Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 188/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2013-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a par 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk – Wiśniewska (spr.) Sędzia WSA Barbara Rennert Protokolant Sekretarz sądowy Anna Pakuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2013 r. sprawy ze skargi E.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące od października do grudnia 2009 r., od stycznia do grudnia 2010 r. oraz od stycznia do grudnia 2011 r. 1. Oddala skargę. 2. Przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu adwokatowi P.B. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) stanowiącą należny podatek od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej.


UZASADNIENIE

Skarżąca – E.S., wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...]. Decyzją organ I instancji odmówił rozłożenia na raty zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące od października do grudnia 2009 r., od stycznia do grudnia 2010 r. oraz od stycznia do grudnia 2011 r. wraz z odsetkami.

Z akt sprawy wynika że:

Pismem z dnia [...] października 2012 roku E.S. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o rozłożenie na raty zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2009, 2010 i 2011 oraz w podatku od towarów i usług za miesiące: od października do grudnia 2009r., od stycznia do grudnia 2010r. oraz od stycznia do grudnia 2011r. Wniosła o ustalenie pierwszej raty we wrześniu 2013 r. Uzasadniając wniosek skarżąca wskazała, że prowadząc działalność gospodarczą od 1 kwietnia 2009 r. wybrała formę opodatkowania przychodów ryczałtem i dlatego nie posiada faktur dokumentujących poniesione koszty uzyskania przychodu. Naliczony podatek, jej zdaniem, jest niewspółmiernie wysoki do osiąganych obrotów. Podniosła, że nie posiada środków na spłatę zaległości, gdyż jest osobą bezrobotną pobierającą zasiłek z Urzędu Pracy. Ponadto zmaga się z przewlekłą chorobą i od lipca 2011r. jest niezdolna do pracy i prowadzenia działalności gospodarczej. Dodała, że spłaca kredyt bankowy i nie posiada żadnych oszczędności. Kończąc stwierdziła, że nie widzi żadnych możliwości pozyskania środków, a jej egzystencja jest zachwiana.

Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił skarżącej rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za miesiące: od października do grudnia 2009r., od stycznia do grudnia 2010r. oraz od stycznia do grudnia 2011r. w łącznej kwocie 14.914,60 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 3.558,00 zł. Organ wskazał, że nie stwierdził ważnego interesu publicznego i ważnego interesu podatnika.

Kwestia rozłożenia na raty zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych została rozstrzygnięta odrębną decyzją.

Od powyższej decyzji skarżąca złożyła w ustawowym terminie odwołanie zarzucając naruszenie ważnego interesu publicznego, naruszenie ważnego interesu podatnika, złamanie przez organ podatkowy zasad gwarantujących zaufanie do organu podatkowego, przekroczenie granicy dowolnej oceny oraz niesłuszne i błędne przypisanie podatnikowi świadomego oszustwa.

Nie zgadzając się z ustaleniami kontroli podatkowej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych i podatku VAT, skarżąca podniosła, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji opiera się na fałszywych i bezzasadnych przesłankach. W jej ocenie organ podatkowy błędnie ustalił stan faktyczny i prawny sprawy oraz naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów. Uzasadniając ważny interes publiczny, strona skarżąca wskazała, że ona nigdy nie spłaci zadłużenia w całości i na stałe zostanie dłużnikiem, który będzie zmuszony do korzystania z pomocy państwa. Dodała też, że przez działania organu pozbawia się ją możliwości podjęcia pracy, bo przecież żaden pracodawca nie zatrudni 56-letniej, chorej i niepełnosprawnej kobiety, której wynagrodzenie zostanie zajęte w drodze egzekucji

Wskazując zaś na ważny interes podatnika, skarżąca podkreśliła, że jej zdolności płatnicze spowodowane zostały nadzwyczajnymi okolicznościami. Skarżąca zmaga się bowiem z przewlekłymi chorobami, które okresowo uniemożliwiają jej samodzielną egzystencję i powodują konieczność częstej hospitalizacji. Zarzuciła przy tym organowi, że dokonał oceny jej stanu zdrowia mimo, że nie posiadał wglądu do dokumentacji medycznej.

Pismem z [...] grudnia 2012r., będącym uzupełnieniem odwołania, skarżąca ponownie wskazała na przewlekłą chorobę, która uniemożliwia jej pracę, jako przesłankę ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego. Jednocześnie poinformowała o złożeniu korekt deklaracji za lata 2009, 2010 oraz 2011. W załączeniu przedłożyła aktualne zaświadczenie o wysokości pobieranego zasiłku dla bezrobotnych oraz oświadczenie swojej matki Ł.G. z dnia [...] grudnia 2011 r. o zobowiązaniu się do spłaty w imieniu córki przedmiotowych zaległości podatkowych w ratach po 300 zł miesięcznie z posiadanego dochodu z tytułu renty inwalidzkiej I grupy.

W piśmie z [...] lutego 2013 r. skarżąca podkreśliła, że uprawdopodobniła ratalną spłatę przedmiotowych zaległości poprzez przedłożenie w organie I instancji oświadczenia swojej matki o zobowiązaniu się do spłaty rat. Powtórzyła, że nie posiada majątku pozwalającego na jednorazową zapłatę przedmiotowych zaległości, dodając, że od października 2012 r. spłaca po 310,00 zł na konto organu podatkowego (choć kwota ta nie pokrywa nawet kosztów postępowania egzekucyjnego). Ponownie podniosła, że stwierdzenie braku ważnego interesu podatnika jest niesprawiedliwe i niezgodne z prawem. Jest osobą chorą i znajduje się pod opieką rodziny, ponadto nie może podjąć pracy. Dodała, że w listopadzie 2012 r. przeszła załamanie nerwowe i znalazła się w szpitalu psychiatrycznym po próbie samobójczej. Stwierdziła, że nie może sobie poradzić z oszczerstwami i pomówieniami o oszustwo podatkowe. W jej ocenie, bez wnioskowanej ulgi nie ma możliwości spłaty przedmiotowych zaległości podatkowych.

Decyzją z dnia [...] lutego 2013 roku Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że - jak ustalono – E.S. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Zamieszkuje w wynajmowanym mieszkaniu o powierzchni użytkowej 44,10 m². W okresie od [...] kwietnia 2009 r. do [...] maja 2012 r. prowadziła działalność gospodarczą pod firmą E E.S. uzyskując dochód: w 2009 r. - 39.625,35 zł, w 2010 r. - 34.444,69 zł, a w 2011 r. - 23.047,09 zł. Obecnie zaś jest osobą bezrobotną z prawem do zasiłku w kwocie 651,04 zł. Dodał przy tym, że stałe miesięczne wydatki skarżącej przekraczają uzyskiwane dochody o 2.275,23 zł (651,04 zł - 2.926,27 zł). Z oświadczenia skarżącej wynika, że korzysta ona ze środków zaciągniętego w styczniu 2012r. kredytu bankowego oraz sprzedaży na portalu aukcyjnego [...]. Ustalono również, że skarżąca jest osoba schorowaną, posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.

Organ II instancji zaznaczył także, że z ustaleń organu podatkowego wynika, że skarżąca pomimo rozpoczęcia w styczniu 2009 r. działalności gospodarczej nie złożyła zgłoszenia rejestracyjnego dla podatników podatku od towarów i usług i nie dokonała wyboru formy opodatkowania. Jak bowiem ustalono, pierwszy przychód z działalności strona osiągnęła już w styczniu, a nie - jak twierdzi skarżąca - w kwietniu 2009 r. Zatem oświadczenie o wyborze opodatkowania dochodów zryczałtowanym podatkiem dochodowym złożone w dniu 31 marca 2009 r. uznane zostało za spóźnione i nieskuteczne. Organ podatkowy ustalił również, że w toku prowadzonej działalności gospodarczej skarżąca pomimo przekroczenia progu uprawniającego do zwolnienia z podatku od towarów i usług, nie dokonała zgłoszenia rejestracyjnego w tym podatku i nie opodatkowywała prowadzonej sprzedaży podatkiem od towarów i usług. W rezultacie organ podatkowy ustalił, że E.S. zaniżyła należny podatek dochodowy od osób fizycznych za lata 2009, 2010 i 2011, a także uszczupliła budżet państwa o należny podatek od towarów i usług za poszczególne miesiące 2009 r., 2010 r. i 2011 r.

