Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 252/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2011-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 pkt 4a, art. 12 ust. 1, art. 12 ust. 2 pkt 1, art. 31
journal: Dz.U. 2006 nr 122 poz 851
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jednolity
article: art. 235(1)
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: par. 5 ust. 2-3, par. 6 ust. 1, par. 7, par. 8 ust. 1-2
journal: Dz.U. 2009 nr 105 poz 869
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2011 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R., na podstawie m.in. art. 5 pkt 4a, art. 12 ust. 1 i art. 31 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz.U. z 2006 r., Nr 122 poz. 851 ze zm.), art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105 poz. 869), odmówił stwierdzenia u A.R. choroby zawodowej w postaci przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli, ujętej w poz. 5 wykazu chorób zawodowych, określonego w załączniku do ww. rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.

Od powyższej decyzji A.R. złożył odwołanie, w którym oświadczył, że nie zgadza się z jej treścią albowiem w jego ocenie schorzenie na które cierpi figuruje w obowiązującym wykazie chorób zawodowych w poz. 5 w postaci przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli i było spowodowane wykonywaniem pracy hutnika przez okres 30 lat.

Decyzją z 25 lutego 2011 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł., na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, art. 2351 i 2352 Kodeksu pracy i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że A.R. pracował w Hucie Szkła G. w okresie od 29 czerwca 1977 r. do 16 października 1998 r. oraz od 8 lipca 2002 r. do 31 października 2009 r. Początkowo był zatrudniony jako transportowy-odnoszacz, a następnie jako hutnik formowacz wyrobów szklanych ręcznie. W międzyczasie, przez 2 lata i 8 miesięcy (tj. od października 1999 r. do lipca 2002 r.), był zatrudniony w Hucie Szkła T. na stanowisku hutnika szkła. Do zasadniczych czynności wykonywanych przez hutnika należało nabieranie roztopionej masy szklanej na piszczel z otworu wanny grzewczej i kształtowanie nabranego szkła przez wydmuchiwanie do formy żeliwnej lub drewnianej (tzw. rozdmuchiwanie formy), a po ostatecznym uformowaniu wyjęcie wyrobu i odstawieniu go do wystudzenia. Praca na takim stanowisku odbywała się w systemie 4 bądź 3 zmianowym. Czynności te zajmowały od około 25% do 40% czasu pracy na zmianie, przy czym czas ten był uzależniony od rodzaju i wielkości wyrobu.

Wojewódzki Inspektor Sanitarny wyjaśnił, że zgodnie z art. 2351 k.p. za chorobę zawodową przyjmuje się chorobę ujętą w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić co najmniej z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Organ podał, iż zgodnie z § 5 i § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych do stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest orzeczenie lekarskie o jej rozpoznaniu, wydane przez upoważnioną jednostkę organizacyjną służby zdrowia. Z kolei, w myśl § 8 ust. 1 ww. rozporządzenia, państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub o baku podstaw do jej stwierdzenia w szczególności na podstawie orzeczenia lekarskiego wydanego przez uprawnione jednostki orzecznicze. Zaliczenie schorzenia do choroby zawodowej uzależnione jest zatem od treści specjalistycznego orzeczenia lekarskiego poprzedzającego merytoryczne rozstrzygnięcie i wydawanego na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego, co oznacza, że to względy natury medycznej rozstrzygają o uznaniu schorzenia za chorobę zawodową.

Wojewódzki Inspektor Sanitarny zaznaczył, iż w niniejszej sprawie wnioskodawca domagał się stwierdzenia choroby zawodowej wymienionej pod poz. 5 wykazu chorób zawodowych – przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli trwale upośledzającego sprawność wentylacyjną płuc. Zgodnie z treścią załącznika, schorzenie to mogło być uznane za chorobę zawodową jeżeli spowodowało trwale upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) poniżej 60% wartości należnej i zostało wywołane narażeniem na pyły lub gazy drażniące, w sytuacji gdy w ostatnich 10 latach pracy zawodowej w co najmniej 30% przypadków stwierdzono na stanowisku pracy przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń. W toku postępowania uzyskano orzeczenia lekarskie uprawnionych jednostek orzeczniczych tj. Przychodni Konsultacyjno-Diagnostycznej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. (dalej: WOMP) oraz Kliniki Chorób Zawodowych i Toksykologii Instytutu Medycyny Pracy w Ł. (dalej: IMP). W obu przypadkach nie stwierdzono podstaw do rozpoznania u skarżącego przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli o charakterze zawodowym.

W orzeczeniu WOMP nr [...] z 12 marca 2010 r., na podstawie karty oceny narażenia przyjęto, że na stanowisku pracy strony nie występowały czynniki szkodliwe tzn. pyły lub gazy drażniące, które by mogły wywołać ww. schorzenie, a tym bardziej, aby takie czynniki przekraczały dopuszczalne normy. Wykonywane pomiary mikroklimatu gorącego i umiarkowanego, promieniowania podczerwonego, hałasu, tlenku węgla, nie wykazywały przekroczeń normatywów higienicznych. Czynniki te nie miały wpływu na dolegliwości układu oddechowego strony, podobnie jak wykonywanie ruchów monotypowych, powtarzalnych i wydmuchiwanie wyrobów do form.

W orzeczeniu lekarskim nr [...] z 25 czerwca 2010 r. Instytut Medycyny Pracy wskazał, iż potwierdzono w pełni ustalenia dokonane przez jednostkę orzeczniczą pierwszego stopnia. Podkreślono m.in., że za pozazawodowym tłem dolegliwości strony przemawiał 30-letni okres narażenia na dym tytoniowy. IMP odniósł się również do różnicy sprawności wentylacyjnej płuc strony w badaniu spirometrycznym przeprowadzonym w WOMP, gdzie wartość wskaźnika FEV1 wynosiła 59% i 53% oraz w badaniu wykonanym w Instytucie, w którym określono wartość tego wskaźnika na powyżej 60%. Jednostka medyczna II stopnia wyjaśniła, że ww. rozbieżności wynikały ze specyfiki choroby, która cechuje się występowaniem okresów zaostrzeń, kiedy wyniki takich badan mogły się pogarszać. Jednocześnie IMP podkreślił, że decydującym do oceny wartości wskaźnika FEV1 był wynik po podaniu leków rozkurczających oskrzela, ponieważ zgodnie z treścią rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. spadek wartości tego wskaźnika poniżej 60% wartości należnej, musiał mieć charakter trwały, a więc niezależny od przyjmowanych leków.

Na podstawie powyższych opinii Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny podzielił stanowisko organu I instancji i uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia u A.R. choroby zawodowej w postaci przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli w rozumieniu poz. 5 wspomnianego załącznika do rozporządzenia.

Organ odwoławczy podkreślił, że to nie fakt wystąpienia objawów chorobowych decyduje o rozpoznaniu i stwierdzeniu choroby zawodowej, lecz wyniki przeprowadzonych badań, które wskazywały w niniejszym przypadku, że czynniki szkodliwe środowiska pracy nie spowodowały choroby zawodowej. Organ odwoławczy wskazał również, że to względy medyczne (czyli charakterystyczny dla danego schorzenia obraz kliniczny) rozstrzygają o tym, czy dane schorzenie można rozpoznać jako chorobę zawodową. Z medycznego punktu widzenia takim charakterystycznym obrazem klinicznym choroby zawodowej przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli trwale upośledzającego sprawność wentylacyjną płuc, było obniżenie natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej FEV1 poniżej 60% wartości należnej, mającej charakter stały i niezależny od przyjmowanych leków rozkurczających oskrzela. Wyniki badania spirometrycznego przeprowadzonego w IMP, po podaniu leków rozkurczających oskrzela, wykazały u strony wskaźnik FEV1 o wartości powyżej 60% wartości należnej.

Reasumując organ uznał, że fakt zatrudnienia wnioskodawcy w narażeniu na czynniki, które nawet potencjalnie nie były szkodliwe z punktu widzenia rozpatrywanego schorzenia (nie mogły być jego czynnikami sprawczymi), a także brak objawów klinicznych choroby figurującej w wykazie chorób zawodowych, nie dawały podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej zgodnie z żądaniem strony.

W skardze na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego A.R. podniósł, że nie zgadza się z tym rozstrzygnięciem. Skarżący po raz kolejny powołał się na fakt przepracowania 28 lat i 6 miesięcy w zawodzie hutnika, w szkodliwych warunkach pracy, co zostało potwierdzone przez SANEPID.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 21 lipca 2011 r. skarżący podniósł, że organ administracji nie zbadał innych szkodliwych substancji, poza dwutlenkiem węgla, wydzielających się podczas topienia szkła. Wskazał również, ze w czasie badań w IMP przez dwa dni podawano mu silne lekarstwa, a badanie spirometryczne przeprowadzono dopiero drugiego dnia, z uwagi na awarię aparatu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje.

Skargę jako niezasadną należało oddalić w całości.

Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie i rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej "p.p.s.a."). Ocena ta polega na zbadaniu, czy organy administracji publicznej w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa i czy skala ewentualnego naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego uzasadnia zastosowanie środków z art. 145-149 p.p.s.a.

