Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 110/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-08-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116 § 1,2 i 4, art. 240 § 1 pkt 5, art. , art. 121, art. 122, art. 124, art. 187 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art.59 § 2, art. 61
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 49 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 426
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Trelka, Sędziowie sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca),, asesor WSA Agnieszka Sułkowska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dniu 17 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi J.P. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego prezesa zarządu wraz ze spółką za zaległości spółki z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za poszczególne miesiące 2015 r., 2016 r., 2017 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

1. Decyzją z [...] października 2020 r. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej – po rozpatrzeniu odwołania J.P. (dalej: "Skarżąca", "Strona") od decyzji Prezesa Zarządu P. z [...] listopada 2018 r. – utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

2. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że decyzją z [...] listopada 2018 r., Prezes Zarządu P. orzekł o odpowiedzialności Skarżącej jako byłej prezes zarządu solidarnie ze Spółką za zaległości K. Sp. z o. o.(dalej jako "Spółka") z tytułu wpłat na P. za okresy 2015/05, 2015/12-2017/02, w kwocie głównej w wysokości 59 681,40 zł oraz z tytułu odsetek w wysokości 10 925,00 zł, naliczonych na dzień wydania decyzji.

3. Od ww. decyzji Skarżąca wniosła odwołanie, wskazując że decyzja w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności Strony jest przedwczesna, zaś Prezes Zarządu P. nie wykorzystał uprawnień do wyegzekwowania wpłat z majątku Spółki, który ponadto w ocenie Strony jest organowi znany w całości oraz umożliwia przeprowadzenie skutecznej egzekucji zobowiązań. Ponadto Strona wskazała, że przez okres sprawowania funkcji prezesa zarządu przez odwołującą, wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki nie był złożony, a jego złożenie stanowiłoby działanie na szkodę Spółki.

4. W uzasadnieniu wymienionej na wstępie zaskarżonej decyzji Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej powołał się na art. 233 § 1 pkt 1, art. 107 § 1, art. 116 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 z późn. zm. dalej "O.p") , art. 49 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 426 ze zm., dalej "ustawa o rehabilitacji") i stwierdził, że w przedmiotowej sprawie, w oparciu o treść aktu notarialnego z 18 grudnia 2014 r. Repertorium A nr [...] oraz Uchwały nr [...] Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z [...] maja 2017 r. ustalono, że w okresie od 18 grudnia 2014 r. do 25 maja 2017 r. Skarżąca pełniła funkcję prezesa zarządu w Spółce, zaś zobowiązanie Spółki za okresy 2015/05, 2015/12-2017/02 powstało w ww. czasie, wobec czego pierwsza pozytywna przesłanka odpowiedzialności członka zarządu za zaległości Spółki została spełniona. Druga pozytywna przesłanka odpowiedzialności członka zarządu spółki - bezskuteczność egzekucji przeciwko samej Spółce - została wykazana postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z [...] lipca 2018 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku Spółki na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących zobowiązania wobec P. za okresy 2015/05, 2015/12-2017/02. W uzasadnieniu ww. postanowienia organ wskazał, że w toku postępowania dokonano dwukrotnie skutecznych zajęć rachunków bankowych Spółki, co jednak nie przyniosło zaspokojenia roszczeń. Ustalono ponadto, że Spółka nie posiada nieruchomości oraz nie prowadzi działalności. Minister wskazał, że Spółka zaprzestała regulowania swoich zobowiązań. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2015 r., dłużnik jest obowiązany w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, złożyć taki wniosek. Spółka posiadała szereg nieuiszczonych zobowiązań wobec P. za 2015 r., zaś pierwszym z nich jest zobowiązanie za okres 2015/05, wymagalne dnia 20 czerwca 2015 r. Wobec jego nieuiszczenia, wniosek o ogłoszenie upadłości powinien zostać przez odwołującą złożony do 6 lipca 2015 r. Wniosek w tym terminie nie został złożony. Należy zauważyć, że odwołująca w ogóle nie złożyła takiego wniosku. Minister wskazał, że zgodnie z art. 116 § 2 O.p., odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu. Zatem odpowiedzialność Skarżącej za ww. zobowiązanie Spółki jest bezsporna. Zdaniem organu II instancji obowiązek odprowadzania składek na P. powstał z mocy prawa. Skarżąca zaś jako prezes zarządu ponosi odpowiedzialność za zaniechanie zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w sytuacji, gdy Spółka zaprzestaje regulowania wymagalnych zobowiązań. Stan niewypłacalności jest stanem istniejącym obiektywnie i nie wymaga ustalania przyczyn, dla których dłużnik nie wykonuje ciążących na nim zobowiązań. W szczególności, niewypłacalność zaistnieć może również wówczas, gdy dłużnik zaniecha wykonania zobowiązań kierując się chęcią podjęcia gospodarczego ryzyka. W okresie sprawowania przez odwołującą funkcji prezesa zarządu w Spółce zaległości wobec P. stopniowo narastały, począwszy od należności za okres 2015/05, przez cały rok 2016 oraz później, osiągając wysokość 59 681,40 zł kwoty głównej. W ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie nie można stwierdzić braku winy w braku złożenia stosownego wniosku po stronie Skarżącej, ponieważ Skarżąca miała wpływ na podejmowane przez Spółkę działania, w tym zmierzające do zaspokojenia przez Spółkę zobowiązań względem P. , ewentualnie do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki.

5. Minister stwierdził, że bezskuteczność egzekucji przeciwko Spółce została wykazana postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z [...] lipca 2018 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku Spółki na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących zobowiązania wobec P. za okresy 2015/05, 2015/12-2017/02. W uzasadnieniu ww. postanowienia organ egzekucyjny wskazał szereg działań podjętych celem ustalenia majątku Spółki. Ww. dokument, na którym oparł się organ pierwszej instancji, został sporządzony przez właściwy organ w zakresie jego kompetencji oraz opatrzony podpisem oraz pieczęcią działającego z upoważnienia Naczelnika Urzędu Skarbowego, Kierownika Działu J.C. Brak jest zatem, zdaniem organu odwoławczego, podstaw do odmawiania mu walorów rzetelności czy prawidłowości. Postanowienie powyższe jest dokumentem urzędowym, tj. stanowi dowód tego, co w nim zostało urzędowo stwierdzone i korzysta z dwóch domniemań: prawdziwości (autentyczności), czyli pochodzenia od kompetentnego organu, oraz zgodności z prawdą treści złożonego oświadczenia.

6. Organ odwoławczy podniósł, że w aktach sprawy nie ma dokumentów w oparciu o które można byłoby stwierdzić, że Strona wskazała mienie Spółki umożliwiające zaspokojenie zaległości podatkowej Spółki w znacznej części. Pismem z 17 września 2018 r. strona wskazała, że na dzień odwołania Skarżącej z funkcji prezesa zarządu, Spółka posiadała majątek ruchomy w postaci urządzeń, elektronarzędzi, komputerów, namiotu produkcyjnego oraz wyposażenia biurowego, wierzytelności przeterminowane oraz terminowe od M. S. A. oraz S. Sp. z o. o. [...], jak również kaucje gwarancyjne ww. podmiotów. Strona nie przedłożyła jednak żadnych dodatkowych informacji dotyczących ww. składników majątkowych oraz żadnych dowodów na powyższą okoliczność.

7. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie:

I. Przepisów prawa materialnego:

- art. 107 i art. 116 § 1 O.p. polegające na orzeczeniu o odpowiedzialności Skarżącej za zobowiązania KONSBAP solidarnie ze Spółką pomimo istnienia okoliczności wyłączającej jej odpowiedzialność poprzez wskazanie przez Skarżącą mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości spółki w znacznej części;

- art. 116 § 1 O.p. przez przyjęcie, że egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna w sytuacji, gdy organy podatkowe nie przeprowadziły egzekucji ze wszystkich składników majątku, pomimo, że miały o nich wiedzę, tj. z ruchomości oraz wierzytelności K., a nawet nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego w zakresie majątku Spółki po uzyskaniu wyjaśnień byłego Prezesa zarządu Spółki począwszy od pisma z dnia 17.09.2018 r.;

- art. 116 § 1 O.p. poprzez przyjęcie bezskuteczności egzekucji na podstawie postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...].07.2018 r. w sytuacji, gdy z pisma byłego Prezesa zarządu wynika bezsprzecznie, że postanowienie to w żaden sposób nie odnosi się do innych składników majątku K. o wartości wielokrotnie przewyższającej wysokość zobowiązania, tj. do wierzytelności wobec Spółki M. S.A. oraz S. Sp. z o.o. [...] w kwocie ok. 900.000 złotych plus zatrzymane kaucje gwarancyjne w kwocie ok. 200.000 złotych, a także majątku ruchomego o wartości ok. 200.000 złotych w postaci urządzeń, elektronarzędzi, komputerów, namiotu produkcyjnego oraz wyposażenia biurowego (meble, ksera);

- art. 116 § 1 O.p. poprzez przyjęcie bezskuteczności egzekucji pomimo bierności wierzyciela w prowadzeniu egzekucji - organ ograniczył się do złożenia wniosku o wszczęcie egzekucji, nie ponowił wniosku po uzyskaniu wiedzy o innych składnikach majątku-składnikach, które nie były wymienione w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 09.07.2018 r.

II. Przepisów prawa procesowego, które miały istotne znaczenia na wynik sprawy:

- art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych sprawy mających znaczenie dla ustalenia przesłanek odpowiedzialności skarżącej za zaległości podatkowe K. Sp. z o.o., w szczególności okoliczności prawidłowości przyjęcia bezskuteczności egzekucji wobec majątku spółki w sytuacji posiadania przez nią majątku;

- art. 187 § 1 w zw. z 191 O.p. poprzez niezgromadzenie i nierozpatrzenie całości materiału dowodowego, przyjęcie wadliwych ocen i wniosków płynących z tak ułomnie zebranego materiału dowodowego materiału dowodowego oraz pominięcie istotnych okoliczności sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do nieustalenia stanu faktycznego sprawy i przyjęcia, że w przedmiotowej sprawie doszło do bezskuteczności egzekucji w sytuacji, gdy organy podatkowe nie przeprowadziły egzekucji ze wszystkich składników majątku, pomimo, że miały o nich wiedzę;

- art. 122 O.p. w zw. z art. 121 § 1 O.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych z uwagi na pominięcie istotnych dowodów i okoliczności, tj. brak odniesienia w decyzji do twierdzeń skarżącej o istnieniu majątku Spółki, z którego możliwa jest skuteczna egzekucja;

- art. 122 i art. 124 O.p. tj. naruszenia zasad prawdy obiektywnej oraz zasady przekonywania, poprzez mające wpływ na wynik sprawy niepełne i nierzetelne przeprowadzenie postępowania dowodowego, poprzez pominięcie okoliczności podnoszonych przez skarżącą odnośnie istnienia majątku Spółki, z którego możliwa jest egzekucja.

8. Skarżąca na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 dalej jako "p.p.s.a") wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci - pisma komornika sądowego T.P. z dnia [...].03.2020 r., - zestawienia wierzytelności przysługujących Spółce od Spółek M. S.A. i S. Sp. z o.o. z siedzibą w [...], - zestawienia ruchomości K., z których w najbliższym czasie egzekucję będzie prowadził komornik sądowy przy Sądzie [...] w P. T.P. na okoliczność istnienia majtku Spółki, z którego możliwe jest zaspokojenie wierzycieli. Wskazuje, że przeprowadzenie ww. dowodów jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

9. W odpowiedzi na skargę Minister Rodziny i Polityki Społecznej podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

10. Na wstępie Sąd zaznacza, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału, z 1 lipca 2021 r., wydanym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020.374 z późn. zm.), zmienionej ustawą z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. 2020.875). Zgodnie ze wskazanym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tej sprawie sąd orzekał w składzie trzech sędziów.

11. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zgłoszonych przez Stronę wniosków dowodowych Sąd wskazuje, że stosownie do treści art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w tym przepisie nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie lecz ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie – czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego. Przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu przez sąd administracyjny jest dopuszczalne wówczas, gdy dowód pozostaje w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu. Z przepisu tego wynika także, że dopuszczenie dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu. Sąd podkreśla, że zgodne z art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Powyższe oznacza, że ocenia rozpoznawaną sprawę na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oceniając legalność zaskarżonych w sprawie decyzji. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdził, że dowody przedłożone przez Skarżącą nie były de facto znane organom podatkowym rozstrzygającym w sprawie i stanowią nowe dowody i nowe okoliczności w postępowaniu. Co prawda Strona wzmiankowała na etapie rozpoznawania sprawy przez organ odwoławczy o majątku spółki z którego można było prowadzić egzekucję, jednakże uwagi te były mało konkretne, ogólne i co najważniejsze zostały przesłane do organu odwoławczego po wydaniu decyzji na etapie drugiego doręczenia zastępczego. Tym samym Sąd uznał, że przywołane przez Stronę dokumenty i okoliczności mogą stanowić podstawę do ewentualnego wznowienia postępowania w sprawie. Warte odnotowania jest także to, że organy zakreśliły odpowiedzialność Skarżącej na zasadach solidarności wraz ze spółką. Zatem, w przypadku zaspokojenia wierzyciela publicznoprawnego w całości niniejsza sprawa stanie się bezprzedmiotowa. Z tych też przyczyn Sąd oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu z uwagi na brak przesłanek z art. 106 § 3 p.p.s.a. umożliwiający przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów niezbędnych do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie. Sąd postanowił przedstawić powody decyzji o odmowie przeprowadzenia dowodów w uzasadnieniu wyroku.

12. Przechodząc do zasadniczej kwestii wskazać należy, że kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm., dalej: p.p.s.a.) lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Oceniając skarżoną decyzję w świetle wskazanych powyżej kryteriów uznać należy, że zarzuty skargi nie są zasadne, gdyż Minister nie naruszył przepisów Ordynacji podatkowej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

13. Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest ocena zasadności orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności Skarżącej jako członka zarządu Spółki z tą Spółką za zaległości Spółki z tytułu wpłat na P. za poszczególne okresy od maja 2015 r. do lutego 2017 r. wraz z odsetkami za zwłokę kontekście zaistnienia przesłanek określonych w art. 116 § 1 i 2 O.p. stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia organów.

