Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 722/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2005-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wierchowicz, Asesor WSA Alina Rzepecka (spr.), Protokolant Krzysztof Garbacz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 listopada 2005 r. sprawy ze skargi W.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego za 1998 rok od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów 1. Uchyla zaskarżoną decyzję; 2. Określa, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 3.565,00 zł (trzy tysiące pięćset sześćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

sygnatura akt I SA/Go 722/05

UZASADNIENIE

W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2004r. Nr [...], działając na podstawie art. 10 ust.1 pkt 9, art. 20 ust.1 i 3, art. 30 ust.1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993r. Nr 14 poz. 176 z późn. zm.) oraz art. 21 §1 pkt 2 i art. 207 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1998r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137 poz. 926 ze zm.) ustalił W.K. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 rok od dochodów z nie ujawnionych źródeł przychodów w kwocie 38.314,50 zł.

Na podstawie zebranych przez Urząd Skarbowy materiałów stwierdzono, że małżonkowie W. i M.K. w 1998 roku ponieśli wydatki znacznie przewyższające zeznane dochody.

Z uzasadnienia decyzji organu podatkowego pierwszej instancji wynika, że W.

i M.K. (w małżeństwie obowiązywał ustrój wspólności majątkowej) w 1998 roku ponieśli wydatki związane : z opłacaniem zaliczek na podatek dochodowy za 1998 rok

w kwocie 2.133,80 zł; budową domu jednorodzinnego w kwocie 88.824,20 zł wydatkami na bieżące utrzymanie rodziny, eksploatację samochodu, ubezpieczenia, zakupu mebli itp.

w kwocie 28.202,11zł. Łączna wysokość wydatków wyniosła- 119.160,11 zł.

Natomiast z zakresie uzyskanych dochodów ustalono na podstawie zeznania podatkowego PIT-33, że podatnicy w 1998 roku uzyskali dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej – mąż w kwocie 13.050,33 zł., żona w kwocie 21.226.48 zł, oraz nadpłatę w podatku dochodowym za 1997 rok w kwocie 693,80 zł Razem dochody małżonków K.

w 1998 roku wyniosły 16.988,19 zł. Ponieważ stwierdzono, że przychody skarżących uzyskane w 1998 roku pozostają w rażącej dysproporcji do poniesionych wydatków, wezwano strony do przedstawienia wiarygodnych dowodów na posiadane oszczędności

i wskazanie źródeł ich pochodzenia oraz okresu gromadzenia.

sygnatura akt I SA/Go 722/05

Z zebranego w sprawie materiału wynika, że M.K., na dzień 31 grudnia 1997 roku posiadał oszczędności w kwocie 15.000,00 zł. Natomiast Skarżąca zgodnie ze złożonym oświadczeniem na ten sam dzień posiadała środki finansowe wykazane w kwocie 600.000,00 zł. Gromadziła je w okresie od 1990/1991 roku do dnia 31 grudnia 1997 roku. Przechowywała je poza systemem bankowym. Pochodziły one ze świadczenia ,,usług obsługi towarzyskiej świadczonych dla obywateli Niemiec na terenie Niemiec" Pieniądze te przechowywano w wynajętym przez małżonków mieszkaniu.

W ocenie organu I instancji przyjęcie za wiarygodne przechowywanie w domu

w gotówce tak znacznych funduszy, podczas gdy na lokatach bankowych nie przechowywano żadnych kwot - sprzeczne było z zasadami doświadczenia życiowego. Przetrzymywanie bowiem w latach 1990/1991 do 1997 oszczędności w domu, prowadziło do systematycznego zmniejszania się ich realnej wartości. Zdaniem organu fakt uzyskiwania takich przychodów został przez stronę powołany w celu uniknięcia opodatkowania.

Organ I instancji dokonał analizy uzyskanych przez małżonków dochodów opodatkowanych bądź zwolnionych z podatku, wykazanych w złożonych deklaracjach podatkowych począwszy od 1992 roku.

W konsekwencji ustalono, że głównym dochodem Stron był dochód z działalności gospodarczej prowadzonej przez męża od 1993 roku, a przez żonę od 1995 roku. Ponadto Skarżący uzyskiwali dochody z zasiłku dla bezrobotnych oraz wykazywali dochody wolne od podatku uzyskane z pracy za granicą (mąż) oraz pochodzące z darowizn. Wysokość dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej podlegała zmianom w różnych latach podatkowych. Równocześnie podkreślono, że wydatki poniesione w 1997 roku znacznie przewyższały osiągnięte w tym roku dochody (o kwotę 24.808.00 zł). Stąd zdaniem organu podatkowego ewentualne oszczędności uzyskane w latach wcześniejszych zostały spożytkowane na zwiększone wydatki roku 1997.

Ustalono, że w składnych deklaracjach podatkowych podatnicy nie wykazali przychodów

z powołanego w trakcie postępowania źródła, że na pokrycie wydatków poniesionych w 1998 roku w kwocie 119.160,11 zł. W. i M.K. posiadali dochody w kwocie 16.988,19 zł, że nie przedłożyli żadnych wiarygodnych dowodów na to, że przed 01 stycznia

sygnatura akt I SA/Go 722/05

1998 roku zgromadzili zasoby pochodzące ze źródeł opodatkowanych bądź zwolnionych

z opodatkowania z których pokrytoby poniesione wydatki.

W rezultacie tych ustaleń przyjęto, że różnica pomiędzy wydatkami, a dochodami za 1998 roku wyniosła 102.171,92 zł, połowa tej nadwyżki przypadająca na każdego

z małżonków wyniosła 51.085,96 zł., zaś 75% podatek - 38.314,50 zł.

Na powyższą okoliczność wydano odpowiednią decyzję, którą pełnomocnik reprezentujący Stronę zaskarżył dnia [...] sierpnia 2004 roku do Dyrektora Izby Skarbowej .

W odwołaniu zarzucił:

- naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 122 i 187 §1 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa poprzez nieuzasadnione nieuwzględnienie dowodu w sprawie oświadczenia podatnika, a w konsekwencji :

- naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 1. art. 3 ust.1 w szczególności art. 10 ust.1 pkt 9, art. 20 ust.1 i 3 oraz art. 30 ust.1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W rezultacie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Jednocześnie w odpowiedzi na pismo Dyrektora Izby Skarbowej z dnia

[...] października 2004 roku wzywające podatnika do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu, pełnomocnik złożył wniosek dowodowy

o przesłuchanie w charakterze świadka E.G. na okoliczność potwierdzenia wykonywania przez Skarżącą "usług obsługi towarzyskiej świadczonej na rzecz obywateli Niemiec".

Rozpatrując sprawę Dyrektor Izby Skarbowej nie znalazł podstaw do uwzględnienia w/w wniosku i decyzją z dnia [...] listopada 2004 roku nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego.

Z uzasadnienia rozstrzygnięcia wynika, że organ odwoławczy w pełni podzielił ustalenia organu pierwszej instancji o wysokości osiągniętego przez Skarżącą w 1998 roku dochodu nie znajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach. W jego ocenie o uzyskiwaniu dochodów

z prostytucji świadczyły jedynie zeznania samej strony zainteresowanej, a powołani przez nią świadkowie J.H. i K.Ł. swoją wiedzę na ten temat

sygnatura akt I SA/Go 722/05

opierali wyłącznie na ustnym przekazie pochodzącym od samej strony. W oparciu o ich zeznania nie można było stwierdzić, czy W.K. w ogóle uprawiała prostytucję, a już na pewno jakie osiągała dochody i ile z nich zaoszczędziła. Strona skarżąca nie przedstawiła też jakiegokolwiek dowodu na zgromadzenie oszczędności z prostytucji, zaś zdaniem organu odwoławczego jej zachowanie - zaciągnięcie kredytu na zakup samochodu osobowego, świadczył o ich braku. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej "skoro strona skarżąca powoływała się na oszczędności pochodzące z uprawiania prostytucji, która to działalność nie jest przestępstwem, to poprzez nieopodatkowanie tych dochodów brak było podstaw do uznania, że dochody te w świetle art. 20 ust.3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (tzn. mienie zgromadzone w latach poprzedzających rok podatkowy tworzyć mogą wyłącznie dochody pochodzące ze źródeł opodatkowanych i wolnych od podatku) pochodzą z ujawnionych źródeł przychodów.

Powyższa ostateczna decyzja została zaskarżona przez pełnomocnika W.K..

W skardze podniesiono zarzuty naruszenia przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 122 i 187 §1 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez nieuzasadnione nieuwzględnienie jako dowodu w sprawie oświadczenia podatnika,

art. 169,188 i 229 przez nieuwzględnienie wniosku dowodowego o przesłuchanie świadka na okoliczność wykonywania przez W.K. "usług obsługi towarzyskiej na rzecz obywateli Niemiec", oraz istotne naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art.1 . art. 2 ust.1 pkt 4 , art. 3 ust.1 i art. 10 ust.1 pkt 9 art. 20 ust.1 i ust.3 oraz art. 30 ust.1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony skarżącej polemizował ze stanowiskiem Dyrektora Izby Skarbowej, że dochody z prostytucji winny być opodatkowane i wykazane

w zeznaniu podatkowym. W powołaniu na orzecznictwo NSA wykazał, iż na podstawie art. 2 ust.1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych do przychodów z prostytucji nie stosuje się przepisów tejże ustawy, gdyż przychody z prostytucji są przychodami wynikającymi z czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy. Nie zgodził się także z przeprowadzoną przez organy podatkowe oceną dowodów. Stwierdził, że

sygnatura akt I SA/Go 722/05

wątpliwości organów podatkowych o pochodzeniu oszczędności z prostytucji rozwiałby dowód z przesłuchania w charakterze świadka E.G.. Nie przeprowadzenie

tego dowodu pozbawiło Stronę możliwości udowodnienia swoich twierdzeń w sposób nie budzący wątpliwości. Zdaniem Skarżącej, organ nie podjął wszelkich możliwych działań, które pozwalałyby na należyte wyjaśnienie sprawy. Jego zdaniem, żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu z przesłuchania "świadka" należało uwzględnić ponieważ wyjaśnieniu podlegały okoliczności mające znaczenie dla sprawy, a nie zostały stwierdzone wystarczająco innym dowodem.

Ponadto zarzucił, iż w przypadku gdy podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy działając zgodnie z treścią art. 169 § l Ordynacji podatkowej powinien wezwać wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania. Organ II instancji nie wezwał Skarżącej do usunięcia braków wniosku dowodowego.

W ocenie pełnomocnika, organ II instancji wybiórczo rozpoznał materiał dowodowy

w sprawie, a rozstrzygnięcie oparł na błędnym założeniu. Uzasadnienie decyzji wskazuje jednoznacznie, iż ocena tegoż materiału i wykładnia przepisów prawa instrumentalnie dopasowana zostało do przyjętego zamiaru wymierzenia zryczałtowanego podatku od nieujawnionych dochodów bez względu na rzeczywisty stan faktyczny i pochodzenie dochodów ze źródeł, które nie podlegają opodatkowaniu.

W konsekwencji pełnomocnik wniósł o uchylenie decyzji strony przeciwnej jako niezgodnej

z prawem.

Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na zarzuty skargi uznał je za bezzasadne, Zgodził się jedynie ze stanowiskiem strony skarżącej, że przychody z prostytucji nie podlegają podatkowi dochodowemu na mocy art. 2 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000r. Nr 14 poz. 176 ze zm.).. Stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, wyłączające spod działania ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jedynie te przychody, których uzyskanie skutkuje przewidzianymi w prawie karnym sankcjami i dopuszczające opodatkowanie podatkiem dochodowym czynności sprzecznych z zasadami współżycia

sygnatura akt I SA/Go 722/05

społecznego jak np. przychodów z prostytucji nie jest trafne. Mimo takiego założenia,

w ocenie organu uchybienie to nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia, bowiem organ odwoławczy podzielił całkowicie stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego, że strona nie udowodniła faktu czerpania dochodów z prostytucji, a przede wszystkim, że dochody te posłużyły do zbilansowania poniesionych w kontrolowanym roku podatkowym wydatków.

W kwestii zarzutu, naruszenia art. 169, 188 i 229 Ordynacji podatkowej poprzez nie uwzględnienie wniosku o przesłuchanie w charakterze świadka E.G. Dyrektora Izby Skarbowej zaprezentował stanowisko, iż ponieważ wniosek ten został złożony dopiero

w odpowiedzi na pismo wzywające do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego (dnia [...] października 2004 roku ), to zamierzeniem Strony musiała być chęć przedłużenia postępowania, a samo uwzględnienie wniosku doprowadzić mogło do przedawnienia sprawy (termin przedawnienia upływał z dniem 31 grudnia 2004r.).

W ocenie organu nic nie stało na przeszkodzie, by wniosek taki złożyć w toku postępowania przed organem l instancji, tym bardziej, że strona wiedziała gdzie ta osoba mieszka

i z łatwością można było ustalić jej adres. Złożenie przedmiotowego wniosku pod sam koniec postępowania, już po jego formalnym zamknięciu, i to w sytuacji kiedy przedmiotem wniosku miałoby być przesłuchanie obcokrajowca (co wymaga uruchomienia długotrwałych procedur w ramach międzynarodowej pomocy administracyjnej) w sytuacji zagrożenia przedawnieniem zobowiązania podatkowego, uznano za celowe działanie zmierzające do uwolnienia się od obowiązku w zryczałtowanym podatku ze źródeł nie ujawnionych.

Uwzględniając powyższe Dyrektor Izby Skarbowej wnosił o oddalenie skargi.

W dniu [...] listopada 2005 roku pełnomocnik Strony złożył pismo procesowe wraz

z załącznikami - akt notarialny Repertorium A numer [...], pismo Skarżącej do M.K. z dnia [...] października 2005 roku . Dokumenty te mają dodatkowo potwierdzać wiarygodności oświadczenia złożonego w trakcie toczącego się postępowania podatkowego, iż na dzień 31 grudnia 1997 roku Skarżąca posiadała oszczędności w kwocie 600.000,oo zł.

sygnatura akt I SA/Go 722/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna. Kontrola Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego obejmuje wszystkie kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zastosowanej normy prawnej,

czy normę tę właściwie interpretował i nie naruszył zasad ustalania określonych faktów za udowodnione.

Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszeniu przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy. W zakresie tak określonej kognicji Sąd dopatrzył się iż zaskarżona decyzja została wydana z istotnym naruszeniem przepisów postępowania.

Już na wstępie, bez wątpienia należy zaznaczyć, że stanowisko organów obu instancji wyrażone w decyzjach, iż przychody z prostytucji podlegają ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych nie jest zgodne z prawem.

Według art. 2 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000r. Nr 14 poz. 176 ze zm.) do przychodów, wynikających

z czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy niewątpliwie zaliczane są przychody uzyskiwane z prostytucji. Tym samym nie podlegają one opodatkowaniu, a co za tym idzie nie muszą być ujawniane w zeznaniach jako źródła dochodu.

Dyrektor Izby Skarbowej swoje stanowisko w tym względzie zweryfikował dopiero

w odpowiedzi na skargę.

Wad aktów administracyjnych nie można sanować w formie późniejszej aktywności procesowej organu administracji, tj. w odpowiedzi na skargę. Nie stanowi ona bowiem uzupełnienia, ani sprostowania motywów zaskarżonego do sądu aktu.

Decyzja organu musi być prawidłowa pod każdym względem. Uzasadnienie faktyczne

i prawne powinno mieć swoje odzwierciedlenie w obowiązujących przepisach prawnych,

w przeciwnym razie decyzja jest wydana z naruszeniem art. 210 ustawy Ordynacja podatkowa.

sygnatura akt I SA/Go 722/05

Punktem odniesienia w rozważaniach nad problematyką przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nie ujawnionych jest

art. 20 ust.1 i 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

( Dz. U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 ze zmianami).

Z godnie z treścią ust. 3 w/w normy wysokość przychodów nie znajdujących pokrycia

w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nie ujawnionych ustala się na podstawie

poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego

w tym roku mienia, jeżeli wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym oraz w latach poprzednich, pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania

Obowiązek zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego jest związany

z wymogami zebrania dowodów dotyczących faktów, które mają znaczenie dla prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego, a w konsekwencji dla rozstrzygnięcia sprawy.

Tym samym, powinnością organów podatkowych dokonujących ustalenia opodatkowania dochodów ze źródeł nie ujawnionych jest przede wszystkim ustalenie kwoty poniesionego wydatku oraz wartości zgromadzonych w tym roku zasobów finansowych. Te dwie wielkości muszą być stwierdzone przez organy podatkowe w sposób niebudzący wątpliwości, gdyż

w istocie odpowiadają kwocie przychodu będącego podstawą wymiaru zryczałtowanego podatku. Wydatek oraz wartość zgromadzonych zasobów finansowych danego roku podatkowego nie mogą być wielkościami ustalonymi w sposób dowolny ani domniemany.

O ile więc na podatniku nie spoczywa ciężar dowodzenia tego, jakie w roku podatkowym poniósł wydatki lub mienie jakiej wartości zostało przezeń w tymże roku w ogóle zgromadzone, o tyle z natury rzeczy i charakteru prawnopodatkowej instytucji opodatkowania przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nie ujawnionych wynika, że ciężar dowodzenia tego, iż wydatki te i wartości znajduję pokrycie w mieniu zgromadzonym, w roku podatkowym oraz w latach poprzednich, przerzucony został na podatnika, on tylko bowiem jest dysponentem pełnej wiedzy na temat przychodów w tymże roku uzyskanych.

sygnatura akt I SA/Go 722/05

Zasadny jest zarzut Strony Skarżącej, iż przyjęty przez organ sposób ustalenia dochodu w przedmiotowej sprawie nie uwzględnia wszystkich okoliczności mających wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie sprawy.

Jak wynika z akt administracyjnych Strona, korzystając z uprawnienia wynikającego z art.188 ordynacji podatkowej wniosła na etapie postępowania odwoławczego pismem

z dnia [...] października 2004 roku wniosek strony o przesłuchanie świadka – E.G. na okoliczność złożenia zeznań potwierdzających wykonywanie przez Skarżącą usług obsługi towarzyskiej świadczonej na rzecz obywateli Niemiec.

W interesie ewentualnego podatnika jest przedstawienie materiału dowodowego, z którego wynikałoby, że jego wydatki znajdują pokrycie w określonych źródłach przychodu .

Jest wiele źródeł, które dostarczają informacje na temat przychodów ze źródeł nieujawnionych. Do najczęstszych należą między innymi obok będących w posiadaniu urzędu skarbowego zeznań i deklaracji złożonych przez podatników i płatników, informacji wynikających z rejestrów opłaty skarbowej, zastawów skarbowych, danych o transakcjach pomiędzy podmiotami powiązanymi, informacje uzyskiwane bez wezwania przez urzędy skarbowe od sądów, komorników sądowych i notariuszy, także informacje uzyskiwane

w trakcie prowadzonych postępowań kontrolnych, na przykład z przesłuchania stron, świadków.

Bez znaczenia pozostaje termin złożenia wniosku dowodowego, gdyż zgodnie z art. 229 organ odwoławczy może przeprowadzić, na żądanie strony lub z urzędu, dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy podatkowej rozpoznanej

i rozstrzygniętej decyzja organu I instancji. Już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku

z dnia 09 lipca 1997r III SA 457/96 roku ( niepubl.) wskazał, że zadaniem organu odwoławczego nie jest jedynie kontrola prawidłowości dokonanych przez organ pierwszej instancji, lecz rozpoznanie sprawy w pełnym zakresie, z uwzględnieniem wszystkich, również wysuniętych dopiero na etapie postępowania odwoławczego zarzutów.

W postępowaniu odwoławczym podobnie jak w postępowaniu pierwszoinstancyjnym obowiązują zasady ogólne postępowania podatkowego zawarte w przepisach ustawy

sygnatura akt I SA/Go 722/05

Ordynacja podatkowa, takie jak zasada praworządności (art.120), czy choćby dążenie do prawdy obiektywnej (122).

Bezspornie, decyzja co do przeprowadzenia wniosku dowodowego zależy do organu podatkowego. W tym miejscu należy jednak zaznaczyć, że zgodnie z sądowoadministracyjnym orzecznictwem - jeżeli strona wskazuje na dowód, który ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, przy czym jest on zgłoszony na tezę dowodowa odmienną, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, to taki dowód w ocenie tutejszego Sądu powinien być dopuszczony. Jest to tym bardziej uzasadnione, że z jednej strony całe

toczące się w sprawie postępowanie skupiało się wokół udowodnienia, ewentualnie uprawdopodobnienia, że oszczędności pochodziły ze świadczenia ,,usług obsługi towarzyskiej świadczonych dla obywateli Niemiec na terenie Niemiec", z drugiej strony, że organ nie znalazł podstaw do przesłuchania zawnioskowanego przez stronę świadka, wychodząc

z mylnego założenia – iż nie jest to konieczne z uwagi niespełnienienia przez stronę obowiązku ujawnienia tych przychodów w zeznaniach podatkowych.

W kwestii formalnej, w związku z powyższymi rozważaniami, należy zaznaczyć iż odmowa przeprowadzenia dowodu powinna nastąpić w trybie procesowym – to jest w formie postanowienia, powinna mieć realne odzwierciedlenie w aktach i zawierać pełną i racjonalną argumentację odmowy, Dyrektor Izby Skarbowej uchybił obu tym obowiązkom- ani nie wydał odpowiedniego postanowienia, ani nie uzasadnił w sposób należyty odmowy przeprowadzenia wnioskowanego dowodu.

Poza tym, w ocenie składu orzekającego, zupełnie niezrozumiałym, a wręcz nie uzasadnionym jest argumentacja organu odwoławczego zawarta w odpowiedzi na skargę- "zamierzeniem Strony musiała być chęć przedłużenia postępowania, a uwzględnienie wniosku doprowadzić mogło do przedawnienia sprawy (termin przedawnienia upływał

z dniem 31.12.2004 roku).W ocenie organu nic nie stało na przeszkodzie by wniosek taki złożyć w toku postępowania przed organem l instancji, tym bardziej ,że strona wiedziała gdzie ta osoba mieszka i z łatwością można było ustalić jej adres. Złożenie wniosku

o przesłuchanie świadka pod sam koniec postępowania, już po jego formalnym zamknięciu i to w sytuacji kiedy przedmiotem wniosku miałoby być przesłuchanie obcokrajowca (co wymaga uruchomienia długotrwałych procedur w ramach międzynarodowej pomocy

sygnatura akt I SA/Go 722/05

administracyjnej) w sytuacji zagrożenia przedawnieniem zobowiązania podatkowego uznać należało za celowe działanie zmierzające do uwolnienia się od obowiązku w zryczałtowanym podatku ze źródeł nie ujawnionych."

Zgodnie z treścią art. 68. § 4- zobowiązanie z tytułu opodatkowania dochodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzącego ze źródeł nieujawnionych nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin do złożenia zeznania rocznego dla podatników podatku dochodowego od osób fizycznych, za rok podatkowy, którego dotyczy decyzja.

Nie stanowi przeszkody do utrzymania w mocy przez podatkowy organ odwoławczy decyzji w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego tylko ta okoliczność, że sprawa w postępowaniu odwoławczym została rozpoznana po upływie okresu przedawnienia

przewidzianego w/w przepisie, jeżeli zaskarżona decyzja organu podatkowego pierwszej instancji została wydana przed upływem tego okresu.

Organ odwoławczy może także po upływie terminu określonego w art. 68 ordynacji podatkowej uchylić decyzję organu pierwszej instancji i orzec co do istoty sprawy, z tym jednak zastrzeżeniem, że nie dopuszczalne jest podwyższenie zobowiązania podatkowego ustalonego przez organ pierwszej instancji, ani też objęcie podatkiem dochodu, od którego nie wymierzono tego zobowiązania. Jeżeli bowiem od jakiegoś dochodu uzyskanego w danym roku podatkowym nie powstało zobowiązanie podatkowe, na skutek niewydania decyzji konstytutywnej w terminie przewidzianym w art. 68 ordynacji podatkowej, to po upływie tego terminu powstanie zobowiązania nie jest już możliwe.

Pobocznie należy zaznaczyć, że dopiero w odpowiedzi na skargę zawarto pełniejsze uzasadnienie motywów jakimi kierował się organ podejmując decyzję o nie przeprowadzeniu wnioskowanego przez Stronę dowodu.

Również, za zasadny należy uznać zarzut skargi wiążący się z tzw. "brakami formalnymi" zgłoszonego przez Stronę wniosku dowodowego. Podkreślenia wymaga fakt, iż w razie zaistnienia takich okoliczności, organy podatkowe dysponują odpowiednimi instrumentami prawnymi ( choćby wynikającymi z treści art. 169 ordynacji podatkowej ) pozwalającymi na wyeliminowanie wszelkich wątpliwości i domniemań, co w konsekwencji jest również dążeniem do realizowania zasady prawdy obiektywnej i praworządności.

sygnatura akt I SA/Go 722/05

Podkreślić należy, że zebrany materiał dowodowy może być uznany za wyczerpujący, dopiero wówczas gdy ustalone zostaną wszystkie fakty prawotwórcze w sposób niesporny, przy nie pominięciu żadnego z nich, i przy nie pozostawieniu bez wyjaśnienia żadnej sprzeczności.

Zasady wyrażone w art.120, 122, 187 §1, 188 ustawy Ordynacja podatkowa nakładają na organy podatkowe obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zgromadzenia w tym celu całościowego (zupełnego) materiału dowodowego Ustalenie przez organ podatkowy wysokości przychodów pochodzących ze źródeł nie ujawnionych wymaga przestrzegania zasad procedury administracyjnej, gwarantujących wszechstronne i dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy.

Reasumując, z uwagi na przedstawione powyżej okoliczności uznać zatem należy, że niniejsza sprawa nie została ani dostatecznie, ani poprawnie wyjaśniona,

Skoro zasadny okazał się zarzut naruszenia przepisów postępowania, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, to rozpatrywanie dalszych zarzutów zgłoszonych w skardze okazało się zbędne.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracyjny winien wziąć pod uwagę wskazania wynikające wprost z uzasadnienia wyroku.

Z wszystkich wskazanych wyżej powodów należało, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylić zaskarżoną decyzję oraz na podstawie art. 152 określić, że nie może być wykonana. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie

art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Asesor WSA Sędzia WSA Sędzia WSA

ALINA RZEPECKA JACEK NIEDZIELSKI JOANNA WIERCHOWICZ