Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 700/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2007-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67 a par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie: Sędzia WSA Mirella Łent Asesor sądowy Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) Protokolant Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące: kwiecień, maj, czerwiec i wrzesień 2003 r. wraz z odsetkami oddala skargę


UZASADNIENIE

I SA/Bd 700/07

UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] nr [...]odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące: [...] 2003 r. w łącznej kwocie [...] zł oraz odsetek za zwłokę w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu organ przywołał przebieg postępowania administracyjnego i wskazał, że T.S. pismem z dnia [...] 2007r. i [...] 2007r. wystąpił do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc [...] 2003r. w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...] zł ze względu na szczególnie trudną sytuację finansową, która uniemożliwiła mu uregulowanie zaległości podatkowych.

Skarżący odpowiedzialnością za powyższy stan obarczył firmę R. spółkę z o. o. z siedzibą w W., która nie wywiązała się wobec jego firmy z umowy i zalega z płatnością wobec skarżącego w kwocie [...] zł. za wykonane prace związane z budową centrum handlowego A. w W..

Drugą okolicznością, którą podniósł skarżący było bezskuteczne zajęcie przez komornika tejże wierzytelności u ww. dłużnika. Obie te okoliczności zdaniem strony skutkowały podjęciem przez skarżącego decyzji o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. decyzją z dnia [...] nr [...] odmówił umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące: [...] 2003r. w łącznej kwocie [...] zł oraz odsetek za zwłokę w kwocie [...] zł.

Podatnik, nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu podatkowego pierwszej instancji pismem bez daty oraz pismem z dnia [...]2007r. wniósł odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i o ponowne rozpatrzenie wniosku o umorzenie zaległości podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług.

Zaskarżonej decyzji podatnik zarzucił naruszenie przepisów art. 187 § 1 oraz art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej Op. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy. W opinii strony organ podatkowy pominął i nie rozpatrzył dowodów w postaci pism z dnia [...] 2003r. i z dnia [...] 2003 r., w których Przedsiębiorstwo Budowlane R. spółka z o. o. zobowiązało się do uregulowania należności względem Z. O. T. S., jak również nie rozpatrzył zawiadomienia z dnia [...] 2003r., Nr [...] o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną. Ponadto organ nie uwzględnił kwestii zajęcia prawa majątkowego, stanowiącego wierzytelność pieniężną P.B. R. spółka z o. o., które to zajęcie — zdaniem podatnika spowodowało wygaśnięcie niniejszego zobowiązania podatkowego.

Ponadto podniósł, że nieuregulowanie przedmiotowych zaległości podatkowych nie wynikało z braku woli, a jedynie z braku środków pieniężnych. Jednocześnie wskazał, iż wyegzekwowanie zaległości podatkowej zagrozi egzystencji jego rodziny.

Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji uznając, że okoliczności przedstawione w odwołaniu jak i we wniosku nie stanowią przesłanki uzasadniającej zmianę decyzji organu podatkowego pierwszej instancji.

W skardze do Sądu skarżący domagał się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi uznał za bezzasadne stanowisko organów podatkowych, w którym powoływały się na ewentualną możliwość odzyskania długu od P.B. R. spółka z o. o., skoro zajęcie wierzytelności przez Urząd Skarbowy od tej firmy okazało się także nieskuteczne.

Ponadto zarzucił organom, iż pominęły kwestię "prawa korekty podatku", z której on zmuszony do rezygnacji z działalności gospodarczej - nie mógł skorzystać. Skarżący w tej sytuacji uznał, że skoro ustawodawca przewidział możliwość skorygowania deklaracji, a on nie mógł z ww. powodu tego uczynić to spełniona została przesłanka "ważnego interesu publicznego" w przyznaniu ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowych.

W opinii skarżącego organ odwoławczy nie zbadał dokładnie jego sytuacji majątkowej, gdyż z zebranego materiału dowodowego wynika, że nie jest w stanie zaoszczędzić jakiejkolwiek kwoty w celu uregulowania przedmiotowej zaległości podatkowej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. W ocenie organu podniesione argumenty nie zasługują na uwzględnienie. Organ przywołał przepis art. 67a § 1 pkt 3 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa, w myśl którego - w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Organ wskazał, że instytucja umorzenia zaległości podatkowych skonstruowana została na zasadzie uznania administracyjnego, która to konstrukcja prawna zezwala organowi administracji publicznej na wybór pozytywnego bądź negatywnego rozstrzygnięcia wniosku strony, nawet przy ustaleniu, że zachodzą ustawowe przesłanki określone wskazanym przepisem.

