Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 4161/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 122,  art. 187  par. 1,  art. 121,  art. 120
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), Sędziowie sędzia del. SO Agnieszka Baran, sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant referent stażysta Agnieszka Dominiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2018 r. sprawy ze skargi M.K. reprezentowanego przez kuratora K. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia 20 maja 2010 r. wszczęte zostało postępowanie kontrolne wobec M. K. ("Skarżący", "Strona") w zakresie kontroli rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 r. oraz kontroli rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r.

Po przeprowadzeniu postępowania, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. ustalił Skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. w kwocie 5.329.162,00 zł.

Od powyższej decyzji Strona złożyła odwołanie z dnia 17 sierpnia 2011 r. do Dyrektora Izby Skarbowej w W..

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Pismem z dnia 28 maja 2012 r. Strona wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2013 r. skargę oddalił, uznając ją za niezasadną.

Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 marca 2017 r. sygn. akt II FSK 310/15 oddalił skargę kasacyjną Skarżącego.

Pismem z dnia 24 maja 2017 r. J. C. reprezentujący Skarżącego, złożył wniosek o wznowienie postępowania podatkowego w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r., zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2012 r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2011 r. i uchylenie dotychczasowej decyzji ostatecznej w całości.

Jako podstawę wznowienia pełnomocnik Strony wskazał art. 240 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz.U. 1997 Nr 137 poz. 926 ze zm, dalej: Ordynacja podatkowa) twierdząc, że Strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, bowiem stan zdrowia M. K. sprawił, że nie miał on możliwości samodzielnego występowania przed organami podatkowymi i organami kontroli skarbowej.

Decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2012 r.

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że wskazana we wniosku z dnia 24 maja 2017 r. okoliczność przewidziana w art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej może być podstawą do wznowienia postępowania wyłącznie w sytuacji, gdy wniosek strony o wznowienie postępowania zostanie wniesiony w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji (art. 241 § 2 Ordynacji podatkowej), chyba że uchybiony termin zostanie przywrócony na podstawie art. 162 Ordynacji podatkowej.

Stwierdzono ponadto, że w niniejszej sprawie bezsporne jest, że ostateczna decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2012 r. zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru została doręczona w dniu 7 maja 2012 r. M. K. - pełnomocnikowi Strony. Weszła zatem do obrotu prawnego i stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji, a to oznacza, iż Strona w tym dniu powzięła wiadomość o wydaniu decyzji.

Pismem z dnia 11 sierpnia 2017 r. pełnomocnik Strony odwołał się od decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2017 r. do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. jako organu odwoławczego, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i orzeczenie o wznowieniu postępowania w sprawie.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] października 2017 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2017 r. odmawiającą wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną.

Stwierdzono, że brak było podstaw do wydania przez organ pierwszej instancji postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 243 § 1 Ordynacji podatkowej) wobec braku stwierdzenia przesłanki, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. uznał, iż w niniejszej sprawie nie zostały spełnione zostały wszystkie elementy natury formalnej, których dopełnienie prowadziłoby do wydania postanowienia o wznowieniu, o którym mowa w art. 243 § 1 Ordynacji podatkowej.

Powodem wydania decyzji odmownej było niedochowanie przez Stronę miesięcznego terminu na złożenie wniosku opartego na przesłance zawartej w art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Ostateczna decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2012 r., zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, została doręczona w dniu 7 maja 2012 r. pełnomocnikowi Strony M. K.. Z tego powodu stwierdzić należy, iż Strona powzięła wiadomość o wydaniu w/w decyzji w dniu jej doręczenia. Za nieuzasadniony należy zatem uznać zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 241 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

Organ wskazał ponadto, że postanowienie Sądu Okręgowego w W. sygn. akt [...] o częściowym ubezwłasnowolnieniu Strony zostało wydane w dniu [...] września 2013 r. Natomiast postanowienie i ustanowienie kuratora nastąpiło na mocy postanowienia Sądu Rejonowego W. z dnia 25 czerwca 2014 r. Ww postanowienia sądowe zostały zatem wydane już po doręczeniu decyzji ostatecznej pełnomocnikowi Strony. Wobec powyższego, brak jest podstaw do uznania, że w dniu doręczenia decyzji choroba psychiczna Strony uniemożliwiała powzięcie wiadomości o jej wydaniu. Podnoszone w odwołaniu okoliczności dotyczące choroby oraz leczenia w poradni zdrowia psychicznego i w szpitalu psychiatrycznym, w ocenie organu odwoławczego nie uzasadniają przyjęcia, że Strona nie posiadała zdolności do czynności prawnych albo, że jego zdolność do czynności prawnych była ograniczona w dniu doręczenia decyzji.

