Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 95/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 235, (1) i( 2),  art. 237
journal: Dz.U. 2014 poz 1502
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska (spr.) Sędzia WSA Bożena Miliczek – Ciszewska Protokolant specjalista Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w T. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T., na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267, zwanej dalej w skrócie: "k.p.a.") i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. nr 212, poz. 1263 z późn. zm.), stwierdził u A. B. chorobę zawodową - przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy - zespół cieśni w obrębie nadgarstka, wymienioną w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. 2013 r. poz. 1367), wydanego na podstawie art. 237 § 1 pkt 3 - 6 i § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r. poz. 1502 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie jako: "K.p."). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podkreślił, że A. B. była narażona na czynnik przyczynowy powyższej choroby podczas zatrudnienia w latach: 1999- 2000 w Zakładzie B J. K. na stanowisku fryzjera damskiego, 2000 w Usługach C E. D (obecnie studio D E. D. J. w O. na stanowisku fryzjera, 2000- 2001 w Salonie E I. M. (obecnie Salon F I.R. w O. na stanowisku fryzjera damskiego, 2001 w G A.G. - obecnie H. w O. (salon zlikwidowany) na stanowisku fryzjera damsko- męskiego, od 2001 do nadal w G w T. na stanowiskach szwaczki i krawcowej. Zaznaczył, że w orzeczeniu lekarskim [...]Ośrodka Medycyny Pracy z dnia [...] r. rozpoznano obustronny zespół cieśni nadgarstka. Z oceny narażenia środowiskowego wynika, ze A.B. w trakcie czynności zawodowych wykonywała ruchy seryjne zginania i prostowania nadgarstków, które wymagały długotrwałej powtarzalności i spełniały kryteria ruchów monotypowych. Jednocześnie podkreślono, że z kart oceny narażenia zawodowego w związku podejrzeniem choroby zawodowej wynika, że podczas zatrudnienia w wyżej wymienionych zakładach pracy A. B. wykonywała prace obciążające kończyny górne wymagające częstych ruchów zginania i prostowania w stawach nadgarstkowych.

W odwołaniu od powyższej decyzji, pracodawca A sp. z o. o. wskazał na naruszenie przepisów postępowania, zwłaszcza art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia A. B. oraz przyczyn wystąpienia u niej opisanego wyżej schorzenia, a także chwili jego powstania. Uchybienie to nastąpiło poprzez zaniechanie zebrania i dołączenia do akt sprawy jej dokumentacji medycznej, w tym z poradni lekarza pierwszego kontaktu z okresu przed podjęciem pracy w A sp. z o. o., a także ustalenia czy choroba ta związania była wyłącznie z wykonywaną pracą. Zarzucił ponadto naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów wyrażające się w stwierdzeniu wyłącznie na podstawie orzeczenia lekarskiego, że praca u odwołującego się pracodawcy przyczyniła się powstania choroby zawodowej u A.B., podczas gdy z jego treści nie wynika aby zespół orzekający zapoznał się z wnioskowaną dokumentacją medyczną. Zarzut naruszenie art. 80 k.p.a. uzasadniono również brakiem wykazania związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem, a warunkami pracy, ograniczając się wyłącznie do stwierdzenia, że taki związek przyczynowy wynika z zebranego materiału dowodowego, w szczególności z danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzach narażenia zawodowego pracownika. W konsekwencji pracodawca wnioskował o uchylenie decyzji i orzeczenie o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, ewentualnie o uzupełnienie materiału dowodowego poprzez dołączenie do akt dokumentacji jednostki orzeczniczej, wskazującej na zapoznanie się przez zespół orzekający z pełną dokumentacją medyczną i to powstałą nie tylko w okresie zatrudnienia w latach 1993 - 2001, ale również w okresie przed podjęciem pracy, a w braku takich dowodów o dołączenie wskazanej dokumentacji, celem ustalenia czy występowały inne czynniki mogące mieć wpływ na powstanie stwierdzonego schorzenia, a także domagał się uzupełnienia orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej I stopnia o wymagane w art. 84 k.p.a. uzasadnienie przy uwzględnieniu uzupełnionej dokumentacji medycznej. Zdaniem odwołującego się pracodawcy, lekarze oparli swoje rozstrzygnięcie na informacjach podanych jedynie przez badaną oraz w kartach oceny narażenia zawodowego, czym naruszono zasadę prawdy obiektywnej i zasadę swobodnej oceny dowodów poprzez nieprzeprowadzenie wszystkich niezbędnych dowodów. Przytoczywszy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 28 czerwca 2006 r. sygn. akt II OSK 1231/2005) pracodawca podniósł, że dopiero analiza poszczególnych zapisów z dokumentacji lekarskiej w połączeniu z analizą czynników występujących w środowisku pracy będzie stanowiła wyczerpującą treść orzeczenia lekarskiego. Z tego powodu niezbędna jest weryfikacja posiadanej przez organ dokumentacji oraz zgromadzenie pełnego materiału dowodowego z uwagi na definicję choroby zawodowej zamieszczoną w treści rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Podkreślił, że nie każda choroba z punktu widzenia medycznego może być uznana za chorobę zawodową, nawet jeśli cierpi na nią osoba, która była narażona na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. Z akt postępowania nie wynika, czy przed wydaniem decyzji wzięto pod uwagę czynniki pozazawodowej etiopatogenezy zespołu cieśni nadgarstka. Powołując się na literaturę zaznaczono, że poza narażeniem zawodowym na rozwój zespołu cieśni nadgarstka duży wpływ mają choroby ogólnoustrojowe.

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...]r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podkreślił, że do stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest orzeczenie przez kompetentną placówkę służby zdrowia istnienia występującego schorzenia, jako choroby zakwalifikowanej przez orzeczników do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą, to jest ustalenie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie wystąpiło w czasie i miejscu pracy oraz w związku z wykonywanym zawodem. Za podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej u A.B. organ odwoławczy przyjął warunki jakie powinny być spełnione do uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, biorąc pod uwagę definicję choroby zawodowej, określoną w art. 235¹ K.p., która stanowi, iż "za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym"". Po zapoznaniu się z materiałem dowodowym uznał, że A. B. w okresach zatrudnienia od roku 1993 do nadal pracując na stanowiskach fryzjera, szwaczki i krawcowej wykonywała pracę monotypowe, obciążające kończyny górne w stawach nadgarstkowych, co stwarzało możliwość powstania choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Podkreślił, że była ona badana w [...] Ośrodku Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w K. gdzie lekarze specjaliści w orzeczeniu lekarskim z dnia 21 kwietnia 2015r. nr [...], orzekli o rozpoznaniu u niej wspomnianej choroby zawodowej. Jednocześnie powtórzył przywołane w decyzji pierwszoinstancyjnej ustalenia zaznaczając, że przy ocenie narażenia środowiskowego, w której oceniano monotypowość ruchów roboczych w zakresie stawów nadgarstkowych brano pod uwagę stopień ograniczenia ruchowego, liczbę powtórzeń danych czynności oraz wielkość sił rozwijanych przez mięśnie będące w trakcie pracy. Odpowiadając na zarzuty odwołania stwierdził, że rozpoznana u A.B. choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, a jednocześnie ocena warunków pracy pozwala przyjąć z wysokim prawdopodobieństwem, że praca przez nią wykonywana mogła spowodować powstanie choroby zawodowej w obrębie cieśni nadgarstka. Ustawodawca bowiem w art. 2351 K.p. zezwolił na ustalenie nie tylko bezspornego, ale także z wysokim prawdopodobieństwem związku przyczynowego pomiędzy występującymi w środowisku pracy czynnikami szkodliwymi, a chorobą ujętą w wykazie chorób zawodowych. Zaakcentował, że dla uznania danej choroby za chorobę zawodową wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie choroby, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że w danym wypadku warunki takie ją spowodowały. Nie wyłącza to możliwości wykazania, że mimo pracy w warunkach narażających na daną chorobę jej powstanie nastąpiło z innych przyczyn, nie związanych z wykonywaniem zatrudnienia, przy czym nie dające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie na daną chorobę zawodową (wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 1982 r., sygn. akt II SA 372/82). Organ odwoławczy nie uwzględnił wniosku o uzupełnienie orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej I stopnia, bowiem uznał orzeczenie lekarskie z [...] r. za uzasadnione w stopniu pozwalającym na jego przyjęcie za podstawę swojego rozstrzygnięcia. Zdaniem organu, żądania pracodawcy zmierzały do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania, a zebrany materiał dowodowy pozwalał na wydanie rozstrzygnięcia. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie choroby zawodowej A.B. potwierdza fakt wykonywania przez nią pracy zawodowej wykazującej cechy monotypii w zakresie stawów nadgarstkowych, nadto narażenie zawodowe w okresie zatrudnienia stwarzało ryzyko powstania zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że zakres rozpoznania sprawy o stwierdzenie choroby zawodowej, uregulowany w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych, został zachowany.

W skardze, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pracodawca A Sp. z o.o. w T. powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu, zwłaszcza naruszenie przepisów postępowania, a to:

- art. 138 k.p.a. poprzez niezasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji oraz art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., polegające na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia A.B. oraz przyczyn wystąpienia u niej ewentualnych schorzeń, wyrażające się w zaniechaniu zebrania i dołączenia do akt kompletnej dokumentacji medycznej, w tym z okresu poprzedzającego podjęcie pracy u pracodawcy, w celu ustalenia przyczyn powstania stwierdzonej choroby przewlekłego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka oraz okresu, w którym powstało schorzenie. Naruszenie przepisów art. 77 § 1 i art. 7 k.p.a. wyrażało się również zaniechaniem wystąpienia do jednostki orzeczniczej celem sporządzenia dodatkowego uzasadnienia wydanego w sprawie orzeczenia lekarskiego, gdyż nie wskazano w nim konkretnych zapisów dokumentacji medycznej, na której lekarze oparli swoje rozstrzygnięcie, wskazując jedynie na wynik badania EMG. Dodatkowo, naruszenie art. 80 k.p.a., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów wyrażające się w stwierdzeniu, że praca przyczyniła się do powstania choroby zawodowej u A.B., podczas gdy zespół orzekający nie zapoznał się z wnioskowaną dokumentacją medyczną z całego okresu zatrudnienia opierając się wyłącznie na podstawie orzeczenia lekarskiego z ograniczeniem się do powołania na lakoniczne konkluzje w nim zawarte. Dodatkowo, zarzucił naruszenie prawa materialnego, a to:

- § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, poprzez wydanie decyzji w oparciu o orzeczenie lekarskie, wydane na podstawie niepełnego materiału dowodowego oraz bez odniesienia się do pozazawodowych czynników mogących mieć wpływ na powstanie choroby u uczestniczki postępowania;

- § 8 ust. 2 powołanego rozporządzenia poprzez brak zwrócenia się do właściwej jednostki orzeczniczej celem wydania dodatkowego uzasadnienia orzeczenia lekarskiego oraz niepodjęcie innych niezbędnych czynności do uzupełnienia materiału dowodowego;

- art. 2351 K.p. poprzez ustalenie, że dla uznania danej choroby za zawodową wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie choroby.

Skarżący pracodawca podkreślił, że orzeczenie lekarskie jest środkiem dowodowym, o którym mowa w art. 84 § 1 k.p.a. i powinno być szczegółowo uzasadnione. Tymczasem z treści sporządzonego w sprawie orzeczenia lekarskiego nie wynika, czy lekarze zapoznali się z wnioskowaną przez spółkę skarżącą dokumentacją medyczną z całego okresu zatrudnienia uczestniczki postępowania, czym naruszono w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a ponadto § 6 ust. 1 i 2 oraz § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych.

W odpowiedzi na skargę [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kierując się wskazanym kryterium legalności, sądy administracyjne dokonują zatem oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., zwanej w skrócie jako: "p.p.s.a."). Z kolei, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, co oznacza, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.

Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej określa definicja sformułowana w art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (K.p.), zgodnie z którym za chorobę zawodową uważa się schorzenie ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy zwanych "narażeniem zawodowym"". Dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest zatem spełnienie dwóch ustawowych przesłanek: rozpoznanie choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych oraz stwierdzenie przynajmniej z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Jednocześnie w art. 235² K.p. ustanowiono ramy czasowe możliwości rozpoznania choroby zawodowej, co musi nastąpić w okresie zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Dla jednostki chorobowej wymienionej w pozycji 20/1 wykazu okres ten wynosi 1 rok i został on zachowany zważywszy na to, iż uczestniczka postępowania w narażeniu pracuje do nadal, a zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej zostało wydane przez specjalistę medycyny pracy w dniu 3 marca 2015 r.

Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 235² K.p.). Choroba zawodowa, jest więc pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą.

W wyroku NSA z dnia 15 czerwca 2012 r. o sygn. II OSK 748/12 (dostępnym w internetowej bazie orzeczeń NSA, dalej w skrócie: "CBOS") Sąd stwierdził, że z punktu widzenia art. 235¹ K.p. "nie jest wymagane bezsporne wykazanie związku między warunkami pracy w warunkach narażenia, a stwierdzoną dolegliwością.". Pogląd ten należy w pełni podzielić.

Istotne dla stwierdzenia istnienia choroby zawodowej jest zatem ustalenie, czy na stanowisku pracy pracownik był eksponowany na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia, a tym samym, czy podczas wykonywania pracy był narażony na powstanie konkretnej choroby. Dla uznania rozpoznanego schorzenia za chorobę zawodową istotne jest każdorazowe dokładne zbadanie warunków, w jakich pracownik lub były pracownik wykonywał pracę i ustalenie występowania na jego stanowisku pracy narażenia na określone czynniki szkodliwe dla zdrowia. Jeżeli bowiem określony czynnik może być odpowiedzialny za powstanie określonej jednostki chorobowej, to występowanie tego narażenia zawodowego na stanowisku pracy daje podstawę, by domniemywać, że doprowadził on do powstania choroby zawodowej. Pomimo bowiem tego, że w warunkach narażenia zawodowego nie u każdego choroba zawodowa musi wystąpić, to przyjąć należy, iż o jej powstaniu w konkretnym przypadku decydować może osobnicza wrażliwość na działanie tego narażenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażony został pogląd, że występowanie warunków szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, które powodują określone schorzenie, stwarza domniemanie istnienia związku między warunkami pracy, a chorobą (por. wyroki NSA z dnia 9 stycznia 2007 r. o sygn. akt II OSK 1039/06, oraz z dnia 7 czerwca 2006 r. o sygn. akt II OSK 388/06, publ. CBOS. Jest to domniemanie zwykłe wzruszalne, które nie wyłącza wykazania, że pomimo pracy w warunkach narażających na chorobę, jej powstanie w konkretnym przypadku nastąpiło z innych przyczyn, niezwiązanych z zatrudnieniem.

Skarżący pracodawca formułując tezę o istnieniu choroby uczestniczki postępowania przed podjęciem u niego pracy w 2001 r. dążył do wykazania, że stwierdzona u niej choroba ma pochodzenie poza zawodowe, a jeśli nawet wynika z warunków panujących w miejscu pracy, to miejscem tym nie był ten skarżący pracodawca. W związku z tym nie istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy stwierdzoną chorobą a warunkami pracy.

Należy wyjaśnić, że z przepisu art. 235¹ K.p. nie wynika konieczność ustalenia przez organy na jakim etapie drogi zawodowej wystąpił czynnik szkodliwy mogący spowodować określone schorzenie. Istotne jest jedynie ustalenie, że czynnik szkodliwy istniał w zakładzie, w którym pracował chory bez względu na to, czy dotyczyło to ostatniego miejsca zatrudnienia czy miejsc poprzednich. Oczywiście należy powiązać występowanie tego czynnika szkodliwego ze stwierdzonym schorzeniem (por. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2015 r. o sygn. akt II OSK 1549/13, publ. CBOS).

Tymczasem, w toku postępowania w sprawie o stwierdzenie choroby zawodowej, organy inspekcji sanitarnej nie rozstrzygają ani kwestii tego, w którym miejscu pracy doszło do powstania schorzenia mającego związek z narażeniem zawodowym, ani stopnia przyczynienia się określonego zakładu pracy do powstania u pracownika lub byłego pracownika choroby zawodowej, lecz jedynie mają za zadanie ocenić, czy w zakładach pracy mogło dojść do narażenia z uwagi na warunki wykonywania pracy. Jeśli narażenie zawodowe na czynnik szkodliwy występowało, to należy przyjąć domniemanie, że to właśnie ono spowodowało chorobę zawodową. Należy wskazać, że sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych, podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych określono w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 1367, dalej "rozporządzenie").

Zgodnie z treścią § 8 ust. 1 tego rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Pod poz. 20.1 tegoż rozporządzenia jako chorobę zawodową ujęto przewlekłą chorobę układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy - zespół cieśni w obrębie nadgarstka.

W rozpoznawanej sprawie dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że uczestniczka postępowania podczas całego okresu zatrudnienia w latach od 1999 do nadal (u skarżącego pracodawcy od 2001 r.) wykonywała prace obciążające kończyny górne, wymagające częstych ruchów zginania i prostowania w stawach nadgarstkowych, brano pod uwagę stopień ograniczenia ruchowego, liczbę powtórzeń danych czynności oraz wielkość sił rozwijanych przez mięsnie będące w trakcie pracy.

W ocenie składu orzekającego materiał dowodowy zebrany w sprawie potwierdza, że w całym okresie zatrudnienia wykonywała ona czynności powtarzalne i połączone z przeciążeniem kończyn górnych w stawach nadgarstkowych, które stwarzały ryzyko powstania wspomnianej choroby zawodowej. Ponadto, w toku postępowania była badana w [...] Ośrodku Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w K., gdzie lekarze specjaliści w orzeczeniu lekarskim z dnia [...]r. nr [...], orzekli o rozpoznaniu u niej wspomnianej choroby zawodowej przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy - obustronnego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Orzeczenie to wydano w oparciu o wyniki badań EMG i konsultacji neurologicznych, analizę dokumentacji medycznej oraz przeprowadzoną diagnostykę różnicową, pozwalającą stwierdzić z przeważającym prawdopodobieństwem zawodową etiologię schorzenia.

Organ odwoławczy podzielił tą opinię, również Sąd nie znalazł podstaw do jej zakwestionowania. Opinia ta jest spójna, a jej uzasadnienie jednoznaczne i logiczne, w wystarczającym zakresie prezentujące podstawę faktyczną przedstawionej konkluzji.

W tej sytuacji zasadnie, zdaniem Sądu, organ przyjął, że u uczestniczki postępowania zaistniały podstawy do stwierdzenia choroby zawodowej określonej pod poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych.

Jednocześnie zaznaczyć należy, że każde orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią kwalifikowaną, bez której organ sanitarny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych. Organ jest więc takim orzeczeniem związany i nie ma prawa do dokonania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do rozpoznania odmiennego schorzenia. Wynika to z faktu, iż stanowi ono podstawowy wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej. Związanie organu sanitarnego orzeczeniem kompetentnej placówki medycznej nie jest wprawdzie tożsame z bezkrytyczną akceptacją zawartych w nim informacji, jako że podlega ono ocenie - jak każdy dowód w postępowaniu. Nie oznacza to jednak możliwości kwestionowania ujętego w orzeczeniu rozpoznania w sytuacji, gdy nie budzi ono wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Istotą związania, o którym mowa wyżej jest bowiem to, że organy administracji nie dysponując przeciwdowodami mogącymi wspomniane orzeczenia podważyć, nie mają w tym zakresie przesłanek do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia pracownika kształtuje się odmiennie niż ustalono w toku badań stanowiących podstawę tych orzeczeń (por.: wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06 i wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 maja 2007 r., sygn. akt IV SA/Gl 794/06, publ. CBOS).

Skarżący pracodawca w toku postępowania administracyjnego nie przedstawił jednakże jakichkolwiek dowodów zaprzeczających stanowisku wyrażonemu w wyżej opisanym orzeczeniu uprawnionej placówki diagnostycznej, które zostało oparte na konkretnych argumentach wynikających zarówno z oceny narażenia zawodowego, jak i przeprowadzonych badań diagnostycznych. Za dowód taki nie można natomiast uznać dołączonej do odwołania opinii w sprawie zasad orzekania o chorobie zawodowej w szczególnym odniesieniu do choroby ujętej w pozycji zespół cieśni nadgarstka w ujęciu medycznym, czy danych zamieszczonych w literaturze przedmiotu, gdyż nie stanowią one dokumentacji podważającej ustalenia co do stanu zdrowia uczestniczki postępowania zawartego w orzeczeniu lekarskim.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zarzuty skargi nie mogły odnieść skutku.

Za niezasadny Sąd uznał zarzut niedopełnienia obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego i oparcie rozstrzygnięcia na orzeczeniu lekarskim, które nie wyjaśnia w sposób dostatecznie wyczerpujący etiologii spornej choroby. Jak już podniesiono wyżej skarżący pracodawca nie powołał się na dowody przeczące wyrażonemu w orzeczeniu stanowisku.

W skardze podniesiono, że w przywołanym orzeczeniu przyjęto zawodowe pochodzenie występującego u pracownicy zespołu cieśni nadgarstka nie badając, czy schorzenie to mogło powstać w wyniku czynników nie związanych z wykonywaną przez nią pracą. Nie wskazano przy tym natomiast konkretnych faktów, świadczących o istnieniu takiego prawdopodobieństwa, ani żadnymi dowodami mogącymi fakty takie potwierdzać. Natomiast w orzeczeniu lekarskim wskazano, iż przeprowadzono diagnostykę różnicową, a więc badania pozwalające na wykluczenie pozazawodowych czynników ryzyka powstania schorzenia. Orzeczenie lekarskie oceniło stan zdrowia uczestniczki postępowania i uwzględniło w tym zakresie także dokumentację medyczną. Dodatkowo zaznaczyć przyjdzie, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej nie jest konieczne bezsporne stwierdzenie, że choroba została wywołana wyłącznie przez sposób wykonywania pracy. W orzeczeniu jednostki medycznej wskazano z "przeważającym prawdopodobieństwem" na zawodową etiologię schorzenia (art. 235¹ K.p.). W postępowaniu nie podważono natomiast ustaleń, co do narażenia zawodowego uczestniczki postępowania, w tym także u skarżącego pracodawcy.

Mając na względzie powyższe trzeba stwierdzić, że w sprawie brak jest podstaw do kwestionowania prawidłowości wydanego orzeczenia lekarskiego oraz zawartego w nim rozpoznania uznającego istnienie związku przyczynowego pomiędzy występującym schorzeniem a narażeniem na czynnik szkodliwy polegający na sposobie wykonywania pracy zawodowej. Ponadto podkreślić należy, że zgodnie z regulacją § 6 ust. 5 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, to lekarze specjaliści uprawnieni są do występowania o uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie, jeżeli zakres informacji zawartych w dokumentacji medycznej, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego jest w ich ocenie niewystarczający.

W niniejszym postępowaniu lekarze dysponowali materiałem dowodowym, w tym dokumentacją medyczną, i nie uznali za konieczne sięganie po dodatkową dokumentację, uznali więc, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jest wystarczający do wydania prawidłowego orzeczenia. Natomiast w toku postępowania administracyjnego nie ujawniły się żadne okoliczności, które uzasadniałyby konieczność uzupełnienia orzeczenia lekarskiego w trybie § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.

W tym stanie rzeczy zarzuty skarżącego pracodawcy nie mogły zostać uwzględnione, ponieważ organy administracji nie dopuściły się naruszenia art. 235¹ K.p. oraz § 6 ust. 1 i 2 i § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych i wykazały występowanie związku przyczynowego między pracą w warunkach, w których występowały czynniki szkodliwe dla zdrowia a stwierdzoną chorobą zawodową.

Dokumentacja zgromadzona w aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy wskazuje, że postępowanie wyjaśniające, poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji, zostało przeprowadzone zgodnie z regułami wynikającymi z powołanych przepisów rozporządzenia. W postępowaniu poczyniono prawidłowe ustalenia dotyczące rodzaju, stopnia i czasu narażenia oraz rodzaju wykonywania przez uczestniczkę postępowania pracy u poszczególnych pracodawców. Natomiast postępowanie w sprawie nie wykazało, że zachorowanie jest skutkiem innej przyczyny niż warunki pracy, nie podważono zatem związku przyczynowego pomiędzy ujawnioną chorobą, a warunkami w jakich pracowała.

Zdaniem Sądu organy sanitarne nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego określonych w art. 7 i art. 77 k.p.a. i prawidłowo ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne, zaś wniosek tych organów wyprowadzony z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykracza poza swobodną ocenę dowodów (art. 80 k.p.a.).

W tym stanie rzeczy należy uznać, iż organ odwoławczy prawidłowo zinterpretował i zastosował obowiązujące w tej sprawie przepisy prawa oraz ocenił zgromadzony materiał dowodowy. Przy wydaniu zaskarżonej decyzji organ nie naruszył przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, jak również prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, zaś zawarte w skardze zarzuty nie doprowadziły do podważenia jej legalności, dlatego skargę oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.