Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 613/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: *Stwierdzono bezskuteczność aktu z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków
Powołane przepisy: article: art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 67, art. 61 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2009 nr 157 poz 1240
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Sędzia WSA Marcin Miemiec, Protokolant sekretarz sądowy Paulina Białkowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 21 listopada 2014 r. sprawy ze skargi A. K. na czynność Prezydenta Miasta L. z dnia [...] czerwca 2014r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty za wydanie karty pojazdu I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; II. zasądza od Prezydenta Miasta L. na rzecz strony skarżącej 457 ( słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z [...] czerwca 2014 r. A. K. (dalej skarżący) - reprezentowanego przez adwokata - wystąpił do Prezydenta Miasta L. o zwrot części opłat za wydanie kart pojazdów w wysokości [...] zł wraz z należnym oprocentowaniem. W uzasadnieniu wskazano opłaty za wydanie karty pojazdów w związku z sprowadzeniem pojazdów z zagranicy w okresie pomiędzy [...] sierpnia 2004 roku a [...] października 2006 roku. Powołano się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. (sygn. akt U 6/04).

W odpowiedzi, pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. organ pierwszej instancji poinformował skarżącego o bezzasadności wniosku. Organ podniósł, że wnioskodawca w okresie kiedy rejestrował przedmiotowe pojazdy prowadził działalność gospodarczą w zakresie obrotu samochodami i dlatego nie może już skutecznie dochodzić wnioskowanych kwot. Jego bowiem roszczenie w trybie art. 118 kodeksu cywilnego uległo przedawnieniu. Organ w tym zakresie przytoczył wyrok Sądu Okręgowego w L. z dnia [...] października 2013 roku (sygnatura akt. [...]).

W dniu [...] czerwca 2013 r. skarżący wystąpił z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, poprzez stwierdzenie nadpłaty za wydanie kart pojazdów, stwierdzenie uprawnienia do otrzymania zwrotu części przedmiotowych opłat oraz do zwrotu kwoty w wysokości [...] zł. wraz z oprocentowaniem.

W ocenie skarżącego opłaty za wydania karty pojazdu należy traktować jako niepodatkowe należności budżetowe pobierane przez samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw. W konsekwencji, zachodzą podstawy do przyjęcia w sprawie ich częściowego zwrotu trybu postępowania opartego na przepisach Kodeksu postepowania administracyjnego i odpowiednio działu III Ordynacji podatkowej.

W odpowiedzi na to wezwanie organ, pismem z dnia [...] lipca 2014 roku, odmówił wnioskowanego zwrotu i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w piśmie z dnia [...] czerwca 2014 r. Podniesiono także w tym piśmie, że zgodnie z art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej, prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, który stosownie do art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej wynosi 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

Wskazano, że z uwagi na fakt, że wnioskodawca - co najmniej od daty publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 roku, tj. od dnia 30 stycznia 2006 r. - wiedział lub powinien był wiedzieć z racji prowadzonej działalności gospodarczej i istoty sprawy szczególnie nagłaśnianej przez media o przysługującym roszczeniu. Natomiast skarżący złożył przedmiotowy wniosek w dniu [...] czerwca 2014 r., tj. po upływie 5 letniego okresu, w którym mogą być dochodzone zwroty należności. Natomiast wystąpienie przedawnienia uzasadnia odmowę realizacji wniosku w zakresie stwierdzenia uprawnienia do zwrotu.

W skardze z dnia [...] sierpnia 2014 r. (złożona dnia [...] sierpnia 2014 r.), zaskarżonej czynności czynność Prezydenta Miasta L. z dnia [...] czerwca 2014 r. w przedmiocie odmowy zwrotu części opłat za wydanie kart pojazdu, zarzucono naruszenie prawa materialnego polegające na niezasadnym zastosowaniu przepisu § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, podczas gdy przepis ten jest niezgodny z: art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy - Prawo o ruchu drogowym; art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; art. 90 akapit 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską.

Wniesiono w związku z powyższym o:

stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności,

uznanie uprawnienia skarżącego do otrzymania zwrotu części opłat uiszczonych za wydanie:

W uzasadnieniu, powołując się na orzecznictwo (Trybunału Konstytucyjnego, NSA), wskazano na brak podstaw prawnych do pobierania od skarżącego opłat w wysokości każdorazowo po 500 zł za wydanie kart pojazdu.

Odnośnie przedawnienia dochodzenia zwrotu części opłat za karty pojazdu. Wskazano w uzasadnieniu, że gdyby przyjąć (tak jak organ), iż dla oceny przedawnienia w niniejszej sprawie należałoby stosować przepisy działu III Ordynacji podatkowej, to i tak nie doszłoby do przedawnienia terminu do złożenia wniosku o zwrot opłaty za kartę pojazdu. W ocenie skarżącego opłaty za wydania karty pojazdu należy traktować jako niepodatkowe należności budżetowe pobierane przez samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne (wyrok WSA w Warszawie z dn. 6 marca 2013 r., sygn. akt VIII SA/Wa 907/12), stwierdzono, że charakter art. 60 i 67 ustawy o finansach publicznych, a zwłaszcza to, że miały one mieć w założeniu charakter jedynie porządkujący zagadnienia niepodatkowych należności budżetowych od strony proceduralnej, nie uzasadnia wyprowadzania z nich skutków retroaktywnych w odniesieniu do przedawnienia.

Dlatego stosując - mocą art. 67 ustawy o finansach publicznych - przepisy działu III Ordynacji podatkowej w sprawach opłat za karty pojazdu uiszczonych przed 2010 rokiem, termin przedawnienia do złożenia wniosku o zwrot opłaty należy liczyć najwcześniej od dnia wejścia w życie ustawy o finansach publicznych, tj. od 1 stycznia 2010 r.

Podniesiono w uzasadnieniu że w przypadku każdej z opłat skarżący wnosi o uznanie uprawnienia do zwrotu kwoty 425 zł, co stanowi różnicę pomiędzy opłatą w wysokości 500 zł uiszczoną za każdą z wydanych kart pojazdu na podstawie nielegalnego § 1 ust 1. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dn. 28 lipca 2003 r. a zgodną z prawem opłatą za wydaniem karty pojazdu w wysokości 75 zł, wprowadzoną przez § ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu.

W odpowiedzi Prezydent Miasta L. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wskazano, ze organ wniosek skarżącego zakwalifikował jako żądanie zwrotu nadpłaty w świetle przepisów działu III Ordynacji podatkowej. Przepisy tego działu mają zastosowanie w niniejszej sprawie, gdyż wynika to wprost z art. 67 ustaw o finansach publicznych. Przepis ów stanowi, że do spraw dotyczących należność wymienionych w art. 60 nieuregulowanych niniejszą ustawą (takich jak w sprawie) stosuje się przepisy kpa i odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Natomiast art. 72 § 1 Ordynacji podatkowa stwierdza, że nadpłatą jest również kwota nadpłaconego lub nienależnie pobranego podatku, a w przypadku opłaty za kartę pojazdu jest to nienależnie zapłacona niepodatkowa należność budżetu jednostki samorządu terytorialnego.

Z kolei zgodnie z art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej, prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, który stosownie do art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej wynosi 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

W tej sytuacji, w przedmiotowej sprawie, analizując wykaz rejestrowanych w tutejszym organie pojazdów i daty opłat za karty do nich wydane, stwierdzono, że termin dochodzenia zwrotu opłaty-za karty pojazdu, wobec pojazdów rejestrowanych w 2004 roku upłynął 31 grudnia 2009 r., pojazdów rejestrowanych w roku 2005 w dniu 31 grudnia 2010 r., a tych zarejestrowanych w roku 2006 w dniu 31 grudnia 2011 r. W tym stanie, wobec upływu terminu, nie ma prawnych podstaw do zwrotu wnioskowanych opłat.

Podniesiono ponownie, że skarżący co najmniej od daty publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 roku, wiedział lub powinien był wiedzieć z racji prowadzonej działalności gospodarczej i istoty sprawy szczególnie nagłaśnianej przez media o przysługującym roszczeniu. Natomiast skarżący złożył przedmiotowy wniosek po upływie 5 letniego okresu, w którym mogą być dochodzone zwroty należności.

Podniesiono w tym miejscu, że także ustawa o zobowiązaniach podatkowych z dnia 19 grudnia 1980 roku, która regulowała procedury zwrotu nadpłat przed wejściem w życie ustawy Ordynacja Podatkowa (a obowiązywała w dacie wydania przedmiotowego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego) przewidywała możliwość dochodzenia zwrotu nadpłat w terminie 5 lat licząc od końca roku w którym upłynął termin płatności (art. 30 ustawy).

Dalej w uzasadnieniu podniesiono, że w dacie pobierania opłat nikt nie podnosił kwestii bezprawności opłat, nie toczyło się żadne postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym w tej kwestii, a organ podbierał opłaty zgodnie z obowiązującym prawem i nie mógł przewidzieć obowiązku zwrotu opłat za karty pojazdów. Podstawę prawną stanowiło rozporządzenie Ministra Infrastruktury a gmina L. jako podmiot publiczny zobligowana była do jego stosowania, co więcej, nie pobranie opłat wg obowiązujących przepisów stanowiłoby naruszenie prawa i skutkowało odpowiedzialnością finansową i dyscyplinarną pracowników za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Podkreślono, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. opłata w wysokości 500 złotych mogła być pobierana do 1 maja 2006 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd uwzględniając skargę na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności. Sąd może w wyroku uznać uprawnienie bądź obowiązek wynikające z przepisów prawa (art. 146 p.p.s.a.).

Wskazać ponadto należy, że w myśl art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W przypadku aktów lub czynności określonych w art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy skargę można zaś wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie to należy natomiast wnieść w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności (art. 52 § 3 p.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie warunki formalne zostały spełnione, bowiem wniesiona w terminie skarga została poprzedzona wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa.

Ocena zaskarżonej czynności według kryterium zgodności z prawem pozwala twierdzić, że dokonując tej czynności Prezydent Miasta L. nieprawidłowo przyjął, że nie ma podstawy prawnej do zwrotu części opłaty pobranej na podstawie § 1 ust. 1 Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310).

Na wstępie należy zauważyć, że uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2007 r. (III CZP 35/07, OSNC 2008, nr 7-8, poz. 72) uznano za dopuszczalną jest drogę sądową do dochodzenia roszczenia o zapłatę, którego podstawę stanowi nienależne pobranie opłaty za wydanie karty pojazdu, określonej w § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 4 lutego 2008 r. (I OPS 3/07, ONSAiWSA 2008, nr 2, poz. 21) stwierdził, że "skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310 ze zm.), jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)". Wywiódł przy tym, że skoro "obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie karty pojazdu powstaje w toku indywidualnej sprawy administracyjnej o rejestrację pojazdu, rozstrzyganej przez organ administracji publicznej w drodze decyzji administracyjnej, to po pierwsze – sam obowiązek uiszczenia opłaty ma charakter obowiązku administracyjnego, który wynika z przepisów prawa, a po drugie – organ administracji publicznej jest uprawniony do orzekania w przedmiocie tego obowiązku, przy czym nie ma podstawy do rozstrzygania o tym w drodze decyzji administracyjnej. Odnosząc się do żądania zwrotu opłaty za kartę pojazdu, organ odnosi się do obowiązku wynikającego z przepisów prawa, a więc podejmuje akt lub czynność, które nie są decyzją lub postanowieniem, na które jednak przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi".

W kontekście przywołanych orzeczeń uznawano, że postępowanie o zwrot nadpłaty związanej z opłatą za kartę pojazdu mogło być prowadzone zarówno w trybie cywilnym, jak i administracyjnym. W przedmiotowej sprawie działanie organu – odmowa zwrotu opłat za wydanie karty pojazdu – przybrało taką właśnie postać czynności materialno-technicznej.

Przechodząc do istoty rozpatrywanej sprawy, czyli merytorycznego rozstrzygnięcia, czy uzasadnione było domaganie się przez skarżącego zwrotu nadpłaconej opłaty za wydane karty pojazdu, która to opłata została pobrana na mocy przepisu § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, uznanego następnie przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP – należy przypomnieć jakie były motywy przywołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r.

Trybunał uznał przede wszystkim, że niezgodność § 1 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 Prawa o ruchu drogowym polega na tym, że przez zawyżenie wysokości opłaty wykroczono poza zakres upoważnienia zawartego w ustawie. Rozporządzenie bowiem niezgodnie ze wskazanymi w ustawie wytycznymi w postaci nakazu uwzględnienia rzeczywistego znaczenia karty pojazdu dla rejestracji pojazdu oraz kosztów związanych z drukiem i dystrybucją karty ustalało opłatę, uwzględniając dodatkowo koszty innych zadań administracji publicznej, których ustawodawca nie przewidywał. Dlatego też § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia został uznany za niezgodny również z art. 92 ust. 1 Konstytucji, który nakazuje wydanie rozporządzeń w celu wykonania ustaw i wyklucza przejmowanie przez organ wydający rozporządzenie uprawnień ustawodawcy. Rozporządzenie może być bowiem wydane wyłącznie na podstawie wyraźnego, a nie opartego tylko na domniemaniu lub na wykładni celowościowej, szczegółowego upoważnienia ustawy, w granicach tego upoważnienia i w celu wykonania ustawy. Trybunał Konstytucyjny uznał ponadto, że § 1 ust. 1 rozporządzenia jest niezgodny z art. 217 Konstytucji, gdyż ustanowiona w nim opłata stanowi - ze względu na niewspółmierność do rzeczywistych kosztów świadczonej usługi - daninę publiczną o charakterze podatkowym.

W ocenie Sądu, pomimo, że Trybunał Konstytucyjny uznał za niezbędne odroczenie terminu utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu do dnia 1 maja 2006 r., przepis ten był niekonstytucyjny i sprzeczny z ustawą od samego początku jego obowiązywania.

Wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 178 Konstytucji RP sędziowie, w sprawowaniu swego urzędu są niezawiśli i podlegają jedynie Konstytucji i ustawom. Oznacza to, że jeżeli sąd orzekający stwierdzi niekonstytucyjność aktu niższej niż ustawa rangi, może odmówić z tego powodu jego stosowania. Nie ma rozbieżności zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie co do tego, że sąd może w toku rozpoznawania sprawy ocenić, czy przepisy rozporządzenia są zgodne z przepisami ustawy (por. wyrok NSA z 24.02.2009 r., I OSK 418/08; uchwała NSA z 30.10.2000r., OPK 13/00, ONSA z 2001r., Nr 2, poz. 63; wyrok NSA w składzie 7 sędziów z 16.01.2006r., I OPS 4/05, ONSA i WSA nr 2, poz. 39). To uprawnienie sądów nie pozostaje w kolizji z rolą Trybunału Konstytucyjnego, który na podstawie art. 188 Konstytucji RP jest powołany do orzekania w sprawach zgodności przepisów prawa, wydanych przez centralne organu państwowe, z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi i ustawami. W przypadku stwierdzenia niezgodności przepisów rozporządzenia z Konstytucją i ustawą różnica polega na tym, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające taką niezgodność wywołuje ten skutek, że zakwestionowane przepisy tracą moc z chwilą wskazaną przez Trybunał, podczas gdy stwierdzenie takiej niezgodności przez Sąd jest podstawą do odmowy zastosowania zakwestionowanego przepisu w toku rozpoznawania określonej sprawy, pomimo że formalnie przepis ten pozostaje w systemie prawnym (zob. wyrok NSA z 25.08.2009r. I OSK 1270/08).

W tej sytuacji - skoro Sąd odmawia stosowania komentowanego przepisu rozporządzenia w niniejszej sprawie - odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi, w tym w kontekście naruszenia prawa wspólnotowego jest zbędne.

Jak już wyżej wskazano, roszczenie z tego tytułu mogło być dochodzone w trybie cywilnym albo administracyjnym. Strona przeciwna podniosła w tej materii, że żądanie skarżącego przed sądami powszechnymi nie zostało zaspokojone z powodu przedawnienia roszczenia.

Odnosząc się do tych ostatnich kwestii trzeba jeszcze zważyć na okoliczność zmiany stanu prawnego od czasu podjęcia wskazanych wyżej uchwał Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego. Otóż z dniem 1 stycznia 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r., nr 157, poz. 1240 ze zm.). Według art. 67 tej ustawy, do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych tą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Świadczenia wymienione w art. 60 ustawy o finansach publicznych, to między innymi środki publiczne stanowiące niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym, w szczególności zaś dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego obejmujące dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw (art. 60 pkt 7 ustawy o finansach publicznych). W ocenie Sądu, w pojęciu "dochodów pobieranych przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw" mieści się także opłata za wydanie karty pojazdu, będąca niepodatkową daninę publiczną, stanowiącą dochód właściwego powiatu. Trzeba przy tym zauważyć, że poprzednia ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 ze zm.) nie przewidywała odesłania do działu III Ordynacji podatkowej w zakresie analogicznym do aktualnie obowiązującego uregulowania.

Skoro w art. 67 ustawy o finansach publicznych postanowiono ogólnie o "sprawach dotyczących należności", przeto w takim zakresie przedmiotowym mieszczą się również sprawy dotyczące zwrotu opłaty za kartę pojazdu. Dział III Ordynacji podatkowej zawiera bowiem między innymi regulacje dotyczące zwrotu nadpłaconego lub nienależnie pobranego podatku (art. 72 i nast.) co – przy odpowiednim stosowaniu działu III (według dyspozycji art. 67 ustawy o finansach publicznych) – odnosić się będzie także do nadpłaconej części należności za wydanie karty pojazdu. Ustawa o finansach publicznych przesądziła zatem w zakresie trybu procedury co do zwrotu opłat za wydane karty pojazdu. Oznacza to w konsekwencji, że wniosek o zwrot opłaty uiszczonej za wydanie karty pojazdu (wniesiony pismem po dniu [...] stycznia 2010 r.), należało w aktualnym stanie prawnym potraktować odpowiednio jako wniosek o stwierdzenie nadpłaty, gdyż wynika to z przepisów przejściowych. Zgodnie z art. 115 ustawy "Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych" - przepisy dotychczasowe stosuje się tylko do spraw dotyczących niepodatkowych należności budżetowych, o których mowa w art. 60 ustawy o finansach publicznych, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy (wprowadzającej). Według art. 61 ust 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych organem pierwszej instancji właściwymi do wydawania rozstrzygnięcia w odniesieniu do należności, o których mowa w art. 60, o ile odrębne ustawy nie stanowią inaczej, są w stosunku do należności budżetów jednostek samorządu terytorialnego - wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta albo marszałek województwa. W razie wydania przez organ I instancji rozstrzygnięcia przysługuje od niego odwołanie (art. 61 ust. 2).

W tej sprawie wniosek wpłynął do organu pod rządami nowej ustawy o finansach publicznych więc wszczęte postepowanie winno toczyć się z uwzględnieniem nowych reguł (cytowany art. 115 a contrario).

Odrębną kwestią jest zagadnienie ewentualnego przedawnienia żądania – na gruncie prawa administracyjnego.

W odróżnieniu jednak od problematyki proceduralnej, która nie nastręcza żadnych wątpliwości interpretacyjnych, to zagadnienie materialnoprawnej natury, jakie dotyczy instytucji przedawnienia przedstawia się inaczej. Trzeba bowiem zważyć, że przepisy z daty zdarzenia, czyli pobrania nadpłaconej kwoty należności, nie przewidywały przedawnienia, natomiast uregulowania działu III Ordynacji podatkowej, do których odsyła w art. 67 aktualna ustawa o finansach publicznych, stanowią o pięcioletnim okresie przedawnienia, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej). W tej materii Sąd podziela pogląd wyrażony we wcześniejszych wyrokach sądów administracyjnych (zob. min.: Wyrok WSA w Poznaniu z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Po 86/12; wyrok WSA w Warszawie z dni 6 marca 2013 r. sygn. akt. VII SA/Wa 907/12; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 9 kwietnia 2014 r., sygn.. akt II SA/Wr 697/13; Centralna Baza Orzeczeń NSA), odwołujących się do konieczności pełnego poszanowania jednej z fundamentalnych zasad demokratycznego państwa prawa, tj. zasady lex retro non agit, że stosując na podstawie art. 67 ustawy o finansach publicznych - przepisy działu III Ordynacji podatkowej w sprawach opłat za kartę pojazdu uiszczoną przed 2010 rokiem, termin przedawnienia do złożenia wniosku o zwrot opłaty należy liczyć najwcześniej od dnia wejścia w życie ustawy o finansach publicznych, czyli dopiero od dnia 1 stycznia 2010 r.

W konsekwencji należało uznać, że objęta kontrolą sądową czynność w sprawie odmowy zwrotu zawyżonej opłaty podjęta została bez materialnych podstaw prawnych oraz z naruszeniem norm postępowania, wobec czego jest bezskuteczna.

Rozpoznając ponownie wniosek skarżącego organ zobligowany będzie do uwzględnienia oceny prawnej zawartej w motywach niniejszego wyroku, odnoszącej się tak do materialnoprawnych, jak i proceduralnych aspektów sprawy. Tym samym rozpozna wniosek w trybie stwierdzenia nadpłaty, wydając rozstrzygnięcie w sprawie, z pominięciem niekonstytucyjnego przepisu § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu.

Z tych powodów, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania (pkt II sentencji) Sąd orzekł według przepisu art. 200 p.p.s.a.