Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1100/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 24 ust. 8 i ust. 9, art. 24a
journal: Dz.U. 2015 poz 520
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 19 maja 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant starszy asystent sędziego Dominika Trella po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2016 roku sprawy ze skargi E. W. i T. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w przebiegu granic działek 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi E. M., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. , kwotę 295,20,- (dwieście dziewięćdziesiąt pięć dwadzieścia) złotych, zawierającą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącym i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokatowi E. M. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty Ł. z dnia [...] o: uwzględnieniu zarzutów E. W. i T. W. co do przebiegu północnej granicy działek oznaczonych nr 115/1 i 112 graniczących z drogą gminną oznaczoną nr 217 położoną w obrębie W. D. gmina Z.; odrzuceniu zarzutu co do przebiegu pozostałych granic działek oznaczonych nr 115/1 i 112 położonych w obrębie W. D. gmina Z.; ujawnieniu w jednostce rejestrowej G.93 obrębu W. D. gmina Z. działki oznaczonej nr 112 o powierzchni 0,32 ha oraz działki nr 115/1 o powierzchni 0,41 ha (dane z przed modernizacji).

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że Starosta Ł. decyzją z dnia [...] orzekł o ujawnieniu w jednostce rejestrowej G.93 obrębu W. D., gmina Z. nowej powierzchni działki nr 115/1 w miejsce dotychczas ujawnionej 0,41 ha i wpisaniu 0,4049 ha oraz orzekł o ujawnieniu w jednostce rejestrowej nr G.93 obrębu W. D. gmina Z. nowej powierzchni działki oznaczonej nr 112 w miejsce dotychczas ujawnionej 0,32 ha i wpisaniu 0,3250 ha. Od tej decyzji wnieśli odwołanie E. W. i T. W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzją z dnia [...] Starosta Ł. orzekł między innymi o uwzględnieniu zarzutów co do przebiegu północnej granicy działek nr 115/1 i 112 graniczących z drogą gminną oznaczoną nr 217. Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Decyzją z dnia [...] Główny Geodeta Kraju odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...]. Na skutek wniosku skarżących o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z dnia [...] Główny Geodeta Kraju stwierdził nieważność decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty Ł. z dnia [...]. Decyzją z dnia [...] Starosta Ł. uwzględnił zarzuty co do przebiegu północnej granicy działek nr 115/1 i 112 graniczących z drogą gminną oznaczoną nr 217 położonych w obrębie W. D., gmina Z., odrzucił zarzuty co do przebiegu pozostałych granic działek nr 115/1 i 112 oraz ujawnił w jednostce rejestrowej G.93 obrębu W. D., gmina Z. działkę oznaczoną nr 112 o powierzchni 0,32 ha oraz działkę oznaczoną nr 115/1 o powierzchni 0,41 ha. Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Wyrokiem z dnia 6 listopada 2013r., III SA/Łd 769/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję organu II instancji. Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił decyzję Starosty Ł. z dnia [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzją z dnia [...] Starosta Ł. uwzględnił zarzutu co do przebiegu północnej granicy działek oznaczonych nr 115/1 i 112 graniczących z drogą gminną oznaczoną nr 217 odrzucił zarzuty, co do przebiegu pozostałych granic działek nr 115/1 i 112, ujawnił w jednostce rejestrowej G.93 obrębu W. D. gmina Z. działkę oznaczoną nr 112 o powierzchni 0,32 ha oraz działkę oznaczoną nr 115/1 o powierzchni 0,41 ha.

Po rozpatrzeniu odwołania skarżących, wydając opisaną na wstępie decyzję, organ II instancji wskazał, że w latach 60 – tych na tym terenie założono ewidencję gruntów (operat nr [...]). Z rejestru gruntów wynika, iż ówczesny właściciel A. S. posiadał działki: nr 126 o powierzchni 0,12 ha, nr 157 o powierzchni 0,44 ha i 226 o powierzchni 1,18 ha. W 1976r. został wydany Akt Własności Ziemi dla J. S. na działki nr 126, 157 i 226 o powierzchni 1,74 ha. W 1982r. Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w S. Rejonowy Oddział w Ł. wykonało odnowienie operatu ewidencji gruntów obrębu W. D.– operat techniczny nr 649.20-22/1996. W trakcie tych prac zmieniono numerację działek. Działce nr 126 o powierzchni 0,12 ha nadano nowy numer 81, działki nr 157 o powierzchni 0,44 ha i nr 226 o powierzchni 1,18 ha oraz część rowu o powierzchni 0,01ha zostały połączone i oznaczone nr 115 o powierzchni 1,63 ha. W 1991r. geodeta S. J. na zlecenie ówczesnej właścicielki K. K. (spadkobierczyni po J. S.) dokonał podziału działki nr 115. W trakcie ustalania granic na gruncie okazało się, że granica działki nr 115 z działką nr 116 jest sporna. Z tego też powodu czynności związane z podziałem zostały przerwane do czasu ustalenia spornej granicy w trybie rozgraniczenia. Postępowanie rozgraniczeniowe zostało wszczęte postanowieniem z dnia [...] i dotyczyło jedynie granicy pomiędzy działką nr 81 i 115 stanowiącą własność K. K., a działkami nr 82 i 116 stanowiącymi własność W. P. i J. P. W wyniku rozprawy granicznej doszło do ustalenia granic pomiędzy działkami nr 81 i 82 oraz 115 i 116. Urząd Rejonowy w Ł. w decyzji z dnia [...] orzekł o rozgraniczeniu pomiędzy działkami nr 81 i 115 z działkami nr 82 i 116. W związku z faktem ustalenia spornej granicy, geodeta przystąpił do ustalenia granicy działki nr 115 z działkami nr 114, 112 i 113. Wszystkie strony podpisały protokół graniczny i przystąpił do podziału działki nr 115. Działka nr 115 została podzielona na działki nr 115/1 o powierzchni 0,41 ha, 115/2 o powierzchni 0,32 ha i 115/3 o powierzchni 0,90 ha. Operat został przyjęty do zasobu za nr 649.20-15/1996. Powierzchnie działek 115/1 i 115/2 obliczone zostały metodą analityczną w układzie współrzędnych lokalnych. Powierzchnia działki nr 115/3 obliczona została poprzez różnicę powierzchni z uwagi na brak ustalenia granicy działki nr 115 z działką nr 114 (granica została ustalona jedynie na odcinku z nową działką nr 115/2) . W 1991r. K. K. dokonała zamiany działek (akt notarialny nr 1549/91). Za działkę nr 115/2 o powierzchni 0,32 ha otrzymała działkę nr 112 o powierzchni 0,32 ha. W 1993r. K. K. dokonała darowizny działek nr 81 o powierzchni 0,12 ha, nr 115/1 o powierzchni 0,41 ha i nr 112 o powierzchni 0,32 ha (łączna powierzchnia 0,85 ha) na rzecz skarżących (akt notarialny nr 92/93). Dla nieruchomości tej została założona księga wieczysta [...]. Postanowieniem z dnia [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w Ł. wznowił postępowanie rozgraniczeniowe, w wyniku którego decyzją z dnia [...] została uchylona decyzja z dnia [...] o rozgraniczeniu nieruchomości nr 81 i 115 z nieruchomościami nr 82 i 116. Postępowanie administracyjne zostało umorzone, a sprawę przekazano do rozpatrzenia przez sąd. W 1998r. biegły sądowy E. G. wykonał dokumentację techniczną z rozgraniczenia nieruchomości przyjętą do zasobu w dniu 9 lipca 1998r. za numerem 649.20-24/98. W operacie tym punkty graniczne określone zostały poprzez współrzędne geodezyjne w państwowym układzie odniesienia "1965". W toku postępowania rozgraniczeniowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy w Ł., została zawarta ugoda między stronami co do granic nieruchomości oznaczonych nr działek 81, 82 oraz 115/1, 115/2, 115/3 i 116 (wyciąg z protokołu I Ns 249/96 z dnia 13 sierpnia 1998r.). W 2002r. wyznaczona została granica działki nr 112 z działką nr 223 (stanowiącą drogę gminną). Ustalano granicę pomiędzy obrębami Ś., powiat kutnowski i W. D., powiat łowicki (operat nr 649.20-1/1996). Na podstawie dokumentów zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych zostały wprowadzone zmiany w operacie ewidencji gruntów stosownie do § 36, 45 i 46 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Starosta Ł. zarządził przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków w trybie art. 24a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne dla wszystkich obrębów położonych w gminie Z., w tym dla obrębu W. D. Informację o rozpoczęciu prac geodezyjnych oraz o trybie postępowania związanego z modernizacją organ I instancji podał do publicznej wiadomości poprzez jej ogłoszenie w prasie oraz poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń w siedzibie Starostwa Powiatowego w Ł. oraz Urzędu Gminy w Z. na okres 14 dni. Projekt operatu opisowo-kartograficznego został wyłożony do publicznego wglądu w siedzibie Urzędu Gminy w dniach od 20 listopada do 10 grudnia 2007r. Informację o terminie i miejscu wyłożenia Starosta podał poprzez jej wywieszenie na tablicach ogłoszeń w siedzibie Starostwa Powiatowego w Ł., Urzędzie Gminy w Z. oraz ogłoszenie w prasie o zasięgu lokalnym. Podczas wyłożenia operatu opisowo-kartograficznego skarżąca wniosła uwagi do danych zawartych w operacie odnośnie granic działek nr 112 i nr 115/1 oraz ich powierzchni. W dniu 18 stycznia 2008r. wykonawca prac modernizacyjnych Miejskie Przedsiębiorstwo Geodezyjne w Ł. dokonało wznowienia przebiegu granic działek nr 115/1 zgodnie z art 39 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, na które strony się nie zgodziły. W trakcie modernizacji ujawniono granice działki nr 115/1: z działką nr 116/2 – zgodnie z ustaleniami zawartymi w protokole Sądu z dnia 13 sierpnia 1998r., I Ns 249/96, dotyczącymi zawarcia ugody oraz w oparciu o dane geodezyjne, sporządzone przez biegłego sądowego E. G. (operat techniczny z rozgraniczenia nr 694.20-24/98), z działkami nr 115/2, 113, 112 i 217 (droga gminna) ujawniono w oparciu o dane wykazane w operacie podziałowym nr 649.20-15/1996 wykonanym przez geodetę S. J. Granice działki nr 112 ujawniono: z działką nr 115/1 "jak wskazano powyżej", z działką nr 113 i 217 (droga gminna) na podstawie operatu do założenia ewidencji gruntów nr 649.20-20/1996, z działką nr 223 (droga gminna) poprzez współrzędne punktów granicznych zawartych w operacie technicznym nr 649.20-1/1996 sporządzonym dla ustalenia granicy pomiędzy obrębami Ś., powiat kutnowski i W. D., powiat łowicki. Przebieg granic działek nr 115/1 i 112 został ujawniony na postawie danych z operatów: z założenia ewidencji gruntów nr 694.20-20/96, podziałowego nr 649.20-15/96 oraz z operatu wykonanego dla celów sądowych o rozgraniczenie nr 649.20-24/98, co jest zgodne z dyspozycją § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Postępowanie rozgraniczeniowe z 1998 r. prowadzone przez Sąd Rejonowy w Ł., zakończone zawarciem ugody między stronami, ustaliło przebieg granic nieruchomości oznaczonych nr działek 81, 82 oraz 115/1,115/2,115/3 i 116. Postępowanie to nie dotyczyło pozostałych granic ujawnionych w trakcie podziału z 1991r., dlatego operat nr 649.20-15/1996 w tym zakresie jest obowiązujący. Operat podziałowy nr 649.20-15/1996, jak i operat rozgraniczeniowy nr 649.20-24/98 zawierały wykazy zmian gruntowych, co umożliwiło wprowadzenie stosownych zmian w ewidencji gruntów i budynków. Założenie ewidencji gruntów w latach 60 – tych było przeprowadzone w oparciu o przepisy dekretu z dnia 2 lutego 1955r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. nr 6, poz. 32). Działka ewidencyjna stanowiła obszar gruntu ograniczony gruntami stanowiącymi przedmiot odrębnego władania. Granicę działek ewidencyjnych określono według stanu faktycznego użytkowania na gruncie. W trakcie zakładania ewidencji gruntów powierzchnie działek obliczono mało dokładną metodą analityczno-graficzną, w której część danych wynikała z pomiarów wykonanych na mapie ewidencyjnej. W trakcie podziału działki nr 115 w 1991r. ustalono i pomierzono wszystkie punkty załamania granic i następnie obliczono ich współrzędne. Z tak obliczonych współrzędnych metodą analityczną obliczono powierzchnię działki 115/1. W trakcie podziału sporządzono stosowny protokół graniczny. Odnosząc się do kwestii powierzchni działki nr 115/1 (dawna 157), organ II instancji stwierdził, że w trakcie zakładania ewidencji gruntów powierzchnie (dziennik obliczeń powierzchni – operat nr 649.20-20/96) przyjęto szerokość działki 24 m i obliczono jej powierzchnię – 24,0 m x 99,0 m + 20,2 m x 99,0 m = 0,4378 ha, gdy tymczasem na szkicu pomiarowym nr 14 tego terenu brak jest takiej miary. Na szkicu tym uwidoczniono miarę 21,20 m pokazującą łączną szerokość działek nr 155 i 157. Świadczy to o tym, że szerokość działki nr 157 musiała być mniejsza niż 21,20 m, a tym samym powierzchnia działki powinna być zmniejszona. Potwierdza to szczegółowa analiza archiwalnych materiałów geodezyjnych dotycząca działek nr 112 i 115/1, sporządzona i podpisana przez kierownika Pracowni Geodezyjnej wykonującej modernizację (w aktach sprawy –W. D.– Zastrzeżenia nr 13). W analizie wykonawca stwierdził, że przy obliczeniu powierzchni działki (157) popełniono błąd przyjmując miarę 24,0 m, gdyż takiej miary brak na szkicach i działka nie mogła mieć takiej miary. Na szkicu nr 14 wykazano, że dwie działki o nr 155 i 157 łącznie wyznacza miara 21,20 m, co oznacza zawyżenie powierzchni działki nr 157 o około 3-4 ary. Błędne obliczenie powierzchni działki 157 (115/1) w trakcie prac obliczeniowych opartych na pomiarze z 1961r., polegającego na przyjęciu do obliczeń miary 24,0 m, nie mającej pokrycia na żadnym szkicu oraz wykorzystanie miary po skosie w całości, dodatkowo zawyżyło obliczoną powierzchnię działki. Geodeta E. G. wykonujący dokumentację techniczną z rozgraniczenia nieruchomości w 1998r. w swojej opinii dla Sądu w Ł. z dnia 29 września 1997r. w punkcie 24 napisał, że powierzchnie pierwotnych działek nr 126, 127, 158, 157, 226 i 227 w procesie zakładania ewidencji gruntów wsi W. D. została obliczona metodą analityczno-graficzną. Ze szczegółowej analizy rejestru tych obliczeń z 1965r. wynika, że czynności te zostały wykonane z dużą odchyłką od wielkości faktycznych i tak: szerokość działki 126 na szkicu polowym wynosi 19,40 m, a do obliczeń przyjęto 24 m; szerokość działki 127 na szkicu wynosi 20,1 m, a do obliczeń przyjęto 23 m. Szerokość działki 157 na szkicu polowym wynosi 19,30 i 20,2 m, a do obliczeń przyjęto 24,0 i 20,2 m. W ocenie organu II instancji z powyższego wynika, że powierzchnia działki 157 (115/1) w czasie zakładania ewidencji gruntów została błędnie obliczona poprzez przyjęcie jej szerokości równej 24 m, która nie ma oparcia w żadnych dokumentach pomiarowych. Dlatego za prawidłową powierzchnię należy uznać powierzchnię równą 0,41 ha, którą pierwszy raz obliczono podczas podziału działki w 1991r. Wielokrotnie wyjaśniano skarżącym, że ewentualna zmiana ugody zawartej w toku sądowego postępowania rozgraniczeniowego w 1998r. może się odbyć tylko na drodze sądowej, a nie w trakcie obecnie prowadzonego postępowania administracyjnego. Odnosząc się do wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zawartych w wyroku z dnia 6 listopada 2013r., sygn. akt III SA/Łd 769/13 organ II instancji wyjaśnił, że skarżącym umożliwiono wgląd do operatów technicznych dotyczących sprawy, a w szczególności do operatu nr 694.20-20/96 (z założenia ewidencji). Wyjaśniono, że operat techniczny nr 149/4/3-65 tom I i II z założenia ewidencji gruntów, został przenumerowany w 1996 i oznaczony numerem ewidencyjnym 649.20-20/1996 (dwa tomy). Skarżący składając zarzuty nie przedłożyli żadnych dokumentów wymienionych w § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. nr 38, poz. 454 ze zm.), które mogłyby stanowić podstawę do aktualizacji danych ewidencyjnych w zakresie przebiegu granic działek ewidencyjnych. Zapisy w ewidencji gruntów mają jedynie charakter techniczno-deklaratoryjny. Nie mogą rozstrzygać sporów, co do prawa własności gruntu ani nadawać prawa do nieruchomości. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich. Modernizacja ewidencji gruntów i budynków przeprowadzona dla całej gminy Z., w tym dla obrębu W. D. w 2007r., nie spowodowała zmiany granic oraz powierzchni działek ewidencyjnych oznaczonych nr 112 i 115/1.

W skardze na powyższą decyzję E. W. i T. W. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji, zasądzenie od strony przeciwnej – organu administracji państwowej na ich rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, przeprowadzenie dowodu z wszystkich dokumentów znajdujących się w aktach sprawy w Wojewódzkim ODGIK oraz w zasobach Powiatowego ODGiK z uwzględnieniem zasobów archiwalnych na okoliczności wskazane w uzasadnieniu skargi.

W uzasadnieniu skarżący stwierdzili, że w zaskarżonych decyzjach granice wyznaczane są na podstawie operatu technicznego rozgraniczeniowo-podziałowego nr 649.20-15/1996. Organ nie wskazał przepisu pozwalającego mu na przywrócenie wyłączonego zasobu operatu decyzją z dnia [...]. W zaskarżonych decyzjach ujawniono, że geodeta dokonując podziału działki nr 115 na działki nr 115/1, 115/2 i 115/3. Nie ustalił granicy tej działki z działką nr 114. Całkowita długość granicy zachodniej działki nr 115 wynosi 819,55 m, z czego granica z działką nr 114 wynosi 618,18 m (dane z operatu biegłego sądowego str. 17szkic graniczny). Na szkicach oraz w opisie nowych granic (str. 20 i 21 operatu podziałowego nr 649.20-15/1996) brak jest miar dla całej granicy zachodniej. Geodeta różnicą powierzchni obliczył powierzchnię działki 115/3 stanowiącej ponad 33% powierzchni nieruchomości podlegającej podziałowi. Jest to nie zgodne z Prawem geodezyjnym i kartograficznym oraz rozporządzeniem w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu. Ustalenie granic jest warunkiem koniecznym do dokonania podziału i obliczenia powierzchni. Brak pomiarów jest wadą powodującą jego nieważność w mocy prawa. Organ nie odniósł się do wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku z dnia 6 listopada 2013r., sygn. akt III SA/Łd 769/13. Udostępnił tylko niewielką część operatu technicznego nr 149/4/3-61 z założenia ewidencji gruntów w 1961r., tom l ustalenie stanu władania. Operat zawiera 136 stron, z czego skarżącym udostępniono tylko strony od 1 do 73. Nie udostępniono stron od 73 do 88 i od 116 do 136 gdzie znajdowały się dokumenty pomiarowe i strony od 90 do 115 ogłoszenie stanu władania. Zdaniem skarżących ze strony 73 operatu bezsprzecznie wynika, że granice ich działek ujawnione są na szkicach nr 15 i 16 i obliczone są na linie pomiarowe 73-72 i 138-72-202. Potwierdza to biegły sądowy w swojej opinii pkt 23. Linia pomiarowa nie biegnie przez drogę gminną, bo ta linia ma swój początek dopiero od punktu 138. Pracownia geodezyjna wykonująca modernizację me miała podstaw do wykorzystywania szkicu nr 14, gdyż nie zawierał on miar dla działek nr 126 (81), 157 (115/1) i 155 (112). Powołana w zaskarżonej decyzji analiza materiałów archiwalnych została oparta na operacie technicznym nr 149/4/3/65 z 1965r. tom II ogłoszenie stanu władania, który rażąco różni się od ustalenia stanu władania z 1961r. co do powierzchni i dlatego domagają się ujawnienia im całkowitej powierzchni działki nr 116 mimo, że nie jest ich własnością. Granice działek skarżących w protokołach ustalenia (powierzchnia 1,75 ha) i ogłoszenia stanu władania (powierzchnia 1,74 ha) nie uległy zmianie. Różnica 0,01 ha wynika z wyłączenia rowów, które w 1982r. (operat 649.20-22/96) ponownie zostały włączone do powierzchni działek. W 1961r. granicę działek ewidencyjnych określono według stanu faktycznego użytkowania na gruncie. Świadczyły o nim zabudowania na poszczególnych działkach. Zgodnie z tym stanem poprzedniczka prawna skarżących – J. S. użytkowała ponad połowę domu mieszkalnego (jeden pokój ). Drugi mniejszy pokój użytkował jej brat F. Ż. Sień była użytkowana wspólnie. Dom stał przy drodze gminnej, która rozdzielała działki budowlane nr 81 i 82 z działkami nr 115 i 116, których granica ustalona była poprzez przedłużenie środka sieni na punkt znajdujący się na rowie (szkic nr 16 miara 52,20). Zasięg stanu władania przy drodze gminnej wskazał biegły sądowy E. G. w operacie nr 649.20-24/98 w szkicu uzupełniającym z dnia 31 marca 1998r. str. 1 i według wykazanych współrzędnych punktów nr 205, 213, 285 i 298 szerokość działki nr 112 i 81 łącznie około 26 m. Stan ten trwał od 1945r. Geodeta S. J. (25 września 1991r. – data na protokole granicznym rozgraniczenia str. 10 i protokole granicznym granica podziału str. 20 i 21 operatu 649.20-15/96) w jednym dniu wykonuje rozgraniczenie, podział i wprowadza zmiany na gruncie. Stabilizuje granicę zmniejszając szerokość działki nr 81 tym samym szerokość działki nr 115 o 25% szerokości archiwalnej na granicy z drogą gminną (działka nr 217). Geodeta sporządził operat techniczny rozgraniczeniowo-podziałowy przyjęty do zasobu za nr 9.20-15/1996. Wówczas zaistniał spór pomiędzy właścicielką K. K. a organem administracji. Decyzja o rozgraniczeniu z dnia [...] została uchylona decyzją z dnia [...], a sprawa przekazana Sądowi Rejonowemu w Ł. Tym samym operat techniczny rozgraniczeniowo-podziałowy przyjęty do zasobu za nr 649.20-15/1996 traci moc prawną i nie może stanowić podstawy do tworzenia kolejnych dokumentów. Decyzja o podziale nieruchomości nigdy nie została wydana. Nie może więc istnieć dokument uchylający podział. Zgodnie z prawem geodezyjnym nie ma granic, to nie ma podziału. Brak jest granicy wschodniej i zachodniej dla działki nr 115. Biegły w operacie nr 649.20-24/98 granicy działki nr 115 i 116 nie zamierzył na linie oparte na punktach 138-72-202 według materiałów archiwalnych – zgodnie z punktem 23 opinii biegłego – tylko przeniósł dane z unieważnionego operatu. Obliczył powierzchnię działki nr 115/11 i wynosi ona 0,39 ha, co oddaje stan na gruncie po wadliwie wykonanym rozgraniczeniu 1991r . Sąd w postanowieniu z dnia 13 sierpnia 1998r., sygn. akt I Ns 249/96 powołuje się na mapę wykonaną przez geodetę w ramach opracowania geodezyjnego nr 649.20-24/96, której część opisowa dla punktów granicznych nr 216, 209 i 211 odsyła do materiałów archiwalnych, tj. powierzchni 0,45 ha dla działki nr 157 (działki nr 115/1) i powierzchni 0,86 ha dla działki nr 115/3, czego dowodem jest przyjęty do zasobu geodezyjnego wykaz zmian dla działki nr 115/3 (z 0,90 ha na 6 ha) sporządzony przez geodetę E. G. w dniu 19 marca 1999r. po upływie ponad 7 miesięcy od wydania postanowienia Sądu mimo, że w operacie nr 649.20-24/98 brak jest obliczeń powierzchni działek nr 115/2 i nr 115/3. Dlatego też budzą wątpliwości skarżących współrzędne określone dla punktu nr 216. W postępowaniu prowadzonym przez Głównego Geodetę Kraju zasugerowano im, aby zwrócili się do Sądu Rejonowego w Ł. o wykładnię postanowienia z dnia 13 sierpnia 1998r. dotyczącego granicy pomiędzy działkami nr 115/1 i 116 przez wyjaśnienie, co stanowi podstawę do określenia przebiegu granicy, czy punkty 216-209-228 według materiałów archiwalnych, czy współrzędne punktów 216-209-228. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 21 marca 2013r. Sąd wyjaśnił, że "niemożliwe jest tym samym wiązanie wątpliwości co do przebiegu granicy pomiędzy rozgraniczanymi nieruchomościami przez wykładnię postanowienia wydanego z dnia 13 sierpnia 1998r. Przebieg spornej granicy stał ustalony w drodze zgodnych oświadczeń stron złożonych w formie ugody sądowej, wpisanej protokołu rozprawy z dnia 13 sierpnia 1998r." Nie biegły ustalił granice, lecz strony i nie operowały współrzędnymi, a zasięg stanu władania ujawniony na szkicu biegłego dawał przekonanie, że treść opisów na załączonej mapie jest zgodna z materiałem archiwalnym z 1961r. Główny Geodeta Kraju decyzją znak. KN-025-139/11 stwierdził nieważność decyzji z [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty Ł. z dnia [...]. Organ ten wskazał, że decyzja winna co do zasady być kompletna i rozstrzygać w przedmiocie całego żądania strony. Obowiązek lub uprawnienie powinny być wyrażone precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. Organ rozpatrujący zarzuty strony do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ma obowiązek rozstrzygnąć o wszystkich zarzutach w jednym postępowaniu i jedną decyzją. W zaskarżonych decyzjach brak jest odpowiedzi dotyczących granic działki nr 81 z działką nr 303 (droga od strony zachodniej) i działką nr 217 (droga gminna od strony południowej). Organ nie potrafi jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie, z jakiego operatu wyznaczono te granice w trakcie modernizacji – raz twierdzi, że z operatu z założenia ewidencji gruntów z 1961r., innym razem że, z operatu biegłego z 1996r. Organ pomija fakt wykonanego w 2002r. operatu nr 21-557/2002 znajdującego się w powiatowym ośrodku dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej w Kutnie (późniejszym opracowaniu przyjętym do zasobu geodezyjnego) i załączonej mapie do projektu granicznego dotyczącego przebiegu granic obrębu Ś.; gmina miasto Ż. w powiecie kutnowskim – z obrębem W. D.; gmina Z. w powiecie łowickim, w którym jednoznacznie określono granicę działki nr 81 na skrzyżowaniu tych dróg w punkcie nr 972 o współrzędnych: X- 5642960,26 i Y- 4543419,90. Obraz na mapie nie pozwala jednak uznać tego punktu za początek granicy działki nr 112, co uczyniono w trakcie modernizacji i tym samym zmieniono przebieg wschodniej granicy tej działki. Nie wyjaśniono, dlaczego w trakcie modernizacji granica działki nr 115 i 112 nie została zamierzona na linie oparte na punktach 138-72-202 według materiałów archiwalnych – zgodnie z punktem 23 opinii biegłego, dlaczego biegły mimo ewidentnej świadomości, że granica winna być oparta na punktach 138-72-202, w swoim operacie powiela granicę działek nr 81 – 82 i 115 – 116 z operatu nr 649.20-15/1996, dlaczego i na jakiej podstawie prawnej urząd udostępnia ten operat do tworzenia kolejnych dokumentów prawnych, skoro sam wydał decyzję o jego uchyleniu, a brak pomiarów i wadliwie obliczone powierzchnie działek są wadą powodującą jego nieważność w mocy prawa; dlaczego w trakcie modernizacji przyjęto granice działek nr 115/1 i 112 z operatu z rozgraniczenia z 1991r., a nie według materiałów archiwalnych na linię pomiarową 138-72-202. Skarżący powołali się nadto na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...].

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je albo stwierdza ich nieważność z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.

Mając na uwadze powyższy przepis Sąd nie stwierdził, aby organy administracyjne ponownie rozpoznając sprawę naruszyły przepisy prawa, czy to materialnego czy też procesowego, które skutkowałyby uchyleniem lub stwierdzeniem nieważności kwestionowanej decyzji. Sprawa ta była już przedmiotem rozpoznania przez ten Sąd, a wiec należało ocenić, czy organ wykonał zalecenia zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 6 listopada 2013 roku.

Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. To oznacza, ze zarówno organ, jak i sąd rozpatrując ponownie sprawę obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku. Związanie oceną prawną obejmuje również wskazania co do dalszego postępowania. W sytuacji kiedy sąd stwierdza istotne uchybienia w postępowaniu dowodowym, uniemożliwiające mu rozstrzygnięcie finalne uchyla zaskarżony akt i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia. W tej sytuacji organ jest związany wskazaniem sądu co do uzupełnienia postępowania. Jeżeli uzupełnione postępowanie wskazuje na zasadność poprzedniej decyzji nic nie stoi na przeszkodzie wydaniu identycznego rozstrzygnięcia z pogłębionym uzasadnieniem.

Zgodnie z art. 24 a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne ( tekst jednolity Dz.U. z 2015, 520) informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają zmianom z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z

a) przepisów prawa,

b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4,

c) materiałów zasobu;

d) wykrycia błędnych informacji

2) na wniosek podmiotów , o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 lub na zasadach samoistnego posiadania.

Zgodnie z art. 246 ust 1 pkt a,b,c,d aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów następuje min. Na podstawie przepisów prawa, wpisów w księgach wieczystych, ostatecznych decyzji administracyjnych aktów notarialnych.

Artykuł 24 ust. 9 tej ustawy przewiduje zgłoszenie zarzutów w określonych w nim terminie do dnia ogłoszenia informacji, o której mowa w ust. 8. To zaś oznacza w tym przepisie chodzi o operat o którym mowa w ust. 8, czyli operat powstały w toku postępowania mającego na celu modernizację ewidencji. Tryb ogłaszania zarzutów przewidziany w art. 24 a ust. 9 ustawy dotyczy tylko danych wynikających z operatu powstałego dla potrzeb modernizacji ewidencji i ogranicza zakres wnoszonych uwag i zarzutów do danych stanowiących nowe zapisy. Regulacja postanowień ustawy nie daje podstaw do przyjęcia poglądu, że zamiarem ustawodawcy było to, że przy okazji modernizacji ewidencji można było skutecznie podnieść wszelkie zarzuty co do ewidencji gruntów również tych, które były do niej wpisane przed wszczęciem postępowania modernizacyjnego, a więc zarzuty będące poza zakresem i przedmiotem prowadzonej modernizacji. W tej sprawie zarzuty w ustawie sprowadzają się do wszelkich wpisów do ewidencji również tych które zostały wpisane przy jej założeniu w latach 60-tych i odnowieniu w 1982 r. jak i tych które były wynikiem różnorakich czynności prawnych.

Należy podkreślić, że przeprowadzono modernizację ewidencji budynków i gruntów nie czyni z danych w niej zawartych danymi niewzruszonymi.

Uprawnione podmioty mogą zawsze skutecznie domagać się zmiany danych ewidencyjnych, jeżeli przedstawi dowody w szczególności oparte na aktach prawnych wymienionych w art. 24 b ust. 1 ustawy wskazujące , ze dane te są nieprawidłowe. Ewidencja gruntów służy bowiem uwidocznieniu stanu rzeczywistego. Mając na uwadze powyższe i wskazania sądu zgodnie z art. 153 p.p.s.a. Sąd stwierdził, ze kwestionowana decyzja nie narusza prawa. Zarzuty co do przebiegu północnej granicy działek nr 115/1 i 112 graniczących z drogą gminną. Nr 277 zostały uwzględnione. Przywrócono jej przebieg sprzed modernizacji . Ujawniono tez w jednostce rejestrowej 9.93 obrębu W. d. działka nr 112 o powierzchni 0,32 i działkę nr 115/1 o powierzchni 0,41 ha zgodnie z ewidencją sprzed modernizacji. To zaś oznacza, że skarżący nie mogą tego kwestionować bez przedstawienia dowodów , ze dane te są nieprawidłowe, czego nie uczynili.

Organy w toku ponownego rozpoznania sprawy wyjaśniły też sprawę dwóch ewidencji i ich numerów. Operat techniczny nr 149/4/3-65 tom I i II z założenia ewidecnji gruntów , został jak to określił organ ,, przenumerowany" w 1996 i onaczony numerami ewidencyjnymi 649.20-20/1996-dwa tomy.

Wyjaśniono również kwestię różnicy w powierzchni działki 115/1, którą obecnie określono na 0,41 ha a w czasie zakładania ewidencji na 0,44 ha.

Organy administracyjne wskazały co było przyczyną określenia jej powierzchni. Powierzchnia działki 157 (115 /1) w czasie zakładania ewidencji gruntów została błędnie doliczona poprzez przyjęcie szerokości 24, która nie ma oparcia w żadnych dokumentach pomiarowych . Należy tutaj przypomnieć , ze ewidencja gruntów powinna odzwierciedlać stan rzeczywisty.

Natomiast granica między działkami 115/1 i 116 została ustalona w toku sądowego postępowania rozgraniczeniowego w 1998 r. i w toku tego postępowania nie może być kwestionowana , jak również wyniki postępowania podziałowego działki 115/1, 115/2 i 115/3. Należy zwrócić uwagę że doszło do zmiany działki 115/2 na działkę 112, której właścicielami są skarżący. Kwestionując podział kwestionują prawo swojej własności do działki 112.

Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

O przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej orzekł na podstawie art. 19 w zw. z art. 18 ust.1 pkt 1 lit a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokacie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz.U. z 2013 r., poz. 461)

ra