Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 382/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2008-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 2 ust. 1. par. 5 ust. 2 i 3, par. 6 ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 132 poz 1115
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Popowska Sędziowie WSA Maciej Dybowski WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 13 listopada 2008 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej o d d a l a s k a r g ę /-/ I. Kucznerowicz /-/ B. Popowska /-/ M. Dybowski WSA/wyr.1-sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ś. W.. orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u B. M. choroby zawodowej narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym trwającym co najmniej 15 lat, wymienionej pod poz. 15 wykazu chorób zawodowych określonych w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132 poz. 1115 dalej zwanym rozporządzeniem). Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ powołał przepis art. 104 § 1 i 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 1998 r. nr 90 poz. 575 ze zmianami). W uzasadnieniu podjętej decyzji organ wyjaśnił, iż rozstrzygniecie wydano na podstawie orzeczenia lekarskiego [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wystawionego przez W. Centrum Medycyny Pracy w P. z dnia [...] r. oraz orzeczenia nr [...] wydanego przez Instytut Medycyny Pracy im. Prof. J. N. w Ł. z dnia [...] r., a także w oparciu o przeprowadzoną przez przedstawicieli Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ś. W.. ocenę narażenia zawodowego i dokumentację przebiegu zatrudnienia Skarżącej, które nie dały podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Organ stwierdził, że z wyników specjalistycznych badań przeprowadzonych przez W. Centrum Medycyny Pracy w P. oraz Instytut Medycyny Pracy im. Prof. J. N. w Ł. wynika, że stwierdzone u Skarżącej zmiany tj. przewlekły prosty nieżyt krtani i fonastenia są spowodowane nieprawidłową emisją głosu i nie figurują w wykazie chorób zawodowych.

Składając odwołanie od powyższej decyzji B. M. wskazała, że nie zgadza się z wydanymi orzeczeniami lekarskimi stwierdzającymi brak trwałej dysfonii, pełną dotykalność tonacyjną głośni oraz brak guzków głosowych oraz wniosła o przeprowadzenie ponownych badań lekarskich. Odwołująca powołała, że pracowała w charakterze nauczyciela początkowego przez 30 lat oraz że od [...] r. jest pod stałą opieką lekarza laryngologa, a od [...] r. również lekarza foniatry. Wskazała również, że dwukrotnie korzystała z urlopów dla podratowania zdrowia - w latach [...] i [...] oraz z leczenia sanatoryjnego, na które była kierowana z powodu niedomykalności fonacyjnej, braku zwarcia fonacyjnego narządów mocy oraz z powodu guzków głosowych trwających ponad 20 lat. Ponadto Odwołująca wskazała, że leczenie skutkowało jedynie czasową poprawą kondycji narządów mowy i każdorazowo po paru miesiącach pracy ponownie pojawiały się u niej chrypka, suchy kaszel, zaniki głosu i ciągły ból gardła. Wobec tych dolegliwości Odwołująca zmuszona była przejść na wcześniejszą emeryturę.

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w P. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy, jako podstawę rozstrzygnięcia powołując art. 138 §1 pkt 1 k.p.a., art. 5 ust. 4a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, w zw. z § 8 rozporządzenia.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wyjaśnił, iż zgodnie z § 2 ust. 1 Rozporządzenia, za chorobę zawodową uważa się schorzenie ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Nadto wskazał, że rodzaj schorzenia rozpoznany klinicznie w obrębie narządu głosu u skarżącej i wyniki badań lekarskich i dodatkowych wykonane w jednostkach upoważnionych do rozpoznawania chorób zawodowych nie wykazały klinicznych cech choroby zawodowej - nie stwierdzono zmian organicznych w zakresie krtani w postaci guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, cech niedowładu mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. Organ II instancji wskazał również, że rozpoznane ,,przewlekły prosty nieżyt krtani" oraz ,,fonastenia" nie figurują w obowiązującym wykazie chorób zawodowych. Ponadto organ II instancji podniósł, że w sprawie orzekały dwie upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych jednostki służby zdrowia, w tym wiodąca w kraju placówka naukowo-badawcza w dziedzinie medycyny pracy tj. Instytut Medycyny Pracy w Ł., którego orzeczenie jest ostateczne i nie ma podstaw, aby Odwołującą kierować na badania lekarskie w kierunku rozpoznania choroby zawodowej. Organ II instancji stwierdził, że Organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest związany rozpoznaniem chorobowym i nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentów prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia.

W skardze na powyższą decyzję B. M. powtórzyła argumenty powołane w odwołaniu od decyzji organu I instancji i wskazała, że nie zgadza się z wydanymi orzeczeniami lekarskimi stwierdzającymi brak trwałej dysfonii, pełną domykalność fonacyjną głośni oraz brak guzków głosowych. Skarżąca wniosła również o przeprowadzenie ponownych badań lekarskich. Odwołująca powołała, że pracowała w charakterze nauczyciela początkowego przez 30 lat oraz że od [...] r. jest pod stałą opieką lekarza laryngologa, a od [...] r. również lekarza foniatry. Wskazała również, że dwukrotnie korzystała z urlopów dla podratowania zdrowia - w latach [...] oraz [...] oraz z leczenia sanatoryjnego, na które była kierowana z powodu niedomykalności fonacyjnej, braku zwarcia fonacyjnego narządów mocy oraz z powodu guzków głosowych trwających ponad 20 lat. Ponadto Odwołująca wskazała, że leczenie skutkowało jedynie czasową poprawą kondycji narządów mowy i każdorazowo po paru miesiącach pracy ponownie pojawiały się u niej chrypka, suchy kaszel, zaniki głosu i ciągły ból gardła. Wobec tych dolegliwości Odwołująca zmuszona była przejść na wcześniejszą emeryturę.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w P. wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz dodatkowo wskazując na związanie organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem zawartym w orzeczeniach lekarskich jednostek medycyny pracy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia [...] r., sygn. IV SA/Po 747/06 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ś. W.. z dnia [...] r., nr [...]. W uzasadnieniu8 Sąd podniósł, iż organ II instancji naruszył przepisy art. 7 i 77 § 1 kpa. Organ prowadzący postępowanie w sprawie choroby zawodowej obowiązują wszystkie reguły postępowania administracyjnego. Reguły te dotyczą także oceny dowodów z orzeczeń lekarskich, które muszą nosić cechy opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 kpa. Orzeczenia takie muszą być umotywowane w sposób zrozumiały dla stron, sanitarnych organów orzekających. W ocenie Sądu orzeczenia lekarskie stanowiące w niniejszej sprawie podstawę wydania decyzji organów I i II instancji nie spełniają tych wymogów.

Decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ś. W.. z dnia [...] r, nr [...], na podstawie art. 5 pkt 4 a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r., nr 122, poz. 851 ze zm. dalej ustawa o PIS) nie stwierdzono u B. M. choroby zawodowej: przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym trwającym co najmniej 15 lat.

Z wyników specjalistycznych badań przeprowadzonych przez W. Centrum Medycyny Pracy w P. oraz Instytut Medycyny Pracy im. Prof. J. N. w Ł. będących podstawą wydania orzeczenia lekarskiego wynika, że stwierdzone u B. M.zmiany (przewlekły prosty nieżyt krtani i fonastenia) są spowodowane nieprawidłową emisją głosu i nie figurują w wykazie chorób zawodowych.

Z dodatkowych wyjaśnień W. Centrum Medycyny Pracy w P. wynika, że dolegliwości dotyczące narządu głosu, które B. M. zgłaszała od [...]r. były diagnozowane jako zmiany zapalne. Wpisy o zmianach, które uważano za guzki głosowe występowały tylko od [...] r. z towarzyszącymi im zmianami zapalnymi górnych dróg oddechowych. W [...]0 r. opisano już zanik guzków głosowych. Zastosowano wtedy leczenie przeciwzapalne, zalecono urlop dla poratowania zdrowia. Należy zatem stwierdzić, że zmiany opisywane jako guzki głosowe nie były guzkami twardymi a sugerowały takie rozpoznanie odchylenia, które zostały spowodowane procesami zapalnymi infekcyjnymi, te zaś zostały wyleczone po prawidłowej terapii. W takich schorzeniach zaleca się również zmniejszenie wysiłku głosowego, aby nie obciążać dodatkowo narządu głosu, co jednak nie oznacza, że wysiłek głosowy był bezpośrednią przyczyną tych odchyleń. Od [...] r. żaden z lekarzy laryngologów oraz foniatra nie podaje w swoim opisie zmian o typie guzków głosowych twardych a jedynie niekiedy niepełne zwarcie fonacyjne, co nie jest jednoznaczne z niedowładem mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe, natomiast w [...], [...], [...] [...] r. stwierdzano niemal zawsze zmiany zapalne w narządzie głosu i górnych drogach oddechowych (ropne zapalenie migdałków) stosując leki przeciwzapalne. W [...] r. w Klinice Foniatrycznej nie stwierdzono guzków głosowych twardych i zwarcie fonacyjne było prawie pełne. W [...] r. w badaniach WCMP, IMP nie stwierdzono guzków głosowych twardych a zwarcie fonacyjne było pełne.

B. M. odwołała się od tej decyzji. Jej zdaniem z uwagi na fakt, iż leczy się ponad 20 lat, korzysta z opieki laryngologa i foniatry to należało stwierdzić u niej chorobę zawodową. B. M. podniosła, że nie zgadza się z opinią jednostek orzekających ponieważ każda opinia jest inna.

Decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...]r., nr [...], na podstawie art. 5 pkt 4 a ustawy o PIS ze w zw. § 8 rozporządzenia, zaskarżoną decyzję utrzymano w mocy. B.M. pracowała jako nauczyciel w pełnym wymiarze godzin w warunkach wzmożonego wysiłku głosowego w latach [...], przy czym sprawa narażenia zawodowego jest bezsporna i niekwestionowana przez żadną ze stron. Jednak jednostki służby zdrowia upoważnione do rozpoznawania i zgłaszania chorób zawodów na podstawie rozpoznanych zmian chorobowych w obrębie krtani nie wykazały klinicznych cech choroby zawodowej narządu głosu. Znalazło to odzwierciedlenie w orzeczeniach lekarskich W. Centrum Medycyny Pracy w P. z dnia [...] r. nr [...] oraz Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...] r. nr [...] - oba orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u B. M.. W oparciu o powyższe orzeczenia Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ś. W.. wydał decyzję nr [...] dnia [...] r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, którą Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w P. utrzymał w mocy decyzją nr [...] z dnia [...] r.

W związku ze skargą B. M. na decyzję II instancji Wojewódzki Sąd Administracyjny Poznaniu wyrokiem z dnia l3.06.2007 r. sygn. akt IV SA/Po 747/06 uchylił decyzje obu instancji do ponownego rozpoznania sprawy. Sąd zarzucił, iż żadne z orzeczeń lekarskich nie odnosi się przedłożonej przez skarżącą dokumentacji lekarskiej, z której wynika, że stwierdzono u niej guzki głosowe oraz niedomykalność fonacyjną na całej długości. Ponadto orzeczenia różnią się między sobą w kwestii guzków głosowych. WCMP w P. napisało, iż "nie występują zmiany o typie guzków głosowych", natomiast IMP w Ł.: "nie wykazano zmian organicznych w zakresie krtani uznanych za typowe dla następstw nadmiernego wysiłku głosowego w postaci guzków twardych. Wobec powyższych rozbieżności Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ś. W.., ponownie rozpatrując sprawę, pismem z dnia [...] r. przesłał całość akt sprawy do W. Centrum Medycyny Pracy w P. z prośbą o ustosunkowanie się do zarzutów wskazanych w wyroku i weryfikację orzeczenia lekarskiego. W odpowiedzi uzyskano opinię uzupełniającą z dnia [...]r., w której jednostka orzecznicza tłumaczy, iż orzeczenia lekarskie wydawane są po szczegółowej analizie całej dostarczonej przez pacjenta dokumentacji, wyników badań i oceny narażenia zawodowego. Zapewniono, że dokładnie analizowano dokumentację lekarzy leczących B. M., przy czym dokumentacja ta ma duże znaczenie dla orzecznika. Niemniej lekarz leczący po swojej diagnostyce wprawdzie ma prawo podejrzewać chorobę zawodową, a nawet sugerować rozpoznanie kliniczne, nie jest jednak uprawniony do rozpoznawania chorób zawodowych. W sprawie B. M. występuje wręcz jednomyślność w rozpoznaniach trzech niezależnych jednostek orzekających: W. Centrum Medycyny Pracy w P. (orzeczenie z dnia [...] r.), Instytutu Medycyny Pracy w Ł. (orzeczenie z dnia [...] r.) oraz Kliniki Foniatrii i Audiologii w P. (z dnia [...]r.). Wszystkie te placówki jako dominujące schorzenie wymieniły phonastenię (czynnościowe zaburzenie głosu). IMP w Ł. wymienił również "przewlekły prosty nieżyt krtani", który ma podłoże poinfekcyjne. Co do rozbieżności orzeczeń w kwestii guzków głosowych wyjaśniono, iż tego typu wątpliwości wynikają z niedostatecznej wiedzy medycznej. Określenia: guzki głosowe, guzki głosowe twarde albo guzki śpiewacze są synonimami używanymi zamiennie w nomenklaturze medycznej. Są to zmiany utrwalone, widoczne w badaniach diagnostycznych i nie ulegają wyleczeniu mimo terapii i ustania narażenia na wysiłek głosowy. I tego typu odchylenie umieszczono w wykazie chorób zawodowych. Ponadto żadna z wymienionych trzech placówek nie stwierdziła schorzeń wymienionych w wykazie chorób zawodowych w pkt 15.

W. Centrum Medycyny Pracy w P., podsumowując całą dokumentację medyczną stwierdza, że dolegliwości narządu głosu zgłaszane przez B. M. od [...] r. były diagnozowane jako zapalne. Wpisy o zmianach uważanych za guzki głosowe z towarzyszącymi zmianami zapalnymi dotyczą tylko roku [...], rok później ta sama lekarka nie opisuje już guzków głosowych, które po skutecznym leczeniu uległy zanikowi. Zatem nie były to guzki twarde (nieodwracalne), o których mówi pkt 15.1 wykazu chorób zawodowych. Od roku [...] żaden laryngolog czy foniatra nie podaje w opisie badania B. M. zmian o typie guzków głosowych, a jedynie niekiedy niepełne zwarcie fonacyjne, co nie jest jednoznaczne z niedowładem mięsni przywodzących i napinających fałdy głosowe (pkt 15.3 wykazu).

Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115 z 2002 r.) za chorobę zawodową uważa się schorzenie ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

B. M. wniosła skargę na powyższą decyzję, twierdząc, że została ona wydana z naruszeniem prawa oraz Jej interesu prawnego. Skarżąca podnosi, iż nadal choruje, guzki nie zniknęły, niedomykalność fonacyjna na całej długości nie uległa likwidacji. Zdaniem Skarżącej istnieje sprzeczność między wydaną decyzją a orzeczeniem lekarskim. Za tym odmowa udzielenia Jej prawa do stwierdzenia choroby zawodowej nie znajduje uzasadnienia w § 8 rozporządzenia i art. 5 pkt 4 a ustawy o PIS.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. W ramach tej kontroli Sąd ocenia, czy organ administracyjny prawidłowo ustalił stan faktyczny, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy i czy prawidłowo zastosował właściwe normy prawne. W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się wad i uchybień przepisów prawa materialnego i procesowego, co przesądziło o oddaleniu skargi.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji są przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania, podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115 ze zm. - dalej rozporządzenie).

Stosownie do treści § 2 ust. 1 rozporządzenia za chorobę zawodową uważa się chorobę ujętą w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanymi dalej "narażeniem zawodowym".

Rozpoznawanie chorób zawodowych należy do lekarzy posiadających wymagane kwalifikacje, zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych wymienionych w § 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia, którzy wydają w tym zakresie stosowne orzeczenia przewidziane przepisem § 6 ust. 1 na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Ocenę narażenia zawodowego odnosi się m. in. do sposobu wykonywania pracy, a więc określenia stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz chronometrażem czynności, które mogą powodować nadmierne obciążenie narządu lub układów organizmu ludzkiego (§ 2 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia).

W rozpatrywanej sprawie podstawę do wydania decyzji stanowiły orzeczenia lekarskie W. Centrum Medycyny Pracy w P. oraz Instytutu Medycyny Pracy w Ł. stwierdzające brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

W. Centrum Medycyny Pracy w P. orzeczeniem lekarskim z dnia [...] r. orzekło o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Na podstawie wykonanych badań: internistycznych, laryngologicznych, foniatrycznych, spirograficznych, laryngostroboskopii lupowej, przeanalizowaniu dokumentacji lekarskiej lekarzy leczących, dokumentacji badań profilaktycznych, wyników wykonanych badań oraz oceny narażenia zawodowego rozpoznano u Skarżącej zaburzenia czynnościowe głosu pod postacią fonastenii. Nie stwierdzono natomiast w narządzie głosu zmian o typie guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, niedowładów mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe. Zmiany w narządzie głosu spowodowane są nieprawidłową emisją głosu i nie figurują w wykazie chorób zawodowych.

Orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...] r. stwierdziło negatywną obserwację w kierunku przewlekłej choroby narządu głosu związanej z nadmiernym wysiłkiem głosowym. Przeprowadzona ocena wydolności głosowej krtani metodą videostroboskopową wykazała, że fałdy głosowe są symetryczne przy fonacji i oddychaniu. Zwarcie fonacyjne pełne. Przesunięcie brzeżne obustronnie obecne. Poziom fałdów głosowych równy. Nie występuje tendencja do fonacji rzekomej. Nie wykazano zmian organicznych na fałdach głosowych w postaci guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych, niedowładu mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe, które uzasadniają rozpoznanie choroby zawodowej narządu głosu znajdującej się pod poz. 15 wykazu chorób zawodowych.

Udokumentowane, wieloletnie narażenie na wysiłek głosowy stanowi tylko jeden z warunków koniecznych do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu.

Orzeczenia lekarskie wyspecjalizowanych jednostek organizacyjnych służby zdrowia wskazały na negatywną obserwację w kierunku przewlekłej choroby narządu głosu związanej z nadmiernym wysiłkiem głosowym. Skarżąca kwestionując to orzeczenie podniosła, że inni lekarze specjaliści diagnozowali u niej chorobę, o której mowa w poz. 15 wykazu. Poza tą okolicznością skarżąca nie wskazuje na żadne inne argumenty.

Nie sposób zgodzić się z tym twierdzeniem albowiem rozpoznanie chorób zawodowych należy wyłącznie do wyspecjalizowanych jednostek, przy czym orzeczenia te w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku do tego podstaw są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ś. W.. pismem z dnia [...] r. zwrócił się do W. Centrum Medycyny Pracy w P. o ustosunkowanie się do zarzutów wskazanych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13.06.2007 r. sygn. akt IV SA/Po 746/06 i uszczegółowienie uzasadnienia.

W odpowiedzi na to pismo przesyłano dodatkowe szczegółowe wyjaśnienia. Z treści pisma wynika, że wszystkie orzeczenia w sprawie chorób zawodowych opracowane są po szczegółowej analizie całej dostarczonej przez pacjenta dokumentacji, wyników wykonanych badań diagnostycznych oraz oceny narażenia zawodowego otrzymanych z różnych źródeł w tym często Państwowego Inspektora Sanitarnego. W orzeczeniu W. Centrum Medycyny Pracy [...] z dnia [...] (zaznaczono jednoznacznie, że przeanalizowano dokumentację lekarzy leczących a zatem fakt ten nie może budzić wątpliwości. Rozpoznania i dokumentacja lekarza leczącego ma bardzo duże znaczenie niemniej lekarz leczący po swojej diagnostyce wprawdzie ma prawo podejrzewać chorobę zawodową a nawet sugerować rozpoznanie kliniczne, nie jest jednak uprawniony do rozpoznawania chorób zawodowych. Trudno w orzeczeniu W. Centrum odnosić się do każdej strony z kilkudziesięciu a nawet kilkuset dokumentów lekarskich dostarczanych przez pacjentów, co jednak nie oznacza, że każdy dokument nie jest przeglądany i analizowany. Jednostki uprawnione do rozpoznawania chorób zawodowych dysponują odpowiednim sprzętem diagnostycznym, doświadczeniem w orzekaniu o chorobach zawodowych i obowiązującą obecnie wiedzą medyczną. W sprawie Skarżącej występuje wręcz jednomyślność w rozpoznaniach 3 niezależnych orzekających jednostek - W. Centrum Medycyny Pracy w P. (wyżej wymienione orzeczenie) Instytutu Medycyny Pracy w Ł. ([...] z [...]) oraz Kliniki Foniatrii i Audiologii w P. (z dnia [...]), która dla obu jednostek orzekających o chorobach zawodowych jest niewątpliwym autorytetem medycznym. Wszystkie te placówki, jako dominujące schorzenie wymieniły PHONASTENIĘ, czyli zaburzenia czynnościowe głosu, które są przemijające i występują na podłożu różnych czynników np. nieprawidłowej emisji głosu, zmian zapalnych poinfekcyjnych, nerwicy. W swoim orzeczeniu Instytut Medycyny Pracy wymienił również rozpoznanie "przewlekły prosty nieżyt krtani", który ma zdecydowanie podłoże poinfekcyjne. Rzekoma niezgodność uzasadnienia między IMP oraz WCMP polegająca na tym, że w uzasadnieniu, WCMP wpisano, że "nie stwierdza się guzków głosowych" a w orzeczeniu IMP, "że nie wykazano zmian organicznych w postaci guzków głosowych twardych" wynika z braku wiedzy medycznej pacjentki. Określenie guzki głosowe lub guzki głosowe twarde albo guzki śpiewacze są synonimem używanym zamiennie w nomenklaturze medycznej. Zmiany te są zmianami organicznymi, co oznacza, że są utrwalone, wyraźnie widoczne w badaniach diagnostycznych i nie ulegają wyleczeniu mimo terapii i ustania narażenia na wysiłek głosowy. Odchylenia te, jako typowe dla narażenia na nadmierny wysiłek głosowy, zostały umieszczone w wykazie chorób zawodowych. Instytut Medycyny Pracy do swojego uzasadnienia dodał określenie "organiczne" oraz guzki głosowe twarde. WCMP przyznaje, że zgodnie z wykazem chorób zawodowych, w orzeczeniu powinno było zamieścić nazwę z wykazu chorób zawodowych, czyli, że nie stwierdzono guzków głosowych twardych, jednak merytorycznie nie miało to żadnego istotnego znaczenia gdyż w nazewnictwie medycznym sprawa jest oczywista. Podkreślono, że w wymienionych dniach badania pacjentki, żadna z placówek orzekających o chorobach zawodowych jak i Klinika Foniatryczna nie stwierdziły schorzeń wymienionych w wykazie chorób zawodowych pkt. nr, 15 czyli zmian organicznych spowodowanych nadmiernym wysiłkiem głosowym i tym samym dających podstawę do rozpoznania choroby zawodowej. W odniesieniu do dokumentacji lekarskiej, na którą powołuje się Skarżąca przed Sądem wyjaśniamy, że była ona szczegółowo analizowana i wynikają z niej następujące fakty.

W dokumentacji lekarzy internistów od lat 80 tych znajdują się częste wpisy o infekcjach, zwłaszcza dróg oddechowych (nieżyt nosowo gardłowy, infekcja wirusowa, przewlekły nieżyt krtani). W [...] r. przewlekły nieżyt krtani zaostrzony stwierdził dr P. laryngolog [...] r., zapalenie struny głosowej prawej, guzek głosowy lewy zaostrzenie stanu zalecono leki Augmentin (antybiotyk) dr Ł. laryngolog, [...] r. lewy fałd głosów zaczerwieniony - zastosowano lek Doxycyclina (antybiotyk) zalecono urlop dla poratowania zdrowia - dr Ł. laryngolog [...] r. przewlekłe ropne zapalenie migdałków, zapalenie struny głosowej prawej, guzki głosowe - dr Ł. laryngolog, [...] r. niedomykalność szpary głośni na całej długości - dr Ł., [...]r. przewlekły nieżyt krtani niewydolność głośni dr - Ł., [...] r. fałdy głosowe poszerzone, matowe, brzegi gładkie, guzki głosowe w zaniku, niedomykalność fonacyjna - dr S., [...] r. fałdy głosowe matowe, brzeżnie obrzęknięte, duża niedomykalność fonacyjna - foniatra dr S., [...] r. niedokrwistość fałdy głosowe różowe zwarcie fonacyjne niepełne - foniatra dr S., [...] r. fałdy głosowe zaróżowione, zwarcie niepełne - dr S., [...] r. przewlekły nieżyt krtani, skrzywienie przegrody nosowej - dr K. laryngolog. W [...] i [...] r. wpisy foniatry dr S. głównie o zgłaszanych przez pacjentkę dolegliwościach oraz o zwarciu fonacyjnym niepełnym. Podsumowując całą przedstawioną dokumentację wyjaśniono, że dolegliwości dotyczące narządu głosu Skarżąca zgłaszała od [...] r. i były one diagnozowane, jako zmiany zapalne. Wpisy o zmianach, które uważano za guzki głosowe występują tylko w [...] roku z towarzyszącymi im zmianami zapalnymi górnych dróg oddechowych. W [...] roku ta sama lekarka opisuje już zanik guzków głosowych. Zastosowano wtedy leczenie przeciwzapalne, zalecono urlop dla poratowania zdrowia. Należy, zatem stwierdzić, że zmiany opisywane, jako guzki głosowe nie były guzkami twardymi a sugerowały takie rozpoznanie odchylenia, które zostały spowodowane procesami zapalnymi infekcyjnymi, te zaś zostały wyleczone po prawidłowej terapii. W takich schorzeniach zaleca się również zmniejszenie wysiłku głosowego, aby nie obciążać dodatkowo narządu głosu, co jednak nie oznacza, że wysiłek głosowy był bezpośrednią przyczyną tych odchyleń. Od [...] roku żaden z lekarzy laryngologów oraz foniatra nie podaje w swoim opisie zmian o typie guzków głosowych twardych a jedynie niekiedy niepełne zwarcie fonacyjne, co nie jest jednoznaczne z niedowładem mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe, natomiast w [...], [...], [...], [...]roku stwierdzano niemal zawsze zmiany zapalne w narządzie głosu i górnych drogach oddechowych (ropne zapalenie migdałków) i stosując leki przeciwzapalne. Leki przeciwzapalne stosowali również lekarze interniści na podstawie, badania laryngologicznego oraz dolegliwości zgłaszanych przez pacjentkę. W [...] r. w Klinice Foniatrycznej nie stwierdzono guzków głosowych twardych i zwarcie fonacyjne było prawie pełne. W [...] r. w badaniach WCMP, IMP nie stwierdzono guzków głosowych twardych, a zwarcie fonacyjne było pełne. Nie można, zatem było rozpoznawać schorzenia, którego się nie stwierdziło. Kilkakrotne wpisy w latach [...],[...] dotyczyły zmian diagnozowanych na podstawie badania przedmiotowego laryngologicznego i zostały wyleczone. Skarżąca twierdzi, że w wyniku choroby narządu głosu zmuszona była przejść w [...] r. na emeryturę. Wątpliwości jednak budzi orzeczenie lekarza profilaktyka, który w [...] roku czyli już po leczeniu laryngologicznym i foniatrycznym, orzekł brak przeciwwskazań do pracy na stanowisku nauczyciela do [...] r. Wiemy o tym, że wszystkie dolegliwości związane z narządem głosu utrudniają prace na stanowisku nauczyciela przedmiotów niemniej nie oznacza to, że zostały one spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym.

W tej sytuacji, zarówno z punktu widzenia wymogów rozporządzenia, jak i przepisów kpa opinie obu uprawnionych do rozpoznania chorób zawodowych jednostek medycznych nie budzą wątpliwości i są należycie uzasadnione. Stąd też mimo potwierdzonego narażenia zawodowego, przy braku rozpoznania u Skarżącej choroby zawodowej nie ma podstaw do podważenia zaskarżonej decyzji.

Ze względu na powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm) skargę oddalił.

/-/ I.Kucznerowicz /-/ B. Popowska /-/M.Dybowski

KB/