Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1807/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Konrad Łukaszewicz, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 września 2020 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz A. S. 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.- [...] (dalej: "organ administracji", "Zakład" lub "ZUS") z [...] lipca 2019 r., znak [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. z [...] lutego 2018 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia składek na ubezpieczenia społeczne.

Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.

Pismem z [...] grudnia 2017 r. A. S. (dalej: "Strona", "Skarżący" lub "Wnioskodawca") złożył do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. wniosek o umorzenie zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek. W motywach wskazał na trudną sytuacją materialną oraz rodzinną. Organ administracji wezwał Wnioskodawcę do dostarczenia wypełnionego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby niebędącej przedsiębiorcą oraz PIT 37, PIT 38, PIT 40a za ostatni rok. Skarżący odpowiedział na wezwanie.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego ZUS decyzją z [...] lutego 2018 r. odmówił umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika składek, osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek oraz odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych w łącznej kwocie [...] zł. Jednocześnie odmówił umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek w łącznej kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia ZUS wskazał, że w okresie od [...] stycznia 1999 r. do [...] października 2003 r. Wnioskodawca prowadził działalność gospodarczą. W tym okresie nie wywiązywał się z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia z tytułu jej prowadzenia oraz składek za zatrudnionych pracowników. ZUS wskazał, że ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że Wnioskodawca jest rencistą i z tego tytułu otrzymuje świadczenie w kwocie [...] zł netto miesięcznie, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i nie korzysta z pomocy OPS. W dalszej części uzasadnienia ZUS powołał przepisy będące podstawą wydanego rozstrzygnięcia. Wyjaśnił, że należności Wnioskodawcy są przedmiotem przymusowego dochodzenia prowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w C.. Postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone [...] września 2016 r., w związku z zawartą umową o rozłożeniu należności na raty. Naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Z tych powodów nie ustalono istnienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Uniemożliwiło to pozytywne rozstrzygnięcie wniosku Skarżącego na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 266), dalej: "u.s.u.s." i wydanie decyzji o umorzeniu należności na tej podstawie. Do Wnioskodawcy, zdaniem organu administracji, nie miała również zastosowania przesłanka wskazana w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141 poz. 1365), dalej: "rozporządzenie", ponieważ Skarżący nie prowadzi już działalności gospodarczej. Organ stwierdził również, że Strona nie przedstawiła żadnych dokumentów, które potwierdziłyby okoliczności, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia. ZUS wskazał, że sytuacja materialna Wnioskodawcy jest trudna, jednakże stan ten nie ma charakteru trwałego, pozwalającego na podjęcie pozytywnej decyzji w zakresie umorzenia. Podkreślono przy tym, że nie zasługuje na akceptację sytuacja, kiedy zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek miałyby być umorzone, natomiast uiszczane w ratach miałyby być należności na rzecz osoby cywilnoprawnej (Banku). Zarówno zaległości Banku, jak i dług składkowy mogą być dochodzone z pobieranego przez Wnioskodawcę świadczenia rentowego, zatem przyznawanie prymatu długowi cywilnoprawnemu jest nieuzasadnione. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W wyniku jego rozpatrzenia ZUS decyzją z [...] maja 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając dokonane ustalenia za słuszne i zgodne pod względem faktycznym i prawnym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie jego sprawy. Wskazał na swoją trudną sytuację zdrowotną, materialną i życiową. Podkreślił, że nie miał świadomości powstałych zaległości, nie otrzymywał od ZUS żadnej informacji na temat jakichkolwiek nieprawidłowości w opłacaniu składek przez co nie miał możliwości uregulowania swojej sytuacji i dokonania wymaganych wpłat.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 listopada 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 1135/18 uchylił decyzję z [...] maja 2018 r. z powodu wydania jej z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem Sądu organ nie ocenił rzetelnie i wnikliwie faktycznych, aktualnych możliwości płatniczych Strony. Zawarte w uzasadnieniu decyzji stwierdzenie, że nie zostały spełnione przesłanki umorzenia przedmiotowych należności w kontekście przedstawionej przez Stronę sytuacji majątkowej i życiowej, pozostały w logicznej sprzeczności ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. W tym zakresie Sąd podzielił zarzuty skargi, że przedstawione przez Skarżącego fakty wymagały od organu pogłębionej refleksji w tym przedmiocie. Sąd zwrócił uwagę, że organ administracji całkowicie pominął sytuację zdrowotną Skarżącego w kontekście przesłanek określonych w § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia, na którą Skarżący wskazał w odwołaniu od decyzji. W tym zakresie ZUS w odniesieniu do przesłanek określonych w § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia stwierdził, że pobieranie przez Skarżącego świadczenia rentowego oznacza, że przesłanka określona w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia nie ma zastosowania. Natomiast oceniając sytuację materialną Skarżącego Zakład stwierdził, że wydatki miesięczne, w łącznej kwocie przekraczającej wysokość świadczenia rentowego (co wynika z zsumowania przedstawionych w uzasadnieniu decyzji kwot wydatków) nie uzasadniają spełnienia przesłanki określonej w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia.

Sąd przypomniał, że decyzja uznaniowa może być uchylona przez sąd w przypadku stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Tego rodzaju naruszenia miały miejsce w rozpoznawanej sprawie, organ pozostawił bowiem poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez Stronę pomijając istotny dla rozstrzygnięcia fakt złego stanu zdrowia Skarżącego. Natomiast oceny sytuacji materialnej w kontekście przesłanki określonej w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia dokonał wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego.

W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy nie został właściwie rozpatrzony i oceniony, co stanowiło naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organ niedostatecznie bowiem wziął pod uwagę specyficzną, indywidualną, obiektywnie trudną sytuację Skarżącego. Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja nosiła cechy dowolności, a ustalenia dokonane przez organ na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego były niepełne i w konsekwencji niewyczerpująco rozpatrzone.

Sąd wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organ administracji powinien poddać wnikliwej analizie sytuację życiową i materialną Skarżącego, ze szczególnym uwzględnieniem stanu zdrowia, dochodów i niezbędnych wydatków, biorąc pod uwagę konieczność utrzymania gospodarstwa domowego na poziomie niezagrażającym egzystencji oraz uwzględniając obciążenia wynikające z innych tytułów, a następnie rozważyć, czy w stosunku do Skarżącego zachodzą przesłanki uzasadniające umorzenie przedmiotowych należności. Analiza ta winna być dokonana w ramach zakreślonych wskazanymi przez Sąd w uzasadnieniu wyroku przepisami prawnymi.

Ponownie orzekając w sprawie po wydaniu wyroku, ZUS decyzją z [...] lipca 2019 r. utrzymał w mocy decyzję z [...] lutego 2018 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia ponownie przedstawił stan faktyczny oraz treść mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa.

Uzasadniając odmowę uwzględnienia wniosku organ administracji wskazał, że Wnioskodawca posiada kredyt w banku [...], który spłaca w ratach po [...] zł miesięcznie. Według ZUS oznacza to, że po zaspokojeniu swoich potrzeb życiowych, Strona jest w stanie spłacać swoje zadłużenie w takiej właśnie kwocie bez ryzyka pogorszenia swojej aktualnej sytuacji życiowej. Organ administracji podkreślił, że zobowiązania względem ZUS mają ustawowe pierwszeństwo regulacji przed zobowiązaniami względem, np. banków z tytułu kredytu, dlatego nie można czynić skutecznego argumentu przemawiającego za umorzeniem zadłużenia względem ZUS z faktu posiadania zobowiązań kredytowych, ponieważ w przypadku postępowania egzekucyjnego owe środki w pierwszej kolejności i tak trafią do ZUS. Organ podkreślił, że nie można stwierdzić całkowitej nieściągalności roszczenia w sytuacji, gdy co miesiąc Skarżący spłaca [...] zł na rzecz prywatnego wierzyciela, o ustawowo niższym priorytecie zaspokojenia.

ZUS stwierdził również, że przewlekła choroba Wnioskodawcy nie jest samoistną przesłanką umorzenia należności składkowych wobec Zakładu. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, przewlekła choroby zobowiązanego jest przesłanką pozwalającą ZUS umorzyć długi składkowe tylko wtedy, gdy przewlekła choroba pozbawia Stronę możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Renta jest świadczeniem dożywotnim, wobec czego należy uznać, że choroba w żaden sposób nie wpływa ani na fakt uzyskiwania, ani na wysokość otrzymywanego świadczenia.

Organ administracji zwrócił uwagę, że Skarżący w piśmie z [...] maja 2018 r. zadeklarował możliwość spłaty zadłużenia w ratach nie większych niż [...] zł. Oznacza to, że dokonał oceny swoich własnych możliwości płatniczych i doszedł do wniosku, że spłata zadłużenia w ratach nie większych niż [...] zł miesięcznie nie doprowadzi Wnioskodawcy ani jego rodziny do wpadnięcia w niedostatek. Posiadanie zobowiązań wobec innych wierzycieli nie może być argumentem przemawiającym za umorzeniem należności z tytułu składek.

Reasumując ZUS stwierdził, że w prowadzonym postępowaniu zbadał sprawę (stan faktyczny), swoją ocenę opierając na przekonywających podstawach, dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. ZUS gromadząc materiał dowodowy z urzędu dążył do zbadania wszystkich istotnych okoliczności sprawy i do wyjaśnienia rzeczywistych treści stosunków faktycznych i prawnych. Stan faktyczny został w pełni wyjaśniony i w prawidłowy sposób dokonano jego oceny prawnej.

Od powyższej decyzji Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego od organu administracji zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Decyzji zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 6, art. 7, art. 77 §1, art. 80, art. 107 §3 k.p.a., poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia oraz błędne uzasadnienie wydanej decyzji ograniczające się do przytoczenia przepisów prawa, przytoczenia faktów nie mających potwierdzenia w rzeczywistości i stwierdzenia, że z analizy materiału dowodowego wynika, że nie ma podstaw do umorzenia decyzji o odmowie umorzenia należności z tytułu składek,

b) art. 7, art. 8, art. 11 oraz art. 107 § 2 i 3 k.p.a., polegające w szczególności na:

niedostatecznym wyjaśnieniu podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji z [...] lutego 2018 r., znak sprawy: [...],

niedostatecznym wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy w szczególności nie wzięciu pod uwagę wieku, stanu zdrowia i możliwości finansowych Skarżącego,

braku pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez brak sprawiedliwego prowadzenia postępowania, który powinien wyrażać się w dokładnym zbadaniu okoliczności sprawy, ustosunkowaniu się do żądań stron oraz uwzględnieniu w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywatela,

dowolności w wydaniu decyzji poprzez niedostateczne, niepełne i niezgodne ze stanem faktycznym uzasadnienie decyzji.

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

art. 28 ust. 3a ustawy z 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przedmiotowego przepisu i przyjęcie, że Skarżący nie wykazał, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną spłata należności wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia, podstawowych potrzeb życiowych, a zatem, że nie zachodzą przesłanki do umorzenia, należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." sprowadzają się do kontroli działania organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonując kontroli działania organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz, czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień to, czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga A. S. jest zasadna bowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania.

Kluczowe znaczenie dla oceny zaskarżonej decyzji miało ustalenie, czy ZUS orzekając ponownie, po wyroku WSA w Warszawie z 23 listopada 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 1135/18 zastosował się do zaleceń i oceny prawnej zawartych w tym wyroku.

Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Stosownie do art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i Sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

W wyroku z 23 listopada 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 1135/18 Sąd stwierdził, że oceniając zasadność wniosku o umorzenie należności z tytułu składek organ całkowicie pominął sytuację zdrowotną Skarżącego w kontekście przesłanek określonych w § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na którą Skarżący wskazuje w odwołaniu od decyzji. Zgodnie z dyspozycją § 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 rozporządzenia, ZUS może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości Zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych oraz w przypadku przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

W ocenie Sądu nie można było uznać za wystarczające rozważenie wskazywanych okoliczności, jedynie poprzez ich powołanie w uzasadnieniu decyzji, stwierdzenie, że przesłanka określona w § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia nie ma zastosowania z uwagi na stały dochód Wnioskodawcy, nawet pomimo ustalenia, że wydatki miesięczne przekraczają wysokość świadczenia rentowego (co wynika z zsumowania przedstawionych w uzasadnieniu decyzji kwot wydatków). Organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez Stronę pomijając istotny dla rozstrzygnięcia fakt złego stanu zdrowia Skarżącego. Natomiast oceny sytuacji materialnej w kontekście przesłanki określonej w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia organ dokonał wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego.

Sąd wskazał, że organ administracji ponownie rozpoznając sprawę, ma obowiązek poddać wnikliwej analizie sytuację życiową i materialną Skarżącego, ze szczególnym uwzględnieniem stanu zdrowia, dochodów i niezbędnych wydatków, biorąc pod uwagę konieczność utrzymania gospodarstwa domowego na poziomie niezagrażającym egzystencji oraz uwzględniając obciążenia wynikające z innych tytułów, a następnie rozważyć, czy w stosunku do Skarżącego zachodzą przesłanki uzasadniające umorzenie przedmiotowych należności. Analiza winna być dokonana w ramach zakreślonych wskazanymi przez Sąd przepisami prawnymi.

Tymczasem w decyzji wydanej po ponownym rozpoznaniu sprawy w związku z orzeczeniem Sądu z 23 listopada 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 1135/18 ZUS ponownie przedstawił stan faktyczny oraz treść mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa oraz stwierdził, że powołane we wniosku argumenty oraz zgromadzone w sprawie dokumenty nie stanowią podstawy do umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek w oparciu o obowiązujące przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne.

Organ ponownie wskazał, że Skarżący uzyskuje stały dochód z tytułu świadczenia rentowego i posiada kredyt w banku [...]. Zobowiązanie kredytowe spłaca w ratach po [...] zł miesięcznie, co oznacza w ocenie Zakładu, że po zaspokojeniu swoich potrzeb życiowych, jest w stanie spłacać swoje zadłużenie w takiej właśnie kwocie bez ryzyka pogorszenia swojej aktualnej sytuacji życiowej. ZUS uznał również, że nie można stwierdzić, że choroba Skarżącego pozbawia możliwości opłacenie należności, ponieważ Wnioskodawca posiada stałe źródło dochodu, które nie jest uzależnione od jego stanu zdrowia.

Poza zakresem rozważań organu administracji pozostały okoliczności związane z leczeniem przewlekłej choroby, które wiąże się z ponoszeniem dodatkowych kosztów, a co za tym idzie uszczupla budżet domowy, tym bardziej, że wskazywane przez Wnioskodawcę w pismach składanych w postępowaniu administracyjnym koszty utrzymania nie obejmowały niespodziewanych wydatków, na które Skarżący nie ma wpływu.

Organ wskazując, że Skarżący spłaca zobowiązanie cywilnoprawne wobec banku w związku z zawartą umową kredytu, nie rozważył, jaka była przyczyna i cel zawarcia umowy. Wyjaśnienia Wnioskodawcy wskazują, że zawarł umowę kredytu w związku z brakiem wystarczających środków na życie i koniecznością zapewnienia środków do życia.

W ocenie Zakładu argumentem przemawiającym za tym, że opłacenie należności z tytułu składek nie pozbawiłoby Wnioskodawcy możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych jest złożone przez Skarżącego oświadczenie z [...] maja 2018 roku, w którym wskazał, że mógłby spłacać zaległości w ratach nie większych niż [...] zł miesięcznie. Poza zakresem rozważań organu administracji pozostał fakt, że Skarżący podejmował już próbę ratalnej spłaty zobowiązań, jednak nie było to możliwe w związku z brakiem wystarczających środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb utrzymania.

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle realizacji przez organ wytycznych Sądu wyeksponowanych w wyroku z 23 listopada 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 1135/18, do wykonania których organ administracji był zobowiązany w związku z treścią art. 153 p.p.s.a. oraz art. 170 p.p.s.a. stwierdzić należy, że organ nie wywiązał się z tego obowiązku.

Zakład nie ocenił wniosku w kontekście wskazanych przez Sąd okoliczności tj. poważnych dolegliwości zdrowotnych Skarżącego, struktury wydatków i dochodów, wpływu stanu zdrowia na ogólną sytuację i potrzeby rodziny.

Obowiązek rozważenia tych okoliczności wynikał wprost ze wskazań co do dalszego postępowania, wyrażonych w wyroku z 23 listopada 2018 r. Podkreślić stanowczo należy, że za realizację tego obowiązku nie można uznać jedynie wskazania przez organ w decyzji na problemy zdrowotne Skarżącego i bezpośrednie wyprowadzenie z powołanych okoliczności wniosku, że stan zdrowia i choroba Skarżącego nie pozbawia możliwości spłaty należności i nie wpływa na jego dochód, ponieważ jest to dochód stały i nie jest uzależniony od stanu zdrowia.

Z uzasadnienia decyzji nie wynika, jakie przesłanki doprowadziły organ do wskazanych konstatacji. W ocenie Sądu organ ponownie nie dokonał oceny przesłanek z § 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Warto w tym miejscu odwołać się do uzasadnienia wyroku Sądu z dnia 28 listopada 2013 r. w zakresie, jakim Sąd wskazał, że nie sposób uznać za pełne wyjaśnienie sprawy przez organ, wyliczenia bardzo poważnych schorzeń przy jednoczesnym komentarzu, że z uwagi na stały dochód pozostają one bez znaczenia dla oceny wniosku. Kryterium stabilności dochodu nie może stanowić jedynego wyznacznika odmowy uwzględnienia wniosku. Powtórzyć należy, że organ powinien, po dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, rozważyć i wyważyć interes społeczny i słuszny interes strony, przy czym analizując "słuszny interes strony" należy uwzględnić także sytuację ekonomiczną strony, w tym nie tylko wysokość dochodów, ale również zakres wydatków.

W świetle powyższego należało przyjąć, że postępowanie organu administracji było niezgodne nie tylko z art. 153 p.p.s.a., lecz również z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., bowiem organ nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz nie dokonał prawidłowej oceny przesłanek określonych treścią przepisu § 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 rozporządzenia. Ocena Zakładu sprowadzająca się do szczegółowego przedstawiania okoliczności faktycznych sprawy bez rozważenia tych ustaleń w kontekście przesłanek powoływanego przepisu jest nieprawidłowa.

Ponownie rozpatrując sprawę ZUS zobligowany będzie do uwzględnienia oceny prawnej wyrażonej w niniejszym wyroku oraz do przeprowadzenia postępowania z poszanowaniem powyższych przepisów k.p.a. oraz art. 153 p.p.s.a. i art. 170 p.p.s.a. Ustalenia organu i analiza odnosząca się do spornej w sprawie okoliczności powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, które powinno być sporządzone zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.

Uwzględniając stwierdzone naruszenia prawa Sąd orzekł - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. - jak w sentencji wyroku.