Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2096/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne: Ochrona danych osobowych
Skarżony organ: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7 art. 77 par. 1 art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Protokolant specjalista Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2020 r. sprawy ze skargi D.K. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz skarżącej D.K. kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. (nr [...]), zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez D.M. odmówił uwzględnienia skargi na niezgodne z prawem przetwarzanie jej danych osobowych przez Starostę [...].

Z akt sprawy wynika, że skarżąca w dniu [...] października 2018 r. zwróciła się do Starosty Powiatowego w [...] z wnioskiem o usunięcie z BIP Starostwa, dwóch protokołów z posiedzeń Komisji Rewizyjnej: z [...] października 2015 r. (nr [...]) oraz z [...] czerwca 2016 r. (nr [...]), ponieważ "w sposób jaskrawy" naruszają jej dobra osobiste.

Starosta [...] w piśmie z 4 października 2018 r. poinformował D.M., że jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2019 r. poz. 1429) Organ podał, że w myśl art. 8a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2019 r. poz. 511), działalność organów powiatu jest jawna. Ograniczenia jawności mogą wynikać wyłącznie z ustaw (ust.1). Jawność działania organów powiatu obejmuje w szczególności prawo obywateli do uzyskiwania informacji, wstępu na sesje rady powiatu i posiedzenia jej komisji, a także dostępu do dokumentów wynikających z wykonywania zadań publicznych, w tym protokołów posiedzeń organów powiatu i komisji rady powiatu (ust. 2). Zasady dostępu do dokumentów i korzystania z nich określa statut powiatu (ust. 3). Stosownie do § 5 ust. 2 i 3 Statutu Powiatu [...] (Dz.Urz. Woj. [...] nr [...] poz. [...]), protokoły z posiedzeń komisji i sesji rady powiatu zamieszcza się na stronie BIP powiatu. Z tych powodów żądanie skarżącej usunięcia z BIP opisanych protokołów, nie jest uzasadnione.

W tych okolicznościach faktycznych, D.M. w piśmie z 31 października 2018 r. złożyła do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych skargę na "odmowę usunięcia z BIP Starostwa Powiatowego w [...] protokołów" z [...] października 2015 r. (opublikowanego w dniu [...] listopada 2015r.) oraz z [...] czerwca 2016 r. (opublikowanego w dniu [...] sierpnia 2016 r.) i na podstawie art. 18 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2016 r. poz. 922 ze zm.), wniosła o nakazanie Staroście ich niezwłocznego usunięcia, względnie, zobowiązanie organu do niezwłocznego dokonania "pełnej anonimizacji" protokołów, pod kątem informacji pozwalających na jej identyfikację (o tym, że jest polonistką, pracuje w Zespole Szkół Ogólnokształcących w [...], gdzie funkcję dyrektora szkoły pełni B.C., mąż skarżącej to sędzia SR w [...], nazywana jest "D.").

Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych decyzją z [...] lipca 2019 r., wydaną na podstawie art. 104 § 1 k.p.a. w związku z art. 7 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2018 r. poz. 100 ze zm.), art. 6 ust. 1 lit c) i lit e) oraz art. 57 ust. 1 lit a) i lit. f) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. Urz. UE L 127 z 23 marca 2018 r., s. 2) odmówił uwzględniania żądania (wniosku) skarżącej.

W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił podstawowe zasady dotyczące przetwarzania danych osobowych (art. 5 i art. 6 rozporządzenia RODO) i uprawnienia przysługujące organowi nadzorczemu (art. 57 ust. 1 RODO). Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych podał, że z wyjaśnień Starosty [...] (pismo z 11 marca 2019 r.) wynika, że pozyskał on dane osobowe skarżącej z jej skargi na Dyrektora Zespołu Szkół Ogólnokształcących w [...], która została mu przekazana przez Radę Powiatu zgodnie z właściwością (art. 231 k.p.a.) oraz ze skargi skierowanej do [...] Kuratora Oświaty w [...], która została przekazana do Starostwa Powiatowego na podstawie art. 34a ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Organ dodał, że przetwarza dane osobowe skarżącej również w związku z toczącym się postępowaniem przed Sądem Okręgowym w [...], w którym jest stroną pozwaną.

Prezes UODO stwierdził, że przetwarzanie danych osobowych skarżącej przez Starostę poprzez ich udostępnienie na stronie BIP w treści protokołu z posiedzenia Komisji Rewizyjnej Rady Powiatu [...] z [...] października 2015 r. oraz protokołu z posiedzenia Komisji Rewizyjnej z [...] czerwca 2016 r. wypełnia dyspozycje art. 6 ust. 1 lit. c) (który stanowi, że przetwarzanie jest niezbędne do wypełnienia obowiązku prawnego, ciążącego na administratorze) oraz lit. e) rozporządzenia RODO (w myśl którego, przetwarzanie jest niezbędne do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej administratorowi), a więc nie wymaga zgody skarżącej.

Organ podał, że skarżąca wykonując zawód nauczyciela, w Zespole Szkół Ogólnokształcących w [...] jest osobą pełniącą funkcję publiczne (w rozumieniu art. 155 § 19 kodeksu karnego), a zamieszczone w protokołach jej dane osobowe, mają związek ze sprawowaną przez nią funkcją. Protokoły te dokumentują bowiem obrady Komisji Rewizyjnej Rady Powiatu [...], których przedmiotem były zarzuty skierowane pod adresem Dyrektora Zespołu Szkół Ogólnokształcących w [...], dotyczące nielegalnego zwolnienia skarżącej z pracy (protokół z [...] października 2015 r.) oraz ocena zasadności jej skargi z 4 maja 2016 r. na Dyrektora tej placówki oświatowej (protokół z [...] czerwca 2016r ). W związku z tym, stosownie do art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie podlegają ochronie ze względu na prawo do prywatności.

Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych zauważył, że skarżąca w piśmie do Starosty Powiatowego (z 2 października 2018 r.) wniosła o usunięcie spornych protokołów ze strony BIP organu, podając, że ich treść narusza jej dobre osobiste. D.M. nie wykazała natomiast, dlaczego Starosta miały odstąpić od zastosowania wyłączenia, o którym mowa w art. 5 ust. 2 zdanie 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej i w stosunku do jakich konkretnie jej danych osobowych (imię i nazwisko skarżącej zostało w protokołach zanonimizowane). Skarżąca, chcąc skorzystać ze swojego prawa do ochrony danych osobowych we wniosku do Starosty powinna sprecyzować, jakie jej dobra osobiste zostały naruszone, a także wskazać konkretnie dane, wymagające usunięcia. Tymczasem skarżąca sprecyzowała ten wniosek dopiero w skardze do Prezesa UODO.

Organ podniósł, że skarżąca mogłaby poszukiwać ochrony prawnej oraz dochodzić swych roszczeń w postępowaniu cywilnym.

D.M. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzuciła decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z [...] lipca 2019r. naruszenie art. 47 Konstytucji RP (prawo do ochrony prywatności), art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej przez jego niezastosowanie oraz art. 6, art. 7 w związku z art. 77 k.p.a. oraz art. 107 § 1 pkt 6 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. i art. 8 k.p.a. przez niedostateczne uzasadnienie decyzji i w konsekwencji naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. W ocenie skarżącej, w niniejszej sprawie organ powinien prowadzić postępowanie na podstawie przepisów obowiązujących w latach 2015-2018 r. a więc ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (art. 26 ust. 2), nie zaś na podstawie rozporządzenia RODO.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła m. in, że opublikowanie niezanonimizowanych danych osobowych bez jej zgody, narusza jej dobra osobiste i że konstytucyjne prawo do prywatności ma wartość większą niż prawo do informacji publicznej. D.M. dodała, że w spornych protokołach znajdują się nie tylko informacje o jej mężu ale także jej imię i nazwisko, podobnie jak w nagraniach audio z posiedzeń Komisji Rewizyjnej, co organ całkowicie pominął w niniejszym postępowaniu.

Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Organ podniósł m. in., że w rozpatrywanej sprawie nie było podstaw do zastosowania art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, ponieważ nauczyciel jest osobą pełniącą funkcję publiczną, a dane osobowe zamieszczone w protokołach widniejących na stronie BIP Starostwa Powiatowego w [...], mają związek z pełnioną przez skarżącą funkcją publiczną. Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych dodał, że D.M. w piśmie do Starosty [...] z 2 października 2018 r domagała się usunięcia z BIP Starostwa protokołów z posiedzeń Komisji Rewizyjnej z [...] października 2015 r. i z [...] czerwca 2016 r., ponieważ zawarta w nich treść narusza jej dobra osobiste. Wnioskodawczyni nie sprecyzowała, jakich danych osobowych z protokołów domaga się usunięcia (skoro jej imię i nazwisko zostało usunięte) i nie wyjaśniła, dlaczego Starosta miałby odstąpić od zastosowania wyłączenia o którym mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dopiero w skardze do organu sprecyzowała jakich danych osobowych żąda usunięcia. Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych podniósł, że w toku postępowania administracyjnego skarżąca nie domagała się usunięcia jej danych z nośników CD, niemniej jednak skarżąca jest funkcjonariuszem publicznym, co oznacza, że Starosta [...] nie miał obowiązku zanonimizować tych danych, niezależnie od tego, na jakim nośniku zostały utrwalone.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych oparł zaskarżoną decyzję na stwierdzeniu, że przepis art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowi, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