14. Ramy prawne: Podstawę prawną orzeczenia odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej za zaległości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością stanowią przepisy rozdziału 15 Działu III O.p., które znajdują zastosowanie do zaległości we wpłatach na P. na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Istotą postępowania w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu spółki kapitałowej jest badanie przesłanek pozytywnych i negatywnych mających znaczenie dla określenia istnienia odpowiedzialności konkretnego członka zarządu. Przesłanki odpowiedzialności osób trzecich - członków zarządu spółek z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe tych spółek określa art. 116 § 1 O.p. Według postanowień tego przepisu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości lub postępowanie układowe albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Pozytywną przesłanką obciążenia odpowiedzialnością członka zarządu jest nieskuteczna w całości lub w części egzekucja z majątku spółki. Zgodnie z treścią art. 116 § 2 O.p., odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Art. 116 § 4 O.p. stanowi, iż przepisy § 1-3 stosuje się również do byłego członka zarządu oraz byłego pełnomocnika lub wspólnika spółki w organizacji. Stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu, przy czym może to nastąpić jedynie po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2008 r., sygn. akt II FPS 6/08). Zatem o bezskuteczności postępowania egzekucyjnego, w rozumieniu art. 116 O.p., nie musi przesądzać wyłącznie umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz wydanie, w jego konsekwencji, postanowienia w sprawie umorzenia tego postępowania. Mogą za tym przemawiać inne działania organu egzekucyjnego, niekoniecznie zakończone postanowieniem o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Muszą one jednak nie pozostawiać żadnych wątpliwości co do tego, że egzekwowana wierzytelność nie może być zaspokojona z jakiejkolwiek części majątku spółki (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lutego 2007 r., sygn. akt II FSK 233/06 i wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2012 r., sygn. akt II UK 152/11). W sprawie bezskuteczności postępowania egzekucyjnego wskazać należy, że postanowieniem organu egzekucyjnego Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] lipca 2018 r. organ ten umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku Spółki na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących. W uzasadnieniu ww. postanowienia organ egzekucyjny wskazał szereg działań podjętych celem ustalenia majątku Spółki. Wskazano, że zajęto dwa konta należące do Spółki. Ustalono również, że spółka nie posiada nieruchomości. Mimo braku majątku nieruchomego oraz ruchomego oraz braku środków pieniężnych na kontach Spółka formalnie nie zlikwidowała działalności. Sąd zauważa że mimo wymogu wykazania przez zobowiązaną majątku z którego mogłaby być prowadzona egzekucja, Strona wskazywała ogólnie że taki majątek istniał w postaci przeterminowanych wierzytelności przysługujących Spółce wobec kontrahentów spółki. Sąd odnotował, że pismem z 17 września 2018 r. Strona wskazała, że na dzień odwołania Skarżącej z funkcji prezesa zarządu, Spółka posiadała majątek ruchomy w postaci urządzeń, elektronarzędzi, komputerów, namiotu produkcyjnego oraz wyposażenia biurowego, wierzytelności przeterminowane oraz terminowe od M. S. A. oraz S. Sp. z o. o. [...], jak również kaucje gwarancyjne ww. podmiotów. Sąd uznał jednakże za zasadne stanowisko organów, że Strona nie przedłożyła na powyższym etapie postępowania w tym zakresie żadnych dodatkowych informacji dotyczących ww. składników majątkowych oraz żadnych dowodów na powyższą okoliczność. Oceniając te okoliczności Sąd miał także na względzie to, że możliwość uwolnienia się członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki poprzez wskazanie mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych wymaga wskazania takiego mienia, z którego egzekucja faktycznie jest możliwa. Zobowiązany były członek zarządu powinien zdawać sobie sprawę, że winien wskazać organowi egzekucyjnemu istnienie takiego majątku spółki, który pozwoli na faktyczne i skuteczne zaspokojenie należności Skarbu Państwa. Przy czym, w świetle art. 116 § 1 pkt 2 O.p., musi to być mienie konkretne, rzeczywiście istniejące w chwili prowadzenia postępowania podatkowego i musi przedstawiać realną wartość finansową oraz nadawać się do egzekucji pozytywnie rokującej wyegzekwowanie znacznych kwot, w odniesieniu do wysokości zaległości podatkowych. Sąd przyznał rację, że w toku postępowania administracyjnego Skarżąca wskazała bliżej nieokreślone mienie ruchome, nie określając jego usytuowania oraz informując, że mienie to Spółka posiadała w maju 2017 r. Przywołane przez Stronę wierzytelności również nie można było uznać za niesporne w momencie toczącego się postępowania. W piśmie z dnia [...] stycznia 2019 r. Skarżąca opisała, że istnieje majątek należący do spółki, jednakże poza taką informacją nie podano szczegółów w tym zakresie. Strona tłumaczyła przy tym, że nie posiada dostępu do ksiąg rachunkowych oraz innej dokumentacji Spółki, w której była prezesem. Na podkreślenie zasługuje to, że dopiero przy piśmie datowanym na [...] października 2020 r., które wpłynęło do organu w dniu [...] października 2020 r. Skarżąca przedstawiła dokładną listę majątku spółki oraz informacje dotyczące wysokości kaucji gwarancyjnych, które według jej stanowiska powinny zostać zwrócone Spółce i mogłyby być przedmiotem egzekucji. Sąd jak już powyżej wyjaśniał okoliczności te nie mogły być przedmiotem analizy organu wyższego stopnia, gdyż decyzja Ministra została wydana w dniu [...] października 2020r. i skierowana do wysyłki przed otrzymaniem pisma Strony z wykazem majątku. Z tych też przyczyn Sąd uznał, że ewentualne nowe okoliczności nieznane organowi orzekającemu w sprawie w dniu wydania decyzji mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Warte odnotowania jest także to, że art. 59 § 2 u.p.e.a. nie zamyka ostatecznie wierzycielowi możliwości dochodzenia należności, bowiem zgodnie z art. 61 u.p.e.a., w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art. 59 § 2, wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić wówczas, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych. Powyższy przepis stanowi zatem zabezpieczenie interesów wierzyciela na wypadek, gdyby po umorzeniu postępowania egzekucyjnego uległ zmianie stan faktyczny w ten sposób, że wyjdą na jaw okoliczności świadczące o istnieniu majątku zobowiązanego, umożliwiającego skuteczne prowadzenie egzekucji. Istnienie takiej, jedynie potencjalnej, możliwości nie uzasadnia jednak, w przekonaniu Sądu, pozostawienia postępowania egzekucyjnego ciągle otwartym w sytuacji, gdy na dany moment ustalono, że nie może ono doprowadzić do choćby częściowego zaspokojenia wierzyciela i istnieją ustawowe przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego z tego tytułu. Zważywszy powyższe jeżeli w toku postępowania wznowieniowego potwierdzi, że istnieje niesporny majątek z którego mogą być dochodzone należności na rzecz P. , organ egzekucyjny będzie mógł wystawić nowe tytuły wykonawcze. W sytuacji zaspokojenia się wierzyciela z majątku Spółki w ramach zasady solidarnej odpowiedzialności dalsze postępowanie skierowane do byłego członka zarządu Spółki będzie bezprzedmiotowe. Jednakże na tym etapie na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego Sąd uznał, że w sprawie występowała przesłanka bezskuteczności postępowania egzekucyjnego.

