Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1140/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 59 par. 2
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Inga Gołowska (spr.) Sędziowie: WSA Ewa Michna WSA Bogusław Wolas po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 maja 2016 r. sprawy ze skargi C. Sp. Z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 22 maja 2015 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego -skargę oddala-


UZASADNIENIE

I.

Zaskarżonymi postanowieniami z 22 maja 2015r. znak: [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z 9 marca 2015r. nr [...] umarzające spółce C. B. Sp. z o.o. z siedzibą w K. postępowania egzekucyjne prowadzone w oparciu o następujące tytuły wykonawcze:

- nr [...] wystawiony na rzecz wierzyciela M.-P. R. C. S. F. Sp. jawna na kwotę należności głównej 4.267,84 zł;

W podstawie prawnej zaskarżonych postanowień powołano art. 18, art. 23 § 4 pkt 1 w związku z art. 59 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2014r. poz. 1619 ze zm., dalej-u.p.e.a.) oraz art. 138§1 pkt 1 w zw z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013r. poz. 267 ze zm.dalej-k.p.a.).

Powyższe postanowienie wydano w następujących okolicznościach faktycznych sprawy:

Naczelnik Urzędu Skarbowego działając jako organ egzekucyjny prowadził postępowania egzekucyjne wobec spółki C. B. na podstawie powołanych wyżej tytułów wykonawczych. Sąd Rejonowy Wydział [...] Cywilny postanowieniem sygn. akt: [...] z 1 czerwca 2010r. rozstrzygnął zaistniały wcześniej zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej, a łączne prowadzenie egzekucji powierzył Naczelnikowi M. Urzędu Skarbowego. Następnie Naczelnik M. Urzędu Skarbowego działając na podstawie art. 22§2 u.p.e.a., przekazał akta prowadzonego postępowania egzekucyjnego Naczelnikowi Urzędu Skarbowego.

Wyjaśniono, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organy egzekucyjne podejmowały liczne próby zajęcia rachunków bankowych w wielu bankach, które były jednak nieskuteczne lub z uwagi na brak środków na rachunkach realizacja zajęć nie była możliwa. Dodatkowo zajęto udziały w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością: C. B. IV Sp. z o.o., Przedsiębiorstwo C. B. O. II Sp. z o.o., Zakłady Mechaniczno R. R. Sp. z o.o., Przedsiębiorstwo Produkcji N. W. Sp. z o.o., Fabryka M. w S. Sp. z o.o. Egzekucja ta nie doprowadziła jednakże do uzyskania jakichkolwiek kwot, nawet na pokrycie wydatków organu egzekucyjnego na sporządzenie oszacowania zajętych udziałów.

W poszukiwaniu majątku zobowiązanego organy egzekucyjne dokonały także zajęć wierzytelności m.in. w spółkach: C. B. II Sp. z o.o., C. B. III Sp. z o.o., C. B. IV Sp. z o.o., Fabryka M. w S. Sp. z o.o., Fabryka M. S.-K. Sp. z o.o., O. I. Sp. z o.o., Przedsiębiorstwo C. B. H. Sp. z o.o., Przedsiębiorstwo C. B. O. Sp. z o. o., Przedsiębiorstwo C. B. O. II Sp. z o. o., Przedsiębiorstwo C. B. B. – G. Sp. z o.o., Przedsiębiorstwo C. B. B. Sp. z o.o., Przedsiębiorstwo Produkcji N. W. Sp. z o.o., S. Sp. z o.o., T. T. Sp. z o. o., T. Sp. z o.o., T. Sp. z o. o., Zakład C. B. S. S.A., Zakład C. B. S. S.A. w Upadłości Likwidacyjnej, Zakłady M. – R. R. Sp. z o.o., K. A. O. osób i Mienia Sp. z o.o., I. (Polska) Sp. z o. o., A. S. Sp. z o.o., F. Ś. Sp. z o. o., F. K. Sp. z o. o., F. P. Sp. z o.o.

Czynności te okazały się nieskuteczne bądź uzyskane kwoty nie wystarczyły nie tylko na pokrycie dochodzonych zaległości, ale nawet kosztów prowadzonych postępowań egzekucyjnych.

Ponadto protokołem zajęcia i odbioru z 6 września 2011r., dokonano zajęcia 51% udziałów w samochodach S. O. oraz S. S. Ze sprzedaży ww. ruchomości uzyskano kwotę 77.142,60 zł, którą po potrąceniu należnego od zapłaty VAT (14.425,04 zł) zarachowano na koszty egzekucyjne w innych sprawach.

Podkreślono, że wskazane tytuły wykonawcze wielokrotnie przydzielano do służby poborcom skarbowym. W toku licznych czynności podejmowanych w terenie przez pracowników organu egzekucyjnego M. Urzędu Skarbowego oraz Urzędu Skarbowego, w siedzibie Spółki tj.: w K. przy ul. [...] nikogo nie zastano, nie udało się dokonać skutecznych czynności egzekucyjnych. Według informacji uzyskanych od właściciela terenu oraz obiektów zlokalizowanych przy ul. [...] do protokołu z czynności egzekucyjnych z 13 listopada 2012r. wynika, że Spółka nie posiada majątku i nie prowadzi działalności pod wskazanym adresem. Spółka wynajmowała pomieszczenie biurowe od firmy I. Sp. z o.o., której administrator wypowiedział umowę najmu w czerwcu 2012r. Odnośnie adresu ul. [...] w K. ustalono natomiast, że spółka nie prowadzi działalności i nie posiada majątku.

W toku prowadzonych postępowań organ egzekucyjny uzyskał informację, że zobowiązany może posiadać majątek ruchomy w O., ul. [...] oraz w O. W związku z powyższym wystąpiono ze zleceniem rekwizycyjnym do Naczelnika Ś. Urzędu Skarbowego o dokonanie czynności egzekucyjnych w ww. miejscach. Naczelnik Ś. Urzędu Skarbowego zwrócił przedmiotowy wniosek bez wykonania wyjaśniając, że pod ww. adresami brak było majątku ruchomego oraz środków finansowych należących do Spółki co uniemożliwiło realizację ww. zlecenia.

Z uwagi na bezskuteczność czynności terenowych oraz zastosowanych środków egzekucyjnych wystąpiono do Sądu Rejonowego z wnioskiem o wyjawienie majątku przez zobowiązanego. Postanowieniem z 29 października 2010r. Sąd Rejonowy Wydział [...] Cywilny sygn. akt: I Co 1444/10/P nakazał dłużnikowi C. B. Sp. z o.o. złożenie wykazu swego majątku z wymienieniem rzeczy i miejsca ich położenia. Wykaz majątku sporządzony 23 marca 2012r. przez P. M. (ówczesnego Prezesa Zarządu ww. spółki) nie ujawnił jednak nowego majątku, z którego możliwa byłaby egzekucja.

Ponadto pismami z 19 marca 2014r. organ egzekucyjny zwrócił się w trybie art. 36 u.p.e.a z wnioskami o udostępnienie danych m.in. do Starostwa Powiatowego w K. Wydział Geodezji, Kartografii i Katastru, Ministerstwa Sprawiedliwości Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych, Ministerstwa Spraw Wewnętrznych CEPIK. l rzędu Miasta K. Wydziału Geodezji, Urzędu Miasta K. Wydziału Rejestracji Pojazdów i Kierowców, L. P. Sp. z o.o., C. B. Sp. z o. o.. Marszałka Województwa Ś., Sądu Rejonowego. Powyższe działania także nie ujawniły nowego majątku zobowiązanego pozwalającego na skuteczne prowadzenie egzekucji.

Pismami z 15 września 2014r. Naczelnik Urzędu Skarbowego skierował do zobowiązanej Spółki wezwanie do udzielenia informacji niezbędnych do skutecznego prowadzenia egzekucji w szczególności wskazania majątku oraz aktualnego adresu Spółki przez osobę upoważnioną do reprezentowania spółki. Wezwanie doręczono 19 września 2014r. jednakże informacji nie udzielono.

Wobec braku możliwości wyegzekwowania powstałych zaległości Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniami z 9 marca 2015r. umorzył postępowania egzekucyjne prowadzone wobec spółki C. B. na podstawie powołanych na wstępie tytułów wykonawczych, stosując przepis art. 59§2 u.p.e.a.

Spółka C. B. wniosła zażalenie, w których zarzuciła naruszenie następujących przepisów prawa:

art. 7§2 u.p.e.a w zw z art. 1a pkt 12 u.p.e.a poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i pominiecie przewidzianych środków egzekucyjnych. W ocenie strony organ zastosował tylko wybiórczo środki egzekucyjne, pozostałe zaś pominął. Spółka twierdzi, że organ powinien ustalić czy Spółka posiada dobra własności intelektualnej, do których można by skierować egzekucję, takie jak licencje, know-how, patenty, wzory przemysłowe, wzory użytkowe itp.;

art. 59§2 u.p.e.a poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, że w niniejszych sprawach występują podstawy do umorzenia postępowań egzekucyjnych;

art. 7 k.p.a. w zw z art. 18 u.p.e.a.

Rozpoznając powyższe zażalenie, Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił w uzasadnieniach swoich postanowień, że organy egzekucyjne podejmowały próby poszukiwania majątku zobowiązanej Spółki, z którego byłoby możliwe prowadzenie egzekucji. Egzekucja prowadzona z rachunków bankowych nie przyniosła jednakże oczekiwanych rezultatów. Zajęcia rachunków były w większości nieskuteczne, bądź kwoty na zajętych rachunkach nie umożliwiały pokrycia zobowiązań. Wyegzekwowane kwoty stanowiły natomiast znikomą część w odniesieniu do dochodzonych należności. Podobnie odpowiedzi uzyskane w wyniku nakazu wyjawienia majątku czy też zapytań organu egzekucyjnego w trybie art. 36 u.p.e.a., do poszczególnych organów i podmiotów, nie ujawniły majątku Spółki umożliwiającego skuteczne prowadzenie egzekucji.

Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że organ egzekucyjny pismem z 15 września 2014r. wezwał osobę upoważnioną do reprezentowania Spółki do udzielenia informacji niezbędnych do skutecznego prowadzenia egzekucji w szczególności wskazania majątku oraz aktualnego adresu spółki. Pomimo doręczenia spółce ww. wezwania nie złożono żadnych wyjaśnień.

Z zebranego w aktach niniejszych spraw materiału dowodowego wynika, że organ egzekucyjny dopełnił ciążącego na nim obowiązku dołożenia wszelkich niezbędnych starań w celu dokładnego wyjaśnienia spraw wykazując, iż zobowiązana Spółka nie posiada majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne prowadzenie egzekucji.

Odnosząc się do zarzutu podniesionego przez stronę w punkcie pierwszym zażaleń Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że jest on chybiony. Spółka nie sprecyzowała bowiem czy posiada "dobra własności intelektualnej", w jakiej postaci i u jakich podmiotów - co czyni ww. zarzut gołosłownym. Organ wyjaśnił w tym miejscu, że w myśl art. 7§2 u.p.e.a. na organie egzekucyjnym ciąży obowiązek zastosowania tego spośród przewidzianych przez ustawodawcę środków egzekucyjnych, który prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku. Teść art. 7 u.p.e.a. nie nakłada na organ egzekucyjny obowiązku stosowania wszystkich środków egzekucyjnych. W prowadzonych postępowaniach organy egzekucyjne skierowały egzekucję do tych składników majątkowych, które zostały wskazane przez wierzycieli lub ustalone przez organ egzekucyjny. Ustalenia w zakresie majątku zobowiązanego determinowały zatem zastosowanie określonych środków egzekucyjnych. Ponadto wskazano, że w wykazie majątku z 23 marca 2012r. ówczesny prezes zarządu C. B. sp. z o. o. P. M., w części D pkt 5 ,, Wierzytelności z tytułu praw autorskich i wynalazczych ", pkt 6 " Inne prawa majątkowe " oraz części F "Inne rodzaje majątku" wpisał "nie ma". Również na wezwanie z 15 września 2014r. do udzielenia informacji niezbędnych do skutecznego prowadzenia egzekucji nikt nie odpowiedział.

Odpowiadając na zarzut podniesiony w punkcie drugim zażaleń, Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że organy egzekucyjne wielokrotnie podejmowały próby poszukiwania majątku zobowiązanej spółki, z którego byłoby możliwe prowadzenie egzekucji. Egzekucja prowadzona z rachunków bankowych nie przyniosła oczekiwanych rezultatów. Zajęcia rachunków były w większości nieskuteczne, bądź kwoty na zajętych rachunkach nie umożliwiały pokrycia zobowiązań. Wyegzekwowane kwoty stanowiły natomiast znikomą część w odniesieniu do dochodzonych należności. Analogicznie egzekucja skierowana do udziałów w innych spółkach nie doprowadziła do uzyskania żadnych kwot, nawet na pokrycie wydatków organu egzekucyjnego na sporządzenie oszacowania zajętych udziałów. Również w toku czynności podejmowanych przez pracowników organów egzekucyjnych w terenie, pod adresami O. ul. [...], O. oraz przy ul. [...] i ul. [...] w K. nie udało się ustalić majątku. Podobnie odpowiedzi uzyskane w wyniku nakazu wyjawienia majątku czy też zapytań organu egzekucyjnego w trybie art. 36 u.p.e.a., od poszczególnych organów i podmiotów, nie ujawniły majątku Spółki umożliwiającego skuteczne prowadzenie egzekucji.

Z zebranego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika, iż zobowiązana Spółka nie posiada majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne prowadzenie egzekucji. Organ egzekucyjny zasadnie zatem umorzył postępowania egzekucyjne w oparciu o przepis art. 59§2 u.p.e.a uznając, że w toku niniejszych postępowań nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Odpowiadając na zarzut podniesiony w punkcie trzecim zażaleń, Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że jednym z ważniejszych obowiązków ciążących na organie egzekucyjnym jest ustalenie rzeczywistej sytuacji zobowiązanego. Przepisem, który nakłada na organ egzekucyjny obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jest art. 7 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Ustawodawca zawarł w ustawie egzekucyjnej wiele instrumentów służących realizacji zasady prawdy obiektywnej w postępowaniu egzekucyjnym. Organ egzekucyjny może też żądać wyjaśnień od uczestników postępowania, a od organów administracji publicznej i innych instytucji może zasięgać wszelkich niezbędnych informacji, niemniej jednak tylko wtedy, gdy takie wyjaśnienia są niezbędne do prowadzenia egzekucji. Zatem możliwość wystosowania przez organ egzekucyjny powyższych żądań do wskazanych podmiotów jest w świetle art. 36§1 u.p.e.a. uwarunkowana niezbędnością prowadzenia egzekucji. W niniejszych postępowaniach organ dopełnił ciążącego na nim obowiązku. Podejmował szereg czynność zmierzających do ustalenia majątku Spółki i skierowaniu do niego egzekucji. Nie przyniosły one jednak oczekiwanych rezultatów.

Na marginesie Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że postanowienia o umorzeniu postępowań egzekucyjnych są postanowieniami korzystnymi dla Spółki. Z tego względu próba ich obalenia jest sytuacją nietypową. Spółka kwestionując umorzenie postępowań egzekucyjnych winna przede wszystkim wskazać majątek, pozwalający na dalsze skuteczne prowadzenie i zakończenie egzekucji. Zażalenia, w których Spółka nie wskazuje takiego majątku, nie mogą obalić rozstrzygnięć o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.

II

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższe postanowienie Spółka zarzuciła naruszenie:

1. prawa procesowego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 18 u.p.e.a. w zw z art. 124 k.p.a. poprzez niewskazanie w sentencji postanowienia precyzyjnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia;

2. prawa materialnego tj.:

- art. 59§2 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie przez organ, że w toku postępowań egzekucyjnych nie uzyska się kwot przewyższających wydatki egzekucyjne.

Wskazując na powyższe, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Uzasadniając skargę Spółka wskazała na treść art. 124 k.p.a., który statuuje obowiązek wskazania w sentencji rozstrzygnięcia podstawy prawnej wydanego orzeczenia. Obowiązek ten wynika z faktu, że podmiot który jest adresatem postanowienia, winien mieć możliwość zapoznania się z motywami prawnymi rozstrzygnięcia organu. W przedmiotowych sprawach organ wskazując podstawę prawną przywołał jedynie art. 59 u.p.e.a., bez koniecznego uszczegółowienia o którą jednostkę redakcyjną, a zarazem którą przesłankę umorzenia postępowania, chodzi. Stwarza to po stronie skarżącej niemożność precyzyjnego ustalenia jaki przepis prawa był podstawą prawną rozstrzygnięcia organu.

Tak istotne uchybienie prowadzi do wniosku, że postanowienie to zawiera elementarne braki i jako naruszające przepisy postępowania winno zostać wyeliminowanie z obrotu prawnego. Zgodnie bowiem z art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków. Takiego należytego poinformowania zabrakło.

Nadto strona skarżąca zarzuciła, że rozstrzygnięcie organu w zakresie umorzenia postępowań egzekucyjnych zostały wydane zbyt pochopnie. Organ nie przeprowadził należytego i wyczerpującego badania stanu majątkowego Spółki, a mimo to umorzył postępowania egzekucyjne. Zdaniem strony skarżącej rozstrzygnięcia organu uznać należy za przedwczesne. Łączy się to z zarzutem niewłaściwej oceny materiału dowodowego i nieuwzględnienia faktu, że Spółka posiada udziały, z których możliwe jest prowadzenie egzekucji.

Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia

III.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. dalej- p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Aby więc wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145§1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145§1 pkt 2 p.p.s.a.). W przeciwnym wypadku Sad skargę oddala na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Ocena stanu faktycznego ustalonego przez organ: należy podkreślić, że Sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie zatem oceniając stan faktyczny ustalony przez organ, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji publicznej (organy podatkowe) albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w oparciu o wyżej opisane zasady, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ona prawa w sposób powodujący konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone rozstrzygnięcie jest merytorycznie prawidłowe a wydane zostało w postępowaniu przeprowadzonym zgodnie z regułami określonymi w ustawie z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz ustawie z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego.

Sąd nie dostrzegł wadliwości proceduralnej w postępowaniu organów obydwu instancji, prowadzącym do wydania zaskarżonego postanowienia-którą miałby obowiązek uwzględnić z urzędu.

Organy prawidłowo wskazały podstawę prawną rozstrzygnięcia a pisemne motywy postanowienia w pełni korespondują z powołaną podstawą prawną zaskarżonego postanowienia.

Oceniając legalność zaskarżonego postanowienia wskazać należy, że dotyczyło ono umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59§2 u.p.e.a. zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Zgodnie z treścią art. 59§2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Umorzenie postępowania pozostaje zatem zależne od uznania organu egzekucyjnego. Organ ten powinien jednak kierować się dyrektywą celowości postępowania egzekucyjnego. W związku z tym ustalenie, że zobowiązany nie posiada majątku, w stosunku do którego możliwa byłaby egzekucja, powinno skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Rozwiązanie to chroni wierzyciela przed ponoszeniem kosztów egzekucyjnych, jeżeli nie mogą one być ściągnięte od zobowiązanego.

Omawiana regulacja jest przepisem o charakterze uznaniowym co oznacza, że organ egzekucyjny przy zaistnieniu w danym stanie faktycznym przesłanki bezskuteczności egzekucji może umorzyć postępowanie egzekucyjne, ale może i też odmówić jego umorzenia. Działanie to leży bowiem w granicach swobody wyboru organu zakreślonego przesłanką ustaloną w art. 59§2 u.p.e.a. Możliwość działania organu na podstawie upoważnienia udzielonego mu przez ustawodawcę, nakłada na organ szczególny obowiązek dokładnego zbadania i rozważenia okoliczności indywidualnych każdej sprawy w celu jej prawidłowego rozwiązania, wyboru optymalnego rozstrzygnięcia, poprzedzonego szczególnie dokładną analizą i oceną faktów w świetle obowiązującego prawa, których logiczną konsekwencją jest podjęte postanowienie. Podjęcie przez organ egzekucyjny rozstrzygnięcia o umorzeniu lub odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego-na zasadzie uznania administracyjnego-w trybie art. 59§2 u.p.e.a. wymaga oceny, czy egzekucja należności pieniężnej będzie celowa, tzn. wymaga ustalenia, czy koszty egzekucji byłyby wyższe od kwoty możliwej do wyegzekwowania" (wyrok NSA z 13 marca 2013r. sygn. akt: II GSK 2373/11). Umorzenie postępowania egzekucyjnego zgodnie z art. 59§2 u.p.e.a. może nastąpić wyłącznie w przypadku, gdy ustalono, że zobowiązany nie posiada żadnego majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego" (wyrok NSA z 12 marca 2013r. sygn. akt: II GSK 2115/11). W świetle postanowień art. 59§2 u.p.e.a. to organowi egzekucyjnemu pozostawiono swobodę prowadzenia egzekucji lub umorzenia postępowania. Co więcej to organowi egzekucyjnemu ustawa pozostawiła ocenę "perspektyw" wszczętego z inicjatywy wierzyciela postępowania egzekucyjnego i wybór: prowadzenie egzekucji lub umorzenie postępowania (wyrok WSA w Gliwicach z 10 czerwca 2014r. sygn. akt: I SA/Gl 1187/13). Zaniechanie wyjaśnienia istnienia przesłanki pozwalającej na umorzenie postępowania egzekucyjnego na dzień podejmowania postanowienia czyni wydane rozstrzygniecie dowolnym, co implikuje konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego (wyrok WSA w Bydgoszczy z 23 listopada 2011r. sygn. akt: I SA/Bd 619/11).

Powyższe oznacza to, że organ administracji zobowiązany jest w takim postępowaniu do szczególnego działania zmierzającego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w jego ramach do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dokonania jego oceny w myśl zasady swobodnej oceny dowodów.

Umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59§2 u.p.e.a. wiąże się z koniecznością wykazania przez wierzyciela, że dążył wszelkimi metodami do ustalenia majątku zobowiązanego bądź też takie działania podjął organ egzekucyjny. Najczęściej stosowaną metodą prowadzącą do uzyskania wiedzy o majątku zobowiązanego jest instytucja wyjawienia majątku, o której mowa w art. 71 u.p.e.a. Umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59§2 u.p.e.a. każdorazowo wymaga uprzedniego przeprowadzenia kalkulacji stanowiącej podstawę stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Niemniej jednak jeżeli nie można ustalić ani miejsca pobytu zobowiązanego, ani też jego znanego majątku, to tym samym należy przyjąć, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (wyrok WSA w Poznaniu z 5 czerwca 2008r. sygn. akt: I SA/Po 1453/07, LEX nr 513169).

To samo należy odnieść do sytuacji gdy w wyniku toczącego się postępowania egzekucyjnego organ ustali brak jakiegokolwiek majątku podlegającego egzekucji.

Co ważne i co wymaga zaakcentowania, zgodnie z art. 61 u.p.e.a. w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art. 59§2 u.p.e.a. wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić wówczas, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych.

Interpolując powyższe rozważania na grunt sprawy poddanej osądowi, wskazać należy, że z ustalonych przez organ egzekucyjny, w sposób prawidłowy okoliczności sprawy wynika, że zobowiązana Spółka nie posiada wartościowych ruchomości ani nieruchomości, papierów wartościowych czy innych praw, w tym majątkowych pozwalających na skuteczne prowadzenie egzekucji. Poczynione przez organy ustalenia pozwalały na stwierdzenie, iż w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, a stan ten, jest na tyle trwały, że prowadził do uznania, iż w bliskiej perspektywie czasowej nie ulegnie zmianie. Nie zostały bowiem ujawnione jakiekolwiek dostępne i nadające się egzekucji dochody czy też ich źródła albo majątek dający szansę na ściągnięcie dochodzonych przez wierzyciela należności.

Bezskuteczność egzekucji ustalona na podstawie dostępnych organowi egzekucyjnemu danych i dokonanej przez ten organ analizy stanu sprawy, po przeprowadzeniu właściwego postępowania wyjaśniającego, wykluczającego celowość prowadzenie postępowania egzekucyjnego, stanowi wypełnienie dyspozycji art. 59§2 u.p.e.a. Organy podjęły szereg czynności ukierunkowanych na ustalenie majątku dłużnika. Zajmowano rachunki bankowe, ruchomości, które następnie sprzedano. Spółka mimo wezwań do wyjawienia majątku nie przedstawiła takowego.

O ile, w przyszłości, taki majątek lub źródła dochodów zostaną ujawnione zaistnieje podstawa do wszczęcia ponownej egzekucji wobec zobowiązanego. Umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59§2 u.p.e.a. nie oznacza zwolnienia dłużnika (zobowiązanego) od ciążącego na nim obowiązku.

Z tych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób opisany w art. 145§1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U z 2012r. poz. 270 ze zm.) i na podstawie art. 151 tej ustawy skargę oddalił.