Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1863/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję i umorzono postępowanie - art. 145 §3 ustawy PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), art. 153
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 2 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 176
law: Ustawa z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie - tekst jedn.
article: art. 750
journal: Dz.U. 2017 poz 459
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny.
article: art. 10 ust. 1 pkt 1-3
journal: Dz.U. 2016 poz 2032
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Protokolant Referent Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2018 r. sprawy ze skargi K. S.A. z siedzibą w K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2013 r.; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej K. S.A. z siedzibą w K. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K., pismem z dnia [...] stycznia 2013 r., zwrócił się do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o rozpatrzenie sprawy w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym Pa M. K. z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej u płatnika składek [...] S.A. z siedzibą w K. od dnia [...] lipca 2010 r.

Rozpatrując wniosek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] kwietnia 2013 r. wydał decyzję nr [...], w sprawie stwierdzenia istnienia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego M. K., zwany dalej Ubezpieczonym, z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej u płatnika składek [...] S.A. z siedzibą w K. od dnia [...] lipca 2010 r. do nadal.

Od tej decyzji odwołanie wniosła [...] S.A. Odwołanie wniesione zostało w terminie.M. K. nie wniósł odwołania.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, decyzją nr [...], z dnia [...] lipca 2013 r., utrzymał w mocy decyzję dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r.

Od powyższej decyzji, za pośrednictwem Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, radca prawny P. Ł., posiadający pełnomocnictwo substytucyjne, złożył w dniu [...] sierpnia 2013 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 marca 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2574/13, uchylił zaskarżoną decyzję wskazując, że Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia winien uwzględnić zmiany, które zaszły po wydaniu decyzji przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia. Taką okolicznością był fakt, że kontrakt - umowa z dnia [...] lipca 2010 r. dotyczyła okresu do dnia [...] czerwca 2013 r., natomiast decyzja nr [...] została wydana przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] lipca 2013 r.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, decyzją nr [...], z dnia [...] listopada 2014 r., uchylił w całości decyzję dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. i orzekł, że M. K. podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania umowy cywilnej na rzecz płatnika [...] S.A. z siedzibą w K., w okresie od [...] lipca 2010 r. do [...] czerwca 2013 r.

Od powyższej decyzji, za pośrednictwem Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, pełnomocnik płatnika składek złożył w dniu [...] grudnia 2014 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 163/15, uchylił zaskarżoną decyzję wskazując, że Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia rozpoznając ponownie sprawę winien rozważyć stanowisko wyrażone w uchwale wydanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 22 czerwca 2015 r. w sprawie II FPS 1/15 oraz ocenić, czy zakres prowadzonej przez M. K. działalności gospodarczej wchodzi czy też nie, w zakres spornej umowy i w konsekwencji czy podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od [...] lipca 2010 r. do [...] czerwca 2013 r.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2017r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1793, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach" oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a" po rozpatrzeniu odwołania, wniesionego pisemnie przez adwokata A. W., pełnomocnika spółki [...] S.A. z siedzibą w K., od decyzji nr [...], wydanej przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] kwietnia 2013 r., w sprawie stwierdzenia, że Pan M. K. podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania umowy cywilnej na rzecz płatnika [...] S.A. z siedzibą w K., w okresie od [...] lipca 2010 r. do nadal, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i stwierdził, że M. K. podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania umowy cywilnej na rzecz płatnika [...] S.A. z siedzibą w K., w okresie od [...] lipca 2010 r. do [...] czerwca 2013 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] lipca 2010 r. pomiędzy płatnikiem składek (w umowie określonym jako Klub) a Firmą Usługową [...] s.c. została zawarta umowa, nazwana "kontrakt-umowa", na okres od dnia [...] lipca 2010 r. do dnia [...] czerwca 2013 r.. W imieniu wymienionej spółki występował Ubezpieczony, jednak analiza postanowień ww. umowy wskazuje, że de facto to on był stroną tej umowy.