Postępowanie w sprawie dotyczyło ustalenia choroby zawodowej. Wymaga to uwzględnienia przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (Dz. U. 1998, nr 21, poz. 94, ze zm.). Art. 235¹ k.p. stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.

Na podstawie art. 237 §1 k.p., Rada Ministrów wydała w dniu 30 czerwca 2009r. rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. 2009, nr 105, poz. 869). Dla rozpoznania choroby zawodowej określonej w kategorii 5 - przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli należy ustalić, że spowodowało ono trwałe upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) poniżej 60% wartości należnej, wywołane narażeniem na pyły lub gazy drażniące, jeżeli w ostatnich 10 latach pracy zawodowej, co najmniej w 30% przypadków stwierdzono na stanowisku pracy przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń. Okres, w którym wystąpiły udokumentowane objawy chorobowe pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, nie może przekroczyć 1 roku. Z powyższego wynika, że dla stwierdzenia choroby zawodowej, którego domaga się skarżący, niezbędne jest spełnienia szeregu warunków:

1/ obturacyjne zapalenie oskrzeli winno spowodować trwałe upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) poniżej 60% wartości należnej,

2/ obturacyjne zapalenie oskrzeli powinno być wywołane narażeniem na pyły lub gazy drażniące,

3/ w okresie ostatnich dziesięciu lat pracy zawodowej co najmniej w 30% przypadków stwierdzono na stanowisku pracy przekroczenie najwyższych dopuszczalnych stężeń,

4/ udokumentowane objawy chorobowe stwierdzono w okresie 1 roku od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż w przypadku skarżącego, żaden z powyższych warunków nie został spełniony.

Bezsporne jest, iż A.R. pracował w Hucie Szkła G. w okresie od 29 czerwca 1977 r. do 16 października 1998 r. i od 8 lipca 2002 r. do 31 października 2009 r., początkowo jako transportowy - odnoszacz, a następnie jako hutnik formowacz wyrobów szklanych ręcznie. Ponadto, przez 2 lata i 8 miesięcy (od października 1999 r. do lipca 2002 r.) był zatrudniony w Hucie Szkła T. na stanowisku hutnika szkła. Do zasadniczych czynności wykonywanych przez hutnika należało nabieranie roztopionej masy szklanej na piszczel z otworu wanny grzewczej i kształtowanie nabranego szkła przez wydmuchiwanie do formy żeliwnej lub drewnianej (tzw. rozdmuchiwanie formy), a po ostatecznym uformowaniu wyjęcie wyrobu i odstawienie go do wystudzenia. Praca na takim stanowisku odbywała się w systemie 4 bądź 3 zmianowym i czynności te zajmowały od około 25% do 40% czasu pracy na zmianie - Karta oceny narażenia zawodowego z dnia 11 stycznia 2010r. Z charakterystyki narażenia na czynniki szkodliwe, zawartej w powyższej Karcie wynika, iż skarżący narażony był na promieniowanie podczerwony, gorący mikroklimat, tlenek węgla i wykonywanie monotypowych ruchów. Jednocześnie, w podsumowaniu Karty oceny narażenia zawodowego zaznaczono, iż po dokonaniu wstępnej oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej nie wyklucza się możliwości wpływu zagrożeń występujących w środowisku pracy za przyczynę powstania przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli.

Zgodnie jednak z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rada Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika. Rozpoznanie chorób zawodowych powierzone zostało w rozporządzeniu z dnia 30 czerwca 2009r., lekarzom spełniającym kwalifikacje określone w stosownych przepisach i zatrudnionym w jednostkach orzeczniczych, wymienionych w § 5 ust. 2 i 3 tego aktu prawnego. Przepis § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych stanowi, że lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1 wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego.

Bez pozytywnych opinii lekarskich bądź sprzecznie z tymi opiniami organ inspekcji sanitarnej nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy stwierdzone schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Oczywiście, nie oznacza to zwolnienia organu od obowiązku dokonania oceny opinii lekarskich w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a. Organ nie może bowiem oprzeć swego rozstrzygnięcia w sprawie na opinii lekarskiej o lakonicznej treści, nie zawierającej przekonywającego i należytego uzasadnienia, bądź sprzecznej z przepisami prawa.

W przedmiotowej sprawie wymagania prawne, stawiane opinii lekarskiej zostały spełnione. Wydane w sprawie opinie są w swej istotnej treści jednoznaczne. W szczególności jednostka medycyny pracy II stopnia w przekonywujący sposób wyjaśniła z jakich przyczyn schorzenia skarżącego nie można uznać za chorobę zawodową. Wobec faktu, iż warunkiem koniecznym stwierdzenia przez organy inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest jej uprzednie, lekarskie rozpoznanie przez właściwe medyczne jednostki orzecznicze, opinia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej jest wiążąca dla organów orzekających w przedmiocie choroby zawodowej, co prowadzić musiało do wydania w stosunku do skarżącego decyzji odmownej w tym przedmiocie.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmowany jest powszechnie pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w stosownym orzeczeniu lekarskim. Takie stanowisko zostało przedstawione m.in. w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2002 r. i zachowuje ono nadal aktualność (OPS 3/02, publ. ONSA 2003/1/4).

Należy ponadto zwrócić uwagę, iż przepis § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych stanowi, że jeżeli właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. W niniejszej sprawie z takiej możliwości skorzystał Wojewódzki Inspektor Sanitarny, kierując do IMP pismo z dnia 15.10.2010 r. – k. 26 akt adm.

Jednak, wbrew twierdzeniom skarżącego, samo wykonywanie pracy w warunkach szkodliwych dla zdrowia nie stanowi odrębnej podstawy do uznania, że rozpoznane u skarżącego schorzenie ma związek z wykonywaną pracą zawodową.

Wydane w stosunku do A.R. orzeczenia lekarskie, uprawnionych do orzekania w sprawie chorób zawodowych, jednostek medycznych wyraźnie i jednoznacznie stwierdzały, że u skarżącego nie rozpoznano objawów klinicznych pozwalających przyjąć, że występuje u niego choroba zawodowa układu oddechowego pod postacią przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli, a ponadto tlenek węgla, który występował na stanowisku pracy hutnika szkła, nie spełnia kryterium gazu drażniącego. Na stanowiskach pracy skarżącego nie stwierdzono również przekroczeń normatywów higienicznych.

Orzeczenie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. nr [...] z dnia 12 marca 2010 r. zawiera informację, ze analiza narażenia zawodowego, historii choroby oraz wyników wykonanych badań i konsultacji specjalistycznych nie upoważniają do przyjęcia zawodowej etiologii choroby układu oddechowego pod postacią przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli. Z karty oceny narażenia wynika, że na stanowisku pracy A.R. nie występowały takie czynniki szkodliwe tzn. pyły lub gazy drażniące, które mogłyby wywołać zaistniałe schorzenie, a tym bardziej, aby takie czynniki przekraczały dopuszczalne normy. Natomiast wykonywane pomiary mikroklimatu gorącego i umiarkowanego, promieniowania podczerwonego, hałasu, tlenku węgla nie wykazywały przekroczeń normatywów higienicznych i te czynniki nie miały wpływu na istniejące dolegliwości układu oddechowego, jak również wykonywanie ruchów monotypowych, powtarzalnych i wydmuchiwanie wyrobów do form. Orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy w Ł. nr [...] z dnia 25 czerwca 2010r. potwierdziło w pełni ustalenia dokonane przez jednostkę orzeczniczą I-go stopnia i wskazano w nim. że za pozazawodowym tłem dolegliwości przemawia 30 letni okres narażenia na dym tytoniowy. IMP odniósł się również do różnicy sprawności wentylacyjnej skarżącego w badaniu spirometrycznym przeprowadzonym w WOMP (orzeczenie lekarskie Nr [...]), gdzie wartość wskaźnika FEV1 wynosiła 59% i 53% oraz wykonanym w Instytucie (orzeczenie Nr [...]), w którym określono wartość wskaźnika FEV1 powyżej 60%. W piśmie z dnia 3 stycznia 2011 r., skierowanym do PWIS w Łodzi, Instytut wyjaśnił, że rozbieżności pomiędzy badaniami spirometrycznymi wynikają ze specyfiki choroby i cechują się występowaniem okresów zaostrzeń, kiedy to wyniki takich badań mogą się pogarszać. Jednocześnie Instytut podkreślił, że decydującym do oceny wartości wskaźnika FEV1 przy orzekaniu o rozpatrywanej chorobie zawodowej jest wynik po podaniu leków rozkurczających oskrzela, ponieważ zgodnie z treścią rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych spadek wartości tego wskaźnika poniżej 60% wartości należnej musi mieć charakter trwały, a więc niezależny od przyjmowanych przez pacjentów leków i czego w tym przypadku nie można odnieść do schorzenia rozpoznanego u A.R..

Stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. wydana została w oparciu o orzeczenia lekarskie uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych placówek medycznych oraz o informacje o narażeniu zawodowym zebrane w dochodzeniu epidemiologicznym i ujęte również w karcie oceny narażenia zawodowego. Została uwzględniona wieloletnia praca, A.R. jako formowacza wyrobów szklanych ręcznie w hutach szkła, jednakże wykonywanie jej nie może być odniesieniem do aktualnego stanu zdrowia skarżącego, bowiem na stanowisku hutnika szkła nie występowały czynniki mogące wywołać obturacyjne zapalenie oskrzeli z trwałym upośledzeniem sprawności wentylacyjnej płuc, a istniejące schorzenie nie odpowiada objawom klinicznym, jakie obowiązują przy rozpoznawaniu obturacyjnej choroby płuc o charakterze zawodowym. Zmiany chorobowe rozpoznane u skarżącego nie mają zatem związku z wykonywaną pracą i ich etiologia jest pozazawodowa – zgodnie z opinią IMP - jest to ponad 30 letni okres narażenia na dym tytoniowy. Na ponowne podkreślenie zasługuje okoliczność, że inspektor sanitarny nie może stwierdzić choroby zawodowej, jeżeli upoważnione jednostki orzecznicze nie rozpoznały choroby zawodowej i wskazują na pozazawodowe przyczyny schorzenia oraz w sposób jednoznaczny wykluczają jego zawodową etiologię.

Trzeba również zaznaczyć, iż w toku postępowania administracyjnego skarżący nie kwestionował - podniesionej przez jednostkę medyczną II stopnia - okoliczności ponad trzydziestoletniego narażenia na dym tytoniowy oraz ustaleń dokonanych przez organy inspekcji sanitarnej w zakresie czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy hutnika szkła. Odwołanie strony od decyzji organu I instancji jest niezwykle lakoniczne i wskazuje jedynie na fakt przepracowania w zawodzie hutnika ok. 30 lat. Zarzuty podniesione przez skarżącego na rozprawie w dniu 21 lipca 2011 r. w zakresie niedokładnego sporządzenia karty oceny narażenia zawodowego należy uznać zatem za spóźnione. Organy inspekcji sanitarnej, jak również sąd administracyjny, nie mogą także weryfikować metod przeprowadzania specjalistycznych badań lekarskich przez uprawnione do orzekania w sprawie chorób zawodowych jednostki medyczne.

Słusznie zatem, zdaniem Sądu, organy oceniły w niniejszej sprawie, iż brak jest podstaw do stwierdzenia z co najmniej wysokim prawdopodobieństwem, że to warunki środowiska pracy spowodowały rozpoznane u A.R. schorzenie. W przeprowadzonych badaniach lekarskich nie ujawniono bowiem objawów klinicznych, które są charakterystyczne dla rozpatrywanego schorzenia układu oddechowego, co zostało uzasadnione w orzeczeniach uprawnionych jednostek medycznych. Z załączonych do akt sprawy orzeczeń lekarskich wynika, że nie rozpoznano u skarżącego trwałego upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) poniżej 60% wartości należnej, a ponadto praca strony nie była wykonywana w narażeniu na pyły lub gazy drażniące, w sytuacji przekroczenia w okresie ostatnich dziesięciu lat pracy zawodowej co najmniej w 30% przypadkach najwyższych dopuszczalnych stężeń. Nie zostały zatem spełnione wymogi zawarte w art. 2351 ustawy Kodeks Pracy i rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

Mimo zatem niewątpliwego upośledzenia u skarżącego sprawności wentylacyjnej płuc i pracy oskrzeli, niemożliwe było stwierdzenie przez organy choroby zawodowej o wskazanej nazwie, wobec braku ziszczenia się przesłanki rozpoznania medycznego. Znajdujące się w aktach opinie odpowiadają wymogom prawa, a przeprowadzone badania ustaliły stopień upośledzenia sprawności układu oddechowego strony. Z ustaleniem tym organy nie mogły polemizować, gdyż stwierdzenie powyższej okoliczności wymagało wiadomości specjalnych oraz specjalistycznego badania lekarskiego. Organy były uprawnione jedynie do zbadania, czy w sprawie przeprowadzono badanie, które jest właściwe dla ustalenie niezbędnych okoliczności faktycznych przy takiej jednostce chorobowej, z czego się wywiązały.

Postępowanie organów, w ocenie Sądu, było prawidłowe i nie naruszyło reguł procesowych określonych w k.p.a., w tym art. 7, 8, 77 §1, 80 i 81 k.p.a. Zapewniono skarżącemu wszystkie gwarancje procesowe, w tym czynny udział w postępowaniu. Zebrano dostępny materiał dowodowy, a o stanie zdrowia skarżącego wypowiedziały się właściwe jednostki medyczne, które przeprowadziły stosowne badania.

Mając na względzie powyższe, orzekając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę w całości oddalił jako bezzasadną.

P.Pij.