Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 479/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 9, art. 10, art. 11, art. 77 § 4, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 15zzzzzn(2)
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Asesor sądowy Agnieszka Kosowska Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Woźny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek - uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...]


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...]. Prezes [...] (dalej: "[...]") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.) - dalej: "k.p.a." oraz art. 31zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) – dalej: "ustawa o COVID-19" – utrzymał w mocy decyzję z 30 lipca 2020 r. znak: [...], odmawiającą M. D. prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za miesiąc maj 2020 r.

Z jej uzasadnienia wynika, że skarżący wnioskiem z dnia 7 kwietnia 2020 r. wystąpił o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r.

Wobec wydania decyzji odmownej, skarżący pismem z dnia 17 sierpnia 2020 r. (wpływ do [...] domagał się ponownego rozpatrzenia sprawy.

Nie stwierdzając podstaw do zmiany decyzji z [...] [...] wskazał, że z danych znajdujących się na indywidualnym koncie skarżącego jako płatnika wynika, że terminem na złożenie deklaracji rozliczeniowych jest 10 dzień następnego miesiąca, co oznacza, że był on zobowiązany złożyć deklarację za maj 2020 r. nie później niż do 30 czerwca 2020. W tym samym terminie był też zobowiązany do wykazania nowej podstawy wymiaru składek, która będzie obowiązywała od lutego do grudnia 2020 r. (wraz z wysokością przychodu, dochodu i form opodatkowania)

w dokumentach rozliczeniowych [...] DRA cz. II. oznaczonych numerem z zakresu 40-49. Dokumenty te powinien przekazać razem z kompletem dokumentów rozliczeniowych za luty 2020 r., oznaczonym numerem z zakresu 1-39, przekazanym w marcu – do 10 marca 2020 r.

Powołując się następnie na art. 31zq ust. 3 ustawy o COVID-19, w myśl którego warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania, [...] uznał, że skoro dokumenty rozliczeniowe za luty 2020 r. przekazane zostały w dniu 16 lipca 2020 r., to nastąpiło to po obowiązującym terminie. W konsekwencji przyjął stanowisko, że płatnik utracił prawo do zwolnienia.

W skardze do Sądu skarżący stwierdził, że w lutym 2020 r. zgłosił się do ubezpieczenia z kodem [...] a do lipca, kiedy to złożył deklaracje rozliczeniowe nie miał żadnej informacji z [...] świadczącej o tym, że zgłoszenie zostało złożone nieprawidłowo lub że nie złożył deklaracji rozliczeniowych w terminie. W jego ocenie może to świadczyć o celowym niepowiadamianiu o błędach w dokumentacji rozliczeniowej na bieżąco, w celu wyłączenia z preferencyjnego rozliczenia się z [...] lub zwolnieniu z opłacania składek.

W odpowiedzi na skargę [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne zasadniczo wykonywana jest w oparciu o kryterium zgodności

z prawem. Stosownie z kolei do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; stwierdza – jak to wynika z pkt 2 – nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; wreszcie, zgodnie z pkt 3 – stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone

w k.p.a. lub w innych przepisach.

Stosownie do art. 134 § 1 powołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem niemającym zastosowania

w rozpoznawanej sprawie. Jak zaś stanowi art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2, tzn. nie przekazał wraz ze skargą kompletnych i uporządkowanych akt sprawy.

W świetle powołanych regulacji prawnych, sąd administracyjny nie zastępuje organów administracji w załatwianiu spraw administracyjnych. Jego rolą jest jedynie orzekanie o zgodności z prawem działania administracji publicznej. W związku ze skargą wniesioną na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej sąd administracyjny ocenia zarówno zgodność działania organu z odpowiednimi przepisami postępowania, jak i zgodność podjętego rozstrzygnięcia z mającymi zastosowanie przepisami prawa materialnego.

Przedmiotem skargi, a tym samym kontroli Sądu, jest decyzja [...] z dnia [...] września 2020 r., którą organ ten utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2020 r., odmawiającą skarżącemu zwolnienia z obowiązku opłacania należności

z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za miesiąc maj 2020 r.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, odwołując się do brzmienia art. 31zq ust. 8 ustawy o COVID, organ stwierdził, że skarżący w ustawowym terminie, tj. do dnia 30 czerwca 2020 r., nie dostarczył dokumentów rozliczeniowych i w związku z tym nie ma prawa do zwolnienia.

Jak stanowi art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID-19, na wniosek płatnika składek zwalnia się z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres (...)

Ponadto, na podstawie art. 31zq ust. 1-3 ustawy o COVID-19:

- za marzec, kwiecień i maj 2020 r., (...) płatnik składek zobowiązany jest przesyłać deklaracje rozliczeniowe lub imienne raporty miesięczne na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zgodnie z tymi przepisami zwolniony jest z obowiązku ich składania (ust. 1);

- [...] zwalnia z obowiązku opłacania należności

z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia przesłania deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięcznych należnych za ostatni miesiąc wskazany we wniosku o zwolnienie z opłacania składek, a w przypadku gdy płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania – w terminie nie dłuższym niż 30 dni od terminu, w którym powinna być opłacona składka za ostatni miesiąc wskazany we wniosku o zwolnienie z opłacania składek (ust. 2);

- warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r. (...) chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania (ust. 3).

Zauważyć należy, że zgodnie z art. 47 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266 i 321) – dalej: "u.s.u.s." osoby prowadzące pozarolniczą działalność, opłacające składki wyłącznie za siebie lub osoby z nimi współpracujące, są zwolnione z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięcznych za kolejny miesiąc, jeżeli w ostatnio złożonej deklaracji rozliczeniowej lub imiennym raporcie miesięcznym zadeklarowały do podstawy wymiaru składek:

1) na ubezpieczenia społeczne – kwotę w wysokości najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność, obowiązującej je i osoby

z nimi współpracujące, zaś w przypadku osób, o których mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców – obowiązującej osoby z nimi współpracujące, z zastrzeżeniem ust. 2g;

2) na ubezpieczenie zdrowotne – kwotę w wysokości najniższej podstawy wymiaru określonej w art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1510

ze zm.), obowiązującej je i osoby z nimi współpracujące, i nie nastąpiła żadna zmiana w stosunku do miesiąca poprzedniego, z zastrzeżeniem ust. 2c.

Ponadto, zgodnie z art. 47 ust. 2e u.s.u.s. osoby wymienione w art. 7, opłacające składki wyłącznie za siebie, są zwolnione z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej za kolejny miesiąc, jeżeli w ostatnio złożonej deklaracji rozliczeniowej zadeklarowały do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne – kwotę w wysokości określonej w art. 18 ust. 7.

Podkreślić w tym miejscu trzeba, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją z mocy art. 180 k.p.a. oraz art. 123 u.s.u.s. mają zastosowanie przepisy k.p.a., a w tym zasady ogólne, stanowiące między innymi, że organy administracji publicznej winny: stać na straży praworządności (art. 7 k.p.a.), prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.), wypełniać wobec stron obowiązki informacyjne (art. 9 k.p.a.), zapewnić stronom udział w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), a także działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 k.p.a.).

Sąd orzekający w niniejszej sprawie dostrzegł w postępowaniu organu przede wszystkim istotne naruszenie art. 9 k.p.a., którym to ustawodawca nałożył na organy administracji publicznej obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, a także czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, a to poprzez udzielanie im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że realizacja obowiązków wynikających z art. 9 k.p.a. polega, między innymi, na powinności organu administracji poinformowania strony w sposób szczegółowy o tym, od jakich okoliczności zależy rozstrzygnięcie sprawy i jakie dowody powinny być przedstawione przez stronę, aby zostało wydane rozstrzygnięcie o żądanej treści (vide: wyrok NSA z dnia 6 września 2001 r., sygn. akt V SA 44/01, LEX nr 50158). Ponadto obowiązek udzielania stronie informacji powinien być rozumiany w jak najszerszy sposób, jego naruszenie zaś należy traktować jako wystarczającą przesłankę do uchylenia decyzji (vide: teza pierwsza wyroku NSA z dnia 25 czerwca 1997 r., sygn. akt SA/Lu 2087/95, LEX nr 30816).

Przenosząc powyższe na grunt stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że w następstwie złożenia wniosku z dnia 7 kwietnia 2020 r. doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego, w którym, kierując się zasadą informowania stron wyrażoną w art. 9 k.p.a., organ powinien był czuwać nad tym, aby na skutek nieznajomości prawa strona nie poniosła szkody. W tym celu, jak tego wymaga ww. przepis, organ powinien był – w rozsądnym terminie – udzielić skarżącemu należytego i wyczerpującego wyjaśnienia m in. o okolicznościach prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków, a więc konkretnie wskazać, jakich dokumentów brakuje, aby wniosek mógł zostać pozytywnie rozpatrzony. Od momentu złożenia wniosku przez skarżącego (7 kwietnia 2020 r.) do upływu terminu na złożenie wymaganych dokumentów (30 czerwca 2020 r.) minęło ponad dwa i pół miesiąca. Mimo upływu tak długiego czasu organ wydał decyzję odmowną, nie udzielając skarżącemu przed dniem 30 czerwca 2020 r. wyjaśnień, że warunkiem pozytywnego załatwienia wniosku jest złożenie brakujących dokumentów rozliczeniowych (deklaracje). Było to szczególnie istotne w sytuacji, gdy skarżący występował bez profesjonalnego pełnomocnika.

Zwrócenia uwagi wymaga, że jak wyraźnie zaakcentował on w skardze, organ nie poinformował go, że "zgłoszenie do ubezpieczenia w lutym 2020 r. z kodem ubezpieczenia 0590000 zostało złożone nieprawidłowo lub, że nie składano deklaracji rozliczeniowych w terminie".

W ocenie Sądu:

– po pierwsze, [...] nie zakwestionował poprawności zgłoszenia skarżącego do ubezpieczenia w lutym 2020 r., nie wskazując na jakiekolwiek braki w tym zakresie, ani też inne uchybienia w jego działaniu, poza przekroczeniem terminu 30 czerwca 2020 r. Wbrew nakazowi wynikającemu z art. 9 k.p.a., nie poinformował go nie tylko należycie i wyczerpująco o okolicznościach faktycznych i prawnych, ale w ogóle nie podjął jakichkolwiek kroków w celu udzielenia takiej informacji, nie wezwał go do złożenia wymaganych dokumentów, które miały wpływ na ustalenie jego praw

i obowiązków będących przedmiotem postępowania, nie czuwał też, aby nie poniósł on szkody na skutek swojej nieświadomości prawnej. W aktach sprawy brak jest dowodów, które mogłyby choć pośrednio świadczyć o tym, że organ podjął starania by w porę poinformować skarżącego, iż bez złożenia brakujących dokumentów jego wniosek nie będzie pozytywnie rozpatrzony. Brak ten, który w toku postępowania

w porę nie został zasygnalizowany przez organ, ostatecznie spowodował negatywne rozpatrzenie wniosku.

– po drugie, skarżący w toku postępowania powołał się wprost na powszechnie dostępną informację [...], że jeśli płatnik korzystał z "małego [...] w styczniu 2020 r. i nadal chce korzystać z małej działalności plus nie przekazuje żadnych dokumentów zgłoszeniowych". Organ kwestię tę pominął całkowitym milczeniem, przyjął natomiast – bez żadnej weryfikacji – że skarżący nie był zwolniony z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej za maj 2020 r., ale nie uzasadnił dlaczego. Stanowisko organu w kwestii braku zwolnienia z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej za ten okres nie wynika ani z uzasadnienia decyzji, ani ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Zauważyć należy, że stosownie do ww. przepisów obowiązek złożenia dokumentacji jako warunek zwolnienia z opłacania składek nie dotyczy tych płatników, którzy są zwolnieni są obowiązku jej składania. Z odwołania wynikało, że skarżący uznał, iż spełni wszystkie warunki do zwolnienia z obowiązku opłacania składek. Natomiast ze skargi można wywieść, iż uznał on – wobec opisanej wyżej informacji [...] – że nie ma obowiązku składania deklaracji, dlatego też tego nie uczynił. Tymczasem organ nie wskazał w decyzji, co skłoniło go do przyjęcia, że strona nie była zwolniona z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowych, mimo że kwestia ta miała istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i winna być wyjaśniona w uzasadnieniu decyzji.

Podjęte przez organ rozstrzygnięcie oraz okoliczności stanowiące jego podstawę powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji spełniającym wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Wskazany przepis stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne i prawne przedstawia tok rozumowania organu, który doprowadził do wydanego rozstrzygnięcia. Prawidłowo zredagowane uzasadnienie wymaga logicznego i czytelnego przedstawienia przez organ swojego stanowiska. Poprawne pod względem merytorycznym uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla realizacji zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a. Zgodnie

z tym przepisem organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Istotą tej zasady jest to, by każdy uczestnik postępowania był przekonany, że bierze udział w rzetelnie prowadzonym procesie, i że jeżeli zapadło negatywne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody.

Wskazania również wymaga, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, a skoro tak, to nie może przyjąć za prawidłowe odwoływanie się przez organy do faktów z nich niewynikających (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2021 r. sygn. akt II GSK 774/21, LEX nr 3205560). Stwierdzenia organów zawarte w zaskarżonych decyzjach,

a niepoparte jakimkolwiek materiałem dowodowym, nie stanowią o prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy.

Zważyć też trzeba, że zgodnie z danymi powszechnie dostępnymi (komunikat [...] z 29 kwietnia 2020 r., zamieszczony na stronie internetowej [...] w zakładce "Aktualności"), [...] od dnia 4 maja 2020 r. przywrócił standardową obsługę klientów

w placówkach [...], zachęcając jedynie do załatwiania spraw w [...] "bez wychodzenia z domu", przez elektroniczny portal Platformy Usług Elektronicznych. Zatem organ ten od 4 maja 2020 r. powinien był realizować w sprawie uregulowaną w art. 10 k.p.a. zasadę czynnego udziału strony w toku prowadzonego postępowania w sprawie. Tymczasem – jak można stwierdzić na podstawie akt sprawy – nie uczynił tego na żadnym etapie postępowania, w szczególności przed 30 czerwca 2020 r. Z akt badanej sprawy nie wynika, aby przed wydaniem decyzji odmownej organ wyjaśnił stronie przesłanki, które nie zostały spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem (art. 79a § 1 k.p.a.).

W ocenie Sądu, również art. 77 § 4 k.p.a. zobowiązywał [...] do zakomunikowania stronie faktów znanych organowi z urzędu, które nie wymagają dowodu. Przepis ten stanowi, że fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Fakty znane organowi z urzędu należy zakomunikować stronie. Jeżeli więc [...] na podstawie posiadanych dokumentów ubezpieczeniowych posiadał wiedzę, że strona nie złożyła wymaganych deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów, a nie jest zwolniona z obowiązku ich składania, powinien był zakomunikować to stronie przed upływem ustawowego terminu określonego art. 31zq ust. 3 ustawy o COVID-19, tj. przed 30 czerwca 2020 r. Wykonanie przez organ powyższych obowiązków było o tyle istotne, że gdyby nastąpiło jeszcze przed 30 czerwca 2020 r., skarżący miałaby szansę przed upływem ustawowego terminu przedstawić wymaganą dokumentację rozliczeniową, o ile nie byłby z tego obowiązku zwolniony.

Dodać należy, że jeżeli organ odstępuje od zasad określonych w art. 10 § 1 k.p.a. i wytycznych płynących z art. 79a § 1 k.p.a. (co może nastąpić w sytuacji przewidzianej w art. 10 § 2 k.p.a.), to w myśl art. 10 § 3 k.p.a. jest zobowiązany utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny takiego odstąpienia. Takiej adnotacji jednak brak w aktach administracyjnych. Stwierdzić zatem trzeba, że naruszenie przez organ przepisów art. 10 § 1, art. 79a § 1 i art. 77 § 4 k.p.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd zwraca nadto uwagę, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji sprowadza się w zasadzie do powołania podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz konstatacji, iż skarżący wymagane dokumenty złożył po terminie. Nie wyjaśniono i nie wykazano, czy wobec niego wywiązano się z obowiązków wynikających z art. 10 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.

Ponownie rozpatrując sprawę, organ oceni przede wszystkim kwestię związaną ze zwolnieniem skarżącego z obowiązku złożenia deklaracji,

jak również wyjaśni, czy przed 30 czerwca 2020 r., a jeśli tak, w jakiej formie i kiedy poinformował go o skutkach niezłożenia do tego

dnia wymaganej dokumentacji rozliczeniowej. Ustalenia w tym zakresie powinny znaleźć potwierdzenie w uzupełnionym materiale. W sytuacji

stwierdzenia, że strony nie zawiadomiono o powyższym, organ biorąc pod uwagę cel przedmiotowego zwolnienia (zniwelowanie skutków

kryzysu gospodarczego) rozważy, czy nie powinno się zastosować instytucji przewidzianej

w obowiązujących od 16 grudnia 2020 r. przepisach art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy COVID-19 (zmiana: Dz. U. poz. 2255).

Nakazują one, by w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19

przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, z

niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, organ administracji publicznej zawiadomił stronę o uchybieniu terminu.

W zawiadomieniu tym organ wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku

o przywrócenie terminu. Powołane przepis weszły w życie po wydaniu zaskarżonej decyzji, lecz obejmują zdarzenia, które miały miejsce" w

okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19". Stan epidemii ogłoszono od 20 marca 2020 r. (§ 1 rozporządzenia

Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii Dz. U. poz. 491).

Omawiana regulacja niejako koryguje nowelizację ustawy COVID-19 dokonaną ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w

zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875), w wyniku której m.in. uchylono

przepis art. 15zzr ustawy COVID-19 obowiązujący od 31 marca 2020 r., przewidujący w ust 1 pkt 2, że

w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami

prawa administracyjnego terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki – nie rozpoczyna się, a

rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Wydaje się więc, że wejście w życie 16 grudnia 2020 r. przepisu art. 15zzzzzn2 ustawy

CONVID-19 ma na celu zniweczenie skutków prawnych uchylenia art. 15zzr ustawy COVID-19.

W związku z powyższym, po myśli przytoczonego przepisu, ustalenie że skarżący nie był zwolniony z obowiązku złożenia wymaganych

dokumentów

w okolicznościach sprawy obligowało organ do podjęcia czynności, których mowa

w art. 15 zzzzzn2 ustawy. Brak udzielenia informacji, o której mowa w przytoczonym powyżej przepisie stanowił naruszenie wynikającej z

art. 9 k.p.a. zasady informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie ich praw i

obowiązków. Uchybienie to również mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ uwzględni również wskazania wynikające z niniejszego wyroku

i rozstrzygnie sprawę co do istoty, a swoje stanowisko uzasadni zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Jednocześnie Sąd nie przesądza czy

skarżący ma, czy też nie ma prawa do zwolnienia z opłacania składek. Stwierdza wyłącznie, że decyzja została wydana

z naruszeniem prawa, a także że organ ma obowiązek rzetelnego rozpoznania wniosku.

Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji.