Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 187/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: Art. 145 par. 1 lit. b
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie NSA Grażyna Danielec SO del. Janusz Bociąga (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 13 grudnia 2011r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącego kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

B. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na ostateczną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 13 grudnia 2011 r. Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2011 r. znak: [...] orzekającą o wprowadzeniu zmian danych w operacie ewidencyjnym, prowadzonym dla obrębu F, gmina K, na podstawie danych z operatu pomiarowego, przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 2 maja 2011 r. pod nr [...] Skarżący decyzji zarzucił naruszenie prawa przez skierowanie decyzji do osoby nieżyjącej w dacie jej doręczenia tj. do H. K. zmarłej w dniu 08.11.2011 r. co stanowi według skarżącego rażące naruszenie prawa art. 156 § 1 pkt 2 i 7 kodeksu postępowania administracyjnego, oraz zarzucił naruszenie prawa materialnego a w szczególności § 44 ust. 2, § 45 i 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 poz. 454), dalej zwanym Rozporządzeniem, co stanowi przesłankę do uchylenia zaskarżonej decyzji, Wniósł, również o uchylenie poprzedzającej decyzji Starosty z dnia [...] 2011 r. znak [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] 2011 r. została skierowana do osoby nieżyjącej H. K. Skierowanie decyzji do osoby nieżyjącej, stanowi rażące naruszenie prawa, art. 156 § 1 pkt. 2 i 7 kpa. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego winien w przedmiotowej sprawie ustalić nowy krąg osób będących stronami w sprawie przy uwzględnieniu następców prawnych zmarłej H. K. Organ w przedmiotowej sprawie tego nie zrobił, tym samym zachodzi nieważność zaskarżonej decyzji.

Skarżący zarzuca naruszenia prawa materialnego przez organy obu instancji w odniesieniu do przepisów § 44 ust. 2, § 45 i 46 Rozporządzenia. Organy w uzasadnieniach podnoszą iż na Staroście ciąży obowiązek wynikający zarówno z ustawy - prawo geodezyjne i kartograficzne, jak i rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków do realizacji ciągłego procesu aktualizacji operatu ewidencyjnego. Zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie zaistniały dwa operaty ewidencyjne kształtujące dane w zakresie powierzchni i przebiegu granic działek objętych zakresem postępowania, przy sprzeczności zawartych w nich tychże danych. Starosta nie wykazując zasadności w tym zakresie dokonał w bazie danych ewidencyjnych zmian, które określił jako aktualizacja, z jednoczesną korektą przebiegu granic nieruchomości oznaczonej jako działki [...], [...], [...], [...], którą zrealizował na zlecenie Starosty geodeta W. K.

Tym samym organ l instancji sam stworzył dokumenty mające być podstawą aktualizacji ze skutkiem zmiany danych w ewidencji gruntów. § 46 Rozporządzenia określa kategorie dokumentów stanowiących podstawę wprowadzenia zmian w ewidencji, gdzie w ocenie skarżącego wytworzone dokumenty wymogów wpisu do zmian w ewidencji nie spełniają. Procedura aktualizacji, mająca charakter rejestrowy, jest procedurą sformalizowaną w zakresie dokumentów stanowiących podstawę zmienionego wpisu.

Zdaniem skarżącego w sprawie wskutek dokonanej zmiany wpisu zaistniały zmiany własnościowe poprzez odmienne od istniejących określenie granic prawnych. Istniejący spór pomiędzy stronami granic własności winien być rozstrzygany w postępowaniu w drodze cywilnego sporu o własność, bądź w postępowaniu cywilnym rozgraniczeniowym, a nie może być rozstrzygany w drodze aktualizacji ewidencji gruntów. Organ ewidencyjny nie może przypisywać kompetencji organów sądowniczych, kształtujących stan prawny ustalający granice własności.

W przedmiotowej sprawie zdaniem skarżącego zachodzi spór o prawo własności części granicznych nieruchomości, którego rozstrzygnięcie przekracza zakres wyznaczony ustawą dla procedury aktualizacji ewidencji, a wymaga wyjaśnienia w postępowaniu sądowym.

Organ w odpowiedzi na skargę przyznał, że istotnie faktem jest, że zaskarżona decyzja została skierowana do H. K., osoby nieżyjącej zmarłej w dniu 8 listopada 2011 r. Organ zawiadomieniem z dnia 26 października 2011 r. informował strony postępowania, że w terminie do dnia 14 grudnia 2011 r. zostanie rozpoznane odwołanie B. K. Skarżący nie poinformował jednak organu administracji o śmierci żony, Zawiadomienie do H. K. zostało odebrana przez jej córkę bez adnotacji o śmierci H. K., świadczy o tym zwrotne poświadczenie odbioru. Organ odnosząc się natomiast do zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia spisów prawa materialnego zauważył, iż dokumentacja geodezyjno-kartograficzna zawarta w operacie pomiarowym przyjętym do państwowego zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego w dniu 2 maja 2011 r. pod nr [...] (ETAP II) stanowi podstawę do wyeliminowania dotychczasowych błędnych ewidencyjnych działki nr [...] graniczącej z działkami nr [...],[...],[...] dotyczących przebiegu granic i ich powierzchni i do zarejestrowania tych zmian w operacie ewidencyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest częściowo uzasadniona. Stosownie do przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi 9 dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) w związku z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1261 z późn zm.) przedmiot kontroli działalności administracji publicznej wywołanej skargą, stanowi zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Sprawując tę kontrolę zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- dalej p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną W myśl przepisu art. 145 § 1 pkt. 1 p.p.s.a., Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

W sprawie zachodzą podstawy uchylenia decyzji opisane w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Zgodnie z przepisem art. 61 § 4 kpa, o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Przepis ten naruszony został we odniesieniu do niektórych spadkobierców H. K., zmarłej w trakcie postępowania, która była stroną postępowania.

Rzeczywiście organ nie miał informacji o tym, iż współwłaścicielka działki, odnośnie której toczy się postępowanie, H. K. nie żyje. Organ odwoławczy wydał decyzję także w stosunku do tej strony postępowania. Niewątpliwie niektórzy spadkobiercy H. K. nie byli powiadomieni o toczącym się postępowaniu administracyjnym i nie doręczono im decyzji organu odwoławczego, a stronami postępowania winni być jej następcy prawni. Krąg spadkobierców ustalono dopiero w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego, co oczywiście nie sanowało uchybienia postępowania administracyjnego w tym zakresie.

Przepis art. 7 kpa wiąże zasadę praworządności z obowiązkiem organu administracyjnego do kontroli przestrzegania prawa przez strony i innych uczestników postępowania, co należy wiązać z faktem, że konsekwencje naruszenia zasady praworządności obarczają wyłącznie organ administracji publicznej i nawet wtedy, gdy przyczyną wadliwości postępowania lub decyzji są zachowania uczestników postępowania. Z tego względu organ administracji powinien nie tylko sam przestrzegać prawo, lecz zapobiegać naruszeniom prawa przez strony i innych uczestników postępowania.

Niewątpliwie organ odwoławczy w niniejszej sprawie nie miał sam możliwości uzyskać informacji o śmierci strony, ale strony także nie musiały mieć wiedzy, że o tym fakcie muszą bezzwłocznie zawiadomić organ. Dodatkowo należy zauważyć, że zawiadomienie z dnia 26 10 2011 r. informujące strony, że w terminie do dnia 14 grudnia 2011 r. zostanie rozpatrzone odwołanie B. K., skierowane i między innymi do H. K. zostało dostarczone na adres strony w przeddzień śmierci, zatem nie mogło zawierać adnotacji na zwrotnym poświadczeniu o śmierci, co organ błędnie podnosi w odpowiedzi na skargę. W tych warunkach faktycznych wydanie decyzji przez organ odwoławczy nastąpiło z naruszeniem prawa, która w świetle art. 145 § 1 pkt 4 kpa daje podstawę do wznowienia postępowania. Skarżący błędnie upatruje w tym zakresie rażącego naruszenie prawa.

Natomiast Sąd nie podziela stanowiska skarżącego odnośnie naruszenia prawa materialnego § 44 pkt 2, § 45 i § 46 Rozporządzenia. Należy zaakceptować stanowisko prawne organów, iż w postępowaniu ewidencyjnym w ramach aktualizacji operatu ewidencji gruntów dopuszczalne jest usuwanie błędów i omyłek ewidencji, pod warunkiem iż nie pozostaje to w sprzeczności ze stanem prawnym. Przepis art. 46 ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia przewiduje, iż podstawę wprowadzenia zmian w ewidencji stanowić mogą opracowania geodezyjne i kartograficzne, przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierające wykazy zmian danych ewidencyjnych. Jest to samoistna podstawa prawna i nie ma racji skarżący, organy w tym zakresie nie mają samodzielnych uprawnień. Organy mogą działać z urzędu i aktualizować ewidencje, między innymi wprowadzać zmiany wynikające z opracowań geodezyjnych i kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kart6ograficznego, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. W przedmiotowej sprawie organy nie zmieniły podmiotowego stanu prawnego, jedynie w oparciu o dokumenty źródłowe uaktualniły przebieg granic między działkami. Oczywiście zmiana przebiegu granic nie wyklucza postępowania sądowego w zakresie własności, zasiedzenia, rozgraniczenia, o ile takie spory pomiędzy właścicielami działek nastąpią. Operat pomiarowy przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 2 maja 2011 r. pod nr [...] stanowi podstawę do wyeliminowania dotychczasowych błędnych danych ewidencyjnych działki nr [...] graniczącej z działkami nr [...], [...], [...] w zakresie przebiegu granic i ich powierzchni. Prawidłowe jest stanowisko organu, że dokumentacja zawiera jednoznaczne dane ewidencyjne określające zmianę u granicy działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...] wykazanych w obowiązującym operacie ewidencyjnym - mapie ewidencyjnej w skali 1:2000, powstałej na skutek odtworzenia granicy prawnej objętej aktami własności ziemi Nr [...], [...], [...], [...]. Kwestionowanie przez skarżącego (współwłaściciela działki nr [...] objętej księgą wieczystą [...]) zmiany konfiguracji i powierzchni działek nr: [...], [...], [...], [...] wynikającej jedynie z informatycznego odtworzenia wspólnego odcinka określonego punktami załamania granicy nr [...], [...], [...], [...] przebiegu granicy prawnej objętej aktami własności ziemi i potwierdzonego materiałem źródłowym, którym jest dawna mapa katastralna w skali 1:2880 nie jest zasadne. Pole powierzchni działek wynika z przebiegu ich granic jednoznacznie określonymi wartościami współrzędnych punktów granicznych, a nie odwrotnie. Zasadę tę normują przepisy prawne zawarte w § 61 i § 62 Rozporządzenia. Przyjęcie przez organy ewidencyjne trybu postępowania administracyjnego w celu wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów zmian mających doprowadzić ewidencję do stanu zgodnego z prawem obligowało do zebrania materiału dowodowego w niezbędnym zakresie i poczynienia ustaleń w oparciu o cały zebrany materiał (art. 7, 77 kpa). Organy zgromadziły odpowiednie dowody do prawidłowego rozstrzygnięcia. Wskazały w uzasadnieniu proces dochodzenia do prawidłowych granic, dowody na których się oparto. Wykazały, że taki a nie inny przebieg granice jest prawidłowy dla przedmiotowych działek. Wskazały także źródło, z którego te zmian pochodzą, parcele katastralne odpowiadające poszczególnym działkom. Operat pomiarowy jest prawidłowy zawiera pełny opis zmian, realizuje wymogi określone w Rozporządzeniu, w tym także w przepisie § 46 ust 3 pkt 6, który wprowadza obowiązek określenia danych ewidencyjnych, które uległy zmianie, z wyszczególnieniem danych dotychczasowych. W ocenie Sądu organy prawidłowo zgromadziły materiał dowodowy i prawidłowo go oceniły. Zarzut naruszenia prawa materialnego jest bezzasadny. Organ rozpoznając ponownie sprawę prawidłowo ustali strony postępowania i rozstrzygnie spraw mając na uwadze powyższe wskazania. Podstawna prawną wyroku jest art. 145 § 1 lit. b p.p.s.a.