Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 195/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 107 par. 1-2, art. 116 par. 1-2 i 4, art. 120, art. 122, art. 123, art. 150, art. 187, art. 191, art. 197, art. 200
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Protokolant: referent stażysta Monika Olejniczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2018 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za lipiec, listopad i grudzień 2011 r. wraz z odsetkami za zwłokę oddala skargę. .


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...] orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej K. Z., obecne nazwisko A. (dalej jako: "podatnik", "strona" lub "skarżący"), byłego członka zarządu X. S.A. (dalej jako: "spółka") za jej zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące lipiec, listopad i grudzień 2011 r. wraz z odsetkami za zwłokę od zaległości.

W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. określił dla spółki zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 2011 r. oraz podatek do zapłaty, na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1221 ze zm. - w skrócie: "u.p.t.u."), wynikający z wystawionych przez spółkę faktur VAT, które nie dokumentują rzeczywistych transakcji za październik i listopad 2011 r. Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w P., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez spółkę od powyższej decyzji, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Decyzja została doręczona spółce w dniu 26 stycznia 2016 r. i jest ostateczna, w myśl art. 128 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm. – dalej w skrócie: "O.p."). Spółka nie dokonała zapłaty zobowiązań podatkowych w wysokości wynikającej z powyższej decyzji. W celu dochodzenia, w drodze postępowania egzekucyjnego, należności Skarbu Państwa, zostały wystawione wielopozycyjne tytuły wykonawcze obejmujące zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 2011 r. oraz zaległości z tytułu podatku do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. za październik 2011 r. i listopad 2011 r. Należności zostały w znacznej części wyegzekwowane, z wyłączeniem kwoty [...]zł objętej wstrzymaniem wykonania na podstawie postanowienia z dnia 11 marca 2016 r. Postanowieniem z dnia 28 września 2016 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w P. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec spółki na podstawie innych tytułów wykonawczych. Podstawą umorzenia był art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.). W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał m.in., że spółka nie posiada faktycznej siedziby i nie prowadzi działalności gospodarczej pod wskazanym adresem, a dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego nie rokuje ustaleniem innego majątku mogącego być źródłem zaspokojenia roszczeń wierzyciela.

W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w P. wszczął postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej wobec K. Z., obecne nazwisko A., za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za lipiec 2011 r., listopad 2011 r. oraz grudzień 2011 r. wraz z odsetkami za zwłokę. Organ ustalił, że podatnik pełnił funkcję członka zarządu spółki od dnia [...] listopada 2010 r. do dnia [...] maja 2013 r., a zatem był on członkiem zarządu w terminie płatności zobowiązań podatkowych objętych postępowaniem. Zdaniem organu pierwszej instancji wobec nieziszczenia się przesłanek egzoneracyjnych, określonych w art. 116 O.p., podatnik odpowiada za zaległości podatkowe spółki. Strona w toku niniejszego postępowania nie wskazała mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części, ani nie zgłosiła we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości spółki. Organ ustalił, że w okresie, w którym podatnik pełnił funkcję członka zarządu spółki zaistniały przesłanki do ogłoszenia upadłości. Podjęte względem spółki czynności egzekucyjne okazały się, we wskazanym wyżej zakresie, bezskuteczne.

Kwestionując powyższą decyzję w odwołaniu strona zarzuciła rażące naruszenie prawa, poprzez pozbawienie jej przyznanych przez Konstytucję RP praw podmiotowych oraz naruszenie przepisów postępowania i przepisów art. 116 i nast. O.p. Uzasadniając odwołanie podatnik podniósł, że nie został skutecznie poinformowany o wszczęciu postępowania, jego zakończeniu oraz o możliwości zajęcia stanowiska, zgłoszenia argumentów uwalniających od odpowiedzialności solidarnej oraz ustosunkowania się do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Na poparcie swojego stanowiska strona przedłożyła "świadectwo zwolnienia", z którego wynika, że od 7 grudnia 2015 r. do 2 grudnia 2016 r. przebywała w areszcie. Mając powyższe na uwadze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z uwagi na fakt, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.

