Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 124/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2013-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 92a ust. 1, art. 74 ust. 1 i 2, art. 89 ust. 1, art. 18 ust. 1 pkt 1f, art. 89 ust. 2, art. 89a ust. 3 i 4,
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 76 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1c, art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 marca 2013r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach na rzecz D. K. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpatrzeniu odwołania D. K. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Marszałka Województwa Ś. z [...]r. orzekającą o nałożeniu na ww. kary pieniężnej w kwocie 3000 zł za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu.

W uzasadnieniu SKO podało, że w decyzji pierwszoinstancyjnej wydanej na podstawie art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym wskazane zostało, iż 18 maja 2012 r. w godzinach od 6.45 do 8.15 dokonano kontroli zgodności wykonywanych usług w krajowym transporcie drogowym osób

z zezwoleniem nr [...] posiadanym przez D. K. na linii komunikacyjnej [...]. W wyniku kontroli kursu z godziny 8.02 z miejscowości K. do S. stwierdzono, że o ww. godzinie kurs winien rozpocząć się w K. przy ul. [...], rozpoczął się natomiast o godz. 8.17 przy ul. [...]. W związku z tym organ stwierdził wykonywanie transportu drogowego osób

z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu, tj. z naruszeniem art. 18 ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący wniósł o jej uchylenie

i umorzenie postępowania wskazując, iż kurs, o którym mowa wyżej, został wykonany prawidłowo – na ul. [...] nie było pasażerów, którzy wsiedli dopiero na przystanku przy ul. [...]. Potwierdza to zestawienie sprzedaży biletów. Wskazał, że kurs rozpoczął się prawidłowo z przystanku początkowego, na dowód czego załączył oświadczenie kierowcy wykonującego ten kurs.

Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Kolegium zauważyło, iż organ

I instancji błędnie powołał przepisy stanowiące podstawę nałożenia kary pieniężnej, jednak jej wysokość została określona w sposób prawidłowy.

Odnosząc się do zarzutów odwołania SKO podniosło, że nie było możliwe zachowanie warunków procedury kontroli zarówno w zakresie wylegitymowania się kontrolujących jak i podpisania protokołu przez kontrolowanego albowiem zasady przeprowadzania kontroli odnoszą się do tej przeprowadzanej w obecności kontrolowanego i nie znajdują zastosowania wprost w sytuacji jaka zachodzi

w niniejszej sprawie tj. gdy kurs nie został wykonany, a kontrola odbywa się bez udziału kontrolowanego. W takim przypadku decyzja nakładająca na przedsiębiorcę karę pieniężną za naruszenie warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu winna znajdować oparcie w dowodach zgromadzonych w toku postępowania.

Kolegium podniosło, że skarżący przedstawił dowody poświadczające, iż kurs faktycznie został wykonany. Wynika to z oświadczenia kierowcy, że wykonał on kurs zgodnie z posiadanym zezwoleniem i rozkładem jazdy z przystanku początkowego na ul. [...]. Ponadto z zestawienia sprzedaży biletów z 18 maja 2012 r. wynika, że kurs ten faktycznie się odbył, jednak pierwsi pasażerowie wsiedli dopiero na trzecim przystanku przy ul. [...]. Tymczasem z ustaleń organu I instancji, w tym protokołu kontroli wynika, że o godzinie 8.02 na przystanku początkowym przy ul. [...] kurs się nie rozpoczął. Ponadto przedstawione przez stronę wydruki zestawienia sprzedaży biletów z 18 maja, 15-17 maja i 21-23 maja 2012 r. wskazują, zdaniem organu, iż w żadnym z tych dni na wskazanym przystanku początkowym nie wsiadał żaden pasażer, co jest okolicznością mało prawdopodobną i daje podstawę do przyjęcia, że D. K. wykonał kurs z pominięciem przystanku początkowego.

Reasumując SKO stwierdziło, że kontrolowany kurs został wykonany

z naruszeniem ustalonej trasy przejazdu co znalazło potwierdzenie w zgromadzonym

w sprawie materiale dowodowym. Zdaniem organu samo oświadczenie kierowcy nie poparte żadnymi odmiennymi dowodami nie stanowi wiarygodnego dowodu i jest niewystarczające do uznania, iż kurs został wykonany prawidłowo.

Skargę na decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Kielcach złożył D. K. wnosząc o uchylenie jej w całości i zasądzenie kosztów postępowania.

W ocenie skarżącego Kolegium naruszyło art. 107 § 3 kpa uznając, że samo oświadczenie kierowcy nie stanowi wiarygodnego dowodu i jest niewystarczające do uznania, iż kurs został wykonany prawidłowo. Jego zdaniem organ nie sprecyzował co może być odmiennym dowodem w przypadku, gdy kurs wykonywany jest bez pasażerów. Wskazał, że zebranie dowodów leży po stronie osób kontrolujących, czego jednak nie uczynili i co umknęło uwadze organu.

D. K. zakwestionował również stwierdzenie Kolegium, iż okolicznością mało prawdopodobną jest, że w przeciągu czterech dni na przystanku początkowym nie wsiadł żaden pasażer. W jego ocenie jest to jedynie przypuszczenie

i nie może stanowić dowodu w sprawie.

Skarżący wskazał na załączone do skargi drugie oświadczenie kierowcy zawierające stwierdzenie, że o godzinie 8.02 zgodnie z rozkładem jazdy odjechał bez pasażerów z przystanku przy ul. Wojska Polskiego w K. i pojechał na ul. [...]. Ponieważ i tam nie było pasażerów – skierował się na przystanek przy ul. [...] gdzie do "busa" wsiadło czterech pasażerów.

Wyjaśnił też, iż w sytuacji gdy na pierwszym przystanku nie ma pasażerów nie ma nic szczególnego, albowiem usługi konkurencyjne dla wykonywanych przez niego świadczy kilkunastu przewoźników. Kontrolowany kurs odbywał się w godzinach porannego szczytu, kiedy pasażerowie podążają do pracy lub szkoły i kiedy liczba kursów wykonywanych przez innych przewoźników jest bardzo duża, w związku z czym często zdarza się brak pasażerów na przystanku. Ponadto godziny odjazdów

z przystanków początkowych pokrywają się ze sobą tak, że "puste" kursy nie są rzadkością, a niektórzy przewoźnicy nie stosują się do posiadanych rozkładów jazdy lecz

w celu zabrania jak największej liczby pasażerów jadą wcześniej bądź celowo opóźniają swój odjazd tak aby wykonać kurs tuż przed innym przewoźnikiem odjeżdżającym zgodnie z posiadanym zezwoleniem. W ocenie skarżącego zaniechanie wyjaśnienia

ww. okoliczności stanowi naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa.

Skarżący zakwestionował również ustalenia faktyczne tj. czynności przeprowadzone w trakcie kontroli we wskazanych godzinach i możliwość ich dokonania

w krótkim czasie. Jego wątpliwości budzi również to, że w protokole nie ma wpisanego numeru rejestracyjnego kontrolowanego pojazdu, jego typu ani marki, danych personalnych kierowcy, a sam protokół nie został podpisany przez kierowcę.

Zdaniem D. K. SKO nie dostrzegło naruszenia przez kontrolujących art. 74 i 89b ustawy o transporcie drogowym. Wskazał, że zgodnie

z tymi przepisami protokół kontroli musi być podpisany przez kontrolujących

i kontrolowanego, a w przypadku odmowy podpisania przez kontrolowanego fakt ten jest odnotowywany w protokole wraz z przyczyną odmowy. W protokole sporządzonym

w niniejszej sprawie nie ma ani podpisu kontrolowanego kierowcy, właściciela firmy bądź innej osoby przez niego upoważnionej, ani też adnotacji dlaczego brak jest takiego podpisu. Naruszenie art. 89b polegało, w ocenie skarżącego, na tym, że czynności nie zostały przeprowadzone w obecności skarżącego ani innej osoby przez niego uprawnionej. Nikt też nie został zapoznany z prawami i obowiązkami wynikającymi

z kontroli. Kontrolujący nie okazali kierowcy legitymacji służbowej ani upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, w związku z czym, zdaniem skarżącego, ta nie została rozpoczęta ani przeprowadzona, a sporządzony protokół nie ma mocy prawnej i nie może stanowić dowodu w sprawie.

D. K. nie zgodził się też z oceną Kolegium, że czynności kontrolne można przeprowadzić bez udziału kontrolowanego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, materialno-prawną podstawą rozstrzygnięcia był art. 92a ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz.U.2012.1265), zwanej dalej ustawą, w zw. z zał. nr 3 Lp.2.2.3.

w brzmieniu obowiązującym na datę wydania tej decyzji. Przepis ten stanowi, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem

z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 10.000 zł. Wykaz tych naruszeń lub warunków oraz wysokości kar za poszczególne naruszenia określone zostały w załączniku nr 3 do ustawy (art. 92a ust.6) , który pod poz. 2.2.3. przewiduje karę pieniężną w kwocie 3000zł za naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu regularnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzeniu zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków.

Zastosowanie zacytowanego wyżej przepisu w niniejszej sprawie organ poprzedził ustaleniem, że wykonując w dniu 18.05.2012r. kurs na trasie K. – S. skarżący D. K. wykonał usługę w transporcie drogowym osób

z pominięciem przystanku początkowego w K. przy ul. [...], skąd zgodnie z rozkładem jazdy winien odjechać o godz. 8.02. Oba orzekające w sprawie organy dokonały ustaleń w sprawie w oparciu o protokół kontroli przeprowadzonej 18.05.2012r. przez dwóch pracowników Urzędu Marszałkowskiego w K. Ponadto organ II instancji wsparł dodatkowo swoje rozstrzygnięcie przedstawionymi przez stronę wydrukami zestawienia sprzedaży biletów z 18.05.2012r. oraz z dni poprzedzających

i następujących po kontroli tj. 15 – 17.05.2012r. i 21 – 23.05.2012r. "wskazującymi, że

w żadnym z tych dni na wskazanym przystanku początkowym nie wsiadał żaden pasażer, co jest okolicznością małoprawdopodobną", potwierdzającą przyjęcie, że skarżący wykonał przedmiotowy kurs z pominięciem przystanku początkowego.

Jak wynika ze znajdującego się w aktach protokołu kontroli Nr [...] czynności kontrolne przeprowadzone 18 maja 2012r. polegały na obserwacji, w wyniku której stwierdzono, iż "o godz. 8.02 nie został wykonany kurs relacji K. - S., który zgodnie z zezwoleniem nr [...] i rozkładem jazdy winien rozpocząć się o godz. 8.02 w miejscowości K. ul. [...]". Protokół podpisany został jedynie przez dwóch pracowników Urzędu Marszałkowskiego w K., a jako podstawę przeprowadzenia kontroli podano art. 74 ust.1 i art. 89 ust.1 ustawy.

Pierwszy z powołanych przepisów zamieszczony został w rozdziale 9 – Inspekcja Transportu Drogowego i zawiera 4 jednostki redakcyjne. Zgodnie z nim:

1. Z przeprowadzonych czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół kontroli.

2. Protokół podpisują inspektor i kontrolowany. Odmowę podpisania protokołu przez kontrolowanego kontrolujący odnotowuje w protokole kontroli i podaje jej przyczynę.

3. Oryginał protokołu kontroli zatrzymuje kontrolujący, a kopię doręcza się kontrolowanemu kierowcy, przedsiębiorcy lub podmiotowi wykonującemu przewóz drogowy.

4. Do protokołu kontroli kontrolowany może wnieść zastrzeżenia.

Drugi z powołanych w protokole kontroli przepisów znajduje się natomiast

w rozdziale 10 ustawy zatytułowanym "Nadzór i kontrola" i zawiera 5 jednostek redakcyjnych dotyczących:

- wskazania osób uprawnionych do dokonywania kontroli dokumentów, o jakich mowa

w art. 87, oraz warunków w nim określonych (ust.1), przy czym w pkt 7 ustawodawca wymienił upoważnionych pracowników właściwego organu, o którym mowa w art. 18 ust.1 – w odniesieniu do przewozów regularnych i specjalnych, czyli organu wydającego zezwolenie na wykonywanie tych przewozów,

- wyjątków od zasady określonej w ust.1 (ust.2),

- kontroli drogowych (ust.3),

- zaopatrzenia osób uprawnionych do kontroli zapisów urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy w pracy

i czas odpoczynku (ust.4),

- delegacji ustawowej dla ministra właściwego do spraw transportu do wydania rozporządzenia wykonawczego (ust.5).

Ponieważ w niniejszej sprawie zezwolenie na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym dla D. K. wydał Marszałek Województwa Ś. (art. 18 ust.1 pkt 1f), upoważnieni pracownicy tego właśnie organu uprawnieni są do przeprowadzenia kontroli, o jakiej mowa w art. 89 ustawy. Z akt sprawy wynika przy tym, że oba organy potraktowały czynności polegające na obserwacji, przeprowadzone w dniu 18 maja 2012r. przez dwóch pracowników Urzędu Marszałkowskiego w K., jako kontrolę w rozumieniu powyższego przepisu.

Takie założenie jest jednak błędne z następujących przyczyn.

Stosownie do art. 89 ust.1 pkt 7 w zw. z art. 89 ust.2 upoważnieni pracownicy organu, który wydał zezwolenie na wykonywanie przewozów regularnych i regularnych specjalnych, uprawnieni są do kontroli dokumentów, o których mowa w art. 87, oraz warunków w nich określonych, za wyjątkiem jednak kontroli zapisów urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców. Jednocześnie art. 89a ust.4 stanowi, że pracownicy ci mogą dokonywać kontroli ww. dokumentów na warunkach i w trybie określonych w ustawie, a więc na zasadach zawartych w rozdziale 10, gdyż przepisy rozdziału 9 dotyczą Inspekcji Transportu Drogowego i kontroli dokonywanych przez inspektorów tej służby. Stosownie zaś do art. 89b ust.1, 2 i 3 rozpoczęcie kontroli przez uprawnionych, o których mowa w art. 89a ust.3 i 4 (a więc także przez pracowników organu, który wydał zezwolenie na wykonywanie przewozów regularnych i regularnych specjalnych), następuje po okazaniu legitymacji służbowej, oraz doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli. Ponadto kontrolujący ma obowiązek zapoznać kontrolowanego z jego prawami i obowiązkami wynikającymi z ustawy,

a czynności kontrolne wykonuje w obecności kontrolowanego albo osoby przez niego upoważnionej.

Sporządzony w sprawie protokół kontroli odpowiada wzorowi, jaki prawodawca zamieścił w załączniku Nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2 września 2009r. w sprawie kontroli przewozu drogowego (Dz.U.2009.145.1184), wydanego

w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 98 ust. 5 pkt 2-4 ustawy. Jak wynika

z § 3 ust.1 pkt 1 tego rozporządzenia, z przeprowadzonych czynności kontrolnych kontrolujący sporządza protokół kontroli, w przypadku kontroli drogowej – według wzoru określonego w załączniku nr 1 do rozporządzenia.

Zgodnie z przepisami zawartymi zarówno w rozdziale 9 jak i 10 ustawy, wszelkie kontrole przeprowadzone czy to przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego czy przez osoby uprawnione wymienione w art. 89 ust.1, odbywają się zawsze w obecności kontrolowanego, po okazaniu legitymacji służbowej bądź stosownego upoważnienia (art. 55 ust.1 pkt 1a i 1b, art. 70 ust.1, 1a oraz ust.4. art. 85 ust.1 i 3), a wyrazem obecności osoby kontrolowanej przy przeprowadzaniu kontroli jest protokół, podpisywany zarówno przez kontrolujących jak i kontrolowanego. Odmowę podpisania protokołu przez kontrolowanego kontrolujący odnotowuje w protokole podając jej przyczynę (art. 74 ust.1 i 2). Podpisy kontrolowanego w protokole kontroli przewidują także wzory określone

w załącznikach Nr 1 i 2 do rozporządzenia z 2 września 2009r. w sprawie kontroli przewozu drogowego, dotyczące kontroli przeprowadzanych przez osoby wymienione

w art. 89 ust.1.

Tak więc podstawowym i zasadniczym elementem kontroli przeprowadzanej

w trybie i na zasadach określonych w ustawie jest obecność kontrolowanego podczas czynności kontrolnych. Tylko taka kontrola może stanowić podstawę do sporządzenia protokołu, o jakim mowa w art. 74 ust.1 i 2 ustawy oraz w § 3 ust.1 rozporządzenia

z 2 września 2009r.

Przeprowadzenie kontroli na warunkach i w trybie określonych w ustawie jest niezwykle istotnym elementem nadzoru nad prawidłowym wykonywaniem działalności

w zakresie transportu i przewozu drogowego w rozumieniu art. 1 ustawy. Protokołowi sporządzonemu z czynności kontrolnych prawodawca nadał bowiem szczególne znaczenie dowodowe określone w art. 75 (w przypadku kontroli przeprowadzonej przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego) oraz w art. 90 ustawy.

Zgodnie z art. 75 wyniki kontroli wykorzystywane są do formułowania wniosków

o wszczęcie postępowania:

1) administracyjnego o cofnięcie uprawnień przewozowych przedsiębiorcy, określonych przepisami ustawy;

2) karnego lub karno-skarbowego;

3) w sprawach o wykroczenia;

4) przez organy Państwowej Inspekcji Pracy;

5) przewidzianego w umowach międzynarodowych w stosunku do przedsiębiorców zagranicznych.

Stosownie zaś do art. 90 w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzającej uchybienia organ udzielający koncesji lub zezwolenia:

1) wzywa przedsiębiorcę do usunięcia stwierdzonych uchybień w wyznaczonym terminie;

2) cofa licencję lub zezwolenie, z zachowaniem warunków, o których mowa w art. 15

i art. 24 ust. 4-6.

Zgodnie zaś z § 4 ust.1 rozporządzenia z 2 września 2009r. stwierdzone

w toku kontroli naruszenia uzasadniające nałożenie kary pieniężnej kontrolujący zamieszcza w protokole kontroli, który stanowi podstawę do wydania decyzji administracyjnej o nałożeniu kary pieniężnej.

Z powyższych przepisów wynika zatem, że protokół z kontroli przeprowadzonej na warunkach i w trybie określonych w ustawie korzysta z uprzywilejowanej

i kwalifikowanej mocy dowodowej. Aby jednak tak określoną wartość dowodową mógł nadać mu właściwy organ, kontrola musi być przeprowadzona w sposób, o jakim mowa

w zacytowanych już wyżej przepisach ustawy, a więc przede wszystkim w obecności kontrolowanego, któremu doręcza się kopię sporządzonego protokołu, do którego może on wnieść zastrzeżenia (art. 74 ust.3 i 4 ustawy). Nie przez przypadek obecność kontrolowanego w trakcie czynności kontrolnych stanowi niezbędny warunek tak określonej przez ustawodawcę mocy dowodowej protokołu z przeprowadzonej kontroli, bo przede wszystkim poświadcza sam fakt, że kontrola się odbyła oraz, że przeprowadziły ją uprawnione do tego osoby posiadające specjalne kwalifikacje. Dla oceny zaistnienia naruszenia ma także znaczenie zachowanie kontrolowanego w trakcie czynności kontrolnych, a więc składane wówczas "na gorąco" wyjaśnienia czy też wniesione zastrzeżenia, które utrwalane są w tym właśnie protokole. Kontrola przeprowadzona w obecności kontrolowanego zapewnia ponadto zachowanie podstawowych standardów proceduralnych w zakresie poszanowania prawa strony do wypowiedzenia się na temat okoliczności wpływających w sposób istotny na jej sytuację prawną, tym bardziej, że wyniki kontroli są podstawowym źródłem dowodowym,

w oparciu o które organ czyni ustalenia co do naruszenia przez kontrolowany podmiot obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Dlatego w zdecydowanej większości przypadków protokół z kontroli przeprowadzonej w zgodzie z przepisami ustawy wyczerpuje w zasadzie konieczność przeprowadzenia przez organ innych dowodów,

w szczególności na okoliczność samego faktu odbycia kontroli oraz jej przebiegu.

Nie ulega wątpliwości, że w stanie faktycznym sprawy nie mamy do czynienia

z kontrolą w wyżej przedstawionym znaczeniu. Jak wynika bowiem z akt sprawy, czynności pracowników Urzędu Marszałkowskiego w K. polegały na obserwacji miejsca, w którym znajduje się zgodnie z rozkładem jazdy przystanek początkowy kursu wykonywanego przez pojazd należący do skarżącego. W trakcie tych czynności nie był obecny kontrolowany, z tego też względu sporządzony protokół nie zawiera jego podpisu. Wprawdzie protokół sporządzony został wedle wzoru określonego w załączniku Nr 1 do rozporządzenia z 2 września 2009r. (dotyczącego kontroli drogowej), jednak za taki uznany być nie może – ze wskazanych wyżej przyczyn. Tym samym nie może korzystać z kwalifikowanej mocy dowodowej, o jakiej mowa w § 4 ust.1 tego rozporządzenia.

Nie oznacza to oczywiście, że właściwy organ nie może wykorzystać tego rodzaju dowodu w postępowaniu administracyjnym mającym na celu sprawdzenie, czy podmiot wykonujący przewóz drogowy realizuje warunki udzielonego mu zezwolenia. Wyniki obserwacji przeprowadzonej przez pracowników organu – w tym przypadku Urzędu Marszałkowskiego w K. – bez względu na to, w jakiej formie zostały utrwalone, stanowią oświadczenie ich wiedzy, oceniane i poddane analizie w świetle całego zgromadzonego materiału dowodowego, wedle zasad określonych w art. 7, 77 § 1 oraz 80 kpa.

W sprawie niniejszej oświadczenie to było od samego początku kwestionowane przez stronę, która do odwołania dołączyła pisemne oświadczenie kierowcy W. R. datowane na 27 lipca 2012r. Skarżący podważał zarówno sam fakt przeprowadzenia kontroli jak i sformułowany w protokole wniosek, na podstawie którego organ ustalił, że przedsiębiorca nie zrealizował kursu z godz. 8.02.

Tymczasem organ I instancji wydając decyzję o nałożeniu kary pieniężnej

w ogóle do twierdzeń strony się nie odniósł dokonując ustaleń wyłącznie w oparciu

o protokół z przeprowadzonej kontroli. Z kolei organ odwoławczy zauważył wprawdzie

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w sytuacji, jaka miała miejsce w sprawie "decyzja nakładająca na przedsiębiorcę karę pieniężną za naruszenie warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu winna znajdować oparcie w dowodach zgromadzonych w toku postępowania poprzedzającego jej podjęcie", jednak z dalszych wywodów wynika, że znajdujący się w aktach sprawy protokół z przeprowadzonej obserwacji organ potraktował na równi z protokołem kontroli drogowej, o jakim mowa w ustawie i w rozporządzeniu, a przytaczając treść art. 76 § 1 kpa przyznał mu moc dokumentu urzędowego. Rzecz jednak w tym, że moc dokumentu urzędowego mają jedynie takie dokumenty, które – zgodnie z powołanym wyżej przepisem – sporządzone zostały w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania. Znajdujący się w aktach dokument nie spełnia jednak tego warunku, gdyż – jak zostało już wyjaśnione – nie stanowi protokołu

z kontroli przeprowadzonej w trybie i na zasadach określonych w ustawie.

Organ II instancji zauważył wprawdzie sporny charakter sprawy i opisał dowody jakie przedstawił przedsiębiorca kwestionując twierdzenie, że kurs z godz. 8.02 w dniu 18 maja 2012r. się nie odbył, jednak zasadnicze znaczenie dowodowe nadał protokołowi z kontroli oraz wydrukom zestawienia sprzedaży biletów, z których wynika jedynie tyle, że na początkowym przystanku przy ul. [...] w K. nie wsiadł do pojazdu żaden pasażer (co jest okolicznością nie kwestionowaną przez skarżącego).

W tej sytuacji, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzenie, że "samo oświadczenie kierowcy kontrolowanego kursu, nie poparte żadnymi odmiennymi dowodami, nie stanowi wiarygodnego dowodu i jest niewystarczające do uznania,

iż kontrolowany kurs został wykonany prawidłowo", nie może zostać ocenione jako spełniające wymogi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego,

o jakim mowa w art. 77 § 1 kpa.

Poczynione przez oba organy błędne założenie, że w sprawie miała miejsce kontrola w rozumieniu przepisów ustawy oraz rozporządzenia z 2 września 2009r. miało ten skutek, że faktycznie zaniechano przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego

z naruszeniem art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 kpa. Nie przesłuchano pracowników Urzędu Marszałkowskiego w K. dokonujących obserwacji w dniu 18 maja 2012r., ani też kierowcy, którego pisemne oświadczenie znajduje się w aktach, które to czynności procesowe czyniłyby z pewnością zadość obowiązkom nałożonym na organy administracji publicznej przez wskazane wyżej przepisy, zwłaszcza przy przyjęciu, że zarówno znajdujący się w aktach "protokół kontroli" jak i pisemne oświadczenie kierowcy, stanowią równorzędne środki dowodowe, podlegające weryfikacji i ocenie. Przeprowadzenie tego rodzaju dowodów o charakterze osobowym było w stanie sprawy niewątpliwie wskazane, tym bardziej, że istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, w tym sam fakt obserwacji (kontroli) był między stronami sporny.

Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji uznając, że oba organy naruszyły prawo procesowe, tj. wskazane już wyżej przepisy kpa, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a.).

Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku oparto o art. 152 p.p.s.a., zaś w pkt III – o art. 200 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się uiszczony wpis od skargi w kwocie 120 zł.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ przeprowadzi postępowanie dowodowe mając na względzie przedstawione w uzasadnieniu niniejszego wyroku uwagi, a następnie dokona oceny wszystkich zgromadzonych dowodów i wynik tej oceny przedstawi w motywach podjętej decyzji zgodnie z art. 107 § 3 kpa.