Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2448/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 77 § 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant st. ref. Paulina Stylińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2014 r. sprawy ze skargi L. O. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] , Urząd Patentowy RP, działając na podstawie art. 10, art. 11 i art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1972 o wynalazczości (Dz. U. z 1993 r. Nr 26, poz. 117 ze zm. - dalej także: "u.o.w.") w zw. z art. 315 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm. – dalej także: "p.w.p.") oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2, po rozpoznaniu wniosku S. Sp. z o.o. (dalej także: "wnioskodawca", "uczestnik postępowania"), unieważnił patent nr [...] na wynalazek pt. "[...]" udzielony na rzecz L. O. (dalej także: "skarżąca", "uprawniona").

Zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 11 sierpnia 2004 r. spółka S. sp. z o.o. z siedzibą w [...] (obecnie S. sp. z o.o.) wystąpiła do Urzędu Patentowego RP o unieważnienie patentu nr [...] na wynalazek pt.: "[...]" udzielonego na rzecz L. O., z pierwszeństwem od dnia [...] kwietnia 1995 r. (zgłoszenie z dnia [...] września 1995 r.). Wnioskodawca swój interes prawny upatrywał w tym, że jest producentem i dystrybutorem form szalunkowych, a przedmiotowe prawo ogranicza swobodę jego działalności gospodarczej wskazując, że L. O. pismem z dnia 17 marca 2004 r. wystąpiła do Zarządu spółki S. IPD [...] Sp. z o.o. z żądaniem zaprzestania korzystania z jej wynalazku, a tym samym naruszania patentu nr [...] i zażądała usunięcia skutków naruszenia patentu. Wnioskodawca powołał się ponadto na przepisy art. 287 ust.1 i 2 p.w.p.), a także na art. 6 ust 1 i art.17 ustawy o swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej oraz art. 20 i art. 22 Konstytucji RP, jako przepisy stanowiące źródło jego interesu prawnego w żądaniu unieważnienia spornego patentu.

Za podstawę swojego żądania wnioskodawca, podnosząc zarzut braku nowości i nieoczywistosci spornego wynalazku, wskazał przepisy art. 10 i art. 11 u.o.w. w związku z art. 315 ust. 3 p.w.p. Nadto wnioskodawca zarzucił, iż sporne rozwiązanie nie zostało dostatecznie ujawnione w całym swoim zakresie ochrony, co jego zdaniem jest niezgodne z art. 26 u.o.w.

Jako dowód braku nowości przedmiotowego rozwiązania w rozumieniu art. 11 powołanej ustawy o wynalazczości, w zakresie zastrzeżenia 1, wnioskodawca przedłożył opis patentowy nr [...] i porównał cechy obu rozwiązań stwierdzając, że wszystkie cechy zastrzegane w zastrzeżeniu 1 patentu nr [...] ujawniono w opisie patentowym nr [...]. Analogiczne zestawienie cech, zdaniem wnioskodawcy, wykazuje, że w zgłoszeniu patentowym francuskim nr [...] ujawniono rozwiązanie mające wszystkie cechy zastrzegane w zastrz. 13 i wobec powyższego przedmiotowe rozwiązanie wg zastrzeżenia 13 patentu nr [...] nie jest nowe.

W stosunku do rozwiązań objętych zastrzeżeniami niezależnymi sformułowano też zarzut braku nieoczywistości rozwiązania wskazując na rozwiązania podobne. Wnioskodawca powołał się na francuskie zgłoszenie wzoru użytkowego nr [...] przedstawiające wytwarzanie form szalunkowych przez zwijanie warstw kartonu i aluminium, europejskie zgłoszenie patentowe nr [...] o sposobie wytwarzania form, których ścianki wytwarza się przez sklejanie na gorąco poszczególnych warstw materiału warstwowego złożonego m.in. z polietylenu oraz brytyjski opis patentowy nr [...] opisujący formy rurowe do wylewania kolumn betonowych, których ścianki wykonane są z wielu sklejonych ze sobą warstw papieru impregnowanego żywicami. Natomiast do rozwiązania przedstawionego w zastrz.13 wskazano jako przeciwstawienia francuskie zgłoszenie wzoru użytkowego nr [...] jw., europejskie zgłoszenie patentowe nr [...] jw. oraz opis patentowy nr [...] jw.

Dodatkowo wnioskodawca przeciwstawił (we wniosku) materiały dowodowe świadczące o oczywistości cech ujętych w zastrzeżeniach zależnych. W tym aspekcie wskazał opisy: [...],[...],[...],[...],[...],[...].

W toku dalszego postępowania wnioskodawca wywodził, że rozwiązanie ujęte w zastrzeżeniach zależnych 7 i 8 (19 i 20) wynika z opisu patentowego amerykańskiego [...], opis figury 5, strona 9 tłumaczenia (k. 33) wiersz 21 i 22. Odnośnie zastrzeżeń zależnych 10 i 11 (22 i 23) wnioskodawca wyjaśnił, że cechy zawarte w tych zastrzeżeniach nie stanowią o nieoczywistości tego rozwiązania, bowiem otwory technologiczne w formach są powszechnie stosowane.

Ponadto wnioskodawca uznał, iż wymóg pełnego ujawnienia rozwiązania w zastrzeżeniu niezależnym sprawia, że w zastrzeżeniach zależnych ujawnione są tylko konkretne przykłady wykonania. Zatem formy szalunkowe przeciwstawione rozwiązaniom objętym zastrzeżeniami niezależnymi w spornym patencie nie muszą posiadać wszystkich cech ujętych w zastrzeżeniach niezależnych i znacznej większości cech zawartych w zastrzeżeniach zależnych. Świadczy to - zdaniem wnioskodawcy - o braku zdolności patentowej wszystkich rozwiązań objętych spornym patentem.

Ustosunkowując się do wniosku o unieważnienie spornego patentu, uprawniona L. O. w piśmie z dnia 26 października 2004 r. stwierdziła, że powołane przez wnioskodawcę dowody nie świadczą o braku nowości. Zdaniem uprawnionej, przywołany przez wnioskodawcę opis patentowy nr [...] dotyczy odmiennego rozwiązania, albowiem nie przewiduje zmienności przekroju formy szalunkowej, jej struktury skorupowej jak również alternatywnego sposobu budowy przez równoległe nawinięcie warstw ściany formy. Uprawniona podniosła też różnice występujące w zastrzeżeniach zależnych np. wewnętrzna warstwa z tworzywa sztucznego występująca w opisie nr [...] nie ma postaci folii, ponadto element tnący wg opisu amerykańskiego jw. występuje oddzielnie i może być ewentualnie wkładany do formy przed zalaniem jej betonem co może utrudniać jego prawidłowe ułożenie, a przez to wykorzystanie, jak również powoduje jego odciśnięcie się na powierzchni. Odnośnie zgłoszenia wzoru użytkowego nr [...], które ma stanowić przeciwstawienie do rozwiązania wg zastrzeżenia nr 13 i zastrzeżeń od niego zależnych, uprawniony podnosi różnicę określeń: forma w postaci rury w polskim patencie i szalunek walcowy występujący w tłumaczeniu tego materiału z jęz. francuskiego. Zdaniem uprawnionego jest to okoliczność wystarczająca dla pominięcia przeciwstawnego opisu francuskiego w rozważaniach dotyczących zdolności patentowej rozwiązania wg patentu nr [...].

Z ostrożności uprawniona wskazała dodatkowo różnice wynikające z porównania cech rozwiązań wg spornego opisu polskiego i opisu ochronnego [...]. Są to:

a/ w polskim patencie alternatywnie określony przekrój poprzeczny, który na długości rury może być stały lub zmienny co obejmuje wykonanie słupów dekoracyjnych o różnych kształtach i przy innych technologiach jest utrudnione,

b/ papier lub karton laminowane są tworzywem termoplastycznym, które w odpowiedniej temperaturze uplastycznia się, wnika częściowo w strukturę papieru i kartonu, po czym po obniżeniu temperatury zestala się spajając poszczególne warstwy rury - odmiennym rozwiązaniem jest aluminium o temperaturze topnienia przekraczającej temperaturę zapłonu papieru co uniemożliwia traktowanie warstwy aluminium jako laminowania papieru lecz aluminium tworzy odrębną warstwę pomiędzy dwoma warstwami papieru nie sklejonymi ze sobą,

c/ opis francuski nie przewiduje równoległego ułożenia warstw tylko spiralne, zaś polski opis patentowy przewiduje trzy warianty warstwy zapobiegającej przyleganiu zaprawy budowlanej, przy czym tylko jedna, wymieniona na końcu, jest porównywalna z powłoką znaną z opisu francuskiego,

d/ porównanie cech zostało dokonane przez wnioskodawcę w odniesieniu do zastrzeżenia nr 1, natomiast rozwiązanie charakteryzują również cechy podane w zastrzeżeniach nr 2-12 (od niego zależnych), które w opisie francuskim nie występują.

W konkluzji uprawniony z patentu zauważył, że żadne przeciwstawione rozwiązanie nie jest tożsame ze spornym patentem zatem zarzut braku nowości jest bezzasadny.

Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...], unieważnił w części patent na sporne rozwiązanie.

Od decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] grudnia 2005 r., skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła zarówno S. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt VI SA/Wa 1231/06), jak i uprawniona ze spornego patentu – L. O. (sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt VI SA/Wa 1232/06). Na rozprawie w dniu 4 października 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił połączyć sprawy prowadzone pod sygnaturami akt: VI SA/Wa 1231/06 oraz VI SA/Wa 1232/06 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygnaturą VI SA/Wa 1231/06 oraz wyrokiem z dnia 22 listopada 2006 r. uchylił decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] grudnia 2005 r.

Sąd wskazał, że w razie zaistniałego sporu w kwestii nieoczywistości wynalazku pomiędzy zgłaszającym wynalazek do opatentowania a Urzędem Patentowym, lub też pomiędzy wnioskującym o unieważnienie patentu a tym organem i uprawnionym z patentu, Urząd Patentowy odmawiając udzielenia patentu (bądź odmawiając unieważnienia patentu, lub też unieważniając patent w części lub w całości) nie może poprzestać jedynie na swoim własnym przekonaniu, co do braku spełnienia przez wynalazek kryterium nieoczywistości. Potrzebne jest powołanie się tego organu na odpowiednie dowody, a w miarę możliwości na opinię biegłego specjalisty z danej dziedziny techniki, gdyż zbadanie kwestii nieoczywistości wynalazku wymaga zasadniczo wiadomości specjalnych (art. 84 § 1 k.p.a.). Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie istniała niewątpliwa potrzeba powołania specjalisty (biegłego) dla zbadania kwestii nieoczywistości. Brak przeprowadzenia przez Urząd Patentowy postępowania dowodowego w tym zakresie, a oparcie się jedynie na własnym przekonaniu co do wspomnianego kryterium, uzasadniało zarzut naruszenia w zaskarżonej decyzji art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Wobec braku przeprowadzenia przez organ administracji postępowania dowodowego we wskazanym zakresie nie pozwalało to na ocenę poziomu wynalazczego spornego wynalazku, a ponieważ mankament ten nie mógł zostać usunięty w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sąd zobowiązał Urząd Patentowy przy ponownym rozpatrzeniu sprawy do wykorzystania środka dowodowego w postaci opinii biegłego celem ustalenia, czy sporny wynalazek spełnia przesłanki ochrony patentowej, w szczególności, czy jest on nieoczywisty w świetle stanu techniki z daty zgłoszenia go do ochrony.

W trakcie ponownego rozpoznania sprawy, na rozprawie wyznaczonej na dzień [...] września 2008 r. uczestnik postępowania przedłożył do jej akt dokument pt: "Tabelaryczne zestawienie cech" zastrzeganych w patencie [...] z informacjami ujawnionymi w stanie techniki (k.95-100), a następnie na rozprawie w dniu [...].11.2008 r. dokonał podsumowania tego zestawienia. Sformułował też zarzuty braku nowości w stosunku do zastrzeżeń niezależnych 1 i 13. Jako dokument przeciwstawny dla cech wynalazku zawartych w zastrzeżeniu 1 wskazał dokument amerykański [...], natomiast w stosunku do zastrzeżenia 13 - dokument francuski [...]. Jednocześnie zaznaczył, że dowody na brak nowości są ważne w przypadku uznania, że rura wykonana jest z papieru i tektury, a więc w przypadku przyjęcia jedynie jej korzystnej formy wykonania.

Ponadto podniósł, że w zastrzeżeniach 1 i 13 uprawniony zawarł wiele alternatyw, które nie precyzują wynalazku, mianowicie nie jest jasne czy warstwy nawinięte są równolegle lub spiralnie, czy wewnętrzna warstwa stanowi naniesiony na ścianę środek zapobiegający przyleganiu, czy też jest to warstwa nasączona środkiem, a może wykładzina. Według wnioskodawcy takie brzmienie zastrzeżeń 1 i 13 sprawia, że wskazane dokumenty US i FR stanowią, odpowiednio, przeciwstawienie dla cech wynalazku ujętych w w/w zastrzeżeniach. Rozwiązanie zawarte w opisie [...] opisuje bowiem szalunek do betonu mający rurowy korpus, stanowiący wielowarstwową rurę papierową, zwiniętą spiralnie, której wewnętrzna powierzchnia jest kondycjonowana za pomocą powłoki w celu wyeliminowania tendencji do przywierania - są to cechy spójne z cechami wynalazku ujętymi w zastrzeżeniu 1. Natomiast odnośnie do zastrzeżenia 13, dokument [...] ujawnia szalunek walcowy, ze ścianą składającą się z nałożonych na siebie i zespolonych termicznie ze sobą warstw kartonu i aluminium laminowanych polietylenem (tworzywem termoplastycznym), ponadto warstwy są nawinięte spiralnie, a wewnętrzna warstwa wykonana jest z materiału (polietylenu), do którego nie przylega trwale zaprawa budowlana - cechy te pokrywają się z cechami według wynalazku i stanowią o braku nowości przedmiotowego rozwiązania.

Uczestnik postępowania podniósł również, że gdyby nie uwzględniać wykonania szalunku z papieru, z uwagi na ujęcie w zastrzeżeniach 1 i 13 zastosowania tego materiału jedynie jako "korzystnego", a nie obligatoryjnego oraz z uwagi na ujętą mnogość alternatywnych rozwiązań, formy szalunkowe ujęte w zastrzeżeniach 1 i 13 należałoby uznać za nieprawidłowo ujawnione. Odnosząc się do zastrzeżeń zależnych, uczestnik postępowania wszystkie ujęte nimi rozwiązania uznał za oczywiste ograniczając się na rozprawie do omówienia tylko części zastrzeżeń zawartych w "Tabelarycznym zestawieniu cech" złożonym w dniu [...].09.2008 r. W zastrzeżeniu 2 oczywistość połączenia typu "schodkowego" wywiódł z polskiego opisu zgłoszenia wzoru użytkowego [...] dotyczącego łączonych kręgów do studni; w zastrzeżeniu 3 oczywistość rozwiązania wykazał na podstawie wspomnianego wcześniej opisu amerykańskiego [...] oraz opisu francuskiego [...] dotyczącego rury szalunkowej uzyskanej z pasów kartonu zwiniętych spiralnie w sposób ciągły i połączonych ze sobą za pomocą klejenia. Ponadto powołał się na poradnik "Kleje informator" (wyd. Biuro Wydawnicze "Chemia", Warszawa 1976), w którym wskazano klej dekstrynowy jako przeznaczony do klejenia papieru, szczególnie maszynowego klejenia papieru, a także na Poradnik inżyniera i technika "Kleje i klejenie" (WN-T, Warszawa 1977), w którym znajdują się informacje o typach klejów do klejenia tub papierowych, w tym o kleju dekstrynowym oraz kleju na bazie krzemianu sodowego, czyli tzw. szkło wodne.

Jako kolejne pozycje zawierające informacje o szkle wodnym i jego zastosowaniu w przemyśle papierniczym, wskazał Encyklopedię techniki materiałoznawstwo oraz "Preparatykę nieorganiczną" (PWN, Warszawa 1958). W zastrzeżeniu 4 oczywistość rozwiązania wynika, zdaniem uczestnika postepowania, z dokumentów amerykańskiego [...]- ujawniającego wyłożenie z polietylenu i zawierającego informacje dot. papieru tłuszczo-odpornego oraz papieru powlekanego warstwami zaporowymi dla wody oraz brytyjskiego [...] - dotyczącego wyłożenia rozdzielającego i papieru woskowanego, tłuszczo-odpornego. W zastrzeżeniu 5 opisy [...] i [...], zdaniem wnioskodawcy, odpowiednio, ujawniają warstwy polietylenu i materiał warstwowy zawierający warstwę z folii polietylenowej, na podstawie których wywiedziono oczywistość rozwiązania. W zastrzeżeniu 6 przy precyzowaniu zarzutu oczywistości wnioskodawca powołał się na wspomniany już opis [...] oraz Poradnik Techniczny Kierownika Budowy (wyd. Arkady, Warszawa 1977), w którym zamieszczono informacje o zastosowaniu preparatu olejowego do ograniczania przyczepności masy betonowej do deskowania. W zastrzeżeniach nr 7 i 8 o oczywistości rozwiązania stanowi, zdaniem wnioskodawcy, opis amerykański [...], w którym ujawniona jest warstwa kartonowa posiadająca wiele harmonijkowych fałd. W zastrzeżeniu 9 uczestnik postepowania powołał się na opis [...], który ujawnia zastosowanie drutów tnących, oraz opis [...] dotyczący elementu rozrywającego do szalunku. W zastrzeżeniach nr 10 i nr 11 o oczywistości rozwiązań stanowi, zdaniem uczestnika postępowania, "Poradnik majstra budowlanego" (wyd. Arkady, Warszawa 1985), w którym jest mowa o zastosowaniu otworu (okienka) o obrysie prostokątnym i sięgającego spodu szalunku, oraz "Zbrojenie i deskowanie i formy do betonu" (wyd. Arkady, Warszawa 1968), w którym znajdują się informacje o zastosowaniu otworów kontrolnych w szalunku o obrysie prostokątnym i sięgające spodu szalunku. W zastrzeżeniu nr 12 oczywistość cech wynalazku wywiedziono z opisu [...], w którym opisano szalunek posiadający podłużne cięcie.

Skarżąca odniosła się do wyżej wymienionych zastrzeżeń, a w szczególności do zarzutu braku nowości sformułowanego wobec zastrzeżeń niezależnych nr 1 i nr 13 i nie zgodził się z zarzutami uczestnika postępowania.

Odnośnie zastrzeżenia nr 1 stwierdziła, że w materiale przeciwstawionym jest mowa o rurowym korpusie, który jest zwinięty spiralnie i, że zwinięcie to nie dotyczy warstwy. Ponadto w przeciwstawieniu nie jest napisane, że warstwy są sklejone. Wyraził również wątpliwości, co do znaczenia słowa "kondycjonowanie", które wnioskodawca zinterpretował jako nadawanie wyrobowi pewnych cech, a w odniesieniu do przedmiotowego zgłoszenia, jest to nakładanie powłoki. Uprawniony wyjaśnił znaczenie kwestionowanego słowa podając jego definicję ze słownika języka polskiego (wydawnictwo PWN, Warszawa 1992, wyd. VII) oraz Leksykonu naukowo-technicznego (Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa 1984). Według pozycji wymienionej na drugim miejscu, "kondycjonowanie" należy rozumieć jako "zabiegi technologiczne mające na celu doprowadzenie materiału lub wyrobu do pożądanego stanu (np. nadanie określonej zawartości wilgoci)". Odnośnie do zastrzeżenia 13 i przedstawionego materiału przeciwstawnego [...] uprawiony stwierdził, że zawarty w zastrzeżeniu zwrot "postać rury" nie jest tożsamy z "szalunkiem walcowym" ujętym w ww. dokumencie FR.

Skarżąca wyjaśniła również pojęcie słowa "znawca"- powołując się na literaturę i orzecznictwo stwierdzając, że "znawcą" jest przeciętny fachowiec danej dziedziny techniki. W nawiązaniu do powyższego, odniosła się do kwestii uznania projektu za nowy, który może być oczywisty wyłącznie dla najwybitniejszych fachowców znających wszystkie rozwiązania w danej dziedzinie. Wymieniła ponadto sukces komercyjny jako przesłankę nieoczywistości rozwiązania. Cytując publikację pt.: "Prawo własności przemysłowej" (M. du Vail, E. Nowicka, U. Promińska) wyjaśniła, że zarzut oczywistości powinien dotyczyć całości rozwiązania, nie zaś jego poszczególnych składników, które mogą być znane i oczywiste, a pomimo tego ich dobór w określonym rozwiązaniu nie musi wynikać w sposób oczywisty ze znanego stanu techniki.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] Urząd Patentowy RP unieważnił przedmiotowy patent w całości.

Skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję. Sąd wyrokiem z dnia 1 grudnia 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 655/09 uchylił powyższą decyzję urzędu z dnia [...] grudnia 2008 r. Sąd wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 22 listopada 2006 r. podkreślił, że w niniejszej sprawie istnieje potrzeba powołania specjalisty (biegłego) dla zbadania kwestii nieoczywistości wynalazku. Urząd Patentowy na rozprawie w dniu [...] listopada 2008 r. poddał niejako pod ocenę stron zalecenia Sądu i stwierdzając, że nie wnoszą one o powołanie biegłego i dowodu tego, z naruszeniem art. 153 p.p.s.a., nie przeprowadził. Organ uznał, że wskazania Sądu co do dalszego postępowania go nie wiązały, dokonując oceny nałożonego obowiązku w prowadzonym przez siebie postępowaniu przez co, z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., utrzymał stan niewyjaśnienia w pełni sprawy oraz w konsekwencji umotywował dokonane rozstrzygnięcie z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a., które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. powołał w charakterze biegłego mgr inż. H. A., specjalistę wskazanego przez Zakład Usług Technicznych Naczelnej Organizacji Technicznej (NOT). Wykonane przez biegłego opracowanie zatytułowane: "Analiza cech kartonowego deskowania słupów betonowych pod kątem ich unikatowości i innowacyjności" z dnia [...] czerwca 2012 r. zostało włączone do akt postępowania spornego.

Przedmiotem opracowania była analiza cech deskowania słupów betonowych w postaci rur wykonanych z tektury, opisanych w opisie patentowym spornego rozwiązania [...]. Celem opracowania było potwierdzenie lub zaprzeczenie unikalności ( innowacyjności ) spornego rozwiązania prowadzące do ustalenia posiadania przez nie zdolności patentowej w dacie zgłoszenia do Urzędu Patentowego. Opinia powołanego biegłego miała służyć ustaleniu, czy sporne rozwiązanie spełnia przesłanki ochrony patentowej, w szczególności czy jest nieoczywiste w świetle stanu techniki z daty zgłoszenia go do ochrony.

Opracowania dokonano w oparciu o dokumentację wynalazku będącą w aktach sprawy i publikację "Technologia Robót Budowlanych" ; Aleksander Dyżewski; wydawnictwo Arkady 1990 r., wydanie IV. W podsumowaniu opracowania powołany biegły stwierdził, że sporne rozwiązanie nie jest nowatorskie. Według jego opinii jest ono "zmodyfikowaną kopią" rozwiązań znanych i funkcjonujących w budownictwie.

Na rozprawie w dniu [...] października 2012 r. skarżąca odniosła się do opracowania powołanego biegłego nie zgadzając się z zawartą w nim opinią. Stanowisko skarżącej zostało opisane w dokumencie z dnia [...] września 2012 r. włączonym do akt sprawy. Według oceny skarżącej, biegły samodzielnie i odmiennie ustalił zakres opracowania niż to zostało sformułowane przez Urząd, które miał rozstrzygnąć. Ocena unikatowości i innowacyjności spornego rozwiązania nie prowadzi do rozstrzygnięcia odnośnie jego nowości i nieoczywistości, a samo opracowanie nie dotyczy zagadnień, do których miało się odnosić.

Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Urząd Patentowy ponownie unieważnił przedmiotowy patent w całości.

W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że opinia biegłego potwierdziła słuszność wniosków organu zawartych w decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. odnośnie braku zdolności patentowej rozpatrywanego wynalazku. Organ, odnosząc się do stanowiska skarżącej wyrażonego na rozprawie w dniu [...] października 2012 r., podkreślił, że zdolności patentowej lub braku zdolności patentowej wynalazku rozstrzygają eksperci Urzędu. Do ich uprawnień należy także ocena czy wynalazki spełniają wymagania obowiązujących przepisów. W tym przypadku podstawą oceny są przepisy ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości.

Odnosząc się do pinii biegłego nie będącego ekspertem Urzędu podkreślił, iż była dla organu jednym z dowodów w sprawie. Ocena unikatowości i innowacyjności przedmiotowego rozwiązania patentowego w odniesieniu do stanu techniki leżała w zakresie wiedzy i uprawnień biegłego, lecz jego zadaniem nie była ocena nowości lub nieoczywistości spornego wynalazku (w rozumieniu przepisów ustawy o wynalazczości), a tym bardziej rozstrzyganie kwestii spornych. Dokonywanie ocen w tym zakresie i rozstrzygnięcie w zaistniałym sporze leży wyłącznie w kompetencji organu. Powołany biegły dokonał tylko analizy spornego rozwiązania zgodnie z posiadanymi kompetencjami, z punktu widzenia znawcy i w zakresie do jakiego został powołany.

Organ nie podzielił ocen wynikających z uwag uprawnionego ze spornego patentu dotyczących przydatności i wartości merytorycznej opracowania autorstwa powołanego biegłego oraz jego kompetencji. Uwagi uprawnionego odnośnie ocen zawartych w opracowaniu biegłego, mówiące że przedmiotem wynalazku nie jest deskowanie stropów należy uznać za nie mające związku z przedmiotem sporu. Zdaniem organu przyczyną pomylenia tych pojęć było zapewne niestaranne odczytanie tekstu opracowania biegłego, w którym słowo " słup" zostało odczytane przez uprawnionego jako "strop" (str. 2 opracowania, p. 2 "Przedmiot i cel opracowania", wiersz 1).

Organ nie zgodził się także z oceną uprawnionego dotyczącą trafności użytych przez biegłego sformułowań i nazewnictwa w sporządzonym opracowaniu. Uwagi uprawnionego co do słuszności użycia określenia "deskowanie" organ uznał jako odbiegające od tematu i zbędne. "Deskowanie" jako potoczne określenie czynności związanych z formowaniem pożądanego kształtu masy betonowej dotyczy nie tylko budowy odpowiedniej formy przy użyciu desek, jak sugeruje skarżąca i nie musi się wiązać bezpośrednio z koniecznością znajomości własności drewna oraz ciesielstwem jako specjalistyczną odmianą umiejętności budowlanych. Obecnie określenie "deskowanie" należy traktować w sposób umowny i o dość szerokim znaczeniu. Używane w procesach "deskowania" materiały nie muszą mieć nic wspólnego z deskami. Ich różnorodność sprawia, że właściwszym dla tworzonego oprzyrządowania służącego odlewaniu elementów z masy betonowej byłoby określenie "urządzenia formujące" jako ogólne odniesienie do takich konstrukcji i materiałów w nich zastosowanych. Właściwe rozpoznanie potocznego rozumienia określenia "deskowanie" jako czynności przygotowawczej do nadania odpowiedniego kształtu masie betonowej, użyte także do zabiegów kształtowania słupów betonowych nie powinno sprawiać trudności przeciętnemu znawcy tego zagadnienia.

Organ nie podzielił także innych argumentów zawartych w stanowisku uprawnionego, zawartych w dokumencie z dnia [...] września 2012 r. odnoszących się do treści opinii biegłego i cech przeciwstawionych przez wnioskodawcę rozwiązań, znanych ze stanu techniki. Organ uznał za nietrafne uzasadnienie skarżącej dotyczące nowości i nieoczywistości cech wskazanych w zastrzeżeniach patentu, które jej zdaniem nie są tożsame z przeciwstawionymi przykładami znanych rozwiązań. Skarżąca rozumie określenie "tożsame" jako "identyczne", co jest błędnym rozumieniem tego określenia. Poprawnie określenie "tożsame" oznacza "równoważne" lub "równoznaczne" a nie "identyczne". Błędne rozumienie lub niewłaściwa interpretacja określenia "tożsame" dały skarżącej możliwość sformułowania fałszywego poglądu, że tożsame (w prawidłowym rozumieniu tego określenia) elementy rozwiązania różniące się od siebie drugorzędnymi szczegółami konstrukcyjnymi nie mającymi znaczenia w ocenie istoty wynalazku nie są tożsame, a więc są nowe i nieoczywiste w rozumieniu przepisów ustawy o wynalazczości i świadczą o zdolności patentowej spornego rozwiązania.

Odnosząc się do istoty spornego wynalazku, organ wskazał, że "stan techniki" to nie tylko znane i opisane wcześniej rozwiązania. Do stanu techniki należy także zbiór wiedzy podstawowej w danej dziedzinie, nabyte doświadczenia i umiejętności wsparte zdolnością adaptacji cech znanych rozwiązań do określonych potrzeb, którymi dysponuje ktoś, kogo nazwanie "znawcą w danej dziedzinie" jest uzasadnione. Zdolność patentowa wynalazku (w tym przypadku w kategorii "urządzenie") wyraża się w zbiorze cech zapewniających możliwość realizacji, przy jego użyciu, określonego celu w sposób nowatorski (inny) w odniesieniu do istniejącego stanu techniki. Oznacza to, że nie wszystkie widoczne szczegóły (cechy) konstrukcyjne analizowanego rozwiązania mogą stanowić o jego zdolności patentowej. Dotyczy to tylko tych cech, które mają wpływ na specyfikę realizacji wskazanego celu. Taką "inność" rozwiązania określają jego cechy techniczne wskazane przez zgłaszającego, które nie są znane w stanie techniki i pozwalają realizować wskazany cel inaczej niż rozwiązania już znane. Tak rozumianą "inność" rozwiązania określać mogą także cechy już znane ze stanu techniki, które dzięki oryginalnemu i nieoczywistemu zestawieniu nadają odróżnialną specyfikę sposobowi realizacji określonego celu, nadają temu procesowi dodatkowe możliwości, zmieniają zakres ewentualnych zastosowań wynalazku, przydają jego użyciu efekty zawierające jakiś element zaskoczenia i nie są tylko zwykłą odmianą znanych ze stanu techniki rozwiązań różniącą się drugorzędnymi szczegółami konstrukcji

W przedmiotowym przypadku wynalazek nazwany "[...]" jest urządzeniem mającym służyć odlewaniu elementów budowlanych z masy betonowej. Podstawowe warunki jakie musi spełniać taka forma dzięki posiadanym cechom, mieszczące się z zakresie elementarnej wiedzy przypisywanej znawcy w tej dziedzinie stanowią że:

forma powinna zapewniać uzyskanie założonego kształtu odlewanego przedmiotu,

powinna przenosić obciążenia, które mogą wystąpić przy jej użyciu

powinna być odporna na wilgoć i inne czynniki mogące wystąpić podczas odlewania i w okresie wiązania się masy betonowej.

jej powierzchnia robocza nie powinna łączyć się trwale ani wiązać z masą betonową.

- konstrukcja formy powinna umożliwiać jej łatwe usunięcie po zastygnięciu masy betonowej bez ryzyka uszkodzenia odlanego elementu.

Do podstawowej wiedzy i umiejętności znawcy w tej dziedzinie należy także znajomość materiałów lub umiejętność zestawienia kombinacji dostępnych materiałów z jakich możliwe jest wykonanie takiej formy, spełniających powyżej wskazane wymagania i umiejętność ich doboru, znajomość technologii łączenia oraz kształtowania elementów formy w zależności od ich rodzaju i określonych potrzeb.

Powyższe, podstawowe zasoby wiedzy przypisywane znawcy wzbogacone wskazówkami odnalezionymi chociażby w przywołanych przez wnioskodawcę, przykładach rozwiązań znanych ze stanu techniki sprawiają, że zestawy cech wskazane w zastrzeżeniach 1 i 13 spornego wynalazku, chronione prawem wyłącznym z patentu, są oczywiste w świetle stanu techniki.

Zastrzeżenie 1 spornego wynalazku, które określa zbiór cech będących istotą rozwiązania i stanowi podstawowy zakres praw wyłącznych z patentu brzmi:

"Forma szalunkowa znamienna tym że ma postać rury o stałym lub zmiennym w funkcji długości przekroju poprzecznym, której skorupowa ściana składa się z nałożonych ściśle na siebie i sklejonych ze sobą co najmniej trzech warstw korzystnie papieru i/lub tektury nawiniętych równolegle lub spiralnie, przy czym wewnętrzną warstwę stanowi naniesiony powierzchniowo na ścianę środek zapobiegający trwałemu przyleganiu zaprawy budowlanej z materiału wiążącego lub warstwa ściany nasycona środkiem zapobiegającym trwałemu przyleganiu zaprawy budowlanej, albo wykładzina z materiału, do którego nie przylega trwale zaprawa budowlana".

Zastrzeżenie 13, także niezależne, spornego wynalazku brzmi:

"Forma szalunkowa znamienna tym, że ma postać rury o stałym lub zmiennym w funkcji długości przekroju poprzecznym, której skorupowa ściana składa się z nałożonych ściśle na siebie i zespolonych ze sobą termicznie co najmniej trzech warstw korzystnie papieru i/lub tektury laminowanych tworzywem termoplastycznym, nawiniętych równolegle lub spiralnie, przy czym warstwę wewnętrzną stanowi naniesiony powierzchniowo na ścianę środek zapobiegający trwałemu przyleganiu zaprawy budowlanej z materiału wiążącego lub warstwa ściany nasycona środkiem zapobiegającym przyleganiu zaprawy budowlanej, albo wykładzina z materiału, do którego nie przylega trwale zaprawa budowlana.".

Przedmiotem wynalazku jest więc rura o stałym lub zmiennym kształcie przekroju wzdłużnego, wykonana z kilku (np. trzech) zespolonych trwale i odpowiednio sztywnych oraz wytrzymałych (budowa skorupowa) warstw materiału (struktura wielowarstwowa), korzystnie papieru lub tektury, odpowiednio nawiniętych (równolegle lub spiralnie) której powierzchnia wewnętrzna (robocza) pokryta jest lub nasycona substancją nie wiążącą się z masą betonową.

Takie same cechy posiadają znane rozwiązania [...];[...];[...];[...] oraz [...];[...];[...]. Widoczne są w nich rozwiązania form szalunkowych mające postać rury (zmienność/stałość przekroju jest cechą oczywistą), których ścianki wykonane zostały z wielu, trwale połączonych ze sobą, warstw różnych materiałów (posiadają budowę wielowarstwową), odpowiednio impregnowanych, nawiniętych równolegle lub spiralnie przy czym warstwa wewnętrzna zbudowana jest z materiału nie wiążącego się z masą betonową (zaprawą budowlaną) lub wyłożona jest takim materiałem.

W ocenie organu treści zastrzeżeń niezależnych 1 i 13 spornego wynalazku różnią się wskazaniem w nich różnych technologii (zgrzewane lub inne) trwałego połączenia między warstwami materiałów tworzących ściankę rury. Różnica ta nie ma wpływu na specyfikę realizacji procesu jakim jest odlewanie z masy betonowej określonego elementu. Jest więc to szczegół konstrukcyjny formy, który ma znaczenie drugorzędne.

Jednocześnie zastrzeżenia zależne powinny wskazywać cechy dodatkowe ewentualnych wariantów rozwiązania, jeśli wynalazca takowe przewidział. W analizowanym przypadku zastrzeżenia zależne 2-12 oraz 15 - 24 wskazują szczegóły konstrukcyjne możliwych przykładów wykonania formy szalunkowej, które nie mają związku ze specyfiką realizacji celu jakim jest proces odlewania odpowiedniego kształtu z masy betonowej i osiągany w tym procesie efekt. Dotyczą więc także drugorzędnych szczegółów konstrukcyjnych mogących podlegać ewentualnej ochronie w kategorii odpowiednio opisanych wzorów użytkowych. Opis spornego wynalazku i zestaw cech rozwiązania wskazany w zastrzeżeniach nie zawiera cech, mogących rozstrzygać o zdolności patentowej rozwiązania, nie mieszczących się w granicach pojęcia oczywistości (w rozumieniu obowiązujących przepisów).

Podsumowując, w ocenie organu wnioskodawca wykazał brak nieoczywistości spornego rozwiązania dokumentując swoje stanowisko wskazanymi przykładami wynalazków znanych ze stanu techniki. Różnice konstrukcyjne między porównywanymi rozwiązaniami mają w tym przypadku znaczenie drugorzędne i nie wpływają na fakt, że wszystkie wskazane w spornym rozwiązaniu cechy techniczne mające stanowić zakres praw wyłącznych z patentu mieszczą się w obszarze pojęcia oczywistości (w rozumieniu art. 10 i 11 u.o.w.

W skardze na powyższą decyzję L. O. zarzuciła skarżonej decyzji:

- naruszenie art. 153 p.p.s.a.,

- naruszenie art. 77 § k.p.a. poprzez pominięcie dowodu z opinii właściwego biegłego.

Wskazując na powyższe podstawy zaskarżenia, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Urząd Patentowy oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zdaniem skarżącej, przedłożone organowi przez H. A. opracowanie nie spełnia wymogów opinii biegłego. Pojęcia "unikatowości i innowacyjności" są nieostre i w opracowaniu H. A. nie są w ogóle zdefiniowane, odmiennie niż pojęcie "nieoczywisty" zdefiniowane w przepisach ustawowych. Ponadto jak wskazuje sam biegły, przedmiotem opracowania jest analiza cech deskowania słupów betonowych w postaci rur wykonanych z tektury. Analiza obejmuje analizę cech proponowanego deskowania i analizę zgłoszenia cech proponowanego deskowania.

Skarżąca podkreśliła, że przedmiotowy wynalazek pt. "[...]" nie dotyczy "deskowania słupów betonowych", które tłumaczone jest według słownika języka polskiego: "deskowanie, czyli z użyciem desek [drewnianych]". Forma papierowa lub tekturowa, nazwana szalunkową, nie ma żadnego związku z ciesielstwem szalunkowym, które zajmuje się konstrukcjami drewnianymi podpieranymi belkami drewnianymi z użyciem desek, do których odwołuje się w swoim opracowaniu H. A.. Wykonywanie wytrzymałych na rozrywanie form tekturowych i ciesielstwo szalunkowe posługujące się belkami i deskami są dwoma zupełnie różnymi dziedzinami techniki. W przypadku wykonywania form papierowych należy znać właściwości różnych rodzajów papierów, ich nasiąkliwość wilgocią, sposób suszenia i zwilżania kartonu, substancje zabezpieczające papier przed wchłanianiem wilgoci, rodzaje klejów odmienne dla różnych rodzajów papieru i tektury.

Skarżąca stwierdziła, że w żadnej publikacji stanu techniki dla opisów patentowych dotyczących form tekturowych i ich wykonywania, w szczególności wśród przedstawionych przez wnioskodawcę, nie ma najmniejszego nawiązania do ciesielstwa szalunkowego, gdyż są to różne technologie. realizowane przez różnych specjalistów. Wnioskodawca widział potrzebę powołania "biegłego z dziedziny technologii wytwarzania wyrobów z papieru dla budownictwa", czym podkreślił różnice w dziedzinach techniki, przedmiotowego wynalazku (form papierowo-tekturowych) odległego od szalunków drewnianych stosowanych w budownictwie, do których nawiązuje w swojej analizie biegły nie zauważając różnic.

Wskazała, że w prawie patentowym dopuszczone jest opatentowanie rozwiązania (wynalazku) przeniesionego z innej dziedziny techniki i na takie rozwiązanie udzielany jest patent, przy spełnieniu ustawowych wymogów zdolności patentowej (nowości i nieoczywistości). Z powyższego względu, wadliwa analiza biegłego odnośnie wszystkich kolejnych 23 zastrzeżeń sprowadza się do 23-krotnego powtórzenia w zestawieniu zastrzeżeń sformułowania "Potwierdzam wcześniejsze (niż data zgłoszenia do Urzędu Patentowego RP) ujawnienie rozwiązań proponowanych w zastrzeżeniu wg [...].", które to stwierdzenie jest nieprawdziwe.

Zdaniem skarżącej biegły nie odpowiedział na pytanie postawione przez Urząd Patentowy. Biegły wypowiedział się również błędnie, stwierdzając w podsumowaniu opinii, że proponowane w zgłoszeniu rozwiązanie nie jest nowatorskie, czym sam sobie zaprzecza stwierdzając jednocześnie, że rozwiązanie "jest zmodyfikowaną kopią rozwiązań", a zatem jest nowatorskie w powszechnym rozumieniu słowa "nowatorskie".

Skarżąca podkreśliła ponadto, że biegły nie odpowiedział na pytanie organu o nieoczywistość wynalazku, albowiem odniósł się do drewnianych konstrukcji ciesielskich.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 27 lutego 2014 r. uczestnik postępowania przedstawił swoje stanowisko w sprawie, w formie pisma procesowego stanowiącego załącznik do protokołu rozprawy, w którym wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a.

W przypadku badanej sprawy należy także zwrócić uwagę na fakt, iż była ona już dwukrotnie przedmiotem rozstrzygnięć sądu administracyjnego. W tej sytuacji Sąd rozpoznając ponownie sprawę jest związany prawomocnym wyrokiem, stosownie do treści art. 170 p.p.s.a. Dotyczy to również dokonanej oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania w tej sprawie, zgodnie z dyspozycją art. 153 p.p.s.a. W szczególności dotyczy to wskazania na konieczność powołania przez organ administracji biegłego, w celu wydania opinii w przedmiocie wystąpienia przesłanki nieoczywistości spornego wynalazku.

Analizując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż rozstrzygnięcie dokonane przez Urząd Patentowy jest prawidłowe i nie narusza obowiązującego w tym zakresie prawa.

Na wstępie należy stwierdzić wykonanie przez Urząd Patentowy wskazanych w powołanych wyżej wyrokach zaleceń. W aktach sprawy administracyjnej znajduje się bowiem opinia biegłego sądowego H. A. z dnia [...] czerwca 2012 r. zatytułowana : "Analiza cech kartonowego deskowania słupów betonowych pod kątem ich unikatowości i innowacyjności". W opinii tej biegły podzielił stanowisko organu w kwestii nieoczywistości wynalazku, przedstawiając w tym zakresie merytoryczną argumentację w oparciu o dokumentację wynalazku oraz piśmiennictwo z okresu dokonania zgłoszenia wniosku patentowego, obrazujące ukształtowany w tym czasie stan techniki.

W ocenie Sądu, Urząd Patentowy dokonując ponownie unieważnienia w całości spornego patentu dokonał analizy całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, z uwzględnieniem opinii biegłego specjalisty z właściwej dziedziny techniki, gdyż zbadanie kwestii nieoczywistości wynalazku wymagało, stosownie do treści art. 84 § 1 k.p.a., wiadomości specjalnych. Za niezasadne w tym przypadku należy uznać stanowisko strony skarżącej, iż występujący w sprawie biegły nie posiadał takiego przymiotu, gdyż nie jest specjalistą od stanowiących przedmiot patentu form szalunkowych (papierowych/tekturowych do formowania betonu). Zdaniem skarżącej świadczy o tym treść opinii oraz użyte w opinii biegłego nazewnictwo odnoszące się do typowych drewnianych konstrukcji formowania betonowych słupów bądź filarów, jak również lakoniczność merytorycznej argumentacji, co powoduje jej nieprzydatność dla rozstrzygnięcia powstałego sporu. Dlatego w ocenie skarżącej niezbędne jest powołanie w sprawie kolejnego biegłego.

Zdaniem Sądu powyższe stanowisko skarżącej abstrahuje od faktu, iż powołany w sprawie biegły został wpisany na listę biegłych sądowych Sądu Okręgowego w [...] w specjalności konstrukcyjno-budowlanej do kontrolowania stanu technicznego budynków. Posiadał więc odpowiednie kwalifikacje do wydania opinii także w przedmiocie technologii określanej mianem "form szalunkowych".

W ocenie Sądu skarżąca w sformułowanych zarzutach przecenia znaczenie wydanej przez biegłego opinii dla celów dowodowych, która w istocie nie rozstrzyganie problemu zawisłego sporu. Stanowi bowiem tylko jeden z elementów zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, którego ocena (pozytywna bądź negatywna) należy do sfery wyłącznych uprawnień orzekającego organu. W tym miejscu trzeba zauważyć, iż na poprzednich etapach rozpatrywania niniejszej sprawy, Urząd Patentowy dwukrotnie unieważnił przedmiotowy patent (początkowo w części, następnie w całości), po przeprowadzeniu za każdym razem postępowania w trybie spornym, w ramach którego strony (uczestnicy) mogli przedstawiać stosowne dowody na poparcie swoich tez oraz wniosków. Na obecnym etapie przedmiotowej sprawy oparcie się w podjętym przez organ rozstrzygnięciu nie tylko na własnej ocenie poziomu wynalazczego spornego wynalazku, lecz także na opinii niezależnego biegłego uwiarygadnia stanowisko organu i pośrednio czyni bezzasadnym zarzut naruszenia w zaskarżonej decyzji art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.

Podkreślić należy, iż Urząd Patentowy przy ponownym rozpatrzeniu sprawy nie tylko wykorzystał środek dowodowy w postaci opinii biegłego celem ustalenia, czy sporny wynalazek spełnia przesłanki ochrony patentowej, w szczególności, czy jest on nieoczywisty w świetle stanu techniki z daty zgłoszenia go do ochrony, ale także dokonał ponownie całościowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, ustosunkowując się jednocześnie do zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą w toku postępowania administracyjnego. Zgłoszone przez skarżącą zarzuty w tym etapie postępowania stanowiły w istocie polemikę z opinią biegłego specjalisty, której ustalenia i argumentację skarżąca całkowicie zanegowała, bez przedstawienia w tym zakresie jakiegokolwiek przeciwdowodu, zarzucając jej brak profesjonalizmu oraz merytorycznego związku z przedmiotem sporu. W szczególności dotyczy to dokonanej w opinii biegłego analizy dokumentu "Tabelaryczne zestawienie cech" zastrzeganych w patencie PL nr [...], w kontekście nie tylko przesłanki nieoczywistości wg. stanu techniki, lecz de facto ujawnienia wynalazku.

Rozpatrując powyższy zarzut należy zauważyć, iż skarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Urząd Patentowy unieważniając w całości patent PL nr [...], w kwestii jawności rozwiązań patentowych oparł się na dokonanych wcześniej własnych w tym przedmiocie ustaleniach, co znajduje potwierdzenie w uzasadnieniu ww. decyzji w którym organ odniósł się szczegółowo do wskazanego dokumentu w postaci zestawienia zastrzeganych w patencie cech.

Odnosząc się do zarzutu braku nowości Urząd Patentowy uznał, iż w myśl przepisów art. 10 i art. 11 ustawy o wynalazczości, mających zastosowanie w niniejszej sprawie zgodnie z art. 315 ust. 3 p.w.p., dla udowodnienia nowości rozwiązania musi być udowodnione spełnieniem łącznie trzech następujących przesłanek: udostępnienie rozwiązania technicznego do wiadomości powszechnej, udostępnienie musi nastąpić w takim zakresie, aby dla znawcy danej dziedziny ujawnione zostały dostateczne dane do stosowania wynalazku i udostępnienie to musi nastąpić przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu (zgłoszenie spornego wynalazku nr [...]pt.: "[...]" nastąpiło w dniu [...] września 1995 r.).

Następnie organ wskazując na zastrzeżenia niezależne spornego patentu dokonał merytorycznej oceny poszczególnych cech budowy przedmiotowej "Formy szalunkowej", w ramach której dokonał ich porównania z innymi rozwiązaniami odnoszącymi się do stanu techniki istniejącej w dacie zgłoszenia wynalazku. Omawiane założenia, zdaniem Urzędu Patentowego powodowały, że rozwiązanie objęte wskazanymi zastrzeżeniami nie spełniały wymogu nowości, gdyż były znane i ujawnione przed datą zgłoszenia spornego patentu, w szczególności w opisie patentu USA nr [...] oraz w opisie zgłoszenia francuskiego wzoru użytkowego nr [...].

Dokonując analizy zastrzeżeń zależnych Urząd Patentowy podał, że cechy te były analizowane łącznie z cechami przynależnych im zastrzeżeń niezależnych. Stwierdził, że cechy wszystkich zastrzeżeń zależnych wynikają ze znanego stanu techniki wskazanego w zestawieniu cech ujętych w formie tabelarycznej. Zdaniem Urzędu Patentowego rozwiązania posiadające cechy zastrzeżeń zależnych nr 2 -12 i 14-24 połączone z odpowiednimi cechami zastrzeżeń niezależnych 1 i 13, w stosunku do których wykazano brak nowości, nie spełniały wymogu braku nieoczywistości.

W konsekwencji dokonanych ustaleń, organ wskazując na art. 26 ustawy o wynalazczości uznał, że istota wynalazku została ujawniona w całości, co nie niwelowało braku nowości i nieoczywistości.

W tej sytuacji opinia biegłego potwierdzająca powyższe ustalenia organu nawet bez dokonywania ponownej szczegółowej merytorycznej analizy zestawienia wskazanych cech wynalazku nie może być w ocenie Sądu wystarczającym powodem dla jej zanegowania. Nie może także stanowić podstawy do powołania kolejnego biegłego w tym zakresie, zważywszy iż instytucja ta, w przypadku postępowań przed Urzędem Patentowym, którego rozstrzygnięcia podejmowane są przez ekspertów z danej dziedziny techniki ma charakter wyjątkowy i nie powinna być w praktyce nadużywana, zaś okoliczności badanej sprawy nie wskazują na taką konieczność.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, co w świetle art. 151 p.p.s.a. skutkuje oddaleniem skargi.