Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA 1803/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung,, Asesor WSA Andrzej Kołodziej, Protokolant Joanna Ukalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2004 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]kwietnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza Miasta P. z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] w części dotyczącej wymeldowania E. D. O. D. i O.D. 2. zaskarżona decyzja w części opisanej w pkt 1 nie podlega wykonaniu, 3. w pozostałej części oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...] Burmistrz Miasta P., na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), orzekł o wymeldowaniu W. D. wraz z nieletnimi dziećmi: E. D., O. D., O. D. z nieruchomości przy ul. [...] w P.

W uzasadnieniu podniósł, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. w sprawie orzeczenia niezgodności art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z art. 52 ust. 1 i art. 83 w zw. z art. 2 Konstytucji RP, do wymeldowania osoby z pobytu stałego konieczne jest spełnienie warunku faktycznego opuszczenia miejsca pobytu stałego. Z oświadczenia W. D.wynika zaś, że pod wskazanym adresem nie zamieszkuje.

W odwołaniu od tej decyzji do Wojewody [...] W. D. wskazała, że w P. nie zamieszkuje z winy ojca M. P., który złożył wniosek o jej wymeldowanie.

Podniosła, że brak stałego zameldowania spowoduje kłopoty dzieci z uczęszczaniem do szkół oraz z wyrobieniem dokumentów oraz, że stałe miejsce jest niezbędne każdemu obywatelowi Rzeczypospolitej Polskiej.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Burmistrza P.

W uzasadnieniu stwierdził, że brak jest podstaw do uchylenia bądź zmiany zaskarżonej decyzji. Przywołał wspomniany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego, w konsekwencji którego o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego w trybie pierwszej części art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych niezbędne jest spełnienie wyłącznie jednej z dwóch przesłanek określonych w tym przepisie, tj. warunku faktycznego opuszczenia miejsca pobytu stałego bez dokonania obowiązku wymeldowania się.

Wskazał również, że W. D. nie zamieszkuje z dziećmi pod wskazanym adresem od 1992 r., co sama przyznała, natomiast obowiązkiem organu jest podejmowanie czynności służących rejestracji prawdziwych danych o miejscu pobytu stałego.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. D. wyraziła swoje niezadowolenie z rozstrzygnięcia Wojewody [...] i podała, że w P. przy ul. [...] chce mieszkać i zawsze chciała, lecz nie pozwalał jej na to ojciec.

Podnosiła również argumenty o charakterze społecznym i rodzinnym.

W konkluzji dodała, że chciałaby przynajmniej być zameldowana w P., gdyż stały meldunek jest jej potrzebny.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości ustalenia faktyczne i prawne zawarte w zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do kwestii braku dobrowolności w opuszczeniu miejsca pobytu stałego stwierdził, że skarżąca dotychczas nie podejmowała żadnych kroków w celu powrotu do miejsca pobytu stałego, a w szczególności nie występowała do Sądu z powództwem o przywrócenie naruszonego posiadania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zgodnie zaś z przepisem art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.

Ponadto, w myśl przepisu art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga analizowana pod tym kątem w części zasługuje na uwzględnienie, lecz z powodów innych, niż podniesione przez skarżącą.

Zgodnie z przepisem art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W rozpatrywanej sprawie zarówno Burmistrz Miasta P. orzekając o wymeldowaniu W. D. wraz z nieletnimi dziećmi: E. D., O. D. i O. D., jak również Wojewoda [...] utrzymując w mocy decyzję Burmistrza, naruszyli prawo w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji oraz decyzji utrzymanej nią w mocy jest przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01) orzekającym o niezgodności art. 9 ust. 2 ustawy z art. 52 ust. 1 i art. 83 w zw. z art. 2 Konstytucji RP (Dz. U. z 2002 r. Nr 78, poz. 716).

Obydwa organy uznały mianowicie, że została spełniona przesłanka faktycznego opuszczenia miejsca pobytu stałego bez dokonania obowiązku wymeldowania się w stosunku do wszystkich osób, które zostały wymeldowane.

O ile można zgodzić się z tym stanowiskiem w odniesieniu do W. D., o tyle nie jest ono trafne jeżeli chodzi o dzieci skarżącej.

Należy zauważyć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz poglądem doktryny, zameldowanie jest czynnością materialno-techniczną, niewymagającą wydania decyzji administracyjnej, co wynika wprost z art. 11 ust. 1 oraz art. 47 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Zgodnie zaś z art. 14 ust. 2 tej ustawy, zgłoszenie urodzenia dziecka dokonane we właściwym urzędzie stanu cywilnego zastępuje zameldowanie. Datą zameldowania dziecka jest data sporządzenia aktu urodzenia. Zameldowania dokonuje organ gminy właściwy ze względu na miejsce pobytu stałego matki dziecka lub tego z rodziców, na którego dziecko faktycznie przebywa.

W niniejszej sprawie bezspornym jest, że dzieci skarżącej urodziły się już po opuszczeniu przez skarżącą miejsca pobytu stałego w P. przy ul. [...], o czym świadczą ich daty urodzin. Zameldowanie dzieci na pobyt stały pod wskazanym adresem nastąpiło w formie czynności materialno-technicznej na podstawie ww. art. 14 ust. 2 wspomnianej ustawy.

Jak wynika z powyższych rozważań, dzieci W. D. – E., O. i O. – nigdy nie przebywały w miejscu ich zameldowania na pobyt stały, nie mogły więc miejsca pobytu stałego opuścić.

W takiej sytuacji, wymeldowanie dzieci skarżącej na podstawie art. 15 ust. 2 cytowanej ustawy w związku z ww. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego nastąpiło z naruszeniem prawa mającym wpływ na wynik rozstrzygnięcia.

W odniesieniu do dzieci skarżącej właściwą formą zlikwidowania rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w ewidencji ludności a stanem faktycznym może być jedynie uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania.

Mając na względzie treść art. 141 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wobec braku wniosku skarżącej o uzasadnienie wyroku w części oddalającej skargę, uzasadnienie ograniczono do pkt. 1 wyroku orzekającego o uchyleniu w części decyzji zaskarżonej oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 151 i 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.