Otrzymanie w dniu 26 kwietnia 2017 r. przez kuratora Strony, K. G. odpisu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2017r. sygn. akt II FSK 310/15 wraz z uzasadnieniem i złożenie pismem z dnia 24 maja 2017 r. przez pełnomocnika Strony wniosku o wznowienie postępowania nie może mieć wpływu na uznanie, iż decyzja ostateczna została doręczona Stronie w dniu 7 maja 2012 r. i ww. wniosek został wniesiony po terminie.

Wobec powyższego za nieuzasadniony należało uznać zarzut naruszenia art. 243 § 3 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie.

Odpowiadając na zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 120, art. 121, art. 122 oraz art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, również uznano je za bezzasadne.

Pismem z dnia 9 listopada 2017 r. decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] października 2017 r. została zaskarżona przez Stronę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości z powodu licznych naruszeń przepisów postępowania, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, rozważenie uchylenia decyzji organu I instancji i zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego wg norm przepisanych prawem.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

I. przepisów postępowania podatkowego, które mogły mieć wpływ na wynik postępowania, tj.:

a) 241 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, iż strona powzięła wiadomość o decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2012 roku z powodu doręczenia jej pełnomocnikowi strony i tym samym został przekroczony termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania, w sytuacji gdy z uwagi na konieczność ustanowienia kuratora dla M. K. termin ten powinien być liczony dopiero od zapoznania się kuratora z przedmiotową decyzją co oznacza, iż termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania został zachowany;

b) art. 243 § 3 Ordynacji podatkowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odmowę wznowienia postępowania w sprawie, w sytuacji gdy w sprawie zachodziły pozytywne przesłanki dopuszczalności wznowienia postępowania w sprawie;

c) art. 243 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że brak jest podstaw do wznowienia postępowania i wydanie decyzji odmownej w tej sprawie, podczas gdy organ winien był wydać postanowienie o wznowieniu postępowania z uwagi na wykazanie przez stronę, iż w sprawie występuje przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej;

d) art. 120 i 121 Ordynacji podatkowej poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do prawidłowości działania organu I i II instancji oraz błędne zastosowanie przepisów;

e) art. 122 oraz 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego;

f) art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji pomimo wydania jej z naruszeniem licznych przepisów prawa wskazanych w odwołaniu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem skutkuje pozostawieniem w obrocie decyzji obarczonej oczywistymi wadami.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że stan M. K. w czasie prowadzonego postępowania, a następnie na etapie wydania decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r. był wyraźnie ciężki. Nie był on w stanie podejmować żadnych decyzji procesowych ani konsultować z pełnomocnikiem dalszego przebiegu sprawy oraz podejmowanych czynności. Z dokumentacji medycznej, która została złożona do akt postępowania podatkowego, wynika że problemy zdrowotne M. K. miały miejsce już w 2006 r. Przedmiotowe postępowanie dotyczyło nierzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania w podatku dochodowym za 2007 r. Organy miały wiedzę, iż Skarżący już wtedy poważnie chorował, a mimo to doprowadziły postępowanie do końca, wydając decyzję ostateczną. Powyższe w ocenie Strony oznacza, iż nie miała ona możliwości samodzielnego występowania przed organami podatkowymi i organami kontroli skarbowej w dotychczasowych postępowaniach. Uprzednie ustanowienie pełnomocnika w sprawie nie sanuje braku zdolności sądowej strony. Nie ma też wpływu na możliwość osobistego uczestniczenia w czynnościach, w tym prawa do obrony swoich interesów.