15. Na podkreślenie zasługuje to, że nie jest sporne, że w okresie od dnia 18 grudnia 2014 r. do dnia [...] maja 2017 r. Skarżąca pełniła funkcję prezesa zarządu w Spółce, zaś zobowiązanie Spółki za okresy 2015/05, 2015/12-2017/02 powstało w ww. czasie. Powyższe wynika, z treści aktu notarialnego z dnia [...] grudnia 2014 r. Repertorium A nr [...] oraz Uchwały nr [...] Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia [...] maja 2017 r. Wobec czego kolejna przesłanka odpowiedzialności członka zarządu za zaległości Spółki została spełniona.

16. Reasumując zasadnie organy uznały, że zaszły pozytywne przesłanki przeniesienia na Stronę odpowiedzialności za zaległości Spółki określone w art. 116 § 1 O.p., skoro egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna, a Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki w czasie, kiedy upływał termin płatności zobowiązań z tytułu wpłat na PRFON za poszczególne okresy od 2015-2017 r.

17. Z akt sprawy wynikało, że Skarżąca nie złożyła wniosku o ogłoszenie upadłości. Strona w toku postępowania podała, że brak złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki był podyktowany interesem Spółki oraz oczekiwaniem, że na konto Spółki wpłyną zaległe wierzytelności. Sąd w tej kwestii zgodził się z organami podatkowymi, że zaniechanie podjęcia odpowiednich działań wynikających z istoty pełnionej funkcji zarządczej nie może prowadzić do zwolnienia z odpowiedzialności opartej o art. 116 O.p. Byłoby to oczywiście niesprawiedliwe wobec innych podatników, którzy dokładają starań, aby sprawowaną funkcję pełnić zgodnie z prawem i wypełniać nałożone na nich obowiązki (vide wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 lipca 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 3178/17). W szczególności wskazać należy, że obowiązek odprowadzania składek na P. powstał z mocy prawa. Nie ulega wątpliwości, że Skarżąca jako prezes zarządu ponosi odpowiedzialność za zaniechanie zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w sytuacji, gdy Spółka zaprzestała regulowania wymagalnych zobowiązań. Stan niewypłacalności jest stanem istniejącym obiektywnie i nie wymaga ustalania przyczyn, dla których dłużnik nie wykonuje ciążących na nim zobowiązań. W szczególności, niewypłacalność zaistnieć może również wówczas, gdy dłużnik zaniecha wykonania zobowiązań kierując się chęcią podjęcia gospodarczego ryzyka. Wskazać ponadto należy, iż w okresie sprawowania przez odwołującą funkcji prezesa zarządu w Spółce zaległości wobec P. stopniowo narastały, począwszy od należności za okres 2015/05, przez cały rok 2016 oraz później, osiągając wysokość 59.681,40 zł kwoty głównej. Rozważając kryterium braku winy jako przesłanki zwalniającej od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Osoba zainteresowana (w tym członek zarządu) winna wykazać brak winy, czyli udowodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że uchybienie określonemu obowiązkowi było od niej niezależne. Taką okolicznością może być choroba uniemożliwiająca złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości (Wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2012 r. I FSK 385/11). Sąd przyznał rację organom, że w przedmiotowej sprawie nie można stwierdzić braku winy Skarżącej w braku złożenia stosownego wniosku ponieważ Strona miała wpływ na podejmowane przez spółkę działania, w tym zmierzające do zaspokojenia przez Spółkę zobowiązań względem P. , ewentualnie do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki (por. wyrok NSA z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt II FSK 642/08).

18. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego Sąd uznał je za niezasadne. W myśl tych przepisów postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 O.p.). Ponadto w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122 O.p.). Organy podatkowe powinny wyjaśnić stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu (art. 124 O.p.). Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 187 § 1 O.p.). Na podstawie całego zebranego materiału dowodowego organ podatkowy ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona. Po dokonaniu analizy zarzutów Skarżącego Sąd nie stwierdził ich naruszenia. Wypada bowiem zauważyć, że zasadność orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej jest uzależniona od łącznego spełnienia przesłanek ustawowych, które w przedmiotowej sprawie zostały przez organ wykazane. Trafnie bowiem ustalono, że Skarżąca pełniła obowiązki członka zarządu spółki w czasie upływu terminów płatności zobowiązań spółki, które następnie przekształciły się w zaległości podatkowe, egzekucja skierowana do majątku spółki okazała się bezskuteczna, jak również nie zaistniały przesłanki wyłączające odpowiedzialność Skarżącej jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki – o czym była już wyżej mowa. W aktach sprawy zgromadzonych przez organy znajdują się dowody potwierdzające wystąpienie zarówno pozytywnych, jak i niewystąpienie negatywnych przesłanek wynikających art. 116 § 1 O.p. Organ w zaskarżonej decyzji wykazał fakty, które uznał za udowodnione, dowody którym dał wiarę oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Również organ wskazał podstawę prawną dokonanego rozstrzygnięcia, jak i wyjaśnił treść powołanych przepisów.

19. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku oddalając skargę.