Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 38/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz WSA Anna Wesołowska (spr.) Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2015 r. sprawy ze skargi K. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zasiłku stałego dla osoby samotnie gospodarującej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] września 2014 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] po rozpatrzeniu odwołania K.O. (Skarżący), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (SKO) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] (Prezydent) z dnia [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia [...] Prezydent [...] przyznał K.O. świadczenie w formie zasiłku stałego dla osoby samotnie gospodarującej na okres od dnia 1 sierpnia 2006 r. w kwocie [...] zł miesięcznie wraz ze składką na ubezpieczenie zdrowotne.

Następnie Prezydent decyzją z dnia [...] zmienił powyższą decyzję w ten sposób, że zasiłek stały dla osoby samotnie gospodarującej wynosi [...] zł. miesięcznie. W pozostałej części decyzję pozostawiono bez zmian. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w dniu 22 sierpnia 2014 r. do Centrum Pomocy Społecznej wpłynęło pismo z Administracji Domów Komunalnych nr [...], ul. [...] znak: [...] z informacją, iż od maja 2009 roku syn Skarżącego, A.O. spłaca zadłużenie za lokal nr [...] przy ul. [...], w którym mieszkał Skarżący wraz z żoną i 3 dzieci. W maju 2009 roku wpłacona rata wynosiła [...] zł, od czerwca 2009 roku do października 2012 roku miesięczne raty wynosiły po [...] zł, od listopada 2012 roku do sierpnia 2014 roku wniesione raty wynosiły po [...] zł miesięcznie.

W tym stanie faktycznym Prezydent uznał, że 1/5 części wpłaconych rat stanowił dochód K. O., a w sierpniu 2014 roku była to kwota [...] złotych. Od miesiąca sierpnia 2014 roku Skarżący posiada również dodatek mieszkaniowy przyznany decyzją nr [...] z dnia [...] na okres od 1 sierpnia 2014 roku do 31 stycznia 2015 roku w wysokości [...] zł, który również stanowi dochód. Organ I instancji na podstawie posiadanej dokumentacji stwierdził, że Skarżący jest osobą pełnoletnią, niezdolną do pracy z powodu wieku. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Łączny dochód w sierpniu 2014 r. wyniósł [...] zł ( dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł, oraz 1/5 raty spłacanego przez syna zadłużenia w wysokości [...] zł ), co skutkowało koniecznością zmiany decyzji w części dotyczącej wysokości zasiłku stałego. Zgodnie z art. 37 ust.1 pkt. 1 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. "Zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej". Wysokość przedmiotowego świadczenia ustala się zgodnie z treścią art. 37 ust. 2 pkt 1 i ust. 3, jako różnicę między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej wynoszącym [...] zł a dochodem, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż [...] i niższa niż [...] zł miesięcznie.

W przypadku K.O., wysokość zasiłku stałego ustalono jako różnicę pomiędzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, które wynosi [...] zł. a dochodem tj. [...] zł (dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł, oraz 1/5 raty spłacanego przez syna zadłużenia w wysokości [...] zł ), zatem od 1 września 2014r. zasiłek stały wynosi [...] zł. miesięcznie. Składki na ubezpieczenie zdrowotne będą nadal odprowadzane. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na ważny interes stron.

Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżący wniósł odwołanie, w którym stwierdził, że w decyzji z dnia [...] organ błędnie ocenił stan faktyczny, zaliczając 1/5 części spłaty zadłużenia przez syna A.O. wobec Administracji Domów Komunalnych nr [...], jako jego dochód.

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania opisaną na wstępie decyzją SKO utrzymało w mocy decyzję Prezydenta z dnia [...].

W uzasadnieniu decyzji organ odnosząc się do zarzutów Skarżącego wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy, dochodem w rozumieniu u.p.s. jest przychód bez względu na tytuł i źródło jego uzyskania (niezależnie czy jest to przychód podlegający opodatkowaniu, czy też nie). Zamknięty katalog świadczeń, których nie wlicza się do dochodu, ustalonego zgodnie art. 8 ust. 3 u.p.s.. wskazuje przepis art. 8 ust. 4 u.p s. W świetle tych dwóch przepisów organ uznał spłatę zadłużenia za lokal mieszkalny w którym zamieszkuje Skarżący wraz z rodziną za dochód Skarżącego. Mimo iż zobowiązanie reguluje syn, zadłużenie obciąża wszystkich członków rodziny i spłatę należności do której zobowiązany jest skarżący uznano za jego dochód mający wpływ na prawo do świadczeń.

Na powyższą decyzję Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skarżący podważył słuszność zaliczenia spłaty zadłużenia przez syna jako dochodu. Ponadto wskazał, że powyższa spłata została podjęta bez jego wiedzy i udziału.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

Skarga jest zasadna, decyzje organów obu instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu.

Organu obu instancji stanęły na stanowisku, że pojęcie dochodu, o którym mowa w art. 8 ust. 3 u.p.s. obejmuje w przypadku Skarżącego jego 1/5 kwoty spłaty kwoty zadłużenia obciążającego mieszkanie zajmowane uprzednio przez Skarżącego i jego rodzinę, dokonywanego przez syna Skarżącego.

W ocenie sądu powyższa wykładnia art. 8 ust. 3 u.p.s. jest wadliwa.

W aktach administracyjnych przedstawionych sądowi znajduje się pismo Administracji Domów Komunalnych [...] z dnia [...], w którym wskazano, że Sąd Rejonowy [...] nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym z dnia [...] nakazał, aby Skarżący, J.O., A.O., D.O. i K.O. zapłacili właścicielowi lokalu solidarnie żądaną kwotę. W aktach nie ma jednak żadnego dowodu potwierdzającego wszczęcie przeciwko Skarżącemu egzekucji na podstawie powyższego nakazu zapłaty (którego odpis nie został załączony do akt sprawy).

Z akt administracyjnych wynika jedynie, że spłata zadłużenia obciążającego lokal nr [...] m [...] dokonywana jest przez syna Skarżącego, A.O., na podstawie aneksu z dnia [...] do umowy z dnia [...], w którym mianem dłużnika zobowiązanego do spłaty zadłużenia określono wyłącznie A.O., mianem wierzyciela zaś [...].

Sąd rozpoznający sprawę w pełni podziela wyrażane w orzecznictwie poglądy, zgodnie z którymi dodatek mieszkaniowy przekazywany bezpośrednio na konto zarządcy nieruchomości winien być uznany za dochód osoby korzystającej z pomocy społecznej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 24 października 2012 r. II SA/Sz 943/12). Jednak przyjęcie takiego stanowiska podyktowane jest faktem, że dodatek taki stanowi skierowaną indywidualnie do danej osoby konkretną pomoc w ponoszeniu wydatków związanych z utrzymaniem lokalu mieszkalnego. Wobec powyższego, mimo, że pomoc tego rodzaju nie jest bezpośrednio przekazywana do rąk osoby uprawnionej do dodatku, lecz na konto zarządcy nieruchomości lokalowej, to stanowi jednakże przychód uprawnionego w rozumieniu art. 8 ust. 3, gdyż zmniejsza obciążenie z tytułu odpłatnego korzystania z lokalu.

W realiach niniejszej sprawy sytuacja jest jednak odmienna.

SKO w zaskarżonej decyzji wskazało, że spłata zadłużenia dotyczy lokalu, w którym Skarżący zamieszkuje wraz z rodziną.

Powyższe stwierdzenie, które legło u podstaw rozstrzygnięcia SKO nie znajduje potwierdzenia w aktach administracyjnych przekazanych sądowi. Z akt tych wynika, że Skarżący zamieszkuje w lokalu przy [...] m [...]. Jak wynika, z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 26 września 2014 r. Skarżący mieszka i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Zadłużenie dotyczy natomiast lokalu przy ul. [...].

Zatem spłata zadłużenia dokonywana przez syna Skarżącego dotyczy lokalu innego niż zajmowany obecnie przez Skarżącego i w żaden sposób nie może być uznana za jakąkolwiek pomoc w jego utrzymaniu, a w konsekwencji, za jego dochód w rozumieniu art. 8 ust. 3 u.p.s.c.

Sąd rozpoznający sprawę podkreśla w tym miejscu, że jak wynika z akt administracyjnych przedstawionych sądowi, jedynym kwotami, którymi Skarżący realnie dysponuje są świadczenia z pomocy społecznej. Kwoty te, zgodnie z art. 836 § 1 pkt 6 k.p.c. nie podlegają egzekucji. Oznacza to więc, że ani wierzyciel uprawniony z nakazu zapłaty z [...], ani też potencjalnie, A.O. nie mają prawnej możliwości doprowadzenia do wyegzekwowania na ich rzecz jakiejkolwiek kwoty od Skarżącego.

Wobec powyższego, w realiach niniejszej sprawy uznać należy, że wykładnia art. 8 ust. 3 u.p.s. wyrażone w decyzji z [....] zmierza do obejścia przywołanego przepisu art. 836 § 1 pkt 6 k.p.c.

Z uwagi na powyższe brak jest w ocenie sądu podstaw do uznania, że dokonywana przez A. O. spłata zadłużenia dokonywana na podstawie aneksu nr [...] z dnia [...] skutkuje powstaniem po stronie Skarżącego dochodu w rozumieniu art. 8 ust. 3 u.p.s.

Sąd nie podzielił natomiast stanowiska Skarżącego, że przyznana mu kwota dodatku mieszkaniowego nie stanowi jego dochodu. Jak już wyżej wskazano, dodatek mieszkaniowy stanowi skierowaną indywidualnie do danej osoby konkretną pomoc w ponoszeniu wydatków związanych z utrzymaniem lokalu mieszkalnego. Dodatkowo podkreślić należy, że dodatek mieszkaniowy nie został wymieniony w art. 8 ust. 4 u.p.s., wskazującym jakie świadczenia nie są wliczane do dochodu.

Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni wykładnię przedstawioną w niniejszym wyroku.

Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zarówno decyzję SKO jak i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta. Podstawą rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 2 wyroku był art. 152 p.p.s.a.