Na podstawie ww. umowy Ubezpieczony zobowiązał się do: godnego reprezentowania barw Klubu we wszystkich rozgrywkach sportowych piłki nożnej

(w szczególności mecze ligowe, towarzyskie, pucharowe, pokazowe, sparingowe),

w których będzie uczestniczył Klub oraz w trakcie kontaktów z osobami trzecimi

i mediami; brania aktywnego udziału we wszystkich treningach i innych zajęciach szkoleniowych zgodnie z planem i harmonogramem ustalonym przez trenera

i zatwierdzonym przez zarząd; brania aktywnego udziału w zgrupowaniach i obozach treningowych organizowanych przez Klub; przestrzegania sportowego trybu życia; uprawiania sportów mogących grozić kontuzją tylko za zgodą zarządu Klubu; przestrzegania postanowień umowy, regulaminów, zarządzeń uchwał organów Klubu oraz obowiązujących przepisów prawa i przepisów związkowych ŚZPN i PZPN;

w przypadku niedyspozycji zdrowotnej - do udokumentowania jej zaświadczeniem lekarskim pochodzącym tylko i wyłącznie od lekarza klubowego lub od lekarza wskazanego przez Klub; stałego podnoszenia poziomu sportowego; wykonywania obowiązków wynikających z umowy w sposób profesjonalny, z pełnym zaangażowaniem; korzystania ze sprzętu sportowego, przekazanego przez Klub; niereklamowania bez zgody Zarządu Klubu jakichkolwiek oznaczeń: firm, produktów i usług; brania aktywnego udziału w zajęciach grup młodzieżowych organizowanych przez Klub, jak również wszelkich działaniach i akcjach kształtujących pozytywny wizerunek Klubu, w czasie i miejscu i każdorazowo wskazanym przez zarząd i/lub trenera.

Natomiast Klub zobowiązał się do: zapewnienia Ubezpieczonemu niezbędnego sprzętu sportowego i wyposażenia potrzebnego do udziału w zawodach; zapewnienia stałej opieki lekarskiej i odnowy biologicznej, oraz zapłaty należnego wynagrodzenia. Umowa gwarantowała Ubezpieczonemu miesięczne wynagrodzenie podstawowe, odpowiednio: w sezonie 2010/2011 w wysokości [...] zł plus VAT; w sezonie 2011/2012 w wysokości [...] zł plus VAT; w sezonie 2012/2013 w wysokości [...] zł plus VAT - płatne do 10. dnia każdego miesiąca za miesiąc poprzedni. Ubezpieczonemu przysługiwało też prawo do indywidulnych premii meczowych w kwocie [...] zł plus VAT za wygrany lub zremisowany mecz w rozgrywkach o mistrzostwo Ekstraklasy - pod warunkiem jego czynnej gry na boisku. Ponadto Ubezpieczonemu przysługiwać miało prawo do dodatkowych nagród za osiągnięcia sportowe, wynikających z Regulaminu Nagród i Kar, uchwalonego przez zarząd Klubu na dany sezon rozgrywkowy dla drużyny, w której występował Ubezpieczony. Poza wynagrodzeniem, premiami i nagrodami Klub nie był zobowiązany do wypłacania Ubezpieczonemu żadnych innych dodatkowych kwot.

Umowa stanowiła także, że w okresie jej obowiązywania Klubowi przysługiwać będzie, za zgodą Ubezpieczonego, wyłączne prawo do rozpowszechniania jego umownie zdefiniowanego "wizerunku" - w celu prowadzenia przez Klub działań marketingowych, promocyjnych i reklamowych. Klub mógł także pozyskiwać określone wizerunki, w szczególności poprzez filmowanie, fotografowanie lub inne utrwalanie podczas meczy, turniejów, sparingów, treningów, festynów, akcji promocyjnych. Ubezpieczony zobowiązał się również uczestniczyć we wszystkich nagraniach radiowych, telewizyjnych i innych akcjach organizowanych przez Klub. Umowa określała ponadto: przesłanki do jej natychmiastowego rozwiązania przez Klub; sankcje za naruszenie przez Ubezpieczonego postanowień umowy i/lub regulaminów, zarządzeń, uchwał organów Klubu i/lub obowiązujących przepisów (prawa i związkowych) oraz wykroczeń określonych w regulaminie nagród i kar, a także zasady zwrotu kosztów leczenia spowodowanych kontuzją odniesioną przez Ubezpieczonego w meczu z udziałem Klubu.

Integralną częścią umowy były "Zasady regulujące stosunki pomiędzy klubem sportowym a zawodnikiem profesjonalnym", przyjęte Uchwałą nr [...] Zarządu Polskiego Związku Piłki Nożnej z dnia [...] maja 2002 r. , mające zastosowanie do typowego kontraktu o profesjonalne uprawnianie piłki nożnej. Zawodnik w danym okresie mógł być związany jednym kontraktem tylko z jednym klubem. Uchwała wprowadzała zakaz uzależniania wypłaty i wysokości określonego w kontrakcie wynagrodzenia zasadniczego od zaistnienia jakichkolwiek warunków (wyjątkowo mogło być ono obniżone np. ze względu na długotrwałą chorobę lub kontuzję). Natomiast otrzymanie nagrody (wynagrodzenia dodatkowego) mogło być uwarunkowane uzyskaniem określonego wyniku sportowego. Zawodnikowi przysługiwało prawo do corocznego płatnego wypoczynku w wymiarze 30 dni wolnych, które należało wykorzystać w okresie wolnym od rozgrywania meczów i prowadzenia treningów. Do podstawowych obowiązków zawodnika uchwała zaliczyła także poddawanie się obowiązkowym badaniom lekarskim, stosowania środków farmakologicznych przepisanych wyłącznie przez lekarza klubowego, zakaz podejmowania działań mogących narazić dobre imię klubu, jego właścicieli, sponsorów i osób z nim bezpośrednio związanych, nieuczestniczenia w zakładach bukmacherskich dotyczących rozgrywek pucharowych lub ligowych organizowanych w kraju. Uchwała szczegółowo regulowała też sprawy odpowiedzialności dyscyplinarnej zawodnika i rozwiązywania kontraktów.

Prezes wskazał, że analiza treści spornej umowy z dnia [...] lipca 2010 r. prowadzi do wniosku, że jej przedmiotem była działalność Ubezpieczonego polegająca na uprawianiu sportu. W zakresie objętym kontraktem Ubezpieczony pozostawał do dyspozycji Klubu; nie mógł w tym okresie reprezentować innego klubu ani grać profesjonalnie w piłkę nożną w innym klubie sportowym. Mógł korzystać

z dni wolnych po uzgodnieniu terminu z Klubem, tak aby nie kolidowało to z zajęciami zaplanowanymi przez klub. Podpisując kontrakt Ubezpieczony wiedział, że musi osiągać jak najlepsze wyniki, dbać o formę, tak aby być w stanie wykonać usługę

na najwyższym poziomie; zaniedbania w tym zakresie miałyby bowiem wpływ

na wysokość wynagrodzenia lub obowiązywanie kontraktu. Niewątpliwie też

na podstawie zawartej umowy oceniana byłą "wartość" medialna Ubezpieczonego oraz jego wizerunek. Zawodnik nie mógł odmówić udziału w takich zajęciach, do których został wytypowany. Działalność gospodarcza Ubezpieczonego w zakresie działalności związanej ze sportem sprowadzała się do uprawiania sportu jedynie na rzecz płatnika składek na podstawie analizowanej umowy - kontraktu z dnia [...] lipca 2010 r. Wynagrodzenie z tego tytułu wypłacane było na podstawie faktur wystawianych przez Ubezpieczonego na rzecz płatnika składek, który do celów podatkowych i ubezpieczeń społecznych traktował Ubezpieczonego jako odrębny podmiot prawny niemający związku z płatnikiem, tj. przedsiębiorcę prowadzącego własną działalność gospodarczą.

