Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 933/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędziowie WSA Beata Sokołowska ( spr.) WSA Mirella Ławniczak Protokolant: sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2007r. przy udziale sprawy ze skargi B. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [ ... ] nr [ ... ] w przedmiocie odmowy zwrotu należności celnych o d d a l a s k a r g ę /-/M. Ławniczak /-/M. Kwiecińska /-/B. Sokołowska


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego, działając na podstawie art. 207 Ordynacji podatkowej, art. 236 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG ) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U UE nr L 302/1 z 1992r.) oraz art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.), odmówił firmie "A" B.B. zwrotu należności celnych w kwocie [...] PLN, uznanej za prawnie należną w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego.

W uzasadnieniu organ celny I instancji podniósł, iż w dniu [...]r. przyjęto zgłoszenie celne SAD nr [...] dotyczące towaru importowanego z Ch. w postaci poliestrowego włókna odcinkowego objętego kodem CN 55032000 oraz dodatkowym kodem TARIC A 999. Pismem z dnia [...] r. B.B. złożył wniosek o uznanie tego zgłoszenia za nieprawidłowe w części dotyczącej nałożenia opłaty dodatkowej (typ A 30) - cła antydumpingowego w kwocie [...] PLN. Jako podstawę wniosku wskazano art. 236 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, zgodnie z którym należności celne przywozowe lub wywozowe podlegają zwrotowi, gdy okaże się, że w chwili uiszczenia kwota tych należności nie była prawnie należna lub że kwota ta została zaksięgowana niezgodnie z art. 220 ust. 2 Kodeksu. Naczelnik Urzędu Celnego podkreślił, że przed dokonaniem przedmiotowego zgłoszenia celnego weszło w życie od dnia 18 marca 2005r. rozporządzenie Rady ( WE ) nr 428/2005 z dnia 10 marca 2005r. nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz poliestrowych włókien odcinkowych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej i Arabii Saudyjskiej. Zgodnie z jego postanowieniami przedmiotowy towar winien zostać objęty cłem antydumpingowym w wysokości 49,7 % wartości towaru. Rozporządzenie znajdowało zastosowanie wobec towaru importowanego przez B.B. na mocy art. 67 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, zgodnie z którym do danego towaru należy stosować przepisy regulujące procedurę celną obowiązujące w dacie dokonywania określonego zgłoszenia celnego. Z tego względu należało uznać, iż kwota należności celnych uiszczona z tytułu cła antydumpingowego była prawnie należna, wobec czego żądanie jej zwrotu okazało się bezzasadne. Odnosząc się do wniosku strony o uzupełnienie materiału dowodowego o przepisy uzasadniające zastosowanie wyższego cła opublikowane przed datą zawarcia transakcji kupna towaru ([...]r.) a dniem [...]r. (moment przekazania własności towaru i zamknięcia kontenerów) organ celny wyjaśnił , iż zgodnie z art. 181 Ordynacji podatkowej akty prawne nie mogą stanowić dowodu w sprawie celnej.

W odwołaniu od tej decyzji B.B. wniósł o jej uchylenie, podnosząc :

- naruszenie przepisu art. 239 Wspólnotowego Kodeksu Celnego poprzez nieuwzględnienie szczególnych okoliczności niespowodowanych świadomym działaniem ani ewidentnym zaniedbaniem osoby zainteresowanej, co miałoby uzasadniać zwrot cła

- naruszenie art. 2 i art. 8 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady demokratycznego państwa prawa polegające na wprowadzeniu w życie przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 428/2005 z dnia 10 marca 2005r. bez zachowania okresu vacatio legis, umożliwiającego zapoznanie się z treścią aktów prawnych wchodzących w życie

- naruszenie art. 122 i art. 129 Ordynacji podatkowej.

Odwołujący podniósł, że sporny towar został nabyty w Ch. i wysłany do Polski przed wejściem w życie rozporządzenia ustanawiającego cło antydumpingowe, wobec czego nie miał on żadnego wpływu na ewentualną zmianę w zakresie dostarczenia towaru do kraju. Z tego względu zdaniem strony, organ winien rozpatrzyć możliwość zastosowania jako podstawy zwrotu cła przepis art. 239 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, wskazującego okoliczności niezawinione przez importera. Według odwołującego rozporządzenie wprowadzające cło antydumpingowe weszło w życie dzień po ogłoszeniu, wobec czego nie dochowano warunku co najmniej 14 dniowego okresu vacatio legis, gwarantowanego przez polskie normy konstytucyjne. B. B. ponadto wskazał, iż organ celny naruszył art. 200 § 1 w zw. z art. 123 Ordynacji podatkowej, albowiem po doręczeniu mu postanowienia z dnia [...]r. o wyznaczeniu terminu do zapoznania i wypowiedzenia się odnośnie materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz po jego stawieniu się w siedzibie organu do akt sprawy dołączono na jego wniosek jeszcze jeden dokument (dyspozycja wystawienia polecenia wypłaty - k. [...] akt administracyjnych), nie wyznaczając nowego terminu do zapoznania się z aktami sprawy.

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...]r. nr [...], wydaną na podstawie art. 123 § 1, 187 § 3, art. 200 § 1 i art. 233 § 1 pkt. 1 Ordynacji podatkowej, art. 236 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. WE nr L 302/1 z 1992r.), art. 2 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Prawo celne, art. 6 ust. 9 i art. 14 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 384/96 z dnia 22 grudnia 1995r. w sprawie ochrony przed dumpingowym przywozem z państw nie będących członkami Wspólnoty Europejskiej (Dz. U. UE L 56 z 06 marca 1996r., s. 1) oraz art. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 428/2005 z dnia 10 marca 2005r. nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz poliestrowych włókien odcinkowych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej i Arabii Saudyjskiej (Dz. U. UE L 71 z 17 marca 2005, s. 1), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ administracyjny podał, że w jego ocenie zarzut niezbadania niniejszej sprawy z punktu widzenia przesłanek z art. 239 Wspólnotowego Kodeksu Celnego był niezasadny, gdyż wniosek o zwrot cła oparty został na odrębnej podstawie prawnej - określonej w art. 236 Kodeksu. W tych właśnie granicach organ I instancji zobowiązany był do rozstrzygnięcia sprawy. Po wniesieniu odwołania B.B. złożył zresztą kolejny wniosek o zwrot cła oparty już na art. 239 Kodeksu, który stał się przedmiotem odrębnego postępowania, prowadzonego przed organem I instancji. Organ II instancji podkreślił ponadto, iż rozporządzenie Rady (WE) nr 428/2005 z dnia 10 marca 2005r. nakładające ostateczne cło antydumpingowe zostało wprowadzone do krajowego porządku prawnego zgodnie z normami Konstytucji RP, dopuszczającymi obowiązywanie na terenie Polski aktów prawnych Unii Europejskiej stanowionych według zasad odmiennych niż obowiązujące w tym zakresie w ramach ustawodawstwa krajowego. Krótki okres pomiędzy ogłoszeniem rozporządzenia a jego wprowadzeniem w życie spowodowany był ponadto specyfiką trybu wprowadzania ceł antydumpingowych, poprzedzonych specjalnym postępowaniem trwającym do 15-u miesięcy. O jego wszczęciu poinformowano wprawdzie w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich (Dz. U. UE C 309 z 19 grudnia 2003r.), który nie został ogłoszony w jęz. polskim, jednakże informacja o prowadzeniu postępowania była dostępna dla podmiotów zainteresowanych w specjalistycznych mediach oraz Internecie. Moment zakończenia postępowania był przewidywalny ze względu na uregulowania prawne zawarte w przepisach Rozporządzenia Rady (WE) nr 384/96 z dnia 22 grudnia 1995r. w sprawie ochrony przed dumpingowym przywozem z państw nie będących członkami Wspólnoty Europejskiej (Dz. U. UE L 56 z 1996r., s. 1), ogłoszonego w jęz. polskim. Określają one bowiem okres trwania tego postępowania na 12-e do 15-u miesięcy. Z tego względu, według Dyrektora Izby Celnej, B.B. mógł jako profesjonalista trudniący się zawodowo importem towarów przewidzieć czas zakończenia procedury wprowadzenia ceł antydumpingowych. Organ odwoławczy podzielił ponadto pogląd organu I instancji odnośnie zbędności przeprowadzania dowodu z aktów prawnych oraz dodatkowego wzywania strony do zapoznania się z materiałem dowodowym, do którego dołączono tylko jeden dokument i to na jej wniosek.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu B.B. wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Zdaniem skarżącego niedostępność określonych unijnych aktów prawa (komunikatu w powyżej cytowanym Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich z 19 grudnia 2003r.) w jęz. polskim oznaczała ograniczenie wspólnotowej zasady pewności prawa. Skarżący podniósł, że dowiedział się o wszczęciu procedury antydumpingowej z innego źródła - od specjalisty z Biura Usług Celnych "C" w lutym 2005r., ale nie znał terminu jej potencjalnego zakończenia, wobec czego zaplanował import przedmiotowej partii tkanin z Ch.. O ostatecznym wprowadzeniu ceł antydumpingowych uzyskał informację w trakcie transportu towaru do kraju. Skarżący powtórzył ponadto argumenty o przesłankach z art. 239 Wspólnotowego Kodeksu Celnego oraz naruszeniu zasady minimum 14 dniowego okresu vacatio legis przy wejściu w życie unijnych aktów prawnych.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu swojej decyzji. Dyrektor Izby Celnej podkreślił też, iż zawiadomienie o wszczęciu postępowania antydumpingowego nie stanowi źródła prawa wspólnotowego, wobec czego nie istniał obowiązek ogłaszania go w jęz. polskim.

Na rozprawie w dniu 29 marca 2007r. B.B. złożył pismo (załącznik do protokołu) kwestionując potraktowanie jego wniosku o zwrot cła opartego na art. 239 Wspólnotowego Kodeksu Celnego jako podstawy do wszczęcia odrębnego postępowania (następnie bezpodstawnie zawieszonego), co stanowić miało, zdaniem skarżącego, rażące naruszenie art. 120, 122 i 123 Ordynacji podatkowej. Strona powtórzyła też argumenty dotyczące konieczności publikowania unijnych aktów prawnych w jęz. polskim.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustrojów sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie są natomiast uprawnione do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. Z przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), wynika zaś, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując więc w powyższym zakresie oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga jest nieuzasadniona.

Okolicznością bezsporną jest fakt dokonania przez przedstawiciela bezpośredniego skarżącego - Biuro Usług Celnych "C" - zgłoszenia celnego SAD nr [...] z dnia [...]r , w którym określono cło antydumpingowe w kwocie [...] zł. ([...], stawka [...])

Skarżący we wniosku z dnia [...]r., uzupełnionym na specjalnym formularzu złożonym w Urzędzie Celnym dnia [...]r., zażądał zwrotu powyższej kwoty na zasadzie art. 236 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. WE nr L 302/1 z 1992r.), zgodnie z którym należności celne przywozowe lub wywozowe podlegają zwrotowi, gdy okaże się, że w chwili uiszczenia kwota tych należności nie była prawnie należna lub, że kwota ta została zaksięgowana niezgodnie z art. 220 ust. 2 Kodeksu. W ten sposób B.B. dokonał precyzyjnego określenia zakresu swojego żądania oraz wskazał na konkretne przesłanki prawne, mające uzasadniać zwrot cła, których istnienie w niniejszej sprawie podlegało zbadaniu przez organ celny.

Wniosek strony spowodował wszczęcie postępowania celnego przed organem I instancji. Żądanie skarżącego wyrażone w treści wniosku wyznaczało zatem przedmiot i granice tego postępowania. Wprawdzie w trakcie danego postępowania strona może wystąpić o rozszerzenie zakresu swojego żądania lub zgłosić nowe żądanie, jednakże czynności te mogą być dokonane jedynie do czasu wydania decyzji przez organ I instancji - zgodnie z przepisem art. 167 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Prawo celne ( Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm. ). Zgłoszenie żądania po tej dacie jest wobec tego niedopuszczalne ( zob. m. in. B. Adamiak i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wrocław 2006, s. 660; S. Babiarz i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2006, s. 562 ).

Trafnie zatem, w ocenie Sądu, odniósł się organ odwoławczy do zarzutu skarżącego podniesionego w odwołaniu odnośnie nierozpatrzenia jego wniosku pod kątem przesłanek wskazanych w art. 239 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, stwierdzając, iż nie mogły one stanowić przedmiotu rozpoznania sprawy w trakcie postępowania I instancyjnego. Organ celny był bowiem związany w tej kwestii wyraźnym zakresem żądania strony wskazanym we wniosku z [...] i [...]r.

Dopiero po wniesieniu odwołania od decyzji organu I instancji skarżący wniósł do organu II instancji nowy wniosek z dnia [...]r., w którym żądanie zwrotu cła antydumpingowego zostało oparte na art. 239 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, wprowadzającego odrębną podstawę takiego zwrotu. Chodzi tu bowiem o zwrot należności celnych w sytuacjach innych niż wskazane w art. 236-238 Kodeksu. Wniosek ten został prawidłowo przekazany Naczelnikowi Urzędu Celnego jako organowi wyłącznie właściwemu do jego rozpoznania. Był to bowiem w istocie nowy wniosek B.B., zawierający, co prawda, żądanie zwrotu tej samej należności celnej, jednakże oparte na odmiennej podstawie prawnej. Sam przepis art. 239 Kodeksu wskazuje zaś wyraźnie, iż jego postanowienia dotyczą sytuacji faktycznych innych niż wskazane w art. 236 - 238 tego aktu prawnego. Organ celny I instancji był zatem zobowiązany do zbadania w odrębnym postępowaniu kwestii ewentualnego zwrotu spornej kwoty należności celnej na odmiennej podstawie prawnej - określonej w treści samego art. 239 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego oraz art. 899 - 904 Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. WE L 253/1 z 1993r.).

Organ odwoławczy słusznie zatem stwierdził, że nie może oceniać orzeczenia wydanego w ramach postępowania I instancyjnego przez pryzmat przesłanek wskazanych w art. 239 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, które nie stanowiły w ogóle przedmiotu rozpoznania w tym postępowaniu. Skupił się on wobec tego na ocenie zasadności odmowy zwrotu spornej należności celnej na podstawie art. 236 Wspólnotowego Kodeksu Celnego.

Jako podstawę odmowy zwrotu cła wskazano m. in. art. 67 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, wprowadzającego nakaz stosowania przepisów regulujących daną procedurę celną z daty przyjęcia zgłoszenia celnego przez organ celny. Jest to jednocześnie moment powstania danego długu celnego (art. 201 § 1 a i § 2 Kodeksu). Oczywistym jest wobec tego, iż dla określenia kwoty tego długu organ musiał zastosować wszelkie regulacje prawne dotyczące importu przedmiotowego towaru z obszaru Ch., istniejące zarówno w ustawodawstwie krajowym, jak i obowiązujące państwo polskie z tytułu pozostawania członkiem Unii Europejskiej. Z dniem 1 maja 2004r. polskie prawo celne stało się uzupełnieniem i integralną częścią systemu wspólnotowego prawa celnego, które należy stosować bezpośrednio na terenie państwa polskiego, o ile prawo Unii Europejskiej nie odsyła wyraźnie do uregulowań występujących w ustawodawstwie krajowym (zob. m. in. opr. A. Kuś, Wspólnotowy Kodeks celny. Wspólnotowy system zwolnień celnych. Polskie prawo celne, Bydgoszcz - Lublin 2004, s. 31). Przedmiotowe cło antydumpingowe zostało wprowadzone we wszystkich państwach unijnych na mocy art. 1 ust. 1 i art. 4 Rozporządzenia Rady (WE) nr 428/2005 z dnia 10 marca 2005r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz poliestrowych włókien odcinkowych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej i Arabii Saudyjskiej, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 2852/2000 nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz poliestrowych włókien odcinkowych pochodzących z Republiki Korei i kończące postępowanie antydumpingowe dotyczące przywozu takich włókien pochodzących z Tajwanu ( Dz. U. UE L 71 z 2005, s. 1 ) - od dnia następnego po ogłoszeniu tego aktu prawnego, czyli od dnia 18 marca 2005r. Z tego względu przepisy rozporządzenia należało zastosować bezwzględnie wobec wszystkich zgłoszeń celnych dokonywanych przez importerów polskich po tej dacie, w tym również odnośnie spornego zgłoszenia nr [...] z dnia [...]r. obejmującego towar importowany z Ch. w postaci poliestrowego włókna odcinkowego objętego kodem CN 55032000.

