Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 388/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-12-03 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 164, art. 165, art. 246 par. 2 pkt 2.
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi "A" S.A. w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności płatnika z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Składając skargi kasacyjne od wyroków z dnia 21 września 2015 r. w tej

i w dziewięciu innych sprawach skarżącej Spółki, jej pełnomocnik, będący radcą prawnym, na urzędowym formularzu z dnia 19 listopada 2015 r. wniósł o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Podkreślił, że skarżąca nie posiada środków umożliwiających jej opłacenie wpisu, gdyż te środki, które znajdują się na jej rachunkach bankowych, w kwotach 55.941,39 zł i 2396,19 zł oraz w kasie, w kwocie 13.654,05 zł, są przeznaczone na zapłatę wynagrodzeń za listopad bieżącego roku. Wysokość tych wynagrodzeń za wrzesień 2015 r. określił na 309.570,40 zł i zaznaczył, że wpływy otrzymywane przez Spółkę tytułem sprzedaży usług i darowizn, wynoszące według wniosku odpowiednio 170.245,56 zł i 46.380 zł, nie wystarczają na pokrycie wszystkich wydatków, w wyniku czego Spółka za ostatni rok obrotowy wykazała stratę w kwocie 6.417.538,04 zł. W świetle wniosku wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych jest ujemna i wynosi 4.254.999,52 zł, zaś wartość środków trwałych to 19.521,60 zł. Pełnomocnik podał również następujące kwoty: zobowiązań na dzień 30 września 2015 r. –

322.777,75 zł, należności na ten dzień – 519.077,14 zł, a także, jak wynika z jego wyjaśnień, szacunkowe kwoty uiszczane miesięcznie tytułem: podatku dochodowego – 81.824,05 zł, podatku od towarów i usług – 54.533,04 zł i składek na ubezpieczenie społeczne – 313.880,15 zł, pożyczek krótkoterminowych – 258.659,85 zł i kosztów darowizn – 49.000 zł.

Skarżąca Spółka wnosiła już o przyznanie prawa pomocy we wszystkich swoich sprawach, lecz jej wnioski zostały oddalone postanowieniami Sądu z dnia 13 lutego 2012 r., tak jak zażalenia na te ostatnie orzeczenia – oddalone postanowieniami Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2012 r. (sygn. akt od II FZ 266/12 do 275/12), po czym skarżąca uiściła wpisy od wszystkich skarg, jak wyliczono w postanowieniach z dnia 13 lutego 2012 r., wynoszące łącznie 4516 zł. Suma wpisów od skarg kasacyjnych to 2357 zł.

Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:

Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.) przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych – może nastąpić, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Z treści przytoczonej regulacji wynika, że rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o prawa pomocy złożonego przez osobę prawną, inaczej niż jest to w przypadku wniosku osoby fizycznej, ma charakter uznaniowy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt II GZ 371/10, LEX nr 743162). W orzecznictwie podnosi się, że uwzględnienie takiego wniosku pozostaje fakultatywne nawet wówczas, gdy spełnione są przesłanki określone w art. 246 § 2 P.p.s.a. (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 sierpnia 2009 r., sygn. akt I SA/Gl 367/09, LEX nr 653888). W myśl rozpatrywanego przepisu prawo pomocy bowiem może, a nie musi, być przyznane, gdy "zachodzi taka potrzeba

w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu" (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 11 marca 2010 r., sygn. akt I SA/Ol 21/10, LEX nr 784373).

Niemniej możliwość taka wchodzi w rachubę tylko wówczas, gdy ziści się wskazana wyżej przesłanka przewidziana w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Kwestię tę należy przy tym rozważać z uwzględnieniem faktu, że postępowaniu w niniejszej sprawie odmówiono już skarżącej prawa pomocy prawomocnym postanowieniem

z dnia 13 lutego 2012 r. Wedle art. 164 P.p.s.a. postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym wiąże wszak od chwili, w której zostało podpisane wraz

z uzasadnieniem, zaś stosownie do art. 165 P.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Odstąpienie od oceny powziętej we wcześniejszym postanowieniu wymaga więc zmiany okoliczności stanowiących przesłankę podjętego nim rozstrzygnięcia, co w przypadku postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy oznaczać musi pogorszenie położenia wnioskodawcy w tych aspektach, które mają znaczenie z punktu widzenia treści art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.

Taki stan rzeczy w rozpatrywanej sprawie nie wystąpił, co można stwierdzić na podstawie wniosku oraz wcześniej poczynionych ustaleń, bez potrzeby ich uzupełniania poprzez wystosowywanie wezwania do nadesłania dodatkowych materiałów źródłowych, które mogłoby w tym wypadku spowodować jedynie niepotrzebne i nieuzasadnione przedłużenie postępowania, opóźniając nadanie biegu skargom kasacyjnym. Porównanie tego wniosku z wnioskiem złożonym poprzednio w kontekście przesłanek przyznania prawa pomocy prowadzi do konkluzji, że sytuacja skarżącej wręcz się obecnie poprawiła. Według poprzedniego wniosku stan jej rachunków bankowych był ujemny, w świetle zaś wniosku rozpatrywanego posiada ona tak na tych rachunkach, jak w kasie środki (razem 71.991,63 zł) wielokrotnie przewyższające łączną wysokość wpisów od wszystkich skarg kasacyjnych, które złożyła (2357 zł). Jej pełnomocnik nie może więc argumentować, że nie ma ona dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania, jak tego wymaga art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Suma wszystkich wpisów od skarg kasacyjnych stanowi przecież zaledwie 3,28% wspomnianych środków, pozostawiając w jeszcze większej dysproporcji z pozostałymi kwotami podanymi we wniosku, także z zadeklarowanymi dochodami (dochody te z tytułu sprzedaży usług

i darowizn miały wynieść łącznie 216.625,56 zł). Trudno zatem przyjąć, by Spółka nie była w stanie ponieść takiego wydatku, a nawet by mogło to wywrzeć jakikolwiek odczuwalny wpływ na jej płynność finansową. Skądinąd uiściła ona wpisy od skarg, mimo iż były one nieomal dwukrotnie wyższe, choć we wniosku o przyznanie prawa pomocy utrzymywała, że przekraczało to jej możliwości płatnicze oraz że stan jej rachunków bankowych był dużo gorszy niż teraz.

Powtórzyć wypada, że odmowa przyznania prawa pomocy nie może

w dostrzegalny sposób zmniejszyć zdolności Spółki do regulowania jej zobowiązań, w tym z tytułu wynagrodzeń – suma wpisów od skarg kasacyjnych nieznacznie przekracza jedynie 0,6 % kwoty, jaka ma być potrzebna na ich wypłatę. Przypomnieć warto zarazem pogląd wyrażony w postępowaniu kilkukrotnie, m.in.

w uzasadnieniach postanowień Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2012 r., że Spółka nie może czuć się zwolniona z konieczności pokrycia kosztów sądowych z tego powodu, iż musi zabezpieczyć środki na spłatę innych zobowiązań i uchronić się przez to przed grożącymi jej negatywnymi następstwami zaległości w tej materii. Nie może ona traktować tych zobowiązań z pierwszeństwem względem kosztów sądowych, które jako należności o charakterze publicznoprawnym powinny być dla niej priorytetowe. Jest tak zwłaszcza w sytuacji, gdy na te inne cele przeznacza kwoty wprost niewspółmiernie wyższe.

Niepodobna negować, że skala tych innych zobowiązań czy ściślej zadłużenia Spółki jest bardzo poważna oraz że w rezultacie wykazana przez nią strata powiększyła się zasadniczo. Podzielić jednak trzeba ponownie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w uzasadnieniach postanowień z dnia 18 kwietnia 2012 r. uznał, że strata nie świadczy jeszcze o braku środków pozwalających uiścić koszty sądowe, skoro Spółka obraca oraz dysponuje takimi środkami w kwotach znacznie przewyższających te koszty we wszystkich jej sprawach.

Z tych powodów na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.