Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2200/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Umorzenie postępowania
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 109 ust. 5, art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a) i e), art. 87 ust. 1, art. 93 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: art. 138 par. 1 pkt 3, art. 105 par. 1, art. 28 par. 1, art. 10 par. 1, art. 81
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 68 ust. 1 pkt 1 lit. c) i d)
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c), art. 152, art. 200, art. 205 par. 2 i 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: par. 14 ust. 2 pkt 1 lit. c)
journal: Dz.U. 2002 nr 163 poz 1349
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2012 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego E. K. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2011 r., nr [...], Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia – działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach" oraz art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. - po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez E. K. - prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "M." E. K. z siedzibą w Z. (dalej także: skarżący) od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] ustalającej, iż M. D. podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu w okresach od dnia [...] 2005 r. do dnia [...] 2005 r. oraz od dnia [...] 2008 r. do dnia [...] 2008 r. z tytułu zawartych umów cywilnoprawnych o charakterze umów o świadczenie usług, do których mają odpowiednie zastosowanie przepisy o zleceniu, z "M." E. K., ul. [...] [...], [...]-[...] Z. - umorzył postępowanie odwoławcze.

Z akt sprawy wynika, iż pismem z dnia [...] czerwca 2009 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. zwrócił się do Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o ustalenie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego M. D. (dalej także: uczestnik) w okresach od dnia [...] 2005 r. do dnia [...] 2005 r. oraz od dnia [...] 2008 r. do dnia [...] 2008 r. z tytułu zawartych umów cywilnoprawnych o charakterze umów o świadczenie usług, do których mają odpowiednie zastosowanie przepisy o zleceniu, których drugą stroną był skarżący przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "M." E. K. w Z.. W uzasadnieniu ZUS wskazał, iż z tytułu wykonywania pracy na podstawie w/w umów M. D. nie został zgłoszony do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego. Z informacji ZUS wynikało, że M. D. w czasie wykonywania ww. umów podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia w: W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz w Szpitalu Powiatowym z siedzibą w K.

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ pismem z dnia 2 lipca 2011 r. zawiadomił M. D. o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego wobec niego z tytułu zawartych ze skarżącym przedsiębiorcą umów cywilnoprawnych o charakterze umów o świadczenie usług, do których mają odpowiednie zastosowanie przepisy o zleceniu.

W trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego skarżący przedsiębiorca w dniu 9 lipca 2009 r. złożył do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia wniosek o zawieszenie ww. postępowania. We wniosku skarżący wskazał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. wydał decyzję, którą objął M. D. obowiązkowo ubezpieczeniami: emerytalnym, rentowym i wypadkowym, jako zleceniobiorcę z tytułu zawartej umowy cywilnoprawnej o charakterze zlecenia nazwanej "umową o dzieło" z "M." E. K.. Skarżący poinformował, że od powyższej decyzji wniósł odwołanie do Sądu Okręgowego Wydział [...] Ubezpieczeń Społecznych w Z., który miał rozstrzygnąć, czy zawarta umowa pomiędzy skarżącym a M. D. - była umową o dzieło, czy umową zlecenia.

Pismem z dnia 20 lipca 2009 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. poinformował, iż przedmiotem decyzji jest objęcie M. D. obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów cywilnoprawnych nazwanych przez płatnika składek umowami o dzieło.

W wyniku rozpatrzenia wniosku Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r. zawiesił postępowanie w przedmiotowej sprawie.

Następnie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. pismem z dnia 15 kwietnia 2011 r. poinformował [...] Oddział Wojewódzki NFZ, iż postępowanie odwoławcze zostało zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w P. z dnia [...] czerwca 2010 r., który utrzymał w mocy decyzję ZUS nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., co w konsekwencji - zdaniem ZUS - oznacza, że M.D., w okresie od [...] 2005 r. do [...] 2008 r. podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia zawartej ze skarżącym przedsiębiorcą. Natomiast, jak wskazał ZUS, w dalszym okresie (wskazanym we wniosku ZUS z dnia 24 czerwca 2009 r.), obowiązkowe dla M. D. jest wyłącznie ubezpieczenie zdrowotne.

Po otrzymaniu powyższej informacji Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. podjął z urzędu zawieszone w dniu [...] lipca 2009 r. postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie.

W wyniku rozpatrzenia sprawy Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia – działając m.in. na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) i art. 109 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych – decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...], stwierdził, iż M. D. podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresach: od dnia [...] 2005 r. do [...] 2005 r. oraz od dnia [...] 2008 r. do dnia [...] 2008 r. z tytułu zawartych ze skarżącym przedsiębiorcą E. K. – "M." E. K. w Z., umów cywilnoprawnych o charakterze umów o świadczenie usług, do których mają odpowiednie zastosowanie przepisy o zleceniu, nazwanych przez strony "umowami o dzieło".

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a) i e) ustawy o świadczeniach, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są: pracownikami w rozumieniu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, lub osobami z nimi współpracującymi. Wobec powyższego Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ stwierdził, iż M. D. z tytułu podlegania obowiązkowym ubezpieczono społecznymi z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Przedmiotowa decyzja Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] sierpnia 2011 r. została doręczona uczestnikowi M. D., a także przesłana zarówno do ZUS Oddział w Z., jak i do skarżącego przedsiębiorcy (odbiór decyzji w dniu [...] sierpnia 2011 r.).

W dniu [...] sierpnia 2011 r. skarżący E. K. - prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "M." E. K. z siedzibą w Z., reprezentowany przez radców prawnych, wniósł odwołanie od w/w decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ.

W wyniku rozpatrzenia odwołania złożonego przez skarżącego Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia - działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ustawy o świadczeniach oraz art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 105 § 1 k.p.a. - decyzją z dnia [...] września 2011 r., nr [...], umorzył postępowanie odwoławcze.

W uzasadnieniu decyzji Prezes NFZ stwierdził, że o ile w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych są wydawane osobie zainteresowanej oraz płatnikowi składek, to w postępowaniu przed organami Narodowego Funduszu Zdrowia płatnik nie jest stroną prowadzonego postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. Według Prezesa NFZ, płatnik nie posiada bowiem interesu prawnego pozwalającego na skuteczne wniesienie odwołania, a jedynie interes faktyczny. Dlatego też, zdaniem Prezesa NFZ, nie było podstaw, aby uznać skarżącego E. K. za stronę postępowania odwoławczego. W tej sytuacji organ uznał, że postępowanie odwoławcze, jako bezprzedmiotowe, podlegało umorzeniu.

W dniu [...] października 2011 r. skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Prezesa NFZ z dnia [...] września 2011 r.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania, strona skarżąca zarzuciła:

1) naruszenie art. 28 k.p.a. - przez uznanie, że skarżący, jako płatnik, nie jest stroną postępowania;

2) naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. - przez jego bezpodstawne zastosowanie i umorzenie postępowania odwoławczego,

3) naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. – poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie spornej decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż wbrew stanowisku organu odwoławczego posiada status strony w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez NFZ, gdyż po ustaleniu podlegania przez uczestnika M. D. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, to skarżący przedsiębiorca będzie płatnikiem składek z tego tytułu. Dlatego też, zdaniem strony skarżącej, nie można podzielić poglądu organu, iż skarżący posiada jedynie interes faktyczny w rozstrzygnięciu sprawy. Zdaniem skarżącego, organ nieprawidłowo uznał w konsekwencji, iż w niniejszej sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego. Skarżący dla uzasadnienia prawidłowości swojego stanowiska powołał się ponadto na orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z których wynika, że płatnik posiada interes prawny w postępowaniu dotyczącym objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego.

W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia, czy też zasad współżycia społecznego.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona zasadna, albowiem zaskarżona decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2011 r. narusza przepisy prawa, w tym w szczególności przepisy art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 105 k.p.a. w zw. z art. 28 § 1 k.p.a.

Zaskarżona decyzja administracyjna zawiera rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa skarżącego przedsiębiorcy E. K. - prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "M." E. K. z siedzibą w Z. do występowania w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym osoby, z którą skarżący zawarte miał umowy cywilnoprawne, uznane przez organy NFZ za umowy o charakterze umów o świadczenie usług, do których mają odpowiednie zastosowanie przepisy o zleceniu.

Organ odwoławczy uznał, iż skarżący nie może zostać uznany za stronę omawianego postępowania, gdyż nie dotyczy ono jego interesu prawnego. W konsekwencji organ odmówił skarżącemu przedsiębiorcy prawa strony w żądaniu uchylenia decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Funduszu dotyczącej objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym uczestnika postępowania M. D..

W ocenie Sądu, powyższe stanowisko organu odwoławczego jest błędne.

Należy zauważyć, iż zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie.

Wymaga zatem ustalenia, czy omawiane postępowanie administracyjne dotyczyło interesu prawnego lub obowiązku skarżącego przedsiębiorcy.

W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że interes prawny jest kategorią prawa materialnego. Interes prawny podmiotu do uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym wywodzi się z bezpośredniego wpływu tego postępowania na sferę prawną tego podmiotu, który to wpływ wynikać musi z prawa materialnego. Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się więc do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (np. decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (zob. m.in. M. Bogusz, Zaskarżanie decyzji administracyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 1997, s. 22; podobnie: T. Woś /w:/ Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996, s. 105 i nast.).

Ponadto należy zauważyć, iż Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził w wyroku z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt II GSK 163/06, iż podmiot ma interes prawny w postępowaniu, jeżeli pomiędzy jego sytuacją prawną a przedmiotem postępowania istnieje uzasadnione treścią prawa materialnego realne, rzeczywiste powiązanie, czyniące go "zainteresowanym" tym postępowaniem i w konsekwencji uprawnionym do udziału w nim w charakterze strony.

Oceniając interes prawny płatnika w uczestnictwie w postępowaniu administracyjnym dotyczącym objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym należy więc brać pod uwagę przepisy prawa materialnego określające, czy i jaki status prawny ma skarżący przedsiębiorca w sprawie dotyczącej ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu osoby, z którą skarżący zawarte miał umowy cywilnoprawne, uznane przez organy Funduszu za umowy o świadczenie usług, do których mają odpowiednie zastosowanie przepisy o zleceniu i czy pomiędzy jego sytuacją prawną a przedmiotem postępowania istnieje uzasadnione treścią prawa materialnego realne, rzeczywiste powiązanie, czyniące go "zainteresowanym" tym postępowaniem i w konsekwencji uprawnionym do udziału w nim w charakterze strony.

Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a) i e) ustawy o świadczeniach, obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są: pracownikami w rozumieniu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, lub osobami z nimi współpracującymi.

Za osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług oraz za osobę z nią współpracującą składkę, jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego i odprowadza zamawiający (art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach).

Zgodnie zaś z art. 87 ust. 1 ustawy o świadczeniach, osoby, o których mowa w art. 85 (płatnicy) są obowiązane bez uprzedniego wezwania opłacić i rozliczyć składki na ubezpieczenie zdrowotne za każdy miesiąc kalendarzowy w trybie i na zasadach oraz w terminach przewidzianych dla składek na ubezpieczenie społeczne, a jeżeli do tych osób nie stosuje się przepisów o ubezpieczeniu społecznym - w terminie do 15 dnia następnego miesiąca.

Składki na ubezpieczenie zdrowotne osób wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług są opłacane i ewidencjonowane w ZUS, który następnie, zgodnie z art. 87 ust. 6, przekazuje je do centrali Funduszu (art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o świadczeniach).

W myśl art. 93 ust. 1 ustawy o świadczeniach, składki na ubezpieczenie zdrowotne podlegają ściągnięciu na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, czyli ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 z późn. zm.), dalej jako: "ustawa systemowa". W myśl zaś art. 68 ust. 1 pkt 1 lit. c) i d) ustawy systemowej wymierzanie, pobieranie składek na ubezpieczenie zdrowotne i prowadzenie rozliczeń z płatnikami składek należy do ZUS.

Z uregulowań powyższych wynika, że osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu, chyba, że podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu. Stwierdzenie w drodze decyzji administracyjnej podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu powoduje jednocześnie, iż podmiot zamawiający świadczenie usług na podstawie wskazanych wyżej umów cywilnoprawnych uzyskuje status płatnika składek na ubezpieczenie zdrowotne osoby świadczącej owe usługi. Rozstrzygnięcie o podleganiu obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług wpływa zatem wprost na sferę prawną zamawiającego świadczenie wspomnianych usług, gdyż nakłada na niego obowiązki płatnika składek za okres objęty wskazany umowami.

Zdaniem Sądu, okoliczność, że wysokość zaległości zostanie określona później odrębną decyzją wydaną w odrębnym postępowaniu, prowadzonym przez ZUS, z udziałem zamawiającego (płatnika), nie zmienia faktu, że to w postępowaniu decydującym o statusie ubezpieczonego rozstrzyga się jednocześnie status płatnika. Osoba statuowana, jako płatnik, ma więc własny, bezpośredni i aktualny interes prawny do uczestnictwa w tym postępowaniu. Wskazać należy, że tylko w postępowaniu o objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym badane jest, czy podmiot podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, czy też, z uwagi na podleganie ubezpieczeniu zdrowotnemu z innego tytułu, nie będzie podlegał ubezpieczeniu z tytułu pobierania stypendium sportowego. Później ta kwestia jest już przesądzona konsekwencją ustaleń poczynionych w postępowaniu o ustalenie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Ustalenie zatem, w drodze decyzji, podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu wpływa na sfery prawne dwóch podmiotów: zamawiającego, jako płatnika składek i podmiotu wykonującego pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług, jako ubezpieczonego. Zatem obie strony umowy mają interes prawny do uczestnictwa w postępowaniu rozstrzygającym o podleganiu obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu.

W ocenie Sądu, organ odwoławczy, z pominięciem powyższych uregulowań prawa materialnego, wadliwie ocenił brak interesu prawnego skarżącego przedsiębiorcy do występowania w charakterze strony w postępowaniu dotyczącym objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym uczestnika postępowania M. D..

Z uwagi na fakt, iż skarżący legitymuje się przymiotem strony w postępowaniu dotyczącym objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego uczestnika postępowania z racji wypłacania tej osobie wynagrodzenia z tytułu zawartych umów cywilnoprawnych, miał on prawo wziąć w tym postępowaniu udział.

Zdaniem Sądu, należy wskazać, iż jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada czynnego udziału strony, według której organ winien zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 k.p.a.). Zasada czynnego udziału stron w postępowaniu obejmuje wszystkie jego stadia.

Z tych względów w ponownie prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy rozpozna merytorycznie sprawę, mając na uwadze, iż skarżącemu przedsiębiorcy E. K. powinien przysługiwać status strony w postępowaniu w sprawie dotyczącej objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym podmiotu pobierającego wynagrodzenie z tytułu zawartych ze skarżącym umów cywilnoprawnych. W konsekwencji, organ rozstrzygając sprawę, zobowiązany będzie - kierując się m.in. zaleceniami przewidzianymi w przepisach art. 10 § 1 k.p.a. i art. 81 k.p.a. - umożliwić skarżącemu zarówno udział we wszystkich istotnych czynnościach prowadzonego postępowania, jak również realizację prawa do wypowiedzenia się co do wszelkich zgromadzonych dowodów przed wydaniem stosownej decyzji.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. – orzekł, jak w pkt. 1 wyroku.

Stwierdzając, że uchylona decyzja Prezesa NFZ nie będzie podlegać wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na podstawie art. 152 p.p.s.a.

Orzekając o kosztach postępowania, Sąd działał w oparciu o unormowania zawarte w przepisach art. 200 i art. 205 § 2 i 3 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).