W zaskarżonej decyzji stwierdził, że przetwarzanie danych osobowych skarżącej jest zgodne z prawem, ponieważ: jest niezbędne do wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze (art. 6 ust. 1 lit. c RODO) oraz jest niezbędne do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej administratorowi (art. 6 ust. 1 lit. e RODO). Organ dodał, że skarżąca - nauczyciel jest osobą pełniącą funkcję publiczną, a jej dane osobowe zamieszczone w protokołach udostępnionych w Biuletynie Informacji Publicznej Starostwa Powiatowego w [...], mają związek z pełnioną przez skarżącą funkcją publiczną. W związku z tym nie może zasadnie powołać się na ochronę prawa do prywatności.

Nie budzi wątpliwości, że dane osobowe osób pełniących funkcje publiczne z natury swej korzystają z ograniczonej ochrony, a prawo dostępu do nich wyprowadzić można bezpośrednio z art. 61 Konstytucji RP. Informacja publiczna dotycząca imienia, nazwiska, pełnionej funkcji, czy też innych danych określonych ustawą o dostępie do informacji publicznej (w tym kompetencji, sposobu powołania na stanowisko) lub nawet informacji w niej niewymienionych, a ściśle związanych z pełnioną funkcją publiczną, nie narusza prawa do prywatności.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 marca 2006 r. sygn. K 17/05, publ. OTK-A 2006/3/30, wyjaśnił, że nie można wyłączyć a priori ochrony prywatności osób pełniących funkcje publiczne. Podstawowym problemem jest określenie związku między życiem prywatnym takiej osoby, a jej działalnością publiczną. Informacje dotyczące życia prywatnego osoby pełniącej funkcję publiczną powinna się wiązać z funkcjonowaniem instytucji, w szczególności w sposób mogący mieć znaczenie dla ukształtowania się poglądu o sposobie jej funkcjonowania.

W niniejszej sprawie organ wychodząc z tych niekwestionowanych założeń uznał, że dwa protokoły Rady nie zawierają takich informacji o skarżącej (danych osobowych), które nie mogą być udostępnione.

Sąd stwierdza przede wszystkim, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a jej uzasadnienie nie spełnia wymagań o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a. Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych nie wyjaśnił, dlaczego przyjął, że dane, których usunięcia z protokołów domagała się skarżąca, są związane (i w jaki sposób) z pełnioną przez nią funkcję publiczną. Co więcej, z zaskarżonej decyzji nie wynika, jakie konkretnie dane pozwalające na, zdaniem skarżącej, jej identyfikację, organ miał na myśli. Organ w tym zakresie stwierdził jedynie, że skarżąca jest osobą pełniącą funkcję publiczną i w związku z tym nie podlega ochronie jej prawo do prywatności.

Z przepisu art. 5 ust. 1 lit c rozporządzenia RODO wynika, że przetwarzanie danych osobowych musi być adekwatne, stosowne oraz ograniczone do tego, co niezbędne do celów, w których są przetwarzane ("minimalizacja danych"). Z zaskarżonej decyzji nie wynika natomiast, dlaczego udostępnienie w Biuletynie Informacji Publicznej, w protokołach informacji o skarżącej, które organ uznał za związane z pełnioną przez nią funkcją i nie podlegające ochronie ze względu na prawo do prywatności, organ uznał za adekwatne do celu przetwarzania danych (zwłaszcza, że skarżąca nie jest już nauczycielem).

Odnosząc się do zarzutów skargi, należy przypomnieć, że od dnia 25 maja 2018 r. w polskim porządku prawnym obowiązuje ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1781 ze zm.), jak również unijne rozporządzenie RODO, które stosuje się bezpośrednio (art. 288 zdanie trzecie Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Dz. U. z 2004 r., Nr 90, poz. 864/2 ze zm.). Przepis art. 160 ust. 2 powołanej ustawy stanowi, że postępowania prowadzone przez GIODO, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy z 2018 r. prowadzi się na podstawie ustawy o ochronie danych osobowych z 29 sierpnia 1997 r., zgodnie z zasadami określonymi w k.p.a. Biorąc pod uwagę, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte wnioskiem skarżącej z dniu 31 października 2018 r., organ prawidłowo nie stosował w tej sprawie przepisów nieobowiązującej ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji.