Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 1145/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-04-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 200 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 2 ust. 1 pkt 4, art. 2 ust. 3, art. 6c, art. 6h, art. 6i, art. 6m, art. 6o, art. 6q
journal: Dz.U. 2013 poz 1399
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity.
article: art. 18 ust. 1, art. 18 ust. 2a, art. 18 ust. 3, art. 19, art. 20 ust. 1, art. 40 ust. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 80 poz 903
law: Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - tekst jedn.
article: art. 26, art. 27
journal: Dz.U. 2013 poz 1222
law: Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych - tekst jednolity
article: art. 24 ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 707
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 2 kwietnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędziowie WSA Szymon Widłak ( spr.) WSA Marek Sachajko Protokolant: Ref. staż. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2015 roku przy udziale sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lipca 2014 roku nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej kwotę [...],- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpatrzeniu odwołania X w B. od decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...], wydanej w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, uchyliło decyzję organu I instancji w pkt. 2 lit. b, c, d, e, f oraz umorzyło postępowanie w tej części (tiret pierwsze rozstrzygnięcia), w pozostałym zakresie decyzję organu I instancji utrzymało w mocy (tiret drugie rozstrzygnięcia).

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. Wójt Gminy W. wszczął z urzędu wobec X w B. (dalej: "X"), postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonych w miejscowości C., o numerach porządkowych [...], [...], [...] i [...].

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. Wójt Gminy W., w punkcie pierwszym rozstrzygnięcia, określił X wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z wymienionych w postanowieniu o wszczęciu postępowania nieruchomości wielolokalowych, położonych w miejscowości C., w wysokości [...] zł za każdy miesiąc począwszy od dnia [...] stycznia 2014 r., natomiast w punkcie drugim rozstrzygnięcia, wskazał terminy płatności opłaty określonej w punkcie pierwszym, to jest: a) za styczeń i luty do dnia [...] lutego 2014 r., b) za marzec i kwiecień do dnia [...] kwietnia 2014 r., c) za maj i czerwiec do dnia [...] czerwca 2014 r., d) za lipiec i sierpień do dnia [...] sierpnia 2014 r., e) za wrzesień i październik do dnia [...] października 2014 r., a także f) za listopad i grudzień do dnia [...] grudnia 2014 r.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że z ustalonych w toku postępowania okoliczności wynika, że X jest zarządcą będących przedmiotem zainteresowania organu nieruchomości, a także że są to nieruchomości zamieszkałe. Wszystkie te nieruchomości są nieruchomościami wielolokalowymi, powyżej siedmiu lokali, gdzie wybór zarządu jest obowiązkiem ustawowym, przez co właściciele poszczególnych lokali nie mogą składać indywidualnie deklaracji do Wójta. O tym, że to właśnie X zarządza tymi nieruchomościami, w ocenie organu I instancji, świadczy to, że: 1) w skład jej zarządu wchodzą osoby zamieszkujące przedmiotowe nieruchomości, 2) X pobiera od mieszkańców lokali wchodzących w skład tych nieruchomości comiesięczne opłaty eksploatacyjne, 3) X jako zarządca, w ramach pobieranej opłaty eksploatacyjnej, wykonuje zadania ustawowe związane z utrzymaniem czystości i porządku w gminie, w tym poprzez opróżnianie zbiorników bezodpływowych, do których przyłączone są powyższe nieruchomości, 4) w ramach pobieranych opłat eksploatacyjnych X utrzymuje także części wspólne nieruchomości, rozlicza energię z tych części wspólnych, dokonuje drobnych napraw i konserwacji budynków, 5) Wójt Gminy przyznając dodatki mieszkaniowe dla właścicieli lokali wchodzących w skład tych nieruchomości przekazuje je X, jako zarządcy. Fakt, że X jest administratorem analizowanych nieruchomości i zarządza wchodzącymi w ich skład lokalami potwierdził zresztą, jak podniósł dalej organ I instancji, jej prezes.

Organ I instancji powołał się przy tym na treść art. 2 ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, podnosząc, że przepis ten odnosi się do szczególnego przypadku, jakim jest nieruchomość zabudowana budynkami wielolokalowymi, w których ustanowiono odrębną własność lokali, a także stwierdzając, że wówczas obowiązki właściciela nieruchomości obciążają zarząd nieruchomością wspólną, w rozumieniu przepisów ustawy o własności lokali, lub właścicieli lokali, jeżeli zarząd nie został wybrany. Z kolei ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych odwołuje się w kwestiach dotyczących zarządu nieruchomością wspólną do ustawy o własności lokali (art. 26 oraz art. 27). Na gruncie art. 27 tej ustawy, jak uznał organ I instancji, jeżeli własność niektórych lokali została wyodrębniona, znajdzie zastosowanie art. 2 ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, a osobą sprawującą zarząd nieruchomością wspólną jest spółdzielnia mieszkaniowa, która składa jedną deklarację i uiszcza opłatę.

Organ I instancji wyliczając wysokość opłaty powołał się na uchwałę Rady Gminy W. nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. (Dz. Urz. Woj. Wlkp. [...]), wskazując, że w objętych postępowaniem nieruchomościach znajduje się 1) pięć lokali, w których osoby w nich zamieszkałe stanowią wspólne gospodarstwa domowe powyżej pięciu osób, a w których skład łącznie wchodzą trzydzieści trzy osoby, oraz 2) trzydzieści osiem lokali, w których osoby w nich zamieszkałe nie stanowią wspólnych gospodarstw domowych powyżej pięciu osób, a w których skład wchodzi łącznie sto dziesięć osób.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji X, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, podniosła, że decyzja ta została wydana przed upływem wyznaczonego siedmiodniowego terminu do zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranego materiału dowodowego, a więc terminu przewidzianego w art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. Nadto X wskazała, że status jaki posiada w stosunkach prawnych łączących ją z właścicielami mieszkań znajdujących się na przedmiotowych nieruchomościach, nie pozwala uznać ją za właściciela nieruchomości w rozumieniu ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Wbrew stanowisku organu I instancji X nie jest zarządcą żadnej ze wskazanych w decyzji nieruchomości, a pełni jedynie rolę dostawcy gazu i odbiorcy nieczystości płynnych. Z tego tytułu z poszczególnymi właścicielami lokali zawarte ma umowy przewidujące ponoszenie opłat eksploatacyjnych, jako jednej z należności za dostarczane media. Umowy te nie stanowią jednak umów powierzenia zarządu nad nieruchomością wspólną w trybie art. 18 ustawy o własności lokali, albowiem ich stroną nie są zarządy poszczególnych wspólnot. X nie zaprzecza, że w przeszłości posiadała status zarządcy przedmiotowych nieruchomości, lecz było tak do czasu wykupu poszczególnych lokali od ich poprzedniego właściciela - Agencji Nieruchomości Rolnych Skarbu Państwa. Od tego czasu zarząd nad nieruchomościami wspólnymi sprawują powstałe z mocy prawa wspólnoty mieszkaniowe i to w ich gestii, w ocenie odwołującej, pozostaje kwestia ewentualnego wyboru zarządcy nieruchomości wspólnej. X podkreśliła, że nie ma wiedzy odnośnie wewnętrznych stosunków panujących w tych wspólnotach mieszkaniowych, lecz nie ma także wątpliwości, iż w wyniku wieloletnich zaszłości i braku należnego zainteresowania, wśród mieszkańców wspólnot może być ona postrzegana jako quasi zarządzający (świadcząc w ramach indywidualnych umów usługi konieczne dla otrzymania dodatku mieszkaniowego), co jednakże nie dowodzi, że jest ona zarządcą nieruchomości wspólnej. W ocenie odwołującej organ prowadzący postępowanie winien zasięgnąć informacji od właścicieli lokali znajdujących się w przedmiotowych nieruchomościach, o tym komu powierzono zarząd nieruchomością wspólną w trybie art. 18 ustawy o własności lokali, a w przypadku braku takowego powierzenia obowiązki odnośnie utrzymania czystości i porządku w budynkach wielolokalowych, zdaniem odwołującej, spoczywa - w dużej wspólnocie - na zarządzie wspólnoty, a jeżeli nie został on wybrany, na właścicielach poszczególnych lokali. Zresztą z wiedzy odwołującej wynika, że znaczna większość tych właścicieli złożyła stosowne deklaracje i systematycznie reguluje wynikające stąd opłaty. Odwołująca podniosła na koniec, że decyzja określająca opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi winna dotyczyć wyłącznie okresu, w którym zaistniał już wymagalny obowiązek uiszczenia należności z tego tytułu, przy czym każdy okres rozliczeniowy winien być rozpatrywany osobno.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., w uzasadnieniu wydanej decyzji, wskazało, że obowiązek złożenia do właściwego organu deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi spoczywa na właścicielu nieruchomości, przywołując również treść art. 2 ust. 1 pkt. 4 oraz ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

W ocenie organu odwoławczego X jest podmiotem zobowiązanym do składania deklaracji i uiszczania wskazanych opłat. W skład jej zarządu wchodzą osoby zamieszkujące nieruchomość w C. Nadto w aktach sprawy znajduje się decyzja Wójta przyznająca niektórym mieszkańcom tych nieruchomości dodatek mieszkaniowy, który każdorazowo był przekazywany na konto zarządcy domu, to jest X. Potwierdzają to także dokumenty zawierające ustalone przez X opłaty za lokale, w których między innymi wśród części składowych opłaty ustalone są koszty zarządu.

Skoro odwołująca nie złożyła deklaracji, organ I instancji obowiązany był do określenia, w drodze decyzji, wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położone w C., nr [...], [...], [...] i [...], biorąc pod uwagę stawki określone w "ustawie" Rady Gminy W. z dnia [...] listopada 2013 r. Zdaniem organu odwoławczego naliczenie tej opłaty powinno dotyczyć wyłącznie okresu, za który powstało zobowiązanie i stało się ono wymagalne. Organ I instancji przedwcześnie ustalił zatem wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiące od marca do grudnia 2014 r., co spowodowało konieczność uchylenia wydanej w tym zakresie decyzji pierwszoinstancyjnej i umorzenia postępowania w sprawie.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu strona skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, podniosła zarzut: 1) naruszenia art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez wydanie decyzji przed upływem siedmiodniowego terminu wyznaczonego na zapoznanie się i wypowiedzenie co do zebranego w sprawie materiału dowodowego, 2) utrzymania w mocy, przez organ odwoławczy, punktu pierwszego decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy jest w nim określona opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi "za każdy miesiąc począwszy od dnia [...] stycznia 2014 r.", bez wskazania okresu obowiązywania ustalonej opłaty i nie uwzględnienia możliwości zmiany wysokości tej opłaty, 3) zbiorczego ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla czterech odrębnych nieruchomości, w których z mocy prawa istnieją cztery odrębne wspólnoty mieszkaniowe, bez wskazania kwoty opłaty przypadającej na części wspólne poszczególnych nieruchomości i kwoty opłaty przypadającej na poszczególnych właścicieli lokali, 4) nieuwzględnienia, że obowiązek ponoszenia opłaty obciąża osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną w rozumieniu ustawy o własności lokali, jedynie w odniesieniu do nieruchomości wspólnej, nie zaś poszczególnych, wyodrębnionych lokali, 5) naruszenia art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez nie przyznanie statusu strony - wspólnotom mieszkaniowym i poszczególnym właścicielom wyodrębnionych lokali, 6) naruszenia art. 122, art. 187 § 1 w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez dowolną i jednostronną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności błędne uznanie, że X sprawuje zarząd nieruchomością wspólną w rozumieniu ustawy o własności lokali w odniesieniu do nieruchomości wielolokalowych położonych w miejscowości C. o numerach porządkowych [...], [...], [...] i [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lipca 2014 r., jak i poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy W. z dnia [...] kwietnia 2014 r., wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co powoduje konieczność ich uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.").

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1399 ze zm., dalej: "u.c.p.g.").

Zgodnie z art. 6c tej ustawy gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (ust. 1). Rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (ust. 2). Właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c u.c.p.g., są natomiast obowiązani, zgodnie z art. 6h u.c.p.g., ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, na zasadach określonych w art. 6i i nast. ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

W razie niezłożenia przez właściciela nieruchomości deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której to deklaracji stanowi art. 6m u.c.p.g., albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę uzasadnione szacunki, w tym średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze (art. 6o u.c.p.g.). W sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta (art. 6q u.c.p.g.).

Na gruncie przywołanych powyżej regulacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie powinno budzić wątpliwości, że w ramach postępowania w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, pierwszorzędne znaczenie ma jednoznaczne ustalenie podmiotu, który winien być stroną tego postępowania, to jest właściciela nieruchomości, a który to podmiot na podstawie art. 6h u.c.p.g. obowiązany jest do ponoszenia przedmiotowej opłaty. Na gruncie kontrolowanej sprawy organ administracji publicznej obowiązkowi temu nie sprostał.

Pojęcie "właściciela nieruchomości" zdefiniowane zostało, na potrzeby ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w art. 2 ust. 1 pkt. 4 tej ustawy. Zgodnie z tą regulacją ilekroć w rzeczonej ustawie mowa jest o "właścicielach nieruchomości" - rozumie się przez to także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Z kolei z art. 2 ust. 3 u.c.p.g. wynika, że jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkami wielolokalowymi, w których ustanowiono odrębną własność lokali, obowiązki właściciela nieruchomości obciążają osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm., dalej: "u.w.l"), lub właścicieli lokali, jeżeli zarząd nie został wybrany.

Organ administracji w ramach kontrolowanej sprawy przyjął, że X jest podmiotem, o którym stanowi art. 2 ust. 3 u.c.p.g., a więc osobą sprawującą zarząd nieruchomością wspólną w rozumieniu przepisów ustawy o własności lokali, z tytułu czego, zdaniem organu prowadzącego postępowanie, obciążają ją obowiązki właścicieli nieruchomości zabudowanych budynkami wielolokalowymi, położonych w miejscowości C., o numerach porządkowych [...], [...], [...] i [...]. Znamienne jest jednakże to, że czyniąc powyższe ustalenia organ administracji nie przywołał żadnej z regulacji ustawy o własności lokali, z których miałby wynikać interes prawny X, chociaż jak stanowi wprost art. 2 ust. 3 u.c.p.g., regulacja w nim zawarta odwołuje się do sprawowania zarządu nieruchomością wspólną w rozumieniu przepisów ustawy o własności lokali. Stąd też aby zastosować art. 2 ust. 3 u.c.p.g. nieodzowne staje się odwołanie do konkretnych regulacji ustawy o własności lokali, które obejmują kwestie sprawowania zarządu nieruchomością wspólną, a których brzmienie ma istotny wpływ na wyznaczenie konkretnych okoliczności faktycznych, których jednoznaczne ustalenie w toku postępowania wyjaśniającego będzie konieczne dla przyjęcia, że dana osoba sprawuje zarząd nieruchomością wspólną w rozumieniu przepisów ustawy o własności lokali. Mało tego, organ administracji publicznej w ramach kontrolowanej sprawy w ogóle nie poczynił ustaleń faktycznych, chociażby poprzez odwołanie się do treści ksiąg wieczystych poszczególnych nieruchomości, odnośnie statusu prawnego tych nieruchomości, przyjmując arbitralnie, że są to nieruchomości wielolokalowe powyżej siedmiu lokali, w których wybór zarządu jest obowiązkowy. Organ administracji nie ustalił przy tym czy w ogóle, a jeżeli tak to w ilu przypadkach i na jakich zasadach, doszło do ustanowienia w tych nieruchomościach odrębnej własności lokali, aby na tej podstawie w dalszej kolejności wywnioskować, jak w chwili obecnej kształtuje się - z prawnego punktu widzenia - zarząd nieruchomością wspólną. Jednocześnie organ powołał się na art. 27 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1222, dalej: "u.s.m."), którego regulacje mogą przecież znaleźć zastosowanie w sytuacji, gdy w określonym budynku położonym w obrębie danej nieruchomości nie została wyodrębniona własność wszystkich lokali, a w których nieruchomość wspólna stanowi współwłasność spółdzielni, bowiem w przeciwnym razie, stosownie do treści art. 26 u.s.m., po wyodrębnieniu własności ostatniego lokalu, zastosowanie winny znajdować wyłącznie przepisy ustawy o własności lokali. Jak stanowi natomiast art. 27 ust. 2 u.s.m. zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 u.w.l., choćby właściciele lokali nie byli członkami spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 241 i art. 26 u.s.m. Przepisów ustawy o własności lokali o zarządzie nieruchomością wspólną nie stosuje się, z zastrzeżeniem art. 18 ust. 1 oraz art. 29 ust. 1 i 1a u.w.l., które stosuje się odpowiednio. Organ administracji nie wyjaśnił dlaczego przywołana ostatnio regulacja winna znaleźć zastosowanie w sprawie.

W tym miejscu wskazać również należy, że zarząd nieruchomością wspólną na gruncie ustawy o własności lokali uregulowany został w rozdziale czwartym tej ustawy (art. 18-33). Zgodnie z art. 18 ust. 1 u.w.l. właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej (do ostatnio przywołanego sposobu zarządu nieruchomością wspólną odwołuje się także art. 40 ust. 2 u.w.l.). Zmiana ustalonego w trybie powyżej przywołanego ust. 1 sposobu zarządu nieruchomością wspólną, o czym stanowi już art. 18 ust. 2a u.w.l., może nastąpić na podstawie uchwały właścicieli lokali zaprotokołowanej przez notariusza. Uchwała ta stanowi podstawę wpisu do księgi wieczystej. Jak stanowi natomiast art. 18 ust. 3 u.w.l. jeżeli sposobu zarządu nie określono w umowie, o której mowa w ust. 1, lub w uchwale zaprotokołowanej przez notariusza, obowiązują zasady określone w rozdziale czwartym ustawy o własności lokali.

Jeżeli liczba lokali wyodrębnionych i lokali niewyodrębnionych, należących nadal do dotychczasowego właściciela, nie jest większa niż siedem, do zarządu nieruchomością wspólną mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego o współwłasności (art. 19 u.w.l.). Jeżeli natomiast lokali wyodrębnionych, wraz z lokalami niewyodrębnionymi, jest więcej niż siedem, właściciele lokali są obowiązani podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu. Członkiem zarządu może być wyłącznie osoba fizyczna wybrana spośród właścicieli lokali lub spoza ich grona (art. 20 ust. 1 u.w.l.).

Organ administracji winien zatem w pierwszej kolejności określić status prawny poszczególnych nieruchomości położonych w miejscowości C., o numerach porządkowych [...], [...], [...] i [...], aby na tej podstawie ustalić w szczególności, czy do sprawowanego w nich zarządu nieruchomością wspólną winien w ogóle znaleźć zastosowanie reżim ustanowiony w ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych lub w ustawie o własności lokali. W przypadku ustalenia, iż w kontrolowanej sprawie zarząd nieruchomością wspólną powinien być sprawowany na zasadach określonych w ustawie o własności lokali, organ administracji zobligowany jest przede wszystkim wyjaśnić, czy właściciele lokali poszczególnych nieruchomości powierzyli zarząd osobie fizycznej albo osobie prawnej, o czym stanowi art. 18 ust. 1 in fine u.w.l., w tym zwłaszcza czy doszło do powierzenia na tej podstawie zarządu na rzecz skarżącej spółdzielni. W tym celu konieczne jest jednakże jednoznaczne stwierdzenie, że zarząd taki został powierzony w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego, bądź też że do jego powierzenia doszło na skutek zmiany pierwotnie określonego sposobu zarządu nieruchomością wspólną - w drodze uchwały właścicieli lokali zaprotokołowanej przez notariusza. Niewystarczające jest natomiast opieranie się w tym względzie wyłącznie na pewnych okolicznościach faktycznych (pobieranie opłat eksploatacyjnych, opróżnianie zbiorników bezodpływowych, utrzymywanie części wspólnych nieruchomości, w tym dokonywanie drobnych napraw i konserwacji budynków, przyjmowanie dodatków mieszkaniowych), które co prawda mogą świadczyć o wykonywaniu zarządu nieruchomością wspólną w rozumieniu przepisów ustawy o własności lokali ale równie dobrze wpisują się w sprawowanie czynności faktycznego zarządu nad nieruchomością wspólną, bez zachowania wymogów wynikających z regulacji ustawy o własności lokali. Natomiast w sytuacji, gdy sposób zarządu nieruchomością wspólną nie wynika z regulacji szczególnych (zwłaszcza regulacji ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, czy art. 40 ust. 2 u.w.l.) ani nie został on określony w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali, umowie zawartej później w formie aktu notarialnego bądź w uchwale zaprotokołowanej przez notariusza, organ administracji stosując reżim ustawy o własności lokali powinien sięgnąć do regulacji art. 19 u.w.l. albo art. 20 u.w.l., z tym jednakże zastrzeżeniem, że jeżeli zarząd nie został wybrany, to obowiązek właściciela nieruchomości, która jest zabudowana budynkiem wielolokalowym, w którym ustanowiono odrębną własność lokali, obciąża właścicieli lokali, zgodnie z art. art. 2 ust. 3 in fine u.c.p.g. Nie jest bowiem tak, jak twierdzi organ administracji, że w przypadku, gdy na gruncie regulacji ustawy o własności lokali wybór zarządu jest obowiązkowy, to wyklucza to właścicieli lokali z realizacji obowiązków wynikających z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Czyniąc powyższe ustalenia organ administracji winien także mieć na względzie art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn. Dz. U. z 2913 r., poz. 707 ze zm.), zgodnie z którym w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości, w której własność lokali została wyodrębniona, ujawnia się sposób zarządu tą nieruchomością określony w umowie, a w razie nieujawnienia domniemywa się sposób zarządu wynikający z ustawy.

Nie przeprowadzając powyższych ustaleń w ramach kontrolowanej sprawy, koniecznych dla prawidłowego określenia podmiotu zobowiązanego do ponoszenia będącej jej przedmiotem opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, organ administracji dopuścił się naruszenia art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Bezzasadny jest natomiast zarzut naruszenia przez organ administracji art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, skoro strona skarżąca w wyznaczonym przez organ I instancji siedmiodniowym terminie stawiła się w siedzibie tego organu, rezygnując jednocześnie z przysługującego jej uprawnienia do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i wypowiedzenia co do niego.

W tych okolicznościach odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi, należy uznać za przedwczesne.

Rozpoznając sprawę ponownie organ administracji zobligowany będzie uwzględnić wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu ocenę prawną i zawarte w niej wskazania co do dalszego postępowania. Organ administracji winien także rozważyć, czy w sprawie nie powinny znaleźć zastosowania regulacje ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lutego 2015 r.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a., orzeczono jak w punkcie I. sentencji wyroku. O kosztach sądowych oraz o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji postanowiono odpowiednio na podstawie art. 200 P.p.s.a. - w punkcie II. sentencji wyroku i na podstawie art. 152 P.p.s.a. - w punkcie III. sentencji wyroku.