Postanowienie NSA, sygn. akt I FZ 164/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy: article: art. 125 par. 1 pkt 1, art. 272 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 14a-14c, art. 240 par. 1 pkt 8
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz. 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Teza: 1. Ewentualne wznowienie postępowania w sprawie będzie możliwe jedynie w postępowaniu administracyjnym, gdyż pytanie prawne skierowane do Trybunału dotyczy przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /t.j. Dz.U. 2005 nr 8 poz. 60 ze zm./ /art. 14a-14c/. Tymczasem art. 272 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ odnosi się do sytuacji, w której Trybunał orzekł o niekonstytucyjności któregoś z przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

2. Skoro więc Gmina ma możliwość złożenia wniosku o wznowienie postępowania /w trybie art. 240 par. 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej/, w przypadku gdyby TK stwierdził niekonstytucyjność przepisu, na podstawie którego wydano zaskarżony przez stronę akt, to tym samym jej interes prawny pozostaje zabezpieczony, gdyż posiada instrument prawny służący eliminacji z obrotu prawnego, aktu wydanego na podstawie niekonstytucyjnego przepisu.

TEZY

1. Ewentualne wznowienie postępowania w sprawie będzie możliwe jedynie w postępowaniu administracyjnym, gdyż pytanie prawne skierowane do Trybunału dotyczy przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /t.j. Dz.U. 2005 nr 8 poz. 60 ze zm./ /art. 14a-14c/. Tymczasem art. 272 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ odnosi się do sytuacji, w której Trybunał orzekł o niekonstytucyjności któregoś z przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

2. Skoro więc Gmina ma możliwość złożenia wniosku o wznowienie postępowania /w trybie art. 240 par. 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej/, w przypadku gdyby TK stwierdził niekonstytucyjność przepisu, na podstawie którego wydano zaskarżony przez stronę akt, to tym samym jej interes prawny pozostaje zabezpieczony, gdyż posiada instrument prawny służący eliminacji z obrotu prawnego, aktu wydanego na podstawie niekonstytucyjnego przepisu.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I Izby Finansowej zażalenia Gminy O.-Ś. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 16 marca 2006 r. I SA/Ke 600/05 w zakresie zawieszenia postępowania sądowego w sprawie ze skargi Gminy O.-Ś. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 24 maja 2005 r. (...) w przedmiocie interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez WSA w Kielcach.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 26 marca 2006 r., I SA/Ke 600/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zawiesił postępowanie sądowe w sprawie ze skargi Gminy O.-Ś., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 24 maja 2005 r. w przedmiocie interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług.

W motywach orzeczenia Sąd wyjaśnił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 października 2005 r., III SA/Wa 2065/05, na podstawie art. 193 Konstytucji RP, przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie, co do zgodności art. 14b par. 3 oraz art. 14b par. 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /t.j. Dz.U. 2005 nr 8 poz. 6 ze zm./, z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, art. 14b par. 1 i art. 14c Ordynacji podatkowej z art. 217 Konstytucji RP, art. 14a-14c Ordynacji podatkowej z art. 10 i art. 184 Konstytucji RP, art. 14b par. 6 Ordynacji podatkowej z art. 78 Konstytucji RP.

W ocenie Sądu I instancji od wyniku postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym zależy rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.

Powyższe orzeczenie zaskarżyła strona skarżąca wnosząc o jego uchylenie, i wskazując na okoliczność, iż ewentualna niekonstytucyjność wskazanych przepisów Ordynacji podatkowej, nie wpłynie na ewentualną konieczność późniejszego wznowienia postępowania w sprawie, które opiera się na zasadzie skargowości. W ocenie Gminy, trudno dopatrywać się prejudycjalności ewentualnego przyszłego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w stosunku do rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Na marginesie, skarżąca zaznaczyła, że zawieszenie postępowania było niecelowe, gdyż oczekiwanie na rozstrzygnięcie Trybunału może trwać miesiącami. Końcowo w zażaleniu zwrócono uwagę, iż w analogicznej sprawie NSA uwzględnił zażalenie strony skarżącej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy zwrócić uwagę, iż w takim samym stanie faktycznym i prawnym, zapadło już orzeczenie Sądu II instancji, uwzględniające żądanie Gminy O.-Ś. i uchylające postanowienie Sądu I instancji, zawieszające postępowanie w sprawie I SA/Ke 637/05 /por. postanowienie z dnia 28 marca 2006 r., I FZ 99/06/.

W orzeczeniu tym Sąd odwoławczy wyjaśnił m.in., iż art. 125 par. 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, dotyczy sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia będzie miało wpływ na wynik innego postępowania /tzw. kwestia prejudycjalna/. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Zawieszenie postępowania powinno być jednak uzasadnione również ze względów celowości, sprawiedliwości, jak i ekonomiki procesowej. W szczególności zawieszając postępowanie w sprawie Sąd powinien mieć na uwadze możliwość wystąpienia w przyszłości przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżoną decyzją lub aktem, jak i przesłanek do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, na skutek rozstrzygnięcia wydanego w innym toczącym się postępowaniu /por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Zakamycze 2005/. Powyższe okoliczności, Sąd podejmujący rozstrzygnięcie oparte o art. 125 par. 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, powinien jednak oceniać w kontekście konieczności rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Kolejno NSA zauważył, iż ewentualne wznowienie postępowania w sprawie będzie możliwe jedynie w postępowaniu administracyjnym, gdyż pytanie prawne skierowane do Trybunału dotyczy przepisów Ordynacji podatkowej. Tymczasem art. 272 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odnosi się do sytuacji, w której Trybunał orzekł o niekonstytucyjności któregoś z przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /szerzej por. B. Dauter, (...), Komentarz, Zakamycze 2005/.

Natomiast zagwarantowane stronie prawo do rozpoznania jej sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, NSA uznał za priorytetowe względem ewentualnego wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie. Skoro bowiem Gmina ma możliwość złożenia wniosku o wznowienie postępowania /w trybie art. 240 par. 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej/, w przypadku gdyby TK stwierdził niekonstytucyjność przepisu, na podstawie którego wydano zaskarżony przez stronę akt, to tym samym jej interes prawny pozostaje zabezpieczony, gdyż posiada instrument prawny służący eliminacji z obrotu prawnego, aktu wydanego na podstawie niekonstytucyjnego przepisu. Z powołanych względów, zawieszenie postępowania w sprawie I SA/Ke 637/05, Sąd odwoławczy uznał za niecelowe.

Wobec identycznego stanu faktycznego i prawnego w niniejszej sprawie, ocena wyrażona w przytoczonym orzeczeniu pozostaje aktualna. Podstawę postanowienia stanowiły art. 185 par. 1 w zw. z art. 197 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.