Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 231/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2005-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od czynności cywilnoprawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 1 ust.1 pkt 1 f, art. 3 ust.1 pkt3
journal: Dz.U. 2000 nr 86 poz 959
law: Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych.
article: art. 122, art. 187 par.1, art. 21 ust.3
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Sygnatura akt: I SA/Ke 231/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Jagiełło (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant: Referent stażysta Emilia Kundera, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9.11.2005 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]numer [...] w przedmiocie : Podatku od czynności cywilnoprawnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania H. K. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] w sprawie określenia podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie [...]zł od zniesienia współwłasności nieruchomości, utrzymał w mocy tą decyzję.

Jak ustalił ten organ, prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w z dnia [...] w sprawie [...] orzeczone zostało częściowe zniesienie współwłasności nieruchomości położonej w K. przy ul. Ż. i P. pomiędzy H. K. i S. K. i zasądzona spłata od S. K. na rzecz H. K. w kwocie [...]zł. Z uwagi na fakt, że do urzędu skarbowego nie wpłynęła deklaracja w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych, wszczęte zostało postępowanie podatkowe zakończone kwestionowaną decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego. Dla określenia wysokości podatku zastosowano stawkę 2% a decyzja, zgodnie z zasadą solidarnej odpowiedzialności, wydana została na obydwie strony czynności.

Odwołanie od tej decyzji złożyła H. K. domagając się pierwotnie umorzenia podatku, a następnie zmodyfikowała swoje żądanie. Dlatego postępowanie w przedmiocie umorzenia zaległości zostało umorzone, a sprawę rozpoznano jako odwołanie od decyzji wymiarowej. Strona podniosła, że nie otrzymała od syna żadnej spłaty i nie może na nią liczyć głównie ze względu na stan jego zdrowia .Ona sama nie ubiega się o spłatę a zapis w postanowieniu sądu jest tylko dla niej zabezpieczeniem. Naliczenie podatku w takiej sytuacji uważa za krzywdzące.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt. 1 lit. f ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. Nr 86 poz. 959 ze zm.) opodatkowaniu tym podatkiem podlegają takie czynności cywilnoprawne jak umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat i dopłat. Zatem sam fakt dokonania tej czynności rodzi obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych. Art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy stanowi zaś, że podatkowi podlegają orzeczenia sądów, jeżeli wywołują takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt. 1 lub 2.

W przedmiotowej sprawie sąd orzekł prawomocnie częściowe zniesienie współwłasności nieruchomości zasądzając jednocześnie spłatę, czyli dokonał odpłatnego zniesienia współwłasności nieruchomości. Tym samym postanowienie to wywiera takie same skutki prawne jak czynność cywilnoprawna - umowa o zniesienie współwłasności w części dotyczącej spłat i dopłat. W związku z tym orzeczenie to podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, a obowiązek podatkowy powstał zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy z chwilą uprawomocnienia się postanowienia sądu.

W tej sytuacji organ podatkowy pierwszej instancji prawidłowo pobrał podatek od czynności cywilnoprawnych od orzeczonego przez sąd odpłatnego zniesienia współwłasności. Podniesione zaś przez stronę argumenty, że nie otrzymała spłaty i nie zamierza o nią występować nie mają znaczenia, skoro podatkowi podlega sam fakt dokonania wymienionej w ustawie czynności cywilnoprawnej.

W skardze z dnia 23 września 2004 r. H. K. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w całości i wnosiła o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie bądź przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi przyznała, że Sąd Rejonowy w K. na jej wniosek orzekł prawomocnie częściowe zniesienie współwłasności nieruchomości pomiędzy nią i synem S. K., zasądzając jednocześnie od niego na jej rzecz spłatę w kwocie [...]zł.

Podniosła jednakże, że nie otrzymała od syna żadnej spłaty ani też nie zamierza się o nią ubiegać, choćby z uwagi na stan jego zdrowia oraz trudną sytuację materialną jego rodziny. Sama spłata miała być zabezpieczeniem na przyszłość na wypadek, gdyby syn źle ją traktował. W takiej sytuacji żądanie od niej podatku uważa za krzywdzące i niesprawiedliwe .Wskazała nadto, że jej sytuacja materialna i stan zdrowia uniemożliwiają zapłatę podatku.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

. Zgodnie z art. 1 § i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega, zatem zgodność aktów administracyjnych ( w tym przypadku decyzji ) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się, więc do zbadania czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Oceniając zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z punktu widzenia tego kryterium stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa.

Odnosząc się do zarzutów rozpatrywanej skargi podkreślić należy, że dla oceny czy organy podatkowe właściwie zastosowały prawo materialne konieczne jest w pierwszej kolejności zbadanie czy nie doszło w toku rozpatrzenia sprawy do naruszenia przepisów regulujących postępowanie podatkowe, w tym dowodowe, i tym samym czy prawidłowo ustalono stan faktyczny konieczny do jej rozstrzygnięcia. Nie budzi, bowiem wątpliwości, że kluczowe znaczenie dla postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego, tylko, bowiem w takim przypadku możliwe jest ustalenie zakresu praw i obowiązków strony takiego postępowania.

W przedmiotowej sprawie organy podatkowe zapewniły stronie skarżącej czynny udział w każdym stadium postępowania . Zgodnie z art. 122 Ord. pod. organy podatkowe zobowiązane są podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Przepis zaś art. 187 §1 Ordynacji podatkowej - konkretyzujący i rozwijający powyższą zasadę prawdy obiektywnej - stanowi, że organ podatkowy zobowiązany jest zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Niewątpliwe jest jednak, że przedmiotem dowodu winny być jedynie okoliczności istotne dla sprawy, to jest takie, które mogą się przyczynić do jej wyjaśnienia. Co jest istotne dla sprawy - wskazują normy prawa materialnego. Zdaniem Sądu w toku postępowania organy podatkowe wymogom tym sprostały.

Ustalony w ten sposób stan faktyczny nie nasuwa wątpliwości, a skarżąca zarówno w skardze, jak i uprzednio w trakcie postępowania podatkowego ustalenia te potwierdziła. Wynika z nich, że prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] w sprawie [...] orzeczone zostało częściowe zniesienie współwłasności nieruchomości pomiędzy H. K. i S. K. oraz zasądzona spłata od S. K. na rzecz skarżącej w kwocie [...]zł. a nadto, że uczestnicy tego postępowania nie złożyli deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych ani nie zapłacili podatku. Okoliczność ta, zgodnie z art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, obligowała organ podatkowy do wydania decyzji określającej wysokość należnego podatku.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt. 1 lit. f) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. Nr 86 poz. 959 ze zm.) opodatkowaniu tym podatkiem podlegają takie czynności cywilnoprawne jak umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat i dopłat. Zatem sam fakt dokonania tej czynności rodzi obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych.

Stosownie, zaś do treści art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy podatkowi podlegają orzeczenia sądów, w tym również polubownych, jeżeli wywołują takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt. 1 lub 2. W takim przypadku zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 3 obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu. Dla jego powstania obojętna jest, więc okoliczność czy zasądzona spłata została zrealizowana, podniesione zatem w skardze zarzuty w tym względzie są bezzasadne.

W przedmiotowym przypadku z datą uprawomocnienia się, wskazanego wyżej postanowienia Sądu Rejonowego w K., powstał obowiązek w podatku od czynności cywilnoprawnych po stronie skarżącej i S. K. W myśl art. 5 ust. 1 tejże ustawy ciąży on, bowiem solidarnie na stronach czynności cywilnoprawnych.

W świetle powyższych rozważań, dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie mają znaczenia podniesione przez skarżącą okoliczności związane z jej stanem zdrowia i sytuacją majątkową. Okoliczności te mogą być, natomiast przedmiotem oceny w sprawie ewentualnej ulgi podatkowej.

Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz. U. Nr 153, poz. 1270), należało skargę oddalić jako bezzasadną.