Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 3275/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-03-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska – Litwiniec (spr.) Sędziowie: WSA Alina Balicka WSA Tomasz Wykowski po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w J. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści oddala skargę.


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 3275/18

U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez [...] sp. z o.o. postanowieniem z dnia [...] września 2018 r., nr [...]Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej GIOŚ) utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej WIOŚ) z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o treści żądanej przez Wnioskodawcę. Stan niniejszej sprawy przedstawia się następująco. Wnioskiem z dnia [...] lipca 2018 r., [...] Sp. z o. o. wystąpiła do [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o wydanie zaświadczenia o stanie przestrzegania wymagań ochrony środowiska przez [...] Sp. z o. o. Zgodnie z uzasadnieniem wniosku zaświadczenie to jest niezbędne Spółce na potrzeby realizacji Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w ramach poddziałania 4.2. "Wsparcie inwestycji w przetwarzanie produktów rolnych, obrót nimi lub ich rozwój", prowadzonego przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...], na podstawie art. 219 k.p.a., odmówił wydania zaświadczenia o treści żądanej przez Wnioskodawcę.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Organ I. instancji wskazał na brak podstaw do wydania zaświadczenia o treści, której domaga się [...] Sp. z o. o. Wnioskodawca nie spełnia bowiem wymagań ochrony środowiska, bowiem nie spełnia wymagań posiadanego pozwolenia wodnoprawnego, wydanego decyzją Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...], w zakresie jakości odprowadzanych ścieków. Ponadto [...] Sp. z o. o. pomimo przetwarzania w procesie odzysku R1 odpadów (wytłoków owocowych) nie posiada zezwolenia na przetworzenie odpadów, za co WIOŚ decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...], wymierzył Spółce administracyjną karę pieniężną.

Na to postanowienie Spółka złożyła zażalenie, w którym wniosła o:

- uchylenie zaskarżonego postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska i wydanie wnioskowanego zaświadczenia przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska;

- bądź uchylenie zaskarżonego postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

[...] Sp. z o. o. zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu WIOŚ naruszanie następujących przepisów postępowania:

- art. 7 k.p.a., poprzez brak całościowego rozpatrzenia sprawy;

- art. 8 § 1 k.p.a., poprzez naruszenie zasady bezstronności na niekorzyść Spółki;

- art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez oparcie rozstrzygnięcia "w sferze ustalenia stanu prawnego na dokumentach nie wywołujących skutków prawnych";

- art. 77 § 1 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie przejawiające się w gromadzeniu dowodów wyłącznie na niekorzyść Spółki;

- art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie dowolnej, sprzecznej z zasadami logiki i prawidłowego rozumienia oceny dowodów gromadzonych w sprawie;

- art. 217 k.p.a., poprzez odmowę wydania zaświadczenia wbrew obowiązkowi ustawowemu.

GIOŚ uznał te zarzuty za nieuzasadnione. Wyjaśnił, że jakkolwiek [...] Sp. z o. o. wykazała interes prawny w uzyskaniu wnioskowanego zaświadczenia, to nie było podstaw do wydania zaświadczenia tej treści. Podał, że Organ I. instancji słusznie zauważył, iż [...] Sp. z o. o. nie spełniła wymagań posiadanego pozwolenia wodnoprawnego, wydanego decyzją Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak: [...], w zakresie jakości odprowadzanych ścieków, gdyż w każdej - średniej dobowej próbce ścieków przemysłowych biologicznie rozkładalnych, niespełniającej wymagań, najwyższe dopuszczalne wartości BZT5 są przekraczane więcej niż o 100%.

Ponadto analizy fizykochemiczne pobranych prób, których wyniki zawarto w sprawozdaniu z badań nr [...], wskazują, że wskaźniki zanieczyszczeń w odprowadzanych ściekach, określające zapotrzebowanie tlenowe, znajdowały się powyżej najwyższych dopuszczalnych wartości określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, tj. oznaczono BZT5 na poziomie 190 mg 02/1, przy dopuszczalnym 25 mg 02/1, a ChZTr wynosiło 324 mg 02/1 przy dopuszczalnym 125 mg 02/1. Objawiało się to podwyższonymi wskaźnikami określającymi zapotrzebowanie tlenowe (BZT591 mg 02/1 i ChZTr 199 mg 02/1), a także zawiesiny ogólnej (51 mg/l). Oznaczona jakość wody w rowie R-J nie spełniała nawet minimalnych wymagań określonych rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. Nr 137, poz. 984 ze zm.).

Dodatkowo [...] Sp. z o. o. pomimo przetwarzania w procesie odzysku R1 odpadów (wytłoków owocowych) nie posiada zezwolenia na przetworzenie odpadów, za co WIOŚ decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. wymierzył Spółce administracyjną karę pieniężną.

Wbrew twierdzeniom Spółki, nie sposób wyprowadzić wniosku, jakoby WIOŚ swym postępowaniem naruszył art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.

W kwestii zastrzeżeń do protokołu kontroli nr [...] GIOŚ wyjaśnił, że w dniu podpisania zaskarżonego postanowienia [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nie znał stanowiska [...] Sp. z o. o. Przedmiotowe pismo wpłynęło do Delegatury WIOŚ w [...] w dniu [...] lipca 2018 r., o czym świadczy data stempla kancelaryjnego. Mając to na uwadze Spółka bezpodstawnie zarzuca Organowi I. instancji niedopełnienie obowiązku zebrania całego materiału dowodowego w sprawie. Na dzień wydania zaskarżonego postanowienia materiał dowodowy był kompletny.

W ocenie Organu II. instancji przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia z dnia [...] lipca 2018 r. WIOŚ, wziął pod uwagę istotne dowody zgromadzone w ramach postępowania kontrolnego, np. wyniki oględzin prowadzonych przed i w trakcie kontroli, dokumentację fotograficzną oraz wyniki badań pobranych prób wody i ścieków. Niemniej ustalenia kontroli przeprowadzonej w okresie od dnia [...] czerwca 2018 r. do dnia [...] lipca 2018 r. nie były jedyną i decydującą przesłanką do odmowy wydania żądanego zaświadczenia.

W treści zaskarżonego postanowienia [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wskazał, że Prezes Zarządu [...] Sp. z o. o. odmówił podpisania protokołu kontroli nr [...] i w związku z tym biegnie czas na zgłoszenie zastrzeżeń do tego protokołu kontroli.

Jak wynika z akt sprawy [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r., znak: [...], przedstawił swoje stanowisko w przedmiocie zastrzeżeń [...] Sp. z o. o. zgłoszonych do treści protokołu kontroli nr [...]. Po analizie zastrzeżeń Spółki - Główny Inspektor Ochrony Środowiska poparł stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, uznając jej uwagi za bezzasadne. Stan faktyczny przywołany w uzasadnieniu spornego postanowienia nie został więc skutecznie zakwestionowany przez [...] Sp. z o. o.

Zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. "dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone". W związku z powyższym protokół kontroli nr [...], należy uznać za dowód stwierdzonych naruszeń. Orzecznictwo Sądów Administracyjnych również podkreśla rangę protokołów z kontroli i dokumentacji do nich załączonej jako materiału dowodowego w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2205/14 stwierdził, że Jako dokument urzędowy, w rozumieniu art. 76 §1 Kpa, sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania, protokół stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone (...) Protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia (...).". Reasumując bezpodstawnym jawi się również zarzut naruszenia przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska art. 8 § 1 Kpa w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.

W ocenie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska zarzut odmowy wydania zaświadczenia na podstawie nieostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...], jest nieuzasadniony. Obecnie przed Głównym Inspektorem Ochrony Środowiska toczy się postępowanie odwoławcze, niemniej fakt ten nie ma znaczenia w rozpatrywanej sprawie, bowiem zgodnie z ustalonym stanem faktycznym [...] Sp. z o. o. przetwarza odpady (wytłoki owocowe) w procesie odzysku R1, pomimo że nie posiada zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie przetwarzania odpadów. Wymierzenie Spółce administracyjnej kary pieniężnej jest więc sprawą wtórną, ponieważ w toku przeprowadzonych kontroli w latach 2013-2015 [...] Sp. z o. o. prowadziła działalność w zakresie przetwarzania odpadów w procesie odzysku R1.

Zdaniem GIOŚ, wbrew twierdzeniom Spółki, nie sposób wyprowadzić wniosku, jakoby [...] Sp. z o. o. okresie od stycznia 2017 r. do maja 2018 r. wykonała 45 badań ścieków. W rzeczywistości było to 9 badań, w czasie których wykonano co najmniej 45 oznaczeń wskaźników zanieczyszczeń. Podkreślenia wymaga, że badania jakości odprowadzanych ścieków ocenia się w każdej próbie średniej dobowej (za wyjątkiem azotu ogólnego i fosforu ogólnego). Na podstawie wyników tych badań należy stwierdzić, że Spółka we wspomnianym okresie na 9 wykonanych badań ścieków odprowadzała ścieki niespełniające warunki pozwolenia wodnoprawnego w 3 próbach, a w tych próbach niespełniających wymagań najwyższe dopuszczalne wartości BZT5 były przekraczane więcej niż o 100%.

W kwestii modernizacji oczyszczalni ścieków, Główny Inspektor Ochrony Środowiska zaprezentował pogląd, że z akt sprawy nie wynika jakoby zastosowana przez [...] Sp. z o. o. technologia była zatwierdzona przez WIOŚ. Ponadto przepisy prawa nie przewidują możliwości tak dużego przekroczenia wskaźników zanieczyszczeń, nawet przy "braku winy Spółki". Okazywane zaś przez [...] Sp. z o. o. dobre wyniki badań jakości odprowadzanych do środowiska ścieków nie przekładają się na dobry stan odbiornika ścieków, co zresztą potwierdziła ostatnia kontrola interwencyjna. Pomimo przeprowadzonej w okresie objętym kontrolą modernizacji części biologicznej oczyszczalni ścieków przemysłowych, WIOŚ stwierdził nieprawidłowości w zakresie eksploatacji urządzeń oczyszczalni ścieków, tzn. zły stan techniczny komory rozdziału ścieków surowych przed oczyszczalnią, załamanie procesu technologicznego oczyszczania ścieków w reaktorze SBR w dniu [...] lipca 2018 r., przedostawanie się do przepompowni ścieków i dalej na poletko trzcinowe ścieków o wysokich wartościach wskaźników zanieczyszczeń, w tym zawiesiny (osadu), zaleganie osadu na dnie poletka trzcinowego, wyciek nieodpowiednio oczyszczonych ścieków przez otwory wentylacyjne w odpowietrznikach drenażu, okresowe wsiąkanie odcieków z metalowego kontenera do gruntu. To narusza art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne i art. 145 pkt 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska).

W związku z tym [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska prowadzi postępowanie administracyjne w przedmiocie wstrzymania użytkowania instalacji - oczyszczalni ścieków przemysłowych eksploatowanej przez [...] Sp. z o. o.

Reasumując GIOŚ podał, że Organ I. instancji uznał materiał dowodowy, który posiadał w dniu wydania zaskarżonego postanowienia za wystarczający do dokonania oceny okoliczności niniejszej sprawy. Główny Inspektor Ochrony Środowiska podzielił stanowisko WIOŚ, zgodnie z którym w świetle zgromadzonych w sprawie dowodów nie było możliwe wydanie [...] Sp. z o. o. zaświadczenia o przestrzeganiu wymagań ochrony środowiska.

We wniesionej skardze [...] sp. z o.o. wniósł o uchylenie postanowień obu instancji i zarzucił zaskarżonemu postanowieniu:

1) naruszenie przepisu art. 7 k.p.a. poprzez brak całościowego rozpatrzenia sprawy, a zwłaszcza brak wnikliwego zbadania sprawy przez Organ II. instancji, który ograniczył się jedynie do weryfikacji i podtrzymania ustaleń Organu I instancji;

2) naruszenie przepisu" art. 8 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady bezstronności na niekorzyść Spółki, podważając zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej;

3) naruszenie przepisu art. 8 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia w sferze ustalenia stanu prawnego na dokumentach niewywołujących skutków prawnych;

4) naruszenie przepisu art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i całościowego rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie. Oparcie się na dowodach przemawiających na niekorzyść Spółki;

5) naruszenie przepisu art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej, sprzecznej z zasadami logiki i prawidłowego rozumowania oceny dowodów zgromadzonych w sprawie, w sposób szczególny podkreślając brak całościowej analizy materiału dowodowego, a jedynie jego wybiórcze opracowanie;

6) naruszenie przepisu art. 217 k.p.a. poprzez odmowę wydania zaświadczenia wbrew ciążącemu na Organie I. instancji obowiązkowi ustawowemu, pomimo istniejącego interesu prawnego Spółki;

7) naruszenie przepisu art. 218 § 2 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez ograniczenie się przez Organ II. instancji jedynie do weryfikacji materiału dowodowego zebranego w postępowaniu dowodowym przeprowadzonym przez Organ I. instancji. Zdaniem Spółki, Organ dokonał oceny zgromadzonych dowodów wyłącznie na jej niekorzyść, wbrew rzeczywistemu stanowi faktycznemu i prawnemu sprawy. Nadal aktualne jest stanowisko Spółki, że dowody znajdujące się w dyspozycji Organu I. instancji, zostały przeanalizowane w sposób pobieżny, wyrywkowy i tendencyjny. Nieuzasadniona i bezpodstawna jest opinia GIOŚ, że [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nie wziął pod uwagę jedynie dowodów, które świadczą o niespełnieniu wymagań ochrony środowiska przez [...] sp. z o.o. Stan faktyczny jest zgoła przeciwny. Organ I. instancji, pomimo wyraźnego ustawowego zobowiązania, zarówno do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), jak i oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.), nie wypełnił wymienionych obowiązków przy wydaniu postanowienia z [...] lipca 2018 roku.

Podkreślono, że przedstawione wyniki badań tzw. automonitoringowych były i są na bieżąco, zgodnie z obowiązującymi przepisami, przesyłane organowi I instancji przez Spółkę. Wyniki wskazują jasno, że w okresie od stycznia 2017 roku do maja 2018 roku, normy wynikające z pozwolenia wodnoprawnego zostały w ściekach odprowadzanych przez Spółkę przekroczone zaledwie w sześciu przypadkach, w ponad 45 oznaczeniach wskaźników zanieczyszczeń. Nie umniejszając znaczeniu przeprowadzonych badań, nie można jednak – zdaniem Spółki - uznać, że wyniki te świadczą o celowym i nagminnym naruszaniu przez Spółkę norm ochrony środowiska. Spółka zaś przykłada należytą staranność oraz podejmuje wszelkiego rodzaju działania, które dążą do utrzymania omawianych norm. Tego rodzaju incydentalne zdarzenia, spotykają się z natychmiastową reakcją ze strony Spółki, której naczelnym celem jest zapobieżenie podobnym sytuacjom w przyszłości. Potwierdzeniem tego jest chociażby dokonanie gruntownej modernizacji przedmiotowej oczyszczalni w roku bieżącym, czy też przedstawione w zaskarżonym postanowieniu Organu I. instancji zestawienie, z którego bezsprzecznie wynika konsekwentna poprawa odprowadzanych przez Skarżącego ścieków, które osiągają wyniki znacznie poniżej górnej granicy wyznaczonej w wydanym pozwoleniu wodnoprawnym.

Spółka nawiązała do protokołu kontroli nr [...], który jej zdaniem w sposób niezasadny został włączony do wspomnianego materiału dowodowego, bowiem w chwili wydania zaświadczenia przez Organ I. instancji nie upłynął jeszcze termin dla Skarżącego na złożenie stanowiska dotyczącego odmowy podpisania przedmiotowego protokołu przez przedstawiciela [...] sp. z o.o. W związku z tym, [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wprowadził w błąd Organ II. instancji, co do kompletności materiału dowodowego. Tak samo za bezpodstawne uznano pomijanie przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska faktu odmowy podpisania wspomnianego już protokołu kontroli przez Prezesa Zarządu [...] sp. z o.o. oraz przyczyn takiego zachowania. W związku z tym Organ II. instancji bezzasadnie powołując się na art. 76 § 1 k.p.a., niesłusznie uznał, iż wspomniany powyżej protokół kontroli, należy uznać za dowód stwierdzonych naruszeń.

Zdaniem Spółki, nie znajduje również uzasadnienia w zgromadzonym materiale stanowisko Głównego Inspektora Ochrony Środowiska dotyczące nieostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2018 roku (znak: [...]). Do czasu bowiem wydania przez Organ II. instancji rozstrzygnięcia w przedmiocie odwołania od decyzji wydanej w I. instancji, zabronione jest czynienie jakichkolwiek ustaleń na podstawie treści takiej decyzji. Zasada ta – jak zarzucono - w sposób oczywisty została naruszona przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, a następnie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. W związku z tym, obowiązkiem Organu było pominięcie ustaleń zawartych w nieostatecznej decyzji i uznanie, że Spółka w tym zakresie przestrzega wymagań ochrony środowiska. Ponadto Główny Inspektor Ochrony Środowiska uznając postępowanie odwoławcze za bezcelowe dla rozpatrywanej sprawy, bezzasadnie, przywołał rzekomo ustalony stan faktyczny, jakoby [...] sp. z o.o. przetwarzała odpady (wytłoki owocowe) w procesie odzysku R1, pomimo braku zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie przetwarzania odpadów. Jak już wskazano, decyzja nieostateczna nie wywołuje skutków prawnych, a zatem uznanie przedstawionego stanu faktycznego przez [...] Wielkopolskiego Inspektora Ochrony Środowiska za prawdziwy, jest niezgodne z prawem. Nie zmienia tego fakt, że do wydania ostatecznej decyzji administracyjnej w przywołanej sprawie powołany jest ten sam organ, który wydał zaskarżone postanowienie.

Zdaniem Spółki, Organ I. instancji nie miał w tej sprawie uprawnienia do odmowy wydania zaświadczenia o stanie przestrzegania wymagań ochrony środowiska przez [...] sp. z o.o. Co więcej przy zupełnie swobodnej analizie zebranego materiału dowodowego, Główny Inspektor Ochrony Środowiska przychylił się do błędnego postanowienia wydanego w I. instancji w zakresie wniosku o wydanie zaświadczenia. Spółka podkreśliła, że na żadnym etapie postępowania, nie znalazło się zastrzeżenie jakoby przedmiotowa informacja dla Spółki miała być wyłącznie pozytywna. Dokonana analiza wytycznych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w zakresie Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020, poddziałanie 4.2, "Wsparcie inwestycji w przetwarzanie produktów rolnych, obrót nimi lub ich rozwój", była w niniejszej sprawie całkowicie zbędna i bezpodstawna. Nie mogła stanowić podstawy wydania rozstrzygnięcia. W związku z brakiem innych negatywnych ustawowych przesłanek, obydwa organy były zobowiązane do wydania wnioskowanego zaświadczenia. W odpowiedzi na skargę, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Skarga nie została oparta na uzasadnionych podstawach.

Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.), uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest nadto związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niniejsza sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Stwierdzić należy, że zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. ustawodawca nie uzależnił możliwości rozpoznania przez Sąd sprawy w trybie uproszczonym od zgody pozostałych stron postępowania, czy też od zgody organu (por. a contrario art. 119 pkt 2 p.p.s.a.). Mając zatem na uwadze, że stan niniejszej sprawy jest dostatecznie wyjaśniony i jednoznaczny, Sąd nie stwierdził potrzeby skierowania jej do rozpoznania na rozprawie. Przeciwnie, ustalił, że zachodzi możliwość rozpoznania jej w trybie uproszczonym, zwłaszcza że z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. nie wynikają żadne warunki wstępne skierowania tego typu sprawy do postępowania uproszczonego. Z tego względu w myśl art. 120 p.p.s.a. sprawa rozpoznana została w tym trybie na posiedzeniu niejawnym, w składzie 3 sędziów. Skład orzekający w niniejszej sprawie, dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia - w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy - doszedł do przekonania, że wniesiona skarga nie jest zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2018 r., nr [...] którym utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o treści żądanej przez Wnioskodawcę - informacji o stanie przestrzegania wymagań ochrony środowiska.

Prawidłowo ustaliły Organy obu instancji, że zgodnie z treścią wniosku zaświadczenie to jest niezbędne Spółce na potrzeby realizacji Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w ramach poddziałania 4.2. "Wsparcie inwestycji w przetwarzanie produktów rolnych, obrót nimi lub ich rozwój", prowadzonego przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Z tego względu, wbrew zarzutom skargi, zasadne było odwołanie się do wytycznych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Wynika z nich, że pomoc w ramach tego poddziałania może uzyskać wyłącznie podmiot, który spełnia wszystkie wymagania określone przepisami prawa, mające do niego zastosowanie (m.in. higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska i dobrostanu zwierząt). Prawidłowo zatem przyjęły Organy obu instancji, że wnioskująca Spółka zainteresowana jest wydaniem zaświadczenia pozytywnego, a więc świadczącego o spełnianiu wymagań ochrony środowiska. Odnosząc się do zarzutów skargi, stwierdzić należy, że sprowadzają się one w zasadzie do negowania stanowiska WIOŚ podzielonego przez Organ II. Instancji, że pozytywne zaświadczenie nie mogło być Spółce wydane. Choć Spółka sugeruje, że interesowało ja otrzymanie także negatywnego zaświadczenia, przeczy temu treść jej wniosku oraz cel jakiemu to zaświadczenie miało służyć. Logiczne jest bowiem, że zaświadczenie o niespełnianiu i braku przestrzegania wymagań ochrony środowiska nie było dla Spółki przydatne. Na wstępie dalszych rozważań wskazać należy, że charakter postępowania w sprawie wydawania zaświadczeń nie jest postępowaniem administracyjnym, jakiego dotyczy art. 1 pkt 1 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 217 § 1 i 2 k.p.a., organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Natomiast stosownie do art. 218 § 1 i 2 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, zaś organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające.

Przepisy Działu VII k.p.a.a pt. "Wydawanie zaświadczeń" stanowią więc rodzaj uproszczonego postępowania administracyjnego, w którym organ administracji publicznej o niczym nie rozstrzyga. Stosując zasady wykładni systemowej należy przyjąć, że niektóre przepisy ogólnego postępowania administracyjnego będą miały odpowiednie zastosowanie w postępowaniu zaświadczeniowym, w szczególności: niektóre zasady ogólne k.p.a. (np. zasada prawy obiektywnej, zasada pisemności, zasada udzielenia informacji), przepisy dotyczące wymogów formalnych wniosku (art. 63), przepisy dotyczące postanowień (art. 123 - 126), przepisy dotyczące zażaleń (art. 141-144).

Trafnie podał GIOŚ, że postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2018 r., odmawiające wydania zaświadczenia o treści żądanej przez Wnioskodawcę - [...] Sp. z o. o., zostało wydane w oparciu o stan faktyczny istniejący w chwili jego wydania, oceniany na gruncie zgromadzonych dokumentów. Odmowa wydania zaświadczenia żądanej treści nie wiąże się z powagą rzeczy osądzonej. W razie zmiany stanu prawnego lub faktycznego, możliwe będzie wydanie nowego zaświadczenia, uwzględniającego zaistniałe zmiany.

Bezspornym jest, że [...] Sp. z o. o. wykazała interes prawny w uzyskaniu wnioskowanego zaświadczenia. Nie zmienia to jednak faktu, że [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nie miał podstaw prawnych do wydania zaświadczenia o treści oczekiwanej przez Wnioskodawcę.

Nie jest w szczególności trafny zarzut skargi o pobieżnym, wyrywkowym i tendencyjnym zbadaniu dowodów znajdujących się w dyspozycji Organów Inspekcji Ochrony Środowiska. Organ I. instancji, w oparciu o zgromadzone posiadane dokumenty, przeanalizował wszystkie najważniejsze komponenty środowiska, z których korzysta [...] Sp. z o. o. jako podstawę odmowy wydania żądanego zaświadczenia przytoczono jednak te spośród nich, co do których zostały stwierdzone nieprawidłowości, mające bezpośredni wpływ na końcowe rozstrzygnięcie sprawy. Zarówna analiza akt sprawy, jak i treść uzasadnienia I. instancji oraz GIOŚ wskazują na to, że nie wzięto pod uwagę jedynie dowodów, które świadczą o niespełnianiu wymagań ochrony środowiska przez [...] Sp. z o. o. Uwzględniono jednak, że Spółka wciąż jeszcze ma problemy z przestrzeganiem wymogów ochrony środowiska w prowadzonej działalności.

Sąd podziela ocenę GIOŚ, że [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska odmawiając wydania zaświadczenia o wnioskowanej treści, wyczerpująco uzasadnił swoje stanowisko na podstawie znanych mu z urzędu informacji i dokumentów. Wnioskujący nie mógł oczekiwać, że Organ wydający zaświadczenie w tym przedmiocie pominie znane mu z urzędu informacje i dokumenty, świadczące o naruszeniu przez Spółkę przepisów prawa.

Skarżąca zarzuciła Organom niedopełnienie obowiązku zebrania całego materiału dowodowego w sprawie pomimo, że na dzień wydania postanowień Organów obu instancji był on kompletny. Trafnie zauważył GIOŚ, że [...] lipca 2018 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nie znał zastrzeżeń podmiotu kontrolowanego do protokołu kontroli nr [...], ponieważ pismo Spółki wpłynęło do Organu dopiero [...] lipca 2018 r. Z akt administracyjnych sprawy i uzasadnienia postanowienia I. instancji jednoznacznie wynika, że treść protokołu kontroli nr [...] nie była jedynym i decydującym dowodem w rozpatrywanej sprawie.

[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wydając postanowienie z [...] lipca 2018 r., był zobowiązany do wzięcia pod uwagę dowodów już zgromadzonych w ramach postępowania kontrolnego, w tym wyników oględzin prowadzonych przed i w trakcie kontroli, dokumentację fotograficzną oraz wyniki badań pobranych prób wody i ścieków.

Wbrew twierdzeniom Skarżącej, Organy obu instancji w swoich postanowieniach zaznaczyły wyraźnie, że Prezes [...] Sp. z o. o. odmówił podpisania protokołu kontroli nr [...] i w związku z tym biegnie czas na zgłoszenie zastrzeżeń do protokołu kontroli.

Jak wynika z odpowiedzi na skargę, okazało się, że po wydaniu przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska postanowienia z dnia [...] lipca 2018 r., Organ kontroli - po szczegółowym odniesieniu się do obszernych zastrzeżeń przedstawiciela podmiotu kontrolowanego - w całości uznał je za bezzasadne. Świadczy to o tym, że stan faktyczny ustalony i przywołany w uzasadnieniu tego postanowienia, nie został skutecznie podważony przez [...] Sp. z o. o.

Wobec tego, wbrew zarzutom skargi, nie doszło do naruszenia art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Główny Inspektor Ochrony Środowiska w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny sprawy, a uprzednio uczynił to GIOŚ. Materiał dowodowy został zebrany w sposób wyczerpujący i prawidłowy, a Organy obu instancji zbadały wszelkie okoliczności dotyczące niniejszej sprawy. Decyzja odmowna została zaś oparta na dokumentacji posiadanej przez WIOŚ i przemawiającej za odmową wydania zaświadczenia o żądanej treści. Organ odwoławczy zaś wnikliwie i szczegółowo przeanalizował akta sprawy i dokonał własnej ich oceny, podzielając zasadność odmowy, po przeprowadzeniu własnych ustaleń w sprawie.. Główny Inspektor Ochrony Środowiska działa na podstawie obowiązujących przepisów prawa, mających zastosowanie w ustalonym stanie faktycznym, tym samym zaskarżone postanowienie wydane w zgodzie z zasadami wiedzy i logiki nie narusza treści art. 218 § 1 k.p.a.

Nie jest trafny zarzut odmowy wydania zaświadczenia na podstawie nieostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...]. Fakt, że decyzja ta nie jest ostateczna (trwa postępowanie odwoławcze), nie miał przesadzajacego znaczenia w rozpatrywanej sprawie. Wymierzenie bowiem [...] Sp. z o. o. administracyjnej kary pieniężnej jest kwestią wtórną i stanowi jedynie potwierdzenie prawidłowości stanowiska Organu I. instancji.

Zasadna jest też argumentacja GIOŚ, że wbrew twierdzeniom Skarżącej, nie sposób wyprowadzić wniosku, jakoby [...] Sp. z o. o. w okresie od stycznia 2017 r. do maja 2018 r. wykonała 45 badań ścieków. W rzeczywistości było to 9 badań, w czasie których wykonano co najmniej 45 oznaczeń wskaźników zanieczyszczeń. Badania jakości odprowadzanych ścieków ocenia się w każdej próbie średniej dobowej (za wyjątkiem azotu ogólnego i fosforu ogólnego). Na podstawie wyników tych badań należy zaś stwierdzić, że [...] Sp. z o. o. we wspomnianym okresie na 9 wykonanych badań ścieków, odprowadzała ścieki niespełniąjące warunki pozwolenia wodnoprawnego w 3 próbach, a w tych próbach niespełniających wymagań najwyższe dopuszczalne wartości BZT5 były przekraczane więcej niż o 100%.

Co do wskazanej przez Spółkę modernizacji oczyszczalni ścieków, to jak wyjaśnił GIOŚ, zastosowana w [...] SP. z o. o. technologia nie była zatwierdzona przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. Przeprowadzona modernizacja nie może jednak usprawiedliwiać okresowego niedotrzymywania warunków eksploatacji instalacji. Przepisy nie przewidują możliwości tak dużego przekroczenia wskaźników zanieczyszczeń, niezależnie od tego czy ponosi Spółka za to winę.

Jak wielokrotnie w przeszłości stwierdzał [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, nawet okazywane przez [...] Sp. z o. o. bardzo dobre wyniki badań jakości odprowadzanych do środowiska ścieków nie przekładały się na dobry stan odbiornika ścieków, co potwierdziła ostatnia kontrola interwencyjna.

Jest to przyczyną, dla której WIOŚ prowadzi postępowanie administracyjne w przedmiocie wstrzymania użytkowania instalacji oczyszczalni ścieków przemysłowych eksploatowanej przez [...] Sp. z o. o.

Sąd podziela zatem stanowisko Organów obu instancji, że w świetle zgromadzonych w sprawie dowodów, będących w posiadaniu WIOŚ, nie było możliwe wydanie [...] Sp. z o. o. zaświadczenia (informacji) o przestrzeganiu wymagań ochrony środowiska. Reasumując, Skarżąca powołując się na zamiar wnioskowania o pomoc z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w ramach poddziałania 4.2. "Wsparcie inwestycji w przetwarzanie produktów rolnych, obrót nimi lub ich rozwój", prowadzonego przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa niewątpliwie oczekiwała pozytywnego zaświadczenia - tj. świadczącego o spełnianiu wymagań ochrony środowiska, na co jednoznacznie wskazuje 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 października 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w przetwarzanie produktów rolnych, obrót nimi lub ich rozwój", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 1581 ze zm.).

Tylko bowiem zaświadczenie pozytywne byłoby przydatne na potrzeby przywołanego przez Skarżącą programu pomocowego.

Należało zatem podzielić stanowisko Organów obu instancji, że materiał dowodowy zebrany w sprawie był wystarczający, niemniej nie pozwalał na wydanie pozytywnego zaświadczenia.

[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska i Główny Inspektor Ochrony Środowiska przeprowadzili postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Wbrew zarzutom skargi, GIOŚ dopełnił zaś wymogów dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wynikających z art. 15 k.p.a.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - Sąd orzekł jak w sentencji.