Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 516/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Sędziowie asesor WSA Marta Laskowska, asesor WSA Aneta Opyrchał, Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2007r. sprawy ze skargi E. Spółka z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia podwyższonej opłaty za składowanie odpadów za II kwartał 2004r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej E. Spółka z o.o. z siedzibą w W. kwotę 2.240 ( dwa tysiące dwieście czterdzieści ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w wyniku rozpatrzenia odwołania E. Spółka z o.o. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. określającą wysokość należnej opłaty podwyższonej za składowanie odpadów za II kwartał 2004 r. w kwocie 136.941,84 zł.

Decyzja powyższa została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

W dniu 22 grudnia 2004 r. Dyrektor Departamentu Ochrony Środowiska Urzędu Marszałkowskiego wszczął postępowanie administracyjne w sprawie należnych opłat podwyższonych za korzystanie ze środowiska z tytułu składowania odpadów w miejscowości O. Gm. R. bez stosownej decyzji w zakresie gospodarki odpadami za II kwartał 2004 r. Ze względu na nieprzedłożenie przez E. Spółka z o.o. wykazu zawierającego informację o składowanych odpadach oraz o wysokości należnej opłaty, Marszałek Województwa [...] określając wysokość należnej opłaty podwyższonej za składowanie odpadów powołał się na ustalenia w zakresie ilości odpadów dokonane przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w W., Według załącznika nr 1 do decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. zatytułowanego "Ewidencja opłatowa rodzajów i ilości odpadów umieszczanych na składowisku" opłata podwyższona za II kwartał 2004 r. wynosi 136.941,84 zł

Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez w/w Spółkę, że wymienione w załączniku do decyzji organu pierwszej instancji odpady zostały wykorzystane do realizacji zlecenia Gminy R. tj. rekultywacji terenów dzikich wysypisk, które to tereny stanowią własność Gminy, co spowodowało, że odpady stały się własnością Gminy z chwilą umieszczenia ich na przedmiotowej działce, organ odwoławczy stwierdził, iż posiadanie odpadów nie przeszło na Gminę R. w wyniku umieszczenia ich na nieruchomości będącej własnością Gminy. Organ

wskazał, iż art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 628 ze zm.) zawiera definicję legalną posiadacza odpadów, w której za takiego rozumieć natęży każdego, kto faktycznie włada odpadami (wytwórcę odpadów, inną osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną) z wyłączeniem prowadzącego działalność w zakresie transportu odpadów. Zdaniem organu , w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, a w szczególności kart przekazania odpadów z Huty O, nie ma wątpliwości, iż faktycznym posiadaczem tych odpadów została Spółka E. Umieszczenie odpadów na nieruchomości będącej własnością jednostki samorządu terytorialnego, nawet w wykonaniu zlecenia Gminy R. - w ocenie Kolegium -jest składowaniem odpadów przez Spółkę bez wymaganej decyzji, co obliguje właściwy organ do nałożenia podwyższonej opłaty na podmiot korzystający ze środowiska. Organ wskazał, iż w omówionej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902). Zgodnie z art. 284 ust. 1 podmiot korzystający ze środowiska ustala we własnym zakresie wysokość należnej opłaty. Jako podmiot korzystający ze środowiska ustawa wskazuje w art. 3 pkt 20 lit. a m.in. przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy Prawo o działalności gospodarczej (obecnie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej). Zgodnie zaś z art. 293 ust. 2 w/w ustawy, magazynowanie odpadów bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania traktuje się jako składowanie odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym, a podmiot korzystający ze środowiska ponosi opłaty podwyższone za każdą dobę składowania (art. 293 ust.3).

Kolegium podniosło, iż bezsporne jest, iż Spółka przejęła odpady, które następnie przetransportowała do miejscowości O. na działkę stanowiącą teren "dzikiego składowiska", nie posiadając zezwolenia na prowadzenie tego typu działalności na terenie przedmiotowej nieruchomości, a tym samym doszło do wypełnienia dyspozycji przepisu art. 293 ust. 3 w/w ustawy Prawo ochrony środowiska. Organ podkreślił, że skoro Spółka nie przedłożyła wykazu zawierającego informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat to w myśl art. 288 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy Marszałek Województwa wymierza opłatę, w drodze decyzji, na podstawie własnych ustaleń lub wyników kontroli Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska.

W skardze na powyższą decyzję E. Spółka z o.o. zarzuciła naruszenie art. 3 ust. 3 pkt 13 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach skutkujące naruszeniem także art. 293 ust. 2 i 3 oraz art. 288 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.

Strona skarżąca podniosła, że organ nie odniósł się do kwestii przejęcia przedmiotowych odpadów przez Gminę R. wraz z terenem zrekultywowanym. Organ pominął znaczenie dowodowe protokołu z maja 2004 r., który był dokumentem późniejszym, niż karty, na które powołał się w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Ponadto skarżący wskazał, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. w decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. wydanej w postępowaniu dotyczącym nakazania usunięcia odpadów składowanych na działce w miejscowości O. ustaliło, iż brak jest wiarygodnych ustaleń, że spółka E C. jest posiadaczem odpadów, zaś w protokole z kontroli przeprowadzonej przez pracowników Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w W. ustalono, iż na teren działki nr [...] w O. dowożone są odpady komunalne (gruz, połamane płyty eternitowe, konary drzew, odpady opakowaniowe, osady z czyszczenia zbiorników magazynowych paliw), i że są one składowane na powierzchni ponad 20 metrów kwadratowych). W postępowaniu prowadzonym w niniejszej sprawie nie ustalono czy odpady te miały wpływ na wymiar wymierzonych opłat.

Powyższe uchybienia wskazują na wydanie rozstrzygnięcia z naruszeniem art. 7, 77 i 107 §3 kpa.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem więc dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły

prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem gdy jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.

Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji Sąd uznał, że doszło do naruszenia zarówno prawa procesowego, jak i prawa materialnego dającego podstawę do ich uchylenia.

Sąd nie podziela stanowiska organów administracji publicznej orzekających w niniejszej sprawie, iż skarżąca Spółka dokonując przetransportowania odpadów do miejscowości O. Gm. R. i wypełniając nimi wyrobiska po żwirze dopuściła do składowania odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym co statuuje obowiązek poniesienia przez nią jako podmiot korzystający ze środowiska opłaty podwyższonej zgodnie z art. 288 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska.

Również nie jest trafne ustalenie organu odwoławczego, iż okoliczności podnoszone przez skarżącą Spółkę, a w szczególności przekazanie zrekultywowanego terenu Gminie R. nie ma znaczenia w sprawie.

Należy podnieść, że stosownie do art. 3 ust. 3 pkt 13 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. Nr 62, poz. 628 ze zm.) według stanu prawnego obowiązującego w dacie orzekania przez organ odwoławczy, przez posiadacza odpadów rozumie się każdego kto faktycznie włada odpadami (wytwórcę odpadów, inna osobę fizyczną, osobą prawną lub jednostkę organizacyjną) domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Jeżeli odpad znalazł się na nieruchomości to również uzasadnione jest domniemanie sprawowania faktycznego władztwa nad nim. Posiadacz lub dzierżyciel nieruchomości stają się automatycznie domniemanym posiadaczem odpadów (por. ustawa o odpadach Komentarz pod redakcją Jana Jerzmańskiego -Wrocław 2002, str. 100).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, iż skarżąca Spółka działała na pisemne zlecenie Gminy R. będącej

właścicielem i władającym gruntem, na którym przeprowadzono rekultywację poprzez wykorzystanie odpadów znanego pochodzenia i prace te wykonano w oparciu o przyjęte przez Gminę opracowanie p.t. "Zasady rekultywacji wyrobisk - składowisk przy zastosowaniu wybranych odpadów hutniczych", autorstwa dr inż. Andrzeja Skalmowskiego i mgr inż. Tomasza Sadrzaka.

W aktach sprawy znajduje się dokument podpisany przez Wójta Gminy R. z dnia 4 maja 2004 r. potwierdzający dokonanie odbioru zlikwidowanego dzikiego wysypiska śmieci w miejscowości O. Z treści tego dokumentu wynika, że na składowisku została nasadzona wierzba energetyczna zgodnie z ustaleniami Komisji Rozwoju Gospodarczego Rady Gminy z dnia 23 marca 2004 r.

Zgodzić się należy ze stroną skarżącą, że błędne jest stanowisko organów, iż wystąpiły przesłanki do uznania jej za podmiot magazynujący odpady na przedmiotowej nieruchomości w sytuacji kiedy nieruchomość stanowi własność gminy i osoba ją reprezentująca (tj. wójt) zleciła przeprowadzenie prac rekultywacyjnych przy wykorzystaniu wskazanych odpadów.

W tych okolicznościach ustalenie przez organy, iż skarżąca Spółka jest posiadaczem odpadów pozostaje w sprzeczności ze zgromadzonymi materiałami dokumentacyjnymi w sprawie, a dokonana prze organy ocena dowodów narusza zasadę swobody dowodów określoną przepisem art. 80 kpa., do przestrzegania której organ jest obowiązany.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy dokonają właściwej oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.