Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 206/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 116 § 1 w zw. z art. 116a § 1 O.p.
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 130 § 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1443
law: Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 maja 2018 r. sygn. akt I SA/Po 250/18 w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 29 grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółdzielni 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od R. B. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 24 maja 2018 r., sygn. akt I SA/Po 250/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę R. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z 29 grudnia 2017 r., nr [...], [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółdzielni Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej jako: "P.p.s.a".

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł R. B. Zaskarżanemu orzeczeniu zarzucił :

- naruszenie prawa materialnego tj. art. 116 § 1 w zw. z art. 116a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) – dalej jako: "O.p." w zw. z art. 130 § 2 ustawy z dnia 11 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2013 r., poz. 1443 ze zm.) – dalej jako: "P.s." poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że członek zarządu spółdzielni odpowiada w sposób solidarny za zobowiązania podatkowe spółdzielni, jeśli w odpowiednim czasie nie zgłosił wniosku o upadłość spółdzielni lub nie zostało zwołane walne zgromadzenie z przedmiotem obrad dotyczącym dalszego istnienia spółdzielni w sytuacji, gdy z uwagi na szczególną regulację ustawy Prawo spółdzielcze zawartą w art. 130 tej ustawy, uznać należy, że przepis art. 116 § 1 O.p. nie znajduje zastosowania w przypadkach, w których członek zarządu spółdzielni nie miał realnego wpływu na zwołanie zgromadzenia z przedmiotem obrad dotyczącym dalszego istnienia spółdzielni lub zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółdzielni i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie tych przepisów;

- naruszenie prawa materialnego tj. art. 116 § 1 w zw. z art. 116a § 1 O.p. w zw. z art. 130 § 2 P.s. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie a w konsekwencji przypisanie skarżącemu winy za niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółdzielni i tym samym przypisanie mu solidarnej odpowiedzialności za wskazane w zaskarżonej decyzji zobowiązania podatkowe spółdzielni, w sytuacji, gdy z uwagi na treść postanowień statutowych oraz wewnętrznego podziału kompetencji, skarżący nie miał realnego wpływu na zwołanie walnego zgromadzenia z przedmiotem obrad dotyczącym dalszego istnienia spółdzielni lub zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółdzielni, a zatem w sytuacji kiedy niemożliwe było przypisanie mu winy w tym zakresie.

W oparciu o wymienione zarzuty skarżący wniósł: o:

- uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości oraz rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania;

- zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w postępowaniu kasacyjnym, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych oraz opłaty skarbowej uiszczonej od udzielonego pełnomocnictwa:

Skarżący, w związku z treścią art. 176 § 2 P.p.s.a. oświadczył, że zrzeka się rozprawy.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie, o przeprowadzenie rozprawy oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarządzeniem z dnia 4 listopada 2021 r. Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej, działając na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), z uwagi na konieczność rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki po długim okresie oczekiwania spowodowanym ograniczeniami związanymi z sytuacją pandemiczną, skierował ją na posiedzenie niejawne. Strony zostały o tym powiadomione pismem z dnia 8 listopada 2021 r. oraz jednocześnie pouczone o możliwości uzupełnienia argumentacji podniesionej w skardze kasacyjnej i odpowiedzi na nią w odrębnym piśmie procesowym. Żadna ze stron z tej możliwości nie skorzystała, a nadto nie sprzeciwiono się skierowaniu rozpoznania sprawy na posiedzenie niejawne.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddaleniu.

W rozpoznawanej skardze kasacyjnej sformułowano tylko zarzuty naruszenia prawa materialnego. Przyjąć zatem należy jako wiążący stan faktyczny ustalony przez organy podatkowe i zaaprobowany przez Sąd I instancji.

Odnosząc się do pierwszego z zarzutów skargi kasacyjnej należy zauważyć, że art. 116 O.p. reguluje kwestie odpowiedzialności członków zarządu spółek kapitałowych (spółek kapitałowych w organizacji) za zaległości podatkowe tychże spółek. Stosownie z kolei do art. 116a O.p. przepis art. 116 znajduje odpowiednie zastosowanie do członków organów zarządzających osób prawnych innych niż spółki kapitałowe. Użycie przez ustawodawcę zwrotu "odpowiednie zastosowanie" (art. 116a zd. 2) oznacza, że w konkretnych sytuacjach unormowania zawarte w art. 116 nie będą mogły być stosowane wprost do podmiotów będących członkami organów zarządzających innych niż spółki kapitałowe osób prawnych, ale z pewnymi modyfikacjami. Modyfikacje te mogą stanowić efekt konieczności "dostosowania" regulacji art. 116 O.p. do pewnych szczególnych rozwiązań legislacyjnych, odnoszących się do działania konkretnych osób prawnych.

Takie szczególne rozwiązania zawarte zostały w ustawie z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze (art. 130, 131 i 137), co zostało dostrzeżone i uwzględnione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Strona skarżąca kwestionuje jednak przyjętą w sprawie przez organy podatkowe i zaaprobowaną przez Sąd I instancji wykładnię art. 116a O.p. zarzucając, że pomija ona specyficzną sytuację członka zarządu spółdzielni polegającą na tym, że nie ma on realnej możliwości zwołania walnego zgromadzenia spółdzielni z przedmiotem obrad dotyczącym dalszego jej istnienia.

Zgodnie z art. 116 § 1 O.p. za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna. Orzeczenie o odpowiedzialności członka zarządu może mieć miejsce jeżeli nie wykazał on, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

albo nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w odniesieniu do kwestii związanej z ustaleniem istnienia winy w niezgłoszeniu upadłości (wszczęciu postępowania jej zapobiegającemu) przepis art. 116 § 1 pkt 1 O.p. nie może być stosowany wprost. Konieczne są modyfikacje zawartej w nim normy prawnej, z uwagi na szczegółowe regulacje zawarte w ustawie Prawo spółdzielcze, które traktować należy jako lex specialis w stosunku do rozwiązań przyjętych w Ordynacji podatkowej, a także w przepisach prawa upadłościowego.

Co do zasady o winie w niezgłoszeniu upadłości we właściwym czasie możemy mówić wtedy, gdy członek zarządu nie dopełni określonych przepisami szczególnymi wymogów związanych ze zgłoszeniem upadłości. Zasadniczo wymogi te zostały skonkretyzowane w ustawie Prawo upadłościowe i naprawcze (zwane dalej u.p.u.n.). W myśl art. 21 u.p.u.n. dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości (ust. 1). Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym, kto ma prawo go reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami (ust. 2). Upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny (art. 10 u.p.u.n.). Stosownie do regulacji zawartej w art. 11 tej ustawy, dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych (ust. 1). Dłużnika, będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje (ust. 2).

Wskazane wyżej regulacje należy zaliczyć do rozwiązań ogólnych, mających zastosowanie do podmiotów, w przypadku których inne ustawy nie zawierają odmiennych wymogów. Od wyrażonych w powyższych regulacjach zasad przewidziano uregulowania odrębne, m. in. w ustawie Prawo spółdzielcze. Wskazuje na to chociażby treść art. 137 tej ustawy, w świetle którego w odniesieniu do spółdzielni przepisy prawa upadłościowego mają zastosowanie, w sprawach prawem spółdzielczym nieuregulowanych.

Zgodnie z art. 130 P.s., ogłoszenie upadłości spółdzielni następuje w razie jej niewypłacalności (§ 1). Jeżeli według sprawozdania finansowego spółdzielni ogólna wartość jej aktywów nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich zobowiązań, zarząd powinien niezwłocznie zwołać walne zgromadzenie, na którego porządku obrad zamieszcza sprawę dalszego istnienia spółdzielni (§ 2). Pomimo niewypłacalności spółdzielni walne zgromadzenie może podjąć uchwałę o dalszym istnieniu spółdzielni, jeżeli wskaże środki umożliwiające wyjście jej ze stanu niewypłacalności (§ 3). W razie podjęcia przez walne zgromadzenie uchwały o postawieniu spółdzielni w stan upadłości, zarząd spółdzielni obowiązany jest niezwłocznie zgłosić do sądu wniosek o ogłoszenie upadłości (§ 4). Niewypłacalność spółdzielni występuje wtedy (art. 87 P.s.), gdy ogólna wartość aktywów tej spółdzielni nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich jej zobowiązań.

Znaczenia użytego w art. 130 § 2 P.s. określenia "niezwłocznie zwołać" należy doszukiwać się w powiązaniu z treścią art. 21 ust. 1 u.p.u.n., w świetle którego dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości, przy czym w przypadku spółdzielni obowiązek "zgłoszenia w sądzie wniosku" zastępowany jest przez obowiązek zwołania walnego zgromadzenia z postawieniem w porządku dziennym sprawy dalszego istnienia spółdzielni. Istotne znaczenie ma zatem ustalenie, kiedy w przypadku spółdzielni wystąpiła sytuacja niewypłacalności. O tego momentu rozpoczyna się bowiem bieg terminu do zgłoszenia upadłości, o którym mowa w art. 21 ust. 1 u.p.u.n. W przypadku spółdzielni wymóg ten należy uznać za spełniony (art. 21 ust. 1 u.p.u.n. w związku z art. 130 § 2 P.s. ), jeżeli w ww. wskazanym terminie, liczonym od momentu pojawienia się sytuacji, w której ogólna wartość aktywów spółdzielni nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich jej zobowiązań, zarząd tej spółdzielni zwoła walne zgromadzenie, na którego porządku obrad zamieści sprawę dalszego istnienia spółdzielni (art. 130 § 2 P.s.). Niezwołanie zgromadzenia w tym czasie, trybie i z takim przedmiotem obrad przesądza o winie członków zarządu w niezgłoszeniu upadłości "we właściwym czasie".

Treść art. 130 P.s. nie pozostawia wątpliwości, że zwołanie przez zarząd walnego zgromadzenia, w którego porządku obrad postawiona została sprawa dalszego istnienia spółdzielni w związku z jej niewypłacalnością, determinuje konieczność podjęcia uchwały w zakresie stanowiącym wybór jednej możliwości z alternatywy:

- postawienie spółdzielni w stan upadłości, co rodzi obowiązek niezwłocznego jej zgłoszenia przez zarząd do sądu (art. 130 § 4 P.s.); albo

- podjęcie uchwały o dalszym istnieniu spółdzielni, przy czym w takim przypadku powinny zostać jednocześnie wskazane środki umożliwiające wyjście jej ze stanu niewypłacalności (art. 130 § 3 P.s.).

Ustawodawca w art. 130 ustawy P.s., regulując tryb postępowania wewnątrzspółdzielczego w sprawie ogłoszenia upadłości spółdzielni, określił też w sposób wyłączny kompetencje jej poszczególnych organów w tym zakresie. Obowiązki zarządu sprowadzają się w tym postępowaniu do zwołania we właściwym czasie walnego zgromadzenia (po stwierdzeniu za pomocą sporządzonego według zasad prawidłowej rachunkowości - art. 87 i nast. Prawa spółdzielczego - sprawozdania finansowego, że ogólna wartość aktywów tej spółdzielni nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich jej zobowiązań) oraz do niezwłocznego zgłoszenia wniosku do sądu o ogłoszenie upadłości po podjęciu uchwały przez walne zgromadzenie o postawieniu spółdzielni w stan upadłości. Dopiero uchybienie tym obowiązkom przez zarząd może prowadzić do przyjęcia, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło z winy jego członków ( art. 116 § 1 pkt 1 lit b O.p.).

Zatem, uwolnienie członka zarządu spółdzielni z odpowiedzialności za jej zaległości podatkowe (art. 116a w związku z art. 116 § 1 pkt 1 O.p.) może miejsce wówczas, gdy zarząd zwoła walne zgromadzenie członków spółdzielni, z postawieniem w porządku obrad sprawy dalszego istnienia spółdzielni w związku z jej niewypłacalnością, a to w ciągu 14 dni od zaistnienia stanu niewypłacalności spółdzielni w rozumieniu art. 130 § 1 Prawa spółdzielczego oraz:

- po podjęciu przez walne zgromadzenie uchwały o postawieniu spółdzielni w stan upadłości - niezwłoczne zgłosi do sądu wniosek o ogłoszenie upadłości spółdzielni (art. 130 § 4 P.s.); albo

- jeżeli mimo niewypłacalności spółdzielni walne zgromadzenie podejmie uchwałę o dalszym istnieniu spółdzielni, wskazując jednocześnie środki umożliwiające wyjście jej ze stanu niewypłacalności (art. 130 § 3 P.s.).

W kontekście analizowanego zarzutu skargi kasacyjnej powyższe rozważania należy uzupełnić o analizę statusu prawnego członka zarządu spółdzielni w aspekcie przyznanych ustawowo kompetencji i możliwości samodzielnego, skutecznego podjęcia czynności zmierzających do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółdzielni.

Zgodnie z art. 48 § 1 P.s. zasadą jest, że zarząd kieruje działalnością spółdzielni oraz reprezentuje ją na zewnątrz. Zgodnie z § 2 podejmowanie decyzji niezastrzeżonych w ustawie lub statucie innym organom należy do zarządu.

Według art. 55 § 1 P.s. zarząd może udzielić jednemu z członków zarządu lub innej osobie pełnomocnictwa do dokonywania czynności prawnych związanych z kierowaniem bieżącą działalnością gospodarczą spółdzielni lub jej wyodrębnionej organizacyjnie i gospodarczo jednostki, a także pełnomocnictwa do dokonywania czynności określonego rodzaju lub czynności szczególnych. Stosownie do art. 55 § 2 P.s. statut spółdzielni może uzależnić udzielenie pełnomocnictwa przez zarząd od uprzedniej zgody rady.

Wobec powyższego, skoro przepis art. 130 § 2 P.s. stanowi, że to zarząd powinien niezwłocznie zwołać walne zgromadzenie z określeniem przedmiotu porządku obrad przyjąć należy, że kompetencja taka nie przysługuje członkowi wieloosobowego zarządu spółdzielnie.

Należy w tym miejscu zauważyć odmienne ukształtowanie kompetencji członków zarządu spółek kapitałowych. Zgodnie z art. 204 oraz 372 K.s.h. prawo członka zarządu do reprezentowania spółki dotyczy wszystkich czynności sądowych i pozasądowych spółki (§ 1); prawa członka zarządu do reprezentowania spółki nie można ograniczyć ze skutkiem prawnym wobec osób trzecich (§ 1). K.s.h. nie zastrzega dla zarządu spółek kapitałowych wyłączonych kompetencji w zakresie czynności zmierzających do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

Zatem, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozważając ewentualne wyłączenie odpowiedzialności członka zarządu spółdzielnie za jej zaległości podatkowe z powołaniem na przesłankę egzoneracyjną, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p. trzeba badać nie tylko zachowanie zarządu ale także poszczególnych członków zarządu. Innymi słowy, członek zarządu spółdzielni może skutecznie uchylić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółdzielni z powołaniem na art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p. jeżeli wykaże, że żądał aby zarząd spółdzielni niezwłocznie zwołał walne zgromadzenie, na którego porządku obrad zamieszczona zostanie sprawa dalszego istnienia spółdzielni. Dodać należy, że żaden przepis Prawa spółdzielczego nie ogranicza członka zarządu co do zakresu i możliwości przedstawienia żądania podjęcia określonych czynności (decyzji) przez zarząd.

W przyjętym stanie faktycznym poczynione wyżej ustalenia, zgodne co do zasady z poglądem strony skarżącej, nie mają jednak wpływu na wynik sprawy albowiem nie wykazano, że skarżący żądał, aby zarząd spółdzielni niezwłocznie zwołał walne zgromadzenie, na którego porządku obrad zamieszczona zostanie sprawa dalszego istnienia spółdzielni.

Odnosząc się do drugiego zarzutu skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że aktualne w tym zakresie pozostają ustalenia poczynione w orzecznictwie sądów administracyjnych odnośnie odpowiedzialności członków zarządu spółek kapitałowych. Przepisy Prawa spółdzielczego nie zawierają bowiem żadnych regulacji, z których można by wywodzić, że wewnętrzny podział kompetencji w zarządzie spółdzielni ma wpływ na ocenę zawinienia członka zarządu odnośnie obowiązku podjęcia działań zmierzających do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

Stwierdza się w orzecznictwie, że w zakresie braku winy (art. 116 § pkt 1 lit. b) O.p.) chodzi o każdą postać winy, a nie tylko o winę umyślną (wyrok NSA z 30 czerwca 2017 r., sygn. I FSK 1990/15). Jako kryterium w tym zakresie powinno się przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Osoba zainteresowana (w tym członek zarządu) winna wykazać brak winy, czyli udowodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że uchybienie określonemu obowiązkowi było od niej niezależne (zob.: R. Dowgier, Komentarz aktualizowany do art. 116 ustawy - Ordynacja podatkowa (w:) L. Etel (red.), R. Dowgier, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, K. Teszner, Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany, LEX/el., 2018). Podkreślić należy, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych (np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 czerwca 2017 r. sygn. akt I FSK 2022/1, z 19 stycznia 2018 r. sygn. akt II FSK 38/16, z 28 marca 2018 r. sygn. akt II FSK 817/16) brak winy, o którym mowa w art. 116 O.p. jest kategorią obiektywną i można się na niego powoływać jedynie w sytuacji, gdy członek zarządu nie miał żadnych możliwości prowadzenia spraw spółki, a brak tych możliwości wynikał z przyczyn od niego całkowicie niezależnych (np. obłożna choroba). Ponadto w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż członek zarządu odpowiedzialny za prowadzenie spraw spółki, powinien orientować się w bieżącym stanie jej finansów, winien mieć wiedzę co do sposobu jej funkcjonowania, zawieranych transakcji, a także kontrahentów spółki. Członek zarządu spółki powinien być, także należycie zorientowany w sprawach podmiotu, którym zarządza, szczególnie w odniesieniu do stanu majątkowego spółki i ciążących na niej zobowiązań tak, by nie doprowadzić do naruszenia obowiązków wynikających z obowiązujących przepisów prawa, w tym przepisów podatkowych oraz do sytuacji zadłużenia spółki czy stanu jej niewypłacalności. Taka jest bowiem rola osób, którym powierzono prowadzenie spraw spółki. Skoro według art. 201 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych zarząd prowadzi sprawy spółki i ją reprezentuje, to wynika stąd obowiązek posiadania przez każdego członka zarządu elementarnej wiedzy o najważniejszych sprawach spółki. Nieznajomość kondycji finansowej spółki stanowi zatem zawinione przez niego zaniechanie wykonywania podstawowych obowiązków i nie stanowi okoliczności świadczącej o braku winy w rozumieniu art. 116 O.p. Dlatego też brak wiedzy na temat kondycji finansowej spółki, czy też przyczyny braku tej wiedzy i przyczyny powstania zadłużenia spółki nie są przesłankami uwalniającymi członka zarządu spółki od określonej w art. 116 O.p. odpowiedzialności za jej zobowiązania.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a, orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie 204 pkt 1, art. 205 § 2 oraz art. 209 P.p.s.a.

Bogusław Woźniak (spr.) Krzysztof Winiarski Jolanta Sokołowska