Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 93/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1512
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jedn.
article: art. 41a
journal: Dz.U. 2015 poz 1551
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 608 43 ust. 1 i ust. 2
law: Rozporzadzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz  uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE L z dnia 20 grudnia 2013 r.)
journal: Dz.U.UE.L 1995 nr 312 poz 1 art. 3 ust. 1
law: Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot  Europejskich.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Zawiślińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi S.M. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 10 listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2015 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do sądu decyzją, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, (zwany dalej: organem), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257) w związku z art. 10 ust. 2 oraz art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1512 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania Pana S. M. od decyzji nr [...] z dnia 2 sierpnia 2017 r. o uchyleniu decyzji nr [...] z dnia 17 listopada 2016 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR

utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ podaje, iż podstawą powyższego rozstrzygnięcia, był następujący stan faktyczny:

Po rozpatrzeniu wniosku o przyznanie Panu S. M. płatności na rok 2015, złożonego wraz załącznikami w postaci m. in. materiału graficznego do Biura Powiatowego ARiMR w dniu 12 czerwca 2015 r., dotyczącego przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z tytułu jednolitej płatności obszarowej, płatności na zazielenienie oraz płatności dodatkowej do powierzchni 41,56 ha, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją nr [...] z dnia 25 stycznia 2016 r. przyznał wnioskodawcy płatności na rok 2015 z tytułu:

- jednolitej płatności obszarowej w wysokości 18 654,87 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 200,90 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego, do powierzchni 41,56 ha,

- płatności za zazielenienie w wysokości 12.512,37 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 134,75 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego, do powierzchni 41,56 ha,

- płatności redystrybucyjnej w wysokości 4.546,97 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 48,97 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego, do powierzchni 27,00 ha oraz

przyznał kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 337,70 zł.

Decyzję doręczono w dniu 9 lutego 2016 r. Postanowieniem nr [...] z dnia 5 maja 2016 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wznowił z urzędu postępowanie zakończone ww. decyzją, a następnie decyzją z dnia 18 maja 2016 r. uchylił decyzję nr [...] z dnia 25 stycznia 2016 r. przyznając wnioskodawcy płatności na rok 2015 w niższej wysokości, stosownie do powierzchni ustalonej w czasie kontroli, tj. - 41,27 ha; przy czym do płatności za zazielenienie organ przyjął 20,62 ha.

Po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia 9 sierpnia 2016 r. organ odwoławczy uchylił ww. decyzję z dnia 18 maja 2016 r. i przyznał skarżącemu płatności na rok 2015 w jeszcze innej wysokości.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż powierzchnia zadeklarowana przez stronę do jednolitej płatności obszarowej wyniosła 41,56 ha natomiast powierzchnia stwierdzona podczas kontroli administracyjnej ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 ust. 1 rozporządzenia nr 13 06/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. wyniosła 41,45 ha. Zatem zgodnie z art. 18 ust. 6 akapit pierwszy rozporządzenia nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. przyznał jednolitą płatność obszarową do powierzchni 41,45 ha.

W odniesieniu do płatności na zazielenienie organ wskazał, iż powierzchnia zadeklarowana przez stronę wyniosła 41,56 ha natomiast powierzchnia stwierdzona podczas kontroli administracyjnej ustalona w oparciu o wyżej wspomniany system informacji geograficznej wyniosła 41,45 ha. Jednakże, ze względu na konieczność zastosowania art. 44 ust. 1 akapit 2 rozporządzenia nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w zw. z art. 24 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. organ przyznał płatność do powierzchni wynoszącej 20,80 ha.

Odnośnie płatności dodatkowej organ wyjaśnił, iż ze względu na konieczność zastosowania art. 14 ust. 2 ustawy przyznał płatność do powierzchni wynoszącej 27,00 ha.

Decyzję doręczono w dniu 12 sierpnia 2016 r..

W dniu 5 września 2016 r. Pan S. M. złożył skargę na tak wydaną decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.

W świetle powyższego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR zawiadomieniem w dniu 4 października 2016 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przyznanych Panu S. M. na mocy decyzji nr [...] z dnia 25 stycznia 2016 r., a następnie decyzją z dnia 17 listopada 2016 r. ustalił Panu S. M. kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w wysokości 6.245,72 zł.

Po rozpatrzeniu skargi Pana S. M. na decyzję nr [...] wydaną przez Dyrektora [...] Oddziału regionalnego ARiMR w dniu 9 sierpnia 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wydał w dniu 7 lutego 2017 r. wyrok (sygn. akt I SA/Gd 1264/16), którym uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję nr [...] wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w dniu 18 maja 2016 r..

W uzasadnieniu wyroku Sąd wyjaśnił, iż wskazanie w decyzjach zarówno organu pierwszej instancji jak i organu odwoławczego jedynie, że wgrano nowe ortofotomapy do systemu informatycznego ARiMR, a działki, dla których wykonano nowe pokrycie ortofotomapą poddane zostały ponownej analizie skutkującej określeniem aktualnej powierzchni ewidencyjno-gospodarczej nie jest wystarczające. Podkreślił, że powyższa okoliczność nie została potwierdzona żadnym materiałem dowodowym pozwalającym na stwierdzenie, czy podawane wielkości powierzchni ewidencyjno-gospodarczej różnią się od podanych w złożonym przez skarżącego wniosku i czy są one prawidłowe. W rezultacie wskazał, iż materiał dowodowy, na podstawie którego organ zakwestionował powierzchnie działek rolnych zadeklarowanych przez stronę do płatności jest niekompletny i nie daje podstaw do jednoznacznych ustaleń w zakresie powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności. Prawomocny wyrok Sądu wpłynął do organu w dniu 22 maja 2017 r..

W związku z powyższym wyrokiem WSA, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w dniu 26 czerwca 2017 r. wznowił, na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, postępowanie zakończone wydaniem decyzji z dnia 17 listopada 2016 r. o ustaleniu Panu S. M. kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015 w wysokości 6 245,72 zł, a następnie decyzją z dnia 2 sierpnia 2017 r. uchylił decyzję nr [...] z dnia 17 listopada 2016 r. oraz ustalił Panu S. M. kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015 w wysokości 6.245,72 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na brzmienie art. 44 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w zw. z art. 24 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. wskazał, iż rolnik nie spełnił wymogów, o których mowa w w/w przepisach prawa, w wyniku czego powstała kwota nienależnie pobranych płatności. Ponadto organ przeanalizował możliwość odstąpienia od obowiązku ustalenia kwoty do zwrotu oraz przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu, stwierdzając, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły.

Od powyższej decyzji Pan S. M. złożył w ustawowym terminie, w dniu 18 sierpnia 2017 r., odwołanie do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR za pośrednictwem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, w którym podniósł, iż zawiadomienie z dnia 12 czerwca 2017 r. nie precyzuje podstawy prawnej, w myśl której wznowiono postępowanie oraz, że nie został poinformowany o wznowieniu w dniu 26 czerwca 2017 r. postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Dodał również, iż zgodnie z wyrokiem Sądu obowiązującym aktem jest decyzja z dnia 25 stycznia 2016 r., która to nie określa pomniejszeń wynikających z braku przestrzegania norm i wymogów. Skarżący wskazał, iż dane we wniosku o przyznanie płatności na rok 2015 są zgodne z prawdą, a jeżeli zawinił system informatyczny, to konsekwencjami nie powinien być obciążony rolnik. Wyjaśnił, iż w 2014 roku pytał w Biurze Powiatowym ARiMR o wysokość kar w przypadku nie wywiązania się z obowiązku dywersyfikacji upraw ale nikt nie potrafił udzielić mu informacji pomimo, iż odpowiednie rozporządzenie funkcjonowało od 2014 roku.

Organ odwoławczy nie podzielając zarzutów odwołania na wstępnie podkreślił, że w przedmiotowej sprawie zaszła konieczność wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji nr [...] z dnia 12 listopada 2016 r., bowiem została wydana w oparciu o decyzję nr [...] z dnia 9 sierpnia 2016 r., która została następnie uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku.

Następnie organ stwierdził, iż zgodnie z art. 43 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20 grudnia 2013 r., str. 608, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r.", rolnicy uprawnieni do płatności w ramach systemu płatności podstawowej lub systemu jednolitej płatności obszarowej muszą na wszystkich kwalifikujących się hektarach przestrzegać praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska, a mianowicie:

• dywersyfikacji upraw;

• utrzymywania istniejących trwałych użytków zielonych; oraz

• utrzymywania na użytkach rolnych obszaru proekologicznego.

Dywersyfikacja upraw polega na posiadaniu przez rolnika w gospodarstwie:

- co najmniej 10 ha gruntów ornych, na których będzie musiał prowadzić minimum 2 różne uprawy, a powierzchnia uprawy głównej nie może przekraczać 75% gruntów ornych,

a w przypadku gdy będzie posiadał

- powyżej 30 ha gruntów ornych będzie musiał prowadzić co najmniej 3 różne uprawy, przy czym uprawa główna nie może zajmować więcej niż 75% gruntów ornych, a dwie uprawy główne łącznie nie mogą zajmować więcej niż 95% gruntów ornych.

Zgodnie natomiast z art. 44 ust. 1 akapit drugi ww. rozporządzenia nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r., w przypadku gdy grunty orne rolnika obejmują więcej niż 30 hektarów i nie są w całości objęte uprawami rosnącymi pod wodą przez znaczącą część roku lub przez znaczącą część cyklu uprawowego, na gruntach tych muszą występować co najmniej trzy różne uprawy. Uprawa główna nie może zajmować więcej niż 75% tych gruntów ornych, a dwie uprawy główne łącznie nie mogą zajmować więcej niż 95 % tych gruntów ornych.

W toku przeprowadzonego postępowania organ stwierdził, że powierzchnia gruntów ornych wynosi 41,29 ha a uprawa główna zajmuje 32,15 ha, co stanowi 77,86% gruntów ornych. Na podstawie art. 24 ust. 1 akapit 2 rozporządzenia nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. wyliczono współczynnik różnicy, który wyniósł 0,1144. Dwie uprawy główne zajmują 41,29 ha, co stanowi 100% gruntów ornych. Na podstawie ust. 2 wyżej wskazanego artykułu wyliczono współczynnik różnicy, który wyniósł 1. W związku z powyższym organ ustalił, iż powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności za zazielenienie wynosi 20,80 ha. Zatem, w związku z niespełnieniem przez Pana S. M. praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska polegających na dywersyfikacji upraw, kwota przyznanej płatności za zazielenienie, po uwzględnieniu pomniejszenia ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego, powinna wynosić 6.266,65 zł.

Powyższe oznacza, że kwotę nienależnie pobranych płatności stanowi kwota odpowiadająca kwocie płatności wypłaconej za powierzchnię, na której stwierdzona została nieprawidłowość skutkująca powstaniem obowiązku zwrotu pobranych płatności, w wysokości 6 245,72 zł i która została wyliczona w następujący sposób:

Kwota płatności za zazielenienie, wynikająca z decyzji nr [...] z dnia 25 stycznia 2016 r. - 12.512,37 zł.

Kwota płatności za zazielenienie, wynikająca z pomniejszenia płatności ze względu na niespełnienie praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska polegających na dywersyfikacji upraw oraz z zastosowania współczynnika korygującego - 6.266,65 zł.

Kwota do zwrotu - 6.245,72 zł (12.512,37 zł - 6.266,65 zł).

Odnosząc się do kwestii odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności organ zauważa, że zgodnie z art. 49 ustawy, Kierownik biura powiatowego Agencji odstępuje od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności bezpośrednich (...), o których mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji, w przypadku określonym w art. 54 ust. 3 lit. a) pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r., tj. gdy kwota każdej z tych płatności nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 106 ust. 3 ww. rozporządzenia.

Kurs wymiany euro na dzień 30 września 2015 r. wynosi 4,2448 zł. Zatem równowartość kwoty 100 euro przeliczonej na złote według w/w kursu euro wynosi 424,48 zł.

Kwota stanowiąca równowartość 100 euro, od ustalenia której odstępuje Kierownik biura powiatowego Agencji, dotyczy poszczególnych schematów pomocowych w ramach sprawy o przyznanie płatności w ramach jednej kampanii, dla tego samego rolnika i jest ustalana oddzielnie dla schematów pomocowych.

W rozpatrywanej sprawie kwota nienależnie pobranych płatności za zazielenienie w wysokości 6.245,72 zł, przekracza kwotę stanowiącą równowartości 100 euro, przeliczoną na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z art. 106 ust. 3 rozporządzenia nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r.. Tym samym w odniesieniu do ww. płatności nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31 lipca 2014 r., str. 69, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r.", w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zobowiązany jest do jej zwrotu.

Natomiast przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności zostały określone w art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r..

Zgodnie z art. 7 ust. 3 ww. rozporządzenia nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r., obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności nie ma zastosowania pod warunkiem łącznego spełnienia następujących przesłanek:

- płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy,

- błąd ten nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika.

Jednakże w przypadku, jeśli błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nie powstaje wyłącznie wówczas, jeżeli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego) w terminie 12 miesięcy od płatności.

Organ podkreśla przy tym, że zasadą jest, iż płatności nienależnie lub nadmiernie pobrane powinny zostać zwrócone, a tym samym przepisy ustanawiające wyjątki od tej zasady powinny być interpretowane zawężająco.

Organ odwoławczy przyznaje, że w niniejszej sprawie płatności wypłacone w dniu 29 stycznia 2016 r., na podstawie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nr [...] z dnia 25 stycznia 2016 r. wynikały z pomyłki ARiMR, bowiem organ nie rozpatrzył prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego w postaci wniosku Pana S. M. o przyznanie płatności na rok 2015, przyznając płatność za zazielenienie zgodnie z żądaniem wnioskodawcy pomimo, iż rolnik nie spełnił praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska polegających na dywersyfikacji upraw. Natomiast w przypadku stwierdzenia, iż płatność została dokonana na skutek błędu Agencji, dla zastosowania przytoczonej powyżej regulacji konieczne jest jednoczesne stwierdzenie, iż błąd ten nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez stronę. W przedmiotowej sprawie jednakże, zdaniem organu nie można uznać, iż błąd ten nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez stronę. W pierwszej kolejności zauważa, że:

- rozporządzenie nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. wprowadzające m. in. obowiązek dywersyfikacji upraw obowiązuje, zgodnie z art. 74 tegoż rozporządzenia, od dnia 1 stycznia 2015 r. dla spraw wszczętych wnioskami o przyznanie płatności na rok 2015, a

- rozporządzenie nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. określające m. in. zmniejszenia płatności z tytułu zazieleniania w przypadku niezgodności ze zobowiązaniami w zakresie dywersyfikacji upraw obowiązuje, zgodnie z art. 44 tegoż rozporządzenia, od dnia 1 stycznia 2015 r. dla spraw wszczętych wnioskami o przyznanie płatności na rok 2015.

Zatem w 2014 roku, kiedy to Pan S. M. zwrócił się z prośbą o informację dotyczącą skutków nie wywiązania się z obowiązku dywersyfikacji upraw, pracownicy Biura Powiatowego ARiMR mieli prawo nie znać szczegółów w zakresie interpretacji przepisów w przypadku, gdy rolnik nie spełni ww. wymogu. Producent rolny przystępuje do programu pomocowego dobrowolnie, dlatego to na nim ciąży obowiązek prawidłowego podania wszystkich okoliczności faktycznych i dowodów umożliwiających przyznanie mu płatności zgodnie z prawem krajowym i unijnym. Uznać zatem należy, że to producent rolny ponosi konsekwencje podania danych we wniosku o płatności. Pan S. M. składający wniosek o przyznanie płatności na rok 2015, w którym zadeklarował 41,29 ha gruntów ornych, a w tym tylko dwie uprawy pszenicy ozimej i rzepaku ozimego musiał mieć na uwadze, iż posiada powyżej 30 ha gruntów ornych, na których będzie musiał prowadzić co najmniej 3 różne uprawy, a zatem powinien mieć świadomość konsekwencji złożonej deklaracji. W rezultacie, w niniejszej sprawie przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu określone w art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r., w opinii organu odwoławczego, nie wystąpiły.

Organ odwoławczy zwraca również uwagę, że w kwestii przedawnienia terminu na ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności zastosowanie mają art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. UE L z 1995 r., Nr 312, str. 1 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r.", w przypadku nienależnie pobranych płatności, natomiast w przypadku nadmiernie pobranych płatności art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej.

Art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. stanowi, iż:

1. Okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1. Zasady sektorowe mogą jednak wprowadzić okres krótszy, który nie może wynosić mniej niż trzy lata.

W przedmiotowej sprawie datą dopuszczenia się nieprawidłowości jest data złożenia wniosku o przyznanie płatności za zazielenienie na rok 2015, tj. 12 czerwca 2015 r., natomiast kwota nienależnie pobranych płatności została ustalona w dniu 2 sierpnia 2017 r. decyzją nr [...]. W rezultacie czteroletni okres przedawnienia wynikający z powyższego przepisu, nie upłynął.

W konkluzji organ stwierdza, że kwota płatności w wysokości 6.245,72 zł jest płatnością nienależną w rozumieniu art. 7 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. i jednocześnie nie zachodzą negatywne przesłanki obowiązku zwrotu tej płatności, o których mowa w art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. lub art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r..

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję, skarżący wnosząc o jej uchylenie przytoczył art. 7 ust 3 rozporządzenia Komisji OJE) nr 809/2014 stwierdzając, że powinien on mieć zastosowanie w sprawie. Nadmienił, że dotychczasowe decyzje nakazujące zwrot nienależnie pobranych płatności zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, jak również, ze upłynął okres 12 miesięcy od dokonanej płatności tj. od dnia 29 stycznia 2016 r.. Skarżący wskazał także, iż wszystkie informacje we wniosku o przyznanie płatności na rok 2015 podał zgodnie z prawdą.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.

Otóż, stosownie do art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2016 r., poz. 1512, ze zm.), zwanej dalej "ustawą o Agencji", ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:

1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;

2) krajowych, przeznaczonych na:

a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,

b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Cytowany przepis art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji, przewiduje wydanie decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w razie dokonania nienależnej lub nadmiernej wypłaty rodzajowo określonych środków publicznych. Przepis ten nie uzależnia konieczności wydania decyzji od przyczyny, z powodu której nastąpiła taka wypłata. Obejmuje swoim zakresem sytuację gdy stwierdzona została nieprawidłowość, której następstwo stanowi obowiązek zwrotu, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Próbując powyższe rozważania ująć w aspekcie bardziej ogólnym, należy zwrócić uwagę, że decyzja wydawana na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o Agencji jest decyzją stwierdzającą pewien obowiązek, na skutek niewłaściwego skorzystania z przyznanego stronie uprawnienia. Na potrzeby wydania takiej decyzji nie trzeba wzruszać (przepisy prawa tego też nie przewidują) wcześniejszej decyzji przyznającej dane uprawnienia. Nie ulega wątpliwości, że przy zwrocie nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, nie wyeliminowuje się z obrotu prawnego decyzji przyznającej te płatności.

W zakresie zasad przyznawania płatności, w niniejszej sprawie będą miały natomiast zastosowanie przepisy ustawy z dnia z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1551) - zwanej dalej "ustawą" oraz art. 41 a) ustawy w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 9 marca 2016 r..

Z akt rozpatrywanej sprawy wynika, że płatność za zazielenienie przyznana decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nr [...] z dnia 25 stycznia 2016 r. w łącznej wysokości 12.512,37 zł, została w dniu 29 stycznia 2016 r. przekazana na rachunek bankowy wskazany przez stronę we wniosku o wpis do ewidencji producentów.

Z ustaleń dokonanych w toku postępowania na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji w sprawie ustalenia nienależenie pobranych płatności, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR stwierdził nieprawidłowość skutkująca obowiązkiem zwrotu przyznanych Panu S. M. decyzją z dnia 25 stycznia 2016 r. nr [...] płatności za zazielenienie w wysokości 6.245,72 zł.

Prawidłowości powyższego rozliczenia skarżący nie kwestionuje a jedynie wskazuje, że w rozważanej sprawie winien mieć zastosowanie art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014 oraz, że upłynął okres 12 m-cy od dokonanej płatności.

Przedstawione przez skarżącego argumenty nie zasługują na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie organy administracji przeanalizowały możliwość zastosowania art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r.. Uznano bez wątpienia, że wypłacone w dniu 28 stycznia 2016 r. skarżącemu płatności wynikały z pomyłki Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, który nie rozpatrzył prawidłowo zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci wniosku i skarżącego o przyznanie płatności na rok 2015, udzielając wsparcia finansowego za zazielenianie zgodnie z żądaniem zawartym we wniosku pomimo, iż rolnik nie spełnij praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska, polegających na dywersyfikacji upraw. W kontekście powyższego, organy obu instancji istotnie nie mogły jednak uznać, iż błąd ten nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika, ponieważ ten ubiegając się o płatności obowiązany jest znać zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem. Skarżący w dniu 8 czerwca 2015 r. stosowne oświadczenie o znajomości zasad programu podpisał. Wnioskodawca ponosi konsekwencje podania danych we wniosku o płatności. Konsekwencji wskazania błędnej deklaracji wynikającej z braku wiedzy, czy też nierzetelności danych zawartych we wniosku rolnik nie może przerzucać na organ administracji. Skoro skarżący w ramach wniosku o płatność na rok 2015 zadeklarował 41,29 ha gruntów ornych, a w tym tylko dwie uprawy pszenicy ozimej i rzepaku ozimego, to tym samym nie spełnił wymogu, o którym mowa w art. 43 ust 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r.. Wspomniany błąd nie dotyczył również elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, stąd przekazanie decyzji po terminie 12 miesięcy od dokonania płatności nie świadczy o naruszeniu ww. przepisu. W rezultacie, jak to wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności określone w art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. nie wystąpiły.

Odnośnie okresu przedawnienia w niniejszej sprawie zastosowanie będzie miał art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95, określający czteroletni okres przedawnienia, co trafnie podkreślił organ.

Możliwości dochodzenia zwrotu nienależnie pobranych płatności w zakresie, określonym zaskarżoną decyzją nie zmienia wydany wcześniej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 lutego 2017 r. w sprawie ozn. sygn. akt I SA/Gd 1264/16, ponieważ zaskarżona decyzja nr [...] z dnia 10 listopada 2017 r. oraz poprzedzająca ją decyzja nr [...] z dnia 2 sierpnia 2017 r. nie określają kwoty do zwrotu wynikającej z ustalonej przez organ na podstawie dostępnych aktualnych ortofotomap powierzchni gruntów rolnych, co zakwestionował w powołanym powyżej wyroku Sąd, a są wynikiem braku dywersyfikacji upraw.

Reasumując stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie organ administracji publicznej prawidłowo zastosował i zinterpretował obowiązujące normy prawne i uwzględniły fakt nie spełnienia przez Pana S. M. praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska polegających na dywersyfikacji upraw, trafnie uznając, że wystąpiły przesłanki, uzasadniające zmniejszenie wysokości płatności za zazielenienie. Prowadząc przedmiotowe postępowanie organy w sposób prawidłowy zebrały i oceniły materiał dowodowy. W konsekwencji uzasadnionym było także ustalenie skarżącemu kwoty nienależnie pobranej płatności za zazielenienie, przy jednoczesnym wykazaniu braku podstaw do odstąpienia od ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności.

Z tych przyczyn na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.) orzeczono jak w wyroku.

DSz