Wyrok NSA, sygn. akt FSK 1929/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatki inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 1-2
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwester Marciniak, Sędziowie NSA Stefan Babiarz, Bogdan Lubiński (spr.), Protokolant Janusz Bielski, po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2005 r. na rozprawie w Wydziale II Izby Finansowej Skargi kasacyjnej Wiesława S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 8 kwietnia 2004 r., sygn. akt SA/Sz 1709/01 w sprawie ze skargi Wiesława S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 4 czerwca 2001 r. (...) w przedmiocie opłaty targowej oddala skargę kasacyjną..


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2004 r. SA/Sz 1709/01 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę Wiesława S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w przedmiocie opłaty targowej. W uzasadnieniu wyroku Sąd napisał, że zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 233 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta C. z dnia 26 marca 2001 r. (...) określającą Wiesławowi S. zaległość podatkową z tytułu niezapłaconej opłaty skarbowej.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Wiesław S. zawarł ze spółką z o.o. "DHW" umowę najmu 6 m2 powierzchni handlowej w zabudowanej nieruchomości położonej w O. W dniu 1 września 1999 r. taką samą umowę zawarł ze spółką z o.o. "P." w O.

Postanowieniem z dnia 26 lutego 2001 r. Burmistrz Miasta C. wszczął postępowanie podatkowe za okres od listopada 1997 r. do grudnia 2000 r. w sprawie określenia wysokości zaległości podatkowej w opłacie targowej. W wyniku tego postępowania decyzją z dnia 26 marca 2001 r. została określona zaległość podatkowa w opłacie targowej za wyżej wymieniony okres w kwocie 7.043,40 zł. Według stanowiska organu podatkowego prowadzenie działalności handlowej przez podatnika nie może budzić wątpliwości. Wynika to jednoznacznie z faktu dokonywania opłat na rzecz "DHW" z tytułu najmu stoiska nr HG-62 bez zgłoszenia jakichkolwiek przerw.

W odwołaniu od tej decyzji W. S. domagał się jej uchylenia, twierdząc, że nie wynajmował stoiska ale samą powierzchnię handlową, na której uruchomił sklep wyposażony w urządzenia stanowiące jego własność. Do odwołania zostało dołączone zaświadczenie Spółki z o.o. "H.", z którego wynika, że użytkował powierzchnię handlową oznaczoną jako G-62 do 31 grudnia 2000 r. w budynku należącym do spółki z o.o. "P.".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż postępowanie przed organem podatkowym I instancji pozwalało na ustalenie w sposób nie budzący wątpliwości, iż podatnik dokonywał sprzedaży na targowisku w okresie od listopada 1997 r. do listopada 2000 r. co powoduje, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych był on zobowiązany do uiszczenia opłaty targowej w wysokości ustalonej uchwałą Rady Gminy. Zarzuty podniesione w odwołaniu w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego są niezasadne, bowiem nie ma znaczenia dla obowiązku uiszczenia opłaty targowej okoliczność czyją własnością są urządzenia służące do aranżacji stoiska usytuowanego na targowisko. Kolegium, podobnie jak organ podatkowy I instancji powołując się ogólnie na orzecznictwo wyraziło stanowisko, że według definicji targowiska zawartej w art. 15 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych targowisko to także wydzielone i zorganizowane powierzchnie handlowe w budynkach murowanych.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący stwierdził, że nie ciąży na nim obowiązek podatkowy o opłacie targowej, ponieważ wykonywał działalność handlową w stałej placówce, a nie na targowisku. Podniósł także zarzut, że nie prowadził działalności handlowej we wszystkie dni określone w decyzji.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę.

Stwierdził, że zgodnie z treścią art. 15 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ opłatę targową pobiera się od osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, dokonujących sprzedaży na targowiskach.

Targowiskami, o których mowa powyżej są wszelkie miejsca, w których jest prowadzony handel z ręki, koszów, stoisk, wozów konnych, przyczep, pojazdów samochodowych itp. a także sprzedaż zwierząt, środków transportowych i części do środków transportowych.

Opłatę targową pobiera się niezależnie od należności przewidzianych w odrębnych przepisach za korzystanie z urządzeń targowych oraz za inne usługi świadczone przez prowadzącego targowisko. Obowiązek uiszczenia opłaty targowej obciąża sprzedających bez względu na to czy sprzedaż dokonywana jest na targowisku komunalnym, czy też na targowisku prowadzonym przez osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nie mającej osobowości prawnej. Obowiązek zapłacenia opłaty targowej dotyczy sprzedających we "wszystkich miejscach" gdzie prowadzony jest handel w sposób opisany w art. 15 ust. 1 ustawy.

Skoro ustawa definiując pojęcie targowiska określa je jako "wszelkie miejsca", w których prowadzony jest handel to targowiskiem mogą być też place i budowle /hale targowe, bazary/. Jest to definicja określona dla potrzeb poboru opłaty targowej i obejmuje zarówno miejsca na ten cel przeznaczone jak i każde inne miejsce gdzie dokonywana jest sprzedaż warunkująca możliwość pobrania opłaty targowej.

Skarżący polemizuje w skardze z postanowieniem uchwały Rady Miejskiej w C. W tej kwestii nie jest możliwe uwzględnienie zarzutów gdyż zakres przedmiotowy rozstrzygniętej przez Sąd sprawy dotyczy wyłącznie opłaty targowej.

Skarżący kwestionuje też sposób naliczenia opłaty targowej podnosząc, że nie powinien ponosić opłaty za dni, w których nie dokonywał sprzedaży. Podnosząc ten zarzut skarżący nie wykazuje w jakich dniach nie dokonywał sprzedaży, organ podatkowy ustalił natomiast, że w okresie prowadzenia działalności skarżący nie zgłaszał żadnych przerw.

Skarżący kwestionując obciążenie go opłatą targową podnosi też zarzut, że zgodnie z uchwałą Rady Gminy pobór opłaty powinien następować przez inkasenta, a z materiału dowodowego w sprawie nie wynika, aby inkasent zgłaszał się do skarżącego w tym celu każdego dnia.

Odpowiadając na ten zarzut Sąd napisał, że istotnie nie ma w sprawie ustaleń w tym zakresie, nie ma to jednakże znaczenia w sytuacji kiedy skarżący nie zgłaszał, aby przed wydaniem decyzji określających zaległość zapłacił już opłatę targową.

W złożonej skardze kasacyjnej od wymienionego wyroku Sądu I instancji wskazując jako podstawę prawną art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1278/ zarzucając rażące naruszenie art. 15 i 19 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wniesiono o uchylenie wyroku i umorzenia postępowania.

W uzasadnieniu skargi powołując teść art. 15 ustawy autor skargi wskazał, że definicja targowiska zawarta w tym przepisie nie wyczerpuje wszystkich cech jakim ma odpowiadać targowisko. Celem ustawodawcy wprowadzenia opodatkowania w formie opłaty targowej był zamiar uregulowania odpłatności za prowadzenie działalności handlowej, która nie podlega podatkom ani opłatom związanym z wykorzystaniem miejsca do prowadzenia takiej działalności. Konsekwencją takiego stanowiska jest nieobciążanie opłatą targową osób prowadzących działalność gospodarczą w sklepach, domach towarowych. Zwrócono uwagę, iż cechą charakterystyczną działalności handlowej prowadzonej na targowiskach, jest okazjonalność, sezonowość, ogólnodostępność, organizowanie handlu i jego zamykanie codziennie, brak stałych cen etc.

Dodatkowym argumentem świadczącym o zasadności skargi, zdaniem jej autora, jest fakt, iż Rada Miasta C. nie wskazała jako targowiska miejsca, w którym prowadził swoją działalność W. S. Podniesiono także, że opłata targowa jest opłatą ustalaną codziennie a nie w formie abonamentu. Powyższe oznacza, iż uchwała Rady Miasta została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Zwrócono także uwagę, że wyrok Sądu I instancji bagatelizuje zarzut dotyczący poboru opłaty skarbowej.

W ocenie strony skarżącej za trafnością argumentacji skargi przemawia także zmiana ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez wprowadzenie ust. 2a do art. 15.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm. cyt. dalej w skrócie jako p.p.s.a./ skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać: oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Z kolei art. 183 p.p.s.a. stanowi, iż Naczelny Sąd Administracyjny, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła. Sąd będąc związany granicami skargi mógł jedynie rozstrzygać w granicach zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Strona skarżąca nie zarzuciła naruszenia przez Sąd przepisów procesowych, które doprowadziło do błędnej oceny stanu faktycznego sprawy i z tej przyczyny miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art. 174 pkt 2 p.p.s.a./.

W tej sytuacji, wobec niepowołania drugiej z wymienionych wyżej podstaw kasacyjnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie był władny podważać ustaleń faktycznych zawartych w zaskarżonym wyroku.

A zatem zarzut skargi kasacyjnej, o zaakceptowaniu przez Sąd ewidentnych uchybień postępowania podatkowego mającego wpływ na interpretacje art. 15 ust. 1 ustawy o podatkach, o opłatach lokalnych nie mógł zostać wzięty pod uwagę przy rozpatrywaniu tej sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Jeżeli więc przyjęty przez Sąd stan faktyczny obejmował jedynie kwestię zasadności opodatkowania opłatą targową z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej przez skarżącego w okresie od listopada 1997 roku do grudnia 2000 r., to na tle tego stanu faktycznego trudno przyjąć, że w sprawie doszło do naruszenia wymienionego w skardze art. 15 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Wskazać trzeba, mając na uwadze zarzut skargi dotyczący naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, że podlega ono na tzw. błędzie subsumcji. Wyraża się on w tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej albo że "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej /por. post. SN z 15.10.2001 r., I CKN 102/99 - nie publ./.

W rozpatrywanej sprawie wbrew stanowisku strony nie mamy do czynienia z taka sytuacja, bowiem stan faktyczny sprawy odpowiada normie prawnej wyrażonej w art. 15 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Przypomnieć również należy, że przedmiotem tego postępowania jest jedynie zasadność opodatkowania podatnika opłatą targową. Sprawa niniejsza nie obejmuje natomiast kwestii poprawności uchwalania stawek opłaty targowej przez Radę Gminy. W związku z powyższym za chybiony należało uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 19 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, gdyż kwestia ta nie była przedmiotem oceny przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym i zarzut len nie wymaga badania.

Przede wszystkim jednak należy zauważyć, że materialnoprawną podstawą wyroku był art. 15 ust. 1 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym do 2002 r., który to wprowadził definicję targowiska dla potrzeb tego podatku /por wyrok NSA z 15.05.1997 r. I SA/Po 936/96, w sprawie 1997/43/26. Zgodnie z jego treścią, opłatę targową pobiera się od osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, dokonujących sprzedaży na targowiskach. Z powyższego wynika, że opłatę targowa pobiera się do czynności sprzedaży na targowiskach. Jednocześnie w ust. 2 art. 15 ustawodawca określił, co w rozumieniu ustawy jest targowiskiem. Są nimi wszelkie miejsca, w których jest prowadzony handel z ręki, stoisk, wozów konnych, przyczep, pojazdów samochodowych itp. Skoro zgodnie z art. 15 ust. 2 targowiskami są wszelkie miejsca, w których prowadzona jest sprzedaż, to chodzi tu o miejsca, których lokalizację wyznacza gmina, jak i każde inne miejsce, mimo że formalnie nie jest ono przez gminę oznaczone jako targowisko.

W tym rozumieniu targowiskiem jest m.in. hala targowa, dom handlowy, plac, chodnik, byleby na tych miejscach prowadzono sprzedaż z ręki, koszów, stoisk. W sprawie bezsporne jest, iż skarżący prowadził sprzedaż na stoisku w domu handlowym. Jednocześnie należy wskazać, że okoliczność, iż właściciel obiektu udostępnia ten obiekt innym osobom w drodze umów cywilnoprawnych w celu dokonywania przez nich sprzedaży ze stoiska bez uprzedniego uzyskania zezwolenia właściwego organu gminy na prowadzenie targowiska w tym miejscy, nie pozbawia tego obiektu charakteru targowiska, skoro warunku tego nie wprowadza art. 15 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych /por. wyrok NSA z 28.11.1996 r. SA/Sz 2031/9 - Wspólnota 1996 nr 46 str. 180.

Za uwzględnieniem skargi kasacyjnej nie mogła przemawiać również zmiana od 1 stycznia 2003 r. przez art. 1 pkt 11 lit. "b" ustawy z dnia 30 października 2002 r., /Dz.U. nr 200 poz. 1683/ art. 15 ustawy i wprowadzenie ust. 2a, gdyż nie stanowi ono doprecyzowania definicji "targowiska", lecz wprowadza od tej daty nową definicję tego pojęcie.

Z wyżej podanych względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 cyt. ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.