Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2569/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.) art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. 2019 r., poz. 1396 z późn. zm.) art. 298 ust. 1 pkt 2, art. 299 ust 1 pkt 2, art. 305a ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1396
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - tekst jedn.
article: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. 2020, poz 310 z późn. zm.)  art. 545 ust. 3d
journal: Dz.U. 2020 poz 310
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
article: Rozporządzenie Rady Ministrów z 20 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (Dz. U. nr 260, poz. 2177 z późn. zm.) § 9 ust.4
journal: Dz.U. 2005 nr 260 poz 2177
law: ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenia  warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Korzeniowski Sędzia WSA Tomasz Wykowski po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy [...] z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2020r. , nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] września 2020r. nr [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej: organ odwoławczy, GIOŚ), po rozpatrzeniu odwołania Gminy [...] (dalej: skarżąca, Gmina) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: organ I instancji, WIOŚ) z [...] listopada 2014r., znak: [...] w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za wprowadzanie w 2010r. oczyszczonych wód popłucznych ze Stacji Uzdatniania Wody w [...] do rzeki [...] z naruszeniem wymaganych warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym - uchylił decyzję organu I instancji w całości i wymierzył Gminie [...] karę pieniężną w wysokości 75 694 zł za przekroczenie w 2010r. warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym.

Zaskarżone rozstrzygniecie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym:

[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] listopada 2014r. (znak wskazany na wstępie) wymierzył Gminie [...] za okres od 1 stycznia 2010r. do 31 grudnia 2010r. (za rok 2010) administracyjną karę pieniężną w wysokości 89.756,00 zł za wprowadzanie ścieków (wody popłuczne- pochodzące z płukania filtrów ciśnieniowych - ścieki przemysłowe) do wód lub do ziemi z obiektu Stacji Uzdatniania Wód w m. [...] (dalej: SUW w [...]) z naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym (decyzja Starosty [...] z [...] marca 2009r. znak: [...] zmieniona decyzją z [...] lipca 2009r., znak: [...]). Organ dokonując oceny spełnienia warunków pozwolenia wodnoprawnego wyznaczył okresy spełnienia tych warunków datą wydania pozwolenia wodnoprawnego. Pierwszy okres oceny spełnienia warunków w roku 2010 obowiązywał od 31 marca 2009r. do 30 marca 2010r. a drugi od 31 marca 2010r. do 30 marca 2011r. WIOŚ ustalił, że w pierwszym okresie Gmina wykonała tylko 2 pomiary a w drugim okresie 5 pomiarów jakości ścieków na wymagane rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006r. w sprawie warunków, jakie należy spełniać przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska (Dz.U. poz. 984 – dalej: rozporządzenie z 2006r. ) – 6 pomiarów. Podniesiono również, że zgodnie z § 8 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia z 2006r. ścieki spełniają wymagane warunki, jeżeli we wszystkich próbkach średnich dobowych zmierzone wartości temperatury oraz pH nie przekraczają najwyższych dopuszczalnych wartości tych wskaźników określonych w tabeli II w załączniku nr 3 do rozporządzenia oraz zgodnie z pkt 4 tego przepisu, jeżeli co najmniej w czterech z sześciu kolejnych średnich dobowych próbkach ścieków zmierzone wartości pozostałych wskaźników zanieczyszczeń obecnych w ściekach nie przekraczają najwyższych dopuszczalnych wartości tych wskaźników. A zatem również ze względu na brak pomiarów wskaźnika pH w I okresie oceny i wykonanie tylko jednego pomiaru pH w II okresie oceny organ uznał, że ścieki nie spełniały wymagań również i w tym zakresie. Z tego względu w ocenie organu I instancji zasadne było wymierzenie zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 20 grudnia 2005r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenia warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (Dz.U Nr 260, poz. 2177 z późn. zm. – dalej rozporządzenie z 2005r.), kary za wskaźniki: zawiesina ogólna oraz odczyn pH.

Odwołanie od ww. decyzji wniosła Gmina zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 68 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019r., poz. 900 z późn. zm. – dalej: Op) w związku z art.281 ust. 1 i 3 ustawy z 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2020r. poz. 1219 – dalej: Poś), w skutek wydania decyzji orzekającej wysokość administracyjnej kary pieniężnej mimo upływu terminu przedawnienia do doręczenia decyzji wymiarowej. W ocenie Gminy minął bowiem termin przedawnienia co oznacza, że organ odwoławczy winien uchylić rozstrzygniecie organu I instancji i umorzyć postępowanie w sprawie.

Organ odwoławczy po rozpatrzeniu sprawy decyzją z [...] września 2020r. uchylił w całości rozstrzygniecie organu I instancji i orzekł o wymierzeniu Gminie kary w wysokości 75 694 zł za przekroczenie w 2010r. warunków określonych w posiadanym przez Gminę pozwoleniu wodnoprawnym.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ wskazał na obowiązujące w sprawie przepisy podzielając jednocześnie ustalenia organu I instancji w zakresie: podzielenia okresu oceny spełnienia warunków pozwolenia na dwa okresy przy uwzględnieniu daty wydania pozwolenia wodnoprawnego, niewykonywania przez Gminę wymaganych pomiarów jakości ścieków odprowadzanych ze Stacji Uzdatniania Wody w [...], co powodowało konieczność wymierzenia kary w zakresie wskaźnika zawiesina ogólna oraz brak pomiaru odczynu pH.

Organ uwzględnił jednak również, podzielając częściowo zarzuty zawarte w odwołaniu, że w sprawie organ I instancji nie uwzględnił przepisu art. 68 § 1 Op, w związku z art. 281 ust.1 Poś, mimo iż znajdowały one zastosowanie w sprawie. W ocenie GIOŚ z przepisów tych jednoznacznie wynika, że w przedmiotowej sprawie zobowiązanie podatkowe dotyczące I okresu oceny biegnącego od 31 marca 2009r. do 30 marca 2010r. powstało wraz z końcem roku kalendarzowego 2010, a tym samym termin przedawnienia prawa organu do doręczenia decyzji za przekroczenie stwierdzone w 2010r. w części obejmującej I okres oceny, upłynął wraz z końcem roku 2013. Natomiast zobowiązanie dotyczące II okresu oceny biegnącego od 31 marca 2010r. do 30 marca 2011r., powstało wraz z końcem 2011r., a termin przedawnienia prawa organu do doręczenia decyzji za przekroczenie stwierdzone w 2010r. w części obejmującej II okres oceny, upływał z końcem roku 2014. Tym samym w ocenie GIOŚ wydanie decyzji przez organ I instancji w 2014r. za przekroczenie stwierdzone w I okresie oceny, czyniło ją wydaną z naruszeniem ustawy Ordynacja podatkowa. Powyższe w ocenie GIOŚ powodowało konieczność uchylenia decyzji organu I instancji w całości oraz wymierzenia kary pieniężnej za 2010r. tylko za przekroczenie, które wystąpiło od 31 marca 2010r. do 31 grudnia 2010r. tj. w czasie II okresu oceny. W tym okresie ścieki bowiem nie spełniały wymagań w zakresie odczynu pH, co wynika z wykonanych i przedłożonych przez skarżącą analiz. Kara zatem została wymierzona tylko za wskazane naruszenie.

Niezgadzając się z decyzją GIOŚ Gmina [...] pismem datowanym na dzień [...] października 2020r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżając ww. decyzję w całości i zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego, tj.:

- art. 68 § 1 w zw. z art. 21 § 1 pkt 2 Op. i przepisu art. 281 ust. 1 Poś przez ich niewłaściwe zastosowanie i ustalenie kary administracyjnej, mimo że zobowiązanie uległo przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2013r., gdyż kara określona w decyzji administracyjnej obejmuje okres od 1 stycznia 2010r. do 31 grudnia 2010r.

- art. 305 a Poś przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w zakresie wysokości ustalonej kary administracyjnej co winno skutkować tym, że w sytuacji zaniechania przez podmiot przeprowadzenia tylko niektórych pomiarów i w określonym okresie ustaleniem wysokości kary w sposób mieszany za te okresy, gdyż badań nie przeprowadzono na zasadach wynikających z tego przepisu a za pozostałe z wykorzystaniem ogólnych reguł;

- 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego koniecznego dla rozstrzygnięcia sprawy, co spowodowało zlekceważenie zasady prawdy obiektywnej i słusznego interesu społecznego;

- art. 7 k.p.a. poprzez wydanie decyzji pozostającej w sprzeczności z zasadą nakazującą organowi uwzględnić interes społeczny oraz słuszny interes strony i obywateli, w której reguły wynikając z komentowanego przepisu art. 305a Poś będą znajdowały zastosowanie tylko w tych sytuacjach, gdy pomiary nie były przeprowadzana w ogóle;

- 8 k.p.a. i art. 12 § 1 k.p.a. poprzez rażące naruszenie zasad pogłębiania zaufania do władzy publicznej oraz szybkości postępowania;

- art. 138 § 1 i 2 k.p.a. przez orzekanie o karze administracyjnej za okres od 1 stycznia 2011 r. do 30 marca 2011r., który nie był przedmiotem zaskarżonej decyzji z [...] listopada 2014r.;

- art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zamiast oceny swobodnej, bez wskazań doświadczenia życiowego i z pominięciem oczywistych dowodów poprzez uznanie, że nie doszło do przedawnienia do wydania kary administracyjnej.

Podnosząc wskazane wyżej zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji oraz rozstrzygnięcie przez Sąd o kosztach postępowania według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi szczegółowo umotywowano zarzuty podniesione w skardze.

W odpowiedzi na skargę GIOŚ podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrolowana w postępowaniu sądowoadministracyjnym pod względem zgodności z prawem decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2020r. wymierzająca skarżącej administracyjną karę pieniężną została wydana na podstawie: art. 298 ust. 1 pkt 2, art. 299 ust. 1 pkt 2, art. 305a ust. 1 pkt 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2019 r., poz. 1396 z późn. zm. - dalej: "Poś."). W zakresie wykazanej podstawy prawa materialnego zaskarżonej decyzji, należy zauważyć, że z dniem 1 stycznia 2018 r. weszła w życie ustawa z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r., poz. 310, z późn. zm.), która na mocy art. 493 pkt 27 uchyliła art. 298 ust. 1 pkt 2, na mocy art. 493 pkt 30 uchyliła art. 305a ust. 1 pkt 2, na mocy art. 493 pkt 37 uchyliła art. 314 i na mocy art. 493 pkt 34 uchyliła art. 310 ustawy Prawo ochrony środowiska. Niemniej zgodnie art. 545 ust. 3d ww. ustawy Prawo wodne, który został dodany ustawą z dnia 28 lutego 2018 r. o zmianie ustawy Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 710) i wszedł w życie 12 kwietnia 2018 r. z mocą od 1 stycznia 2018 r. - w terminie nie dłuższym niż 36 miesięcy od dnia wejścia w życie powołanej ustawy wojewódzki inspektor ochrony środowiska wymierza, na podstawie przepisów dotychczasowych, administracyjne kary pieniężne, o których mowa w art. 298 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy Prawo ochrony środowiska, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, za przekroczenie określonych w pozwoleniach wodnoprawnych oraz pozwoleniach zintegrowanych warunków, dotyczących ilości pobranej wody oraz ilości ścieków, ich stanu, składu, minimalnej procentowej redukcji stężeń substancji w ściekach oraz masy substancji w odprowadzanych ściekach przypadającej na jednostkę masy wykorzystanego surowca, materiału, paliwa lub wytworzonego produktu, które wystąpiło do dnia 31 grudnia 2017 r.

Administracyjne kary pieniężne, zgodnie z art. 298 ust. 1 pkt 2 p.o.ś., wymierza, w drodze decyzji, wojewódzki inspektor ochrony środowiska za przekroczenie określonych w pozwoleniach, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1 i 3 Poś, warunków dotyczących ilości ścieków, ich stanu, składu, minimalnej procentowej redukcji stężeń substancji w ściekach oraz masy substancji w odprowadzanych ściekach przypadającej na jednostkę masy wykorzystanego surowca, materiału, paliwa lub wytworzonego produktu. Stosownie zaś do art. 299 ust. 1 pkt 2 p.o.ś., wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie lub naruszenie warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym na podstawie pomiarów prowadzonych przez podmiot korzystający ze środowiska, obowiązany do dokonania takich pomiarów. Przy czym zgodnie z art. 305 ust. 1 i 4 Poś- wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie warunków korzystania ze środowiska na podstawie, o której mowa w art. 299 ust. 1 pkt 2, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska prowadzi wymagane pomiary wielkości emisji i spełnione są warunki określone w art. 147a. W przypadku o którym mowa w ust. 1 organ inspekcji ochrony środowiska wymierza karę za przekroczenie stwierdzone w roku kalendarzowym, uwzględniając zmiany stawek opłat i kar, o których mowa w art. 304 Poś, w okresie objętym karą.

Dodać należy, że jeżeli podmiot korzystający ze środowiska– w myśl art. 305a ust. 1 pkt 2 i ust. 2 Poś - nie prowadzi wymaganych pomiarów wielkości emisji, pomiary ciągłe nie są prowadzone przez rok kalendarzowy lub pomiary nasuwają zastrzeżenia przyjmuje się, że warunki korzystania ze środowiska w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi określone w pozwoleniach, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1 i 3, dla każdego z pomiarów, o których mowa w zdaniu wstępnym, zostały przekroczone. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli nie są spełnione warunki prowadzenia pomiarów, o których mowa w art. 147a, w tym pobierania próbek. Jak wynika zatem z brzmienia wskazanego przepisu art. 305 ust. 1 pkt 2 Poś służy skonstruowaniu sankcji wymierzanej nie z powodu rzeczywistego przekroczenia warunków korzystania ze środowisk, ale z powodu nieprzeprowadzenia wymaganych pomiarów wielkości emisji. Jest to podstawa niewzruszalnego domniemania faktycznego. Ustawodawca nakazuje bowiem przyjąć, że jeżeli podmiot korzystający ze środowiska nie prowadzi wymaganych pomiarów emisji, to przekracza warunki korzystania ze środowiska w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi, określone w pozwoleniu wodnoprawnym. Ustalony zatem w oparciu o to domniemanie fakt (przekroczenia warunków korzystania ze środowiska o ściśle określoną wartość) jest następnie podstawą do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Związana zatem z brakiem pomiaru kara ma za zadanie zapewnienie należytej ochrony środowiska naturalnego. W obronie środowiska naturalnego należy przyjąć, że odstąpienie od prowadzenia pomiarów jest jednoznaczne z przekroczeniem norm. Kwestia ta nie budzi kontrowersji w orzecznictwie, na co wskazuje treść orzeczeń naczelnego Sądu Administracyjnego (v. z 28 czerwca 2011r. sygn. akt II OSK 1126/10 - LEX 950521, z 17 listopada 2011r., sygn. akt II OSK 1628/10 - LEX 1251838, z 6 marca 2013r. sygn akt II OSK 2319/11 - LEX 1559568, z 27 stycznia 2015r. sygn. akt II OSK 1530/13, z 13 marca 2014r. sygn. akt II OSK 2512/12).

Z treści wskazanego wyżej przepisu Poś oraz § 9 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 20 grudnia 2005r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (Dz.U. Nr 260, poz. 2177 z późn. zm. – dalej: rozporządzenie z 2005r.), wynika, że brak przeprowadzenia pomiaru jakości odprowadzanych ścieków winien być utożsamiany z próbą niespełniającą wymagań.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że kontroli Sądu podlega decyzja GIOŚ z [...] września 2020r. (nr wskazany na wstępie), którą uchylono w całości decyzję organu I instancji i wymierzono Gminie [...] administracyjną karę pieniężną w wysokości 75 694 zł. za przekroczenie w 2010r. warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, udzielonym decyzją Starosty [...] z [...] marca 2009r.,znak: [...], zmienionej decyzją z [...] lipca 2009r., znak: [...] (dalej: pozwolenie wodnoprawne).

Przechodząc do analizy prawidłowości wydania zaskarżonej decyzji, wskazać należy, że w roku 2010, za który została wymierzona kara, Gminę obowiązywały warunki określone w ww. pozwoleniu wodnoprawnym. W pozwoleniu tym nałożono na Gminę obowiązek m. in. wykonywania pomiarów jakości odprowadzanych ścieków o nieprzekraczalnych parametrach fizykochemicznych (żelazo-10mg/dm3, zawiesina – 35 mg/dm3, pH – 6,5-9,0, pozostałe wskaźniki winny spełniać warunki rozporządzenia Ministra Środowiska z 24 lipca 2006r. w sprawie warunków jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz.U nr 137, poz. 984 z późn. zm – dalej rozporządzenie z 2006r.) z częstotliwością raz na dwa miesiące, stale w tym samym miejscu, w którym ścieki wprowadzane są do wód ( pkt II, pkt IV.6 pozwolenia wodnoprawnego). Jak wynika z ustaleń organu dokonanych na podstawie informacji oraz analiz próbek wód popłucznych wprowadzanych do rzeki, które zostały nadesłane przez Gminę (pismo skarżącej z 12 listopada 2014r.)- co nie jest negowane przez stronę- Gmina wykonała analizę pobranych w dniach: 29 czerwca 2009r., 4 listopada 2009r., 31 marca 2010r., 28 czerwca 2010r., 17 sierpnia 2010r. 17 listopada 2010r. i 28 marca 2011r., próbek wód popłucznych.

W oparciu o nadesłane przez Gminę dokumenty, przy prawidłowym uwzględnieniu faktu, że obowiązujące skarżącą pozwolenie wodnoprawne na wprowadzenie ścieków nie pokrywa się z rokiem kalendarzowym i w związku z tym przyjęciu przez organy do oceny spełnienia warunków pozwolenia tych lat, których części wchodzą na rok kalendarzowy, za który wymierzana jest kara tj. za 2010r.(w tym przypadku są to dwa okresy rozliczeniowe: pierwszy od 31 marca 2009r. do 30 marca 2010r a drugi od 31 marca 2010r. do 30 marca 2011r. ) organy ustaliły, że w pierwszym okresie rozliczeniowym skarżąca pobrała tylko dwie próbki z wymaganych sześciu a w drugim okresie pobrano pięć próbek. Zatem nie ulega wątpliwości, że w pierwszym okresie oceny Gmina wykonując jedynie 2 pomiary jakości ścieków odprowadzanych do wód nie spełniła wymagań zawartych w przepisie § 8 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia z 2006r. oraz w decyzji pozwolenie wodnoprawne, co obligowało organy do naliczenia kary za tę część roku w zakresie wskaźnika zawiesina ogólna. Wskazać również należy, że zgodnie z § 8 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia z 2006r., ścieki odpowiadają wymaganym warunkom, jeżeli każda wartość temperatury i pH zmierzona ręcznie lub automatycznie w okresie doby w odstępach co najwyżej 2 godzinnych nie przekracza najwyższych dopuszczalnych wartości tych wskaźników określonych w tabeli II załącznika nr 3 do rozporządzenia (wskaźnik ten został również określony w pozwoleniu wodnoprawnym). Tymczasem w pierwszym okresie oceny nie wykonano żadnego pomiaru wskaźnika pH. Natomiast w drugim okresie oceny wskazany wskaźnik tylko raz został pomierzony w próbce pobranej w dniu 30 stycznia 2011r. Tym samym w ocenie Sądu organy prawidłowo przyjęły, że z uwagi na brak pomiarów wskaźnika pH ścieki nie spełniały wymagań również w tym zakresie. Należy przy tym w tym miejscu wskazać, iż organ odwoławczy prawidłowo zauważył, że możliwość ukarania Gminy za pierwszy okres oceny upłynął przed wydaniem przez organ I instancji decyzji a zatem zasadnie kontrolując wydane orzeczenie GIOŚ uchylił decyzję organu I instancji i orzekł o wymierzeniu kary jedynie za brak pomiaru wskaźnika pH w drugim okresie oceny.

W niniejszej sprawie kara pieniężna została ustalona zgodnie z rozporządzeniem z 2005r. Wyliczenia wysokości kary pieniężnej organy dokonały według stawek kar określonych w obwieszczeniu Ministra Środowiska z dnia 23 października 2009r. w sprawie wysokości stawek kar za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi oraz za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu, na rok 2010 (M.P. Nr 69, poz. 893).

W ocenie Sądu, w tak ustalonym stanie faktycznym, przy uwzględnieniu przedawnienia możliwości karania za pierwszy okresu oceny, organ odwoławczy prawidłowo ustalił wymiar kary pieniężnej za 2010r. Przepis art. 305a ust. 1 pkt 2 Poś, jak wskazano powyżej, wprowadza zasadę wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w następujących przypadkach – nieprowadzenia wymaganych pomiarów, nieprowadzenia pomiarów ciągłych przez cały rok oraz w sytuacji, gdy pomiary wprawdzie są prowadzone, lecz nasuwają zastrzeżenia, w myśl art. 305 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska. Reguły wymierzania kar, w przypadku wymogu prowadzenia pomiarów przy odprowadzaniu ścieków (przypadek art. 299 ust. 1 pkt 2 Poś) są określone w sposób zupełny. Z jednej strony wyznacza je treść art. 305, (gdy pomiary spełniające wymagane warunki w koniecznym zakresie są prowadzone) z drugiej zaś art. 305a, który stanowi dopełnienie tych reguł. Określa on zasady wymierzania kar, m. in. gdy wymagane pomiary nie są prowadzone. Nie przeprowadzono bowiem (prócz jednego) pomiaru wskaźnika pH - do czego podmiot był zobligowany zarówno posiadanym pozwoleniem wodnoprawnym jak i rozporządzeniem z 2006r.

Odnosząc się do postawionych w skardze zarzutów Sąd uznał je za bezzasadne. Podnieść bowiem należy, że w ocenie Sądu w niniejszej sprawie:

- nie mamy do czynienia z przedawnieniem możliwości karania za rok 2010r. W tym względzie trzeba podkreślić, że do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnych kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują marszałkowi województwa albo wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska (art. 281 ust. 1 Poś.). I tutaj mając na względzie brzmienie art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej należy zauważyć, że obowiązek zapłaty administracyjnej kary pieniężnej za przekroczenie warunków odprowadzania ścieków ustalonych w pozwoleniu wodnoprawnym nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca zobowiązanie zostanie doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek stanowiący podstawę naliczenia kary. Bieg przedawnienia prawa organu do wydania decyzji wymierzającej administracyjną karę pieniężną należy odnosić do każdego okresu oceny (wyroki NSA z 2.12.2019 r. II OSK 3325/17, 8.05.2019 r. II OSK 1622/17 i 29.012019 r. II OSK 505/17). Tym samym słusznie organ odwoławczy uznał, że możliwość ukarania gminy w zakresie pierwszego okresu oceny tj. za okres od 31 marca 2009r. do 30 marca 2010r. przedawniło się bowiem zobowiązanie podatkowe w tym zakresie powstało z końcem 2010r. Nie przedawniło się jednak zobowiązanie w zakresie drugiego okresu oceny tj. od 31 marca 2010r. do 30 marca 2011r., gdyż za ten okres zobowiązanie powstało z końcem roku 2011. Tym samym wydanie przez WIOŚ decyzji w dniu [...] listopada 2014r przerwało w tym zakresie bieg terminu przedawnienia. Sąd zauważa przy tym, że zgodnie z odpowiednio stosowanym art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej - tak liczony bieg terminów przedawnienia jest prawidłowy w sytuacji, w której strona zgodnie z art. 149 ust. 1 Poś przedkłada wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska wyniki pomiarów, o których mowa w art. 147 ust. 1, 2 i 4 Poś. Natomiast gdy strona nie wywiązuje się z obowiązku przedkładania tych wyników, to zobowiązanie do zapłaty kary nie powstaje, pod warunkiem że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania zostaje doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek;

- organy prawidłowo dokonały wykładni oraz zastosowania art.305a ust. 1 pkt 2 Poś. W sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący nie wykonał wymaganej pozwoleniem wodnoprawnym liczby pomiarów wskaźnika pH (wykonano tylko jeden pomiar). W świetle art. 305a ust. 1 pkt 2 Poś, jak wskazano już powyżej, nieprowadzenie wymaganych pomiarów lub nasuwanie zastrzeżeń przez te pomiary uzasadnia przyjęcie, że warunki korzystania ze środowiska w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi określone w pozwoleniach, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1 i 3, dla każdego z pomiarów, o których mowa w zdaniu wstępnym, zostały przekroczone. Ustawodawca nie uzależnia zatem zastosowania tej sankcyjnej normy od winy podmiotu korzystającego ze środowiska. Dla zastosowania art. 305a ust. 1 pkt 2 Poś nie ma również znaczenia, czy skład lub stan ścieków faktycznie przekraczał określone w pozwoleniu wodnoprawnym normy jakościowe. Odpowiedzialność na podstawie tego przepisu na charakter formalny, związany z naruszeniem warunków pozwolenia w odniesieniu do liczby wymaganych pomiarów. Taki charakter odpowiedzialności na gruncie art. 305a Poś., tj. niezależny od faktycznego przekroczenia dopuszczalnych norm jakości ścieków, został przyjęty m. in. w uchwale składu 7 sędziów NSA z 17 grudnia 2014 r., sygn. akt II OPS 1/14 (ONSAiWSA 2015/2/18). Uchwała ta dotyczyła wprost naruszenia wymogu przeprowadzania badań przez uprawnione podmioty wymienione w art. 147a Poś, ale istota argumentacji przedstawionej przez skład powiększony NSA zachowuje aktualność również w ocenie Sądu na gruncie niniejszej sprawy. Reasumując, nieprzeprowadzenie kontroli w wymaganym zakresie powinno być traktowane na równi z przekroczeniem dopuszczalnych norm i uzasadniać wymierzenie kary. Związana z brakiem pomiarów (w niniejszej sprawie wskaźnika pH) kara ma za zadanie zapewnienie należytej ochrony środowiska naturalnego. Stanowisko to jest już utrwalone w orzecznictwie NSA (por. np. wyroki NSA z: 28 czerwca 2011 r., II OSK 1126/10; 17 listopada 2011 r., II OSK 1628/10; 6 marca 2013 r., II OSK 2319/11; 27 stycznia 2015 r. II OSK 1530/13; 13 marca 2014 r., II OSK 2512/12; 2 grudnia 2016 r., II OSK 579/15 - CBOSA). Uzupełniająco należy dodać, że każda z form zachowania wymienionych w art. 305a ust. 1 in principio Poś stanowi samodzielny delikt administracyjny (tj. nieprowadzenie wymaganych pomiarów wielkości emisji, nieprowadzenie pomiarów ciągłych przez rok kalendarzowy, prowadzenie pomiarów nasuwających zastrzeżenia). Stwierdzenie któregokolwiek z wymienionych uchybień jest zatem wystarczające do nałożenia kary.

- niezasadne również okazały się zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego w szczególności art. 7, 8, 12, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Organy, bowiem nie uchybiły tym przepisom. Zebrały w sprawie niezbędny do rozpoznania sprawy materiał dowodowy i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły ten materiał czemu dano wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.

- niezrozumiały natomiast jest zarzut dot. naruszenia art. 138 § 1 i 2 k.p.a. (stronie prawdopodobnie chodziło o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. bowiem w tym trybie organ odwoławczy dokonał uchylenia orzeczenia organu I instancji i orzeczenia w sprawie). Zaskarżoną decyzją orzeczono bowiem karę za rok 2010 a nie jak wskazuje skarżąca za okres od 1 stycznia 2011r. do 30 marca 2011r. Wskazany przez nią okres wchodził jedynie do II okresu oceny dokonywanej przez organ odwoławczy ze względu na datę wydania pozwolenia wodnoprawnego. Nie był on jednak okresem za który wymierzona została kara.

Reasumując, analiza akt postępowania administracyjnego i wydanej w tej sprawie decyzji wskazuje, że organy administracji publicznej, prowadząc postępowanie w sposób właściwy zastosowały przepisy procedury administracyjnej, jak również przepisy prawa materialnego. Zarzuty zawarte w skardze dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego oraz postępowania są więc niezasadne.

Mając powyższe na względzie Sąd działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.