Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 447/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. 1, art. 151, art. 200, art. 205 § 2, art. 206, art. 209
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 49e ust. 1 i ust. 5, art. 46f ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 511
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Marek Krawczak, Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Prezesa Zarządu P. z dnia [...] 2019 r. [...], sygn. sprawy: [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu środków P. 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej kwoty 69 918,70 zł (sześćdziesiąt dziewięć tysięcy dziewięćset osiemnaście złotych siedemdziesiąt groszy) wraz z odsetkami liczonymi od tej kwoty; 2. oddala skargę w pozostałej części; 3. zasądza od Prezesa Zarządu P. na rzecz W. Z. kwotę 1843 zł (tysiąc osiemset czterdzieści trzy złote) tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Województwa Z. (dalej jako: "skarżący", "strona" lub "Województwo") jest decyzja Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej jako: "Prezes Zarządu PFRON" lub "organ"), z [...] stycznia 2019 r. nr [...] sygn. sprawy: [...] w przedmiocie zobowiązania strony do zwrotu środków PFRON.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

W zakresie zadania ustawowego Województwa pn. dofinansowanie kosztów tworzenia i działania zakładów aktywności zawodowej skarżący zawarł [...] listopada 2013 r. umowę nr [...] z Polskim Stowarzyszeniem na Rzecz Osób z Upośledzeniem Umysłowym - K.w.S. (dalej jako: "Stowarzyszenie") o dofinansowanie kosztów działania M. w D. (dalej jako: "M."), zmienioną aneksami: nr 1 z dnia 28 stycznia 2014 r. w zakresie struktury kosztów działania objętych załącznikiem nr 1 do umowy i rozszerzeniem informacji według załącznika nr 2 do umowy oraz nr 2 z dnia 23 września 2014 r., m.in. zwiększającym dofinansowanie ze środków Funduszu o kwotę 69.918,70 zł w poz. 12 preliminarza kosztów działania wg załącznika nr 1 do umowy, z przeznaczeniem na zakup pojazdu z zabudową skrzyniową.

W wyniku weryfikacji prawidłowości wydatkowania rozliczanych środków Funduszu, strona ustaliła, że część dofinansowania dla M. w kwocie łącznej 355.921,36 zł była wykorzystana niezgodnie z zapisami ww. umowy, z czego: kwota 351.628,97 zł została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem określonym w umowie, a kwota 4.292,39 zł została pobrana w nadmiernej wysokości. W zakresie ww. nieprawidłowości Województwo ustaliło, że wydatki na łączną kwotę 351.628,97 zł - uznane za niezgodne z przeznaczeniem - obejmowały pozycje nie przewidziane w preliminarzu kosztów działania M., stanowiącym załącznik nr 1 do umowy nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r., natomiast wykorzystanie kwoty 4.292,39 zł przekraczało limity wyznaczone w ww. preliminarzu na poszczególne jego pozycje.

Pismem z [...] listopada 2015 r. nr [...] , wystosowanym do Stowarzyszenia, Dyrektor Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w S. (dalej jako: "ROPS"), zażądał m.in. zwrotu ww. kwoty środków Funduszu, informując o powyższych nieprawidłowościach.

Nawiązując do powyższego wezwania o zwrot środków, Stowarzyszenie, w piśmie z 16 listopada 2015 r. zwróciło się do ROPS z prośbą (uzupełnioną w piśmie z 1 grudnia 2015 r., o umorzenie m.in. żądanej do zwrotu kwoty środków Funduszu w wysokości 355.921,36 zł.

W związku z brakiem zwrotu przez Stowarzyszenie środków określonych w ww. wezwaniu, decyzją z [...] grudnia 2015 r. nr [...] Marszałek Województwa Z. orzekł o obowiązku zwrotu przez Stowarzyszenie na rachunek bankowy Województwa następujących należności o charakterze publicznoprawnym:

1) kwoty 351.628,97 zł wraz z należnymi od niej odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych naliczonymi od dnia przekazania dotacji do dnia faktycznego jej zwrotu, stanowiącej część dotacji wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem;

2) kwoty 4.292,39 zł stanowiącej część dotacji pobraną w nadmiernej wysokości, wraz z ewentualnymi odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych należnymi w przypadku niedokonania jej zwrotu w terminie 15 dni od daty doręczenia decyzji;

3) kwoty 35,42 zł stanowiącej należność z tytułu błędnie naliczonych przez Stowarzyszenie odsetek od zwróconej 13 lutego 2015 r. kwoty 1.958,40 zł będącej częścią dotacji wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem.

W związku z powyższym Stowarzyszenie złożyło do ROPS wniosek z 10 grudnia 2015 r. (uzupełniony pismem z 15 grudnia 2015 r.) o umorzenie należności wynikającej z decyzji administracyjnej Marszałka Województwa Z. z [...] grudnia 2015 r.

Po rozpatrzeniu powyższego wniosku decyzją z [...] stycznia 2016 r. nr [...] Marszałek Województwa Z. umorzył Stowarzyszeniu należności publicznoprawne, przypisane do zwrotu decyzją z [...] grudnia 2015 r., w wysokości łącznej 355.956,78 zł wraz z należnymi odsetkami.

Decyzją z [...] lipca 2016 r. nr [...] Prezes Zarządu PFRON nakazał stronie zwrot środków Funduszu, przekazanych w 2014 r. samorządowi, które następnie zostały przyznane i wypłacone przez Województwo Stowarzyszeniu na pokrycie kosztów działania M., w łącznej kwocie 425.840,06 zł, wraz z odsetkami naliczonymi od kwoty 69.918,70 zł od dnia 29 września 2014 r. do dnia wpłaty, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

W następstwie rozpatrzenia odwołania strony z 29 lipca 2016 r., Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej decyzją z [...] listopada 2018 r. nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję Prezesa Zarządu PFRON z [...] lipca 2016 r. i przekazał sprawę organowi do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji Minister wskazał m.in., że "w niniejszej sprawie istotnym faktem jest, że na podstawie art. 1 ust. 16 ustawy o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych z dnia 23 września 2015 r. (Dz. U. z 2015 poz. 1886 ze zm.) do art. 49f dodano ust. 5 z którego wynika, że zwrotowi nie podlegają należności umorzone w trybie, o którym mowa w art. 49f ust. 1 pkt 1, chyba że w wyniku kontroli stwierdzono niezgodne z prawem ich umorzenie. Zgodnie z art. 4 ustawy o zmianie ustawy ustawa weszła w życie z dniem 1 lipca 2016 r. W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego, mając na uwadze fakt, że zaskarżona decyzja wydana została w dniu [...] lipca 2016 r., istotnym jest odniesienie się do powyższej zmiany brzmienia przepisów w zakresie umorzenia w celu realizacji zasad wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego. (...) Mając powyższe na uwadze, organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę winien oprzeć się na stanie prawnym obowiązującym w chwili wydania decyzji, dokonać analizy faktycznej i prawnej sprawy oraz wyjaśnić, czy i ewentualnie jaki wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy ma nowelizacja ustawy, która weszła w życie w dniu 1 lipca 2016 r., w szczególności wskazać, jakie znaczenie ma w niniejszej sprawie fakt, że decyzja orzekająca o umorzeniu beneficjentowi - Polskiemu Stowarzyszeniu na Rzecz Osób z Upośledzeniem Umysłowym K.w.S. - z dnia [...] stycznia 2016 r. [...] wydana została na podstawie ustawy o finansach publicznych".

Decyzją z [...] stycznia 2019 r. nr [...] sygn. sprawy: [...] Prezes Zarządu PFRON nakazał Województwu zwrot środków Funduszu, przekazanych w 2014 r. samorządowi według algorytmu na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 511 ze zm., dalej jako: "ustawa o rehabilitacji"), które następnie zostały przyznane i wypłacone przez Województwo beneficjentowi - Stowarzyszeniu na pokrycie kosztów działania M., w łącznej kwocie 425.840,06 zł, wraz z odsetkami naliczonymi od kwoty 69.918,70 zł od dnia 29 września 2014 r. do dnia wpłaty, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

Organ wyjaśnił, że w wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono do zwrotu m.in. kwotę środków Funduszu przekazanych w 2014 r. w wysokości 355.921,36 zł (należność nie obejmuje kwoty 35,42 zł, dotyczącej błędnie naliczonych odsetek w rozliczeniach pomiędzy Województwem a Stowarzyszeniem i nie stanowiącej przedmiotu roszczeń Funduszu). Kwota ta stanowi część dofinansowania dla M. w (355.921,36 zł), które wykorzystano niezgodnie z zapisami umowy, z czego: kwota 351.628,97 zł została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem określonym w umowie, a kwota 4.292,39 zł została pobrana w nadmiernej wysokości. Prezes Zarządu PFRON podkreślił, że powyższe zostało ustalone w oparciu o treść dokumentów i ustaleń dokonanych przez stronę w toku toczącego się wcześniej postępowania dot. zwrotu ww. środków. Powołał się m.in. na treść skierowanego przez Województwo do Stowarzyszenia wezwania z [...] listopada 2015 r. do zwrotu środków ustalonych w wyniku rozliczenia środków za 2014 r., decyzji Marszałka Województwa z [...] grudnia 2015 r. w sprawie obowiązku zwrotu kwoty w wysokości 355.956,78 zł oraz decyzji Marszałka Województwa z [...] stycznia 2016 r. w sprawie umorzenia kwoty 355.956,78 zł wraz z należnymi odsetkami.

Ponadto wskazał, że w trakcie prowadzonego postępowania ustalono nieprawidłowość w rozdysponowaniu środków Funduszu przez Województwo, polegającą na bezpodstawnym zwiększeniu przez stronę wysokości dofinansowania ze środków Funduszu kosztów działania M. w kwocie 69.918,70 zł, określonej aneksem nr 2 z 23 września 2014 r. do umowy z [...] listopada 2013 r., z przeznaczeniem na zakup samochodu.

Podkreślono, że powyższa kwota została przekazana Stowarzyszeniu przez skarżącego 29 września 2014 r., wydatkowana przez M., a jej rozliczenie zaakceptowane przez Województwo.

W ocenie organu, zgodnie z obowiązującymi przepisami, zawartymi w § 7 pkt 5 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zakładów aktywności zawodowej (Dz. U. z 2012 r, poz. 850, dalej jako: "rozporządzenie"), zakup środków transportu może być finansowany w ramach kosztów utworzenia zakładu, natomiast nie jest przewidziany w katalogu kosztów działania zakładu finansowanych ze środków Funduszu, o których mowa w § 8 ust. 1 rozporządzenia.

Zdaniem Prezesa Zarządu PFRON, mając na uwadze powyższe, strona dokonała rozdysponowania środków Funduszu niezgodnie z przeznaczeniem określonym przepisami rozporządzenia, co w następstwie skutkowało wykorzystaniem niezgodnie z przeznaczeniem przez Stowarzyszenie środków PFRON w kwocie 69.918,70 zł.

Następnie organ wskazał, że w przypadku kwoty 355.921,36 zł, wykorzystanej przez Stowarzyszenie niezgodnie z zapisami umowy, wystąpienie okoliczności powodujących obowiązek zwrotu środków było niezależne od zobowiązanego do zapłaty, zatem naliczenie odsetek od podlegających zwrotowi środków Funduszu w kwocie 355.921,36 zł, nie jest zasadne. Natomiast w przypadku kwoty 69.918,70 zł, o którą to kwotę strona bezpodstawnie podwyższyła dofinansowanie ze środków Funduszu na działanie M. (z przeznaczeniem na zakup samochodu), wystąpienie okoliczności powodujących obowiązek zwrotu środków było zależne od zobowiązanego do zapłaty, zatem naliczenie odsetek od podlegających zwrotowi środków Funduszu w kwocie 69.918,70 zł, jest zasadne.

Organ wyjaśnił również, że strona decyzją z [...] stycznia 2016 r. dokonała umorzenia beneficjentowi, na podstawie art. 57, art. 60 pkt 1, art. 61 ust. 1 pkt 2, art. 64 ust. 2 pkt 3 lit. g) ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym, nie skorzystała zaś z art. 49f ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, uprawniającego organy i podmioty powołane do zawierania umów, których przedmiot obejmuje dokonanie wydatków ze środków Funduszu, do umorzenia - na wniosek dłużnika lub strony umowy - w części lub w całości należności pieniężnych mających charakter cywilnoprawny. Z uwagi na powyższe, zdaniem Prezesa PFRON, art. 49e ust. 5 ustawy o rehabilitacji dotyczący braku obowiązku zwrotu należności umorzonych w trybie, o którym mowa w art. 49f ust. 1 pkt 1, nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie.

Pismem z 19 lutego 2019 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Prezesa Zarządu PFRON wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Strona zarzuciła organowi:

1) naruszenie art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji, poprzez bezzasadne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie istnieją podstawy do żądania zwrotu środków Funduszu w kwocie wykorzystanej przez stronę niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej w nadmiernej wysokości lub ustalonej w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości w sytuacji, gdy poczynione w tym zakresie ustalenia stanu faktycznego, że w niniejszej sprawie organ nie ma podstaw do żądania zwrotu środków Funduszu od strony postępowania;

2) naruszenie art. 49e ust. 5 ustawy o rehabilitacji, poprzez błędną jego wykładnię prowadząca do przyjęcia, że przepis ten nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie;

3) naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., zgodnie z którymi organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona.

W odpowiedzi na skargę Prezes Zarządu PFRON wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skargę należało uwzględnić w części, bowiem nie wszystkie zarzuty w niej wskazane okazały się zasadne.

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest prawidłowość zobowiązania skarżącego do zwrotu części przekazanych mu środków PFRON, które Województwo następnie przekazało na podstawie umowy Stowarzyszeniu na dofinansowanie kosztów działania M..

Zdaniem Sadu rację należało przyznać stronie co do niesłusznie zakwestionowanego przez organ zwiększenia dofinansowania kosztów działania M. w postaci zakupu samochodu ciężarowego wykorzystanego do świadczenia usług stolarskich i ogrodniczych. Wyjaśnić należy, że w § 7 rozporządzenia jako koszt możliwy do sfinansowania w ramach kosztów tworzenia zakładu wskazano w pkt 5 "zakup lub wynajem środków transportu". Jak zauważył organ tego typu koszt nie został wprost wskazany w ramach kosztów działania zakładu (§ 8 rozporządzenia). W ocenie Sądu nie można jednak z tego tytułu zakwestionować poniesionego przez Stowarzyszenie wydatku, a w konsekwencji faktu jego dofinansowania przez Województwo.

Przedmiotowa część dofinansowania mieściła się bowiem w ramach kosztów działania Stowarzyszenia finansowanych ze środków Funduszu, o których mowa w § 8 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia, gdzie przewidziano możliwość dokonywania zakupów przez działający już Zakład Aktywności Zawodowej - niezbędnych do realizacji rehabilitacji, obsługi i prowadzenia działalności wytwórczej lub usługowej - innych niż wymienione enumeratywnie w ww. paragrafie.

W ocenie Sądu za nieprawidłową uznać należy interpretację przepisów rozporządzenia, że dofinansowanie ze środków PFRON w zakresie środków transportu możliwe jest wyłącznie na etapie utworzenia zakładu. Należy bowiem zauważyć, że w sytuacji, gdyby użytkowany przez beneficjenta tego dofinansowania środek transportu uległby poważnej awarii bądź został zniszczony w toku działania zakładu, podmiot ten nie miałby możliwości występowania o środki na jego naprawę lub wymianę, co wiązałoby się z utrudnieniem bądź uniemożliwieniem jego normalnego funkcjonowania. Tego typu rozwiązanie wydaje się nielogiczne i mogłoby powodować wiele problemów w prawidłowym funkcjonowaniu zakładów aktywności zawodowej, których działanie w dużej mierze uzależnione jest właśnie od otrzymywanych dotacji.

Organ naruszył zatem w tym zakresie § 8 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia poprzez jego nieprawidłową wykładnię i w konsekwencji nieprawidłowo zastosował art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji zobowiązując stronę do zwrotu dofinansowania w kwocie 69.918,70 zł.

Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.

Jeżeli zaś chodzi o pozostałą kwotę dofinansowania, której zwrotu domaga się organ wskazać należy, że strona kwestionuje podstawę do takiego zwrotu, wskazując na mający, jej zdaniem, zastosowanie w przedmiotowej sprawie art. 49e ust. 5 ustawy o rehabilitacji. Zgodnie z powołanym przepisem zwrotowi nie podlegają należności umorzone w trybie, o którym mowa w art. 49f ust. 1 pkt 1, chyba że w wyniku kontroli stwierdzono niezgodne z prawem ich umorzenie. Wskazać zatem należy, że zgodnie z art. 46f ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji na wniosek dłużnika lub strony umowy, której przedmiot obejmuje dokonanie wydatków ze środków Funduszu, organy i podmioty powołane do zawierania takich umów mogą umorzyć w części lub w całości należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny, w drodze decyzji.

W niniejszej sprawie strona, po rozpatrzeniu wniosku Stowarzyszenia, decyzją z [...] stycznia 2016 r. umorzyła temu podmiotowi należności wynikające z wydanej [...] grudnia 2015 r. decyzji w łącznej wysokości 355.956,78 zł wraz z należnymi odsetkami. W podstawie prawnej decyzji o umorzeniu strona powołała art. 57, art. 60 pkt 1, art. 61 ust. 1 pkt 2, art. 64 ust. 2 pkt 3 lit. g ustawy z dnia 27 sierpnai 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm., dalej jako: "u.f.p."), a zatem przepisy dotyczące środków publicznych stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym. Powyższe potwierdza również sentencja ww. decyzji, gdzie wprost wspomina się o należnościach budżetowych o charakterze publicznoprawnym.

W ocenie Sądu w sytuacji, gdy Województwo dokonało umorzenia przedmiotowych środków na podstawie ww. przepisów ustawy o finansach publicznych, dotyczących niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym brak było podstaw do zastosowania art. 49e ust. 5 ustawy o rehabilitacji, zaś w konsekwencji organ zobowiązany był do wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu przedmiotowych środków.

Podkreślić należy, że w sprawie nie jest okolicznością sporną charakter środków, których zwrotu domaga się Prezes Zarządu PFRON. Skarżący w treści skargi zgodził się bowiem z organem, że nie są to należności cywilnoprawne i że zostały umorzone na podstawie innych przepisów niż art. 49f ust. 1 pkt. 1 ustawy o rehabilitacji. Zdaniem strony w przedmiotowej sprawie nie można jednak żądać zwrotu ww. należności, gdyż Województwo umorzyło przedmiotowe środki w drodze decyzji, co prawda nie na podstawie, ale w trybie art. 49f ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji. Dodała, że powyższe potwierdza treść art. 49e ust. 5 tej ustawy, który posługuje się właśnie pojęciem "w trybie", a nie "na podstawie". Strona podniosła, że sformułowanie "w trybie" oznacza procedurę, zasady i metody postępowania, przesłanki umorzenia. Natomiast sformułowanie "na podstawie artykułu" oznacza konieczność zastosowania danego przepisu prawnego i posłużenia się przy rozstrzyganiu sprawy konkretną normą prawną wynikającą z treści tego przepisu. Podkreśliła, że tryb, o którym mowa w art. 49f ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, jest taki, że dłużnik lub strona umowy, której przedmiot obejmuje dokonanie wydatków ze środków Funduszu muszą wystąpić z wnioskiem o umorzenie, zaś organy i podmioty powołane do zawierania takich umów mogą dokonać umorzenia poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Zdaniem strony w niniejszej sprawie tryb taki został zastosowany, albowiem beneficjent (Stowarzyszenie) wystąpiło z wnioskiem o umorzenie kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem lub pobranej w nadmiernej wysokości podlegającej zwrotowi do budżetu województwa na podstawie stosownej decyzji administracyjnej Marszałka Województwa, zaś Województwo wydało pozytywną dla beneficjenta decyzję administracyjną i umorzyło tę kwotę dotacji. W konsekwencji strona uznaje, że Fundusz nie powinien żądać jej zwrotu od Województwa, albowiem należność ta nie istnieje ponieważ została umorzona w trybie, o którym mowa w art. 49f ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji.

W ocenie Sądu powyższa interpretacja art. 49e ust. 5 i art. 49f ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji jest nieprawidłowa. Zgodzić się należy z Prezesem Zarządu PFRON, że w sprawie art. 49e ust. 5 ustawy o rehabilitacji nie miał zastosowania z uwagi na fakt, że strona dokonała umorzenia przedmiotowych środków w oparciu o przepisy ustawy o finansach publicznych. Należy podkreślić, że przy ocenie zasadności zastosowania art. 49e ust. 5 ustawy o rehabilitacji nie można pomijać charakteru środków, które podlegają umorzeniu. Zdaniem Sądu jedynie w przypadku, gdy umorzenie dotyczy środków cywilnoprawnych, które jako jedyne zostały wprost wskazane w treści art. 49f ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, zastosowanie znajdzie art. 49e ust. 5 ww. ustawy, zgodnie z którym środki umorzone w trybie art. 49f ust. 1 pkt 1 (należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny) nie podlegają zwrotowi. W sytuacji zaś, gdy przedmiotem umorzenia przez stronę były środki o charakterze publicznoprawnym, czego strona nie kwestionuje, rozpatrzenie wniosku o ich umorzenie następuje na podstawie przepisów o finansach publicznych, co w konsekwencji wyłącza zastosowanie w przedmiotowej sprawie art. 49e ust. 5 ustawy o rehabilitacji.

Dokonując wykładni ww. przepisów strona, niezasadnie koncentruje się na sformułowaniu "w trybie", które jej zdaniem decyduje o błędnej interpretacji art. 49e ust. 5 przez organ i zobowiązaniu jej do zwrotu ww. środków. Należy wyjaśnić, że przepisy ustawy o finansach publicznych, wskazane w podstawie prawnej decyzji o umorzeniu z [...] stycznia 2016 r., również zawierają "procedurę, zasady, metody postępowania i przesłanki umorzenia", wskazują również, że rozpoznanie wniosku strony kończy wydanie stosownej decyzji. Rozpatrując wniosek strony o umorzenie należności o charakterze publicznoprawnym Województwo działało zatem w oparciu o kompleksową regulację dotyczącą umorzenia tego typu należności zawartą w u.f.p., nie stosowało natomiast, jak sugeruje skarżący, przepisów tej ustawy "w trybie" przewidzianym w art. 49f ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, który to przepis, co wskazano powyżej, zastosowanie ma wyłącznie do należności cywilnoprawnych. W konsekwencji nie można zgodzić się ze stroną, że organ nie był uprawniony do żądania zwrotu przedmiotowej należności z uwagi na fakt, że została ona przez stronę umorzona. Jak wskazano powyżej umorzenia kwoty 355.956,78 zł wraz z należnymi odsetkami, stanowiącej niepodatkową należność budżetową o charakterze publicznoprawnym dokonano bowiem w trybie przepisów ustawy o finansach publicznych, a nie jak sugeruje skarżący w trybie art. 49f ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji.

Niezasadnie strona wskazuje również, że organ nie zastosował się do wskazówek Ministra zawartych u uzasadnieniu decyzji z [...] listopada 2018 r., uchylającej pierwotną decyzję Prezesa Zarządu PFRON z [...] lipca 2016 r. o zwrocie środków. Jak wynika bowiem z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił, że dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy nie miała znaczenia nowelizacja ustawy o rehabilitacji, którą dodano art. 49e ust. 5, bowiem powyższy przepis nie miał zastosowania z uwagi na charakter środków będących przedmiotem umorzenia i przepisy, w oparciu o które Województwo dokonało tego umorzenia. Fakt, iż strona powyższą wykładnię uznaje za błędną nie świadczy o zasadności zarzutu nie ustosunkowania się przez Prezesa Zarządu PFRON do wytycznych Ministra zawartych w decyzji z [...] listopada 2018 r., a zatem nie może stanowić podstawy do postawienia organowi skutecznego zarzutu podważającego zasadność i prawidłowość wydanej decyzji.

Za niezasadne uznać należało również argumenty strony dotyczące braku możliwości powoływania się przez organ przy wydaniu decyzji o zwrocie środków na okoliczność poniesienia tych wydatków przez beneficjenta dofinansowania w sposób niezgodny z umową zawartą pomiędzy Stowarzyszeniem a Województwem. Należy przypomnieć, że w decyzji z [...] grudnia 2015 r. strona wskazała konkretne naruszenia ww. umowy, które skutkowały uznaniem części przekazanego Stowarzyszeniu dofinansowania za wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem (w kwocie 351.628,97 zł) oraz pobrane w nadmiernej wysokości (w kwocie 4.292,39 zł). W sytuacji, gdy powyższa decyzja stała się ostateczna (beneficjent nie skorzystał z możliwości jej zaskarżenia), Prezes PFRON miał nie tylko możliwość, ale i obowiązek wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania decyzji na podstawie art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji, wskazując kwotę środków wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem lub pobranej w nadmiernej wysokości. Zwrot dofinansowania był bowiem, jak słusznie wskazał organ, konsekwencją przyznania i wypłacenia przez stronę środków Stowarzyszeniu na pokrycie kosztów działania M. w zakwestionowanej następnie przez Województwo części.

W sprawie nie ma znaczenia fakt, że organ domaga się zwrotu przedmiotowych środków po ich umorzeniu przez skarżącego dokonanego zgodnie z wnioskiem Stowarzyszenia jak i fakt, że Prezes Zarządu PFRON nie był stroną umowy o przekazaniu beneficjentowi dofinansowania kosztów działania M.. Za zasadne należało bowiem przyjąć, że okoliczności stwierdzone przez Województwo w ostatecznej decyzji z [...] grudnia 2015 r., tj. wykorzystanie przez Stowarzyszenie przedmiotowego dofinansowania niezgodnie z przeznaczeniem (koszty nie przewidziane w preliminarzu kosztów działania M.) oraz w nadmiernej wysokości (przekroczenie limitu wyznaczonego w ww. preliminarzu na poszczególne jego pozycje), jak i fakt, że zakwestionowane dofinansowanie nie ma charakteru cywilnoprawnego, stanowiło wystarczającą podstawę do wydania wobec strony decyzji o zwrocie ww. środków. Okoliczność, że strona wydała decyzję wobec beneficjenta o umorzeniu środków o charakterze publicznoprawnym, nie może zaś w świetle art. 49e ust. 1 i ust. 5 ustawy stanowić przeszkody do żądania przez Prezesa Zarządu PFRON od Województwa zwrotu tych środków, jako pobranych niezgodnie z przeznaczeniem lub w nadmiernej wysokości.

Nie ma racji skarżący, że Prezes Zarządu PFRON wydał zaskarżoną decyzję z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów oraz nie dokonał wszechstronnej analizy materiału dowodowego. Obowiązkiem organu jest zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest kompletny, pozwalający na wydanie merytorycznej decyzji, natomiast jego ocena dokonana jest z zachowaniem zasady swobodnej oceny dowodów. W sprawie został zebrany cały materiał potrzebny do wydania rozstrzygnięcia, a przeprowadzona przez Prezesa Zarządu PFRON ocena dowodów została dokonana w sposób prawidłowy, co przesądza o tym, że organy działały w toku postępowania w sposób zgodny z przepisami art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Okoliczność, że ocena zgromadzonych w sprawie dowodów doprowadziła organ do wniosków odmiennych od tych, które prezentuje skarżący nie oznacza, że Prezes Zarządu PFRON uchybił przepisom procedury administracyjnej, a oznacza jedynie, że strona jest niezadowolona z treści decyzji wydanej w jej sprawie.

Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę strony w pozostałym zakresie, o czym orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku.

Z uwagi na uwzględnienie skargi jedynie w części, tj. uchylenie decyzji o zwrocie środków co do kwoty 69.918,70 zł, tj. ok. 1/6 wartości przedmiotu zaskarżenia, o zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił mocą art. 200, art. 205 § 2, art. 209 oraz art. 206 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit a) w zw. z § 2 pkt 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).

Sąd jednocześnie informuje, że w sentencji wyroku błędnie wskazano kwotę 1.843 zł tytułem częściowego zwrotu kosztów sądowych, bowiem należna stronie część kosztów sądowych w wysokości 1/6 od kwoty 15.059 zł (wpis od skargi – 4.259 oraz koszty zastępstwa procesowego – 10.800) w przedmiotowej sprawie wynosi 2.510 zł.