Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1405/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 2, 28 29, 38
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: Sędzia WSA Krystyna Daniel (spr.) Sędzia WSA Joanna Człowiekowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Tarnowie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 20 marca 2017 r., znak: [...] w przedmiocie uznania zarzutu i umorzenia postępowania egzekucyjnego uchyla zaskarżone postanowienie


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta T. postanowieniem z dnia 27.01.2017 r., na podstawie art. 34 § 4 i § 5 w związku z art. 18 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 599) oraz art. 124 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) oddalił zarzuty w przedmiocie postępowania egzekucyjnego wniesione przez N.M.

W uzasadnieniu organ podał, że prowadzi postępowanie egzekucyjne dotyczące egzekucji należności niepieniężnej obowiązku dokonania na swój koszt rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego - kurnika zlokalizowanego na działce nr [....] obr. [...] przy ul. [....] w T. ze względu na upływ czasu oznaczony w pozwoleniu na budowę. Zobowiązana N.M. w dniu 28.10.2016 r., w oparciu o przepis art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wniosła zarzuty, w których podała, że wskazany w tym tytule wykonawczym obowiązek nie istnieje.

Organ ustalił, że kurnik zlokalizowany na działce nr [....] obr. [p...] przy ul. [....] w T. został wybudowany przez ówczesnego inwestora – W.B. , na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta T. nr [.....] z dnia 26.10.1976 r., znak [....] . Podstawę prawną decyzji stanowił art. 29 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. 1974 r. Nr 38 poz. 229 ze zm.) oraz § 43 i § 44 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20.02.1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz.U. nr 8, poz. 48 ze zm.). Obowiązujące przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. rozróżniały jako obiekty budowlane stałe budynki oraz budynki tymczasowe (art. 2 ust. 1). Roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można było rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1), które uprawniało do rozpoczęcia i wykonywania robót budowlanych (art. 29 ust. 1). Powołane wyżej rozporządzenie ustalało odrębnie warunki realizacji inwestycji dla budownictwa osób fizycznych (Dział 3), które z uwagi na fakt, że inwestorem budynku kurnika była osoba fizyczna, miały zastosowanie do wydania pozwolenia na budowę tego obiektu. Według § 44 ust. 1 pkt 1 pozwolenia na budowę wymagało m.in. wykonanie i rozbudowa stałych i tymczasowych budynków. Z kolei w myśl § 43 ust. 2 pkt 4 pozwolenie na budowę ustalało terminy, do których będą mogły istnieć obiekty budowlane realizowane jako tymczasowe.

W świetle powyższych uregulowań, w ocenie organu, nie było wątpliwości, że decyzja nr [....] z dnia 26.10.1976 r. miała czasowy charakter, a ówczesnemu inwestorowi udzielono pozwolenie na budowę kurnika jako obiektu tymczasowego, ustalając okres jego istnienia na 5 lat z możliwością jego prolongaty. W decyzji tej określono dodatkowo warunek do zgłoszenia obiektu do odbioru wraz z wymaganymi opiniami, przed rozpoczęciem jego użytkowania, w oparciu o § 43 ust. 2 pkt 4 lit. c. ww. rozporządzenia.

Stosownie do treści art. 38 ust. 2 ustawy z 1974 r. Prawo budowlane, inwestor (właściciel, zarządca) obowiązany był dokonać na własny koszt jego rozbiórki. Opisanych wyżej skutków prawnych wynikających z przywołanego art. 38 ust. 2 ustawy nie pozbawia okoliczność, że w treści pozwolenia na budowę nie wskazano wprost konkretnej daty, z upływem której obowiązek rozbiórki kurnika powstał, skoro samo pozwolenie na budowę zawierało mechanizm, wg którego termin ten można było ustalić. W pozwoleniu podano, że obowiązek zakończenia budowy wynosić miał 4 lata, zaś termin "do którego wybudowany obiekt będzie mógł istnieć" czyli również być użytkowany - 5 lat.

Organ ustalił, że kurnik został wybudowany w terminie określonym w pozwoleniu, natomiast do jego użytkowania przystąpiono w 1980 r. Dowody na jakich się oparł w tym zakresie to karta nieruchomości nr [....] z dnia 19.09.1981 r. oraz oświadczenie złożone przez M. i M.M. (rodziców zobowiązanej) do protokołu kontroli prowadzonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta T. z dnia 21.06.2016 r., że są w posiadaniu pisemnego oświadczenia I.B. (małżonki poprzedniego właściciela obiektu kurnika) o użytkowaniu przedmiotowego budynku przez pierwotnego właściciela jako kurnika od końca lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku.

Organ przyjął zatem, że najdalej w dniu 31.12.1980 r. obiekt budowlany - kurnik był już użytkowany przez W.B. , a w konsekwencji 5-letni termin dozwolonego użytkowania wynikający z pozwolenia na budowę upłynął ostatecznie z dniem 31.12.1985 r. W dokumentach znajdujących się w posiadaniu wierzyciela brak jest informacji o prolongacie pierwotnie przyjętego w decyzji terminu. Na okoliczność tę nie powoływała się również sama zobowiązana. W związku z tym od 1.01.1986 r. po stronie właściciela powstał obowiązek dokonania rozbiórki kurnika.

W chwili nabycia przez zobowiązaną w dniu 13.01.2016 r. od I.B. nieruchomości, na której zlokalizowany jest budynek kurnika, rozbiórka nie została zrealizowana, obowiązek ten nadal istnieje, z tym że przeszedł na N.M. - obecną właścicielkę budynku. Jako obowiązek o charakterze niepieniężnym podlega egzekucji administracyjnej na podstawie art. 2 § 1 pkt 10 w związku z art. 3 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Ponadto organ wskazał, że nie ma znaczenia prawnego dla istnienia po stronie zobowiązanej obowiązku rozbiórki kurnika, argument, że w dniu 31.08.2004 r. dokonano zgłoszenia kurnika do użytkowania, a organ nadzoru budowlanego nie wniósł sprzeciwu. Brak było podstaw prawnych do udzielenia pozwolenia na stałe użytkowanie tymczasowego obiektu budowlanego kurnika, bowiem nie uległa zmianie decyzja ostateczna przesądzająca o tymczasowości obiektu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10.12.2002 r., sygn. akt SA/Bk 1116/02). Uzyskanie potwierdzenia przyjęcia obiektu kurnik do użytkowania w 2004 r. było możliwe tylko dlatego, że poprzedni inwestor wraz ze zgłoszeniem o zakończeniu budowy przedłożył kopię decyzji nr [....] Prezydenta Miasta T. z dnia 26.10.1976 r., z której w sposób bezprawny usunięto zastrzeżenie, że pozwolenia udziela się na okres 5 lat z możliwością prolongaty. Po stwierdzeniu tego faktu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta T. powiadomił o tym Prezydenta Miasta T. potwierdzając nieskuteczność tamtego zgłoszenia.

Organ wyjaśnił również, że nie ma potrzeby uzyskania stanowiska wierzyciela, gdyż wierzycielem i organem egzekucyjnym jest ten sam podmiot.

Nikole Malec wniosła zażalenie na ww. postanowienie, zarzucając naruszenie:

– § 43 ust 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20.02.1975 r. w brzmieniu obowiązującym w dniu 26.10.1976 r. - wobec przyjęcia, że decyzja z dnia 26.10.1976 r. udzielała pozwolenia na budowę kurnika jako obiektu tymczasowego o pięcioletnim okresie istnienia,

– art. 7, art. 77, art. 80 kpa poprzez selektywną ocenę materiału dowodowego i nieuwzględnienie dokonanego w dniu 31.08.2004 r., zgłoszenia budynku, zlokalizowanego na działce nr [....] obr.[....] w T. , do użytkowania, zawiadomienia Wydziału Geodezji i Gospodarowania Nieruchomościami z dnia 13.09.2004 r., zgłoszenia robót budowlanych z dnia 2.02.2016 r., decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta T. z dnia 9.09.2016 r.

Żaląca się wniosła o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej oraz zmianę postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. postanowieniem z dnia 20.03.2017 r., znak: [....] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 144 k.p.a. w związku z art. 18 i art. 34 § 4 i § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji:

- w punkcie 1 uchyliło w całości zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta T. ,

- w punkcie 2 uznało za uzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego - kurnika zlokalizowanego na działce nr [....] obr. [.....] przy ul. [.....] w T. (art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji),

- w punkcie 3 umorzyło postępowanie egzekucyjne w sprawie obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego - kurnika zlokalizowanego jw.

W uzasadnieniu organ II instancji zakwestionował stanowisko organu I instancji. Podał że w treści decyzji z 26.10.1976 r. nie zawarto bowiem stwierdzenia, że pozwolenie na budowę dotyczy obiektu tymczasowego o 5-letnim okresie użytkowania. Z literalnej treści wynika, że pozwolenia udziela się na okres tymczasowy. Zatem termin nie dotyczył obiektu, a pozwolenia - jak słusznie wskazano w zażaleniu. Literalną wykładnię wspiera wykładnia systemowa. Organ II instancji przedstawił uregulowania prawne obowiązujące w dacie wydania pozwolenia na budowę dotyczące obiektów tymczasowych. W szczególności przytoczono brzmienie: § 147, § 148, § 149 , § 7, § 15, § 19, § 27, § 139 zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29.06.1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Urz. MB. z 1966 r. Nr 10 poz. 44). Dalej kolegium podało, że w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę obowiązywało rozporządzenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11.06.1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. U. z 1966 r. Nr 26 poz. 157). Obiekt wzniesiony na podstawie decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia 26.10.1976 r. posiada fundamenty, ściany zewnętrzne murowane, stropodach drewniany oparty na stalowej konstrukcji nośnej (słupowe - ryglowej). Z całą pewnością nie jest to obiekt o charakterze odpowiadającym ówczesnym regulacjom dotyczącym tymczasowych obiektów budowlanych takich jak: prowizoryczne składy materiałów, tymczasowe budynki drewniane (baraki) przeznaczone na stały pobyt ludzi, cyrki, karuzele, strzelnice, pawilony wystawowe. Tak więc obiekt wzniesiony na podstawie ww. decyzji nie był obiektem tymczasowym, bowiem nie odpowiada obowiązującym wówczas regulacjom dotyczącym takich obiektów. Kolegium stwierdziło zatem, że obiekt ten stanowi obiekt budowlany nie mający charakteru tymczasowego. Zarzut nieistnienia obowiązku rozbiórki był uzasadniony.

Prokurator Rejonowy T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na ww. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. , domagając się jego uchylenia w całości.

Organowi odwoławczemu zarzucił:

1. Naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:

a) art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane (w brzmieniu

z roku 1976), poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy po stronie właściciela powstał i istnieje nadal obowiązek dokonania rozbiórki obiektu tymczasowego w postaci kurnika;

b) § 147 zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych

z dnia 29.06.1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać

obiekty budowlane budownictwa powszechnego poprzez jego niezastosowanie i błędną wykładnię, a w konsekwencji uznanie, że istniejący na terenie nieruchomości przy ul.[...] w T. kurnik nie stanowi obiektu

budowlanego o charakterze tymczasowym;

2. Naruszenie przepisów prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

a) art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji błędne uznanie zarzutu nieistnienia obowiązku rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego w postaci kurnika, podczas gdy obowiązek istnieje i winien być wykonany w toku egzekucji świadczeń niepieniężnych;

b) art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy;

c) art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania uczestników do władzy publicznej;

d) art. 8 i 11 w zw. z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie sporządzenia rzetelnego i wyczerpującego uzasadnienia faktycznego decyzji jak i uzasadnienia prawnego, w szczególności poprzez nie wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji wraz z przytoczeniem przepisów prawa, jak również niewskazanie jakie fakty uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn z powodów innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;

3.Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym założeniu, że sposób w jaki strona zrealizowała pozwolenie na budowę, determinuje końcowy charakter budynku, a przez to wadliwe przyjęcie, że kurnik jest obiektem budowlanym nie mającym charakteru tymczasowego.

W uzasadnieniu skargi prokurator argumentował, że sposób realizacji pozwolenia na budowę nie może determinować czym jest dany obiekt. Okoliczność, że wzniesiony obiekt nie odpowiada obowiązującym wówczas regulacjom dotyczącym obiektów tymczasowych może być oceniany na gruncie wadliwej realizacji pozwolenia na budowę. Tym bardziej należy doprowadzić do jego rozbiórki.

Skarżący podkreślił, że zgłoszenie użytkowania kurnika w piśmie z dnia 31.08.2004 r. opierało się na decyzji Prezydenta Miasta T. z 2.10.1976 r. z której usunięto zapis "pozwolenia udziela się na okres 5 lat z możliwością prolongaty". Prowadzi to do wniosku, że właściciel nieruchomości zdawał sobie sprawę z tymczasowego charakteru kurnika i celowo wprowadzał organ w błąd.

Prokurator zakwestionował zastosowanie przez organ II instancji wykładni literalnej. W ocenie skarżącego, treść zapisów zawartych w pozwoleniu na budowę należy odnieść do faktu, że budowa dotyczyła kurnika, a w latach 80-tych ubiegłego wieku kurniki były zasadniczo budowane jako obiekty tymczasowe przystosowane do łatwego przenoszenia. Składały się przy tym z elementów drewnianych. Prawidłowe rozumienie decyzji winno sprowadzać się do stwierdzenia, że "pozwolenia na funkcjonowanie obiektu udziela się na okres tymczasowy 5 lat z możliwością prolongaty". Z taka interpretacją koresponduje zapis "Jednocześnie zobowiązuje się inwestora do zakończenia budowy w terminie 4-ech lat". Organ dał więc inwestorowi możliwość zakończenia prac i korzystanie z obiektu w okresie różnicy pomiędzy ukończeniem budowy a kresem 5 lat. Była to więc odpowiednia motywacja by prace zostały zakończone w odpowiednim terminie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Zdaniem organu wnioski zawarte w skardze cechuje duża dowolność. Nie wiadomo na jakiej podstawie skarżący twierdzi, że w latach 80-tych ubiegłego wieku kurniki były zasadniczo budowane jako obiekty tymczasowe i składały się przy tym z elementów drewnianych. Niewątpliwie obiekt będący przedmiotem sprawy nie jest obiektem drewnianym. Nawet jeżeli powszechnym było budowanie kurników o kubaturze ok. 1000 m3 (a z takim mamy do czynienia w niniejszym postępowaniu) z elementów drewnianych to kurnik wybudowany na działce nr [...] nie jest takim obiektem. Zatem nie można zakładać jakiejś hipotetycznej sytuacji, w której skoro kurniki budowane były jako drewniane to "prawidłowe rozumienie decyzji" powinno prowadzić do wniosku, że decyzja ta również obejmowała obiekt drewniany - taki jak większość w ówczesnym czasie. Nie jest - zdaniem kolegium - dopuszczalnym odejście od literalnego brzmienia decyzji na rzecz ustalenia obowiązku rozbiórki w drodze wykładni pozwolenia na budowę i to jeszcze wykładni dokonanej przy założeniu tymczasowości wznoszonych w latach 80-tych kurników.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 8.08.2017 r., sygn. akt II SA/Kr 827/17 wydanym na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T.

Na skutek rozpoznania skarg kasacyjnych N.M. oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16.10.2019 r., sygn. akt II OSK 2934/17 uchylił wyrok Sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.

W uzasadnieniu NSA wskazał, że w odniesieniu do N.M. wystąpiła przesłanka nieważności postępowania sądowoadministracyjnego w postaci pozbawienia strony możności obrony swych praw (art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.). Sąd wskazał, że N.M. w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym występowała jako dłużnik zobowiązany do wykonania świadczenia niepieniężnego - rozbiórki obiektu budowlanego. Skarżąca zgłosiła zarzuty egzekucyjne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. postanowieniem z dnia 20.03.2017 r. uznało zarzut nieistnienia obowiązku rozbiórki obiektu za uzasadniony i jednocześnie umorzyło postępowanie egzekucyjne. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł Prokurator Rejonowy w T. Sąd rozpatrzył skargę w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. wydając wyrok na posiedzeniu niejawnym. Wyrok ten z uzasadnieniem doręczono skarżącej kasacyjnie z tym, że przed rozpatrzeniem skargi nie poinformowano skarżącej o złożeniu skargi, o skierowaniu sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, ani też nie doręczono jej przed wydaniem wyroku odpisu skargi. Przedstawione okoliczności tej sprawy prowadzą – w ocenie NSA – do jednoznacznego wniosku, iż skarżąca została pozbawiona możności obrony swych praw na etapie postępowania sądowoadministracyjnego (art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.). Uchybienie Sądu w rozpatrywanej sprawie ma zasadnicze znaczenie dla prawidłowego prowadzenia postępowania w zgodzie z przepisami prawa. Uniemożliwienie skarżącej kasacyjnie nie tylko zapoznania się z treścią wniesionej skargi, ale także nie poinformowanie jej o wniesieniu skargi przed wydaniem wyroku przez sąd w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym spowodowało, iż nie miała ona możliwości przedstawienia własnych racji, a tym samym uniemożliwiło to pełną obronę jej praw.

Sąd wskazał, że w związku ze stwierdzoną nieważnością postępowania rozpoznanie sprawy ograniczył do wskazania przyczyny nieważności postępowania, nie badał zaś zasadności zarzutów podniesionych w skargach kasacyjnych (w tej sprawie wniesiono dwie skargi kasacyjne).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.), dalej zwanej p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie.

Skarga zasługuje na uwzględnienie jakkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty.

Na wstępie należy wskazać, że skarga Prokuratora Rejonowego w T. w przedmiotowej sprawie podlega ponownemu rozpoznaniu, gdyż jak wskazano wyżej wyrok WSA w Krakowie z 8 sierpnia 2017 r. sygn. Akt II SA/Kr 827/17 w wyniku rozpatrzenia skargi kasacyjnej N.M. został uchylony wyrokiem NSA z dnia 16 października 2019 r. sygn..akt II OSK 2934/17, i sprawa została przekazana tut. Sądowi do ponownego rozpoznania. Jak już przedstawiono, powodem uchylenia wyroku sądu I instancji z 8. 08. 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 827/17 wyrokiem NSA z 16. 10. 2019 r. sygn. akt II OSK 2934 było istotne uchybienia procesowe względem uczestniczki N.M. obejmujące zawiadamianie jej na piśmie o jawnych posiedzeniach zgodnie z treścią art. 91 § 2 p.p.s.a i doręczania urzędu postanowień wydanych na posiedzeniu niejawnym (art. 163 § 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie znajduje zatem zastosowanie norma z art. 190 p.p.s.a., gdyż doszło do wydania przez NSA orzeczenia, o którym mowa w art. 185 § 1 p.p.s.a., Sąd II instancji wskazał, że uczestniczka N.M. biorąca udział w postępowaniu administracyjnym jako strona zgłaszająca zarzuty egzekucyjne, na skutek nie doręczenia jej skargi i odpisu odpowiedzi na skargę oraz nie poinformowania o skierowaniu sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym ( art. 119 pkt. 3 p.p.s.a.) została pozbawiona tym samym możliwości obrony swoich praw. Dodać trzeba, że odpis wyroku NSA z dnia 19 listopada 2019 r. sygn. Akt II OSK 2934/17 został wraz uzasadnieniem przesłany stronom tj. Prokuratowi Prokuratury Rejonowej w T. , pełnomocnikowi SKO w T. i pełnomocnikowi uczestniczki, stosownie do zarządzenia z dnia 13.11. 2019 r. (k - 122 akt sądowych).

Przystępując do ponownego rozpoznania sprawy należało stwierdzić, że uczestniczka N.M. działająca przed NSA przez fachowego pełnomocnika posiada wiedzę o skardze, odpowiedzi na skargę oraz uproszczonym trybie ponownego jej rozpoznania.

Na wstępie zasadne będzie wskazanie, że organy administracji publicznej obowiązane są zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Oznacza to, że trafność rozstrzygnięcia w każdej indywidualnej sprawie wymaga szczegółowego zbadania i rozważenia argumentów, które stanowiłyby podstawę do podjęcia konkretnego rozstrzygnięcia. Zgodnie z treścią art. 77 § 1 k.p.a. organy zobowiązane są do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy tj. wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w zakresie istotnych okoliczności pozwalających na jej wyjaśnienie, jak również do prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Nadto wydane rozstrzygniecie powinno być uzasadnione z zachowaniem wymogów art. 107 § 3 k.p.a.

Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy Sąd w składzie ją rozstrzygającym uznał zaskarżone postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. z 20.03.2017 r. za przedwczesne, gdyż organ nie wyjaśnił wszystkich kwestii istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.. Postanowienie to zostało w postępowaniu egzekucyjnym wydane w wyniku uznania przez organ odwoławczy zarzutu nieistnienia obowiązku rozbiórki kurnika na działce Nr [....] obr. [....] przy ul. [....] w T. za uzasadniony i w związku z tym umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Przesłanką do wydania zaskarżonego postanowienia jak wynika z jego uzasadnienia było uznanie, że przedmiotowy budynek kurnika zrealizowany w oparciu o decyzję Prezydenta M. T. nr [....] z dnia 26.10. 1976 r. pozwolenia na budowę (dalej w skrócie decyzja nr [....] ), nie stanowi obiektu tymczasowego o 5 letnim okresie istnienia, a zatem nie istnieje obowiązek jego rozbiórki wynikający z ówcześnie obowiązujących przepisów w tym § 147, § 148, § 149 , § 7, § 15, § 19, § 27, § 139 zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29.06.1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Urz. MB. z 1966 r. Nr 10 poz. 44). Dalej kolegium podało, że w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę obowiązywało rozporządzenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11.06.1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. U. z 1966 r. Nr 26 poz. 157).

W związku z powyższym trzeba wskazać, ze w dacie wydania decyzji nr [....] obowiązujące przepisy ustawy z 24.10. 1974 r.– Prawo Budowlane (Dz.Uz 1974 r. nr 38.229) dalej w skrócie Pr.Bud. stanowiły, że roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1).

Zgodnie z art. art. 2 ust. 1 Pr. Bud. przez obiekty budowlane rozumie się stałe i tymczasowe budynki lub inne stałe i tymczasowe budowle, jak mosty, budowle ziemne, tunele, drogi, linie kolejowe, sieci energetyczne i telekomunikacyjne, budowle hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, ściany oporowe, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, stanowiące całość techniczno-użytkową, wyposażoną w instalacje i urządzenia niezbędne do spełniania przeznaczonych im funkcji.

Przepis art. 29 ust. 1,2 i 4 Pr. Bud. stanowił, że: 1. pozwolenie na budowę uprawnia do rozpoczęcia i wykonywania robót budowlanych. W razie potrzeby w pozwoleniu określa się warunki i wymagania, które powinny być zachowane przy prowadzeniu robót; 2. W pozwoleniu na budowę mogą być jednocześnie rozstrzygnięte sprawy miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej oraz urbanistycznego i architektonicznego zagospodarowania terenu inwestycji lub działki budowlanej. W tych wypadkach nie obowiązuje oddzielne uzyskanie rozstrzygnięć i zatwierdzeń, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 21 ust. 3; 4. Pozwolenie na budowę wydaje właściwy terenowy organ administracji państwowej.

Przepis art. 32 ust. 1 Pr.Bud. stanowił, że: pozwolenie na budowę traci ważność, jeżeli budowa:

1) nie została rozpoczęta w ciągu dwóch lat od daty wydania pozwolenia lub w terminie ustalonym w pozwoleniu,

2) została przerwana na czas dłuższy niż dwa lata.

2. Właściwy terenowy organ administracji państwowej może orzec o utracie ważności pozwolenia na budowę w wypadku samowolnego odstąpienia od istotnych warunków pozwolenia oraz w zależności od rodzaju i zakresu dokonanej samowoli - wydać decyzję na podstawie art. 37 lub 40.

Zgodnie z art. 38. 1. Pr. Bud. inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części albo urządzenia, objętego nakazem przymusowej rozbiórki.

2. Przepis ust. 1 stosuje się również do obiektów budowlanych, podlegających rozbiórce ze względu na upływ czasu oznaczony w pozwoleniu na budowę lub na jaki zostały wzniesione.

Zgodnie z § 43 ust.1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego z 20 lutego 1975 r. (Dz.U. nr 8, poz. 48) dalej w skrócie rozporządzenie pozwolenie na budowę rozstrzyga o zgodności budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub z wyznaczeniem terenów budowlanych na podstawie przepisów o terenach budowlanych w miastach lub na obszarach wsi.

Przepis § 43 ust.2 pkt. 4 cyt. rozporządzenia ustala terminy, do których będą mogły istnieć obiekty budowlane realizowane jako tymczasowe, a § 44 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia stanowi, że pozwolenia na budowę wymaga wykonanie i rozbudowa stałych i tymczasowych budynków.

W tym miejscu wypada wskazać, że w świetle ww. przepisu 38 ust.1 i ust. 2 Pr. Bud. obowiązek rozbiórki może wynikać z decyzji nakazującej przymusową rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części albo urządzenia (ust. 1), ale może również wynikać bezpośrednio z przepisu, zgodnie z którym obowiązek taki powstanie gdy na upływ czasu oznaczony w pozwoleniu na budowę (decyzja czasowa) lub upływu czasu na jaki zostały obiekty zostały wzniesione (obiekty czasowe). Zaznaczyć trzeba, że w sytuacji gdy organ wydał czasową decyzję pozwolenia na budowę także obiekt stały podlega rozbiórce po upływie terminu wskazanego w decyzji.

Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy przede wszystkim trzeba zauważyć, że z decyzji pozwolenia na budowę nr [....] nie wynika w sposób jednoznaczny czy jest to decyzja na budowę obiektu o 5 letnim okresie istnienia czy też wskazany w niej termin dotyczy obowiązywania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie bowiem z literalnym brzmieniem punktu 3 decyzji nr [....] Prezydent Miasta T. udzielił " (...) pozwolenia na budowę na okres tymczasowy 5 lat z możliwością prolongaty". Nadto w ustaleniach szczegółowych decyzji nakazał m. in. wykonanie obiektu: 1. "zgodnie z planem realizacyjnym i projekcie technicznym", 3. "prowadzenie dziennika budowy zarejestrowanego w tut. Wydziale, 4. Zakończenie budowy w terminie 4 lat"; 5. "przed użytkowaniem obiekt zgłosić do odbioru w tut. Wydziale wraz z wymaganymi opiniami". W sprawie nie budzi zasadniczych wątpliwości, że niezalenie od interpretacji ustalenia zawartego w punkcie 3 decyzji nr [....] pięcioletni termin w niej określony nie został prolongowany, natomiast trudno uznać za prawidłowe i wystarczające do wydania zaskarżonego postanowienia ustalenia poczynione przez organ odwoławczy, zgodnie z którymi przedmiotowy kurnik nie stanowił obiektu tymczasowego. Sformułowanie przytoczonego punktu 3 decyzji nie jest bowiem jednoznaczne. Zwrócić należy uwagę, że z faktu, że przedmiotowy obiekt kurnika posiada fundamenty i jest murowany bynajmniej nie wynika, że jako taki został zrealizowany w oparciu o decyzję nr [....] , w decyzji brak bowiem ustaleń w tym zakresie. Także gdyby ustalono, że jego wykonania jest zgodne z pozwoleniem na budowę, nie jest wystarczające dla określenia, jaki charakter ma przedmiotowy budynek. Mając zatem na uwadze, że ustalenie jakiego budynku dotyczy decyzja nr [....] ma znaczenie w rozpoznawanej sprawie, przy ponownym jej prowadzeniu organ będzie musiał też ustalić jak należy rozumieć 5-letni termin określony w punkcie 3 decyzji nr [....] tj. czy decyzja nie określała w ten sposób terminu na który zostało udzielone pozwolenie na budowę, a po upływie którego przedmiotowy budynek podlega rozbiórce.

Dla dokonania powyższych ustaleń pomocne mogą być plan realizacyjny oraz projekt techniczny wskazane w decyzji nr [....] , jak również sam wniosek złożony przez W.B. o wydanie ww. decyzji pozwolenia na budowę kurnika. Podnieść trzeba, że dopiero poczynienie jednoznacznych ustaleń w tym zakresie pozwoli na przyjęcie czy przedmiotowy kurnik stanowił obiekt, który po upływie 5 lat od jego zrealizowania podlega rozbiórce z mocy prawa (art. 38 ust. 2 Pr. Bud., § 43 ust.2 pkt. 4 rozporządzenia). Organ odwoławczy przedwcześnie zatem przyjął iż zrealizowany budynek kurnika nie stanowi obiektu czasowego, a w związku z czym nie powstał obowiązek jego przymusowej rozbiórki. Podkreślić trzeba, że dla prawidłowego rozstrzygnięcia złożonego zarzutu ma znaczenie nie tylko prawidłowa kwalifikacja przedmiotowego budynku kurnika, ale także ustalenie terminu obowiązywania pozwolenia. Takich ustaleń organ nie poczynił uznając przedwcześnie za uzasadniony jest zarzut nieistnienia obowiązku przymusowej rozbiórki obiektu, w związku z czym umorzył postępowanie egzekucyjne.

W świetle art. 33 § 1 pkt 1 in fine ustawy z dnia 17. 06. 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. 2019.1438) pojęcie "nieistnienia obowiązku" co zarzuciła N.M. oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał, np. z mocy prawa albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, względnie obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w (wyrok WSA w Gdańsku z 21.08. 2019 r. sygn. akt I SA/Gd 1008/19). W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy przedwcześnie przyjął, że ponieważ budynek kurnika nie stanowił obiektu tymczasowego, a podany w decyzji nr [....] pozwoleniu na budowę termin dotyczy decyzji – nie powstał obowiązek wykonania rozbiórki. W cenie Sądu kwestia ta nie została należycie wyjaśniona.

W związku z powyższym jako zasadne należało uznać te zarzuty skargi Prokuratora, które odnoszą się do niewyjaśnienia sprawy i przedwczesne przyjęcie iż obowiązek rozbiórki kurnika nie istnieje. Tym samym zasadnie wskazano w zarzutach skargi na naruszenie zasad z art. 8 i 11 k.p.a. jak równie z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Jako niezasadny i zbyt daleko idący uznać należy zarzut w którym prokurator kwestionując zaskarżoną decyzję argumentując, że za przyjęciem tymczasowego charakteru kurnika przemawia również fakt, ze w latach 80-tych budowane kurnikui były z zasady były wykonywane z drewna i z tego względu stanowiły obiekty tymczasowe.

Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.