Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 3083/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne: Ochrona danych osobowych
Skarżony organ: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 126 par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1575
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), Protokolant sekr. sąd. Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych (dalej: "PUODO") decyzją z [...] czerwca 2021 r., znak: [...] wydaną na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych z dnia 10 maja 2018 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 1781) oraz w zw. z art. 6 ust. 1 lit. f rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. Urz. UE L 119 z 4.05.2016, str. 1, Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2 oraz Dz. Urz. UE L 74 z 4.03.2021, str. 35, dalej: "RODO"), odmawia uwzględnienia wniosku M. O. (dalej: "Skarżąca") na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jej danych osobowych.

Z akt postępowania wynikało, że skargą z 5 maja 2020 r. (data wpływu na biuro podawcze organu - 11 maja 2020 r.), uzupełnionym pismem z 2 lipca 2020 r. M. O. zainicjowała postępowanie w niniejszej sprawie. W piśmie tym Skarżąca zgłosiła nieprawidłowości w procesie przetwarzania jej danych osobowych przez r. pr. M. M., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] z siedzibą w [...] (doprecyzowane w piśmie z 2 lipca 2020 r.), polegające na udostępnieniu osobom nieupoważnionym danych osobowych Skarżącej, w szczególności jej numeru PESEL oraz numeru dowodu osobistego, zawartych w akcie notarialnym dotyczącym jej nieruchomości dla której Sąd Rejonowy dla [...] w [...][...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze [...] – dalej "Akt notarialny".

W uzasadnieniu skargi podniosła, że ww. radca prawny przetwarza jej dane osobowe w sposób nieprawidłowy, powiela je, a także upublicznia jej dane osobowe bez jej zgody, czym naraża ją na kradzież tożsamości i możliwe zaciągnięcie zobowiązań finansowych.

PUODO ustalił następujący stan faktyczny:

1. M. M. jest przedstawicielem swego klienta, będącego przeciwnikiem procesowym Skarżącej w dwóch toczących się postępowaniach:

a) przed Sądem Okręgowym w [...][...] Wydziałem [...] o przywrócenie stanu zgodnego z prawem (sygn. akt [...]), oraz

b) przed Sądem Rejonowym dla [...] w [...][...] Wydziałem [...] o ustanowienie służebności mediów (sygn. akt [...])

2. pozyskał on dane osobowe Skarżącej:

a) otrzymując od swego klienta dokumentację akt sprawy o sygn. akt [...],

b) od mec. M. B., który będąc pełnomocnikiem w sprawie o sygn. akt [...], zamówił oraz wykonał fotokopię całości akt sprawy, w tym fotokopię aktu notarialnego nabycia przez Skarżącą działki,

c) od pełnomocnika Skarżącej, kierującego do niego korespondencję w sprawach o sygn. akt [...] o oraz o sygn. akt [...]

3. dokumenty, jak wskazał M. M., zalegają w aktach sprawy, zaś dostęp do nich mają strony postępowania w tym jego mocodawczyni. W odpowiedzi na zobowiązanie Sądu, jako jej pełnomocnik zamówił akta, wykonując za pośrednictwem mec. M. B. fotokopię całości zgromadzonej w nich dokumentacji, w tym przedmiotowego dokumentu – Aktu notarialnego. Dokumentacja ta załączona została do sprawy o ustanowienie służebności mediów o sygn. [...]. Pełnomocnik wskazał, że nie ma żadnych zakazów dowodowych wykorzystania w ramach innego postępowania sądowego pomiędzy stronami, dokumentów zgromadzonych w ramach innego postępowania sądowego (również toczącego się między tymi samymi stronami.

4. M. M. udostępnił dane osobowe Skarżącej w toku czynności podejmowanych zakresie toczącego się postępowania sądowego o sygn. akt [...]), oraz o sygn. akt [...].

W tym stanie rzeczy Prezes UODO wydał wymienioną na wstępie decyzję. W jej uzasadnieniu organ wskazał, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt I OSK 761/07, że "badając (...) legalność przetwarzania danych osobowych, GIODO ma obowiązek ustalenia, czy na datę wydawania rozstrzygnięcia w sprawie dane konkretnego podmiotu są przetwarzane oraz czy czynione to jest w sposób zgodny z prawem.

Dalej wskazał, że przepisem uprawniającym administratorów danych do przetwarzania zwykłych danych osób fizycznych jest art. 6 ust. 1 RODO. zgodnie z którym przetwarzanie danych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy spełniona jest jedna z przesłanek wskazanych w tym przepisie. Katalog przesłanek jest zamknięty, a każda z przesłanek legalizujących proces przetwarzania danych osobowych ma charakter autonomiczny i niezależny. Przesłanki te są co do zasady równoprawne oraz spełnienie co najmniej jednej z nich stanowi o zgodnym z prawem przetwarzaniu danych osobowych. Zgoda osoby, której dane dotyczą nie jest jedyną podstawą przetwarzania danych osobowych, bowiem proces przetwarzania danych będzie zgodny z rozporządzeniem 2016/679 również wówczas, gdy administrator danych wykaże spełnienie innej z wyżej wskazanych przesłanek. Zgodnie z art. 6 ust. 1 lit. a RODO przetwarzanie danych osobowych jest zgodne z prawem, gdy przetwarzanie jest niezbędne do celów wynikających z prawnie uzasadnionych interesów realizowanych przez administratora lub przez stronę trzecią, z wyjątkiem sytuacji, w których nadrzędny charakter wobec tych interesów mają interesy lub podstawowe prawa i wolności osoby, której dane dotyczą, wymagające ochrony danych osobowych, w szczególności, gdy osoba, której dane dotyczą, jest dzieckiem (lit. f).

Dalej PUODO wyjaśnił, że przepisy ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 75) nie wskazują wprost roli, jaką pełnią osoby wykonujące zawód radcy prawnego w procesie przetwarzania danych osobowych w związku z wykonywaniem działalności zawodowej. Radca prawny działając w imieniu mocodawcy pozyskuje w toku postępowania określone informacje stanowiące dane osobowe osób trzecich, w tym przypadku dane osobowe Skarżącej. Ponadto zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym przez Grupę Roboczą ds. Ochrony Danych Osobowych powołaną na mocy art. 29 Dyrektywy 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 października 1995 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych (Dz. U. UE L 95.281.31 ze zm.) – przykład nr 21 – Adwokat reprezentuje swojego klienta w sądzie i w związku z tym zadaniem przetwarza dane osobowe związane ze sprawą klienta. Podstawą prawną do wykorzystywania koniecznych informacji jest upoważnienie klienta. Jednak dane upoważnienie nie dotyczy głównie przetwarzania danych, ale reprezentowania w sądzie, do czego zawody te mają tradycyjnie swoją własną podstawę prawną. Zawody takie należy zatem uważać za niezależnych "administratorów danych" w przypadku przetwarzania danych podczas prawomocnego reprezentowania klientów".

Przesłanką legalizującą przetwarzanie danych osobowych Skarżącej przez M. M. jest art. 6 ust. 1 lit. f rozporządzenia 2016/679, który pozyskał jej dane osobowe w zw. z prowadzonymi w imieniu swego klienta, w których Skarżąca jest przeciwniczką procesową klienta ww. W ocenie PUODO, gromadzenie oraz udostępnienie materiału dowodowego przez M. M. w innej sprawie niezbędnego do obrony przed sądem interesów reprezentowanego przez niego klienta, którego przeciwnikiem procesowym jest Skarżąca, niewątpliwie jest jego prawnie uzasadnionym interesem, o którym mowa w art. 6 ust. 1 lit. f RODO.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Prezesa UODO wniosła pismem z 15 lipca 2021 r. M. O., wnosząc o jej uchylenie oraz o zobowiązanie organu do udostępnienia żądanej informacji publicznej w zakresie wniosku z [...] czerwca 2020 r. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez nieprawidłową interpretację treści decyzji z [...] czerwca 2021 r.

2) naruszenie przepisów postępowania poprzez brak wszechstronnego zebrania i oceny materiału dowodowego w związku z powyższym wnoszę o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez jego uchylenie.

W ocenie skarżącej nie jest słusznym stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji ponieważ PUODO w ogóle nie odniósł się do faktu, że rozpowszechnianie jej danych osobowych, prawnie chronionych, związane jest z posługiwaniem się Aktem notarialnym bez podstawy prawnej - przez M. M. W obszernym uzasadnieniu skargi podniosła, że M. M. wszedł w posiadanie jej danych osobowych w sposób nieuprawniony, na skutek bezpodstawnego udostepnienia ich przez Sąd Okręgowy do [...] Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego dla [...]. Podkreśliła, że dokumenty zawarte w Księdze Wieczystej jej nieruchomości, w tym Akt notarialny z danymi prawnie chronionymi, nie zalegały w aktach sprawy, a zostały przekazane do Sądu Okręgowego bez podstawy prawnej i po wniesionej skardze zostały zwrócone do [...] Wydziału Ksiąg Wieczystych. W ocenie skarżącej PUODO nie wypełnia ustawowego obowiązku tj. nie chroni jej interesu jako pokrzywdzonej. Ponadto wskazała, że zgłosiła do Prokuratury podejrzenie popełnienia przestępstwa "bezprawnego ujawnienia danych osobowych przez pracowników [...] Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego dla [...] poprzez ujawnienie (jej) danych osobowych zawartych w aktach ksiąg wieczystych osobom do tego nieuprawnionym oraz wydanie całej księgi wieczystej (jej) nieruchomości ze wszystkimi aktami, co stanowi naruszenie ustawy o Księgach wieczystych i hipotece, ustawy o notariacie i ustawy o ochronie danych osobowych oraz Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 grudnia 2015 r.".

W odpowiedzi na skargę Prezes UODO wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej podtrzymując stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019 r., poz. 2325, zwanej dalej "p.p.s.a.") Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga rozpoznawana zgodnie z powyższymi kryteriami podlegała oddaleniu. Sąd uznał, że PUODO, wydając sporną decyzję, nie dopuścił się naruszenia zarówno wiążących Polskę przepisów prawa europejskiego, jak i regulacji prawa krajowego, w stopniu mającym istotny wpływ na końcowy wynik sprawy zakończonej wydaniem spornej decyzji.

PUODO jest organem właściwym w sprawie ochrony danych osobowych i organem nadzorczym w rozumieniu art. 51 rozporządzenia 2016/679. Zadania organu nadzorczego wymienione są w art. 57 ust. 1 rozporządzenia 2016/679, wyliczenie to nie ma charakteru zamkniętego, a ich charakter jest zróżnicowany. Obok zadań o charakterze doradczo-informacyjnym i organizatorskim, istotne znaczenie mają: monitorowanie i egzekwowanie stosowania rozporządzenia, rozpatrywanie skarg wniesionych przez osoby, których dane dotyczą, lub przez podmiot, organizację lub zrzeszenie zgodnie z art. 80 rozporządzenia 2016/679, prowadzenie postępowań w sprawie stosowania rozporządzenia.

Skarga podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza ani prawa materialnego ani prawa procesowego. Przechodząc od analizy zarzutów dotyczących nieprawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, należy zwrócić uwagę, że zgodnie z treścią art. 6 RODO - zgodne z prawem przetwarzanie danych osobowych możliwe jest jednie w wymienionych przypadkach, tj.:

1. Przetwarzanie jest zgodne z prawem wyłącznie w przypadkach, gdy - i w takim zakresie, w jakim - spełniony jest co najmniej jeden z poniższych warunków:

a) osoba, której dane dotyczą wyraziła zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych w jednym lub większej liczbie określonych celów;

b) przetwarzanie jest niezbędne do wykonania umowy, której stroną jest osoba, której dane dotyczą, lub do podjęcia działań na żądanie osoby, której dane dotyczą, przed zawarciem umowy;

c) przetwarzanie jest niezbędne do wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze;

d) przetwarzanie jest niezbędne do ochrony żywotnych interesów osoby, której dane dotyczą, lub innej osoby fizycznej;

e) przetwarzanie jest niezbędne do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej administratorowi;

f) przetwarzanie jest niezbędne do celów wynikających z prawnie uzasadnionych interesów realizowanych przez administratora lub przez stronę trzecią, z wyjątkiem sytuacji, w których nadrzędny charakter wobec tych interesów mają interesy lub podstawowe prawa i wolności osoby, której dane dotyczą, wymagające ochrony danych osobowych, w szczególności gdy osoba, której dane dotyczą, jest dzieckiem. Jednocześnie akapit pierwszy lit. f) nie ma zastosowania do przetwarzania, którego dokonują organy publiczne w ramach realizacji swoich zadań.

Prawidłowo zatem uznał PUODO, że przepisy te dopuszczają przetwarzanie danych osobowych przez pełnomocnika strony przeciwnej w postępowaniach sądowych. Wykonuje on bowiem swoją rolę procesową – reprezentuje stronę w postępowaniu i ma obowiązek należytego wykonywania tego zastępstwa. W ocenie Sądu przetwarzanie tych danych osobowych przez pełnomocnika, na potrzeby prowadzonych postępowań jest uzasadnione - wskazanym w lit. f) wskazanego powyżej przepisu - jako niezbędne do celów wynikających z prawnie uzasadnionych interesów realizowanych przez administratora, co z resztą znajduje potwierdzenie - w przywołanej w treści decyzji - Opinii Grupy Roboczej ds. Ochrony Danych Osobowych. Nie bez znaczenia jest również fakt, że ujawnienie w aktach postępowania nr PESEL Skarżącej jest jednym z formalnych wymogów skutecznego wszczęcia postępowania sądowego. Zgodnie bowiem z art. 126 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1805). Gdy pismo procesowe jest pierwszym pismem w sprawie, powinno ponadto zawierać oznaczenie przedmiotu sporu oraz numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) lub numer identyfikacji podatkowej (NIP) powoda będącego osobą fizyczną, jeżeli jest on obowiązany do jego posiadania lub posiada go nie mając takiego obowiązku. Wobec powyższego również w tym zakresie, zarzut nieuprawnionego udostępnienia pełnomocnikowi strony przeciwnej w postępowaniu przed sądem powszechnym nr PESEL Skarżącej, nie znajduje uzasadnienia.

Jednocześnie Sąd stwierdza, że Skarżąca nie przedstawiła w toku postępowania prowadzonego przez PUODO, jak i w toku postępowania sądowo administracyjnego żadnych dowodów, jak i nie przytoczyła okoliczności wskazujących jednoznacznie na nieprawidłowe przetwarzanie danych osobowych przez M. M. Twierdzenia skarżącej przytoczone w skardze, dotyczą jedynie potencjalnych skutków działań pełnomocnika - wykonywania których nawet nie uprawdopodobniła, jak i nie wskazała by te skutki wystąpiły. Trafnie stwierdza PUODO w treści zaskarżonej decyzji, że PUODO wydając decyzję administracyjną zobowiązany jest do rozstrzygania w oparciu o stan faktyczny istniejący w chwili wydania tej decyzji, a nie stan hipotetyczny. Zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa nie stanowi dowodu na nieprawidłowe przetwarzanie danych osobowych. Wskazanie przez Skarżącą na możliwe nieprawidłowe udostępnienie pełnomocnikowi jej danych osobowych, nie stanowi przedmiotu kontrolowanego postępowania. W niniejszym postępowaniu bowiem skarżąca doprecyzowała skargę, zrzucając nieprawidłowości w przetwarzaniu jej danych osobowych M. M. wskazując go bezpośrednio z imienia i nazwiska, wraz z określeniem prowadzenia przez niego kancelarii, ze wskazaniem jej adresu. Z treści pisma z 2 lipca 2020 r. – dokumentu doprecyzowującego skargę inicjującą postępowanie nie wynika, by intencją Skarżącej w niniejszym postępowaniu, było objęcie przedmiotem postępowania możliwych nieprawidłowości przez Sąd Rejonowy dla [...] w [...][...] Wydział Ksiąg Wieczystych czy Sąd Okręgowym w [...][...] Wydziałem [...].

Sąd stwierdza jednocześnie, że nie dopatrzył się takich naruszeń przepisów postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Postępowanie administracyjne, zdaniem Sądu, było prowadzone rzetelnie, a strona miała możliwość złożenia wyjaśnień. Uzasadnienie decyzji z kolei zawiera wszelkie wymagane prawem elementy, a w szczególności wyjaśniona została podstawa prawna rozstrzygnięcia, przytoczone zostały kluczowe dla sprawy przepisy, przedstawiono stan faktyczny sprawy oraz dokonano subsumcji tego stanu faktycznego pod określone normy prawne. Także rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji jest zrozumiałe, jasne i odpowiada wymaganiom prawa a nałożona kara upomnienia adekwatna do stopnia naruszenia prawa.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), orzekł, jak w sentencji.