Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 353/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 136 ust. 3
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rudnicka, Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.), Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik, Protokolant starszy asystent sędziego Małgorzata Ziniewicz, po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej K. Ś. Z. skargi kasacyjnej H. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 września 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 811/15 w sprawie ze skargi H. A. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 17 września 2015 roku sygn. akt II SA/Kr 811/15 oddalił skargę H. A. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Starosta K. decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. znak [...] wydaną na podstawie art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010, Nr 102, poz. 651 ze zm., dalej: u.g.n.) odmówił zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka [...] o pow. 0,0160 ha położonej w obrębie [...] jedn. ewid. K. m. K., w granicach wywłaszczonej części parceli [...] kat. [...] b. gm. kat. B. W. na rzecz Z. A. i H. A.

Organ I instancji ustalił, że wnioskowana do zwrotu działka nr [...] stanowi część parceli [...] wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w K. z dnia [...] marca 1965 r., nr [...] pod budowę osiedla mieszkaniowego [...] w K. zatwierdzonego decyzją o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia [...] października 1960 r., znak. [...]. Organ podał, że część działek objętych wywłaszczeniem na ten ogólnie wskazany cel, zostało przeznaczonych pod budowę kotłowni dla osiedla [...], przedmiotowa działka nr [...] miała być natomiast przeznaczona na składowisko żużla. Wskazano także, że na podstawie zdjęć lotniczych przedmiotowego terenu z roku 1970 i 1975 oraz wynikającego z nich sposobu zagospodarowania terenu w postaci widocznego usytuowania na nich budynku kotłowni, można ustalić, iż już w 1970 r. budynek kotłowni powstał, został ogrodzony, a zawnioskowana do zwrotu działka znajduje się w granicach tego ogrodzenia. Z uwagi na powyższe ustalenia organ I instancji uznał, że na przedmiotowym terenie w terminach wskazanych w art. 137 ust. 1 u.g.n. cel wywłaszczenia w postaci budowy kotłowni, będącej częścią inwestycji w postaci budowy osiedla mieszkaniowego, został zrealizowany, w związku z czym działka [...] w granicach wywłaszczonej części parceli [...] nie może być uznana za zbędną na cel wywłaszczenia określony w decyzji wywłaszczeniowej z 1965 r.

Odwołanie od tej decyzji wnieśli H. A. i Z. A., podnosząc, że na przedmiotowej działce od 35 lat nie ma kotłowni, ponieważ została zlikwidowana. W chwili obecnej działka wykorzystywana jest jako skład desek, szalunków budowlanych i parking. Nieruchomość stała się więc zbędna na cel wywłaszczenia, zachodzą zatem przesłanki do jej zwrotu.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2015 r. wydaną na podstawie art. 9a u.g.n. utrzymał powyższą decyzję w mocy. Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji, że przedmiotowa działka znajdowała się w obrębie planowanej kotłowni dla sektora [...] osiedla [...], z przeznaczeniem pod składowisko żużla (plac opałowy). W ocenie organu odwoławczego zgromadzony przez organ I instancji materiał dowodowy w postaci zdjęć lotniczych z roku 1970 i z roku 1975 pozyskanych z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Warszawie, przedstawiających stan zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości we wskazanych powyżej terminach wraz z wyjaśnieniami Miejskiego Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej S.A. w K. (dalej: MPEC) pozwala na stwierdzenie, iż planowana na tym terenie (w sąsiedztwie przedmiotowej nieruchomości) inwestycja w postaci kotłowni dla sektora [...] osiedla [...] w K. powstała już w pięć lat od daty wywłaszczenia, zaś na nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot istniał zagospodarowany teren służący jako skład opałowy niezbędny dla funkcjonowania tego rodzaju obiektu. Organ wskazał, że z pozyskanych dodatkowych dokumentów z akt postępowania w sprawie zwrotu sąsiedniej nieruchomości oraz przekazanych przez MPEC w K., w tym z pozyskanego pisma Dyrekcji Inwestycji Miejskich III w K. z 30 grudnia 1967 r. oraz załączonych do tego dokumentu "arkuszy spisu z natury" dotyczących kotłowni nr [...] os. [...] w K., obiekt ten, stanowiący część typowej infrastruktury służącej prawidłowemu funkcjonowaniu osiedla mieszkaniowego, został przekazany do eksploatacji ok. 2,5 roku po wywłaszczeniu ([...] listopada 1967 r.). Odnosząc się do okoliczności podnoszonych w odwołaniu, organ stwierdził, że w zasadzie nie ma znaczenia okoliczność, iż przedmiotowa nieruchomość przestała być wykorzystywana zgodnie z celem wywłaszczenia. Zbędności nieruchomości, o której mowa w przepisach art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 u.g.n., nie można bowiem wyprowadzać ze zdarzeń przyszłych, które nastąpiły po osiągnięciu celu wywłaszczenia. Innymi słowy - nie można mówić o zbędności na cel wywłaszczenia, gdy nieruchomość po wywłaszczeniu została zagospodarowana i wykorzystana zgodnie z tym celem, a dopiero później zmieniono jej przeznaczenie czy w ogóle zaprzestano jej wykorzystywania na cel, na jaki została przejęta.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na tę decyzję złożyła H. A., zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to: art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że wywłaszczona nieruchomość nie stała się zbędna na cel wywłaszczenia, a w związku z tym nie zachodzą przesłanki jej zwrotu, podczas gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika, aby nieruchomość była niezbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu; art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzez jego niezastosowanie i odmowę zwrotu nieruchomości w sytuacji, gdy nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia. Ponadto podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a to: art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, dowolną ocenę materiału dowodowego skutkującą błędnym uznaniem organu, że jego ustalenia znajdują oparcie w zebranym dotychczas materiale dowodowym i nie wymaga on uzupełnienia, podczas gdy dowody zgromadzone przez organ nie pozwalają na uznanie, że okoliczność braku istnienia przesłanki zwrotu nieruchomości została udowodniona, a także przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że na nieruchomości znajdowała się kotłownia, chociaż dowody przeprowadzone przez organ nie potwierdzają tej okoliczności; art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy organ odwoławczy powinien uchylić tę decyzję w całości i orzec co do istoty sprawy.

W ocenie skarżącej zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje jedynie, że na sąsiedniej działce o numerze [...] usytuowany był budynek, będący najprawdopodobniej kotłownią, co potwierdzają zdjęcia satelitarne z lat 1970 i 1975 oraz pismo MPEC z dnia 10 czerwca 2014 roku. Dowody te nie potwierdzają jednakże faktu, że kotłownia lub wspomagająca ją infrastruktura była zlokalizowana na działce nr [...]. Wbrew twierdzeniom organu, zdjęcia satelitarne z 1970 oraz 1975 roku nie potwierdzają, że na nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot istniał skład opałowy - na nieruchomości nie widać żadnego śladu realizacji zamierzenia inwestycyjnego, na którego cele została wywłaszczona - nie ma tam żadnego budynku, nie widać, aby był tam wysypany opał. Skarżąca zwróciła też uwagę na to, że na sąsiadujących bezpośrednio z przedmiotową nieruchomością działkach, które zostały zwrócone poprzednim właścicielom z uwagi na niezrealizowanie celu wywłaszczenia, znajdowały się budynek kotłowni oraz budynek gospodarczy wybudowane przez prywatnego inwestora bez pozwolenia na budowę. Zatem, zdaniem skarżącej, skoro na sąsiednich gruntach istniały dwie kotłownie - jedna wybudowana w ramach infrastruktury pomocniczej osiedla [...] oraz druga wybudowana przez prywatnego inwestora - sporne jest, na potrzeby której z tych dwóch kotłowni wykorzystywane było składowisko żużla (o ile faktycznie istniało) na nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot. Skarżąca wskazała, że przedmiotowa nieruchomość znajduje się dużo bliżej istniejącej niegdyś prywatnej kotłowni, co pozwala na domniemanie, że jeżeli była wykorzystywana na składowisko żużla, to odbywało się to na cele tej właśnie kotłowni, a nie znacznie oddalonej kotłowni osiedla mieszkaniowego [...].

