Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 426/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2006-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 14 ust. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
article: art. 122, art. 187 par. 1, art. 191
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Sędziowie WSA Halina Chitrosz,, NSA Ewa Gdulewicz (spr.), Protokolant asyst. Anna Strzelec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi L. S. i J. H.-S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących L. S. i J. H.-S. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania małż. J. H. –S. i L. S. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] Nr [...] określającej wysokość należnego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. w kwocie 4.877,50 zł, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu ww. decyzji wskazano, że w 2001 r. małżonkowie prowadzili działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej "[...]", a ponadto osiągali dochody: J. H.-S. z wynagrodzenia o pracę, L. S. z emerytury – renty krajowej. Dnia 23 kwietnia 2002 r. małżonkowie złożyli wspólne zeznanie podatkowe PIT-36, a następnie korekty tego zeznania z 6 października i 27 października 2004 r. w części dotyczącej wysokości przychodów z działalności gospodarczej, wykazując stratę.

W następstwie ustaleń kontrolnych organy podatkowe stwierdziły, iż podatnicy zaniżyli składki na ubezpieczenia społeczne i zawyżyli koszty uzyskania przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej. Ponadto, zdaniem organu podatkowego, w złożonej korekcie zeznania podatkowego zaniżono przychód podlegający opodatkowaniu o kwotę 51.499,16 zł. Konsekwencją wskazanych uchybień było określenie przez organ I instancji należnego podatku dochodowego za 2001 r. w prawidłowej wysokości .

W odwołaniu od tej decyzji skarżący nie kwestionują ustaleń w zakresie kosztów uzyskania przychodów oraz dokonanych odliczeń z tytułu składek zdrowotnych. Wnosząc o uchylenie decyzji nie zgadzają się z nieuwzględnieniem przez organ podatkowy korekty zeznania podatkowego o kwotę 51.499,16 zł.

Zdaniem skarżących urząd skarbowy błędnie zastosował art. 14 ust. 1 zdanie 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż należności ze spornych faktur nie są do odzyskania, a dowodem jest uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego w W.. Wyjaśniają, iż wobec stanowiska dłużnika, skorzystali z art. 23 ust. 1 pkt 20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ustosunkowując się do zarzutów odwołania, organ II instancji wskazał, iż sporna kwota przychodu została zarachowana w podatkowej księdze przychodów i rozchodów w 2001 r., a następnie przychód 2001 r. został o tę kwotę skorygowany.

Podstawą dokonanej korekty był otrzymany przez podatników wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 24 czerwca 2003 r. sygn. akt [...] oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z 6 lipca 2004 r., oddalający apelację od wyroku sądu I instancji.

Wyroki sądu dotyczą sprawy z powództwa wspólników spółki cywilnej [...] przeciwko firmie "A" w W. o zapłatę kwoty 71.900,43 zł. Sąd Okręgowy w W. uznał w części powództwo i zasądził zapłatę na rzecz powodów, a oddalił powództwo co do faktur Nr [...], [...] i [...].

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, organ I instancji prawidłowo stwierdził, iż na podstawie orzeczenia Sądu Okręgowego w W. i Sądu Apelacyjnego, brak było podstaw do dokonania korekty po stronie przychodów zyskiwanych z działalności gospodarczej zarówno w podatkowej księdze przychodów i rozchodów jak i w złożonym zeznaniu PIT – 36 za ten rok. Podstawą korekty nie może być także wskazany przez podatników art. 23 ust. 1 pkt 20 ustawy podatkowej, gdyż dotyczy on wierzytelności nieściągalnych, udokumentowanych w sposób wskazany w ust. 2 tego artykułu, a ponadto zaliczenie wierzytelności nieściągalnej do kosztów następuje – zgodnie ze stanowiskiem sądów administracyjnych – w roku podatkowym, w którym nieściągalność została uprawdopodobniona, natomiast podatnicy skorygowali (pomniejszyli) przychody z działalności gospodarczej spółki cywilnej za 2001 rok.

