Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1701/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6331 Zasiłek dla bezrobotnych
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 lit. c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Maria Werpachowska, Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi I.L. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych - uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2017 r.


UZASADNIENIE

Minister Rodziny, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 8 ust. 2 oraz art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2017 r. poz. 1065, ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r, o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935); art. 61 oraz art. 65 ust 2 i 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r, w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z 30 kwietnia 2004 r., ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5, ze zm.), a także § 2 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 sierpnia 2009 r. w sprawie szczegółowego trybu przyznawania zasiłku dla bezrobotnych, stypendium i dodatku aktywizacyjnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 1189) w związku z art. 11, art. 12 ust, 1 i art. 54 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) Nr 883/2004 (...) (Dz. Urz. UE L 284 z 30 października 2009 r., ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z [...] czerwca 2017 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania I. L. prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

W dniu [...] marca 2017 r. I. L. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w W. Strona złożyła wniosek o przyznanie prawa do zasiłku z zaliczeniem okresu pracy w Królestwie Niderlandów (Holandii) do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych w Rzeczypospolitej Polskiej, na zasadach określonych przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego państw członkowskich Unii Europejskiej (UE). Do wniosku dołączone zostało oświadczenie, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, dotyczące swojej sytuacji życiowej w trakcie pobytu za granicą oraz dokumenty od holenderskiego pracodawcy w celu uzyskania urzędowego potwierdzenia okresów ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek spełnionych na terytorium tego państwa.

Organ I instancji wystąpił do holenderskiej instytucji właściwej o wystawienie dokumentu urzędowego.

W dniu [...] kwietnia 2017 r. do WUP wpłynął dokument SED U002, potwierdzający okresy ubezpieczenia z tytułu zatrudnienia w Holandii spełnione od [...] kwietnia 2013 r. do [...] grudnia 2013 r., od [...] lutego 2014 r. do [...] lipca 2014 r., od [...] września 2014 r. do [...] grudnia 2014 r., od [...] lutego 2015 r. do [...] lipca 2015 r., od [...] października 2015 r, do [...] grudnia 2015 r., od [...] lutego 2016 r. do [...] sierpnia 2016 r. oraz od [...] września 2016 r. do [...] grudnia 2016 r.

Marszałek Województwa [...] wydał w dniu [...] czerwca 2017 r. decyzję odmawiającą przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych z uwagi na zbyt krótki okres uprawniający do zasiłku. Od powyższej decyzji strona wniosła w przewidzianym terminie odwołanie, do którego dołączyła dokumenty mające potwierdzić dłuższy okres ubezpieczenia w Holandii.

W treści uzasadnienia decyzji z dnia [...] sierpnia 2017 r. Minister Rodziny, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, że brak jest podstaw prawnych, które pozwoliłyby na uchylenie zaskarżonej decyzji.

W myśl art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia ww. ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy dotychczasowe. Przywołana powyżej ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. weszła w życie z dniem 1 czerwca 2017 r. W przypadku spraw dotyczących przyznawania zasiłków dla bezrobotnych za wszczęcie postępowania uważa się dzień rejestracji w PUP.

Strona została zarejestrowana w PUP [...] marca 2017 r., a więc przed wejściem w życie tej ustawy. Oznacza to, że przedmiotowe postępowanie administracyjne powinno być prowadzone w oparciu o przepisy k.p.a. w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r.

Wydając decyzję w przedmiotowej sprawie, Marszałek Województwa [...] działał w oparciu o przepisy rozporządzeń 883/2004 i 987/2009 oraz ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W myśl art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004, bezrobotny, który w okresie swojego ostatniego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek zamieszkiwał w innym państwie członkowskim niż państwo wykonywania pracy i który nadal mieszka w tym państwie lub powróci do tego państwa, pozostaje w dyspozycji służb zatrudnienia państwa zamieszkania oraz korzysta ze świadczeń zgodnie z ustawodawstwem tego państwa tak, jakby był tam ostatnio zatrudniony. Miejsce zamieszkania ustala się w oparciu o kryteria wymienione w art. 11 rozporządzenia 987/2009.

Organ II instancji stwierdził, że miejscem zamieszkania strony w trakcie zatrudnienia za granicą była Polska. Do uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych na zasadach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, konieczne jest spełnienie wymogów określonych w polskim ustawodawstwie.

Zdaniem Ministra Rodziny, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych decyzja organu I instancji została wydana zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, który stanowi, że aby bezrobotny nabył prawo do zasiłku dla bezrobotnych powinien udokumentować przepracowanie łącznie co najmniej 365 dni w ciągu 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania w PUP jako osoba bezrobotna.

W rozpatrywanej sprawie okres 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji w PUP jako bezrobotnej rozpoczyna się 9 września 2015 r. i kończy 9 marca 2017 r. Jak wynika z załączonego do akt sprawy holenderskiego dokumentu SED U002, w trakcie ww. okresu strona była ubezpieczona z tytułu zatrudnienia na terytorium Holandii od [...] października 2015 r. do [...] grudnia 2015 r., od [...] lutego 2016 r. do [...] sierpnia 2016 r. oraz od [...] września 2016 r. do [...] grudnia 2016 r. tj. łącznie przez 362 dni.

Zdaniem organu oznacza to, że strona nie spełniła określonego w ww. przepisie warunku pozostawania ubezpieczoną lub zatrudnioną. W związku z powyższym nie przysługuje jej prawo do zasiłku dla bezrobotnych.

W myśl art. 3 ust. 2 rozporządzenia 987/2009 osoby bezrobotne mają obowiązek przekazania instytucji właściwej wszelkich informacji, dokumentów lub dowodów potwierdzających, niezbędnych dla ustalenia ich sytuacji,

Zdaniem organu obowiązkiem bezrobotnego jest dostarczenie do wojewódzkiego urzędu pracy wszelkich posiadanych dokumentów niezbędnych do potwierdzenia przez zagraniczną instytucję okresów ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek spełnionych w danym państwie. Jednakże uzyskanie potwierdzenia spełnienia tych okresów w formie dokumentu wydanego przez zagraniczną instytucję należy do obowiązków wojewódzkiego urzędu pracy.

Organ zauważył, że do swojego odwołania strona dołączyła dokumenty, które [...] marca 2017 r. zostały przekazane przez WUP do holenderskiej instytucji. Oznacza to, zdaniem organu, że strona nie załączyła do odwołania żadnych nowych dokumentów. Należy zatem przyjąć, że instytucja holenderska, w momencie wydawania dokumentu SED, znała treść dokumentów dołączonych do odwołania. Okresy ubezpieczenia z tytułu zatrudnienia wymienione w dokumencie SED U002, należy uznać za rzeczywiście spełnione. Polskie instytucje są związane informacjami zawartymi w zagranicznych dokumentach urzędowych i nie mają podstaw do ich kwestionowania. W ocenie organu II instancji wyjaśnienia przedstawione w odwołaniu nie mogą zostać uwzględnione w świetle zgromadzonego materiału dowodowego.

I. L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...].

W treści skargi skarżąca podniosła, iż organy administracji nie podjęły czynności w celu zwrócenia się do właściwej holenderskiej instytucji o korektę dokumentu SED U002, w sytuacji gdy pojawiły się wątpliwości, co do dokładności zawartych w nim informacji.

Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu II instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie dostarczonych dokumentów.

Strona nadmieniła, że do odwołania dołączyła takie same dokumenty jakie zostały złożone w trakcie rejestracji w PUP w W. Są to właściwe dokumenty, na podstawie których można wyliczyć okres ubezpieczenia z tytułu zatrudnienia. Holenderski pracodawca poinformował skarżąca o błędnym wprowadzeniu liczby przepracowanych godzin i dni w grudniu 2016 r., co było powodem błędu w dokumencie SED U002.

W grudniu 2016 ilość przepracowanych godzin wynosiła 53,75. Pięćdziesiąty tydzień roku 2016 trwa od 12 grudnia do 18 grudnia. Holenderski pracodawca wprowadził wszystkie przepracowane godziny 53,75 w jeden dzień [...] grudzień 2016 r., a nie rozpisał na przepracowane dni do 16 grudnia 2016, co spowodowało zmniejszenie ilości dni zatrudnienia i ubezpieczenia.

W treści odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, iż kwestie przekazywania informacji pomiędzy instytucjami krajów członkowskich dotyczących koordynacji systemów zabezpieczeń regulują przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z dnia 30 kwietnia 2004 r., z późn. zm.; Dz. Urz, UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5, z późn, zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem 883/2004" oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 987/2009 z 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) Nr 883/2004 (Dz. Urz. UE L 284 z 30 października 2009 r., z poźn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem. 987/2009"» Przepisy powyższych rozporządzeń europejskich są stosowane bezpośrednio i mają charakter wiążący.

Należy w tym miejscu zaznaczyć, że zgodnie z art 9 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Polska przestrzega wiążącego ją prawa międzynarodowego, w tym również tzw. prawa pochodnego UE, tj. m.in. rozporządzenia 883/2004 oraz rozporządzenia 987/2009. Stanowisko takie potwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 11 maja 2005 r., sygn. akt K18/2004, część III, pkt 6.4, OTK-A 2005/5/49, a także w postanowieniu z 19 grudnia 2006 r. sygn. akt P 37/2005, OTK-A2006/11/177.

Zgodnie z art. 12 w związku z art. 54 rozporządzenia 987/2009 do celów zastosowania art. 61 rozporządzenia 883/2004, wojewódzki urząd pracy ma obowiązek skontaktowania się z instytucjami innych państw, których ustawodawstwu bezrobotny w przeszłości podlegał, w celu ustalenia wszystkich okresów ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek spełnionych w tych państwach. W myśl art. 2 ust 2 rozporządzenia 987/2009 instytucje innych państw UE powinny niezwłocznie dostarczyć instytucji właściwej wszelkie dane niezbędne dla ustalenia uprawnień bezrobotnego, a więc również potwierdzić okresy ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek spełnione przez bezrobotnego w danym państwie. Zgodnie z art 4 ust. t rozporządzenia 987/2009, potwierdzenie ww. okresów przez instytucje innych państw powinno nastąpić w formie przesłania dokumentu o określonym przez Komisję Administracyjną kształcie, tj. dokumencie SED.

W myśl art. 3 ust. 2 rozporządzenia 987/2009 osoby bezrobotne mają obowiązek przekazania instytucji właściwej wszelkich informacji, dokumentów lub dowodów potwierdzających, niezbędnych dla ustalenia ich sytuacji.

W myśl art. 5 ust. 1 rozporządzenia 987/2009 dokumenty wydane przez instytucję innego państwa stanowiące poświadczenie sytuacji danej osoby, takie jak np. formularz E 301, dokument Ul, dokument SED U002 lub dokument SED U017, są uznawane przez instytucje innych państw tak długo, jak nie zostaną one wycofane przez instytucję, która je wydała. Jednakże, zgodnie z art. 5 ust 2 ww, rozporządzenia, instytucja, która otrzymała dany dokument, może zwrócić się do instytucji wydającej dany dokument o jego korektę w razie pojawienia się wątpliwości co do dokładności Informacji zawartych w tym dokumencie.

Należy dodać, że wojewódzki urząd pracy, co do zasady, nie jest uprawniony do oceny treści złożonych przez bezrobotnego zagranicznych dokumentów, innych niż ww. dokumenty urzędowe.

Ponadto należy podkreślić, że w świetle przepisów rozporządzeń 883/2004 i 987/2009 jedynymi dokumentami dającymi podstawę do zaliczenia okresów ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek spełnionych w innym państwie członkowskim UE jest wyłącznie dokument urzędowy wydany przez zagraniczną, instytucję właściwą na podstawia ww. przepisów rozporządzeń UE, tj. formularz E 301, dokument Ul, dokument SED U002 lub dokument SED U017. Inne dokumenty, takie jak świadectwa pracy, umowa o pracę lub zagraniczne dokumenty finansowe stanowią tylko informację uzupełniającą. Dlatego okres ubezpieczenia uprawniający do uzyskania zasiłku może być uwzględniony jedynie w oparciu o wydany przez zagraniczną instytucję właściwą dokument urzędowy, na określonym wzorze.

Tym samym zaliczenie okresów ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek spełnionych w innym państwie członkowskim może nastąpić-jedynie na podstawie bezpośrednio stosowanych przepisów UE.

W niniejszej sprawie skarżąca, rejestrując się jako osoba bezrobotna w dniu [...] marca w W. i składając w dniu [...] marca 2017 r. wniosek o przyznanie prawa do zasiłku z okresem pracy w Królestwie Niderlandów (Holandii) do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych w Rzeczpospolitej Polskiej, dołączyła do wniosku m.in. dokumenty od holenderskiego pracodawcy. Dokumenty te stanowiły podstawę do wystąpienia przez Wojewódzki Urząd Pracy w K. do Holenderskiej instytucji właściwej do wystawienia dokumentu urzędowego SED U002.

W dniu [...] kwietnia 2017 r. do WUP w K. wpłynął dokument SED U002 potwierdzający okresy ubezpieczenia z tytułu zatrudnienia skarżącej w Holandii spełnione w latach 2013 – 2016. Ostatni okres ubezpieczenia z tytułu zatrudnienia obejmował czas od [...] września 2016 r. do [...] grudnia 2016 r.

Jednakże z zaświadczenia z dnia [...] września 2017 r. oraz z zaświadczenia o zatrudnieniu z dnia [...] grudnia 2016 r. wydanego przez pracodawcę skarżącej wynika, iż ostatni okres zatrudnienia wystąpił od [...] września 2016 r. do [...] grudnia 2016 r. Opisana różnica w końcowej dacie okresu ubezpieczenia ma istotne znaczenie dla sprawy, gdyż skarżąca legitymuje według dokumentu SED U002, przewidzianym w art. 71 ust 1. ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, stażem w wysokości 362 dni zamiast wymaganych 365 dni. Ewentualne zaliczenie spornych trzech dni (od 14 do 16 grudnia 2016r.) powodowałoby, iż skarżąca mogłaby wylegitymować się wymaganym okresem zatrudnienia.

W takiej sytuacji, wobec sprzeczności między dokumentami pracodawcy a dokumentem urzędowym SED U002, organy winny, zdaniem Sądu, zwrócić się – w oparciu o art. 5 ust. 2 rozporządzenia 987/2009 – do instytucji wydającej sporny dokument SED U002 o jego korektę. Brak takich działań ze strony organów powoduje, iż zarówno zaskarżana decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja Marszałka Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a także art. 8 k.p.a. statuującego zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien zastosować się do oceny prawnej przedstawionej w niniejszym uzasadnieniem.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 lit. c Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak na wstępie.