Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1686/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 32 ust. 4 pkt 2, aert. 34 ust. 1, art. 35 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 64 ust. 1 w związku z art. 54
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie NSA Zofia Flasińska del. NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2012r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej R. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 2131/09 w sprawie ze skargi J. S. i R. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2009 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. uchyla zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2009 r. znak: [...] oraz poprzedzającą ja decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] listopada 2005r. znak: [...], 3. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz R. S. kwotę 850 (osiemset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 2 lutego 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 2131/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. S. i R. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2009 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.

Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy.

Starosta Brodnicki, decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r., Nr [...], zatwierdził projekt budowlany oraz udzielił J. S. i R. S. pozwolenia na przebudowę i nadbudowę budynku usługowo-handlowego, zlokalizowanego na terenie działki nr [...] przy ul. [...] w B.. Decyzja ta stała się ostateczna.

Decyzją z dnia [...] listopada 2005 r., znak: [...]; Wojewoda Kujawsko-Pomorski stwierdził na wniosek E. G. nieważność decyzji Starosty Brodnickiego z dnia [...] kwietnia 2005 r., Nr [...]; zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej J. i R. S. pozwolenia na przebudowę i nadbudowę budynku usługowo-handlowego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] przy ul. [...] w B.. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r., znak: [...], uchylił zaskarżoną decyzję i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Brodnickiego z dnia [...] kwietnia 2005 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 246/06, oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 3 października 2007r., sygn. akt II OSK 1292/06, uchylił orzeczenie Sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że pozwolenie na przebudowę i nadbudowę odnosi się do obiektu budowlanego zlokalizowanego w ostrej granicy z działką skarżącego. Spór dotyczy umieszczenia w ścianie granicznej czterech otworów wypełnionych luksferami, zaprojektowania poza granicą działki inwestora rynny, usytuowanej całym swoim obwodem na terenie działki skarżącego, jak też zaprojektowania dachu wielospadowego, mimo, że przewidywano dwuspadowy typu pseudomansardowego. Prawidłowość wydania decyzji o pozwoleniu na przebudowę i nadbudowę należy rozpatrywać w kontekście kwalifikowanego naruszenia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Sąd pierwszej instancji, podzielając stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, uznał, że projekt budowlany ściany na II kondygnacji usytuowanej w granicy nie przewiduje otworów okiennych, czy też drzwiowych, natomiast przepis § 232 ust. 6 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dopuszcza możliwość wypełnienia ściany materiałem przepuszczającym światło jak luksfery, czy cegła szklana, jeżeli powierzchnia takiego wypełnienia nie przekracza 10% powierzchni ściany. Tymczasem projekt budowlany nie przewiduje okien w ścianie przebudowywanego i nadbudowywanego budynku będącego w ostrej granicy, lecz w projekcie w odniesieniu do II kondygnacji zaprojektowano cztery otwory wypełnione luksferami. Ściana szczytowa, w której zaproponowano powyższe rozwiązanie może być ścianą oddzielenia przeciwpożarowego i ewentualne umieszczenie w niej otworów wypełnionych luksferami dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy, zgodnie z § 232 ust. 6 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, powierzchnia wypełnienia nie przekracza 10 % powierzchni ściany. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, iż projekt budowlany przyjmuje, że budynek zawiera się w granicach działki objętej pozwoleniem na budowę, podczas, gdy rynna przy ścianie przylegającej do granicy działki znajduje się całym swoim obwodem po stronie działki sąsiedniej. Ustalenie to Sąd I instancji dokonał wbrew temu, co przyjął organ odwoławczy w motywach zaskarżonej decyzji, jak i wbrew temu, co wprost wynika z projekty zatwierdzonego decyzją Starosty. W projekcie rynna wykracza poza obrys przedmiotowego budynku, wkraczając już na teren działki sąsiedniej. Tym samym, wadliwe ustalenie uniemożliwiło odniesienie się do zarzutu naruszenia § 29 warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie stanowiącego, że dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren nieruchomości sąsiedniej jest zabronione.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że linia dachu kończy się w granicy działki, posiadając jednocześnie spadek w tym kierunku z zaprojektowanym także odprowadzeniem wód (rynną) po stronie nieruchomości sąsiedniej W decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji przewidziano dach dwuspadowy - pseudomansardowy, z dolną połacią o kącie nachylenia połaci dachowej do 60° pod pokrycie ceramiczne - dachówka karpiówka w kolorze czerwonym, górna połać - o kącie nachylenia połaci dachowej 10° pod pokrycie papą termozgrzewalną w kolorze czerwonym. Natomiast, jak można to odczytać w zatwierdzonym projekcie budowlanym z rzutu dachu, przewiduje on dach o kącie nachylenia połaci w poszczególnych jego miejscach, odpowiednio 60°, 5° oraz 23°. Lakoniczność stanowiska Sądu I instancji w konfrontacji z projektem budowlanym nie pozwala na odniesienie się Naczelnego Sądu Administracyjnego do tej kwestii merytorycznie tym bardziej, iż projekt budowlany w tym zakresie nie jest czytelny. Istnieją tym samym wątpliwości, czy rzeczywiście zaprojektowany dach jest dwuspadowym.

Rozpoznając sprawę po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 21 stycznia 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1924/07, uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2005 r.

W uzasadnieniu tego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że organ odwoławczy nie dość dokładnie ustalił stan faktyczny, przyjęte w projekcie budowlanym rozwiązania architektoniczne oraz ich zgodność z decyzją o warunkach zabudowy oraz przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690). Sąd powtórzył argumentację Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy zbadać należy, czy ściana szczytowa, w której przewidziano cztery otwory wypełnione luksferami w II kondygnacji, może być ścianą oddzielenia przeciwpożarowego i czy wypełnienie to nie przekracza 10 % powierzchni ściany. Nadto, czy w ogóle w tej konkretnej sprawie dopuszczalne było zaprojektowanie otworów wypełnionych luksferami w ścianie zbudowanej bezpośrednio przy granicy i czy jest to sytuacja, o jakiej mowa w przepisie § 232 ust. 6 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Gdyby bowiem okazało się, iż w tym stanie faktycznym przepisy warunków technicznych nie dopuszczają takiego rozwiązania, to jego zaaprobowanie przez organ byłoby kwalifikowanym naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że projekt budowlany przewiduje rynnę przy ścianie przylegającej do granicy działki, która znajduje się całym swoim obwodem po stronie sąsiedniej działki, zatem organ musi rozważyć, czy ta okoliczność powoduje, iż pozwolenie na budowę zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. Poza tym, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, konieczne jest ustalenie, czy zaprojektowany dach jest dwuspadowym oraz czy jego konstrukcja jest zgodna z decyzją o warunkach zabudowy.

Ponownie rozpatrując sprawę, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] września 2009 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Ustalił, że jak wynika z opisu technicznego projektu budowlanego, sporne zamierzenie inwestycyjne zaliczane jest do kategorii zagrożenia ludzi ZL III. zaś klasa odporności pożarowej budynku określona została, jako "C". Zgodnie z § 232 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75. poz. 690 ze zm.) dla budynku o klasie odporności pożarowej "C" klasa odporności ogniowej ścian powinna wynosić REI 120. Taką też wartość wskazał projektant. Przepis § 232 ust. 6 warunków technicznych dopuszcza umieszczenie w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego luksferów, o ile powierzchnia wypełnionych otworów nie przekracza 10% powierzchni ściany, zaś klasa odporności ogniowej wypełnień w ściany innej, niż będącej obudową drogi ewakuacyjnej, nic jest niższa niż E 60. Obydwa powyższe warunki zostały spełnione, gdyż jak wynika z zaświadczenia Powiatowego inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2007r., znak: [...]: powierzchnia ściany zabudowanej pustakami szklanymi wynosi 5,3% ogólnej powierzchni ściany, zaś Opinia techniczna dotycząca realizacji budynku usługowo - handlowego zlokalizowanego na terenie dziatki nr [...] przy ul. [...] w B." opracowana przez J. B. - rzeczoznawcę budowlanego w specjalności konstrukcyjno-budowlanej - potwierdza, że zastosowane pustaki szklane, z uwagi na ich grubość (8.00cm), oraz grubość spoin (15mm), spełniają wymagania pożarowe dla ściany oddzielenia pożarowego. Ponadto z dokumentacji projektowej wynika, że luksfery zaprojektowane zostały w ścianie innej, aniżeli obudowa drogi ewakuacyjnej, gdyż pomieszczenia, w których znajdują się luksfery przeznaczone zostały na gabinet kosmetyczny oraz kabiny solarium. Dopuszczalne więc było zaprojektowanie ściany posadowionej w granicy z otworami wypełnionymi luksferami.

