Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1575/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono postanowienie II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit.a, art. 135, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 59 par. 1 pkt 7
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 1575/15 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 stycznia 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska (spr.), Sędziowie: WSA Wiesław Kuśnierz, WSA Ewa Michna, Protokolant: sekr.sąd. Anna Boczkowska, po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w dniu 27 stycznia 2016 r., sprawy ze skargi PPH "P" Sp. z o.o. w M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 340 zł (trzysta czterdzieści złotych).


UZASADNIENIE

I.

Postanowieniem z 14 sierpnia 2015r. [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych- z 16 lipca 2015r. nr [...], uznające za nieuzasadnione zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych z 20 maja 2015r.

W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano art. 34 w zw. z art. 33, art. 17 i art. 18 oraz art. 23§4 pkt 1 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2014r., poz. 1619 ze zm., dalej u.p.e.a.) oraz art. 138§1 pkt 1 w zw z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm.).

Powyższe postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w N., jako organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku PPH "P." sp. z o.o. z siedzibą w M. na podstawie tytułów wykonawczych z 20 maja 2015r. nr [...], nr [...] i nr [...] wystawionych na należność z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres VIII-IX.2014 r. Powyższe tytuły wykonawcze zostały wydane na podstawie dokumentu (deklaracji), o którym mowa w art. 3a§1 u.p.e.a.

W dniu 21 maja 2015r. organ egzekucyjny wszczął egzekucję, doręczając PPH "P." sp. z o.o. odpisy tytułów wykonawczych.

Spółka pismem z 27 maja 2015r. wniosła zarzuty na postępowanie egzekucyjne, podnosząc nieistnienie obowiązku z uwagi na wystawienie przez wierzyciela tytułów wykonawczych na podstawie deklaracji zamiast decyzji (art. 33§1 pkt 1 u.p.e.a.), brak doręczenia upomnienia spółce (art. 33§1 pkt 7 u.p.e.a.) oraz niedopuszczalność egzekucji prowadzonej na podstawie art. 3a u.p.e.a., ze składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres VIII-IX.2014r. (art. 33§1 pkt 6 u.p.e.a.). Ponadto strona podniosła, że organ egzekucyjny nie wydał postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego.

Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, wydał w dniu 9 czerwca 2015r. postanowienie nr [...], w którym odmówił uznania zasadności zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z 10 lipca 2015r. nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Następnie Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, wydał w dniu 16 lipca 2015r. postanowienie nr [...] , w którym odmówił uznania zasadności zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne.

W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny zwrócił uwagę, że postępowanie egzekucyjne w stosunku do należności za okres VIII-IX.2014r. objętych tytułami wykonawczymi nr [...], nr [...], nr [...] prowadzone jest na podstawie deklaracji rozliczeniowych złożonych przez płatnika składek, zgodnie z art. 3a §1 u.p.e.a.

W dniu 14 maja 2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N. Inspektorat w L. wydał decyzję nr [...] określającą wysokość zadłużenia. Decyzja ta nie wyeliminowała z obrotu prawnego deklaracji rozliczeniowych składanych przez płatnika składek, jak też obowiązków z nich wynikających. Organ egzekucyjny zaznaczył, że decyzja określająca wysokość zadłużenia nie ma rygoru natychmiastowej wykonalności. W tym konkretnym przypadku nie mogła ona stanowić podstawy prawnej wystawionych przedmiotowych tytułów wykonawczych, z tego powodu, że na dzień wystawienia tytułów wykonawczych tj. na 20 maja 2015r. decyzja z 14 maja 2015r. nie była prawomocna. Nie jest ona prawomocna również na dzień wydania postanowienia organu egzekucyjnego, gdyż została przekazana do Sądu w związku z wniesionym odwołaniem. Organ egzekucyjny w uzasadnieniu postanowienia zauważył również, że wszczęcie egzekucji zostało poprzedzone upomnieniami przedegzekucyjnymi doręczonymi pełnomocnikowi PPH "P." sp. z o.o. w dniu 30 października 2014r.

Odnośnie zarzutu, że przepis art. 3a§1 u.p.e.a. ma zastosowanie tylko do składek na ubezpieczenie społeczne, a nie ma zastosowania do składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych - organu egzekucyjnego stwierdził, że nie znajduje on uzasadnienia. Zgodnie z treścią art. 32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne. Ponadto, organ egzekucyjny zauważył, że złożenie wniosku o umorzenie zaległości nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

W zażaleniu wniesionym na ww. postanowienie PPH "P." sp. z o.o. zarzuciła:

1. naruszenie art. 33§1 pkt 6 w zw. z art. 3§1 oraz art. 3a§2 u.p.e.a. poprzez uznanie, że prawidłowym było wszczęcie egzekucji administracyjnej na podstawie zaskarżonych tytułów wykonawczych nr [...], nr [...] i nr [...] podczas gdy wszczęcie egzekucji na ich podstawie było niedopuszczalne z uwagi na istnienie decyzji nr wg RWA: [...], znak sprawy: [...], która stanowi podstawę do wszczęcia egzekucji;

2. naruszenie art. 3a§2 pkt 2 u.p.e.a. poprzez nie przesłanie zobowiązanemu stosownych upomnień przed wystawieniem na podstawie deklaracji tytułów wykonawczych;

3. naruszenie art. 34§4 u.p.e.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie postanowienia o odmowie uznania zarzutów podczas gdy właściwym było wydanie postanowienia o uwzględnieniu zarzutów i umorzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59§1 pkt 7 oraz 10;

4. naruszenie art. 29§1 u.p.e.a. w zw. z art. 59§1 pkt 7 i art. 59§4 u.p.e.a. poprzez ich niezastosowanie i nie umorzenie z urzędu postępowania;

5. naruszenie art. 97§1 pkt 4 k.p.a. zw. z art. 56§1 pkt 5 oraz art. 18 u.p.e.a. w zw. z k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i nie zawieszenie postępowania egzekucyjnego;

6. naruszenie art. 56§3 u.p.e.a. poprzez nie wydanie postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania.

Rozpoznając powyższe zażalenie Dyrektor Izby Skarbowej odwołał się na wstępie do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2007r. sygn. akt: I FPS 4/06, mówiącej, że postanowienia o stanowisku wierzyciela w sprawie wniesionych zarzutów są bezprzedmiotowe w sytuacji, gdy wierzyciel i organ egzekucyjny to ta sama jednostka organizacyjna, ten sam podmiot, co oznacza, iż postanowienie organu egzekucyjnego rozstrzygające zarzuty winno zawierać analizę zasadności zarzutu odnoszonego do wierzyciela. W przedmiotowej sprawie z uwagi na sytuację o jakiej mowa w ww. uchwale wierzyciel nie wyraził swojego stanowiska w oddzielnym postanowieniu.

W dalszej kolejności Dyrektor Izby Skarbowej odpowiadając na zarzut nieistnienia obowiązku z uwagi na wystawienie przez wierzyciela tytułów wykonawczych nr [...] do nr [...] na podstawie deklaracji, zamiast na podstawie decyzji nr [...] zauważył, że decyzja ta nie jest jeszcze prawomocna. Z akt egzekucyjnych wynika, że spółka złożyła w dniu 18 czerwca 2015r. odwołanie od powyższej decyzji do Sądu Okręgowego. W trakcie postępowania odwoławczego decyzja nie podlega wykonaniu. W tej sytuacji wystawienie przedmiotowych tytułów wykonawczych na podstawie art. 3a§1 u.p.e.a., było zgodne obowiązującym stanem prawnym.

Odpowiadając na zarzut z art. 33§1 pkt 7 u.p.e.a., powtórzony w punkcie drugim zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że z akt sprawy wynika, że spółce zostały doręczone w dniu 30 października 2014r. upomnienia przedegzekucyjne nr [...] do nr [...]. Wierzyciel dopełnił przesłanki z art. 3a §2 w zw z art. 15 u.p.e.a., a zatem zarzut braku doręczenia upomnienia organ uznał za bezzasadny.

Odnosząc się do zarzutu niedopuszczalności egzekucji, powtórzonego w punkcie pierwszym zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że zarzut ten zgodnie ze stanowiskiem znajdującym odzwierciedlenie w orzecznictwie sądowo-administracyjnym (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 22 maja 2013r. sygn. akt: I SA/Gd 348/13, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 września 2010r. sygn. akt: II OSK 1473/09) ma charakter formalny, co oznacza, że organ egzekucyjny bada, czy dany rodzaj obowiązku podlega egzekucji w trybie procedury administracyjnej. Z niedopuszczalnością egzekucji administracyjnej mamy do czynienia, gdy w sprawie wystąpiła okoliczność wykluczająca możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego ze względów formalnych - podmiotowych lub przedmiotowych.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne. Mając powyższe na uwadze organ przyjął, że zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej jest bezzasadny.

Odpowiadając na argumenty zawarte w punkcie trzecim i czwartym zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że są one bezzasadne gdyż art. 34§4 u.p.e.a., został zastosowany w przedmiotowym stanie faktycznym poprzez wydanie przez organ egzekucyjny postanowienia nr [...], na które pełnomocnik strony złożył zażalenie. Powyższy przepis stanowi, że organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. A zatem skoro organ egzekucyjny uznał za bezzasadne zarzuty strony oraz stwierdził, że egzekucja powinna być kontynuowana, to nie mógł umorzyć prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Odpowiadając na argumenty zawarte w punkcie piątym i szóstym zażalenia, organ zauważył, że sprawa zawieszenia postępowania do czasu wydania rozstrzygnięcia o udzieleniu ulgi odnośnie należności składkowych, nie leży w zakresie prowadzonego postępowania zażaleniowego, bowiem dotyczy odrębnego postępowania. Natomiast kwestia zawieszenia, o której mowa w art. 35§1 u.p.e.a., nie jest zarzutem podlegającym kontroli w ramach katalogu zarzutów egzekucyjnych wymienionych w przepisie art. 33 u.p.e.a. w administracji, bowiem właśnie od rozstrzygnięcia tych zarzutów uzależnione jest ustanie "stanu" zawieszenia i kontynuowanie egzekucji.

Z akt sprawy wynika, że postępowanie egzekucyjne w sprawie zarzutów zostało zawieszone postanowieniem z 14 lipca 2015r., a następnie podjęte w dniu 16 lipca 2015r. po rozpatrzeniu zarzutów postanowieniem, które nie było ostateczne. Zatem podjęcie przez organ egzekucyjny zawieszonego postępowania egzekucyjnego nie wywołało żadnych skutków prawnych, bowiem było niezgodne z przesłankami podanymi w art. 35§1 u.p.e.a. W tej sytuacji należy uznać, że postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone, aż do zakończenia postępowania w przedmiocie zarzutów, a więc do czasu rozpoznania zażalenia przez organ II instancji.

Dyrektor Izby Skarbowej zaznaczył w tym miejscu, że organ egzekucyjny, który jest jednoczenie wierzycielem, podejmując zawieszone z mocy prawa postępowanie egzekucyjne, winien uzasadnić powody jego podjęcia. Wyjątkiem od reguły zawieszenia jest bowiem sytuacja, gdy wierzyciel - po otrzymaniu zarzutu - wystąpi z uzasadnionym wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego.

Odnośnie naruszenia art. 97 k.p.a. Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że przepis ten nie ma zastosowania do zawieszenie postępowania egzekucyjnego w administracji, zawiera własne konkretne uregulowania w tym zakresie.

II.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie PPH "P." sp. z o.o. z siedzibą w M.zarzuciła naruszenie: przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 33§1 pkt 2 w zw. z art. 351 oraz art. 3a§2 u.p.e.a. - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż w przydatku zaistnienia w obrocie prawnym decyzji znak: [...] określającej zadłużenie z tytułu składek możliwe jest wszczęcie egzekucji co do tych samych należności na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], nr [...] i nr [...] z uwagi na brak prawomocności decyzji, co w konsekwencji spowodowało wszczęcie i prowadzenie egzekucji pomimo braku wymagalności egzekwowanego obowiązku i nie uwzględnienie zarzutu strony skarżącej w tym zakresie. Strona skarżąca zarzuciła także naruszenie:

- art. 33§1 pkt 2 w zw. z art. 3a§2 pkt 2 oraz art. 15§1 u.p.e.a. poprzez ich

niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że organ doręczył stronie skarżącej upomnienia w zakreślonym ustawowo terminie przed wystawieniem na podstawie deklaracji tytułów wykonawczych i nie uwzględnienie zarzutu Skarżącej w tym zakresie;

- art. 138§1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 34§4 u.p.e.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wydanie postanowienia o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia podczas gdy właściwym było wydanie postanowienia o uwzględnieniu zarzutów i umorzeniu postępowania egzekucyjnego;

- art. 29§1 u.p.e.a. w zw. z art. 59§1 pkt 2 i 7 i art. 59§4 u.p.e.a. poprzez ich

niezastosowanie i nie umorzenie z urzędu postępowania;

- art. 56§3 u.p.e.a. poprzez nie wydanie postanowienia o podjęciu zawieszonego

postępowania.

W oparciu o powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Uzasadniając skargę, jej autor, powołując się na wyrok WSA w Gliwicach z 14 marca 2012r. sygn. akt: I SA/Gl 667/11 podniósł, że w przypadku istnienia decyzji określającej wysokość zobowiązania nie może zostać wszczęta egzekucja w trybie uproszonym na podstawie art. 3 a u.p.e.a. Zasada ta dotyczy wszystkich należności, co do których możliwe jest wszczęcie egzekucji administracyjnej, nie zaś tylko zobowiązań z tytułu podatków.

Strona skarżąca powołała także wyrok WSA w Rzeszowie z 18 kwietnia 2013r. sygn. akt: I SA/Kr 264/13 w którym Sąd wskazał, że "Prowadzenie egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego, wydanego w oparciu o złożoną uprzednio przez skarżąca deklarację podatkową nie było dopuszczalne skoro w dniu wydania ww. tytułu wykonawczego w obrocie prawnym funkcjonowały decyzje, określające wysokość ww. zobowiązania podatkowego. Tryb uproszczony egzekucji administracyjnej, o którym mowa w art. 3a u.p.e.a. możliwy jest bowiem jedynie, gdy decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego nie została wydana."

Tymczasem w przedmiotowej sprawie w dniu 21 maja 2015r. PPH P. sp. z o.o. doręczone zostały wystawione 20 maja 2015r. odpisy tytułów wykonawczych nr [...], nr [...] i nr [...], które dotyczą należności pieniężnych z tytułu składki na ubezpieczenia społeczne, składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 sierpnia 2014r. do 31 sierpnia 2014r. oraz od 1 września 2014r. do 30 września 2014r. Tytułu wykonawcze zostały wystawione i doręczone skarżącej spółce w terminie późniejszym aniżeli decyzja określająca zobowiązanie.

Zdaniem strony skarżącej przedmiotowe działanie organu administracji publicznej jest obarczone błędem, gdyż nie można wszcząć egzekucji co do tego samego długu na podstawie dwóch różnych czynności. Jeżeli jest decyzja stwierdzająca obowiązek, to zgodnie z powyższymi orzeczeniami Sądów podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego nie może stanowić - tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - art. 3a§1 pkt 1 u.p.e.a. W tym przypadku obowiązek zapłaty składek nie wynika ze złożonej deklaracji, ale z decyzji. Oznacza to, że zobowiązanie wykazane w deklaracji nie stanowi podstawy egzekwowania należnego obowiązku, ale decyzja nr [...], znak: [...]. W chwili bowiem wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania z tytułu składek, składki wykazane w deklaracji nie są składkami należnymi do zapłaty.

W ocenie strony skarżącej argument Dyrektora Izby Skarbowej, że ww. decyzja nie jest jeszcze prawomocna pozostaje bez znaczenia dla niniejszej sprawy. Z powyższych rozważań wyraźnie bowiem wynika, że nie chodzi o prawomocną decyzję, ale o fakt jej wydania i zaistnienia w obrocie prawnym. Strona skarżąca uważa, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych winien poczekać na rozstrzygnięcie Sądu w zakresie zaskarżonej decyzji określającej zobowiązane z tytułu składek i dopiero w przypadku prawomocnego rozstrzygnięcia o utrzymaniu decyzji w mocy winien wystawić na jej podstawie tytuł wykonawczy. W przedmiotowej sprawie organ dokonał jednak wydania tytułów wykonawczych na podstawie deklaracji pomimo istnienia decyzji, co jest działaniem niezgodnym z prawem.

Jednocześnie, z ostrożności procesowej, na wypadek nie podzielenia wyżej prezentowanych wniosków strona skarżąca podniosła, że wszczęcie egzekucji na podstawie zaskarżonych tytułów wykonawczych dokonane zostało z naruszeniem obowiązujących w tym zakresie przepisów prawnych. Art. 3a u.p.e.a. pozwala na egzekwowanie należności w trybie egzekucji administracyjnej, mimo że wynikają one z deklaracji lub zeznania podatkowego, zgłoszenia celnego informacji o opłacie paliwowej lub deklaracji rozliczeniowej dotyczącej składek na ubezpieczenie społeczne, a nie z decyzji administracyjnych sensu stricto, jeśli zostaną spełnione jednocześnie dwa warunki. Po pierwsze, wierzyciel przed wszczęciem postępowania musi przesłać upomnienie zobowiązanemu. Po drugie, w owych deklaracjach, zeznaniach czy zgłoszeniach zamieszczono klauzulę zawijającą pouczenie, że stanowią one podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. (Postępowanie egzekucyjne w administracji red. R.Hauser 2014.). Postępowanie egzekucyjne może być natomiast wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia (art. 15 u.p.e.a.).

W zakresie kwestionowanych tytułów wykonawczych, wystawionych na podstawie deklaracji złożonych przez płatnika składek, zobowiązanemu, czyli PPH "P." sp. z o.o., przed doręczeniem tytułów wykonawczych nie zostało przesłane upomnienie zgodnie z powyżej cytowanymi przepisami. Owszem, upomnienia takie do zobowiązanego dotarły, jednak nastąpiło to w tym samym dniu, kiedy do Spółki dotarły tytuły wykonawcze. Upomnienia o których mowa zostały również wystawione tego samego dnia co tytuły wykonawcze. Oznacza to, że w żaden sposób w opisywanym stanie faktycznym nie można mówić o doręczeniu, ani nawet sporządzeniu upomnień przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego.

Dalej strona skarżąca zwróciła uwagę, że do przesłanek negatywnych należy zaliczyć okoliczności, o których mowa także w art. 59§1 pkt 7 u.p.e.a. tj. jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu. W przypadku wystąpienia takiej negatywnej przesłanki postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu po myśli art. 59§1 pkt 7 w zw. z art. 59§4 u.p.e.a. (wyrok WSA w Poznaniu z 1 marca 2013r. sygn. akt: III SA/Po 1228/12). Powyższe organ egzekucyjny oraz organ nadzoru winny były wziąć pod uwagę z urzędu zgodnie z art. 29§1 pkt 7 u.p.e.a. i umorzyć z urzędu postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 59§1 pkt 2 i 7 i art. 59§4 u.p.e.a.

Nadto strona skarżąca zarzuciła, że organ egzekucyjny w mniejszej sprawie nie wydał postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania do czego był zobligowany na podstawie art. 56§3 u.p.e.a. Organ egzekucyjny jedynie bezpośrednio w treści zaskarżonego postanowienia stwierdził, że podejmuje zawieszone z mocy prawa postępowanie. Takie działanie organu jest, w ocenie strony skarżącej, bezprawne.

Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

III.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. dalej-p.p.s.a.), uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego w zakresie odmowy uznania zasadności zarzutu niedopuszczalności egzekucji prowadzonej na podstawie art. 3a u.p.e.a. z uwagi na wydanie przed wszczęciem egzekucji na podstawie tego przepisu, decyzji administracyjnej określającej wysokość zobowiązania z tytułu należnych składek na ubezpieczenie społeczne z te same okresy (decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 14 maja 2015r.).Organy egzekucyjne przyjęły natomiast, że sporne tytuły wykonawcze zostały wydane na podstawie deklaracji złożonych przez skarżącą spółkę.

Istota problemu w tej sprawie dotyczy rozstrzygnięcia, czy było zgodne z prawem tj. z art. 3a u.p.e.a. wystawienie tytułów wykonawczych w oparciu o złożone przez stronę skarżącą deklaracje, w sytuacji, gdy w obrocie prawnym funkcjonowała już decyzja określająca wysokość zobowiązań z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okresy tożsame z następnie wystawionymi na podstawie deklaracji tytułami wykonawczymi.

Zgodnie z art. 3a u.p.e.a. w zakresie składek na ubezpieczenie społeczne stosuje się również egzekucję administracyjną, jeżeli wynikają one z deklaracji rozliczeniowej złożonej przez płatnika składek na ubezpieczenie społeczne. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji odnosi się jednak do zasadniczego sposobu egzekucji na podstawie decyzji administracyjnej, co wynika z art. 2, jak i art. 3. Wykładnia systemowa wewnętrzna tych przepisów oraz art. 3a u.p.e.a. prowadzi do wniosku, że egzekucji administracyjnej podlegają wymienione w tych przepisach podatki, opłaty i inne należności, gdy wynikają one z decyzji administracyjnej (art. 2§1 pkt 1 w zw. z art. 3§1). Ustawa jednocześnie w art. 3a dopuszcza możliwość egzekwowania obowiązków na podstawie deklaracji, jednakże - w ocenie sądu - tylko w sytuacji, gdy nie została wydana decyzja w sprawie określenia wysokości zobowiązania. O takim rozumieniu w/w. przepisów przesądza użyty w art. 3a ustawy zwrot "również". Należy ponadto zaakcentować, że z art. 83 w zw. z art. 46 i art. 32 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych wynika obowiązek organu ubezpieczeń społecznych wydania decyzji w zakresie nieopłaconych składek i ich poboru. Skoro skarżąca spółka nie uregulowała należności wynikających z deklaracji to spowodowało to wydanie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 14 maja 2015r. Oznacza to, że zobowiązanie wykazane w deklaracji nie stanowiło podstawy egzekwowania należnego obowiązku, ale wcześniej wydana decyzja z 14 maja 2015r., pomimo, że nie była jeszcze prawomocna.

Z uwagi na powyższe zasadna jest konkluzja, że w sytuacji, gdy zostanie wydana decyzja w trybie art. 83 w zw. z art. 46 i art. 32 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych podstawy wystawienia tytułu wykonawczego nie może stanowić art. 3a§1 pkt 1 p.p.s.a. W takim bowiem przypadku, obowiązek nie wynika ze złożonej deklaracji, ale z decyzji administracyjnej, a to oznacza, że podlega egzekucji w trybie art. 3§1 w zw. z art. 2§1 pkt 1 p.p.s.a., a nie 3a u.p.e.a. (por. co do zobowiązań podatkowych wyrok WSA w Gliwicach z 14 marca 2012r. sygn. akt: I SA/Gl 667/11, LEX nr 1143465; podobnie wyrok WSA w Rzeszowie z 18 kwietnia 2013r.sygn. akt: I SA/Rz 264/13, LEX nr 1316549).

Przesądzenie powyższej kwestii rozstrzyga o zasadności skargi. Skoro bowiem, wystawienie tytułów wykonawczych nastąpiło w oparciu o deklaracje, a nie decyzję administracyjną, która istniała w dniu wystawienia tytułów wykonawczych, to zgodnie z art. 59§1 pkt 7 u.p.e.a. egzekucja była niedopuszczalna (istnienie takiej decyzji wyłącza możliwość wydania uproszczonego tytułu wykonawczego). Stąd podniesiony zarzut niedopuszczalności egzekucji winien być przez organy uwzględniony.

Mając powyższe na uwadze sąd orzekł w oparciu o art. 145§1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 135 tejże, uchylając zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji.

O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205§2 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę 340,00 zł złożył się wpis od skargi 100,00 zł oraz wynagrodzenia pełnomocnika strony skarżącej, ustalonego na kwotę 240,00 zł stosownie do §14 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013r. poz. 490 z zm.).