Z wydruków komputerowych z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, wygenerowanych z systemu komputerowego w dniach [...] sierpnia 2012r. i [...] stycznia 2013 r. wynika, że M. K. rozpoczął wykonywanie działalności gospodarczej, polegającej na wykonywaniu tzw. pozostałej działalności związanej ze sportem, od dnia [...] lutego 2009 r.

Przedmiotem działalności gospodarczej była przede wszystkim pozostała działalność związana ze sportem. Ponadto wpisane rodzaje działalności obejmowały: konserwację i naprawę pojazdów samochodowych; sprzedaż detaliczną

w niewyspecjalizowanych sklepach; wynajem i zarządzanie nieruchomościami; wypożyczanie i dzierżawa sprzętu sportowego i rekreacyjnego oraz działalność obiektów służących poprawie kondycji fizycznej. Zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego Ubezpieczony dokonał w dniu [...] sierpnia 2009 tj. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą (w ramach spółki cywilnej) i z tego tytułu odprowadzał należne składki (zgodnie z jego wyjaśnieniami z dnia [...] lutego 2013 r.). Ubezpieczony zlikwidował tę działalność z dniem [...] sierpnia 2014 r.

Prezes podkreślił, że kwestią sporną w niniejszej sprawie było, czy usługi sportowe na rzecz płatnika składek (klubu sportowego) były wykonywane przez Ubezpieczonego w ramach zarejestrowanej pozarolniczej działalności w rozumieniu art. 2 ustawy o swobodzie czy też na podstawie umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy k.c. o zleceniu i tym samym skutkującej odrębnym obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego. W ocenie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia - przyjęcie pierwszej z wymienionych opcji nie znajduje w ustalonym stanie faktycznym i prawnym.

Mając na uwadze wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 163/15, który zobowiązał organ do zbadania niniejszej sprawy w świetle uchwały NSA z dnia 22 czerwca 2015 r., II FPS 1/15, Prezes wskazał, że stosownie do przepisu art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jednym z warunków zaliczenia przychodów do źródła, jakim jest działalność gospodarcza, stanowi niezaliczenie ich zarazem do przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9 tejże ustawy. Przychody z uprawiania sportu są, z punktu widzenia przepisów ustawy

o podatku dochodowym od osób fizycznych, zaliczane do źródła, jakim jest działalność wykonywana osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, co wynika z przepisu art. 13 pkt 2 tejże ustawy. Taka regulacja oznacza zaś, że nie ma możliwości kwalifikowania przychodów z uprawiania sportu do źródła innego aniżeli działalność wykonywana osobiście, w szczególności do przychodów z działalności gospodarczej.

Dlatego zdaniem organu na gruncie ubezpieczenia zdrowotnego mamy w niniejszym wypadku do czynienia z wykonywaniem umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami ustawy k.c. stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, czyli tytułem, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit e ustawy o świadczeniach, dla którego podstawę wymiaru składki należy przychód zaliczany z punktu widzenia przepisów podatkowych do działalności wykonywanej osobiście. Niniejsze znajduje zastosowanie i w takim zakresie, w jakim świadczone usługi i uzyskiwane z tego tytułu przychody są związane z uprawianiem sportu lub też z inną sferą aktywności ludzkiej, z tytułu której przychody mogą zostać zakwalifikowane wyłącznie do źródła przychodów, jaką jest działalność wykonywana osobiście.

Biorąc powyższe pod uwagę, organ stwierdził, że M. K. nie spełnia zatem warunków przemawiających za uznaniem, że świadczenia sportowe prowadzone na rzecz klubu [...] nie stanowią przychodów z uprawiania sportu, a są przychodem z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej.

Pismem z dnia [...] lipca 2017r. M. K. wniósł skargę do Sądu, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) i lit. e) ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z art, 5 pkt 21) u.ś.o.z., art. 13 pkt 2 i pkt 4 ustawy systemowej w zw. z art. 69 ust. 1 u.ś.o.z., art. 18 ust. 1 i 3 ustawy systemowej w zw. z art. 81 u.ś.o.z., art. 82 ust. 1 u.ś.o.z., art. 5a pkt 6, art. 10 ust, 1 pkt 2, art, 13 pkt 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r, o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez przyjęcie wadliwej wykładni pojęcia "osoba prowadząca pozarolniczą działalność" w kontekście tytułu podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu, brak uwzględnienia, iż istotnym elementem kontraktu - umowy z dnia [...] lipca 2010 r. było świadczenie przez ubezpieczonego usług reklamowo-marketingowych, które nie rodzą obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, brak uwzględnienia, że organ ewidencyjny w odniesieniu do Ubezpieczonego nie wydał decyzji o odmowie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, przyjęcie,

że zachodzi zbieg tytułów ubezpieczenia zdrowotnego, a w konsekwencji przyjęcie, że z tytułu zawartej pomiędzy M. K. a skarżącą kontraktu - umowy z dnia [...] lipca 2010 r. M. K. podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu w okresie wskazanym w decyzji : jako osoba spełniająca warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, która jest osobą wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia (art. 66 ust. 1 pkt f. i lit. e u.ś.o.z.),

oraz naruszenie prawa postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art, 7, 8 w zw. z art. 75 § 1, art, 77 § 1, art, 78 § 1 oraz art. 80, art, 104 § 2, art, 107 § 1 i 3, art, 15 k.p.a. w zw. z art, 109 ust.6 u.ś.o.z. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę prawdy obiektywnej oraz naruszający zasadę budowania zaufania do władzy publicznej, brak wyczerpującego zebrania

i rozpatrzenia materiału dowodowego, brak rozpatrzenia zgłaszanych przez skarżącego wniosków dowodowych, dowolną, ocenę materiału dowodowego,

a w konsekwencji przyjęcie, że zainteresowany M. K. nie jest osobą prowadzącą działalność gospodarczą

W uzasadnieniu skargi skarżąca spółka rozwinęła powyższe zarzuty wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślić należy, że w sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny, co oznacza że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a." ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Związanie organu i Sądu, mające oparcie w stanowiącym podstawę orzekania w sprawie art. 153 p.p.s.a. polega na tym, iż ani organ ponownie rozpoznający sprawę, ani Sąd nie mogą formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych

z wyrażonym wcześniej poglądem. Ich bezwzględnym obowiązkiem jest natomiast podporządkowanie się mu w pełnym zakresie. Dokonując oceny legalności aktu administracyjnego wydanego na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy w wyniku uchylenia poprzedniej decyzji, Sąd I instancji nie mógł pominąć kontroli, czy organy administracji prawidłowo uwzględniły wytyczne co do dalszego postępowania, zawarte we wskazanym powyżej wyroku.

Trzeba mieć na uwadze, że przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani Sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu Sądu, chyba że zmienił się stan faktyczny lub stan prawny sprawy, co jednak w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

W orzecznictwie sądowym wskazuje się, iż kontrola rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy sprowadza się do oceny, czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd, gdyż jest to główne kryterium poprawności nowo wydanej decyzji (vide: wyrok NSA z 20 kwietnia 2011 r., II OSK 729/10, LEX nr 1081870).

Istotą zasady "związania oceną prawną" z art. 153 p.p.s.a. jest to, że dotyczy wykładni prawa materialnego, jak i procesowego oraz braku wyjaśnienia

w kontrolowanym postępowaniu istotnych okoliczności stanu faktycznego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 163/15, uchylił poprzednio wydaną przez Prezesa NFZ decyzję wskazując, że Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia rozpoznając ponownie sprawę winien rozważyć stanowisko wyrażone w uchwale wydanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 22 czerwca 2015 r. w sprawie II FPS 1/15 oraz ocenić, czy zakres prowadzonej przez M. K. działalności gospodarczej wchodzi czy też nie, w zakres spornej umowy i w konsekwencji czy podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od [...] lipca 2010 r. do [...] czerwca 2013 r.

Istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest zatem ustalenie, czy skarżący jako profesjonalny sportowiec związany ze skarżącą spółką umową - kontaktem mógł świadczyć usługi sportowe w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej i z tego tytułu opłacać składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Odnosząc się do uchwały wydanej przez Naczelny Sąd Administracyjny

w dniu 22 czerwca 2015 r. w sprawie II FPS 1/15 organ wskazał, że M. K. nie spełnia warunków przemawiających za uznaniem, że świadczenia sportowe prowadzone na rzecz klubu [...] nie stanowią przychodów z uprawiania sportu, a są przychodem z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej.

W ocenie ponownie orzekającego Sądu stanowisko organu jest błędne

i pozostaje w oczywistej sprzeczności z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2015 r. sygn. akt II FPS 1/15.

W uzasadnieniu NSA wskazał m.in., że w obowiązującej obecnie (od dnia 16 października 2010 r.) ustawie z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2014 r., poz. 715) przez sport rozumie wszelkie formy aktywności fizycznej, które przez uczestnictwo doraźne lub zorganizowane wpływają na wypracowanie lub poprawienie kondycji fizycznej i psychicznej, rozwój stosunków społecznych lub osiągnięcie wyników sportowych na wszelkich poziomach (art.2 ust.1 ustawy

o sporcie). Ustawa ta nie rozróżnia i nie definiuje zawodników profesjonalnych

i amatorów, poza stypendiami sportowymi nie reguluje kwestii form osiągania przychodów przez sportowców. Jest to zgodne z założeniami ustawodawcy (uzasadnienie ustawy druk Sejmu VI kadencji nr 2374), który uznał za zbędne regulowanie kwestii związanych z zawodowym i amatorskim uprawianiem sportu,

z uwagi na trudność zdefiniowania tych pojęć. Obecna regulacja nie daje jednakże podstaw do innego pojmowania uprawiania sportu niż wskazane wyżej.

Ponadto od wejścia w życie ustawy z dnia 18 stycznia 1996 r. o kulturze fizycznej działalność sportowców, w zależności od stopnia ich profesjonalizmu, przyjętej formy współdziałania z klubami sportowymi, a także regulacji stanowionych przez związki sportowe, może być oparta na stosunku pracy wynikającym z umowy

o pracę zawieranej przez klub z zawodnikiem lub umowie cywilnoprawnej zawieranej przez zawodników. Umową cywilnoprawną, jaka mogłaby regulować stosunki sportowca z klubem, według przeważających poglądów doktryny i orzecznictwa, może być umowa o świadczenie usług w rozumieniu art.750 k.c., skoro przedmiotem umowy ma być wykonanie przez sportowca czynności.

Umowę o świadczenie usług sportowych zawrzeć może zarówno zawodnik nie prowadzący działalności gospodarczej, ale także zawodnik, który działalność taką prowadzi i umowę zawiera jako przedsiębiorca (por. W.Cajsel, Prawne aspekty zatrudniania sportowców w Polsce a prawo Unii Europejskiej [w:] Unia Europejska a sport. Implikacje członkowstwa w Unii Europejskiej dla polskiego sportu, red. J.Foks, Warszawa 2006, s.80-81). Sytuacje takie nie są kwestionowane przez właściwe związki sportowe w ramach przysługujących im uprawnień.

Sportowiec może także uprawiać sport w klubie sportowym, nie zawierając

z klubem żadnej umowy, przewidującej wynagrodzenie jako ekwiwalent za uprawianie sportu. Może w takim przypadku otrzymywać na podstawie odrębnych przepisów stypendium sportowe.

