Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1029/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 195
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 166 poz 1  art. 68 ust. 1 i 2
law: Rozporządzenie  Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia  społecznego (Tekst mający znaczenie dla EOG i dla Szwajcarii).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2018 r. sprawy ze skargi I. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do dodatku dyferencyjnego w postaci świadczenia wychowawczego 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 497 zł (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Marszałek Województwa Śląskiego (dalej organ pierwszej instancji) odmówił I.N. (dalej wnioskodawczyni, strona lub skarżąca) prawa do dodatku dyferencyjnego (w postaci świadczenia wychowawczego) w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 31 marca 2017 r. na dziecko J.N. (ur. [...]r.).

W uzasadnieniu wskazał, że w związku z zastosowaniem w okresie zasiłkowym 2016/2017 przepisów o koordynacji zabezpieczenia społecznego po uchyleniu przez MOPS w S. decyzji przyznającej stronie prawo do świadczenia wychowawczego na dziecko J.N. i w związku z przekazaniem wniosku strony do ROPS ustalono, że w rozpatrywanym okresie wnioskodawczyni mieszkała wraz z dzieckiem na terenie Polski, gdzie nie wykonywała działalności zawodowej, natomiast jej mąż – T.N. wykonywał działalność zawodową na terenie D. Stwierdził, że zgodnie z przepisami Rozporządzenia (WE) nr 883/2004 państwem pierwszeństwa do rozpatrywania uprawnień na syna J.N. była D., a w Polsce, jako państwie w drugiej kolejności właściwym do świadczeń rodzinnych rozpatruje się prawo do ewentualnego dodatku dyferencyjnego. Z uwagi na fakt, że celem świadczenia wychowawczego jest częściowego pokrycie wydatków związanych z wychowaniem dziecka wpisuje się go w definicję świadczenia rodzinnego w myśl przepisów wspólnotowych. Ponadto podał, że J.N. jest drugim dzieckiem w rodzinie, a strona spełnia kryteria do przyznania świadczenia wychowawczego. Jednocześnie podniósł, że kwota wnioskowanych świadczeń w Polce wynosi 500 zł miesięcznie, podczas gdy jak wynika z informacji właściwej instytucji zagranicznej - [...] - przyznano i wypłacono [...] świadczenia rodzinne na to dziecko w wysokości 2784 [...] na kwartał w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. oraz w wysokości 2796 [...] na kwartał w okresie od 1 stycznia 2017 r. do 31 marca 2017 r. Wysokość [...] świadczeń przyznawanych na J.N. wyniosła w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. 540,79 zł, a w okresie od 1 stycznia 2017 r. do 31 marca 2017 r. - 543,12 zł miesięcznie i przekraczała wysokość wnioskowanych świadczeń w Polsce. Wobec tego, że świadczenia [...] są wyższe niż świadczenia, które przysługiwałyby na to samo dziecko w Polsce dodatek dyferencyjny nie przysługuje.

W odwołaniu strona wyraziła niezadowolenie z rozstrzygnięcia wskazując, że nie zgadza się ze stwierdzeniem, że świadczenie wychowawcze zostało nienależnie pobrane. Argumentowała, że we wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego wskazała, że jej mąż przebywa za granicą, a mimo to Prezydent Miasta S. nie przekazał jej wniosku do ROPS i przyznał jej świadczenie wychowawcze. Stwierdziła, że nie może ponosić negatywnych skutków błędów popełnionych przez organ.

Decyzją nr [...] z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej organ odwoławczy lub Kolegium) utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że strona w dniu 13 kwietnia 2016 r. złożyła w Urzędzie Miasta S. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na kolejne dziecko J.N. We wniosku zaznaczyła, że członek jej rodziny przebywa poza granicami kraju, gdzie zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Prezydent Miasta S. przyznał stronie świadczenie wychowawcze na J.N. w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. w kwocie 500 zł miesięcznie. Pismem z dnia 22 grudnia 2016 r. ROPS informował Urząd Miasta S., że w sprawie świadczenia wychowawczego na okres zasiłkowy 2016/2017 przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego mają zastosowanie od 1 kwietnia 2013 r. W związku z tym decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta S uchylił z dniem 1 kwietnia 2016 r. świadczenie wychowawcze przyznane decyzją nr [...]. Ponadto pismem z dnia 16 lutego 2017 r. przekazał do ROPS dokumenty dotyczące wniosku strony o przyznanie świadczenia wychowawczego.

Kolegium podało, że z akt sprawy wynika, iż T.N. pracował w D. w okresie od 23 marca 2013 r. do 31 marca 2017 r., a na jego syna J.N. [...] instytucja - [...], wypłaciła świadczenia w 2016 r. w wysokości 2784 [...] na kwartał, a w kwartale 2017 r. - 2796 [...]. Od dnia 1 kwietnia 2017 r. T.N. przebywa w Polsce, nie pracuje i jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. W dniu 5 kwietnia 2017 r. strona złożyła w Urzędzie Miasta S. kolejny wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na J.N.

Następnie Kolegium przybliżyło stan prawny sprawy odnosząc się do treści art. 4 i 5 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r., poz. 195, dalej ustawa) oraz do art. 1lit. z, art. 68 ust. 1 lit. a i ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. L 166, 30.4.2004, p.l.).

Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy Kolegium stwierdziło, że z uwagi na fakt, że T.N. pracował w D. w okresie od 23 marca 2013 r. do 31 marca 2017 r. państwem pierwszeństwa do przyznania świadczeń rodzinnych była D. Natomiast w Polsce strona w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego miała ewentualnie prawo za ten okres do dodatku dyferencyjnego. Organ odwoławczy podał, że z akt sprawy wynika, że we wnioskowanym okresie, tj. od 1 kwietnia 2016 r. do 31 marca 2017 r. [...] instytucja odpowiadająca za wypłatę świadczeń rodzinnych, tj. [...], wypłaciła na J.N. świadczenia w 2016 r. w wysokości 5784 (błędnie, winno być: 2784) [...] na kwartał, a w kwartale 2017 r. - 2796 [...]. Wskazał, że celem porównania wysokości przyznanego świadczenia ze świadczeniem wnioskowanym należało zastosować art. 90 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. L 284, 30.10.2009, p.l), który stanowi, że do celów stosowania rozporządzenia podstawowego i rozporządzenia wykonawczego kursem wymiany dwóch walut jest kurs referencyjny publikowany przez Europejski Bank Centralny. Data, którą bierze się pod uwagę przy ustalaniu kursu wymiany, jest określana przez Komisję Administracyjną. Decyzja nr [...] z dnia [...] r. dotycząca daty, którą bierze się pod uwagę przy ustalaniu kursu wymiany w punkcie 1 stanowi, że dla celów stosowania niniejszej decyzji kurs wymiany oznacza dzienny kurs wymiany publikowany przez Europejski Bank Centralny, natomiast zgodnie z punktem 3 lit. b w przypadku gdy zgodnie z krajowymi przepisami, dla celów ustalenia wysokości świadczenia instytucja bierze pod uwagę jedną kwotę - kurs wymiany opublikowany dla pierwszego dnia miesiąca bezpośrednio poprzedzającego miesiąc, w którym przepis musi być zastosowany.

Kolegium stwierdziło, że strona wnioskowała o świadczenie wychowawcze od 1 kwietnia 2016 r., zatem w przypadku dodatku dyferencyjnego należy zastosować kurs wymiany opublikowany przez Europejski Bank Centralny z dnia 1 marca 2016 r., który wynosił odpowiednio: 1 [...] = 7,4591 Euro, 1 Euro = 4,3468 PLN. Wobec powyższego świadczenia przyznane w D. na J.N. w przeliczeniu na PLN wynosiły: 1) w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. - 540,79 zł wg następującego obliczenia: 2.784 [...]/ kwartał = 928 [...] miesięcznie : 7,4591 = 124,41 Euro miesięcznie, 124,41 Euro x 4,3468 = 540,79 zł, 2) w okresie od 1 stycznia 2017 r. do 31 marca 2017 r. - 543,13 zł wg następującego obliczenia: 2.796 [...]/ kwartał = 932 [...]miesięcznie : 7,4591 = 124,95 Euro miesięcznie, 124,95 Euro x 4,3468 = 543,13 zł. Mając powyższe na uwadze Kolegium stwierdziło, że świadczenia rodzinne przyznane na J.N. w D. przewyższały wysokość świadczenia wychowawczego w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 31 marca 2017 r., zatem świadczenie wychowawcze w postaci dodatku dyferencyjnego nie przysługuje w powyższym okresie.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca podała, że przedmiotem zaskarżenia są dwie decyzje Kolegium: wyżej opisana decyzja z dnia [...]r. oraz decyzja z dnia [...]r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...]r. w przedmiocie świadczenia nienależnie pobranego. Wskazała, że wnosi o łączne rozpoznanie skarg w jednym postępowaniu – do czego Sąd się nie przychylił, dokonując rozdzielenia skargi.

W skardze wniesiono o uchylenie w całości decyzji organu odwoławczego z dnia [...]r. i wstrzymanie wykonania tej decyzji. Stawiając zbiorczo zarzuty, co do obydwu decyzji skarżąca podała, że doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik, a to art. 25 ustawy poprzez ustalenie, że pobrane przez skarżącą świadczenie rodzinne jest nienależne. Nadto zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Prezentowana w uzasadnieniu skargi argumentacja zmierzała do wykazania bezprawności żądania zwrotu pobranego świadczenia.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w pełnym zakresie prezentowane w sprawie stanowisko i argumentację.

Postanowieniem z dnia 27 listopada 2017 r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącej, będący radcą prawnym podtrzymał osobistą skargę strony, podkreślając dodatkowo niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz. U. 2017, poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; tj.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, zwanej dalej ustawą p.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji na zasadach wyżej wskazanych Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna. W tym miejscu trzeba jeszcze wyjaśnić, że Sąd nie odniósł się do zarzutów skarżącej dotyczących nienależnego pobrania świadczeń ze względu na granice sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...]r., którą utrzymano w mocy decyzję Marszałka Województwa Śląskiego z dnia [...]r. odmawiającą przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego w wysokości dodatku dyferencyjnego na syna J.N.

Materialnoprawną podstawę wymienionych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, która wprowadziła świadczenie wychowawcze, jako świadczenie mające na celu częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych.

Stosownie do treści art. 1 ust. 2 pkt 1 w zw. z ust. 3 ustawy, prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje obywatelom polskim, jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres, w jakim mają otrzymywać świadczenie wychowawcze, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. Świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w ust. 2, do dnia ukończenia przez dziecko 18 roku życia - art. 4 ust. 3 ustawy. Świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 500 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie - art. 5 ust. 1 ustawy, przy czym stosownie do treści art. 5 ust. 3 ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł. Jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 1.200 zł (art. 5 ust. 4 ustawy).

Z treści cytowanych przepisów wynika, że świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka do ukończenia przez dziecko 18 roku życia. Przy czym w przypadku pierwszego dziecka w rodzinie dodatkowym warunkiem uzyskania świadczenia wychowawczego jest nieprzekroczenie kwoty kryterium dochodowego rodziny w wysokości 800 zł na osobę w rodzinie, a jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne w wysokości 1.200 zł na osobę w rodzinie. Warunkiem przyznania prawa do świadczenia wychowawczego jest również zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres, w jakim dana osoba ma otrzymywać świadczenie wychowawcze, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

W postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją organy odmówiły przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego na syna stwierdzając, że otrzymywane na terenie D. świadczenia rodzinne są wyższe niż świadczenie wychowawcze, które przysługiwałoby w Polsce.

Zgodnie z treścią art. 16 ust. 1 ustawy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, tj. rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz.UE.L 166 z 30 kwietnia 2004 r., str. 1 z późn. zm., zwane w dalszej części rozporządzeniem nr 883/2004) oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z 16 września 2009 r. dotyczące wykonania rozporządzenia nr 883/2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz.UE.L 284 z 30 października 2009, str. 1 z późn. zm., zwane dalej rozporządzeniem nr 987/2009). Wyżej wskazane akty normatywne stanowiąc element porządku prawnego obowiązującego w Polsce, wprowadzają regulacje przeciwdziałające kumulacji świadczeń, tj. pobierania świadczeń rodzinnych na tego samego członka rodziny w tym samym czasie w różnych krajach, poprzez ustalenie zasad pierwszeństwa ustawodawstwa właściwego przy ich przyznawaniu i zasad zawieszania już ustalonych świadczeń.

W tym miejscu stwierdzić przyjdzie, że świadczenie wychowawcze w ramach przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego należy traktować jako świadczenie rodzinne. Bowiem stosownie do rozporządzenia nr 883/2004 określenie świadczenie rodzinne oznacza wszelkie świadczenia rzeczowe lub pieniężne, które mają odpowiadać wydatkom rodziny, z wyłączeniem zaliczek z tytułu świadczeń alimentacyjnych oraz specjalnych świadczeń porodowych i świadczeń adopcyjnych wspomnianych w załączniku I. Definicja ta jest bardzo szeroka i swoim zakresem obejmuje nie tylko świadczenia, które zostały umiejscowione w polskim prawie w ustawie o świadczeniach rodzinnych, ale również inne świadczenia, które mają odpowiadać wydatkom rodziny.

Niewątpliwie takim świadczeniem jest świadczenie wychowawcze, które ma wspomóc rodzinę w wychowywaniu dzieci i którego celem jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Świadczenie wychowawcze podlega koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, tak jak świadczenia rodzinne wymienione w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Zauważyć należy, że po myśli art. 3 ust. 1 lit. j, rozporządzenie 883/2004 stosuje się do całego ustawodawstwa odnoszącego się do następujących działów zabezpieczenia społecznego, które dotyczą świadczeń rodzinnych. Określenie "świadczenia rodzinne" oznacza w myśl art. 1 lit. z rozporządzenia nr 883/2004 - wszelkie świadczenia rzeczowe lub pieniężne, które mają odpowiadać wydatkom rodziny, z wyłączeniem zaliczek z tytułu świadczeń alimentacyjnych oraz specjalnych świadczeń porodowych i świadczeń adopcyjnych.

Odnosząc przedstawione powyżej regulacje do realiów niniejszej sprawy zauważyć przyjdzie, że skarżąca wnioskiem z dnia 13 kwietnia 2016 r., złożonym w Urzędzie Miasta S., ubiegała się o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na syna. We wniosku strona podała, że członek jej rodziny, w rozumieniu art. 2 pkt 16 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Nadto w oświadczeniu z dnia 12 października 2016 r. skarżąca wskazała, że mąż T.N. zamieszkuje w N., wykonuje działalność zawodową w D. i w [...] instytucji został złożony wniosek o świadczenia rodzinne na dwójkę dzieci poza granicami kraju.

W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że T.N. od 1 kwietnia 2013 r. w zakresie świadczeń rodzinnych podlega ustawodawstwu innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, a na mocy przepisów wspólnotowych jest uprawniony w D. do ubiegania się o świadczenia rodzinne w odniesieniu do członków swojej rodziny, którzy zamieszkują w innym państwie członkowskim, tak jak gdyby zamieszkiwali oni na terytorium tego państwa. Świadczenia rodzinne zostały wypłacone przez instytucję [...].

W tym stanie rzeczy podmiotem wykonującym zadania w zakresie świadczenia wychowawczego w sprawach pozostających w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego był marszałek województwa właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie wychowawcze.

W niniejszej sprawie mamy do czynienia ze zbiegiem uprawnień do świadczeń rodzinnych (do których zaliczyć należy świadczenie wychowawcze), przysługujących zarówno według prawa polskiego, jak i prawa [...]. W takiej sytuacji zastosowanie mają reguły pierwszeństwa określone w art. 68 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004. Stosownie do tego przepisu w przypadkach, w których na podstawie ustawodawstwa więcej niż jednego Państwa Członkowskiego udzielane są świadczenia w tym samym okresie i dla tych samych członków rodziny, mają zastosowanie następujące zasady pierwszeństwa: a) w przypadku świadczeń wypłacanych przez więcej niż jedno Państwo Członkowskie z różnych tytułów, kolejność pierwszeństwa jest następująca: w pierwszej kolejności prawa udzielane z tytułu zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, w drugiej kolejności prawa udzielane z tytułu otrzymywania emerytury lub renty i w ostatniej kolejności prawa uzyskiwane na podstawie miejsca zamieszkania, b) w przypadku świadczeń wypłacanych przez więcej niż jedno Państwo Członkowskie z tego samego tytułu, kolejność pierwszeństwa ustalana jest poprzez odniesienie do następujących kryteriów dodatkowych: i) w przypadku świadczeń uzyskiwanych z tytułu zatrudnienia lub pracy na własny rachunek: miejsce zamieszkania dzieci, pod warunkiem że taka praca jest wykonywana i, dodatkowo, w odpowiednim przypadku, najwyższa kwota świadczeń przewidzianych przez kolidujące ustawodawstwa. W tym ostatnim przypadku koszt świadczeń dzielony jest według kryteriów określonych w rozporządzeniu wykonawczym; ii) w przypadku świadczeń uzyskiwanych na podstawie otrzymywania emerytur lub rent: miejsce zamieszkania dzieci, pod warunkiem że emerytura lub renta jest wypłacana na podstawie jego ustawodawstwa i, dodatkowo, w odpowiednim przypadku, najdłuższy okres ubezpieczenia lub zamieszkania na podstawie kolidujących ustawodawstw; iii) w przypadku świadczeń uzyskiwanych na podstawie miejsca zamieszkania: miejsce zamieszkania dzieci. Z kolei ust. 2 tego przepisu stanowi, że w przypadku zbiegu uprawnień, świadczenia rodzinne udzielane są zgodnie z ustawodawstwem wyznaczonym jako mające pierwszeństwo na podstawie przepisów ust. 1. Uprawnienia do świadczeń rodzinnych z tytułu innych kolidujących ustawodawstw są zawieszane do kwoty przewidzianej przez pierwsze ustawodawstwo i, w odpowiednim przypadku, określany jest dodatek dyferencyjny dla sumy, która przekracza tę kwotę. Jednakże taki dodatek dyferencyjny nie musi być przewidziany dla dzieci zamieszkujących w innym Państwie Członkowskim, kiedy uprawnienie do przedmiotowego świadczenia wynika wyłącznie z miejsca zamieszkania.

Organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie krajem właściwym do wypłaty świadczeń rodzinnych na J.N., na podstawie art. art. 68 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 883/2004 był kraj właściwy ze względu na miejsce wykonywania działalności zawodowej przez ojca dziecka, a więc D. i rozważył na zasadzie art. 68 ust. 2 rozporządzenia nr 883/2004 kwestię dodatku dyferencyjnego, dokonując przeliczeń wysokości otrzymanego w D. świadczenia na podstawie przelicznika walut Europejskiego Banku Centralnego na dzień 1 marca 2016 r., stosownie do przepisu art. 90 rozporządzenia nr 987/2009. Z materiału dokumentacyjnego wynika, że świadczenie [...] w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. wynosiło 540,79 zł miesięcznie, a w okresie od 1 stycznia 2017 r. do 31 marca 2017 r. wynosiło 543,13 zł miesięcznie i było wyższe od świadczenia wychowawczego wynoszącego 500 zł. W konsekwencji uznał, iż stronie nie przysługiwało prawo do świadczenia wychowawczego w wysokości dodatku dyferencyjnego na dziecko mieszkające w Polsce, gdyż wysokość świadczenia wychowawczego w Polsce jest niższa od kwoty świadczenia rodzinnego przysługującego i otrzymywanego na to dziecko w D.

Sąd stwierdza, że organ odwoławczy nie wyjaśnił podstaw do zastosowania reguły kolizyjnej określonej w art. 68 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 883/2004. Organ nie rozważył okoliczności, czy świadczenia rodzinne w D. i w Polsce wypłacane są z różnych tytułów, czy z tego samego tytułu. Jest to ustalenie kluczowe dla zidentyfikowania właściwej reguły kolizyjnej, gdyż w przypadku świadczeń wypłacanych z różnych tytułów pierwszeństwo lokuje się po stronie ustawodawstwa państwa zatrudnienia lub wykonywania pracy na własny rachunek. Natomiast w przypadku świadczeń wypłacanych z tego samego tytułu pierwszeństwo prawa państwa zatrudnienia lub wykonywania pracy na własny rachunek występuje jedynie w przypadku, gdy państwo zatrudnienia jest równocześnie państwem zamieszkania dzieci – co w niniejszej sprawie nie występuje, gdyż dziecko zamieszkuje w Polsce. Z decyzji organu odwoławczego nie wynika na jakiej podstawie prawnej wypłacone zostały świadczenia duńskie, jakie to są świadczenia rodzinne, a w szczególności jaki jest tytuł ich przyznawania. Organ podał jedynie, że ustalono fakt wykonywania działalności zawodowej przez męża skarżącej na terenie D. oraz fakt wypłaty świadczeń [...] w podanych kwotach i okresach. Organ nie zidentyfikował natomiast rodzaju i tytułu przyznania świadczeń. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 295/11 (LEX nr 990242): "Aby w ogóle można było zastosować przepisy rozporządzeń dotyczące zbiegu świadczeń, czy też zakresu ich kumulacji, organy administracyjne powinny w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości i zrozumiały dla stron postępowania, ustalić charakter oraz rodzaj uzyskanych świadczeń z państwa członkowskiego, w którym jest zatrudniony ojciec dzieci". Pomimo zmiany stanu prawnego pogląd ten zachowuje aktualność. Organ odwoławczy nie zidentyfikował także tytułu polskich świadczeń rodzinnych, co jest konieczne dla ustalenia reguły pierwszeństwa. Tym samym co najmniej przedwczesne było zastosowanie reguły kolizyjnej zamieszczonej w art. 68 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 883/2004.

Nadto z akt sprawy wynika, że w dniu 16 września 2016 r. skarżąca występowała do Prezydenta Miasta S. o wydanie zaświadczenia o niezłożeniu wniosku i niepobieraniu zasiłku rodzinnego z dodatkami. W tym wniosku wskazała, że zaświadczenie jest potrzebne w celu przedłożenia "świadczenia rodzinne w N.". Natomiast z oświadczenia złożonego przez stronę w dniu 12 października 2016 r. na potrzeby koordynacji świadczeń rodzinnych wynika między innymi, że T.N. mieszkał w N. Ten aspekt sprawy również został niewyjaśniony.

Mając powyższe na względzie Sąd stwierdza, że doszło do naruszenia art. 7 k.p.a. ("W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli."), art. 77 § 1 k.p.a. ("Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.") i art. 80 k.p.a. ("Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona."). Opisane niedostatki postępowania wyjaśniającego mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ponownie prowadzonym postępowaniu konieczne będzie dokonanie jednoznacznych ustaleń dotyczących świadczeń rodzinnych uzyskanych w D., w szczególności w aspekcie tytułu przyznania tych świadczeń, zidentyfikowanie tytułu świadczeń rodzinnych przysługujących stronie w Polsce w rozpatrywanym okresie, a także wyjaśnienie sprawy świadczeń rodzinnych w N. w aspekcie zarówno ich pobierania, jak i charakteru (tytułu w rozumieniu przepisów wspólnotowych). Dalsze postępowanie w sprawie będzie konsekwencją tych ustaleń.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. W punkcie 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a., orzeczono o kosztach postępowania.