Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 213/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik (spr.) Sędzia WSA Andrzej Matan Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2013 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie spraw studentów - skreślenia z listy studentów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. (bez numeru), wydaną z upoważnienia Dziekana Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164 poz. 1365 z póżn. zm.), art. 61 § 1 k.p.a. oraz § 25 ust.1 lit.c (z dopiskiem odręcznym "oraz ust. 8") Regulaminu Studiów na Uniwersytecie [...] skreślono M. G. z dniem 12 października 2012r. z listy studentów pierwszego roku, semestru pierwszego z kierunku prawo, studia jednolite magisterskie stacjonarne w roku akademickim 2011/2012.

Z motywów rozstrzygnięcia wynikało, że M. G., jak student pierwszego roku studiów stacjonarnych na kierunku prawo, nie zaliczył egzaminów przewidzianych programem semestru zimowego.

Organ przedstawił stan faktyczny sprawy wskazując, że studenta poinformowano zawiadomieniem z dnia 27 marca 2012r. o nieuzyskaniu zaliczenia semestru. Adresat zawiadomienia zarzucił organowi przedwczesne rozpoczęcie procedury zmierzającej do skreślenia go z listy studentów. W dniu 26 kwietnia 2012r., po rozmowie z Dziekanem Wydziału, M. G. złożył pisemne oświadczenie, w którym zapewnił o gotowości niezwłocznego wyjaśnienia rozbieżności między wpisami w jego indeksie, a wynikającymi z systemu informatycznego. Zadeklarował wyjaśnienie tej kwestii do 2 maja 2012r. Prośba ta została uwzględniona, jako wyraz respektowania zasady rozstrzygania wątpliwości na rzecz studenta. Wobec niewypełnienia przez studenta zadeklarowanych działań, w dniu 6 czerwca 2012r. skierowano do niego kolejne zawiadomienie o niezaliczeniu semestru. W odpowiedzi M. G. przedstawił Dziekanowi szereg zarzutów, a stawiając się na dyżurze dziekańskim zwrócił się o przywrócenie mu terminu zaliczeń z dwóch przedmiotów semestru zimowego uzasadniając swoją prośbę posiadaną umiejętnością argumentacji, przydatną w toku studiów prawniczych. Prośba ta załatwiona została odmownie ze względu na brak regulaminowej możliwości jej uwzględnienia, a w związku z tym w dniu 6 sierpnia 2012r. wysłano do M. G. kolejne zawiadomienie o rozpoczęciu procedury zmierzającej do skreślenia go z listy studentów. W dniu 6 września 2012r. M. G. wypowiedział się, co do zebranych w jego sprawie dokumentów, podtrzymując dotychczasowe twierdzenia i dodając, że zaliczył większość przedmiotów semestru drugiego. Wystąpił nadto o zgodę na powtarzanie semestru pierwszego i zawnioskował o zgodę na wpis niektórych przedmiotów semestru drugiego, na które systematycznie uczęszczał uzyskując pozytywną ocenę Z przedstawionego przez niego indeksu wynikało, że również przystąpił do sesji zdając z pozytywnymi ocenami te przedmioty. W dniu 4 października 2012r. złożył podanie o wyrażenie zgody na uczęszczanie na zajęcia z niektórych przedmiotów semestru trzeciego.

W uzasadnieniu opisanej na wstępie decyzji uznano postępowanie M. G. "za postawę nie tylko niespotykaną ale nieakceptowaną z perspektywy podstawowych obowiązków Studenta". Biorąc pod uwagę lekceważący stosunek do procedur i terminów wynikających z przepisów obowiązujących na Uniwersytecie oraz fakt negatywnego rozpatrzenia podania o powtarzanie semestru pierwszego uznano jako zasadne skreślić M. G. z listy studentów.

Z akt sprawy wynikało, że przed wydaniem decyzji o skreśleniu go z listy studentów, w dniu 24 września 2012r. M. G. wystąpił do Dziekana Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] z podaniem o wyrażenie zgody na powtarzanie semestru pierwszego. Podanie to rozpatrzone zostało odmownie. M.G. nie uruchomił w stosunku do podjętego w tym zakresie przez Dziekana Wydziału Prawa stanowiska żadnego środka prawnego, natomiast od opisanej na wstępie decyzji z dnia [...]r. o skreśleniu z listy studentów strona złożyła odwołanie. Poruszono w nim szereg kwestii niezwiązanych ściśle z treścią zaskarżonej decyzji. Odwołujący uznał jako bezprawne działanie władz wydziału zmierzające do uzyskania dochodów z tytułu elearningu, nakazanie mu podpisania umowy w sprawie warunków odpłatności za studia i oświadczenia uprawniającego do kontynuowania studiów nieodpłatnie. Uzasadniając odmowę podpisania tych dokumentów oświadczył, iż jego postawa wywołała niechęć władz Wydziału w stosunku do niego i z tej przyczyny w sposób przewlekły prowadzono jego sprawę, a na sposób rozpatrzenia sprawy miał wpływ nie tylko fakt braku zaliczeń i egzaminów semestru pierwszego ale negatywny stosunek do niego ze strony organów uczelni.

Zaznaczył, że odmawiano mu wglądu do jego teczki osobowej, a w ten sposób nie posiadał wiedzy o załatwieniu składanych przez niego wniosków. Sprawę rozbieżności pomiędzy wpisami do indeksu i bazy internetowej wyjaśnił z nauczycielami, a indeks znajdował się w dziekanacie. Jego zdaniem dezinformowano go przekazując mu ustne informacje przez wydaniem decyzji, która potem miała inną treść, a jednocześnie decyzji tej nie doręczano mu przez długi okres czasu. Podkreślił, że bez uzasadnienia wzbraniano mu uczęszczać na zajęcia kolejnego semestru jednocześnie nie wydając decyzji mających wpływ na jego prawa, a także nie wywiązano się z umowy wyrażając zgodę na przedłużenie sesji, która potem nie byłą respektowana.

Decyzją Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 207 ust. 1 i art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164 poz. 1365 z póżn. zm.) w związku z art. 107 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz § 25 ust. 8 Regulaminu studiów w Uniwersytecie [...]utrzymano zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego zauważono, że zaskarżoną decyzję poprzedzało wszczęcie postępowania z dnia 6 sierpnia 2012r., określające szczegółowe przyczyny, dla których postępowanie to wszczęto.

Opisując stan faktyczny sprawy Rektor wskazał, że wobec nieuzyskania zaliczenia semestru zimowego przez M. G. Dziekan w dniu 27 marca 2012r. wszczął postępowanie mające na celu skreślenie studenta z listy. M. G. uznał to za niesłuszne wobec wiadomości zamieszczonej na stronie internetowej Uniwersytetu, z której wynikało, że termin złożenia indeksów przedłużono do 28 kwietnia 2012r., a także wobec przedłużenia mu wcześniej sesji do 30 marca 2012r. Nie podjął jednak działań zmierzających do uzupełnienia zaległości. Wszczęto zatem ponownie procedurę mającą na celu skreślenie M. G. z listy studentów. Odwołujący złożył wniosek o przywrócenie mu terminu w celu uzyskania brakujących zaliczeń, co spotkało się z odmową Dziekana, który po raz kolejny wszczął procedurę zmierzającą do skreślenia M. G. z listy studentów.

Rektor wyjaśnił również, że podanie studenta o powtarzanie pierwszego semestru zostało rozpatrzone odmownie, a Dziekan w obszernym uzasadnieniu wskazał na tego przyczyny. Pozostawiono natomiast bez rozpatrzenia podanie o zaliczenie odwołującemu niektórych przedmiotów z semestru drugiego, z których uzyskał pozytywne oceny.

Oceniając przedstawiony stan faktyczny Rektor powołał się na treść § 19 ust. 9 Regulaminu, zgodnie z którym zaliczenie sesji semestru zimowego powinno nastąpić nie później niż do 15 marca. Natomiast zgodnie z zarządzeniem Rektora Uniwersytetu [...] nr [...] z dnia [...]r. w sprawie organizacji roku akademickiego 2011/2012 zimowa sesja egzaminacyjna trwała od dnia 23 stycznia do 5 lutego 2012r. a sesja poprawkowa od 13 lutego do 15 marca 2012r. Pierwszy semestr na kierunku prawo stacjonarne obejmował dwa przedmioty kończące się egzaminem - logika dla prawników i historia ustroju Polski na tle porównawczym oraz pięć przedmiotów kończących się zaliczeniem – wstęp do prawoznawstwa, historia prawa, język obcy, łacina i wychowanie fizyczne. Odwołujący zdołał natomiast zaliczyć jeden egzamin z logiki dla prawników. Nie przystąpił do egzaminu poprawkowego z drugiego przedmiotu. Nie uzyskał też zaliczenia z historii prawa, mimo przedłużenia mu sesji do 30 marca 2012r.

Odnosząc się do argumentu odwołującego o skróceniu mu sesji, mimo zgody na jej przedłużenie do 30 marca 2012r. Rektor zauważył, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie skreślenia z listy studentów z dnia 27 marca 2012r. M.G. otrzymał dopiero w dniu 20 kwietnia 2012r., a jak wynika z wpisów w indeksie nadal nie posiadał wymaganych zaliczeń.

Odnosząc się do działania odwołującego polegającego na uczęszczaniu na zajęcia z semestru II Rektor powołał się na przepis art. 189 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym, z którego wynika, że student obowiązany jest postępować zgodnie z treścią ślubowania i regulaminem studiów. Do obowiązków takich należy m.in. uczestniczenie w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych zgodnie z regulaminem studiów, składanie egzaminów, odbywanie praktyk. Na podstawie przebiegu studiów organ odwoławczy uznał za uzasadnione twierdzenie, że M. G. ma problemy z podporządkowaniem się przepisom regulaminu studiów. Na dyżurach składał różnego rodzaju uwagi i zarzuty, co do regulaminu studiów, jak i procedur organizacyjnych, obowiązujących na Wydziale Prawa i Administracji. Rektor podkreślił, że podstawę organizacyjną kształcenia na studiach wyższych stanowią uchwały Senatu, zarządzenia Rektora i regulaminy studiów.

Dokonując analizy prawnej zaskarżonej decyzji organ odwoławczy powołał się na treść art. 190 ust. 2 ustawy szkolnictwie wyższym, w myśl którego kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów przypadku stwierdzenia postępów w nauce, nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. W myśl § 25 ust. 8 w stosunku do studenta, który nie zaliczył pierwszego semestru studiów dziekan wydaje decyzję o skreśleniu z listy studentów, a w sytuacjach szczególnych decyzję o powtarzaniu przedmiotu lub semestru.

Zdaniem Rektora zaskarżona decyzja była słuszna, gdyż nie zostały spełnione przesłanki warunkujące kontynuację studiów. Nie zachodziły nadto sytuacje szczególne, które umożliwiałyby zastosowanie innego środka regulaminowego, do jakich zaliczyć należy powtarzanie semestru. Na dwa przedmioty kończące się egzaminem z zimowej sesji egzaminacyjnej, do dnia 12 października 2012r. zdołał zaliczyć wyłącznie jeden. Dziekan Wydziału Prawa trzykrotnie wszczynał postępowanie mające na celu pozbawienie M. G. statusu studenta, co świadczy o dobrej woli i zaufaniu, jakim student został obdarzony przez kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej. Niestety poza oświadczeniami o chęci uzupełnienia zaległości student nie wywiązał się w wyznaczonym terminie z obowiązków.

Rozważając prawny charakter wydanej decyzji o skreśleniu studenta z listy organ odwoławczy uznał, że decyzja ta ma charakter mieszany, gdyż stosunek administracyjnoprawny powinien być rozwiązany wskutek niespełnienia wymogów dla studenta do konkretnego dnia roku akademickiego, a zatem rozwiązanie tego stosunku powinno nastąpić z chwilą spełnienia się przesłanek skreślenia z listy studentów, a nie z chwilą wydania decyzji ostatecznej. Powołano się tu na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2010r. sygn. I OSK 1107/09 publ. LEX nr 594895.

Odnosząc się do treści odwołania wskazano, że zawiera ono szereg zarzutów i stwierdzeń, jednak niepozostających w związku z istotą sprawy.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M. G. zarzucił długotrwałość załatwiania sprawy bez informacji o tego przyczynie, brak wnikliwego rozpatrzenia sprawy i przedstawienie stanowiska wyłącznie z punktu widzenia organu, podejmowanie sprzecznych ze sobą dezinformujących stronę decyzji, brak działania na korzyść studenta w celu ugodowego załatwienia sprawy, pozbawienie strony wglądu do dokumentacji. Skarżący zarzucił nadto "powodowanie trudności z uwagi na niepodpisanie umowy o warunkach opłat za studia" i "wskazywanie na korzystanie z uprawnień regulaminowych przez studenta, jako zjawisko niespotykane i nieprawidłowe".

Przedstawiono zarzuty braku prowadzenia przez Rektora Uniwersytetu [...] polityki finansowej na zasadach przejrzystości w zakresie istotnym dla studenta.

Skarżący wyjaśnił, ze wezwał organ do "zaprzestania naruszeń" w postaci bezczynności, przewlekłości i nieprawidłowych działań z pominięciem praw studenta oraz ogólnie przyjętych zasad postępowania, przejrzystości prawnej i finansowej. Skierował także skargę na bezczynność do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, którą nadał w dniu 19 grudnia 2012r. Oświadczył, że skarży brak rozpatrzenia w jego odwołaniu zakresu dotyczącego braku zapewnienia prawa do podpisania umowy przez studenta i brak usunięcia związanych tym naruszeń. Uzasadniając swoje zarzuty wskazał, że ma uprawnienia do kwestionowania warunków opłat, gdyż nie zaakceptował umowy i aneksów, a preferuje postępowanie administracyjne a nie postępowanie cywilne. Zauważył, że uczelnie wyższe są finansowane przez Państwo, zatem ma ono uprawnienia kontrolne i dlatego zwrócił się do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Ponadto, w zakresie, w jakim nieprawidłowości dotykają jego indywidualnych spraw oczekuje skorygowania w trybie sądowoadminstracyjnym, nie godząc się na uzupełnianie, na zasadach odpłatnych w postaci kursów, obowiązków ciążących na uczelniach wyższych. Stwierdził nadto, że nie sposób uzyskać na stronach internetowych uczelni informacje dotyczące jej polityki finansowej.

Do skargi załączono skierowaną do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego skargę na bezczynność i przewlekłość działania Rektora Uniwersytetu [...] oraz "zawezwanie do zaprzestania naruszeń" skierowane do Rektora Uniwersytetu [...] oraz czterech Prorektorów. W dodatkowym piśmie nazwanym "przewodnim" uzupełnił skargę o nazwę strony określając, że jest to Rektor Uniwersytetu [...] w K..

W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu [...] wniósł o jej oddalenie i powtórzył treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do treści skargi uznano za niesłuszny zarzut braku wnikliwego rozpatrzenia sprawy, jak też braku działania na korzyść strony, gdyż skarżący miał dwukrotną możliwość zaliczenia semestru pierwszego. Przedłużono mu sesję poprawkową do 30 marca 2012r., a po powtórnym wszczęciu procedury wstrzymano się ze skreśleniem studenta do dnia 12 października 2012r. Zauważono, że po myśli art. 160 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym organizację i tok studiów określa regulamin studiów, który wiąże studenta, a także organ. Skarżący nie wywiązał się z obowiązków spoczywających na studencie. Jest bezsporne, że nie zaliczył semestru pierwszego w roku akademickim 2011/2012, co było bezpośrednim powodem skreślenia go z listy.

Pozostałe, sformułowane w skardze zarzuty, zostały uznane przez Rektora jako niezwiązane ze sprawą. Z ostrożności wskazano, że Uniwersytet [...] jest jednostką sektora finansów publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157 poz.1240 z późn. zm.) i zgodnie z tymi przepisami prowadzi gospodarkę finansową. Wyjaśniono też, że szkolenia BHP odbywające się w formie kursu e-learningu są bezpłatne, jak też, co do zasady, studia stacjonarne. Z art. 99 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym wynika, że uczelnia publiczna może pobierać opłaty za świadczone usługi edukacyjne w przypadku korzystania z zajęć poza dodatkowym limitem punktów ECTS określonym w art. 170a ust. 9 ustawy. Kandydat na studia stacjonarne jest zobowiązany do złożenia oświadczenia o spełnianiu warunków do podjęcia i kontynuowania studiów bez ponoszenia opłat, co skarżącemu zostało zakomunikowane.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach skarżący okazał egzemplarz decyzji, który miał mu zostać doręczony wskazując, iż brak jest na nim pieczęci osoby, która decyzję tę podpisała. Kopię tego dokumentu pozostawiono w aktach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Wskazać nadto trzeba, że po myśli art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270 z późn. zm.) - dalej p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy. Granice te wyznaczone zostały w obecnej sprawie zaskarżoną przez M. G. decyzją, którą skreślono skarżącego z listy studentów Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązany był tym samym do rozważenia, czy akt ten odpowiada prawu. Natomiast wszelka dodatkowa argumentacja skarżącego związana z działaniem, czy brakiem działania organów uczelni, a nie dotycząca tak określonej sprawy, pozostawała poza rozważaniami Sądu.

Kontrolowana decyzja wydana została na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym.

Konstrukcja przepisu art. 190 wskazuje jednoznacznie, że skreślenie z listy studentów następuje z przyczyn obligatoryjnych, o których mowa w art. 190 ust. 1 w/w ustawy oraz przyczyn fakultatywnych określonych w ust. 2 tego przepisu. Kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może bowiem skreślić studenta z listy studentów, w przypadkach tam wymienionych. Nieuzyskanie zaliczenia semestru (bez względu na to czy jest to semestr pierwszy czy następne) w określonym terminie nie stanowi zatem o konieczności relegowania studenta z uczelni, a w orzecznictwie sądów administracyjnych nadaje się takiej decyzji charakter uznawania administracyjnego.

Wydający zaskarżoną decyzję Rektor powołał się obok przepisu rangi ustawowej również na § 25 ust. 8 Regulaminu studiów w Uniwersytecie [...].

Stosownie do art. 160 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, organizację i tok studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów, którego przepisy wiążą studenta oraz organ. Mając na względzie, że konstytucyjną granicę autonomii uczelni określa ustawa (art. 70 ust. 5), to uchwalany przez organ uczelni regulamin studiów nie może być sprzeczny z ustawą. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za stosowne rozważyć, czy zapis powołanego w podstawie prawnej przepisu regulaminu uczelni pozostaje w zgodzie z treścią art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym.

Analizując pod tym kątem treść § 25 ust. 8 Regulaminu studiów w Uniwersytecie [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa, że przepis ten sformułowany został w sposób dopuszczający fakultatywność rozstrzygnięcia o skreśleniu studenta w przypadku niezaliczenia semestru pierwszego. W przypadku niezaliczenia semestru pierwszego w terminie władze uczelni mogą bowiem skreślić studenta z listy, jak również mogą pozostawić go na tej liście przyznając mu prawo do powtarzania semestru lub niezdanego przedmiotu.

Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że Rektor Uniwersytetu [...] rozważył możliwość odstąpienia od skreślenia odwołującego z listy studentów dochodząc do wniosku, że nie zachodziły sytuacje szczególne, które umożliwiałyby zastosowanie innego środka regulaminowego, do jakich zaliczyć należy powtarzanie semestru. Biorąc pod uwagę całość przedstawionych akt sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny uznaje jako okoliczność bezsporną brak zaliczenia przez skarżącego semestru pierwszego nie tylko w obowiązujących wszystkich studentów terminie do dnia 15 marca 2012r. lecz również w przyznanym mu indywidualnie terminie do 30 marca 2012r. Skarżący nie zaprzeczał temu istotnemu dla sprawy faktowi, jako usprawiedliwienie podając fakt braku przy egzaminie maturalnym przedmiotów historycznych i wnioskując, że ten fakt powinien nakazywać szczególne jego traktowanie. Przede wszystkim jednak skarżący skupił się na przedstawianiu uchybień proceduralnych organu nota bene nie podając jaki zachodzi związek przyczynowy pomiędzy nimi a nieprzystąpieniem do egzaminów w terminie regulaminowym, czy też wyznaczonym mu indywidualnie, ze względu na przedłużenie zimowej sesji egzaminacyjnej.

Sąd podziela stanowisko organu, co do tego, że podawane przez studenta przyczyny w postaci braku wystarczającej wiedzy historycznej nabytej w okresie poprzedzającym studia (liceum) słusznie potraktowane zostały, jako sytuacje niespełniające warunków szczególnych, umożliwiających zastosowanie innego środka regulaminowego, do jakich zaliczyć należy powtarzanie semestru. Wybór rodzaju studiów należał do skarżącego, co uczynił ze świadomością określonych braków w posiadanej wiedzy. Przyznać także należy rację organowi, co do tego, że podstawowym obowiązkiem studenta, określonym zarówno w przepisach ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz w regulaminie studiów jest uczestniczenie w zajęciach zgodnie z regulaminem studiów, a także składanie egzaminów, odbywania praktyk i spełniania innych wymogów przewidzianych w planie studiów. W przypadku zaś nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie student może być skreślony z listy studentów (art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym). Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, ratio pozostawienia uznaniu organom uczelni decyzji o skreśleniu z listy studentów uzasadnione jest możliwością wystąpienia różnych nadzwyczajnych okoliczności uniemożliwiających z przyczyn obiektywnych wywiązanie z obowiązków nałożonych na studenta. Rektor Uniwersytetu [...] w sposób prawidłowy dokonał interpretacji tej przesłanki uznając, że w sprawie takich okoliczności nie było. Słuszne było przy tym podkreślenie organów, iż nawet po wszczęciu postępowania w sprawie skreślenia go z listy studentów nie podjął żadnych działań w celu nadrobienia zaległości na uczelni, a jedynie skupił się na poszukiwaniu uchybień formalnych organu.

Z przytoczonych względów zaskarżona decyzja oceniona pod kątem subsumcji stanu faktycznego pod przywołane w niej przepisy prawa materialnego nie budzi zastrzeżeń, co jej legalności.

Natomiast nie jest zrozumiały dla Sądu wywód organu opierający się o stanowisko zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2010r. sygn. I OSK 1107/09 publ. LEX nr 594895. W wyroku tym istotnie stwierdzono, że "skreślenie z listy studentów jest niewątpliwie decyzją konstytutywną. Wywołuje skutek ex nunc, uchylając istniejący stosunek materialnoprawny. Jednak, jak niemal każda decyzja, również i w tym przypadku mamy do czynienia z elementami mieszanymi deklaratoryjno-konstytutywnymi (patrz: Czesław Martysz [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II", LEX 2007, art. 104, s. 21). Skoro zatem według organu pierwszej instancji stosunek administracyjny powinien być rozwiązany na skutek niespełnienia wymogów statusu studenta do konkretnego dnia roku akademickiego, to rozwiązanie to powinno nastąpić z chwilą spełnienia się przesłanek skreślenia z listy studentów, a nie dopiero w chwili osiągnięcia przez decyzję o skreśleniu cechy ostateczności. Trafnie zaś Sąd pierwszej instancji zauważył, że niezaliczenie przez studenta roku lub semestru w określonym terminie stanowi przesłankę uzasadniającą wydanie decyzji o skreśleniu listy studentów". Zważyć przyjdzie, że decyzją organu I instancji skreślono skarżącego z listy studentów z dniem [...]r., a data ta byłą tożsama z datą wydania decyzji, co wydaje się rozstrzygnięciem korzystnym dla studenta. Organ odwoławczy nie dokonał w tym zakresie żadnej zmiany. Konsekwentnie do powyższego przedstawiona argumentacja pozostaje bez znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji.

Wymiar sprawiedliwości sprawowany przez sądy administracyjne nie ogranicza się jednak tylko do kontroli zaskarżonych aktów pod względem zgodności z prawem materialnym i wymaga takiej oceny również od strony przepisów proceduralnych.

W art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164 poz. 1365 z póżn. zm.) wprowadził zasadę, że do wszelkich decyzji podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. Problematyka odpowiedniego stosowania przepisów procedury administracyjnej poddana była rozważaniom przez Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 8 listopada 2000r. (sygn. SK 18/99, OTK Nr 7, poz. 258), zważywszy na autonomię szkół wyższych, stwierdził, że "decyzja organów uczelni" to nie w pełni to samo, co decyzja organów administracji. Zauważył, że ustawodawca świadomie przyjął model zbliżony do administracyjnoprawnego, zarówno jeśli chodzi o charakter tych "decyzji", jak i realizację prawa studenta do sądu. Model taki pozostaje w pełni w zgodzie z całością regulacji przyjętej w art. 70 Konstytucji. Natomiast nakaz odpowiedniego stosowania procedury administracyjnej należy rozumieć w ten sposób, iż wszystkie gwarancje, jakie przysługują adresatowi decyzji administracyjnej na podstawie k.p.a., winny mieć także zastosowanie do adresata "decyzji" organu uczelni, chyba że szczególne cechy sprawy wprost to uniemożliwiają.

Kontrolowana decyzja jest niewątpliwie rozstrzygnięciem o prawach indywidualnych prawach studenta. Obowiązkiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest zatem ocenić postępowanie poprzedzające jej wydanie pod względem zgodności z przepisami procedury administracyjnej.

W tym zakresie zastrzeżenia Sądu budzi fakt poprzedzenia wydanej decyzji trzykrotnym zawiadomieniem wydanym na podstawie art. 61 § 1 k.p.a. W pierwszym z nich, z dnia 27 marca 2012r. poinformowano M. G. o wszczęciu z urzędu postępowania na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy o szkolnictwie wyższym oraz § 25 ust. 1 pkt c Regulaminu Studiów na Uniwersytecie [...] mającego na celu skreślenie go z listy studentów z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru 01 w terminie do 15 marca 2012r. Pouczono przy tym stronę o uprawnieniach przysługujących z mocy art. 10 k.p.a. W kolejnym, z dnia 6 czerwca 2012r. zawiadomieniu o wszczęciu z urzędu postępowania na podstawie art. 61 § 1 k.p.a. i pouczeniu o prawach wynikających z art. 10 k.p.a. poinformowano stronę, że wszczęte postępowanie ma na celu skreślenie go z listy studentów z powodu niezaliczenia semestru w "określonym "terminie." Zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 6 sierpnia 2012r. było tożsame w swojej treści, co zawiadomienie z dnia 6 czerwca 2012r., a dodatkowo zawierało uzasadnienie. W uzasadnieniu tym organ przedstawił, że M. G., jako studentowi pierwszego roku studiów stacjonarnych na kierunku prawo, nie udało się zaliczyć egzaminów przewidzianych programem semestru zimowego, wobec czego poinformowano go zawiadomieniem z dnia 27 marca 2012r. o nieuzyskaniu zaliczenia semestru.

Nie budzi wątpliwości Sądu okoliczność, iż we wszystkich tych wszczętych postępowaniach istnieje tożsamość sprawy administracyjnej pod względem podmiotowym i przedmiotowym, jak również organu prowadzącego postępowanie administracyjne. Procedura administracyjna, mimo iż nie zawiera takiego zapisu wprost, nie dopuszcza sytuacji, aby w tej samej sprawie toczyły się jednocześnie dwa postępowania administracyjne wszczęte z urzędu przez organ administracji. Powtórne wszczęcie postępowania w tej samej sprawie, przed tymi samymi organami prowadzić bowiem może do niedopuszczalnego powtórnego orzekania w tej samej sprawie. Jeśli przypadek taki wystąpił, zachodzi konieczność umorzenia jednego z nich, a tym bardziej kolejnych, jako bezprzedmiotowe.

W aktach sprawy brak takiego rozstrzygnięcia, a jedynie z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ nie prowadził postępowania po jego wszczęciu w dniu 27 marca 2012r. a także po wszczęciu w dniu 6 czerwca 2012r. Uchybienie to nie ma jednak wpływu na wydaną w sprawie decyzję, gdyż w obrocie prawnym nie pozostaje w chwili obecnej żadne inne, tożsame pod względem podmiotowym i przedmiotowym rozstrzygnięcie. Obowiązkiem organu będzie zakończyć wszczęte postępowania właściwym orzeczeniem, jednakże kwestia ta pozostaje poza granicami kontrolowanej sprawy. Zważyć przyjdzie, że warunkiem sine qua non uchylenia zaskarżonej decyzji jest stwierdzenie, że naruszenie prawa, którego dopuścił się organ administracji, miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W przypadku opisanym w art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. wymaga się aby wpływ ten był istotny. Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc ukształtowane nimi stosunki administracyjnoprawne materialne lub procesowe. Sąd uchylając z tych powodów decyzję lub postanowienie musi wykazać, że gdyby nie doszło do stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne, co w przypadku kontrolowanej sprawy nie jest możliwe.

Sąd odniósł się także do podniesionej dopiero na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym okoliczności braku pieczęci Dziekana na egzemplarzu decyzji organu I instancji o skreśleniu z listy studentów, który według skarżącego został mu doręczony z tym brakiem. Jak stanowi art. 107 § 1 k.p.a. składnikiem prawidłowo wydanej decyzji administracyjnej jest podpis z podaniem imienia i nazwiska osoby oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji administracyjnej. Ten składnik decyzji jest jednym z tych, który decyduje o istnieniu bądź nieistnieniu decyzji administracyjnej. Nie można mówić o istnieniu decyzji administracyjnej, dopóki nie zostanie ona podpisana przez osobę uprawnioną. Wskazany przepis nie wymienia natomiast, jako obligatoryjnego składnika decyzji administracyjnej, którego brak powoduje nieistnienie tej decyzji j opatrzenia tego aktu jakąkolwiek pieczęcią. Wyjątki od tej zasady wprowadzać mogą wyłącznie przepisy szczególne. Należy zatem podkreślić, że nieoznaczenie pieczęcią decyzji, gdy przepis szczególny nie stawia takiego wymogu ani nie czyni jej mniej wiarygodną, ani nie nadaje jej jakichkolwiek cech wpływających na przyjęcie jej nieprawidłowości. Okazany Sądowi na rozprawie egzemplarz decyzji zaopatrzony był w pieczęć Uniwersytety [...]Wydziału Prawa i Administracji Studia Stacjonarne w K., a w miejscu oznaczonym jako podpis dziekana lub z jego upoważnienia widniał odręcznie wykonany podpis. Te elementy widniejące na okazanym egzemplarzu decyzji pozwoliły Sądowi przyjąć, iż decyzja w sprawie skreślenia skarżącego z listy studentów weszła do obrotu prawnego i nie była dotknięta wadą, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c lub pkt 3 p.p.s.a. Przypomnieć tu także można, że odpowiednie stosowanie procedury administracyjnej w sprawach indywidualnych studentów ma na celu zagwarantować stronom minimum procedury niezbędnej dla załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony. Zaskarżona, a także poprzedzająca ją decyzje wymóg ten spełniają.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 p.p.s.a orzeczono, jak w sentencji.