Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 395/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2019-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 43 ust. 2a
journal: Dz.U. 2017 poz 2183
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jedn.
article: art. 169 pkt 3; art. 270; art. 273
journal: Dz.U. 2018 poz 1669
law: Ustawa z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Protokolant Asystent sędziego Dorota Winiarczyk - Ożóg po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 24 października 2019 r. sprawy ze skargi Y. L. na decyzję Uczelnianej Studenckiej Komisji Socjalnej [...] w L. z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2019 r., nr [...] Uczelniana Studencka Komisja Socjalna [...] w L. utrzymała w mocy decyzję Wydziałowej Studenckiej Komisji Socjalnej Wydziału Artystycznego z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...], uchylającą decyzję Wydziałowej Studenckiej Komisji Socjalnej nr [...] z dnia [...] października 2018 r., przyznającą Y. L. prawo do stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości w kwocie 750 zł miesięcznie w okresie od października 2018 r. do czerwca 2019 r. i odmawiającą przyznania stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Y. L. w dniu 9 października 2018 r. za pośrednictwem platformy internetowej zarejestrowała wniosek o przyznanie stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości oraz oświadczenie o dochodach na rok akademicki 2018/2019. Studentka w dniu 16 października 2018 r. złożyła w dziekanacie oświadczenie o dochodach oraz wniosek wraz z dokumentami.

W dniu [...] października 2018 r. Wydziałowa Studencka Komisja Socjalna Wydziału Artystycznego [...] przyznała skarżącej stypendium socjalne w zwiększonej wysokości z tytułu zamieszkania w domu studenta w kwocie 750 zł miesięcznie na okres od października 2018 do czerwca 2019 r.

W dniu 31 stycznia 2019 r. pracownik Biura Spraw Studenckich [...] poinformował telefonicznie Dziekanat Wydziału Artystycznego, że Y. L. posiada kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy".

W związku z otrzymaną informacją Wydziałowa Studencka Komisja Socjalna Wydziału Artystycznego [...] w dniu 13 lutego 2019 r. postanowiła o wznowieniu z urzędu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., postępowania zakończonego ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] października 2018 r. o przyznaniu stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości. Komisja jako podstawę wznowienia postępowania wskazała okoliczność braku w dacie wydania decyzji wiedzy o zmianie przez studentkę Karty Polaka na kartę pobytu.

Po przeprowadzeniu postępowania Wydziałowa Studencka Komisja Socjalna decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. uchyliła własną decyzję z dnia [...] października 2018 r. przyznającą skarżącej prawo do stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości w kwocie 750 zł miesięcznie na okresie od października 2018 r. do czerwca 2019 r. i na podstawie art. 43 ust. 2a ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r., poz. 2183 z późn. zm.) odmówiła przyznania pomocy materialnej w formie stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości w roku akademickim 2018/19.

Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że skarżąca w 2016 r. została przyjęta na studia na podstawie Karty Polaka ważnej do dnia 3 marca 2026 r. Karta Polaka, której kopia znajdowała się w aktach studentki, upoważniała skarżącą do ubiegania się o stypendium socjalne zgodnie z art. 43 ust. 2a Prawa o szkolnictwie wyższym. Jednak w momencie składania wniosku o stypendium socjalne skarżąca nie posiadała już Karty Polaka, którą w dniu 2 listopada 2017 r. zmieniła na kartę pobytu, o czym nie powiadomiła dziekanatu ani Wydziałowej Studenckiej Komisji Socjalnej. Natomiast zgodnie z art. 43 ust. 2a Prawa o szkolnictwie wyższym cudzoziemcom, którzy posiadają kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy" nie przysługuje prawo do stypendium socjalnego, stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych i zapomóg.

W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącej Uczelniana Studencka Komisja Socjalna [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2019 r. utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Podzielając ustalenia Wydziałowej Studenckiej Komisji Socjalnej organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniósł, że w świetle art. 43 ust. 2a Prawa o szkolnictwie wyższym skarżącej nie przysługiwało prawo do stypendium socjalnego, ponieważ dysponuje wydaną w listopadzie 2017 r. kartą pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy".

Jednocześnie Uczelniana Studencka Komisja Socjalna podkreśliła, że decyzja dotyczy stypendium na rok akademicki 2018/2019, w którym w świetle art. 273 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r., poz. 1669) pomoc materialną, zakwaterowanie i wyżywienie, o których mowa w art. 173 i art. 199 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, uchylonej z dniem 1 października 2018 r., przyznaje się na zasadach i w trybie dotychczasowym.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Y. L. zaskarżyła decyzję Uczelnianej Studenckiej Komisji Socjalnej w całości i wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji.

Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 270 i art. 273 ustawy dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1669), w wyniku której stwierdzono, że o uprawnieniu do stypendium socjalnego należy rozstrzygać zgodnie z art. 43 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2183 z późn. zm.), pomimo że przepis zamieszczony jest w rozdziale czwartym tej ustawy: "Współpraca międzynarodowa uczelni w zakresie kształcenia i badań naukowych" i nie określa zasad i trybu przyznawania pomocy materialnej, zakwaterowania i wyżywienia, o których mowa w art. 173 i art. 199 ustawy uchylonej. Natomiast przepis art. 43 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym utracił moc z dniem 1 października 2018 r.

W odpowiedzi na skargę Uczelniana Studencka Komisja Socjalna [...] w L. wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu.

Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Tego rodzaju sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Mianowicie, wydając w dniu [...] października 2018 r. decyzję nr [...] przyznającą skarżącej stypendium socjalne w zwiększonej wysokości z tytułu zamieszkania w domu studenta w kwocie 750 zł miesięcznie na okres od października 2018 do czerwca 2019 r., Wydziałowej Studenckiej Komisji Socjalnej Wydziału Artystycznego [...] nie była znana okoliczność, że Y. L. w momencie składania wniosku o stypendium socjalne posiadała kartę pobytu zawierającą adnotację "dostęp do rynku pracy". Pozostaje poza sporem, że w aktach studentki znajdowała się jedynie Karta Polaka. Natomiast wydana skarżącej w dniu 2 listopada 2017 r. karta pobytu zawierająca wskazaną wyżej adnotację, której treść stanowi nową okoliczność faktyczną istniejącą w dniu wydania decyzji, nieznaną organowi, który wydał decyzję, została okazana organowi pierwszej instancji, na jego wezwanie, dopiero w dniu 13 lutego 2019 r. (k. 26 i 27 akt administracyjnych).

W tych okolicznościach stwierdzić należy, że w sprawie zaistniała przewidziana w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. podstawa do wznowienia postępowania.

Jak stanowi art. 151 § 1 k.p.a., po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2, to jest postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, właściwy organ wydaje decyzję, w której:

1. odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo

2. uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

W niniejszej sprawie, po przeprowadzeniu wznowionego postępowania Wydziałowa Studencka Komisja Socjalna decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. uchyliła własną decyzję z dnia [...] października 2018 r. przyznającą skarżącej prawo do stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości w kwocie 750 zł miesięcznie na okres od października 2018 r. do czerwca 2019 r. i odmówiła przyznania pomocy materialnej w formie stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości w roku akademickim 2018/19. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2019 r. Uczelniana Studencka Komisja Socjalna utrzymała w mocy decyzję Wydziałowej Studenckiej Komisji Socjalnej z dnia [...] lutego 2019 r.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji o odmowie przyznania prawa do stypendium socjalnego stanowił przepis art. 43 ust. 2a ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2183).

Zgodnie z powołanym przepisem cudzoziemcy, którzy posiadają kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy" lub wizę Schengen lub wizę krajową wydaną w celu wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, mogą podejmować i odbywać studia wyższe, studia doktoranckie oraz kształcenie w innych formach, a także uczestniczyć w badaniach naukowych i pracach rozwojowych na zasadach odpłatności. Osobom tym nie przysługuje prawo do stypendium socjalnego, stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych i zapomóg.

Nie jest kwestionowane w sprawie, że skarżąca posiada wydaną przez Wojewodę [...] w dniu 2 listopada 2017 r. kartę pobytu stałego z adnotacją "dostęp do rynku pracy".

Natomiast powołany wyżej przepis art. 43 ust. 2a Prawa o szkolnictwie wyższym nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Wynika z niego wprost, że osobom posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy" nie przysługuje prawo do stypendium socjalnego.

W świetle powyższego, rozstrzygnięcie organu o odmowie przyznania skarżącej prawa do stypendium socjalnego uznać należy za prawidłowe. Skarżąca bezspornie posiada kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy" i w konsekwencji, zgodnie z przepisem art. 43 ust. 2a Prawa o szkolnictwie wyższym, nie przysługuje jej prawo do stypendium socjalnego.

Podkreślić należy, że organ był związany treścią przepisu, w którym wyraźnie określono, że prawo do stypendium socjalnego nie przysługuje cudzoziemcowi, który posiada kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy". W tym przypadku ustawodawca nie pozostawił organowi administracji żadnego wyboru (tzw. luzu decyzyjnego).

Nie zasługuje także na podzielenie sformułowany w skardze zarzut naruszenia art. 270 i art. 273 ustawy dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1669) wskutek nieuprawnionego, jak podnosi skarżąca, zastosowania art. 43 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym w sytuacji, gdy ostatnio wymieniony przepis utracił moc z dniem 1 października 2018 r.

W związku z podniesionym zarzutem wskazać należy, że z dniem 1 października 2018 r. weszła w życie ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1668), a to zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

Jednocześnie, na mocy art. 169 pkt 3 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, także z dniem 1 października 2018 r. utraciła moc ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2183, z późn. zm.).

Jednakże w art. 270 ust. 1 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce przewidziano, że w roku akademickim 2018/2019 studenci ubiegają się o pomoc materialną, zakwaterowanie i wyżywienie, o których mowa w art. 173 ustawy uchylanej w art. 169 pkt 3, to jest ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, na zasadach dotychczasowych.

Jednocześnie art. 273 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce stanowi, że w roku akademickim 2018/2019 pomoc materialną, zakwaterowanie i wyżywienie, o których mowa w art. 173 i art. 199 uchylanej w art. 169 pkt 3, a zatem ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, przyznaje się na zasadach dotychczasowych i w trybie dotychczasowym (ust. 1). Komisje stypendialne i odwoławcze komisje stypendialne, o których mowa w art. 175 ust. 4 ustawy uchylanej w art. 169 pkt 3, działają do końca roku akademickiego 2018/2019 (ust. 2).

Zatem ustawodawca wyraźnie przewidział, że w roku akademickim 2018/2019 pomoc materialną, o której mowa w art. 173 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, a zatem także stypendium socjalne (art. 173 ust. 1 pkt 1 ostatnio powołanej ustawy), przyznaje się nie tylko w trybie dotychczasowym, ale także na zasadach dotychczasowych. W takiej sytuacji, mimo że art. 43 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym zamieszczony jest w w dziale pierwszym ustawy "System szkolnictwa wyższego" w rozdziale 4 "Współpraca międzynarodowa uczelni w zakresie kształcenia i badań naukowych", a nie w dziale czwartym "Studia i studenci" w rozdziale 2 "Prawa i obowiązki studentów", w którym uregulowane są zagadnienia dotyczące pomocy materialnej dla studentów, uznać należy, że w roku akademickim 2018/2019 znajduje on zastosowanie dla oceny uprawnień studentów do przyznania im pomocy materialnej. Niewątpliwie bowiem reguła wyrażona w art. 43 ust. 2a ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, zgodnie z którą cudzoziemcom, którzy posiadają kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy" nie przysługuje prawo do stypendium socjalnego, stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych i zapomóg, stanowi jedną z zasad przyznawania pomocy materialnej dla studentów, mającą charakter ogólny i wynikającą ze sposobu określenia wwspółpracy międzynarodowej uczelni w zakresie kształcenia i badań naukowych, a te dotychczasowe zasady, mimo uchylenia ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, zostały z woli ustawodawcy jednoznacznie utrzymane w roku akademickim 2018/2019,.

W ocenie Sądu z uwagi na jednoznaczną treść przepisów art. 270 oraz art. 273 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, nie zachodziły podstawy do oceny wniosku skarżącej o przyznanie stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości na rok akademicki 2018/2019 w świetle przepisów art. 324 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, które nie obowiązywały przed 1 października 2018 r. i nie należały do zasad dotychczasowego przyznawania pomocy materialnej studentom, obowiązujących nadal w roku akademickim 2018/2019.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.).