Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1488/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7 i art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 80 ust. 1 i art. 81 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Kobylecka Sędziowie Sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic Protokolant asystent sędziego Julia Słomińska po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Gd 470/14 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 19 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 470/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Gdańsku oddalił skargę M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Gdańsku z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Wnioskiem z dnia 7 września 2009 r. złożonym do Wójta Gminy Sierakowice, S.S. wystąpił o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "Budowa chlewni, tuczarni, silosów na pasze i zbiornika na gnojowicę na terenie działki nr [...] położonej w [...], obręb ew. [...]".

Planowana inwestycja polegać miała na wykonaniu oraz późniejszej eksploatacji:

- chlewni dla 98 szt. loch, 1 knura oraz 212 prosiąt, pow. zabudowy ok. 835 m²;

- tuczarni dla 206 szt. warchlaków i 408 szt. tuczników, pow. zabudowy ok. 870 m²;

- zbiornika na gnojowicę na bazie metalowych kratownic opartych na słupach stabilizujących, całość przykryta wzmocnioną folią HSPO odporną na działanie substancji organicznych, chemicznych i promieni UV; folia posiadać miała gramaturę 800 g/m³, pojemność zbiornika 841 m³, średnica 18,9 m;

- 4 silosów na pasze sypkie o pojemności 3x5 ton przy wysokości 4,8 m oraz 1x8 ton (wys. 6 m).

Chów miał być prowadzony w systemie zamkniętym, a karmienie z przygotowanych w gospodarstwie pasz. Łączna obsada w gospodarstwie wynosić miała 122,98 DJP. Świnie w gospodarstwie inwestora po zrealizowaniu inwestycji miały być trzymane w systemie zamkniętym, bezściółkowym, na rusztach. Oznacza to, że w gospodarstwie powstawać miała wyłącznie gnojowica. Pojemność zbiornika zapewnić miała możliwość przechowywania gnojowicy przez okres min. 4 miesięcy. Ilość powstającej gnojowicy miała wynosić 2469,43 m³/rok, a areał gruntów przeznaczonych pod nawożenie gnojowicą 68,9 ha. Działka nr [...] położona w miejscowości [...], obręb ewidencyjny [...] nie posiada aktualnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Wnioskowane zamierzenie inwestycyjne, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 90 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowaniach związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm., dalej rozp. RM z 2004) w związku z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397 ze zm., dalej rozp. RM z 2010), kwalifikowane jako "chów lub hodowla zwierząt, niewymienione w § 2 ust. 1 pkt. 43" posiada status "przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko". W związku z powyższym, na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm., dalej Uioś), realizacja przedsięwzięcia wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Wójt Gminy Sierakowice, działając na podstawie art. 64 ust. 1 oraz art. 78 ust. 1 pkt 2 oraz art. 156 Uioś w dniu 14 października 2009 r. zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) w Gdańsku oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (PPIS) w Kartuzach z prośbą o przedstawienie opinii w przedmiocie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia. PPIS w Kartuzach wyraził opinię o konieczności sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia, także RDOŚ w Gdańsku wyraził opinię o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia.

Wójt Gminy Sierakowice postanowieniem z [...] lipca 2010 r. nałożył na wnioskodawcę obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia.

Jak dalej wskazano w motywach wyroku w toku postępowania S.S. przedłożył oświadczenie, że przekazał swoje gospodarstwo synowi − M.S., jednocześnie wnioskodawca wniósł o "przeniesienie będącej w trakcie postępowania sprawy" na syna M.S.. M.S. oświadczył, że w związku z przejęciem gospodarstwa (w tym działki nr [...] położonej w miejscowości [...], obręb geodezyjny [...]) przejmuje wszystkie zobowiązania związane z tą działką oraz wstępuje w toczące się postępowania administracyjne.

Dnia 23 sierpnia 2011 r. przystąpiono do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia. W terminie od 25 sierpnia do 14 września 2011 r. wszyscy zainteresowani mogli zapoznać się z dokumentacją sprawy, oraz składać uwagi i wnioski. W tym czasie wpłynęły liczne protesty i uwagi mieszkańców oraz stron postępowania.

Po przeprowadzeniu postępowania z udziałem społeczeństwa Wójt Gminy Sierakowice pismami z dnia 23 września 2011 r. wystąpił do RDOŚ w Gdańsku z prośbą o uzgodnienie warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia i do PPIS w Kartuzach z prośbą o opinię w sprawie warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia.

Z uwagi na brakujące informacje wynikające z art. 66 ust. 1 Uioś RDOŚ w Gdańsku wezwał M.S. (inwestora) do uzupełnienia raportu o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia, następnie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. uzgodnił realizację przedsięwzięcia pn.: "Budowa chlewni, tuczarni, silosów na pasze i zbiornika na gnojowicę na terenie działki nr [...] położonej w [...], obręb ew. [...]".

W związku z tym, że raport został uzupełniony, ponownie przeprowadzono postępowanie z udziałem społeczeństwa. Uwagi oraz wnioski można było składać w terminie od 14 lutego 2012 do 5 marca 2012 r. W tym czasie wpłynęły wobec zamierzenia inwestycyjnego protesty: H. B. i P. B., B. S., J. S. i S. P.

Wójt wezwał wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień odnośnie informacji zawartych w raporcie o oddziaływaniu na środowisko. M.S. ustosunkował się do powyższego wezwania i złożył wyjaśnienia. Ponadto wnioskodawca ustosunkował się do wniesionych w toku postępowania zarzutów oraz stwierdził, że jest skłonny zlokalizować zbiornik na gnojowicę na terenie Gminy Czarna Dąbrówka. Organ I instancji wystąpił także do inwestora z zapytaniem, czy wariant z lokalizacją zbiornika na gnojowicę na terenie Gminy Czarna Dąbrówka należy traktować jako racjonalny wariant alternatywny dopuszczony do realizacji przez inwestora w myśl art. 66 ust. 1 pkt 5 Uioś. Inwestor wycofał się ze zmiany lokalizacji zbiornika na gnojowicę. Do organu wpłynęła także ekspertyza wykonana na zlecenie Wójta Gminy Sierakowice przez J. W., mająca charakter opinii odnośnie uwarunkowań środowiskowo-przyrodniczych przedsięwzięcia.

Dnia 21 maja 2012 r. ponowiono postępowanie z udziałem społeczeństwa oraz ponownie wystąpiono do RDOŚ w Gdańsku oraz PPIS w Kartuzach z prośbą o uzgodnienie warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia. Czynności te zostały podjęte wskutek uzupełnienia raportu oraz sporządzenia niezależnej ekspertyzy w celu zaopiniowania uwarunkowań środowiskowo-przyrodniczych planowanego przedsięwzięcia.

RDOŚ w Gdańsku, po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, podtrzymał swoje poprzednie, pozytywne stanowisko.

W związku z tym, że inwestor w raporcie o oddziaływaniu na środowisko przedstawił wariant alternatywny, polegający na hodowli trzody chlewnej metodą głębokiej ściółki Wójt Gminy Sierakowice, działając na podstawie art. 81 ust. 1 Uioś, zaproponował wnioskodawcy zastosowanie powyższego wariantu. Wnioskodawca w piśmie z 19 września 2012 r. nie wyraził na to zgody. Inwestor odmówił przyjęcia wariantu alternatywnego (wariant C) zaproponowanego przez organ I instancji, będącego jednocześnie jednym z wariantów, który sam wskazał w swoim raporcie oddziaływania na środowisko jako wariant alternatywny. Wobec powyższego organ I instancji uznał, że wariant C inwestycji nie był w ocenie wnioskodawcy "racjonalnym wariantem alternatywnym" zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. a Uioś, a inwestor nie zamierza współdziałać w zakresie rozważenia opisanych w raporcie wariantów, w kontekście podnoszonych w toku postępowania zastrzeżeń.

W tym stanie rzeczy Wójt Gminy Sierakowice decyzją z [...] lutego 2013 r. odmówił zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Wójt Gminy Sierakowice wskazał, że skoro raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko musi opisywać kilka wariantów jego realizacji, a nie tylko wariant wnioskodawcy oraz wariant polegający na niepodejmowaniu przedsięwzięcia, oraz skoro − jak wynika z powołanego wyżej art. 81 ust. 1 Uioś − organ orzekający w sprawie jest zobowiązany do rozważenia podniesionych zastrzeżeń co do realizacji przedsięwzięcia w kontekście ewentualnego wariantu jego realizacji, zwłaszcza że istniały istotne rozbieżności stanowisk, zawartych w ekspertyzie sporządzonej przez J. W. i treści raportu przedłożonego przez inwestora, w kwestii planowanego oddziaływania chowu świń w technologii na rusztach (bezściółkowego) oraz jego wpływu na środowisko. Raport zawierał konieczne warianty, należało więc wziąć pod uwagę, czy przedsięwzięcia nie należy zrealizować w innym wariancie niż zaproponowany przez inwestora.

Technologię chowu ściółkowego, zdaniem organu orzekającego, należałoby uznać za bardziej przyjazną dla zwierząt i mniej oddziałującą na środowisko naturalne. Rozważając optymalność w zakresie stosowania gnojowicy i jej oddziaływania na środowisko przyrodnicze, organ I instancji uznał, że jej stosowanie w obszarze tak wrażliwym na wzmożoną eutrofizację przyległych obszarów mokradłowych i leśnych, cennych przyrodniczo ze względów siedliskowych (zespoły roślin) i miejsc lęgowych istotnych dla chronionych gatunków zwierząt, jest szkodliwe.

W ocenie Wójta Gminy Sierakowice dane wynikające z ekspertyzy sporządzonej na zlecenie organu są wiarygodne, ponieważ zostały stwierdzone przez specjalistę biologa, a przy wydawaniu decyzji właściwie zważono proporcje pomiędzy interesem wnioskodawcy, który mógł być zrealizowany poprzez realizację przedsięwzięcia w wariancie alternatywnym (wariant C), a interesem innych osób oraz interesem publicznym. Ponadto lokalizacja przedsięwzięcia budzi zdecydowany sprzeciw społeczności lokalnej. Wójt podkreślił, że sprzeciw społeczeństwa wobec planowanej inwestycji nie może stanowić wyłącznej przesłanki odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Jednak podczas oceny całości materiału dowodowego w sprawie za zasadne uznano, by zaproponować inwestorowi wariant alternatywny przedsięwzięcia, wobec odmowy realizacji przedsięwzięcia w takim wariancie należało orzec o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł M.S..

SKO w Gdańsku rozpoznając sprawę podzieliło stanowisko organu I instancji utrzymując w mocy zaskarżoną odwołaniem decyzję. Organ odwoławczy uznał, że w sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 81 ust. 1 Uioś w związku z czym zasadnie organ I instancji odmówił - wobec braku zgody M.S. na wariant w postaci hodowli ściółkowej - wyrażenia zgody na realizację przedsięwzięcia.

W skardze na powyższą decyzję Kolegium M.S. zarzucił naruszenie art. 80 ust. 1 Uioś poprzez pominięcie dokonanych uzgodnień i wydanych opinii oraz pominięcie treści raportu o oddziaływaniu na środowisko, a uwzględnienie wyłącznie dowodów, które nie powinny być dopuszczone. Podniósł także naruszenie przepisów art. 7 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej K.p.a.), poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego oraz brak ustosunkowania się do wszystkich zarzutów skarżącego.

W odpowiedzi na skargę SKO w Gdańsku wniosło o jej oddalenie.

W motywach wyroku oddalającego skargę WSA w Gdańsku stwierdził, że – wbrew stanowisku skarżącego wyrażonemu w uzasadnieniu skargi – pozytywne uzgodnienia właściwych organów nie są wyłącznie wiążące dla organu określającego środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia.

Sąd pierwszej instancji uznał, że w warunkach planowanej inwestycji korzystniejsze dla środowiska jest gospodarowanie obornikiem niż gnojowicą. Ten pierwszy przyczynia się bowiem do poprawy kultury gruntów rolnych, natomiast gnojowica może przedostawać się do wód gruntowych i powodować ich skażenie. Wylewanie gnojowicy na pola prowadzić może bowiem do wzmożonej eutrofizacji przyległych obszarów mokradłowych i leśnych, cennych przyrodniczo ze względów siedliskowych (zespoły roślin) i miejsc lęgowych istotnych dla chronionych gatunków zwierząt. W ocenie tegoż sądu w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki wydania decyzji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł – reprezentowany przez pełnomocnika – M.S., który w oparciu o art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w dacie złożenia skargi kasacyjnej: t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., obecnie: t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej Ppsa) zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego:

art. 80 ust. 1 Uioś poprzez nieuwzględnienie wyników uzgodnień i opinii uzgadniających oraz treści raportu o oddziaływaniu na środowisko, co skutkowało przyjęciem jednostronnej opinii biegłego powołanego przez Wójta Gminy Sierakowice bez uwzględnienia treści raportu o oddziaływaniu na środowisko oraz postanowienia uzgadniającego RDOŚ,

art. 81 ust. 1 Uioś poprzez przyjęcie, że organ I instancji zasadnie odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z uwagi na brak zgody wnioskodawcy na zaproponowany wariant, podczas gdy to wariant wnioskodawcy

został wskazany przez RDOŚ w Gdańsku jako najkorzystniejszy,

2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik postępowania:

art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa poprzez oddalenie przez WSA w Gdańsku skargi w sytuacji, gdy decyzja Kolegium z dnia [...] maja 2014 r. wydana została z naruszeniem przepisów art. 7, art. 107 § 3 K.p.a. poprzez: niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego, nie ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącego i nie podanie przyczyn, z powodu których argumentom skarżącego odmówiono wiarygodności.

W związku z powyższym skarżący wnosi o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i poprzedzających jego wydanie decyzji organów I oraz II instancji, a także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że WSA w Gdańsku pominął całkowicie kwestię nieuwzględnienia przez organy I i II instancji opinii uzgadniającej RDOŚ w Gdańsku oraz treści raportu o oddziaływaniu na środowisko, co stoi w sprzeczności z art. 7, art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 80 ust. 1 Uioś.

W odpowiedzi uczestniczki postępowania H. B. na skargę kasacyjną wniesiono "o odrzucenie skargi z uwagi na wybraną przez skarżącego lokalizację planowanej przez niego budowy obiektu przemysłowego chowu trzody chlewnej we wsi [...], która to lokalizacja jest niezgodna z obowiązującymi przepisami".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W świetle art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 Ppsa rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 Ppsa (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych nie dostrzeżono), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

W sytuacji przytoczenia w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zasadniczo ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zachowano prawidłowy tok procedury, nie uchybiając jej przepisom w stopniu, który mógłby wpłynąć na wynik sprawy, można przejść ‒ w granicach określonych w skardze ‒ do ocen o charakterze prawnomaterialnym.

A. Skarżący kasacyjnie zarzuca sądowi wojewódzkiemu naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy decyzja Kolegium wydana została z naruszeniem przepisów art. 7 i art. 107 § 3 K.p.a. Zarzut ten uznać należy za niezasadny. Z treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa (w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez WSA w Gdańsku) wynika, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi takie naruszenie przepisów postępowania, inne niż dające podstawę do wznowienia postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem warunkiem uwzględnienia skargi na podstawie tego przepisu jest ustalenie przez sąd istnienia naruszenia przepisów postępowania przez organ administracji publicznej rozpatrujący daną sprawę oraz stwierdzenie, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a więc gdyby nie było stwierdzonego naruszenia przepisów prawa, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej byłoby inne. Oznacza to, że można zarzucić sądowi naruszenie wyżej wymienionego przepisu tylko, gdyby sąd ten stwierdził takie naruszenie prawa, a mimo to nie spełnił dyspozycji powołanej normy prawnej i nie uchylił zaskarżonego orzeczenia. Natomiast w rozpatrywanej sprawie przedstawione przez sąd pierwszej instancji przesłanki oddalenia skargi nie pozwalały na zastosowanie w tej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, gdyż sąd ten nie stwierdził takich naruszeń prawa, które mogły mieć wpływ na sposób jej rozpatrzenia przez organ. Sąd pierwszej instancji dokonał wnikliwej oceny zaskarżonej decyzji i zasadnie uznał, że powołane w jej uzasadnieniu przepisy prawa nie zostały przez organ naruszone. Trafnie uznano, że organy administracji publicznej orzekające w niniejszej sprawie we właściwie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, który znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym oraz dokonały oceny jego całokształtu. Jeśli zatem z uzasadnienia wyroku wynika, że sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to uznać należy, że rozstrzygnięcie wydane w oparciu o treść art. 151 Ppsa jest zgodne z dyspozycją stosowanej przez ten sąd normy prawnej. Podkreślić przy tym należy, że samo wydanie wyroku niezgodnego z oczekiwaniem skarżącego kasacyjnie nie może być utożsamiane z uchybieniem powołanym normom. Analiza skargi kasacyjnej w zakresie uzasadnienia rozpatrywanego zarzutu wskazuje zaś, że w istocie sprowadza się ono jedynie do polemiki z ustaleniami stanu faktycznego i jego oceną dokonaną przez organ orzekający w sprawie, którą sąd wojewódzki zaaprobował.

B. Nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, a to art. 80 ust. 1 Uioś poprzez nieuwzględnienie wyników uzgodnień i opinii uzgadniających oraz treści raportu o oddziaływaniu na środowisko. W sprawie, w której wydawana jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, podstawowe obowiązki organu administracji określone zostały w cyt. przepisie, z którego wynika, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach musi być poprzedzona oceną oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przy czym organ właściwy do rozpatrzenia sprawy bierze pod uwagę: (1) wyniki uzgodnień i opinii, (2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, (3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa. Z przytoczonego unormowania wynika, że celem prowadzonego postępowania wyjaśniającego jest uzyskanie przez organ administracji informacji niezbędnych do wydania decyzji, co jest realizowane poprzez uwzględnienie uzgodnień, opinii, raportu i wyników działań społeczeństwa biorącego udział w postępowaniu. Jednym z najistotniejszych elementów tego postępowania jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Ocena raportu powinna zmierzać do zidentyfikowania wszystkich potencjalnych zagrożeń środowiskowych związanych z realizacją planowanej inwestycji. Powyższe jest niezbędne do wyznaczenia konkretnych wymagań ochrony środowiska, które muszą być uwzględnione na kolejnych etapach procesu inwestycyjnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w piśmiennictwie przyjmuje się, że w aspekcie procesowym raport jest dokumentem prywatnym a nie urzędowym, a zatem nie korzysta z domniemania zgodności jego treści ze stanem faktycznym. W konsekwencji zawarte w nim stwierdzenia dotyczące faktów czy analiz podlegają ocenie jak każdy dowód w sprawie, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, obowiązującą w postępowaniu administracyjnym.

Zadaniem organu prowadzącego postępowanie jest sprawdzenie zawartości raportu w kontekście spełnienia wymogów formalnych i merytorycznych. W szczególności organ powinien ustalić, czy opracowanie zawiera komplet niezbędnych informacji pozwalających na ocenę przedsięwzięcia i jego oddziaływania na środowisko oraz informacji identyfikujących rodzaj i skalę skutków środowiskowych, a także społecznych. Obowiązkiem organu jest również weryfikacja materiałów stanowiących podstawę sporządzonego raportu. Podkreślenia wymaga, że organ nie jest związany treścią raportu, a ustalenia w nim zawarte mogą służyć wydaniu decyzji, gdy raport jest rzetelny, spójny oraz wolny od niejasności i nieścisłości. Raport może być kwestionowany przez strony, jak również przedstawicieli społeczeństwa.

Nie ulega wątpliwości, że skuteczność zarzutów wobec raportu może być różna w zależności od poparcia ich odpowiednimi dowodami i konkretną argumentacją, jednak w każdym przypadku rzeczą organu administracji jest wyjaśnienie i ocena rozbieżnych stanowisk dotyczących oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Do raportu stosuje się wszystkie zasady postępowania dowodowego, dlatego w razie wątpliwości w zakresie istotnych okoliczności sprawy organ może wezwać inwestora do uzupełnienia raportu lub może sięgnąć do innych środków dowodowych. Nawet, gdy nikt nie kwestionuje prawidłowości sporządzenia raportu oraz danych w nim zawartych, organ musi samodzielnie ocenić raport. Jest to ważne, gdyż ze względu na cel prowadzenia postępowania w zakresie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, kończącego się wydaniem decyzji, etap ten jest najbardziej właściwy do oceny konkretnych wymagań ochrony środowiskowa (por. A. Kosieradzka-Federczyk, Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w orzecznictwie sądów administracyjnych, ZNSA 2012, nr 1, s. 41-56 i powołane tam orzeczenia sądów administracyjnych; K. Gruszecki, Komentarz do art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, System Informacji Prawnej LEX pkt 1, 2, 3, 4 oraz powołane tam orzeczenia sądów administracyjnych).

Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy należało uznać, że kontrolowana przez sąd wojewódzki decyzja SKO w Gdańsku oraz poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy Sierakowice z dnia [...] lutego 2013 r., wydane zostały zgodnie z prawem.

W sprawie prawidłowo ustalone zostało, że planowane przedsięwzięcie stanowi przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko przewidziane w § 3 ust. 1 pkt 90 a rozp. RM z 2004 w zw. z § 4 rozp. RM z 2010 r. W przedmiotowej sprawie dokonano wnikliwej i wszechstronnej analizy przedstawionego raportu, a także podjęto wszelkie niezbędne czynności zmierzające do usunięcia pojawiających się w toku postępowania wątpliwości co do jakości i wyników raportu, w tym występowano do RDOŚ w Gdańsku oraz PPIS w Kartuzach z prośbą o uzgodnienie warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia oraz prośbą o wydanie opinii. Wyniki dokonanej analizy znajdują swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji organów administracji, a sąd pierwszej instancji słusznie tego nie zakwestionował.

Odnosząc się natomiast do zarzutu, kwestionującego ustalenia biegłego biologa powołanego przez Wójta Gminy Sierakowice podnieść należy, że ekspertyza mająca na celu zweryfikowanie ustaleń zawartych w raporcie została sporządzona przez osobę legitymującą się stosownymi uprawnieniami. Dokument ten zawiera wszystkie niezbędne informacje. Skoro zaś w toku niniejszego postępowanie nie został opracowany – w szczególności na zlecenie strony skarżącej – dokument odmiennie określający zakres oddziaływania inwestycji na środowisko, to za wiążący uznać wypadnie ten dokument, który stanowił podstawę rozstrzygnięcia. O ile bowiem w toku postępowania administracyjnego strona nie zgadza się z opinią biegłego, może skorzystać z możliwości zlecenia kontropinii we własnym zakresie i przedłożenia jej jako dowodu w sprawie. Wskazać również należy, że w ramach tego postępowania stosuje się przepisy K.p.a., który w treści przepisu art. 75 § 1 stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Cytowany przepis oznacza, że skorzystanie z ekspertyzy było jak najbardziej uzasadnione.

C. Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia art. 81 ust. 1 Uioś poprzez przyjęcie, że organ I instancji zasadnie odmówił wydania decyzji środowiskowych uwarunkowaniach z uwagi na brak zgody wnioskodawcy na zaproponowany wariant.

Przesłanki do wydania decyzji odmownej ustawodawca zamieścił w przepisie art. 81 Uioś, a są to: brak zgody wnioskodawcy na inny, zaproponowany przez organ wariant przedsięwzięcia (art. 81 ust. 1 powołanej ustawy), stwierdzenie przez organ na podstawie postępowania w przedmiocie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000 (art. 81 ust. 2 Uioś).

Analiza powyższych przepisów pozwala stwierdzić, że sprzeciw mieszkańców gminy nie może stanowić podstawy do wydania negatywnej decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Przepisy Uioś nakazują jedynie zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu i umożliwienie zgłoszenia uwag i wniosków, natomiast nie nakładają obowiązku uzyskania społecznej akceptacji dla przedsięwzięcia. Organ obowiązany jest również, w przypadku wpłynięcia uwag i wniosków, ustosunkować się do ich treści w uzasadnieniu decyzji. Powyższe wynika z art. 85 ust. 2 Uioś, zgodnie z którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia, a uzasadnienie decyzji, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów K.p.a., powinno zawierać:

1) w przypadku gdy została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko:

a) informacje o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę, i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa,

b) informacje, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione:

- ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,

- uzgodnienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz opinie organu, o którym mowa w art. 78,

- wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone,

c) uzasadnienie stanowiska, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4 tej ustawy.

Z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy wynika, że organ przed wydaniem decyzji środowiskowej dysponował materiałem w postaci raportu i zawartej w nim analizy wielokryterialnej określającej przesłanki wyboru proponowanego przez inwestora wariantu realizacji przedsięwzięcia − wariant A. Kryteria i ich wartościowanie czynników w procesie analizy wariantów zostały zmodyfikowane w porównaniu do poprzednich z uwagi na istotne rozbieżności stanowisk, zawartych w ekspertyzie sporządzonej przez J. W. i treści raportu przedłożonego przez inwestora, w kwestii planowanego oddziaływania chowu świń w technologii na rusztach (bezściółkowego) oraz jego wpływu na środowisko. Uwzględnienie tych kryteriów nie doprowadziło ostatecznie do wyboru wariantu A. Okoliczność, że wariant A okazałby się dla inwestora korzystniejszy, gdyż jest tańszy i mniej pracochłonny od wariantu alternatywnego C nie doprowadziła, jak chciał tego skarżący, do wyboru wariantu A. Okazało się bowiem, że z punktu widzenia ochrony środowiska – co zostało przyjęte przez orzekające organy i zaakceptowane przez sąd wojewódzki – zasadnicze znaczenie ma okoliczność, że w warunkach planowanej inwestycji korzystniejsze dla środowiska jest gospodarowanie wytwarzanym w procesie chowu świń obornikiem niż gnojowicą. Ten pierwszy przyczynia się bowiem do poprawy kultury gruntów rolnych, natomiast gnojowica może przedostawać się do wód gruntowych i powodować skażenie. Wylewanie gnojowicy na pola prowadzi bowiem do wzmożonej eutrofizacji przyległych obszarów mokradłowych i leśnych, cennych przyrodniczo ze względów siedliskowych (zespoły roślin) i miejsc lęgowych istotnych dla chronionych gatunków zwierząt. Ma to znaczenie w sytuacji, gdy teren inwestycji znajduje się w bliskiej odległości Specjalnego Obszaru Siedlisk "Jeziora Kistowskie", ponadto działka, na której planuje się inwestycję połączona jest z jeziorem Trzemieszno Małe oraz z kompleksem leśnym (w którym występują siedliska m. in. czapli siwej oraz żurawia). Organy administracji dokonując oceny wpływu realizacji inwestycji w wariancie alternatywnym C na środowisko, nie mogły nie zaproponować innego wariantu realizacji inwestycji niż wariant C. Przyjęte przy wyborze wariantu wskaźniki analizy czynników przyrodniczych, społecznych i ekonomicznych mających wpływ na ocenę oddziaływania inwestycji na środowisko zostały prawidłowo dobrane, były merytorycznie weryfikowalne i odnosiły się do charakteru inwestycji, której sprawa dotyczyła. Skoro w tym przypadku za korzystniejsze dla środowiska uznano gospodarowanie obornikiem niż gnojowicą, to należy temu wskaźnikowi przyznać wysoką wagę. W ogólnym rozrachunku ten jeden czynnik z uwagi na przypisaną mu wagę może okazać się decydujący dla ogólnej oceny wyboru wariantu. Jednak sytuacja taka jest dopuszczalna, bowiem to zestawienie wszystkich wskaźników i ich wag w poszczególnych elementach oceny (przyrodnicze, społeczne, ekonomiczne) ma doprowadzić do wyboru wariantu, który pogodzi interes ochrony środowiska, społeczności oraz koszty finansowe w myśl zasady zrównoważonego rozwoju, wyrażonej w art. 3 pkt 50 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1232 ze zm.).

Odpowiadając w tym miejscu na zarzut skargi kasacyjnej dotyczący braku kompetencji orzekającego organu do kwestionowania pozytywnej opinii organu współdziałającego zgodzić się należy ze stanowiskiem sądu pierwszej instancji, że pozytywne uzgodnienia właściwych organów nie są wiążące dla organu określającego środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Nawet bowiem pozytywne postanowienie RDOŚ w Gdańsku uzgadniające realizację danego przedsięwzięcia nie obliguje organu prowadzącego postępowanie w sprawie do wydania pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach – w sytuacji, gdy ten ostatni organ, z uzasadnionych przyczyn, nie akceptuje np. któregokolwiek z istotnych ustaleń lub warunków określonych w postanowieniu organu uzgadniającego. Wiążący charakter stanowiska zajętego przez organ uzgadniający wyraża się tylko w niemożności wydania przez organ prowadzący postępowanie w sprawie decyzji pozytywnej w przypadku negatywnego stanowiska organu uzgadniającego, a także w niedopuszczalności określenia (w decyzji pozytywnej) warunków realizacji przedsięwzięcia w sposób odmienny niż uczynił to organ uzgadniający.

Chybione jest w tym względzie na wsparcie swego stanowiska przywoływanie motywów zawartych w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 30 czerwca 201 r., IV SA/Po 320/12 (LEX nr 1272412), przeciwnie – lektura tego orzeczenia wskazuje, że tam prezentowane stanowiska osłabia, a nie wzmacnia argumentację skarżącego kasacyjnie. W wyroku tym stwierdzono, że pozytywne uzgodnienia właściwych organów (tu: RDOŚ i PPIS) nie są wiążące dla organu określającego środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Z przywoływanego w powyższym orzeczeniu innego wyroku WSA w Poznaniu z dnia 30 czerwca 2011 r. o sygn. akt IV SA/Po 1027/10 (udostępnionego w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej: "CBOSA") jednoznacznie wynika, że nawet pozytywne postanowienie RDOŚ uzgadniające realizację danego przedsięwzięcia (odpowiednio także: pozytywna opinia PPIS) nie obliguje organu prowadzącego postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko do wydania pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach - w sytuacji, gdy ten ostatni organ, z uzasadnionych przyczyn, nie akceptuje np. któregokolwiek z istotnych ustaleń lub warunków określonych w postanowieniu organu uzgadniającego. Wiążący charakter stanowiska zajętego przez organ uzgadniający wyraża się tylko w niemożności wydania przez organ prowadzący postępowanie w sprawie OOŚ decyzji pozytywnej w przypadku negatywnego stanowiska organu uzgadniającego, a także w niedopuszczalności określenia (w decyzji pozytywnej) warunków realizacji przedsięwzięcia w sposób odmienny niż uczynił to organ uzgadniający.

Reasumując, w sprawie niniejszej spełnione zostały przesłanki statuowane w art. 81 ust. 1 Uioś, w związku z czym zasadnie organy administracji odmówiły – wobec braku zgody inwestora na wariant w postaci hodowli ściółkowej – wyrażenia zgody na realizację przedsięwzięcia, a sąd pierwszej instancji słusznie uznał takie rozstrzygnięcie za zgodne z prawem.

D. Z tych wszystkich względów i działając na podstawie art. 184 Ppsa, orzeczono o oddaleniu skargi kasacyjnej.