Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1812/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6041 Profilaktyka  i   rozwiązywanie  problemów alkoholowych, ustalanie liczby punktów sprzedaży,  zasad  usytuowania miejsc
Hasła tematyczne: Koncesje
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.141 par.4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.18
journal: Dz.U. 2002 nr 147 poz 1231
law: Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
article: art.55, art.552
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art.5842 pR.1 i 2
journal: Dz.U. 2000 nr 94 poz 1037
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędziowie NSA Andrzej Kuba (spr.) Małgorzata Korycińska Protokolant Anna Fyda-Kawula po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 28 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Bd 350/13 w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 28 maja 2013 r. oddalił skargę A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 23 [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do 4,5% alkoholu oraz piwa.

Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia.

Decyzją z 7 [...] 2012 r. Prezydent Miasta B. cofnął A. D. zezwolenie Nr [...] z dnia 25 [...] 2008 r. na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do 4,5% alkoholu oraz piwa, przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży w placówce przy ul. F. [...] w B.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu 6 [...] 2012 r. "I. sp. z o. o. & C. Spółka komandytowa" wniosła o przepisanie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do 4,5% alkoholu oraz piwa w placówkach zlokalizowanych: przy ul. M. [...] prowadzonej przez A. O. i przy ul. F. [...] w B. prowadzonej przez A. D. - na spółkę komandytową o nazwie "I. spółka z o. o. & C. Spółka komandytowa". W uzasadnieniu powołano się na akt notarialny z dnia 31 [...] 2012 r. dot. umowy przeniesienia przedsiębiorstw, którym w § 4 A. D. przeniósł na rzecz Spółki pod firmą: I. sp. z o.o. & C. Sp. k. przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r. nr 16 poz. 93 ze zm.) dalej "k.c.", obejmujące składniki majątkowe i niemajątkowe tego przedsiębiorstwa, prowadzonego przez niego w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej.

W ocenie organu I instancji, przedmiotowa zmiana nie odbyła się jednak zgodnie z zasadami opisanymi w art. 584² § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2000 r. nr 94, poz. 1037 ze zm.), dalej jako: "k.s.h.", w myśl którego przekształconej spółce przysługiwałyby prawa i obowiązki przedsiębiorcy przekształconego.

Ponadto organ I instancji zwrócił uwagę, że A. D. od dnia 1 [...] 2012 r. nie posiada tytułu prawnego do korzystania z lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych przy ul. F. [...] w B., gdyż umowa przeniesienia przedsiębiorstwa z dnia 31 [...] 2012 r. przeniosła na I. Spółka z o.o. & C. Sp. k. uprawnienia z umowy najmu dotyczącej lokalu.

Decyzją z dnia 23 [...] 2013 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia 7 [...] 2012 r., nr [...], mocą której cofnięto A. D. zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do 4,5% alkoholu oraz piwa, przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży w placówce przy ul. F. [...] B.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że zezwolenie, jest instytucją prawa administracyjnego a nie cywilnego, dlatego też do dysponowania nim jest władny wydający je organ administracji publicznej, a nie podmiot, który je uzyskał. Natomiast przepisy k.s.h., regulujące instytucję aportu, jak i przepisy prawa cywilnego, regulują materię prawa prywatnego, którego punkt ciężkości spoczywa na ochronie praw jednostki.

Organ odwoławczy podniósł ponadto, że zgodnie z art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. 2002 r. Nr 147 poz. 1231 ze zm.), zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych cofa się m.in. za: - nieprzestrzegania określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych. Warunkiem zaś prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży jest: 1. posiadanie przedmiotowego zezwolenia, 2. wniesienie opłaty za korzystanie z zezwoleń, 3. zaopatrywanie się w napoje alkoholowe u producentów i przedsiębiorców posiadających odpowiednie zezwolenie na sprzedaż hurtową napój ów alkoholowych, 4. w terminach do dnia 1 lutego, 1 czerwca, 1 października każdego roku kalendarzowego objętego zezwoleniem, okazanie przedsiębiorcy zaopatrującemu dany punkt sprzedaży napojów i alkoholowych odpowiedniego dowodu potwierdzającego dokonanie opłaty, 5. posiadanie tytułu prawnego do korzystania z lokalu, stanowiącego punkt sprzedaży, 6. wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie objętym zezwoleniem tylko przez przedsiębiorcę w nim oznaczonego i wyłącznie w miejscu wymienionym w zezwoleniu, 7. zgłaszanie organowi zezwalającemu zmian stanu faktycznego i prawnego, w stosunku do danych zawartych w zezwoleniu, w terminie 14 dni od dnia powstania zmiany, 8. prowadzenie sprzedaży w punkcie sprzedaży spełniającym wymogi określone w uchwałach rady gminy, 9. przestrzeganie innych zasad i warunków określonych przepisami prawa.

Na gruncie powyższego, w związku z faktem, że A.D.od dnia 1 [...] 2012 r. nie posiada tytułu prawnego do korzystania z lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych przy ul. F. [...] w B., gdyż umowa przeniesienia przedsiębiorstwa z dnia 31 [...] 2012 r. przeniosła na I. Spółka z o.o. & C. Sp. k. uprawnienia z umowy najmu dotyczącej lokalu – organ odwoławczy stwierdził, że zaszły okoliczności uzasadniające cofnięcie zezwolenia.

Organ odnosząc się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu związanych z tym, że zezwolenie wygasło z dniem 24 [...] 2012 r. a więc przed doręczeniem decyzji stronie stwierdził, iż ta okoliczność nie ma znaczenia w sprawie, bowiem decyzja Prezydenta Miasta wydana została w okresie obowiązywania zezwolenia udzielonego A. D.

A. D. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Skarżący nie zgodził się z twierdzeniem organu, iż nie zgłosił w terminie zmiany stanu faktycznego. Nie doszło też jego zdaniem do naruszenia art. 18 ust. 7 pkt 5, gdyż umowa najmu została przeniesiona skutecznie (umową z 31 lipca 2012 r.) na nowopowstały podmiot prowadzący działalność gospodarczą w oparciu o analizowane zezwolenie.

Jednoczesne skarżący wniósł o umorzenie postępowania wobec faktu, że zezwolenie wygasło z dniem 24 [...] 2012 r., a więc przed doręczeniem decyzji stronie. Tym samym, w ocenie skarżącego, dalsze prowadzenie postępowania w sprawie jest bezprzedmiotowe

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd I instancji podkreślił, że spór w przedmiotowej sprawie dotyczy wyjaśnienia, czy na skutek przeniesienia przedsiębiorstwa "I." z siedzibą B. stanowiącego własność skarżącego w rozumieniu art. 551 k.c. na rzecz Spółki pod firmą: I. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością & C. Spółka komandytowa z siedzibą w B. - również przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 k.c., doszło do przeniesienia na przedsiębiorstwo przekształcone zezwolenia Prezydenta Miasta B. z dnia 25 [...] 2008r. nr [...].

Powyższe zezwolenie zostało wydane pod warunkiem, z którego wynika, że upoważnia ono do sprzedaży napojów alkoholowych wyłącznie w punkcie, jakim jest bar gastronomiczny wraz z ogródkiem letnim B. ul. F. [...] po spełnieniu warunków sprzedaży zawartych w art. 18 ust. 7 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, przez przedsiębiorcę w nim oznaczonego, a więc przez A. D. Nr wpisu [...]. Tymczasem w wyniku umowy zawartej w dniu 31 [...] 2012 r. powstał nowy przedsiębiorca, który nie był wskazany w powyższym zezwoleniu na sprzedaż napojów alkoholowych. Z tego też względu na skarżącym ciążył obowiązek zgłoszenia organowi zezwalającemu zmian stanu faktycznego i prawnego, w stosunku do danych zawartych w zezwoleniu, w terminie 14 dni od dnia powstania zmiany (art. 18 ust. 7 pkt 7 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi).

Umowa przeniesienia przedsiębiorstw sporządzona w dniu 31 [...] 2012 r. przeniosła prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości; w tym prawo najmu. O powyższej zmianie stanu faktycznego Skarżący nie powiadomił organu, czym naruszył przepis art. 18 ust. 7 pkt 7 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Sąd I instancji wskazał, że zawarcie umowy przeniesienia przedsiębiorstwa, jako przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55 - k.c. nie powoduje przejścia na kupującego uprawnień wynikających z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych podobnie jak inne zezwolenia i koncesje, licencje o charakterze publicznoprawnym, które są uprawnieniami podmiotowymi, a więc osobistymi, co do zasady są wyłączone z obrotu cywilnoprawnego. W związku z powyższym przeniesienie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w trybie art. 55² - k.c. nie może mieć zastosowania.

Zgodnie z art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, organ zezwalający cofa w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych.

Utrata tytułu prawnego do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych stanowiła obligatoryjną przesłankę cofnięcia zezwolenia na sprzedaż tych napojów.

Zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych ważne było do dnia 24 [...] 2012 r. Cofnięcie uprawnień nastąpiło w dniu 7 [...] 2012 r. Sąd I instancji wskazał więc, że organ odwoławczy słusznie uznał, że skutków wydania decyzji nie należy mylić ze skutkami jej doręczenia. Decyzja o cofnięciu zezwolenia oparta została w dniu jej wydania o stan faktyczny i prawny istniejący na dzień jej podpisania. W dniu wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia skarżący nie posiadał tytułu prawnego do lokalu.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył A. D. wnosząc o jego uchylenie w całości oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zastępstwa radcy prawnego, według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów:

1. art. 55² k.c. w zw. z art. 55¹ pkt 5 k.c. i 107 k.s.h. poprzez uznanie, że wniesienie przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55¹ k.c. aportem do Spółki komandytowej nie może wywoływać skutków, o których mowa w 55² k.c. na gruncie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz na gruncie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi pomimo, iż żaden przepis ww. ustaw nie wyłącza wprost zastosowania ww. przepisów,

2. art. 55² k.c. w zw. z art. 55² pkt 5 oraz i 107 k.s.h. poprzez uznanie, że wniesienie przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55² k.c. obejmującego m. in. zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do 4,5 % alkoholu oraz piwa, stanowi naruszenie warunków wykonywania ww. działalności w zw. z art. 18 ust 7 pkt 6 i 9 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi,

3. art. 18 ust 7 pkt 6 i 7 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi poprzez uznanie, że naruszenie obowiązku zgłoszenia zmiany danych przedsiębiorcy określonego w decyzji w terminie 14 dni wyłącza zastosowanie 552 k.c. w zw. z art. 55¹ pkt 5 i 107 k.s.h. oraz art. 584² k.s.h. i 553 k.s.h.,

4. art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, poprzez przyjęcia, że wystarczające dla uchylenia zezwolenia na ww. podstawie jest ogólne przytoczenie przepisów bez konkretnego wskazania jakie dokładnie naruszenia, stanowiące złamanie, których warunków prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych określonych w art. 18 ust. 7 ustawy zaistniały,

5. art. 553 k.s.h. oraz 584² k.s.h. i 13 a) ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez uznanie, że skutki określone w ww. przepisach w zakresie przejścia uprawnień dotyczących zezwoleń nie mogą odnosić skutku na gruncie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi pomimo, że przepisy ww. ustawy nie wyłączają wyraźnie ich zastosowania oraz, że nie mogą one znaleźć analogicznego zastosowania w przypadku wniesienia aportem przedsiębiorstwa do spółki osobowej przez przedsiębiorcę będącego osobą fizyczną,

II. naruszenie przepisów prawa procesowego mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. przepisu:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", poprzez błędne przyjęcie, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy, w sytuacji, gdy organy administracji naruszyły przepis art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez brak rozpoznania istoty sprawy, w zakresie skutków prawnych wniesienia aportem przedsiębiorstwa do spółki osobowej w rozumieniu 55² k.c. w zw. art. 55¹ pkt 5 k.c. i z art. 107 k.s.h. na gruncie prawa administracyjnego, w szczególności ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi,

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy, w sytuacji, gdy organy administracji naruszyły przepis art. 6 k.p.a. poprzez interpretację niejasnych przepisów prawa na niekorzyść strony,

3. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, iż w dni 31.07.2012 nastąpiła zmiana stanu faktycznego, o której mowa w art. 18 ust 7 pkt 7 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi i wobec powyższego strona uchybiła terminowi zgłaszania zmian, podczas gdy w rzeczywistości wniesienie aportem przedsiębiorstwa było zmianą stanu prawnego i zostało prawidłowo zgłoszone organowi, tj. w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego w Bydgoszczy XIII Wydział Gospodarczy KRS o wpisie wniesienia przedsiębiorstwa aportem do spółki komandytowej,

4. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, że podmiot któremu przysługiwało zezwolenie nie posiada tytułu prawnego do korzystania z lokalu, stanowiącego punkt sprzedaży, co jest koniecznym warunkiem prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych (art. 18 ust. 7 pkt. 5 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi) podczas gdy wobec przejścia uprawnień z zezwolenia na Spółkę komandytową ta taki tytuł posiadała, tym samym warunki zezwolenia nie zostały naruszone,

5. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak prawidłowego, logicznego przedstawienia podstaw prawnych rozstrzygnięcia oraz jego wyjaśnienia w zakresie skutków prawnych wniesienia aportem przedsiębiorstwa do spółki osobowej w rozumieniu art. 55 2 k.c. w zw. art. 55¹ pkt 5 k.c. i z art. 107 k.s.h. na gruncie prawa administracyjnego, w szczególności ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

III. Ewentualnie w razie uznania, że stanowisko dotyczące braku możliwości przejścia zezwolenia na nabywcę przedsiębiorstwa - spółkę komandytową w drodze aportu, jest słuszne zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1. naruszenie przepisów prawa procesowego mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. przepisu:

a. art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy, w sytuacji gdy organy administracji naruszyły przepis art. 105 § 1 k.p.a. i 110 k.p.a. i 162 § 1 pkt k.p.a. w zw. z art. 18 ust. 12 pkt 1 o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi poprzez brak wydania decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji gdy stało się bezprzedmiotowe w skutek wygaśnięcia zezwolenia w dniu 24 [...] 2012 r. a więc przed jego doręczeniem stronie,

b. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez przedstawienie przez Sąd stanu faktycznego sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym tj. pominięcie kwestii zaprzestania przez przedsiębiorcę prowadzenia działalności gospodarczej objętej wpisem z dniem 1 [...] 2012 i wykreślenia go z ewidencji działalności gospodarczej z dniem 18 [...] 2012, tj. przed dniem wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia, co mogło uzasadniać wygaśnięcie zezwolenia z dniem – 18 [...] 2012 z mocy prawa na podstawie art. 18 ust. 8 pkt 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi i art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a.

c. art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy, w sytuacji gdy organy administracji naruszyły przepis art. 7, art. 77 § 1 i 4 k.p.a. poprzez brak uwzględnienia przy rozpoznaniu sprawy faktu znanego z urzędu tj. dotyczącego wykreślenia przedsiębiorcy, któremu przyznano zezwolenie z ewidencji działalności gospodarczej z dniem 18 [...] 2012 r., który to fakt wynika z jawnego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, co mogło uzasadniać stwierdzenie wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych na podstawie art. 18 ust. 12 pkt 1 lub 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi i art. 162 § 1 k.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna oparta została na obydwu podstawach określonych w art. 174 pkt p.p.s.a.

Z postawionych w niej zarzutów oraz z ich uzasadnienia wynika, że niezgodności z prawem kontrolowanego wyroku strona skarżąca kasacyjnie upatruje, zarówno w wadliwości ustaleń faktycznych, które przyjęte zostały przez Sąd I instancji za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie, jak i w niewłaściwym zastosowaniu przepisów prawa materialnego określających skutki przeniesienia przedsiębiorstwa. Strona skarżąca kasacyjnie podważa prawidłowość stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 23 [...] 2013 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia 7 [...] 2012 r. o cofnięciu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do 4,5% alkoholu oraz piwa, przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży w placówce przy ulicy F. [...] w B., uznał ją za prawidłową. Skarżący stanął na stanowisku, że wniesienie przez niego przedsiębiorstwa do spółki I. sp. z o.o. & C. Spółka komandytowa aktem notarialnym z 31 [...] 2012 r. spowodowało przeniesienie wszystkich składników majątkowych i niemajątkowych, w tym również koncesji, licencji i zezwoleń. Nie zgodził się, iż podmiot, na który wystawiono przedmiotowe zezwolenie utracił tytuł prawny do lokalu w dniu przekształcenia, gdyż tytuł ten, jego zdaniem, wraz z przekształceniem przeszedł na nowy podmiot, tak jak uzyskane zezwolenie, więc konieczne warunki prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych nie zostały naruszone. Ponad to podniósł, iż przedmiotowe zmiany zgłosił w stosownym terminie – 14 dni od uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego w Bydgoszczy XIII Wydział Gospodarczy KRS o wpisie wniesienia przedsiębiorstwa aportem do spółki komandytowej. Skarżący ewentualnie, w przypadku gdyby orzekający Sąd uznał, że zezwolenia nie można przenieść w drodze aportu na inny podmiot, podniósł, iż postępowanie stało się bezprzedmiotowe na skutek wygaśnięcia zezwolenia w dniu 21 [...] 2012 r. Dodatkowo wskazał, iż zaprzestał prowadzenia działalności w dniu 1 [...] 2012 r., został wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej z dniem 18 [...] 2012 r., a więc przed dniem wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia, co jego zdaniem uzasadniało jego wygaśnięcie.

Odnosząc się do powyższego, za nieuzasadnione zdaniem Sądu rozpoznającego sprawę, uznać należy zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego sformułowane w pkt od 1 do 5 petitum skargi kasacyjnej. Sąd I instancji, przytaczając treść art. 18 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi prawidłowo zinterpretował jej skutki w niniejszym stanie faktycznym. W punktach 5, 6 i 7 art. 18 przewidziano, iż warunkiem prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży jest:

-posiadanie tytułu prawnego do korzystania z lokalu, stanowiącego punkt sprzedaży (pkt 5);

-wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie objętym zezwoleniem tylko przez przedsiębiorcę w nim oznaczonego i wyłącznie w miejscu wymienionym w zezwoleniu (pkt 6);

- zgłaszanie organowi zezwalającemu zmian stanu faktycznego i prawnego, w stosunku do danych zawartych w zezwoleniu, w terminie 14 dni od dnia powstania zmiany (pkt 7).

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd I instancji właściwie ocenił, iż niemożliwym jest, aby spółka przekształcona pozostawała podmiotem zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, które zostały przyznane przedsiębiorcy przed jego przekształceniem. Zezwolenie wydawane jest bowiem konkretnemu podmiotowi, spełniającemu pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym określone wymagania, o których mowa art. 18 powołanej ustawy i w związku z tym, podobnie jak inne zezwolenia i koncesje, licencje o charakterze publicznoprawnym, które są uprawnieniami podmiotowymi, a więc osobistymi, co do zasady są wyłączone z obrotu cywilnoprawnego. Przyznane uprawnienia są uprawnieniami publicznoprawnymi przyznawanymi decyzją indywidualną i nie ulegają z mocy ustawy przeniesieniu na nowego przedsiębiorcę.

W związku z powyższym przeniesienie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w trybie art. 55² - k.c. nie może mieć zastosowania. Wprawdzie powołany przepis stanowi, że czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych, podobnie art. 584² § 1 K.s.h., który wskazuje, że spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki przedsiębiorcy przekształcanego, a w § 2, że spółka przekształcona pozostaje podmiotem w szczególności zezwoleń, koncesji oraz ulg, które zostały przyznane przedsiębiorcy przed jego przekształceniem, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji albo ulgi stanowi inaczej. Jak wynika z tych przepisów, zawierają one sformułowania "chyba, że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych" oraz "chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji albo ulgi stanowi inaczej". W niniejszej sytuacji mamy do czynienia z takim właśnie zastrzeżeniem, gdyż ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi uzależnia wydanie zezwolenia od spełnienia określonych wymogów, a samo zezwolenie w treści określa o przyznaniu uprawnienia o charakterze osobistym. Możliwość przenoszenia skutków prawnych decyzji administracyjnych na inny podmiot jest więc, co do zasady niemożliwa.

Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że ogólnej zasady nieprzenoszalności na gruncie prawa publicznego uprawnień wynikających z koncesji, zezwoleń i licencji nie podważa przepis art. 55 - k.c. który - wprowadzając zasadę iż czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa - zastrzega że nie ma ona zastosowania gdy co innego wynika z treści tej czynności prawnej albo z przepisów szczególnych.

Nie sposób zgodzić się z zarzutem skarżącego zawartym w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej. Z art. 18 ust. 7 pkt 6 i 7 ustawy wyraźnie wynika, że warunkiem prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży jest wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie objętym zezwoleniem tylko przez przedsiębiorcę w nim oznaczonego i wyłącznie w miejscu wymienionym w zezwoleniu (pkt 6) oraz zgłaszanie organowi zezwalającemu zmian stanu faktycznego i prawnego, w stosunku do danych zawartych w zezwoleniu, w terminie 14 dni od powstania zmiany (pkt 7). Naruszenie powyższych warunków lub zasad sprzedaży napojów alkoholowych stanowi, w myśl art. 18 ust. 10 ustawy, podstawę do cofnięcia zezwolenia. Warunki i zasady te mają charakter przedmiotowo – podmiotowy. Odnoszą się one do podmiotu prowadzącego sprzedaż napojów alkoholowych w określonym miejscu. Wynikają z nich określone obowiązki dla uprawnionego do sprzedaży, a naruszenie tych obowiązków uzasadnia nie tylko cofnięcie zezwolenia, ale również, w niektórych przypadkach, grozi odpowiedzialnością za przestępstwo określone w art. 43 ustawy. Wynika z tego, że cofnięcie zezwolenia nie jest, co do zasady, środkiem porządkowym, stosowanym wtedy, gdy sprzedaż napojów alkoholowych nie może być kontynuowana, ponieważ nie są dalej spełniane przedmiotowe warunki jej prowadzenia (np. utrata tytułu prawnego do korzystania z lokalu, niespełnienie wymagań dotyczących usytuowania miejsca sprzedaży określonych w trybie art. 12 ust. 2 ustawy). Cofnięcie zezwolenia stanowi w gruncie rzeczy pozbawienie prawa do sprzedaży napojów alkoholowych, czyli sankcję za naruszenie przepisów ustawy określających wymagania sprzedaży napojów alkoholowych (vide uchwała NSA z 30 października 2007 r. o sygn.akt II GPS 2/07). Tym samym niezgłoszenie wymaganych zmian danych powoduje zastosowanie sankcji przewidzianych wyraźnie przez ustawę.

W niniejszej sprawie, co zostało już uzasadnione powyżej, nie ulega wątpliwości, że nowoutworzonemu podmiotowi nie przysługuje zezwolenie udzielone na A. D., jednocześnie na skutek umowy zawartej dnia 31 [...] 2012 r. dot. przeniesienia przedsiębiorstw A. D. utracił prawa do lokalu, na który zostało wydane przedmiotowe zezwolenie. Słusznie Sąd I instancji wskazał, że umowa przeniesienia przedsiębiorstw przeniosła prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości w tym prawo najmu, co wynika z art. 55¹ k.c. na nowoutworzoną spółkę. Ponieważ o powyższej zmianie A. D. nie powiadomił organu, naruszył przepis art. 18 ust. 7 pkt 7 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Zgodnie z tym przepisem na skarżącym ciążył obowiązek zgłaszania organowi zezwalającemu zmian stanu faktycznego i prawnego, w stosunku do danych zawartych w zezwoleniu, w terminie 14 dni od dnia powstania zmiany.

Wobec powyższego za nieuzasadniony uznać należy zarzut zawarty w pkt 8 petitum skargi kasacyjnej, iż zmiany zostały prawidłowo zgłoszone organowi tj. w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się postanowienia Sądu I Rejonowego w Bydgoszczy XIII Wydział Gospodarczy KRS o wpisie wniesienia przedsiębiorstwa aportem do spółki komandytowej, gdyż art. 18 ust. 7 pkt 7 wyraźnie stanowi, iż zmiany stanu faktycznego i prawnego należy zgłosić w terminie 14 dni od powstania zmiany, a nie zaktualizowania się jej formalnoprawnych skutków.

Z uwagi na powyższe Sąd za całkowicie nieuzasadnione uznał zarzuty z pkt 6, 7 i 10 petitum skargi kasacyjnej. Sąd I instancji rozpoznał istotę sprawy, odniósł się do skutków prawnych wniesienia aportem przedsiębiorstwa do spółki osobowej w rozumieniu przepisów k.c. oraz k.s.h. Sąd orzekający w tutejszym składzie nie podziela także poglądu o niejasności zastosowanych przepisów prawa i tym samym o ich rozstrzygnięciu przez Sąd I instancji na niekorzyść strony. Sąd I instancji wskazał przepisy, na których oparł swe rozstrzygnięcie, wyjaśnił ich treść oraz odniósł do stanu sprawy logicznie przedstawiając tok rozważań.

Z punktu widzenia określonych przepisem art. 141 § 4 p.p.s.a. wymogów, którym czynić powinno zadość uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego, nie ma podstaw, aby twierdzić, w rozpatrywanej sprawie wymogom tym, Sąd I instancji uchybił. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. jedynie wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli. Wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjnie, uzasadnienie zaskarżonego wyroku w niewadliwy sposób realizuje funkcję perswazyjną – zupełnie inną kwestią jest natomiast siła przekonywania zawartych w nim argumentów, co prowadzi do wniosku, że brak przekonania strony o trafności rozstrzygnięcia sprawy, nie oznacza jeszcze wadliwości uzasadnienia wyroku – jak również funkcję kontroli trafności wydanego w sprawie orzeczenia, co nie pozbawia Naczelnego Sądu Administracyjnego możliwości skontrolowania zaskarżonego wyroku w zakresie, który wyznaczony został granicami wniesionego środka zaskarżenia.

W uzasadnieniu każdego wyroku, szczególnego rodzaju miejsce ma wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Z punktu widzenia istoty sądowoadministracyjnej kontroli legalności działalności administracji publicznej podnieść należy więc, że uzasadnienie wyroku powinno odnosić się do wzorca kontroli legalności zaskarżonego działania/zaniechania organu administracji, co ma istotne znaczenie z punktu widzenia wyznaczenia ram materialnoprawnych i przepisów postępowania, które miały lub powinny mieć zastosowanie w danej sprawie. Z uwagi, na wynikający z art. 141 § 4 p.p.s.a. obowiązek wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, sąd administracyjny nie może więc oddalając skargę poprzestać na wskazaniu jedynie art. 151 p.p.s.a., bez uprzedniego dokonania wykładni przepisów mających zastosowanie w sprawie i przeprowadzenia kontroli ich subsumcji (zastosowania) przez organ (por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 1934/11). Z powyższego wynika, że uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego w sytuacji, gdy towarzyszy mu deficyt odnoszący się do "wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia" nie realizuje, ani funkcji kontroli jego trafności, ani też funkcji perswazyjnej.

Z taką sytuacją, nie mamy jednak do czynienia w rozpatrywanej sprawie.

Autor skargi kasacyjnej, na wypadek gdyby sąd nie podzielił zarzutów skarżącego z I części petitum skargi kasacyjnej, w jej II części zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania tj. przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że organy II instancji nie naruszyły przepisów postępowania administracyjnego nie wydając postanowienia o umorzeniu postępowania w sytuacji gdy stało się ono bezprzedmiotowe wskutek wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w dniu 24 [...] 2012 r., a więc przed doręczeniem stronie; przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez pominięcie zaprzestania prowadzenia działalności przez A. D. w dniu 1 [...] 2012 r. i wykreślenia go z ewidencji działalności gospodarczej z dniem 18 [...] 2012 r. tj. przed dniem wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia, co uzasadniało wygaśnięcie zezwolenia z dniem 18 [...] 2012 r.

Odnosząc się do pierwszego z zarzutów, podnieść należy, iż umorzenie postępowania następuje wówczas, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialno prawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty.

Decyzja I instancji została wydana w oparciu o stan faktyczny i prawny istniejący na dzień jej wydania. W niniejszej sprawie nie mamy zatem do czynienia z bezprzedmiotowością postępowania, ponieważ w momencie wydania decyzji I instancji zezwolenie na sprzedaż było ważne – jego termin ważności nie upłynął. Wygaśnięcie zezwolenia w trakcie postępowania nie ma wpływu na to postępowanie, gdyż na skutek wniesienia odwołania ta konkretna sprawa administracyjna dotycząca cofnięcia zezwolenia jest w toku (vide wyrok NSA z dnia 17 października 2014 r. o sygn.akt II GSK 966/13). Sprawa pozostaje w toku również dopóki decyzja nie stanie się ostateczna, z czym mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Odnosząc się zaś do zarzutów z pkt 2 i 3 II cześci petitum skargi kasacyjnej należy wskazać, iż art. 18 ust. 12 wyraźnie określa przypadki wygaśnięcia zezwolenia i jest to zamknięty katalog przesłanek. I tak zezwolenie o którym mowa w ust. 1 wygasa w przypadku:

1) Likwidacji punktu sprzedaży;

2) Upływu terminu ważności zezwolenia;

3) Zmiany rodzaju działalności punktu sprzedaży;

4) Zmiany składu osobowego wspólników spółki cywilnej;

5) Niezłożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 11 ¹ ust. 4, lub niedokonania opłaty w wysokości określonej w art. 11¹ ust.2 i 5 w terminach, o których mowa w art. 11¹ ust.7.

Jak wynika z powyższego, artykuł określający przypadki wygaśnięcia zezwolenia nie zawiera przesłanki wykreślenia podmiotu, na który wydano zezwolenie, z ewidencji działalności gospodarczej. Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej Sąd I instancji nie naruszył art. 141 § 1 p.p.s.a. przez przedstawienie stanu faktycznego niezgodnie ze stanem rzeczywistym (zarzuty z części II pkt 2 petitum skargi kasacyjnej). Z punktu widzenia przywołanej powyżej regulacji podkreślić należy, że podstawę wszczęcia postępowania stanowiła przesłanka z art. 18 ust. 7 pkt 7 w zw. z ust. 10 pkt 2 (str. 9 – 11 uzasadnienia kontrolowanego wyroku).

Tym samym decyzja z dnia 7 [...] 2012 r. cofająca zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych w związku ze ziszczeniem się przesłanki cofnięcia z art. 18 ust. 10 pkt 2 w zw. z ust. 7 pkt 6 i 7 nie naruszała prawa, co zostało słusznie ocenione przez Sąd I instancji.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznając skargę kasacyjną za nieuzasadnioną, orzekł na postawie art. 184 p.p.s. jak w sentencji.