Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1480/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 52 ust. 2, 61 ust. 5
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
article: art. 7 , art. 77 par 1 , art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par 3 ust. 1 par 5 par 6 , par 7
journal: Dz.U. 2003 nr 164 poz 1588
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
article: par 12 ust. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: NSA Joanna Tuszyńska WSA Aldona Gąsecka-Duda (spr.) Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2012 r. sprawy ze skargi B.S. i E.P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., z dnia 22 lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących B.S., i E.P. kwotę 100,00 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2011r., znak [...], wydanym na podstawie 56 §1 i art. 56 §3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji (tekst jedn. DzU z 2005 r. nr 229, poz. 1954 ze zm.), odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanych E.P. , B.S. , S.S. , J.S. , K.Z. wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego

z dnia 21 grudnia 2009r. sygn.: [...].

W uzasadnieniu organ wskazał, że prowadzi wobec wymienionych wyżej osób postępowanie egzekucyjne, dotyczące stanu technicznego budynku mieszkalnego położonego w W. przy ul. [...] W dniu 15 kwietnia 2011r. do organu wpłynął wniosek B.S. o zawieszenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. B.S. podniósł, że usunięcie niewłaściwości stanu technicznego całego budynku, w zakresie stropów i ścian, instalacji elektrycznej i przewodów kominowych wymaga wcześniejszego opróżnienia budynku, co do chwili obecnej nie nastąpiło. Zaznaczył też, że ponieważ część budynku zajęta jest przez najemców zajmujących lokale mieszkalne, niezbędne jest wypowiedzenie im umów najmu na podstawie art. 11 ust 2 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca2001 r. o zmianie Kodeksu Cywilnego, jak też ich wykwaterowanie, przy czym obowiązek zapewnienia najemcom lokalu zamiennego spoczywa na Gminie Miasta W

Następnie organ pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 56 § 1 ustawy

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego; w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; na żądanie wierzyciela, a także w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Wykonanie obowiązku może wiązać się z różnego typu utrudnieniami, kosztami i koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa ludziom czy mieniu, jak również subiektywne odczucie osób zobowiązanych są nieistotne dla oceny wykonalności obowiązku w ocenie organu egzekucyjnego. Nie zabezpieczenie lokali zastępczych przez Gminę W. nie oznacza o niemożliwości spełnienia obowiązku. Zobowiązany powinien pomimo to podjąć niezwłocznie takie, skuteczne działania aby natychmiast doprowadzić budynek do bezpiecznego i właściwego stanu technicznego.

Zażalenia na powyższe postanowienie w terminie wnieśli B.S.

i E.P.

B.S. domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz wydania orzeczenia o zawieszeniu postępowania w sprawie. Podniósł, że do czasu wykwaterowania najemców z budynku przy ul. [...] w W. , nie jest możliwe podjęcie przez współwłaścicieli jakichkolwiek działań związanych z tym budynkiem, w tym wykonanie obowiązku określonego w decyzji z [...] marca 2009r., mających na celu doprowadzenie budynku do bezpiecznego i właściwego stanu technicznego

E.P. nie wskazała, jakiego zakończenia postępowania oczekuje. Podniosła, że zgodnie z art., .56§1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji postępowanie zawiesza się w innych przypadkach przewidzianych

w ustawach i z takim przypadkiem mamy tu do czynienia. Prawo cywilne obliguje do określonych terminów w razie rozwiązywanie umów najmu z lokatorami. E.P. wskazała, że wszystkim lokatorom kamienicy wymówiła lokum na koniec czerwca 2011, ponadto złożyła pismo do Burmistrza W. o przydział lokali zamiennych dla lokatorów. W związku z tym jej zdaniem faktami postępowanie egzekucyjne powinno być zawieszone do czasu, aż będzie możliwość przeprowadzenia robót budowlanych w opróżnionych pomieszczeniach. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. nie wziął pod uwagę, że działania muszą być dostosowane do wymogów prawa.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2011r., znak [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 i art. 23 § 1 i 4 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji (tekst jednolity z 2005 r., Dz. U. 229, poz. 1954 z późn. zm.), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

Organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania. Następnie wskazał, że zgodnie z art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu wyłącznie

w wymienionych w tym przepisie okolicznościach. Powyższe wyliczenie jest enumeratywne, co oznacza, że tylko zaistnienie okoliczności wskazanych w art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji skutkuje zawieszeniem postępowania egzekucyjnego. B.S. wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu opróżnienia budynku, uzasadniając, że wykonanie nałożonego obowiązku jest w chwili obecnej niemożliwe, bowiem usunięcie niewłaściwości stanu technicznego wymaga wcześniejszego opróżnienia budynku, co do chwili obecnej nie nastąpiło. Ponadto zobowiązany podał, że niezbędne jest wypowiedzenie, na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 21 kwietnia 2001 r. ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, umów najmu najemcom zajmujących lokale mieszkalne, jak też ich wykwaterowanie, przy czym obowiązek zapewnienia najemcom lokalu zamiennego spoczywa na Gminie Miasta W. (art. 32 cyt. ustawy).

Organ odwoławczy stwierdził, że B.S. nie powołał się na żadną z przesłanek zawartych w katalogu art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zatem organ egzekucyjny prawidłowo uznał, że okoliczności podnoszone przez zobowiązanego nie stanowią przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

W zażaleniu E.P. podała, że zgodnie z art. 56 § 1 pkt 5 ustawy

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postępowanie egzekucyjne zawiesza się w innych przypadkach przewidzianych w ustawach i właśnie z takim przypadkiem mamy do czynienia. Zobowiązana podniosła, że prawo cywilne obliguje do określonych terminów w razie rozwiązywania umów najmu z lokatorami. Ponadto skarżąca podała, że wymówiła wszystkim lokatorom kamienicy lokum na koniec czerwca 2011 r., a także złożyła pismo do Burmistrza W. o przydział lokali zamiennych dla lokatorów i w związku z tymi faktami postępowanie egzekucyjne powinno być zawieszone do czasu aż będzie możliwość przeprowadzenia robót budowlanych w opróżnionych pomieszczeniach. Odnosząc się do powyższej argumentacji, organ odwoławczy wyjaśnił, że przesłanka określona w art. 56 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji może zostać uznana za spełnioną, gdy konkretny przepis prawa wprost nakazuje zawieszenie postępowania egzekucyjnego w opisanej w tym przepisie sytuacji. Jako przykład może być przywołany przepis art. 146 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jednolity: Dz. U z 2009 r. Nr 175, poz. 1361 z późn. zm.), zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne dotyczące wierzytelności podlegającej zgłoszeniu do masy upadłości, wszczęte przed ogłoszeniem upadłości, ulega zawieszeniu z mocy prawa z dniem ogłoszenia upadłości. W swoim zażaleniu E.P. nie podała przepisu, który - jej zdaniem - obligowałby organ do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W ocenie organu odwoławczego, żaden przepis prawa nie przewiduje, że postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu

w związku okolicznościami podnoszonymi we wniosku z dnia 14 kwietnia 2011 r. oraz w rozpoznawanych zażaleniach.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał też, że zgodnie

z orzecznictwem sądów administracyjnych, ewentualne utrudnienia, koszty, a także konieczność zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia nie przesądzają o jego niewykonalności. Z akt sprawy nie wynika, aby w przedmiotowej sprawie zachodziły przesłanki do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Wobec powyższego, należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Organ wskazał też, że jest mu znana okoliczność, że poza egzekwowaną

w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym decyzją PINB Nr [...] z dnia 2 marca 2009 r. znak: [...] wydane zostały dwie inne decyzje dotyczące budynku wielorodzinnego przy ul. [...] w W. : decyzja PINB nr[...] z dnia 7 marca 2011 r. znak:[...] oraz decyzja PINB nr [...] z dnia 10 maja 2011 r. znak: [...] Decyzją nr [...] z dnia 7 marca 2011 r. znak: [...] PINB nakazał współwłaścicielom budynku wielorodzinnego przy ul. [...] w W. , na podstawie art. 68 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, opróżnienie przedmiotowego budynku w terminie natychmiastowym oraz zarządził, na podstawie art. 68 pkt 3 w/w ustawy, umieszenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz

o zakazie użytkowania przedmiotowego budynku, wykonanie doraźnych zabezpieczeń i usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia

w przedmiotowym budynku w terminie 3 dni od dnia doręczenia przedmiotowej decyzji, wydzielenie strefy zagrożenia z odłączeniem zasilania budynku w energię elektryczną. Decyzji powyższej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. znak [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Decyzją nr [...] z dnia 10 maja 2011 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał współwłaścicielom budynku wielorodzinnego przy ul. [...] w W. , na podstawie art. 62 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, przeprowadzenie dodatkowego przeglądu i kontroli stanu technicznego przedmiotowego budynku mieszkalnego wraz z infrastrukturą techniczną oraz zażądał przedstawienia ekspertyzy przedmiotowego budynku mieszkalnego uzgodnionej z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków określającej występujące nieprawidłowości mogące spowodować zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska, zawierającej szczegółowe rozwiązania projektowe dot. usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie całego obiektu wraz z instalacjami. Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. znak: [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu powyższych decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wskazano, że w dniu 4 marca 2011 r., zgodnie z wezwaniem, do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w W. zgłosił się M.Ł. , osoba uprawniona o specjalności konstrukcyjno-budowlanej, który złożył oświadczenie w sprawie stanu technicznego przedmiotowego obiektu. Wskazał, ze wykonał opinię techniczną obiektu na zlecenie B.S. i stwierdził przekroczenie dopuszczalnych ugięć stropu drewnianego które wynosi 7,5 cm przy dopuszczalnym 2,5 cm. Strop ten może ulec zawaleniu i może spowodować katastrofę budowlaną o szerszym zakresie, więc stanowi zagrożenie dla użytkowników parteru i może oddziaływać na cały budynek. Strop ten należy niezwłocznie zabezpieczyć poprzez podstemplowanie i wykonanie docelowego zabezpieczenia poprzez wzmocnienie stropu. Budynek ten w obecnym stanie wymaga kapitalnego remontu i ze względu bezpieczeństwa winien zostać opróżniony celem przeprowadzenia jego remontu a więc doprowadzenia w całości obiektu oraz instalacji i urządzeń do właściwego stanu technicznego.. Wobec powyższych ustaleń Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że aktualny stan techniczny budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w W. stanowi zagrożenie bezpieczeństwa, mogące skutkować zawaleniem się budynku. Powyższe stanowisko potwierdził Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego

w K. w decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r. znak: [...]

Organ odwoławczy dostrzegł też, że egzemplarz zaskarżonego postanowienia przeznaczony dla J.S. oraz zawiadomienie z dnia 10 maja 2011 r. znak: [...] [...] o wszczęciu postępowania administracyjnego wraz z wezwaniem do ustanowienia pełnomocnika do doręczeń zostały przesłane do J.S. na nieprawidłowy adres, a zatem nie zostały skutecznie doręczone. Biorąc jednak pod uwagę okoliczność, że przedmiotowe postanowienie zostało doręczone innym stronom, a zatem weszło do obrotu prawnego, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego

w K. , mając na uwadze stan zagrożenia zdrowia i życia, jaki stwarza budynek mieszkalny przy ul. [...] w W. , rozpoznał zażalenia zobowiązanych

w celu wyjaśnienia wątpliwości stron odnośnie przesłanek do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Powyższe, w ocenie organu odwoławczego, winno przekonać zobowiązanych do niezwłocznego wykonania obowiązku egzekwowanego w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego

z dnia 21 grudnia 2009 r. nr [...]. Jednocześnie, w związku

z niedoręczeniem J.S., zawiadomienia z dnia 10 maja 2011r. znak: [...] zawierającego wezwanie do ustanowienia pełnomocnika do doręczeń, organ odwoławczy przesyła niniejsze postanowienie na prawidłowy adres.

B.S. i E.P. nie zgodzili się z powyższym rozstrzygnięciem, wnosząc w terminie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i domagając się stwierdzenia nieważności postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z 22 lipca 2011 r. oraz poprzedzającego je postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. , ewentualnie uchylenia obu tych postanowień, a także zasądzenia kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że postępowanie w sprawie dotknięte jest wadą nieważności, albowiem nie zostały powiadomione o wszczęciu postępowania wszystkie jego strony, w szczególności J.S. , nie zostało mu również doręczone postanowienie organu pierwszej instancji z 10 maja 2011 r. Ponadto zawiadomienie o wszczęciu postępowania nosi tę samą datę, co postępowanie pierwszej instancji. Skarżący podnieśli też, że postępowanie winno być zawieszone

z uwagi na okoliczność, że w chwili obecnej ostateczna decyzja PINB z 2 marca 2009r. nie może zostać wykonana, a będzie to mogło nastąpić dopiero po wykwaterowaniu osób mieszkających w budynku przy ul. [...] w W.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności

z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz. 1270 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego

i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.

Zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji podlegały uchyleniu, ponieważ w trakcie poprzedzającego ich wydanie postępowania doszło do naruszenia przepisów proceduralnych.

Postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] lipca 2011r., znak [...] oraz utrzymane przez nie w mocy rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego pierwszej instancji dotyczyły kwestii zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Jednak kontrola zgodności z prawem tych postanowień wymaga w pierwszej kolejności ustalenia, czy zostały one wydane w postępowaniu egzekucyjnym, które zostało skutecznie wszczęte.

Stosownie do art. 26 § 5 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r.

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.), wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Akta postępowania, przedstawione przez organ drugiej instancji, nie pozwalają na jednoznaczne zweryfikowanie, czy postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie zostało skutecznie wszczęte w rozumieniu przytoczonego przepisu. Wręcz przeciwnie; w aktach tych nie znajduje się żaden dokument ani nawet wzmianka, które mogłyby świadczyć o doręczeniu osobom zobowiązanym tytułu wykonawczego.

W aktach administracyjnych znajduje się potwierdzony za zgodność

z oryginałem odpis tytułu wykonawczego z dnia 21 grudnia 2009r., w którym wymienione zostały nazwiska oraz adresy zamieszkania pięciu zobowiązanych (k. [...] akt administracyjnych). Brak jest natomiast zwrotnych potwierdzeń odbioru odpisów tego tytułu wykonawczego, nie można zatem ustalić, czy został on doręczony wszystkim zobowiązanym. Ma to znaczenie w szczególności odnośnie J.S. , do którego późniejsza korespondencja była kierowana na niewłaściwy adres. Pośrednim potwierdzeniem otrzymania odpisu tytułu wykonawczego w odniesieniu do zobowiązanej E.P. może być nieuwierzytelniona kopia jej pisma, zawierającego zarzuty wobec tytułu wykonawczego (k. [...] akt administracyjnych). Co do pozostałych zobowiązanych, akta sprawy nie zawierają jakiegokolwiek dowodu doręczenia im odpisu tytułu wykonawczego. Organ odwoławczy w swoich postanowieniach z dnia [...] lutego 2010r., znak [...] , [...] marca 2011r., znak [...] oraz w postanowieniu zaskarżonym stwierdził co prawda, że PINB wszczął postępowanie w powyższej sprawie, wystawiając w dniu 21 grudnia 2009r. tytuł wykonawczy. Jest to jednak stwierdzenie gołosłowne, ponieważ – jak wskazano wyżej – wszczęcie postępowania egzekucyjnego mogło nastąpić dopiero z chwilą doręczenia odpisów tytułu wykonawczego zobowiązanym, a nie

w momencie jego wystawienia. Ustalenie, czy w niniejszej sprawie doszło do doręczenia odpisów tytułu wykonawczego, nie jest możliwe na podstawie przedłożonych akt sprawy.

W sytuacji, gdy brak dokumentów, potwierdzających wszczęcie postępowania egzekucyjnego, rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o zawieszenie takiego postępowania nie może zostać uznane za formalnie poprawne. Przedwczesne wydanie takiego postanowienia stanowi naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć wpływ na wynik sprawy. Stwierdzenie takiego uchybienia obligowało Sąd do uchylenia dotkniętych nim aktów administracyjnych, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Niezależnie od powyższego uchybienia, organy egzekucyjne naruszyły także zasadę czynnego udziału stron w każdym stadium postępowania. Stosownie do art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że

w braku odmiennej regulacji w ustawie egzekucyjnej, do postępowania egzekucyjnego zastosowanie znajdują między innymi przepisy K.p.a. o zasadach ogólnych postępowania.

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zawiera przepisów, odnoszących się do kwestii czynnego udziału stron w tym postępowaniu. Zastosowanie – na mocy art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji – znajdzie zatem przede wszystkim art. 10 § 1 k.p.a., nakazujący organom administracji publicznej zapewnienie stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, oraz umożliwienie im przed wydaniem decyzji wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W postępowaniu egzekucyjnym na organach, które je prowadzą, ciąży także obowiązek doręczenia stronom postanowień, na które służy zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego (art. 125 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji).

Skutki naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu egzekucyjnym mogą być równie daleko idące, jak w postępowaniu jurysdykcyjnym. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała w nim udziału. Przepis ten, który wprost dotyczy decyzji administracyjnych, na mocy art. 126 k.p.a. znajduje odpowiednie zastosowanie do postanowień, od których przysługuje zażalenie, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie. Z uwagi na treść art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tak samo należy ocenić naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu egzekucyjnym. Należy ponadto zauważyć, że

w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. stwierdzenie naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, obliguje sąd administracyjny do uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji lub postanowienia

w całości albo części.

Organ odwoławczy dostrzegł, że egzemplarz zaskarżonego postanowienia przeznaczony dla J.S. oraz zawiadomienie z dnia 10 maja 2011 r. znak: [...] o wszczęciu postępowania administracyjnego wraz z wezwaniem do ustanowienia pełnomocnika do doręczeń zostały przesłane do J.S. na nieprawidłowy adres, a zatem nie zostały skutecznie doręczone. Jednakże zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, skoro postanowienie organu pierwszej instancji weszło do obrotu prawnego, a także z uwagi na stan zagrożenia życia i zdrowia uzasadniało rozpoznanie zażalenia co do istoty sprawy.

W ocenie Sądu nie można zaakceptować takiej praktyki. Przepisy postępowania administracyjnego oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji nie stwarzają podstawy do pominięcia którejkolwiek ze stron przy doręczaniu aktu administracyjnego. Należy zwrócić uwagę, że stanowisko organu drugiej instancji całkowicie pozbawiło J.S. możliwości udziału

w postępowaniu, dotyczącym wniosku o zawieszenie. Doręczono mu dopiero postanowienie, które ostatecznie rozstrzygało tę kwestię. Fakt, że postanowienie organu pierwszej instancji weszło do obrotu prawnego, a także stan zagrożenia życia i zdrowia nie uzasadniał całkowitego odstąpienia od zasady zapewnienia stronie możliwości czynnego udziału w postępowaniu. J.S. bez własnej winy nie wziął w nim udziału. Sytuacja ta była ewidentnym naruszeniem prawa, tym bardziej że z treści odpisu tytułu wykonawczego wynika, że organy administracji znały jego aktualny adres. Takie działanie należy uznać zatem za wadliwe, dające

w konsekwencji podstawę do wznowienia postępowania. Sąd w takiej sytuacji był obligowany do uchylenia postanowień organów obu instancji, dotkniętych tym samym uchybieniem.

Powyższe rozważania potwierdzają zasadność części zarzutów skargi. Należy wskazać jedynie, że naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu, stanowiące przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego, nie może być jednocześnie uznane za wadę, skutkującą nieważnością danego aktu administracyjnego. W zakresie przesłanek stwierdzenia nieważności, wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., nie mieszczą się bowiem takie naruszenia prawa (nawet rażące), które dają podstawę wznowienia postępowania administracyjnego.

Odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi, jak również weryfikacja prawidłowości zaskarżonego postanowienia co do jego istoty na obecnym etapie postępowania byłoby przedwczesne. Stwierdzenie, czy orzeczenie co do zawieszenia postępowania egzekucyjnego jest merytorycznie prawidłowe będzie możliwe dopiero po ustaleniu, że odnosi się ono do skutecznie wszczętej egzekucji,

a nadto, że w postępowaniu poprzedzającym jego wydanie zapewniono stronom możliwość czynnego udziału.

Rozpatrując ponownie sprawę, organy administracji publicznej winny

w pierwszej kolejności zbadać, czy doszło do skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Okoliczność ta musi być możliwa do zweryfikowania na podstawie akt sprawy, co oznacza, że powinny w nich znajdować się zwrotne potwierdzenia odbioru doręczenia tytułu wykonawczego osobom zobowiązanym. Dopiero po ustaleniu, że osoby te otrzymały tytuł wykonawczy, organy rozpatrzą wniosek

o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, zapewniając wszystkim stronom możliwość czynnego udziału w sprawie. Oznacza to przede wszystkim obowiązek doręczenia postanowień każdemu z zobowiązanych.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w punkcie

I. wyroku uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i lit. c p.p.s.a. w zw.

z art. 135 p.p.s.a.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto w punkcie II. wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.