Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 718/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-09-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 1996 nr 235 poz 59 art. 3, art. 7
law: Dyrektywa Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiająca dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty  maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu  międzynarodowym.
article: art. 154
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 września 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi "(...)"S..A. z siedzibą w "(...)" na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia "(...)" stycznia 2020 r. nr "(...)" w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia "(...)" stycznia 2020 r. nr "(...)", Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 154 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.) - dalej "kpa", po przeprowadzeniu postępowania z wniosku "(...)"S.A. z siedzibą w "(...)", odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia "(...)"lutego 2015 r. nr "(...)".

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w dniu 25 lipca 2014 r. w miejscowości "(...)"na drodze krajowej nr "(...)" zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki R. o nr rej. "(...)" i trzyosiowej naczepy marki W. o nr rej. "(...)". Pojazdem członowym kierował W. K., który wykonywał międzynarodowy przejazd drogowy na trasie z Niemiec do Polski z ładunkiem blachy emaliowanej na paletach w ilości 7 sztuk w imieniu "(...)"S.A. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr "(...)"z dnia "(...)" lipca 2014 r.

W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

- nacisk na pojedynczej osi napędowej 12,5 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 2,5 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 25 %),

- podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

"(...)"Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją nr "(...)" z dnia "(...)"września 2014 r., nałożył na "(...)"S.A. z siedzibą w "(...)"karę pieniężną w wysokości 15.000 (piętnaście tysięcy) złotych. Od decyzji strona złożyła odwołanie.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia "(...)" lutego 2015 r. nr "(...)"utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Pismem z dnia 23 kwietnia 2019 r. pełnomocnik strony złożył wniosek o uchylenie decyzji "(...)"Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia "(...)"września 2014 r. nr "(...)". Jako podstawę wskazano na art. 154 § 1 kpa. podnosząc, że dnia 21 marca 2019 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wydał wyrok w sprawie C-127/17, w którym stwierdził, że Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom z art. 3 i 7 dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r., ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym (...). Wnioskujący wskazuje, że mając na uwadze ww. wyrok stwierdzić należy, że decyzja administracyjna o nałożeniu kary pieniężnej została wydana na podstawie przepisów niezgodnych z prawem UE.

W uzasadnieniu odmownej decyzji z dnia "(...)"stycznia 2020 r. wydanej w trybie nadzoru "(...)" wskazał, że w niniejszej sprawie postępowanie zostało zakończone decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr "(...)" z dnia [...] lutego 2015 r., którą utrzymano w mocy decyzję "(...)" Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nr "(...)"dnia "(...)"września 2014 r.

Dopuszczalnością zmiany, uchylenia w trybie art. 154 kpa, objęte są decyzje ostateczne. Decyzją ostateczną jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego, zatem organ postanowił rozpatrzyć wniosek strony jako wniosek o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr "(...)"z dnia "(...)"lutego 2015 r.

Organ stwierdził, że podstawową zasadą kodeksu postępowania administracyjnego jest określona w art. 16 § 1 kpa, zasada trwałości decyzji ostatecznej. Decyzje ostateczne są trwałe i mogą być zmienione lub uchylone tylko wówczas, gdy wynika to wprost z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego bądź z przepisów prawnych szczególnych, do których kodeks odsyła.

Jedną z możliwości uchylenia decyzji jest przewidziana w przepisie art. 155 kpa - decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.

Zgodnie z art. 154 § 1 i 2 kpa, w przypadkach określonych w § 1 właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji.

GITD podkreślił, że przepis art. 154 § 1 kpa, ustanawia dwie przesłanki, które muszą wystąpić łącznie, ażeby można było wzruszyć decyzję. Musi to być po pierwsze decyzja, która nie tworzy praw nabytych dla żadnej ze stron postępowania, a po wtóre - za wzruszeniem tej decyzji muszą przemawiać względy interesu społecznego lub słuszny interes strony. Z użycia w przepisie spójnika "lub" wynika, że wystarczą racje interesu społecznego bądź tylko wzgląd na słuszny interes strony, a może być tak, że obydwa te interesy będą zaspokojone zmianą lub uchyleniem decyzji. Wymagania interesu społecznego lub słusznego (a więc kwalifikowanego) interesu strony muszą być ustalone w konkretnej sprawie i muszą uzyskać zindywidualizowaną treść, wynikającą ze stanu faktycznego i prawnego sprawy. W wyroku z dnia 20.12.1991 r., II SA 893/91 (ONSA 1993, Nr 2, poz. 33) NSA zawarł tezę, że "w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 154 KPA zmiana okoliczności faktycznych, jaka nastąpiła po dniu wydania dotychczasowej decyzji, może mieć znaczenie tylko dla oceny występowania przesłanek interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Natomiast zmiana obowiązującego prawa powoduje, iż powstaje nowa sprawa nie tylko w sensie procesowym, lecz również w znaczeniu materialnoprawnym".

Na granice stosowania art. 154 kpa, jako trybu uchylenia decyzji wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 listopada 2016 r., sygn. akt. II OSK 2663/15 "(...) tryb nadzwyczajny postępowania określony w art. 154 KPA zasadniczo ma zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do decyzji opartych o uznanie administracyjne, a zastosowanie tego trybu w stosunku do decyzji związanych jest wyłączone. W sytuacji gdy decyzja związana została wydana w postępowaniu zwykłym (jurysdykcyjnym) zgodnie z obowiązującym prawem, wówczas zmiana łub uchylenie decyzji ostatecznej w tym trybie mogłaby prowadzić do naruszenia prawa (por. wyroki NSA z 27.2.2013 r., 11 GSK 2127/11 oraz z 12.2.2014 r., 11 OSK 1932/13 (...)"

Organ stwierdził, że uznanie określonego pojazdu za nienormatywny, a tym samym przejazdu pojazdem nienormatywnym jak bez zezwolenia, nie zostało pozostawione, ani swobodnemu uznaniu organu orzekającego w sprawie, ani nie odbywało się na zasadzie słuszności, czy na zasadzie sprawiedliwości społecznej. Jest to materia uregulowana normatywnie i tylko taki przejazd mógł zostać uznany za nienormatywny, który został za taki przyjęty przez prawodawcę w stosownym akcie prawnym, na skutek przekroczenia dopuszczalnych wartości.

Jak stanowiła definicja pojazdu nienormatywnego zawarta w art. 2 pkt 35a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, jest to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.

Stosownie do treści art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. Minister właściwy do spraw transportu ustala, w drodze rozporządzenia, wykaz:

1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t,

2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t,

- mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego.

Na podstawie powyższej delegacji ustawowej, wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, na których obowiązuje nacisk osi do 8 t i 10 t został określony rozporządzeniem Ministra Transportu. Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.

Droga krajowa nr "(...)"na odcinkach DROGA "(...)"/WĘZEŁ "(...)" została zaliczona do kategorii dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.

Dopuszczalny nacisk na drodze krajowej nr"(...)"w miejscowości "(...)"wynosił na pojedynczej osi napędowej pojazdu do 10 t, podczas gdy w wyniku kontroli ustalono, że nacisk na pojedynczej osi napędowej pojazdu wynosił 12,5 t, a zatem przekraczał dopuszczalną wartość o 2,5 t, czyli o 25 %.

Podczas kontroli przewożono ładunek podzielny w postaci blachy emaliowanej na paletach w ilości 7 sztuk.

W związku z powyższym stwierdzono wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym jak bez zezwolenia kategorii VII.

GITD podkreślił, że skoro organ wydając decyzję był związany w zakresie zarówno kwalifikacji naruszenia jak i wysokości wymierzonej kary administracyjnej, to decyzja taka nie może być zmieniona w trybie art. 154 kpa.

W konsekwencji w ocenie organu, brak było podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia "(...)" lutego 2015 r., a w konsekwencji i utrzymanej nią w mocy decyzji "(...)"Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nr "(...)"z dnia "(...)"września 2014 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie "(...)"S.A. z siedzibą w P., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a., poprzez jego niezastosowania mimo zaistnienia ustawowych przesłanek. Mając na uwadze powyższy zarzut strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, wznowienie postępowania zgodnie w wnioskiem skarżącej z dnia [...] kwietnia 2019 r. i uchylenie decyzji "(...)"Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia "(...)"września 2014 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosi się ona raczej do decyzji organu odmawiającej uchylenia decyzji w trybie wznowieniowym nie zaś do rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji.

Nie ulega wątpliwości, że wskazanym przez Stronę we wniosku o wznowienie postępowania wyrokiem z 21 marca 2019 r., w sprawie o sygn. akt C-127/17 TSUE stwierdził, że "Nakładając na przedsiębiorstwa transportowe wymóg posiadania specjalnych zezwoleń umożliwiających poruszenie się po niektórych drogach publicznych, Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążących na niej na podstawie art. 3 i 7 dyrektywy (...) w związku z pkt 3.1 i 3.4 załącznika I do tej dyrektywy (...).". Podstawę prawną decyzji, której podważenia w trybie wznowienia domagał się skarżący, stanowiły zatem sprzeczne z prawem unijnym przepisy krajowe.

W tym miejscu należy zauważyć, że argumentacja strony skarżącej odnośnie podstaw do wznowienia postępowania została podzielona przez tutejszy Sąd, który wyrokiem z dnia 4 września 2020 r. sygn.. akt VI SA/Wa 717/20 uchylił decyzję GITD, który odmówił uchylenia w trybie wznowienia postępowania Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia "(...)" lutego 2015 r. nr "(...)"Powyższa sprawa dotyczyła tej samej decyzji z 2015 roku dotyczącej kary pieniężnej i będzie ponownie rozpatrywana przez organ w trybie wznowienia postępowania.

Jednakże odnośnie możliwości uchylenia tej decyzji w trybie określonym w art. 154 k.pa. Sąd stwierdza, że stanowisko GITD przedstawione w zaskarżonej decyzji jest zasadne.

Trzeba zauważyć, że zgodnie z art. 154 § 1 i 2 kpa, w przypadkach określonych w § 1 właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji. Przepis art. 154 § 1 kpa, ustanawia dwie przesłanki, które muszą wystąpić łącznie, ażeby można było wzruszyć decyzję. Musi to być po pierwsze decyzja, która nie tworzy praw nabytych dla żadnej ze stron postępowania, a po wtóre - za wzruszeniem tej decyzji muszą przemawiać względy interesu społecznego lub słuszny interes strony. Z użycia w przepisie spójnika "lub" wynika, że wystarczą racje interesu społecznego bądź tylko wzgląd na słuszny interes strony, a może być tak, że obydwa te interesy będą zaspokojone zmianą lub uchyleniem decyzji. Wymagania interesu społecznego lub słusznego (a więc kwalifikowanego) interesu strony muszą być ustalone w konkretnej sprawie i muszą uzyskać zindywidualizowaną treść, wynikającą ze stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Sąd zauważa, że granice stosowania art. 154 kpa, jako trybu uchylenia decyzji wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 listopada 2016 r., sygn. akt. II OSK 2663/15 "(...) tryb nadzwyczajny postępowania określony w art. 154 KPA zasadniczo ma zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do decyzji opartych o uznanie administracyjne, a zastosowanie tego trybu w stosunku do decyzji związanych jest wyłączone. W sytuacji gdy decyzja związana została wydana w postępowaniu zwykłym (jurysdykcyjnym) zgodnie z obowiązującym prawem, wówczas zmiana łub uchylenie decyzji ostatecznej w tym trybie mogłaby prowadzić do naruszenia prawa (por. wyroki NSA z 27.2.2013 r., 11 GSK 2127/11 oraz z 12.2.2014 r., 11 OSK 1932/13 (...)"

Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni akceptuje powyższe stanowisko NSA.

Decyzja o nałożeniu kary pieniężnej była decyzją związaną wydaną na podstawie precyzyjnych i jednoznacznych przepisów prawa i o ile można wyeliminować taką decyzję w trybie wznowienia postępowania to słusznym jest stanowisko organu, że działanie w trybie art. 154 k.p.a. nie byłoby właściwe.

Sąd stwierdza, że stanowisko GITD zaprezentowane w zaskarżonej decyzji jest słuszne zaś organ nie dopuścił się w toku postępowania naruszeń, które uzasadniałyby konieczność uchylenia skarżonej decyzji.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.