Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 73/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2020-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 151 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Marta Sankiewicz po rozpoznaniu w dniu 23 września 2020 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy S. z dnia 31 lipca 2019 r. nr [...]; 2. uchyla postanowienie Wójta Gminy S. z dnia 25 lutego 2019 r. nr [...]; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. kwotę 680 (sześćset osimdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowe A. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 listopada 2019 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia 31 lipca 2019 r.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia 19 października 2017 r., nr [...], Wójt Gminy, ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego polegającej na budowie kanalizacji sanitarnej grawitacyjnej i tłocznej wraz z przepompownią ścieków na terenie działek nr [...]-[...] obręb K., gmina S.

W dniu 9 października 2018 r. do Wójta Gminy wpłynęło podanie Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowego A. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją lokalizacyjną z dnia 19 października 2017 r., nr [...]. Jako przyczynę wznowienia wskazano art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. zarzucając pozbawienie strony udziału w postępowaniu bez jej winy. Spółka wskazała, że decyzja została skierowana wyłącznie do właścicieli działek znajdujących się po przeciwnej stronie drogi, aniżeli działki nr [...] oraz nr [...] stanowiące jej własność, które to działki sąsiadują z przedmiotową inwestycją. Według Spółki budowa przepompowni ścieków w bezpośrednim sąsiedztwie jej nieruchomości wywrze negatywny wpływ na jej funkcjonowanie. Skarżąca wyjaśniła, że o decyzji lokalizacyjnej dowiedziała się w związku z rozpoczęciem robót zmierzających już do realizacji inwestycji. W siedzibie inwestora Spółka uzyskała informację, że projekt budowlany przedłożony do Starostwa Powiatowego został zaakceptowany. Udostępniono Spółce zaświadczenie Starosty z dnia 16 sierpnia 2018 r., z którego wynikało, że w dniu 24 lipca 2018 r. Staroście zgłoszono przedmiotowe roboty budowlane, a organ ten nie wniósł sprzeciwu. Po uzyskaniu tych informacji, w dniu 1 października 2018 r. pracownikowi Spółki w trybie dostępu do informacji publicznej udostępniono projekt budowlany, którego załącznik stanowiła decyzja lokalizacyjna. Dopiero z tą chwilą Spółka dowiedziała się o toczącym się postępowaniu i wydaniu ostatecznej decyzji bez jej udziału. Z tych powodów, zdaniem Spółki, termin do złożenia podania o wznowienie postępowania lokalizacyjnego została zachowany.

Postanowieniem z dnia 5 listopada 2018 r. Wójt Gminy odmówił wznowienia postępowania. Po rozpoznaniu zażalenia skarżącej postanowieniem z dnia 15 stycznia 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżone postanowienie Wójta i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, że Spółka legitymuje się interesem prawnym we wskazanej sprawie.

Postanowieniem z dnia 25 lutego 2019 r. Wójt Gminy wznowił postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie.

Po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia 31 lipca 2019 r. Wójt Gminy odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej z dnia 19 października 2017 r., nr [...] ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania określony w art. 148 § 2 k.p.a. został przez Spółkę zachowany. Wskazano, że o czynnościach podjętych w sprawie, jak i o samej decyzji objętej wnioskiem wznowieniowym, a kończącej postępowanie w sprawie, organ poinformował strony postępowania obwieszczeniem umieszczonym na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Gminy , na tablicy ogłoszeń Urzędu oraz przekazanym sołtysowi sołectwa K. w celu rozpowszechnienia wśród mieszkańców w sposób zwyczajowo przyjęty. Decyzję w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego doręczono stosownie do art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym tylko właścicielom i użytkownikom wieczystym nieruchomości położonych na obszarze przeznaczonym pod inwestycję. Skarżąca do żadnej z tych kategorii się nie zalicza, nie może być także uznana za stronę postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. W tych okolicznościach, według organu, nie istnieje podstawa wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. uzasadniająca rozstrzygnięcie na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Nie zachodziły również żadne inne podstawy wznowienia z art. 145 § 1 k.p.a. Poza tym dodano, że ponownie wydana decyzja byłaby tożsama co do treści z decyzją dotychczasową.

Rozpoznając odwołanie Spółki Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 12 listopada 2019 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia 31 lipca 2019 r. W uzasadnieniu powołano się na art. 53 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym nie uchyla się decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego w przypadku wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jeżeli upłynęło 12 miesięcy od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia. Decyzja z dnia 19 października 2017 r., nr [...], o ustaleniu inwestycji celu publicznego, ogłoszona została w drodze obwieszczenia w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Gminy w dniu 19 października 2017 r. oraz poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń Urzędu w dniu 20 października 2017 r., a także doręczona sołtysowi sołectwa K. w dniu 23 października 2017 r. Ostatniej ze stron postępowania, którym należało doręczyć decyzję na piśmie, decyzja doręczona została w dniu 25 października 2017 r. Decyzja stała się zatem ostateczna w dniu 9 listopada 2017 r. Postępowanie w sprawie zakończonej tą decyzją wznowione zostało postanowieniem z dnia 25 lutego 2019 r., a decyzja stanowiąca przedmiot rozpoznania wydana została w wyniku wznowionego postępowania w dniu 31 lipca 2019 r. Zatem już w dacie wznowienia postępowania upłynęło więcej niż 12 miesięcy od dnia ogłoszenia oraz doręczenia stronom decyzji nr [...] z dnia 19 października 2017 r., nie istnieje więc możliwość uchylenia decyzji lokalizacyjnej w oparciu o wskazaną przez wnioskodawcę podstawę prawną, to jest art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Gdyby nawet strona nie brała udziału w postępowaniu, to na podstawie tego przepisu nie można by uchylić decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Niezależnie, Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji i uznało, że nie doszło do niezawinionego przez wnioskodawcę braku udziału w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji nr [...] z dnia 19 października 2017 r. Powołując się na art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, za prawidłowe uznano doręczenie przez organ powiadomienia o wszczęciu postępowania oraz wydanej decyzji nr [...] z dnia 19 października 2017 r. inwestorowi oraz właścicielom nieruchomości, na których zlokalizowana ma być inwestycja celu publicznego (właścicielom działek nr [...]-[...] obręb K.) oraz powiadomienie pozostałych stron o wszczęciu postępowania, a także o wydaniu decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego poprzez ogłoszenie w drodze obwieszenia opublikowanego w BIP Urzędu Gminy oraz ogłoszenia na tablicy ogłoszeń Urzędu. Skarżąca, podobnie jak pozostałe strony postępowania, miała możliwość zapoznania się z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania oraz z informacją o wydaniu decyzji na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Gminy, na tablicy ogłoszeń tego Urzędu oraz od sołtysa sołectwa K. Fakt, że nie zapoznała się z treścią tych dokumentów nie może skutkować uwzględnieniem żądania uchylenia decyzji z dnia 19 października 2017 r., nr [...], o ustaleniu inwestycji celu publicznego zarówno z przyczyny, o której mowa w art. 53 ust. 8 u.p.z.p. jak i z powodu braku podstaw do uznania, że jako strona postępowania została pozbawiona z winy organu prawa udziału w postępowaniu zmierzającym do wydania przedmiotowej decyzji.

Kolegium uznało, że skarżąca nie została pozbawiona możliwości uczestniczenia w postępowaniu. Jak wszystkie strony, poza inwestorem oraz właścicielami nieruchomości stanowiących teren inwestycji, została powiadomiona o wszczęciu postępowania, a także o wydaniu decyzji kończącej to postępowanie, w drodze obwieszczenia ogłoszonego w BIP Urzędu Gminy oraz poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń Urzędu. Stosowną wiedzę mogła także uzyskać od sołtysa sołectwa K.

W skardze na powyższą decyzję Spółka wniosła o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art 10 § 1 k.p.a. w zw. z art 40 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 53 ust 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez nieprawidłowe zastosowanie wskazanych przepisów skutkujące uniemożliwieniem skarżącej czynnego udziału w każdym stadium postępowania, jak również wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. Zarzuciła również naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i 3 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące niezebraniem oraz nierozpatrzeniem całego materiału dowodowego dostępnego w sprawie, w szczególności poprzez dokonanie w oparciu o własne arbitralne przekonanie ustaleń co do faktu i stopnia uciążliwości oddziaływania przepompowni ścieków na znajdujące się w jej bezpośrednim sąsiedztwie działki, w tym hotel należący do skarżącej, które to ustalenia dla swej prawidłowości wymagały wiedzy specjalistycznej biegłego. Zarzucono naruszenie art. 53 ust. 8 u.p.z.p. w zw. z art 147 k.p.a. i art 151 § 2 k.p.a. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie skutkujące uznaniem, że w przedmiotowej sprawie zachodzi możliwość odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej na skutek upływu 12-miesięcznego terminu określonego w art. 53 ust. 8 u.p.z.p., podczas gdy organ stwierdzając przekroczenie terminu nie dokonał wnikliwej oceny, czy przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem prawa.

W ocenie skarżącej nie zapewniono jej - jako stronie - czynnego udziału w każdym stadium postępowania, jak również nie zapewniono możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. Wskazano, że art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym określa jedynie kwestię doręczeń orzeczeń, ale nie wyłącza możliwości stosowania przepisów art. 10 i 40 k.p.a. Organ I instancji nie powiadomił pełnomocników skarżącej o możliwości i terminie wypowiedzenia się co do kwestii objętych dyspozycją przepisu art. 10 k.p.a. przed wydaniem przedmiotowej decyzji. W zaskarżonej decyzji oprócz zdawkowego zaprzeczenia naruszenia praw skarżącej jako strony postępowania nie odniesiono się do podniesionych powyżej zarzutów. Organ I instancji błędnie kierował pisma do samej skarżącej z pominięciem jej pełnomocników. Organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do zarzutów w zakresie niedoręczania korespondencji w sprawie pełnomocnikom i wpływu wskazanych okoliczności na obronę praw skarżącej. Organ I instancji nie zebrał całego materiału dowodowego i poczynił samodzielnie arbitralne ustalenia w sprawie, która wymagała uprzedniej opinii specjalistycznej wydanej przez biegłego określonej specjalizacji. Doprowadziło to do wydania decyzji sprzecznej z podstawowymi zasadami doświadczenia życiowego i wiedzy przyrodniczej oraz technicznej. Organ ustalił bowiem samodzielnie, że lokalizacja przepompowni ścieków w bezpośrednim sąsiedztwie bramy hotelu skarżącej nie będzie powodowała żadnych uciążliwości i nie będzie oddziaływać na otoczenie, w tym komfort gości wypoczywających w hotelu, z uwagi na jej bliżej niedookreślony rodzaj. Skarżąca wskazała też, że zdaniem organu odwoławczego ogólne stwierdzenie skarżącej o uciążliwości inwestycji nie daje podstaw do kwestionowania zasadności ustalenia lokalizacji inwestycji i nie zauważył potrzeby oceny tej kwestii przez biegłego posiadającego wiedzę specjalistyczną. Organ odwoławczy tym samym poparł argumentację Wójta, zgodnie z którą nie ma potrzeby rozstrzygania istotnych kwestii dotyczących oddziaływania inwestycji na prawa stron, ponieważ strona nie przedstawiła w tym zakresie żadnych specjalistycznych opracowań lub opinii.

W odniesieniu do wskazanej w zaskarżonej decyzji przeszkody do uchylenia decyzji lokalizacyjnej określonej w art. 53 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym związanej z upływem 12 miesięcy od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia, zdaniem skarżącej, w razie stwierdzenia przekroczenia tego terminu organ powinien dokonać oceny, czy decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Organ odwoławczy nie dokonał takiej oceny i to pomimo jasnego i jednoznacznej brzmienia przepisu art. 53 ust. 8 u.p.z.p. W rezultacie błędnie - gdyż przedwcześnie - wskazał, że argumenty skarżącej nie mogły zostać uwzględnione m.in. z przyczyn formalnych (upływ 12 miesięcy). Upływ tego okresu powoduje jedynie niemożność uchylenia decyzji, natomiast nie ma wpływu na możliwość stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa ze wskazaniem przyczyny uniemożliwiającej jej uchylenie. Organ nie zwrócił uwagi na ten aspekt proceduralny. Już tylko to uchybienie miało, zdaniem skarżącej, istotny wpływ na wynik sprawy.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutu, że organ nie dokonał oceny, czy przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem prawa (skarżąca nie określiła, na czym to naruszenie miałoby polegać) Kolegium stwierdziło, że ani we wniosku, ani w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej skarżąca nie podniosła zarzutu wydania decyzji z naruszeniem prawa, niemniej Kolegium z urzędu dokonało oceny decyzji z dnia 19 października 2017 r. nr [...] i nie stwierdziło podstaw do uchylenia tej decyzji w oparciu o pozostałe przesłanki art. 145 § 1 k.p.a., co wyjaśniło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Za niezasadny uznano także zarzut dotyczący niepowołania przez organ biegłego (skarżąca nie wskazała, jaką dziedzinę miałby reprezentować biegły), ponieważ postępowanie w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego prowadzone jest na podstawie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i w tym postępowaniu badane są warunki oraz zasady zabudowy i zagospodarowania terenu wynikające z przepisów odrębnych, a także stan faktyczny i prawny terenu, na którym realizowana ma być inwestycja (art. 53 ust. 3 u.p.z.p.). Takiej analizy organ dokonał, a stanowi ona załącznik do decyzji. Ponadto, w postępowaniu zmierzającym do ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego nie bada się wymagających specjalistycznej wiedzy warunków technicznych zamierzonej inwestycji, a wyłącznie to, czy istnieje możliwość zlokalizowania jej zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Warunki techniczne podlegają badaniu w postępowaniu w sprawie udzielenia inwestorowi pozwolenia na budowę i ewentualnie w tym postępowaniu, jeżeli zaistniałaby taka konieczność, organ właściwy w sprawie udzielenia inwestorowi pozwolenia na budowę mógłby powołać biegłego dla oceny inwestycji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu, choć nie z powodów w niej wskazanych.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu z normami prawnymi - proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego obowiązującego na dzień wydania zaskarżonego aktu i zasadniczo na podstawie ustalonego przez organy stanu faktycznego. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych rozstrzygnięć administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, czy też powołaną podstawą prawną, co oznacza, że Sąd zobligowany jest z urzędu uwzględnić wszystkie dostrzeżone nieprawidłowości i ocenić ich wpływ na wynik sprawy.

Przeprowadzona w ramach tak określonej kognicji kontrola zaskarżonej decyzji doprowadziła Sąd do wniosku, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają przepisy postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Kontroli legalności poddano w niniejszej sprawie decyzję Kolegium utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy odmawiającą uchylenia decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego w postaci budowy kanalizacji sanitarnej grawitacyjnej i tłocznej wraz z przepompownią ścieków na określonych działkach w gminie S., obręb K. Decyzje te podjęto w trybie postępowania nadzwyczajnego o wznowienie postępowania lokalizacyjnego zainicjowanego wnioskiem skarżącej Spółki z dnia 8 października 2018 r. (wpływ do organu w dniu 9 października 2018 r.). Wskazaną we wniosku podstawą wznowienia postępowania lokalizacyjnego było pozbawienie skarżącej udziału w tym postępowaniu bez jej winy, co wypełnia przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Tryb wznowienia postępowania stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 k.p.a. Może się ono toczyć dopiero po wydaniu przez właściwy organ (art. 150 § 1 k.p.a.) postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.), który to akt stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Wznowienie postępowania stwarza możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadą przewidzianą w art. 145 § 1 k.p.a. bądź zachodzi przesłanka określona w art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 k.p.a. Postępowanie można wznowić bądź z urzędu bądź też na wniosek strony, z tym, że wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony (art. 147 k.p.a.).

Należy podkreślić, że złożenie podania o wznowienie postępowania nie powoduje automatycznie wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej. Po wpłynięciu do organu podania o wznowienie postępowania organ ten dokonuje jego analizy pod kątem tego, czy wniosek opiera się na ustawowej przesłance, czy został złożony przez stronę postępowania i czy zachowano ustawowy termin do jego wniesienia. Brak pozytywnych ustaleń w tym zakresie skutkuje koniecznością wydania przez organ postanowienia o odmowie wznowienia postępowania.

W orzecznictwie i doktrynie wskazuje się, że podanie o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne, w toku którego organ sprawdza: czy podanie o wznowienie postępowania odpowiada ogólnym wymogom k.p.a., dotyczącym podań w postępowaniu administracyjnym (tj. czy zostało podpisane, wskazuje konkretną decyzję bądź postanowienie, których dotyczy wniosek o wznowienie postępowania), czy zostało wniesione przez osobę będącą stroną w sprawie i czy zostały w nim powołane przyczyny wznowienia określone w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy został zachowany miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie (art. 148 k.p.a.) liczony od daty powzięcia przez stronę informacji o przesłance wznowienia postępowania bądź w przypadku przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

Dopiero wystąpienie powyższych przesłanek łącznie, obliguje właściwy organ do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania. Natomiast w przypadku gdy organ oceni, że wniosek o wznowienie postępowania nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 i art. 145a k.p.a., bądź nie zostały zachowane terminy do jego złożenia przewidziane w art. 148 k.p.a., jest zobligowany do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, stosownie do art. 149 § 3 k.p.a.

W świetle art. 148 § 2 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania, które jako przyczynę wznowienia podaje przesłankę wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Podstawowe znaczenie dla ustalenia zachowania terminu do wniesienia tego rodzaju podania ma zatem ustalenie daty powzięcia wiadomości o tym, kiedy strona dowiedziała się o decyzji i daty wystąpienia przez nią z podaniem. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, wprawdzie to strona winna wykazać, że termin ten zachowała, jednakże nie może to jednocześnie zwalniać organu z obowiązku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie (por. wyrok NSA z 21 marca 2012 r. I OSK 463/11, LEX nr 1145113). Organ dokonuje bowiem weryfikacji terminowości podania o wznowienie z urzędu. W tej sytuacji wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, pomimo uchybienia terminu, stanowi o rażącym naruszeniu przez organ prawa, godzącym we wspomnianą wyżej zasadę trwałości decyzji administracyjnych wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a. (por. wyroki NSA z dnia 25 października 2018 r., I OSK 2816, LEX nr 2582224, z dnia 18 grudnia 2019 r., II OSK 376/18, LEX nr 2774288).

W niniejszej sprawie skarżąca Spółka wystąpiła do organu z podaniem o wznowienie postępowania lokalizacyjnego wskazując, że początkowym dniem biegu terminu jednego miesiąca na wniesienie podania był dzień 1 października 2018 r., w którym to dniu pracownik Spółki, w trybie dostępu do informacji publicznej, uzyskał wgląd w dokumentację projektową inwestycji objętej decyzją lokalizacyjną oraz w samą decyzję lokalizacyjną załączoną do projektu budowlanego. Zdaniem Spółki, we wskazanym dniu dowiedziała się ona o decyzji lokalizacyjnej i jej wpływie na interes prawny Spółki kształtującym legitymację do złożenia podania o wznowienie postępowania jako strony bezprawnie pominiętej w postępowaniu lokalizacyjnym.

Z uzasadnienia postanowienia Wójta Gminy z dnia 25 lutego 2019 r. o wznowieniu postępowania, ani z decyzji tego organu z dnia 31 lipca 2019 r. o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji lokalizacyjnej, ani z zaskarżonej decyzji Kolegium nie wynika, aby którykolwiek z tych organów w jakikolwiek sposób zweryfikował okoliczności wskazane przez skarżącą Spółkę, a uzasadniające – jej zdaniem – zachowanie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z podstawy określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W ocenie Sądu, w świetle argumentacji sformułowanej na tą okoliczność w podaniu o wznowienie, istniała zasadnicza potrzeba zweryfikowania we właściwym postępowaniu wyjaśniającym, kiedy dokładnie skarżąca Spółka dowiedziała się o samym fakcie wydania decyzji lokalizacyjnej, co nie jest równoznaczne z zapoznaniem się z jej treścią. W podaniu bowiem Spółka wyjaśniła, że o decyzji lokalizacyjnej dowiedziała się w związku z rozpoczęciem robót budowlanych zmierzających już do realizacji inwestycji. W siedzibie inwestora Spółka uzyskała informację, że projekt budowlany przedłożony do Starostwa Powiatowego został zaakceptowany, a zaświadczeniem Starosty z dnia 16 sierpnia 2018 r., potwierdzono brak sprzeciwu organu względem inwestycji. Z wyjaśnień Spółki wynika, że po uzyskaniu tych informacji, w dniu 1 października 2018 r. pracownikowi Spółki w trybie dostępu do informacji publicznej udostępniono projekt budowlany, którego załącznik stanowiła decyzja lokalizacyjna. Dopiero z tą chwilą Spółka dowiedziała się o toczącym się postępowaniu lokalizacyjnym i o pozbawieniu jej udziału w tym postępowaniu.

Z art. 148 § 2 k.p.a. wynika, że bieg terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest zatem to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji (por. wyroki NSA z 10 marca 2006 r., II OSK 622/05, z 15 maja 2008 r. II OSK 547/07, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Istotne jest bowiem, aby strona dowiedziała się w jakikolwiek sposób o samym fakcie istnienia decyzji, a nie o jej szczegółowej treści, albowiem już sam fakt pominięcia w postępowaniu podmiotu mającego interes prawny uzasadnia wznowienie postępowania na podstawie art. 149 § 1 k.p.a., a w niniejszej sprawie interes prawny Spółki w postępowaniu lokalizacyjnym jest bezdyskusyjny. Zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, w stopniu umożliwiającym sformułowanie żądania wznowienia postępowania, tj. przede wszystkim odnośnie nazwy organu, który wydał decyzję oraz sposobu rozstrzygnięcia sprawy (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 lipca 2020 r., III SA/Kr 1354/19, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 10 listopada 2015 r., II SA/Gd 149/15, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wykazanie zachowania terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a., powinno, zdaniem Sądu, sprowadzać się do przedstawienia takich dowodów, z których będzie niezbicie wynikało, z jednej strony, w jakim konkretnie dniu rozpoczął bieg termin do wniesienia podania o wznowienia postępowania, a z drugiej, że wskazana w podaniu data nie jest dowolna. Pomimo tego, że ciężar dowodu dochowania terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a., spoczywa na stronie, która domaga się wznowienia postępowania w sprawie, to jednak organ ma obowiązek dokonania weryfikacji twierdzeń strony i przedstawianych przez nią dowodów oraz przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie dochowania terminu, a następnie dokonania oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (zob. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2018 r., I OSK 502/18, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Skarżąca takich dowodów nie przedstawiła, ale też podkreślić należy, że organy nie dążyły do sprawdzenia, czy faktycznie skarżąca dowiedziała się o wydaniu decyzji z dnia 19 października 2017 r. we wskazanym w podaniu terminie, tj. w dniu 1 października 2018 r., kiedy uzyskała do wględu projekt budowlany i decyzję lokalizacyjną. Pominięto wyjaśnienia Spółki dotyczące informacji uzyskanych od inwestora oraz w Starostwie Powiatowym w zakresie podstaw prowadzonych już prac budowlanych, w świetle których dzień 1 października 2018 r. może być tylko jednym z trzech możliwych terminów dowiedzenia się przez Spółkę o decyzji lokalizacyjnej.

Przy tym podkreślić należy, że momentem dowiedzenia się przez skarżącą o wydaniu decyzji lokalizacyjnej nie mógł być dzień, kiedy to prawnie skutecznie, w trybie obwieszczenia z dnia 19 października 2017 r. została powiadomiona o wydaniu spornej decyzji. Mające zastosowanie w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego, na zasadzie art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 293), zwanej dalej u.p.z.p., rozwiązanie "fikcji doręczenia" z art. 49 § 1 k.p.a. nie może być uznawane za tożsame z dowiedzeniem się przez stronę o decyzji w rozumieniu art. 148 § 1 k.p.a. Z upływem tego terminu organ może uznać, że decyzja została doręczona bądź, że strony zostały zawiadomione o czynnościach organu. Natomiast późniejszy ewentualny wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. zobowiązuje właściwy organ do dokonania oceny, czy w danej, konkretnej sprawie administracyjnej, upływ terminu z art. 49 k.p.a. spowodował skutek nie tylko w postaci doręczenia decyzji, ale również dowiedzenia się o niej przez podmiot występujący z podaniem o wznowienie postępowania (tak: NSA w wyrokach z dnia: 15 marca 2018 r., II OSK 481/18, 12 stycznia 2018 r., II OSK 791/16, 21 listopada 2017 r., II OSK 145/17, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W tych okolicznościach, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie doszło do niebudzącej wątpliwości weryfikacji twierdzeń wnioskodawcy co do terminu pozyskania wiedzy na temat ostatecznej decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego, co stanowi o naruszeniu przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem merytoryczne rozpoznanie sprawy administracyjnej we wznowionym postępowaniu bez rzetelnej weryfikacji przesłanki zachowania terminu do wznowienia postępowania, godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnej, rażąco naruszając prawo. Wójt Gminy w uzasadnieniu postanowienia o wznowieniu postępowania ograniczył się do przytoczenia stanowiska Spółki o zachowaniu terminu do wniesienia podania (s. 3). Natomiast prowadzące postępowanie w trybie art. 149 § 3 k.p.a. organy nie ustosunkowały się w żaden udokumentowany, wnikliwy sposób do zachowania terminu do wniesienia podania, powtarzając stanowisko wyrażone w postanowieniu o wznowieniu postępowania.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił decyzje organów obu instancji oraz postanowienie Wójta Gminy z dnia 25 lutego 2019 r. o wznowieniu postępowania. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W ocenie Sądu, podjęcie takiego rozstrzygnięcia jest niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Bez tego zabiegu prawidłowe załatwienie sprawy wszczętej podaniem Spółki o wznowienie postępowania byłoby niemożliwe. Ponadto, treść podjętego rozstrzygnięcia nie przesądza o wyniku ponownego rozpoznania sprawy, a zadościuczynienie zasadzie praworządności jest nadrzędnym wymogiem.

W tych okolicznościach faktycznych i prawnych ustosunkowanie się do zarzutów skargi odnośnie zastosowania art. 53 ust. 8 u.p.z.p. w zw. z art. 147 i art. 151 § 2 k.p.a. czy naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w zakresie ustaleń co do istoty sprawy byłoby przedwczesne. Należy jednak wskazać, że zastosowanie art. 53 ust. 8 u.p.z.p. w zw. z art. 151 § 2 k.p.a. może mieć miejsce wyłącznie w przypadku zaistnienia przesłanki wznowienia, m.in. z art. 145 § 1 k.p.a., czyli w sytuacji istnienia podstaw do uchylenia decyzji dotychczasowej. Natomiast, gdy organ stwierdzi brak podstaw do uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. to odmawia jej uchylenia, o czym stanowi wyraźnie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.

Potwierdziły się zarzuty skargi odnośnie naruszenia art. 40 § i § 2 k.p.a. poprzez pominięcie przez organ I instancji pełnomocnika skarżącej Spółki i dokonywanie doręczeń bezpośrednio stronie, jak również niedokonania zawiadomienia strony w trybie art. 10 § 1 k.p.a. Naruszenia te jednak nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy i nie one przesądziły o losie prawnym zaskarżonej decyzji oraz rozstrzygnięć ją poprzedzających.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Przedsiębiorstwa Produkcyjno - Usługowego A. kwotę 680 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, na którą oprócz wpisu sądowego do skargi w wysokości 200 zł, składa się również wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480 zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.).