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) oddalił powyższą skargę. W uzasadnieniu wskazał, że w aktach sprawy znajduje się pismo Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych z daty 9 marca 1965 r. nr [...] (k. 213), z którego wynika, że nieruchomość objęta wnioskiem o zwrot przeznaczona była pod budowę kotłowni dla sektora [...] osiedla [...], zgodnie z zatwierdzonym planem urbanistycznym. Sąd przyznał, że wprawdzie w toku postępowania nie udało się odnaleźć powyższego dokumentu, niemniej pozostałe dokumenty zebrane w sprawie potwierdzają bez wątpienia fakt budowy kotłowni i związanej z jej funkcjonowaniem infrastruktury. Sąd zaznaczył ponadto, że wnioskowana do zwrotu działka znajdowała się w sąsiedztwie planowanej kotłowni, z przeznaczeniem pod składowisko żużla (plac opałowy). W ocenie Sądu I instancji treść pisma MPEC z dnia 25 czerwca 1993 roku potwierdza fakt, że istniejący na przedmiotowej nieruchomości plac opałowy był wykorzystywany na potrzeby obiektu kotłowni [...] i dopiero w 1993 r. (tj. 30 lat po wywłaszczeniu) przestał być niezbędny dla tego obiektu (przeznaczonego wtedy do likwidacji). Sąd I instancji podkreślił, że infrastruktura kotłowni obejmowała, poza budynkiem samej kotłowni, także tereny, które nie zostały zabudowane, a stanowiły plac opałowy, osobną drogę przeciwpożarową prowadzącą do tego placu oraz skład żużla powstałego w wyniku spalania koksu w toku pracy kotłowni, tereny te były niezbędne do prawidłowego funkcjonowania obiektu. Zatem w przedmiotowej sprawie istotnym pozostaje to, że działka objęta wnioskiem o zwrot była związana z funkcjonowaniem przedmiotowej kotłowni. Sąd I instancji zaznaczył, że przedmiotowa działka stała się zbędna dopiero w roku 1993, czyli po niespełna 30 latach od wywłaszczenia i to tylko ze względu na zmianę obiektu kotłowni na wymiennikownię ciepła. Obecny sposób zagospodarowania przedmiotowych działek pozostaje zaś bez wpływu na ocenę legalności zaskarżonych decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd uznał za bezpodstawne twierdzenia, że dokumenty zgromadzone w sprawie w żaden sposób nie potwierdzają wykonania inwestycji na działkach objętych żądaniem wniosku o zwrot. W ocenie Sądu zarzuty skarżącej sformułowane zostały w oderwaniu od ustaleń i argumentacji organów wynikających z uzasadnienia decyzji I i II instancji, z których jasno wynika charakter związku wnioskowanej działki z prawidłowym funkcjonowaniem kotłowni, mimo niezabudowania jej żadnym budynkiem. Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego istnienia w sąsiedztwie przedmiotowej działki drugiej kotłowni, Sąd uznał, że został podniesiony jedynie na potrzeby niniejszej sprawy, nie znajduje on bowiem jakiegokolwiek uzasadnienia w zgromadzonej w sprawie dokumentacji, ani też nie jest poparty dowodami przedstawionymi przez skarżącą. W związku z powyższym zdaniem Sądu I instancji brak jest podstaw do stwierdzenia, że żużel mógł pochodzić z kotłowni innej niż przeznaczonej dla sektora [...] osiedla [...]. W ocenie Sądu I instancji organy zgromadziły obszerny materiał dowodowy, uzupełniony zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 153 p.p.s.a. z prawidłowym uwzględnieniem wskazań zawartych w wyroku WSA w Krakowie z dnia 30 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 1601/14.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiodła H. A., zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 137 ust. 1 i 2 u.g.n. poprzez jego niezastosowanie i niezasadne przyjęcie, że wywłaszczona nieruchomość nie stała się zbędna na cel wywłaszczenia, z czego wynika, że brak jest podstaw do jej zwrotu na rzecz skarżącej, podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego w żaden sposób nie wynika, aby nieruchomość ta kiedykolwiek została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia, jak również poprzez przyjęcie, że działka objęta wnioskiem o zwrot została wykorzystana na cele budowy infrastruktury osiedla [...] - kotłowni, wobec tego, że kotłownia ta została wybudowana na działce sąsiedniej, zaś składowiska żużla nie mogą być interpretowane tak szeroko, aby uznać je za infrastrukturę osiedla, a taki był cel wywłaszczenia. W ramach zarzutów naruszenia prawa materialnego podniesiono też naruszenie art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzez jego niezastosowanie i odmowę zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w sytuacji, gdy zachodzą przesłanki do jej zwrotu wobec realizacji wszystkich przesłanek ustawowych. Ponadto zarzucono naruszenie przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, tj. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 84 § 1 k.p.a. przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował wszystkich możliwych środków przewidzianych w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości, które przy uzupełnieniu materiału dowodowego, mogły przechylić szalę na korzyść skarżącej. Sąd przyjął uzasadnienie organu oparte głównie o materiał dowodowy świadczący na niekorzyść skarżącej z którego nie wynika w żaden sposób, aby nieruchomość objęta wnioskiem o zwrot wykorzystana została kiedykolwiek na cele określone w decyzji wywłaszczeniowej. Sąd nie dostrzegł, że materiał ten mógł zostać uzupełniony o dopuszczenie dowodu z dokumentów dotyczących zwrotu nieruchomości oznaczonych jako działki [...] i [...], na których cel wywłaszczenia nie został zrealizowany i działki te zostały zwrócone, zaś na nich również znajdowała się kotłownia wybudowana jako samowola budowlana, następnie objęta decyzją o nakazie rozbiórki, wobec czego - przyjmując za orzeczeniem - że działka objęta wnioskiem była wykorzystywana jako składowisko żużla (co nie wynika z materiału dowodowego), to nie jest wiadome, na potrzeby której z kotłowni. Należało również uzupełnić materiał dowodowy o przesłuchanie w charakterze świadków osób, które dopuściły się samowoli budowlanej, a do których skierowana była decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], o nakazie rozbiórki - tj. J. oraz M. W., którzy mogliby wskazać, czy na działce objętej wnioskiem o zwrot kiedykolwiek był skład opału. W oparciu o powyższe skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że przedmiotowa działka miała zostać wykorzystana pod budowę kotłowni - a nie być związana z jej funkcjonowaniem. Powołując się na wyrok NSA z dnia 20 września 2013 roku sygn. akt I OSK 643/12, wskazano, że, nawet przyjmując, iż nieruchomość była wykorzystywana jako plac opałowy, to należy przyjąć, że stanowiła tylko i wyłącznie infrastrukturę techniczną kotłowni, co nie stoi na przeszkodzie jej zwrotu. W ocenie skarżącej kasacyjnie swoiste "podciąganie" placu do składowania opału pod infrastrukturę osiedla jest nazbyt szerokie i nieuprawnione. Wnosząca skargę kasacyjną podtrzymała swoją argumentację zawartą w skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego dotyczącą dowodu ze zdjęć lotniczych z 1970 i 1975 roku oraz istnienia w sąsiedztwie przedmiotowej działki drugiej kotłowni będącej samowolą budowlaną. W ocenie H. A. materiał dowodowy zgromadzony w sprawie powinien zostać poszerzony o dowód z przesłuchania świadków - osób, które dopuściły się wymienionej wyżej samowoli budowlanej. Zdaniem skarżącej kasacyjnie osoby te mogłyby wskazać, czy na działce objętej wnioskiem o zwrot był kiedykolwiek skład opału.

Pismem z dnia 16 listopada 2017 roku Prokurator Prokuratury Rejonowej K. Ś. Z. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej H. A. jako niezasadnej. Prokurator podzielił stanowisko wrażone przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy przypomnieć, że rozpoznając skargę kasacyjną – po myśli art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 roku, poz. 1369 ze zm.) – Naczelny Sąd Administracyjny czyni to w granicach zakreślonych przez ramy tego środka odwoławczego, gdyż jest nimi związany, biorąc pod rozwagę z urzędu tylko nieważność postępowania. Przy braku przesłanek nieważnościowych w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, który sprowadza się do twierdzenia, że Wojewoda [...] bezzasadnie przyjął, że na działce [...] został zrealizowany cel wywłaszczenia w postaci kotłowni, której elementem był plac na gromadzenie żużla (plac opałowy), a Sąd pierwszej instancji takie nieprawidłowe stanowisko zaakceptował. Odnosząc się do takiego stanowiska skarżącej kasacyjnie, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie zgadza się z nim, bowiem w całości podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji. Wbrew postawionemu w skardze kasacyjnej zarzutowi, Sąd pierwszej instancji stosownie do treści art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. dokonał właściwej kontroli legalności działania Wojewody i prawidłowo oddalił skargę. Sąd ten trafnie uznał, że materiał dowodowy zebrany przez Wojewodę był wystarczający i niebudzący wątpliwości i nie wymagał uzupełnienia. Sąd słusznie uznał uzasadnienie decyzji Wojewody jako oparte o cały materiał dowodowy, z którego wynika, że nieruchomość objęta wnioskiem o zwrot została wykorzystana na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej. Nie jest sporne, że cel wywłaszczenia został określony w decyzji bardzo ogólnikowo jako budowa osiedla [...]. A skoro tak to nie ulega wątpliwości, że cel ten należało uszczegółowić na podstawie dostępnego obecnie (po ponad 40 latach od wywłaszczenia) materiału dowodowego. Z materiału tego wynika, że celem tym była kotłownia dla sektora [...] osiedla [...]. Wynika to z pisma Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych z dnia 9 marca 1965 r., w którym powołano się na zatwierdzony plan urbanistyczny. Fakt wybudowania tej kotłowni z infrastrukturą po upływie około 2,5 lat od daty wywłaszczenia (tj. [...] listopada 1967 r.) potwierdza szereg dokumentów, chociażby pismo Dyrekcji Inwestycji Miejskich II w K. z 30 grudnia 1967 r. oraz załączonych do niego dokumentów "arkuszy spisu z natury" dotyczących kotłowni nr [...] os. [...] w K., czy protokółu zdawczo-odbiorczego środka trwałego z 18 lutego 1968 r. sporządzonego na podstawie protokołu odbioru końcowego i przekazania do użytku kotłowni z dnia 15 listopada 1967 r.

Z mapy zagospodarowania m.in. terenu przedmiotowej kotłowni, stanowiącej załącznik graficzny do pisma Prezydium Rady Narodowej m. K., nr [...] wynika, że działka objęta wnioskiem o zwrot przeznaczona była pod składowisko żużla z kotłowni dla sektora [...] osiedla [...]. Potwierdzeniem tego jest także pismo MPEC z 25 czerwca 1993 r., z którego wynika, że w związku z planowaną likwidacja kotłowni [...] przy ul W. i równoczesną zamianą obiektu na wymiennikownię ciepła, wybudowana na potrzeby kotłowni droga przeciwpożarowa dojazdowa (aktualnie działki nr [...], [...], [...] i [...]) do placu opałowego, stała się niepotrzebna. Jak to słusznie stwierdził Sąd pierwszej instancji to potwierdza, że istniejący na nieruchomości plac opałowy był wykorzystywany na potrzeby obiektu kotłowni [...] i dopiero w 1993 r. ( tj. 30 lat po wywłaszczeniu przestał być niezbędny dla tego obiektu (przeznaczonego wtedy do likwidacji). Te okoliczności, wbrew twierdzeniom skarżącej, częściowo potwierdzają też zdjęcia lotnicze z 1970 i 1975 roku pozyskane z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej.