Organ podał, że organy podatkowe, wbrew twierdzeniom strony, w trakcie prowadzenia postępowania dokonały analizy sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego, rozważyły wszystkie argumenty powołane we wniosku o ulgę i dokonały wszechstronnej oceny tych okoliczności. Organ wskazał, iż z oświadczenia o stanie majątkowym spisanego w dniu [...] 2007r. oraz materiału zebranego w toku prowadzonego postępowania wynika, że skarżący mieszka w budynku mieszkalnym położonym w Ł. [...] o powierzchni 46 m2. Miesięczne wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego wynoszą około 280,00 zł. Od 2007r. na mocy postanowienia Sądu [...] skarżący jest zobowiązany do świadczenia alimentacyjnego na rzecz syna w wysokości 500,00 zł miesięcznie. Jest właścicielem samochodu osobowego marki Żuk rok produkcji 1994. Posiada zobowiązania względem [...] BANK S.A. — kredyt hipoteczny na kwotę 65.000, zł. Miesięczna rata kredytu wynosi około 400,00 zł. Obecnie skarżący jest zatrudniony w P.H.P. "P" J. J. Z analizy złożonych przez stronę zeznań rocznych o wysokości osiągniętego dochodu / poniesionej straty (PIT-37) wynika, że za 2004r. osiągnął dochód z wynagrodzenia (PIT -37) w kwocie 5.774,00 zł, za rok 2005 — dochód w kwocie 8.961,00 zł, z kolei za 2006 r. - dochód w kwocie 16.358,00 zł.

Organ wskazał, że skarżący w okresie od [...] 2003r. do [...] 2007r. prowadził działalność gospodarczą w zakresie usług budowlanych związanych ze wznoszeniem budynków. Ponadto organ podkreślił, że skarżący we wniosku z dnia [...] 2007r. wskazał, na okoliczność otwarcia postępowania układowego postanowieniem Sądu [...], względem swego dłużnika.

Organ przy podejmowaniu decyzji dodatkowo wziął pod uwagę pismo radcy prawnego M.K. z dnia [...] 2007r., w którym ww. poinformował, że dłużnik skarżącego nie prowadzi działalności gospodarczej i nie posiada majątku, natomiast kwota wierzytelności, która dotyczy niniejszej sprawy została zgłoszona do postępowania układowego i wynosi [...] zł. Nadmienił również, iż w Krajowym Rejestrze Sądowym pod nr [...] widnieje nadal wpis o otwarciu postępowania układowego, pomimo, że postępowanie już się nie toczy.

Organ odwoławczy podkreślił, że nie zakwestionował trudności, które skarżący napotkał w prowadzonej działalności z powodu współpracy z niesolidnym kontrahentem jednocześnie wskazując, że skutków tych niepowodzeń nie można przerzucać na budżet państwa. Bowiem ryzyko doboru kontrahentów w każdym wypadku spoczywa na podatniku, w jego gestii leży dobór solidnych kontrahentów oraz sposób i terminy płatności należności tak, aby nie zakłócały terminowego regulowania zobowiązań podatkowych. Niesolidność kontrahentów nie jest okolicznością nadzwyczajną i winna być elementem kalkulacji podmiotu gospodarczego.

Organ podkreślił, że okolicznością wskazującą na przedwczesność podjęcia decyzji o umorzeniu przedmiotowych zaległości podatkowych jest fakt, iż brak jest jednoznacznej informacji co do odmowy i zakończenia postępowania układowego względem P.B.R. u spółka z o.o. Organ stwierdził, że dopóki istnieje możliwość odzyskania choćby części długu, to umorzenie zaległości podatkowej jest przedwczesne. Również okoliczność nieskutecznego zajęcia wierzytelności przez Urząd Skarbowy nie może uzasadniać zastosowania przedmiotowej ulgi w spłacie. Zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności zmierza do wykonania obowiązku podatkowego, objętego tytułem wykonawczym, jednakże nie daje gwarancji spłaty należności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje :

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działania administracji publicznej pod kątem zgodności tych działań z prawem.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że w sprawie nie doszło do naruszenia prawa, co oznacza, że skarga podlega oddaleniu.

Istotą sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy organy podatkowe zasadnie odmówiły skarżącemu umorzenia zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę w podatku od towarów i usług za ww. miesiące 2003 r.

Co oznacza, że przedmiotem niniejszego postępowania była wyłącznie kwestia umorzenia zaległości podatkowej dlatego w ocenie Sądu w postępowaniu organy prawidłowo pominęły kwestię możliwości skorygowania deklaracji.

Jak wynika z akt sprawy skarżący wnioskiem z dnia [...]2007r. domagał się umorzenia zaległości podatkowych argumentując niemożność uregulowania zobowiązań wobec budżetu Państwa działaniami niesolidnego partnera handlowego, który pomimo wykonania na jego rzecz usług budowlanych nie dokonał zapłaty kwoty [...] zł. doprowadzając skarżącego do zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej.

Kwestię umorzenia zaległości podatkowych reguluje przepis art. 67 a § 1 pkt 3 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa , w myśl którego " organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67 b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym , może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną".

Zawarte w § 1 zacytowanego powyżej przepisu sformułowanie "może" oznacza, że w każdym przypadku stosowna decyzja podjęta będzie w ramach uznania organu podatkowego. Ustawodawca zatem organowi pozostawił swobodę wyboru określonego rozwiązania, co oczywiście musi być odpowiednio przez ten organ uzasadnione. Uznanie administracyjne sprowadza się do tego, że organ podatkowy jest zobligowany do ustalenia, czy w danej sprawie mają miejsce przesłanki uzasadniające umorzenie zaległości podatkowej . Organ zatem musi wszechstronnie wyjaśnić okoliczności faktyczne po to, aby na tej podstawie stwierdzić czy występuje "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny". Przy czym, co należy podkreślić, ustalenie istnienia ww. przesłanek nie wiąże organu podatkowego, że nie musi on podjąć korzystną dla podatnika decyzję. Może bowiem - w ramach swojego uznania - zadecydować o odmowie lub o umorzeniu zaległości podatkowych nawet wówczas gdy istnieje np. "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny . Decyzja taka wymaga stosownego uzasadnienia. W literaturze i orzecznictwie sądowym wskazuje się, że uznanie administracyjne wyraża się nie w swobodzie oceny istnienia w stanie faktycznym przesłanek, ale w możliwości negatywnego dla podatnika rozstrzygnięcia nawet w sytuacji ich występowania. Przy czym, orzeczenie w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej nie jest "aktem łaski" organu podatkowego, lecz wynikiem procesu stosowania prawa, w którym podatnik realizuje swe prawo dochodzenia przywileju podatkowego, natomiast organ podatkowy wykonuje obowiązek (procesowy) ustalenia i oceny zindywidualizowanego stanu faktycznego sprawy oraz uprawnienie do rozstrzygnięcia na tej podstawie w zakresie udzielonego mu przez ustawodawcę prawa do wyboru uzasadnionej decyzji, co do zastosowania ulgi podatkowej" ( wyrok NSA z dnia 12 października 1999 r., I SA/Łd 1160/97, POP 2001, nr 4, poz. 93). Nawet zatem w sytuacjach wystąpienia okoliczności wynikających z ważnego interesu podatnika organ ten nie jest bezwzględnie zobowiązany do rozstrzygnięcia zgodnie z wnioskiem podatnika.

Zastosowanie wobec podatnika wskazanej instytucji traktowane być musi jako przywilej podatnika, a nie zaś jako jego prawo" (wyrok NSA z dnia 21 marca 2001 r., I SA/Ka 577/00, Temida (CD), Sopot 2003).

W związku z tym należy stwierdzić, że organy podatkowe w ramach postępowania dowodowego zebrały całościowo materiał dowodowy i na tej podstawie należycie wyjaśniły stan faktyczny sprawy a następnie w sposób zgodny z zasadą swobodnej oceny dowodów dokonały jego oceny. Jak wynika z akt sprawy sytuacja skarżącego była wzięta pod uwagę zarówno przez organ pierwszej jak i drugiej instancji, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji i nie wnoszą żadnych nowych okoliczności, które nie byłyby wzięte pod uwagę w postępowaniu podatkowym.

Zasadą jest terminowe płacenie podatków, tak więc wszelkie odstępstwa od tej zasady muszą być traktowane jako wyjątkowe, co oznacza, że okoliczności uzasadniające zastosowanie tak daleko idącej ulgi, jaką jest umorzenie zaległości podatkowej, muszą mieć rzeczywiście szczególny charakter.

Sytuacja skarżącego jest istotnie trudna, nie mniej jednak skarżący prowadząc działalność gospodarczą musiał liczyć się z ryzykiem ponoszenia wszystkich konsekwencji z tego wynikających. Skarb Państwa nie może bowiem przejmować na siebie ryzyko związane z doborem partnerów gospodarczych.

Należy zauważyć, że nic nie stoi na przeszkodzie aby podatnik, gdy wystąpią nowe okoliczności w stosunku do stanu faktycznego z dnia podejmowania zaskarżonej decyzji złożył ponowny wniosek o zastosowanie wobec niego wnioskowanej ulgi w spłacie zaległości podatkowej. Tą okolicznością może być zakończone postępowanie układowe wobec dłużnika skarżącego P.B.R. spółka z o.o. W., gdyż jak wynika z akt sprawy postępowanie to nie zostało jeszcze zakończone. W tej kwestii organ prawidłowo stwierdził, że dopóki istnieje możliwość odzyskania choćby części długu, to umorzenie zaległości podatkowej jest przedwczesne.

Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) skargę oddalił.