Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2831/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145, 145a par. 1, 145b, 147, 149 par. 2 i 3,  art. 149 par. 1, 151 par. 2, art. 28
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2014 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych Nadleśnictwa L. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...] - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 151 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - po rozpatrzeniu odwołania Skarbu Państwa - Lasy Państwowe Nadleśnictwo L. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] , uchylił w całości zaskarżoną decyzję Wojewody [...] oraz stwierdził, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...] września 2006 r., nr [...], została wydana z naruszeniem prawa w zakresie w jakim Skarb Państwa - Lasy Państwowe Nadleśnictwo L. nie brał udziału w postępowaniu i nie uchylił jej z powodu upływu okresu 5 lat od dnia jej doręczenia.

Decyzja ta zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Decyzją z dnia [...]września 2006 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. stwierdziło nieważność orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G, z dnia [...] lipca 1954 r., nr [...] w części dotyczącej przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości ziemskiej położonej w gromadzie K. –, stanowiącej w dacie przejęcia własność J. D.

Skarb Państwa - Lasy Państwowe Nadleśnictwo L., wnioskiem z dnia 10 maja 2007 r. - w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 i art. 148 § 1 i 2 k.p.a. - wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...] września 2006 r., o wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji na czas toczącego się postępowania, powiadomienie o toczącym się postępowaniu Skarbu Państwa - Lasów Państwowych Nadleśnictwo L. jako strony w oparciu o przepis art. 28 k.p.a. oraz o nieuwzględnienie wniosku P. D. o stwierdzenie nieważności orzeczenia PPRN w G. z dnia [...] lipca 1954 r., nr [...], w części dotyczącej przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonych w gromadzie K., stanowiącej w dacie przejęcia własność J. D.

Po rozpoznaniu tego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] odmówiło wznowienia postępowania. Następnie zaś decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...], utrzymało w mocy swoją ww. decyzję.

Po złożeniu przez Skarb Państwa - Lasy Państwowe Nadleśnictwo L. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. wydało w dniu [...] grudnia 2007 r. decyzję uwzględniającą skargę i uchylającą własne ww. decyzje z dnia [...] maja 2007 r. oraz z dnia [...] lipca 2007 r. i orzekło o wznowieniu postępowania zakończonego ww. ostateczną decyzją z dnia [...] września 2006 r.

W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 28 stycznia 2008 r. w sprawie sygn. akt II SA/Kr/967/07 umorzył postępowanie sądowe.

Natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r. wstrzymało wykonanie ww. decyzji z dnia [...] września 2006 r.

Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. decyzją z dnia [...]kwietnia 2009 r., nr [...], utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...]września 2008 r., nr [...] odmawiającą uchylenia własnej decyzji z dnia [...]września 2006 r., nr [...], orzekającej o stwierdzeniu nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...]lipca 1954 r., nr [...]w części dotyczącej przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości ziemskiej położonej w gromadzie K., stanowiącej w dacie przejęcia własność J. D.

Po złożeniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przez Skarb Państwa - Lasy Państwowe Nadleśnictwo L. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. decyzją z dnia [...] października 2009 r., nr [...] uwzględniło skargę i uchyliło własne powyższe decyzje – z [...]kwietnia 2009 r. oraz z [...]września 2008 r. - oraz umorzyło postępowanie przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w N.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 16 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 1174/09, ponownie umorzył postępowanie sądowe.

Natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. przekazało Wojewodzie [...] do rozpatrzenia wniosek Skarbu Państwa - Lasów Państwowych Nadleśnictwo L. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...] września 2006 r. o stwierdzeniu nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] lipca 1954 r., [...]w części dotyczącej przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości ziemskiej położonej w gromadzie K., stanowiącej w dacie przejęcia własność J. D.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. Wojewoda [...] wznowił postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie oraz wstrzymał wykonanie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...] września 2006 r.

Następnie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...] września 2006 r. o stwierdzeniu nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...]lipca 1954 r., nr [...] w części dotyczącej przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości ziemskiej położonej w gromadzie K., stanowiącej w dacie przejęcia własność J. D.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że kwestionowane przez P. D. orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] lipca 1954 r., zostało wydane na podstawie art. 1 i art. 3 dekretu z dnia 5 września 1947 r. o przejściu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do ZSRR (Dz. U. Nr 59, poz. 318) oraz na podstawie dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz. U. Nr 46, poz. 339)..

Wojewoda [...] podzielił stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. wyrażone w decyzji z dnia [...] września 2006 r. o rażącym naruszeniu prawa poprzez nieokreślenie nieruchomości J. D. przejmowanych na własność Państwa orzeczeniem Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] lipca 1954 r.

Stwierdził, iż orzeczenie dotyczące gromady K. nie zawiera danych dotyczących przejmowanych na własność Skarbu Państwa nieruchomości, wskazując jedynie, że przejmowane są zagrody w gromadzie K. po enumeratywnie wymienionych osobach przesiedlonych do ZSRR i zagrody po osobach nieobecnych i niewładających swoimi gruntami i budynkami oraz grunty o ogólnej powierzchni [...] ha. W konsekwencji uznał, że wskazanie w decyzji tylko ogólnej powierzchni przejmowanych gruntów w danej miejscowości, bez opisu konkretnych działek gruntów, oznaczało nieokreślenie przedmiotu przejęcia, a więc brak istoty rozstrzygnięcia co w konsekwencji rażąco naruszyło przepisy art. 1 ust. 1 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. oraz art. 75 ust. 1 rozporządzenia o postępowaniu administracyjnym.

Organ I instancji odnosząc się do uzasadnienia orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] lipca 1954 r. wskazał, że regulacja dotycząca przypadków, gdy granice nieruchomości ziemskich zostały zatarte dowodzi tego, iż każdorazowo konieczne było konkretne oznaczenie przejmowanej nieruchomości, z tym, że w zależności od posiadanych danych rejestrowych, określenie to mogło być różnie dokonane, a skoro nie było możliwe określenie nieruchomości według dostępnych rejestrów, gdyż pojawiły się trudności w ustaleniu rzeczywistego stanu stosunków prawnych w gromadzie K., organ orzekający o przejęciu nieruchomości na własność państwa miał obowiązek opisać przejmowaną nieruchomość w sposób określony w rozporządzeniu z dnia 16 września 1950 r. Zatem ocena orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] lipca 1954 r. dokonana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. w decyzji z dnia [...]września 2006 r. była prawidłowa.

Ponadto Wojewoda wskazał, że organ administracji prowadząc postępowanie w trybie nadzorczym, nie mógł rozpatrywać sprawy co do jej istoty - tak jak w zwykłym postępowaniu lub w trybie odwoławczym. W związku z powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. prowadząc postępowanie o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...]lipca 1954 r. w części dotyczącej J. D. nie mogło ustalić aktualnego stanu prawnego nieruchomości, które zostały przejęte od niego wyżej wymienionym orzeczeniem i zawiadomić ich właścicieli o toczącym się postępowaniu, gdyż pośrednio prowadziłoby to ustalenia przedmiotu postępowania pierwotnego, co w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych w postępowaniu nadzorczym jest niedozwolone.

Podsumowując Wojewoda [...] stwierdził, iż biorąc pod uwagę przytoczoną argumentację, decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...]września 2006 r. oraz poprzedzające ją postępowanie administracyjne są prawidłowe i nie ma podstaw uchylenia tej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. odwołanie wniósł Skarb Państwa – Lasy Państwowe Nadleśnictwo L.

Skarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 77 § 1, art. 7, art. 107 § 1, art. 80 oraz art. 156 § 2 k.p.a., a także "nadinterpretację art. 75 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928 r." oraz niezgodność zaskarżonego orzeczenia z treścią art. 2 i art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju (Dz. U. Nr 97, poz. 1051).

Wniósł także o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wydanie orzeczenia co do istoty sprawy. W załączeniu do odwołania przesłał opinię prawną dotyczącą orzeczeń wydawanych przez PPRN w G. w latach 1954 -1959 w sprawie przejęcia na Skarb Państwa nieruchomości położonych w ówczesnych gromadach G, oraz Z., sporządzoną przez Kancelarię "T. [...]" Spółka komandytowa w K. w dniu [...] października 2008 r.

Po rozpoznaniu odwołania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...]września 2013 r., nr [...]:

- uchylił w całości zaskarżoną decyzję Wojewody [...],

- stwierdził, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego N. z dnia [...]września 2006 r., nr [...], została wydana z naruszeniem prawa w zakresie w jakim Skarb Państwa - Lasy Państwowe Nadleśnictwo L. nie brał udziału w postępowaniu i nie uchylił jej z powodu upływu okresu 5 lat od dnia jej doręczenia.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż wznowienie postępowania jako instytucja procesowa ma celu stworzenie prawnej możliwości ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, która zakończona została decyzją ostateczną i w stosunku do której zaistniała jedna z przesłanek wskazanych w art. 145 § 1, art. 145 a § 1, art. 145 b § 1 k.p.a.

W niniejszej sprawie postanowienie Wojewody [...] o wznowieniu postępowania wydane zostało w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - w myśl którego: "W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu".

Przez udział w postępowaniu należy rozumieć zarówno udział w czynnościach postępowania wyjaśniającego, jak i w czynnościach decydujących, który jest realizowany przez doręczenie stronie decyzji. Przez pozbawienie strony udziału w postępowaniu należy zatem rozumieć m.in. przypadki, gdy stronie nie doręczono decyzji. Oznacza to pozbawienie strony prawa do czynnego udziału w obronie własnego interesu prawnego w toku instancji.

Jak wynika z akt sprawy Skarb Państwa - Lasy Państwowe Nadleśnictwo L. nie brał udziału w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...]września 2006 r. Został on pominięty w przeprowadzonym postępowaniu i nie brał w nim udziału na prawach strony (m.in. nie zawiadomiono Skarbu Państwa - Lasów Państwowych Nadleśnictwa L. o toczącym się postępowaniu oraz nie doręczono mu decyzji kończącej to postępowanie). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. w decyzji z dnia [...] września 2006 r. wskazało, że: "brak jest podstaw prawnych do ustalania obecnego stanu prawnego nieruchomości w tym obecnych właścicieli nieruchomości".

Jednakże w przedmiotowym postępowaniu podstawę uznania za stronę stanowi art. 28 k.p.a. - w myśl którego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Skarb Państwa - Lasy Państwowe Nadleśnictwo L. wywodzi swój interes prawny z faktu, że jest aktualnym właścicielem nieruchomości położonych w gromadzie K., przejętych na rzecz Skarbu Państwa orzeczeniem PPRN w G. z dnia [...]lipca 1954 r., stanowiących w dacie przejęcia własność J. D. Jako dowód skarżący przedłożył uwierzytelniony odpis z księgi wieczystej Kw [...]prowadzonej w Wydziale V Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w G. oraz wykaz zmian gruntowych we wsi K., gmin U., z których wynika, że Skarb Państwa - Lasy Państwowe Nadleśnictwo L. jest właścicielem działki nr [...] o powierzchni [...] ha, nr [...] o powierzchni [...] ha oraz nr [...], które stanowiły wcześniej fragmenty parcel nr: [...] i znajdowały się we władaniu J. D. syna O.. Również z wypisu uproszczonego z rejestru gruntów dla wsi K., sporządzonego w 2003 r. wynika, że Skarb Państwa - Lasy Państwowe Nadleśnictwo L. jest właścicielem przedmiotowych gruntów położonych w gromadzie K. - czyli działek nr [...], nr [...]oraz nr [...].

Minister stwierdził, iż mając na uwadze fakt, że przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma podmiot, którego dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jego prawem chronione interesy poprzez organicznie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących mu praw należało uznać Skarb Państwa - Lasy Państwowe Nadleśnictwo L. za stronę postępowania i uchylić decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. Ponadto w przedmiotowej sprawie należało stwierdzić, że decyzja SKO w N. z dnia [...] września 2006 r. została wydana z naruszeniem prawa w zakresie w jakim Skarb Państwa – Lasy Państwowe Nadleśnictwo L. nie brał udziału w postępowaniu. Jednocześnie nie jest możliwe uchylenie przedmiotowej decyzji, gdyż minęło już ponad 5 lat od czasu jej doręczenia.

Zaznaczył, że skoro decyzja SKO w N. z dnia [...] września 2006 r. nie może być uchylona, to rozpatrywanie kwestii stwierdzenia nieważności orzeczenia PPRN w G. z dnia [...] lipca 1954 r., jak również związanych z tym zagadnień stosowania przepisów ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju (Dz. U. Nr 97, poz. 1051, ze zm.) - jest bezprzedmiotowe.

Na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2013 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Skarb Państwa - Lasy Państwowe Nadleśnictwo L.

Skarżący zaskarżył pkt 2 ww. decyzji i zarzucił jej błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia przez przyjęcie, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. nie może być uchylona z powodu upływu okresu 5 lat od dnia jej doręczenia, skoro Nadleśnictwo nie był stroną w tym postępowaniu z przyczyn ewidentnie zawinionych przez SKO – zatem nie ma terminu doręczenia decyzji oraz naruszenie art. 146 § 1 w zw. 109 k.p.a. Wniósł o uwzględnienie skargi dotyczącej pkt 2 decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2013 r. i uchylenie jej w tej części z powodu naruszenia prawa.

W uzasadnieniu skargi skarżący wywiódł swój interes prawny z faktu, że jest aktualnym właścicielem nieruchomości położonych w gromadzie K. przejętych na rzecz Skarbu Państwa orzeczeniem PPRN w G. z dnia [...]lipca 1954 r., stanowiących w dacie przejęcia własność J. D. - na co przedstawił stosowne dokumenty. Wskazał także, iż organ błędnie przyjął, że nastąpił upływ 5 letniego terminu - skoro decyzja nie została mu doręczona.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo – administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu.

Zaskarżona decyzja wydana została w ramach postępowania prowadzonego w trybie art. 145 i nast. k.p.a., regulującego nadzwyczajne postępowanie administracyjne służące weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych przez pryzmat przesłanek wznowieniowych, określonych w art. 145 § 1 i 145a § 1 oraz 145b §1 k.p.a. Trafnie organ przypomniał, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte co najmniej jedną z kwalifikowanych wadliwości procesowych wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 i art.145a § 1 lub art.145b k.p.a. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania może zostać wszczęte z urzędu lub na wniosek strony, z tym, że jeśli chodzi o przyczynę określoną w art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. – tylko na żądanie strony (art. 147 k.p.a.). Złożenie wniosku wszczyna postępowanie wstępne, które powinno zakończyć się załatwieniem sprawy rozstrzygnięciem przewidzianym w art.149 k.p.a. A zatem obowiązkiem organu, do którego wpływa wniosek o wznowienie postępowania jest w pierwszej kolejności – w ramach badania czy spełnia on warunki formalne – ocena, czy podmiot żądający wznowienia powołuje się na przesłanki określone w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 k.p.a. oraz czy wniosek został złożony w terminie określonym w art. 148 k.p.a. W przypadku uznania, że spełnione zostały ww. przesłanki wydaje postanowienie określone w art. 149 § 2 k.p.a. (o wznowieniu postępowania administracyjnego). Jeżeli w wyniku wstępnego badania wniosku stwierdzi, że wznowienie jest niemożliwe z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych – winien wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Wydanie postanowienia w oparciu o art. 149 § 2 k.p.a. uprawnia organ do zbadania, czy zaistniała przesłanka wznowieniowa uprawniająca do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 lub 2 albo art. 151 § 2 k.p.a.

Przenosząc powyższe, ogólne rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że prawidłowo organ ocenił, iż wniosek Lasów Państwowych Nadleśnictwo L. z dnia [...] maja 2007 r. o wznowienie postępowania spełniał warunki formalne - co uzasadniało wydanie przez Wojewodę [...] w dniu [...] marca 2011 r. postanowienia o wznowieniu postępowania zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...] września

2006 r.

Z wniosku tego wynika, że Nadleśnictwo żąda wznowienia przedmiotowego postępowania wobec tego, że bez własnej winy nie brało w nim udziału. Zatem jednoznacznie wskazało art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - jako podstawę prawną wznowienia. Jednocześnie podniosło, że uzyskało wiadomość o wydaniu decyzji w dniu 2 maja 2007 r. Powyższe wskazuje, że prawidłowo organ ustalił, iż został zachowany termin określony w art. 148 § 1 k.p.a. W konsekwencji jako prawidłowe należało ocenić postanowienie, mocą którego organ wznowił postępowanie w niniejszej sprawie.

W tej sytuacji – jak słusznie przyjęły organy administracji – obowiązkiem organu było wyjaśnienie, czy zaistniała wskazana przez skarżącego przesłanka wznowienia.

Zdaniem Sądu trafnie organ odwoławczy ocenił, że decyzja z dnia [...] września 2006 r. została wydana z naruszeniem prawa – art. 10 § 1 k.p.a., przez co Skarb Państwa Nadleśnictwo L. bez własnej winy nie brał udziału w tym postępowaniu.

Decyzją z dnia [...] września 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. stwierdziło nieważność orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] lipca 1954 r. w części dotyczącej przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości ziemskiej położonej w gromadzie K., stanowiącej w dacie przejęcia własność J. D.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał, ze decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem art. 75 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym - albowiem nie określała nieruchomości ziemskich podlegających przejęciu na rzecz Skarbu Państwa. Obowiązkiem organu w sytuacji niemożności dokładnego określenia nieruchomości poprzez podanie nr ewidencyjnego działki było dokonanie jej dokładnego opisu lub wymienienie nieruchomości o ustalonych granicach, które bezpośrednio otaczają nieruchomość będącą przedmiotem decyzji. Nieokreślenie w decyzji granic nieruchomości podlegającej przejęciu skutkowało także niewykonalnością decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. - albowiem rozstrzygnięcie takie nie mogło stanowić tytułu wykonawczego do odebrania nieruchomości.

Sąd podzielił stanowisko organu, że Skarbowi Państwa - Lasy Państwowe Nadleśnictwu L. przysługuje prawo uczestniczenia w postępowaniu o stwierdzenie nieważności ww. decyzji. Nie jest wszak kwestionowane w niniejszej sprawie - a okoliczność ta wynika ze złożonego wypisu z Ksiąg Wieczystych - ze Nadleśnictwo jest właścicielem nieruchomości o nr [...], nr [...] oraz nr [...], które to działki stanowiły część różnych parcel nr: [...] będących przedmiotem decyzji z dnia [...] lipca 1954 r. Bez znaczenia przy tym pozostaje, że wyżej opisana wada decyzji z dnia [...] lipca 1954 r. skutkująca koniecznością stwierdzenia nieważności tego rozstrzygnięcia nie pozwalała na wskazanie ponad wszelką wątpliwość granic parceli stanowiącej niegdyś własność J. D., a w konsekwencji, czy wyżej wskazane nieruchomości stanowią część tej parceli. Wątpliwość ta jednak w okolicznościach niniejszej sprawy musi być rozstrzygnięta "na korzyść odwołującego się", albowiem odmienna ocena musiałaby prowadzić do sytuacji, że skarżące Nadleśnictwo nie mogłoby w niemal żadnych okolicznościach dowieść, że jest właścicielem gruntów stanowiących niegdyś własność J. D., z którego to prawa wywodzi przymiot strony. Taka wykładnia art. 28 k.p.a. byłaby sprzeczna z zasadą praworządności.

Konkludując, skoro Nadleśnictwo jest właścicielem nieruchomości wchodzących w skład parcel przejętych na rzecz Skarbu Państwa mocą kwestionowanej decyzji - to nawet, jeśli nie można ustalić ponad wszelką wątpliwość granic parceli J. D., należało uznać, że Nadleśnictwo posiada przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lipca 1954 r.

Przy czym jest niewątpliwe, że podmiot ten nie uczestniczył bez własnej winy w postępowaniu nieważnościowym zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] września 2006 r. Zatem uzasadnione jest stanowisko organu odwoławczego, że zaistniała przesłanka wznowieniowa, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Organ - zgodnie z ciążącym na nim obowiązkiem - w dalszej kolejności rozważył, czy nie zaistniały przesłanki negatywne opisane w art. 146 § 1 lub 2 k.p.a. W tych bowiem przypadkach, pomimo stwierdzenia kwalifikowanego naruszenia prawa stanowiącego przesłankę do wznowienia postępowania, organ nie może uchylić wadliwej decyzji.

Z taką sytuacją mamy do czynienia w okolicznościach niniejszej sprawy. Słusznie bowiem Minister stwierdził, że od wydania decyzji upłynęło 5 lat, a zatem zaistniała przeszkoda opisana w art. 146 § 1 k.p.a. - co uzasadnia wydanie decyzji w oparciu o art. 151 § 1 k.p.a.

Nie można natomiast podzielić stanowiska skarżącego Nadleśnictwa, iż omawiany termin nie upłynął, skoro Nadleśnictwu nie doręczono decyzji z [...] września 2006 r. stwierdzającej nieważność decyzji z dnia [...] lipca 1954 r. Wykładnia art. 146 § 1 k.p.a. nie pozostawia bowiem wątpliwości co do tego, że bieg terminu odpowiednio: dziesięcio i pięcioletniego rozpoczyna się od dnia doręczenia (ogłoszenia) decyzji pozostałym stronom postępowania. Budziło wprawdzie wątpliwości, czy w wypadku wielości stron za datę początkowa należy traktować pierwsze czy ostatnie doręczenie, jednakże w tym zakresie również w piśmiennictwie i orzecznictwie sądowym ukształtował się pogląd - który w pełni podziela Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę - że w takim wypadku omawiany termin biegnie od daty ostatniego doręczenia - albowiem to ta data decyduje o terminie uostatecznienia się decyzji. Czym innym jest wszak doręczenie decyzji wszystkim stronom postępowania, a czym innym wejście decyzji do obrotu prawnego. To ostatnie następuje już z chwilą pierwszego doręczenia decyzji stronie postępowania. Przyjęcie za prawidłowe interpretacji zaproponowanej przez skarżącego (rozpoczęcie biegu terminu od daty doręczenia stronie pominiętej w postępowaniu) prowadziłoby do sytuacji, w której przepis art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 1 k.p.a. w stosunku do przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. byłby przepisem "martwym". Nie istniałaby bowiem taka sytuacja faktyczna, która uzasadniałaby wydanie decyzji w oparciu o art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 1 i 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Analogiczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 stycznia 2009 r. w sprawie sygn. akt II OSK 1776/07, w którym stwierdził: "Uregulowanie objęte art. 146 § 1 k.p.a., którego naruszenie zarzuca skarga kasacyjna określając początek biegu wskazanych w nim terminów posługuje się pojęciem "doręczenia lub ogłoszenia decyzji", nie precyzując adresata tego doręczenia. Przyjąć należy, iż w rozumieniu tego przepisu chodzi o doręczenie lub ogłoszenie decyzji osobom biorącym udział w postępowaniu jako strony. Doręczenie decyzji, o jakim mowa w tym przepisie to skierowanie decyzji do którejkolwiek ze stron biorących udział w postępowaniu i doręczenie im tej decyzji, a termin 5-letni wymieniony w tym przepisie biegnie od dnia ostatniego doręczenia, jakie miało miejsce w sprawie. Zgodnie z tym przepisem datą doręczenia jest data doręczenia decyzji stronie biorącej udział w postępowaniu, nie zaś osobie, która na podstawie przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. domaga się wznowienia postępowania, a której decyzja w postępowaniu, którego dotyczy wniosek o wznowienie postępowania nie była doręczona. Odmienne w tej mierze stanowisko prezentowane w skardze kasacyjnej jest całkowicie nietrafne. Upływ terminu przewidzianego w art. 146 § 1 k.p.a. jest negatywną przesłanką do uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania i po jego upływie decyzja w tym trybie nie może zostać wzruszona niezależnie od przyczyn, które wywołały nierozstrzygnięcie sprawy przed upływem tego terminu."

Z przedstawionych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a biorąc dodatkowo pod uwagę, iż Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy – skargę należało oddalić.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.