Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1086/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Przejęcie mienia
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 16, art. 107 § 3, art. 145 § 1, art. 145a, art. 145b, art. 148 § 1, art. 149 § 3, art. 156 § 1 pkt2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt Sędziowie WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2015 r. sprawy ze skargi Burmistrza Miasta [...] na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...], po powtórnym rozpatrzeniu wniosku Burmistrza Miasta [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] września 2009 r. stwierdził nieważność orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] sierpnia 1947 r. uchylającego orzeczenie Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w [...] z dnia [...] lipca 1946 r. i orzekającego, że nieruchomość miejska "[...]" "[...]" gmina [...], powiat [...], o obszarze ogólnym 24 ha 4500 m2 podpadała po działanie dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (t.j. z 1945 r. Dz. U. Nr 3, poz. 13) w części dotyczącej gruntów o łącznej powierzchni 6,0091 ha oraz stwierdził, że wymienione wyżej orzeczenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] sierpnia 1947 r. zostało wydane z naruszeniem prawa w części dotyczącej gruntów o łącznej powierzchni 17,5284 ha.

Wnioskiem z dnia 13 września 2010 r. Burmistrz Miasta [...] wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2009 r., powołując jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 1 i 5 kpa.

Po rozpatrzeniu złożonego wniosku Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2009 r. Po rozpatrzeniu wniosku Burmistrza Miasta [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia z dnia [...] lutego 2012 r. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 czerwca 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 630/12, po rozpoznaniu skargi Miasta [...] uchylił postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2012 r. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 2293/12, uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę po ponownego rozpoznania sądowi I instancji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 października 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1184/14 ponownie uchylił postanowienie Ministra z dnia [...] marca 2012 r. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd wyjaśnił, że zobowiązany był do uchylenia zaskarżonego postanowienia, ponieważ zostało ono wydane z naruszeniem przepisu o wyłączeniu pracownika organu (art. 24 § 1 pkt 5 kpa).

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi ponownie rozpatrując sprawę postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] lutego 2012 r., wskazując, że wnioskodawca w żaden sposób nie wykazał, że wniosek o wznowienia postępowania złożył w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedział się o wystąpieniu przesłanek warunkujących wznowienie postępowania, podczas gdy to na wnioskodawcy ciąży obowiązek dostarczenia dowodów potwierdzających datę powzięcia informacji o istnieniu przesłanki do wznowienia.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, Burmistrz Miasta [...] wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skarżący przytoczył (na 6 stronach) szereg istniejących według niego rozbieżności danych zawartych w decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków miasta [...] oraz postawił zarzut nieuwzględnienia przez Ministra przy rozpatrywaniu sprawy wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych wywołanych przez powołane w skardze decyzje. Skarżący podniósł również zarzut nieodniesienie się przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do wykazywanych przez wnioskodawcę błędów w decyzji z [...] września 2009 r. oraz niepodjęcia postępowania w celu jej sprostowania. Skarżący wyjaśnił, że w jego ocenie domaganie się przez Ministra dowodu na to, że dotrzymał on miesięcznego terminu na złożenie wniosku jest "irracjonalne", a jedynym dowodem w tej kwestii jest "oświadczenie Gminy Miasto [...]". W tej sytuacji strona skarżąca zarzuciła Ministrowi również złamanie wyrażonych w Kodeksie postępowania administracyjnego zasad postępowania, tj. zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej i zasady uwzględnienia interesu społecznego i interesu obywateli.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi na postanowienie o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego.

Na wstępie wyjaśnić należy, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną jest postępowaniem nadzwyczajnym. Warunkiem skutecznego wszczęcia takiego postępowania jest: powołanie się na jedną z przesłanek wznowienia postępowania wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1-8, art. 145a lub art. 145b kpa oraz złożenie wniosku o wznowienie postępowania w terminie przewidzianym w art. 148 § 1 kpa lub odpowiednio w art. 145a § 2 i art. 145b § 2 kpa.

W niniejszej sprawie strona skarżąca powołała się we wniosku o wznowienie postępowania z dnia 13 września 2010 r. na przepis art. 145 § 1 pkt 1 i 5 kpa, które stanowią, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe ewentualnie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Zgodnie zaś z art. 148 § 1 kpa, podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Oznacza to, że samo złożenie wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego nie wszczyna postępowania wznowieniowego. Podanie o wznowienie postępowania wszczyna bowiem postępowanie wstępne, które powinno się zakończyć załatwieniem sprawy w sposób przewidziany w art. 149 kpa. Do zakresu wstępnego badania należy natomiast ocena, czy podanie zostało złożone w terminie przewidzianym w art. 148 § 1 lub § 2 kpa oraz czy wnioskodawca powołał się na przesłankę wymienioną w art. 145 § 1 (145a, 145b) kpa.