W skardze kasacyjnej poddaje się pod wątpliwość także to, że plac opałowy (na żużel) został wybudowany na potrzeby kotłowni [...]. Według skarżącej został on wybudowany na potrzeby samowolnie wybudowanej kotłowni na działkach [...] i [...], która z tego powodu podlegała rozbiórce. Zdaniem skarżącej Sąd nie dostrzegł, że materiał dowodowy powinien zostać uzupełniony o dopuszczenie dowodów z dokumentów dotyczących zwrotu działek, na których ta samowolna kotłownia została wybudowana. Odnosząc się do tego zarzutu, należy przede wszystkim podkreślić, że wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy dowody znajdujące się w aktach tamtej sprawy zostały uwzględnione w niniejszej sprawie. Jakie jeszcze dowody z tamtej sprawy powinny zostać uwzględnione skarżąca nie wskazuje. Przy tym należy zauważyć, że skarżąca jako wnioskodawca w tamtej sprawie, otrzymała zwrot przedmiotowych działek, ale co najważniejsze ma dostęp do tych akt, a zatem mogła wskazać o jakie jeszcze dowody należy uzupełnić jeszcze akta niniejszej sprawy. Pomimo tego, nawet w skardze kasacyjnej ich nie podaje. Natomiast dopiero w skardze kasacyjnej wnioskuje o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków - osób, które dopuściły się samowoli budowlanej na działkach [...] i [...] na okoliczność, tego czy na działce objętej wnioskiem zwrotowym w niniejszej sprawie był kiedykolwiek skład opału. W tym miejscu należy wskazać, że wywłaszczenie przedmiotowej działki nastąpiło w 1965 roku. Wniosek zwrotowy został złożony w 1998 r. Zatem żądanie przesłuchania tych świadków zgłoszone po raz pierwszy w skardze kasacyjnej należy uznać, po pierwsze za spóźnione, po drugie w kontekście zebranych już w sprawie dokumentów za nieistotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Wbrew twierdzeniom skarżącej, z zebranego materiału dowodowego bezsprzecznie wynika, że plac opałowy został wybudowany na działce nr [...]. Zatem kwestia samowoli budowlanej tj. kotłowni wybudowanej na działkach [...] i [...], nie ma wpływu na ustalenia dotyczące budowy kotłowni [...] z infrastrukturą (w tym placem opałowym), która była realizacją celu wywłaszczenia na działce nr [...].

W rezultacie należało uznać, że Wojewoda poprawnie ustalił stan faktyczny w sprawie, który był podstawą rozstrzygnięcia, dlatego Sąd pierwszej instancji słusznie go zaakceptował.

Nie sposób zgodzić się także z twierdzeniem autora skargi kasacyjnej, że wybudowanie placu opałowego nie można uznać za realizację celu wywłaszczenia, ponieważ to kotłownia została określona jako infrastruktura osiedla (cel wywłaszczenia, a nie plac opałowy. Nie budzi żadnej wątpliwości, że plac na opał i żużel w ówcześnie budowanych kotłowniach na węgiel i koks był niezbędny do prawidłowego funkcjonowania takiej kotłowni osiedlowej. Zatem należy stwierdzić, że w pojęciu kotłowni jako celu wywłaszczenia mieści się, nie tylko jak to chciałby autor skargi kasacyjnej, sam budynek, ale również urządzenia znajdujące się na zewnątrz budynku (np. rampy, taśmociągi) ale też place na opał i żużel, chodniki, trawniki itp., związane z funkcjonowaniem kotłowni (w wąskim ujęciu przyjmowanym przez autora skargi kasacyjnej). Zatem również plac opałowy wybudowany na działce objętej wnioskiem zwrotowym należy uznać za część wybudowanej kotłowni, której budynek znajdował się na działce sąsiedniej nr [...].

W konsekwencji prawidłowo przyjął Sąd pierwszej instancji, że działka nr [...] nie stała się zbędna na cel wywłaszczenia. Zatem brak było podstaw do jej zwrotu na rzecz skarżącej, ponieważ ze zgromadzonego materiału dowodowego niezbicie wynika, że działka ta została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia tj. budowę infrastruktury osiedla [...] – kotłowni [...], która obejmowała również budowę placu opałowego. Nie można wobec tego uznać, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego w postaci przepisów art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. i art. 136 ust. 3 u.g.n. Na marginesie należy tylko zauważyć, że zrealizowanie celu wywłaszczenia i późniejsze jego zlikwidowanie po 30 latach, nie uprawnia już skarżącej do zwrotu przedmiotowej działki (co nie jest też kwestionowane w skardze kasacyjnej).

Z powyżej przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego na zasadzie art. 184 p.p.s.a. ją oddalił.