Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1087/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 95 ust. 1 pkt 3, art. 97 ust. 1
journal: Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 29 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 667
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony  Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego w służbach mundurowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją Komendanta Miejskiego Policji w C. z dnia [...] r. nr [...] zobowiązano A. K. do opróżnienia zajmowanego lokalu mieszkalnego położonego w C. przy ul. [...] wraz ze wszystkimi osobami zameldowanymi w lokalu i rzeczami.

Decyzja ta wydana została na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz.267 z późn zm.-dalej "Kpa") oraz art. 95 ust. 3 pkt 3 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2011 r. nr 287 poz. 1687 z późn. zm. – dalej "ustawa o Policji"), § 14 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 105 poz. 884 z późn. zm.- dalej "rozporządzenie").

W uzasadnieniu opisanej decyzji wskazano, iż A. K. zajmuje bez tytułu prawnego lokal mieszkalny będący w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w C. Lokal ten był uprzednio przydzielony funkcjonariuszowi Milicji Obywatelskiej, W. K. na podstawie umowy z dnia [...] r. zawartą pomiędzy Wojewódzką Komenda Milicji Obywatelskiej a funkcjonariuszem. Główny najemca zamarł [...] 1999 r. pozostawiając w mieszkaniu żonę, J. K. Natomiast po śmierci J. K. w dniu [...] 2011 r., lokal jest zajmowany bez tytułu prawnego przez A. K., syna zmarłej. Organ zauważył, że zgodnie z art. 88 ustawy o Policji, prawo do lokalu przysługuje ściśle określonej grupie, tj. policjantom w służbie stałej, a odrębną kwestią jest możliwość zamieszkania w lokalu przez członków rodziny policjanta. Członkowie ci nie posiadają bowiem własnego prawa do lokalu, a ich uprawnienie jest bezpośrednio związane z prawem do lokalu, które posiada lub posiadał policjant.

Zwracając uwagę, iż A. K., nie jest uprawniony do policyjnej renty rodzinnej, a więc nie spełnia wymogów określonych w art. 89 ustawy o Policji, Komendant Miejski Policji stwierdził, iż nie jest on osobą uprawnioną do zajmowania przedmiotowego lokalu. Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 667 z póź. zm.- dalej "u.z.e.f.") tytuł prawny do lokalu mieszkalnego, będącego w dyspozycji organów Policji, po śmierci emeryta policyjnego może otrzymać tylko taki członek rodziny, który byłby uprawniony do renty rodzinnej po zmarłym.

Po dokonaniu ustaleń stanu faktycznego sprawy organ wskazał na przepisy powołane w podstawie prawnej decyzji konstatując, iż zasadnym było wydanie decyzji administracyjnej zobowiązującej A. K. do opróżnienia zajmowanego przez niego lokalu mieszkalnego.

Od przywołanej decyzji pełnomocnik A. K. podniósł, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 Kpa w związku z art. 77 § 1 Kpa w związku z art. 80 Kpa i art. 107 Kpa poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób niewyczerpujący i nierzetelny, a skutkującej wydaniem przedwczesnej decyzji nieuwzględniającej wszystkich występujących w sprawie okoliczności. Obowiązkiem organu administracyjnego jest bowiem dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, zebranie i przedstawienie całego materiału dowodowego. Poza tym pełnomocnik zwrócił uwagę na naruszenie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w związku z § 11 umowy z dnia [...] r. zawartej pomiędzy Wojewódzką Komendą Milicji Obywatelskiej a W. K. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że skarżący zajmuje lokal mieszkalny bez tytułu prawnego. Wniósł o uchylenie decyzji, ewentualnie o jej zmianę i umorzenie postępowania oraz dopuszczenie dowodu z umowy z dnia [...] r. zawartej między Wojewódzką Komendą Milicji Obywatelskiej a W. K. na okoliczność uprawnień A. K. do zajmowania lokalu. Ponadto podniósł, iż zgodnie z treścią § 11 umowy odwołujący się do momentu zaoferowania mu lokalu zastępczego jest uprawniony do dalszego zajmowania dotychczasowego lokalu. Pełnomocnik zarzucił także rozstrzygnięciu Komendanta Miejskiego Policji w C., że jest rażąco sprzeczne z ogólnie pojmowanym słusznym interesem obywatela, a także z zasadami współżycia społecznego i powszechnie rozumianą sprawiedliwością społeczną. Pełnomocnik zauważył, że A. K. jest osobą chorą, faktycznie niezdolną do samodzielnej egzystencji, której jedynym dochodem jest niska renta. Zauważył również, że przez cały okres zamieszkiwania A. K. inwestował w lokal, podniósł tym samym jego wartość, tymczasem po opróżnieniu lokalu pozostanie on bez dachu nad głową.

Wskutek wniesionego odwołania [...] Komendant Wojewódzki Policji w K., działając podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 127 § 2, art. 268 a Kpa, art. 95 ust. 3 pkt 3, art. 97 ust. 5 ustawy o Policji, oraz § 14 ust. 2 rozporządzenia utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że lokal mieszkalny położony w C. przy ul. [...] pozostaje w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w C. Wskazał, że na mocy § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1952 r. w sprawie mieszkań służbowych i zakładowych (Dz.U. nr 29, poz. 196) mieszkaniem służbowym był lokal mieszkalny, pozostający w dyspozycji zakładu pracy i przydzielony pracownikowi przez zakład pracy w związku ze stosunkiem pracy. Zgodnie zaś z jego § 2 ust. 1 przydzielenie mieszkania służbowego następowało w drodze zawarcia pisemnej umowy między zakładem pracy a pracownikiem; umowa ta określała warunki przydziału oraz osoby uprawnione do zamieszkania wspólnie z pracownikiem.

Nadto zauważył, że na podstawie art. 23 dekretu z dnia 20 lipca 1954 r. o służbie w Milicji Obywatelskiej (Dz. U. z 1954 r. Nr 34, poz. 143 i z 1955 r. Nr 46, poz. 311) funkcjonariusz otrzymywał m.in. mieszkanie służbowe. W związku ze stosunkiem służbowy/pracy przedmiotowe mieszkanie zostało przydzielone funkcjonariuszowi W. K. na podstawie umowy z dnia [...] r. o przydział mieszkania służbowego w oparciu o § 2 w/wym. rozporządzenia. Do zamieszkania z pracownikiem byli uprawnieni najbliżsi członkowie jego rodziny, żyjący z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, oraz osoba prowadząca gospodarstwo domowe (§ 2 ust. 2).

W. K., milicyjny emeryt od dnia [...] r., zmarł w dniu [...] 1999 r., natomiast zgon jego żony J.K. nastąpił w dniu [...] 2011 r. Organ odwoławczy zauważył, że J. K. mogła pozostać w przedmiotowym mieszkaniu, z uwagi na pobieranie przez nią policyjnej renty rodzinnej po zmarłym mężu.

Pismem z dnia [...] r. Zakład Gospodarki Mieszkaniowej TBS w C. poinformował, iż w lokalu mieszkalnym położonym w C. przy ul. [...] zamieszkuje bezumownie A. K., a czynsz i świadczenia płacone są regularnie. Organ nadto ustalił, że A. K. nie posiada prawa do policyjnej renty rodzinnej lub emerytury.

Po dokonaniu powtórnej analizy stanu faktycznego sprawy [...] Komendant Wojewódzki w K. wskazał, iż katalog przyczyn, których wystąpienie uzasadnia wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, jest zawarty w art. 95 ust. 2, 3 i 3a ustawy o Policji. Podkreślił, że art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji stanowi samoistną podstawę prawną do wydania decyzji w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji.

Wskazał, że zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Z powołanego przepisu wynika, iż policjantowi w służbie stałej przydziela się na podstawie decyzji administracyjnej lokal mieszkalny wskazany w art. 90 ustawy o Policji. Stosownie do art. 89 pkt 2 ustawy o Policji "Członkami rodziny policjanta, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego, są pozostające z policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym dzieci (własne lub małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej) będące na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia". Zaakcentował, że osoby wymienione w art. 89 ustawy o Policji, tj. m.in. współmałżonek i dzieci, które uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego policjantowi, nie posiadają samodzielnego tytułu prawnego do lokalu, ich uprawnienie do zamieszkiwania w lokalu wywodzi się z tytułu prawnego, jaki posiada policjant.

Zauważył, ze na podstawie art. 29 ust. 1 u.z.e.f. tytuł prawny do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji zachowują lub mogą taki tytuł uzyskać emeryci i renciści policyjni. Dalej w kolejnych ustępach art. 29 u.z.e.f. przewiduje możliwość uzyskania tytułu prawnego do lokalu przez członków rodziny, ale tylko i wyłącznie w takim przypadku, gdy byliby uprawnieni do renty rodzinnej po funkcjonariuszu, który w chwili śmierci spełniał warunki do uzyskania emerytury lub renty, albo już był emerytem lub rencistą policyjnym. A zatem tytuł prawny do lokalu mieszkalnego, będącego w dyspozycji organów Policji, po śmierci emeryta policyjnego może otrzymać tylko taki członek rodziny, który byłby uprawniony do renty rodzinnej po zmarłym. Nie ma również prawnego znaczenia fakt, że dany członek rodziny zamieszkiwał z emerytem policyjnym, jeżeli nie jest uprawniony do renty rodzinnej po zmarłym emerycie policyjnym.

Organ odwoławczy zauważył, że prawo do lokalu nr [...] przy ul. [...] w C. posiadał W. K., któremu lokal ten został przydzielony. Zgodnie z § 9 ust. 1 i ust. 4 zarządzenia nr 13 MSW z dnia 5 lutego 1969 r. w sprawie zasad i trybu przydzielania oraz opróżniania mieszkań służbowych przeznaczonych dla Milicji Obywatelskiej i Ministerstwa Spraw Wewnętrznych (Dz.Urz. MSW Nr 2, poz. 6, Dz.Urz. MSW z 1972 r. Nr 7, poz. 22), które obowiązywało w chwili odejścia W. K. ze służby w MO, mieszkanie służbowe podlegało opróżnieniu w przypadku rozwiązania stosunku służbowego z zastrzeżeniem, że renciści Milicji Obywatelskiej otrzymujący pełną rentę za wysługę lat (emeryci) oraz inwalidzi, których inwalidztwo pozostawało w związku ze służbą, jak również osoby uprawnione do renty rodzinnej na podstawie ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej oraz ich rodzin, zachowywali prawo do mieszkania służbowego zajmowanego w chwili zwolnienia ze służby (śmierci funkcjonariusza).

Po śmierci W. K., na podstawie art. 29 ust. 2 i ust. 3 u.z.e.f., prawo do lokalu mieszkalnego pozostającego w zasobach mieszkaniowych Policji posiadała żona byłego funkcjonariusza MO – J. K. jako wdowa uprawniona do policyjnej renty rodzinnej po zmarłym milicjancie. Obecnie w przedmiotowym lokalu mieszkalnym pozostaje syn – A. K. bez tytułu prawnego do policyjnego mieszkania.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy stwierdził, że treść § 11 odnosi się m.in. do śmierci pracownika w czasie trwania stosunku pracy lub przed otrzymaniem przysługującego mu mieszkania zastępczego, do którego byłby uprawniony na podstawie § 9 ust. 1 umowy (tak samo § 6 ust. 1 rozporządzenia RM z dnia 4 czerwca 1952 r. w sprawie mieszkań służbowych i zakładowych). Gdy rozwiązanie stosunku pracy następowało skutkiem przejścia pracownika w stan spoczynku, z nabyciem praw do zaopatrzenia (emerytury), zakład pracy był obowiązany dostarczyć pracownikowi opróżniającemu mieszkanie służbowe inny lokal mieszkalny (mieszkanie zastępcze). Organ odwoławczy zauważył, że śmierć pracownika uprawnionego do mieszkania służbowego – W. K. nie nastąpiła w czasie trwania stosunku pracy lub przed otrzymaniem przysługującego mu mieszkania zastępczego (skoro zakład pracy - MO nie wezwał byłego funkcjonariusza do opróżnienia zajmowanego mieszkania służbowego), a wobec tego synowi – A. K., zdaniem organu odwoławczego, nie przysługuje tytuł prawny do lokalu lub lokal zastępczy.

Organ odwoławczy nie podzielił zarzutu pełnomocnika strony, iż przedmiotowa decyzja wydana została z naruszeniem art. 7 Kpa i 77 Kpa. Dalej zauważył, że w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego obowiązek poszukiwania dowodów ciąży nie tylko na organie administracji, obarcza on także stronę, a takich dowodów strona nie przedstawiła. Stwierdził, że organ I instancji nie mógł odnieść się do dokumentacja medycznej i podatkowej przesłanej przez pełnomocnika na okoliczność stanu zdrowia A. K. i jego sytuacji materialnej gdyż wpłynęła ona do organu I instancji już po wydaniu decyzji.

Organ odwoławczy zauważył, że rozpoznawanej sprawie jest rzeczą bezsporną, że A. K. nie jest funkcjonariuszem Policji, nie jest również osobą uprawnioną do policyjnej renty rodzinnej po zmarłym ojcu. Tym samym nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego, a nadto w świetle obowiązujących przepisów nie może takiego tytułu prawnego uzyskać. Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 150) do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, do lokali będących w dyspozycji jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz do lokali pozostających i przekazanych do dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Szefa Agencji Wywiadu, przepisy tej ustawy stosuje się, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. Wskazane przepisy odrębnie uregulowały w sposób szczególny możliwość uzyskania tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, będącego w dyspozycji organów Policji, przez członka rodziny po śmierci osoby uprawnionej, wyłączając możliwość stosowania instytucji wstąpienia w najem uregulowanej w art. 691 kc. Konsekwencją zaś zajmowania lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji przez osobę, która nie posiada tytułu prawnego do tego lokalu, jest wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu, a podstawą prawną takiej decyzji jest przepis art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, zgodnie z którym decyzje o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego. Organ odwoławczy stwierdził, że fakt zameldowania na pobyt stały w konkretnym lokalu mieszkalnym nie stanowi okoliczności decydującej o posiadaniu przez osobę zameldowaną tytułu prawnego do zajmowania tegoż mieszkania.

Zauważył również, że postanowienia ustawy pragmatycznej, jak i obowiązującego rozporządzenia MSWiA z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów nie przewidują - w następstwie opróżnienia mieszkania - przeznaczenia na przekwaterowanie osoby nieuprawnionej innego lokalu mieszkalnego.

W ocenie organu A. K. winien spodziewać się decyzji o zobowiązaniu go do opróżnienia służbowego policyjnego lokalu, gdyż przepisy obowiązujące zarówno w czasie przydzielenia spornego lokalu jego ojcu - funkcjonariuszowi MO, jego zwolnienia ze służby, jak i przejścia uprawnień do zamieszkiwania w funkcyjnym mieszkaniu na - uprawnioną do policyjnej renty rodzinnej - matkę strony nie przewidywały "dziedziczenia uprawnień". Podkreślił ,że prawo do zajmowania służbowego mieszkania zawsze bowiem przysługiwało tylko funkcjonariuszom zwolnionym ze służby, uprawnionym do policyjnej emerytury lub renty, członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach, na czas posiadania uprawnień do policyjnej renty rodzinnej. Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z zasadą legalizmu organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Zaś przepis prawa, który znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie - art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji nie przewiduje uznaniowości, ważenia słusznego interesu strony i interesu społecznego dlatego organy Policji nie mogły brać pod uwagę

Wyjaśniono ponadto, iż w przypadku ustalenia, iż lokal mieszkalny, o którym mowa w art. 90 ust. 1 ustawy o Policji zajmowany jest bez tytułu prawnego, właściwy organ Policji wydaje na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji decyzję o jego opróżnieniu

A. K. reprezentowany przez pełnomocnika wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach ze skargą, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji ewentualnie jej zmianę poprzez rozstrzygnięcie o przysługującym skarżącemu prawie do dalszego zamieszkiwania w dotychczasowym lokalu do czasu zaoferowania mu przez Komendę Miejską Policji w C. lokalu zastępczego. Zarzucił naruszenie: art. 7 Kpa w związku z art. 77 § 1 Kpa w związku z art. 80 Kpa w związku z art. 107 § 3 Kpa poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób nie wyczerpujący i nierzetelny, a nadto przez niewłaściwą ocenę zgłoszonych przez stronę dowodów w tym przede wszystkim umowy z dnia [...] r. (Nr [...]) skutkującą wydaniem niezasadnej, przedwczesnej a przede wszystkim nieuwzględniającej interesu społecznego i słusznego interesu obywateli decyzji powodującej rażące pokrzywdzenie skarżącego; art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w związku z § 11 umowy z dnia [...] r. zawartej pomiędzy Wojewódzką Komendą Milicji Obywatelskiej a W. K. poprzez błędne zastosowanie i nieuzasadnione przyjęcie, iż skarżący zajmuje przedmiotowy lokal bez tytułu prawnego, mimo iż zgodnie z treścią umowy z dnia [...] r. do momentu zaoferowania mu lokalu zastępczego jest on uprawniony do dalszego zajmowania dotychczasowego lokalu; art. 9 Kpa w związku z art. 11 Kpa poprzez nienależyte informowanie skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków, a w konsekwencji brak rzetelnego przedstawienia przesłanek które uzasadniały by podjęte w decyzji nr [...] rozstrzygnięcie: art. 8 w związku z art. 9 w związku z art. 10 Kpa poprzez wadliwe prowadzenie postępowania sprzeczne z zasadą wyrażoną w art. 8 Kpa, w tym m.in. przez nienależyte zaznajomienie skarżącego z materiałami sprawy z jednej strony z powodu braku pełnomocnika w momencie pierwszego przedstawienia mu akt sprawy, a z drugiej bez uwzględnienia stanu zdrowia skarżącego, a co za tym idzie braku możliwości słusznego odniesienia się do przedstawionych na początku postępowania akt sprawy - przez co organ błędnie przyjął, iż skarżący nie miał zastrzeżeń co do przedstawionych mu dokumentów oraz przez przyjęcie, iż okoliczności w postaci złego stanu zdrowia skarżącego, podeszłego wieku i słabej kondycji finansowej nie mają żadnego wpływu na decyzje wydawane przez organy administracyjne z uwagi na niestosowanie w tym postępowaniu klauzul generalnych w postaci zasad współżycia społecznego czy sprawiedliwości społecznej.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego powołał się na argumenty podnoszone poprzez niego w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Odnosząc się do podnoszonej przez organ niemożności stosowania w postępowaniu administracyjnym klauzuli generalnej w postaci sprawiedliwości społecznej stwierdził, że taki sposób procesowania narusza art. 2 Konstytucji RP

W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki Policji w K.., wnosząc o jej oddalenie wyjaśnił, iż w rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że przedmiotowy lokal mieszkalny przydzielony został dnia [...] r. ojcu skarżącego - W. K., ówczesnemu funkcjonariuszowi KWMO, a następnie po jego śmierci dnia [...] 1999 r. prawo najmu tego lokalu przysługiwało jego żonie - J. K. pobierającej rentę rodzinną po zmarłym. A. K. (data [...] r.) w chwili śmierci ojca, tj. [...] 1999 r., nie był uprawniony do renty rodzinnej po ojcu, gdyż nie spełnia żadnej z przesłanek z art. 68 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, tzn. miał ukończone więcej niż 25 lat i przed ukończeniem tego wieku nie orzeczono o jego całkowitej niezdolności do pracy oraz do samodzielnej egzystencji, skoro, jak wynika z orzeczenia lekarza orzecznika ZUS dopiero z dnia [...] r., A. K. został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy do dnia [...] 2013 r. Organ stwierdził, że skarżący zajmuje przedmiotowy lokal bez tytułu prawnego, a nie ma prawnej możliwości przyznania skarżącemu lokalu mieszkalnego, który obecnie zajmuje. Zgodnie z zasadą legalizmu organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W rozpatrywanej sprawie zastosowanie znajduje art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, który nie przewiduje uznaniowości. Organ zaakcentował, że prawo administracyjne nie przewiduje stosowania klauzul generalnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sądy administracyjne dokonują kontroli działania organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem nie posiadając kompetencji do rozstrzygania o indywidualnych uprawnieniach lub obowiązkach.

Zaznaczyć trzeba nadto, iż sądy administracyjne nie będąc związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej "p.p.s.a.)

Zgodnie z przyznanymi mu kompetencjami Wojewódzki Sąd Administracyjny badał zatem, czy treść zaskarżonej decyzji jest zgodna z prawem i czy postępowanie prowadzące do jej wydania było niewadliwe i rzetelne. Dokonując kontroli w powyższym zakresie uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowi art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r., nr 287, poz. 1687 ze zm.). Z brzmienia tego przepisu wynika, że decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 tej ustawy (czyli pozostającego w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji lub podległych mu organów) wydaje się w przypadku zajmowania takiego lokalu przez policjanta lub członków jego rodziny albo przez inne osoby - bez tytułu prawnego.

Przyjmując, jako niekwestionowany w sprawie fakt, iż sporny lokal mieszkalny zajmowany przez skarżącego należy do zasobów mieszkalnych pozostających w dyspozycji organów Policji i podzielając przy tym w pełni prezentowany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pogląd wskazać należy, iż skarżący mógłby mieć uprawnienia do zajmowania powyższego lokalu wyłącznie wtedy, gdyby spełniał warunki określone w przepisach ustawy o Policji oraz powołanych w niej przepisach innych aktów prawnych. Zaznaczyć nadto trzeba, iż uprawnienie do zajmowania lokalu, o którym mowa w art. 90 ustawy o Policji nie powstaje z tytułu zawarcia umowy najmu lecz wymaga jednostronnego rozstrzygnięcia w postaci decyzji administracyjnej właściwego organu administracji. Jest przeto oczywiste, iż decyzje rozstrzygające w przedmiocie prawa do zajmowania lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji mogą zapaść wyłącznie przy uwzględnieniu powszechnie obowiązującego prawa ( art. 6 Kpa).

Skarżący nie wykazywał w ramach toczącego się postępowania, by posiadał tytuł prawny do zajmowanego przez siebie lokalu. Jego żądanie uzasadniane natomiast było argumentami natury cywilistycznej z odwołaniem się do treści umowy zawartej przez ojca skarżącego w dniu [...] r. pomiędzy Wojewódzką Komenda Milicji Obywatelskiej a funkcjonariuszem Milicji Obywatelskiej. Tymczasem w ocenie Sądu nie można interpretować tejże umowy w oderwaniu od przepisów prawa, które w sposób szczególny regulowały kwestie związane z lokalami dla funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej i ich rodzin, a później funkcjonariuszy Policji. Zarówno zasady współżycia społecznego, jak i ewentualne roszczenia z tytułu poniesionych na zajmowany lokal nie stanowią istotnych z punktu widzenia ustawy o Policji i powołanych w niej aktów prawnych przesłanek pozwalających na uznanie przez organ, iż skarżącemu przysługuje tytuł prawny do przedmiotowego lokalu.