Dodatkowo podatnik złożył wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność, że nie ponosi on winy za niezgłoszenie we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Ponadto strona wniosła o skierowanie egzekucji do wierzycieli spółki.

Dyrektor Izby Skarbowej, decyzją z dnia [...] r., nr [...] (dot. [...]), utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że K. Z. (A.) pełnił funkcję w zarządzie Spółki od dnia [...] listopada 2010 r. do dnia [...] maja 2013 r. W zakresie drugiej z pozytywnych przesłanek odpowiedzialności członka zarządu, jaką jest bezskuteczność egzekucji, wskazano, że prowadzone wobec spółki postępowanie egzekucyjne nie doprowadziło do zaspokojenia roszczeń jej wierzycieli.

Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w sprawie nie ziściła się żadna z przesłanek egzoneracyjnych, która wyłączyłaby odpowiedzialność podatnika za przedmiotowe zaległości podatkowe spółki. W tym kontekście organ wyjaśnił, że podatnik nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części, o czym mowa w art. 116 § 1 pkt 2 O.p., jak i nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości. Odwołując się do przepisów ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535 ze zm. – dalej jako: "P.u.n."), organ drugiej instancji podniósł, że dłużnik jest obowiązany złożyć stosowny wniosek nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym zaprzestano płacenia długów lub majątek spółki nie wystarczał na zaspokojenie długów. Dokonując analizy zgromadzonego materiału stwierdzono, że pierwsze symptomy utraty płynności finansowej spółki wystąpiły z końcem 2011 r. Organ drugiej instancji zauważył, że podatnik wprawdzie podnosił, że spółka posiada wierzytelności, ale pomimo wezwania nie przedłożył przy tym żadnych dokumentów potwierdzających ich istnienie. Zdaniem organu odwoławczego uwolnienie się od solidarnej odpowiedzialności podatkowej wymaga wskazania mienia, z którego egzekucja jest faktycznie możliwa, co z kolei oznacza, że egzekucja ta musi być realna do przeprowadzenia i skutkować zaspokojeniem wierzyciela. W związku z tym organ odwoławczy stanął na stanowisku, że wskazane przez stronę wierzytelność nie wypełniają przesłanki, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 2 O.p.

W odniesieniu do zarzutów naruszenia przepisów postępowania podatkowego Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że postanowienie z dnia [...] r. o wszczęciu postępowania podatkowego zostało skutecznie doręczone, w trybie art. 150 § 2 O.p. Strona przebywając od dnia 7 grudnia 2015 r. w areszcie nie ustanowiła ani pełnomocnika do odbioru korespondencji, ani nie zwróciła się do operatora pocztowego o przekierowywanie korespondencji kierowanej na adres domowy. W konsekwencji organ drugiej instancji uznał, iż prawidłowo przeprowadzone doręczenie zastępcze postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego wywołało skutki prawne. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut, że strona nie brała udziału w toczącym się postępowaniu z uwagi na pobyt w areszcie śledczym. Organ wskazał, że pismo Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w P. umożliwiające stronie wypowiedzenie się co do zebranych materiałów i dowodów z dnia 7 grudnia 2016 r, nie zostało odebrane, pomimo iż strona nie przebywała w tym czasie już w areszcie śledczym. Oznacza to, że strona z własnej winy nie brała udziału w toczącym się postępowaniu.

Według Dyrektora Izby Skarbowej, organ podatkowy pierwszej instancji ustalił w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy wszelkie okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i na ich podstawie wydał prawidłową decyzję, w której uzasadnieniu decyzji wyjaśnił powody podjętego rozstrzygnięcia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. Z. (A.), wniósł o uchylenie powyższej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz wydanie orzeczenia merytorycznego, ewentualnie o umorzenie postępowania bądź uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1) rażące naruszenie prawa, poprzez pozbawienie strony przyznanych przez Konstytucję RP praw podmiotowych;

2) naruszenie przepisów art. 116 i nast. O.p.;

3) naruszenie art. 122 O.p., tj. zasady prawdy obiektywnej polegające na niewyczerpującym zbadaniu stanu faktycznego sprawy w zakresie ustalenia, czy w niniejszym postępowaniu zaistniała przesłanka bezskuteczności postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanej Spółki, usprawiedliwiająca zastosowanie wobec strony odpowiedzialności w trybie art. 116 O.p.;

4) naruszenie art. 187 i art. 188 O.p. polegające na braku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego;

5) naruszenie art. 191 O.p. polegające na przekroczeniu zasady in dubio pro tributario stanowiącej, iż istotne niejasności lub wątpliwości co do stanu faktycznego bądź prawnego nie powinny być tłumaczone na niekorzyść podmiotu, którego dotyczy rozstrzygnięcie organu podatkowego;

6) art. 130 O.p. poprzez nierozpoznanie wniosków składanych w toku sprawy, a tym samym naruszenie art. 121 i 120 § 1 O.p.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym akcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarga analizowana według kryteriów przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej jako: "P.p.s.a.") nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wbrew jej zarzutom, rozstrzygnięcie zawarte w decyzjach organów obu instancji znajduje podstawy w prawie materialnym, zaś ich wydanie poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym.

Skarżący podniósł w skardze zarówno zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i prawa procesowego. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest jednak kwestia pozbawienia strony możliwości udziału w postępowaniu podatkowym.

W rozpatrywanej sprawie nie jest kwestionowane, że K. Z. (A.) w okresie od 7 grudnia 2015 r. do 2 grudnia 2016 r. przebywał w areszcie tymczasowym. Postępowanie w sprawie solidarnej odpowiedzialności podatkowej strony wszczęto postanowieniem z dnia 10 listopada 2016 r., które zostało wysłane na adres P., ul. [...]. Zdaniem organów podatkowych powyższe postanowienie prawidłowo doręczono w trybie art. 150 O.p. Skarżący podnosi zaś, że postanowienie z dnia 10 listopada 2016 r. nie zostało mu skutecznie doręczone, ponieważ przebywał on w tym czasie w areszcie i w związku z tym został pozbawiony możliwości udziału w postępowaniu.

Sąd nie ma wątpliwości co do tego, iż postanowienie o wszczęciu postępowania zostało doręczone stronie na adres miejsca zamieszkania w okresie, gdy przebywała ona w areszcie tymczasowym. W związku z tym skarżący dopiero później uzyskał wiadomość o toczącym się wobec niego postępowaniu podatkowym. Należy jednak zwrócić uwagę, że podatnik nie zawiadomił wcześniej organu o tymczasowym aresztowaniu i co istotniejsze nie ustanowił także pełnomocnika do doręczeń. Organ prawidłowo zaś ustalił adres zamieszkania skarżącego (okoliczność ta nie była sporna). W takiej sytuacji, to podatnik powinien w sposób należyty zadbać o ochronę swoich interesów w okresie tymczasowego aresztowania, czego skarżący nie uczynił. Organy podatkowe co do zasady nie mają bowiem obowiązku poszukiwania podatnika. Są jednak uprawnione do posługiwania się danymi ewidencyjnymi, znajdującymi się w ich dyspozycji i do ustalenia w ten sposób adresu podatnika. W dalszej kolejności Sąd zauważa, że podatnik przebywał w areszcie do 2 grudnia 2016 r. Tymczasem pismo Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w P. z dnia 7 grudnia 2016 r., dotyczące możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów zostało wysłane do podatnika i doręczone w trybie art. 150 O.p. po opuszczeniu przez stronę aresztu (k. 135 i 136 akt podatkowych). Oznacza to, że podatnik najpóźniej z chwilą fikcji doręczenia miał możliwość wzięcia czynnego udziału w postępowaniu podatkowym. Pomimo przebywania na wolności skarżący nie odebrał jednak pisma z dnia 7 grudnia 2016 r. (dot. art. 200 O.p.), które prawidłowo zostało uznane za doręczone, w trybie art. 150 O.p. Skarżący również na dalszych etapach postępowania pozostawał bierny. Jego prawa do udziału w postępowaniu nie doznały jednak uszczerbku, bowiem pismem z dnia 30 stycznia 2016 r. złożył odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] r. Z akt postępowania w drugiej instancji wynika, że Dyrektor Izby Skarbowej pismem z dnia 27 lutego 2017 r. zawiadomił stronę, w trybie art. 123 O.p., o możliwości wzięcia czynnego udziału w toczącym się postępowaniu odwoławczym. Strona nie skorzystała jednak z tego uprawnienia. Następnie pismem z dnia 15 maja 2017 r. wyznaczono stronie 7-dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Wskazane pisma strona odebrała osobiście, jednakże nie skorzystała z przysługujących jej praw. Podatnik osobiście odebrał także pismo Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 maja 2017 r., wydane w trybie art. 229 O.p. Strona stawiła się w organie podatkowym dopiero w dniu 13 października 2017 r. po kolejnym piśmie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 września 2017 r., w którym wyznaczono kolejny 7-dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Wówczas to skarżący zapoznał się z aktami sprawy i wykonał fotokopie wybranych akt sprawy.

W świetle powyższych okoliczności nie sposób przyjąć, że skarżący został pozbawiony możliwości udziału w postępowaniu bez swojej winy. Podatnik opuścił tymczasowy areszt w dniu 2 grudnia 2016 r., a więc jeszcze przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji. Naczelnik Urzędu Skarbowego prawidłowo wyznaczył stronie termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, zgodnie z art. 200 O.p. Jak wskazano powyżej stosowne pismo zostało wysłane po opuszczeniu przez podatnika aresztu i doręczone w trybie art. 150 O.p. Skarżący miał zatem możliwość aktywnego udziału w toczącym się postępowaniu. W związku z tym chybione są zarzuty skarżącego, jakoby nie został on poinformowany przez organ o zakończeniu postępowania oraz o możliwości ustosunkowania się do zebranego materiału dowodowego. Należy zauważyć, że podatnik zachowywał się biernie także w okresie, w którym znał już treść decyzji organu pierwszej instancji. Wprawdzie wniósł odwołanie, ale jak wykazano powyżej, mimo zawiadomień, nie uczestniczył czynnie w postępowaniu odwoławczym. Nie można zatem uznać, że K. Z. (A.) został pozbawiony możliwości obrony swoich praw. Bierność podatnika nie może bowiem obciążać organu i stanowić podstawy do kwestionowania ostatecznej decyzji. W świetle powyższych ustaleń Sąd stwierdza, że organy podatkowe obu instancji umożliwiły skarżącemu wzięcie czynnego udziału w postępowaniu podatkowym. W związku z tym nie doszło w tym zakresie do naruszenia przepisów regulujących przebieg postępowania podatkowego.

Pozostałe zarzuty zawarte w skardze zostały sformułowane bardzo lakonicznie. Odnosząc się do tych zarzutów, Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania prawidłowości przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego. Sąd stwierdza, że w sprawie zostały przeprowadzone prawidłowo czynności dowodowe i zgromadzony został materiał dowodowy niezbędny do wydania rozstrzygnięcia. Organy administracji nie naruszyły zasad postępowania podatkowego, ponieważ działały w tym zakresie na podstawie przepisów prawa (art. 120 O.p.) realizując przy tym obowiązek wynikający z art. 122 i art. 187 O.p. W toku postępowania podatkowego podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz jej załatwienia. Organ odwoławczy odniósł się do wszystkich twierdzeń podatnika.

Sąd nie dopatrzył się naruszenia reguł oceny dowodów. Organ odwoławczy rozważył całość zebranego w sprawie materiału dowodowego. Ocena dowodów, jakiej dokonano w tej sprawie nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzysta ona z ochrony przewidzianej w art. 191 O.p. Ocena ta została dokonana z poszanowaniem zasad logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego oraz została poparta przekonującą argumentacją. Konkluzje zobowiązanego nie mogły prowadzić do podważenia stanowiska organów podatkowych, że w sprawie brak okoliczności przemawiających za uwolnieniem zobowiązanego od odpowiedzialności za zaległe zobowiązania spółki.

Sąd nie znalazł także podstawy do uwzględnia zarzutu naruszenia art. 116 i nast. O.p., a sam skarżący nie sprecyzował w skardze, na czym miałoby polegać naruszenie tych przepisów. Zgodnie z art. 107 § 1 O.p. w przypadkach i w zakresie przewidzianym w tym rozdziale za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Zgodnie z art. 107 § 2 pkt 2 O.p. osoby trzecie odpowiadają również za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych. Podmiotami odpowiedzialnymi solidarnie za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialności są zgodnie z art. 116 § 1 O.p. członkowie zarządu. Przepis art. 116 § 1 O.p. stanowi, że za zaległości podatkowe spółki z o.o. odpowiadają solidarnie członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna. Zgodnie z art. 116 § 2 O.p. odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków. Art. 116 § 4 O.p. stanowi, że wskazane przepisy stosuje się także do byłego członka zarządu. Zatem organ podatkowy jest obowiązany wykazać, że osoba wobec której wszczęto postępowanie w sprawie przeniesienia odpowiedzialności pełniła funkcję członka zarządu, w czasie kiedy powstały zaległości podatkowe oraz że egzekucja należności podatkowych z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna.

W niniejszej sprawie pierwsza z przesłanek odpowiedzialności została spełniona. Bezspornym jest fakt, że skarżący był w tym czasie członkiem zarządu spółki. Odnośnie drugiej ze wskazanych wyżej przesłanek organ podatkowy pierwszej instancji wykazał, że postępowanie egzekucyjne okazało się bezskuteczne, co potwierdza postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] r. i wskazane w nim okoliczności.

Skarżący nie wykazał również skutecznie by w sprawie wystąpiły przewidziane prawem przesłanki uwalniające go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Odstąpienie od orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania powstałe w czasie pełnienia przez niego obowiązków członka zarządu jest możliwe jedynie w przypadku gdy wykaże on, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości bądź, że niezgłoszenie takich wniosków nastąpiło bez jego winy lub wskaże mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości spółki w znacznej części.

W sprawie nie doszło do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, mimo że podstawy do jego złożenia, jak określił organ pierwszej instancji, zaistniały już w grudniu 2011 r. Skarżący pełnił w tym czasie funkcję członka zarządu i to na nim spoczywał obowiązek dbałości o finanse spółki i realizacje jej zobowiązań.

Nie zaistniała również przesłanka braku winy w niezgłoszeniu we właściwym czasie wniosku o upadłość. Od odpowiedzialności za zaległości podatkowe uwalnia członka zarządu obiektywna niezawiniona niemożność podjęcia działań wymienionych w art. 116 O.p. a nie świadome ich niepodjęcie, nawet jeśli w ocenie członka zarządu były racjonalne przyczyny takiej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 14 lipca 2011 r., o sygn. akt I FSK 1251/10, LEX nr 1095749). Rozważając kryterium braku winy jako przesłanki zwalniającej od odpowiedzialności za zaległości podatkowe należy zatem przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Członek zarządu winien wykazać brak winy, czyli udowodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że uchybienie określonemu obowiązkowi było od niego niezależne (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2012 r., o sygn. akt l FSK 385/11, LEX nr 1113114). Wbrew twierdzeniom skarżącego organ drugiej instancji zasadnie odmówił przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność, że strona nie ponosi winy za niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Zgodnie z art. 197 O.p. potrzebę przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego uzasadnia konieczność skorzystania z "wiadomości specjalnych" przez organ administracji publicznej w toku rozpatrywania indywidualnej sprawy. Rozstrzygnięcie sprawy wymaga "wiadomości specjalnych" wtedy, gdy przy jej rozpoznaniu wyłoni się zagadnienie mające znaczenie dla rozstrzygnięcia, którego wyjaśnienie przekracza zakres wiadomości i doświadczenia życiowego osób mających wykształcenie ogólne i nie jest możliwie bez posiadania wiadomości specjalnych w określonej dziedzinie nauki, sztuki, rzemiosła, techniki, stosunków gospodarczych itp., z którą wiąże się rozpatrywane zagadnienie. Co istotne na gruncie niniejszej sprawy strona nie przytoczyła żadnych okoliczności wyłączających jej winę w niezgłoszeniu stosownego wniosku. W związku z tym w istocie brak było podstaw do przyjęcia, że w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie w przedmiocie winy podatnika wymaga skorzystania z "wiadomości specjalnych".

W sprawie nie zachodzi także przesłanka wyłączająca odpowiedzialność podatkową skarżącego w postaci wskazania przez członka zarządu mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Skarżący podnosił wprawdzie, że spółka posiada wierzytelności, z których możliwe jest przeprowadzenie egzekucji. Jednakże pomimo wezwania przez organ odwoławczy nie przedstawił żadnych dokumentów na potwierdzenie powoływanych okoliczności. Podkreślić zaś należy, że wymóg z art. 116 § 1 pkt 2 O.p. dotyczy wskazania mienia, z którego egzekucja jest faktycznie możliwa, co w praktyce oznacza, iż egzekucja ta musi być realna do przeprowadzenia i skutkująca zaspokojeniem wierzyciela (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2013 r., o sygn. akt I FSK 477/12, LEX nr 1356857). Wskazane mienie musi zatem faktycznie istnieć i nadawać się do egzekucji pozytywnie rokującej na wyegzekwowanie znacznych kwot, odnosząc to do wysokości zaległości podatkowych oraz przedstawiać realną wartość finansową, co jest niezbędne dla oceny, czy egzekucja z danego mienia umożliwi zaspokojenie długów, m.in. zaległości podatkowych spółki. Na skarżącym spoczywał zatem obowiązek wykazania, że spółka posiada mienie, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Nie wystarczające jest w tym zakresie proste oświadczenie podatnika, że określone wierzytelności istnieją, bez przedstawienia jakichkolwiek dowodów na tę okoliczność. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi prawidłowo zostały zastosowane przepisy prawa materialnego, tj. art. 116 i nast. O.p.

Okoliczność, że organy podatkowe dokonały na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustaleń odmiennych od tych, które prezentuje strona skarżąca nie świadczy o dowolnej ocenie dowodów, a tym bardziej o naruszeniu praw strony, która nie odbierała kierowanej do niej korespondencji po opuszczeniu aresztu i nie korzystała z przysługujących jej uprawnień w toku postępowania. Powyższe okoliczności nie mogą być podstawą do uchylenia decyzji niezadowalającej stronę.

Mając na uwadze powyższe, Sąd nie podzielił zarzutów skargi i uznał, że organy podatkowe nie naruszyły zasad postępowania podatkowego, ani przepisów prawa materialnego. Stąd też Sąd stwierdza, że brak jest podstaw prawnych do wyeliminowania zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego, a tym bardziej do umorzenia postępowania w niniejszej sprawie, jak oczekiwał tego autor skargi. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł, na podstawie art. 151 P.p.s.a., jak w sentencji wyroku.