NSA podkreślił, że ustawodawca, pozostawił swobodę wyboru formy działania sportowca osobom zainteresowanym, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 20 i art.65 ust.1 Konstytucji RP. Nie ma w związku z tym przeszkód, aby indywidualny zawodnik prowadził działalność gospodarczą, której przedmiotem będzie świadczenie usług w postaci jego udziału w określonych zawodach sportowych w barwach określonego klubu. Działanie takie mieści się w zakresie swobody działalności gospodarczej, wynikającej z art. 6 ust.1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Prawidłowe wykonanie umowy wymagać będzie-jak w przypadku uprawiania sportu- treningów, prowadzenia określonego stylu życia, zapewnienia w razie potrzeby ewentualnego sprzętu sportowego czy stroju, zatrudnienia mechaników, masażystów i innych osób, których współdziałania wymaga uprawianie określonej dyscypliny sportu. Jednocześnie jednak celem takiej działalności, prowadzonej w sposób zorganizowany i ciągły, będzie zapewnienie źródła zarobkowania. Nie stanowi przy tym przeszkody dla uznania takiej działalności za gospodarczą fakt, że dla zleceniodawcy istotne jest, aby usługę świadczył konkretny zawodnik. Działalność gospodarcza może mieć przymiot osobistego jej wykonywania (przykładowo działalność krawca miarowego, fryzjera, gdzie istotne dla klienta może być uszycie, skrojenie ubrania, ścięcie włosów przez konkretną osobę, jedynie z pomocą innych osób), cecha ta nie jest jednak niezbędna dla tego rodzaju aktywności. Jednocześnie cel zarobkowy działań zawodnika wyklucza uznanie przychodów z tej działalności za przychody z uprawiania sportu. Jak wskazano wyżej, ta ostatnia działalność nie służy uzyskaniu stałego źródła zarobkowania.

Zdaniem NSA dozwolona prawem różnorodność form prawnych działania zawodników (sportowców), wobec braku jednoznacznej odmiennej regulacji podatkowej, wywiera wpływ na przypisanie uzyskanych przez nich przychodów do różnych źródeł przychodów. Skoro sportowiec może uzyskiwać przychody zarówno ze stosunku pracy, łączącego go z klubem, z tytułu umowy cywilnoprawnej, zawartej poza i w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, a także otrzymywać przychody wynikające wyłącznie z faktu uprawiania sportu (bez istnienia stosunku prawnego między nim a klubem sportowym, przewidującego wypłatę wynagrodzenia za wzajemne świadczenie sportowca), to przychody te mogą być przypisane do różnych źródeł przychodów.

NSA wskazał, że do źródła, wskazanego w art.10 ust.1 pkt 1 u.p.d.o.f. przypisać należy przychody osiągane przez sportowców z tytułu stosunku pracy, jaki wiąże ich z klubem. Wypłacane im wynagrodzenie stanowi bowiem świadczenie

ze stosunku pracy, nie jest natomiast przychodem z uprawiania sportu.

Do źródła z art.10 ust.1 pkt 2 u.p.d.o.f. zaliczać należy te przychody, które sportowiec uzyska z uprawiania sportu, rozumianego jako zajmowanie się, oddawanie się ćwiczeniom i grom mającym na celu poprawę jego kondycji psychofizycznej, bez zamiaru uczynienia z tego zajęcia źródła zarobkowania (nagrody, premie, koszty wyżywienia i zakwaterowania w czasie zawodów i szkoleń), stypendia sportowe.

Jeżeli sportowiec świadczy na rzecz klubu usługi sportowe w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej (w rozumieniu art.5a pkt 6

i art.5b ust.1 u.p.d.o.f.), to przychody z tego tytułu nie stanowią przychodów

z uprawiania sportu i powinny być zaliczone do przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 10 ust.1 pkt 3 u.p.d.o.f.).

Wbrew twierdzeniom organu z powołanej uchwały wynika, że skarżący mógł świadczyć na rzecz klubu [...] usługi sportowe w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej.

Wobec powyższego Sąd uznał, że na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.a zachodzi podstawa do uchylenia wydanych w sprawie decyzji. Mając na uwadze,

że nie zachodzi konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie, Sąd uznał że zachodzi podstawa do umorzenia przez sąd postępowania administracyjnego. Dlatego też Sąd działając na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Sąd orzekł o zwrocie kosztów postępowania na podstawie art. 200 i art. 250 p.p.s.a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) oraz kwotę 17 zł, poniesioną tytułem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa.