Wyrok NSA, sygn. akt I SA 1665/98
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1999-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 620  Ochrona zdrowia, w tym sprawy dotyczące chorób zawodowych, zakładów opieki zdrowotnej, uzdrowisk, zawodu lekarza, pielęg
Powołane przepisy: article: par. 1
journal: Dz.U. 1983 nr 65 poz. 294
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych.
Teza: Skarżąca, jako pielęgniarka, narażona była na ryzyko choroby, na którą zapadła, a mimo to nie uznano tej choroby za zawodową, albowiem mogły ją spowodować czynniki nie związane ze środowiskiem pracy. Jednakże nie może to przesądzać o tym, iż przyczyny choroby były pozazawodowe.

TEZY

Skarżąca, jako pielęgniarka, narażona była na ryzyko choroby, na którą zapadła, a mimo to nie uznano tej choroby za zawodową, albowiem mogły ją spowodować czynniki nie związane ze środowiskiem pracy. Jednakże nie może to przesądzać o tym, iż przyczyny choroby były pozazawodowe.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Urszuli B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 19.08.1998 r. (...) w przedmiocie stwierdzenie choroby zawodowej - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji..


UZASADNIENIE

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 19.08.1998 r. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego z dnia 3.03.1998 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej u Urszuli B. - wirusowego zapalenia wątroby typu C. Odmowa uzasadniona została tym, że jakkolwiek Urszula B. pracuje, z pewnymi przerwami, w zawodzie pielęgniarki od 1979 r., to jednak z wywiadu środowiskowego wynika, iż wystąpiło wielokrotnie większe pozazawodowe ryzyko zakażenia wirusem HCV. Organ II instancji wystąpił o konsultację do Kierownika Kliniki Hepatologii Instytutu Chorób Zakaźnych i Pasożytniczych Akademii Medycznej, który w opinii z dnia 2.08.1998 r. stwierdził, że - jak wynika z dochodzenia epidemiologicznego oraz dokumentacji - Urszula B. pracując w zawodzie pielęgniarki znajdowała się w grupie ryzyka na zakażenie wirusami hepatotropowymi typu B i typu, w styczniu 1997 r. w czasie badań kontrolnych stwierdzono obecność przeciwciał anty-HCV, a po pobycie w Szpitalu Zakaźnym przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu C. Jednakże przez wiele lat przyjmowała dożylnie środki odurzające, co stanowi zagrożenie zakażenia wirusami hepatotropowymi i co nie pozwala uznać choroby za zawodową. Opinia ta zadecydowała o stanowisku Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego.

W skardze na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Urszula B. podniosła, że postępowanie organów było tendencyjne i skierowane na udowodnienie, iż choroba powstała nie w związku z wykonywaną pracą. Zaskarżona decyzja została oparta na opinii konsultanta, który arbitralnie przesądził, iż choroba nie jest zawodową.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny podniósł, że skarżąca przez długi czas przyjmowała dożylnie środki odurzające, a to stanowi duże ryzyko powstania choroby, na którą zapadła, a której wobec tych faktów nie można uznać za zawodową.

Postanowieniem z dnia 19.01.1999 r., I SA 1665/98, Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę uznając, że została ona wniesiona po terminie, albowiem skarżąca oświadczyła, że decyzję otrzymała dnia 24.08.1998 r., zaś skargę złożyła w sądzie dnia 24.09.1998 r.

Skarżąca wniosła o ponowne wszczęcie postępowania powołując się na nowe okoliczności, a do wniosku dołączyła zaświadczenie Urzędu Pocztowego, z którego wynika, że przesyłka polecona o nr 37256 została odebrana dnia 26.08.1998 r. Wojewódzki Inspektor Sanitarny pismem z dnia 17.02.1999 r. potwierdził, iż numer przesyłki wskazanej w piśmie Urzędu Pocztowego dotyczy zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W sprawie zakończonej postanowieniem sądu z dnia 19.01.1999 r. odrzucającego skargę Urszuli B. zaistniały okoliczności faktyczne, o których mowa w art. 403 par. 2 Kpc, uzasadniające wznowienie postępowania. Skarżąca udowodniła bowiem, że skargę wniosła w terminie przewidzianym przepisami. Wobec tego sąd wznowił postępowanie i uchylił swoje postanowienie na podstawie art. 412 par. 2 Kpc w zw. z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, rozpoznając skargę.

Stosownie do par. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych /Dz.U. nr 65 poz. 294 ze zm./ chorobą zawodową jest choroba wymieniona w wykazie takich chorób, jeżeli została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy, przy czym przy ocenie działania czynnika szkodliwego uwzględnia się rodzaj, stopień i czas narażenia zawodowego, sposób wykonywania pracy, bezpośredni kontakt z chorymi zakaźnie lub z materiałem pochodzącym od tych chorych. W sytuacji zatem, gdy orzeczona została, przez upoważnioną jednostkę określoną w par. 7 rozporządzenia, choroba znajdująca się w wykazie chorób zawodowych, postępowanie organów Inspekcji Sanitarnej musi wykazać, czy zachodzi związek przyczynowy pomiędzy nią a czynnikami szkodliwymi występującymi w środowisku pracy lub wykluczyć jego istnienie.

Z akt sprawy wynika, że skarżąca, jako pielęgniarka, narażona była na ryzyko choroby, na którą zapadła, a mimo to nie uznano tej choroby za zawodową, albowiem mogły ją spowodować czynniki nie związane ze środowiskiem pracy. Możliwość taką potwierdziła opinia konsultanta. Jednakże nie może to przesądzać o tym, iż przyczyny choroby były pozazawodowe. Nie udowodniono, że w środowisku pracy rodzaj, stopień i czas narażenia zawodowego na działanie czynnika szkodliwego, sposób wykonywania pracy, styczność z chorymi zakaźnie lub materiałem od nich pochodzącym nie spowodowały choroby. Nie zgromadzono bowiem żadnych dowodów wykluczających związek przyczynowy pomiędzy występującymi w środowisku pracy czynnikami szkodliwymi a orzeczoną chorobą. Nie było zatem podstaw do uznania braku związku przyczynowego za okoliczność udowodnioną. Organy obu instancji nie podjęły wszelkich kroków mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, stąd sprzeczność pomiędzy wywiadem epidemiologicznym, a odmową stwierdzenia choroby zawodowej. Nadto lakoniczne uzasadnienia decyzji organów obu instancji nie wyjaśniają powodów zapadłego rozstrzygnięcia.

Jak z powyższego wynika, naruszenie przepisów art. 7, art. 77 par. 1 i art. 80 Kpa doprowadziło do naruszenia par. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, a wobec tego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy o NSA.