Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1690/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48
journal: Dz.U. 2019 poz 1292
law: Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pawłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Dorota Dziedzic - Chojnacka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi J.S.A. z siedzibą w Kostrzynie na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] czerwca 2020 r. nr [...] (dalej jako "zaskarżona decyzja") Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej jako "Organ", "Prezes UOKiK"), po rozpatrzeniu odwołania J. S.A. z siedzibą w K. (dalej jako "Skarżąca", "Spółka", "Strona", ,,przedsiębiorca") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w K. (dalej jako "[...] WIIH", ,,Organ I instancji") z [...] marca 2020 r. nr [...] (dalej jako ,,decyzja I instancji"), na podstawie której na Spółkę nałożono karę pieniężną w wysokości 6.500 zł z tytułu ponownego naruszenia obowiązków wynikających z przepisów o uwidacznianiu cen w okresie 12 miesięcy, licząc od dnia, w którym stwierdzono naruszenie tych obowiązków po raz pierwszy - utrzymał w mocy decyzję I instancji.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Pismem z [...] listopada 2019 r., na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2019 r. poz. 1292, dalej jako "PP"), [...] WIIH, zawiadomił Skarżącą o zamiarze wszczęcia kontroli w zakresie przestrzegania przepisów ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 2019 r. poz. 178, dalej jako "ustawa o informowaniu o cenach").

W toku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2019 r. przez inspektorów reprezentujących [...] WIIH, w sklepie "[...]", mieszczącym się w C. przy ul. [...], należącym do Strony, sprawdzono prawidłowość informowania o cenach wybranych losowo 503 asortymentów produktów znajdujących się w ofercie handlowej, z czego, w wypadku 15 losowo wybranych produktów dokonano porównania cen uwidocznionych z cenami zakodowanymi w kasie, stwierdzając:

- podanie cen wg. masy lub objętości brutto a nie netto (po odcieku) w stosunku do 2 partii produktów;

- błędne wyliczenie ceny jednostkowej w stosunku do 2 partii towarów,

co stanowiło naruszenie wymagań art. 4 ustawy o informowaniu o cenach i § 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 9 grudnia 2015 r. w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług (Dz. U. z 2015 r. poz. 2121 dalej ,,rozporządzenie w sprawie uwidaczniania cen"). Powyższe ustalenia udokumentowano w protokole kontroli z [...] listopada 2019 r. (nr akt kontroli: [...]).

W okresie 12 miesięcy, licząc od dnia, w którym stwierdzono naruszenie przepisów po raz pierwszy, Organ ujawnił 23 przypadki naruszenia wymagań ustawy o informowaniu o cenach: decyzją z [...] marca 2019 r. nałożono karę pieniężną w wysokości 36.000 zł. (decyzją Prezesa UOKiK nr [...] z [...] maja 2019 r. zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy); decyzją z [...] kwietnia 2019 r. nałożono karę pieniężną w wysokości 40.000 zł. (decyzją Prezesa UOKiK nr [...] z [...] czerwca 2019 r. zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy); decyzją z [...] kwietnia 2019 r. nałożono karę pieniężną w wysokości 40.000 zł. (decyzją Prezesa UOKiK nr [...] z [...] czerwca 2019 r. zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy); decyzją z [...] kwietnia 2019 r. nałożono karę pieniężną w wysokości 10.000 zł.; decyzją z [...] kwietnia 2019 r. nałożono karę pieniężną w wysokości 18.000 zł. (decyzją Prezesa UOKiK nr [...] z [...] sierpnia 2019 r. zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy); decyzją z [...] kwietnia 2019 r. nałożono karę pieniężną w wysokości 11.000 zł. (decyzją Prezesa UOKiK nr [...] z [...] lipca 2019 r. zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy); decyzją z [...] lipca 2019 r. nałożono karę pieniężną w wysokości 40.000 zł.; decyzją z [...] września 2019 r. nałożono karę pieniężną w wysokości 3.000 zł.; decyzją z [...] września 2019 r. nałożono karę pieniężną w wysokości 25.000 zł. (decyzją Prezesa UOKiK nr [...] z [...] listopada 2019 r., zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy);decyzją z [...] września 2019 r. nałożono karę pieniężną w wysokości 32.000 zł. (decyzją Prezesa UOKiK nr [...] z [...] grudnia 2019 r. zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy); decyzją z [...] października 2019 r. nałożono karę pieniężną w wysokości 40.000 zł. (decyzją Prezesa UOKiK nr [...] z [...] grudnia 2019 r. zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy); decyzją z [...] października 2019 r. nałożono karę pieniężną w wysokości 21 000 zł.; decyzją z [...] listopada 2019 r. nałożono karę w wysokości 20.600 zł. (decyzją [...] z [...] lutego 2020 r. zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy); decyzją z [...] grudnia 2019 r. nałożono karę w wysokości 23.000 zł.; decyzją z [...] grudnia 2019 r. nałożono karę w wysokości 20.200 zł. Decyzją [...] z [...] marca 2020 r. zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy); decyzją z [...] grudnia 2019 r. nałożono karę w wysokości 20.200 zł. (decyzją [...] z [...] marca 2020 r. zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy); decyzją z [...] grudnia 2019 r. nałożono karę w wysokości 21.800 zł.; decyzją z [...] grudnia 2019 r. nałożono karę w wysokości 20.200 zł.; decyzją z [...] grudnia 2019 r. nałożono karę w wysokości 23.000 zł., decyzją z [...] lutego 2020 r. nałożono karę w wysokości 6.000 zł.; decyzją z [...] lutego 2020 r. nałożono karę w wysokości 23.800 zł.; decyzją z [...] marca 2020 r. nałożono karę w wysokości 40.000 zł.; decyzją z [...] marca 2020 r. nałożono karę w wysokości 32.000 zł.

W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, pismem z [...] lutego 2020 r. [...] WIIH poinformował Spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia, na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy o informowaniu o cenach, kary pieniężnej z tytułu kolejnego - dwudziestego czwartego - naruszenia przepisów o uwidacznianiu cen w okresie 12 miesięcy, licząc od dnia, w którym stwierdzono naruszenie tych obowiązków po raz pierwszy. W piśmie tym, stosownie do wymogów art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej jako " Kpa",) Strona została pouczona również o przysługującym jej prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w terminie 7 dni.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją I instancji [...] WIIH nałożył na Skarżącą karę pieniężną w wysokości 6.500 zł., na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy o informowaniu o cenach, z tytułu dwudziestego czwartego naruszenia obowiązku uwidaczniania cen i cen jednostkowych towarów w okresie 12 miesięcy, licząc od dnia, w którym stwierdzono naruszenie tych obowiązków po raz pierwszy.

Pismem z [...] marca 2020 r. Strona złożyła odwołanie od w/w decyzji. Skarżonej decyzji Strona zarzuciła naruszenie:

1) art. 6 ust. 3 ustawy o informowaniu o cenach poprzez:

- niewłaściwą ocenę przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej stopnia naruszenia obowiązków przez Skarżącą jako wyższy niż znikomy, pomimo, iż 0,77% naruszeń stanowi niewątpliwie znikomy zakres nieprawidłowości,

- nieuwzględnienie dotychczasowej działalności przedsiębiorcy w jej aspekcie pozytywnym tj. pominięcie tych działań i czynności, które przedsiębiorca podejmuje po kontrolach w poszczególnych sklepach, a które mają na celu usunięcie nieprawidłowości oraz zapobieżenie ich występowaniu w przyszłości,

- niewłaściwe zastosowanie przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej kryterium dotychczasowej działalności przedsiębiorcy tj. zastosowanie go w zakresie szerszym, nieadekwatnym do zakresu kontroli,

2) naruszenie przepisu postępowania tj. art. 80 Kpa poprzez błędną ocenę dowodu tj. protokołu z kontroli z [...] listopada 2019 r. polegającą na błędnym, niezgodnym z zasadami doświadczenia życiowego i logicznego myślenia przypisaniu przedsiębiorcy wyższego niż znikomy stopnia naruszenia przepisów ustawy o informowaniu o cenach, mimo, iż 0,77% naruszeń w stosunku do zakresu kontroli świadczy o znikomym stopniu naruszeń,

3) naruszenie art. 189f § 1 Kpa poprzez nieodstąpienie w drodze decyzji od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i niepoprzestanie na pouczeniu, mimo, iż przesłanki obligujące Organ do jego zastosowania spełniły się, bowiem waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa,

4) naruszenie art. 8 § 1 i § 2 Kpa w związku z art. 2 i 32 Konstytucji RP poprzez nierówne traktowanie kontrolowanych podmiotów, prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej, nieuwzględnianie oraz odstąpienie bez uzasadnionej przyczyny od pewnej utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim stanie faktycznym i prawnym, w szczególności nieuwzględnianie decyzji WIIH, które przy znacznie większych naruszeniach nakładały na przedsiębiorców znacznie mniejsze kary pieniężne,

5) naruszenie art. 107 § 3 Kpa poprzez niewskazanie na jakiej podstawie Organ ustalił większy niż znikomy stopień naruszenia, mimo, iż z protokołu wynika, że były tylko 4 naruszenia, co stanowi zaledwie 0,77% zakresu kontroli.

Pismem z [...] kwietnia 2020 r. Prezes UOKiK poinformował Stronę, że przed wydaniem rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie, stronie biorącej udział w postępowaniu administracyjnym przysługuje, na podstawie art. 10 Kpa, prawo do zapoznania się z aktami sprawy, a także wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa.

Rozpoznając odwołanie, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Organ wskazał, że w niniejszej sprawie, w toku kontroli przeprowadzonej w należącej do Spółki placówce handlowej, stwierdzono nieprawidłowości w informowaniu o cenach w przypadku 4 partii produktów spośród 15 produktów, w przypadku których porównano ceny uwidocznione z cenami zakodowanym w kasie, co było, jak stwierdził [...] WIIH dwudziestym czwartym w okresie 12 miesięcy naruszeniem przez Stronę obowiązujących przepisów w zakresie uwidaczniania cen.

Organ wskazał, iż nie ma wątpliwości, że przedsiębiorca naruszył przepisy ustawy o informowaniu o cenach, co spowodowało konieczność nałożenia przez [...] WIIH kary pieniężnej. Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że uchybienia w zakresie obowiązku uwidaczniania cen jednostkowych miały zarówno postać błędów rachunkowych, jak również polegały na ustaleniu tychże cen w sposób niezgodny z § 6 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen. Zasadnie więc Organ I Instancji stwierdził, iż stopień naruszenia obowiązku w zakresie uwidaczniana cen jest wyższy niż znikomy.

Prezes UOKiK nie negował przy tym faktu, iż skala stwierdzonych naruszeń jest niewielka w skali towarów objętych kontrolą (wg. Strony wynosi ona 0,77%). Zwrócił jednak uwagę, że uchybienia w zakresie uwidaczniania cen jednostkowych stwierdzono w przypadku 4 towarów na 15 zbadanych w zakresie zgodności cen uwidocznionych z cenami zakodowanym w kasie (tzw. półka - kasa), co stanowi 26,66%.

Kolejną przesłanką wymiaru kary zdaniem Organu jest dotychczasowa działalność podmiotu działającego na rynku. Prezes UOKiK zwrócił uwagę, iż usunięcie stwierdzonych naruszeń nie jest tożsame z przesłanką dotychczasowego działania, stąd też nie będzie miało ono znaczenia przy analizie tej przesłanki. Organ zwrócił przy tym uwagę, że nieprawidłowości w zakresie informowania o cenach nie zostały usunięte po otrzymaniu zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli, lecz dopiero w czasie jej trwania, co potwierdza protokół kontroli.

Analizując przesłankę dotychczasowego postępowania Prezes UOKiK wziął pod uwagę, że przedsiębiorca w okresie 12 miesięcy od dnia pierwszej kontroli, włączywszy kontrolę, której ustalenia stanowią podstawę do wszczęcia przedmiotowego postępowania, po raz dwudziesty pierwszy naruszył przepisy o uwidacznianiu cen. Istotnym jest tu również fakt, że kontrole we wszystkich w/w przypadkach poprzedzone były zawiadomieniem o zamiarze przeprowadzenia kontroli. Strona miała więc możliwość odpowiedniego przygotowania się do kontroli, tym bardziej, że działalność gospodarczą prowadzi od grudnia 2004 roku, a więc należy założyć, że Stronie znany jest obowiązek uwidaczniania cen wynikający obecnie z ustawy o informowaniu o cenach. Tymczasem fakt, iż w okresie 12 miesięcy poprzedzających przedmiotowe naruszenie, stwierdzono dwadzieścia naruszeń w zakresie informowania o cenach, jednoznacznie wskazuje, że Strona nie przywiązuje należytej wagi do wykonywania obowiązków nałożonych na nią przedmiotową ustawą.

Organ wskazał ponadto, że zgodnie ze stosowaną pomocniczo dyrektywą tj. art. 8 dyrektywy 98/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 lutego 1998 r. w sprawie ochrony konsumenta przez podawanie cen produktów oferowanych konsumentom (Dz. U. UE L 80 z 18.3.1998, s. 27, dalej jako "dyrektywa 98/6/WE") kary pieniężne za naruszenie obowiązku informowania konsumentów o cenie oferowanych produktów i usług muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Zdaniem Prezesa UOKiK z ustalonego stanu faktycznego wynika, iż przedmiotowe naruszenie jest dwudziestym pierwszym, jakie zostało popełnione przez Stronę. Powyższe jednoznacznie wskazuje, iż kary jakie były wymierzane wcześniejszymi decyzjami nie osiągnęły zamierzonego skutku w postaci zaniechania dalszych naruszeń. Co za tym idzie, kara wymierzana kolejną decyzją powinna być na tyle dotkliwa, aby cele określone przedmiotową dyrektywą w końcu zostały osiągnięte. Organ zauważył, że zarówno przesłanki wymiaru kary wskazane w art. 6 ustawy o informowaniu o cenach, jak i przedstawione powyżej dyrektywy wymiaru kary muszą być rozpatrywane w odniesieniu do indywidualnej sytuacji ukaranego przedsiębiorcy.

Prezes UOKiK, stanął również na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania instytucja odstąpienia od wymierzenia kary. Zdaniem Organu waga naruszenia nie jest znikoma, ponieważ brak cen jednostkowych jest naruszeniem interesów konsumentów w zakresie ich prawa do informacji. Z kolei ewentualne usunięcie naruszenia prawa nie spełni celów kary, mającej nie tylko funkcję dyscyplinująco - represyjną, ale też i prewencyjną. Prezes UOKiK wskazał, że Organ I instancji słusznie zauważył, że istotną okolicznością, której nie można pominąć, jest fakt wielokrotnego wystąpienia nieprawidłowości skutkujących podwyższaniem wymiaru kary, co oznacza tylko że funkcja prewencyjna kary nie została spełniona.

Na ww. decyzję Strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której zarzuciła naruszenie:

1. art. 6 ust. 3 ustawy o informowaniu o cenach poprzez:

- nieuwzględnienie przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej znikomego stopnia naruszenia obowiązków przez przedsiębiorcę, poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że jest on "wyższy niż znikomy",

- nieuwzględnienie dotychczasowej działalności przedsiębiorcy w jej w aspekcie pozytywnym tj. pominięcie tych działań i czynności, które przedsiębiorca podejmuje po kontrolach w poszczególnych sklepach, a które mają na celu usunięcie nieprawidłowości oraz zapobieżenie ich występowaniu w przyszłości,

- niewłaściwe zastosowanie przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej kryterium dotychczasowej działalności przedsiębiorcy tj. zastosowanie go w zakresie szerszym, nieadekwatnym do zakresu kontroli,

- zaniechanie przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej - oddzielnego uwzględniania kryteriów wskazanych w art. 6 ust. 3 ustawy i zamiast tego- dokonanie przez Organ oceny stopnia naruszenia obowiązków, w sposób zdeterminowany okolicznością liczby naruszeń obowiązków,

2. naruszenie przepisu postępowania administracyjnego tj. art. 80 Kpa, poprzez dowolną ocenę dowodu tj. protokołu z kontroli z dnia [...] listopada 2019r. polegającą na błędnym, niezgodnym z zasadami doświadczenia życiowego i logicznego myślenia przypisaniu przedsiębiorcy większego niż znikomy stopnia naruszenia przepisów ustawy o informowaniu o cenach, mimo iż 0,77% naruszeń w stosunku do zakresu kontroli świadczy o nieznacznym (znikomym) stopniu naruszeń,

3. naruszenie przepisu postępowania administracyjnego tj. art. 7 i 77 Kpa w związku z art. 80 Kpa poprzez pominięcie ustalenia faktu mającego znaczenie dla sprawy tj. znikomego stopnia naruszenia obowiązków przez przedsiębiorcę,

4. naruszenie art. 8 § 1 i § 2 Kpa w związku z art. 2 i 32 Konstytucji RP - poprzez nierówne traktowanie kontrolowanych podmiotów, prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej, nieuwzględnianie oraz odstąpienie bez uzasadnionej przyczyny od pewnej utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw wynikającej z decyzji Prezesa UOKiK, które przy znacznie większych naruszeniach nakładały na przedsiębiorców znacznie mniejsze kary pieniężne,

5. naruszenie art. 107 § 3 Kpa poprzez niewskazanie na jakiej podstawie Organ ustalił większy niż znikomy stopień naruszeń, mimo iż z decyzji WIIH wynika, iż stwierdzono 4 naruszenia na 518 sprawdzanych partii towarów, co stanowi zalewie 0,77% zakresu kontroli,

6. naruszenie prawa materialnego tj. art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP poprzez nierówne traktowanie przedsiębiorców w zakresie ustalania kar pieniężnych za nieprzestrzeganie ustawy o informowaniu o cenach, w szczególności nakładanie na Stronę kar nieadekwatnie wysokich do stopnia naruszeń obowiązków w porównaniu z innymi podmiotami gospodarczymi, które za znacznie więcej naruszeń były obciążane znacznie mniejszymi karami pieniężnymi, z przekroczeniem dopuszczalnego różnicowania sytuacji przedsiębiorców w oparciu o kryteria wskazane w art. 6 ust. 3 ustawy o informowaniu o cenach,

7. naruszenie art. 107 § 3 Kpa poprzez niewskazanie na jakiej podstawie Organ ustalił większy niż znikomy stopień naruszeń, mimo iż z protokołu kontroli wynika, że były tylko 4 naruszenia, co stanowi zaledwie 0.77% zakresu kontroli,

8. naruszenie art. 189f § 1 Kpa poprzez jego niezastosowanie tj. nieodstąpienie w drodze decyzji, od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i niepoprzestanie na pouczeniu, mimo iż przesłanki obligujące Organ do jego zastosowania spełniły się bowiem waga naruszenia prawa jest znikoma, a Strona zaprzestała naruszania prawa.

Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021, poz.137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej ,,Ppsa").

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem Organ przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie dopuścił się naruszenia prawa, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub c Ppsa obligowałoby Sąd do jej uchylenia. Nie zachodzą także w kontrolowanym postępowaniu wady kwalifikowane, uzasadniające stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ani podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli sądu administracyjnego jest decyzja Prezesa UOKiK w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o informowaniu o cenach w związku z ujawnionymi w toku przeprowadzonej kontroli u Skarżącej nieprawidłowościami w zakresie wyliczenia ceny jednostkowej w przypadku 2 partii towarów poprzez ich wyliczenie według masy brutto a nie netto (po odcieku) (tj. naruszenie art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach oraz § 6 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen) oraz w przypadku 2 partii poprzez błędne (błąd rachunkowy) wyliczenie ceny jednostkowej (tj. naruszenie art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach).

W toku przeprowadzonej kontroli dla 15 spośród 503 partii badanych towarów dokonano porównania cen uwidocznionych przy towarach z cenami zaewidencjonowanymi w kasie oraz sprawdzono prawidłowość wyliczenia cen jednostkowych. Stwierdzono nieprawidłowości przy wyliczeniu ceny jednostkowej pakowanego środka spożywczego w stanie stałym znajdującego się w środku płynnym w odniesieniu do pozycji 9 i 10 załącznika nr 1 do protokołu kontroli (tj. ,,Podgrzybek marynowany" [...] (cena uwidoczniona 21,39 zł. zaś cena faktyczna 39,93 zł.) oraz ,,Kurka marynowana" [...] (cena uwidoczniona 49,94 zł. zaś cena faktyczna 89,90 zł.)) oraz nieprawidłowości w wyliczeniu ceny jednostkowej w odniesieniu do pozycji 2 i 15 załącznika nr 1 do protokołu kontroli (tj. Herbata [...][...] 34 g (cena uwidoczniona 119,90 zł. zaś cena faktyczna 205,59 zł.) oraz Wafelki [...] 132 g (cena uwidoczniona 61,46 zł. zaś cena faktyczna 60,53 zł.)).

Stosownie do postanowienia art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach w miejscu sprzedaży detalicznej i świadczenia usług uwidacznia się cenę oraz cenę jednostkową towaru (usługi) w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen. Natomiast art. 3 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy stanowi, że cena jednostkowa towaru jest ceną ustaloną za jednostkę określonego towaru, którego ilość lub liczba jest wyrażona w jednostkach miar w rozumieniu przepisów o miarach.

Zgodnie natomiast z postanowieniem § 6 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen ,,Cena jednostkowa pakowanego środka spożywczego w stanie stałym znajdującego się w środku płynnym dotyczy masy netto środka spożywczego po odsączeniu, oznaczonej na opakowaniu jednostkowym, jeżeli płyn ten lub mieszanka płynów stanowi jedynie dodatek do podstawowego składu tego środka spożywczego. W przypadku gdy pakowany środek spożywczy był glazurowany, cena jednostkowa jest podawana w odniesieniu do masy netto z wyłączeniem glazury". Stosownie do § 2 pkt 6 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen przez masę netto po odsączeniu - należy rozumieć masę środka spożywczego w stanie stałym umieszczonego w środku płynnym.

W świetle zaś § 3 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen, cenę uwidacznia się w miejscu ogólnodostępnym i dobrze widocznym dla konsumentów, na danym towarze, bezpośrednio przy towarze lub w bliskości towaru, którego dotyczy. Ponadto cenę oraz cenę jednostkową uwidacznia się w szczególności:

1) na wywieszce;

2) w cenniku;

3) w katalogu;

4) na obwolucie;

5) w postaci nadruku lub napisu na towarze lub opakowaniu.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że błędna informacja co do ceny jednostkowej (czy to na skutek błędnego jej wyliczenia czy naruszenia § 6 ww. rozporządzenia) nie daje konsumentom należytej wiedzy i możliwości porównania cen oferowanych towarów z towarami podobnymi, lecz o innej masie lub objętości i może dać im mylne przekonanie, że dany towar jest atrakcyjny właśnie ze względu na oferowaną cenę, która w rzeczywistości jest inna niż wynikająca z jej uwidocznienia analizowanego przez konsumenta na etapie podejmowania decyzji o nabyciu towaru.

W niniejszej sprawie, jak wynika z protokołu kontroli, doszło do naruszenia postanowienia § 6 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen (dwa przypadki) oraz do błędnego wyliczenia ceny jednostkowej (dwa przypadki). Przy czym, co należy podkreślić, skala stwierdzonych naruszeń różni się w stosunku do skali towarów objętych kontrolą jak i skali towarów, jakie były poddane badaniu w zakresie prawidłowości wyliczenia cen jednostkowych, albowiem w tym ostatnim przypadku na 15 zbadanych towarów wykryto 4 ww. naruszenia (czyli 26,66 %).

Trzeba mieć na uwadze, że stosownie do postanowienia art. 6 ust. 2 ustawy o informowaniu o cenach, jeżeli przedsiębiorca nie wykonał obowiązków, o których mowa w art. 4 tej ustawy, co najmniej trzykrotnie w okresie 12 miesięcy licząc od dnia, w którym stwierdzono naruszenie tych obowiązków po raz pierwszy, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej nakłada na niego, w drodze decyzji, karę pieniężną do wysokości 40 000 zł. W myśl zaś art. 6 ust. 3 tej ustawy przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej uwzględnia się stopień naruszenia obowiązków oraz dotychczasową działalność przedsiębiorcy, a także wielkość jego obrotów i przychodu.

Okoliczności faktyczne wynikające z ustaleń kontroli są bezsporne. Kwestionowana jest natomiast przez Stronę dokonana przez Organ ocena stopnia zaistniałego naruszenia i związana z tym możliwość nałożenia na Spółkę kary pieniężnej.

Zaskarżona decyzja dotyczy naruszenia art. 4 ustawy o informowaniu o cenach po raz dwudziesty pierwszy w okresie 12 miesięcy licząc od dnia, w którym stwierdzono naruszenie objętych tym przepisem obowiązków po raz pierwszy. Oznacza to, że Skarżąca nie tylko spełniła swoim zachowaniem warunek do nałożenia kary za to naruszenie, ale też kary w podwyższonej wysokości przewidzianej w art. 6 ust. 2 ustawy o informowaniu o cenach.

W ocenie Sądu Organy obu instancji określając wysokość kary pieniężnej na poziomie 6 500 zł. właściwie zastosowały kryteria wymiaru kary, mając nadto na uwadze wymogi skutecznej, proporcjonalnej i odstraszającej kary przewidziane w art. 8 ww. dyrektywy 98/6/WE.

Wymierzona w niniejszej sprawie kara pieniężna nie przekracza nawet wysokości kary, jaka jest możliwa do nałożenia w przypadku pierwszego, drugiego czy trzeciego naruszenia przez przedsiębiorcę obowiązku uwidaczniania cen oraz cen jednostkowych i to w sytuacji gdy stwierdzone naruszenie jest dwudziestym pierwszym z kolei następującym po sobie naruszeniem, co skutkowało możliwością nałożenia na Stronę kary pieniężnej w wysokości do 40 000 zł. (art. 6 ust. 2 ustawy o informowaniu o cenach).

Zdaniem Sądu Organ zasadnie przyjął i należycie wyjaśnił, że wadliwe uwidacznianie cen narusza prawo konsumenta do rzetelnej informacji o cenie, a w konsekwencji uniemożliwia realne porównanie cen towarów będących w obrocie. W tym kontekście stwierdzenie dodatkowo, że Strona dopuściła się już dwudziestego pierwszego z kolei naruszenia statuuje to naruszenie jako naruszenie o charakterze poważnym a nie znikomym. Wbrew twierdzeniom Skarżącej Organ dokonał prawidłowego wyliczenia procentowego zakresu naruszenia odnosząc go do ilości towaru poddanego badaniu w zakresie prawidłowości wyliczenia uwidocznionej ceny jednostkowej (15 partii towarów, co spowodowało, że naruszeniami (czterema) było dotknięte 26,66 % badanych towarów) a nie w odniesieniu do wszystkich partii towarów objętych kontrolą. To bowiem w stosunku do tych 15 była dokonywana weryfikacja prawidłowości wyliczenia ceny jednostkowej w odniesieniu do cen, jakie były zaewidencjonowane w kasie i w ramach grupy towarów tej wielkości zostały stwierdzone ww. naruszenia. Brak zatem podstaw do wnioskowania, że wielkość stwierdzonych naruszeń powinna być odniesiona do wszystkich towarów objętych kontrolą, które wspomnianej weryfikacji w zakresie uwidocznionej ceny jednostkowej nie były poddawane. Z tych też względów nie mogą zostać uznane za zasadne, odwołujące się do błędnej oceny w omówionym powyżej zakresie, zarzuty naruszenia przez Organ art. 8 Kpa oraz art. 2 i art. 32 Konstytucji RP. Nadto chybione, zdaniem Sądu, jest odwoływanie się przy kwestionowaniu kar pieniężnych do kar orzeczonych w innych postępowaniach administracyjnych albowiem po pierwsze nie stanowi to dyrektywy wymiaru kary w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją a nadto to zawsze stan faktyczny i prawny mający zastosowanie w danej, konkretnej sprawie determinuje wysokość miarkowanej kary nim właśnie uwarunkowanej. W takich zaś przypadkach, odwoływanie się do prostej analizy porównawczej różnych rozstrzygnięć, w różnych sprawach administracyjnych zakończonych decyzjami w sprawie nałożenia kary pieniężnej, musi prowadzić do błędnych wniosków i nie może dawać zasadnych podstaw do kwestionowania prawidłowości rozstrzygnięcia przyjętego w zaskarżonej decyzji.

Nie zasługują na uwzględnienie również twierdzenia skargi, że nie powinny być wzięte pod uwagę przez Organ stwierdzone naruszenia dotyczące innych sklepów Skarżącej niż ten w którym była przeprowadzana kontrola. Wspomniany bowiem przepis art. 6 ust. 2 ustawy o informowaniu o cenach dotyczy naruszeń, o których mowa w art. 4 tej ustawy, jakich dopuściła się Strona i nie sposób wykładać go w taki sposób, że powinien mieć zastosowanie tylko i wyłącznie wówczas gdy stwierdzone po raz pierwszy naruszenie obowiązków ustalone zostało w tym samym sklepie, którego dotyczyło postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją. Taka wykładnia ww. artykułu ustawy nie znajduje uzasadnienia w jego treści, jak i celu, jakiemu przyświecało jego wprowadzenie a mianowicie zagrożenia wyższą karą pieniężną w przypadku powtarzających się po stronie przedsiębiorcy naruszeń obowiązków wskazanych w art. 4 ust. 1 ww. ustawy. Także ten ostatni przepis nie kategoryzuje naruszeń co do wymogu ich zaistnienia w tym samym sklepie przedsiębiorcy i także z tego względu brak podstaw do przyjęcia postulowanego przez Stronę ograniczenia w omawianym tutaj zakresie.

W świetle powyższego zasadnie Organ także uznał, że nie zaistniały podstawy do przyjęcia, że w sprawie powinien mieć zastosowanie przepis art. 189 f § 1 pkt 1 Kpa albowiem stwierdzone naruszenia nie mają charakteru znikomego i to zarówno, ze względu na charakter stwierdzonych naruszeń godzących w prawa konsumentów jak i to, że obejmują one 26,66 % towarów spośród wszystkich, jakie były poddane kontroli w zakresie zgodności uwidocznionych cen jednostkowych z tymi zaewidencjonowanymi w kasie. Zauważyć przy tym także należy, że cena jest podstawowym i istotnym elementem zawieranych umów sprzedaży wpływającym bezpośrednio na podjęcie decyzji przez konsumentów o zawarciu konkretnej umowy, zaś cena jednostkowa jest z kolei podstawowym kryterium obiektywnej informacji o wartości towaru wyrażonej w jednostkach pieniężnych, szczególnie w kontekście porównania jej z takimi wartościami innych analogicznych towarów w tym tych pochodzących od innego producenta czy też oferowanych w innych sklepach. Uzyskując zaś błędną wiedzę o rzeczywistej cenie oferowanego towaru konsument jest ograniczany w możliwości realizacji prawa do informacji o cenach towarów, co pozbawia go w konsekwencji także możliwości rozważenia przedstawionej oferty i podjęcia świadomej decyzji dotyczącej zakupu, niedotkniętej błędem co do ceny jednostkowej kupowanego towaru. Naruszenie uprawnienia konsumenta w tym zakresie skutkuje zatem w rezultacie także naruszeniem jego interesów ekonomicznych oraz prawa do rzetelnej informacji o cenie.

Mając na uwadze powyższe niezasadnym jest wnioskowanie Strony o znikomym stopniu zaistniałego naruszenia, które mogłoby przemawiać za zastosowaniem w niniejszej sprawie art. 189 f § 1 pkt 1 Kpa. Nadto uwzględniając charakter stwierdzonego naruszenia i cel kary pieniężnej nakładanej na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy o informowaniu o cenach, należy podzielić stanowisko Organu, że nie mogła mieć tutaj zastosowania instytucja pouczenia przewidziana w art. 189 f § 2 i § 3 Kpa albowiem w tym przypadku doszło do pozbawienia konsumentów prawa do ujawnienia im rzeczywistych cen jednostkowych towarów objętych naruszeniem. Obowiązki wynikające z art. 4 ust 1 ustawy o informowaniu o cenach były przedmiotem ocen wcześniejszych decyzji w sprawie nałożenia kar pieniężnych na Spółkę. Jednakże ich funkcja prewencyjna nie osiągnęła spodziewanego efektu, wymuszając w dalszej kolejności zastosowanie art. 6 ust. 2 tej ustawy i kładąc tym samym nacisk na funkcję odstraszającą kar nakładanych z tego tytułu. Poprzestanie na pouczeniu w takiej sytuacji nie spełniłoby zatem celów kary, jakie dla powtarzających się naruszeń przewidział sam ustawodawca.

Organ nadto prawidłowo ocenił dotychczasową działalność Strony tj. jej funkcjonowanie na rynku od 2004 r., wyniki dotychczasowych kontroli w zakresie przestrzegania obowiązków nakładanych przez ustawę o informowaniu o cenach i zasadnie przyjął, że Skarżąca nie dołożyła należytej staranności przy wykonywaniu działalności w celu przestrzegania przepisów istotnych z punktu widzenia praw i interesów konsumentów oraz nie wyeliminowała nieprawidłowości naruszających te prawa a nadto nie usunęła ich także przed dokonaną kontrolą, pomimo tego, że powzięła wiedzę o planowanym jej przeprowadzeniu. Trudno też byłoby abstrahować od ujawnionych w toku poprzednich kontroli naruszeń, analizując dotychczasową działalności przedsiębiorcy w zakresie realizacji obowiązków wynikających z ustawy o informowaniu o cenach. Prawidłową zatem konstatacją Organów było także dostrzeżenie, że wymierzone uprzednio Stronie kary pieniężne bynajmniej nie doprowadziły do należytego wypełnienia przez Spółkę ciążących na niej obowiązków dotyczących uwidaczniania cen towarów oferowanych w sklepach należących do jej sieci. Co istotne w realiach niniejszej sprawy, w przypadku kary pieniężnej nakładanej w oparciu o przepis art. 6 ust. 2 ww. ustawy, przyjąć należy, że jeśli uprzednio przedsiębiorca karany był za naruszanie określonych norm ustawy, to dalsze nieprzestrzeganie zapisów ustawy, o jakich mowa w art. 4, winno spotkać się z karą bardziej dotkliwą, skoro ukarany nadal nie stosuje się do nakazów prawa (tak Partyk Aleksandra, Partyk Tomasz, Ustawa o informowaniu o cenach towarów i usług. Komentarz, Opublikowano: LEX/el. 2014).

Reasumując, Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a zgromadzony materiał dowodowy dawał podstawę do podjęcia rozstrzygnięcia takiego jak w zaskarżonej decyzji. Rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji zostało nadto uzasadnione w sposób odpowiadający prawu (art. 107 § 3 Kpa). Wbrew zarzutom skargi w sprawie nie doszło także do naruszenia innych przepisów prawa procesowego (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 Kpa) ani materialnego (art. 6 ust. 3 ustawy o informowaniu o cenach).

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a które Sąd ma obowiązek badać z urzędu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 Ppsa, oddalił skargę. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, zgodnie z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020r. poz. 374 ze zm.).