Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 108/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Wyłączenie sędziego
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 18 § 1 pkt 6a, art. 19
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 77/17 w przedmiocie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 24 listopada 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek M. W. (dalej "skarżąca") o wyłączenie sędziego B. C. od orzekania w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 77/17.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że nie zachodzi żadna okoliczność, wymieniona w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.), która uzasadniałaby wyłączenie sędziego B. C. z mocy ustawy. Odnośnie do wyłączenia na podstawie art. 19 p.p.s.a. Sąd wyjaśnił w oparciu o orzecznictwo, że powinno odwoływać się ono do zobiektywizowanych przesłanek, tak aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła zostać uznana za mającą realne podstawy. Do zastosowania wskazanego przepisu nie wystarczy więc występowanie u strony podejrzenia co do braku bezstronności sędziego, czy jej subiektywne przekonanie co do negatywnego nastawienia sędziego do strony.

W niniejszej sprawie wniosek pełnomocnika skarżącej odnosił się do faktu orzekania przez sędziego sprawozdawcę w innej sprawie, zainicjowanej skargą skarżącej, o sygn. akt VII SA/Wa 2133/11. Skargę na zaskarżoną w niej decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r., wyrokiem z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 2133/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił. Orzeczenie to zostało uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 1813/12, a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. W wyniku tego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 25 października 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1729/13, uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r., a wyrok ten stał się prawomocny w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1165/14, oddalającym skargę kasacyjną. Oznacza to w ocenie Sądu, że rozpoznawana sprawa pod sygn. akt VII SA/Wa 77/17, dotyczy postępowania nadzwyczajnego, tak jak sprawa o sygn. akt VII SA/Wa 2133/11, a więc wyznaczony w niej sędzia sprawozdawca nie podlega wyłączeniu na podstawie art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła M. W., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez orzeczenie o wyłączeniu sędziego B. C. od rozpoznawania sprawy, względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sad I instancji, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Postanowieniu z dnia 22 listopada 2017 r. zarzucono naruszenie art. 19 p.p.s.a. w zw. z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej podkreślił, że Sędzia B. C. był członkiem składu orzekającego w sprawie VII SA/Wa 2133/11 co oznacza, że raz już się wypowiedział o sprawie co do samej jej istoty. W ocenie skarżącej zachodzą zatem podstawy do twierdzenia, iż udział wskazanego Sędziego nie daje gwarancji rozpoznania sprawy w sposób bezstronny, niezależny i niezawisły od jakichkolwiek okoliczności.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawowym zarzutem postawionym w zażaleniu jest naruszenie art. 19 p.p.s.a., który mówi, że niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

Powyższy przepis reguluje zatem przypadek wyłączenia sędziego ze względu na istnienie przesłanki o tzw. względnym charakterze. Oznacza to konieczność oceny każdego konkretnego przypadku. Ustawodawca posługując się pojęciem "okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności", nałożył na sąd obowiązek zbadania, czy owa okoliczność w danej sprawie rzeczywiście istnieje. Wobec braku w tym zakresie kryteriów ustawowych, sąd musi kierować się zasadami doświadczenia życiowego, mając na uwadze fakt, że zgodnie z art. 21 i art. 22 § 2 p.p.s.a., to także do sędziego należy ocena, czy będzie mógł obiektywnie i bez skrępowania rozpoznać sprawę i wydać w niej orzeczenie.

Należy także podzielić pogląd wyrażony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że skoro sędzia, którego wniosek o wyłączenie dotyczy, złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2007 r., sygn. akt II OZ 1474/06, z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 441/08, z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt I OZ 332/10, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z treści zażalenia wynika, że "uzasadniona wątpliwość" strony domagającej się wyłączenia Sędziego B. C. wynika z faktu, iż zasiadał od w składzie orzekającym w sprawie VII SA/Wa 2133/11. Wyrok z dnia 28 marca 2012 r. oddalający skargę we wskazanej sprawie został następnie uchylony przez NSA wyrokiem z dnia 4 lipca 2013 r., a sprawa została przekazana Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

W tym miejscu należy się odnieść do przepisu art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a., co uczynił również Sąd I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny wypowiadał się już w podobnej kwestii w przywołanym w zaskarżonym postanowieniu orzeczeniu sygn. akt

II OSK 2147/14, gdzie wskazano, że "Prawidłowa wykładnia tego przepisu wymaga bowiem uwzględnienia, że wyrok lub postanowienie kończące postępowanie w sprawie, to takie orzeczenie, które zamyka daną sprawę rozumianą materialnie. Tym samym art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. będzie miał zastosowanie do takich sytuacji, w których wydane zostało orzeczenie kończące postępowanie w danej sprawie. W sytuacji gdy, jak w przedmiotowej sprawie, na skutek kolejnej skargi strony Sąd I instancji kontroluje decyzję organu administracyjnego, wydaną po uprzednim uchyleniu wcześniejszej decyzji ostatecznej wyrokiem sądu administracyjnego, brak jest potrzeby wyłączenia sędziego od ponownego orzekania w tej sprawie na mocy art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a." (zob. wyrok NSA z dnia 13 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 2147, orzeczenia.nsa.gov.pl). Stanowisko to Naczelny Sąd Administracyjny orzekając w niniejszej sprawie w pełni podziela.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.