Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 982/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2014-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 16, art. 7 pkt 5, art. 11a ust. 1 pkt 2, art. 13a;
journal: Dz.U. 2013 poz 1456
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity
article: art. 3 art. 42 art. 44 art. 73
journal: Dz.U. 2011 nr 212 poz 1264
law: Ustawa z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) Sędzia WSA Anna Klotz Protokolant sekretarz sądowy Kamila Wesołowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 listopada 2014 r. sprawy ze skargi M. B na decyzję SKO we W. z dnia [..] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji w sprawie świadczeń rodzinnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję B. L z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] działając z upoważnienia Burmistrza Miasta L., Dyrektor MOPS:

uchylił w całości decyzje Dyrektora MOPS w L. z [...]r. nr [...] w spawie przyznania M. B. zwanej dalej "skarżącą" świadczeń rodzinnych na córkę E. J. B.

odmówił przyznania skarżącej zasiłku rodzinnego na córkę –E. J. B. w okresie od 1 listopada 2011 r. do 30 listopada 2011 r.

przyznał skarżącej zasiłek rodzinny na córkę E. J. B. w okresie od 1 grudnia 2011 r. do 31 października 2012 r.

odmówił przyznania skarżącej dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na córkę E. J. B. w okresie od 1 listopada 2011 r. do 31 października 2012 r.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na okres zasiłkowy 2011-2012 skarżąca na mocy decyzji z [...] r. sygn. [...] miała przyznane prawo do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Powołując się na treść art. 11 a ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz wobec złożonego oświadczenia strony w dniu 3 grudnia 2012 r. w zakresie uznania dziecka przez ojca od 16 kwietnia 2009 r. organ podał, że nie spełnia ona wymogów określonych w ustawie do przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka a także samego zasiłku rodzinnego za miesiąc listopad 2011 r. w sytuacji zasądzenia alimentów od 12 grudnia 2011 r. W przedmiotowej sprawie zostało wznowione postępowanie, ponieważ na dzień złożenia wniosku o przyznanie świadczeń rodzinnych strona miała wiedzę, że ojciec córki jest znany.

Od ww. decyzji z dnia [...] r. odwołanie złożyła skarżąca wnosząc o jego uchylenie i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Jako uzasadnienie swego stanowiska podniosła, że nie rozumie na jakiej podstawie organ przyznał zasiłek rodzinny skoro jej nie przysługiwał. Pobierała także dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka w sytuacji, gdy nie były zasądzone alimenty. Zarzuca organowi, że przez tyle lat nie skontrolował czy są podejmowane jakieś kroki w celu zasądzenia alimentów czy też uznania dziecka. Podała, że nie została odpowiednio pouczona i nie został jej przedstawiony przepis regulujący, iż jej obowiązkiem z chwilą uznania dziecka jest niezwłoczne powiadomienie organu. Uważa, że każda decyzja powinna zwierać jasną dla niej informację czy pouczenie, w jakich sprawach należy niezwłocznie informować organ wydający decyzję.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. (SKO), w dniu [...] r. wydało decyzję, znak: [...], którą utrzymało zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w mocy.

W uzasadnieniu Kolegium podało, iż z przedłożonych akt sprawy wynika, że na wniosek strony z 12 września 2011 r., decyzją z [...] r. nr [...] zostało ustalone uprawnienie do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Podstawę tego rozstrzygnięcia stanowił m.in. odpis zupełny aktu urodzenia nr [...] z 9 kwietnia 2008 r. Z dokumentu tego wynikało, że ojciec dziecka jest nieznany - karta 5 akt sprawy.

W ocenie SKO w tych okolicznościach faktycznych i prawnych, przy samotnym wychowywaniu dziecka, którego ojciec był nieznany według przedłożonego aktu urodzenia strona nabyła uprawnienie do zasiłku rodzinnego a także do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka. W dniu 3 grudnia 2012 r. skarżąca złożyła oświadczenie o uznaniu dziecka przez ojca od 16 kwietnia 2009 r., załączając odpis zupełny aktu urodzenia z 28 listopada 2012 r. Tym samym zdaniem SKO strona, mimo pozostawania osobą samotnie wychowującą dziecko nie spełnia przesłanek określonych w art. 7 pkt 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych do miesiąca zasądzenia alimentów oraz warunków art. 11a cyt. ustawy, ponieważ ojciec dziecka był znany. SKO zauważyło, że ustanie prawa do wskazanego wyżej dodatku następuje z chwilą ustalenia ojcostwa dziecka.

SKO wskazało, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który decyzję wydał. W odniesieniu do przesłanki wznowienia, którą stanowi "nowy dowód" SKO wyjaśniło, że zarówno w doktrynie, jak i judykaturze wyrażane jest stanowisko, zgodnie z którym jeżeli nawet dany dowód nie istniał w dniu wydania decyzji, lecz został wygenerowany w terminie późniejszym, to jednak wynikająca z tego dowodu okoliczność faktyczna, jako mogąca istnieć w dniu wydania "inkryminowanej" decyzji, może uzasadniać wznowienie postępowania.

Zdaniem SKO bezspornym było, że w dniu wydawania decyzji – [...] r. - istniała nowa okoliczność która nie była znana organowi mimo, że strona wiedzę o uznaniu dziecka posiadała od 16 kwietnia 2009 r. Wobec czego organ - Burmistrz Miasta L. -postanowieniem [...] r. wznowił postępowanie w sprawie świadczeń rodzinnych przyznanych decyzją z [...] r. nr [...]. Uwzględniając, że w dniu wydania decyzji ojciec dziecka był znany i nie były zasądzone alimenty z wyłączeniem przyczyn określonych w wyżej cytowanym art. 7 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jako nową, istotną i nieznaną organowi okoliczność, strona nie miała uprawnienia do zasiłku rodzinnego i w konsekwencji dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Natomiast wobec zasądzenia alimentów od 12 grudnia 2011 r. na mocy wyroku z 12 marca 2012 r., sygn. akt [...], strona od miesiąca grudnia 2011 r. do końca okresu zasiłkowego jest uprawniona do zasiłku rodzinnego.

SKO podało, że ze względu na treść art. 151 § 1 pkt 2 Kpa organ administracji publicznej po przeprowadzeniu postępowania wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 Kpa /..../ i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Według SKO przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, na podstawie której jest ustalane prawo do świadczeń rodzinnych wprost określają przesłanki stanowiące podstawę uprawnienia do przedmiotowych świadczeń bez możliwości tzw. uznania administracyjnego. Strona we wniosku, na który zostały przyznane określone świadczenia rodzinne podpisała stosowne pouczenie o warunkach ich przyznania mając wiedzę o uznaniu dziecka przez ojca. Wobec czego zarzut skarżącej o zaniechaniu obowiązku pouczenia przez organ o konieczności poinformowania tegoż organu o okolicznościach mających wpływ na uprawnienie do świadczeń pozostaje bezpodstawny.

Na powyższą decyzję, skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca zarzuciła decyzji naruszenia art. 8 kpa, art. 145 § 1 pkt 5 kpa oraz wskazała, że nie została rozpatrzona część odwołania, poprzez brak wyjaśnienia dlaczego SKO uznało decyzję o odmowie przyznania zasiłku rodzinnego za uzasadnioną. Ponadto skarżąca podała, że ponawia swoje zarzuty zawarte w odwołaniu.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd stwierdził, iż wniesiona w sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszają przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") stanowi podstawę do ich uchylenia.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta L., z dnia [...] r.

Zaskarżona decyzja zakończyła postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną wydaną w postępowaniu dotkniętym istotnymi wadami (określonymi w art. 145 § 1, 145a § 1 i 145b § 1 Kpa). Materialnoprawną podstawę rozstrzygania przez organy administracji publicznej niniejszej sprawy stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 1456 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 105, poz. 881 z późn. zm.).

Podkreślić należy, że do wniosku o zasiłek rodzinny należało dołączyć między innymi skrócony odpis aktu urodzenia dziecka lub inny dokument urzędowy potwierdzający wiek dziecka (§ 2 ust. 2 pkt 2), kopię odpisu prawomocnego wyroku sądu orzekającego rozwód lub separację albo kopię aktu zgonu małżonka lub rodzica dziecka, w przypadku osoby samotnie wychowującej dziecko (pkt 10), odpis zupełny aktu urodzenia dziecka, w przypadku gdy ojciec jest nieznany (pkt 11), odpis wyroku oddalającego powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego (§ 2 ust. 2 pkt 12).

Ubiegając się o przyznanie prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka do wniosku o zasiłek rodzinny dołącza się: 1) kopię skróconego aktu zgonu drugiego z rodziców dziecka lub 2) odpis zupełny aktu urodzenia dziecka, w przypadku gdy ojciec dziecka jest nieznany lub 3) odpis wyroku oddalającego powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców (§ 4 rozporządzenia).

W sprawie należy stwierdzić, że z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby z wnioskiem z dnia 12 września 2011 r. o zasiłek rodzinny wraz z dodatkiem, skarżąca złożyła jakikolwiek ze wskazanych wyżej dokumentów.

Z tego względu należało uznać, że przedmiotowy wniosek był niekompletny. W myśl przepisu art. 24a ustawy o świadczeniach rodzinnych (w ówczesnym brzmieniu), w przypadku złożenia nieprawidłowo wypełnionego wniosku podmiot realizujący świadczenia wzywa pisemnie osobę ubiegającą się o świadczenia do poprawienia lub uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania. Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia (ust. 1). W przypadku, gdy osoba złoży wniosek bez wymaganych dokumentów, podmiot realizujący świadczenia przyjmuje wniosek i wyznacza termin nie krótszy niż 14 dni i nie dłuższy niż 30 dni na uzupełnienie brakujących dokumentów. Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia (ust. 2).

W okolicznościach niniejszej sprawy, zatem należy stwierdzić, że nie został przez organ przyznający świadczenie właściwie ustalony stan faktyczny, gdyż doszło do rozpoznania wniosku, bez uprzedniego wezwania, wbrew wymogom procedury administracyjnej (art. 24a u.ś.r., art. 7 i 77 § 1 kpa) niekompletnego i bez koniecznych dla ustalenia stanu sprawy dokumentów. Bez wyjaśnienia powyższej kwestii, obecnie trudno także rozstrzygać czy prawidłowo wyjaśniono stronie przesłanki przyznania świadczeń w przypadku, gdy ojciec dziecka jest nieznany, oraz konsekwencje uznania dziecka dokonanego za granicą RP i związane z tym obowiązki konieczne do skutecznego ubiegania się o świadczenia rodzinne przez osobę samotnie wychowującą dziecko.

Przedmiotem niniejszego postępowania jednakże nie jest ustalenie, czy M. B. pobrała przyznane jej ostateczną decyzją świadczenia nienależnie, a w szczególności czy została prawidłowo w okolicznościach jej sprawy pouczona i czy świadomie i celowo zataiła przed organami fakt dokonania uznania dziecka już w kwietniu 2009 r., gdyż przedmiotem kontroli sądu w niniejszym postępowaniu jest wyłącznie decyzja wydana w trybie wznowieniowym ponownie rozstrzygająca, po wyjściu na jaw okoliczności uznania dziecka przez ojca, jaki okoliczność ta ma wpływ na przyznanie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego w spornym okresie.

Z akt administracyjnych wspólnych dla kilku spraw toczących się przed Sądem, w tym sprawy dotyczącej wcześniejszego okresu zasiłkowego (sygn. akt II SA/Bd 983/14) wynika, że w maju 2008 r. wraz z wnioskiem o przyznanie świadczeń rodzinnych M. B. złożyła w MOPS następujące dokumenty:

- odpis zupełny aktu urodzenia B. E. J. (ur. 2.08.2007 r. w R.) z dnia 9 kwietnia 2008 r. nr [...] wystawiony przez Urząd Stanu Cywilnego w L. (k. 5) dane matki: B. M. M., danych ojca nie określono, w uwagach wpis, że akt sporządzono na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w L. z dnia 9 kwietna 2008 r. nr [...]. Na akcie tym umieszczona została również wzmianka dodatkowa o treści "Na podstawie art. 42 ust. 2 prawa o aktach stanu cywilnego wpisano nazwisko: "B." imię: "K." jako imię ojca L. 9 kwietnia 2008 r." Dokument został poświadczony za zgodność z treści aktu w księdze urodzeń w dniu 14.05.2008 r.

- potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię odpisu skróconego aktu urodzenia B. E. J. (ur. 2.08.2007 r. w R.) nr [...] z dnia 9.04.2008 r. imię i nazwisko ojca: K. B., imię i nazwisko matki M. M. B. (k. 9),

- odpis części 2 aktu urodzenia seria B23 nr [...] B. E. J. sporządzonego 31.08.2007 r. sporządzonego w R., potwierdzającego fakt jej urodzenia 2 sierpnia 2007 r. z naturalnego związku M. M. B. obywatelki Polski (wraz z tłumaczeniem na język polski).

Przy wniosku z 3 września 2009 r. brak jakichkolwiek dokumentów dotyczące urodzenia dziecka oraz ustalenia jego ojca. Podobnie jak przy wniosku z dnia 21 września 2010 r. oraz kolejnym na rok 2011/2012

Z analizy akt administracyjnych wynika natomiast, że w dniu 3 grudnia 2012 r. M. B. złożyła w MOPS w L. oświadczenie, że "prosi o wstrzymanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka przyznanego decyzją z dnia [...]. Prośbę swoją motywuję tym, że ojciec dziecka uznał dziecko od 16.04.2009 r. Proszę o uchylenie decyzji od [...]". Wraz z tym oświadczeniem strona przedłożyła

- odpis zupełny aktu urodzenia B. E. J. (ur. 2.08.2007 r. w R.) z dnia 9 kwietnia 2008 r. nr [...] wystawiony przez Urząd Stanu Cywilnego w L. dane matki: B. M. M., danych ojca nie określono, w uwagach wpis, że akt sporządzono na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w L. z dnia [...] r. nr [...]. Na dokumencie tym umieszczone zostały wzmianki dodatkowe o treści "Na podstawie art. 42 ust. 2 prawa o aktach stanu cywilnego wpisano nazwisko: "B." imię: "K." jako imię ojca L. 9 kwietnia 2008 r." oraz "zgodnie z oświadczeniem zawartym w akcie notarialnym sporządzonym w dniu 16 kwietnia 2009 r. notariusza w R. B. E. J. została uznana jako córka biologiczna P. R. N. urodzonego w m. C. dnia [...] r. Dziecko nosi nazwisko matki B.. L., dnia [...] r. Zgodność powyższego odpisu z treścią aktu w księdze urodzeń została poświadczona w dniu 28.11.2012 r.

- kopię decyzji Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego z dnia [...] r. ([...]), którą na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego, wpisano do księgi urodzeń roku 2008 USC w L. akt urodzenia sporządzony w R. /W. B. E. J., na podstawie odpisu aktu urodzenia wydanego w języku włoskim i jego urzędowego przekładu w języku polskim,

- odpis Zupełny Aktu Urodzenia cześć 2 Seria B23 nr [...] B. E. J. sporządzony przez Gminę R. w języku włoskim wraz z urzędowym tłumaczeniem na język polski, z którego wynika, że na akcie urodzenia znajduje się dopisek "B. E. J. została uznana jako córka biologiczna P. R. N. urodzonego w m. C. 29.10.1956 r. zgodnie z oświadczeniem zawartym w akcie notarialnym sporządzonym dnia 16.04.2009 r. rej.[...] zbiór 6144 przez mgr M. R., notariusza w R.. R. 30.04.2009 r." (niewidoczna data dokonania tej wzmianki)

Z dokumentu wynika również, że B. E. J. uzyskała obywatelstwo włoskie z urodzenia w myśl art. 2 ust. 1 ustawy 91/1992. Zaświadczenie Prezydenta Miasta wpisane do rejestrów obywatelskich Gminy R. (R.) dnia [...] r. Zgodność przekładu powyższego dokumentu na język polski została potwierdzona przez ambasadę Rzeczypospolitej Polskiej w Rzymie w dniu 7.11.2011 r.

W aktach sprawy znajduje się również wyrok Sądu Rejonowego w L. z dnia 12 marca 2012 r. (sygn. akt [...]) zasadzający od pozwanego R. N. P. na rzecz małoletniej E. J. B. alimenty w kwocie [...] zł miesięcznie, płatne do rąk M. M. B. wraz z ustawowymi odsetkami w razie zwłoki w płatności każdej z rat poczynając od dnia 12 grudnia 2011 r.

W toku prowadzonego wcześniej przez organy postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, w dniu 17 lipca 2013 r. M. B., pouczona o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, oświadczyła, że:

1. wiedzę o uznaniu dziecka posiada od kwietnia 2009 r., 2. uznanie dziecka i dokonanie stosownej adnotacji w akcie urodzenia nastąpiło z inicjatywy ojca, 3. akt urodzenia córki oraz stosowne dokumenty zostały przesłane przez Ambasadę Polską w Rzymie na przełomie listopada 2011 r. Sprawa o alimenty odbyła się 12 grudnia 2011 r., wyrok sądu uprawomocnił się 12 marca 2012 r., 4. uznanie dziecka odbyło się w obecności obojga rodziców i notariusza, jako matka musiała wyrazić zgodę na uznanie dziecka przez ojca. (k.91).

Postanowieniami z dnia [...] r. organ umorzył, na podstawie art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 20 i art. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych postępowanie wszczęte [...] r. ([...]) w sprawie ustalenia kwoty zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wypłaconych skarżącej na mocy decyzji z dnia [...] r. ([...] - k. 132 akt adm.) oraz postępowanie wszczęte [...] r. w sprawie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wypłaconych na podstawie decyzji z [...] r. ([...] - k. 128 akt adm.).

Ujawnione w niniejszej sprawie w 2012 r. nowe dowody (tj. odpis zupełny aktu urodzenia dziecka – E. J. B. ze wzmianką o uznaniu dziecka przez jego ojca R. N. P. dokonanym 16 kwietnia 2009 r. i uznaniu obywatelstwa włoskiego sporządzony w R.), a w szczególności wynikające z tych dokumentów urzędowych nowe (dla organu) okoliczności faktyczne, zgodnie z twierdzeniami organu, mogą być istotne dla sprawy przedmiotowych świadczeń rodzinnych, przyznanych na skutek wniosku M. B. z dnia 12 września 2011 r. na okres od grudnia 2011 r. do października 2012 r. - z uwagi na treść cytowanych wyżej przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych regulujących przesłanki warunkujące przyznanie tych świadczeń. Okazało się bowiem, że od kwietnia 2009r. ojciec dziecka wnioskodawczyni jest znany, z kolei alimenty zostały zasądzone dopiero wyrokiem z dnia 12 marca 2012 r., co w konsekwencji skutkuje innymi przesłankami przyznania świadczeń rodzinnych.

Kwalifikowane wady postępowania mogą, zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie i doktrynie, stanowić podstawę wznowienia postępowania niezależnie od tego czy wadliwość wynika z okoliczności spowodowanych przez stronę czy przez organ. Należy zwrócić uwagę, iż w orzecznictwie podkreśla się, a pogląd ten podziela Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, że nie w każdej sytuacji koniecznym warunkiem orzekania o ustaleniu czy świadczenia rodzinne, przyznane ostateczną decyzją zostały pobrane nienależnie, w rozumieniu art. 20 u.ś.r. jest uprzednie wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji przyznającej świadczenie (po upływie okresu na który świadczenia przyznano).

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] działając z upoważnienia Burmistrza Miasta L., Dyrektor MOPS:

1. uchylił w całości decyzje Dyrektora MOPS w L. z [...] r. nr [...] w spawie przyznania M. B. zwanej dalej skarżącą świadczeń rodzinnych na córkę E. J. B.

2. odmówił przyznania skarżącej zasiłku rodzinnego na córkę –E. J. B. w okresie od 1 listopada 2011 r. do 30 listopada 2011 r.

3. przyznał skarżącej zasiłek rodzinny na córkę E. J. B. w okresie od 1 grudnia 2011 r. do 31 października 2012 r.

4. odmówił przyznania skarżącej dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na córkę E. J. B. w okresie od 1 listopada 2011 r. do 31 października 2012 r.

Uzasadniając tą decyzji organ, niezgodnie z okolicznościami niniejszej sprawy i zgromadzonym materiałem dowodowym, wskazał, że M. B. w dniu 12.09.2011 r. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na córkę E. J. B. "wraz z wymaganymi dokumentami". Wbrew sugestii organu złożenie przez stronę wraz z wnioskiem w 2008 r. dokumentów nie uprawniało organu do odstąpienia od żądania stosownych dokumentów do wniosku złożonego 2,5 roku później o nowe świadczenia w innym okresie zasiłkowym.

Uzasadniając podstawy wznowienia organ, pomijając całkowicie własne zaniedbanie i rozpoznanie wniosku złożonego bez stosownych dokumentów, powołując się na treść art. 7 pkt. 5 oraz art. 11a ust .1 ustawy wskazał, że z oświadczenia M. B. z 3 grudnia 2012 r. wynika, że w dacie składania wniosku o przyznanie spornych świadczeń rodzinnych tj. 12 września 2011 r. wnioskodawczyni posiadała wiedzę o okoliczności uznania jej dziecka E. J. B. przez biologicznego ojca R. N. P., bowiem uznanie dziecka i dokonanie stosownej adnotacji na akcie urodzenia nastąpiło z inicjatywy ojca, sprawa o alimenty odbyła się 12.12.2011 r., a wyrok sądu zasądzający alimenty uprawomocnił się 12 marca 2012 r.

Stosownie do treści art. 76 kpa dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Gdy w zupełnym odpisie aktu urodzenia nie podano nazwisko ojca, tylko uczyniono adnotację w trybie art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz.U. z 2011 r., Nr 212, poz. 1264 z późn. zm. - zwana dalej w skrócie "a.s.c.") oznacza to, że ojciec dziecka nie jest znany, bo gdyby był znany, to zostałoby to zapisane w aktach stanu cywilnego. Treść aktu urodzenia dziecka może być zmieniona w wyniku uznania dziecka przez ojca lub prawomocnie zakończonego procesu o ustalenie ojcostwa. Dopóki nie zostanie zmieniona treść aktu cywilnego istnieje domniemanie, że okoliczności w nim zawarte są prawdziwe, co wynika z treść art. 3 a.s.c.

Należy mieć na uwadze, że ustawa o świadczeniach rodzinnych dotyczy jednej z form pomocy Państwa w wychowaniu dzieci, które pozostają w określonej sytuacji finansowej i zdrowotnej, a sama ustawa w art. 23 ust. 4a i 4b, art. 25, art. 28 i art. 23 mechanizmy stwarzające gwarancje należytego ustalenia stanu faktycznego i jego monitorowanie w okresie, gdy świadczenie zostało przyznane, a w przypadkach określonych w ustawie dopuszczają nawet zmianę decyzji bez zgody strony, którą przyznano świadczenie rodzinne.

Zgodnie z treścią art. 149 § 2 kpa postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, przy czym po przeprowadzenia tego postępowania właściwy organ wydaje decyzję, w której:

1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo

2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

W przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (art. 151 § 1 i § 2 kpa).

Rozpatrując ponownie, co do istoty wniosek M. B. z dnia 12 września 2011 r. o przyznanie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego organ, jak należy przyjąć, posiada już obecnie dokumenty urzędowe (akty stanu cywilnego) wskazujące na fakt, iż córka skarżącej E. J. B. została uznana przez jej biologicznego ojca – R. N. P., który złożył stosowne oświadczenie w formie aktu notarialnego w dniu 16 kwietnia 2009 r.

W orzecznictwie sądowym ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym zagraniczne akty stanu cywilnego posiadają na terenie Polski moc dowodową taką samą, jak polskie akty stanu cywilnego. Moc dowodowa zagranicznych aktów stanu cywilnego nie zależy przy tym, od ich wpisania do polskich ksiąg stanu cywilnego (transkrypcji) (art. 73 ust. 1 a.s.c.). Transkrypcja nie ma charakteru rejestracyjnego, a jest jedynie transponowaniem pod względem językowym i formalnym zagranicznego aktu stanu cywilnego na obowiązujący w Polsce język urzędowy i w obowiązującej tu formie rejestracji urodzeń, małżeństw i zgonów. Zagraniczny akt urodzenia stanowi wyłączny dowód nie tylko daty i miejsca urodzenia dziecka, ale również innych danych zawartych w tym akcie, a w szczególności dokonanych w terminie późniejszym, wpisanych w formie wzmianki dodatkowej. Wzmianki dodatkowe z chwilą wpisania do aktu stanu cywilnego stają się integralną częścią tego aktu, a zatem posiadają taką samą moc dowodową, jak dane zawarte w jego zasadniczej części (vide uchwała w składzie 7 sędziów z dnia 20 listopada 2012 r. sygn. akt III CZP 58/12, opubl. OSNC 2013/5/55, postanowienie SN z dnia 16 marca 2007r. sygn. akt III CSK 380/06, publ. Lex nr 457689, wyrok NSA w Warszawie z dnia 26 marca 2014 r. sygn. akt II OSK 2601/12 LEX nr 1487595).

Zatem od dnia dokonania stosownej wzmianki o uznaniu dziecka w zagranicznym akcie urodzenia - dokumencie urzędowym, nie można już twierdzić, że ojciec dziecka skarżącej jest nieznany, gdyż jest nim bezsprzecznie R. N. P. – obywatel i mieszkaniec Włoch (kraju członkowskiego Unii Europejskiej). Wbrew zarzutom skargi nie jest tu istotna data dokonania transkrypcji zagranicznego aktu urodzenia do polskiej księgi urodzeń. Nie znajduje również potwierdzenia w zgromadzonym materialne dowodowym, oraz sprzeczny z oświadczeniami skarżącej złożonymi w toku postępowania administracyjnego, jest zarzut, zgodnie z którym to Burmistrz L. (Kierownika USC w L.) przyjął oświadczenie o uznaniu dziecka. Z dokumentów sprawy wynika, że uznanie dziecka nastąpiło 16 kwietnia 2009 r. w R. w obecności notariusza oraz skarżącej.

Powyższe w konsekwencji oznacza, że rozważając kwestię przysługiwania prawa do świadczeń rodzinnych na skutek przedmiotowego wniosku należało także rozważyć czy i w jakim zakresie mają w niniejszej sprawie zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, w rozumieniu art. 3 pkt 15a ustawy o świadczeniach rodzinnych - rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz.UE L 166 z 30.04.2004, str. 1, z późn.zm.; Dz.Urz.UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5, str. 72) oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz.UE L 284 z 30.10.2009, str. 1).

Zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, pełnienie funkcji instytucji właściwej w związku z udziałem Rzeczypospolitej Polskiej w koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w przypadku przemieszczania się osób w granicach Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz wydawanie decyzji w sprawach świadczeń rodzinnych realizowanych w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego, należy do właściwości samorządu województwa. Szczegółową regulację trybu postępowania oraz właściwości organów w przypadku stwierdzenia, że członek rodziny osoby uprawnionej do świadczeń rodzinnych przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, zawiera art. 23a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sytuacja taka, w ocenie Sądu zaistniała w niniejszej sprawie.

