Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 873/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2013-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: par. 17
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 326
law: Rozporządzenie MInistra Rolnictwa i Rozwoju Wsi  z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz  szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65  art. 73 ust. 1, art. 58, art. 6 ust. 1, art. 57 ust. 3
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.),, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi E. L. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 27 lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za rok 2010 I. uchyla zaskarżoną decyzję w zakresie obejmującym utrzymanie w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu z siedzibą w N. z dnia 10 maja 2012 r. nr [...] w części dotyczącej płatności do trwałych użytków zielonych, II. w pozostałym zakresie oddala skargę, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części uchylonej nie podlega wykonaniu, IV. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz strony skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu [...] r. E L złożył w biurze Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu, zwanej dalej "Agencją", wniosek o przyznanie płatności na rok 2010 w postaci płatności bezpośredniej (dalej "JPO"), uzupełniającej płatności podstawowej (dalej "UPO"), płatności uzupełniającej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (dalej "TUZ"), płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt (dalej RŚ), pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW).

Organ I instancji przeprowadził kontrolę na miejscu działek wchodzących w skład gospodarstwa strony w dniu [...] r. (o terminie kontroli rolnik został powiadomiony telefonicznie w dniu [...]r.), wykonał zdjęcia ww. działek i sporządził raport i protokół z tej kontroli. Rolnik złożył zastrzeżenia do raportu.

W toku postępowania rolnik złożył korektę wniosku w dniu [...]r. i [...]r. dotyczącą m.in. działki E. Ponadto rolnik składał wyjaśnienia oraz dowody w postaci: pomiarów działek dokonanych przez EKSPERT –SITR, rachunku dot. zakupu sadzonek orzecha i zaświadczenie wystawionego przez A. G, certyfikatu zgodności wystawionego przez Centrum Badań i Certyfikacji S.A. w W oraz protokołu kontroli gospodarstwa z 2010 r. wykonanego przez tę jednostkę.

Organ I instancji przesłuchał świadków A G, F M, P D, C G.

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu z siedzibą w N wydał w dniu [...] r. decyzję nr [...]na podstawie art. 5 ust. 2, art. 7 ustawy z dnia 28 lipca o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U Nr 229, poz. 2273 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o wspieraniu obszarów wiejskich", art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. Urz. UE L 153z 30.04.2004 r., str. 30 ze zm.), zwanej dalej " rozporządzeniem Komisji nr 817/2004", art. 6 ust. 1, art. 12 ust. 1 pkt d oraz ust. 3, art. 56 ust. 1 pkt c, art. 57 ust. 3, art. 58 akapit 2, art. 75 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 2.12.2009 r., str.1 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem Komisji nr 1122/2009", art. 20 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009 r.), zwanego dalej " rozporządzeniem Rady nr 73/2009", § 2 ust.1 pkt 1b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym może być powierzone przeprowadzenie kontroli (Dz. U. Nr 183, poz. 1892), zwane dalej " rozporządzeniem Ministra z 5 sierpnia 2004 r.", art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. Nr 116, poz. 975), zwanej dalej "ustawą", art. 45 ust. 7 rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008 z dnia 5 września 2008 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych w odniesieniu do produkcji ekologicznej, znakowania i kontroli (Dz. Urz. UE L nr 250), zwanego dalej "rozporządzeniem Komisji nr 889/2008", § 5, § 11 ust. 1 i ust. 5, § 16 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U Nr 174, poz. 1809 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r.", art. 104 Kpa i przyznał E L płatność rolnośrodowiskową w łącznej kwocie [...]zł, w tym z tytułu:

1. S02a02-uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności)- kwotę [...]zł (w tym środki z budżetu Unii Europejskiej i środki krajowe) o stawce 600 zł za powierzchnię uwzględnioną w płatności [...]ha/rok;

2. S02b02-trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności)- nie przyznano żadnej kwoty;

3. S02d02-uprawy sadownicze, w tym jagodowe (z certyfikatem zgodności)-kwotę [...]zł (w tym środki z budżetu Unii Europejskiej i środki krajowe) o stawce [...]zł za powierzchnię uwzględnioną w płatności [...]ha/rok.

Organ I instancji odnośnie realizowanego przez rolnika pakietu S02a02-uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności, przedstawił w sposób tabelaryczny powierzchnię działek rolnych C i F deklarowaną we wniosku i stwierdzone nieprawidłowości, a także wysokość przyznanej kwoty z tytułu realizacji ww. pakietu i kwotę zmniejszenia tej płatności.

Organ I instancji wskazał, że wyliczona procentowa różnica pomiędzy powierzchnią działek rolnych zgłoszonych we wniosku o przyznanie płatności w ramach wariantu S02a02 a powierzchnią stwierdzoną wynosiła 1,88% i do powierzchni stwierdzonej została przyznana płatność rolnośrodowiskowa.

Zgodnie z art. 57 ust. 3 rozporządzenia Komisji nr 1122/2009, jeśli różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym we wniosku o płatność, a obszarem stwierdzonym wynosi do 3% lub 2 ha, to płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej. Organ I instancji podał, że w wyniku kontroli na miejscu w gospodarstwie rolnika na działce F (dz.ew.70/47 obręb O) stwierdzono uprawę łubinu żółtego-14,05 ha oraz owsa-0,36ha. Natomiast rolnik we wniosku o płatności zadeklarował uprawę 15 ha łubinu żółtego w pakiecie S02a02. Organ I instancji na podstawie art. 56 ust.1 pkt c rozporządzenia Komisji nr 1122/2009 uznał, że zarówno owies, jak i łubin żółty w przypadku realizacji pakietu rolnictwo ekologiczne należą do tej samej grupy upraw i przyznał płatność do powierzchni łącznej obu upraw.

Organ I instancji odnośnie realizowanego przez rolnika pakietu S02b02-trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności, przedstawił w sposób tabelaryczny powierzchnię działek rolnych B, D i E deklarowaną we wniosku i stwierdzone nieprawidłowości, które były przyczyną nieprzyznania płatności z tytułu tego pakietu.

Odnośnie działki E, organ podał, że we wniosku o przyznanie płatności rolnik wskazał, iż działka E leży na działce ew. 187/4 obręb O, natomiast w załączniku graficznym rolnik wyrysował ww. działkę również na niezadeklarowanej we wniosku działce ew. nr 187/5 obręb O. Rolnik złożył wyjaśnienia odnośnie działki E, że faktycznie użytkował tę działkę położoną na działkach ew. 187/4 i 187/5 i popełnił błąd nieumyślny, iż pominął działkę ew. nr 187/5. Organ podał, że na podstawie art. 73 i art. 12 ust.1 pkt d rozporządzenia Komisji nr 1122/200, nie mógł przyznać pomocy do działki ew. nr 187/5, gdyż nie była ona zadeklarowana przez rolnika we wniosku o płatności. Płatność za działkę E mogłaby być przyznana jedynie do powierzchni tej działki zadeklarowanej, tj. do pow. 4,95 ha (powierzchnia działki E wskazana przez rolnika we wniosku wynosiła 6 ha). Organ I instancji wskazał, że powierzchni działek deklarowana do płatności rolnośrodowiskowej w ramach wariantu S02b02 wynosiła 21,45 ha, zaś powierzchnia stwierdzona w ramach kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu wynosiła 15,82ha. Wyliczona procentowa różnica między różnica pomiędzy powierzchnią działek rolnych zgłoszonych we wniosku o przyznanie płatności w ramach wariantu S02b02 a powierzchnią stwierdzoną wynosiła 35,59%.

Zgodnie z art. 58 rozporządzenia Komisji nr 1122/2009, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20%, nie przyznaje się płatność.

Organ I instancji podał, że rolnik złożył w toku postępowania administracyjnego szkice pomiaru działek rolnych dokonanych przez E-S. Organ w decyzji przedstawił zestawienie tabelaryczne powierzchni działek deklarowanych przez rolnika, stwierdzonych w toku kontroli przez organ i przez E-S.

Organ wyjaśnił różnicę w pomiarze działki E przeprowadzona przez organ w toku kontroli i przez E-S, że była ona spowodowana uznaniem przez E-S powierzchni niezadeklarowanej we wniosku przez rolnika działce ew. nr 187/5.

Organ podał, że rolnik wyrysował na załączniku graficznym działkę D położoną na działce ew. nr 183/7 obręb O. Kontrola na miejscu stwierdziła, że do płatności JPO na działce D kwalifikuje się obszar 9,60 ha. Organ wskazał, że nie uznał pomiarów E –S, gdyż firma ta uwzględniła w nich północno-zachodni obszar ww. działki ew., która nie mogła być zakwalifikowana do żadnej płatności, gdyż w dniu kontroli obszar ten pokryty był zadrzewieniami, zakrzaczeniami, chwastami wieloletnimi, co ujęto w stosownym materiale fotograficznym, znajdujący się płycie CD.

Organ podał, że nie uwzględnił pomiarów dokonanych przez E –S również z powodu dokonania pomiarów prze tę firmę w październiku 2010 r., zaś kontrola na miejscu była przeprowadzona w lipcu 2010 r., wobec czego stan działek mógł być różny. Ponadto organ wskazał, że kontrole na miejscu przeprowadzane są przez pracowników organów wyposażonych w sprzęt odpowiedniej klasy i są zgodne z art. 5 i art. 7 ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich oraz § 2 ust. 1 pkt 1b rozporządzenia Ministra z dnia 5 sierpnia 2004 r. Organ podał, że nie mógł uwzględnić pomiarów E-S również z powodu, iż wykonane były przez nieakredytowaną jednostkę na zlecenie rolnika, zaś zarzuty rolnika co przeprowadzenia kontroli się nie potwierdziły i tym samym uznał wyniki kontroli na miejscu za wiążące.

Organ I instancji, odnośnie realizowanego przez rolnika pakietu S02d02-uprawy sadownicze, w tym jagodowe (z certyfikatem zgodności), przedstawił w sposób tabelaryczny powierzchnię działek rolnych A, H, I deklarowaną we wniosku i stwierdzone nieprawidłowości, a także wysokość przyznanej kwoty z tytułu realizacji ww. pakietu i kwotę zmniejszenia tej płatności.

Organ I instancji podał, że rolnik złożył w toku postępowania administracyjnego szkice pomiaru działek rolnych dokonanych przez E-S. Organ w decyzji przedstawił zestawienie tabelaryczne powierzchni działek deklarowanych przez rolnika, stwierdzonych w toku kontroli przez organ i przez E-S.

Rolnik wskazał we wniosku działkę H położoną na działce ew. 171/10 obręb W o pow. 3 ha z uprawa orzecha włoskiego w pakiecie S02d02. Organ podał, że nie uwzględnił pomiarów tej działki ustalonej w kontroli na miejscu z uwagi na objęcie przez kontrolujących części działki ew. zgłoszonej przez innego producenta. W toku kontroli na miejscu na działce stwierdzono uprawę 2,44ha orzecha włoskiego i 1,07 ha ziemniaka. Zgodnie z art. 56 ust. 1 pkt c rozporządzenia Komisji nr 1122/2009 organ naliczając płatność w pakiecie S02d02, dla tej działki nie uwzględnił powierzchni ziemniaka, ponieważ ziemniak należy do niższej grupy płatności niż orzech włoski. Organ podał, że na podstawie art. 6 ust.1 rozporządzenia Komisji nr 1122/2009 uwzględnił do płatności powierzchnię tej działki wskazaną przez rolnika na załączniku uprawnioną do płatności o pow. 2,17 ha (powierzchni zmierzona po "śladzie" GPS do pow. działki wskazanej w materiale graficznym). Organ wskazał, że nie uwzględnił w płatności powierzchni 2,44 ha, na której w trakcie kontroli na miejscu stwierdzono uprawę orzecha włoskiego (na pozostałej powierzchni stwierdzono uprawę ziemniaka nie należącego do grupy upraw UPO). Organ podał, że nie uwzględnił w płatności powierzchni 3,77 ha stwierdzonej w kontroli na miejscu -2,44 ha orzecha włoskiego oraz 1,07 ha ziemniaka. Organ uwzględnił do płatności UPO powierzchnię tej działki wskazaną przez rolnika na załączniku graficznym i na podstawie art. 20 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady nr 73/2009 przyjął powierzchnie działki H uprawniona do płatności o pow. 2,17 ha (powierzchni zmierzona po "śladzie" GPS do pow. działki wskazanej w materiale graficznym). Organ podał, że rolnik na załączniku graficznym wyrysował położenie działki A na dz. ew. nr 5/21 obręb M o pow. 0,16 ha. Według kontrolujących, powierzchnia uprawniona do upraw na działce A wynosiła 0,10ha. Organ podał, że nie uznał powierzchni działki A ustalonej przez E –S, bowiem pomiar dokonany przez tę firmę obejmował sąsiednie działki ew. 5/19, 5/18 oraz 5/20 obręb M, a zgodnie z art. 12 ust.1 pkt d rozporządzenia Komisji nr 1122/200, nie można przyznać żadnej pomocy do działek nie zadeklarowanych we wniosku o płatności. Zgodnie z art. 73 rozporządzenia Komisji nr 817/2004 i § 16 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r., jeżeli podczas kontroli na miejscu zostanie stwierdzone uchybienie w realizacji poszczególnych zadań w ramach pakietów, płatność rolnośrodowiskowa podlega w danym roku zmniejszeniu o wysokości określone w załączniku nr 5 do rozporządzenia. W przypadku gdy w kontroli na miejscu w danej grupie upraw, zostaną stwierdzone zarówno zawyżenia deklarowanej powierzchni jak i nieprawidłowości w realizacji zadań w ramach pakietów, w celu określenia prawidłowej powierzchni, do jakiej przyznana zostanie płatność rolnośrodowiskowa stosuje się współczynnik korekcyjny. Jest to przelicznik powierzchni działek stwierdzonych w trakcie kontroli do poziomu powierzchni stwierdzonej po zastosowaniu sankcji zmniejszających, o których jest mowa w art. 58 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 1122/2009. Stosowanie tego przelicznika ma zapobiegać nadmiernej kumulacji zmniejszeń kwoty płatności w przypadku nakładania się sankcji z powodu przedeklarowania powierzchni i sankcji za pozostałe uchybienia określone w przepisach krajowych. Organ wskazał, że po kontroli na miejscu w gospodarstwie rolnika w zakresie ww. pakietu stwierdzono powierzchnie mniejsze działek niż deklarowane, w tym dla działki A-kod DR17 (brak deklarowanej uprawy), dla działki A oraz I nie stwierdzono minimalnej obsady orzecha włoskiego, co było podstawą zastosowania współczynnika korekcyjnego w celu prawidłowego naliczenia sankcji. Po uwzględnieniu sankcji powierzchniowych wynikających z przedeklarowanej powierzchni uprawnionej do płatności i sankcji z tytułu nieprawidłowości na działkach rolnych z pakietu S02d02, płatność w tym pakiecie została przyznana do powierzchni 1,9571 ha.

Organ I instancji podał, że na działce A stwierdzono tylko 1 sadzonkę orzecha włoskiego. W rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 lutego 2009 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 33, poz. 255), określono, że minimalna obsada orzecha włoskiego wynosiła 75 szt./ha. Rolnik podał w oświadczeniu z 15.05.2009 r. o utrzymaniu minimalnej obsady drzew i krzewów PROW 2004-2006, że w gospodarstwie utrzymuje obsadę orzecha włoskiego co najmniej równą lub większą od minimalnej obsady, określonej w ww. rozporządzeniu. W oświadczeniu tym rolnik podał, że na działkach rolnych z pakietu S02d02 obsada orzecha włoskiego wynosi 80szt/ha. Rolnik posiadał więc wiedzę o konieczności utrzymania minimalnej obsady orzecha włoskiego na przedmiotowych działkach wchodzących do ww. pakietu. Według organu I instancji, na działce A o pow. 0,16 ha powinno być co najmniej 12 szt. Sadzonek i z uwagi na wypadnięcie aż 91,7% uprawy orzecha włoskiego, rolnik powinien złożyć w Agencji informację o zaistniałych okolicznościach, czego nie uczynił do dnia kontroli ([...].). Dopiero [...] r. rolnik złożył informację o przebiegu kontroli na miejscu oraz wyjaśnił, dlaczego uzupełnienia obsady orzecha wykonywał w lipcu, a nie na wiosnę. Było to spowodowane późną wiosną i suszą. Z uwagi, że wielkość obsady orzecha włoskiego wpływa na płatność rolnośrodowiskową, rolnik w terminie 10 dni roboczych od dnia, w którym uzyskał możliwość poinformowania na piśmie kierownika biura powiatowego Agencji z zaistnieniu nadzwyczajnych okoliczności lub siły wyższej. Taki obowiązek ciążący na rolniku ujęty jest we wniosku o przyznanie płatności. Organ podał, że na podstawie art. 75 ust. 2 rozporządzenia Komisji nr 1122/09 nie może uznać wypadnięcia orzechów włoskich za siłę wyższą lub nadzwyczajne okoliczności. Zdaniem organu, świadkowie C. G i P. D nie potwierdzili dosadzania sadzonek orzecha na działce A, gdyż podali, że pracowali wyłącznie na działce I. Ponadto w rejestrze działalności rolnośrodowiskowej założonym przez rolnika w dniu [...]. widniał zapis o dosadzaniu sadzonek orzecha w dniu [...]r., a więc już przeprowadzeniu kontroli na miejscu tej działki. Organ zaznaczył, że strona z rejestru, zawierająca ww. wpis nie została podpisana przez kontrolerów i nie została podczas kontroli sfotografowana, co potwierdziło, iż dosadzania na działce A nastąpiły już po przeprowadzeniu kontroli. Organ wskazał, że nie uwzględnił pomiarów wraz podaniem liczby obsady orzecha dokonanej przez E –S, gdyż przeprowadzono je w październiku 2010r., zaś kontrola dokonana przez organ miała miejsce w lipcu 2010 r. Według rolnika na działce A znajdowało się 15 szt. orzecha włoskiego w "rzędach o szerokości 12m i długości 8m", organ nie uwzględnił tych danych z uwagi na wynik kontroli na miejscu.

Rolnik wskazał we wniosku działkę I o pow. 58 ha, położoną na działce ew. 171/14 obręb W z uprawą orzecha włoskiego. Organ podał, że uwzględnił w naliczeniu płatności powierzchnię tej działki -56,03 ha stwierdzoną podczas kontroli na miejscu. Organ wskazał, że nie uwzględnił pomiarów dokonanych przez E –S, gdyż obejmowała część działki nie zaznaczoną przez rolnika w załączniku graficznym do wniosku oraz obszar wykluczony z płatności przez kontrole z uwagi na zachwaszczenie chwastami wieloletnimi (wykonano stosowny materiał fotograficzny, znajdujący się płycie CD).

Organ podał, że nie uwzględnił pomiarów dokonanych przez E –S również z powodu dokonania pomiarów prze tę firmę w październiku 2010 r., zaś kontrola na miejscu była przeprowadzona w lipcu 2010 r., wobec czego stan działek mógł być różny. Ponadto organ wskazał, że kontrole na miejscu przeprowadzane są przez pracowników organów wyposażonych w sprzęt odpowiedniej klasy i są zgodne z art. 5 i art. 7 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich i z §2 ust. 1 pkt 1b rozporządzenia Ministra z dnia 5 sierpnia 2004 r.

Na działce I, organ stwierdził obsadę orzecha włoskiego mniejszą niż wymagana, bowiem stwierdzono 56 szt./ha orzecha włoskiego, co wynikało z protokołu czynności kontrolnych dot. wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, gdzie stwierdzono na działce I-13.138 szt. Jak już wyżej wskazano, rolnik miał wiedzę o konieczności utrzymywania minimalnej obsady orzech włoskiego. Na deklarowanej powierzchni działki rolnej I o pow. 58 ha powinno znajdować się co najmniej 4.350 szt. sadzonek orzecha. Z uwagi na wypadnięcie ok. 27,86% uprawy orzecha włoskiego, rolnik powinien złożyć w Agencji informację o zaistniałych okolicznościach, czego nie uczynił do dnia kontroli. Jak wyżej wskazano uczynił to dopiero w dniu [...]r. i organ ustosunkował się do tych wyjaśnień podobnie jak w przypadku do działki A. Ponadto, według organu, dowodem potwierdzającym brak obsady orzecha włoskiego na działce rolnej I na dzień kontroli są zapisy w rejestrze działalności rolnośrodowiskowej. Zgodnie z nimi w dniu [...]. na tej działce trwało koszenie, a dosadzanie rozpoczęto w dniu kontroli-[...]. i trwało do [...]r. Organ podał, że rolnik został zawiadomiony o kontroli [...]r. Organ nie uznał wyjaśnień rolnika z [...]r., że "na dzień kontroli 1/3 orzecha była uzupełniona oraz ½ wykoszona", gdyż nawet uzupełnienie 1/3 obsady orzecha włoskiego nie spowodowałoby zachowania przez rolnika minimalnej obsady orzecha dla płatności UPO. Organ podał, że nie neguje faktu dosadzenia orzecha, lecz termin wykonania tych dosadzeń. Ponadto przesłuchani świadkowie nie potrafili wskazać terminu wykonania tych dosadzeń. Z dokumentu zakupu sadzonej od A. G, zdaniem organu, też nie wynika termin wykonania dosadzeń orzecha. Wykoszenie działki I było bezsporne. Organ wskazał, że nie uwzględnił pomiarów działki I wraz podaniem liczby obsady orzecha dokonanej przez E –S, gdyż przeprowadzono je w październiku 2010 r., zaś kontrola dokonana przez organ miała miejsce w lipcu 2010 r.

Organ podał, że certyfikat z kontroli Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji dotyczy spełniania przez gospodarstwo wymagań zgodnych z ustawą z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym, co nie ma znaczenia przy rozpoznaniu tej sprawy. Z pisma tej jednostki z [...]r. wynikało, że wykonujący kontrole nie liczy ilości drzew i nie posiada żadnych urządzeń pomiarowych. Kontrola gospodarstwa rolnika dokonana przez tą jednostkę odbyła się [...]r. Gdyby przyjąć, że kontrolujący z tej jednostki nie stwierdzili dosadzeń, a stwierdzili istnienie minimalnej obsady orzecha włoskiego byłoby to sprzeczne z wyjaśnieniami producenta, z zeznaniami świadków, z zapisami rejestru rolnośrodowiskowego, że dosadzania orzecha miały miejsce.

Organ I instancji wskazał, że zgodnie z ww. rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 2 listopada 2009 r., wszelkie braki w wymaganej minimalnej obsadzie drzew i krzewów należy uzupełniać materiałem ekologicznym spełniającym wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego określone dla drzewek owocowych, a w przypadku wydania pozwolenia, o którym mowa w art. 12 ust. 4 ustawy o rolnictwie ekologicznym, materiałem określonym w tym pozwoleniu. Zeznania świadków P. D, F. M, C. G nie zawierają żadnych informacji tym zakresie. Z protokołu kontroli z 2010r. Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji wynika, że rolnik wnioskował do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa w K o zezwolenie na użycie w swoim gospodarstwie materiału siewnego wyprodukowanego bez użycia metod ekologicznych nasion żyta, ale nie wnioskował o takie zezwolenie dla sadzonek orzecha. Rolnik nie przedstawił dowodu zakupu ekologicznych sadzonek spełniających ww. wymagania. Rolnik przedstawił zaświadczenie do rachunku [...]z [...]r. wystawione przez A. G, w którym podano, że zakupione sadzonki pochodzą z gospodarstwa ekologicznego o nr [...]i spełniają warunki kwalifikowanego materiału szkółkarskiego. A. G zeznał, że nie wyhodował ww. sadzonek, lecz pozostałe mu one z 2007 r., w którym zakładał on swoje gospodarstwo ekologiczne. Świadek zeznał, że w 2008 r. przekazał gospodarstwo synowi, a sadzonki orzecha "zadołował". Ponadto, świadek zeznał, że ww. sadzonki nie były ekologiczne, ale na ich użycie dostał stosowne zezwolenie z do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa w K. Organ podał, że te same sadzonki zakupione przez skarżącego nie spełniały jednak warunków materiału ekologicznego, gdyż samo przechowywanie sadzonek w gospodarstwie ekologicznym nie czyniło ich ekologicznymi. Zgodnie z art. 45 ust. 7 rozporządzenia Komisji nr 889/2009, zezwolenie udzielane jest indywidualnym odbiorcom jednorazowo i tylko na jeden sezon. W związku z powyższym, organ nie uznał tego materiału szkółkarskiego za zgodny z wymogami zawartymi w ww. rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 2 listopada 2009 r. Uzupełnienie obsady materiałem nie spełniającym wymogów zawartych w ww. rozporządzeniu spowodowało, że organ I instancji nie przyznał również z tego powodu płatności za realizację pakietu S02d02 dla działek A i I.

Zgodnie z § 16 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. ze względu na pierwsze wystąpienie nieprawidłowości E10 (nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew i krzewów) dla pakietu S02d02 płatność rolnośrodowiskowa podlega w danym roku zmniejszeniu o wysokości określone w załączniku nr 5 do rozporządzenia, w części przyznanej producentowi do działek rolnych w stosunku, do których stwierdzono uchybienie. Na podstawie § 11 ust. 2 i 5 ww. rozporządzenia, płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana na wniosek producenta rolnego, a wnioski o przyznanie kolejnych płatnościach rolnośrodowiskowych składa się w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Jako, że na wniosku złożonym w dniu 13 maja 2010 r. rolnik nie zadeklarował do płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt pakietu P01b- półnaturalne łąki dwukośne płatność za ten pakiet w 2010 r. nie została naliczona. Rolnik złożył korektę wniosku w odpowiedzi na wezwanie organu z 12.10.2010 r., w której wyjaśnił, że na działkach rolnych B, D i E realizuje pakiet P01b i nie zadeklarował go przez pomyłkę.

E L złożył odwołanie od powyższej decyzji i zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 7, art. 8 i 12 Kpa, a także § 12 ust.1 pkt 1b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków, jakie powinny spełnić jednostki organizacyjne, którym może być powierzone przeprowadzenie kontroli oraz art. 5 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich w zw. z § 2 ust.1 pkt 1b ww. rozporządzenia.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydał w dniu [...]r. decyzję nr [...], w której utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny w sprawie i wskazał, że decydujące znaczenie przy rozstrzygnięciu sprawy miały ustalenia kontroli przeprowadzone w gospodarstwie strony w dniu [...]r., w czasie której poddano weryfikacji działki rolne deklarowane przez rolnika do płatności, co opisano w raporcie z zakresu kwalifikalności oraz protokole dotyczącym realizowanego działania –wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. Organ odwoławczy wskazał, że kontrola odbyła się zgodnie z wymogami określonymi w rozporządzenia Komisji nr 1122/2009. Podczas kontroli powierzchnie wszystkich działek rolnych zgłoszonych do płatności zgodnie z art. 34 ww. rozporządzenia, określone zostały za pomocą środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne. Tolerancja pomiaru dla działek została dodatkowo określona przy uwzględnieniu 1,25 metrowej strefy buforowej wokół działki rolnej, przy czym jej maksymalna wartość w odniesieniu do każdej działki rolnej nie przekroczyła bezwzględnej wartości 1ha. Organ odwoławczy przeanalizował raport z czynności kontrolnych i uznał, że został on sporządzony zgodnie z wytycznymi obowiązującymi w kampanii w 2010 r. oraz nie zawierał błędów formalnych. Organ odwoławczy podał, że wszystkie nieprawidłowości zostały szczegółowo opisane i udokumentowane materiałem dowodowym w postaci szkiców polowych z pomiaru działek rolnych i zdjęć fotograficznych. Na każdej fotografii umieszczono tablicę informacyjną z wypełnionymi danymi pozwalającymi na identyfikację działki. Zdjęcia zostały wykonane w ujęciu globalnym i poprawnej rozdzielczości, która zapewniła jednoznaczną ocenę przedstawionej na nim nieprawidłowości. Organ odwoławczy wskazał, że dane pomiarowe przedstawione przez kontrolujących podlegały weryfikacji w Biurze Kontroli na Miejscu w Oddziale Agencji. W razie wątpliwości co do danych przedstawionych przez kontrolujących, zespół inspektorów terenowych Agencji przeprowadza ponowną kontrolę działek rolnych. Organ odwoławczy podał, że w niniejszej sprawie takich przyczyn nie było.

Organ odwoławczy podał, że str.8 protokołu z czynności kontrolnych widnieje zapis, iż na działce A o deklarowanej pow. 0,10ha stwierdzono 1 sadzonkę orzecha włoskiego, zaś na działce I o pow. 56,03 ha stwierdzono 3.138szt., co w przeliczeniu na 1 ha stanowiło obsadę 56 szt. Organ odwoławczy stwierdził na podstawie zdjęć, że uprawa na ww. działkach w dniu kontroli była w nieodpowiednim stanie agrotechnicznym (uprawa "zagłuszona" inną roślinnością). Organ odwoławczy podał, że na podstawie art. 5 rozporządzenia Rady nr 834/2007, rolnictwo ekologiczne winno min. polegać na utrzymywaniu zdrowia roślin przez stosowanie środków zapobiegawczych, w tym dobór odpowiednich gatunków i odmian odpornych na szkodniki i choroby, odpowiedni płodozmian czy mechaniczne i fizyczne metody oraz ochronę naturalnych wrogów szkodników. Organ odwoławczy nie uznał stanowiska strony o zaistnieniu niekorzystnych okoliczności, które miały wpływ na stan i liczbę sadzonek, tj. warunki atmosferyczne, choroby roślin, obecność zwierzyny. W ocenie organu odwoławczego, wystąpienie chorób sadzonek mógł rolnik ograniczyć przez właściwą pielęgnację sadzonek- regularnym grabieniu i paleniu liści, wycinaniu porażonych liści lub pędów, usuwaniu dziko rosnących roślin, czy też zastosowania odpowiedniego systemu nawadniania. Organ odwoławczy wskazał, że z rejestru działań agrotechnicznych wynikało, iż rolnik stosował jedynie koszenie i dosadzanie sadzonek orzecha na działkach. Organ odwoławczy wskazał, że rolnik mógł ograniczyć szkody dokonane przez zwierzęta przez np. ogrodzenie terenu upraw. Ponadto, negatywny wpływ zwierząt ujawniłby się okaleczeniem sadzonek, a w przypadku suszy –uschnięcie sadzonek, a nie całkowitą utratę sadzonek, co stwierdzono w toku kontroli. Organ odwoławczy podał, że stan upraw udokumentowany na zdjęciach wykonanych w toku kontroli w dniu [...]r. na znacznej części obszaru działek nie potwierdził przeprowadzenia zabiegów agrotechnicznych w sposób prawidłowy, gdyż uprawa winna składać się z rzędów zadbanych, oczyszczonych z trwałych chwastów. Zdaniem organu odwoławczego, stanowisko strony o przeprowadzeniu 25 i 27 lipca 2010 r. koszeniu i dosadzaniu drzewek nie znalazło potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, tj. raportach z kontroli i zdjęciach. Gdyby rolnik na bieżąco dokonywał koszenia i dosadzania sadzonek, spulchnianiu wierzchniej warstwy gleby i podcinaniu chwastów, umożliwiłby prawidłowy rozwój sadzonek.

Organ odwoławczy ustosunkował się do zarzutu rolnika, że kontrola jego gospodarstwie dokonana przez jednostkę certyfikującą nie wykazała nieprawidłowości i podał, iż kontrola tej jednostki opiera się na innych przesłankach dotyczących rolnictwa ekologicznego i stąd nie można brać pod uwagę wyników tej kontroli. Powyższa jednostka bada prawidłowość prowadzonych przez rolnika upraw metodami ekologicznymi na podstawie min. rozporządzenia Rady nr 834/2007 i ustawy o rolnictwie ekologicznym, a nie przepisów określających wymagania co minimalnej obsady sadzonek na danej działce, tj. na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r., z którego wynika obowiązek utrzymywania minimalnej obsady sadzonek orzecha włoskiego w przypadku realizacji pakietu S02d02 powinna wynosić 75 szt./ha. Rolnik złożył oświadczenie w dniu 15.05.2009 r. o utrzymywaniu obsady orzecha 80 szt./ha w swoim gospodarstwie. Jednakże kontrola na miejscu w gospodarstwie rolnika w dniu [...]r. takiej obsady drzew na hektar nie stwierdziła. W takim przypadku zastosowanie miał załącznik nr 5 do rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2004 r., gdzie przewidziano sankcję w wysokości 100% za nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew i krzewów w przypadku realizacji wariantu S02d02. Organ odwoławczy ustosunkował się również do pomiarów działek i obliczenia obsady sadzonek orzecha włoskiego dokonanych przez E –S i podał, że działania wykonane przez tę jednostkę odbyły się kilka miesięcy później niż kontrola dokonana przez organ, przez co mogły się one różnić miedzy sobą. Ponadto E –S np. przy pomiarze działki D uwzględnił obszar, który był wyłączony z płatności z uwagi na zadrzewienia i zakrzaczenia. Na działce A, E-S stwierdził 15 szt. sadzonek orzecha, ale nie podał ilości sadzonek na działce I, ograniczając się do podania, że nasadzenia orzecha były w rzędach o szerokości 12m i długości 8m, zaś średnia z 6 prób liczenia obsady na długości 800m wynosiła 79%. Powyższe może świadczyć o tym, ze rolnik dokonał dosadzeń sadzonek orzecha włoskiego po przeprowadzeniu kontroli na miejscu przez organ.

Organ odwoławczy uznał, że kontrola dokonana przez organ I instancji działek rolnika w zakresie pomiaru ich powierzchni i obsady sadzonek orzecha włoskiego była prawidłowa. Organ odwoławczy ocenił także dowód zakupu tych sadzonek jako nieprzydatny z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości w toku kontroli. Organ odwoławczy ustosunkował się do zarzutu rolnika o nieuwzględnieniu przez organ I instancji pomiarów działek wykonanych przez Agencję w 2008 r. i podał, że nie mogły

one mieć wpływu na niniejsze postępowanie z uwagi na czas ich wykonania.

Organ odwoławczy wskazał, że rolnik, wnioskując o przyznanie płatności zobowiązuje się do gospodarowania zgodnie z zasadami dobrej praktyki i zawiadamiania Agencji o każdym fakcie mogącym mieć wpływ na przyznawane płatności, w tym np. występowania suszy lub wpływu zwierząt na uprawy. Istnieje wówczas możliwość zmiany wniosku (wycofania) bez ponoszenia przez rolnika negatywnych skutków w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości. Odnośnie działki E, organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że nie można przyznać płatności do niezadeklarowanej we wniosku o płatności działki nr ew. 187/5. Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt d rozporządzenia Komisji nr 1122/2009 możliwe było jedynie przyznanie płatności do powierzchni działki nr ew. 187/4. Organ odwoławczy podał, że rolnik mógł dokonać zmiany wniosku do 31 maja 2010 r. lub z uwzględnieniem 1% sankcji do 11 czerwca 2010 r., czego nie uczynił.

Organ odwoławczy uznał za prawidłowe działanie organu I instancji w postaci obliczenia należnej wysokości płatności rolnośrodowiskowej i stosownych pomniejszeń tej płatności.

E L złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji przez orzeczenie płatności zgodnie z jego wnioskiem (później ten wniosek został cofnięty przez skarżącego) lub uchylenie zaskarżonej decyzji w części nieprzyznającej jemu płatności i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania, uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie sankcji i umorzenie postępowania w tym zakresie, zasądzenie kosztów postępowania.

Zarzucił organowi naruszenie art. 7 Kpa przez: nieuwzględnienie jego wyjaśnień odnośnie niezadeklarowania we wniosku działki nr 187/4, nieuwzględnienie pomiarów działek i obliczenia sadzonek orzecha włoskiego dokonanych przez E –S oraz oparcie się przez organ jedynie na wynikach własnej kontroli w sposób nieuzasadniony, pominięcie pomiarów działek dokonanych przez Agencję w 2008r., nieuwzględnienie jego wyjaśnień i zeznań świadków, co do dokonywania zabiegów pielęgnacyjnych, dosadzeń orzecha na działkach i posiadaniu przez niego odpowiedniej obsady sadzonek na hektar, pomięcie dokumentów Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji, zaświadczających o minimalnej obsadzie orzecha włoskiego na jego uprawach, nieuwzględnienie wpływu nadzwyczajnych zdarzeń w postaci suszy i zniszczeń uprawy przez zwierzynę na uprawę orzecha, pominięcie okoliczności, że gdy on sadził sadzonki orzecha nie była wymagana zgoda Wiolinu, która obecnie też nie jest potrzebna przy zakupie niewielkiej ilości sadzonek oraz nieuzasadnione przyjęcie przez organ, że dokonał dosadzeń materiałem nieekologicznym.

Skarżący zarzucił również organowi naruszenie art. 8 Kpa przez przyznanie płatności UPO w zaniżonym rozmiarze, mimo, że spełnił on wszystkie warunki do otrzymania pełnej płatności. Zarzucił także organowi naruszenie art. 12 Kpa przez długotrwałe prowadzenie postępowania w sprawie płatności UPO. Zarzucił też naruszenie § 2 ust. 1 pkt 1b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjnych, którym może być powierzone przeprowadzenie kontroli i art. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, przez przeprowadzenie pomiarów działek urządzeniem GPS jak dla terenu płaskiego, mimo, ze działki skarżącego położone są na terenie górzystym oraz przyjęcie, że jedynie Agencja jest uprawniona do przeprowadzeniu pomiarów działek niezbędnych do przyznania płatności ONW.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Modernizacji i Restrukturyzacji Rolnictwa, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację jak w zaskarżonej decyzji.

Skarżący pismem z 18 stycznia 2013 r. podtrzymał wywody skargi, powołując się na wyrok NSA z 14 października 2010 r., w sprawie o sygn. akt II GSK 868/09.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Skarga jest częściowo zasadna w zakresie płatności odnoszących się do działki rolnej E.

Przyznawanie płatności rolnośrodowiskowej reguluje rozporządzenia Rady Ministrów z Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. Zgodnie z § 2 ww. rozporządzenia, płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym o powierzchni wynoszącej co najmniej 1 ha użytków rolnych i zobowiąże się do:

1) przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 23 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, z zm.) oraz art. 13 i 20 rozporządzenia 817/2004/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r., ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia 1257/1999/WE (Dz. Urz. UE L 153 z 30.04.2004);

2) realizacji pakietów, o których mowa w § 1 ust. 2, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej;

3) prowadzenia rejestru działań realizowanych w ramach programu rolnośrodowiskowego (rejestru działalności rolnośrodowiskowej), zawierającego wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin, z tym że rejestr ten w odniesieniu do zastosowania nawozów prowadzi się dla całego gospodarstwa rolnego; rejestr działalności rolnośrodowiskowej prowadzi się na formularzu udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwaną dalej "Agencją";

4) w przypadku realizacji pakietu, o którym mowa w § 1 ust. 2 pkt 1 - realizacji tego pakietu na wszystkich działkach rolnych w gospodarstwie rolnym.

Za działalność rolniczą, o której mowa w ust. 1, uważa się produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego i reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych i grzybów uprawnych, sadownictwa, hodowlę i produkcję materiału zarodowego ssaków, ptaków i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego lub fermowego oraz chów i hodowlę ryb (ust.2). Wymagania w zakresie prowadzenia działalności rolniczej zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej, o której mowa w art. 23 rozporządzenia 1257/1999/WE, określa załącznik nr 1a do rozporządzenia (ust. 3).

Zgodnie z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia, płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu do:

1) działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, użytkowanych jako grunty orne, łąki lub pastwiska, a w przypadku pakietu, o którym mowa w § 1 ust. 2 pkt 2, użytkowanych również jako sady;

2) krów, klaczy i matek owiec:

a) ras wymienionych w załączniku nr 1 do rozporządzenia, zwanych dalej "rasami lokalnymi",

b) wpisanych do ksiąg zwierząt hodowlanych;

3) stref buforowych, o których mowa w § 1 ust. 2 pkt 6.

Stosownie do § 11 ust. 1 ww. rozporządzenia, płatność rolnośrodowiskową przyznaje, zmniejsza i wstrzymuje, w drodze decyzji administracyjnej, kierownik biura powiatowego Agencji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego. Płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana na wniosek producenta rolnego (ust.2). Wniosek składa się corocznie na formularzu udostępnianym przez Agencję (ust. 3). Wnioski o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych składa się w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności w przepisach o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (obecnie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego), począwszy od roku następującego po roku, w którym została wydana decyzja administracyjna o przyznaniu pierwszej płatności rolnośrodowiskowej. Wniosek może być wycofany przez producenta rolnego przed dniem, w którym Agencja poinformowała producenta o stwierdzeniu nieprawidłowości w złożonym przez niego wniosku lub o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu (ust. 6).

Wskazać należy, że rolnik we wniosku deklaruje do płatności działki rolne, które mogą być tożsame z działkami ewidencyjnymi, mogą być położone na części działki ewidencyjnej lub na kilku działkach ewidencyjnych. W niniejszej sprawie rolnik zadeklarował do płatności działkę E i wyrysował ją na załączniku graficznym, okoliczność, że oprócz działki ew. 187/4 nie podał działki o nr 187/5 nie może wpływać na pominięcie przez organ powierzchni przypadającej na działkę nr 187/5. Oczywistym jest, że działka E została przez rolnika zadeklarowana do płatności RŚ we wniosku za 2010 r. i niewskazanie działki ew. 187/5 było oczywistą pomyłką rolnika.

Zgodnie z art. 21 rozporządzenia Komisji nr 1122/2009, wniosek o przyznanie pomocy może być poprawiony w każdym momencie po jego złożeniu, w przypadku gdy właściwy organ wykrył oczywiste błędy.

Zaznaczyć należy, że organ w zaskarżonej decyzji nie powoływał się na okoliczności świadczące o utrzymaniu działki nr 187/5 w złej kulturze rolnej, czy też na wskazanie tej działki we wniosku o płatności za ten sam rok przez innego rolnika. Wobec braku ww. okoliczności, zdaniem Sądu, dokonanie przez rolnika poprawienia wniosku przez wpisanie działki 187/5 winno być przez organ przyjęte do wyliczenia płatności. Powyższe naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ zobowiązany jest ustalić, czy grunty wchodzące w skład działki rolnej E, w tym na działce nr 187/5, ujęte we wniosku płatności za 2010r. przez skarżącego, utrzymane były w dobrej kulturze rolnej i czy nie były objęte wnioskiem o dopłaty przez innego rolnika, a następnie wydać rozstrzygnięcie.

Odnośnie pozostałych zarzutów skargi, Sąd uznał je niezasadne.

Zdaniem Sądu, organy właściwe zebrały materiał dowodowy i dokonały jego oceny zgodnie z przepisami, wysnuwając z nich logiczne wnioski. Okoliczność, że wnioski te są odmienne niż stanowisko skarżącego, nie jest naruszeniem przez organ zasad postępowania, w tym art. 7 i 8 Kpa.

Zgodnie z § 16 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. ze względu na pierwsze wystąpienie nieprawidłowości E10 (nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew i krzewów) dla pakietu S02d02 płatność rolnośrodowiskowa podlega w danym roku zmniejszeniu o wysokości określone w załączniku nr 5 do rozporządzenia, w części przyznanej producentowi do działek rolnych w stosunku, do których stwierdzono uchybienie.

Zdaniem Sądu, organy prawidłowo ustaliły powierzchnię pozostałych działek rolnych uprawnioną do płatności. Kontrole na miejscu przeprowadzane są przez pracowników organów wyposażonych w sprzęt odpowiedniej klasy i są zgodne z §2 ust. 1 pkt 1b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 sierpnia 2004r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym może być powierzone przeprowadzenie kontroli (Dz. U. Nr 183, poz. 1892). Tylko pomiary działek dokonane przez pracowników Agencji są podstawą do przyznania przez organ płatności rolnikom, lecz podlegają ocenie w zakresie ich prawidłowości.

Sąd zgodził się z organami, że pomiary i obliczenia sadzonek dokonane przez E –S oraz Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji nie miały wpływu na przyznanie płatności w niniejszej sprawie. Organy wyjaśniły, że kontrola dokonana przez E –S była przeprowadzona kilka miesięcy później niż kontrola dokonana przez organ I instancji i mogło mieć to wpływ na różnicę wyników, zaś co do kontroli wykonanej przez Polskie Centrum Badań i Certyfikacji przeprowadzana była w zakresie spełniania przez gospodarstwo rolnika warunków ekologicznych. Ponadto, jak wskazały organy, E –S dokonał pomiarów działek, które nie były zgłoszone przez rolnika we wniosku o płatności i obejmowały obszar wyłączony z płatności z uwagi na jego zakrzewienie. Nie sposób również stwierdzić, jakim sprzętem pomiarowym posługiwał się E –S i jakie kwalifikacje posiadali jego pracownicy przy wykonaniu ww. pomiarów. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy prawidłowo uznał, że pomiary wykonane przez Agencję w 2008 r. nie miały wpływu na wydanie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, gdyż stan faktyczny upraw na przedmiotowych działkach mógł być inny niż ustalony w toku kontroli za 2010 r.

Powyższe odnieść należy także do kwestii obliczenia ilości sadzonek orzecha włoskiego na przedmiotowych działkach. Sąd podzielił stanowisko organów, co do prawidłowości obliczeń obsady orzechów włoskich na przedmiotowych działkach. Zebrany materiał dowodowy w postaci protokołu kontroli i zdjęć dokładanie obrazuje stan upraw orzecha włoskiego na przedmiotowych działkach. Materiał fotograficzny wykonany jest w sposób zapewniający zidentyfikowanie poszczególnych działek. Organy, zdaniem Sądu, w przekonywujący sposób wyjaśniły, dlaczego nie uznały wyjaśnień skarżącego i zeznań świadków w zakresie minimalnej obsady orzecha włoskiego i dosadzań orzecha na przedmiotowych działkach. Ocena taka nastąpiła na podstawie zebranego materiału dowodowego, w tym protokołu kontroli, zdjęciom działek i zapisom raportu przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. Zdaniem Sądu, organy dokonały prawidłowego obliczenia wysokości przyznanych płatności i pomniejszeń zgodnie z art. 58 rozporządzenia Komisji nr 1122/2009 i §16 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r., za wyjątkiem płatności przypadających co do powierzchni działki E, o których mowa była wyżej.

Sąd uznał zarzut skargi dotyczący nieuwzględnienia przez organy siły wyższej postaci suszy i wpływu zwierząt na stan upraw w 2010 r. za niezasadny, gdyż rolnik, wnioskując o przyznanie płatności zobowiązuje się do gospodarowania zgodnie z zasadami dobrej praktyki i zawiadamiania Agencji o każdym fakcie mogącym mieć wpływ na przyznawane płatności (pkt IX wniosku). Istnieje wówczas możliwość zmiany wniosku (wycofania) bez ponoszenia przez rolnika negatywnych skutków w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości. Rolnik o zaistnieniu ww. okoliczności w prowadzonych przez niego uprawach nie informował Agencji. Ponadto, prawidłowo wskazał organ odwoławczy, że rolnik mógł ograniczyć wystąpienie chorób sadzonek przez właściwą pielęgnację sadzonek- regularnym grabieniu i paleniu liści, wycinaniu porażonych liści lub pędów, usuwaniu dziko rosnących roślin, czy też zastosowania odpowiedniego systemu nawadniania. Organ odwoławczy wskazał, że z rejestru działań agrotechnicznych wynikało, iż rolnik stosował jedynie koszenie i dosadzanie sadzonek orzecha na działkach. Organ odwoławczy podał także, że rolnik mógł ograniczyć szkody dokonane przez zwierzęta przez np. ogrodzenie terenu upraw. Ponadto, według organu odwoławczego, którego stanowisko podzielił Sąd, że negatywny wpływ zwierząt ujawniłby się okaleczeniem sadzonek, a w przypadku suszy –uschnięcie sadzonek, a nie całkowitą utratę sadzonek, co stwierdzono w toku kontroli.

Sąd uznał zarzut skargi o stosowaniu przez skarżącego ekologicznych sadzonek orzecha za niezasadny. Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 2 listopada 2009 r., wszelkie braki w wymaganej minimalnej obsadzie drzew i krzewów należy uzupełniać materiałem ekologicznym spełniającym wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego określone dla drzewek owocowych, a w przypadku wydania pozwolenia, o którym mowa w art. 12 ust. 4 ustawy o rolnictwie ekologicznym, materiałem określonym w tym pozwoleniu. Zeznania świadków P. D, F. M, C. G nie zawierały żadnych informacji tym zakresie. Z protokołu kontroli z 2010r. Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji wynika, że rolnik wnioskował do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa w K o zezwolenie na użycie w swoim gospodarstwie materiału siewnego wyprodukowanego bez użycia metod ekologicznych nasion żyta, ale nie wnioskował o takie zezwolenie dla sadzonek orzecha. Rolnik nie przedstawił dowodu zakupu ekologicznych sadzonek spełniających ww. wymagania. Rolnik przedstawił zaświadczenie do rachunku [...]z [...]r. wystawione przez A. G, w którym podano, że zakupione sadzonki pochodzą z gospodarstwa ekologicznego o nr 06150-A i spełniają warunki kwalifikowanego materiału szkółkarskiego. A. G zeznał, że nie wyhodował ww. sadzonek, lecz pozostałe mu one z 2007 r., w którym zakładał on swoje gospodarstwo ekologiczne. Świadek zeznał, że w 2008 r. przekazał gospodarstwo synowi, a sadzonki orzecha "zadołował". Ponadto, świadek zeznał, że ww. sadzonki nie były ekologiczne, ale na ich użycie dostał stosowne zezwolenie z do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa w K. Organ podał, że te same sadzonki zakupione przez skarżącego nie spełniały jednak warunków materiału ekologicznego, gdyż samo przechowywanie sadzonek w gospodarstwie ekologicznym nie czyniło ich ekologicznymi. Zgodnie z art. 45 ust. 7 rozporządzenia Komisji nr 889/2009, zezwolenie udzielane jest indywidualnym odbiorcom jednorazowo i tylko na jeden sezon. W związku z powyższym, organ nie uznał tego materiału szkółkarskiego za zgodny z wymogami zawartymi w ww. rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 2 listopada 2009 r. Uzupełnienie obsady materiałem nie spełniającym wymogów zawartych w ww. rozporządzeniu spowodowało, że organy nie przyznały również z tego powodu płatności za realizację pakietu S02d02 dla działek A i I.

Sąd zgodził się ze skarżącym, że postępowanie w sprawie było długotrwałe, lecz nie spowodowało to naruszenia art. 12 Kpa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżący był w toku postępowania reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika i mógł skorzystać z przysługujących mu środków prawnych na wydanie rozstrzygnięcia przez organ w terminie wcześniejszym.

Zarzut naruszenia art. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjnych, którym może być powierzone przeprowadzenie kontroli, który zdaniem skarżącego, miał wpływ na przyznanie płatności ONW, Sąd uznał za niezasadny, bowiem niniejsze postępowanie nie dotyczyło płatności ONW, tj. pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Z doświadczenia Sądu wynika, że płatność ONW jest przyznawana rolnikom przez organ odrębną decyzją. Załączone do akt sprawy zdjęcia na CD, które obrazują stan działek rolnych skarżącego nie potwierdzają, że były one położone na terenie górzystym, a w związku z tym również zarzutu skargi, iż pomiary działek dokonano GPS w sposób właściwy dla terenów płaskich.

Odnośnie wyroku NSA o sygn. akt II GSK 868/09, na który powoływał się skarżący, Sąd wskazał, że stan prawny w sprawie rozpoznawanej przez NSA był odmienny niż w niniejszym postępowaniu, bowiem dotyczył rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, które nie obowiązywało w dniu wydania przez organ zaskarżonej decyzji.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit.c, art.135 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa", uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji w części dotyczącej płatności do trwałych użytków zielonych zakresie przyznania płatności oraz orzekł o zakresie wykonania zaskarżonej decyzji. W pozostałym zakresie, Sąd na podstawie art. 151 Ppsa skargę oddalił.

Z uwagi na częściowe uwzględnienie skargi, Sąd zgodnie z art. 206 Ppsa, zasądził od organu na rzecz skarżącego część kosztów postępowania w wysokości [...] zł, odpowiadającej 10% wszystkich poniesionych kosztów postępowania, w tym kwoty wpisu sądowego i kosztów zastępstwa procesowego, gdyż skarga został uwzględniona w części niewspółmiernej do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu, tj. kwoty należnej płatności od nieuwzględnionej do niej przez organ powierzchni działki nr 187/5 o pow. ok. 1ha.