Dokonując kontroli zastosowanych w sprawie norm prawnych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, iż przepisy ustawy o Policji są jednoznaczne i nie budzą wątpliwości, co do to zawartej w nich treści. Zamknięty katalog podmiotów, które korzystać mogą z prawa do zaspokojenia swoich potrzeb mieszkaniowych pozostaje w pełnej zgodności z ratio ustawy o Policji. Przeznaczenie lokali mieszkalnych, będących w dyspozycji organów Policji wyłącznie dla funkcjonariuszy Policji, w tym emerytów i rencistów oraz ograniczonych do określonego kręgu członków ich rodzin, zdaniem Sądu stanowi szczególne uprawnienie tych osób, pozostające w korelacji ze szczególnymi obowiązkami funkcjonariuszy Policji. W ocenie Sądu organ odwoławczy słusznie zauważył, że treść § 11 umowy z dnia [...] r. odnosi się m.in. do śmierci pracownika (funkcjonariusza Milicji Obywatelskiej W. K.) w czasie trwania stosunku pracy lub przed otrzymaniem przysługującego mu mieszkania zastępczego, do którego byłby uprawniony na podstawie § 9 ust. 1 umowy. Jednak w rozpatrywanej sprawie nie zaoferowano lokalu zastępczego W. K. z chwilą nabycia przez niego praw do zaopatrzenia emerytalnego. Należy również zauważyć, że śmierć pracownika uprawnionego do mieszkania służbowego – W. K. nie nastąpiła w czasie trwania stosunku pracy lub przed otrzymaniem przysługującego mu mieszkania zastępczego, bowiem zakład pracy - MO nie wezwał byłego funkcjonariusza do opróżnienia zajmowanego mieszkania służbowego. Natomiast po śmierci byłego funkcjonariusza prawo do spornego lokalu przysługiwało jedynie jego żonie jako osobie uprawnionej do renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu.

Prawidłowo, zgodnie z dyspozycją art. 7 i 77 Kpa organy procedujące dogłębnie zbadały istotną dla rozstrzygnięcia sprawy sytuację skarżącego i ustaliły, iż nie posiada on samoistnych uprawnień do spornego lokalu. Nie jest on funkcjonariuszem Policji ani tez funkcjonariuszem emerytem lub rencistą. Organ dokonał nadto analizy powiązań rodzinnych skarżącego z funkcjonariuszem byłej Milicji Obywatelskiej, W. K., który był adresatem przydziału spornego lokalu. Bezspornym jest, że lokal położony w C. przy ul. [...] pozostaje w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w C. Lokal ten przydzielony został funkcjonariuszowi Milicji Obywatelskiej, W. K. na podstawie umowy z dnia [...] r. zawartą pomiędzy Wojewódzką Komenda Milicji Obywatelskiej a funkcjonariuszem. Umowa została na mocy § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1952 r. w sprawie mieszkań służbowych i zakładowych (Dz.U. nr 29, poz. 196) mieszkaniem służbowym był lokal mieszkalny, pozostający w dyspozycji zakładu pracy i przydzielony pracownikowi przez zakład pracy w związku ze stosunkiem pracy. Zgodnie zaś z jego § 2 ust. 1 tegoż rozporządzenia przydzielenie mieszkania służbowego następowało w drodze zawarcia pisemnej umowy między zakładem pracy a pracownikiem; umowa ta określała warunki przydziału oraz osoby uprawnione do zamieszkania wspólnie z pracownikiem. Na podstawie art. 23 dekretu z dnia 20 lipca 1954 r. o służbie w Milicji Obywatelskiej (Dz. U. z 1954 r. Nr 34, poz. 143 i z 1955 r. Nr 46, poz. 311) funkcjonariusz otrzymywał m.in. mieszkanie służbowe. W. K., milicyjny emeryt od dnia [...] r., zmarł [...] 1999 r. pozostawiając w mieszkaniu żonę, J. K., która pobierała policyjną rentę rodzinną po zmarłym mężu. J. K. zmarła w dniu [...] r. Natomiast po śmierci J. K. lokal jest zajmowany bez tytułu prawnego przez A. K., syna zmarłej. W aspekcie art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t.j. Dz. U. z 2004 Nr 8 poz.67), zdaniem Sądu słusznie interpretując wskazany przepis [...] Komendant Wojewódzki Policji uznał, iż skarżący nie spełniał i nie spełnia przesłanek wymaganych do renty rodzinnej po zmarłym W. K., a w konsekwencji nie można go zaliczyć do kręgu osób wywodzących swe uprawnienia z prawa do lokalu innych podmiotów. Sąd uznał również, że zarzuty w zakresie naruszenia przez organy art. 9 Kpa w związku z art. 11 Kpa są chybione bowiem z akt administracyjnych sprawy (karta 30 i 31) wynika, że skarżący został zawiadomiony o wszczęciu urzędu postępowania administracyjnego w sprawie opróżnienia przedmiotowego lokalu, a zawiadomienie z dnia [...] czerwca 2014 r. zostało przez niego odebrane w dniu 30 czerwca 2014 r. ( co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru) od tej chwili miał prawo do czynnego udziału w postępowaniu. Nadto w dniu 3 lipca 2014 r. zapoznał się z materiałem dowodowym i nie wniósł uwag co do zebranej dokumentacji (kata 32akt adm.), w dniu 7 lipca 2014 r. natomiast ustanowił profesjonalnego pełnomocnika (karta 40 akt adm.). Pismem z dnia [...] lipca 2014 r. (data wpływu do organu 16 lipca 2014 r.) pełnomocnik zgłosił się do sprawy. Nadto organ zebrał i rozpatrzył całość zebranego w sprawie materiału dowodowego, a postępowanie było prowadzone zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu podnoszone w skardze zarzuty naruszenia art. 8 w związku z art. 9 i art. 10 Kpa są chybione należy bowiem zauważyć, że konsekwencją zajmowania lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji przez osobę, która nie posiada do niego tytułu prawnego jest wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy z 1990 r. o Policji (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 122/13, baza orzeczeń LEX nr 1501742).

Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skarżący, powołując się na umowę zawartą z jego ojcem, faktyczne przebywanie skarżącego w lokalu, a także opłacanie czynszu i kosztów remontu mieszkania, nie wykazał, że posiada on tytuł prawny do tego lokalu lub uzyskania lokalu zastępczego. Jego uprawnienia do zamieszkiwania w lokalu wynikały z umowy zawartej przez ojca skarżącego, co jednak nie świadczy o tym, że skarżący posiada tytuł do zajmowanego lokalu. Nie przesądza bowiem o takim tytule ponoszenie opłat czynszowych za zajmowany lokal czy też ponoszenie nań nakładów. Argumentacja skarżącego dotycząca jego niewątpliwie trudnej sytuacji życiowej wynikającej zarówno z wieku, stanu zdrowia, jak również związana z jego złą kondycją finansową i brakiem innego mieszkania, w którym skarżący mógłby zamieszkać nie może mieć wpływu na treść podejmowanego rozstrzygnięcia.

W rozpatrywanej sprawie, po stronie organów Policji istniała powinność orzeczenia o opróżnieniu przez skarżącego zajmowanego lokalu. Przemawia za takim poglądem sformułowanie zawarte w art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, w którym nakazano, w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego opisanego w art. 90, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby bez tytułu prawnego, wydać decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Nie pozostawiono zatem tej kwestii do uznania administracyjnego.

Mając powyższe na względzie orzeczono po myśli art. 151 p.p.s.a , jak w sentencji.