Za niezasadny należało uznać przy tym zarzut strony skarżącej odnośnie naruszenia zasady minimum 14 dniowego okresu vacatio legis, czyli zachowania odpowiedniego dystansu czasowego pomiędzy ogłoszeniem danego aktu prawnego a jego wejściem w życie (wywieraniem określonych skutków prawnych). Zasada taka znajduje zastosowanie wobec aktów prawnych stanowionych w ramach krajowego systemu prawnego - zgodnie z art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (t. j. - Dz. U. Nr 190 z 2005r., Nr 190, poz. 1606 ze zm.). Nakaz ten nie dotyczy jednak trybu ogłaszania aktów prawnych stanowionych przez upoważnione organy Unii Europejskiej (w tym rozporządzeń) - na mocy wyraźnego wyłączenia zawartego w przepisie art. 1 ust. 1 powyższej ustawy. Wynika stąd, iż Polska stając się członkiem Unii Europejskiej zobowiązała się do przestrzegania przepisów wspólnotowych, których stanowienie nie musi być zgodne z procedurami formalnymi przewidywanymi przez polskie ustawodawstwo i normy Konstytucji RP ( zob. też uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 2005r., sygn. akt K 18/04, OTK-A 2005/5/49 ). Z tego powodu argumenty skarżącego odnośnie niemożności wystarczającego zapoznania się z rozporządzeniem unijnym wprowadzającym cło antydumpingowe nie mogły zasługiwać na uwzględnienie, albowiem zostało ono wprowadzone w życie zgodnie z trybem respektowanym przez państwo polskie.

Przedmiotowe rozporządzenie stanowiło rezultat specjalnego postępowania antydumpingowego w kwestii przywozu do Unii Europejskiej poliestrowych włókien odcinkowych pochodzących z Chin i Arabii Saudyjskiej, o którego wszczęciu Komisja Europejska informowała poprzez specjalne zawiadomienie opublikowane w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich z dnia 19 grudnia 2003r. ( Dz. U. C 309 z 2003, s. 6 ). Zawiadomienie to nie zostało opublikowane w języku polskim, z czego skarżący wywodził kolejny zarzut przeciwko decyzjom organów celnych. W jego ocenie brak takiej publikacji spowodować miał faktyczną niemożność określenia obowiązku celnego po stronie skarżącego, albowiem naruszyłoby to zasadę pewności prawa, obowiązującą także w systemie wspólnotowym.

W orzecznictwie sądowym reprezentowany jest pogląd akcentujący konieczność publikowania wszystkich aktów prawa wspólnotowego w języku ojczystym - polskim, aby mogły one wywoływać faktyczne skutki prawne wobec obywateli Polski, nie naruszając powyższej zasady pewności prawa. Chodzi o zapewnienie gwarancji pewności oceny prawnej tego, czy adresaci dowiedzieli się o treści przysługujących im praw lub nałożonych na nich obowiązków, zgodnie z ich autentyczną treścią ,czego nie może zagwarantować np. informacyjne opublikowanie tłumaczenia danego aktu prawnego na odpowiednich stronach internetowych. Zgodnie z tą tezą obowiązek publikowania wspólnotowych aktów prawnych w języku polskim stanowi warunek ich obowiązywania w Polsce. Brak oficjalnej publikacji wykluczałby zatem możliwość stosowania norm zawartych w takich aktach prawnych przez organy administracji publicznej ( zob. m. in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 20 lipca 2005r., sygn. akt I SA/Bd 275/05, Lex nr 173889; Opinia na temat skutków aktów prawnych Unii Europejskiej niepublikowanych oficjalnie w Polsce w okresie po przystąpieniu do Unii Europejskiej - Wydział Prawa Europejskiego Biura Orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 24 lutego 2006r. ).

Należy jednak wyraźnie podkreślić , iż rozważania te nie miały bezpośredniego związku z niniejszą sprawą , albowiem obowiązek oficjalnej publikacji w języku polskim dotyczyć ma wyłącznie aktów wspólnotowego prawa wtórnego, ogłaszanych w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej serii L ( legislacja ), czyli rozporządzeń, dyrektyw, decyzji oraz niewiążących zaleceń i opinii. Katalog aktów prawa wtórnego ma przy tym charakter zamknięty, gdyż wynika z jednoznacznych uregulowań zawartych w art. 249 Traktatu o ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej ( zob. red. J. Barcz, Prawo Unii Europejskiej, Warszawa 2004, s. 210-214; J. Barcz i in., Integracja europejska, Kraków 2007, s. 105; Ogłoszenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 maja 2004r. w sprawie stosowania prawa Unii Europejskiej - Monitor Prawniczy Nr 20 z 2004r., poz. 359 ). Przedmiotowy komunikat o wszczęciu postępowania antydumpingowego - ogłoszony w dniu [...]r. - miał natomiast charakter zawiadomienia, które nie stanowiło wspólnotowego aktu prawnego. Należy ono bowiem do odrębnej grupy "aktów nienazwanych", wydawanych przez różne instytucje Unii Europejskiej i mających generalnie niewiążący charakter. Tworzą one szerszą kategorię tzw. miękkiego prawa wspólnotowego ( "soft law" ), niewiążącego formalnie, chociaż posiadającego określone praktyczne znaczenie. Akty tego rodzaju - ogłaszane w odrębnym Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej serii C - są wyrazem polityki przyjmowanej przez instytucje wspólnotowe i pozwalają przewidzieć, jak te instytucje postąpią przy wykonywaniu swoich kompetencji ( red. J. Barcz, Prawo Unii Europejskiej, s. 215 ).

Niezależnie od tego podnoszony przez B.B. w toku postępowania celnego zarzut o niemożności zapoznania się z zawiadomieniem o wszczęciu procedury antydumpingowej nie mógł zostać uwzględniony również z tego powodu, iż sam skarżący stwierdził wyraźnie w swojej skardze, iż zapoznał się z treścią spornego zawiadomienia za pośrednictwem pracownika Biura Usług Celnych "C" w dniu [...] r. (s. 1 uzasadnienia skargi - k. 4 akt sądowych ). Jeszcze przed podjęciem decyzji o zapłacie za sporny towar oraz jego imporcie do Polski wiedział on zatem o fakcie prowadzenia przedmiotowego postępowania andtydumpingowego dotyczącego ustalenia specjalnego cła antydumpingowego na przywóz poliestrowych włókien odcinkowych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej.

Podstawą do prowadzenia postępowania tego typu były przepisy Rozporządzenia Rady ( WE ) nr 384/96 z dnia 22 grudnia 1995r. w sprawie ochrony przed dumpingowym przywozem z państw nie będących członkami Wspólnoty Europejskiej ( Dz. U. UE L 56 z 1996r., s. 1 ) - ogłoszonego w jęz. polskim ( zob. Dz. U. UE-sp.11-10-45 ). Zgodnie z art. 5 ust. 9 tego aktu prawnego Komisja Europejska była zobowiązana do wszczęcia postępowania w ciągu 45 dni od daty opublikowania zawiadomienia w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich. Dochodzenia takie zamyka się natomiast w ciągu jednego roku, jeżeli tylko jest to możliwe, a w każdym przypadku należy je zamknąć maksymalnie w ciągu 15 miesięcy od daty wszczęcia ( art. 6 ust. 9 rozporządzenia ). Ostateczne cło antydumpingowe jest nakładane w drodze odrębnego rozporządzenia, ogłaszanego w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, a kompetencje do jego pobierania ma konkretne państwo członkowskie ( art. 14 ust. 1 i 2 rozporzadzenia ).

Wynika stąd, iż skarżący dysponował wystarczającymi informacjami dotyczącymi daty wszczęcia procedury antydumpingowej, a po zapoznaniu się z treścią powyższego rozporządzenia dostępną również w oficjalnej wersji polskiej mógł przewidzieć z dużą dokładnością ostateczny moment, do którego mogła być ona prowadzona - określony nieprzekraczalną granicą 15 miesięcy ( J. Barcz i in., Integracja europejska, Kraków 2007, s. 214 ). B.B. nie mógł wobec tego powoływać się skutecznie na zarzut braku niezbędnej wiedzy o prowadzonym postępowaniu antydumpingowym, w tym o przewidywanym okresie jego trwania.

Za niezasadne należało uznać ponadto zarzuty skarżącego dotyczące postępowania dowodowego prowadzonego przez organy celne. W szczególności w ocenie Sądu trafnie odmówiły one przeprowadzenia dowodu z treści aktów prawnych, które nie mogą być co do zasady środkiem dowodowym przewidzianym w art. 180 i art. 181 § 1 Ordynacji podatkowej. Przedmiotem dowodu mogą być bowiem wyłącznie fakty oraz określone stany, mające znaczenie dla rozstrzygnięcia danej sprawy. W postępowaniach celnych nie można dowodzić treści i znaczenia normy prawnej, gdyż dowody służą wyjaśnieniu stanu faktycznego, a nie stanu prawnego ( zob. wyrok NSA z 27 września 2002r., III S.A. 772/02, "Orzecznictwo Podatkowe - Przegląd" 2003/3/8; S. Babiarz i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz, s. 576 ).

Sąd stoi na stanowisku, że nie doszło również do naruszenia przepisu art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązującego organ celny do wyznaczenia stronie - przed wydaniem decyzji - siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Termin taki został bowiem wyznaczony przez organy obu instancji ( k. 40 i 64 akt ), a fakt późniejszego dołączenia do akt dyspozycji wystawienia polecenia wpłaty ( na wniosek skarżącego - k. 45 ) i nieuwzględnienia wniosków o uzupełnienie materiałów dowodowych o wskazane akty prawne nie oznaczał naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu określonej w art. 123 §1 Ordynacji podatkowej. Dołączony dokument wpłaty potwierdzał okoliczność bezsporną miedzy stronami, czyli zawarcie transakcji handlowej pomiędzy skarżącym a eksporterem chińskim. Zaniechanie dodatkowego wezwania B.B. do wypowiedzenia się na jego temat nie może wobec tego zostać uznane za naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko wadliwość tego rodzaju uzasadniałaby uchylenie skarżonego orzeczenia ( zob. teza 2 uchwały 7 sędziów NSA z 25 kwietnia 2005r., FPS 6/04, ONSAiWSA 2005/4/66 ).

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności należało uznać, iż sporna kwota określona z tytułu cła antydumpingowego była prawnie należna w świetle wspólnotowych przepisów celnych, znajdujących bezpośrednie zastosowanie wobec zgłoszenia celnego dokonywanego przed polskim organem. Z tego względu należało ocenić decyzję o odmowie zwrotu tej należności na zasadzie art. 236 Wspólnotowego Kodeksu Celnego jako uzasadnioną.

Sąd uznał zatem, iż organy celne obu instancji wydały swoje decyzje zgodnie z prawem, wobec czego orzekł - na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - o oddaleniu skargi.

/-/M. Ławniczak /-/M. Kwiecińska /-/B. Sokołowska