Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1276/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-07-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Inne
Finanse publiczne
Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Regionalna Izba Obrachunkowa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 49 ust. 1,5 i 6
journal: Dz.U. 2010 nr 80 poz 526
law: Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA Izabella Janson, Sędzia WSA Beata Krajewska (spr.), Protokolant referent stażysta Katarzyna Smaga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2014 r. sprawy ze skargi Województwa Mazowieckiego na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Warszawie z dnia 18 marca 2014 r. nr 9.124.2014 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały oddala skargę


UZASADNIENIE

Zarząd Województwa Mazowieckiego uchwałą Nr 218/323/14 z dnia 11 lutego 2014 r. w sprawie zmian w planie wydatków budżetu Województwa Mazowieckiego na 2014 r. dokonał zmian w planie wydatków budżetu Województwa Mazowieckiego na 2014 r., zgodnie z załącznikiem do tej uchwały, w którym rozwiązano rezerwę ogólną w kwocie 100.000 zł z Działu 758 – Różne rozliczenia i zwiększono plan wydatków z Działu 750 – Administracja publiczna o kwotę 100.000 zł z przeznaczeniem na realizację zadań zleconych z zakresu administracji rządowej finansowanych środkami własnymi w tym na:

o wytwarzanie i dostarczanie dokumentów praw jazdy dla personelu przedstawicielstw dyplomatycznych, urzędów konsularnych itp. – kwota 30.000 zł,

o egzaminy dla kandydatów na przewodników turystycznych i pilotów wycieczek – kwota 16.000 zł,

o integrację środowisk kombatantów – kwota 24.000 zł,

o realizację postanowień sądowych w sprawie przyjęcia do szpitala psychiatrycznego osoby chorej psychicznie - kwota 10.000 zł,

o realizację umów z lekarzami specjalistami w dziedzinie psychiatrii upoważnionymi do oceny zasadności zastosowania przymusu bezpośredniego w stosunku do osób chorych psychicznie – kwota 20.000 zł.

Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Warszawie uchwałą, Nr 9.124.2014, z dnia 18 marca 2014 r. w sprawie orzeczenia nieważności uchwały Nr 218/323/14 Zarządu Województwa Mazowieckiego z dnia 11 lutego 2014 r. w sprawie zmian w planie wydatków budżetu Województwa Mazowieckiego na 2014 r. orzekło o nieważności uchwały Nr 218/323/14 Zarządu Województwa Mazowieckiego z dnia 11 lutego 2014 r. uznając, iż istotnie narusza ona art. 49 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. z 2010 r., nr 80, poz. 526 ze zm.) w związku z :

- art. 1 ust. 2 i 10 ust. 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. Nr 30, poz. 151),

- art. 2a, 25 ust.1 i 32 ust.2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (Dz.U. 2014r., poz. 196),

- art.7ze zn.3 ust. 2, ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2012 r., poz. 400),

- art. 6 ust. 3, 18 ust. 10 pkt 2 i art. 46 ust. 2b ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz.U. z 2011 r. Nr 231, poz. 1375 i Dz.U. z 2011 r. Nr 122, poz.696),

- art. 249 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2013 r., poz.885 ze zm.).

W uzasadnieniu swej uchwały KRIO wskazało, powołując art. 49 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, iż wszystkie zadania na które uchwała z dnia 11 lutego 2014 r. Zarząd Województwa Mazowieckiego wyasygnował środki własne Województwa w łącznej kwocie 100.000 zł. są zadaniami z zakresu administracji rządowej. Na realizację tych zadań Województwo Mazowieckiego winno otrzymać dotacje celowe z budżetu państwa w wysokości zapewniającej ich realizację. W przypadku nie otrzymania dotacji umożliwiającej pełne i terminowe wykonanie zleconych zadań jednostce samorządu terytorialnego przysługuje prawo dochodzenia należnego świadczenia wraz z odsetkami jak od zaległości podatkowych w postępowaniu sądowym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2014 r. na Uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej, Nr 9.124.2014, z dnia 18 marca 2014 r. Województwo Mazowieckie wnosiło o uchylenie zaskarżonej uchwały w całości jako podjętej z naruszeniem prawa.

Rozstrzygnięciu zawartemu w uchwale Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej z dnia 18 marca 2014 r. Skarżące Województwo zarzuciło naruszenie:

1) art. 1 ust. 2 i 10 ust. 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami;

2) art. 2a, 25 ust.1 i 32 ust.2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych;

3) art.7ze zn.3 ust. 2, ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego;

4) art. 6 ust. 3, 18 ust. 10 pkt 2 i art. 46 ust. 2b ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego;

5) art. 49 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego;

6) art. 249 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych;

7) art. 67 ust. 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa - poprzez ich błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie – to jest przyjęcie, iż sfinansowanie ze środków własnych Województwa zadań zleconych z zakresu administracji rządowej, na które Województwo nie otrzymało środków finansowych z budżetu państwa stanowi rażące naruszenie wymienionych wyżej przepisów.

W uzasadnieniu Skarżące Województwo przyznało, iż bezspornie zadania wymienione w zaskarżonej uchwale są zadaniami zleconymi z zakresu administracji rządowej jak też bezsporne jest, że budżet państwa zobowiązany jest do zapewnienia jednostce samorządu terytorialnego środków na realizację tych zadań. Nie budziło też wątpliwości, iż dotacji na wskazane w uchwale cele jednostka nie otrzymała.

Zdaniem Skarżącego jednak w sytuacji, gdy środki na realizację tych zadań z budżetu państwa przekazywane są w niewystarczającej wysokości - przepis art. 49 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego powinien być interpretowany zgodnie z zasadami:

- zasadą efektywności działania

- zasadą uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu strony

- zasadą pogłębiania zaufania do organów Państwa a to oznacza, że planowanie wydatkowania środków własnych na realizację przedmiotowych zadań w sytuacji, gdy nie przekazano na realizacje tych zadań wystarczających środków w formie dotacji z budżetu państwa nie stanowiło rażącego naruszenia przepisów uzasadniającego stwierdzenie nieważności uchwały Zarządu Województwa Mazowieckiego. Skarżące Województwo podniosło, iż budżet jest rocznym planem finansowym i ma charakter aktu wewnętrznego a uchwała Zarządu z dnia 11 lutego 2013 r. podjęta została z troski o właściwą realizację zleconych zadań.

W odpowiedzi z dnia 29 maja 2014 r. na skargę Województwa Mazowieckiego Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Warszawie wniosło o jej oddalenie zajmując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w którym wskazano, iż sądy stosują środki określone w ustawie.

Rozpoznając skargę Województwa Mazowieckiego Sąd, po rozpatrzeniu merytorycznych argumentów zawartych w stanowiskach obu stron, stanął na stanowisku, iż skarga ta nie jest zasadna. Sąd wskazuje, iż spór dotyczy prawnych możliwości finansowania kosztów realizacji zadań zleconych z zakresu administracji rządowej środkami własnymi jednostki samorządu terytorialnego, w sytuacji gdy dotacja celowa przekazywana z budżetu państwa nie jest wystarczająca.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie niejednokrotnie już zajmował stanowisko i podziela je w orzekającym składzie - co do prawidłowości stanowiska wyrażonego przez kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Warszawie w zaskarżonej uchwale, iż taka możliwość na gruncie obowiązujących przepisów nie istnieje.

Jak wynika z przepisów art. 49 ust. 1, 5 i 6 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (jedn. tekst: Dz. U. z 2010 r. Nr 80, poz. 526 ze zm.). jednostka samorządu terytorialnego, której zlecono zadania z zakresu administracji rządowej otrzymuje z budżetu dotacje celowe w wysokości zapewniającej realizację tych zadań. Dotacje te powinny być przekazywane w sposób umożliwiający pełne i terminowe wykonanie zleconych zadań. W rozpoznawanej sprawie, jak to podnosi Skarżące Województwo, pełne wykonanie zleconych zadań wymagało przekazania w formie dotacji celowej kwoty wyższej od tej, którą faktycznie Województwo otrzymało. Zgodnie ze stanowiskiem orzecznictwa i piśmiennictwa, w sytuacji gdy dotacja celowa nie umożliwia pełnego wykonania zadań zleconych, należy uznać, że nie została ona przekazana zgodnie z wymogami ustalonymi w art. 49 ust. 5 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 49 ust. 6 powołanej ustawy, jednostce samorządu terytorialnego przysługuje prawo dochodzenia należnego świadczenia wraz z odsetkami w postępowaniu sądowym. Przepis ten stwarza więc samodzielną podstawę dla wystąpienia z pozwem o zapłatę na rzecz jednostki, której zlecono wykonanie zadań z zakresu administracji rządowej, gdy przekazana dotacja celowa nie zapewnia pełnego i terminowego wykonania zleconych zadań. Brak jest natomiast przepisu, który umożliwiałby jednostce samorządu terytorialnego, nawet czasowe, finansowanie zadań zleconych środkami własnymi.

Nie można nie mieć na uwadze, że zadania zlecone są wykonywane przez jednostki samorządu terytorialnego obok zadań własnych i mają one charakter ogólnopaństwowy. Zadania te gmina, powiat, województwo wykonują nie w imieniu własnym, ale w imieniu administracji rządowej. Tryb zlecenia tych zadań i zabezpieczania na ten cel środków finansowych określa ustawa. A zatem środki te nie mogą pochodzić z innego źródła jak tylko określonego w ustawie – art. 49 ust. 1 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego: "Jednostka samorządu terytorialnego wykonująca zadania zlecone z zakresu administracji rządowej oraz zadania zlecone ustawami otrzymuje z budżetu państwa dotacje celowe w wysokości zapewniającej realizację tych zadań". W ocenie Sądu treść przytoczonego przepisu jest jednoznaczna i wbrew stanowisku Województwa, jego interpretacja rozszerzająca nie jest możliwa. Podjęcie zatem sprzecznej z nim uchwały stanowiło naruszenie prawa dające organowi podstawę do orzeczenia jej nieważności.

Na prawidłowość orzeczenia nieważności uchwały Zarządu Województwa z dnia 11 lutego 2013 r. przez Kolegium RIO w Warszawie wskazuje także treść art. 249 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, który zakreśla termin dla zarządu j.s.t. do realizacji wymienionych w nim czynności z zakresu wykonywania uchwały budżetowej.

W terminie 21 dni od dnia uchwalenia uchwały budżetowej zarząd jednostki samorządu terytorialnego winien m.in. opracować plan finansowy zadań z zakresu administracji rządowej przyjmując jako podstawę dla tego planu kwotę dotacji przyznanych na ten cel w danym roku budżetowym. Brak jest podstaw do późniejszego dokonywania w planie wydatków budżetowych zmian w odniesieniu do zadań, na które jednostka nie dostała dotacji z budżetu państwa.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, z mocy art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.