Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 915/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: par. 12 ust. 3, pkt 1, par. 13
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.),, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2011 r. sprawy ze skargi A.W. i M.W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących solidarnie kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] r. B. G. zwróciła się o udzielenie pozwolenia na nadbudowę garażu w budynku mieszkalnym jednorodzinnym na działce nr [...] przy ul. [...] w G. Budynek stanowi skrajny segment zabudowy szeregowej. Działka położona jest na obszarze objętym planem miejscowym, w jednostce oznaczonej symbolem II/10 MN. Po zawiadomieniu o wszczęciu postępowania właściciel sąsiedniej działki A. W. oświadczył, że nie wyraża zgody na nadbudowę garażu zlokalizowanego w granicy.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta G. nałożył na inwestorkę obowiązek uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie:

- projektu zagospodarowania z metryką i określeniem charakterystycznych wymiarów i opisem nadbudowy,

- rysunków rzutów kondygnacji ze wskazaniem okien do likwidacji i wskazaniem stolarki projektowanej,

- rysunków wraz z opisem, celem wskazania spełnienia wymogów przepisu § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie,

- oceny stanu technicznego budynku sąsiedniego,

- opisu odprowadzania wód deszczowych,

- opisu technicznego uzupełnionego o informację o zapewnieniu dostaw mediów i warunkach przyłączenia.

Projekt został pobrany przez projektanta w okresie od [...] do [...] r. Po jego zwrocie organ I instancji kolejnym postanowieniem z [...] r. nr [...] zobowiązał inwestorkę dodatkowo do przedłożenia:

- uzupełnienia analizy w zakresie zgodności inwestycji z planem miejscowym o dane odnoszące się do postanowień rozdziału 5 § 15 pkt 3, ppkt 4 lit. i) planu, przewidujących zakaz zabudowy i podwyższania budynków istniejących ( w tym w szczególności podlegających ochronie konserwatorskiej), jeśli zakres prac narusza skalę budynków sąsiednich oraz przekracza liczbę 3 kondygnacji,

- opisu technicznego uwzględniającego warunki bezpieczeństwa pożarowego,

- wykazania spełnienia warunku z § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...).

W toku postępowania A. W. wyraził zdziwienie faktem prowadzenia postępowania mimo jego sprzeciwu. Oświadczył, że nie wyraża zgody na wejście na jego teren w celu budowy, remontów i konserwacji. Zwrócił uwagę, że rozporządzenie w sprawie warunków technicznych (...) pozwala lokalizować budynki w granicy wówczas, gdy przylegają całą powierzchnią do ściany budynku sąsiedniego, a on nie planuje nadbudowy garażu. Swoje stanowisko w sprawie braku woli nadbudowy własnego garażu A. W. powielił w piśmie z dnia [...] r.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta G. odmówił B. G. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na nadbudowę garażu. W podstawie prawnej podał przepis art. 35 ust. 3 i art. 82 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz uchwałę Rady Miejskiej w G. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego po zachodniej stronie ulicy [...], stanowiącego część dzielnicy [...] w G. (Dz. Urz. Woj. [...]. z [...] r., nr [...], poz. [...]). W uzasadnieniu wyjaśnił, że projektowana nadbudowa jest niezgodna z przepisami techniczno-budowlanymi oraz obowiązującym planem miejscowym. Nie jest możliwa nadbudowa budynku zlokalizowanego bezpośrednio przy granicy, albowiem w sprawie nie są spełnione przesłanki, umożliwiające zastosowanie przepisu § 12 ust. 3 pkt 2 lub pkt 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...). Przepis § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia, który dotyczy możliwości nadbudowy budynku usytuowanego bezpośrednio przy granicy, przewiduje taką możliwość, jeśli budynek będzie przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce lub do ściany budynku projektowanego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, pod warunkiem, że jego część leżąca w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki będzie miała długość i wysokość nie większe niż ma budynek istniejący lub projektowany. Sytuacja taka w sprawie nie występuje. Nie ma zastosowania w sprawie także przepis § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia, który dopuszcza rozbudowę budynku usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 § 12 rozporządzenia. Przepis ten nie dotyczy budynków zlokalizowanych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, ma on zastosowanie w sytuacjach, gdy odległość od granicy jest mniejsza niż 3 lub 4 m.

Natomiast zgodnie z planem, inwestycja ma być realizowana na terenie oznaczonym symbolem II/10 MN – strefa osiedli podmiejskich, teren zabudowy ekstensywnej. Zgodnie z § 15 ust. 3 pkt 4 lit. i) tekstu planu, ustalony został zakaz nadbudowy i podwyższania budynków istniejących (w tym w szczególności podlegających ochronie konserwatorskiej), jeśli zakres prac narusza skalę budynków sąsiednich i przekracza 3 kondygnacje. Planowana nadbudowa nie przekracza limitu kondygnacji, ale narusza skalę przyległego budynku sąsiedniego (garażu), wprowadzając tym samym zmianę w zabudowie szeregowej, dla której zakłada się obowiązek zachowania powtarzalności segmentów. Równocześnie organ wyjaśnił, że w ramach istniejącej zabudowy dokonano nadbudowy garaży przy budynku nr [...] i [...] oraz udzielono pozwolenia na budowę dla nadbudowy garaży przy budynkach nr [...] i [...]. W stosunku do garażu przy budynku nr [...] właściciele sąsiedniej nieruchomości wyrazili zgodę na nadbudowę, pozwolenie na nadbudowę garaży przy budynkach [...] i [...] dotyczy obiektów stykających się, zaś w odniesieniu do budynku [...], pozwolenie zostało udzielone na podstawie decyzji o warunkach zabudowy, wydanej na podstawie poprzednio obowiązującego planu miejscowego.

Odwołanie od decyzji złożyła B. G.. Podniosła, że zarzuty sprzeczności nadbudowy z planem miejscowym oraz z przepisami warunków technicznych nie są uzasadnione. Plan przewiduje dla jednostek MN utrzymanie, rozbudowę i uzupełnienie istniejącej zabudowy – projekt dotyczy nadbudowy istniejącego obiektu w zabudowie szeregowej. Spełniony został także warunek zachowania jednorodności rozwiązań w skali zespołu lub ciągu ulicznego, jeśli chodzi o formę dachu oraz warunek dotyczący skali nadbudowy. Plan wprowadza zakaz nadbudowy i podwyższania budynków istniejących, w tym podlegających ochronie konserwatorskiej, jeśli zakres prac narusza skalę budynków sąsiednich i przekracza liczbę trzech kondygnacji. Budynek rozbudowywany nie podlega ochronie konserwatorskiej, nadbudowa o jedną kondygnację garażu nie przekracza dopuszczalnej liczby trzech kondygnacji i nie narusza skali budynków sąsiednich. Nadbudowane zostały już garaże przy budynkach nr [...] i [...], dołączone fotografie wykazują w ocenie inwestorki, że nie doszło do zakłócenia skali zabudowy sąsiedniej. Warunkowanie zgody na nadbudowę stanowiskiem sąsiadów nie znajduje natomiast uzasadnienia w prawie, w tym zakresie inwestorka powołała się na stanowisko wyrażone w wyroku TK z dnia 5 marca 2001 r., sygn. P 11/2000, w którym Trybunał orzekł o niezgodności z ustawą przepisu § 12 ust. 6 rozporządzenia MGPiB z 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1995 r., nr 10, poz. 46).

Decyzją z dnia [...] r. Wojewoda [...] uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji i orzekł o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu B. G. pozwolenia na nadbudowę garażu w budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie szeregowej. W uzasadnieniu wyjaśnił, że nie zachodzi sprzeczność inwestycji z planem miejscowym, gdyż parametry takie jak wysokość czy forma dachu spełniają warunki planu. Zastosowanie w projektowanej zabudowie kąta nachylenia dachu identycznego jak w istniejącym budynku mieszkalnym, czyli zgodnie z § 15 ust. 3 pkt 3 lit. f) planu, wyklucza stosowanie przepisu § 15 ust. 3 pkt 3 lit. g) planu. Organ I instancji błędnie powołał ten ostatni przepis jako podstawę odmowy. Wadliwie tez wskazał na naruszenie skali budynku sąsiedniego, albowiem przepisy planu nakazują zachowanie jednorodności rozwiązań w skali zespołu lub ciągu ulicznego, nie względem jednego obiektu gospodarczego. Wojewoda zwrócił przy tym uwagę na fakt udzielenia w przeszłości pozwoleń na nadbudowy dla innych garaży w ciągu przedmiotowej zabudowy. Nie jest także naruszony przepis § 15 ust. 3 pkt 3 lit. m) planu, zgodnie z którym dopuszcza się sytuowanie budynku w granicy własności pod warunkiem nie ograniczania zabudowy i użytkowania działki sąsiedniej, z uwzględnieniem stanu istniejącego i projektowanego oraz kiedy występuje wspólnota interesów. Analiza stanu faktycznego wskazuje, że zabudowa działki sąsiedniej budynkiem mieszkalnym, którego ściana szczytowa powyżej przyległego garażu jest oddalona od granicy o 3,66 m, nie zostanie ograniczona. Nadbudowa nie wpłynie na możliwość użytkowania i rozbudowy budynku sąsiedniego, albowiem sytuowanie ścian z otworami w odległości mniejszej niż 4 m od granicy nie jest dopuszczalne. Stwierdzono, że w ścianie budynku A. W. znajdują się drzwi i okno prowadzące z klatki schodowej na dach garażu.

Wojewoda nie podzielił także stanowiska organu I instancji w kwestii sprzeczności nadbudowy z warunkami technicznymi. Organ I instancji niezasadnie pominął przepis § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...), tymczasem ma on zastosowanie w sprawie, albowiem działka inwestorki ma szerokość 10 m. Nie zachodzi w okolicznościach faktycznych także naruszenie § 13 i 60 rozporządzenia dotyczących kwestii zacienienia, z uwagi na brak możliwości ich zastosowania w zaistniałych warunkach. Spełnione natomiast zostały warunki bezpieczeństwa pożarowego ze względu na zaprojektowanie ściany w klasie REI60 i konstrukcji oraz pokrycia dachu o odpowiednich parametrach odporności ogniowej (R 30 i RE 30). Wojewoda podzielił stanowisko inwestorki w kwestii braku podstaw do uzależniania wydania pozwolenia na nadbudowę w granicy od zgody właściciela działki sąsiedniej.

W skardze do sądu administracyjnego A. W. i M. W. wnieśli o uchylenie decyzji Wojewody, zarzucając naruszenie przepisów rozporządzenia MI w sprawie warunków technicznych (...), w tym § 13 tego rozporządzenia, naruszenie postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, art. 140 i 144 kodeksu cywilnego oraz pozbawienie skarżących udziału w postępowaniu. W uzasadnieniu skarżący opisali przebieg postępowania i podnieśli, że organ odwoławczy zachował się jak organ I instancji i wadliwie nie zastosował art. 138 § 2 k.p.a., czym pozbawił ich możliwości udziału w postępowaniu. Wydana decyzja narusza przepis § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...) oraz przepis § 15 ust. 3 pkt 4 lit. i) planu miejscowego, naruszając skalę budynku sąsiedniego. Wojewoda wadliwie w tym zakresie odwołał się do kryterium zachowania ciągłości zespołu lub ciągu ulicznego, mającego zastosowanie do określania parametrów dachu. Naruszony został także przepis § 15 ust. 3 pkt 3 lit. m) planu miejscowego odnoszący się do dopuszczalności sytuowania budynków w granicy, albowiem nie występuje w niniejszym przypadku wspólnota interesów. Nadbudowa zakłóci ponad miarę korzystanie z ich nieruchomości, albowiem szczytowa ściana południowa będzie mniej dogrzana, wytworzy się dysza powietrzna, zwiększająca wychłodzenie ściany budynku oraz worek śnieżny, co wpłynie na wzrost kosztów ogrzewania. Wszelkie remonty i naprawy będą wymagały wejścia na teren ich nieruchomości.

Skarżący podali, że ściana ich budynku znajduje się 3,5 m od granicy działek. W ścianie tej, poza otworami wypełnionymi pustakami szklanymi, są okno i całkowicie przeszklone drzwi, decydujące o oświetleniu mieszkalnego parteru, a nie klatki schodowej. Nie ma w budynku wydzielonej klatki schodowej, są drewniane schody o konstrukcji ażurowej, wkomponowane w część mieszkalną, stanowiącą pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi z funkcją jadalną (oznaczoną w projekcie budowlanym jako "holl-jadalnia"). Nadbudowa w konsekwencji prowadzi do naruszenia przepisu § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...). Ponieważ budowa w granicy głęboko ingeruje w prawa właścicieli działki sąsiedniej, winna być dopuszczana wyjątkowo. Skarżący podali także, że M. W. stała się stroną postępowania w wyniku umowy rozszerzającej wspólność majątkową z dnia [...] r., na dowód czego dołączyli odpis z księgi wieczystej prowadzonej dla ich nieruchomości. Stanowisko swoje skarżący podtrzymali w pismach procesowych z dnia [...] r., [...] r., [...] r., [...] r., [...] r., [...] r., [...] r., [...] r. i [...] r. W pismach tych dodatkowo podali, że roboty są prowadzone w ich przekonaniu niezgodnie ze sztuką budowlaną i z naruszeniem ich własności, doszło do nieuprawnionego wejścia na ich teren oraz do wykonania obróbek blacharskich postawionej ściany oddzielenia pożarowego, które na stałe zajęły fragment ich dachu.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że uznał argumentację odwołania w zakresie zgodności z zapisami planu miejscowego oraz § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...).

O oddalenie skargi zawnioskowała także B. G., podając że inwestycja została już w dużym zakresie zrealizowana.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje:

Przedmiotem kontroli jest decyzja udzielająca pozwolenia na budowę i zatwierdzająca projekt budowlany. Dla oceny zgodności tej decyzji z prawem, bez znaczenia pozostają okoliczności powstałe po jej wydaniu, w szczególności sposób wykonywania robót. Zarzut, że inwestorka prowadzi budowę niezgodnie z projektem czy sztuką budowlaną nie ma znaczenia dla legalności udzielonego pozwolenia na budowę i prawidłowość zatwierdzonego projektu budowlanego, i w efekcie nie wymaga weryfikacji w niniejszym postępowaniu. Nie znajdują także w sprawie zastosowania przepisy kodeksu cywilnego, w tym powołane przez skarżących art. 140 i 144, regulujące zakres prawa własności i sposób jego wykonywania. Decyzja organu administracji, udzielająca w ramach przysługującego mu imperium upoważnienia do wykonywania określonych czynności, reglamentowanych przez władzę publiczną, nie stanowi przypadku wykonywania prawa własności ani nie rozstrzyga o tym prawie. Przepisy art. 140 i 144 nie stanowią kryterium legalności wydanych decyzji administracyjnych, odwrotnie –decyzje administracyjne stanowią ograniczenie dla wykonywania prawa własności, będąc przejawami ustawowego ograniczenia tego prawa, o jakim mowa w art. 140 k.c.

Zatwierdzony projekt budowlany, stanowiący załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę nie zawiera także rysunku nr 14 – mającego w przekonaniu skarżących przewidywać wykonanie na stałe obróbki blacharskiej murka ogniowego na dachu skarżących. Jak podano w załącznikach do pisma strony skarżącej z dnia [...] r., dokumentacja w tym zakresie została wykonana w [...] r., zatem już po wydaniu decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę oraz przedstawiona skarżącym w toku postępowania związanego z wydaniem decyzji o niezbędności wejścia na teren ich nieruchomości. Okoliczności te każą uznać, że kwestia obróbek blacharskich murka ogniowego pozostaje poza granicami niniejszej sprawy i nie jest objęta zatwierdzonym projektem budowlanym. Nie wchodzi w zakres niniejszego postępowania także sprawa wydania decyzji orzekającej o niezbędności wejścia na teren skarżących, na wydawane w toku tego postępowania akty administracyjne służą stronom niezależne środki zaskarżenia.

Należy także wyjaśnić skarżącym, że fakt wydania przez organ odwoławczy decyzji merytorycznej nie uzasadnia zarzutu pozbawienia udziału w postępowaniu. Postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, co oznacza, że każda z instancji ma obowiązek rozpoznać sprawę co do istoty. Katalog rozstrzygnięć organu odwoławczego zawiera art. 138 k.p.a. Należy zwrócić uwagę, że organ II instancji w postępowaniu administracyjnym może zastosować tryb przewidziany w art. 138 § 2 k.p.a. tylko w ściśle określonym przypadku, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. W każdym innym przypadku przekazanie sprawy do rozpatrzenia przez organ I instancji nie jest prawidłowe. Uchylenie decyzji organu I instancji i orzeczenie w sprawie co do istoty mieści się w katalogu rozstrzygnięć organu odwoławczego i co do zasady jest prawidłowe, w szczególności wówczas, gdy organ ten odmiennie ocenia stan faktyczny lub interpretuje przepis prawa, bez dokonywania samodzielnych ustaleń dowodowych w znacznym zakresie. Oczywiście inną kwestią w niniejszej sprawie jest, czy organ odwoławczy zasadnie uznał, że poczynione w sprawie ustalenia pozwalają na podjęcie rozstrzygnięcia o wydanej treści.

Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm.), przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza: zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń a także wykonanie projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia. Kwestia sporną w niniejszej sprawie jest zgodność projektu z planem miejscowym oraz zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami techniczno-budowlanymi.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz z odpowiedzi na skargę, nie była w sprawie analizowana kwestia zgodności zamierzenia z przepisem § 13 rozporządzenia MI z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.). Organ I instancji wezwał do uzupełnienia projektu w tym zakresie postanowieniem z dnia 12 listopada 2009 r. Znajdujący się w aktach projekt budowlany w pkt 1.8.1 zawiera informację, że pomieszczenia sąsiada przylegające do garażu od strony projektowanej zabudowy nie są pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi. Jest to klatka schodowa, której doświetlenie odbywa się przez otwory wypełnione luksferami. W związku z tym projektowana nadbudowa nie powoduje zacienienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Takie twierdzenia zawarte w projekcie nie odpowiadają jednak informacjom płynącym z akt sprawy, zdjęć obiektów i twierdzeń strony skarżącej, zawartych w skardze. Niewątpliwie w ścianie budynku skarżących, zlokalizowanej 3, 5 m od granicy działek, oprócz otworów z luksferami, znajdują się tradycyjne okno i drzwi prowadzące na taras zlokalizowany na dachu garażu. Na rysunku nr 01 zatwierdzonego projektu nadbudowy, zawierającym rzut parteru, pomieszczenie nr 4, położone w sąsiedztwie schodów i wejścia na dach garażu, oznaczone jest jako hol+jadalnia. Stan ten odpowiada twierdzeniom skarżących, że także w ich budynku w analogicznym usytuowaniu znajduje się nie klatka schodowa, lecz pomieszczenie o podwójnej funkcji, w tym jadalnianej. W świetle tych okoliczności przyjęcie przez organ odwoławczy, że w sprawie nie zachodzi naruszenie przepisów § 13 warunków technicznych dotyczący zacienienia "z uwagi na brak możliwości ich zastosowania w zaistniałych warunkach" jest przedwczesne i budzące zastrzeżenia. Wymaga ustalenia po pierwsze, czy istniejące w ścianie budynku skarżących otwory okienny i drzwiowy, zlokalizowane od strony planowanej nadbudowy, są legalne. Jeśli otwory te zostały wykonane legalnie, wówczas wymaga ustalenia, czy w budynku skarżących służą ono do oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Tylko rozstrzygnięcie tych kwestii może stanowić punkt wyjścia do ustalenia, czy w sprawie znajduje zastosowanie przepis § 13 warunków technicznych, a jeśli tak, to czy jest on spełniony. W ocenie Sądu kwestia ta nie została w dostatecznym stopniu rozstrzygnięta, a wniosek o braku podstaw do rozstrzygania w projekcie budowlanym problemu zacienienia oparty jest na twierdzeniach arbitralnych, sprzecznych z materiałem sprawy. W tej sytuacji za zasadny i skuteczny należało uznać zarzut skargi dotyczący braku rozstrzygnięcia kwestii zacienienia, choć na obecnym etapie nie można orzec, czy przepis § 13 warunków technicznych został naruszony i czy nadbudowa ogranicza naturalne oświetlenie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi.

Sąd nie podzielił natomiast zarzutów skargi związanych z możliwością przeprowadzenia nadbudowy obiektu położonego bezpośrednio przy granicy działki. Skarżący powoływali się na postanowienia § 15 ust. 3 pkt 3 lit. m) planu miejscowego, podnosząc, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki przewidziane w tym przepisie prawa miejscowego, uzasadniające nadbudowę w granicy. Pomijając kwestię, że skarżący przytaczali niepełnie brzmienie tego przepisu (w tekście planu kryterium wspólnoty interesów właścicieli pojawia się w kontekście łączenia różnego rodzaju zabudowy), rozważenia wymaga relacja powołanego przepisu prawa miejscowego do regulacji § 12 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...). Sytuowanie budynków na działce i wymagane odległości od granic, w tym również dopuszczalność sytuowania w granicy, są regulowane w § 12 warunków technicznych. W § 12 ust. 1 rozporządzenia ustawodawca wprowadził wielkości standardowe w zakresie odległości od granic. W przepisie § 12 ust. 2 przewidział odstępstwo od ustalonych odległości, w tym możliwość sytuowania w granicy, jeśli wynika to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy. Jest to zatem przepis o charakterze lex specialis w stosunku do § 12 ust. 1, lokalizacja w granicy może znajdować uzasadnienie w postanowieniach planu miejscowego. Obowiązujący w gminie plan taką możliwość dla terenu II/10 MN przewiduje. Przepis § 12 ust.2 rozporządzenia nie jest jednak jedynym odstępstwem od ogólnej zasady określonej w § 12 ust. 1 warunków technicznych. Dalsze regulacje szczególne zostały przewidziane w § 12 ust. 3 rozporządzenia w odniesieniu do zabudowy jednorodzinnej. W niniejszej sprawie z zabudową taką mamy do czynienia, zatem zasadne jest w pierwszej kolejności rozważenie przesłanek dopuszczalności nadbudowy w granicy w oparciu o tę regulację. W stosunku do zabudowy jednorodzinnej, przepis 12 ust. 3, w zakresie w jakim może znaleźć zastosowanie, wyłącza stosowanie przepisu 12 ust. 2 rozporządzenia. Przepisy te pozostają ze sobą w relacji lex specialis-lex generalis i przepis szczególny ma pierwszeństwo w zastosowaniu przed przepisem ogólnym, którym w tej relacji jest przepis § 12 ust. 2 rozporządzenia.

Przepis § 12 ust. 3 warunków technicznych reguluje cztery odrębne sytuacje, które są wyróżnione w oparciu o różne kryteria. Jednym z nich jest szerokość działki. Gdy jest ona mniejsza niż 16 m, wówczas, z zachowaniem przepisów odrębnych, w tym regulujących kwestie dostępu światła, dopuszcza się sytuowanie budynku ścianą bez otworów bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną. W przekonaniu Sądu prawidłowo Wojewoda przyjął, że przepis ten, ze względu na szerokość działki, ma zastosowanie w niniejszej sprawie i odnosi się zarówno do sytuowania nowych budynków, jak i rozbudowy oraz nadbudowy już istniejących, a to ze względu na postanowienia § 2 ust. 1 rozporządzenia. Zbędne jest wobec powyższego analizowanie dopuszczalności planowanej nadbudowy w oparciu o kryteria odnoszące się do przypadków, które ze względu na szerokość działki nie mogą korzystać ze szczególnej regulacji § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia.

Natomiast w kwestii zarzutu skarżących, dotyczącego wydania decyzji Wojewody z naruszeniem przepisów planu miejscowego w zakresie § 15 ust. 3 pkt 4 lit. i) planu miejscowego należy zgodzić się z zarzutem skargi, że motywując swoje stanowisko Wojewoda wadliwie odwołał się do kryteriów zawartych w przepisie § 15 ust. 3 pkt 3 lit. g) planu, dotyczących form dachu, przez co zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia dla tezy Wojewody, że nadbudowa nie narusza skali budynku sąsiedniego. Przepis § 15 ust. 3 pkt 4 lit. i) planu zakazuje podwyższania budynków o więcej niż 3 kondygnacje oraz w przypadku, gdy zakres prac narusza skalę budynków sąsiednich. Kryterium skali należy odnieść jednak nie do budynku bezpośrednio przyległego, lecz innych budynków kwalifikowanych jako sąsiednie ze względu na ich położenie. Z tego względu stanowisko organu I instancji Wojewoda zasadnie ocenił jako pozbawione uzasadnienia.

Jak wynika z pisma uczestniczki postępowania i wyjaśnień skarżących, roboty budowlane na podstawie udzielonego pozwolenia zostały już w znacznym stopniu zrealizowane. Wobec uchylenia przez Sąd niniejszym wyrokiem decyzji o pozwoleniu na budowę, w przypadku uprawomocnienia się wyroku, sprawa wróci do etapu odwołania od decyzji I instancji. Wobec rozpoczęcia prac nie jest już jednak możliwe podjęcie przez Wojewodę decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę, rozstrzygnięcie organu I instancji winno zostać w takiej sytuacji uchylone a postępowanie w sprawie umorzone. W sprawie znajduje bowiem zastosowanie art. 50 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm.) a sprawa podlega kognicji organów nadzoru budowlanego. W toku postępowania przed tymi organami winno dojść do przeprowadzenia postępowania naprawczego i rozważenia możliwości oraz warunków ewentualnego zalegalizowania wykonanych robót.

Mając na uwadze podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania postanowiono na podstawie art. 200, 205 § 1 i 209 cytowanej ustawy.