W rozpatrywanej sprawie strona skarżąca domagała się wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2009 r. stwierdzającą nieważność orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] sierpnia 1947 r. (uchylającego orzeczenie Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w [...] z dnia [...] lipca 1946 r. i orzekającego, że nieruchomość miejska "[...]" "[...]" gmina [...], powiat [...], o obszarze ogólnym 24 ha 4500 m2 podpadała po działanie dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej) w części dotyczącej gruntów o łącznej powierzchni 6,0091 ha oraz stwierdzająca, że wymienione wyżej orzeczenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 1947 r. zostało wydane z naruszeniem prawa w części dotyczącej gruntów o łącznej powierzchni 17,5284 ha.

Jak wynika z akt sprawy żadna ze stron w ustawowym terminie nie zaskarżyła niniejszego rozstrzygnięcia do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Ostateczna decyzja z dnia [...] września 2009 r. została doręczona Burmistrzowi Miasta [...] w dniu 5 października 2009 r. W tym zatem dniu strona dowiedziała się o danej decyzji, tj. powzięła wiadomość o istnieniu decyzji i zawartym w niej merytorycznym rozstrzygnięciu. Wniosek z dnia 13 września 2010 r. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia [...] września 2009 r. został natomiast złożony dopiero po upływie prawie roku od dnia, w którym strona skarżąca dowiedziała się o istnieniu decyzji i zawartym w niej merytorycznym rozstrzygnięciu, czyli w dniu 15 września 2010 r. (data stempla pocztowego na kopercie wniosku).

Wyjaśnić należy, że strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Strona musi więc udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Nie wystarczy tutaj uprawdopodobnienie. Wszczęcie bowiem postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek strony pomimo uchybienia terminowi stanowiłoby rażące naruszenie prawa, a to z uwagi na naruszenie ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej, wyrażonej w art. 16 kpa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 1995 r., sygn. akt SA/Wr 1164/95). Uchybienie zatem terminowi do złożenia podania o wznowienie postępowania jest podstawą do wydania przez organ postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa), jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Temu obowiązkowi w rozpatrywanej sprawie strona skarżąca nie sprostała, powołując się w tym zakresie (w piśmie z dnia 17 lutego 2012 r.) jedynie na okoliczność, że "liczba nieprawidłowości w wydanej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (...) z dnia [...] września 2009 r. jest wystarczającą podstawą do wznowienia postępowania", zaś wniosek został złożony "niezwłocznie" po "zakończeniu analizy decyzji" i "wykryciu ostatniej nieprawidłowości". Przy czym równocześnie strona skarżąca stwierdziła, że "na potwierdzenie takiego oświadczenia niestety nie można przedstawić żadnego dokumentu". Takie wyjaśnienia są zaś niewystarczające do uznania zachowania przez stronę skarżącą ustawowego terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania administracyjnego. Strona występująca z wnioskiem o wznowienie postępowania powinna bowiem zadbać o dowody potwierdzające, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przez upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia.

Wobec zatem złożenia wniosku o wznowienie postępowania z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 kpa organ obowiązany był odmówić wznowienia postępowania, na podstawie art. 149 § 3 kpa, co też zasadnie w niniejszej sprawie uczynił.

Dodatkowo ze względu na postawione w skardze zarzuty merytorycznie w całości dotyczące kwestii prawidłowości decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2009 r. wyjaśnić należy, że w przypadku niezachowania miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania prowadzenie dalszego postępowania zmierzającego do merytorycznego rozpatrzenia sprawy jest niedopuszczalne.

Podkreślić raz jeszcze należy, że przystąpienie do rozpoznania sprawy wznowieniowej w wypadku niedotrzymania przez wnioskodawcę ustawowego terminu do złożenia wniosku i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty jest dotknięte wadą nieważnościową (art. 156 § 1 pkt 2 kpa) wobec rażącego naruszenia przepisu art. 148 § 1, przewidującego, że tylko wniosek złożony w terminie należy uznać za dopuszczalny (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 2043/12).

Podsumowując Sąd uznał, że z analizy akt sprawy wynika, że postępowanie zakończone zaskarżonym postanowieniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2015 r. zostało przeprowadzone z zachowaniem reguł postępowania określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Materiał dowodowy w sprawie został dostatecznie zebrany i przeanalizowany. Wyjaśnione zostały także wszystkie okoliczności istotne dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia. Także w zgodzie z treścią art. 107 § 3 kpa Minister przedstawił swoje stanowisko w uzasadnieniu ponownie wydanego rozstrzygnięcia, które dostatecznie odzwierciedla rację decyzyjną i wyjaśnia tok rozumowania organu, który prowadził do zastosowania konkretnego przepisu prawa do rzeczywistej sytuacji faktycznej zaistniałej w rozpatrywanej sprawie. Minister w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia prawidłowo wskazał również fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W tej sytuacji Sąd uznał za niezasadne wszystkie postawione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przez Ministra powołanych przepisów i zasad postępowania administracyjnego.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.