Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 454/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116 par 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 454/18 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 grudnia 2018 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Sędzia: WSA Bogusław Wolas (spr.), Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2018 r., sprawy ze skargi A.M., na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, z dnia 13 lutego 2018 r. Nr [...], w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień i wrzesień 2012 r. z odsetkami i, kosztami postępowania egzekucyjnego, , , - skargę oddala -,


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 13 lutego 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. rozpatrzył odwołanie od decyzji Naczelnika M. Urzędu Skarbowego z dnia 1 września 2017 r., orzekającej o odpowiedzialności A. M. jako byłego prezesa zarządu [...] K. sp. z o.o. za jej zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień i wrzesień 2012 r. wraz z odsetkami za zwłokę. Organ odwoławczy w punkcie I uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części, dotyczącej orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności z tytułu kosztów postępowania egzekucyjnego w kwocie powyżej [...] zł i w tym zakresie postępowanie w sprawie umorzył. W pozostałym zakresie, obejmującym orzeczenie o odpowiedzialności za zaległości, odsetki i koszty egzekucyjne w łącznej kwocie [...]zł Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w punkcie II orzeczenia utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wskazano, że [...] K. sp. z o.o. nie uregulowało spornego zobowiązania, określonego właściwą decyzją, wydaną dnia 21 kwietnia 2015 r., a Naczelnik M. Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie egzekucyjne wobec bezskuteczności egzekucji. Następnie wszczęto postępowanie w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącej jako prezesa zarządu spółki, zakończone wydaniem decyzji w dniu 1 września 2017 r. We wniesionym odwołaniu skarżąca wskazała, że do dnia 7 czerwca 2013r., gdy zaprzestała pełnienia funkcji prezesa zarządu, spółka posiadała majątek, pozwalający na wyegzekwowanie należności. Po tej dacie skarżąca nie miała wpływu na decyzje podejmowane w spółce, a decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego została wydana w okresie, gdy skarżąca nie była już prezesem, nie mogła też jej kwestionować. Organ pierwszej instancji jej zdaniem nie podejmował działań, zmierzających do zakwestionowania lub uznania za bezskuteczne zbycie składników majątkowych spółki, nie zbadał też, kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości spółki.

Dalej organ odwoławczy omówił przepisy Ordynacji podatkowej, zaznaczając, że zgodnie z art. 22 ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich za zaległości, powstałe przed wejściem w życie tej nowelizacji stosuje się przepisy O.p. w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie tej ustawy.

Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w sprawie wystąpiły wszystkie pozytywne przesłanki przeniesienia na skarżącą odpowiedzialności za zaległości spółki: zaległości te istniały, egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, zaś skarżąca pełniła obowiązki prezesa zarządu w terminie płatności przedmiotowych zobowiązań. Organ zauważył przy tym, że koszty egzekucyjne powstały w wyniku postępowania, dotyczącego stycznia, sierpnia i września 2012 r., przy czym skarżąca odpowiada tylko za dwa ostatnie z tych miesięcy, zatem i odpowiedzialność powinna być proporcjonalna do zaległości za te okresy.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznał, że w sprawie nie zostały wykazane negatywne przesłanki przeniesienia odpowiedzialności. Wniosek o upadłość został co prawda złożony, ale nie w terminie, nadto doszło do jego oddalenia przez sąd powszechny. Odnosząc się do twierdzeń skarżącej, dotyczących dobrej kondycji finansowej spółki organ zauważył, że najstarszą nieuregulowaną zaległością podatkową była zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za listopad 2009. Przeanalizował też sprawozdania finansowe spółki i doszedł do wniosku, że skarżąca winna była złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości już w dwa tygodnie po objęcia funkcji prezesa zarządu. Zdaniem organu skarżąca nie wykazała, aby niezłożenie przez nią wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jej winy, nie wskazała też majątku spółki, który mógłby realnie doprowadzić do zaspokojenia zaległości.

W ostatniej części uzasadnienia organ odwoławczy przeanalizował prawidłowość decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego pod kątem przepisów proceduralnych i stwierdził, że nie doszło do ich naruszenia w sprawie.

W skardze na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. A. M. wskazała, że kwestionuje ją w części, tj. w zakresie punktu II. Zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych, niewłaściwą ocenę materiału dowodowego, a także naruszenie przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego, w tym art. 107 § 1 i § 2, art. 108 § 1, art. 116 § 1 - § 4 O.p., a w konsekwencji wydanie decyzji o jej solidarnej odpowiedzialności ze spółką za zaległości podatkowe z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi. Skarżąca zwróciła się o uchylenie decyzji w zaskarżonej części, uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji a także o umorzenie postępowania w sprawie. Skarżąca podniosła, że według jej wiedzy w okresie sprawowania przez nią funkcji prezesa zarządu nie wystąpiły przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Organ pominął, kiedy zostały ustalone zobowiązania podatkowe, a nadto nie zbadał, czy i kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości. Końcowo skarżąca wskazała, że w nagłówku decyzji została określona jako "pan", co może sugerować tendencyjność albo powielenie uzasadnienia z innej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity : Dz. U. z 2018r., poz. 1302 ze zm. – dalej p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia aktu administracyjnego, stwierdzeniem jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W wypadku niestwierdzenia takich wad, sąd skargę oddala, co wynika z art. 151 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 116 § 1 O.p. w brzmieniu, znajdującym zastosowanie w niniejszej sprawie za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Stosownie do art. 116 § 2 O.p. odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.

W niniejszej sprawie nie było przedmiotem sporu, że zaistniały pozytywne przesłanki orzeczenia o odpowiedzialności skarżącej solidarnie ze spółką. Termin płatności spornych zaległości upływał w czasie, gdy pełniła ona funkcję prezesa zarządu (26 kwietnia 2012 r. – 7 czerwca 2013 r.). Egzekucja z majątku spółki okazała się całkowicie bezskuteczna, co potwierdza wydanie przez Naczelnika M. Urzędu Skarbowego postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego (postanowienie z dnia 20 września 2016 r., [...]). Ustalenia w tym zakresie nie budzą zastrzeżeń Sądu, strona nie kwestionowała ich zresztą we wniesionym środku zaskarżenia.

Sporem pomiędzy skarżącą a organami podatkowymi objęte było natomiast to, czy zaistniały przesłanki negatywne, wyłączające możliwość obciążenia ją odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki (przesłanki egzoneracyjne).

Należy zwrócić uwagę na to, że ustawodawca w art. 116 § 1 pkt 1 O.p. w sposób wyraźny rozdzielił dwie różne sytuacje: w lit. a tego przepisu sytuację, gdy wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony we właściwym czasie (ewentualnie wszczęto we właściwym czasie postępowanie układowe), zaś w lit. b tego przepisu sytuację, w której niezgłoszenie takiego wniosku (niewszczęcie postępowania) nastąpiło bez winy członka zarządu. Spójnik "albo" oznacza w tym wypadku rozłączną alternatywę, co wyklucza możliwości łącznego traktowania przesłanek z obu tak rozdzielonych norm prawnych. Co za tym idzie, jeżeli wniosek o ogłoszenie upadłości został zgłoszony, w ramach przesłanki wyłączającej odpowiedzialność członka zarządu bada się jedynie to, czy został zgłoszony we właściwym czasie. Inne okoliczności, jak np. zawinienie w spóźnionym zgłoszeniu takiego wniosku są z mocy art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. całkowicie bez znaczenia w sprawie. Odwrotnie, gdy wniosek taki w ogóle zgłoszony nie był, wówczas należy zbadać jeszcze, czy niezgłoszenie było zawinione przez członka zarządu czy nie, co wynika wprost z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. Do badania istnienia przesłanki winy bądź jej braku w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości bądź wszczęcie postępowania układowego. można przejść jedynie wtedy, gdy ustalono, że nie został zgłoszony wniosek o ogłoszenie upadłości (nie wszczęto postępowania układowego). Gdy wniosek o ogłoszenie upadłości został zgłoszony art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. nie znajduje w ogóle zastosowania i nie ma potrzeby rozważania przesłanki winy (jej braku) po stronie członka zarządu spółki. Stanowisko takie jest konsekwentnie prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyroki: z dnia 12 grudnia 2017 r., II FSK 3233/17; z dnia 17 maja 2017 r., II FSK 1052/15, Lex nr 2308656; z dnia 5 kwietnia 2017 r., II FSK 679/15, Lex nr 2281858; z dnia 29 listopada 2012 r., I FSK 91/12, Lex nr 1291242; z dnia 26 lutego 2013 r., II FSK 3204/12, Lex nr 1312804; z dnia 29 listopada 2012 r., I FSK 91/12, Lex nr 1291242 oraz z dnia 19 kwietnia 2011 r., I FSK 637/10, Lex nr 1095667). Nie budzi wątpliwości, że w niniejszej sprawie wniosek o ogłoszenie upadłości został zgłoszony. Nie uczyniła tego co prawda skarżąca, niemniej użyta przez ustawodawcę forma "zgłoszono wniosek", a nie "zgłosił wniosek" oznacza, że chodzi o zgłoszenie wniosku przez każdy uprawniony podmiot, nie tylko przez członka zarządu spółki. Organy podatkowe winny były zatem zbadać, czy został on zgłoszony we właściwym momencie, nie miały natomiast obowiązku ani powodu ustalić, czy ewentualne spóźnione zgłoszenie wniosku było przez skarżącą zawinione.

[...] K. Sp. z o.o. złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości, który został oddalony postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] w K. z dnia 7 maja 2015 r., [...] W niniejszej sprawie należało zatem zbadać, czy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości doszło we właściwym czasie. Organy podatkowe stanęły na stanowisku, że wniosek ten był spóźniony. W ocenie Sądu ustalenia i konkluzje organów w tym zakresie są prawidłowe.

Przepis art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. nie wskazuje, jaki czas jest właściwy dla zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, ale nie może budzić wątpliwości, że kwestię tę należy oceniać, odwołując się do przepisów ustawy prawo upadłościowe i naprawcze. W myśl art. 10 tej ustawy przesłankę ogłoszenia upadłości dłużnika będącego przedsiębiorcą stanowi jego niewypłacalność, a zgodnie z art. 11 ust. 1 prawa upadłościowego (wcześniej: prawa upadłościowego i naprawczego) dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań (art. 11 ust. 1), przy czym dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje (art. 11 ust. 2). Dla określenia, czy dłużnik jest niewypłacalny, nie ma znaczenia to, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań pieniężnych, czy tylko niektórych z nich. Nie ma też znaczenia wielkość niewykonalnych przez dłużnika zobowiązań. Nawet bowiem niewykonanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność w rozumieniu art. 11 ust. 1 prawa upadłościowego. Dla określenia, czy istnieją podstawy ogłoszenia upadłości istotne znaczenie ma wyłącznie to, czy dłużnik nie wykonuje wymagalnych zobowiązań (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2018 r., I FSK 1359/16).

Organy podatkowe przeanalizowały sprawozdania finansowe spółki za lata 2011, 2012 oraz 2013, uwzględniając też stratę, poniesioną przez ten podmiot w roku 2010. Uwzględniły łączne zaległości spółki, objęte tytułami wykonawczymi, wystawionymi przez organy podatkowe oraz Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Ustalono, że najstarszą zaległością, której spółka nie uregulowała, była zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 2009 z terminem płatności na dzień 28 grudnia 2009r., także objęta tytułem wykonawczym.

Należy również podzielić stanowisko organów orzekających w sprawie, zgodnie z którym przy ocenie sytuacji finansowej spółki oraz właściwego czasu do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości konieczne jest uwzględnienie zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za niektóre miesiące roku 2011, określonych w decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia 21 kwietnia 2015 r. ([...]). Zaległość z tego tytułu wyniosła niemal 5 mln zł, co wielokrotnie przekraczało majątek spółki. Nie ma przy tym znaczenia, że decyzja wydana została po kilku latach od upływu terminu płatności tych zobowiązań, a nawet po okresie, w którym skarżąca pełniła obowiązki prezesa zarządu spółki. Zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług powstaje bowiem z mocy samego prawa, podatnik ma obowiązek samodzielnie obliczyć i odprowadzić podatek, a decyzja określająca potwierdza jedynie to, co wynika z przepisów. Stąd też nie budzi wątpliwości orzecznictwa, że przy ocenie właściwego czasu do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, o którym mowa w art. 116 § 1 pkt. 1 lit. b O.p. należy uwzględnić kwoty zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa, które nie zostały zadeklarowane w ogóle bądź we właściwej wysokości w terminach przewidzianych w ustawie także wówczas, gdy decyzje podatkowe określające te zobowiązania bądź określające je w wysokości wyższej niż deklarowana zostaną wydane wówczas, gdy członek zarządu nie pełni już swojej funkcji (zob. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 29 maja 2018 r., I FSK 1443/16; z dnia 2 października 2018 r., I FSK 2116/16 i z dnia 7 grudnia 2017 r., I FSK 492/16, a także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 września 2018 r., I SA/Gd 492/18).

W świetle orzecznictwa może budzić pewne zastrzeżenia konkluzja organów, jakoby wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego spółka winna była złożyć już w czternaście dni od upływu terminu płatności pierwszego zobowiązania podatkowego, którego nie uiściła (dotyczącego podatku od towarów i usług za listopad 2009 r.). Zarówno bowiem sądy administracyjne, jak i sądy powszechne niejednokrotnie zwracały uwagę, że trwałego niewykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych nie można utożsamiać z nieuiszczeniem jednego długu, zwłaszcza gdy nie jest to sytuacja trwała (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2014 r., II FSK 1743/12, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 września 2010 r., I SA/Po 464/10 oraz wyroki Sądu Apelacyjnego w Gdańsku: z dnia 23 listopada 2016 r., III AUa 1061/16 i z dnia 27 czerwca 2013 r., III AUa 1293/12). Niemniej z poczynionych ustaleń faktycznych odnośnie kondycji finansowej spółki bezsprzecznie wynika, że stała się ona niewypłacalna jeszcze zanim skarżąca objęła obowiązki prezesa jej zarządu, tj. przed dniem 26 kwietnia 2012 r.

Rozpatrywanie omawianej przesłanki negatywnej winno pozostawać w relacji do okresu pełnienia funkcji przez danego członka zarządu. Jest rzeczą oczywistą, że nie mógł on złożyć wniosku o ogłoszenie upadłości przed wyborem do pełnienia tej funkcji. Jednakże zaistnienie stanu niewypłacalności, skutkujące koniecznością zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości przed wyborem na funkcję członka zarządu nie zwalnia samo przez się takiej osoby od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Nie można przyjąć, że członek zarządu nie odpowiada za zaległości podatkowe spółki, jeżeli nie złożył wniosku, o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p., z uwagi na prawdopodobną niewypłacalność spółki przed jego powołaniem do tej funkcji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2017 r., II FSK 3835/14). W celu ustalenia "czasu właściwego" do zgłoszenia wniosku, należy ustalić moment, kiedy zarząd spółki, przy dołożeniu należytej staranności, mógł uzyskać wiedzę o tym, iż spółka stała się niewypłacalna i w sposób trwały zaprzestała płacenia długów, a jej majątek nie wystarczał na ich zaspokojenie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 maja 2018 r., III SA/Łd 868/17). Jeśli niewypłacalność podmiotu zaistniała jeszcze przed objęciem funkcji członka zarządu, dla osoby piastującej tę funkcję czasem właściwym w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości jest w takim przypadku termin czternastu dni od dnia objęcia, jeżeli nastąpiło to w sytuacji uzasadniającej wystąpienie z wnioskiem o ogłoszenie upadłości (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2017 r., II FSK 981/15 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 maja 2018 r., I SA/Wr 207/18).

Trafnie zatem uznały organy podatkowe, że wniosek o ogłoszenie upadłości byłby wnioskiem złożonym we "właściwym czasie" w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. wówczas, gdyby skarżąca złożyła go do dnia 10 maja 2012 r., czyli w ciągu 14 dni od objęcia funkcji prezesa zarządu spółki. [...] K. sp. z o.o. już wówczas była podmiotem niewypłacalnym. Skoro skarżącej nie może obciążać fakt niezłożenia wniosku o ogłoszenie upadłości przed momentem, kiedy objęła funkcję prezesa zarządu, to brak precyzyjnego ustalenia czasu, w którym spółka stała się niewypłacalna nie jest wadą, która mogłaby mieć wpływ na wynik niniejszej sprawy. Dla stwierdzenia, że nie zachodzi przesłanka egzoneracyjna, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. wystarczające jest bowiem to, że w chwili obejmowania funkcji przez skarżącą spółka była już niewypłacalna, a skarżąca nie złożyła stosownego wniosku w terminie czternastu dni od objęcia funkcji.

Jak wyżej wskazano, skoro wniosek o ogłoszenie upadłości został zgłoszony, aczkolwiek nie przez skarżącą i nie we właściwym czasie, to w świetle wykładni literalnej art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i lit. b O.p. bezprzedmiotowe jest badanie, czy skarżąca zaniechała złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości bez własnej winy.

Nie zaistniała również przesłanka egzoneracyjna, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 2 O.p., tzn. skarżąca nie wskazała mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Za próbę wykazania takiej okoliczności można uznać powołanie się przez stronę na fakt, że w momencie rezygnacji przez nią z funkcji członka zarządu spółka posiadała majątek, w tym nieruchomość, który pozwalałby na wyegzekwowanie należności.

Jak jednolicie przyjmuje orzecznictwo sądowoadministracyjne, mienie spółki wykazywane przez członka zarządu zwalnia go od odpowiedzialności tylko wtedy, gdy jest to mienie konkretne, rzeczywiście istniejące, nadające się do efektywnej egzekucji. Mienie to musi charakteryzować się odpowiednimi właściwościami, aby egzekucja z niego była realna do przeprowadzenia i skutkująca zaspokojeniem wierzyciela. Tylko realnie istniejące mienie, dokładnie zidentyfikowane i istniejące w momencie, w którym toczy się postępowanie dotyczące przeniesienia odpowiedzialności, wypełnia przesłankę zwalniającą członka zarządu od odpowiedzialności (zob. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 1 marca 2018 r., II FSK 438/16; z dnia 1 grudnia 2017 r., II FSK 3171/15; z dnia 19 października 2017 r., II FSK 2600/15; z dnia 5 maja 2017 r., II FSK 989/15; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 maja 2018 r., I SA/Po 1157/17). Jak ustaliły organy podatkowe, spółka posiada prawo użytkowania wieczystego jednej działki w [...] części, a wartość tego prawa może sięgać [...] zł. Na nieruchomości ustanowione zostały liczne hipoteki o bardzo wysokiej łącznej wartości (w przybliżeniu [...] zł), dodatkowo zaległości, objęte niniejszym postępowaniem nie zostały zabezpieczone hipoteką. Innych nieruchomości spółka nie posiada. Omawiany udział w nieruchomości w żaden sposób nie pozwoli zatem na zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w jakiejkolwiek części.

Powyższe rozważania stanowią odpowiedź na zasadniczą część zarzutów skargi.

Odniesienie się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania nie jest możliwe, ponieważ został on sformułowany w sposób ogólny, a skarżąca nie wskazała, jakie dokładnie przepisy procesowe zostały jej zdaniem naruszone. Kwestia ustalenia momentu powstania niewypłacalności spółki została już powyżej omówiona. Nie będąc związany granicami skargi Sąd dokonał kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z przepisami, w tym również z normami prawa procesowego. Nie dopatrzył się przy tym naruszenia zasad: działania na podstawie przepisów prawa (art. 120 O.p.), budzenia zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 o.p.). Zgodnie z art. 122 O.p. organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Materiał dowodowy został przeanalizowany zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego, wskazań wiedzy i logicznego rozumowania, zaś organy podatkowe oceniły na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dane okoliczności została udowodniona (art. 191 O.p.). Decyzje zawierają wszelkie elementy, niezbędne z uwagi na art. 210 § 1 pkt 1 – 6 O.p., w szczególności zaś uzasadnienie faktyczne, zawierające szczególności wskazanie faktów, które uznano za udowodnione, dowodów, którym dano wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

W szczególności nie budzi zastrzeżeń Sądu odmowa przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości na okoliczność ustalenia, czy w dacie pełnienia przez skarżącą funkcji prezesa zarządu zachodziły przesłanki ogłoszenia upadłości oraz na okoliczność tego, kiedy przesłanki takie wystąpiły i jaki był najwcześniejszy możliwy termin złożenia takiego wniosku. Organy podatkowe są uprawnione do samodzielnej oceny, kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości i nie muszą w tym zakresie korzystać z opinii biegłego (zob. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Łodzi, z dnia 12 grudnia 2018 r., I SA/Łd 539/18; w Gdańsku, z dnia 7 sierpnia 2018 r., I SA/Gd 545/18 oraz w Poznaniu, z dnia 19 października 2017 r., I SA/Po 64/17). Analiza akt sprawy pozwala stwierdzić, że organy w niej orzekające zgromadziły obszerny materiał, pozwalający na poczynienie ustaleń w tym zakresie, a wnioski wysnute na tej podstawie przedstawiły i obszernie omówiły w uzasadnieniach wydanych decyzji.

W ocenie Sądu zaskarżone rozstrzygnięcie czyni zadość wszystkim wymogom, wynikającym z przepisów prawa. Organy podatkowe zgromadziły obszerny materiał dowodowy i rzetelnie go oceniły, co odzwierciedlają uzasadnienia wydanych w sprawie decyzji. Stan faktyczny został ustalony prawidłowo, a omówione już wyżej zastosowanie norm materialnoprawnych (art. 116 § 1 O.p.) nie budzi zastrzeżeń.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie skargę oddalił, za podstawę biorąc art. 151 p.p.s.a.