W myśl ust. 1 art. 23a u.ś.r. w takim przypadku organ właściwy (tu Burmistrz Miasta L.) przekazuje wniosek wraz z dokumentami do marszałka województwa.

W przypadku wyjazdu członka rodziny do państwa, o którym mowa w ust. 1, po wydaniu przez organ właściwy decyzji przyznającej świadczenia rodzinne, organ właściwy występuje do marszałka województwa o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (ust. 2). W powyższych przypadkach to marszałek województwa (lub w jego imieniu upoważniony pracownik) ustala czy w przekazanej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (ust. 3). Zgodnie z ust. 4 art. 23a u.ś.r. w przypadku, gdy marszałek województwa w sytuacji, o której mowa w ust. 1, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, wydaje decyzję zgodnie z art. 21.

W przypadku, gdy marszałek województwa, w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1, w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (ust. 5). Wówczas marszałek województwa wydaje decyzję w sprawie świadczeń rodzinnych zgodnie z art. 21 od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1, w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (ust. 6).

W przypadku gdy marszałek województwa ustali, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (ust. 7):

1) przekazuje sprawę organowi właściwemu w celu ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych - w przypadku, o którym mowa w ust. 1;

2) informuje o tym fakcie organ właściwy - w przypadku, o którym mowa w ust. 2.

W myśl ust. 8, organ właściwy w przypadku, o którym mowa w ust. 7 pkt 1, ustala prawo do świadczeń rodzinnych od miesiąca złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1.

Nadto zgodnie z art. 23 ust. 9 marszałek województwa ustala i dochodzi zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w sprawach, w których mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Przepis art. 30 stosuje się odpowiednio.

W konsekwencji należy stwierdzić, iż z chwilą, gdy wyszła na jaw nowa istotna dla sprawy okoliczność, iż ojcem dziecka wnioskodawczyni, a zatem również członkiem jej rodziny w rozumieniu art. 3 pkt 6 u.ś.r., jest R. N. P., Burmistrz Miasta L.., jako organ właściwy w myśl art. 20 ustawy o świadczeniach rodzinnych, po wznowieniu postępowania, zgodnie z dyspozycją art. 23a ust. 1 powinien wniosek wraz z dokumentacją przekazać niezwłocznie Marszałkowi Województwa [....]. Na obecnym etapie postępowania, co wymaga podkreślenia, stan ten trwa od marca 2012 r., nie jest właściwy do podejmowania żadnych czynności procesowych, zanim organ właściwy nie oceni i ustali czy w sprawie mają czy nie zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Zagadnienie to stanowi prejudykat wobec możliwości ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ właściwy. Gdyby, bowiem okazało się, że te przepisy w istocie będą miały w sprawie zastosowanie, Burmistrz Miasta L. nie byłby organem rzeczowo właściwym do rozstrzygnięcia w sprawie przedmiotowych świadczeń rodzinnych. Podkreślić należy, iż zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1 kpa, decyzja wydana z naruszeniem przepisów o właściwości jest dotknięta kwalifikowaną wadą nieważności.

W tych okolicznościach Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymując w mocy decyzję Burmistrza Miasta L. z dnia [...] r. uczyniło to z naruszeniem przepisów postępowania oraz prawa materialnego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z uwagi na to, że na obecnym etapie postępowania administracyjnego, Sąd z powyższych przyczyn nie może odnieść się do pozostałych merytorycznych zarzutów skargi, bowiem byłoby to przedwczesne, sprawa musi zostać w pierwszej kolejności prawidłowo rozpatrzona przez właściwe organy w administracyjnym toku instancji.

Mając na uwadze wskazane okoliczności Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta L. z dnia [...] r. Na podstawie art. 152 cyt. ustawy Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.