Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1340/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6063 Opłaty eksploatacyjne
Hasła tematyczne: Prawo geologiczne i górnicze
Skarżony organ: Urząd Górniczy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 i art. 77;
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 140 ust. 1 i 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2011 nr 163 poz 981
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2017 r. przy udziale - sprawy ze skargi M. M. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty podwyższonej za wydobycie kopaliny bez wymaganej koncesji oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Przedmiotem skargi jest wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016r. poz. 23, z późn. zm., dalej: Kpa) oraz art. 140 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 1131, dalej: Pgg) decyzja Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji) utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. (dalej: organ I instancji) z dnia 2 maja 2016 r., znak: [...], [...], ustalającą M. M.(dalej: Strona, Skarżący) opłatę podwyższoną za wydobycie bez wymaganej koncesji 3987,7 Mg (ton) kopaliny - piasku na działce nr. ewid. 166, położonej w m. W., gmina K., pow. [...], woj. [...] w wysokości [...] zł.

2. Postępowanie przed organami administracji.

2.1. Decyzją z dnia [...] r. organ I instancji ustalił Stronie opłatę podwyższoną za wydobycie prowadzone od lipca 2015 r., bez wymaganej koncesji, 3987,7 Mg (ton) kopaliny - piasku na działce nr ewid. [...] , położonej w m. W. , gmina K. , pow. K. woj. [...]. , w wysokości 90 919,56 zł. Jednocześnie organ I instancji tą samą decyzją na podstawie art. 105 ust. 1 Kpa umorzył postępowanie w części dotyczącej wykonywania działalności, polegającej na wydobywaniu bez wymaganej koncesji kopaliny piasku z terenu działki nr 128 położonej w miejscowości W. , gmina K. , pow. [...] , woj. [...].

W uzasadnieniu organ wskazał, i w dniu [...] r. do Okręgowego Urzędu Górniczego w K. wpłynęło pismo Starosty Powiatowego w K. , w którym przekazano informację o prowadzeniu nielegalnej eksploatacji kopaliny - piasku i żwiru, na terenie działek nr [...], obręb W. , gmina K., pow. K. , woj. [...] (dowód: pismo Starosty Powiatowego w K. z dnia [...] r.).

Po analizie otrzymanych dokumentów organ I instancji w dniu [...] r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 140 ust. 3 pkt 3 Pgg, w związku z wydobywaniem kopaliny na nieruchomości położonej na ww. działkach. W piśmie tym Strona została również zawiadomiona o terminie zaplanowanych oględzin na przedmiotowych działkach (dowód: zawiadomienie z dnia [...] r., znak: [...], ldz. [...]).

Skarżący pomimo prawidłowego zawiadomienia o terminie i miejscu oględzin pismem organu I instancji z dnia 13 sierpnia 2015 r. nie stawił się na miejscu oględzin w wyznaczonym terminie. Natomiast w dniu 27 sierpnia 2015 r. zwrócił się o przesunięcie terminu oględzin, uzasadniając niemożność brania udziału w zaplanowanej czynności planowanym wyjazdem (dowód: pismo z dnia 27 sierpnia 2015 r.). Organ I instancji, z uwagi na możliwość zatarcia śladów eksploatacji na wyrobisku, na którym zaplanowane zostały oględziny, nie uwzględnił wniosku strony. Ponadto strona została zawiadomiona o terminie przeprowadzenia oględzin w trybie określonym przez art. 79 ust. 1 Kpa, tj. na co najmniej 7 dni przed jej przeprowadzeniem. Z materiału dowodowego wynika, że Skarżący otrzymał zawiadomienie o przeprowadzeniu oględzin w dniu 17 sierpnia 2015 r. (dowód: zwrotne poświadczenie odbioru).

W dniu [...] r. pracownicy Okręgowego Urzędu Górniczego w K. przeprowadzili oględziny miejsca wydobywania kopaliny bez wymaganej koncesji. W wyniku oględzin nie stwierdzono śladów eksploatacji kopaliny, ani wyrobisk górniczych na działce o nr ewidencyjnym [...]obręb [...] W. . Stwierdzono natomiast ślady niedawnej eksploatacji kruszywa naturalnego — piasku na działce o nr ewidencyjnym [...] obręb [...] W. (dowód: protokół oględzin z dnia 4 września 2015 r., znak: [...] ).

W trakcie oględzin stwierdzono, że w wyniku prowadzonego wydobycia piasku na działce nr [...] powstały trzy wyrobiska wgłębne. W dniu przeprowadzonej wizji w wyrobiskach i ich bezpośrednim sąsiedztwie nie było maszyn i urządzeń do prowadzenia wydobycia i transportu kopaliny, jak również żadnych osób pro-wadzących eksploatację. Dostęp do wyrobisk i ich teren nie był zabezpieczony i oznaczony. Podczas oględzin wykonano pomiary sytuacyjno-wysokościowe powstałych wyrobisk zmierzono górne krawędzie skarp oraz rzędną lustra wody. Pomiary te wykonał A. Ł. - mierniczy górniczy, przy użyciu odbiornika [...] firmy T. , nr identyfikacyjny przyrządu [...] oraz dalmierza laserowego [...]Wykonano szkic przedstawiający lokalizację wyrobisk oraz dokumentację fotograficzną (dowód: protokół oględzin z dnia 4 września 2015 r.).

W dniu 27 października 2015 r. Skarżący został przesłuchany w charakterze strony i wyjaśnił, że na działce nr [...] brak jest jakichkolwiek wyrobisk i nie jest ona jego własnością. Natomiast na działce nr [...] prowadzone były prace związane z budową zbiorników wodnych. Skarżący wyjaśnił, że w dniu 16 lipca 2015 r. złożył wniosek do Starosty K. w przedmiocie wyrażenia zgody na budowę oczka wodnego. Po tej dacie przystąpił do budowy ww. zbiorników wodnych na działce nr [...]. Prace te wykonywane były kilka dni w okresie przed wrześniem 2015r., przy pomocy sprzętu mechanicznego wynajętego od osoby trzeciej. Strona nie pamięta dokładnie terminu. Część urobku została | rozplantowana na działce 166 w celu wyrównania i podwyższenia jej powierzchni. Pozostała część urobku została przekazana firmie wykonującej wykopy na działce nr [...] . W zamian za piasek otrzymał humus mający bardzo dobre parametry do upraw polowych. Obecnie trwa zasypywanie dwóch wyrobisk od strony północnej pozyskanym humusem. Strona oświadczyła, iż nie zależało jej na wydobywaniu piasku. Dwa wyrobiska w części zachodniej działki strona wykonała w celu wymiany gruntu, natomiast trzecie wyrobisko, w części wschodniej zostało wykonane w celu budowy stawu. Teren działki, na którą został nawieziony humus podwyższył się maksymalnie o około 1 m. Strona nie wie dokładnie, ile piasku zostało wydane firmie prowadzącej prace na ww. działce. Nie pamięta również jak nazywa się firma, która wykonywała ww. prace na jej działce (dowód: protokół przesłuchania strony z dnia 27 października 2015 r.).

W trakcie wyjaśnień Skarżący przedłożył kserokopię następujących dokumentów: wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 22 września 2015 r. wraz załącznikiem - Karta informacyjna przedsięwzięcia oraz wniosek do Starosty K. z dnia [...] r. o wydanie zgody na wykonanie oczka wodnego.

Postanowieniem z dnia [...] r. organ I instancji dopuścił następujące dowody:

1. dokumentację z dnia [...] r. ustalającą ilość kopaliny wydobytej bez koncesji z terenu działki nr [...] sporządzoną przez geologa R. O. mierniczego górniczego A. Ł. i geologa górniczego M. J. ;

2. pismo Wójta Gminy K. z dnia [...] r., znak: [...] ;

3. protokół przesłuchania strony z dnia 27 października 2015 r.;

4. protokoły przesłuchania świadków sporządzone przez funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w K. : M. B. z dnia [...] r. i A. K. z dnia [...] r.;

5. notatki urzędowe funkcjonariuszy KPP K. z dnia: [...] r. (dowód: pismo z dnia 31 marca 2016r., znak: [...] , ldz. [...] ).

2. 3. W odwołaniu z dnia [...] r. Strona zaskarżonej decyzji zarzuciła:

I. naruszenie przepisów wyrażonych w art. 140 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 2 Pgg, polegające na ich zastosowaniu i wymierzeniu odwołującemu się opłaty dodatkowej za wydobycie kopalin bez wymaganej koncesji w ilości 3987,7 Mg (ton) kopaliny - piasku na działce o nr ewid. [...] w sytuacji, gdy celem odwołującego się nie było wydobywanie kopalin, lecz realizacja przedsięwzięcia polegającego na wykonaniu urządzenia wodnego - stawu do retencjonowania wody i jej wykorzystywania w ramach zwykłego korzystania z wody, jak i poprawie stanu wody na gruncie i amatorskiego chowu ryb o powierzchni w zarysie ok. 0,36a ha przy maksymalnej głębokości 2,80 m, a do działalności takiej nie mają zastosowania przepisy Pgg;

II. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 107 § 1 Kpa w zw. z art. 107 § 3 Kpa w zw. z art. 11 Kpa poprzez poprzestanie na przytoczeniu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnień odwołującego się oraz wyników dokonanych przez mierniczego górniczego A. Ł. oględzin przedmiotowej działki nr [...] , bez wskazania dlaczego organ I instancji nie dał wiary wyjaśnieniom odwołującego się oraz na jakiej podstawie organ I instancji przyjął, że na przedmiotowej działce było prowadzone wydobycie kopalin bez wymaganej koncesji, tj. naruszenie w/w przepisów poprzez niezamieszczenie w zaskarżonej decyzji uzasadnienia faktycznego rozumianego jako część perswazyjno-edukacyjną decyzji, zawierającą tok rozumowania organu I instancji i pozwalająca na kontrolę poprawności decyzji;

III. naruszenie przepisów postępowania wyrażonych w art. 7 Kpa w zw. z art. 77 Kpa polegające na niepodjęciu przez organ I instancji wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz braku wyczerpującego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego, w szczególności wyjaśnień odwołującego się oraz złożonych przez niego dokumentów w postaci wniosku z dnia 16 lipca 2015 r. o wydanie zgody na wykonanie oczka wodnego, wniosku z dnia 22 września 2015 r., o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wraz załącznikiem - kartą informacyjną przedsięwzięcia, co skutkowało błędnym uznaniem, iż w niniejszej sprawie odwołujący się prowadził wydobycie kopalin bez koncesji w sytuacji, gdy celem odwołującego się była realizacja przedsięwzięcia polegającego na wykonaniu urządzenia wodnego - stawu do retencjonowania wody i jej wykorzystywania w ramach zwykłego korzystania z wody, jak i poprawie stanu wody na gruncie i amatorskiego chowu ryb o powierzchni w zarysie ok. 0,36a ha przy maksymalnej głębokości 2,80 m.; i wniósł o uchylenie decyzji w zaskarżonej części i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie decyzji w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

2.4. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 Pgg i 19 Pgg kopaliną wydobytą jest całość kopaliny odłączonej od złoża, zaś złożem kopaliny jest naturalne nagromadzenie minerałów, skał oraz innych substancji, których wydobywanie może (nie musi) przynieść korzyść gospodarczą. Zdaniem organu II instancji bezspornym jest, że na terenie nieruchomości gruntowej nr 166 w miejscowości W. , niezależnie od motywów jakimi kierował się odwołujący doszło do odłączenia kopaliny (piasku) od złoża, a zatem do jej wydobycia, co w sposób nie budzący wątpliwości dowodzą: (1) protokół z oględzin przeprowadzonych przez Okręgowy Urząd Górniczy w K. z dnia [...] r. wraz z pomiarem wyrobiska oraz materiałem zdjęciowym, na którym widoczne są miejsca poboru piasku, (2) notatki urzędowe KPP K. z dnia 21 lipca 2015 r. i 22 lipca 2015 r., z których wynika, iż mimo braku jakichkolwiek decyzji i pozwoleń, na terenie przedmiotowej nieruchomości prowadzono prace ziemne przy użyciu koparki jednonaczyniowej (dowód: notatki urzędowe funkcjonariuszy KPP K. z dnia: 21 lipca 2015 r., 22 lipca 2015 r.).

Zgodnie z treścią art. 140 ust. 1 Pgg działalność wykonywana bez wymaganej koncesji albo bez zatwierdzonego albo podlegającego zgłoszeniu projektu robót geologicznych podlega opłacie podwyższonej. Stosownie do art. 140 ust. 3 pkt 3 Pgg, za wydobywanie kopalin bez wymaganej koncesji ustala się opłatę podwyższoną w wysokości czterdziestokrotnej stawki opłaty eksploatacyjnej dla danego rodzaju kopaliny, pomnożonej przez ilość wydobytej bez koncesji kopaliny, a na mocy art. 140 ust. 2 pkt 2 Pgg organem właściwym w takiej sprawie jest właściwy organ nadzoru górniczego. Wysokość opłaty jest uzależniona wyłącznie od ilości wydobycia kopaliny bez wymaganej koncesji i przyjętej stawki opłaty eksploatacyjnej.

Zgodnie z art. 140 ust. 5 Pgg opłatę podwyższoną za wydobywanie kopalin bez koncesji ustala się stosując stawki obowiązujące w dniu wszczęcia postępowania. Postępowanie zostało wszczęte przez Dyrektora Okręgowego Urzędu w K. w dniu [...] r. (dowód: pismo z dnia 13 sierpnia 2015 r. oraz zwrotne potwierdzenie odbioru).

Organ odwoławczy uznał, że organ I instancji prawidłowo przyjął, że w tym okresie do obliczenia stawki miało zastosowanie obwieszczenie Ministra Środowiska z dnia 8 sierpnia 2014 r. w sprawie stawek opłat za rok 2015 z zakresu przepisów Prawa geologicznego i górniczego (M.P. z 2014 r. poz. 705), tj. dla piasków i żwirów - 0,57 zł za tonę wydobytej kopaliny.

Organ I instancji w celu określenia rodzaju wydobytej kopaliny na działce o nr ewidencyjnym 166 obręb 33 W. posłużył się analizą makroskopową przedstawioną w punkcie 3.2 opracowania (skryptu do przedmiotu mechanika gruntów) autorstwa Józefa Waluka "Laboratorium z mechaniki gruntów" - wydawnictwo Politechniki Wrocławskiej z 1976 r.; wykorzystano także treść tablicy 1 - charakterystyczne wartości gęstości właściwej ps, wilgotności naturalnej wn i gęstości objętościowej p dla gruntów niespoistych, zamieszczonej w Polskiej Normie "PN-81/B-03020 Grunty Budowlane. Posadowienie bezpośrednie budowli. Obliczenia statyczne i projektowanie". Ustalenia w tym zakresie wykonane zostały bezpośrednio w terenie, podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 4 września 2015 r. Na odsłoniętej powierzchni gruntu, tj. w profilach skarp trzech wyrobisk wgłębnych, za pomocą wzroku, dotyku i doświadczenia stwierdzono występowanie piasków średnioziarnistych i gruboziarnistych barwy szarej i żółtej (dowód: protokół z oględzin z dnia 4 września 2015 r., znak: [...].

Zdaniem organu II instancji, w przedmiotowej sprawie zostały podjęte wszelkie czynności do dokładnego wyjaśnienia sprawy, tj. na podstawie przeprowadzonych oględzin w dniu 4 września 2015 r., w tym wykonanych pomiarów geodezyjnych. Ustalono miejsce prowadzenia nielegalnej eksploatacji, tj. na działce nr 166, położonej w m. W., gmina K., pow. K., woj. [...] . Na podstawie oględzin działki nr [...] oraz po zgromadzeniu materiału dowodowego, wobec nieposiadania przez Stronę żadnych zezwoleń na wykonywanie prac ziemnych na ww. działce ustalono, że działalność polegająca na nielegalnym wydobyciu kopaliny piasku średnioziarnistego i gruboziarnistego była prowadzona.

Wprawdzie organ I instancji nie uwzględnił prośby odwołującego odnoszącej się do zmiany terminu przeprowadzenia oględzin, to należy wskazać, że Skarżący nie podważył ustaleń dokonanych w trakcie tych oględzin, a jedynie wskazuje, że jego celem nie była nielegalna eksploatacja piasku, a budowa oczka wodnego. Tym twierdzeniom wiary nie dał organ I instancji, a organ II instancji w pełni podziela to stanowisko. Ponadto odwołujący był przesłuchiwany w charakterze strony i miał możliwość złożenia wyjaśnień oraz składania wniosków dowodowych. Z prawa tego skorzystał poprzez dołączenie do protokołu przesłuchania wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W trakcie prowadzonego przesłuchania nie kwestionował ustaleń zawartych w protokole z oględzin. Co więcej, potwierdził prowadzenie robót związanych z budową oczka wodnego (dowód: protokół przesłuchania strony z dnia 27 października 2015 r.).

W zakresie zarzutu naruszenia art. 107 § 1 Kpa organ II instancji stwierdził, że w zaskarżonej decyzji wskazano fakty, które organ uznał za udowodnione oraz dowody, na których się oparł. Przedstawiony w decyzji stan faktyczny dowodzi, że sprawcą nielegalnego wydobycia kopaliny - piasku z działki nr 166, położonej w m. W. jest Strona. Dowody, w oparciu o które przypisano Skarżącemu wydobycie kopaliny - piasku w ilości 3987,7 Mg (ton) wymieniono w treści uzasadnienia decyzji, tj. protokół z oględzin z dnia 4 września 2015 r., protokół z przesłuchania Strony oraz dowody wymienione w postanowieniu organu I instancji z dnia 31 marca 2016 r. (dowód: pismo z dnia 31 marca 2015 r., znak: [...] ).

Odnosząc się do wyjaśnień strony o złożeniu w dniu 16 lipca 2015 r. wniosku do Starosty K. w przedmiocie wyrażenia zgody na budowę oczka wodnego oraz o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, organ II instancji stwierdza, że fakt złożenia tych wniosków w żaden sposób nie uprawniał strony do prowadzenia wydobycia piasku. Strona ww. wnioski złożyła dopiero we wrześniu 2015r., podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że nielegalne wydobycie przez Stronę trwało co najmniej od lipca 2015 r. do dnia wydania zaskarżonej decyzji, tj. 2 maja 2016 r. (dowód: wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 22 września 2015 r.).

Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że nawet skoro uzyskanie zezwolenia na budowę stawu nie powoduje bezprzedmiotowości stosowania norm Pgg (wyrok WSA w Lubinie, sygn. III SA/Lu 39/06), to tym bardziej złożenie wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie powoduje niestosowania Pgg, w przypadku stwierdzenia przez organy nadzoru górniczego prowadzenia działalności bez wymaganej koncesji.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym dokumentów uzyskanych z Komendy Powiatowej Policji w K. ewidentnie wynika, że z działki o nr 166 położonej w m. W. prowadzone były prace wydobywcze na rzecz Strony już w lipcu 2015 r. (dowód: materiały wytworzone przez Komendę Powiatową Policji w K. w trakcie prowadzonych czynności wyjaśniających).

Zdaniem organu II instancji przeprowadzone przez pracowników Okręgowego Urzędu Górniczego w K. oględziny działki nr [...] potwierdziły fakt prowadzenia niedawnej eksploatacji piasku. Dodać należy, że strona nie kwestionowała faktu wydobycia piasku z należącej do niej działki nr [...] i organ I instancji słusznie dał wiarę wyjaśnieniom strony w tym zakresie, gdyż zostały one potwierdzone innymi dowodami w sprawie. Tym samym wyjaśnienia strony w zakresie intencji, którymi kierował się dokonując wydobycia piasku z przedmiotowej działki nie mogą uwolnić jej od odpowiedzialności za wykonywanie działalności bez wymaganej koncesji oraz spowodować rezygnacji z ustalenia opłaty podwyższonej, gdyż niewątpliwie wydobycie piasku było bezkoncesyjne, a sprawstwo Strony ustalone również przez właściwy organ ścigania. Strona w lipcu 2015 r. nie legitymowała się żadnymi decyzjami uzasadniającymi prowadzenie prac wydobywczych z działki.

Organ II instancji podkreślił, że wyjaśnienia, jakoby celem prowadzonych robót była jedynie budowa urządzenia wodnego (stawu) oraz wyrównanie i podwyższenie powierzchni działki nie zasługują na uwzględnienie i mają jedynie na celu ukrycie rzeczywistego charakteru prowadzonych robót, tj. wydobywania kopaliny. Sam fakt złożenia wniosków: z dnia 16 lipca 2015 r. o wyrażenie zgody na wykonanie oczka wodnego, oraz z dnia 22 września 2015 r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie uprawniał strony do wydobywania kopaliny. Wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, złożony do Wójta Gminy K. nie ma znaczenia w sprawie bowiem złożony został dopiero w dniu 22 września 2015 r., a zatem ponad miesiąc od zawiadomienia przez organ I instancji o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wydobywania kopaliny bez koncesji. Zgodnie z wnioskiem złożonym w Starostwie Powiatowym w dniu [...] r., grunt wybrany przy kopaniu oczka miał podwyższyć poziom nieruchomości, co skutkowałoby jej zabezpieczeniem przed podtopieniami. Wyjaśnienia odwołującego pozostają w sprzeczności z zeznaniami świadków M. B.(kierowcy samochodu samowyładowczego) i A.K. (kierownika budowy) przesłuchiwanych przez pracownika Komendy Powiatowej Policji w K. odpowiednio w dniach 25 sierpnia 2015 r. i 26 października 2015 r. Zgodnie z nimi, piasek przywożony przez pracowników M. M., wykorzystywany był do obsypywania fundamentów budowanego przez firmę "B" sp. z o.o. obiektu przy ul. Ż. w K. , nie zaś do podniesienia poziomu gruntu na działce nr 166. Ilość przywiezionego piasku jeden z świadków oszacował na ok.5-6 tys. m3. Wywiezienie piasku poza teren nieruchomości w związku z realizacją inwestycji, o której mowa powyżej czyni wyjaśnienia odwołującego niewiarygodnymi i nie zasługującymi w związku z tym na uwzględnienie.

Reasumując, analiza materiału dowodowego zdaniem organu II instancji wykazała, że organ I instancji dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i prawnych poprzez przyjęcie, że roboty prowadzone przez M. M. miały charakter wydobywania kopaliny, a taka działalność w ilości przekraczającej 10 m3 w roku kalendarzowym, wymaga uzyskania koncesji. Organ I instancji właściwie ustalił jaka ilość kopaliny została wydobyta, natomiast dokumentacja w tym zakresie została sporządzona prawidłowo przez osoby posiadające stosowne kwalifikacje geologiczne i miernicze, a zatem osoby posiadające właściwe wiadomości specjalne.

3. Postępowanie przed Sądem I instancji

3.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1. naruszenie przepisów art. 140 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 2 Pgg, polegające na ich zastosowaniu i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji wymierzającej opłatę podwyższoną za wydobycie kopaliny bez wymaganej koncesji w sytuacji, gdy celem skarżącego nie było wydobywanie kopalin, lecz realizacja przedsięwzięcia polegającego na wykonaniu urządzenia wodnego - stawu do retencjonowania wody i jej wykorzystywania w ramach zwykłego korzystania z wody, jak i poprawie stanu wody na gruncie i amatorskiego chowu ryb o powierzchni w zarysie ok. 0,36a ha przy maksymalnej głębokości 2,80 m, a do działalności takiej nie mają zastosowania przepisy Pgg;

2. naruszenie przepisów postępowania wyrażonych w art. 7 Kpa w zw. z art. 77 Kpa polegające na braku wyczerpującego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego, w szczególności:

- wyjaśnień skarżącego oraz złożonych przez niego dokumentów w postaci wniosku z dnia 16 lipca 2015 r. o wydanie zgody na wykonanie oczka wodnego, wniosku z dnia 22 września 2015 r., wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wraz załącznikiem w postaci karty in formacyjnej przedsięwzięcia, co skutkowało błędnym uznaniem, iż w niniejszej sprawie odwołujący się prowadził wydobycie kopalin bez koncesji w sytuacji, gdy celem odwołującego się była realizacja przedsięwzięcia polegającego na wykonaniu urządzenia wodnego - stawu do retencjonowania wody i jej wykorzystywania w ramach zwykłego korzystania z wody, jak i poprawie stanu wody na gruncie i amatorskiego chowu ryb o powierzchni w zarysie ok. 0,36a ha przy maksymalnej głębokości 2,80 m,

- wyjaśnień skarżącego i zeznań świadków M.B., A. K. przesłuchiwanych przez funkcjonariusza Komendy Powiatowej Policji w K. i błędne uznanie, iż na terenie budowy, prowadzonej przez spółkę "B" Sp. z o.o. przy ul. [...] w K. , przywożony był piasek przez skarżącego M.M. w sytuacji, gdy jak wyjaśnił skarżący, piasek został zabrany przez pracowników firmy wykonującej wykopy w zamian za co, skarżący otrzymał humus wykorzystany na terenie posiadanej przez niego działki; skarżący nie dokonywał więc dostaw piasku na teren budowy prowadzonej przez spółkę "B" Sp. z o.o. w K., przy ul. [...].

Mając na uwadze powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, zasądzenie od organu, którego skarga dotyczy, kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego profesjonalnego pełnomocnika oraz wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji.

3.2. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, podtrzymując doczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie.

4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

4.1. Skarga okazała się niezasadna.

4.2. Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – dalej zwana p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Tylko stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy). Nadmienić trzeba, że w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarżąca kwestionuje zarówno dokonane przez organy podatkowe ustalenia faktyczne, jak i ich ocenę prawną, podnosząc zarówno zarzuty naruszenia prawa procesowego jak i materialnego.

4.3. Rozpoznając sprawę Sąd nie dopatrzył się jednak naruszenia przez organ odwoławczy przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem dokonane ustalenia stanu faktycznego przyjął za podstawę rozstrzygnięcia sprawy. Trafnie bowiem organy obu instancji przyjęły, że na działce nr 166, wobec nieposiadania przez Stronę żadnych zezwoleń na wykonywanie prac ziemnych prowadzona była działalność polegająca na nielegalnym wydobyciu kopaliny piasku średnioziemistego i gruboziarnistego.

4.4. W pierwszej kolejności wskazać należy, że stan faktyczny sprawy został przez organ ustalony z poszanowaniem art. 7 i 77 k.p.a. a jego ocena dokonana z poszanowaniem zasady swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 80 k.p.a. Powyższe znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Z art. 77 § 1 k.p.a. wynika, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

"Dla każdego zatem postępowania kluczowe znaczenie ma ustalenie stanu faktycznego sprawy, bowiem tylko w takim przypadku możliwe jest prawidłowe ustalenie praw i obowiązków strony tego postępowania. Inaczej rzecz ujmując, tylko dla prawidłowo ustalonego stanu faktycznego można zastosować przepisy prawa materialnego skutkujące powstaniem prawa i obowiązków strony postępowania administracyjnego (wyr. NSA z dnia 4 czerwca 2008 r., sygn. akt II FSK 521/07, LEX nr 475569)" (Cz. Martysz, Komentarz do art. 77 k.p.a., nr 83482).

Zaniechanie przez organy administracji państwowej podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, czyli obowiązku wynikającego z art. 77 k.p.a., jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, które powoduje wadliwość decyzji (tak WSA w wyroku z dnia 21 maja 2014r., sygn. akt. IV SA/Po 1/14, LEX nr 1465916, por. także wyrok WSA z 4 lipca 2013r., sygn. akt II SA/Kr 455/13, LEX nr 1343018, wyrok WSA z dnia 28 marca 2013r., sygn. akt I SA/Wa 1980/12, LEX nr 1423134).

4.5. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, w ocenie Sądu Strona nie wykazała naruszenia art. 7 Kpa w związku z art. 77 Kpa.

Zebrany w sprawie materiał dowodowy: (1) protokół z oględzin przeprowadzonych przez Okręgowy Urząd Górniczy w K. z dnia [...] r. wraz z pomiarem wyrobiska oraz materiałem zdjęciowym, na którym widoczne są miejsca poboru piasku, (2) notatki urzędowe KPP K. z dnia 21 lipca 2015 r. i 22 lipca 2015 r., z których wynika, iż mimo braku jakichkolwiek decyzji i pozwoleń, na terenie przedmiotowej nieruchomości prowadzono prace ziemne przy użyciu koparki jednonaczyniowej (dowód: notatki urzędowe funkcjonariuszy KPP K. z dnia: 21 lipca 2015 r., 22 lipca 2015 r.) - daje podstawy do przyjęcia, że na działce o nr 166 położonej w m. W. prowadzone były prace wydobywcze na rzecz Strony już w lipcu 2015 r. (dowód: materiały wytworzone przez Komendę Powiatową Policji w K. w trakcie prowadzonych czynności wyjaśniających) .Przeprowadzone przez pracowników Okręgowego Urzędu Górniczego w K. oględziny działki nr [...] potwierdziły fakt prowadzenia niedawnej eksploatacji piasku.

Ponadto, jak trafnie podniósł organ, Skarżący nie kwestionował faktu wydobycia piasku z należącej do niej działki nr [...] i organ II instancji uznał, że organ I instancji słusznie dał wiarę wyjaśnieniom strony w tym zakresie, gdyż zostały one potwierdzone innymi dowodami w sprawie.

4.6. Zdaniem Sądu, dokonując oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w świetle art. 80 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, trafnie organy przyjęły, iż wyjaśnienia skarżącego, jakoby celem prowadzonych robót była jedynie budowa urządzenia wodnego (stawu) oraz wyrównanie i podwyższenie powierzchni działki nie zasługują na uwzględnienie i mają jedynie na celu ukrycie rzeczywistego charakteru prowadzonych robót, tj. wydobywania kopaliny. Sam fakt złożenia wniosków: z dnia 16 lipca 2015 r. o wyrażenie zgody na wykonanie oczka wodnego oraz z dnia 22 września 2015 r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie uprawniał strony do wydobywania kopaliny. Podkreślić należy, iż wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach do Wójta Gminy K. nie ma znaczenia w sprawie bowiem złożony został dopiero w dniu 22 września 2015 r., a zatem ponad miesiąc po zawiadomieniu skarżącego przez organ I instancji o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wydobywania kopaliny bez koncesji.

Dalej wskazać przyjdzie, iż zgodnie z wnioskiem złożonym w Starostwie Powiatowym w dniu [...] r., grunt wybrany przy kopaniu oczka miał podwyższyć poziom nieruchomości, co skutkowałoby jej zabezpieczeniem przed podtopieniami.

Trafnie organ II instancji ocenił wyjaśnienia Skarżącego jako niewiarygodne: pozostają one bowiem w sprzeczności z zeznaniami świadków M.B.(kierowcy samochodu samowyładowczego) i A.K.(kierownika budowy) przesłuchiwanych przez pracownika Komendy Powiatowej Policji w Kutnie odpowiednio w dniach 25 sierpnia 2015 r. i 26 października 2015 r. Zgodnie z nimi, piasek przywożony przez pracowników Strony wykorzystywany był do obsypywania fundamentów budowanego przez firmę "B" sp. z o.o. obiektu przy ul. [...] w K., nie zaś do podniesienia poziomu gruntu na działce nr [...] . Ilość przywiezionego piasku jeden z świadków oszacował na ok. 5-6 tys. m.

Zdaniem Sądu bez znaczenia dla sprawy pozostają intencje Strony. Podkreślić należy, iż fakt złożenia w dniu 16 lipca 2015 r. przez Skarżącego wniosku do Starosty K. w przedmiocie wyrażenia zgody na budowę oczka wodnego oraz o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nie uprawniał do prowadzenia wydobycia piasku. Trafnie zatem organ podniósł, że Skarżący przedmiotowe wnioski złożył dopiero we wrześniu 2015 r., podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że nielegalne wydobycie trwało co najmniej od lipca 2015 r. do dnia wydania zaskarżonej decyzji, tj. 2 maja 2016 r. Ponadto skoro uzyskanie zezwolenia na budowę stawu nie powoduje bezprzedmiotowości stosowania norm Pgg (wyrok WSA w Lubinie, sygn. III SA/Lu 39/06).

4.7. Dalej wskazać przyjdzie, iż Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania przyjętej przez organ metody określenia rodzaju wydobytej kopaliny na działce o nr ewidencyjnym [...] , tj. analizą makroskopową przedstawioną w punkcie 3.2 opracowania (skryptu do przedmiotu mechanika gruntów) autorstwa J.W. "Laboratorium z mechaniki gruntów" - wydawnictwo Politechniki Wrocławskiej z 1976r.; wykorzystano także treść tablicy 1 - charakterystyczne wartości gęstości właściwej ps, wilgotności naturalnej wn i gęstości objętościowej p dla gruntów niespoistych, zamieszczonej w Polskiej Normie "PN-81/B-03020 Grunty Budowlane. Posadowienie bezpośrednie budowli. Obliczenia statyczne i projektowanie". Ustalenia w tym zakresie wykonane zostały bezpośrednio w terenie, podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 4 września 2015 r. Na odsłoniętej powierzchni gruntu, tj. w profilach skarp trzech wyrobisk wgłębnych, za pomocą wzroku, dotyku i doświadczenia stwierdzono występowanie piasków średnioziarnistych i gruboziarnistych barwy szarej i żółtej (dowód: protokół z oględzin z dnia 4 września 2015 r., znak: [...] ).

4.8. W ocenie Sądu nie uwzględnienie prośby Strony co do zmiany terminu przeprowadzenia oględzin, pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, gdyż Strona nie podważa ustaleń dokonanych w trakcie tych oględzin ( protokół przesłuchania strony z dnia 27 października 2015 r.) a jedynie wskazuje, że jego celem nie była nielegalna eksploatacja piasku, a budowa oczka wodnego. Ponadto wskazać przyjdzie, iż organ nie naruszył art. 79 § 1 Kp.a., zgodnie z którym Strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem.

4.9. Mając na uwadze powyższe organ II instancji dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych oraz ich oceny prawnej, co pozwoliło na przyjęcie, że roboty prowadzone przez Stronę miały charakter wydobywania kopaliny, a taka działalność w ilości przekraczającej 10 m3 w roku kalendarzowym, wymaga uzyskania koncesji.

Organ I instancji właściwie ustalił jaka ilość kopaliny została wydobyta, dokumentacja w tym zakresie została sporządzona prawidłowo przez osoby posiadające stosowne kwalifikacje geologiczne i miernicze, a zatem osoby posiadające właściwe wiadomości specjalne.

4.10. Mając na uwadze powyższe Strona nie wykazała naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 140 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 2 Pgg.

Zgodnie z treścią art. 140 ust. 1 Pgg działalność wykonywana bez wymaganej koncesji albo bez zatwierdzonego albo podlegającego zgłoszeniu projektu robót geologicznych podlega opłacie podwyższonej. Stosownie do art. 140 ust. 3 pkt 3 Pgg, za wydobywanie kopalin bez wymaganej koncesji ustala się opłatę podwyższoną w wysokości czterdziestokrotnej stawki opłaty eksploatacyjnej dla danego rodzaju kopaliny, pomnożonej przez ilość wydobytej bez koncesji kopaliny, a na mocy art. 140 ust. 2 pkt 2 Pgg organem właściwym w takiej sprawie jest właściwy organ nadzoru górniczego. Wysokość opłaty jest uzależniona wyłącznie od ilości wydobycia kopaliny bez wymaganej koncesji i przyjętej stawki opłaty eksploatacyjnej.

Zgodnie z art. 140 ust. 5 Pgg opłatę podwyższoną za wydobywanie kopalin bez koncesji ustala się stosując stawki obowiązujące w dniu wszczęcia postępowania. Postępowanie zostało wszczęte przez organ I instancji w dniu 17 sierpnia 2015 r. (dowód: pismo z dnia 13 sierpnia 2015 r. oraz zwrotne potwierdzenie odbioru). Organ II instancji uznał, że organ I instancji prawidłowo przyjął, że w tym okresie do obliczenia stawki miało zastosowanie obwieszczenie Ministra Środowiska z dnia 8 sierpnia 2014 r. w sprawie stawek opłat za rok 2015 z zakresu przepisów Prawa geologicznego i górniczego (M.P. z 2014 r. poz. 705), tj. dla piasków i żwirów - 0,57 zł za tonę wydobytej kopaliny.

4.11. Z powyższych względów skargę, jako niezasadną, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił.