Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 284/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2018-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 24, art. 28
journal: Dz.U. 2015 poz 121
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wiesława Pierechod Sędziowie sędzia WSA Renata Kantecka asesor WSA Katarzyna Górska (sprawozdawca) Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Rząp po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2018r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Skarżący A. K. (dalej również skarżący, strona, wnioskodawca, dłużnik) zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej ZUS, organ) z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek, podając, że ma ponad 75 lat oraz trudną sytuację finansową i zdrowotną. Zdiagnozowano u niego chorobę nowotworową, choroby kardiologiczne (nadciśnienie, arytmię), cukrzycę, neuropatię, chorobę prostaty, chorobę nerek, zwyrodnienie kręgów oraz nerwicę. Jedynym źródłem dochodu jest świadczenie emerytalne w wysokości około 1.250,00 zł netto. Posiadane środki finansowe starczają tylko na opłacenie czynszu za mieszkanie i opłat eksploatacyjnych (gaz, prąd, woda, itd.) oraz zakup leków i żywności. Nie stać go na kupno ubrań, obuwia czy środków czystości. Wskazał, że nie posiada samochodu, telewizora, komputera, pralki oraz odkurzacza. Jest współwłaścicielem mieszkania o powierzchni 16,97 m2 położonego w "[...]".

Zakład Ubezpieczeń Społecznych, decyzją z dnia "[...]" nr "[...]" na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 ust. 1 , 2, 3, 3a, art. 24 ust. 2, oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U. z 2017r. poz. 1778 ze zm.) , dalej w skrócie " u.s.u.s." :

- umorzył należności na ubezpieczenie społeczne własne za okres 06.1996r. – 07.1997r., 09.1997r. – 12.1998r.,

- odmówił umorzenia należności na ubezpieczenia społeczne pracownicze za okres 06.1996r. – 09.1998 r.

Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Zakład decyzją z dnia "[...]""[...]" utrzymał w mocy ww. decyzję z dnia "[...]".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie prawomocnym wyrokiem z dnia 15 grudnia 2016r. sygn. akt I SA/Ol 647/16 uchylił powyższą decyzję z dnia "[...]". Sąd zobowiązał organ, aby przy ponownym rozpatrzeniu sprawy w uzasadnieniu decyzji wykazał i poparł stosownymi dokumentami, włączonymi do akt sprawy administracyjnej, że składki nie uległy przedawnieniu.

Zobowiązał też organ, aby zbadał sposób liczenia terminu przedawnienia, jak też czy i kiedy miały miejsce takie zdarzenia, jak zawieszenie lub przerwanie biegu terminu przedawnienia. Sąd nakazał także, aby organ ocenił aspekt przedawnienia z punktu widzenia poszczególnych zmian jakie były wprowadzane w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych. Sąd zaznaczył, że ustalenia wymaga także kwestia zaistnienia przesłanki całkowitej nieściągalności, bowiem w świetle art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, dla stwierdzenia, że nie zachodzi przypadek całkowitej nieściągalności nie wystarczy ustalenie, że wnioskodawca posiada jakikolwiek majątek. Powinien być to majątek, z którego można prowadzić egzekucję.

Kolejną decyzją, z dnia "[...]" nr "[...]", Zakład utrzymał w mocy własną decyzję z dnia "[...]" nr "[...]" (nie dostrzegając, że powyższa decyzja została uchylona przez WSA).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie prawomocnym wyrokiem z dnia 9 listopada 2017 r. I SA/Ol 538/17 stwierdził jej nieważność. Wskazał, iż błąd organu rentowego, polegający na uczynieniu przedmiotem ponownego rozpoznania i wydaniu decyzji o utrzymaniu w mocy własnej decyzji z dnia "[...]", niefunkcjonującej już w obrocie prawnym, spełniał przesłanki rażącego naruszenia prawa określonego w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

W zaleceniach wydanych w wyroku I SA/Ol 538/17 Sąd zobowiązał organ do ponownego rozpatrzenia sprawy, która była przedmiotem decyzji z dnia "[...]", nr "[...]" oraz do uwzględnienia wskazań Sądu zawartych w prawomocnym wyroku z dnia 15 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Ol 647/16.

Zaskarżoną obecnie decyzją z dnia "[...]" Zakład uchylił decyzję

z dnia "[...]" w części dotyczącej należności z tytułu składek na ubezpieczenie pracownicze za okres od czerwca 1996r. do listopada 1997r. ze względu na przedawnienie i umorzył postępowanie w tym zakresie. W pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji (czyli za okres od grudnia 1997r. do września 1998r. - ubezpieczenia społeczne pracownicze).

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przedstawił ustalenia dotyczące sytuacji skarżącego wskazując, że z oświadczenia o stanie rodzinnym oraz z innych dowodów wynika, iż skarżący pobiera świadczenie emerytalne, z którego nie są dokonywane potrącenia oraz nie posiada dochodu z innych źródeł. Prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe oraz ponosi stałe wydatki związane

z utrzymaniem, z tytułu: czynszu w wysokości 293,67 zł; prądu, gazu w wysokości 130 zł; telefonów - 89 zł; żywności - 700 zł oraz kosztów leczenia w wysokości 180-260 zł miesięcznie. Skarżący jest współwłaścicielem mieszkania o powierzchni 16,97 m 2. Nie jest właścicielem pojazdu samochodowego. Z przedstawionej dokumentacji wynika, iż skarżący od 2013 r. choruje na przewlekłe schorzenia i jest pod stałą opieką wielu specjalistów. Ustalono ponadto, iż skarżący pobiera świadczenie emerytalne, z którego nie są dokonywane potrącenia.

Na podstawie powyższych ustaleń Zakład uznał, że nie wystąpiły przesłanki zawarte w art. 28 ust. 3 pkt 3 i 5 ustawy o systemie ubezpieczeń, w związku z czym nie została stwierdzona całkowita nieściągalność należności.

Ponadto wyjaśnił, że decyzją z dnia "[...]", umorzył w części należności w oparciu o art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Wskazał, iż na podstawie tego przepisu możliwe jest umorzenie wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek (czyli dotyczy należności z tytułu składek na ubezpieczenie własne). Zakład uwzględnił trudną sytuację rodzinną i materialną zobowiązanego, stwierdził, także dostateczne wykazanie przez dłużnika istnienia ważnego interesu strony przemawiającego za umorzeniem należności. Uznał również, iż nie jest on w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego oraz pozbawiłoby możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Podkreślił jednak, iż art. 28 ust. 3 a nie ma zastosowania do umorzenia należności na ubezpieczenia społeczne za zatrudnionych pracowników (czyli należności z tytułu składek na ubezpieczenie pracownicze). Przesłanką do umorzenia należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w świetle art. 28 ust. 2 i 3 jest stwierdzenie całkowitej nieściągalności, czego w przypadku zobowiązanego Zakład nie stwierdził.

W zakresie przedawnienia, Zakład wskazał, że na koncie rozliczeniowym skarżącego występują należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne pracownicze za okres 06/1996-11/1997, które uległy przedawnieniu, wobec czego organ umorzył postępowanie w tym zakresie.

Natomiast co do pozostałych należności, organ wyjaśnił, że na koncie rozliczeniowym skarżącego figuruje zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne pracownicze za okres 12/1997-09/1998, które to należności się nie przedawniły i są wymagalne na dzień wydania niniejszej decyzji. Powyższe ustalono

w oparciu o zidentyfikowane dokumenty zgłoszeniowe i rozliczeniowe zaewidencjonowane na koncie płatnika składek w bazie Kompleksowego Systemu Informatycznego ZUS. W tym zakresie organ odmówił umorzenia.

Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie.

Z treści skargi wynika, że skarżący nie zgadza się z decyzją organu. Podniósł, iż w zajmowanym mieszkaniu nie prowadził nigdy działalności zarobkowej, wobec czego uważa, że nie jest możliwe prowadzenie egzekucji majątkowej.

Skarżący powołał się także na wcześniejsze wyroki wydane przez WSA

w Olsztynie w jego sprawie. Podkreślił, że poprzedni wyrok WSA zobligował organ do wykazania i poparcia dołączonymi do akt dokumentami, że składki nie uległy przedawnieniu. Uważa, że organ nie zastosował się do wytycznych zawartych

w wyrokach. ZUS nie wskazał także, w jaki sposób dokonał wyliczeń, na czym się opierał, czy w czasie biegu terminu nastąpiło jego zawieszenie lub przerwa.

Skarżący podniósł, że w zaskarżonej decyzji ZUS nie wykazał, że skarżący posiada majątek, z którego można by prowadzić egzekucję, a mimo to nie stwierdził całkowitej nieściągalności. Jego zdaniem tak jednak jest, gdyż zaprzestał całkowicie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, a w przeszłości komornik skarbowy nie wyegzekwował z niego żadnych należności. Ponadto zaskarżoną decyzją ZUS utrzymał w mocy w części decyzję z dnia "[...]", pomimo że WSA wyrokiem z dnia 9 listopada 2017 r. stwierdził jej nieważność.

W odpowiedzi na skargę Zakład wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja narusza prawo. Na podstawie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2018r., poz. 1302, dalej cyt. jako p.p.s.a.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie były przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika

z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku, w związku z rozpoznawaną sprawą. Związanie samego sądu oznacza zaś to, że jest on zobowiązany do podporządkowania się wcześniej wyrażonemu przez sąd poglądowi prawnemu oraz do dokonania kontroli legalności działań organu administracyjnego, podjętych w następstwie realizacji wskazań sądu do dalszego postępowania.

Rozpatrując skargę na decyzję organu rentowego Sąd stwierdził, że organ nie uwzględnił oceny prawnej i nie wykonał wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w poprzednio wydanych wyrokach: z dnia 15 grudnia 2016 r. sygn. akt I SA/Ol 647/16 (uchylił decyzję z dnia "[...]") oraz z dnia "[...]" I SA/Ol 538/17 (stwierdził nieważność decyzji z dnia "[...]").

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności wskazać należy, iż postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek unormowane jest

w art. 28 u.s.u.s., jak również w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy

i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Zgodnie z art. 28 ust. 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez ZUS tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wymienionych enumeratywnie w ust. 3 tego przepisu - w pkt od 1 do 6. Ponadto zgodnie z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

Podkreślić należy, że decyzje w sprawach tego rodzaju mogą być wydawane wyłącznie w przypadku należności istniejących, do których uiszczenia płatnik jest zobowiązany. Niedopuszczalne jest natomiast procedowanie w sprawach dotyczących należności, które wygasły na skutek przedawnienia. Przedawnienie jako instytucja prawa materialnego, skutkująca wygaśnięciem zobowiązania musi być bezwzględnie respektowana w toku postępowania.

W wyżej wskazanych prawomocnych wyrokach Sąd wskazał na istotne wątpliwości co do wymagalności należności wobec Zakładu, wobec czego organ

w pierwszej kolejności powinien wykazać, że nie uległy one przedawnieniu. Podkreślić należy, że niezbędnym warunkiem podjęcia przez organ prawidłowej decyzji w sprawie umorzenia (odmowy umorzenia) należności z tytułu składek jest jednoznaczne stwierdzenie, że objęte wnioskiem należności są zgodnie z przepisami prawa wymagalne i nie uległy przedawnieniu. Kwestia ta ściśle jest więc związana

z prawidłowym, wyczerpującym ustaleniem stanu faktycznego sprawy, dotyczy zatem przestrzegania przez organ przepisów postępowania. Postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek unormowane w art. 28 u.s.u.s. dotyczyć może tylko i wyłącznie należności istniejących, do których uiszczenia płatnik jest zobowiązany. Niedopuszczalne jest natomiast objęcie tym postępowaniem należności, które wygasły na skutek przedawnienia.

WSA zobowiązał organ, aby w kwestii przedawnienia nie tylko przedstawił własne stanowisko, ale przede wszystkim przedstawił na jego poparcie dowody

w postaci dokumentów, włączonych do akt sprawy administracyjnej, z których wynika, że składki nie uległy przedawnieniu.

Sąd nakazał też ustalenie, czy zachodzi całkowita nieściągalność, bowiem

w świetle ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, dla stwierdzenia tej przesłanki nie wystarczy ustalenie, że wnioskodawca posiada jakikolwiek majątek.

Rozpatrując sprawę ponownie, organ uznał wprawdzie, w części należności skarżącego, dotyczących okresu od czerwca 1996 r. do listopada 1997 r., że uległy one przedawnieniu, wobec czego umorzył postępowanie w tym zakresie.

Jednak w odniesieniu do pozostałych należności ZUS, wbrew ocenie prawnej zawartej w ww. wyrokach nie przedstawił żadnych dokumentów wskazujących na ich wymagalność, w szczególności nie wypowiedział się co do wystąpienia zdarzeń takich jak zawieszenie lub przerwanie biegu przedawnienia i nie ocenił aspektu przedawnienia z punktu widzenia zmian przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, odnoszących się do instytucji przedawnienia. Jak wskazywał Sąd w uzasadnieniu wyroku (I SA/Ol 647/16) zgodnie z "art. 24 ust. 4 u.s.u.s. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002r., należności z tytułu składek ulegały przedawnieniu po upływie 5 lat,

a w przypadku przerwania biegu przedawnienia, o którym mowa w ust. 5, po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Z kolei zgodnie z ust. 5 cyt. przepisu, bieg przedawnienia przerywało odroczenie terminu opłacenia należności z tytułu składek, rozłożenie spłaty tych należności na raty i każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia tych należności, jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik. Po znowelizowaniu ustawy z dniem 1 stycznia 2003 r. termin przedawnienia należności z tytułu składek wynosił 10 lat. Z kolei zgodnie z ust. 5 cyt. przepisu nie ulegają przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką lub zastawem, jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia. Bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia wszczęcia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego oraz postępowania przed sądem (art. 24 ust. 5b u.s.u.s.). W ugruntowanym orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się jednolicie, że znowelizowany przepis art. 24 ust. 4 ustawy miał zastosowanie jedynie do tych należności z tytułu składek, które nie przedawniły się przed wejściem w życie tej nowelizacji, czyli przed dniem 1 stycznia 2003 r. (por. wyrok NSA z 18 sierpnia 2009r., sygn. akt II FSK 466/08, wyrok SN z 23 stycznia 2009 r., sygn. akt I UK 204/08, M.P. Pr. 2009/7/375; wyrok WSA z 14 stycznia 2009r., sygn. akt I SA/Po 1481/08). Przepis art. 24 ust. 5b – z dniem 1 lipca 2004r. – uległ dalszej nowelizacji i otrzymał brzmienie: "bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego." Kolejna zmiana okresu przedawnienia została wprowadzona od 1 stycznia 2012r. Z tym dniem na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 16 września 2011r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. Nr 232, poz. 1378) zmieniono treść art. 24 ust. 4 u.s.u.s. i skrócono okres przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne z 10 do 5 lat. Zgodnie z art. 27 powołanej ustawy, do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 24 ust. 4 ustawy systemowej, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012r. Wedle zasady wynikającej z tego przepisu do należności składkowych nieprzedawnionych do 1 stycznia 2012r. (według zasad z zastosowaniem 10-letniego okresu przedawnienia) ma zastosowanie 5-letni termin przedawnienia, z tym jednak bardzo istotnym zastrzeżeniem, że liczy się go nie od daty ich wymagalności, tak jak o tym stanowi art. 24 ust. 4 ustawy systemowej, ale od dnia 1 stycznia 2012r. Wyjątek od tej zasady ustanawia ust. 2 powołanego przepisu, stosownie do którego jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi, wcześniej przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego przepisu (tak: w wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 27 czerwca 2013r. sygn. akt III AUa 1656/12, Lex nr 1350353). Zgodnie zaś z ust. 5 art. 24 u.s.u.s. nie ulegają przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką lub zastawem, jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia. Bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek,o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego (art. 24 ust. 5b u.s.u.s.)."

W świetle powyższych regulacji ZUS powinien przede wszystkim zbadać kwestię przedawnienia na gruncie obowiązujących w dacie powstania zaległości przepisów ustawy. Wskazać w decyzji co powodowało ewentualne przerwanie i zawieszenie biegu przedawnienia. Załączyć do akt sprawy dowody na poparcie swoich tez, a takich ustaleń w zaskarżonej decyzji zabrakło.

W ocenie Sądu niedopuszczalne jest wywodzenie przez organ braku przedawnienia należności w oparciu o zapisy na koncie rozliczeniowym skarżącego, wskazujące, że na koncie tym figuruje zadłużenie, które jest wymagalne - 12/1997-09/1998, - co jak podaje organ - ustalono w oparciu o zidentyfikowane dokumenty zgłoszeniowe i rozliczeniowe zaewidencjonowane na koncie płatnika składek w bazie Kompleksowego Systemu Informatycznego ZUS.

Sąd zauważa, że to nie zapisy konta rozliczeniowego skarżącego, ale treść konkretnych dokumentów decydują o tym, czy należności są wymagalne, czy też uległy przedawnieniu. Powołanie się przez organ na dane figurujące na koncie płatnika nie spełnia wymogów nałożonych w wyroku sądu. Konto płatnika składek funkcjonuje

w oparciu o konkretne dokumenty i to właśnie te dokumenty powinny zostać poddane ocenie pod kątem przesłanek przedawnienia, a nie same zapisy na koncie. Tylko na podstawie odpowiednich dokumentów możliwe byłoby ustalenie zdarzeń, które

w świetle wyżej przedstawionych regulacji powodowały przerwy bądź zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

Podkreślenia wymaga, że gołosłowne stanowisko organu w kwestii wymagalności należności – nie pozwala Sądowi na dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji. Nadal niewyjaśniona pozostaje bowiem zasadnicza kwestia, czy należności, umorzenia których domaga się skarżący, są w ogóle wymagalne. Tym samym niewyjaśnienie kwestii przedawnienia czyni przedwczesnym rozstrzygnięcie

w przedmiocie odmowy umorzenia należności skarżącego z tytułu nieopłaconych składek.

Zwrócić również należy uwagę, iż przedmiotem ustaleń Zakładu, zgodnie

z wytycznymi Sądu, miało być również rozważenie przesłanki całkowitej nieściągalności wskazanej w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. tj. w przypadku gdy nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa. Organ zobowiązany był do wykazania czy przy majątku w postaci 1/2 udziału w prawie własności lokalu o pow. 16,97m2, w którym skarżący zamieszkuje oraz emeryturze w kwocie 1.250 zł możliwe jest egzekwowanie należności, przy uwzględnieniu takich okoliczności sprawy jak wiek i stan zdrowia zobowiązanego oraz ustawowe ograniczenia egzekucji wynikające z zasady poszanowania minimum egzystencji. Sąd zauważa, że kwestia ta ponownie nie została poddana ocenie organu, który w decyzji z dnia "[...]" uznał, że posiadanie jakiegokolwiek majątku (1/2 udziału w prawie własności lokalu) i dochodu (1.250 zł netto), jest wystarczającym warunkiem do stwierdzenia braku wystąpienia przesłanki całkowitej nieściągalności.

Rozpatrując sprawę ponownie, organ uwzględni wskazania i ocenę prawną dokonaną w niniejszym wyroku, biorąc także pod uwagę ocenę prawną i wskazania zawarte we wcześniejszych prawomocnych wyrokach I SA/Ol 647/16 oraz I SA/Ol 538/17, tj. wyjaśni i udokumentuje kwestię wymagalności należności (zbada sposób liczenia terminu z podaniem czy i kiedy miało miejsce np. zawieszenie lub przerwanie biegu terminu przedawnienia), a także dokona analizy sprawy z uwzględnieniem poszczególnych zmian jakie były wprowadzane w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, co udokumentuje zgodnie z zasadami określonymi w art. 77§1 i 80 k.p.a. w postaci dowodów z dokumentów, włączonych do akt sprawy, co umożliwi Sądowi dokonanie kontroli stanowiska zajętego przez organ, że składki nie uległy przedawnieniu.

Przypomnieć należy, iż zadaniem organu jest takie zebranie materiału dowodowego, a następnie dokonanie na jego podstawie ustaleń i wyciągnięcie z nich wniosków, aby z jednej strony zobowiązany miał pewność przeanalizowania całokształtu jego sytuacji z drugiej zaś, by decyzja ta poddawała się kontroli Sądu. Nie zmienia to jednak faktu, że w każdym przypadku organ zobligowany jest do wnikliwej oceny stanu faktycznego z perspektywy określonych w przepisach przesłanek. Ocena taka, przeprowadzona z uwzględnieniem wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji. Treść zawarta w uzasadnieniu decyzji, zwłaszcza decyzji

o charakterze uznaniowym, ma bowiem zasadnicze znaczenie przy ocenie jej prawidłowości, realizowanej w ramach kontroli sądowej.

Mając na uwadze powyższe oceny i rozważania, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.

W sprawie kosztów udziału pełnomocnika ustanowionego z urzędu wydane zostanie osobne rozstrzygnięcie – nie przez Sąd, lecz przez referendarza sądowego.