Co do usytuowania rynny organ, na podstawie analizy projektu budowlanego (rzut II-go piętra, rzut dachu), ustalił naruszenie granicy działek nr ew. [...] oraz [...]. Jak wynika z rzutu II-go piętra szerokość spornej inwestycji wraz z ociepleniem wynosi 13,08 m. Natomiast rzut dachu potwierdza jednoznacznie, że szerokość budynku wynosi 13,26 m. Powyższe prowadzi do stwierdzenia, że rynna o szerokości 18 cm zrealizowana została poza obrysem budynku. Inwestor nie złożył oświadczenia oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co do działki nr ew. [...]. Zatem decyzja Starosty Brodnickiego z dnia [...] kwietnia 2005r., Nr [...]; wydana została z rażącym naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, art. 140 Kodeksu cywilnego oraz art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Organ wskazał także na stanowisko sądów administracyjnych, zgodnie, z którym przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane mają charakter przepisów bezwzględnie obowiązujących, a więc każde naruszenie takiego przepisu wyczerpuje znamiona rażącego naruszenia prawa. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przywołał decyzję z dnia 12 listopada 2004 r., Nr BA.7331-108/04; którą Burmistrz B. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla spornego zamierzenia inwestycyjnego określając w pkt 2 iit. a obowiązek zaprojektowania dachu dwuspadowego - pseudomansardowego, z dolną połacią o kącie nachylenia połaci dachowej do 60º, oraz połacią górną o kącie nachylenia do 10º. Stwierdził, że jak wynika z projektu budowlanego (rzut dachu) zaprojektowany dach jest dachem wielospadowym, bowiem zarówno w kierunku zachodnim jak i północnym zaprojektowany dach posiada po dwa spady. Ponadto zatwierdzony projekt budowlany narusza zapis decyzji ustalającej warunki zabudowy dotyczący dopuszczalnego nachylenia połaci dachowych. Jak bowiem wynika z rzutu dachu nachylenie dolnej połaci dachowej wynosi 60° dla całego dachu. Nachylenie górnej połaci dachu dla spadku w kierunku zachodnim wynosi 5º, zaś w kierunku północnym 23º. Według Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, powyższe odstępstwo pozwolenia na budowę od warunków zabudowy jest rażącym naruszeniem prawa. Ponadto Główny Inspektor stwierdził, że zaprojektowanie połaci dachowej ze spadkiem w kierunku działki nr ew. [...], narusza w sposób rażący § 29 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, zabraniający inwestorowi kierowania wód opadowych na teren sąsiedniej nieruchomości.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli J. i R. S.. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wojewody Kujawsko-Pomorskiego. Decyzja ta została wydana rzekomo na wniosek E. G., a tymczasem w aktach sprawy brak jest wniosku pochodzącego od tej osoby. Jest wprawdzie wniosek w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji z dnia [...] kwietnia 2005 r., jednakże brak na nim podpisu. Skarżący wskazali, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo wywiązał się tylko z obowiązku wyjaśnienia jednej z trzech istotnych w sprawie kwestii, wskazując, że dopuszczalne było zaprojektowanie ściany posadowionej w granic z otworami wypełnionymi luksferami. Organ stwierdził, że rynna o szerokości 18 cm. zrealizowana została poza obrysem budynku, tymczasem tylko jeden z rzutów, wchodzących w skład tego projektu, może nasuwać taki wniosek. Rynna biegnąca wzdłuż granicy z nieruchomością stanowiącą własność E. G., w całości mieści się w granicy własności inwestorów. Skoro projekt nie jest jednoznaczny, to nie można było wady tej zakwalifikować, jako rażącego naruszenia prawa. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że: "rynna o szerokości 18 cm zrealizowana została poza obrysem budynku". Zdaniem skarżących, nie miał żadnego materiału odnoszącego się do kwestii wykonania inwestycji. Ustaleniom tym przeczy treść ostatecznej decyzji wydanej w dniu 20 lipca 2006 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie, w której organ ten stwierdził, że sporna inwestycja została wykonana zgodnie z decyzją Starosty Brodnickiego z dnia [...] kwietnia 2005 r. i jednocześnie zgodnie z prawem. O tym, że wspomniana rynna nie znajduje się w przestrzeni nad nieruchomością E. G., świadczą także znajdujące się w aktach sprawy opinie: rzeczoznawcy budowlanego mgr inż. J. B. z listopada 2005 r. - uzupełniona w grudniu 2007 r. oraz biegłego z listy Sądu Okręgowego w Toruniu mgr inż. J. K. z 31 grudnia 2007 r., które jednoznacznie stwierdzają, że wspomniana rynna znajduje się w obrębie kubatury budynku zrealizowanego przez skarżących.

Skarżący wskazali, że wbrew wytycznym Sądu, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie ustalił, czy zaprojektowany dach jest dachem dwuspadowym. Z ustaleń organu wynika, że myli on połacie ze spadami, pisząc w decyzji, że zaprojektowany dach jest dachem wielospadowym bowiem w dwu kierunkach ma po dwa spady. Otóż dach ten został zaprojektowany zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy, jako dwuspadowy. Spady zaprojektowane zostały dwa: w kierunku zachodnim i w kierunku północnym. Na każdym ze spadów zaprojektowano dwie połacie zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy: połać górną i polać dolną. Jest to, zatem dach wielopołaciowy, ale dwuspadowy. Co do ustalenia, że nachylenie górnej połaci dachu dla spadu w kierunku zachodnim wynosi 5º, skarżący stwierdzili, iż w powyższym zakresie zachodzi całkowita zgodność pomiędzy wymogami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy, a zatwierdzonym projektem budowlanym. W decyzji o warunkach zabudowy ustalono, bowiem, że nachylenie tej połaci ma wynosić do 10°. Przyjęte w projekcie rozwiązanie, ustalone przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a polegające na zaprojektowaniu nachylenia górnej połaci dachu dla spadu północnego o kącie 5° spełnia ten wymóg. Natomiast ustalenie, jakoby nachylenie górnej połaci dachu dla spadu w kierunku zachodnim zostało zaprojektowane o wartości 23° jest nieprawidłowe, nachylenie takie ma bowiem tylko niewielki fragment dolnej połaci dachu dla spadku w kierunku zachodnim. Takie zaprojektowanie powyższego fragmentu dachu jest zgodne z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy. W związku z zarzutem zaprojektowania połaci dachowej z rażącym naruszeniem § 29 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, skarżący podnieśli, że nie odprowadzają wód opadowych na teren nieruchomości nr [...], stanowiącej własność E. G.. Dach budynku, którego dotyczy unieważniona decyzja został zaprojektowany! wykonany w taki sposób, że wody z połaci od strony zachodniej, a więc od strony nieruchomości oznaczonej nr [...], odprowadzane są za pomocą rynny do kanalizacji burzowej.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, że postępowanie administracyjne prowadzone było po tym, jak wcześniejsze rozstrzygnięcia organów administracji zostały poddane kontroli sądowej. Zgodnie z art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W świetle wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, rzeczą Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego ponownie rozpoznającego sprawę było ustalenie, czy ściana szczytowa, w której przewidziano cztery otwory wypełnione luksferami w II kondygnacji, może być ścianą oddzielenia przeciwpożarowego i czy wypełnienie to nie przekracza 10 % powierzchni ścian, czy w ogóle w tej konkretnej sprawie dopuszczalne było zaprojektowanie otworów wypełnionych luksferami w ścianie zbudowanej bezpośrednio przy granicy i czy jest to sytuacja, o jakiej mowa w przepisie § 232 ust. 6 w/w rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki.

Ponadto, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w w/w wyroku stwierdził, za ustaleniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, że projekt budowlany przewiduje rynnę przy ścianie przylegającej do granicy działki, która znajduje się całym swoim obwodem po stronie sąsiedniej działki, zatem organ musi rozważyć, czy ta okoliczność powoduje, iż pozwolenie na budowę zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Warszawie wskazał też na konieczność ustalenia, czy zaprojektowany dach jest dwuspadowym oraz czy jego konstrukcja jest zgodna z decyzją o warunkach zabudowy. Jeśli natomiast takiej zgodności nie ma, to, jaki ma to wpływ na wydaną decyzję w świetle przesłanek z art. 156 § 1 K.p.a.

Wypowiadając się w tak zakreślonym przedmiocie kontroli Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja zapadła z poszanowaniem zasady opisanej w przepisie art. 153 P.p.s.a. Organ wykonał wszystkie wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oparte na wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w zakresie dopuszczalności częściowego wypełnienia luksferami w ścianie usytuowanej w ostrej granicy z działka sąsiednią.

Nie zasługuje natomiast na uwzględnienie obszerna, zawarta w skardze argumentacja o tym, że projekt budowlany nie ulokował rynny poza granicą działki objętej inwestycją. Wskazując na przepis art. 153 P.p.s.a. oraz wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i Naczelnego Sądu Administracyjnego, stwierdził, że w obu wyrokach jednoznacznie przesądzone zostało, iż projekt architektoniczny przewidywał ulokowanie rynny poza granicami działki objętej przedmiotową inwestycją. Nadto, inwestor nie legitymował się prawem dysponowania działką sąsiednią na cele niniejszej inwestycji. Kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja zapadła więc z rażącym naruszeniem prawa – przepisu art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Sformułowanie, Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zawarte u uzasadnieniu zaskarżonej decyzji o "zrealizowaniu" rynny zamiast "zaprojektowaniu" uznać należy, za niefortunne, pewne jest jednak, że organ nie analizował stanu faktycznego wykonania obiektu, a poddał analizie zatwierdzony w decyzji kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym projekt budowlany.

Ponadto, w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę, w odniesieniu do dachu, nie zostały zachowane wymogi przewidziane w decyzji o warunkach zabudowy. Decyzja ta dopuszczała dach dwuspadowy - pseudomansardowy, z dolną połacią o kącie nachylenia połaci dachowej do 60° pod pokrycie ceramiczne - dachówka karpiówka w kolorze czerwonym, górna połać - o kącie nachylenia połaci dachowej 10° pod pokrycie papą termozgrzewalną w kolorze czerwonym. Jak natomiast wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, z projektu budowlanego, w szczególności z rzutu dachu, można odczytać, że przewiduje on dach o kącie nachylenia połaci w poszczególnych jego miejscach, odpowiednio 60°, 5° oraz 23º. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, że "z rzutu dachu nachylenie dolnej połaci dachowej wynosi 60° dla całego dachu. Nachylenie górnej połaci dachu dla spadku w kierunku zachodnim wynosi 5º, zaś w kierunku północnym 23º". Dla wyjaśnienia oceny konstrukcji dachu przewidzianej w projekcie architektonicznym, w szczególności w świetle uwagi Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawartej w uzasadnieniu jego wyroku, Sąd pierwszej instancji na rozprawie przyjął do protokołu stanowisko skarżących i uczestnika. Potwierdzili oni, że dach od strony działki sąsiedniej ma dwa spadki, z których jeden w miejsce dopuszczonego spadku do 10º ma 23º, przy czym zdaniem skarżących to odstępstwo ogranicza spadek dachu w stronę sąsiedniej działki. Skoro, zatem w decyzji o warunkach zabudowy ustalono, że nachylenie górnej połaci ma wynosić do 10°, to przyjęte w projekcie rozwiązanie polegające na zaprojektowaniu nachylenia górnej połaci dachu dla spadu północnego o kącie 5° spełnia ten wymóg, jednak nachylenie dachu dla spadu w kierunku zachodnim zaprojektowane o wartości 23º jest niedopuszczalne. W ocenie Sądu, zasadnie zatem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przyjął rażący brak zgodności między projektem, a ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w zakresie kątów nachylenia spadków.

Ponadto, w ocenie Sądu, bezsprzeczne jest także to, że w projekcie dachu przewidziano niedopuszczalne usytuowania spadków. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji myli pojęcie spadku i połaci (te występują w ramach pojęcia spadku). Dla zachowania jednak wynikającej z ww. decyzji o warunkach zabudowy idei dachu dwuspadowego, przy dopuszczonym sytuowaniu budynku w ostrej granicy, niezbędne było skierowanie spadków od strony ulicy i odpowiednio w układzie równoległym na przestrzeń za budynkiem. Konstrukcja dachu nie powinna przewidywać spadku w stronę działki sąsiedniej usytuowanej w ostrej granicy. Zasadą, bowiem wynikającą z lokalizacji budynków w ostrej granicy jest sytuowanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego, a nie spadku dachu (§ 272 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690 ze zm.). Powyższa wada projektu budowlanego zasadnie oceniona została przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jako skutkująca naruszeniem, w sposób rażący, § 29 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, zabraniający inwestorowi kierowania wód opadowych na teren sąsiedniej nieruchomości.

Zdaniem Sądu, w świetle powyższych wad kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji, bezzasadne są zastrzeżenia skargi, co do oceny ich kwalifikowanej wadliwości. Sąd wywodził, że postępowanie o stwierdzenie nieważności rozstrzygnięcia stanowi wyjątek od przyjętej przez ustawodawcę w art. 16 § 1 K.p.a. zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Do stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia może dojść wyłącznie w przypadku stwierdzenia istnienia którejkolwiek z przesłanek zawartych w art. 156 § 1 K.p.a. Jedną z przesłanek, o których mowa w art. 156 § 1 K.p.a., stanowi rażące naruszenie prawa. O rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Sąd pierwszej instancji argumentował, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu determinuje decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Zgodnie z przepisem art. 47 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 89, poz. 415 ze. zm.), warunki zabudowy i zagospodarowania przestrzennego terenu, ustalone w decyzji, wiążą organ wydający pozwolenie na budowę. Związanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z pozwoleniem na budowę sprawia, że decyzja ta pełni funkcję ogniwa łączącego proces zagospodarowania przestrzennego z procesem budowlanym. Przepisy Prawo budowlanego stanowią, iż projekt budowlany powinien spełniać wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego, (art. 34 ust. 1), jak też, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projekty zagospodarowania działki lub terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego i wymogami ochrony środowiska, wymogami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego (art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a i b).

W ocenie Sądu, bezsprzecznie wykazany fakt wkroczenia inwestycji poza nieruchomość, co do której inwestor dysponował prawem zabudowy, a nadto ujawnione jednoznaczne i istotne odstępstwa decyzji pozwolenia na budowę od decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz od przepisów warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki - stanowią podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji pozwolenia na budowę tym bardziej, że odnosi się ona do inwestycji usytuowanej w ostrej granicy.

Skargę kasacyjną złożyli J. i R. S.. Zaskarżyli wyrok w całości. Wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez WSA w Warszawie. Zarzucili:

1) Naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest:

1.a) przepisu § 272 ust.3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 72, poz.690 ze zm.), przez błędną jego wykładnię;

1.b) przepisu § 29 warunków technicznych przez niewłaściwe jego zastosowanie oraz błędną wykładnię;

1.c) przepisu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. przez bezzasadne jego zastosowanie w następstwie błędnej wykładni;

1.d) art. 55 w związku z art. 64 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez błędną jego interpretację, oraz

2) Naruszenie przepisów P.p.s.a., to jest:

2.a) przepisu art. 133 § 1 P.p.s.a.

2.b) przepisu art. 153 P.p.s.a.

które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skarżący rozwinęli zarzuty sformułowane w podstawach kasacji. Wyrazili pogląd, według którego z § 273 ust.2 warunków technicznych nie wynika, że budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki nie może mieć spadku dachu w kierunku działki sąsiedniej. Nadto, przepis § 29 warunków technicznych nie formułuje zakazu kierowania wód opadowych w stronę nieruchomości sąsiada. Zakazuje on kierowania wód opadowych na teren nieruchomości sąsiada. Zdaniem skarżących, decyzja o pozwoleniu na budowę nie wywołała żadnych takich skutków, których nie można byłoby akceptować państwie praworządnym. Do stwierdzenia nieważności decyzji nie wystarczy zatem samo naruszenie przepisów Prawa budowlanego. Skarżący odnotowali., że Sąd pierwszej instancji werbalnie przyjął, iż o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy decyzja wywołuje określone skutki. Pominął jednak okoliczność, że GINB nie dokonał żadnych ustaleń faktycznych dotyczących tego, czy i jakie skutki wywołała unieważniona decyzja. W ocenie skarżących, odstępstwo od warunków określonych w decyzji o warunkach zabudowy, polegające na zaprojektowaniu górnej połaci spadu dachu od strony działki nr [...], o nachyleniu 23, zamiast maksymalnie 10, nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa również ze względu na to, że nie implikuje skutków, których nie można zaakceptować z punktu widzenia praworządności. Ograniczenie powierzchni dachu nachylonej w kierunku nieruchomości sąsiedniej jest korzystniejsze dla właściciela działki nr [...], niż to, które wynika z decyzji o warunkach zabudowy. Naruszenie art. 133 § 1 P.p.s.a. polega na tym, że w aktach sprawy jest mowa o zrealizowaniu rynny, a nie o jej zaprojektowaniu. Sąd wystąpił w charakterze adwokata organu, zamiast opierać się na aktach sprawy. Naruszenie art. 153 P.p.s.a. polegało na zbyt dalekim związaniu się Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ocena prawna nie może bowiem obejmować ustaleń faktycznych.

Postanowieniem z dnia 24 maja 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 2131/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną J. S.. Sąd ustalił, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku złożył jedynie R. S.. W tej sytuacji skarga kasacyjna J. S. była niedopuszczalna i podlegała odrzuceniu na podstawie art. 178 P.p.s.a.

Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył E. G.. Wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości. Za bezzasadne uznał zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej. Wskazał na prawidłowe stanowisko Sądu pierwszej instancji w kwestiach poruszanych w skardze kasacyjnej. Stwierdził, że wniosek o stwierdzenie nieważności nie był obarczony brakami formalnymi.

Następnie pełnomocnik R. S. i J. S. złożył pisma procesowe w dniu 16 listopada 2011 r. oraz 16 lutego 2012 r. zaś pełnomocnik E. G. wniósł pismo procesowe w dniu 26 stycznia 2012 r. W pismach tych pełnomocnicy zawarli wywody uzasadniające zajęte przezeń stanowisko w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.

Przepis art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Sąd ten bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, ale przesłanki stwierdzenia nieważności w niniejszej sprawie nie zostały stwierdzone.

W pierwszej kolejności, z uwagi na treść art. 190 P.p.s.a., należało zbadać zakres związania wykładnią prawa dokonaną w niniejszej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1292/06 oraz w wyroku z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 642/08. Nadto, z mocy art. 153 P.p.s.a., wystąpiło związanie organów i Sądu pierwszej instancji oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1924/07. Wykładnia prawa nie obejmuje ocen faktycznych. Z uwagi jednak na zakres kontroli kasacyjnej dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, w ramach podstaw określonych w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., kompetencja tego Sądu polega także na określeniu okoliczności faktycznych istotnych w procesie stosowania norm prawa materialnego (por. Bogusław Gruszczyński [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", LEX 2011, teza 1 do art. 190). Przyjąć zatem można, że stanowisko zajęte w uzasadnieniu wyroku kasacyjnego, o niewystarczającym wyjaśnieniu stanu faktycznego, wiąże sąd, któremu sprawa została przekazana, nie tylko z mocy dyspozycji art. 170 P.p.s.a., ale także w znaczeniu wskazanym w art. 190 P.p.s.a. Takie stanowisko, skutkujące uchyleniem zaskarżonego wyroku, zostało wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1292/06. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, że nie zostały wyjaśnione okoliczności związane z kierowaniem wody opadowej na działkę sąsiednią w połączeniu z usytuowaniem rynny, wypełnienia luksferami otworów w ścianie przeciwpożarowej oraz charakteru dachu. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie mógł przystąpić do merytorycznej oceny podniesionych zarzutów.

Taką samą ocenę prawną wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 21 stycznia 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1924/07. Z tej oceny wyprowadził wskazania co dalszego postępowania, będące konsekwencją przeprowadzonej przez Naczelny Sąd Administracyjny oceny dotychczasowego postępowania sądowego i administracyjnego. Żadnych korekt w tym zakresie nie wprowadził także Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną od ponownego wyroku Sądu pierwszej instancji, w wyroku z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 642/08.

Przed odniesieniem się do zarzutów podstaw kasacyjnych zauważyć trzeba, że w zaskarżonym wyroku z dnia 2 lutego 2010 r., tak jak w zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2009 r., przyjęto, że decyzja o pozwoleniu na budowę nie narusza przepisów § 232 ust.4 i 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz.690 ze zm.). Skoro więc umieszczenie, według projektu budowlanego, luksferów w otworach ściany oddzielenia przeciwpożarowego, nie skutkowało oceną o rażącym naruszeniu prawa, a co za tym idzie, kwestia ta nie jest przedmiotem podstaw kasacyjnych, to bezprzedmiotowe są, w niniejszym postępowaniu kasacyjnym, poprzednie stanowiska sądów administracyjnych w tym zakresie.

Odniesienie się do podstaw kasacji rozpocząć należy od zagadnień procesowych. Stwierdzenie Sądu pierwszej instancji o wiążącym ustaleniu faktu usytuowania rynny poza granica działki inwestora, jak wynika z wstępnych uwag, dotyczących zakresu związania wyrokami wydanymi poprzednio w tej samej sprawie, nie stanowiło naruszenia przepisu art. 153 P.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto, rezultatem kontroli sądowej w tej mierze była akceptacja dla ustaleń faktycznych wskazanych w zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2009 r. Zaskarżony organ zaś, ustalając usytuowanie rynny poza granicą działek, powołał się na dokument w postaci rzutu dachu, a nie na związanie stanowiskiem zajętym w orzeczeniach sądowych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ustalenie organu nadzorczego, co do usytuowania rynny w projekcie budowlanym, nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów. W konsekwencji stanowisko Sądu pierwszej instancji w tym zakresie oparte zostało na aktach sprawy. Nie można więc podzielić negatywnej oceny zaskarżonego wyroku zawartej w zarzucie naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a.

Trafny jest zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędne zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Przed dalszą analizą skonstatować można, jakkolwiek uwaga ta nie ma wpływu na dalsze losy zaskarżonego wyroku, że nie znajduje oparcia w treści uzasadnienia tego wyroku teza wnoszącego kasację o błędnej wykładni przepisu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Sąd pierwszej instancji prawidłowo odczytał znaczenie pojęcia "rażącego naruszenia prawa", a interpretacja ta nie odbiega od znaczenia dekodowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną. Natomiast problem tkwi w zastosowaniu hipotezy i dyspozycji art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. do ustalonego stanu faktycznego i stanu prawnego obowiązującego w niniejszej sprawie. Ocena trafności zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w niniejszej sprawie zależy zaś od tego, czy w postępowaniu o pozwolenie na budowę doszło do rażącego naruszenia prawa w trakcie stosowania przepisów stanowiących podstawę materialną i procesową rozstrzygania wniosku o udzielenie tego pozwolenia.

Zasadny jest zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem przepisu § 272 ust.3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepis ten, wbrew poglądowi Sądu pierwszej instancji, nie ustanawia zakazu sytuowania w granicy działki dachu ze spadem w stronę działki sąsiedniej. Hipoteza normy zawartej w tym przepisie w ogóle nie obejmuje rodzaju dachu na ścianą zewnętrzną budynku usytuowanego bezpośrednio w granicy działki. Dla wszystkich dachów obowiązuje, sformułowany w § 272 ust.2 omawianego rozporządzenia, wymóg posiadania przekrycia nierozprzestrzeniającego ognia. Z unormowania § 272 ust.3 ustanawiającego nakaz posiadania przez budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki, od strony sąsiedniej działki, ściany oddzielenia przeciwpożarowego, w powiązaniu z § 272 ust.2 oraz § 12, oznacza, że nad tą ścianą musi być dach z przekryciem nierozprzestrzeniającym ognia.

Trafny jest także zarzut błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania przepisu § 29 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepis ten normuje naturalny spływ wód opadowych, w ten sposób, że zabrania dokonywania zmiany naturalnego spływu takich wód w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości. Chodzi zatem o spływ naturalny, a nie sposób odprowadzenia wód opadowych i wód z topniejącego śniegu z dachu. W tej kwestii obowiązują regulacje § 28, § 126 i § 319 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Niezależnie od tego, że naruszenie przepisu § 29 jako podstawa stwierdzenia nieważności nie wchodziło w grę, zauważyć można, że z akt sprawy nie wynika rażące naruszenie przepisów rzeczywiście determinujących spadek dachu w związku z wymogami dotyczącymi odprowadzania wód opadowych.

Nie doszło do rażącego naruszenia art. 32 ust.4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (w dacie pozwolenia na budowę: Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz.2016 ze zm.). Inwestor złożył oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane, a oświadczenie to nie budzi wątpliwości co do rzeczywistego dysponowania przez inwestora tytułem prawnym do nieruchomości, na której zaplanował nadbudowę i rozbudowę istniejącego budynku. Nadbudowa obiektu w granicy z działką sąsiednią nie narusza § 12 ust.3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w którym to przepisie jest mowa o sytuowaniu ściany budynku bezpośrednio przy granicy. Rynna nad tak usytuowaną ścianą nie jest przedmiotem szczegółowej regulacji, chociażby takiej, jak okapy, gzymsy (§ 12 ust.5 omawianego rozporządzenia). Jednocześnie zaś budynek, także taki, którego ściana jest usytuowana bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką, musi spełniać wymogi w zakresie odprowadzenia wód opadowych i wód z topniejącego śniegu do rynien i rur spustowych (§ 126 i § 319 rozporządzenia). W tej sytuacji usytuowanie w projekcie budowlanym rynny w taki sposób, że przekracza o kilkanaście centymetrów przestrzeń nad przebiegająca na powierzchni gruntu linią graniczną, jest uchybieniem, które powinno być analizowane pod kątem naruszenia norm prawa cywilnego regulujących stosunki sąsiedzkie. Kwestie te, niezależnie od możliwości ich rozstrzygania w ramach sporu cywilnoprawnego, powinny być przedmiotem rozstrzygnięcia organu administracji architektoniczno-budowlanej w trakcie procedury udzielania pozwolenia na budowę i mogą być podstawą do formułowania zarzutów o charakterze odwoławczym. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie, uchybienia takie, w odniesieniu do nadbudowy budynku już usytuowanego w granicy z działką sąsiednią, nie mają jednak charakteru rażącego naruszenia prawa. Podkreślić trzeba, że naruszenie interesów właściciela sąsiedniej nieruchomości, które powinno być oceniane w kontekście art. 5 ust.1 pkt 9 Prawa budowlanego, nie wywołało skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Nawet bowiem zrealizowanie projektu budowlanego w zakresie usytuowania rynny w przestrzeni nad działką sąsiednią, nie stanowi, samo w sobie, przeszkody do ewentualnej realizacji planów inwestycyjnych właściciela sąsiedniej nieruchomości. Zaprojektowanie przyszłej zabudowy na sąsiedniej działce bezpośrednio przy granicy, niezależnie od konieczności spełnienia wszystkich wymogów prawnych dla takiej inwestycji, musiałoby uwzględniać warunki w zakresie odprowadzania wód opadowych. Uwzględnienie interesów właścicieli obu nieruchomości regulowałyby zarówno przepisy materialnego prawa administracyjnego (budowlanego), jak i normy prawa cywilnego. Uwagi te, jakkolwiek istotne oceny, czy doszło do naruszenia prawa, mogą się okazać zbędne z uwagi na inny, niż przewidywał projekt budowlany, sposób usytuowania rynny przez inwestora.

Decyzja o pozwoleniu na budowę nie naruszała w sposób rażący przepisów stanowiących o związaniu organu wydającego decyzję o pozwoleniu na budowę wymogami decyzji o warunkach zabudowy. Nie doszło do rażącego naruszenia prawa w trakcie stosowania przepisów art. 55 w związku z art. 64 ust.1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz.717 ze zm.) oraz art. 34 ust.1 i art. 35 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego, w odniesieniu do dachu. Przed analizą tego zagadnienia zauważyć należy wadliwe przywołanie przez Sąd pierwszej instancji przepisów regulujących omawiane związanie. Przede wszystkim, decyzja o warunkach zabudowy dla nadbudowy i rozbudowy została wydana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a zatem błędne jest powołanie się na przepis art. 47 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 89, poz.415 ze zm.). Nadto, w chwili rozstrzygania o pozwoleniu obowiązywał, w zakresie związania decyzją o warunkach zabudowy terenu, przepis art. 35 ust.1 pkt 1, a nie art. 35 ust.1 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego.

Istota błędnego stanowiska Sądu pierwszej instancji w tym zakresie tkwi jednak w czym innym. Otóż zarówno ten Sąd, jak i Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie zauważyli, że oceniając realizację przez organ wydający pozwolenie na budowę obowiązku wynikającego ze związania decyzją o warunkach zabudowy, nie można abstrahować od ustawowych kompetencji organów w zakresie formy architektonicznej obiektu budowlanego. Z przepisu art. 34 ust.3 pkt 2 Prawa budowlanego wynika, że formę tę określa projekt architektoniczno-budowlany. Przepis ten znajdował, w okresie rozstrzygania o pozwoleniu na budowę, rozwinięcie w § 11 ust.2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz.1133). Decyzja o warunkach zabudowy, w myśl art. 64 ust.1 w związku z art. 54 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie określa formy architektonicznej obiektu budowlanego. Tylko w stosunku do nowej zabudowy, zgodnie z art. 61 ust.1 pkt 1, ust.6 i ust.7 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, decyzja o warunkach zabudowy zawiera wymagania dotyczące ustalenia geometrii dachu. Sposób ustalenia tych wymagań został wskazany w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz.1588). W takim stanie prawnym projekt dachu przewidujący niewielkie odstępstwo w zakresie stopnia spadku górnej połaci dachu od strony działki nr [...] (23o zamiast do 10o) nie naruszył rażąco związania decyzją o warunkach zabudowy, a co za tym idzie, nie doszło do rażącego naruszenia przywołanych wyżej przepisów Prawa budowlanego i ustawy o planowaniu zagospodarowaniu przestrzennym.

Z uwagi na to, że zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego, a nie ma naruszeń proceduralnych, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, należało, na mocy art. 188 P.p.s.a. oraz art. 145 § pkt 1 lit. a P.p.s.a., nie tylko uchylić zaskarżony wyrok, ale także rozpoznać skargę i uchylić zaskarżona decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Orzeczenie o kosztach postępowania oparto o art. 203 pkt 1 oraz art. 200 P.p.s.a.