Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 157/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie WSA Jolanta Zdanowicz Asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2005 r. sprawy ze skargi Wójta Gminy O. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 2003 r., nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości przez gminę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2002 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 157/05

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r., nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, po rozpatrzeniu odwołania Zarządu Gminy O. i Wójta Gminy O. od decyzji Wojewody [...] z [...] września 2002 r., nr [...] r. stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez gminę O. własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, obręb M., gmina O., zajętej pod drogę publiczną (gminną), a stanowiącą własność B. C., zapisaną w księdze wieczystej KW nr [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu podniósł, że zgodnie z art. 99 ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz. U. z 2002 r., Nr 113, poz. 984), dotychczasowe zadania i kompetencje zarządu gminy stały się z dniem wejścia w życie powołanej ustawy zadaniami i kompetencjami wójta, co oznacza, że organem reprezentującym stronę odwołującą się jest Wójt Gminy O.

Zgodnie z art. 73 ust 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r., Nr 133, poz. 872 z późn. zm.) nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie wskazanego art. 73 ust 1 uzależnione jest od łącznego spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. powołanych w nim przesłanek.

Uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 27 marca 1987 r., nr [...] w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych (Dz. Urz. woj. [...] nr [...], poz. [...]) droga nr [...] M.-O., została zaliczona do kategorii dróg gminnych.

Jak wynika z księgi wieczystej KW nr [...] przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła własność B. C., nie była więc własnością Skarbu Państwa, ani jednostek samorządu terytorialnego.

Podnoszony w odwołaniu fakt, iż gmina O. nie władała przedmiotową nieruchomością nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż z art. 73 ust 1 wynika, iż nieruchomość musiała pozostawać we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego.

Wprawdzie przedmiotową nieruchomością nie władała gmina O., ale nieruchomość ta pozostawała we władaniu Skarbu Państwa, czego efektem było m.in. przeprowadzenie na nieruchomości prac związanych z utworzeniem drogi dojazdowej do autostrady, co stanowi spełnienie jednej z przesłanek określonych w art. 73 ust 1 powołanej ustawy.

Od decyzji tej skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Wójt Gminy O. wnosząc o jej uchylenie.

W uzasadnieniu podniósł, że nie zgadza się z ustaleniami zaskarżonej decyzji, twierdząc, że decyzja ta dotyczy w części drogi serwisowej autostrady wykonanej przez Biuro Budowy Autostrad oraz Generalną Dyrekcję Dróg Publicznych, a w części drogi gminnej M.-O. Stwierdził także, że wykonanie dróg serwisowych nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ nie uzyskano na ich wybudowanie pozwolenia budowlanego, pod budowę zajęto grunty stanowiące własność prywatną, nie uzyskano pozwolenia na użytkowanie tych dróg, a grunty zajęte pod budowę nie zostały wyłączone z użytkowania rolnego. Dodał, że gmina O. nie sprawuje zarządu nad nielegalnie wybudowanymi drogami, nie ponosiła żadnych nakładów na utrzymanie tych dróg, a decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2002 r. została wydana w oparciu o błędne ustalenia i powinna ulec uchyleniu w części dotyczącej drogi serwisowej.

W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podniósł, że zarzuty zawarte w skardze nie stanowią nowych okoliczności w sprawie, lecz były znane organowi podczas przeprowadzania postępowania odwoławczego i ustosunkował się do nich w sposób wyczerpujący w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia decyzji Wojewody [...] z [...] września 2002 r. i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprawy, w których skargi wpłynęły przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostały zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Sąd administracyjny stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) jest powołany do kontroli legalności decyzji wydanej w sprawie administracyjnej, co oznacza, że może decyzję uchylić bądź stwierdzić jej nieważność w przypadku naruszenia przy jej wydaniu przepisów prawa materialnego lub prawa procesowego W tym przypadku kontroli sądu poddana została decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 2003 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2002 r., nr [...] stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez Gminę O. nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], zajętej pod drogę publiczną (gminną) stanowiącej własność B. C.

Należy podkreślić, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy, dlatego też dokonywana przez sąd ocena zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, oparta być musi na materiale zgromadzonym w przekazanych wraz z odpowiedzią na skargę aktach postępowania administracyjnego. Badając zawartość akt niniejszej sprawy, sąd stwierdził, że organy prowadzące postępowanie nie zebrały w sposób należyty materiału dowodowego. W rozpatrywanej sprawie są wątpliwości, które wymagają wyjaśnienia poprzez uzupełnienie materiału dowodowego przez jednostki samorządu terytorialnego.

W aktach sprawy brak jest uchwały organu właściwego do zaliczenia określonych dróg do odpowiedniej kategorii stwierdzającej kiedy droga M.-O., położona w gminie O. stała się drogą gminną. Jej przebieg oraz linie rozgraniczające, powinny wynikać z załącznika graficznego do takiej uchwały. Jest wprawdzie w aktach sprawy fragment mapy z zaznaczeniem tej drogi, wykonanej w dniu [...] grudnia 1999 r. jednak nie wiadomo czy odzwierciedla on rzeczywisty stan prawny i faktyczny drogi M.-O. na dzień [...] marca 1987 r., kiedy to droga ta, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast miała zostać zaliczona uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej do kategorii dróg gminnych, tym bardziej, że od daty podjęcia uchwały określonej przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast na dzień [...] marca 1987 r. do daty sporządzenia mapy upłynęło 12 lat. Wyjaśnienie tej kwestii ma istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponadto, art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872), który za podstawę swojej decyzji z dnia [...] września 2002 r. przyjął Wojewoda [...], stanowi w ust 1, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Powołany przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że grunty te stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego.

Przesłanki, te to władanie w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego przedmiotową nieruchomością.

Tymczasem Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji sam przyznaje, że sporną nieruchomością nie władała gmina O., lecz pozostawała ona we władaniu Skarbu Państwa, czego efektem było przeprowadzenie na tej nieruchomości prac związanych z utworzeniem drogi dojazdowej do autostrady.

Sąd nie podzielił stanowiska organu, że brak władania przedmiotową nieruchomością w części stanowiącej drogę dojazdową do autostrady przez gminę O. nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem intencją ustawodawcy jest, aby nieruchomości będące w faktycznym władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, a nie stanowiące ich własności stały się z dniem 31 grudnia 1998 r. własnością władającego nią, a więc Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Organ, zdaniem sądu, wydając zaskarżoną decyzję niewłaściwie zinterpretował przepis prawa materialnego - art. 73 ust 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r. , Nr 133, poz. 872 ze zm.), co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z powyższych ustaleń, skoro gmina O. nie władała sporną nieruchomością, nie spełniła też materialnoprawnych przesłanek określonych w art. 73 ust 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. do nabycia z mocy prawa przedmiotowej nieruchomości.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ) orzekł jak w sentencji.