Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1170/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-10-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 16a ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1456
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie WSA Emilia Lewandowska WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2015 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku opiekuńczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz J. M. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 1170/15

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., po rozpatrzeniu odwołania J. M., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] o odmowie przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad niepełnosprawną M. C.

Zaskarżona decyzja Kolegium zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu 24 listopada 2014 r. J. M. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. o przyznanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad M. C.

Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w C. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia prawa do ww. świadczenia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. w dniu [...] stycznia 2015 r. uchyliło powyższe postanowienie i zaleciło, aby organ wyjaśnił jakiego okresu zasiłkowego dotyczy wniosek J. M. i zaleciło uzupełnienie brakujących dokumentów.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] Prezydent Miasta C. odmówił J. M. przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego za okres od 1 listopada 2013 r. do 31 października 2014 r. twierdząc, iż na skarżącej nie ciąży obowiązek alimentacyjny wobec ciotki, przez co nie zostały spełnione wymogi zawarte w art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1456 ze zm.). Jednocześnie wskazał, że skarżąca złożyła wniosek po terminie.

W wyniku rozpoznania odwołania J. M. od decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] kwietnia 2015 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Powołując treść przepisu art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1456 ze zm.) Kolegium wyjaśniło, że obowiązek dostarczenia środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo (art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Tymczasem, J. M. nie jest spokrewniona z M. C. w takim stopniu, który zobowiązywałby ją do alimentacji, a więc niespełniona została przesłanka wynikająca z ww. art. 16a ust. 1 dotycząca obowiązku alimentacyjnego, co uniemożliwia przyznanie wnioskowanego świadczenia. Jednocześnie, dla poparcia swojego stanowiska, Kolegium wskazało m.in. na treść uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. I OPS 5/13, zgodnie z którą osobie, którą nie obciąża obowiązek alimentacyjny względem pełnoletniego członka rodziny, legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym i która nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad tym niepełnosprawnym członkiem rodziny, nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne na podstawie art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Ponadto Kolegium zauważyło, że skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego na okres od 1 listopada 2013 r. do 31 października 2014 r. złożyła w dniu 24 listopada 2014 r., a więc w czasie gdy minął już okres zasiłkowy na który został złożony wniosek.

Skargę na decyzję z dnia [...] maja 2015 wniosła J. M., zarzucając naruszenie art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego błędną interpretację, w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, polegającą na przyjęciu, iż skarżąca nie jest osobą uprawnioną do otrzymania specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad niepełnosprawną ciotką – M. C., pomimo że wykładnia celowościowa tego przepisu powinna prowadzić do wniosku przeciwnego. W konkluzji skargi wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie z argumentacją zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna, aczkolwiek z powodów innych, niż w niej wskazanych. Z istoty sądowej kontroli administracji wynika, że sąd orzeka wedle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu lub podjęcia zaskarżonej czynności, a wynikającego z akt sprawy. Ma obowiązek ocenić, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy jest pełny, został prawidłowo zebrany i jest wystarczający do ustalenia stanu faktycznego, jaki stan faktyczny sprawy wynika z akt sprawy i czy w świetle istniejącego wówczas stanu prawnego podjęte przez organ rozstrzygnięcie sprawy jest zgodne z obowiązującym prawem (por. wyrok NSA z dnia 24 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 937/12, LEX nr 1264974). Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej " p.p.s.a.", skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Natomiast w myśl postanowień § 2 tego artykułu organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Przez akta sprawy administracyjnej należy rozumieć pełną dokumentację, stanowiącą dowód przeprowadzonych przez organy administracji i strony czynności prawnych oraz dowody pozwalające skonfrontować twierdzenia i zarzuty skarżących. Sąd orzeka zatem wedle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu lub podjęcia zaskarżonej czynności, a wynikającego z akt sprawy. Z lektury akt sprawy wynika, iż nie przesłano sądowi administracyjnemu kompletnych akt sprawy. W aktach przesłanych do sądu wraz z odpowiedzią na skargę Kolegium przesłało akta administracyjne zaczynające się wnioskiem J. M. o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad M. C. z dnia 20 listopada 2014 r. ( data wpływu do organu 24 listopada 2014 r.) W aktach tych brak jest jednak pełnego materiału dowodowego dotyczącego postępowania zakończonego wydaniem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [....] maja 2015 r. Brak jest postanowienia Prezydenta Miasta C. z dnia [...] grudnia 2014 r., postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] stycznia 2015 r. oraz odpowiedzi J. M. jakiego okresu zasiłkowego dotyczy jej wniosek. Podkreślić jeszcze raz należy zatem, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Powołany przepis statuuje zasadę, że w wyniku wniesienia za pośrednictwem organu skargi do sądu administracyjnego organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje sądowi tę skargę z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Z przedstawionej regulacji wynika, że orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd dokonując kontroli działalności organu administracji publicznej bierze pod uwagę te okoliczności, które wynikają z przedstawionych akt, a ponadto fakty powszechnie znane i wynikające z przeprowadzonego dowodu uzupełniającego z dokumentów (art. 106 § 3 i 4 p.p.s.a.). Jak trafnie podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 993/10 (Lex nr 745408) tylko pełne akta administracyjne dają sądowi możliwość wszechstronnego i dogłębnego zbadania sprawy we wszystkich jej aspektach, a następnie podjęcia obiektywnego, zgodnego z prawem rozstrzygnięcia.

W konsekwencji braku pełnego materiału dowodowego uniemożliwia sądowi nie tylko kontrolę zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji, ale również uniemożliwia zbadanie zasadności zarzutów skargi. Z całą stanowczością podkreślić trzeba, że obowiązkiem organu jest przekazanie Sądowi wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę kompletnych akt administracyjnych, rolą Sądu nie jest bowiem poszukiwanie akt w celu ich skompletowania. Niedopuszczalne jest, aby Sąd orzekał nie dysponując zebranymi i powoływanymi przez organy dokumentami, a w konsekwencji nie zapoznawszy się z nimi. W rozpoznawanej sprawie akta nie pozwalają ustalić pełnego stanu faktycznego sprawy. Powyższe powoduje, że poczynione przez SKO ustalenia faktyczne dotyczącego jakiego okresu zasiłkowego dotyczy wniosek J. M., stanowiące podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji, nie znajdują oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym, a tym samym nie poddają się weryfikacji. Wykazane powyżej nieprawidłowości postępowania, zakończonego zaskarżonym postanowieniem, musiały spowodować jego wyeliminowanie z porządku prawnego, a także powodują na podstawie art. 135 ppsa konieczność uchylenia decyzji z dnia [...] kwietnia 2015 r. Oznacza to, że zapadłe decyzje wydane zostały z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 § 1, 80 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazania, co do dalszego postępowania, które organ winien uwzględnić przy ponownym rozpoznaniu sprawy, wynikają z poczynionych wyżej rozważań. Ponadto w ponownie prowadzonym postępowaniu organ zbada, czy J. M. przed wnioskiem z dnia 24 listopada 2014 r. składała inne wnioski o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego dotyczące tego samego okresu zasiłkowego.

Ponieważ sąd stwierdził przy wydawaniu decyzji naruszenie art. 7 i 77 § 1, 80 kpa, nie jest na obecnym etapie możliwa ocena zaskarżonej decyzji pod względem merytorycznym. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji. Sąd orzekł o kosztach postępowania sądowego, zgodnie z art. 200 p.p.s.a.