Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 424/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-08-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.) Sędzia WSA Ewa Wojtysiak Protokolant Gabriela Porzezińska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 13 marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości na 2009 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 15 grudnia 2011 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 20 maja 2009 r. do B. P. A. R. i M. R. (dalej nazwa A. w skrócie: ARiMR) dla powiatu B. wpłynął wniosek B. W. o przyznanie płatności

z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na 2009 rok, w którym zadeklarowano do płatności dwie działki, w tym do pakietu:

– S01 - Rolnictwo zrównoważone - działki A i B o łącznej powierzchni [...] ha,

– K01 - Ochrona gleb i wód, wariantu K01b - Miedzyplon ozimy - działkę A

o powierzchni [...] ha,

– P01 - Utrzymanie łąk ekstensywnych, wariantu P01b - Półnaturalne łąki dwukośne - działkę B o powierzchni [...] ha.

W dniu 19 sierpnia 2009 r. w gospodarstwie Wnioskodawcy przeprowadzono kontrolę na miejscu, której zasadniczym celem była weryfikacja prawidłowości wypełnienia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz płatności z tytułu gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Jednakże wobec tego, że poddane kontroli działki rolne zgłoszone zostały we wniosku o przyznanie płatności za realizację programu rolnośrodowiskowego, a treść zawartych w raporcie kontroli ustaleń ma wpływ

na wielkość przyznanych Producentowi płatności rolnośrodowiskowych - raport ten dołączono do akt prowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego.

W dniu 29 lipca 2010 r. do B. P. ARiMR w B. wpłynęło oświadczenie Producenta, w którym potwierdzono zgodność zadeklarowanych danych ze stanem faktycznym z zaznaczeniem, że przestrzeganie zasad wzajemnej zgodności potwierdzone zostało podczas kontroli ARiMR przeprowadzonej w dniu 3 listopada 2009 r.

W dniu 13 września 2010 r. K. B. P. ARiMR dla powiatu B. wydał decyzję Nr [...] o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości, z uwagi na ustalone podczas kontroli na miejscu nieprawidłowości w odniesieniu do dwóch działek rolnych A i B, zadeklarowanych w wariantach P01b, K01b i S01, dla których inspektorzy terenowi ustalili powierzchnię mniejszą od zgłoszonej we wniosku. W decyzji tej organ przyznał płatność w łącznej kwocie [...] zł, w tym z tytułu realizacji wariantu: S01 w kwocie [...] zł, K01b – [....] zł, P01b – [...] zł.

Po rozpoznaniu sprawy zainicjowanej odwołaniem Strony, decyzją z dnia [...] r. Nr[...] , D. Z. O. R. ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wskazując na brak przesłanek zarówno merytorycznych, jak i prawnych do uchylenia tej decyzji.

Powyższa decyzja z dnia [...] r. stała się przedmiotem skargi

do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. który wyrokiem z dnia

11 maja 2011 r. o sygn. akt I SA/Sz 72/11, uchylił zaskarżony akt. Sąd stwierdził bowiem, że organ nie zajął wyczerpującego stanowiska w przedmiocie wyjaśnienia, skąd wzięła się różnica w powierzchni zgłoszonej a stwierdzonej działek, nie wyjaśnił wątpliwości dotyczących różnych powierzchni działek w poszczególnych latach oraz czy dane, dotyczące powierzchni działek są odzwierciedlone w dokumentach urzędowych (księgach wieczystych, ewidencji gruntów). Tymczasem - zdaniem Sądu - ustalenia w tym zakresie mają podstawowe znaczenie z punktu widzenia oceny, czy Wnioskodawca nie wykazał, iż nieprawidłowości wynikały nie z jego winy.

Sąd podniósł także, że "Jakkolwiek ustalenie obszaru działek za pomocą metody GPS, jest jedną z dopuszczalnych przez władze metod, za pomocą której organ może dokonać pomiaru działek, lecz winien on w każdym przypadku rozważyć zastosowanie takiej techniki pomiarów, która zapewniałaby właściwą dokładność, zwłaszcza w sytuacji gdyby wykonane pomiary odbiegały od danych urzędowych zawartych w ewidencji gruntów oraz powinien to jednoznacznie ustalić w ramach czynności kontrolnych, dając temu wyraz w przedstawieniu stanu faktycznego sprawy. Tymczasem organ odwoławczy zastąpił własne ustalenia, powołując się na pismo z dnia 25 lutego 2010 r. będące odpowiedzią na wniesiony przez skarżącego sprzeciw co do wyników pomiarów (w postępowaniu przed organem pierwszej instancji). Taki sposób dokonywania w toku postępowania odwoławczego, oceny prawidłowości postępowania dowodowego prowadzonego przez organ pierwszej instancji jest nie do zaakceptowania." Należało bowiem skorzystać z dyspozycji albo art. 136 K.p.a., albo art. 138 § 2 K.p.a.

Sąd wskazał na brak w aktach sprawy ortofotomapy, która pozwalałaby

na weryfikację dokonanych ustaleń na tle skonkretyzowanych zarzutów Skarżącego. Uznał także, że organ nie odniósł się do wątpliwości Strony, czy fotografie zostały zrobione na jego działkach i czy zostały zrobione w 2009 r., ponieważ nie ma na nich płotu siatkowego okalającego działki.

W tej sytuacji Sąd nakazał, aby przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ uwzględnił powyższe wskazania i z poszanowaniem przepisów postępowania administracyjnego wydał rozstrzygnięcie odpowiadające prawu, którego odzwierciedleniem będzie przy tym uzasadnienie sporządzone przez organ umożliwiające Skarżącemu poznanie wszystkich motywów wydanej decyzji. Podniósł również, że organy administracji są zobowiązane umożliwić właściwe określenie powierzchni działek, dla których Skarżący żąda płatności, wykorzystując przy tym wszelkie dostępne środki dowodowe (art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a.).

Jednocześnie, na marginesie, Sąd wskazał, że zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych nie ma obowiązku zawiadamiania rolnika

o zamiarze przeprowadzenia kontroli, a czynności kontrolne mogą być wykonane pod jego nieobecność (vide: art. 23a ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania wzajemnej współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18, ze zm.) - dalej: rozporządzenie Komisji Nr 796/2004 - i podkreślił, że kopia raportu z kontroli została przekazana przez organ pierwszej instancji B. W., tym samym Skarżący miał zapewnioną możliwość zapoznania się z wynikami kontroli oraz wypowiedzenia się co do poczynionych ustaleń.

Dyrektor Z. O. R. ARiMR, decyzją z dnia [...] r. Nr[...] , uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z zaleceniami przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, w ramach którego weryfikacji podlegać powinny kwestie dotyczące pomiaru deklarowanych do płatności działek rolnych z uwzględnieniem informacji o wynikach i metodzie wykonania takich pomiarów w roku 2008.

Organ I instancji zwrócił się do B. K. na M. Z. O. R. ARiMR z prośbą o interpretację i szczegółowy opis przeprowadzonych pomiarów pod względem zastosowanych stref buforowych, wymierzonych obwodów, rozbieżności pomiędzy przeprowadzonymi kontrolami w latach 2008 i 2009 oraz dokładności zastosowanego urządzenia pomiarowego. Biuro Kontroli, które przeprowadziło kontrolę w gospodarstwie Wnioskodawcy, w piśmie z dnia 14 listopada 2011 r. nr [..] wyjaśniło metodykę wykonywania kontroli dwoma sposobami: FOTO i inspekcji terenowej oraz opisując wyniki z czynności kontrolnych przeprowadzonych w latach poprzednich. Na podstawie dokumentów pokontrolnych i ich analiz, Biuro Kontroli uznało, że brak jest podstaw do podważenia wyników kontroli, która odbyła się w gospodarstwie Strony w dniu 19 sierpnia 2009 r., jak również brak jest możliwości porównania jej wyników z ustaleniami kontroli przeprowadzonych w latach poprzedzających deklarację działek z wniosku na 2009 r.

Korzystając z przysługującego Stronie prawa do wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i zgłoszenia żądań, B. W. w dniu [...] r. stawił się w Biurze Powiatowym w B., w celu zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, oraz złożył oświadczenie, w którym nie zgodził się ze sformułowaniem, że: "w różnych latach są różne powierzchnie działek rolnych", wskazując, iż działki rolne są ogrodzone płotem na granicy geodezyjnej i w tym stanie rzeczy nie jest możliwa inna powierzchnia niż została stwierdzona w kontroli na miejscu w 2008 r., którą uważa za rzetelnie przeprowadzoną, w przeciwieństwie do czynności kontrolnych przeprowadzonych w 2009 r.

Organ I instancji w decyzji z dnia [...] r. nr[...] , przyznał Stronie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości, tj. w ramach wariantu: P01b w wysokości [...] zł do powierzchni [...] , S01 – [....] zł do powierzchni [..] ha, K01b – [...] do powierzchni [...] ha.

W uzasadnieniu decyzji organ ten wskazał, że obniżenie przyznanej kwoty płatności nastąpiło w wyniku ustaleń kontroli na miejscu, która w zakresie działek rolnych zgłoszonych w pakiecie P01 - Utrzymanie łąk ekstensywnych, wariancie P01b - Półnaturalne łąki dwukośne, stwierdziła różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną w toku kontroli na poziomie 10,05 %, natomiast w pakiecie K01 - Ochrona gleb i wód, w wariancie K01b - Międzyplon ozimy - na poziomie 3,84 %, zaś w pakiecie S01 - Rolnictwo zrównoważone - na poziomie 5,78 %, co - zgodnie z art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 796/2004 - zobowiązuje organ decyzyjny do pomniejszenia płatności rolnośrodowiskowej o dwukrotność stwierdzonej różnicy do ww. wariantów.

B. W. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, w którym wskazał na dotychczas niepodnoszone okoliczności, tj. tzw. "średni błąd pomiaru" dokonywany przy użyciu GPS-u i związane z tym konsekwencje, stwierdzając, że przeprowadzone testy dokładności pomiarów powierzchni realizowanych odbiornikami GPS wykorzystywanymi przez ARiMR zapewniają dokładność do 3 %. W ocenie Strony, okoliczność ta winna skutkować uznaniem, że sankcje jakie zostały nałożone nie powinny w ogóle wystąpić albo być znacznie niższe. Strona wskazała także na nierzetelność przeprowadzonej w dniu 19 sierpnia 2009 r. kontroli na miejscu. Jej zdaniem bowiem, dokonane podczas kontroli pomiary i oględziny działek były niewłaściwe, a w konsekwencji protokół z tejże kontroli nie może stanowić dowodu dla zakwestionowania przez ARiMR danych zawartych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2009. Zwróciła też uwagę, że granice działki rolnej A i B przylegają do zwartego drzewostanu, co w zależności od położenia satelity bardzo utrudnia uzyskanie łączności satelitarnej i dlatego pomiar dokonany na działkach rolnych A i B metodą GPS, pomimo że jest ona powszechnie stosowana, w przypadku tych działek, ze względu na ich lokalizację jest zniekształcony i niemiarodajny.

Strona zarzuciła organowi brak powiadomienia o przeprowadzonej kontroli w dniu 19 sierpnia 2009 r., wskazując, że powiadomienie takie nie zagrażałoby celowi kontroli, zaś obecność Wnioskodawcy przy pomiarach wykonanych przy użyciu GPS-u - z uwagi na lokalizację działek - byłaby uzasadniona. Strona wskazała, że, wbrew twierdzeniom organu, powierzchnia faktyczna użytkowana rolniczo pokrywa się w zasadzie z ewidencyjną powierzchnią użytków rolnych przypisanych danej działce. Jej zdaniem, organ niezasadnie także wyłączył powierzchnie porośnięte pojedynczymi drzewami czy krzewami, gdzie była prowadzona działalność rolnicza oraz nie uwzględnił na działce rolnej B rowu, kwalifikującego się do objęcia płatnościami. Ponadto Strona wniosła o przeprowadzenie dowodu w postaci materiału zdjęciowego.

Dyrektor Z. O. R. ARiMR, po rozpoznaniu sprawy zainicjowanej odwołaniem Strony, decyzją z dnia [...] r. nr[...] , utrzymał w mocy decyzję organu I instancji

z dnia[...] . jako wydaną zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, w pierwszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że kontrola na miejscu przeprowadzona w dniu 19 sierpnia 2009 r. na gruntach Strony wykazała, iż obszar deklarowanych upraw na działkach rolnych A i B jest mniejszy od wskazanego we wniosku z dnia 20 maja 2009 r. Po zakończeniu czynności kontrolnych w gospodarstwie Producenta sporządzono "Protokół z czynności kontrolnych" (nr dok:[...] ), z którego wynika, że Wnioskodawca nie uczestniczył w kontroli, kopia raportu z czynności kontrolnych została mu więc przekazana w dniu 28 sierpnia 2009 r. listem poleconym. Na dowód stwierdzonych nieprawidłowości został wykonany szkic z pomiaru działki rolnej

z umiejscowionymi kierunkami wykonania zdjęcia oraz opis zastanego stanu faktycznego.

W ocenie organu odwoławczego, kontrola na miejscu odbyła się zgodnie

z wymogami określonymi w rozporządzeniu Komisji nr 796/2004, a w szczególności zgodnie z dyspozycjami wynikającymi z art. 30 tego rozporządzenia, który stanowi, że powierzchnie działek rolnych określa się za pomocą wszelkich odpowiednich środków zdefiniowanych przez właściwe władze, a zapewniających wykonanie pomiaru z dokładnością przynajmniej równą dokładności wymaganej przy pomiarach wynikających z przepisów krajowych. Tolerancja pomiaru, którą określają właściwe władze, nie powinna przekraczać 5 % powierzchni działki rolnej lub szerokości strefy buforowej równej 1,5 m, okalającej obwód działki. Jednak maksymalna tolerancja

w stosunku do każdej działki rolnej nie może przekroczyć 1,0 ha w kategoriach bezwzględnych. Organ wyjaśnił przy tym, że można wziąć pod uwagę całkowitą powierzchnię działki rolnej pod warunkiem, że jest ona w pełni użytkowana zgodnie

z normami przyjętymi w danym Państwie Członkowskim lub regionie, a w innych przypadkach brana jest pod uwagę powierzchnia faktycznie użytkowana. Wskazał również - odnosząc się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w S. z dnia 11 maja 2011 r. - że dane z EGiB są wykorzystywane jedynie

w zakresie identyfikacji i lokalizacji przestrzennej działki rolnej oraz powierzchni całkowitej działki ewidencyjnej z urzędowego rejestru jakim jest EGiB. Ponadto, nie można w sensie prawnym utożsamiać pojęcia działki ewidencyjnej z pojęciem działki rolnej zdefiniowanym dla potrzeb problematyki dopłat.

Dalej, organ odwoławczy stwierdził, że nie może uwzględnić zarzutu Strony

w zakresie "średniego błędu pomiaru" dokonanego przy użyciu GPS, gdyż zarzut ten opiera się na odmiennej interpretacji przepisów. Odnośnie urządzeń pomiarowych typu GPS, przy pomocy których inspektorzy terenowi określili konieczne dane odnośnie powierzchni działki rolnej, organ - powołując się na pismo Departamentu Kontroli ARiMR z dnia 30 czerwca 2009 r. nr [...] - wyjaśnił, że przeprowadzono testy dokładności pomiarów powierzchni realizowanych odbiornikami GPS wykorzystywanymi przez służby kontrolne ARiMR (tj. Leica GS20, Trimble Geoxplorer-GeoXT i Topcon GMS-2), na podstawie których Katedra Geodezji Satelitarnej i Nawigacji wystawiła certyfikaty, zaświadczające, że jakość pomiaru wykonywanego danym odbiornikiem jest przynajmniej równoważna wymaganej przez obowiązujące na poziomie wspólnoty normy techniczne (zgodnie z rozporządzeniem Komisji nr 796/2004, art. 30).

Z uwagi na wskazywane w wyroku z dnia 11 maja 2011 r. braki w ustaleniach co do tego, czy stwierdzone nieprawidłowości wynikały z winy Producenta, organ odwoławczy wyjaśnił, że inspektorzy w wyniku kontroli na miejscu w 2008 r. na działkach rolnych A/A1, położonych na działkach ewidencyjnych nr [...] obręb R. i [...] obręb P. stwierdzili rzepak jary na powierzchni [...] ha, zgodnie z deklaracją rolnika. Powierzchnia uprawy [...] ha i jej obwód [...] m zostały zmierzone za pomocą urządzenia GPS. W granicach działki rolnej A/A1 stwierdzono przy jej południowej granicy jedno wyłączenia o powierzchni [...] ha i obwodzie [...] m. Wobec tego inspektorzy od powierzchni zmierzonej ([....] ha) odjęli powierzchnię wyłączenia ([...] ha). Powierzchnia zmierzona działki rolnej po redukcji jej powierzchni o powierzchnię wyłączenia wyniosła [...] ha. Tak otrzymaną powierzchnię inspektorzy porównali z powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych przez rolnika we wniosku o przyznanie płatności ([...] ha) i stwierdzili, że różnica tych powierzchni ([...] ha – [...] ha) wynosi [...] ha i mieści się w granicach tolerancji pomiaru [...] ha [...] m x [...] ha/[...] m). W przypadku gdy różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną do dopłat a powierzchnią stwierdzoną przez inspektorów na miejscu mieści się w granicach tolerancji pomiaru lub jest równa tolerancji pomiaru, inspektorzy przyjmują, że powierzchnia zmierzona przedmiotowych działek rolnych jest zgodna z deklaracją rolnika. W 2009 r. zespół inspektorów ponownie zweryfikował zadeklarowane do dopłat działki rolne A/A1 położone na działkach ewidencyjnych nr [...] obręb R. i nr [...]obręb P. oraz dodatkowo działkę rolną B położoną na działce ewidencyjnej nr []...] w obrębie P.. Kontrolę przeprowadzono również metodą inspekcji terenowej. Kontrolujący w 2009 r. na działkach rolnych A/A1 stwierdzili żyto jare na powierzchni [...] ha, przy obwodzie przedmiotowych działek [...] m. Nie stwierdzili jednak wyłączenia, lecz odpowiadający mu położeniem na szkicu obszar, którego inspektorzy nie zakwalifikowali do dopłat. O fakcie tym inspektorzy poczynili stosowny zapis w sporządzonym dnia 9 lutego 2010 r. dokumencie pokontrolnym "Formularz oceny raportu z kontroli". Z uwagi, że w 2009 r. różnica pomiędzy zadeklarowaną powierzchnią działki rolnej ([..] ha) a pomiarem powierzchni wykonanym przy użyciu urządzenia GPS ( [...] ha) wyniosła [...] ha i nie mieściła się w granicach tolerancji pomiaru [....] m) inspektorzy zakwalifikowali do dopłat obszar działki rolnej A/A1 o powierzchni [...] ha i zastosowali kod "DR13+". W przypadku działki rolnej B o zadeklarowanej powierzchni [...] ha, inspektorzy stwierdzili łąkę trwałą (JPO-TUZ) na powierzchni [...] ha i również zastosowali kod "DR13+".

Organ odwoławczy podkreślił, że w 2008 r. obszar niekwalifikujący się do dopłat zaznaczono na szkicu jako wyłączenie o powierzchni [...] ha o obwodzie [...] m. W przypadku wyłączenia (działka rolna położona wewnątrz większej działki) obwód większej działki rolnej należy obliczyć na podstawie zewnętrznego obwodu działki większej, bez dodawania obwodu mniejszej działki rolnej, natomiast w 2009 r. zakwalifikowano podobny obszar jako brzegowy, którego długość granic doliczono do obwodu przedmiotowej działki rolnej. Stwierdził również, że porównanie wyników kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni w poszczególnych latach jest mało wiarygodne z uwagi na fakt, iż inspektorzy zmierzyli działki rolne po granicy uprawy, która w poszczególnych latach przebiegała nieco inaczej - co potwierdzają załączone szkice działek rolnych wykonane na podstawie pomiarów urządzeniem GPS.

Organ odwoławczy za bezzasadne uznał wskazywane w wyroku Sądu twierdzenie Strony o nieuwzględnieniu części działek rolnych deklarowanych do płatności rolnośrodowiskowej, wskazując, że kontrola przeprowadzona w dniu 19 sierpnia 2009 r. w zakresie kwalifikowalności powierzchni obejmowała działki rolne A/A1 ([...] ha) i B ([...] ha), razem [...] ha, które są położone na tych samych działkach ewidencyjnych ([...] obręb R. i [...] obręb P.) co deklarowane pakiety rolnośrodowiskowe, przy czym zadeklarowana powierzchnia działek rolnych jest większa od powierzchni stwierdzonej.

Przywołując treść art. 30 ust. 2 rozporządzenia Komisji nr 796/2004 - regulującego kwestię zaliczania do powierzchni użytkowanej powierzchni takich obiektów jak np. mury rowy, drogi - organ odwoławczy wskazał, że kontrolujący na przedmiotowych działkach rolnych nie stwierdzili dróg i rowów, pomimo to analizujący wyniki kontroli, stwierdził, że część działki rolnej A/A1 zachodzi nieznacznie prawdopodobnie na drogę położoną na działce ewidencyjnej nr [...] w obrębie P., niezadeklarowanej przez rolnika, co było na jego korzyść.

Odnosząc się do wątpliwości Strony w zakresie czasu i miejsca wykonania fotografii, organ odwoławczy wyjaśnił, że na tablicach zdjęciowych na zdjęciach załączonych do wyników kontroli widnieje data wykonania zdjęcia oraz identyfikator działki rolnej i nr działki ewidencyjnej, co pozwala zidentyfikować miejsce i czas wykonania fotografii. Dodatkowo organ przywołał pismo z O. P. G. K. Sp. z o.o. z dnia 11 lutego 2010 r. nr [...] i załączone pismo podwykonawcy z wykonanych kontroli w 2009 r., tj.[..] ., w którym podwykonawca kontroli wskazał, że działka A/A1 w znacznej części jest ogrodzona, nie istnieje więc możliwość innego jej pomiaru i wobec tego zespół kontrolny nie przychyla się do wniosku o ponowną kontrolę.

Ustosunkowując się do zarzutu Strony w zakresie braku poinformowania jej o kontroli na miejscu, organ wyjaśnił, że - z uwagi na treść art. 23a rozporządzenia Komisji nr 796/2004 - w analizowanej sprawie nie ciążył na kontrolerach obowiązek informowania Wnioskodawcy o terminie odbycia się kontroli.

Odnośnie do zarzutu odwołania dotyczącego przeprowadzenia dowodu z dokumentacji zdjęciowej dołączonej do sprawy, organ odwoławczy podniósł, że w dniu 3 lutego 2011 r. wystosował do pełnomocnika Strony wezwanie do przedłożenia dokumentacji zdjęciowej, na którą powołuje się Strona w odwołaniu, ponieważ nie została ona dołączona na żadnym etapie postępowania odwoławczego w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej. Odpowiadając na to wezwanie pełnomocnik Strony wyjaśnił, że cała dokumentacja zdjęciowa na którą powołuje się B W. w odwołaniu została złożona w dwóch egzemplarzach wraz ze skargą z 19 grudnia 2010 r. na decyzję D. Z. O. R. ARiMR nr [...] . Wobec tego organ odwoławczy postanowieniem z dnia 20 lutego 2012 r. nie uwzględnił żądania Strony w zakresie przeprowadzenia dowodu z dokumentacji zdjęciowej dołączonej do skargi adresowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S.. Materiał zdjęciowy, który stanowił integralną części skargi, został bowiem przekazany do tegoż Sądu zgodnie z jego właściwością. Organ odwoławczym nie będąc w posiadaniu materiału dowodowego (pomimo wezwania Strony o jej przedłożenie) nie mógł bowiem uwzględnić żądania Strony i przeprowadzić z niego dowodu. Organ zauważył przy tym, że to strony są zobowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

B. W., reprezentowany przez adwokata, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. na ostateczną decyzję organu odwoławczego z dnia [...] r., domagając się uchylenia zaskarżonego aktu oraz decyzji organu I instancji, przeprowadzenia dowodu z akt sprawy o sygn. akt I SA/Sz 72/11 oraz zasądzenia od organu na rzecz Strony kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1) art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 796/2004, przez jego niezasadne zastosowanie, bowiem uwzględniając granicę błędu pomiarów metodą GPS (3 %) sankcje jakie zostały nałożone na Skarżącego z tytułu podnoszonego przez organ zawyżenia we wniosku powierzchni zadeklarowanych działek nie powinny w ogóle wystąpić albo być zdecydowanie niższe;

2) art. 30 ust. 1 rozporządzania nr 796/2004, poprzez niedokonanie pomiaru powierzchni działek rolnych wykazanych do dopłat wszelkimi dostępnymi metodami spełniającymi przynajmniej minimalną jakość pomiaru w sytuacji, gdy okoliczności sprawy (lokalizacja działek Skarżącego pośród zwartego drzewostanu, w otoczeniu lasu) wymagały zastosowania techniki pomiarów, która zapewniałaby właściwą dokładność i byłaby inna niż metoda GPS, gdyż ta metoda ze względu na położenie działek rolnych Skarżącego nie jest miarodajna;

3) art. 85 K.p.a., przez nieprzeprowadzenie oględzin działek objętych płatnością rolnośrodowiskową z udziałem Skarżącego, w celu ustalania ich granic, istniejących nasadzeń i rowu, podczas gdy z uwagi na podważanie przez Skarżącego pomiaru według GPS, obliczenia powierzchni działek oraz wyłączenia powierzchni porośniętych pojedynczymi drzewami czy krzewami, gdzie była prowadzona działalność rolnicza oraz nieuwzględnienia na działce rolnej B rowu, kwalifikującego się do objęcia płatnościami jego obecność przy pomiarach wykonanych przy użyciu GPS była uzasadniona;

4) art. 86 K.p.a., przez nieprzesłuchanie Skarżącego jako strony, w celu wyjaśnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w sytuacji, gdy Skarżący od początku sprzeciwiał się wynikom pomiarów kwestionując m.in. doliczenie przez organ strefy buforowej;

5) zasady zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego określonej w art. 77 § 1 K.p.a., przez przeprowadzanie postępowania wadliwie, nie wykonując czynności w zakresie zbierania materiału dowodowego, w tym zawnioskowanego przez Skarżącego w postaci przeprowadzenia dowodu z dokumentacji zdjęciowej złożonej w dwóch egzemplarzach wraz ze skargą z dnia 19 grudnia 2010 r. na decyzję D. Z. O. R. ARiMR w S. z dnia [...] r. nr[...] , a tym samym nierozpatrzenie tego materiału;

6) zasady kompletności oceny dowodów określonej w art. 80 K.p.a., przez dokonanie oceny udowodnienia okoliczności bez całokształtu materiału dowodowego.

Uzasadniając takie zarzuty Skarżący wskazał, że jego zdaniem organy podczas ponownego rozpatrzenia sprawy nie uwzględniły zaleceń wynikających z wyroku WSA w S. z dnia 11 maja 2011 r., a nadto organ I instancji przewlekle prowadził postępowanie. Organ ten bowiem kilkukrotnie wyznaczał nowy termin załatwienia sprawy, nie podając, jakie to postępowanie wyjaśniające prowadzi, czego ono dotyczy i jakie dowody są obecnie prowadzone.

Skarżący wskazał również, że w dalszym ciągu nie godzi się z zaskarżoną decyzją pomniejszającą płatność i podtrzymuje w całości swoją argumentację wyrażoną dotychczas w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz w sprawie toczącej się przed tutejszym Sądem pod sygn. akt I SA/Sz 72/11.

Zdaniem Skarżącego, organ w zasadzie nie wyjaśnił, dlaczego nie uwzględnił argumentów Skarżącego w zakresie średniego błędu pomiaru dokonywanego przy użyciu GPS. Skarżący natomiast konsekwentnie utrzymuje, że błąd pomiaru na poziomie 3 % winien skutkować uznaniem, iż sankcje jakie zostały nałożone na Skarżącego z tytułu podnoszonego przez organ zawyżenia we wniosku powierzchni zadeklarowanych działek nie powinny w ogóle wystąpić albo być znacznie niższe, co wynika z przedstawionych w uzasadnieniu wyliczeń Skarżącego.

Skarżący ponownie wskazał na nierzetelność kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu 19 sierpnia 2009 r. z użyciem GPS. W jego ocenie, dokonane podczas tej kontroli pomiary i oględziny działek były niewłaściwe, a w konsekwencji protokół z tejże kontroli nie może stanowić dowodu zakwestionowania przez organy ARiMR danych zawartych we wniosku Skarżącego o przyznanie płatności na 2009 r. Skarżący podkreślił również, że granice działki A i B przylegają do zwartego drzewostanu, co w zależności od położenia satelity bardzo często utrudnia uzyskanie łączności satelitarnej i powoduje, że wykonany pomiar jest zniekształcony i niemiarodajny.

Skarżący podniósł także, iż wbrew twierdzeniom organu powierzchnia faktycznie użytkowana rolniczo pokrywa się w zasadzie z ewidencyjną powierzchnią użytków rolnych przypisanych danej działce. Ponadto, według Skarżącego, dalej wysoce wątpliwe jest doliczenie przez organ strefy buforowej. Strona wskazała również, że na przedmiotowych działkach, które Skarżący wykazał do dopłat, nie znajdują się powierzchnie porośnięte drzewami i krzewami w sposób zwarty, lecz jedynie powierzchnie porośnięte pojedynczymi drzewami czy krzewami, na których była prowadzona działalność rolnicza i które to kwalifikują się do dopłat. Zdaniem Skarżącego, organ błędnie nie uwzględnił na działce rolnej B rowu, kwalifikującego się również do objęcia płatnościami.

Na poparcie powyższych twierdzeń Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z akt poprzedniego postępowania toczącego się przed organem pod sygnaturą[...] , wskazując, że całą dokumentację zdjęciową, na którą się powołuje w odwołaniu, złożył w dwóch egzemplarzach wraz ze skargą na decyzję z dnia [...] r. - organ nie przeprowadził jednak postępowania dowodowego w tym zakresie.

W odpowiedzi na skargę D. Z. O. R. ARiMR wniósł o oddalenie skargi w całości, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2012 r. Sąd dopuścił wnioskowany przez Skarżącego dowód ze zdjęć dołączonych do skargi w sprawie o sygn. I SA/Sz 72/11 wraz ze szkicem obrazującym miejsce ich wykonania. Skarżący oświadczył przy tym, że cała działka od 5 lat jest ogrodzona i całą jej powierzchnie użytkuje, niezasadnie więc organ pomniejszył działkę B o powierzchnię rowu biegnącego wzdłuż granicy tej działki, a powierzchnię działki A niezasadnie pomniejszono o ok [...] ha, tj. o część tej działki pomiędzy powierzchnią wyłączoną z wniosku o płatności a granicą działki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, ze zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej: "p.p.s.a." - ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

W związku z tym Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę związany jest oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia

11 maja 2011 r. sygn. akt I SA/Sz 72/11, uchylającym decyzję D. Z. O. R. ARiMR z dnia [...] r. nr[...] . W wyroku tym wskazano m.in., że organ nie zajął wyczerpującego stanowiska w przedmiocie wyjaśnienia, skąd wzięła się różnica w powierzchni zgłoszonej a stwierdzonej działek oraz nie wyjaśnił wątpliwości dotyczących różnych powierzchni działek w poszczególnych latach. Organ powinien też w każdym przypadku rozważyć zastosowanie takiej techniki pomiarów, która zapewniałaby właściwą ich dokładność i powinien to jednoznacznie ustalić w ramach czynności kontrolnych, dając temu wyraz w przedstawieniu stanu faktycznego sprawy. W tej sytuacji Sąd nakazał, aby przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ uwzględnił powyższe wskazania i z poszanowaniem przepisów postępowania administracyjnego wydał rozstrzygnięcie odpowiadające prawu, którego odzwierciedleniem będzie uzasadnienie sporządzone przez organ umożliwiające Skarżącemu poznanie wszystkich motywów wydanej decyzji. Podniósł również, że organy administracji są zobowiązane umożliwić właściwe określenie powierzchni działek, dla których Skarżący żąda płatności, wykorzystując przy tym wszelkie dostępne środki dowodowe (art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a.).

Po rozpoznaniu przedmiotowej sprawy Sąd stwierdził, że ww. wskazania zawarte w ww. wyroku WSA w S. z dnia 11 maja 2011 r. nie zostały w pełni wykonane. Uznać bowiem należy, że w sytuacji, gdy Skarżący konsekwentnie na każdym etapie postępowania kwestionuje prawidłowość dokonanych przez kontrolujących pomiarów działek rolnych - w szczególności zarzucając pomniejszenie działki rolnej B o powierzchnię rowu przy granicy tej działki oraz (co sprecyzował na rozprawie) o część działki A leżącą pomiędzy powierzchnią wyłączoną z wniosku o płatności a granicą tej działki – w ponownym rozpoznaniu sprawy administracyjnej należało przy wykorzystaniu wszelkich dostępnych środków dowodowych (jak wskazano w ww. wyroku WSA) podjąć próbę dokładnego wyjaśnienia tych rozbieżności.

W szczególności, zdaniem Sądu, wobec wątpliwości co do istnienia wskazywanego przez Skarżącego rowu na działce B, który – jego zdaniem – został wyłączony przez kontrolujących z powierzchni tej działki rolnej (a którego istnienie jest kwestionowane przez kontrolujących), a także dla pełnego wyjaśnienia zasadności wyłączenia wskazywanej przez Skarżącego części działki A, należało przeprowadzić dowód z przesłuchania Skarżącego w charakterze strony (art. 86 K.p.a.). Wprawdzie zasadnie organ odwoławczy podnosi, iż taki dowód ma charakter subsydiarny (posiłkowy), to jednak – w ocenie Sądu - w okolicznościach przedmiotowej sprawy, także dla uwzględnienia wskazań zawartych w ww. wyroku z dnia 11 maja 2011 r., należało go przeprowadzić, w celu "wyjaśnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy".

W trakcie przesłuchania Skarżącego możliwe będzie więc wyjaśnienie przez niego okoliczności sporządzenia zdjęć przedmiotowych działek oraz wyjaśnienie kwestii mających obrazować podnoszone przez niego argumenty o niezasadnym pomniejszeniu przez kontrolujących powierzchni działek rolnych. Jeżeli organ zdjęć tych nie posiada (zdaniem Skarżącego były one też dołączone do kopii skargi w sprawie o sygn. I SA/Sz 72/11 przeznaczonej dla organu odwoławczego), to należy jednoznacznie wezwać Skarżącego do ich przedłożenia.

Niezależnie od powyższego – w ocenie Sądu – niezbędne jest przesłuchanie osób dokonujących kontroli na miejscu (z powiadomieniem Strony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu, z możliwością zadawania pytań świadkom i składania wyjaśnień – art. 79 K.p.a.), dla wyjaśnienia przyczyn pomniejszenia powierzchni działek rolnych - wobec podnoszonego przez Skarżącego twierdzenia, że działki są ogrodzone wzdłuż granic ewidencyjnych i cała ich powierzchnia (poza powierzchnią wyłączoną we wniosku) jest przez niego użytkowana rolniczo.

Ponadto, zdaniem Sądu, wskazanie zawarte w ww. wyroku z dnia 11 maja 2011 r., aby uzasadnienie decyzji sporządzone przez organ umożliwiało Skarżącemu poznanie wszystkich motywów wydanej decyzji, w zaskarżonej decyzji zostało prawidłowo i przekonująco zrealizowane w odniesieniu do kwestii stosunku długości granic działek rolnych do ich powierzchni. Oceny tej nie można jednak odnieść do podnoszonej przez Skarżącego kwestii tzw. średniego błędu pomiaru. Zdaniem organu odwoławczego, zarzut Skarżącego w tym zakresie "opiera się na odmiennej interpretacji przepisów", lecz pomimo wyjaśnienia przez organ kwestii zasadności użycia opisanych urządzeń pomiarowych, organ nie odniósł się jasno i przekonująco do argumentacji Skarżącego o możliwości (powinności) powiększenia pomierzonych powierzchni działek rolnych o 3%. Takie wyjaśnienie jest niezbędne dla zrealizowania tzw. zasady przekonywania – wyrażonej w art. 11 K.p.a.

Uznając zatem, że zaskarżona decyzja nie w pełni realizuje wskazania zawarte w wyroku WSA w S. z dnia 11 maja 2011 r. sygn. akt I SA/Sz 72/11, wobec czego istnieje potrzeba dodatkowego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji należało uchylić – jako wydane z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 153 p.p.s.a. oraz art. 7, art. 11, art. 77 i art. 80 K.p.a.). W ponownym rozpoznaniu sprawy administracyjnej należy więc wykonać czynności procesowe wskazane wyżej oraz uzupełnić argumentację uzasadnienia w zakresie tzw. średniego błędu pomiaru, poprzez wyczerpujące i przekonujące odniesienie się do zarzutu (wniosku) Skarżącego.

Mając powyższe ustalenia i wskazania na względzie orzeczono jak w pkt. 1 sentencji - stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

O niewykonywaniu zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a., a o kosztach postępowania – na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 tejże ustawy w zw. z § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).