Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1591/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 2, art. 4, art. 93 ust. 7,
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 235 poz 1701
law: Ustawa z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym
article: art. 8, art. 10, art. 77 par. 1, art. 80, art. 217 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant ref. staż. Katarzyna Smaga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z [...] maja 2010 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania A. sp. z o.o. z siedzibą w K. (zwanego dalej także spółką, stroną, skarżacą) utrzymał w całości w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] lutego 2010 r. Nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 500,- złotych.

Jako podstawę prawną wskazał art. 138 § 1 pkt 1 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej zwaną k.p.a., art. 39"a" ust. 1 pkt 3, pkt 4, art. 39 "j", art. 39 "k", art. 39 "l" ust 1, art. 87 ust.1, ust. 2-4, art. 92 ust. 3 Ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm.) – zwanej dale też u.t.d. oraz lp. 1.8.3 załącznika do u.t.d. oraz art. 5 ust. 1, ust. 2 ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2006 r. Nr 235, poz.1701).

Podstawę faktyczną stanowiły następujące ustalenia:

W wyniku kontroli drogowej w miejscowości M., w dniu [...] lutego 2010 r., na drodze krajowej nr [...] pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...] kierowanego przez J. S. organ I instancji uznał, że spółka wykonywała przewóz drogowy z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie wystawiania kierowcy zaświadczenia poświadczającego jego zatrudnienie oraz spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą. W toku kontroli kierowca okazał zaświadczenie poświadczające jego zatrudnienie oraz spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą wystawione przez P. L. Nie okazał natomiast stosownego zaświadczenia wystawionego przez spółkę, która w dniu kontroli wykonywała przewóz.

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] lutego 2010 r. Nr [...] nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 500,- złotych.

W odwołaniu strona podnosiła, że posiadane i okazane w toku kontroli zaświadczenie jest prawidłowe i zachowuje swoją ważność. Wystawiający go P. L. prowadził bowiem działalność gospodarczą pod nazwą A. i wniósł aport w postaci prowadzonego przez siebie przedsiębiorstwa do A. sp. z o.o. z siedzibą w K. w dniu [...] grudnia 2009 r. W tym dniu spółka przejęła na podstawie art. 231 Kodeksu pracy pracowników P. L. i wstąpiła w miejsce dotychczasowego pracodawcy w zawarte z nimi stosunki pracy. Zdaniem odwołującej się nie było podstaw do sporządzenia nowego zaświadczenia, skoro nie doszło do nawiązania nowego stosunku pracy.

Organ odwoławczy po rozpoznaniu odwołania, utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję wskazał, że okazane w dacie kontroli zaświadczenie nie jest prawidłowe. Sam fakt przejścia zakładu pracy na innego pracodawcę nie zwalnia nowego pracodawcy z obowiązku wystawienia pracownikowi zaświadczenia o spełnianiu warunków określonych w ustawie. Kierowca powinien posiadać i okazać zaświadczenie o spełnianiu warunków wystawione przez przewoźnika wykonującego w dniu kontroli przewóz. Nie spełniało tego warunku zaświadczenie wystawione przez firmę P. L., która przestała istnieć już w dniu [...] listopada 2009 r. Organ II instancji podkreślił także, że celem zaświadczenia o którym mowa w art. 5 cyt. na wstępie ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym jest potwierdzenie nie tylko faktu spełniania wymagań przez kierowcę, ale i potwierdzenie jego zatrudnienia. Nie może zatem być uznane za prawidłowe zaświadczenie potwierdzające zatrudnienie w firmie, która na dzień kontroli nie istnieje, jako niezgodne z istniejącym stanem faktycznym.

Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzuciła naruszenie art. 93 ust. 7 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie oraz art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 8 i 10 k.p.a. Podnosiła, iż żaden przepis, a w szczególności art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. nie kreuje wymogu, aby zaświadczenie wystawiał przewoźnik, który w dniu kontroli wykonywał przewóz. Ustawa stanowi o obowiązku wystawienia zaświadczenia przez przewoźnika drogowego, a nie aktualnego przewoźnika. Organ nie ustalił, czy P. L. w dniu kontroli posiadał takie uprawnienia. Co więcej, nawet gdyby w dniu kontroli P. L. takiej działalności nie prowadził, nie oznacza to, że zaświadczenie utraciło ważność.

Istotne jest, zdaniem skarżącego, aby w dacie wystawienia tego zaświadczenia przewoźnik drogowy spełniał wszystkie związane z tą działalnością kryteria. Nie ma bowiem przepisów, które powodowałyby automatyczną utratę mocy obowiązujących dokumentów w związku ze zmianą podmiotu zatrudniającego kierowcę. Z tego względu należało zastosować w niniejszej sprawie art. 231 Kodeksu pracy i związane z nim konsekwencje w sferze prawnej, bowiem zmiana pracodawcy w tym trybie nie powoduje nieważności wystawionych dotychczas dokumentów.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, prezentując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał, że skutki przejścia zakładu pracy na innego pracodawcę określone w art. 231 Kodeksu pracy odnosza się do relacji pomiędzy pracodawcą a pracownikiem, nie wywierają natomiast skutków w świetle prawa administracyjnego co do obowiązku przewoźnika wystawienia kierowcy zaświadczenia o jego zatrudnieniu i spełnianiu wymagań ustawowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny, zgodnie z art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) oraz z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej zwanej p.p.s.a. kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.

Skarżący oparli skargę na zarzucie naruszenia zarówno prawa materialnego jak i procesowego, w związku z tym rozpoznania w pierwszej kolejności wymagały podniesione zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Zarzuty dotyczące niewłaściwego zastosowania prawa materialnego mogą być przedmiotem oceny sądu administracyjnego wówczas, gdy stan faktyczny stanowiący podstawę zaskarżonego wyroku został ustalony w sposób prawidłowy, czyli bez naruszenia przepisów postępowania.

Innymi słowy, warunkiem wstępnym formułowania wniosków na tle prawa materialnego jest – co do zasady – brak uchybień w stosowaniu prawa procesowego. Dopiero bowiem pewność, że ustalenia faktyczne zostały poczynione niewadliwie, zezwala na formułowanie przesądzających ocen co do zaistnienia w konkretnym przypadku przesłanek uregulowanych przez prawo materialne.

Dokonując zatem kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem powyższych kryteriów, należy stwierdzić, że odpowiada ono prawu.

Na wstępie należy podnieść, że wskazane przez skarżącą zarzuty w petitum skargi co do naruszenia art. 93 ust. 7 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie oraz art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 8 i 10 k.p.a. nie znajdują potwierdzenia w jej uzasadnieniu.

Z argumentów uzasadnienia wynika bowiem jednoznacznie, że organ prawidłowo ustalił stan faktyczny co do okazania przez kontrolowanego kierowcę J. S. w dniu [...] lutego 2010 r. zaświadczenia poświadczającego zatrudnienie i spełnianie wymagań wystawione przez P. L., którego firma przestała być pracodawcą tego kierowcy z dniem [...] grudnia 2009 r. i która przestała istnieć z uwagi na wniesienie jej jako aportu do skarżącej spółki.

Ustalenia te pozostają zatem niesporne. Tym samym zarzut naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 8 i 10 k.p.a. nie został uzasadniony, przy czym Sąd badając w tym zakresie legalność zaskarżonego aktu nie stwierdził z urzędu naruszenia prawa procesowego w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzut, że organ nie ustalił, czy P. L. w dniu kontroli posiadał uprawnienia do wykonywania transportu drogowego jest bezzasadny. Po pierwsze, skarżąca spółka nie twierdzi nawet, że je posiadał, a po drugie, nawet gdyby je posiadał, to okoliczność ta nie miałaby żadnego znaczenia w sprawie.

Sporna w niniejszej sprawie jest zatem ocena prawna dokonanych przez organy ustaleń stanu faktycznego i odpowiedzialność administracyjna skarżącej spółki skutkująca nałożeniem kary pieniężnej.

Norma art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2006 r. Nr 235, poz.1701) stanowi, że kierowcy, o których mowa w art. 3 ust. 2 i art. 4 ust. 1, do czasu uzyskania wpisu do prawa jazdy potwierdzającego odbycie szkolenia okresowego, obowiązani są mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu wydane przez przewoźnika drogowego zaświadczenie potwierdzające zatrudnienie i spełnianie wymagań określonych w niniejszej ustawie oraz w ustawie, o której mowa w art. 1. ust. 2 stanowi, że przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do przewoźnika drogowego wykonującego osobiście przewozy oraz do niezatrudnionego przez przewoźnika drogowego kierowcy wykonującego przewozy na jego rzecz.

W niniejszej sprawie poza sporem jest fakt, że kierowca w dniu kontroli [...] lutego 2010 r. posiadał przy sobie i okazał zaświadczenie potwierdzające zatrudnienie i spełnianie wymagań, ale wystawione przez poprzedniego pracodawcę P. L., którego firma przestała istnieć z uwagi na wniesienie jej jako aportu do skarżącej spółki z dniem [...] grudnia 2009 r.

Zarzuty skargi i istota sporu sprowadza się zatem do oceny, czy okazane przez kierowcę zaświadczenie spełniało wymogi cyt. wyżej normy art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym, tj. czy "wydane przez przewoźnika drogowego zaświadczenie" potwierdzało zatrudnienie i spełnianie wymagań. Skarżący bowiem uważa, że zmiana pracodawcy na skutek art. 23 ¹ kp nie powoduje nieważności dotychczasowych dokumentów.

Po pierwsze, z istoty zaświadczenia, jako instytucji prawa administracyjnego znajdującej swe uregulowanie w przepisach k.p.a. (art. 217§ 2 k.p.a.) oraz w przepisach prawa materialnego (art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym), wynika w sposób jednoznaczny, że w przypadku zaświadczenia wydawanego przez organ administracji jego celem jest urzędowe potwierdzenie określonego stanu prawnego lub faktu.

W konkretnym przypadku niniejszej sprawy – zaświadczenie, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym wydawane jest przez przewoźnika drogowego, co nie zmienia jego celu i istoty, że ma potwierdzać określony stan prawny lub fakt: zatrudnienie kierowcy i spełnianie przez niego wymagań.

Zgodnie z art. 4 pkt 15) u.t.d. przewoźnikiem drogowym jest przedsiębiorca uprawniony do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego. W dacie przedmiotowej kontroli drogowej [...] lutego 2010 r. przewoźnikiem drogowym faktycznie wykonującym transport była skarżąca spółka, co jest okolicznością bezsporną.

Wbrew sugestii skarżącej przewoźnikiem drogowym nie mógł być także wydający zaświadczenie P. L. z tej prostej przyczyny, że jego firma A. przestała istnieć już w dniu [...] listopada 2009 r., a skarżący dowiódł jej przejęcie. Z tego względu zarzut braku ustaleń organu co do uprawnień P. L. do wykonywania transportu drogowego jest nietrafny. Jego przedsiębiorstwo, którego zaświadczenie okazał kierowca – nie istniało od prawie 3 miesięcy i nie mogło świadczyć co do zatrudnienia kierowcy i spełniania przez niego wymagań w dacie kontroli [...] lutego 2010 r.

Nadrzędnym celem dokumentu jakim jest zaświadczenie, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym, jest potwierdzenie przez przewoźnika drogowego zatrudnienia kierowcy i spełnianie przez niego wymagań.

Stąd drugą kwestią wymagającą rozważenia jest cel i istota wydania zaświadczenia, które ma potwierdzać określony stan prawny lub fakt (zatrudnienie kierowcy i spełnianie przez niego wymagań). Stwierdzić zatem należy, że poświadczenie stanu prawnego odzwierciedla jednocześnie aktualny stan faktyczny. Innymi słowy, zaświadczenie potwierdza określone okoliczności faktyczno-prawne istniejące zarówno na dzień jego wydania jak i okazania w dniu kontroli drogowej. Zaświadczeniem tym bowiem pracodawca - przewoźnik potwierdza aktualny stan faktyczno-prawny wymagany przez ustawodawcę w świetle art. 5 ust. 1 cyt. wyż. ustawy.

Pozostaje także poza sporem, że kierowca nie posiadał i nie okazał w chwili kontroli zaświadczenia wystawionego przez skarżącą, która była aktualnym pracodawcą kontrolowanego kierowcy i przewoźnikiem drogowym wykonującym transport.

Z powyższych względów, w ocenie Sądu, organ prawidłowo ocenił, że okazane przez kierowcę w dacie kontroli zaświadczenie nie spełniało warunku w zakresie poświadczenia jego zatrudnienia i spełnienia wymagań, zatem wykonywanie przez skarżącą transportu drogowego nastąpiło z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy i na mocy lp. 1.8 ust. 3 załącznika do u.t.d. zw. z art. 92 u.t.d. stanowiło podstawę do nałożenia kary pieniężnej w wysokości 500 zł.

Skarżąca nie przedstawiła jakiejkolwiek argumentacji uzasadniającej zarzut niezastosowania art. 93 ust.7 u.t.d. Norma ta stanowi, że przepisów ust. 1-3 nie stosuje się, jeżeli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. W takiej sytuacji, właściwy ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Przepis ust. 5 stosuje się odpowiednio.

Zarzut ten pojawił się dopiero na etapie skargi i organ nie mógł odnieść się do niego w postępowaniu odwoławczym. Na marginesie można jedynie wskazać na dokonane przez ITD ustalenia faktyczne, z których wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżąca spółka przejęła kierowcę jako pracownika prawie trzy miesiące przed przedmiotową kontrolą. Brak byłoby zatem podstaw do uznania, że jako podmiot profesjonalnie zajmujący się transportem nie mogła przewidzieć obowiązku jaki wynikał z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym, która weszła w życie 3 stycznia 2007 r. Przepis art. 87 ust. 3 u.t.d. jednoznacznie stanowi, że przedsiębiorca lub podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 2, wykonujący przewozy na potrzeby własne, odpowiedzialni są za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne w wymagane dokumenty.

W konsekwencji, skutkiem naruszenia w.w. obowiązku jest prawidłowo nałożona kara pieniężna w wysokości określonej w art. 92 ust. 1 i 4 u.t.d. w zakresie kwot od 50 do 15 000 zł, którą ustawodawca określił w pozycji lp. 1.8 ust.3 załącznika do u.t.d. na 500 zł.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji i skargę oddalił.