Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 852/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak /sprawozdawca/, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2012 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną oraz odmowy przyznania prawa do zasiłku 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty K. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej M. K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Skarżąca M. K. w 2008 r. ukończyła naukę w Liceum Ogólnokształcącym w K.. W okresie od [...] lutego 2008 r. do [...] września 2009 r. była uprawniona do pobierania renty socjalnej. W dniu [...] października 2009 r. została zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w K. jako bezrobotna, bez prawa do zasiłku (decyzja Nr [...] z dnia [...] października 2009 r. Starosty Powiatu w K.). W dniu [...] listopada 2009 r. skarżąca została skierowana do odbycia stażu w Urzędzie Miejskim w K. w charakterze pracownika biurowego, który zrealizowała w okresie od [...] grudnia 2009 r. do [...] listopada 2010 r. W dniu [...] grudnia 2009 r. decyzją Nr [...] Starosta Powiatu w K. orzekł o przyznaniu jej prawa do stypendium w okresie odbywania stażu, tj. od dnia [...] grudnia 2009 r. do dnia [...] grudnia 2009 r. w wysokości [...] zł. miesięcznie, a w okresie od [...] stycznia 2010 r. do [...] maja 2010 r. w wysokości 120 % kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 72 ustęp 1 punkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. 2008 r., Nr 69, poz. 415 z późn. zm., zwana dalej: "u.p.z."). Prawo do stypendium w okresie od [...] czerwca 2010 r. do [...] listopada 2010 r. w w/w wysokości skarżąca uzyskała kolejną decyzją Starosty Powiatu w K. z dnia [...] czerwca 2010 r. o numerze [...]. Następnie w związku z zakończeniem w dniu [...] listopada 2010 r. odbywania stażu, decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. o numerze [...] orzeczono o utracie prawa do stypendium z dniem [...] grudnia 2010 r. Z dniem [...] stycznia 2011 r. M. K. została skierowana do prac interwencyjnych, pracę tę podjęła, dlatego w tym dniu Starosta Powiatu w K. wydał decyzję numer [...] o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] stycznia 2011 r.

W dniu [...] lutego 2011 r. skarżąca poinformowała pisemnie Powiatowy Urząd Pracy w K., że zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w L. z dnia [...] grudnia 2010 r. i wydaną przez ZUS w dniu [...] lutego 2011 r. decyzją, nabyła prawo do renty socjalnej od dnia [...] października 2009 r. do [...] września 2010 r. W dniu [...] lutego 2011 r. orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS ustalono u skarżącej całkowitą niezdolność do pracy do [...] lutego 2013 r., co wiąże się z prawem do renty socjalnej na dalszy okres: od [...] października 2010 r. do [...] lutego 2013 r. Skarżąca jednocześnie wniosła o dokonanie rozliczenia między ZUS a Powiatowym Urzędem Pracy w K. kwoty pobranego stypendium w okresie przysługiwania jej renty socjalnej. W dniu [...] lutego 2011 r. do Powiatowego Urzędu Pracy w K. wpłynęło pismo z ZUS Oddział w R. informujące, iż w dniu [...] lutego 2011 r. został przesłany na konto Urzędu przekaz na kwotę [...] zł. z tytułu zwrotu kwoty wypłaconego M. K. stypendium za okres od [...] grudnia 2009 r. do [...] września 2010 r.

W związku z powyższym, postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. Starosta K. (dalej: "organ I instancji") wznowił postępowanie z urzędu w sprawie ustalenia statusu osoby bezrobotnego i prawa do stypendium, działając na podstawie art. 145 § 1 punkt 5, art. 149 § 1 i 150 § 1 k.p.a.

Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Starosta K., działając na podstawie art. 9 ustęp 1 punkt 14 lit. "a" i "b", art. 2, art. 1 punkt 2 oraz art. 71 ustęp 1 i 2, art. 53 ustęp 1,2,6 w związku z art. 33 ustęp 4 punkt 1 u.p.z. orzekł o uchyleniu w całości 5 wyżej opisanych decyzji wydanych na rzecz M. K.. W uzasadnieniu organ wskazał chronologicznie przebieg postępowania w sprawie i powołał się na otrzymane od skarżącej oraz z ZUS pisma, informujące o nabyciu przez nią prawa do renty socjalnej na podstawie wyroku sądowego za okres od [...] października 2009 r. do [...] września 2010 r.

Od powyższej decyzji złożyła odwołanie M. K., wnosząc o jej uchylenie ze względu na naruszenie przy wznowieniu postępowania przepisów art. 145 § 1 punkt 5 k.p.a., gdyż w chwili wydawania uchylanych decyzji nie istniały żadne okoliczności pozwalające stwierdzić, że skarżąca nie może posiadać statusu osoby bezrobotnej.

Wojewoda [...], po rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia [...] maja 2011 r. uchylił zaskarżoną decyzję i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy podniósł w uzasadnieniu decyzji, iż w chwili wydawania uchylonych decyzji organ I instancji nie był poinformowany o postępowaniu administracyjnym, prowadzonym przez ZUS w R. na wniosek M. K. z dnia [...] lutego 2008 r. (data wpływu wniosku uwidoczniona na decyzji ZUS z dnia [...] lutego 2011 r.) w sprawie przyznania renty socjalnej. Informacja ta wpłynęła dopiero od strony do PUP w K. w dniu [...] lutego 2011 r. oraz w dniu [...] lutego 2011 r. – pismo ZUS. Zasadne więc było, zdaniem organu odwoławczego, wznowienie postępowania w związku z wyjściem na jaw nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznych. Pomimo prawidłowego zastosowania przepisów wznowieniowych, organ I instancji w zaskarżonej decyzji nie orzekł co do istoty sprawy. Decyzja o uchyleniu decyzji dotychczasowej musi być bowiem połączona z rozstrzygnięciem o istocie sprawy. Obowiązek rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej wynika z przedmiotu postępowania w sprawie jego wznowienia, które nie jest tylko postępowaniem weryfikacyjnym, ale obejmuje również rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Wynik takiego postępowania powinien nastąpić w formie decyzji rozstrzygającej istotę sprawy.

Organ I instancji, ponownie rozpoznając sprawę, decyzją z dnia [...] maja 2011 r. orzekł o:

1/ uchyleniu w całości decyzji Nr [...] z dnia [...] października 2009 r. dotyczącej uznania z dniem [...] października 2009 r. z osobę bezrobotną i odmowie przyznania prawa do zasiłku,

2/ uchyleniu w całości decyzji Nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. dotyczącej przyznania prawa do stypendium w okresie odbywania stażu,

3/ uchyleniu w całości decyzji Nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. dotyczącej przyznania prawa do stypendium w okresie odbywania stażu,

4/ uchyleniu w całości decyzji Nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. dotyczącej utraty prawa do stypendium z dniem [...] grudnia 2010 r.,

5/ uchyleniu w całości decyzji Nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. dotyczącej utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] października 2009 r.,

6/ odmowie przyznania statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] października 2009 r.

W uzasadnieniu decyzji organ powielił argumenty z decyzji z dnia [...] marca 2011 r.

Od powyższego rozstrzygnięcia odwołała się ponownie skarżąca, wnosząc o jego uchylenie w całości. Zarzuciła:

1/ naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

- art. 11 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w ten sposób w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu,

- art. 107 § 3 k.p.a. przez sporządzenie wadliwego uzasadnienia,

- art. 138 § 2 k.p.a. przez brak wykonania wytycznych organu wyższej instancji w postaci braku rozstrzygnięcia o istocie sprawy,

- art. 145 § 1 punkt 5 k.p.a., polegające na wydaniu zaskarżonej decyzji, podczas gdy do wznowienia postępowania doszło z naruszeniem tego przepisu, bowiem nowe okoliczności nie dotyczyły okresu, gdy były wydawane uchylone decyzje, lecz z okresu późniejszego, co w świetle przesłanek wznowieniowych nie może być brane pod uwagę oraz

2/ naruszenie prawa materialnego w postaci przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, polegające na:

- bezpodstawnym uchyleniu decyzji wymienionych w treści zaskarżonej decyzji pomimo faktu, że w dacie ich wydawania skarżąca posiadała status osoby bezrobotnej i spełniała wszystkie przesłanki do uzyskania stypendium,

- uchyleniu decyzji przyznających skarżącej stypendium stażowe, pomimo iż faktycznie wykonywała obowiązki stażysty.

W uzasadnieniu odwołania skarżąca zwróciła szczególną uwagę na wady decyzji organu I instancji w zakresie uzasadnienia, zarzucając mu brak wskazania, które fakty organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności, brak wyjaśnienia podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa. Podniosła, że uchylone decyzje były zgodne z prawem, a ich uchylenie stanowi naruszenie prawa, powołując w tym miejscu wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 25 lipca 2007 r. (II SA/Go 336/2007), z którego wynika, iż nabycie prawa rentowego wstecz względem uprzedniego skutecznego nabycia statusu osoby bezrobotnej, nie może strony tego przywileju pozbawić. Późniejsze wyjście na jaw okoliczności prawnych nie mogło nabytych uprawnień i ewentualnie wcześniej ukształtowanych stosunków prawnych unicestwić.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącej, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., na podstawie art.138 § 1 punkt 1 k.p.a. oraz art. 33 ustęp 4 punkt 1 w związku z art. 10 ustęp 2 punkt 4, art. 10 ustęp 7 punkt 2 u.p.z., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję co do każdego jej punktu. W uzasadnieniu podniósł, że Powiatowy Urząd Pracy w K. jako organ administracji wyjaśnił stronie zasadność przesłanek, jakimi kierował się przy wydawaniu decyzji, ponieważ strona w dniu rejestracji, tj. [...] października 2009 r., podpisała 2 dokumenty: Oświadczenie Bezrobotnego oraz Prawa i Obowiązki Bezrobotnego poprzez poinformowanie skarżącej o przysługujących. Tak więc organ nie naruszył art. 11 k.p.a. Zdaniem Wojewody zaskarżona decyzja zawiera, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. wszystkie niezbędne elementy: fakty, które organ uznał za udowodnione (zarejestrowanie skarżącej jako osoby bezrobotnej, jej pobyt na stażu, pobieranie z tego tytułu stypendium, wyrejestrowanie jej z rejestru bezrobotnych z powodu podjęcia zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych), dowody, na których się oparł oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności (pismo z ZUS-u z dnia [...] lutego 2011 r., pismo skarżącej z dnia [...] lutego 2011 r.) uzasadnienie prawne, które zawiera w sobie wyjaśnienie podstawy prawnej (postanowienie o wznowieniu postępowania, w konsekwencji którego uchylono 5 decyzji ostatecznych i orzeczono o odmowie przyznania statusu bezrobotnego z dniem [...] października 2009 r.). Wojewoda [...] podniósł, że przytoczony w odwołaniu zarzut naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. odnosi się do organu II instancji, a nie do organu I instancji, który jest zobligowany wykonywać wytyczne organu odwoławczego. W dalszej kolejności organ ten ocenił, że nie doszło do naruszenia art. 145 § 1 punkt 5 k.p.a., bowiem decyzja Wojewody [...] o wznowieniu postępowania i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia z dnia [...] maja 2011 r. dotyczy ujawnienia się nowych dowodów nieznanych organowi w dniu wydawania decyzji z dnia [...] marca 2011 r., a nie – jak twierdzi strona – w okresie wydawania uchylonych decyzji. Zdaniem organu odwoławczego zasadne było uchylenie przez organ I instancji decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. dotyczącej utraty statusu osoby bezrobotnej, a w konsekwencji uchylenie pozostałych decyzji wymienionych w zaskarżonej decyzji. Według Wojewody bezsporne jest, że jeżeli osoba nie spełnia warunków, aby posiadać status osoby bezrobotnej, nie może również korzystać z przywilejów, jakie przysługują osobom bezrobotnym. Organ podniósł, że za okres pobierania przez skarżącą stypendium stażowego posiadała prawo do renty socjalnej, przyznane późniejszymi decyzjami ZUS:

- z dnia [...] lutego 2011 r. za okres od [...] października 2009 r. do [...] września 2010 r., zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w L. z dnia [...] grudnia 2010 r.,

- z dnia [...] marca 2011 r. za okres od [...] października 2010 r. do [...] lutego 2013 r.

Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. ZUS w R. zawiesił skarżącej wypłatę renty socjalnej z uwagi na osiąganie przez nią miesięcznego dochodu wyższego niż połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę, co z kolei powoduje brak możliwości uznania strony za osobę bezrobotną. Organ odwoławczy podniósł, że skarżąca nie poinformowała organu w dacie rejestracji w PUP, że posiadała rentę socjalną w okresie od [...] lutego 2008 r. do [...] września 2009 r. oraz ubiegania się o dalszą wypłatę. Skarżącej nie przysługiwało prawo do stypendium stażowego od dnia [...] grudnia 2009 r. do [...] listopada 2010 r. z uwagi na posiadanie w tym okresie prawa do renty socjalnej, o czym organ nie wiedział, aż do czasu otrzymania pisma od skarżącej i ZUS-u. Jednocześnie organ odwoławczy uznał, że zostało dokonane rozliczenie świadczenia pobranego nienależnie przez skarżącą w trybie art. 78 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Od powyższej decyzji skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie, jak również decyzji organu I instancji. Ponownie zarzuciła naruszenie art. 11 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w której brak było wyjaśnienia zasadności przesłanek oraz odpowiedniego uzasadnienia, naruszenie art. 145 kpa, przez wydanie zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy doszło do bezzasadnego wznowienia postępowania, jak również naruszenie przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynków pracy (np. art. 2 ustęp 1 punkt 2 i 3) dotyczące tego, kto może posiadać status osoby bezrobotnej i komu może przysługiwać stypendium stażowe. W uzasadnieniu skargi ponownie podniosła, że organ I instancji nie uzasadnił w sposób wymagany prawem swojej decyzji, a konwalidacja tego uzasadnienia przez organ II instancji pozbawia stronę możliwości kontroli instancyjnej w zakresie prawidłowości wskazanych okoliczności – ustaleń faktycznych i uzasadnienia prawnego. W ocenie skarżącej brak było podstaw prawnych do wznowienia postępowania, ponieważ w dacie wydawania decyzji w 2009 r., ani organowi, ani skarżącej nie były znane okoliczności, które uniemożliwiałyby wydanie decyzji uznających skarżącą za bezrobotną i przyznających jej prawa do odbywania stażu i pobierania stypendium. Te okoliczności zaistniały dopiero w grudniu 2010 r., gdy został wydany wyrok przez Sąd Apelacyjny w L.. Do wydania decyzji z [...] maja 2011 r. doszło na skutek bezzasadnego wznowienia postępowania, które jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji administracyjnych.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstawy do zmiany zajętego w sprawie stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei art. 3 § 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Z kolei z art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

W przedmiotowej sprawie kontroli sądowej podlegają decyzje wydane w trybie wznowienia postępowania, uregulowanego w przepisach art.145 k.p.a. - 152 k.p.a. Nadzwyczajność instytucji wznowienia postępowania administracyjnego polega na tym, że przysługuje od rozstrzygnięć ostatecznych, a zamknięty katalog podstaw wznowienia sprawia, że stanowi ona w istocie pewien kompromis między koniecznością realizacji zasady praworządności a zasadą ochrony praw nabytych. Jednocześnie w tym postępowaniu występuje autonomiczny przedmiot postępowania, niezależny od postępowania zwykłego, stanowiący jedną z taksatywnie wyliczonych w art. 145 k.p.a. wad postępowania. Jeśli bowiem nastąpiło wznowienie postępowania, a nie istniała kwalifikowana wadliwość procesowa, to mamy do czynienia z naruszeniem prawa powodującym konieczność stwierdzenia nieważności takiego rozstrzygnięcia (zob. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz dla praktyków pod redakcją Artura Mudreckiego, Gdańsk 2008, s.375-376). Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli

1/ dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,

2/ decyzja wydana została w wyniku przestępstwa,

3/ decyzja została wydana przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24,25 i 27 k.p.a.,

4/ strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,

5/ wyjdą na jaw istotne okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,

6/ decyzja została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,

7/ zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2 k.p.a.),

8/ decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Organ I instancji w postanowieniu z dnia [...] lutego 2011 r. jako podstawę wznowienia postępowania wskazał art. 145 § 1 punkt 5 k.p.a., jednak tej przesłanki wznowieniowej w żaden sposób nie uzasadnił: co jest ujawnionym nowym dowodem, czy okolicznością faktyczną, czy istniały one w dniu wydania decyzji ostatecznych, czy wówczas nie były znane organowi. Tak samo nie można dopatrzyć się w uzasadnieniu decyzji organu I instancji przedstawienia toku rozumowania organu co do wpływu nowej okoliczności faktycznej (lub dowodów, bo nie jest to w decyzji określone), która wyszła na jaw po wydaniu decyzji ostatecznej, a nie była znana i nie istniała w dniu wydania tej decyzji. Jedynie w części wstępnej decyzji organ wskazał (nieprecyzyjnie) jako podstawę prawną ponownego merytorycznego orzekania art. 151 k.p.a., natomiast w uzasadnieniu decyzji pominął wywody prawne i ocenę dowodów, mających wpływ na nowe odmienne od decyzji uchylonych rozstrzygnięcie. Zarówno organ I, jak i II instancji nie dokonały analizy, mającej odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji, jaki wpływ na treść uchylonych decyzji ostatecznych miał wyrok Sądu Apelacyjnego w L. z dnia [...] grudnia 2010 r., przyznający skarżącej prawo do renty socjalnej za okres od [...] października 2009 r. do [...] września 2010 r. (brak w aktach sprawy administracyjnej odpisu tegoż wyroku z ewentualnym uzasadnieniem). Organ II instancji wprawdzie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że nie doszło do naruszenia art. 145 § 1 punkt 5 k.p.a., ale trudno się zgodzić z argumentacją w tym zakresie. Organ odwoławczy był w błędzie co do przesłanek wznowienia na podstawie w/w artykułu, jeśli uznał, że "decyzja Wojewody o wznowieniu postępowania i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia dotyczy ujawnienia się nowych dowodów nieznanych organowi w dniu wydawania decyzji, ale nie w okresie wydawania uchylonych decyzji Starosty K., ale w chwili wydawania decyzji z dnia [...] marca 2011 r." (str. [...] zaskarżonej decyzji). Należy w tym miejscu wskazać, że organ odwoławczy nie wznawiał w tej sprawie postępowania, tylko organ I instancji, zgodnie z art. 150 § 1 k.p.a., a przepis art. 145 § 1 punkt 5 k.p.a. wyraźnie wskazuje na nowe okoliczności faktyczne lub dowody, które wyszły na jaw, istotne dla sprawy, nie znane organowi wydającemu decyzję, a istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej. Zanim więc dojdzie do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy, należy przeprowadzić postępowanie w zakresie jednej z istotnych wad postępowania, wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a.

Organy obu instancji ograniczyły się do wskazania na pisma ZUS i skarżącej z lutego 2011 r., w którym powołuje się na treść wyroku sądowego przyznającego jej prawo do renty socjalnej z datą wsteczną, jako przyczyny wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 punkt 5 k.p.a., ale to w ocenie Sądu jest niewystarczające do wznowienia postępowania. Nie można też zgodzić się z organem II instancji, że wystarczającym uzasadnieniem wznowienia postępowania jest zachowanie skarżącej, która w dacie rejestracji w Urzędzie Pracy w dniu [...] października 2009 r. nie ujawniła okoliczności, że pobierała we wcześniejszym okresie rentę socjalną i że toczy się w dalszym ciągu postępowanie sądowe o przyznanie renty na kolejny okres. W dacie rejestracji skarżąca w ocenie Sądu zgodnie z prawdą oświadczyła, że nie nabyła prawa do renty, które byłoby skuteczne w dniu [...] października 2009 r. Poza tym nawet gdyby ujawniła wówczas, że toczy się postępowanie sądowe o przyznanie renty na kolejny okres, nie stanowiłoby to przesłanki do odmowy przyznania skarżącej statusu osoby bezrobotnej. Zdaniem Sądu uchybienia w uzasadnieniu decyzji organów obu instancji w zakresie przesłanek wznowieniowych (art. 107 § 3 k.p.a.) uniemożliwiają prawidłową kontrolę zaskarżonej decyzji, jak również mają istotny wpływ na wynik postępowania w sprawie.

Przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy (por. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 1985 r., I SA/98/85, ONSA 1985/1/35). Na gruncie niniejszej sprawy niewątpliwie fakt przyznania skarżącej renty socjalnej był okolicznością nową i nieznaną organowi w dniu wydawania decyzji ostatecznych. Natomiast głębszej analizy wymaga okoliczność, czy ten fakt istniał w okresie wydawania decyzji ostatecznych, czy już po. Jeśli przyjąć, że nową okolicznością w sprawie było przyznanie skarżącej prawa do renty socjalnej od [...] października 2009 r. do [...] września 2010 r., to należy ustalić, kiedy ta okoliczność faktycznie zaistniała, czy już w dacie [...] października 2009 r. (od tej daty nabyła prawo do renty), czy w dacie wydania wyroku prawomocnego [...] grudnia 2010 r., czy też w dacie wydania decyzji ZUS przyznającej świadczenie na podstawie wyroku, tj. [...] lutego 2011 r. Tych ustaleń i rozważań brak w zaskarżonych decyzjach, a stanowią one warunek konieczny do wykazania istnienia wszystkich przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania w oparciu o art. 145 § 1 punkt 5 k.p.a. Orzecznictwo sądów administracyjnych w tym zakresie jest niejednolite. Z jednej strony sądy stoją na stanowisku, że w takim wypadku ta nowa okoliczność zaistniała dopiero w dacie wydania decyzji ZUS o przyznaniu renty, a więc brak jest podstaw do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 punkt 5 k.p.a. (vide: wyrok NSA z 15 grudnia 2006 r., I OSK 721/06, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 1 lutego 2007 r., II SA/Rz 945/06, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 3 lipca 2008 r., IV SA/Gl 1190/07), a z drugiej strony wskazują na prawidłowość tejże podstawy prawnej w podobnych przypadkach (vide: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 15 stycznia 2009 r., IV SA/Po 361/08, wyrok WSA w Krakowie z dnia 23 listopada 2009 r., III SA/Kr 321/09, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 25 lipca 2007 r., II SA/Go 336/07). Dlatego tak ważne z punktu kontroli legalności zaskarżonej decyzji jest właściwie przeprowadzone postępowanie co do przesłanek wznowieniowych, czego w przedmiotowej sprawie zabrakło.

Po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, organ administracji publicznej na mocy art. 151 § 1 k.p.a. wydaje decyzję, w której bądź odmawia uchylenia dotychczasowej decyzji, albo uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. i jednocześnie wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Organ I instancji wznowił postępowanie w pięciu sprawach administracyjnych, zakończonych odrębnymi decyzjami. Objęcie tych spraw jednym postępowaniem wznowieniowym nie likwiduje ich odrębności, w związku z czym po uchyleniu pierwotnych decyzji w trybie art. 151 § 1 punkt 2 k.p.a. konieczne było wydanie nowych rozstrzygnięć o istocie sprawy, zgodnie z wymogami tego przepisu. Tymczasem decyzja w punkcie 6 zawiera tylko jedno rozstrzygnięcie, zastępujące uchylonych 5 decyzji. Treść tego rozstrzygnięcia obejmuje kwestię statusu osoby bezrobotnej, jednak brak jest odrębnych rozstrzygnięć w stosunku do decyzji przyznających stypendium oraz o jego utracie, jak również co do utraty statusu bezrobotnej z dniem [...] stycznia 2011 r. Organ odwoławczy w decyzji z dnia [...] maja 2011 r. zwrócił uwagę na konieczność rozstrzygnięć merytorycznych po ich uchyleniu na skutek wznowienia postępowania, jednak w ramach art. 138 k.p.a. nie usunął tej wadliwości decyzji pierwszoinstancyjnej (podobnie wyrok WSA w Gliwicach z 3 lipca 2008 r., IV SA/Gl 1190/07). Te braki zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji stanowią również naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z powyższych rozważań wynika, że organy administracji publicznej naruszyły przepis art. 145 § 1 punkt 5 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. przez brak wnikliwego postępowania w zakresie przesłanki wznowieniowej i właściwego uzasadnienia decyzji organów w tym zakresie oraz art. 151 § 1 punkt 2 k.p.a. przez brak merytorycznego rozstrzygnięcia co do wszystkich uchylonych decyzji ostatecznych. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 litera "c" i art. 152 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.

Rozpatrując ponownie sprawę, organy administracji zastosują się do wskazówek zawartych w uzasadnieniu wyroku, a w szczególności dokładnie przeprowadzą postępowanie na okoliczność wznowienia postępowania, wyczerpująco to uzasadnią, a następnie dopiero rozważą merytorycznie w oparciu o przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, czy skarżąca na skutek nabycia prawa do renty socjalnej z dniem [...] października 2009 r. utraciła status osoby bezrobotnej, jeśli tak, to w jakiej dacie, czy utraciła prawo do pobierania stypendium stażowego, w jakiej dacie. Przy tego rodzaju rozważaniach należy mieć na uwadze orzecznictwo sądów administracyjnych w tym zakresie, m.in. wyrok NSA z dnia 27 listopada 2007 r. w sprawie I OSK 695/07 ("fakt, że wskutek przyznania wstecznie renty, nienależnym staje się uprzednio pobrany przez bezrobotnego zasiłek dla bezrobotnych, nie oznacza, że zniweczony został ukształtowany wcześniej stosunek prawny kreujący status bezrobotnego"), wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 25 lipca 2007 r. w sprawie II SA/Go 336/07 (" nabycie prawa rentowego wstecz względem uprzedniego skutecznego nabycia statusu osoby bezrobotnej, nie może strony tego przywileju pozbawić"), wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 17 stycznia 2007 r. w sprawie II SA/Go 560/06 (przyznanie uprawnionemu przez ZUS renty za okres, w którym był bezrobotnym z prawem do zasiłku stanowi wyłącznie podstawę do rozliczenia pobranego zasiłku z przyznaną rentą na podstawie art. 78 ustawy o promocji zatrudnienia).