Analizując sytuację skarżącej w kontekście regulacji art. 67a § 1 pkt 2 ustawy - Ordynacja podatkowa organ odwoławczy stwierdził, że powołane przez nią okoliczności dotyczące jej sytuacji finansowej i zdrowotnej wskazują na zaistnienie przesłanki "ważnego interesu podatnika". Fakt ten jednak nie stanowi okoliczności uzasadniającej rozłożenie na raty spłaty zaległości podatkowych. Mimo trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej strona nie utraciła trwale możliwości zarobkowania, bowiem uzyskuje niewielki dochód pozwalający na pokrycie podstawowych potrzeb. Dodał, że egzystencja strony nie jest zagrożona; skarżąca nie korzysta bowiem z pomocy społecznej, co oznacza, że jej sytuacja finansowa nie nosi znamion ubóstwa. W jego ocenie, takiej konieczności nie wywoła również odmowa udzielenia wnioskowanej ulgi.

Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził również, że przyczyną powstania przedmiotowych zaległości podatkowych nie były nadzwyczajne, losowe i niezależne od strony okoliczności; powstały one bowiem na skutek prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej i jej nieprawidłowego opodatkowania. Podkreślił przy tym, że każda osoba podejmująca prowadzenie działalności gospodarczej zobowiązana jest do zapoznania się z obowiązującymi ją przepisami prawa podatkowego i do przestrzegania ich, a także do ponoszenia ryzyka ewentualnych niepowodzeń związanych z działaniami podejmowanymi w tym zakresie.

W ocenie organu II instancji w sprawie nie zachodzi ważny interes publiczny przemawiający za udzieleniem wnioskowanej ulgi, gdyż aktualna sytuacja skarżącej jest konsekwencją jego wcześniejszej działalności gospodarczej. Powstanie przedmiotowych zaległości podatkowej było wynikiem świadomego działania strony, która nie odprowadzała do budżetu państwa należnych podatków, co zostało ustalone i znalazło odzwierciedlenie w protokołach z kontroli przeprowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w zakresie prawidłowości rozliczeń w podatku VAT oraz podatku dochodowym. Przyznanie zatem ulgi podatkowej, w ocenie organu, stanowiłoby akceptację nienależytego wywiązywania się z zobowiązań wobec budżetu państwa, co godziłoby w interes publiczny i interes innych podatników, wywiązujących się z nałożonych przez prawo zobowiązań podatkowych. Co więcej, jak podkreślił organ, skarżąca nie dowiodła posiadania stałych dochodów zabezpieczających comiesięczną spłatę rat przedmiotowych zaległości podatkowych (powiększonych o należną opłatę prolongacyjną równą 50% odsetek za zwłokę). Gwarancji wywiązania się przez skarżącą z ewentualnego układu ratalnego i efektywną spłatę zaległości podatkowych nie stanowi również zobowiązanie Ł.G. do spłaty za córkę przedmiotowych zaległości w ratach po 300 zł miesięcznie, ponieważ z oświadczenia matki z dnia [...] grudnia 2012 r. nie wynika w jakiej wysokości osiąga ona dochody i jaka jest jej sytuacja materialna. Okoliczności tych nie można również ustalić na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego.

Dodał ponadto, że przeciwko uznaniu, że w przedmiotowej sprawie zachodzi interes publiczny przemawia również fakt, że strona posiada zadłużenie kredytowe o charakterze dobrowolnym i konsumpcyjnym. Natomiast regulowanie zobowiązań cywilnoprawnych nie może odbywać się kosztem zobowiązań podatkowych.

Odnosząc się do zarzutu, że odmowa udzielenia wnioskowanej ulgi jest dla strony krzywdząca, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że udzielenie jednej z ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, o których mowa w art 67a § 1 Ordynacji podatkowej może być stosowane tylko w wyjątkowych okolicznościach. Decyzja o udzieleniu ulgi poddana jest swobodnemu uznaniu organu podatkowego, który nawet po stwierdzeniu zaistnienia przesłanki ważnego interesu podatnika lub przesłanki interesu publicznego ma jedynie możliwość, a nie obowiązek udzielenia ulgi, co wynika z treści samego przepisu. Dodał przy tym, że nie ma najmniejszych przeszkód, aby skarżąca niezależnie od powyższego rozstrzygnięcia, zgodnie z deklarowaną wolą, stopniowo w ramach posiadanych środków spłacała kwotę przedmiotowej zaległości wraz z odsetkami za zwłokę, a w przypadku wystąpienia nowych okoliczności, w tym w szczególności zmiany sytuacji finansowej i materialnej, złożyła ponowny wniosek do organu podatkowego pierwszej instancji.

Jednocześnie wyjaśnił, że postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku o przyznanie ulgi podatkowej o których mowa w art 67a § 1 Ordynacji podatkowej nie jest właściwe do kwestionowania wysokości zobowiązań podatkowych. Strona miała możliwość złożyć zastrzeżenia do protokołów kontroli podatkowej, a w dalszym etapie - prawo kwestionowania ustaleń organu środkami zaskarżenia. Tego jednak skarżąca nie uczyniła; po otrzymaniu protokołów kontroli podatkowej z dnia [...] sierpnia 2012 r. skarżąca pierwotnie złożyła korekty zeznań i deklaracji podatkowych za kontrolowane okresy, które były częściowo zgodne z ustaleniami kontroli, natomiast w dniu [...] grudnia 2012 r. - w wyniku czynności sprawdzających - korekty zeznań i deklaracji podatkowych za kontrolowane okresy zgodne z ustaleniami kontroli, czym potwierdziła prawidłowość ustaleń kontroli podatkowej. W związku z powyższym za bezskuteczne organ odwoławczy uznał zarzuty kwestionujące ustalenia dokonane w toku kontroli podatkowej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskiego skarżąca wniosła o rozłożenie na raty zaległości podatkowych we wskazanym zakresie, powtarzając argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji w zakresie istnienia zarówno interesu publicznego, jak i interesu podatnika uzasadniających przyznanie ulgi. Dodała, że organ jest w posiadaniu rocznych zeznań podatkowych jej matki – Ł.G., zatem sytuacja majątkowa matki jest znana. Jednocześnie oświadczyła, że będzie wyprzedawać posiadane rzeczy po zamkniętej działalności gospodarczej, jak i rzeczy osobiste, a kwoty ze sprzedaży przeznaczy na ratalna spłatę zaległości. Nadto, po uzyskaniu zadowalającego stanu zdrowia będzie aktywnie poszukiwać pracy

Odpowiadając na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Na rozprawie, w dniu 14 listopada 2013 r., pełnomocnik skarżącej przedłożył do akt zestawienie dowodów wpłat na konto Urzędu Skarbowego, których dokonywała skarżąca. Oświadczył też, że błędne jest wskazanie organu na niemożność zapłacenia przez skarżącą zaległych rat.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z [...] lutego 2013 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące od października do grudnia 2009 r., od stycznia do grudnia 2010 r. oraz od stycznia do grudnia 2011 r. wraz z odsetkami.

Materialnoprawną podstawę ww. decyzji stanowi przepis art. 67a § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), zgodnie z którym organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a tej ustawy.

Powołany przepis stwarza organom podatkowym uprawnienie do udzielania wnioskowanych ulg, przy zaistnieniu ustawowych przesłanek, w ramach uznania administracyjnego. Świadczy o tym użyty przez ustawodawcę zwrot "może". Zatem nawet stwierdzenie zaistnienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego (lub obu przesłanek łącznie) umożliwia organowi podatkowemu zarówno zastosowanie ulgi, jak i odmowę jej zastosowania.

Z konstrukcji art. 67a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej wynika ponadto, że kontroli sądu podlega jedynie przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe oraz dokonana na jego podstawie ocena stanu faktycznego. Poza kognicją sądu pozostaje natomiast wyprowadzony z tej oceny wniosek dotyczący tego, czy należy rozłożyć na raty zaległości podatkową, czy też nie. To rozstrzygnięcie należy wyłącznie do organów administracji publicznej.

Aby jednak mówić o wspomnianym wyżej uznaniu niezbędne jest wcześniejsze wystąpienie "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego". Podkreślić przy tym należy, że ww. ustawowe przesłanki udzielenia ulg nie zostały przez ustawodawcę sprecyzowane, w następstwie słusznego założenia, że nie sposób kazuistycznie opisać wszystkich życiowych przypadków, które mogłyby odpowiadać wskazanym dyrektywom. Brakujące definicje ustawowe zostały więc wypełnione treścią przez orzeczenia sądów administracyjnych i poglądy doktryny, które wypracowały pewien model rozumienia analizowanych pojęć.

I tak, w odniesieniu do ważnego interesu podatnika przyjmuje się, że chodzi o dokonanie takiej oceny w oparciu o kryteria zobiektywizowane, a nie subiektywne przekonanie samego zainteresowanego. Uznaje się więc, że ważny interes podatnika dotyczy ochrony powszechnie aprobowanych społecznie wartości akceptując, iż szczególne miejsce w tej hierarchii zajmuje życie i zdrowie ludzkie, możliwość zarobkowania postrzegana jako środek do utrzymania podatnika i rodziny. Mieszczą się w tym przypadku wszelkie nadzwyczajne okoliczności, które wystąpiły niezależnie od podatnika, w następstwie których popadł on w zaległości w regulowaniu swoich należności publicznoprawnych. Interes publicznoprawny z kolei jest przesłanką odnoszącą się do wartości właściwych funkcjonowaniu całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, porządek publiczny rozumiany jako zaufanie do organów administracji publicznej, szeroko rozumiane działanie w interesie Państwa.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że organy podatkowe obu instancji zasadnie uznały, że w rozpatrywanym przypadku nie wystąpiła przesłanka interesu publicznego. Wzięły przy tym pod uwagę zasadę respektowania wskazanych wyżej wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, jak i opartą na nich zasadę, jaką jest terminowe płacenie podatków w pełnej wysokości. Natomiast organ II instancji w przeciwieństwie do ustalenia poczynionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego przyjął, że zachodzi przesłanka ważnego interesu podatnika. Należy jednak zauważyć, że fakt ten nie stanowi okoliczności uzasadniającej rozłożenie na raty.

W odniesieniu do przesłanki "ważnego interesu podatnika", w ocenie Sądu, podkreślenia wymaga pogląd wskazujący, że skoro udzielenie ulgi jest instytucją nadzwyczajną, to tym samym wypadki społeczne i gospodarcze ją uzasadniające muszą posiadać tę samą cechę. Za jej przyznaniem przemawiać zatem będą wypadki niezależne od sposobu postępowania podatnika, bądź spowodowane działaniem czynników, na które podatnik nie mógł mieć wpływu (por. np. wyrok WSA we Wrocławiu z 7 kwietnia 2004r. sygn. akt: I SA/Wr 735/02, Lex 129659).

W świetle powyższego, rację przyznać należy organowi, który podniósł, że wbrew stanowisku skarżącej, do powstania zaległości nie doszło na skutek, szczególnych okoliczności, od niej niezależnych lecz w wyniku świadomych działań E.S. podejmowanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Jak wynika bowiem z ustaleń poczynionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego skarżąca nie odprowadzała należnych podatków. Co więcej, skarżąca zgodziła się z ustaleniami organu podatkowego składając ostatecznie korekty deklaracji za kontrolowane okresy zgodne z ustaleniami kontroli.

