Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 292/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2022-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92a ust. 1 , ust. 7
journal: Dz.U. 2022 poz 2201
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Tchórzewska, Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2022 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] marca 2022 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił w całości decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] września 2021 r. nr [...] i nałożył na G. K. karę pieniężną w wysokości 15 000 złotych za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy.

W dniach od 17 maja 2021 r. do 25 czerwca 2021 r. przeprowadzono kontrolę u przedsiębiorcy – G. K. (dalej również jako "skarżący") w zakresie przestrzegania warunków i obowiązków przewozu drogowego określonych w art. 4 pkt 22 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 180 z późn. zm.), dalej jako "ustawa o transporcie drogowym" lub "u.t.d.". Kontrola obejmowała okres od 1 lipca 2020 r. do 14 kwietnia 2021 r.

W toku kontroli stwierdzono naruszenia polegające na:

1) wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji (Ip. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d.);

2) przekroczeniu dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin o czas do mniej niż 1 godziny i o czas od 1 godziny do mniej niż 2 godzin (lp. 5.2.1 i 5.2.2 załącznika nr 3 do u.t.d.);

3) skróceniu wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej o czas do 1 godziny, o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin oraz za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin (Ip. 5.7.1, 5.7.2 i 5.7.2 załącznika nr 3 do u.t.d.);

4) przekroczeniu dopuszczalnego dobowego 10-godzinnego czasu pracy, jeżeli praca jest wykonywana w porze nocnej o czas od 1 godziny do mniej niż 3 godzin (Ip. 5.12.1 załącznika nr 3 do u.t.d.);

5) przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut i o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut (Ip. 5.11.1 i 5.11.2 załącznika nr 3 do u.t.d.);

6) naruszeniu obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy – za każdego kierowcę (Ip. 6.3.17 załącznika nr 3 do u.t.d.);

7) naruszeniu obowiązku terminowego pobierania danych z tachografu – za każdy pojazd (Ip. 6.3.18 załącznika nr 3 do u.t.d.);

8) niespełnieniu wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy – za każdy wpis (Ip. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d.).

Ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole kontroli z [...] czerwca 2021 r. nr [...]

Decyzją z [...] września 2021 r. Lubelski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako "organ I instancji") nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15 000.00 zł z tytułu naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym.

W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez skarżącego odwołania, decyzją z [...] marca 2022 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako "organ II instancji" lub "organ odwoławczy") uchylił w całości decyzję organu I instancji i nałożył na G. K. karę pieniężną w wysokości 15 000 złotych za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przywołał treść przepisów mających zastosowanie w sprawie i wyjaśnił, że w przypadku naruszenia określonego w lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. analiza zgromadzonego materiału dowodowego w postaci faktur VAT z [...] grudnia 2020 r. nr [...], z [...] lipca 2020 r. nr [...] oraz z [...] lutego 2021 r. nr [...] wykazała, że w okresie objętym kontrolą przedsiębiorca, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, oprócz krajowego transportu drogowego rzeczy, wykonywał m.in. zlecenia przewozu ładunków – pośrednictwo w przewozie rzeczy bez wymaganej licencji na podjęcie i wykonywanie pośrednictwa w przewozie rzeczy. Organ wyjaśnił przy tym, że bez znaczenia pozostaje fakt posiadania ważnego zezwolenia nr [...] na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, ponieważ wykonywanie transportu drogowego w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy wymaga uzyskania licencji na wykonywanie transportu drogowego w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy. Organ uznał, że zasadne jest zatem nałożenie kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł za stwierdzone naruszenie określone w Ip. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d.

W zakresie naruszenia określonego w Ip. 5.2 załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy wskazał, że analiza danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy K. N. wykazała, że dzienny okres prowadzenia pojazdu (okres pomiędzy każdymi dwoma okresami dziennego odpoczynku lub między okresem dziennego i tygodniowego odpoczynku) rozpoczął się 29 września 2020 r. o godzinie 6:40, a zakończył 30 września 2020 r. o godzinie 15:38. W okresie tym kierowca prowadził pojazd łącznie przez 11 godzin i 33 minuty, podczas gdy dopuszczalnym było prowadzenie przez kierowcę pojazdu w wymiarze 10 godzin. Oznacza to, że kierowca przekroczył dzienny czas prowadzenia pojazdu o 1 godzinę i 33 minuty. Podczas kontroli w przedsiębiorstwie skarżący nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Organ uznał, że w stwierdzonym przypadku należało nałożyć na skarżącego jedynie karę pieniężną wskazaną w Ip. 5.2.2 załącznika nr 3 do u.t.d. w wysokości 200 zł.

Odnośnie do naruszenia wskazanego w Ip. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy na podstawie analizy danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy K. N. wskazał, że po wykorzystanym okresie odpoczynku kierowca rozpoczął pracę o godzinie 6:40 dnia 29 września 2020 r. W ciągu 24-godzinnego okresu rozliczeniowego kierowca wykorzystał najdłuższy okres odpoczynku dziennego w wymiarze 5 godzin i 14 minut w okresie od godzin 00:46 do godziny 6:00 dnia 30 września 2020 r., co oznacza, że kierowca skrócił wymagany dzienny czas odpoczynku o 3 godziny i 46 minut. W niniejszym przypadku dopuszczalnym było odebranie przez kierowcę odpoczynku w wymiarze skróconym do 9 godzin. Podczas kontroli w przedsiębiorstwie strona nie okazała dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Organ uznał, że w omawianym przypadku należało nałożyć na skarżącego jedynie karę pieniężną określoną w Ip. 5.7.3 załącznika nr 3 do u.t.d., w związku z czym uchylił określoną przez organ I instancji karę pieniężnej w wysokości 1600 zł (lp. 5.7.2 i 5.7.3) i nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 1450 zł za stwierdzone naruszenie określone w Ip. 5.7.3 załącznika nr 3 do u.t.d.

W zakresie naruszenia określonego w Ip. 5.12 załącznika nr 3 do u.t.d. organ uchylił nałożoną przez organ I instancji karę pieniężną w wysokości 50 zł wskazując, że czas pracy kierowcy zatrudnionego na podstawie umowy o pracę na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2022 r. poz. 1473) nie podlegał kontroli.

Odnośnie do naruszenia określonego w Ip. 5.11 załącznika nr [...] do u.t.d., organ wskazał, że kierowca K. N. [...] lutego 2021 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 58 minut. Kierowca prowadził pojazd przez 5 godzin 28 minut w okresie od godziny 6:06 do godziny 15:37 dnia 4 lutego 2021 r. i nie odebrał w tym czasie wymaganej przerwy w jeździe. Jednocześnie podczas kontroli w przedsiębiorstwie strona nie okazała dokumentu (wykresówki/ wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Powyższe uzasadniało nałożenie kary pieniężnej z Ip. 5.11.2 załącznika nr 3 do u.t.d.

Z kolei Kierowca P. Ż., w dniu 30 lipca 2020 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 45 minut. Kierowca prowadził pojazd przez 5 godzin 15 minut w okresie od godziny 9:03 do godziny 15:41 dnia 30 lipca 2020 r. i nie odebrał w tym czasie wymaganej przerwy w jeździe, przy czym podczas kontroli w przedsiębiorstwie skarżący nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/ karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Powyższe uzasadniało nałożenie kary pieniężnej z Ip. 5.11.2 załącznika nr 3 do u.t.d. Natomiast 5 lutego 2021 r., ten sam kierowca, przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 4 minuty. Kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny 34 minuty w okresie od godziny 8:15 do godziny 13:24 dnia 5 lutego 2021 r. i nie odebrał w tym czasie wymaganej przerwy w jeździe, zaś strona podczas kontroli w przedsiębiorstwie nie okazała dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Powyższe uzasadniało nałożenie kary pieniężnej z Ip. 5.11.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Organ odwoławczy uchylił zatem określoną przez organ I instancji karę pieniężną w wysokości 800 zł (lp. 5.11.1, 5.11.2 i 5.11.3) i nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 600 zł za stwierdzone naruszenia określone w Ip. 5.11.2 i 5.11.3 załącznika nr 3 do u.t.d.

W zakresie naruszenia określonego w I.p. 6.3.17 załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy stwierdził, że analiza okazanych do kontroli plików pobranych z karty kierowcy K. N. wykazała, że dane z karty tego kierowcy zostały pobrane 15 września 2020 r., a poprzednie pobranie miało miejsce 3 sierpnia 2020 r., co oznacza, że pomiędzy wskazanymi odczytami upłynęło 31 dni zarejestrowanej działalności. Natomiast dane z karty P. Ż. zostały pobrane 15 września 2020 r., a poprzednie pobranie miało miejsce 27 lipca 2020 r., pomiędzy odczytami upłynęło zatem 31 dni zarejestrowanej działalności. Ponadto, dane z karty kierowcy P. Ż. zostały pobrane 10 listopada 2020 r., zaś poprzednie pobranie miało miejsce 15 września 2020 r., co oznacza, że pomiędzy odczytami upłynęło 38 dni zarejestrowanej działalności. W konsekwencji organ za zasadne uznał nałożenie kary pieniężnej w wysokości 1000 zł (po 500 zł za każdego kierowcę) za stwierdzone naruszenia określone w Ip. 6.3.17 załącznika nr 3 do u.t.d.

Odnośnie do naruszenia określonego w Ip. 6.3.18 załącznika nr 3 do u.t.d., organ wskazał, że dane z urządzenia rejestrującego znajdującego się w pojeździe o numerze rejestracyjnym [...] zostały pobrane 28 lutego 2021 r., a poprzednie pobranie miało miejsce 7 lipca 2020 r., co oznacza, że pomiędzy wskazanymi odczytami upłynęło 146 dni zarejestrowanej działalności. W tych samych datach zostały pobrane dane z urządzenia rejestrującego znajdującego się w pojeździe o numerze rejestracyjnym [...], co oznacza, że i w tym przypadku pomiędzy odczytami upłynęło 152 dni zarejestrowanej działalności. Ocenie organu powyższe uzasadniało nałożenie kary pieniężnej w wysokości 1000 zł (po 500 zł za każdy pojazd) za stwierdzone naruszenia określone w Ip. 6.3.18 załącznika nr 3 do u.t.d.

W zakresie naruszenia określonego w Ip. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d., organ wyjaśnił, że na podstawie analizy danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy G. K. stwierdzono niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na kartę kierowcy w postaci symbolu państwa rozpoczęcia lub zakończenia dziennego okresu pracy: 24 września 2020 r. i 25 września 2020 r. W przypadku kierowcy K. N. stwierdzono niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na kart kierowcy w postaci symbolu państwa rozpoczęcia lub zakończenia dziennego okresu pracy: 8 września 2020 r., 25 marca 2021 r. i 14 kwietnia 2021 r. Natomiast w przypadku kierowcy P. Ż. stwierdzono niespełnienie tego wymogu: 8 lipca 2020 r., 10 lipca 2020 r., 15 lipca 2020 r., 16 lipca 2020 r., 20 lipca 2020 r., 23 lipca 2020 r., 24 lipca 2020 r., 4 sierpnia 2020 r., 10 sierpnia 2020 r., 4 września 2020 r., 10 września 2020 r., 17 września 2020 r., 5października 2020 r., 7 października 2020 r., 26 października 2020 r., 2 listopada 2020 r., 19 listopada 2020 r., 26 listopada 2020 r., 3 grudnia 2020 r., 7 grudnia 2020 r., 10 grudnia 2020 r., 15 grudnia 2020 r., 17 grudnia 2020 r., 22 grudnia 2020 r., 12 stycznia 2021 r., 13 stycznia 2021 r., 27 stycznia 2021 r. i 29 stycznia 2021 r. Mając na uwadze powyższe organ uznał za zasadne nałożenie kary pieniężnej w wysokości 1650.00 zł (50 zł za każdy wpis) za stwierdzone naruszenia określone w Ip. 6.3.8 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zastosowania art. 92b u.t.d., wskazując, że strona nie wykazała, aby organizacja i wykonywanie przewozów drogowych odbywała się w sposób wykluczający naruszenie przepisów z zakresu norm czasu pracy. Uznał jednocześnie, że strona nie wskazała okoliczności, których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu, wobec czego brak jest podstaw zastosowania art. 92c u.t.d.

Organ nie uznał również za zasadne pozostałych zarzutów odwołania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję G. K. (dalej jako "skarżący") wniósł o uchylenie powyższej decyzji oraz decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1) art. 7 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;

2) art. 11 k.p.a. wyrażającego zasadę przekonywania, zgodnie z którą organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy;

3) art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 i art. 15, art. 75, art. 81 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na braku ustaleń oraz niezebraniu materiału dowodowego niezbędnego do wydania decyzji oraz poczynieniu ustaleń niezgodnych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, co doprowadziło do przyjęcia, że zebrane dowody w sposób jednoznaczny wskazują na wpływ lub zgodę skarżącego na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego;

4) art. 78 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie wniosku skarżącego o przesłuchanie świadka na okoliczność mającą znaczenie dla sprawy;

5) art. 107 § 3 k.p.a., przez niedopełnienie obowiązku starannego i wszechstronnego przeprowadzenia postępowania dowodowego, a następnie sporządzenia takiego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, aby strona mogła poznać szczegółowe podstawy nałożenia kary pieniężnej;

6) art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie;

7) art. 92b i 92c u.t.d., poprzez ich niezastosowanie w sprawie;

8) art. 92a u.t.d., poprzez nieprawidłowe zastosowanie w sprawie, tj. bezpodstawne zsumowanie kar cząstkowych określonych naruszeń norm czasu pracy i odpoczynków oraz niezastosowanie w sprawie wytycznej nr 4 do rozporządzenia 561/2006;

9) art. 2 Konstytucji RP, poprzez złamanie generalnych zasad k.p.a. oraz naruszenie przepisów.

W uzasadnieniu skargi, w zakresie naruszenia określonego pod Ip. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d. skarżący podniósł, że nigdy nie wykonywał działalności w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy, co potwierdziła kontrola w przedmiotowym zakresie przeprowadzona przez Starostwo w R., nie stwierdzając jakichkolwiek nieprawidłowości. Wskazał również, że posiadał wszelkie wymagane uprawnienia w zakresie krajowego zarobkowego przewozu rzeczy.

W zakresie naruszeń określonych pod Ip. 5.2; 5.7 oraz 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. skarżący wskazał na nieuzasadnione sumowanie kar przewidzianych za dane naruszenie.

W przypadku naruszenia określonego pod Ip. 5.17 załącznika nr 3 u.t.d. skarżący wyjaśnił, że dane z kart kierowców sczytywane były zgodnie z aktualnymi przepisami, a wskazane naruszenia są błędne i niezgodne ze stanem faktycznym. Jeśli zaś nawet doszło do naruszenia w wymienionym zakresie nie było to zamierzone i celowe czy spowodowane zaniedbaniem ze strony pracodawcy. Dane wczytywane i przechowywane były w sposób prawidłowy, co wykazała kontrola, a terminy na ich wczytanie przede wszystkim uzależnione były od okresu rozliczeniowego oraz liczby dni w danym miesiącu.

W przypadku naruszenia określonego pod Ip. 6.3.8 załącznika nr 3 ustawy o transporcie drogowym skarżący wyjaśnił, że wykonywano przewozy wyłącznie po terytorium Polski, co również potwierdzają okazane uprawnienia. Wpis miejsca rozpoczęcia i zakończenia przewozu nie ma zatem jakiegokolwiek wpływu na przestrzeganie norm czasu pracy i odpoczynków wykonywanych przez kierowców. Jest to tylko i wyłącznie czynność techniczna mająca niewątpliwie znaczenie w przypadku przewozów międzynarodowych. Kierowcy zawsze zaczynają wykonywanie przewozu w Polsce i kończą w Polsce, a początek i zakończenie pracy tachograf rejestruje automatycznie.

Skarżący zarzucił organowi także milczenie w zakresie jego wniosku o przeprowadzenie dowodu w postaci przesłuchania świadka i strony na potwierdzenie złożonych w toku postępowania wyjaśnień oraz niewystarczające uzasadnienie decyzji w zakresie odmowy zastosowania art. 92c i art. 92b u.t.d.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest decyzja uchylająca decyzję organu I instancji i nakładająca na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15000 złotych za stwierdzone w toku kontroli drogowej naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Odpowiedzialność podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, określa ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Obowiązki lub warunki przewozu drogowego to, zgodnie z art. 4 pkt 22 u.t.d., obowiązki lub warunki wynikające z przepisów tej ustawy oraz przepisów innych ustaw, przepisów Unii Europejskiej i wiążących Polskę umów międzynarodowych.

W myśl art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 określa załącznik nr 3 do u.t.d., przy czym naruszenia popełnione przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1 – 9 załącznika, a naruszenia popełnione przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 załącznika (art. 92a ust. 7 u.t.d.).

Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy, nie może przekroczyć 15 000 złotych – dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli (art. 92a ust. 5 pkt 1 u.t.d.).

W rozpoznawanej sprawie, stwierdzone w wyniku przeprowadzonej w przedsiębiorstwie skarżącego kontroli naruszenia polegały na: wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji (Ip. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d.), przekroczeniu dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin (lp. 5.2 załącznika nr 3 do u.t.d.), skróceniu wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej (Ip. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d.), przekroczeniu dopuszczalnego dobowego 10-godzinnego czasu pracy, jeżeli praca jest wykonywana w porze nocnej (Ip. 5.12 załącznika nr 3 do u.t.d.), przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy (Ip. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d.), naruszeniu obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy – za każdego kierowcę (Ip. 6.3.17 załącznika nr 3 do u.t.d.), naruszeniu obowiązku terminowego pobierania danych z tachografu – za każdy pojazd (Ip. 6.3.18 załącznika nr 3 do u.t.d.) oraz niespełnieniu wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy – za każdy wpis (Ip. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d.).

W ocenie sądu, dokonane w toku kontroli ustalenia faktyczne nie budzą wątpliwości. Protokół kontroli został sporządzony prawidłowo, jego treść jest jasna i jednoznaczna i znajduje potwierdzenie w pozostałych dowodach zgromadzonych w aktach sprawy. Skarżący został powiadomiony o zamiarze przeprowadzenia kontroli, stosownie do treści art. 48 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162 z późn. zm.), wobec czego należało uznać, że miał możliwość przygotowania się do niej. Skarżący brał udział w kontroli, na wezwanie organu składał wymagane dokumenty i stosowne oświadczenia. Podkreślenia także wymaga, że protokół z przeprowadzonych czynności kontrolnych jest dokumentem urzędowym i zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. korzysta z domniemania wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Datą końcową przedstawiania przez kontrolowanego jakichkolwiek dokumentów w toku kontroli jest dzień zakończenia kontroli. Wprawdzie przedsiębiorca odmówił podpisania protokołu bez podania przyczyny, nie zgłosił jednak w tym terminie uwag odnośnie do wyników kontroli, w szczególności w zakresie naruszeń kwestionowanych w skardze.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia określonego w Ip. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 4 pkt 3 u.t.d., transport drogowy oznacza krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to obejmuje również: a) każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4, b) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy, c) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie osób.

Podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, stosownie do art. 5 ust. 1 u.t.d., z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE, zwanym dalej "rozporządzeniem (WE) nr 1071/2009". Zgodnie zaś z art. 5b ust. 2 pkt 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie transportu drogowego w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.

Z akt sprawy wynika, że skarżący posiadał zezwolenie nr [...] na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na podstawie którego wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy. W aktach sprawy znajdują się również faktury VAT z [...] grudnia 2020 r. nr [...], z [...] lipca 2020 r. nr [...] oraz z [...] lutego 2021 r. nr [...] dotyczące usług spedycyjnych. Dokumenty te nie budzą wątpliwości sądu. Wynika z nich jednoznacznie, że dotyczą usług spedycyjnych, zaś skarżący nie podważył skutecznie ich autentyczności. Powyższe oznacza, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej skarżący wykonywał również zlecenia przewozu ładunków, które wymagały, zgodnie z art. 5b ust. 2 pkt 1 u.t.d., uzyskania odpowiedniej licencji. Nie ma przy tym znaczenia, z jaką częstotliwością skarżący zlecenia te realizował oraz czy uprzednio je zalegalizował. Podkreślenia wymaga, że wykonywanie transportu drogowego podlegającego sankcji należy traktować jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, przy czym nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej. Nieprowadzenie zarejestrowanej, legalnej działalności gospodarczej nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu faktycznie wykonującego przewóz za popełnione naruszenia. Podmiot wykonujący transport to również ten, kto faktycznie podejmuje czynności z zakresu transportu drogowego, chociaż nie dopełnił warunków do legalnego wykonywania działalności gospodarczej (por. wyrok NSA z 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 701/17 oraz wyroki NSA z 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSK 670/08 i z 4 listopada 2009 r., sygn. akt II GSK 166/09. Stanowisko to odnieść należy analogicznie do faktycznego wykonywania usług spedycyjnych.

Skarżący nie posiadał licencji, o której mowa w art. 5b ust. 2 pkt 1 u.t.d., w związku z czym organy prawidłowo stwierdziły naruszenie określone w Ip. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. i nałożyły na niego karę pieniężną w wysokości 12000 zł.

Jak słusznie również wskazał organ odwoławczy, zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego nie uprawnia do pośrednictwa przy przewozie rzeczy. Przepisy art. 5 ust. 1 i art. 5b ust. 2 pkt 1 u.t.d., wbrew twierdzeniom skarżącego, są w tym zakresie jasne i jednoznaczne. Podjęcie i wykonywanie transportu drogowego w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy wymaga uzyskania odpowiedniej licencji, zaś za jej brak przewidziana jest kara pieniężna określona w lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d.

Dodać należy, że wywody skargi dotyczące zmian przepisów w zakresie zezwoleń i licencji nie przystają do stanu faktycznego sprawy. Skarżący posiada zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego udzielone [...] października 2017 r., bezprzedmiotowe są zatem rozważania dotyczące licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego, wydanych przed 2013 r.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego w zakresie naruszeń określonych w lp. 5.2, 5.7 oraz 5.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, zgodzić się należy ze skarżącym, że w przepisach ustawy o transporcie drogowym brak jest obecnie podstaw do sumowania kar jednostkowych, przewidzianych w poszczególnych pozycjach załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Należy zauważyć, że wskazane naruszenia miały miejsce w 2020 r. i 2021 r., a więc po wejściu w życie nowelizacji ustawy o transporcie drogowym dokonanej ustawą z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1481). Nowelizacja ta wprowadziła w załączniku nr 3 - oprócz oznaczenia rodzaju poszczególnych naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d. oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia - również w przypadku niektórych naruszeń oznaczenie numeru grupy naruszeń oraz wagę danego naruszenia, jako: PN – poważne naruszenie, BPN – bardzo poważne naruszenie i NN – najpoważniejsze naruszenie, stosownie do treści załącznika I do rozporządzenie Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniającego załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L 74 z dnia 19 marca 2016, str. 8), dalej jako "rozporządzenie nr 2016/403".

Systematyka przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. wskazuje, że najsurowszej karze podlegają naruszenia o najcięższym charakterze (największej wadze). Dlatego w aktualnym brzmieniu załącznika nr 3 do u.t.d. wyraźnie określono, ile wynosi kara pieniężna za naruszenie norm o określony czas (podpunkty 1, 2, 3, itd.).

Każdy z poszczególnych podpunktów pozycji wskazanych w załączniku stanowi zatem samodzielną podstawę nakładania kar i niedopuszczalne jest ich sumowanie w przypadku, gdy czas przekroczenia przekracza kolejne progi. Sumowania nie można także tłumaczyć koniecznością zapewnienia skuteczności i proporcjonalności kar, zgodnie ze wskazaniami wynikającymi z rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE z 2006 r., L 102, s. 1), powoływanego jako "rozporządzenie nr 561/2006". Państwa członkowskie mogą osiągnąć ten cel poprzez odpowiednie (progresywne) określenie stawek kar, za poszczególne okresy naruszeń. Mniejsza skala naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego zawiera się w większym jej przedziale. Dlatego w tych wypadkach właściwa jest stawka kary, przewidziana właśnie dla rzeczywistego okresu przekroczenia. Jedno stwierdzone naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega zatem kwalifikacji wyłącznie do jednej pozycji (określonego jej punktu) załącznika nr 3 do u.t.d.

Stanowisko takie, na tle l.p. 5.1, 5.2, 5.3, 5.5, 5.6, 5.7, 5.8, 5.10 i 5.11 wyrażone zostało przykładowo w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 23 września 2021 r., sygn. akt II GSK 604/21, z 24 listopada 2021 r., sygn. akt II GSK 1753/21, z 26 listopada 2021 r., sygn. akt II GSK 1863/21, z 26 listopada 2021 r., sygn. akt 1738/21 i sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni je podziela.

Wbrew twierdzeniom strony, w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia powyższych zasad w sposób uzasadniający wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Przepisy dotyczące czasu prowadzenia pojazdu, przerw i okresów odpoczynku uregulowane zostały w rozporządzeniu nr 561/2006. Stosownie do art. 6 ust. 1 rozporządzenia, dzienny czas prowadzenia pojazdu nie może przekroczyć 9 godzin. Jednakże dzienny czas prowadzenia pojazdu może zostać przedłużony do nie więcej niż 10 godzin nie częściej niż dwa razy w tygodniu.

Zgodnie z art. 7 rozporządzenia, po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego.

Natomiast w myśl art. 8 ust. 1 rozporządzenia nr 561/2006, kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku. W każdym 24 godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku (ust. 2). Dzienny okres odpoczynku może zostać przedłużony do rozmiarów regularnego lub skróconego tygodniowego okresu odpoczynku (ust. 3). Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku (ust. 4).

W przypadku naruszenia określonego w lp. 5.2, załącznika nr 3 do u.t.d., z ustaleń organu wynika, że w okresie rozliczeniowym 29 września 2020 r. – 30 września 2020 r. kierowca K. N. prowadził pojazd przez 11 godzin i 33 minuty, co oznacza, że przekroczył dzienny czas prowadzenia pojazdu o 1 godzinę i 33 minuty. Skarżący nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm w powyższym zakresie. Ustalenia organu znajdują potwierdzenie w przeprowadzonych dowodach.

Stosownie do lp. 5.2 załącznika do u.t.d., za przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone przewidziane są następujące kary pieniężne:

1) o czas do mniej niż 1 godziny – 100 zł;

2) o czas od 1 godziny do mniej niż 2 godzin – 200 zł;

3) za każdą rozpoczętą godzinę od 2 godzin – 250 zł;

4) za każdą rozpoczętą godzinę od 15 godzin, w przypadku braku jakiejkolwiek przerwy lub odpoczynku trwającego co najmniej 4 godziny i 30 minut – 550 zł.

W tej sytuacji organ II instancji prawidłowo skorygował ustalenia organu I instancji w zakresie przekroczenia dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin i nieuzasadnione sumowanie kar jednostkowych uznając, że przekroczenie powyższej normy o 1 godzinę i 33 minuty uzasadnia nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości określonej w lp. 5.2.2 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. 200 zł, a nie 300 zł jak przyjął organ I instancji.

Również w przypadku naruszenia określonego w lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. organ II instancji naprawił uchybienie organu I instancji w zakresie niedopuszczalnego sumowania kar jednostkowych. Stosownie do lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d., kara pieniężna za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy wynosi:

1) o czas do mniej niż 30 minut – 100 zł;

2) o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut – 250 zł

3) za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut – 350 zł.

Organ odwoławczy ustalił, że kierowca K. N. 4 lutego 2021 r. prowadził pojazd przez 5 godzin 28 minut co oznacza, że kierowca przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 58 minut. Wobec powyższego organ II instancji uznał, że przekroczenie powyższej normy o 58 minut uzasadnia nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości określonej w lp. 5.11.2 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. 250 zł. Kierowca P. Ż. 30 lipca 2020 r. prowadził pojazd przez 5 godzin 15 minut co oznacza, że kierowca przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 45 minut. Organ II instancji uznał, że przekroczenie powyższej normy o 45 minut uzasadnia nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości określonej w lp. 5.11.2 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. 250 zł. Ponadto ten sam kierowca 5 lutego 2021 r. prowadził pojazd przez 4 godzin 34 minuty co oznacza, że kierowca przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 4 minuty. Organ II instancji uznał, że przekroczenie powyższej normy o 4 minuty uzasadnia nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości określonej w lp. 5.11.1 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. 100 zł. Łączna kara za wskazane naruszenia określona została przez organ II instancji na 600 zł, czyli o 200 zł mniej niż ustalił organ I instancji.

W przypadku natomiast naruszenia określonego w lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d., zauważyć należy, że przepis ten za skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego – zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej przewiduje następujące kary:

1) o czas do 1 godziny – 150 zł;

2) o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin – 350 zł;

3) za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin – 550 zł.

Jak ustalił organ w okresie rozliczeniowym od 29 września 2020 r. do 30 września 2020 r. kierowca K. N. wykorzystał okres odpoczynku dziennego w wymiarze 5 godzin i 14 minut w okresie od godzin co oznacza, że kierowca skrócił wymagany dzienny czas odpoczynku o 3 godziny i 46 minut. Jednocześnie skarżący nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm w powyższym zakresie. Organ II instancji skorygował ustalenia organu I instancji w zakresie naruszenia określonego w lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d. uznając, że przekroczenie powyższej normy o 3 godziny i 46 minut uzasadnia nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości określonej w lp. 5.7.2 i 5.7.3 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. 1450 zł.

Sumowanie przez organ II instancji kar określonych w lp. 5.7.2 i 5.7.3 załącznika nr 3 do u.t.d., w świetle wyżej poczynionych uwag było jednak nieuprawnione. Skoro ustawodawca ustanowił odrębne grupy czasowe, przypisując do każdego z przedziałów czasowych odpowiednie kary (rosnące wraz z wagą naruszenia, zgodnie z uregulowaniami rozporządzenia 2016/403), to tym samym prawidłowo nałożona może zostać tylko jedna kara, odpowiednia do stwierdzonego naruszenia. W konsekwencji, za skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego – zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej o czas powyżej 2 godzin kara powinna być nałożona tylko na podstawie lp. 5.7.3. załącznika nr 3 do u.t.d. W tym przypadku (bardzo poważne naruszenie), karę oblicza się jako wielokrotność kwoty 550 zł, bowiem za każdą rozpoczętą godzinę powyżej dwóch godzin wymierzana jest kara w wysokości 550 zł. Sumuje się zatem stawki kar za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin, co wynika wprost z brzmienia lp. 5.7.3. W rozpoznawanej sprawie, skrócenie odpoczynku wyniosło 3 godziny i 46 minut co oznacza, że kara powinna stanowić 2 krotność stawki 550 zł, wskazanej w lp. 5.7.3., tj. 1100 zł, a nie 1450 zł, jak ustalił organ II instancji.

Zaskarżona decyzja, w zakresie wymierzonej kary pieniężnej za naruszenie określone w lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d. w wysokości wyższej, będącej wynikiem sumowania kar z lp. 5.7.2 i 5.7.3 wydana została zatem z naruszeniem prawa materialnego, to jest art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. w związku ze wskazanymi wyżej pozycjami załącznika nr 3 do u.t.d., poprzez ich wadliwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Biorąc jednak pod uwagę całkowitą wysokość kary pieniężnej nałożonej w niniejszej sprawie oraz treść art. 92a ust. 5 pkt 1 u.t.d., który w przypadku skarżącego jako maksymalną wysokość kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli przewiduje 15 000 zł, naruszenie to pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.

Bezzasadny jest podniesiony w skardze zarzut dotyczący naruszenia określonego w lp. 6.3.17 załącznika nr 3 do u.t.d, który za naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy – za każdego kierowcę przewiduje karę pieniężną w wysokości 500 zł. Wyjaśnić należy, że stosownie do art. 10 ust. 5 lit. a ppkt i) rozporządzenia nr 561/2006, przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy z częstotliwością określoną przez Państwo Członkowskie oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej, tak aby zapewnić wczytanie danych dotyczących wszystkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego. Stosownie do art. 1 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców (Dz. Urz. UE L 168 z 2010 r., str. 16), dalej jako "rozporządzenie nr 581/2010", które ustanawia maksymalne okresy na wczytanie odpowiednich danych z jednostki pojazdowej i karty kierowcy do celów art. 10 ust. 5 lit. a) ppkt (i) rozporządzenia (WE) nr 561/2006, do celów niniejszego rozporządzenia "odpowiednie dane" oznaczają wszelkie dane zarejestrowane przez tachograf cyfrowy oprócz szczegółowych danych dotyczących prędkości. Zgodnie z ust. 3 tego przepisu, maksymalny okres na wczytanie odpowiednich danych nie przekracza: a) 90 dni w przypadku danych z jednostki pojazdowej; b) 28 dni w przypadku danych z karty kierowcy. Odpowiednie dane należy wczytywać w sposób zapobiegający ich utracie (ust. 4).

Jak wynika z ustaleń organu, dane z karty kierowcy K. N. zostały pobrane 3 sierpnia 2020 r., a następnie 15 września 2020 r. co oznacza, że między odczytami upłynęło 31 dni zarejestrowanej działalności. Natomiast w przypadku kierowcy P. Ż., dane z karty kierowcy zostały pobrane 27 lipca 2020 r., a następnie 15 września 2020 r. i 10 listopada co oznacza, że między odczytami upłynęło odpowiednio 31 i 38 dni zarejestrowanej działalności.

Twierdzenia strony, że powyższe ustalenia są błędne i niezgodne ze stanem faktycznym nie mogą zostać uwzględnione, ponieważ skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na ich poparcie. Przepisy rozporządzenia nr 581/2010 w zakresie terminów na sczytywanie powyższych danych są jasne i nie pozostawiają pola na jakiekolwiek wątpliwości interpretacyjne. Nie przewidują także jakichkolwiek odstępstw od przestrzegania wskazanych w nich terminów. W świetle pkt 1 preambuły rozporządzenia regularne wczytywanie danych zarejestrowanych przez jednostkę pojazdową i na karcie kierowcy jest niezbędne do skutecznej kontroli przestrzegania przez kierowcę i przedsiębiorstwo przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów i okresów odpoczynku ustanowionych rozporządzeniem nr 561/2006.

Podkreślić należy, że organy prawidłowo uwzględniły również jedynie dni zarejestrowanej działalności kierowców, zgodnie ze wskazówkami zawartymi w preambule rozporządzenia nr 581/2010, która w pkt 3 stanowi, że określając maksymalne okresy na wczytywanie danych, należy uwzględniać wyłącznie dni zarejestrowanej działalności. W orzecznictwie podkreśla się, że tak rozumiane pojęcie "dni zarejestrowanej działalności" nie odpowiada liczbie dni kalendarzowych, które upłynęły pomiędzy poszczególnymi odczytami. Skarżący nie wykazał, by ustalenia organu co liczby dni zarejestrowanej działalności w przypadku obu kierowców były błędne. Wobec powyższego należało uznać, że organ prawidłowo stwierdził naruszenie określone w lp. 6.3.17 załącznika nr 3 do u.t.d. i nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 500 zł za każdego kierowcę, co daje łącznie 1000 zł.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia określonego w lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d. wskazać należy, że stosownie do art. 34 ust. 7 rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 2014 r., str. 1 z późn. zm.), dalej jako "rozporządzenie nr 165/2014", w przypadku tachografu cyfrowego, kierowca jest zobowiązany wprowadzić w tachografie cyfrowym symbol państwa, w którym rozpoczyna i kończy dzienny okres pracy. Niespełnienie tego wymogu, stosownie do lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d. zagrożone jest karą w wysokości 50 zł za każdy wpis.

W toku kontroli organ stwierdził ponad trzydzieści przypadków niespełnienia powyższego wymogu. Na karcie kierowcy G. K.: 24 września 2020 r. i 25 września 2020 r., na karcie kierowcy K. N.: 8 września 2020 r., 25 marca 2021 r. i 14 kwietnia 2021 r. oraz w przypadku kierowcy P. Ż.: 8 lipca 2020 r., 10 lipca 2020 r., 15 lipca 2020 r., 16 lipca 2020 r., 20 lipca 2020 r., 23 lipca 2020 r., 24 lipca 2020 r., 4 sierpnia 2020 r., 10 sierpnia 2020 r., 4 września 2020 r., 10 września 2020 r., 17 września 2020 r., 5 października 2020 r., 7 października 2020 r., 26 października 2020 r., 2 listopada 2020 r., 19 listopada 2020 r., 26 listopada 2020 r., 3 grudnia 2020 r., 7 grudnia 2020 r., 10 grudnia 2020 r., 15 grudnia 2020 r., 17 grudnia 2020 r., 22 grudnia 2020 r., 12 stycznia 2021 r., 13 stycznia 2021 r., 27 stycznia 2021 r. i 29 stycznia 2021 r. Ustalenia organu w tym zakresie nie budzą wątpliwości sądu, zaś skarżący nie przedstawił żadnych dowodów mogących je podważyć. W tej sytuacji należało uznać, że nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 1650,00 zł (50 zł za każdy wpis) za stwierdzone naruszenia określone w Ip. 6.3.8 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym było prawidłowe.

Bez znaczenia jest podnoszona przez skarżącego okoliczność, że przewozy wykonywane były jedynie na terenie Polski. Przepis art. 34 ust. 7 rozporządzenia nr 165/2014 zwalnia kierowców z obowiązku wprowadzania w tachografie informacji, o których mowa w zdaniu pierwszym, czyli symboli państw, w których kierowca kończy i rozpoczyna pracę, jedynie wówczas, gdy tachograf rejestruje automatycznie dane dotyczące lokalizacji zgodnie z art. 8 rozporządzenia, który dotyczy podłączenia tachografów do systemu nawigacji satelitarnej. Skarżący nie wykazał, by z takiego systemu korzystał. Kierowcy kontrolowanego przedsiębiorstwa nie byli zatem zwolnieni z obowiązku wprowadzania w tachografach symbolu państwa rozpoczęcia i zakończenia pracy.

W świetle powyższego, w ocenie sądu organy prawidłowo stwierdziły podstawy do nałożenia na skarżącego, na podstawie art. 92a ust. 1 i ust. 7 u.t.d kary pieniężnej przewidzianej pod l.p. 1.1, 5.2.2, 5.7.3, 5.11.1 i 5.11.2, 6.3.17, 6.3.18 i 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d. Łączną wysokość kary organ I instancji określił na 18 400 zł, organ II instancji na 17 900 zł, natomiast łączna wysokość kary powinna wynosić, po uwzględnieniu korekt wprowadzonych przez organ II instancji, a także prawidłowego obliczenia kary za naruszenie określone w l.p. 5.7 - 17550 zł. Ponieważ suma kar pieniężnych za stwierdzone naruszenia przekraczała sumę kar, o której mowa w art. 92a ust. 5 pkt 1 prawidłowo wymierzono skarżącemu karę w maksymalnej przewidzianej w tym przepisie wysokości 15000 zł. Z tego też względu, stwierdzone uchybienie organu w zakresie naruszenia określonego w lp. 5.7 i wymierzenia stronie z tego tytułu kary pieniężnej na podstawie lp. 5.7.2 i 5.7.3 (w wysokości 1450 zł), zamiast lp. 5.7.3 (1100 zł) pozostawało bez wpływu na wynik sprawy, bowiem ostateczna wysokość kary nałożona na stronę nie uległaby zmianie.

Wbrew twierdzeniom strony, wyjaśnienia skarżącego nie dają podstaw do zastosowania art. 92b i art. 92c u.t.d. Stosownie do art. 92b ust. 1 u.t.d., nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz drogowy zapewnił: 1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów: a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006, b) rozporządzenia (UE) nr 165/2014, c) Umowy AETR, d) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców; 2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego. Zgodnie zaś z art. 92c u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. (ust. 1).

Sytuacja wskazana w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., może mieć miejsce jeżeli strona nie miała wpływu na powstanie naruszenia lub nie mogła tego przewidzieć, a więc gdy naruszenie prawa jest wynikiem okoliczności całkowicie od niej niezależnych. W dyspozycji art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie mieszczą się natomiast sytuacje, które wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych po stronie pracodawcy, a nawet lekkiego niedbalstwa. Brak wpływu strony na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć, nie jest wystarczające jedynie zakwestionowanie swojej odpowiedzialności. Nie ulega również wątpliwości, że z samego charakteru wykonywanej działalności przewozowej wynikają ograniczone możliwości sprawowania przez przedsiębiorcę bezpośredniego nadzoru nad kierowcami w trakcie wykonywania przez nich przewozów (por. wyroki NSA z: 24 maja 2019 r. sygn. akt II GSK 1618/17; 16 kwietnia 2019 r. sygn. akt II GSK 799/17). Niemniej jednak powszechnie dostępne środki techniczne taki nadzór umożliwiają. Ponadto przedsiębiorca ma możliwość przeprowadzania odpowiednich kontroli dokumentów ewidencjonujących wykorzystanie czasu pracy i czasu wypoczynku przez kierowców. Brak skutecznego, a więc eliminującego mogące wystąpić naruszenia, nadzoru nad wykonywaniem przewozów świadczy o tym, że strona nie może skutecznie powołać się na art. 92b ust. 1 pkt 1 u.t.d.

Przedsiębiorca należycie dbający o swoje sprawy powinien w sposób szczególny zadbać o przestrzeganie przepisów prawa, w tym ustawy o transporcie drogowym. Powinien zapewnić taką organizację przedsiębiorstwa, która pozwala na uniknięcie powstawania ewentualnych naruszeń, w tym w zakresie prawidłowego przestrzegania przepisów prawa. Powoływane przez skarżącego w niniejszej sprawie okoliczności z pewnością nie przemawiają za spełnieniem powyższych standardów. Poza własnymi twierdzeniami skarżący nie przedstawił żadnych dowodów świadczących o braku winy w stwierdzonych naruszeniach. W okolicznościach niniejszej sprawy, w szczególności wobec stwierdzonych naruszeń, ich skali i wagi, nie można również uznać, że skarżący zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców wskazanych wyżej przepisów.

W tej sytuacji należało uznać, że organy słusznie uznały, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 92b i art. 92c u.t.d.

Wbrew twierdzeniom skarżącego, organy orzekające w niniejszej sprawie nie naruszyły także przepisów postępowania, w szczególności art. 6, art. 7, art. 11, art. 75, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem sądu, organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie, zgodnie z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. Wbrew twierdzeniom skarżącego organy przeprowadziły postępowanie dowodowe i w uzasadnieniu decyzji obu instancji wskazały – zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. – dowody, na których oparły swe ustalenia. Ponadto organy dokonały prawidłowej oceny tych dowodów, przyjmując je za podstawę ustaleń faktycznych. Uzasadnienie prawne zaskarżonej decyzji zawiera szczegółowe wyjaśnienie podstawy prawnej, z przytoczeniem przepisów prawa, która jest jasna i jednoznaczna.

Wbrew zarzutom skargi, organy zapewniły również skarżącemu możliwość czynnego udziału w sprawie informując go o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, możliwości wglądu do akt sprawy, złożenia pisemnych wyjaśnień, dostarczenia dokumentów (k. 22 i 23 akt adm.). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy odniósł się także do podniesionych przez skarżącego w odwołaniu argumentów.

Zarówno organ I instancji (k. 41 akt adm.), jak i organ odwoławczy ustosunkowały się również do składanych przez skarżącego wniosków dowodowych co do przesłuchania skarżącego i kierowców i prawidłowo oceniły, że w świetle okoliczności niniejszej sprawy, ich przeprowadzenie nie ma prawnego uzasadnienia. Podkreślenia wymaga, że w świetle art. 78 k.p.a. strona posiada uprawnienie do zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu, jednak uprawnienie to podlega ograniczeniom, które pod względem celowości i konieczności zapewnienia szybkości postępowania, organ powinien każdorazowo rozważyć, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie ma dostatecznych argumentów przemawiających za zakwestionowaniem dotychczasowych ustaleń. W konsekwencji, organ nie ma obowiązku przeprowadzenia dowodu przedstawionego przez stronę, jeżeli w jego ocenie wniosek dowodowy strony dotyczy okoliczności dostatecznie wyjaśnionych w danym postępowaniu.

W okolicznościach niniejszej sprawy słusznie organy uznały, że ewentualne zeznania kierowców pozostają bez wpływu na jednoznaczne ustalenie stwierdzonych uchybień, które są liczne i szczegółowo udokumentowane. Przesłuchanie skarżącego oraz kierowców, biorąc pod uwagę zgromadzone w toku kontroli i postępowania administracyjnego dokumenty, na okoliczność przeszkolenia w zakresie przepisów dotyczących czasu pracy, odpoczynków, obsługi tachografów oraz przestrzegania przepisów w tym zakresie również nie ma znaczenia dla rozpoznawanej sprawy. Należy podkreślić, że odstępstwa od przepisów dotyczących czasu pracy i odpoczynku kierowców wymagają spełnienia warunków określonych w art. 12 rozporządzenia nr 561/2006. Odstępstwa te muszą być odnotowane w określonym czasie na wydruku z tachografu. W toku kontroli skarżący nie przedstawił wydruków z adnotacjami sporządzonymi zgodnie z art. 12 rozporządzenia nr 561/2006.

Skarżącemu zapewniono możliwość czynnego udziału w sprawie, z czego skarżący skorzystał (pismo z dnia 23 sierpnia 2021 r. k. 40 oraz k. 22 akt adm.).

Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów podważających ustalenia organów. Ogólnikowe oraz niepoparte żadnymi dowodami zarzuty skargi w tym zakresie okazały się całkowicie chybione.

Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organy zasady pogłębiania zaufania wyrażonej w art. 8 k.p.a. lub innych przepisów postępowania, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm.).