Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1122/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174, art.176, art.183
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Jacek Brolik (sprawozdawca), Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak, Protokolant Agata Grabowska, po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej G. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2010 r. sygn. akt III SA/Wa 1476/09 w sprawie ze skargi G. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 29 czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 stycznia 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 1476/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę G.C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 29 czerwca 2009 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

Sąd pierwszej instancji przedstawiając przebieg postępowania wskazał, że wzmiankowanym powyżej rozstrzygnięciem Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 5 maja 2009 r. pozostawiającego bez rozpatrzenia zarzuty G. C. w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 27 września 2006 r. wystawionych przez Burmistrza B. na zobowiązanych J. C. i G. C. Organ odwoławczy podniósł, że doręczenie pisma z dnia 27 grudnia 2006 r. zawiadamiające o zajęciu rachunku bankowego zobowiązanych w Banku Pocztowym S.A. w B. na poczet należności objętej m.in. tytułami wykonawczymi z dnia 27 września 2006 r. wystawionymi przez Burmistrza B. oraz odpisy tytułów wykonawczych nastąpiło zgodnie z art. 39, art. 42 § 1 i art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 107 ze zm. - k.p.a.) - przesyłka została wysłana za pokwitowaniem przez pocztę na adres zamieszkania zobowiązanych i odebrana przez M. C., syna zobowiązanej, o czym świadczy data i podpis odbiorcy przesyłki na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Zatem, w ocenie organu, odpisy tytułów wykonawczych zostały skutecznie doręczone G. C. Organ drugiej instancji zwrócił także uwagę, że odpisy tytułów wykonawczych w/w wierzyciela zawierały prawidłowe pouczenie o prawie zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Termin na wniesienie zarzutów, liczony zgodnie z zasadami określonymi w art. 57 § 1 k.p.a., upłynął z dniem 15 stycznia 2007 r. Pismo, zawierające zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, zostało złożone w dniu 8 kwietnia 2009 r. w Urzędzie Skarbowym w S., o czym świadczy pieczęć kancelaryjna. Zarzuty zatem zostały zgłoszone po upływie wyznaczonego terminu. Pełnomocnik skarżącej nie wystąpił z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Uchybienie terminowi zawitemu, jakim jest termin określony w art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.; dalej: u.p.e.a.), powoduje bezskuteczność środka zaskarżenia wniesionego w tym trybie. Z tych to względów organ pierwszej instancji zasadnie pozostawił bez rozpatrzenia zarzuty wniesione w dniu 8 kwietnia 2009 r.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik G. C. wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. i zasądzenie kosztów procesowych. Postanowieniu zarzucił zastosowanie do doręczeń pism w postępowaniu egzekucyjnym przepisów o doręczeniach z Ordynacji podatkowej, oraz naruszenie: art. 40 § 1 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.; art. 26 § 5 u.p.e.a. oraz art. 29 ust. 1 u.p.e.a. poprzez wszczęcie postępowania egzekucyjnego oraz naruszenie art. 15 u.p.e.a. W uzasadnieniu wskazał, iż organ egzekucyjny miał obowiązek zbadania, czy Skarżącej doręczono upomnienie przed wszczęciem egzekucji, zaś w aktach brak jest dowodu doręczenia upomnień. Zatem, w ocenie pełnomocnika skarżącej, zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego zostało doręczone G. C. dopiero dnia 3 kwietnia 2009 r. czyli zarzuty zostały wniesione w terminie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, powołując się na treść art.27§ 1 pkt 9, art.34 § 1 i 4 u.p.e.a., stwierdził, że z przepisów tych wynika, iż zarzuty wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Zebrany materiał dowodowy wskazuje, iż Skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia zarzutów.

Sąd pierwszej instancji uznał, że doręczenie przesyłki zawierającej tytuły wykonawcze oraz zawiadomienie o dokonaniu czynności egzekucyjnej nastąpiło w sposób przewidziany w art. 39, art. 42 § 1 i art. 43 k.p.a. , mających zgodnie z art. 18 u.p.e.a. zastosowanie w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym. Wprawdzie na druku potwierdzenia odbioru powołane są przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, jednak ze względu na to, że obie ustawy określają taki sam sposób doręczeń pism, zdaniem Sądu, powyższa okoliczność nie powinna mieć wpływu na uznanie skuteczności doręczenia pism. Zarówno przepisy art. 39, art. 42 § 1 i art. 43 k.p.a., jak i art. 144, art. 148 § 1 i art. 149 Ordynacji podatkowej stanowią, iż pisma doręcza się stronie/podatnikowi za pokwitowaniem przez pocztę, miejscu zamieszkania lub miejscu pracy, a w przypadku nieobecności adresata mieszkaniu - pełnoletniemu domownikowi, gdy osoba ta podjęła się oddania pisma adresatowi. Z treści potwierdzenia odbioru wynika, że przesyłkę odebrał dorosły domownik - syn adresatów, w dniu 8 stycznia 2007 r. Skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów, iż odbiorcą przesyłki była osoba nieuprawniona. Zasadnym zatem było przyjęcie przez organ egzekucyjny, iż odpisy spornych tytułów wykonawczych doręczone zostały skutecznie w dniu 8 stycznia 2007 r., a w związku z tym uznanie, iż zarzuty sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej złożone w dniu 8 kwietnia 2009 r. zostały wniesione z uchybieniem 7-dniowego terminu, określonego w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.

W ocenie Sądu, nie zasługiwało również na uwzględnienie stanowisko skarżącej, iż od dnia doręczenia jej zawiadomienia o zmianie wysokości zajęcia prawa majątkowego, tj. 3 kwietnia 2009 r. biegnie termin do złożenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji, bowiem zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. jedynie doręczenie tytułu wykonawczego daje zobowiązanemu prawo do skorzystania z tego środka zaskarżenia.

W skardze kasacyjnej skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."), poprzez błędną wykładnię: art. 42 § 1 k.pa., a w nim terminu "osoba fizyczna", pojęcia "adresat", art. 43 k.p.a w nim sformułowania "gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. W ramach zarzutu naruszenia przepisów postępowania strona zarzuciła naruszenie art.134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez nierozpoznanie wszystkich zarzutów skarżącego.

Skarżąca zarzuciła także naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest: art. 25 Kodeksu cywilnego oraz art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, poprzez utożsamianie miejsca zameldowania z miejscem zamieszkania strony.

Wskazując na powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a także zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania za obie instancje według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Brak było podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej.

Zarzut naruszenia art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. jest ogólnikowy i w istocie rzeczy nie został w skardze kasacyjnej uzasadniony. Sąd pierwszej instancji niewątpliwie rozstrzygnął w granicach rozpoznanej sprawy (art. 134 § 1); uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia dostatecznie standardy i wymogi wynikające z art. 141 § 4 p.p.s.a.

Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej obejmują wyłącznie przepisy art. 42 i art. 43 k.p.a. oraz art. 25 Kodeksu cywilnego i art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Rozpoznana przez Sąd pierwszej instancji sprawa nie dotyczyła ogólnej problematyki doręczania pism w postępowaniu administracyjnym. Jeżeli intencją wnoszącego skargę kasacyjną było zakwestionowanie określonych doręczeń w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, powinien on zarzuty naruszenia art. 42 § 1 i art. 43 k.p.a. połączyć z przepisem art. 18 u.p.e.a., na podstawie którego w sprawach nieuregulowanych możliwe jest w wymienionym postępowaniu odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. Zaniechanie przywołania w zarzutach kasacyjnych art. 18 u.p.e.a. jest nie tylko formalnym, ale i merytorycznym błędem skargi kasacyjnej, albowiem w ten sposób skarżący abstrahuje od postępowania ocenianego przez Sąd pierwszej instancji. Sprawa nie dotyczyła także cywilistycznych lub ogólnoadministracyjnych kwestii miejsca zamieszkania i zameldowania, a z zarzutów skargi kasacyjnej, które przepisów u.p.e.a. w ogóle nie uwzględniają, nie wynika znaczenie prawne tej problematyki dla postępowania egzekucyjnego w administracji.

Przedmiotem sprawy było wniesienie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, natomiast przepisy: normujące przywoływane zarzuty jak również termin do wniesienia tych zarzutów nie zostały objęte zarzutami kasacyjnymi w sprawie.

Powyższe braki skargi kasacyjnej mają procesowo ważne znaczenie ponieważ, na podstawie art. 183 § 1 p.p.s.a., poza wskazanymi w art. 183 § 2 p.p.s.a. przypadkami nieważności postępowania sądowego, których w sprawie nie stwierdzono, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej, które wyznaczają zarzuty kasacyjne sformułowane, przedstawione i uzasadnione w sposób spełniający wymogi wynikające z regulacji prawnych art. 174 i art. 176 p.p.s.a.

Podkreślić także należy, że z treści skargi kasacyjnej nie wynika jakiekolwiek uzasadnienie zachowania w postępowaniu egzekucyjnym terminu do wniesienia zarzutów wskazanego w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. Jest to niezwykle istotne zważywszy na fakt, że zarzuty te wniesione zostały po ponad dwuletnim okresie prowadzenia w sprawie czynności postępowania egzekucyjnego, w których skarżąca brała czynny udział. Ta ostatnia okoliczność wykazuje natomiast niewątpliwie, ze skarżąca wiedziała o prowadzonym w stosunku do niej postępowaniu egzekucyjnym, co z kolei stanowi potwierdzenie stanowiska organów egzekucyjnych i Sądu pierwszej instancji, że tytuły wykonawcze dotyczące tego postępowania zostały skarżącej doręczone, tak że się z nimi zapoznała. W zarzutach z dnia 6 kwietnia 2009 r. pełnomocnik skarżącej powołuje się na wydanie w dniu 3 kwietnia 2009 r. z akt sprawy odpisów wykonawczych. Powyższe nie zostało jednak w żaden sposób wykazane czy nawet uprawdopodobnione. W zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego pierwszej instancji, nazwanym "skargą", pełnomocnik zobowiązanej uzasadnia zachowanie terminu do wniesienia zarzutów - obliczając jego bieg od dnia doręczenia w dniu 3 kwietnia 2009 r. zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego. W piśmie tym pełnomocnik powołuje się również na wydane w dniu 26 marca 2009 r. zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia. Zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia oraz zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego nie są jednak tytułami wykonawczymi a ich doręczenia nie można niewątpliwie utożsamiać z doręczeniem odpisów tytułów wykonawczych, od którego rozpoczyna się siedmiodniowy termin do wniesienia zarzutów.

Podnieść także należy, że jeżeli – rozważając wyłącznie teoretycznie i hipotetycznie – w sprawie w ogóle nie miało miejsca doręczenie zobowiązanej odpisów tytułów wykonawczych, to wniesienia w takiej sytuacji zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, o których mowa w art. 33 i następnych u.p.e.a. było prawnie nieuzasadnione, ponieważ zarzuty te wnosi się, w terminie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., po doręczeniu odpisów tytułów wykonawczych, a nie przed ich doręczeniem.

Z tych powodów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił.