Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 35/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2007-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 80 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 29 poz 257
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
article: par. 7
journal: Dz.U. 2004 nr 87 poz 825
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego
article: art. 90 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 90 poz 864
law: Traktat Ustanawiający Wspólnotę Europejską

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Sędziowie sędzia NSA Józef Orzel, asesor WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Grzegorz Dudar, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 lutego 2007 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu 1. Uchyla zaskarżoną decyzję, 2. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej w B. na rzecz skarżącej R. S. kwotę 1422 zł (jeden tysiąc czterysta dwadzieścia dwa złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

U Z A S D N I E N I E

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w B. odmówił skarżącej R. S. stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego w kwocie [...] PLN (stawka 49,6%), z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...], rok produkcji 2001. Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji stwierdził, iż wydając przedmiotową decyzję kierował się obowiązującymi przepisami prawa a obowiązujące w Polsce przepisy prawa nie naruszają regulacji prawnych obowiązujących w Unii Europejskiej. W ocenie organu skarżąca zadeklarowała i wpłaciła należny podatek akcyzowy zgodnie z obowiązującym stanem prawnym, w związku z czym brak jest podstaw prawnych do stwierdzenia nadpłaty w trybie art. 72 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.

Od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. skarżąca wniosła odwołanie, żądając uchylenia zaskarżonej decyzji i wydanie orzeczenia, stwierdzającego nadpłatę podatku akcyzowego oraz zobowiązującego do zwrotu uiszczonej kwoty powyższego podatku z należnym oprocentowaniem. W odwołaniu zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską a także, iż prawo wspólnotowe jest częścią porządku prawnego, mając prymat w przypadku sprzeczności między prawem polskim a prawem wspólnotowym, wynika to nie tylko z prawa wspólnotowego, ale także z art.91 Konstytucji RP. Strona podniosła, iż z Konstytucji RP, a przede wszystkim z systemu prawa wspólnotowego wynika, że organy celne mają obowiązek stosowania prawa wspólnotowego, a w przypadku sprzeczności krajowego prawa z prawem wspólnotowym, obowiązek niezastosowania prawa krajowego.

Decyzją z dnia [...] października 2005 r. Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w B. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołując się na, treści przepisu art. 80 ust. 1 ustawy z 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29 poz. 257 ze zm.) wskazał, że akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym oraz, że zgodnie z art. 80 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy podatnikami akcyzy od samochodów są podmioty dokonujące ich nabycia wewnątrzwspólnotowego. Stawki podatku akcyzowego zostały określone w § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825 ze zm.) i nie mogą być one wyższe niż 65% podstawy opodatkowania. W powyższej sprawie stawka podatku akcyzowego od nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego wyniosła 49,6%.

Zdaniem organu podatkowego w rozpatrywanej sprawie obowiązek zapłaty podatku akcyzowego wynikał z powszechnie obowiązujących przepisów prawa

tj. ustawy z 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29 poz. 257 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825 ze zm.). Skarżąca składając deklarację dokonała samoobliczenia podatku opierając się na obowiązujących

w tym czasie przepisach. Natomiast sprzeczność przepisów prawa wewnętrznego

z bezpośrednio stosowanymi przepisami prawa wspólnotowego skutkuje jedynie możliwością odmowy stosowania tych przepisów przez sądy krajowe lub w przypadku istnienia wątpliwości, co do wykładni prawa Unii Europejskiej, wystosowaniem

przez nie pytania prejudycjalnego do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Organ podkreślił, że uprawnienie to przysługuje jedynie organom władzy sądowej,

a nie organom podatkowym, które nie są władne kwestionować mocy przepisów obowiązujących w stosunku do istniejących i wymagalnych zobowiązań podatkowych. W związku z tym, iż organy podatkowe nie mają prawa kwestionować obowiązujących przepisów prawa, organ odwoławczy nie mógł stwierdzić, iż samoobliczenie podatku akcyzowego dokonane przez podatnika w sposób zgodny z tymi przepisami

jest nieprawidłowe. Z tego względu Dyrektor Izby Celnej w B. stwierdził, iż nie ma on podstaw prawnych do uznania, że w chwili składania przez stronę deklaracji z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego dla podatku akcyzowego, strona uiściła podatek akcyzowy nienależny lub w kwocie wyższej niż należna. Wskazał, że w myśl art. 72 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Świadczenie należy uznać za nienależnie uiszczone w sytuacji, gdy podatnik dokonuje zapłaty określonej kwoty pieniężnej, mimo że nie jest do tego zobowiązany bądź, gdy w chwili spełnienia świadczenia podstawa prawna do jego dokonania wprawdzie istniała, lecz po jego spełnieniu podstawa ta odpadła.

Na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. nr [...] (doręczoną w dniu [...].10.2005 r.) R. S. reprezentowana przez radcę prawnego K. D. z B. złożyła, w terminie, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. W skardze zaskarżonej decyzji zarzucono:

• naruszenie prawa procesowego poprzez brak wszechstronnej analizy prawnej przedmiotowego zagadnienia i zastosowanie niewłaściwej podstawy prawnej

• naruszenie prawa materialnego tj.: a) art. 80 ustawy z dnia 23.01.2004r.

o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz.257) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.04.2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz.825) poprzez ich zastosowanie zamiast postanowień art.25

i art.90 Traktatu Wspólnot Europejskich (TWE); b) art.72 ustawy z dnia 29.08.1997r. (Dz. U .Nr 137, poz.926 ze zm.) poprzez ustalenie, iż stronie

nie należy się zwrot nienależnie zapłaconego podatku akcyzowego; c) art.91 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Ponadto w skardze podniesiono, iż: od dnia wejścia w życie Traktatu Akcesyjnego Polska stała się państwem członkowskim Wspólnoty Europejskiej. Konsekwencją powyższego jest, iż od tego czasu Polska podlega wszelkim normom prawa wspólnotowego i to bez potrzeby ich inkorporacji, a zatem obowiązują nas normy prawa wspólnotowego z całą jego dotychczasową praktyką i dorobkiem. Wskazują

na postanowienia art.91 ust.3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej podniesiono,

że regulacje prawne prawa wspólnotowego maja pierwszeństwo przed normami krajowymi (w wypadku ich kolizji mają pierwszeństwo w ich stosowaniu).

Podniesiono również, że organy obu instancji w swej ocenie pominęły wskazywany przez stronę w postępowaniu prymat prawa unijnego na krajowym, zasłaniając się niemożnością ich stosowania przez organa celne. W szczególności nie odniósł się organ do treści art.90 TWE, który nakłada obowiązek przestrzegania przez państwa członkowskie takich samych stawek i sposobu kwalifikacji, wysokości podstawy opodatkowania dla towarów krajowych i importowanych. Ustęp 1 przytoczonego powyżej art.90 TWE jednoznacznie określa, iż żadne państwo członkowskie nie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe innych państw członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które nakłada bezpośrednio na podobne produkty krajowe. Wskazano, że krajowe ustawodawstwo odmiennie traktuje pod względem podatkowym samochody osobowe sprzedawane

i wcześniej zarejestrowane w Polsce, niż samochody osobowe niezarejestrowane

na terytorium kraju, z uwagi na to, że art. 80 § 1 ustawy o podatku akcyzowym nakłada ten podatek wyłącznie na samochody niezarejestrowane na terytorium Polski,

zaś sprzedawane na terytorium Polski używane samochody osobowe (wcześniej zarejestrowane) podlegają opodatkowaniu. Reasumując stwierdzono, że podatek akcyzowy został pobrany bez podstawy prawnej, a zatem w świetle art.72 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa winien być zwrócony skarżącej.

Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. zwrócił uwagę, że podniesione w niej zarzuty stanowią w większości powtórzenie argumentów zawartych w odwołaniu i w tym zakresie Dyrektor Izby Celnej w B. podtrzymał w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

Kwestia wyjściową dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy stała się kwestia zakresu, w jakim organy administracyjne w swej działalności orzeczniczej związane są prawem wspólnotowym, a w szczególności to, czy ewentualna sprzeczność prawa krajowego z prawem wspólnotowym pozwala organom administracyjnym

na bezpośrednie stosowanie prawa wspólnotowego.

W myśl art. 87 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Z dniem przystąpienia Polski do Unii Europejskiej (1 maja 2004 r.), z uwagi na postanowienia art. 91 Konstytucji RP integralną częścią polskiego porządku prawnego stał się również cały dorobek prawny Wspólnot tzw. acquis communautaire obejmujący prawo pierwotne w tym podstawowe zasady prawne sformułowane przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości z ducha Traktatu, oraz prawo pochodne tworzone przez organy Wspólnoty i stał się prawem obowiązującym na terytorium Polski. Zasada poszanowania acquis communautaire ma fundamentalne znaczenie dla jednolitości wspólnotowego porządku prawnego.

Jedną z podstawowych zasad wspólnotowego prawa pierwotnego jest zasada pierwszeństwa. Znajduje ona zastosowanie w przypadku sprzeczności norm krajowych

i wspólnotowych poprzez nałożenie obowiązku stosowania normy wspólnotowej

z pominięciem normy krajowej. Prymat porządku wspólnotowego nad wewnętrznymi porządkami prawnymi Europejski Trybunał Sprawiedliwości proklamował w klasycznym już orzeczeniu z 1964 r. w sprawie Costa (6/64 Flaminio Costa v. Enel). Pogląd

o nadrzędności prawa wspólnotowego nad krajowym jest w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości ugruntowany i systematycznie rozwijany. Zasada pierwszeństwa ma charakter bezwarunkowy i nieograniczony. Oznacza to

z jednej strony, iż z pierwszeństwa korzystają wszystkie normy prawa wspólnotowego, zawarte zarówno w prawie pierwotnym jak i wtórnym, z drugiej zaś, iż żadna norma prawa krajowego nie może mieć pierwszeństwa przed prawem wspólnotowym (wyrok

w sprawie 11/70 Internationale Handelsgesellschaft z 1970 r.).

Należy jednocześnie wskazać, iż zgodnie z powyższą zasadą, na każdym organie Państwa Członkowskiego, w tym również na organach administracyjnych

i podatkowych spoczywa obowiązek stosowania przepisu wspólnotowego

z pominięciem sprzecznego z nim przepisu krajowego. W tym aspekcie mamy

do czynienia z bezpośrednim stosowaniem przepisów wspólnotowych,

które w przypadku kolizji z przepisami krajowymi mają pierwszeństwo zastosowania. Organy administracji publicznej mają obowiązek stosowania prawa wspólnotowego, jako elementu krajowego porządku prawnego.

W świetle powyższego należy, więc uznać, że orzekające w tej sprawie organy podatkowe, zobowiązane do działania na podstawie przepisów prawa (art. 7 Konstytucji RP, art. 120 ustawy Ordynacja podatkowa), miały obowiązek stosowania nie tylko przepisów prawa krajowego, ale również przepisów prawa wspólnotowego.

W przypadku kolizji przepisów prawa wspólnotowego z przepisami krajowymi, zgodnie

z omówionymi powyżej zasadami bezpośredniego skutku i pierwszeństwa organy te powinny odmówić zastosowania przepisów krajowych na rzecz mających bezpośrednie zastosowanie przepisów prawa wspólnotowego. Naczelnik Urzędu Celnego

w B. wydając decyzję o odmowie stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego, jak i Dyrektor Izby Celnej utrzymując powyższą decyzję w mocy, nie mogli pominąć przepisów wspólnotowych.

Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia zgodności

z prawem wspólnotowym, należy w pierwszym rzędzie wskazać, że Państwa członkowskie, w tym Polska mogą regulować kwestie związane z opodatkowaniem podatkiem akcyzowym w taki sposób, aby nie naruszało to fundamentalnych swobód rynku wewnętrznego Unii Europejskiej, w szczególności swobodnego przepływu towarów. Swoboda przepływu towarów jest najważniejszą ze swobód składających się na Wspólny Rynek. Wyraża się ona w zapewnieniu nieograniczonej barierami celnymi, podatkowymi, prawnymi lub technicznymi swobody cyrkulacji towarów

na całym terytorium Wspólnoty Europejskiej. Realizowana jest przez nakazy

i zakazy, w tym m.in. zakaz stosowania ceł i opłat o podobnym skutku (zakaz barier taryfowych) i zakaz dyskryminacyjnego lub protekcjonistycznego stosowania podatków. Regulacje związane ze swobodą przepływu towarów zawierają m.in. art. 25, art. 28

i art. 90 TWE.

Stosownie do art. 25 TWE, zakazane jest stosowanie ceł importowych

lub eksportowych w obrocie handlowym między państwami członkowskimi Wspólnoty Europejskiej. Zakaz ten interpretowany jest szeroko i jest on zakazem bezwzględnym,

w odróżnieniu od ograniczeń ilościowych i środków o skutku podobnym (art. 28 TWE), od których stosowania dopuszczalne są odstępstwa (art. 30 TWE). Jeżeli więc Państwo nałoży opłatę z tytułu przekroczenia przez towar granicy w sposób sprzeczny z art. 25 TWE importer lub eksporter może odmówić jej uiszczenia, powołując się wprost

na ten przepis. Cłem jest nakładana przez Państwo opłata pieniężna pobierana z tytułu przekroczenia granicy przez towar, liczona od wartości, ilości lub wagi. Z kolei do opłat o skutku podobnym do cła, zgodnie z orzecznictwem ETS zaliczane są np. opłaty

za badania fitosanitarne, weterynaryjne, opłaty za utrzymanie składów celnych. Zgodnie z tym orzecznictwem, jakakolwiek opłata pieniężna, bez względu na jej przeznaczenie

i sposób nałożenia, nałożona jednostronnie na towary z powodu przekroczenia granicy, niebędąca cłem w wąskim rozumieniu, stanowi opłatę o równoważnym skutku

w rozumieniu art. 23 i art. 25 TWE (por. Wprowadzenie do prawa Wspólnot Europejskich (Unii Europejskiej) pod redakcją Andrzeja Wróbla, Zakamycze 2002,

s. 264-265).

Kwestionowane w skardze przepisy ustawy o podatku akcyzowym opodatkowują wszystkie samochody osobowe, rejestrowane po raz pierwszy na terytorium RP,

bez względu na to, czy są one pochodzenia krajowego, czy zagranicznego. Zaznaczyć należy, że powstanie obowiązku podatkowego, w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego, nie wiąże się z przekroczeniem granicy państwa członkowskiego, lecz z nabyciem prawa rozporządzania samochodem osobowym

jak właściciel – art. 80 ust. 3 pkt 3 ustawy o podatku akcyzowym. Jak wyjaśnił to Europejski Trybunał Sprawiedliwości w wydanym na wniosek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyroku z 18 stycznia 2007 r. w sprawie C-313/05, podatek akcyzowy ustanowiony w Polsce na podstawie cyt. ustawy o podatku akcyzowym, który nie jest nakładany na pojazdy osobowe w związku z przekroczeniem przez nie granicy, nie stanowi cła przywozowego ani opłaty o skutku równoważnym w rozumieniu art. 25 TWE. W świetle powyższego, nie można, zatem mówić

o sprzeczności obowiązujących w tym zakresie przepisów krajowych w przedmiocie podatku akcyzowego z art. 25 TWE. W przywołanym orzeczeniu ETS stwierdził również, że art. 28 TWE nie znajduje zastosowania do deklaracji uproszczonej,

takiej jak przewidziana w art. 81 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym, a art. 3

ust. 3 dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania nie sprzeciwia się takiej deklaracji, jeżeli sporne uregulowanie można interpretować w ten sposób, że deklarację tę należy złożyć

z chwilą nabycia prawa do rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel,

nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.

Pozostaje, więc dokonanie oceny zaskarżonej decyzji przez pryzmat uregulowania zawartego w art. 90 TWE. Zgodnie z tymże przepisem żadne państwo członkowskie nie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych państw członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych,

które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe. Ponadto żadne państwo członkowskie nie nakłada na produkty innych państw członkowskich podatków wewnętrznych, które pośrednio chronią inne produkty. Artykuł 90 TWE zawiera, zatem zakaz dyskryminacji lub protekcjonistycznego stosowania krajowego systemu podatkowego i ma charakter bezwzględny. Przepis ten wymaga jednakowego traktowania podobnych produktów krajowych i importowanych. Należy interpretować go szeroko, tak, by objął on wszystkie przepisy podatkowe, które pozostają w sprzeczności z zasadą równego traktowania produktów krajowych i produktów importowanych (wyrok ETS 148/77 Hansen przeciwko Hauptzollamt Flensburg).

Oceniając zgodność przepisów prawa krajowego regulujących opodatkowanie podatkiem akcyzowym samochodów osobowych niezarejestrowanych na terenie kraju

z przytoczonym art. 90 TWE należy wskazać, iż w myśl postanowień art. 80 ust. 1

cyt. ustawy o podatku akcyzowym, akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Podatnikami akcyzy od samochodów są podmioty dokonujące każdej sprzedaży samochodu osobowego przed pierwszą jego rejestracją na terytorium kraju. Jednocześnie w ustępie 3 art. 80 ustawy wskazuje się, że obowiązek podatkowy

w akcyzie od samochodów w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego powstaje

z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel,

nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Stawka akcyzy, stosownie do treści art. 75 ust. 1 ustawy

na wyroby akcyzowe niezharmonizowane wynosi 65 % podstawy opodatkowania,

z wyjątkiem stawki na energię elektryczną.

Korzystając z zawartego w ustawie upoważnienia Minister Finansów

w cyt. wyżej rozporządzeniu z 22 kwietnia 2004 r. obniżył i zróżnicował stawki podatku akcyzowego dla samochodów osobowych. Dla pojazdów rocznych

i dwuletnich stawki wynosiły 3,1% lub 13,6% podstawy opodatkowania w zależności

od pojemności silnika – poz. 27 załącznika nr 1 do rozporządzenia. Jednak

w przypadku sprzedaży samochodów osobowych na terytorium kraju

oraz sprowadzonych z innych krajów Wspólnoty po upływie dwóch lat kalendarzowych od daty produkcji, do obliczenia stawki zastosowanie miał wzór wskazany w § 7 ust. 2 tego rozporządzenia. Zastosowanie tego wzoru prowadzi do podwyższenia realnej stawki podatku ponad poziom 3,1% lub 13,6% podstawy opodatkowania (w zależności od pojemności silnika). Jak trafnie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Lublinie, tylko teoretycznie stawki podatkowe dla podobnych samochodów osobowych sprzedawanych w kraju jako nowe i używane są jednakowe w porównaniu do stawek dla nowych i używanych samochodów nabywanych wewnątrzwspólnotowo (wyrok z 25 maja 2005 r., sygn. akt I SA/Lu 77/05, opubl. "Przegląd Orzecznictwa Podatkowego" 2006, nr 5, poz. 94). Objęcie zakresem przedmiotowym ustawy wyłącznie samochodów niezarejestrowanych na terenie kraju spowodowało,

że sprzedawane na terenie kraju używane samochody osobowe nie podlegają opodatkowaniu akcyzą (gdyż wcześniej były zarejestrowane), sprowadzane

zaś z państw członkowskich Unii obciążone są podatkiem akcyzowym, którego wysokość uzależniona jest od wieku pojazdu.

W świetle powyższego nie może budzić wątpliwości, że powyższa konstrukcja podatku akcyzowego od samochodów osobowych narusza przepis art. 90 ust. 1 TWE, mówiący o zakazie dyskryminacji jakichkolwiek towarów w obrębie Wspólnoty Europejskiej. Wskazać w tym miejscu należy na wiążący niniejszy sąd krajowy, przytoczony wyżej wyrok ETS z 18 stycznia 2007 r., w sprawie C-313/05, w którym Trybunał stwierdził, że artykuł 90 akapit 1 TWE zostaje naruszony, gdy podatek nakładany na produkty przywożone zza granicy i podatek nakładany na podobne produkty krajowe są obliczane w różny sposób i zgodnie z innymi zasadami,

co prowadzi – chociażby tylko w niektórych przypadkach – do wyższego opodatkowania towaru przywiezionego zza granicy. Podatek akcyzowy nie powinien obciążać produktów pochodzących z innych państw członkowskich bardziej, niż obciąża on podobne produkty krajowe. Podkreślić należy, iż wyroki Trybunału Sprawiedliwości wydane na podstawie art. 234 TWE mają moc quasi prawodawczą i muszą być uwzględniane zarówno przez sądy jak i organy krajowe poszczególnych państw członkowskich Wspólnoty Europejskiej.

W konkluzji należy stwierdzić, że art. 80 ust. 1 cyt. ustawy o podatku akcyzowym oraz przepis § 7 ust. 2 cyt. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na samochody osobowe starsze niż dwa lata, nabyte w innym Państwie Członkowskim, nie uwzględniają zasad wynikających z art. 90 TWE. Zatem pomiędzy przepisami krajowymi i prawem wspólnotowym zachodzi sprzeczność, która winna być, zgodnie z zasadą pierwszeństwa i bezpośredniego stosowania oraz normą kolizyjną wynikająca z treści art. 91 ust.3 Konstytucji RP rozstrzygnięta poprzez zastosowanie prawa wspólnotowego. Powyższe oznacza, że organy celne obu instancji wydając zaskarżone decyzje powinny uwzględnić z urzędu treść art. 90 akapit 1 TWE, czego, w niniejszej sprawie nie uczyniły. Pamiętać przy tym należy, że pierwszeństwo normy wspólnotowej w przypadku kolizji z ustawami krajowymi nie powoduje unieważnienia prawa krajowego, ma tylko pierwszeństwo stosowania, a więc w przypadku sprzeczności (kolizji) norm prawa krajowego z normami prawa wspólnotowego organ stosujący prawo powinien pominąć normę prawa krajowego. Mając powyższe na uwadze należy uznać, że organy rozpatrujące sprawę naruszyły prawo w związku z wadliwym zastosowaniem prawa krajowego sprzecznego z normami prawa wspólnotowego.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 11 maja 2005 r. (K 18/04, OTK-A 2005/5/49) badając zgodność z Konstytucją RP Traktatu o przystąpieniu RP do Unii Europejskiej orzekł, że dochowane zostały warunki przewidziane w art. 90 ust. 3 Konstytucji, do ratyfikacji Traktatu jako umowy międzynarodowej, w wyniku której nastąpiło przekazanie kompetencji organów władzy państwowej w niektórych sprawach Wspólnotom Europejskim i Unii Europejskiej. W świetle powyższego, za nieuprawniony należy uznać wniosek Dyrektora Izby Celnej w B. o pierwszeństwie ustaw zwykłych wobec postanowień Traktatu WE. W tym kontekście za uzasadniony należało uznać podnoszony zarzut naruszenia art.91 Konstytucji RP. Pozycja umów międzynarodowych wymienionych w art.91 ust. 1 i art. 89 ust.1 Konstytucji RP została określona w ten sposób, ze mają on pierwszeństwo przed ustawą. Zasada pierwszeństwa takich umów ma walor zasady konstytucyjnej podlegającej bezpośredniemu stosowaniu (patrz Kazimierz Działocha komentarz do art. 91 Konstytucji RP w: Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej. Komentarz Tom I, Wydawnictwo Sejmowe Warszawa 1999). Przy czym wskazuje się, że umowy mają pierwszeństwo przed ustawą tylko, w sytuacji niezgodności przepisów ustawy z umowa międzynarodową (tu Traktatem Ustanawiającym Wspólnotę Europejską).

Ignorowanie przez organy w procesie stosowania zasad prawa wypracowanych przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości (w tym zasad: pierwszeństwa

i bezpośredniego skutku) i przepisów prawa wspólnotowego (art.90 ust.1 TWE), świadczy o naruszeniu zasady praworządności, o której mowa w art. 120 ustawy Ordynacja podatkowa, będącej rozwinięciem postanowień art. 7 Konstytucji RP.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana

z naruszeniem prawa materialnego, poprzez niezastosowanie w tej sprawie przepisu art. 90 ust. 1 TWE oraz z naruszeniem w/w przepisów Konstytucji RP oraz art. 120 Ordynacji podatkowej. Powyższe uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji

na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią wynikający z art. 90 TWE zakaz obciążania podatkiem akcyzowym używanych samochodów osobowych pochodzących z innych państw członkowskich Unii Europejskiej bardziej, niż obciąża on podobne produkty krajowe. W tym celu należy porównać skutki obciążające podatkiem akcyzowym samochód nabyty przez skarżącą (49,6%) ze skutkami krajowego podatku obciążającego samochody używane znajdujące się już na rynku, które zostały

już opodatkowane tym podatkiem przy pierwszej ich rejestracji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 cyt. ustawy Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a o tym że decyzja nie może być wykonana w całości na podstawie art. 152 cyt. ustawy.