Strona wskazała, że w przedmiotowej sprawie M. K. ewidentnie nie mógł brać udziału w postępowaniu i tylko kurator mógł skutecznie reprezentować go w tym zakresie. Dopiero on mógł podejmować szereg czynności materialnoprawnych w imieniu podatnika, w tym takich których nie może dokonywać pełnomocnik.

Zwrócono również uwagę na fakt, iż M. K. został ubezwłasnowolniony częściowo postanowieniem Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] września 2013. Z tego powodu Sąd Rejonowy W. postanowieniem z dnia 25 czerwca 2014 roku ustanowił dla M. K. kuratelę.

W ocenie Strony dopiero otrzymanie przez kuratora K. G. w dniu 26 kwietnia 2017 roku odpisu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2017 roku sygn. akt II FSK310/15 wraz z uzasadnieniem pozwoliło stronie skutecznie zapoznać się z decyzją i podjąć stosowne kroki w celu wznowienia postępowania w dniu 24 maja 2017 roku przez pełnomocnika strony. Zatem brak było podstaw do wydania decyzji odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP, w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. - Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia – w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 O.p. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy.

Sprawując kontrolę w oparciu o powołane kryterium zgodności z prawem sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy administracyjnej, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania ocenianej decyzji, nie uwzględniając okoliczności, które zaistniały w okresie późniejszym. Należy przy tym podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (por. wyrok NSA z 6 lutego 2008r., sygn. akt II FSK 1665/06, opublikowany - podobnie jak pozostałe przywołane w niniejszym orzeczenia sądów administracyjnych - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl).

Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015r.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania).

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji w świetle przywołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Istota sporu między stronami sprowadza się do kwestii czy wniosek Strony o wznowienie postępowania został wniesiony w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2012r. o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007r., a zatem czy została spełniona przesłanka formalna, o której mowa w art. 241 §2 pkt 1) Ordynacji podatkowej.

Jednocześnie w sprawie bezspornym jest, że ostateczna decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2012 r., o której wyżej, zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru została doręczona w dniu 7 maja 2012r. M.K. - pełnomocnikowi Strony, a zatem weszła do obrotu prawnego i stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji.

Pełnomocnik Skarżącego podkreśla, że nie można jednak uznać, iż Strona powzięła wiadomość o wydaniu przedmiotowej decyzji z dnia[...] kwietnia 2012r. ówczesnemu pełnomocnikowi procesowemu Skarżącego, tj. w dniu 7 maja 2012r., gdyż w tym dniu Skarżący nie miał pełnej zdolności procesowej, a nie działał w jego imieniu jeszcze przedstawiciel ustawowy w osobie kuratora. Brak zdolności procesowej Strony, potwierdzony został zaś postanowieniem Sądu Okręgowego w W. [...] Wydział Cywilny o ubezwłasnowolnieniu częściowym Skarżącego i oznaczał konieczność ustanowienia przedstawiciela ustawowego dla Strony. Ustanowienie zaś i udział pełnomocnika w prowadzonym postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną DIS w W. z dnia [...] kwietnia 2012r. takiej zdolności nie podnosi, gdyż pełnomocnik taki jest umocowany jedynie do czynności procesowych podejmowanych w toku postępowania.

W ocenie Sądu, stanowisko to uznać należy za chybione.

Odnosząc się do wzmiankowanej okoliczności ubezwłasnowolnienia Skarżącego, Sąd w pierwszej kolejności zauważa, że postanowienie Sądu Okręgowego w W. o sygn. akt [...], o częściowym ubezwłasnowolnieniu Skarżącego, zostało wydane w dniu [...] września 2013r.

Z kolei postanowienie i ustanowienie kuratora nastąpiło na mocy postanowienia Sądu Rejonowego W. z dnia [...] czerwca 2014r. w sprawie o sygn. akt [...].

W/w postanowienia sądowe zostały zatem wydane już po doręczeniu decyzji ostatecznej (w dniu 7 maja 2012r.) pełnomocnikowi Strony.

Wobec powyższego, brak jest podstaw do uznania, że w dniu doręczenia decyzji choroba psychiczna Strony (Skarżącego) uniemożliwiała powzięcie wiadomości o jej wydaniu.

Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, że Zgodnie z art. 135 Ordynacji podatkowej, zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych w sprawach podatkowych ocenia się według przepisów prawa cywilnego, jeżeli przepisy prawa podatkowego nie stanowią inaczej. W świetle zaś art. 12 k.c. zdolności do czynności prawnych nie mają osoby, które nie ukończyły lat trzynastu, oraz osoby ubezwłasnowolnione całkowicie.

Podnoszone okoliczności dotyczące choroby oraz leczenia w poradni zdrowia psychicznego i w szpitalu psychiatrycznym nie uzasadniają zatem przyjęcia, że Strona nie posiadała we wzmiankowanym okresie zdolności do czynności prawnych albo, że jej zdolność do czynności prawnych była ograniczona w dniu doręczenia decyzji.

Choroba psychiczna i leczenie w poradni zdrowia psychicznego nie uzasadniają więc przyjęcia braku zdolności Strony do czynności procesowych (art. 65 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego), ponieważ nie unicestwiają zdolności do czynności prawnych (art. 12 i art. 13 Kodeksu cywilnego).

Jak już zaznaczono na wstępie, bezspornym w sprawie jest również, że Strona reprezentowana była w toku postępowania przez profesjonalnych pełnomocników, których prawidłowo ustanowiła. Pełnomocnictwo ogólne do działania w imieniu Strony i na jej rzecz zostało udzielne adwokatowi M. K. w dniu 22 października 2011r.

Tymczasem pozbawienie lub ograniczenie zdolności do czynności prawnych następuje dopiero na skutek orzeczenia o całkowitym lub częściowym ubezwłasnowolnieniu osoby pełnoletniej. Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie sądowym (por. Dla przykładu: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 września 1999 r. sygn. akt II UKN 131/99; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2004 r. sygn. akt III CK 38/04).

Prowadzi to do wniosku, że otrzymanie w dniu 26 kwietnia 2017r. przez kuratora Strony, K. G. odpisu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2017r. sygn. akt II FSK 310/15 wraz z uzasadnieniem i złożenie pismem z dnia 24 maja 2017r. przez pełnomocnika Strony wniosku o wznowienie postępowania nie może mieć wpływu na uznanie, że decyzja ostateczna nie została skutecznie doręczona Skarżącemu w dniu 7 maja 2012r. poprzez ustanowionego w sprawie pełnomocnika.

W świetle przedstawionego stanu faktycznego za nieuzasadniony należy uznać zarzut naruszenia art. 243 § 3 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie, gdyż brak było podstaw do wydania przez organ pierwszej instancji postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 243 § 1 O.p.) wobec braku stwierdzenia przesłanki, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 4 O.p.

Podkreślenia wymaga, że postępowanie o wznowienie postępowania zakończonego prawomocną decyzją jest trybem nadzwyczajnym, zaś granice badania dopuszczalności wznowienia postępowania wyznacza treść art. 240 § 1 O.p. oraz art. 241 § 2 tej ustawy, wprowadzający ograniczony termin dopuszczalności skutecznego żądania przez stronę wszczęcia postępowania na podstawie przyczyny wskazanej w art. 240 § 1 pkt 4 i pkt 8 ustawy.

Ustalenie przestanek wznowienia postępowania może nastąpić dopiero w drugim etapie postępowania w sprawie wznowienia, po wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia, tj. w postępowaniu rozpoznawczym.

Żądanie wznowienia postępowania przez stronę wszczyna, z chwilą jego doręczenia organowi podatkowemu (art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej), postępowanie wstępne, tzw. wznowieniowe. W toku tego postępowania organ podatkowy ogranicza się do badania dopuszczalności wznowienia, tzn. czy:

żądanie pochodzi od strony lub od organizacji społecznej, która uczestniczyła w postępowaniu zwyczajnym na prawach strony (art. 133a § 1-3 w/w ustawy),

strona ma zdolność do czynności prawnych,

żądanie dotyczy postępowania zakończonego decyzją lub postanowieniem,

kwestionowana decyzja lub postanowienie mają charakter ostateczny,

w żądaniu wskazano podstawę wznowienia,

oraz

czy w przypadku żądania na podstawie pkt 4 i 8 § 1 art. 240 O.p. zachowano miesięczny termin.

Niespełnienie choćby jednej z w/w wymienionych przesłanek uzasadnia wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania (art. 243 § 3 Ordynacji podatkowej).

Ponieważ w niniejszej sprawie nie zostały spełnione wszystkie w/w przesłanki, gdyż – jak wskazano wcześniej – Strona nie dochowała miesięcznego terminu na złożenie wniosku opartego na przesłance zawartej w art. 240 § 1 pkt 4 O.p., organy prawidłowo uznały, że wniosek Strony z dnia 24 maja 2017r. nie został wniesiony w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji DIS w W. z dnia [...] kwietnia 20102r. w przedmiocie określenia Skarżącemu zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007r. Jak już wyjaśniono wcześniej, okoliczności tej nie może zmienić akcentowane w skardze otrzymanie w dniu 26 kwietnia 2017r. przez Kuratora Strony (Skarżącego) – K. G., odpisu wyroku NSA z dnia 3 marca 2017r. w sprawie o sygn. akt II FSK 310/15 wraz z uzasadnieniem i złożenie pismem z dnia 24 maja 2017r. przez pełnomocnika Strony (Skarżącego) wniosku o wznowienie postępowania.

W tym miejscu Sąd w składzie orzekającym dodatkowo zauważa, że wspomnianym wyżej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięto, że "na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut dotyczący naruszenia art. 138 § 1 w zw. z art. 135 O.p.", których naruszenia autor skargi kasacyjnej dopatrywał się w zaniechaniu wystąpienia przez organ z wnioskiem o ustanowienie dla skarżącego kuratora w sytuacji, w której organ posiadał informację o stanie psychofizycznym podatnika wpływającym na zdolność do czynności prawnych, tj. braku świadomości i swobody w działaniu skarżącego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem doprowadziło do prowadzenia jej bez czynnego udziału strony".

NSA podzielił w tym zakresie stanowisko Sądu pierwszej instancji, że "pozbawienie, bądź ograniczenie zdolności do czynności prawnych, następuje dopiero w wyniku orzeczenia o ubezwłasnowolnieniu całkowitym lub częściowym" oraz, w szczególności, że "(...) z całą pewnością stwierdzić należy, że skarżący w toku całego postępowania podatkowego był reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, który zabezpieczał interesy podatnika. Okoliczność, że pełnomocnik zastępował skarżącego pomimo jego choroby również świadczy o tym, że skarżący nie znajdował się w stanie wyłączającym stopień komunikacji niezbędny do prowadzenia sprawy". NSA podkreślił przy tym, że "Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że skarżący w toku postępowania kontrolnego i podatkowego był obecny, uczestnicząc w dokonywanych czynnościach samodzielnie lub przez kolejnych pełnomocników. Brak było zatem podstaw do ustanowienia kuratora w trybie art. 138 § 1 Ordynacji podatkowej, który przewiduje możliwość ustanowienia kuratora dla osoby niezdolnej do czynności prawnych lub osoby nieobecnej. Żadna z przesłanek przewidzianych w tym przepisie nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie".

Co istotne, NSA uznał także, że "(...) Wobec faktu, że skarżący w toku całego postępowania podatkowego działał przez zawodowego pełnomocnika nie mógł zostać również uwzględniony zarzut naruszenia art. 190 § 2 Ordynacji podatkowej" i tym samym "pozbawienia skarżącego prawa do brania czynnego udziału w czynnościach dowodowych", gdyż "o czynnościach dowodowych był powiadamiany zarówno skarżący jaki i działający w jego imieniu pełnomocnik, który zastępuje stronę w toku postępowania podatkowego zgodnie z art. 136 Ordynacji podatkowej".

Powyższe wskazania są o tyle istotne również dla niniejszej sprawy, że nie tylko niweczą także tezę skargi, że Skarżący nie brał udziału w postępowaniu bez swej winy z uwagi na częściowe ubezwłasnowolnienie, ale – zgodnie z zasadą prawomocności materialnej wyrażoną w art. 170 p.p.s.a. - prawomocne orzeczenie sądu wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy i inne organy państwowe. Tym samym na gruncie opisanych wyżej ustaleń faktycznych i prawnych organy nie mogłyby przyjąć, że doręczona w dniu 7 maja 20102r. pełnomocnikowi Skarżącego decyzja z dnia [...] kwietnia 2012r. nie była znana Stronie, a w konsekwencji, że wniosek o wznowienie postępowania z dnia 24 maja 2017r. został złożony w terminie, o którym mowa w art. 240 § 1 pkt 4 O.p.

W ocenie Sądu, nie zasługują na uwzględnienie także zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 122 oraz 187 § 1 O.p. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz art. 120 i 121 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia zasady legalizmu, o której mowa w art. 120 O.p., który stanowi, że organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa, Sąd zauważa, że sama okoliczność, iż Strona nie została przekonana co do przyjętego w sprawie rozstrzygnięcia nie świadczy jeszcze o tym, że zostało ono podjęte z naruszeniem prawa. Analogicznie, nawet fakt niewłaściwej oceny stanu faktycznego nie oznacza, że organy działały sprzecznie z powołaną zasadą legalizmu.

Jednocześnie Sąd stwierdza, że skoro zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, to brak jest podstaw do uznania, iż doszło w tym przypadku do naruszenia zasady legalizmu.

Bezpodstawny jest też, w ocenie Sądu, zarzut naruszenia art. 121 O.p. który stanowi, że postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Sąd wyjaśnia, że postępowanie budzące zaufanie to postępowanie staranne i merytorycznie poprawne, w którym dopuszcza się wnioskowane dowody, traktuje się równo interes podatnika i Skarbu Państwa, nie zmienia się ocen tych interesów, a materialnoprawnych wątpliwości nie rozstrzyga się na niekorzyść podatnika .

Zasada zaufania wyrażona w tym przepisie nie może być jednak rozumiana jako konieczność wydawania decyzji sprzecznych z prawem. Zasada ta musi być bowiem stosowana w postępowaniu podatkowym z uwzględnieniem zasady legalizmu. Wyważenie tych dwóch zasad jest obowiązkiem organów podatkowych i warunkuje prowadzenie postępowania podatkowego zgodnie z prawem.

W ocenie Sądu, analiza sprawy oraz treści zaskarżonej decyzji uprawnia do stwierdzenia, że organy prawidłowo prowadziły postępowanie podatkowe oraz nie naruszyły tych zasad.

Podobnie, Sąd nie dopatrzył się naruszenia w przedmiotowej sprawie naruszenia zasady prawdy obiektywnej, która nakazuje organowi podatkowemu podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym oraz przepisu art. 187 § 1 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

W ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy można uznać za zupełny, gdyż zebrano i rozpatrzono wszystkie niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy dowody, przeprowadzono określone wnioski dowodowe, a udowodniony stan faktyczny stanowi pełną, spójną i logiczną całość, z uwzględnieniem doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania.

Za nieuzasadniony należało też uznać zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 233 § 1 pkt 1 O.p., który to Skarżący upatruje w utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji pomimo wydania jej z naruszeniem licznych przepisów prawa wskazanych w odwołaniu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy albowiem skutkuje pozostawieniem w obrocie decyzji obarczonej oczywistymi wadami.

Odnosząc się do tego zarzutu Sąd zauważa, że utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] lipca 2017r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. - wbrew twierdzeniu Strony - uznał zarzuty przedstawione w odwołaniu za nieuzasadnione i nie znalazł podstaw do stwierdzenia niezgodności w/w decyzji z przepisami prawa, tym samym więc nie uznał decyzji pierwszoinstancyjnej jako "obarczonej oczywistymi wadami" czy też za wydaną z naruszeniem przepisów prawa.

Reasumując dotychczasowe ustalenia i rozważania, Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne.

Ponadto Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie dopatrzył się też innych naruszeń prawa pozwalających na uwzględnienie skargi.

Dlatego też Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił