Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 963/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1 art. 4 ust. 1 pkt 2; art. 13 ust. 1; art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 2058
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity
article: art. 149 par. 1,2
journal: Dz.U. 2015 poz 658
law: Ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
article: art. 1 ust. 2; art. 3 ust. 1; art. 39 ust. 3
journal: Dz.U. 2015 poz 615
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędziowie WSA Danuta Kania (spr.) Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi A. P. na bezczynność Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w W. do rozpoznania wniosku skarżącego A. P. z dnia [...] sierpnia 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdza, że bezczynność Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w W. na rzecz skarżącego A. P. kwotę 257 zł (słownie: dwieście pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...] sierpnia 2015 r. A. P. wystąpił drogą elektroniczną do Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w W. o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie kserokopii lub skanów (w formacie pdf) albo plików edytorskich (doc/docx/rtf) orzeczeń dyscyplinarnych wydanych przez Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w W. w roku 2012.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. Prezes Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w W. poinformował wnioskodawcę, iż wnioskowane dokumenty i dane nie stanowią informacji publicznej. Pismo to zostało doręczone wnioskodawcy w dniu 14 września 2015 r.

Pismem z dnia 15 września 2015 r. A. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w W. w zakresie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia [...] sierpnia 2015 r.

Skarżący wniósł o zobowiązanie Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w W. do załatwienia wniosku oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi wskazał, iż stanowisko organu zawarte w piśmie z dnia [...] sierpnia 2015 r. jest niezgodne z prawem. Orzeczenia dyscyplinarne wydawane przez organy dyscyplinarne utworzone na podstawie ustawy są dokumentami utrwalającymi działanie tych organów oraz osób pełniących funkcje publiczne. Osoby orzekające w organach dyscyplinarnych są funkcjonariuszami publicznymi (art. 115 § 13 pkt 3 in fine ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny - Dz. U. Nr 88, poz. 53 ze zm.). Natomiast Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej jest organem władzy publicznej w znaczeniu funkcjonalnym.

Z tych względów wniosek o udostępnienie informacji publicznej wymaga załatwienia w sposób prawem przewidziany, tj. poprzez dokonanie czynności materialno-technicznej albo wydanie stosownej decyzji. Zaniechanie realizacji wniosku stwarza po stronie organu stan bezczynności.

W odpowiedzi na skargę Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w W. wniósł o oddalenie skargi.

Organ powołał art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wskazując, iż w określonym konstytucyjnie zakresie obowiązek udostępnienia informacji publicznej spoczywa na organach samorządu zawodowego, o ile spełniają łącznie przesłanki określone w art. 61 ust. 1 zdanie 2, tj. wykonują zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.

Podał, iż żądane przez skarżącego informacje nie stanowią informacji publicznej, bowiem Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w W. wykonuje wprawdzie zadania władzy publicznej, lecz nie gospodaruje mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w tym przy wykonywaniu zadań władzy publicznej.

Sądownictwo dyscyplinarne adwokatury jest zadaniem własnym samorządu adwokackiego. Taki charakter sądownictwa dyscyplinarnego ustawodawca określił w art. 3 ust. 1 pkt 3 i 5 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2015 r., poz. 615 ze zm.), które to przepisy definiują zadania własne samorządu adwokackiego. Przy realizacji ww. zadań nie dochodzi do gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Wobec braku spełnienia tej przesłanki, która musi łącznie współistnieć z drugą przesłanką, w świetle art. 61 ust. 1 Konstytucji RP Sąd Dyscyplinarny nie jest obowiązany do udostępnienia informacji żądanych przez skarżącego, bowiem nie mają one charakteru informacji publicznej. W tej sytuacji Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w W. zasadnie poinformował skarżącego na piśmie, że wnioskowane dokumenty i dane nie stanowią informacji publicznej. Konsekwencją powyższego jest brak przypisania organowi stanu bezczynności, co jednocześnie czyni skargę bezzasadną i podlegającą oddaleniu.

Na marginesie organ wskazał, iż ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.), dalej: u.d.i.p.", nie może być interpretowana w taki sposób, aby dochodziło do rozszerzenia zakresu podmiotowego jej stosowania. Krąg podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej zakreśla art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. Ustawodawca zdecydował się na ustalenie zakresu podmiotowego na poziomie regulacji konstytucyjnej, a nie ustawowej. W takiej sytuacji, zważywszy na hierarchię aktów prawnych i silne konstytucyjne określenie podmiotów obowiązanych, ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może wykraczać poza upoważnienie zawarte w Konstytucji.

Organ zauważył, iż przepis art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p., nakładający na organy samorządu zawodowego obowiązek udostępnienia informacji publicznej, pozostaje w sprzeczności z treścią art. 61 ust. 1 zdanie 2 Konstytucji RP. Stwierdził, iż analogicznie należy ocenić hipotezę art. 1 ust. 1 u.d.i.p. W tej sytuacji, w ocenie organu, ww. przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, jako sprzeczne z normą konstytucyjną, nie powinny być stosowane (art. 8 Konstytucji RP), względnie o ich konstytucyjności powinien wypowiedzieć się Trybunał Konstytucyjny, w postępowaniu zainicjowanym w trybie art. 193 Konstytucji RP.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4, tj. w sprawach skarg na decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Istotną kwestią z punktu widzenia skargi na bezczynność jest istnienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec przedstawionego żądania strony. Powyższe determinuje zakres kontroli Sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do badania, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. Stosownie bowiem do art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Na zasadzie art. 119 pkt 4 oraz art. 120 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w W. w zakresie realizacji wniosku A. P. z dnia [...] sierpnia 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej obejmującej kserokopie (skany) orzeczeń dyscyplinarnych wydanych przez Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w W. w roku 2012.

Udzielając odpowiedzi na powyższy wniosek pismem z dnia [...] sierpnia 2015r. organ uznał, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, a tym samym Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w W. nie jest obowiązany do jej udostępnienia.

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie stanowisko to nie jest trafne.

W pierwszej kolejności jednak, odnosząc się do treści odpowiedzi na skargę, Sąd stwierdza, iż nie znalazł podstaw do przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu - w trybie art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - pytania prawnego co do zgodności art. 1 ust. 1 oraz art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.) z art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd nie powziął wątpliwości co do zgodności ww. przepisów ustawy z Konstytucją.

Mając przy tym na względzie podniesione przez organ argumenty Sąd zauważa, że formułując w art. 61 Konstytucji zasadę "prawa do informacji", ustawodawca wyznaczył reguły wykładni tego uprawnienia. Przy czym, jeżeli stanowi ono prawo konstytucyjne, to ustawy określające tryb dostępu do informacji powinny być interpretowane w taki sposób, aby gwarantować obywatelom i innym osobom i jednostkom szerokie uprawnienia w tym zakresie, a wszelkie wyjątki winny być rozumiane wąsko. Oznacza to stosowanie w odniesieniu do tych ustaw takich zasad wykładni, które sprzyjają poszerzaniu, a nie zawężaniu obowiązku informacyjnego (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1774/10, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat "spraw publicznych". Ustawa ta określa podmioty obowiązane do udostępnienia informacji publicznej wskazując, iż należą do nich władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, będące w jej posiadaniu (art. 4 ust. 1 i 3 u.d.i.p.). Reguluje również tryb dostępu do informacji publicznych, wskazuje także w jakich przypadkach dostęp do informacji podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p, udostępnianie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Ustawa nie przewiduje żadnej szczególnej formy udzielenia informacji publicznej, stąd jej udostępnienie następuje w drodze czynności materialno-technicznej. Natomiast stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji następuje w formie decyzji. Do decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni, uzasadnienie decyzji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostepnienia informacji (ust. 2). Przy czym, zgodnie z art. 17 ust. 1 u.d.i.p., do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio (ust. 1). Wnioskodawca może wystąpić do podmiotu obowiązanego o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się przepisy dotyczące odwołania (ust. 2).

W świetle ww. przepisów uzasadnione jest stanowisko, iż bezczynność organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy obowiązany do udzielenia tej informacji podmiot w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p. nie podejmuje odpowiednich działań, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej, bądź nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia.

W myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu. Przepis art. 6 u.d.i.p. wymienia zaś kategorie informacji publicznej, które na mocy prawa podlegają udostępnieniu. Wyliczenie to ma charakter przykładowy co prowadzi do wniosku, że - co do zasady - wszystko co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i działalnością podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., stanowi informację publiczną. Jak podkreśla się w literaturze, pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy dana wiadomość nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich (por. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznej w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28).

Prawo do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne jest prawem konstytucyjnym obywateli, przewidzianym w art. 61 Konstytucji RP i obejmuje m.in. dostęp do dokumentów (ust. 2), przy czym przepisy Konstytucji nie zawężają pojęcia dokumentów jedynie do dokumentów urzędowych. Realizację omawianego prawa stanowi art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p., według którego obowiązane do udzielania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy samorządów gospodarczych i zawodowych.

W związku z tym zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U z 2015 r., poz. 615 ze zm.) adwokatura zorganizowana jest na zasadach samorządu zawodowego, którego zadaniem - według art. 3 ust. 1 tej ustawy - jest m.in. reprezentacja zawodowych i społecznych interesów tego zawodu, dbałość o doskonalenie zawodowe i krzewienie etyki zawodowej.

Stosownie do art. 39 pkt 3 ustawy Prawo o adwokaturze, sąd dyscyplinarny jest organem izby adwokackiej, wymienionym obok zgromadzenia izby, okręgowej rady adwokackiej, rzecznika dyscyplinarnego i komisji rewizyjnej. Na zasadzie art. 50 ww. ustawy, do zakresu działania sądu dyscyplinarnego należy wydawanie orzeczeń w sprawach dyscyplinarnych członków izby.

Sądownictwo dyscyplinarne stanowi realizację zasady samorządności określonej w art. 17 Konstytucji RP, stanowiącej podstawę tworzenia samorządów zawodowych, reprezentujących osoby wykonujące zawody zaufania publicznego i sprawujących pieczę nad należytym wykonywaniem tych zawodów w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Bezspornym jest, że zawód adwokata, z racji przyznanych kompetencji i roli jaką odgrywa we współczesnym obrocie prawnym, stanowi szczególny zawód zaufania publicznego. W świetle utrwalonego orzecznictwa, orzeczenia sądów dyscyplinarnych stanowią informację publiczną, która podlega udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Orzeczenia te odnoszą się bowiem do spraw publicznych, służą realizacji zadań publicznych, do jakich należy niewątpliwie świadczenie pomocy prawnej, w tym również pomocy udzielanej z urzędu. Nie budzi też wątpliwości, że z uwagi na władcze uprawnienia sądów dyscyplinarnych (w zakresie decydowania o możliwości dalszego wykonywania zawodu) oraz sposób powoływania i odwoływania członków tego sądu, a także wybierania jego przewodniczącego i zastępców, sądy te wykonują zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p., natomiast orzeczenia wydawane przez sądy dyscyplinarne mają charakter informacji publicznej. Powyższy pogląd, który podziela Sąd w składzie orzekającym, zaprezentowany został w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 294/15 oraz z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 146/15 (publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Wprawdzie powołane stanowisko NSA zostało wyrażone na tle sądownictwa dyscyplinarnego zawodu notariusza, jednak zachowuje aktualność również w rozpoznawanej sprawie.

Na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnieniu podlegają w szczególności informacje o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, ich statusie prawnym lub formie prawnej, organizacji, przedmiocie działalności i kompetencjach, majątku, którym dysponują. Jak już wyżej wskazano, katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną, zamieszczony w art. 6 ust. 1 u.d.i.p., jest otwarty, o czym świadczy użyte przez ustawodawcę w tym przepisie sformułowanie "w szczególności". Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. O zakwalifikowaniu określonej informacji jako informacji publicznej decyduje jej treść i charakter. Na tle niniejszej sprawy wnioskowane dokumenty, obrazujące działanie Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w W., dotyczą przedmiotu działalności samorządu zawodowego i stanowią informacje publiczne.

Na gruncie przedstawionych rozważań należy uznać, że Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w W. jest organem obowiązanym do udzielenia informacji publicznej, co wynika z art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. Również żądanie wniosku skarżącego z dnia [...] sierpnia 2015 r., obejmujące rozstrzygnięcia wydane przez ten organ samorządu zawodowego w ramach prowadzonych postępowań dyscyplinarnych, stanowi informację publiczną. Dotyczy bowiem spraw o charakterze publicznym i mieści się w kręgu informacji podlegającej udostępnieniu w rozumieniu art. 6 u.d.i.p.

Złożenie przez skarżącego wniosku o udostępnienie informacji publicznej powodowało, że podmiot obowiązany, dysponujący tą informacją, miał obowiązek ją udostępnić, bądź odmówić jej udostępnienia jeżeli - w jego ocenie - istniały ograniczenia, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.

Niewydanie decyzji przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, a także nieudostępnienie informacji stanowi stan bezczynności organu na gruncie u.d.i.p. Taka właśnie sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w W. nie udostępnił skarżącemu wnioskowanej informacji publicznej, ani nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia, bowiem pisma z dnia [...] sierpnia 2015 r. nie można uznać za decyzję w rozumieniu art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 u.d.i.p.

Zauważyć w tym miejscu należy, że w przypadku wniesienia skargi na bezczynność, przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że występują negatywne przesłanki do załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji. Okoliczności zwalniające organ z zarzutu bezczynności zawsze muszą mieć charakter prawny, proceduralny, a nie faktyczny. Skoro zatem w niniejszej sprawie Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w W. nie zrealizował wniosku skarżącego na gruncie u.d.i.p., tj. nie udzielił wnioskowanej informacji, ani nie wydał decyzji o odmowie jej udostepnienia, to nie ulega wątpliwości, że pozostaje on w bezczynności. Oceny tej nie zmienia okoliczność, że w przekonaniu organu, żądane informacje nie stanowiły informacji publicznej oraz, że nie ciążył na nim obowiązek udzielenia informacji.

Wobec stwierdzenia w niniejszej sprawie bezczynności Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w W., koniecznym stało się zatem zobowiązanie tego organu do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] sierpnia 2015 r., w trybie i terminie przewidzianym przepisami ustawy.

Rozstrzygając natomiast, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, Sąd wziął pod uwagę okoliczność, iż organ zaprezentował odmienną ocenę prawną, dotyczącą charakteru żądanych informacji. Sąd zważył również, że odpowiedzi w tym zakresie udzielono skarżącemu bez zbędnej zwłoki - kilka dni po otrzymaniu wniosku. Z tych względów bezczynności organu nie można uznać za rażącą. Istotą rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. LEX nr 1218894). W rozpoznawanej sprawie wadliwemu zachowaniu organu, wynikającemu w istocie z błędnej interpretacji przepisów prawa, które spowodowało zwłokę w udzieleniu informacji publicznej, nie można natomiast przypisać cech lekceważącego traktowania zarówno skarżącego, jak i obowiązków nałożonych ustawą. Regulacje ustawy o dostępie do informacji publicznej mogą powodować i niejednokrotnie powodują wątpliwości interpretacyjne i wymagają dokonywania ich wykładni. W konsekwencji, nie zaistniały podstawy do wymierzenia organowi grzywny z urzędu - w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1, § 1a i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji. O kosztach postępowania Sąd postanowił w oparciu o przepis art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. jak w punkcie 3 sentencji wyroku.