jej uchylenie.

Kwestię sporną w rozpatrywanej sprawie stanowi odpowiedź na pytanie, czy organy podatkowe zasadnie zakwestionowały jako koszt uzyskania przychodu wysokość odpisu z tytułu amortyzacji środka trwałego (kompostowni) , który w wyniku kradzieży komputera nie był wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej.

Rozstrzygnięcie zawisłego problemu wymaga w pierwszej kolejności analizy przepisów stanowiących podstawę zaliczania do kosztów uzyskania przychodów odpisów z tytułu amortyzacji środków trwałych, w tym art. 15, art. 15 ust. 6, art. 16 a ust. 1 oraz art. 16 c pkt 5 updop. Pierwszy z wymienionych przepisów dotyczy generalnej zasady zaliczania w koszty wydatków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, stanowiąc że "Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów , z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16". Przepis ten, definiujący wydatki stanowiące koszty, oparty jest na generalnej klauzuli, że kosztami uzyskania przychodu są koszty (wydatki) poniesione w celu osiągnięcia przychodów.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, że możliwość zaliczenia konkretnego wydatku do kategorii kosztów uzyskania przychodów uzależnione jest od powiązania poniesionego wydatku z działalnością podatnika, który konkretny wydatek zalicza do kosztów i istnienia bezpośredniego lub potencjalnego związku przyczynowego między wydatkiem, a uzyskanym przychodem. Wskazane przesłanki muszą być spełnione łącznie.

W wyroku z dnia 5 maja 1999 r. sygn. akt. I SA/Łd 500/97 (LEX 38.669) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "gramatyczna wykładnia przepisu art. 15 ust. 1 zdanie pierwsze jednoznacznie wskazuje, iż podatnik ma możliwość odliczenia od przychodów wszelkich kosztów ich uzyskania, pod tym warunkiem, że mają one bezpośredni związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a ich poniesieniem ma bądź może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu, tj. wydatek taki powinien przyczynić się do powstania lub zwiększenia przychodu" - podobnie wyrok NSA z 13.03.1998 r. sygn. akt. SA/Lu 230/97 (LEX 33 832).

Wskazane orzeczenia podkreślają, że o zakwalifikowaniu danego wydatku do kosztów uzyskania przychodu decydujące znaczenie ma ich bezpośredni związek z prowadzoną działalnością podatnika, a ich poniesienie ma bądź może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu.

Powyższe wskazuje, że przepis art. 15 ust. 1 należy interpretować ściśle, zgodnie z jego brzmieniem, tj, że decydujące znaczenie przy kwalifikowaniu danego wydatku do kosztów uzyskania przychodu ma cel jego poniesienia, a więc by był bezpośrednio skierowany na osiągnięcie lub możliwość osiągnięcia przychodu. W rozpatrywanej sprawie zakwestionowanie jako kosztu uzyskania przychodu odpisów amortyzacyjnych od środka trwałego, który nie mógł być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, a więc nie służył osiągnięciu przychodów znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Przede wszystkim rację należy przyznać organom podatkowym, że okoliczność ta wynika ze zgromadzonych w sprawie dokumentów urzędowych, w tym z pisma Najwyższej Izby Kontroli o niewykorzystaniu do działalności gospodarczej kompostowni, z postanowienia o wszczęciu śledztwa w sprawie kradzieży komputera, postanowienia o umorzeniu postępowania, pism skarżącej Spółki skierowanych do Urzędu Miasta. W tym miejscu zasadne jest odniesienie się do zarzutów naruszenia przez organy podatkowe zasad postępowania, które w ocenie skarżącej Spółki miały istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżąca podjęła próbę obrony zasadności zaliczenia w koszty uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych wskazując, że kompostownia była wykorzystywana w prowadzonej działalności w drodze ręcznego jej sterowania. Takie stanowisko Spółki stoi jednak w sprzeczności ze zgromadzonym materiałem dowodowym, który – wbrew twierdzeniom skargi – dawał podstawę organom podatkowym do odmówienia wiarygodności oświadczeniu Prezesa Zarządu z dnia [...] 2005 r., w którym to oświadczeniu zawarto stwierdzenie, iż kompost był wykorzystywany do zagospodarowania w ramach zleconych firmie usług w zakresie urządzania terenów zielonych i utrzymania zieleni. Wynikało też z niego, że kompostownia była sterowana dla potrzeb produkcji ręcznie. Konfrontując to stwierdzenie z pozostałymi dowodami nie sposób nie wyrazić spostrzeżenia, że skarżąca Spółka "wynajdowała" coraz to nowe argumenty, które jednak nie mogły być uznane za wiarygodna, a dokonana ocena zgromadzonego materiału dowodowego dawała – w ramach swobodnej oceny dowodów – do sformułowania wniosku, że kradzież komputera sterującego uniemożliwiała produkcję kompostu, a w konsekwencji, że kompostownia nie była wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej. Pomijając inne – bezsporne dowody dotyczące kradzieży – znamienne są dwa pisma skarżącej Spółki z dnia [...] 2001 r. i z dnia [...] 2002 r. skierowanych do Urzędu Miasta, z których to pism wynika, że "kradzież sterownika kompostowni [...] i nie zakupienie nowego było powodem unieruchomienia kompostowni". Zawarty w skardze zarzut, że organy dokonując oceny w/w pism nie uwzględniły jak to nazwał pełnomocnik "charakteru i kontekstu ich sporządzenia" jest co najmniej bezzasadny, skoro z ich treści w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że od chwili kradzieży zaprzestano produkcji kompostu. Za taką konstatacją przemawiają także inne fakty, w tym wydruki komputerowe za okres miesiąca [...] i [...] 2000 r. dotyczące analitycznych rozliczeń materiałów na koncie kosztów w magazynach Spółki. Dowodzą one, że Spółka nie prowadziła ewidencji magazynowo – księgowej, potwierdzających fakt wyprodukowania kompostu. Przedłożone natomiast faktury sprzedaży kompostu dotyczyły okresu [...] – [...] 2000 r., a więc okresu sprzed kradzieży komputera sterującego. Nie jest zasadny zarzut pełnomocnika, że organy podatkowe odrzuciły dowody Spółki, w tym oświadczenie prezesa zarządu "A" Sp. z o.o. w Z. oraz opinię z dnia [...] 2005 r. firmy "C" Sp. z o.o. w Z., gdyż dowody te zostały włączone w materiał dowodowy, jednakże organy podatkowe uznały, że ich wiarygodność stoi w sprzeczności ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Nie można odmówić racji Dyrektorowi Izby Skarbowej, który w tym zakresie wskazał, że wykonane prace w roku 2005 wskazują na fakt, iż kompostownia nie mogła działać bez użycia sterowników, skoro prace te zostały wykonane w tymże roku przez "C", a obejmowały uruchomienia sterowania kompostowni poprzez m.in. dostawę i dołączenie kabli do czujników i zaworów, dostawę i zamontowanie panelu sterowniczego [...], zmianę oprogramowania i dokumentacji oraz uruchomienie kompostowni. Zakres tych prac wynikał z faktury z dnia [...] 2005 r. Zdaniem Sądu dokonana ocena zgromadzonego materiału dowodowego uzasadniała przyjęcie tezy, że po dokonaniu kradzieży komputera sterowniczego zaprzestano produkcji kompostu, a konsekwencji, że kompostownia na skutek zaprzestania tej produkcji nie była wykorzystywana do działalności gospodarczej w tym właśnie zakresie.

Rację należy także przyznać organom podatkowym wskazującym, że zgodnie z art. 15 ust. 6 updop – w stanie prawnym obowiązującym w 2000 r. – kosztem uzyskania przychodu są odpisy amortyzacyjne z tytułu zużycia środków trwałych dokonanych wyłącznie zgodnie z art. 16 a – 16 m ustawy, z uwzględnieniem art. 16. Zgodnie natomiast z art. 16 a ust. 1 w/w ustawy amortyzacji podlegają, z zastrzeżeniem art. 16 c, środki trwałe stanowiące własność lub współwłasność podatnika, nabyte lub wytworzone we własnym zakresie kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Warunkiem amortyzacji środka trwałego jako kosztu uzyskania przychodu jest istnienie związku przyczynowo – skutkowego tego rodzaju, że uzyskanie przez podatnika przychodu nastąpiło w wyniku gospodarczego wykorzystania danego środka trwałego. Pełnomocnik Spółki wskazał, że organ naruszył treść art. 16 c updop, gdyż przepis ten nie miał zastosowania do sytuacji, gdy dany środek trwały lub wartość niematerialna i prawna przestają być używane przez podatnika, lecz nie jest to spowodowane zaprzestaniem działalności, w której były wykorzystywane. Zdaniem Sądu, trudno zgodzić się z poglądem – dokonując oceny stanu faktycznego stwierdzonego w sprawie – że sporna kompostownia była wykorzystywana w działalności gospodarczej, gdyż była ona – na co wcześniej już zwracano uwagę unieruchomiona od dnia kradzieży, a to oznacza, że nie prowadzono działalności gospodarczej w przedmiocie produkcji kompostu. Podkreślenia wymaga fakt, iż przepis art. 16 a ust. 1 updop ustanawia zasadę – oprócz innych warunków – że amortyzowane mogą być tylko te urządzenia i maszyny, które są wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd zawarty w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2005 r. sygn. akt FSK 2503/04 ( publik. System Informacji Prawnej LEX nr 191878 ) zgodnie z którym "Środek trwały, którego podatnik nie używa w działalności gospodarczej nie może być amortyzowany dla celów podatkowych". Nie jest bowiem zasadne – a taką sugestię zawarł w skardze pełnomocnik – aby przepis art. 16 c pkt 5 updop interpretować w oderwaniu od pozostałych regulacji dotyczących kosztów uzyskania przychodów, w tym także od podstawowej zasady, że amortyzacji podlegają te środki, które wykorzystywane są w działalności gospodarczej, a wyrażonej, na co wcześniej zwrócono uwagę, w treści art. 16 a ust. 1 updof. Sens normy prawnej należy tak tłumaczyć, aby była ona spójna z celem ustawy, a niewątpliwie – w rozpatrywanej sprawie – nie można za zasadne uznać stanowiska Spółki, że kompostownia była tylko czasowo unieruchomiona na skutek jej awarii. Działania podjęte przez skarżącą – po przeprowadzonych kontrolach przez NIK i Urząd Skarbowy ( czasookres nie używania kompostowni to lata 2000 – 2005) – wskazują, że uruchomienie kompostowni wymagało instalacji panelu sterowniczego i zmiany oprogramowania jej pracy. Nie był to zatem remont urządzenia, gdyż tego nie było, na skutek jego kradzieży, ale zastąpienie go nowym urządzeniem umożliwiającym pracę kompostowni.

Wskazać należy, że z art. 16c pkt 5 u.p.d.o.p. wynika, że "amortyzacji nie podlegają składniki majątku, które nie są używane na skutek zaprzestania działalności, w której te składniki były używane, w tym przypadku składniki te nie podlegają amortyzacji od miesiąca następującego po miesiącu, w którym zaprzestano tej działalności. Przepis ten należy wykładać zgodnie z zasadą (art. 16a ust. 1 ), wedle której amortyzowane mogą być tylko środki trwałe, jeżeli są wykorzystywane w działalności prowadzonej przez podatnika. Nieużywanie ich rodzi obowiązek zaprzestania ich amortyzowania. Zasada ta odnosi się również do sytuacji nie używania tych środków na skutek braku urządzenia, w tym przypadku komputera sterującego uniemożliwiającego pracę kompostowni, w wyniku kradzieży i niemożliwości wykorzystywania jej do danej produkcji, w rozpatrywanym przypadku do produkcji kompostu. W tym zakresie zgodnie z art. 16a ust. 1 u.p.d.o.p. "amortyzacji podlegają z zastrzeżeniem art. 16c, stanowiące własność lub współwłasność podatnika nabyte lub wytworzone we własnym zakresie, kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania budowle, budynki (...) - o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą (....). Istotnym jest w rozumieniu tego przepisu to, by dany środek był wykorzystywany w ogóle w działalności gospodarczej podatnika generującej przychody. W ustalonym stanie sprawy przesłanka ta nie zachodziła. Brak możliwości wykorzystania środka trwałego do określonego przedmiotu działalności i zaprzestanie jej prowadzenia rodzi skutek w postaci niemożliwości amortyzacji tego środka. a to oznacza, że zachodzi sytuacja z art. 16c pkt 5 u.p.d.o.p. w związku z art. 16 a ust. 1 updop.

Reasumując, wskazać należy, iż Sąd uznał – jak wykazano wyżej – że organy nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego i ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Wniosek organu odwoławczego wyprowadzony z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykracza poza swobodną ocenę dowodów, więc nie stanowi naruszenia prawa. Sąd ocenił także zupełność uzasadnień zaskarżonych decyzji i stwierdził ich zgodność z przepisami prawa.

Biorąc zatem pod uwagę ustalony w sprawie stan faktyczny oraz uregulowania prawne, orzeczono o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).