Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 240/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2005-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Zbigniew Ślusarczyk Hanna Raszkowska Katarzyna Matczak (spr.) Krzysztof Parciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2005 r. sprawy ze skargi A. S. na orzeczenie dyscyplinarne Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej nagany oddala skargę.


UZASADNIENIE

Orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia "[...]", Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego z dnia "[...]"kwietnia 2003r. wydanego przez Naczelnika Urzędu Celnego w przedmiocie wymierzenia starszemu kontrolerowi celnemu A. S. kary dyscyplinarnej nagany uznając go winnym naruszenia obowiązków służbowych, utrzymał w mocy orzeczenie dyscyplinarne organu I instancji.

Na skutek skargi wniesionej przez A. S., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 14 lipca 2004r. sygn. akt 2 II SA 2603/03 uchylił zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie organu I instancji.

W uzasadnieniu podniesiono, iż zgromadzony materiał dowodowy w ocenie Sądu nie jest kompletny, gdyż organy orzekające w sprawie nie podjęły wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia, czy faktycznie A. S. jest winny naruszenia obowiązków służbowych, o których mowa w art. 32 ust. l pkt 2 ustawy o Służbie Celnej. Sąd wskazał, iż w świetle zarzutów podnoszonych przez skarżącego niezbędne jest przedstawienie sposobu zorganizowania pracy w nowo powstałym Referacie Postępowania w Sprawach Celnych Urzędu Celnego, ilości spraw przydzielonych poszczególnym funkcjonariuszom oraz które ze spraw wpływających do referatu w ocenie organów orzekających są sprawami najbardziej skomplikowanymi i czasochłonnymi. Wskazano na niezbędność ustalenia wyników pracy pozostałych funkcjonariuszy we wskazanym przedziale czasu, sporządzenie zestawienia, które pozwoli na pełny obraz tej sprawy, wyjaśni czy ilość spraw załatwianych przez skarżącego była odbiegająca od ogólnie załatwianych i czy faktycznie przyczyną nieterminowego ich rozpatrzenia była nieumiejętna organizacja pracy własnej skarżącego.

Sąd stwierdził nadto, iż nie podziela zarzutu dotyczącego naruszenia przez rzecznika dyscyplinarnego § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 kwietnia 2000r. w sprawie trybu przeprowadzania postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych (Dz.U. Nr 36, poz. 405, ze zm) oraz art. 42 Konstytucji RP, jak również nie dopatrzył się aby w postępowaniu dyscyplinarnym naruszone zostało prawo obwinionego do obrony. Nie stwierdził również aby w postępowaniu dyscyplinarnym naruszono terminy określone w § 8 powołanego rozporządzenia, gdyż zostało ono wszczęte w dniu 12 listopada 2002r., a zakończone protokołem zaznajomienia obwinionego i obrońcy z materiałami postępowania dyscyplinarnego w dniu 18 marca 2003r., a więc przed upływem 6 miesięcy.

Orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia "[...]"listopada 2004r. Nr "[...]", Naczelnik Urzędu Celnego, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, działając na podstawie art. 63 ust. l pkt 2 oraz art. 64 ust. l ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej (Dz.U. Nr 72, póz. 802, ze zm) wymierzył młodszemu dyspozytorowi celnemu A. S. pełniącemu służbę na stanowisku starszego kontrolera celnego karę dyscyplinarną nagany uznając go winnym naruszenia obowiązków służbowych, w szczególności polegającego na nieprawidłowym i nieterminowym wykonywaniu powierzonych obowiązków w związku z prowadzeniem postępowań: "[............]", co stanowi naruszenie obowiązków funkcjonariusza celnego do rzetelnego, sprawnego i terminowego wykonywania powierzonych zadań, określonych w art. 32 ust. l pkt 2 ustawy o Służbie Celnej.

W motywach uzasadnienia podano, że postanowieniem z 12 listopada 2002r. wszczęte zostało postępowanie dyscyplinarne przeciwko starszemu kontrolerowi celnemu A. S. Organ podzielił zarzuty kierowane przeciwko funkcjonariuszowi na trzy kategorie i ustosunkował się osobno do każdej z nich. Odnośnie zarzutu dotyczącego nieprawidłowego postępowania w stosunku do sprawy firmy "A", gdzie zarzuty dotyczyły niepodejmowania żadnych czynności przez okres blisko 2 miesięcy, błędy formalne popełnione w trakcie jej prowadzenia oraz nieprawidłowe i niezgodne z prawem rozstrzygniecie, w którym zarządzono zwrot cła i odsetek w sytuacji, gdy należało zarządzić dopłatę, obwinionego uwolniono od zarzutu niepodejmowania żadnych działań przez okres 2 miesięcy uznając, iż główną przyczyną opóźnienia był skomplikowany charakter tej sprawy. Natomiast odnośnie błędów rozstrzygnięcia oraz niewyznaczenia stronie terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym uznano za naruszenie jednej z naczelnych zasad postępowania, którą jest prawo strony do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu zwłaszcza, że to uchybienie może skutkować koniecznością wznowienia postępowania, stosownie do art. 240 § l pkt 4 Ordynacji podatkowej.

Kolejną kategorię spraw stanowią sprawy, w których do dnia przeprowadzenia kontroli przez kierownika referatu obwiniony nie wykonał żadnych czynności, wykonał ich

niewiele lub nie wykonał ich przez długi czas. W tym zakresie organ powołał wyjaśnienia funkcjonariusza, z których wynikało, że podstawowym powodem zwłoki lub bezczynności był ogrom spraw, które zostały mu przekazane do prowadzenia. Obwiniony wyjaśnił, iż sprawy samochodowe, które stanowią większość w zakwestionowanej grupie są sprawami szczególnie skomplikowanymi, pracochłonnymi i czasochłonnymi, wymagają wielokrotnego zaznajamiania się i są bardzo obszerne, liczą od 80 do 120 kart. Poza tym we wskazanym przedziale czasu wykonywał także inne obowiązki, gdyż zajmował się obsługą programu "[...]" oraz prowadził sprawy także innych grup. Dodatkowo zarzucił, iż nie przeszedł żadnego specjalistycznego przeszkolenia w zakresie prowadzenia tych spraw, jak również nie mógł liczyć na pomoc kierownika referatu, dla którego liczyła się jedynie terminowość załatwianych spraw. Zdaniem obwinionego utrudnieniem w pracy była częsta zmiana priorytetów prowadzonych spraw.

Ustosunkowując się do tych argumentów organ dyscyplinarny wyjaśnił, iż faktycznie w początkowym okresie funkcjonowania nowej komórki obwiniony był teoretycznie najbardziej doświadczonym funkcjonariuszem i otrzymał do załatwienia bardzo dużą ilość spraw - ok. 70, które znajdowały się na różnym etapie ich prowadzenia. W większości były to sprawy jeszcze nie wszczęte lecz były także sprawy praktycznie już załatwione. Wyjaśniono, iż w okresie reorganizacji Służby Celnej, co miało miejsce od l maja 2002r. taka sytuacja zaistniała w różnych komórkach nowej struktury organizacyjnej, przy czym w tym okresie nie odbywały się żadne specjalistyczne szkolenia w zakresie prowadzenia postępowań celnych. Okoliczność ta nie zwalniała jednak funkcjonariusza z obowiązku podnoszenia swoich kwalifikacji zwłaszcza, że pracował on wcześniej przez kilka lat w Dziale Postępowania w Sprawach Celnych.

Organ nie podzielił zarzutu obwinionego co do braku pomocy ze strony kierownika referatu, gdyż z jego zeznań wynikało, że konsultacje odnośnie prowadzonych przez A. S. spraw odbywały się z nim dość często. Zeznania te korelują z zeznaniami innych pracowników referatu, którzy także podali, że odbywali takie konsultacje z kierownikiem, jak również część z nich wskazała w jakich przypadkach takie spotkania nie przyniosły oczekiwanego przez nich rezultatu. Poza tym wyjaśniono, iż kierownik referatu pierwsze problemy z terminowością prowadzonych przez obwinionego spraw dostrzegł w 'miesiącu lipcu, wobec czego znacząco ograniczył mu przydział nowych spraw, gdyż otrzymał ich tylko 10, w sierpniu l oraz l sprawę do dnia 23 września W ocenie przełożonego te działania miały umożliwić funkcjonariuszowi wyjście z zaległości.

Zarzucana zaś okoliczność kontroli przez przełożonego akt prowadzonych postępowań, czy też zmiana priorytetów nie może być uznana za utrudnienie w pracy

funkcjonariusza, gdyż stanowi normalne działania związane z zarządzaniem taką komórką organizacyjną, za pracę której odpowiada przełożony. Nie można powoływać się na nieprawidłowe postępowanie kierownika, który znając nieterminowość prowadzonych spraw przez obwinionego był szczególnie zainteresowany aktualnym tokiem ich prowadzenia.

Organ podzielił natomiast argument obwinionego i uznał, iż jedyną okolicznością przemawiającą na jego korzyść była duża liczba spraw, które otrzymał na początku do załatwienia. Okoliczność powyższa nie może uzasadniać jednak faktu, że pierwszą sprawę samochodową skarżący wszczął dopiero w dniu 30 lipca 2002r. zwłaszcza, że kierownik zwracał dużą uwagę na szybkość takich postępowań, które pociągają one za sobą znaczne koszty postępowania.

W ocenie organu I instancji jedną z głównych przyczyn tak znacznych nieprawidłowości obejmujących dużą ilość spraw był rażący brak organizacji pracy własnej, brak samodzielności, a nawet brak wiedzy, na co zwrócił już uwagę poprzedni przełożony obwinionego, który w ocenie za 2001 r. wskazał właśnie te obszary jako wymagające doskonalenia. Ustalenia te korelują zwłaszcza zeznaniami funkcjonariusza G. T., który podał, że na dwukrotne przeczytanie i analizę sprawy samochodowej potrzeba kilku godzin, natomiast ta sama czynność w ocenie obwinionego zajmowała mu dwa lub więcej dni.

Ostatnią grupę stanowią trzy sprawy, których nieprawidłowe prowadzenie zarzucono obwinionemu. Dotyczą spraw, w których wysłana została korespondencja i mimo braku odpowiedzi, w dwóch sprawach przez kilka miesięcy nie ponawiano pisma, zaś w trzeciej nie mając potwierdzenia odbioru korespondencji nie podjęto czynności poszukiwawczych lub reklamacyjnych. W ocenie organu nie do przyjęcia są wyjaśnienia obwinionego, iż w dwóch pierwszych przypadkach wysyłając korespondencję do organów państwowych był przekonany, że są to poważne instytucje i udzielą odpowiedzi na wniosek, gdy tylko będą mogły, natomiast w ostatniej sprawie przyjęto wyjaśnienia, iż wobec wysłania przesyłki za granicę należało przez dłuższy czas oczekiwać na jej potwierdzenie odbioru.

Organ w trakcie postępowania dokonał oceny wyników pracy obwinionego w porównaniu do wyników pracy pozostałych funkcjonariuszy zajmujących się prowadzeniem postępowań celnych. Z list obecności funkcjonariuszy wynikało, że w okresie od l maja do 11 października 2002r. w referacie na stanowiskach postępowań celnych byli zatrudnieni trzej funkcjonariusze. I tak T. P. otrzymała we wskazanym okresie 151 spraw do załatwienia, zaś zakończyła 96 postępowań celnych, przy czym na 111 dni pracy w ciągu 18 dni zastępowała kierownika referatu podczas jego nieobecności oraz do jej obowiązków należało dodatkowo prowadzenie kancelarii referatu oraz obsługa not poszukiwawczych w procedurze WPT. W tym samym czasie obwiniony otrzymał do załatwienia 109 spraw, w przepracowanym okresie 93 dni zakończył 47 spraw, w tym 16 z otrzymanych 52 spraw samochodowych. We wskazanym czasie przez 10 dni zastępował T. P., przy czym zastępstwo to polegało jedynie na załatwianiu spraw pilnych. Ostatnim funkcjonariuszem był A. P., który w okresie od 5 czerwca do 22 października 2002r. otrzymał do załatwienia 147 spraw i na 80 dni pracy zakończył 117 postępowań celnych. Powyższa analiza pozwalała na stwierdzenie, że wyniki pracy pozostałych funkcjonariuszy były znacznie korzystniejsze niż osiągnięte przez obwinionego.

Organ I instancji podał nadto, że orzekając w stosunku do funkcjonariusza karę nagany wziął pod uwagę wagę stwierdzonych uchybień ale także okoliczności, w których zostały popełnione. Wyjaśniono, że na wysokość kary wpłynęła wcześniejsza nienaganna służba oraz postawa obwinionego, który nie wykazał żadnej skruchy, przejawiającej się w personalnych atakach na bezpośredniego przełożonego.

A. S. na powyższe orzeczenie złożył odwołanie wnosząc o uchylenie orzeczenia i umorzenie postępowania. Zarzucił dowolne potraktowanie wytycznych Sądu oraz stronniczość tego organu, jak również wskazał na przewlekłość postępowania i fakt ukarania go bez udowodnienia winy. Argumentował, że postępowanie dyscyplinarne zostało uzupełnione jedynie o wydruki przedstawiające ilość przydzielanych spraw funkcjonariuszom, kopii listy obecności pracowników referatu oraz przesłuchanie jednego świadka, którego zresztą pouczono co będzie jego przedmiotem, co nie może być uznane za wykonanie wytycznych Sądu. Po raz kolejny przytoczone zostały argumenty dotyczące niewłaściwego rozplanowania organizacyjnego pracy nowo utworzonej komórki, poprzez przydzielenie większości spraw jednemu funkcjonariuszowi zamiast równego ich rozdzielenia na kilku pracowników, nawet kosztem przesunięcia w czasie załatwienia innych spraw, na co zwracał bezskutecznie uwagę przełożonemu. Za nietrafne uznał porównywanie jego pracy i efektów z pracą G. T., który ma dłuższy staż pracy, wyższe stanowisko i stopień oraz mający dużo większe doświadczenie nie tylko w organizacji własnej pracy ale także w kierowaniu zespołami pracowników. Podniósł, iż oczekiwał większego dystansu w trakcie postępowania ze strony Naczelnika Urzędy Celnego, lecz ponieważ to on osobiście desygnował i popierał kandydaturę Pana B. na stanowisko kierownika referatu, uwagi zgłaszane w toku postępowania pod adresem przełożonego były traktowane jako osobista porażka naczelnika, co wpłynęło na jego stronniczość. Nie zgodził się z deklaracją, iż przy wymiarze kary uwzględniono jego dotychczasową nienaganną służbę, gdyż są to w jego ocenie tylko gołosłowne frazesy.

Po rozpatrzeniu odwołania, orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia "[...]"lutego 2005r. Nr "[...]" Dyrektor Izby Celnej, działając na podstawie art. 437 § l

k.p.k. w zw. z art. 79 ustawy z dnia 24 lipca o Służbie Celnej (Dz.U. Nr 72, póz. 802, ze zm) utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne, którym wymierzono A. S. karę nagany.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy opisał szczegółowo na czym polegały przypadki naruszenia obowiązków funkcjonariusza celnego tj. rzetelnego sprawnego i terminowego wykonywania powierzonych mu zadań. Następnie odniósł się do zarzutów odwołania z dnia 14 grudnia 2004r., w którym podniesiono, że ustalenia stanu faktycznego oraz ich ocena nie dają podstaw do uznania funkcjonariusza winnym nierzetelnego wykonywania obowiązków służbowych.

Dyrektor Izby Celnej nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania. Podał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy - przesłuchanie funkcjonariuszy celnych, załączenie mających znaczenie dla sprawy wszystkich dowodów z dokumentów, jak również rozstrzyganie wszystkich wątpliwości na korzyść obwinionego nie mogą uzasadniać subiektywnego przekonania obwinionego o stronniczym i tendencyjnym prowadzeniu postępowania dyscyplinarnego. Ustosunkowując się do zarzutu o nadmiernej ilości przydzielonych spraw wskazano na zapis art. 32 ust. l pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, oraz fakt, iż prowadzenie postępowań z zakresu postępowań celnych uwzględniono w indywidualnej karcie zakresu obowiązków i uprawnień obwinionego, co przyjął on do wiadomości w dniu 9 lipca 2002r.

Organ orzekający przyznał, iż w wyroku z dnia 14 lipca 20-04r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wskazał na konieczność uzupełnienia postępowania dyscyplinarnego o konkretne dane, co skrupulatnie zostało przez organ I instancji wykonane poprzez ich zestawienie, z którego to wynika niezbicie, że wyniki pracy obwinionego odbiegają, na jego niekorzyść, od efektów uzyskanych w tym samym czasie przez pozostałych członków zespołu. Zdaniem organu także zarzut o niezasadnych obarczeniu go winą za uchylenie jego decyzji w sprawie "[...]" nie zasługuje na uwzględnienie z tego względu, że podstawą zarzutu była bezczynność w jej załatwieniu, który to zarzut z powodu nie dających się usunąć wątpliwości został rozpatrzony na jego korzyść. Poza sporem pozostaje natomiast w tej sprawie zarzut o wadach wydanego rozstrzygnięcia.

Podano, że bezsporną jest okoliczność, iż obwiniony w początkowym okresie pracy referatu otrzymał najwięcej spraw do załatwienia lecz w całym badanym przedziale czasu to nie on był funkcjonariuszem, któremu przydzielono najwięcej spraw i który ich najwięcej załatwił. Odnośnie zastrzeżeń dotyczących braku umiejętności kierowniczych oraz kompetencji swojego bezpośredniego przełożonego wyjaśniono, iż przedmiotem niniejszego postępowanie jest ocena pracy A. S., nie zaś innego funkcjonariusza.

Organ odwoławczy ustosunkował się także do zarzutu, dotyczącego podniesionego w uzasadnieniu orzeczenia braku skruchy ze strony funkcjonariusza stwierdzając, że ta okoliczność nie stanowiła o nienależytym wykonywaniu swoich obowiązków, natomiast przy wymiarze kary organ zobowiązany był w szczególności ocenić zachowanie się obwinionego przed i po popełnieniu mu zarzucanych czynów, jak również uwzględnić zarówno okoliczności wpływające na złagodzenia jak i na zaostrzenie wymiaru kary.

Na powyższe rozstrzygniecie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie złożył A. S. wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego i poprzedzającego go orzeczenia organu I instancji z dnia "[...]"listopada 2004r. Wraz z obszernym uzasadnieniem przedstawił w skardze zarzuty:

- nie wykonania poleceń Sądu zawartych w wyroku WSA w Olsztynie z dnia 14 lipca 2004r., gdyż nałożony obowiązek uzupełnienia postępowania dyscyplinarnego sprowadzono do suchego zestawienia wyników spraw załatwianych przez poszczególnych funkcjonariuszy, kopii list obecności pracowników oraz przesłuchania jednego świadka, którego pouczono co ma przygotować na przesłuchanie i co będzie jego przedmiotem,

- naruszenie prawa poprzez prowadzenie postępowania dyscyplinarnego w oparciu o rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 kwietnia 2000r. w sprawie trybu przeprowadzania postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych (Dz.U. Nr 36, póz. 405, ze zm) -dalej zwanego rozporządzeniem MF z dnia 17 kwietnia 2000r.- , podczas gdy w momencie ponownego jego prowadzenia obowiązywało już rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003r. w sprawie trybu prowadzenia postępowania wyjaśniającego, dyscyplinarnego i dyscyplinarnego przyspieszonego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych (Dz. U. Nr 156, póz. 1520) - dalej zwanego rozporządzeniem MF z dnia 29 sierpnia 2003r.,

- stronniczego prowadzenia postępowania odwoławczego przez wydział kierowany obecnie przez funkcjonariusza, który przygotowywał uchylone już rozstrzygnięcie organu I instancji. Z uwagi na pragmatykę służby celnej ma to znaczenie dla bezstronności postępowania, gdyż funkcjonariusz ten musiał mieć świadomość, że jego aktualny przełożony jest żywotnie zainteresowany utrzymaniem orzeczenia I instancji w mocy. Taki konflikt interesów miał miejsce już nie po raz pierwszy, gdyż poprzednio uchylone orzeczenie II instancji przygotowywała żona zastępcy Naczelnika Urzędu Celnego będącego bezpośrednim przełożonym kierownika jego referatu,

- naruszenie § 6 rozporządzenia MF z 17 kwietnia 2000r. i § 8 ust. l rozporządzenia MF z dnia 29 sierpnia 2003r. poprzez oddalenie wniosków dowodowych istotnych dla prowadzonego postępowania, gdyż dołączenie arkuszy ocen okresowych nie jest równoznaczne z danymi osobopoznawczymi, które mogłyby być ustalone poprzez przesłuchanie świadków,

- naruszenie § 8 rozporządzenia MF z 17 kwietnia 2000r. poprzez dwukrotne naruszenie 30 dniowego terminu rozpatrzenia sprawy od wszczęcia postępowania, pierwszy raz miało to miejsce przy postanowieniu o przedłużeniu postępowania z dnia 20 grudnia 2002r., a kolejne przed wydaniem orzeczenia w I instancji, gdyż termin upłynął w dniu 4 kwietnia 2003r., a orzeczenie wydano "[...]"kwietnia 2003r.,

- naruszenie § 11 ust. 3 rozporządzenia MF z dnia 29 sierpnia 2003r. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu powodów, dla których zgłaszanym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej,

- naruszenie art. 69 ustawy o Służbie Celnej, poprzez nie wysłuchanie obwinionego oraz jego obrońcy,

- naruszenie obowiązku doręczenia przez Dyrektora Izby Celnej orzeczenia dyscyplinarnego jego obrońcy, co jest równoznaczne z nie doręczeniem orzeczenia,

- naruszenie art. 45 Konstytucji RP poprzez naruszenie prawa do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki,

- naruszenie art. 32 Konstytucji RP, poprzez naruszenie równości wobec prawa i dyskryminację w środowisku poprzez traktowanie skarżącego jako osoby ukaranej prawomocnym orzeczeniem,

- niekonstytucyjności art. 63 ustawy o Służbie Celnej, gdyż w artykule tym przewidziano katalog kar dyscyplinarnych funkcjonariuszy celnych bez przypisania przez ustawodawcę naruszeń, którym odpowiadają poszczególne kary. Zdaniem skarżącego taki zapis narusza art. 42 Konstytucji RP, w którym zapisano, że odpowiedzialności karnej podlega tylko ten, kto dopuścił się czynu zabronionego pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia. W ustawie o Służbie Celnej ustawodawca nie przewidział czynów zabronionych, jak również nie przypisał im stosownych kar, tym samym naruszył normę wynikającą ze wskazanego przepisu Konstytucji. Poza tym podniósł, iż w przepisie tym brak jest instytucji przedawnienia co powoduje, że funkcjonariusz może być pociągany do odpowiedzialności po upływie bardzo długiego czasu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji oraz enumeratywnie odniósł się do zarzutów strony skarżącej. Wskazał, że w przeważającej większości stanowią one powtórzenie argumentacji podniesionej we wcześniejszych etapach postępowania, a szeregu z nich nie podzielił WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 14 lipca 2004r. Sąd uchylając orzeczenia obu instancji wskazał na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego poprzez wskazanie systemu organizacji pracy w Referacie Postępowania w Sprawach Celnych Urzędu Celnego, zestawienie ilości spraw przydzielonych pracownikom, określenie które z postępowań są najbardziej skomplikowane i czasochłonne oraz ustosunkowania się do okoliczności wykonania przez skarżącego również innych zadań. Zarzut, iż w tym zakresie postępowanie jest dowolne, wybiórcze i stronnicze jest niezasadny wobec zebrania samych faktów wynikających z dokumentów oraz przesłuchania świadka. Odnośnie zarzutu, iż postępowania samochodowe były bardziej skomplikowane i czasochłonne organy orzekające nie zakwestionowały tej okoliczności, lecz z ogólnej liczby 26 zakończonych przez obwinionego postępowań w okresie od l maja do 31 sierpnia 2002r. tylko 3 stanowiły takie sprawy. Poza tym trudno jest bezwzględnie kwalifikować poszczególne postępowania według ich ciężaru gatunkowego, skoro każde postępowanie administracyjne toczyć się musi z zachowaniem rygorów procesowych i terminów. Odnośnie zarzutu, iż materiał dowodowy zgromadzono w oparciu o nieistniejąca podstawę prawną wyjaśniono, iż w dacie zdarzeń stanowiących przedmiot postępowania, jak również w momencie wszczęcia postępowania obowiązywało rozporządzenie MF z 17 kwietnia 2000r. Wprawdzie w dniu 20 września 2003 r. weszło w życie rozporządzenie MF z 29 sierpnia 2003r., to jednak w toku prowadzonego postępowania nie istnieje możliwość zmiany podstawy materialno-procesowej, gdy nowa regulacja nie jest dla sprawcy względniejsza. Poza tym nowe rozporządzenie powiela poprzednie unormowanie wprowadzając nową instytucję, która jednak w niniejszej sprawie nie miała zastosowania.

Kolejny zarzut o stronniczym prowadzeniu postępowania przez organ II instancji jest nietrafny wobec normy art. 40 kpk. Uprawnionym bowiem do orzekania kar dyscyplinarnych w oparciu o art. 64 ustawy o Służbie Celnej jest odpowiednio naczelnik urzędu celnego i dyrektor izby celnej, nie ma zatem znaczenia kto przygotuje samo rozstrzygnięcie, gdyż jest to wyłącznie czynność techniczna, natomiast to ww. organ podejmuje ostateczną decyzję o kształcie orzeczenia i wymierzonej karze dyscyplinarnej. Zarzutu dotyczące naruszenia przepisów rozporządzenia z MF z 17 kwietnia 2000r. były już przedmiotem oceny Sądu i nie podzielono argumentu o ich uchybieniu.

Odnośnie zarzutu braku doręczenia orzeczenia dyscyplinarnego obrońcy obwinionego organ odwoławczy przyznał, iż nastąpiło z jego strony wskazane uchybienie lecz zdaniem organu nie wpłynęło ono na prawa obwinionego w tym postępowaniu. Pozostałe zarzuty dotyczące naruszenia wskazanych zasad konstytucyjnych, jak również art. 69 i art. 63 ustawy o Służbie Celnej w ocenie Dyrektora Izby celnej również nie zasługują na uwzględnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Zgodnie z art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270, ze zm). Wzruszenie decyzji następuje w razie, gdy kontrola wykaże, że decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § l w zw. z art. 145 § l ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wobec powyższego rola Sądu sprowadza się do oceny, czy zastosowanie przez Dyrektora Izby Celnej wobec skarżącego kary dyscyplinarnej nie narusza obowiązującego prawa, tj. przepisów ustawy z dnia 24 lipca 1999r. Służbie Celnej. Brak jest natomiast podstaw do dokonywania oceny zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego pod względem słuszności, zasadności czy celowości działania organów dyscyplinarnych. Wskazać należy również, iż wobec przedłożenia na rozprawie dowodu z dokumentu - arkusza oceny funkcjonariusza celnego A. S., za okres l grudnia 2003r. do 30 listopada 2004r.- dokument ten nie mógł mieć wpływu na zmianę rozstrzygnięcia, gdyż nie dotyczył okresu, w którym zarzucono skarżącemu naruszenie obowiązków służbowych.

Materialnoprawną podstawą dla wydania zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego stanowił art. 32 ust. l pkt 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej (Dz.U. Nr 72, póz. 802, ze zm), natomiast szczegółowy tryb przeprowadzania postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego regulowało w momencie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 kwietnia 2000r. w sprawie trybu przeprowadzania postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych (Dz.U. Nr 36, poz. 405, ze zm).

Zgodnie z powołanym wyżej przepisem funkcjonariusz celny jest obowiązany w szczególności rzetelnie, bezstronnie, sprawnie i terminowo wykonywać powierzone zadania.

W tym miejscu wskazać należy, że służba celna ma szczególny charakter, jest służbą publiczną, powołaną dla realizacji polityki celno-fiskalnej Państwa. Z tego też powodu powołana ustawa formułuje wobec funkcjonariuszy celnych szereg wymogów niespotykanych w innych służbach państwowych. Równocześnie ustawa zapewnia funkcjonariuszom celnym daleko idącą stabilizację stosunków służbowych.

Wobec części zarzutów dotyczących nie wykonania zaleceń Sądu sformułowanych w tej sprawie w wyroku WSA w Olsztynie z dnia 14 lipca 2004r. sygn. akt 2 II SA 2603/03, którym uchylono wcześniejsze orzeczenia dyscyplinarne w tej sprawie, w ocenie Sądu nie zasługuj ą one na uwzględnienie.

W uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku zawarto wskazówki co do dalszego podstępowania dyscyplinarnego (jego uzupełnienia) poprzez zebranie dodatkowych dowodów oraz dokonanie porównań wyników pracy skarżącego z pozostałymi funkcjonariuszami zatrudnionymi w zespole postępowań w sprawach celnych. Sąd wypowiedział się również w przedmiocie braku podstawy do stawiania prowadzonemu dotychczas postępowaniu naruszeń § 3, § 6 oraz § 8 rozporządzenia MF z dnia 17 kwietnia 2000r.

Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Postanowienia tego przepisu oznaczają, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż jego zasięgiem objęte zostaje przyszłe postępowanie administracyjne w tej sprawie. Rozstrzygając sprawę w ponownym postępowaniu organ administracyjny dysponuje takimi samymi możliwościami w zakresie rozstrzygnięcia jakimi dysponował w pierwotnym postępowaniu, z ograniczeniami wynikającymi z zasady związania oceną prawną sądu. Oznacza to możliwość wydania takiego samego rozstrzygnięcia jak przed uchyleniem decyzji - patrz wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2002r. sygn. akt II SA 2465/01, niepublikowany. Przez pojecie oceny prawnej rozumie się m.in. wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpatrywaną sprawą. Ocena prawna dotyczyć może zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego - patrz wyrok NSA z 29 lipca 1999r. sygn. IV SA 1177/97, niepublikowany) - jak w niniejszej sprawie. Związanie sądu administracyjnego ocena, prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Wobec tak jednoznacznego związania tut. Sądu oceną prawną wyrażoną we wcześniejszym wyroku Sądu z dnia 14 lipca 2004r. niezasadny jest powtórzony zarzut skarżącego dotyczący naruszenia § 8 rozporządzenia MF z dnia 17 kwietnia 2000r. dotyczący dwukrotnego naruszenia 30 dniowego terminu rozpatrzenia sprawy od dnia jej wszczęcia. Do tego argumentu Sąd odniósł się w tym wyroku stwierdzając, że nie doszło do naruszenia terminów określonych w tym przepisie. Zgodnie z § 8 ust. 2 powołanego rozporządzenia maksymalny termin do przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego wynosi 6 miesięcy i termin ten nie został w niniejszej sprawie przekroczony. Wobec tego ponowne przywołanie tego samego zarzutu nie mogło odnieść skutku i zmienić oceny Sądu w składzie obecnie wyrokującym.

Treść art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zawiera także postanowienie o wiążącym charakterze "wskazań co do dalszego postępowania", jako drugiego elementu wiążącego uzasadnienia orzeczenia sądu administracyjnego. Między oceną prawną a wskazaniami co do dalszego postępowania zachodzi ścisły związek, przy czym wskazania te mają w przyszłości na celu zapobieżenie błędom stwierdzonym w trakcie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wskazania co do dalszego postępowania mogą polegać, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, na wskazaniu fragmentów dotychczasowego postępowania, które wymagają rozszerzenia lub uzupełnienia, co nie oznacza, iż wszystkie dotychczasowe czynności postępowania winny być podjęte na nowo.

Wobec wskazań Sądu zawartych w wyroku z dnia 14 lipca 2004r. organ administracyjny zobowiązany był do uzupełnienia postępowania - materiału dowodowego-co też uczynił. W wyroku tym nie zapisano, jakie konkretnie dowody winny być przeprowadzone, a jedynie jakie okoliczności i ustalenia winny być uzupełnione w celu pełnego przedstawienia organizacji pracy w Referacie Postępowań w Sprawach Celnych Urzędu Celnego.

Wbrew zarzutom skarżącego takie ustalenia zostały poczynione w oparciu o załączone do akt przedmiotowego postępowania dyscyplinarnego zestawienia ilości spraw załatwionych przez poszczególnych funkcjonariuszy na stanowisku postępowania w sprawach celnych funkcjonującego w referacie obok stanowiska gospodarczych procedur celnych, co stanowiło również wyjaśnienie organizacji funkcjonowania tej komórki. Przedstawione listy obecności stanowią dowód potwierdzający ilość dni pracy przepracowanych przez funkcjonariuszy, których wyniki porównywano z wynikami osiągniętymi przez skarżącego. Wydruki komputerowe dotyczące spraw przekazanych poszczególnym funkcjonariuszom zawierają natomiast wszelkie niezbędne dane określające datę wszczęcia poszczególnej sprawy, przewidywany termin jej zakończenia, jak również określenie kategorii każdej sprawy, co przy przedstawieniu symboli wszystkich kategorii prowadzonych przez referat spraw pozwala na pełną analizę w zakresie rodzaju i terminu załatwiania poszczególnych spraw.

W oparciu o te materiały źródłowe organy dyscyplinarne orzekające w sprawie uznały, że wyniki pracy skarżącego osiągnięte w okresie od l maja do 11 października 2002r. odbiegały na jego niekorzyść, od wyników pozostałej dwójki funkcjonariuszy zajmujących również stanowiska związane z postępowaniem w sprawach celnych.

Wbrew argumentom skarżącego organy potwierdziły, że postępowanie związane z tzw. "sprawami samochodowymi", których w początkowym okresie pracy referatu skarżący otrzymał najwięcej są sprawami skomplikowanymi lecz wyjaśniono również, iż każda sprawa wymaga określonego czasu dla jej załatwienia, co wynika z konieczności zachowania przewidzianych prawem terminów ich rozpatrzenia. Poza tym brak jest możliwości znalezienia obiektywnego czynnika dla oceny, która sprawa jest szczególnie skomplikowana dla poszczególnych funkcjonariuszy, bowiem w tym wypadku kryterium ocennym stanowiłby czynnik ludzki, nie mogący być sprowadzony do wspólnego mianownika z uwagi na różne doświadczenie i stopień pracujących funkcjonariuszy.

Przechodząc do meritum sprawy stwierdzić należy, iż nieterminowość i opieszałość w załatwieniu wskazanych spraw o "[.........]" jest bezsporna. Przyznał ją sam skarżący, jedynie inaczej oceniając przyczyny ich powstania. W jego bowiem ocenie fakt nieterminowego załatwienia wskazanych spraw tj. opieszałość w podejmowaniu czynności wszczęcia postępowania, jak również w toku ich prowadzenia był wynikiem tylko zbyt dużej ilości spraw, które otrzymał do prowadzenia na początku funkcjonowania referatu, jak również brakiem pomocy ze strony kierownika, który nie udzielał mu żadnych konkretnych wskazówek co do sposobu ich załatwienia, zmiany priorytetów w załatwianiu spraw oraz częstych kontroli kierownika referatu, które nie kończyły się jednak konkretnymi wskazówkami co do zakończenia spraw. W żadnym wypadku zaś nie był to skutek braku właściwej organizacji pracy własnej. Ocena powyższa nie może jednak mieć wpływu na fakt, iż skarżący dopuścił się stawianych mu zarzutów, natomiast towarzyszące temu okoliczności mogą być rozpatrywane w kontekście wymiaru kary na naruszenie tych obowiązków służbowych. Poza tym skarżącemu zarzucono nienależytą dbałość o przestrzeganie obowiązujących procedur oraz niedostateczną znajomość przepisów prawa w sprawie Nr "[...]" polegającą na błędach popełnionych w wydanym rozstrzygnięciu polegających na niezasadnym zarządzeniu zwrotu cła i odsetek w sytuacji istnienia niedopłaty oraz nie wyznaczeniu stronie terminu do zapoznania się z aktami sprawy, jak również postawiono zarzut lekceważącego stosunku do prowadzonych postępowań w sprawie Nr "[...]", gdzie mimo wysłania korespondencji i kilkumiesięcznej zwłoki w oczekiwaniu na odpowiedź, skarżący nie podjął żadnych działań w celu monitowania adresatów i uzyskania od nich odpowiedzi. Tym faktom nie zaprzeczył również skarżący, a jedynie odmiennie ocenił swoje postępowanie w kwestii stawianych mu zarzutów, co także nie może mieć wpływu na stwierdzenie, że nieprawidłowości te miały miejsce Odrębną sprawę stanowi natomiast próba ich usprawiedliwienia, co może mieć wypływ lecz jedynie na wymiar kary.

Wobec potwierdzenia faktu nieterminowego załatwiania spraw oraz uchybień w pozostałych wskazanych enumeratywnie postępowaniach, a więc naruszenie obowiązków służbowych powodujących odpowiedzialność dyscyplinarną nie budzi wątpliwości Sądu spełnienie przesłanek określonych w art. 32 ust. l pkt 2 ustawy o Służbie Celnej warunkujących odpowiedzialność dyscyplinarną.

Dla ukarania funkcjonariusza nie ma znaczenia okoliczność braku, jak podnosi skarżący, pomocy ze strony kierownika referatu, czy też fakt obciążenia go zbyt dużą liczbą spraw, gdyż jak wynika z akt sprawy w momencie stwierdzenia problemów z terminowym ich załatwianiem, na początku lipca 2002r. znacząco zmniejszono mu ilość otrzymywanych spraw, aby w tym czasie zostały one załatwione. Mimo dwóch miesięcy w trakcie których skarżący otrzymał jedynie 11 spraw nie zlikwidował zaległości sugerując, że to zbyt krótki okres na ich zakończenie.

Należy w tym miejscu przywołać wyrok NSA z dnia 25 marca 2002r. sygn. akt II SA 3240/01, niepublikowany, w którym stwierdzono, że "brak należytej kontroli ze strony innych osób, także zobowiązanych w danym zakresie, nie zwalnia od odpowiedzialności za prawidłowe wykonanie ciążących na funkcjonariuszu obowiązków służbowych" i pogląd ten w pełni podziela tut. Sąd. Niezależnie bowiem od odpowiedzialności kierownika referatu, na którą wskazuje skarżący, ponosi on własną odpowiedzialność za naruszenie wskazanych enumeratywnie obowiązków służbowych.

Ustosunkowując się do podniesionych zarzutów stwierdzić należy, iż faktycznie w momencie ponownego orzekania w tej sprawie przez organ I i II instancji obowiązywało już nowe rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003r. w sprawie trybu prowadzenia postępowania wyjaśniającego, dyscyplinarnego i dyscyplinarnego przyspieszonego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych (Dz. U. Nr 156, póz. 1520), które zastąpiło rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 kwietnia 2000r. w sprawie trybu przeprowadzania postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych (Dz.U. Nr 36, póz. 405, ze zm). Mimo utraty mocy obowiązującej organ I instancji w toku postępowania uzupełniającego jako podstawę prawną swoich działań nadal przywoływał rozporządzeniat MF z dnia 17 kwietnia 2000r. Wskazać jednakże należy, iż nowe rozporządzenie w zakresie prowadzenia postępowania dyscyplinarnego funkcjonariuszy zawierało identyczne zapisy, co poprzednio obowiązujące, zatem przywołanie przepisów nie obowiązującego rozporządzenia mimo, że istniało nowe identycznie regulujące wskazane procedury nie stanowi naruszenia prawa skutkującego koniecznością wyeliminowania podjętego na ich podstawie rozstrzygnięcia, skoro faktycznie podejmowane działania przez organ orzekający w sprawie miały umocowanie w istniejącym stanie prawnym. Jak podano wyżej naruszenie przepisów postępowania skutkujących koniecznością wyeliminowania rozstrzygnięcia organu orzekającego w sprawie może nastąpić jedynie wówczas, gdy takie naruszenie ma wpływ na wynik sprawy. W niniejszej zaś sprawie stwierdzone uchybienie nie ma wpływu na merytoryczne rozpatrzenie sprawy, skoro w postępowaniu dyscyplinarnym powoływano się na paragrafy nieobowiązującego rozporządzenia, których treść jest identyczna z brzmieniem nowego rozporządzenia.

Słuszny jest również zarzut dotyczący braku doręczenia przez Dyrektora Izby Celnej orzeczenia o ukaraniu z dnia "[...]"lutego 2005r. obrońcy obwinionego, który to obowiązek wynikał z ogólnych zasad Kodeksu postępowania karnego stosowanych na podstawie art. 79 ustawy o Służbie celnej w postępowaniu dyscyplinarnym w sprawach nie uregulowanych w rozdziale 12 tej ustawy. To uchybienie jednak także nie wpłynęło negatywnie na prawa strony skarżącej, skoro takie orzeczenie dyscyplinarne zostało jej doręczone i w terminie wywiedziona została skarga do sądu administracyjnego. Uchybienie to nie miało zatem wpływu na prawa strony w postępowaniu dyscyplinarnym, gdyż po jego ostatecznym zakończeniu skutecznie strona skarżąca skorzystała z kontroli sadowej.

Nie można natomiast podzielić zarzutów dotyczących naruszenia zasad bezstronności w prowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym. Jak słusznie podniósł organ odwoławczy właściwość organów celnych orzekających w sprawach dyscyplinarnych wynika z art. 64 ustawy o Służbie Celnej. Jest to właściwość wyłączna organu, wynikająca z ustawy będącej lex specialis w stosunku do K.p.k. i nie można jej rozszerzać na pracowników podległych tym organom jednostek organizacyjnych. Powołany przepis jednoznacznie wskazuje organy uprawnione do orzekania kar dyscyplinarnych, którymi jest naczelnik urzędu celnego, dyrektor izby celnej lub minister właściwy do spraw finansów publicznych w odniesieniu do podległych mu funkcjonariuszy celnych. Te tylko organy orzekają w każdej indywidualnej sprawie, przy czym swoje zadania wykonują, co jest zrozumiałe, przy pomocy aparatu organizacyjnego i ludzkiego jakim są poszczególni pracownicy odpowiednio urzędu celnego i izby celnej. Niezrozumiałe jest powoływanie się na stronniczość osób przygotowujących poszczególne rozstrzygnięcia i wskazywanie na ich chęć przypodobania się swoim zwierzchnikom, skoro to decyzja zwierzchników określiła kierunek tych postępowań, zaś po zebraniu materiału dowodowego, to zwierzchnicy uprawnieni do orzekania kar dyscyplinarnych ostatecznie przedstawili swoje stanowisko w podjętych orzeczeniach dyscyplinarnych, w zakresie stwierdzonych naruszeń obowiązków służbowych. Nadto nawet zakładając, że przepisy K.p.k. odnośnie wyłączenia sędziego - art. 40 - należało zastosować w tej sprawie, to przepis obligujący do wyłączenia od orzekania w takiej sprawie może dotyczyć jedynie organu podejmującego decyzję w tej sprawie, nie zaś podległych temu organowi pracowników.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia § 6 rozporządzenia MF z dnia 17 kwietnia 2000r. oraz § 8 rozporządzenia MF z dnia 29 sierpnia 2003r. odnośnie oddalenia wniosków dowodowych istotnych dla prowadzonego postępowania, gdyż wbrew zarzutom skarżącego okoliczności, które miały być udowodnione zawnioskowanymi przesłuchaniami świadków zostały już udowodnione stosownie do ust. 2 pkt l powołanego § 6 rozporządzenia MF z dnia 17 kwietnia 2000r. Dane osobopoznawcze skarżącego zostały bowiem przedstawione zarówno w arkuszu oceny funkcjonariusza celnego, jak i w opinii wyrażonej przez związki zawodowe, na co wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego. Wobec powyższego nie jest trafny również zarzut dotyczący naruszenia § 11 rozporządzenia MF z dnia 29 sierpnia 2003r., gdyż w wydanym orzeczeniu dyscyplinarnym enumeratywnie wskazano fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny z powodu których innym dowodom i twierdzeniom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. W szczególności wskazano również, na te okoliczności, które z uwagi na rozbieżności dokonanych ustaleń rozstrzygano na korzyść skarżącego. W uzasadnieniu znalazło się także wskazanie okoliczności, które organ wziął pod uwagę przy wymiarze kary, dlatego też zarzuty jakoby zapisy w tym zakresie były gołosłownymi nie znajdują potwierdzenia. Organ uwzględnił bowiem tę okoliczność, iż naruszenie obowiązków służbowych nastąpiło w momencie trudnych warunków pracy w jakich skarżący musiał je wykonywać na początku utworzenia nowej komórki organizacyjnej, jak również fakt dotychczasowej nienagannej służby.

Sąd nie mógł uwzględnić zarzutu naruszenia art. 69 ustawy o Służbie Celnej, zgodnie z którym orzeczenie wydaje się po wysłuchaniu rzecznika dyscyplinarnego i obwinionego oraz jego obrońcy, jeżeli został ustanowiony, a także po rozpatrzeniu innych dowodów mających znaczenie w sprawie. W prowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym nie doszło do naruszenia tej normy prawa. Jak wynika z akt sprawy przed wydaniem orzeczenia dyscyplinarnego przez organ I instancji poinformował obwinionego, jego obrońcę oraz rzecznika dyscyplinarnego o zakończeniu postępowania, zapoznał ich z materiałami postępowania, jak również pouczył o możliwości złożenia kolejnych wniosków dowodowych. Zarówno obwiniony, jego obrońca, jak również rzecznik dyscyplinarny nie skorzystali z tej możliwości, zatem obecnie nie może skarżący skutecznie podnosić, że organ nie wysłuchał go przed wydaniem orzeczenia. Natomiast żaden z przepisów obejmujących postępowanie odwoławcze nie obliguje organu II instancji do wysłuchania obwinionego oraz jego obrońcy przed wydaniem orzeczenia przed tym organem. Gdyby przyjąć zasadność argumentacji skarżącego, to należałoby uznać, że w postępowaniu odwoławczym organ byłby również zobowiązany do przeprowadzenia ponownie postępowania dowodowego i nie mógłby rozpoznać sprawy na podstawie ustalonego w postępowaniu dyscyplinarnym stanu faktycznego, co pozostawałoby w sprzeczności z zasadami ekonomiki postępowania - patrz wyrok WSA w Bydgoszczy sygn. akt II SA/Bd, niepublikowany, w którym sformułowano tezę, iż usytuowanie art. 69 ustawy o Służbie Celnej w przepisach normujących postępowanie dyscyplinarne przed organem I instancji przemawia za uznaniem, że obowiązek ten nie dotyczy postępowania odwoławczego.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego niekonstytucyjności art. 63 ustawy o Służbie Celnej należy przede wszystkim zwrócić uwagę, iż postępowanie dyscyplinarne funkcjonariuszy nie ma nic wspólnego z odpowiedzialnością karną przewidzianą przepisami Kodeksu karnego. Odpowiedzialności karnej podlega bowiem każdy, kto dopuści się, stosownie do art. 42 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 78, póz. 493), czynu zabronionego pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia, natomiast przedmiotem odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariusza celnego jest delikt naruszenia obowiązków służbowych, co nie musi stanowić czynu zabronionego. I taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, gdzie naruszenie obowiązków służbowych polegających na nieterminowym załatwianiu spraw nie stanowi wcale czynu zabronionego penalizowanego również Kodeksem karnym. Skoro zatem postępowanie dyscyplinarne dotyczy deliktów służbowych, a nie czynów zabronionych, to ustawodawca nie był zobowiązany powołanym wyżej przepisem Konstytucji RP do określenia każdego deliktu służbowego i przypisania mu konkretnej kary.

Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonym orzeczeniu także naruszenia zasady określonej w art. 45 i art. 32 Konstytucji RP stanowiącej o uprawnieniu do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki oraz głoszącej równość wobec prawa. W toczącym się postępowaniu organy orzekające w sprawie dotrzymywały bowiem terminów przewidzianych przepisami prawa, przy czym zarówno pierwotnie jak i obecnie organy obu instancji wydały orzeczenia dyscyplinarne z zachowaniem terminów przewidzianych prawem. Okoliczność ustanowienia przez skarżącego obrońcy, który z uwagi na okoliczności od niego niezależne nie mógł uczestniczyć w zaplanowanych czynnościach, które z tego powodu były przesuwane nie może być obecnie traktowana jako nadmierne wydłużanie czasu prowadzonego postępowania dyscyplinarnego. Także takiej okoliczności nie może stanowić rozpatrywanie sprawy przed sądami administracyjnymi.

Materiał dowodowy zebrany w sprawie jest wyjątkowo obszerny i nie można przyjąć, że jest niepełny i tendencyjny. Brak jest przede wszystkim dowodów, by ograniczano prawa skarżącego, zaś polemizując z ustaleniami dowodowymi skarżący zmierza do wykazania, że nie był przygotowany należycie do podjęcia nowych obowiązków w powstałym referacie, jak również że nie mógł liczyć na pomoc ze strony bezpośredniego przełożonego. Nic nie zwalniało go jednak od rzetelnego wykonywania powierzonych zadań, które przyjął na siebie przechodząc do nowej komórki jako najbardziej doświadczony funkcjonariusz. Przepisy K.p.k nie regulują podstaw, na których organ ma oprzeć ocenę dowodów. Przyjmuje się, że powinien się kierować wiedzą oraz zasadami doświadczenia życiowego. Organ orzekający w sprawie w sposób rzeczowy uzasadnił swoje stanowisko, podając powody, dla których dał wiarę jednym dowodom, a odmówił wiarygodności innym.

Jak wskazano wyżej brak należytej kontroli ze strony innych osób, także zobowiązanych w tym zakresie, nie zwalniał skarżącego od odpowiedzialności za prawidłowe wykonanie ciążących na nim obowiązków służbowych. Bez znaczenia, jest także eksponowanie w toku postępowania okoliczności niewszczynania postępowania dyscyplinarnego wobec innych pracowników winnych podobnych zaniedbań, gdyż przedmiotem zainteresowania Sądu jest indywidualna sprawa skarżącego. Naruszenie obowiązków służbowych przez innych funkcjonariuszy celnych nie ma wpływu na sądową kontrolę zgodności z prawem orzeczenia dyscyplinarnego wydanego wobec skarżącego. Także stwierdzone uchybienia proceduralne nie miały wpływu na wynik tej sprawy.

Wobec tego działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270, ze zm) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.