Prócz genezy zadłużenia, organy podjęły nadto szereg działań w celu ustalenia aktualnej sytuacji wnioskodawcy, w tym sytuacji majątkowej, mieszkaniowej i zdrowotnej skarżącej. Odnosząc się do sytuacji materialnej i zdrowotnej skarżącej, w ocenie Sądu, zasadnie podkreślono, że jej miesięczne wydatki znacznie przekraczają uzyskiwane dochody - zasiłek dla bezrobotnych. Ustalono, że skarżąca nie posiada żadnych oszczędności, nieruchomości ani wartościowych rzeczy ruchomych, nie korzysta z pomocy społecznej, choruje, zamieszkuje samotnie w wynajmowanym lokalu. Trafnie zatem organ podatkowy stwierdził, że brak jest ze strony skarżącej realnych możliwości wywiązania się ze spłaty zaległości w comiesięcznych ratach. W ocenie Sądu, sytuacja materialna skarżącej, choć trudna, to nie uzasadnia rozłożenia na raty zaległości podatkowych. Trudna sytuacja materialna podatnika sama w sobie nie może być uznana za wystarczającą przesłankę uzasadniającą zastosowanie wnioskowanej ulgi.

Skarżąca w postępowaniu odwoławczym zadeklarowała nadto, że comiesięczne raty, każda w kwocie po 300 zł, spłacać za nią będzie jej matka. Nie przedstawiła jednak żadnych dowodów świadczących o możliwościach płatniczych matki. W świetle powyższego zauważyć należy, że mając na uwadze, iż skarżąca, oprócz zaległości w podatku od towarów i usług, posiada również zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych (kwota łącznie prawie 30.000 zł wraz z odsetkami), to zaproponowany przez skarżącą układ ratalny budzi wątpliwości co do realnej możliwości jego zrealizowania. Nie można bowiem przewidzieć, jakie będą możliwości płatnicze strony czy jej chorej i będącej już w zaawansowanym wieku matki, w perspektywie tak długiego okresu (okres ponad 8 lat), przy niespornym ustaleniu, że skarżąca nie posiada żadnego zaplecza majątkowego, pozwalającego na długoterminowe prognozowanie w tym zakresie. Ustalenie płatności rat na tak długi okres jest na tle stanu faktycznego tej konkretnej sprawy, w ocenie Sądu, pozbawione obiektywnej możliwości oceny zdarzeń przyszłych w kontekście aktualnej sytuacji materialnej skarżącej.

Aczkolwiek charakter ulgi polegającej na rozłożeniu należności na raty, w ramach której Skarb Państwa nie rezygnuje w sposób ostateczny z należnych mu kwot (jak przy umorzeniu), lecz rozkłada ich odzyskanie w czasie, to organ podatkowy i tak zobowiązany pozostaje do ogólnej oceny zasadności przyznania tej ulgi na tle skonkretyzowanego stanu faktycznego danej sprawy. Rozłożenie podatnikowi na raty obowiązku spłaty zaległości podatkowych musi opierać się przede wszystkim na istnieniu przesłanek dających uzasadnione przypuszczenie, że podatnik będzie miał realne szanse spłacić zobowiązanie wedle ustalonych na nowo zasad. Sąd nie ma wątpliwości, że w rozstrzyganej sprawie skarżąca takich przesłanek nie wykazała. W orzecznictwie sądowym podkreślono, że stosowanie instytucji rozłożenia na raty należności podatkowych powinno sprzyjać ich realizacji, wobec czego stwierdzenie braku realnej możliwości wywiązania się podatnika z tych zobowiązań, uniemożliwia zastosowanie takiej ulgi (wyrok NSA z 5 lutego 1998 r., sygn. akt I SA/Po 1111/97, www.orzeczeniansa.gov.pl).

W ocenie Sądu orzekającego w sprawie, organ w zaskarżonej decyzji przekonująco i logicznie uzasadnił odmowę zgody na rozłożenie zaległości podatkowej na raty w sposób żądany przez wnioskodawczynię. Organy miały obowiązek ocenić, w świetle jej sytuacji majątkowej, możliwości realizacji takiej deklaracji. Dokonana pełna i wnikliwa analiza sytuacji skarżącej pozwoliła stwierdzić, że brak jest realnych możliwości wywiązania się ze spłaty zaległości w miesięcznych ratach.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), oddalił skargę.

O przyznaniu wynagrodzenia dla pełnomocnika skarżącej z tytułu poniesienia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 cyt. wyżej ustawy w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 461).