Uznając za zasadne stanowisko organu I instancji, iż w rozpatrywanej sprawie zastosowanie ma art. 14 ust.1 ww. ustawy podatkowej, organ odwoławczy stwierdził ponadto, że w sprawie zarachowania przychodu z działalności gospodarczej jako należnego na podstawie wystawionych faktur w 2001 r. za usługi wykonane oraz ww. przepisu ustawy podatkowej nie ma znaczenia czy kontrahent zapłaci należności wynikające z faktur.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, skarżący zarzucają zaskarżonej decyzji naruszenie art. 120 i 122 Ordynacji podatkowej w związku z art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W uzasadnieniu skargi wywodzą, iż czynność wystawienia faktury określającej kwotę należności i jej zaewidencjonowanie w podatkowej księdze przychodów i rozchodów nie może stanowić podstawy do stwierdzenia, że został osiągnięty przychód należny. Zdaniem skarżących w sytuacji, gdy należności objęte spornymi fakturami nie zostały udowodnione i w związku z tym nie zostały zasądzone przez Sąd jako należne, to nie powstały z nich wierzytelności. Ponadto podnoszą, że organy podatkowe nie ustaliły w sposób nie budzący wątpliwości, że świadczyli usługi objęte tymi fakturami, uznając za niezrozumiale przyjęcie tych samych kwot w deklaracji VAT-7 i nieuwzględnienie ich w podatku dochodowym. W piśmie procesowym z dnia 7 stycznia 2006 r., podtrzymując argumentacje skargi, zarzucają organom podatkowym naruszenie art. 120 i 122 Ordynacji podatkowej oraz wskazują na brak zbadania czy firma "A" zaksięgowała sporne faktury w swoich księgach rachunkowych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosi o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo u stroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 152, poz. 1269 oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Bezspornym jest, że skarżący w dniu 23 kwietnia 2002 r. złożyli zeznanie PIT-36 wykazując przychód z prowadzonej w formie spółki cywilnej [...] działalności gospodarczej w kwocie 150.909,95 zł. Dnia 6 października 2004 r. (przed rozpoczęciem kontroli podatkowej) skarżący małżonkowie złożyli korektę tego zeznania, w której wykazano przychód z działalności gospodarczej w kwocie 46.529,23 zł przypadający na każde z nich, a następnie 27 października 2004 r. , kolejną korektę, w której wykazano przychód z działalności gospodarczej w kwocie 49.705,40 zł przypadającej na każe z nich.

Przedmiotem sporu pozostaje kwota 51.499,16 zł, która została zarachowana w podatkowej księdze przychodów i rozchodów 2001 r., i o którą to kwotę przychód został skorygowany w 2004 r.

Materialną podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.), wedle którego za przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej "uważa się kwoty należne, które nie zostały faktycznie otrzymane...".

W sprawie niniejszej sporna kwota wynikała z wystawionych przez spółkę cywilną faktur o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] wystawionych za usługi transportowe na rzecz "A", co do których powództwo skarżących zostało oddalone prawomocnym Wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z dnia 24 czerwca 2003 r. sygn. akt [...].

Wbrew twierdzeniom zarówno skarżących jak też organów podatkowych ww. wyrok nie daje podstawy do uznania spornej kwoty zarówno za kwotę należną jak też nienależną w świetle art. 14 ust. 1 ww. ustawy podatkowej. Z uzasadnienia wyroku wynika jedynie tyle, iż przedłożone przez skarżących dokumenty nie dają podstaw zarówno do ustalenia " jakich usług dotyczą faktury transportowe" jak też " czy zostały one faktycznie wykonane i w jakiej wysokości wynagrodzenie należy się powodom za ich zrealizowanie".

Powyższe okoliczności w żaden sposób nie zostały przez organy podatkowe zweryfikowane z naruszeniem art. 122, 187 § 1 i 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) organy podatkowe zaniechały przeprowadzenia w tych kwestiach jakiegokolwiek postępowania podatkowego, zmierzającego do ustalenia jakich usług dotyczyły wskazane faktury i czy – co jest istotne w sprawie – świadczenie to faktycznie zostały wykonane.

Zauważyć przy tym należy, iż zastosowanie art. 14 ust. 1 ustawy podatkowej uzależnione jest od faktycznego wykonania spornego świadczenia co w sprawie niniejszej zostało przeoczone (por. wyrok Sądu Najwyższego z 26 marca 1993 r. sygn. akt III ARN 6/93, w którym wskazano, iż przychody należne to te przychody, które w następstwie działalności gospodarczej stały się należnością (wierzytelnością) chociaż faktycznie jeszcze ich nie uzyskano).

Bez względu zatem na argumentację skarżących stanowiącą uzasadnienie wniosku o korektę zeznania podatkowego za 2001 r. jak też nietrafną argumentację odwołania – co wykazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz podzielając w pełni stanowisko organów podatkowych co do tego, że przepis art. 14 ust. 1 ww. ustawy podatkowej nie rozróżnia, czy przychód jest sporny czy bezsporny, ani też nie uzależnia obowiązku podatkowego i zobowiązania podatkowego od zapłaty, zgodzić się należy z zarzutem skargi, iż w rozpatrywanej sprawie organy podatkowe winny były ustalić, czy skarżący rzeczywiście świadczyli usługi objęte zakwestionowanymi fakturami a wynagrodzenie za ich wykonanie jest przychodem należnym danego roku podatkowego w rozumieniu art. 14 ust. 1 ustawy podatkowej. bowiem w prawie podatkowym fakt ten jest najistotniejszy.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt c, art. 152 i art. 200 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.