Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1199/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124b ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 121
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant ref. staż. Ewa Stawicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi Parafii [...] na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia części nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] maja 2017 r. nr [...] Starosta [...], wskazując na art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn zm., dalej jako K.p.a.), oraz art. 124b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 z późn. zm., dalej jako u.g.n.), działając na wniosek [...] (dalej jako Wnioskodawca), zobowiązał Parafię [...] - właściciela nieruchomości [...] (dalej jako Parafia) - do udostępnienia, na podstawie art. 124b ust. 1 u.g.n., części ww. nieruchomości oraz zapewnienia dojazdu w celu wykonania przez Wnioskodawcę czynności polegających na wymianie przewodu odgromowego wraz z zawieszeniem, remoncie ochrony przeciwdrganiowej, konserwacji i naprawie uziemień napowietrznej linii energetycznej [...] (łączna powierzchnia dróg dojazdowych oraz prowadzonych prac wynosi: dla słupa nr [...] - 321 m2; dla słupa nr [...] - 135 m2) na okres sześciu miesięcy, licząc od dnia zajęcia nieruchomości, zgodnie z załącznikiem graficznym (dwie mapy w skali 1:1000), stanowiącym integralną część decyzji administracyjnej.

Uzasadniając napisał, że wniosek z [...] grudnia 2016 r. został doprecyzowany pismem z [...] grudnia 2016 r. Na podstawie oświadczenia z [...] listopada 2016 r. złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń przez W. S., ustalono że właścicielem linii [...] jest spółka [...] Z umowy zawartej [...] października 2015 r. wynika, że ww. Spółka powierzyła Wnioskodawcy realizację zamówienia – modernizację [...].

Przedmiotowa linia napowietrzna [...] przebiega m. in. przez nieruchomość stanowiącą własność Parafii. Według zapisów ewidencji gruntów i budynków większą część działki nr [...] stanowią grunty orne; część działki stanowią lasy i nieużytki. Na ww. nieruchomości są umiejscowione słupy nr [...], wchodzące w skład ww. linii napowietrznej. We wniosku wskazano na jakich częściach ww. nieruchomości będą odbywać się wymagane prace. Przewidywany czas zajęcia wynosi 7 dni.

Z uzasadnienia wniosku wynika, że stan techniczny linii elektroenergetycznej wskazuje na pilną potrzebę przeprowadzenia jej remontu, w celu zapewnienia bezpiecznego i niezakłóconego jej funkcjonowania. Obowiązkiem Wykonawcy jest dokonanie na działce o nr ewidencyjnym [...] prac remontowo - konserwacyjnych linii, polegających na wymianie przewodu odgromowego wraz z zawieszeniem, remoncie ochrony przeciwdrganiowej, konserwacji i naprawie uziemień. Ponadto remont ma na celu zwiększenie wytrzymałości linii elektroenergetycznej poprzez konserwację i naprawę uziemień, aby zwiększyć niezawodność funkcjonowania linii, i ochrony odgromowej linii. Jednocześnie zaznaczono, że należy zwrócić uwagę na konieczność wymiany przewodu ochrony odgromowej, który jest nieprzerwanie eksploatowany. Obecny stan przewodu stwarza poważne zagrożenie wystąpienia poważnych szkód, w tym m. in. pożaru. Udostępnienie na okres sześciu miesięcy od dnia zajęcia gruntu umotywowano okolicznościami w których prace mogą zostać przeprowadzone, a które to okoliczności są niezależne od Wnioskodawcy. Jako jedną z przesłanek zobowiązania współwłaścicieli do udostępnienia gruntu na maksymalny ustawowy czas, wskazano fakt, że prace remontowo - konserwacyjne mogą zostać przeprowadzone tylko podczas wyłączenia linii spod napięcia. Możliwość wyłączenia linii z kolei jest uzależniona od wystąpienia korzystnych warunków sieciowych, to znaczy jej wyłączenia w momencie niezagrażającym ciągłości dostaw energii elektrycznej.

Dalej Starosta opisał przebieg postępowania, w tym oględziny przedmiotowej nieruchomości, przebieg rozprawy administracyjnej, w tym oświadczenie Wnioskodawcy złożone na pytanie pełnomocnika Parafii o zakres prac, że prace będą polegały na wymianie przewodu odgromowego wraz z zawieszeniem, remoncie ochrony przeciwdrganiowej oraz konserwacji i naprawie uziemienia. Wnioskodawca oświadczył, że według jego wiedzy instalacja przeciwdrganiowa już istnieje i nie będzie dokonywany montaż żadnych nowych elementów. W ocenie pełnomocnika Parafii zakres prowadzonych prac nie mieści się w pojęciu "remontu", co z kolei wyklucza zastosowanie przepisu art. 124b u.g.n. Dalej Starosta napisał, że prowadzący rozprawę zobowiązał Wnioskodawcę do zajęcia stanowiska, że pismem z [...] kwietnia 2017 r. Wnioskodawca poinformował, że nie doszło do polubownego zakończenia sprawy, zaś dokumentacja złożona w sprawie jest kompletna i Wnioskodawca podtrzymuje wniosek w całości.

Starosta wskazał, że w myśl art. 6 pkt 2 u.g.n. celem publicznym w rozumieniu ustawy jest m.in. budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Zgodnie z art. 124b ust. 1 u.g.n. Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności. W myśl art. 124b ust. 3 u.g.n obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy.

Starosta ocenił, że właściciel sieci, na rzecz którego działa Wnioskodawca, jest przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2017 r., poz. 220, dalej jako P.e.). W związku z powyższym zobowiązany jest do utrzymywania zdolności urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia w energię w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu wymagań jakościowych.

Zakres prac wskazanych w art. 124b u.g.n. obejmuje konserwację, remont i usuwanie awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów. Wniosek dotyczy udostępnienia nieruchomości oraz zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie prac remontowo-konserwacyjnych linii, polegających na wymianie przewodu odgromowego wraz zawieszeniem, remoncie ochrony przeciwdrganiowej, konserwacji i naprawie uziemień. Nadto z oświadczeń przedstawiciela Inwestora wynika że nie będzie dokonywany montaż żadnych nowych elementów konstrukcyjnych słupów jak również w wyniku prowadzonych prac nie ulegną zmianie parametry istniejącej linii elektroenergetycznej.

Definicja remontu została zawarta w art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290, dalej jako P.b.), w którym pod pojęciem remont mieści się wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Natomiast termin konserwacja, niezdefiniowany w przepisach prawa, oznacza: zabiegi mające na celu utrzymanie czegoś w dobrym stanie.

Biorąc pod uwagę powyższe Starosta ocenił, że czynności, które Wnioskodawca ma zamiar podjąć, mieszczą się w zakresie prac wskazanych w art. 124b ust. 1 u.g.n. Tym samym spełniony został pierwszy z warunków, koniecznych do spełnienia przez wnioskodawcę, w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Spełniony został także drugi warunek, odnoszący się do braku zgody właściciela na wykonanie czynności objętych wnioskiem. Z materiałów zgromadzonych w sprawie wynika, że Wnioskodawca podjął starania o uzyskanie zgody Parafii na wykonanie ww. prac, przy czym Starosta opisał spotkania pełnomocnika Wnioskodawcy z proboszczem Parafii oraz ekonomem kurii, jak również opisał wymianę korespondencji. Starosta zaznaczył, że przepisy u.g.n. nie określają, co należy rozumieć pod pojęciem negocjacje (rokowania). Starosta przyjął, że negocjacje to rozmowa, pertraktacje prowadzone przez upoważnione podmioty, przejawiające się w różnych formach, np. osobisty kontakt, wymiana korespondencji, w których strony przedstawiły swoje stanowiska i doszły bądź nie do konsensusu. W sytuacji braku porozumienia, zasadne jest uznanie, że rokowania zakończyły się wynikiem negatywnym.

Starosta zaznaczył, że w art. 124b u.g.n. nie ma informacji, w jaki sposób należy obliczać zajęcie nieruchomości. Kwestia ta została wyraźnie uregulowana w art. 126 u.g.n., w którym jako zasadę przyjęto liczenie terminu od dnia zajęcia nieruchomości. Starosta uznał, że regulacja zawarta w art. 126 u.g.n. może znaleźć zastosowanie także w przypadkach określonych w art. 124b ww. ustawy.

W odwołaniu od opisanej decyzji zawodowy pełnomocnik Parafii wniósł o uchylenie decyzji w całości oraz orzeczenie o odmowie zobowiązania Parafii do udostępnienia przedmiotowej części działki na podstawie art. 124b u.g.n. Pełnomocnik zarzucił (1.) wadliwe ustalenie, jakoby inwestorem w niniejszej sprawie był Wnioskodawca, (2.) naruszenie przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, art. 77 §1, art. 80 i art. 84 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego oraz brak wszechstronnej oceny dotychczas zgromadzonego (przy uwzględnieniu, iż niepełnego) materiału dowodowego. Nadto zarzucił naruszenie prawa materialnego, polegające na błędnej wykładni art. 124b u.g.n. w związku z niewłaściwym zastosowaniem art. 3 pkt 7 P.b. poprzez błędne i bezpodstawne przyjęcie, że zaszły podstawy do jego stosowania oraz zastosowanie art. 3 pkt 8 P.b. i przyjęcie, że planowane prace spełniają definicję "remontu".

Uzasadniając odwołanie pełnomocnik Parafii w szczególności napisał, że wykonawca robót w przedkładanych pismach, wyszczególniając poszczególne planowane roboty określa je jako 1) wymiana przewodu odgromowego wraz z zawieszeniem, 2) instalacja ochrony przeciwdrganiowej, 3) konserwacja oraz naprawa uziemień. Zdaniem pełnomocnika wymiana przewodu oraz instalacja ochrony przeciwdrganiowej nie mieszczą się w pojęciu prac remontowych, a wskazują na zamontowanie nowych, dotychczas nieistniejących urządzeń. Planowane czynności remontowe dotyczą tylko istniejących urządzeń, zaś ochrona przeciwdrganiowa - to nowe urządzenie, dotychczas nie zamontowane, które w ramach planowanego zakresu prac ma zostać dopiero zainstalowane, a taka czynność nie mieści się już w pojęciach remontu, co z kolei wyłącza możliwość stosowania przepisu art. 124b u.g.n.

Decyzją z [...] września 2017 r. nr [...] Wojewoda Wielkopolski, wskazując na art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Uzasadniając napisał, że w jego ocenie czynnościami związanymi z konserwacją, remontem oraz usuwaniem awarii będą z pewnością te czynności, które nie stanowią zakładania i przeprowadzania na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń w myśl art. 124 u.g.n. Przepis ten przewiduje bowiem odrębny tryb administracyjny, zmierzający do uzyskania przez inwestora trwałego tytułu prawnego do nieruchomości. Organ wyższego stopnia posłużył się wykładnią systemową art. 3 pkt 7a i pkt 8 P.b. w zw. z art. 124b u.g.n. i stwierdził, że art. 124b u.g.n. przewiduje trzy typy prac, w celu wykonania których może zostać wydana decyzja zobowiązująca do udostępnienia nieruchomości. Są to: remont, konserwacja oraz usunięcie awarii. O ile rozumienie pojęcia "usunięcie awarii" nie wywołuje sporych trudności, to remontem jest wykonywanie takich prac budowlanych, które zmierzają do odtworzenia stanu pierwotnego danego urządzenia. Remontem może być np. wymiana poszczególnych elementów danego urządzenia (podzespołów) na nowe. Prace konserwacyjne są to takie czynności, które nie będąc remontem służą np. utrzymaniu urządzenia w dobrym stanie, np. poprzez profilaktyczną diagnostykę. Natomiast usunięcie awarii jest takim rodzajem prac budowlanych, które zmierzają do wyeliminowania stanu nieprawidłowego działania danego urządzenia. Usunięcie awarii może polegać na remoncie urządzenia. Wojewoda ocenił, że zakres planowanych prac jest jednoznaczny i zaplanowana inwestycja mieści się w hipotezie normy prawnej zakodowanej w art. 124b u.g.n., a to dlatego, iż polega ona na wymianie wyłącznie przewodu odgromowego wraz z zawieszeniem, remoncie ochrony przeciwdrganiowej, konserwacji i naprawie uziemień. Planowane prace zmierzają zatem do odtworzenia stanu pierwotnego linii energetycznej. Nie zmieniają one konstrukcji i charakteru linii energetycznej, co powoduje, iż nie można ich zakwalifikować jako przebudowy. Dalej Wojewoda napisał, że Parafia odmówiła Wnioskodawcy udostępnienia działki, zatem Wnioskodawca spełnił obowiązek wykazania braku zgody właściciela jako przesłanki wszczęcia postępowania. W ocenie Wojewody zostały spełnione wszystkie wymogi jakie przepisy u.g.n. nakładają na decyzje administracyjne tego rodzaju. W szczególności zaskarżone rozstrzygnięcie określa część nieruchomości, która ma zostać czasowo zajęta. Odpowiednie stwierdzenie zostało zawarte w sentencji zaskarżonej decyzji, a dodatkowo do decyzji dołączone zostały mapy zasadnicze, ilustrujące przebieg linii i zakres udostępnienia.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda napisał, że w toku postępowania wyjaśniającego doszedł do przekonania, w szczególności na podstawie wyjaśnień, złożonych przez Wnioskodawcę, iż Wnioskodawca posiada legitymację do wystąpienia z wnioskiem w trybie art. 124b u.g.n. Odnosząc się natomiast do drugiego zarzutu Wojewoda napisał, że zostały spełnione przesłanki, które pozwalają na zakwalifikowanie planowanych prac, jako remont, a nie przebudowę istniejącej linii energetycznej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Parafia, zastępowana przez tego samego zawodowego pełnomocnika, wniosła o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Pełnomocnik zarzucił:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 124b u.g.n. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy decyzje zostały wydane na wniosek i na rzecz podmiotu niemającego legitymacji do występowania z wnioskiem, a także w sytuacji gdy z punktu widzenia przepisów P.b. zamierzona inwestycja nie stanowi remontu, gdyż nie polega na odtworzeniu stanu pierwotnego, lecz na instalacji ochrony przeciwdrganiowej.

2. naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego materiału dowodowego, polegający na nieprzeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego z dziedziny instalacji energoelektrycznych, dla ustalenia czy planowane prace należy ocenić jako "remont", czy też jako "przebudowę", "budowę", i oparcie orzeczenia w tym zakresie na własnej ocenie wnioskodawcy i organu.

Uzasadniając skargę pełnomocnik napisał w szczególności, że konieczność przeprowadzenia planowanych prac nie jest, jak przyjęły organy obu instancji, samodzielną przesłanką wydania decyzji o udostępnieniu nieruchomości. Istotnym uchybieniem zaskarżonych decyzji jest zaniechanie wykazania dowodami w sprawie, że wniosek pochodzi od uprawnionego podmiotu, co podnoszono już jako zarzut w odwołaniu właściciela nieruchomości od decyzji organu I instancji. Niezbędnym jest istnienie prawa własności urządzeń przesyłowych po stronie wnioskodawcy, ponieważ podmiotem uprawnionym do występowania z wnioskiem jest wyłącznie właściciel urządzeń. Dalej podkreślił rozbieżności w określaniu zakresu i charakteru planowanych prac przez Wnioskodawcę, odnośnie ochrony przeciwdrganiowej.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie może zostać uwzględniona.

Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej w skrócie: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie (odpowiednio wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (czynności).

Przedmiotem niniejszej skargi jest decyzja Wojewody Wielkopolskiego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, którą zobowiązano Parafię, jako właściciela przedmiotowej nieruchomości, do udostępnienia jej określonej części, na okres 6 miesięcy od dnia zajęcia nieruchomości, w celu wykonania przez Wnioskodawcę wyszczególnionych w decyzji prac (do zakresu prac Sąd odniesie się w dalszej części uzasadnienia).

Kontrolowane postępowanie administracyjne, przeprowadzone na podstawie art. 124b u.g.n., zostało wszczęte, ponieważ Parafia nie zgadzała się na udostępnienie części swojej nieruchomości celem przeprowadzenia prac. Postępowanie administracyjne dotyczyło zbadania, czy zachodzą przesłanki do zobowiązania Parafii do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania określonych prac.

Materialnoprawną podstawą obu decyzji wydanych w sprawie jest art. 124b u.g.n., zgodnie z którym Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości, do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności.

Artykuł 124b u.g.n. przewiduje szczególny przypadek czasowego ograniczenia na podstawie decyzji administracyjnej wykonywania prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego do nieruchomości, stanowiący postać wywłaszczenia. Właściciel, użytkownik wieczysty lub uprawniony z tytułu innych praw rzeczowych ograniczany jest w swoim prawie w ten sposób, że musi znosić korzystanie z nieruchomości przez osoby trzecie w sposób wynikający z ww. artykułu i określony w decyzji zezwalającej na korzystanie z nieruchomości. Ograniczenie wykonywania przez wymienione podmioty przysługujących im praw rzeczowych na podstawie decyzji zależy jednak od spełnienia wszystkich przesłanek wynikających z art. 124b u.g.n., warunkujących wydanie nakazu udostępnienia nieruchomości. Decyzja zobowiązująca do udostępnienia nieruchomości może być wydana jedynie wówczas, gdy dotyczy urządzeń infrastruktury technicznej wymienionych w art. 124b ust. 1, które nie należą do części składowych nieruchomości, a zatem będących składnikiem przedsiębiorstwa. Warunkiem jej wydania jest brak zgody podmiotu praw rzeczowych na udostępnienie nieruchomości uprawnionemu podmiotowi. Konieczne jest także istnienie potrzeby wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów. Decyzja nakładająca obowiązek udostępnienia nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 474/16, CBOSA).

Sąd wskazuje, że art.124 b ust.1 u.g.n. nie nakłada dodatkowych obligatoryjnych warunków, od których wystąpienia organ uzależniałby wydanie zezwolenia na udostępnienie nieruchomości. Zatem wnioskodawca nie musi wykazać prawa do użytkowania linii, ani przedstawiać dokumentów potwierdzających fakt, że jest to inwestycja celu publicznego. Jednakże należy mieć na uwadze, że art.124 b ust. 2 u.g.n. stanowi, że decyzje o której mowa w ust.1 wydaje się m.in. na wniosek podmiotu zobowiązanego do wykonania czynności o których mowa w ust. 1. Sądowi orzekającemu znany jest pogląd, że koniecznym warunkiem zastosowania art. 124b u.g.n. jest istnienie prawa własności urządzeń przesyłowych po stronie wnioskodawcy, ponieważ podmiotem uprawnionym do występowania z wnioskiem z art. 124b u.g.n. jest wyłącznie właściciel urządzeń, który jest zobowiązany do ich właściwego utrzymania, konserwacji i usuwania awarii (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 9 stycznia 2013 r., sygn. akt 11 SA/Bd 880/12, CBOSA). Sąd orzekający jednak nie podziela w pełni tego poglądu, gdyż w świetle treści art.124b ust. 2 u.g.n. konieczne jest nie tyle wykazanie przez wnioskodawcę prawa własności - w tym przypadku linii elektroenergetycznej – lecz wykazanie, że jest on podmiotem zobowiązanym do wykonania czynności o których mowa w ust.1. Dla zastosowania tego przepisu konieczne jest zatem ustalenie, że linia napowietrzna wchodzi w skład przedsiębiorstwa. W wyroku z dnia 17 czerwca 2009 r., l OSK 882/08 (CBOSA) NSA stwierdził bowiem, że zgodnie z art. 49 k.c. urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania wody, pary, gazu, prądu elektrycznego oraz inne urządzenia podobne, nie należą do części składowych gruntu lub budynku, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa lub zakładu. (por. również wyrok NSA z dnia 11 lipca 2008 r., l OSK 1074/07; wyrok WSA w Poznaniu z 20 grudnia 2017 r., IV SA/Po 974/17; CBOSA).

Sąd stwierdza, że warunek ten został spełniony, gdyż z akt sprawy wynika, że przedmiotowa linia należy do spółki [...] (k. 34, 123, dalej jako Spółka). Dodatkowo należy wskazać, że nieracjonalnym byłoby, by remont ww. linii elektroenergetycznej i związane z tym koszty wykonywał i ponosił podmiot niebędący jej właścicielem. Nadto Sąd podziela pogląd, że organy administracji nie są uprawnione do ingerowania w kwestie wynikające z czynności cywilnoprawnych - umowy w sprawie realizacji inwestycji zawartej między Spółką a Wnioskodawcą (wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 29 czerwca 2016 r., II SA/Go 344/16; CBOSA). Byłoby nadmiernym formalizmem oczekiwanie, że wniosek zostanie złożony samodzielnie przez podmiot zobowiązany do wykonania czynności, skoro tenże podmiot nie ma prawnego obowiązku wykonywania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów.

Sąd orzekający podziela stanowisko organów obu instancji, że Skarżąca nie wyraziła zgody na udostępnienie Wnioskodawcy części przedmiotowej nieruchomości w celu remontu posadowionych na niej słupów napowietrznej linii elektroenergetycznej. Sąd zaznacza, że zawodowy pełnomocnik nie kwestionował w skardze tego ustalenia organów administracji.

Dalej Sąd stwierdza, że w przepisach u.g.n. nie ma definicji pojęcia "remont". W tej sytuacji, konieczne jest odwołanie się do legalnej definicji, zawartej w art. 3 pkt 8 P.b., zgodnie z którym, przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Stosownie zaś do art. 3 pkt 6 P.b., przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Art. 3 pkt 7a P.b. stanowi natomiast, że przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji.

Wobec takiego rozumienia budowy, przebudowy i remontu, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że dopuszczalność kwalifikacji robót budowlanych jako remontu dotyczy sytuacji, gdy w wyniku wykonywanych prac nie dojdzie do zmiany parametrów technicznych takich, jak zmiana napięcia, długości linii napowietrznej, zmiana jej przebiegu, zmiana wysokości, miejsca lub sposobu posadowienia poszczególnych słupów, zwiększenie mocy lub zwiększenie pola elektromagnetycznego (zmiana tych parametrów oznacza, że nie jest to remont, lecz przebudowa w rozumieniu art. 3 pkt 7a p.b.) i gdy zamierzone prace nie dotyczą całego obiektu budowlanego (demontażu całej linii przesyłowej), lecz tylko określonego jego fragmentu (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2016 r., I OSK 1509/16; CBOSA).

Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie Wnioskodawca określił jakie prace zamierza wykonać, a organy administracji słusznie doszły do przekonania, że planowane prace mieszczą się w katalogu prac wymienionych w art. 124b ust. 1 u.g.n., a tym samym mieszczą się w pojęciu remontu oraz bieżącej konserwacji. Większość z tych prac polega na wymianie zużytych elementów, mającej na celu przywrócenie linii do stanu pierwotnego. Oceny tej nie zmieniają wątpliwości związane z ochroną przeciwdrganiową tj. wątpliwości strony skarżącej, czy planowana do remontu linia posiadała dotąd ochronę przeciwdrganiową, czy nie posiadała. Sąd podziela stanowisko wyrażone w ww. wyroku WSA w Poznaniu z 20 grudnia 2017 r., IV SA/Po 974/17 (CBOSA), stanowisko dotyczące sytuacji dalej idącej, w której wnioskodawca remontu sieci elektroenergetycznej przewidział instalację tłumików drgań, których linia energetyczna nie posiadała. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni zatem podziela stanowisko, że remont ma także zapobiegać w przyszłości degradacji fizycznej i technicznej, nadmiernemu i zbyt szybkiemu zużyciu, a takim celom służy ochrona przeciwdrganiowa. Ulepszenia i unowocześnienia wykonywane w toku prac nie stanowią o tym, że nie jest to remont. W wyniku wykonania tych prac nie zmienią się parametry charakterystyczne linii napowietrznej, w tym jej długość, jej przebieg, a także miejsce i sposób posadowienia słupa. Użycie nowych materiałów, pozwalających na bezpieczniejsze korzystanie z linii elektroenergetycznej, nie pozostaje w sprzeczności z definicją remontu, w której dopuszcza się zastosowanie innych materiałów, niż wykorzystane w stanie pierwotnym.

Sąd zaznacza, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z obiektem liniowym – linią napowietrzną elektroenergetyczną. Niewątpliwie determinuje to pewną specyfikę rozumienia remontu w stosunku do takich obiektów. Specyfika ta znalazła swoje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w którym przyjmuje się, że roboty budowlane polegające nawet na wymianie słupów stanowiących część takiej linii elektroenergetycznej, na wykonane z innego materiału w sytuacji, gdy nie następuje zmiana przebiegu trasy owej linii, mogą być zakwalifikowane jako remont. W konsekwencji sama wymiana słupów i lin na części linii czy trakcji elektrycznej będzie spełniała definicję remontu, o ile nie dojdzie do zmiany parametrów technicznych takich jak zmiana napięcia, długości linii napowietrznej, zmiana jej przebiegu, zmiana wysokości, miejsca lub sposobu posadowienia poszczególnych słupów, zwiększenie mocy lub zwiększenie pola elektromagnetycznego. Jakakolwiek zmiana tych parametrów oznaczać będzie, że nie jest to remont, lecz przebudowa w rozumieniu art. 3 pkt 7a p.b. (por. np. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2016 r., I OSK 1509/16; CBOSA).

Z przepisu art. 124b ust. 1 u.g.n. wynika, że właściwy organ zobowiązany jest do wydania decyzji zobowiązującej do udostępnienia nieruchomości, gdy spełnione są łącznie trzy warunki:

- nieruchomość udostępniana jest na cel związany z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii urządzeń wymienionych w ww. przepisie, bądź na ich usunięcie z gruntu;

- właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do przedmiotowej nieruchomości, nie wyraża zgody na jej udostępnienie dla ww. celów;

- ww. urządzenia nie stanowią części składowych nieruchomości.

Sąd ocenia, że w przedmiotowej sprawie wszystkie ww. przesłanki zostały spełnione, wobec czego zasadne było zobowiązanie Parafii do udostępnienia części nieruchomości, w trybie art. 124b u.g.n.

Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.