Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1279/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) WSA Emilia Lewandowska Protokolant starszy referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2016 r. sprawy ze skargi J. A., A. A. i D. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. A., D. Z. i A. A., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości.

Decyzja Kolegium zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Pismem z dnia [...] marca 2015 r. Wójt Gminy [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie podziału nieruchomości położonych we wsi [...], oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr [...] w związku z realizacją celu publicznego, tj. wydzieleniem gruntów pod poszerzenie drogi gminnej, ulicy [...].

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] Wójt Gminy [...] pozytywnie zaopiniował zaproponowany wstępny projekt podziału nieruchomości i stwierdził, że projekt podziału jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi [...],[...],[...] i [...] zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego, nr 76, poz. 2443).

Ww. decyzją z dnia [...] marca 2016 r.Wójt Gminy [...] zatwierdził podział nieruchomości położonych we wsi [...], oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków jako działki [...], w ten sposób, że w wyniku podziału powstaną następujące nowe działki:

1) położone na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną MN1: nr [...] o powierzchni [...] ha, [...] o powierzchni [...] ha, [...] opowierzchni [...] ha, [...] o powierzchni [...] ha, [...] o powierzchni [...] ha, [...] o powierzchni [...] ha, [...] o powierzchni [...] ha, [...] opowierzchni [...] ha, [...] o powierzchni [...] ha;

2) położone na terenie przeznaczonym pod drogę gminną, lokalną [...]: nr [...] o powierzchni [...] ha, [...] o powierzchni [...] ha, [...] o powierzchni [...] ha, [...] o powierzchni [...] ha, [...] o powierzchni [...] ha, [...] o powierzchni [...] ha, [...] o powierzchni [...] ha, [...] o powierzchni [...] ha, [...] o powierzchni [...] ha.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że podział powyżej oznaczonych nieruchomości dokonuje się z urzędu dla realizacji niezbędnego celu publicznego tj. wydzielenia gruntów pod poszerzenie drogi gminnej lokalnej oznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem [...]. Wydzielnie działek nr [...] jest niezbędne dla dla urządzenia drogi oraz budowy infrastruktury technicznej ulicy [...]. Podział jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uchwalonego uchwałą Rady Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...]. Przy czym opracowany przez geodetę uprawnionego K. K. projekt podziału nieruchomości spełnia wymogi formalne a dokumentacja została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartortograficznego w [...] za nr ewidencyjnym [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r.

Odwołanie od decyzji Wójta wnieśli J. A., D. Z. i A. A.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpoznaniu odwołania, ww decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium wskazało, że w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 782 ze zm., dalej u.g.n.). Organ odwoławczy, przytaczając treść art. 93 ust. 1 u.g.n. oraz art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 199 ze zm.) podniósł, że lokalizacja drogi gminnej następuje w planie zagospodarowania przestrzennego gminy. Następnie podniósł, że w myśl art. 93 ust. 4 u.g.n. zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, z wyjatkiem podziałów o których mowa w art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Wydanie postanowienia w tym zakresie stanowi jeden z etapów podziału nieruchomości, natomiast zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości następuje w drodze decyzji. Jak wynika z postanowienia Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. zaproponowany projekt podziału nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi [...],[...],[...] i [...] zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...]. Powyższe postanowienie nie zostało zaskarżone, funkcjonuje w obrocie prawnym i jest obowiązujące – tym samym wiążące dla organów administracji. Postanowienie jest podstawą wydania decyzji zatwierdzającj podział. Zgodnie z ww. planem powyższe działki leżą na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, oznaczonej symbolem MN1 oraz w części na terenie drogi dojazdowej lokalnej ul. [...], oznaczonym symbolem [...]. Analiza zapisów planu zagospodarowania wykazała, że proponowany podział jest zgodny z planem. W niniejszej sprawie postępowanie o podział nieruchomości zostało wszczęte z urzędu na podstawie art. 97 ust. 3 pkt 1 u.g.n., z uwagi na fakt, że podział ten jest niezbędny do realizacji celu publicznego - wydzielenie gruntu pod poszerzenie drogi publicznej. Cel ten mieści się w celach publicznych wskazanych w art. 6 u.g.n.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium podniosło, że zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. może odnieść skutek tylko wówczas gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucone uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Odwołujący się nie wskazali tych czynności. Ponadto Kolegium stwierdziło, że organ I instancji (wbrew zarzutom odwołujących się) ustalił wszystkie strony postępowania oraz doręczył im zaskarżoną decyzję. Jednocześnie ustosunkowując się do zarzutu braku uzgodnień co do wysokosci należnego odszkodowania, o którym mowa w art. 98 ust. 3 u.g.n. organ wyjaśnił, że przepis ten nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli J. A., D. Z. i A. A., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Skarżący kwestionowanemu rozstrzygnięciu Kolegium zarzucili naruszenie:

1) art. 106 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego niezastosowanie i nieuzgodnienie z właścicielami działek wysokości odszkodowania należnego im w zamian za wydzielenie działek niezbędnych do poszerzenia istniejącej drogi ul. [...];

2) art. 10 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego niezastosowanie i nie zawiadomienie stron o możliwości wglądu do akt sprawy przed wydaniem decyzji w sprawie;

3) art. 7 w zw. z art. 9 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez ich niezastosowanie i nie uwzględnienie w planach rozwoju gminy zdania mieszkańców nieruchomości przylegających do projektowanej do poszerzenia drogi gminnej ul. [...].

Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Skarga jest nieuzasadniona.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zatwierdzenie podziału nieruchomości położonych we wsi [...], oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr: [...] posiadających urządzone księgi wieczyste (z wyłączeniem działki [...]), polegającego na wydzieleniu działek nr [...] niezbędnych dla realizacji celu publicznego wymienionego w art. 6 ust. 1 u.g.n.

Kwestie podziału nieruchomości regulują przepisy powoływanej ustawy o gospodarce nieruchomościami zamieszczone w Rozdziale 1 "Podziały nieruchomości" stanowiącym część Działu II "Wykonywanie, ograniczanie lub pozbawianie praw do nieruchomości". Zamieszczony tam art. 93 ust. 1 u.g.n. ustanawia generalną zasadę, że w przypadku obowiązywania na danym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podział nieruchomości jest możliwy pod warunkiem zgodności z ustaleniami planu. Niezależnie jednak od ustaleń planu miejscowego podział nieruchomości może nastąpić tylko w celach wymienionych w art. 95 u.g.n. Podział nieruchomości możliwy jest w postępowaniu wszczynanym na wniosek mającego w tym interes prawny (art. 97 ust. 1) lub z urzędu (art. 97 ust. 3-5), to jest wtedy gdy jest on niezbędny dla realizacji celów publicznych (art. 97 ust. 3 pkt 1), bądź gdy nieruchomość stanowi własność gminy i nie została oddana w użytkowanie wieczyste (art. 97 ust. 3 pkt 2). Przesłanka niezbędności oraz przepis art. 7 k.p.a. nakładają na organ właściwy w sprawach podziału obowiązek wyważenia dwóch przeciwstawnych sobie interesów: interesu publicznego (interesu społeczności lokalnej w urządzeniu i korzystaniu np. z poszerzonej drogi publicznej) i słusznego interesu strony (właściciela dzielonej nieruchomości). Z kolei odnosząc się do zagadnienia ustalania momentu, w którym nieruchomość staje się niezbędna na cel publiczny, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 sierpnia 2009 r. (I OSK 10/09, Lexis.pl nr 2475073) wyraził pogląd, że nieruchomość staje się niezbędna na cel publiczny w chwili wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym dokonano ustaleń co do przebiegu drogi publicznej. Podobny pogląd wyraził także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 lutego 2012 r. (I OSK 274/11, Lexis.pl nr 3892319).

W odniesieniu do niniejszej sprawy w pierwszej kolejności wskazać należy, że nieruchomości, których dotyczy postępowanie objęte są planem zagospodarowania przestrzennego (Uchwała nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r.) i znajdują się na terenie oznaczonym symbolami: MN1 – tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz w części na terenie drogi dojazdowej lokalnej ul. [...], oznaczonym symbolem [...]. Zatem, podział przedmiotowej nieruchomości jest zgodny z ustaleniami planu miejscowego (art. 93 ust. 1 u.g.n.) i jest realizowany dla inwestycji o celu publicznym, bowiem część ww. działek jako niezbędne dla tego celu (po podziale działki nr [...]) ma być wykorzystywana pod poszerzenie drogi gminnej, lokalnej – ul. [...]. Po drugie zgodność ta została potwierdzona postanowieniem Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., który pozytywnie zaopiniował zaproponowany wstępny projekt podziału nieruchomości. Postanowienie to nie zostało przez skarżących zakwestionowane i pozostaje w mocy.

W konsekwencji stwierdzić należy, że przepisy na podstawie, których wydano decyzję organu I instancji utrzymaną w mocy przez Kolegium, tj. art. 96 ust. 1 i art. 97 ust. 3 pkt 1 u.g.n. nie zostały przez organy naruszone albowiem w sprawie zostały spełnione przesłanki warunkujące dokonanie podziału z urzędu a podział nieruchomości jest niezbędny do realizacji celu publicznego.

Prawidłowo także Kolegium stwierdziło, że w przedmiotowej sprawie nie może mieć zastosowanie art. 98 ust. 3 u.g.n. Przepis ten bowiem wyraźnie wskazuje, że właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a organem jednakże dotyczy to działek gruntu, o których mowa w ust. 1, czyli wydzielonych pod poszerzenie istniejących dróg publicznych z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela. W niniejszej sprawie podział nastąpił z urzędu.

Wbrew zarzutom skargi w sprawie nie ma także zastosowania art. 106 u.g.n. Komentowany artykuł reguluje bowiem kwestie wypłaty odszkodowań z tytułu pomniejszenia powierzchni nieruchomości objętych scaleniem i podziałem o powierzchnię niezbędną do wydzielenia działek gruntu pod nowe drogi lub pod poszerzenie dróg istniejących oraz za urządzenia, których właściciele lub użytkownicy wieczyści nie mogli odłączyć od gruntu, oraz za drzewa i krzewy znajdujące się na tych nieruchomościach, a także kwestie dopłat z tytułu niezachowania w stosunku do konkretnego uczestnika zasady ekwiwalentności w zakresie powierzchni nieruchomości objętej postępowaniem w sprawie scalenia i podziału oraz w jego wyniku przyznanej. Czyli, przepis ten ma zastosowanie w procesie scalania i podziału nieruchomości. Takim postępowaniem nie były zaś objęte nieruchomości, których dotyczy decyzja zatwierdzająca podział z dnia [...] marca 2016 r. (zob. Ewa Bończak-Kucharczyk w: Komentarz do art.106 ustawy o gospodarce nieruchomościami, Lex 2014, Konrad Marciniuk w: Komentarz do art.106 ustawy o gospodarce nieruchomościami WK 2015).

Jednocześnie, w ocenie Sądu, brak powiadomienia strony o treści art. 10 § 1 k.p.a. przed wydaniem decyzji niewątpliwie wpływa na pełną realizację praw wynikających z tego przepisu, jednakże jak słusznie Kolegium wskazało, w orzecznictwie sądowoadminisatrcyjnym przyjmuje się, że zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. wyroki NSA: z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05, publ. ONSAiWSA 2006 r., Nr 6, poz. 157 i z dnia 16 października 2007 r., sygn. akt I OSK 1192/06, publ. LEX nr 427561). Tymczasem skarżący zarówno w odwołaniu, jak i w skardze w żaden sposób nie wskazali, by naruszenie art. 10 k.p.a. mogło mieć jakikolwiek wpływ na wynik postępowania, co czyni ten zarzut nieusprawiedliwionym. Dlatego zarzut ten, zawarty w skardze, nie może być skuteczny.

Podsumowując Sąd uznał, że organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo rozpatrzyły stan faktyczny sprawy oraz szczegółowo wyjaśniły motywy jakimi się kierowały przy jej rozstrzyganiu. Uzasadniły przy tym swoje stanowisko - zyskując aprobatę Sądu.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718)., orzekł jak w sentencji wyroku.