Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2051/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 66 ust 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Antas, , Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant sekr. sąd. Grażyna Dmitruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi Wspólnoty M. przy Al. [...] w W. na decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia[...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Al. [...] ("skarżąca") jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ("[...]WINB") nr [...] z [...] lipca 2021 r. wydana w sprawie dotyczącej nieprawidłowości w stanie technicznym części konstrukcyjnych budynku, w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Pismem z 2 marca 2011 r. skarżąca wystąpiła do organu powiatowego o przeprowadzenie kontroli w lokalu nr [...]w budynku przy Al. [...] , ze względu na stwierdzenie uszkodzenia konstrukcji nośnej stropu.

W dniu [...]września 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] ("PINB") przeprowadził kontrolę, podczas której ustalił, że lokal nr [...] znajduje się na siódmym piętrze, na ostatniej kondygnacji mieszkalnej budynku wielorodzinnego. W łazience widoczne są cztery stemple stalowe z belkami podłużnymi podpierające strop. W związku z zakryciem stropu płytami nie było możliwości sprawdzenia jego stanu technicznego. Według oświadczenia właściciela strop jest pęknięty na całej długości łazienki, a zabezpieczenie stropu zostało wykonane w 2009 r. przez firmę budowlaną i pod nadzorem osoby uprawnionej.

W dniu [...] października 2016 r. PINB przeprowadził ponownie oględziny w ww. lokalu, podczas których potwierdził uszkodzenie stropu.

Pismem z 5 grudnia 2016 r. wskazany organ zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie uszkodzenia konstrukcji nośnej (stropu) w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku wielorodzinnym przy Al. [...] . Następnie postanowieniem nr [...]z [...]października 2017 r. nałożył na skarżącą obowiązek sporządzenia i przedłożenia w wyznaczonym terminie ekspertyzy technicznej stanu technicznego uszkodzonego stropu w ww. lokalu wraz z podaniem zakresu robót do wykonania w celu doprowadzenia stanu części obiektu do odpowiedniego stanu technicznego.

W dniu 1 marca 2021 r. do organu powiatowego wpłynęła "Ekspertyza techniczna dotycząca stanu technicznego uszkodzonego stropu w lokalu nr [...] w budynku przy Al. [...] , sporządzona 24 lutego 2021 r. przez inż. J F. Zawarto w niej zakres robót do wykonania w celu doprowadzenia części obiektu do odpowiedniego stanu technicznego.

Decyzją nr [...] z [...] czerwca 2021 r. PINB, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 61 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm., "pr.bud."), nakazał skarżącej usunięcie, w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna, stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym uszkodzenia konstrukcji nośnej (stropu) w łazience lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy Al. [...] , poprzez wykonanie robót budowlanych polegających na:

rozebraniu uszkodzonej płyty ceglanej stropu,

sprawdzeniu stanu istniejących belek stalowych stropu, ich wymianę w przypadku złego stanu lub ich oczyszczeniu i zabezpieczeniu antykorozyjne w przypadku zdatności do użytku,

ustabilizowaniu belek w miejscach podparcia poprzez wykonanie poduszek betonowych praz zakotwienie prętem 0 18 mm,

naprawieniu spękań w nadprożu okiennym,

wykonaniu bruzdy w zewnętrznej ścianie nośnej dla obsadzenia w niej płaskowników stalowych 3x30 mm lub prętów 0 18 mm stanowiących zbrojenie płyty ceglanej,

wykonaniu nowego stropu Kleina z zastosowaniem cegieł ceramicznych,

wykonaniu warstwy cementowo-wapiennej grubości 4 cm na siatce metalowej,

ułożeniu warstwy wełny mineralnej grubości 25 cm lub innego ocieplenia o podobnych parametrach,

wykonaniu warstw wykończeniowych stropu.

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej od ww. decyzji PINB, [...]WINB decyzją wskazaną na wstępie o nr [...] z [...]lipca 2021 r., orzekł na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., "k.p.a.") poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu tej decyzji [...]WINB podał, że prowadząc postępowanie organ powiatowy ustalił, że konstrukcja nośna (stropu) w łazience lokalu mieszkalnego nr [...]w budynku skarżącej znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym. Powyższe zostało potwierdzone zarówno w ramach przeprowadzonych kilkukrotnie oględzin przez organ powiatowy, jak również w ekspertyzie technicznej przedłożonej w omawianej sprawie w dniu 1 marca 2021 r. Kwestia nieprawidłowego stanu technicznego ww. konstrukcji stopu jest bezsporna.

Organ odwoławczy przywołał przy tym art. 61 i art. 66 pr.bud. Stwierdził, że zastosowany tryb postępowania, uregulowany w art. 66 pr.bud., jest właściwy, gdyż przedmiotowa konstrukcja stropu jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Zaznaczył, że w orzecznictwie sądowo-administracyjnym przyjmuje się, że: "Decyzje podejmowane na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w art. 66 ust. 1 pkt 1-3 ustawy organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości" (v. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 17 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Bk 26/18). [...]WINB podał również, że celem art. 66 jest, aby jego stosowanie prowadziło do zapewnienia właściwego, bezpiecznego stanu technicznego istniejących obiektów budowlanych oraz użytkowania ich w sposób niezagrażający wskazanym w ustawie dobrom chronionym. W związku z regulacją mającą spełnić powyższy cel nie mają znaczenia okoliczności, które doprowadziły do sytuacji spełniających przesłanki określone w tym artykule (v. wyrok WSA w Warszawie z 27 czerwca 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1808/16). Podjęcie przez PINB działań w trybie art. 66 pr.bud. było zatem właściwe.

[...]WINB podał nadto, że celem przepisu art. 66 jest usunięcie stwierdzonych przez organ nadzoru budowlanego nieprawidłowości powstałych podczas niewłaściwego użytkowania obiektu budowlanego lub utrzymania go w niewłaściwym stanie. Wykonane na podstawie tego przepisu roboty budowlane mają charakter naprawczy, a decyzja organu nadzoru budowlanego może zobowiązywać do przeprowadzenia wszelkich niezbędnych robót budowlanych koniecznych do zapewnienia należytego stanu technicznego, nie nakazując równocześnie wykonania innej jakościowo budowli, niż przyjęta do użytkowania.

I dalej organ wskazał, że do akt sprawy została dołączona ekspertyza techniczna dotycząca stanu technicznego uszkodzonego stropu w lokalu nr [...]w budynku przy Al. [...] sporządzona w dniu 24 lutego 2021 r. przez inż. J F (nr upr [...],). W opracowaniu tym wskazano (str. 4 opracowania): "W czasie oględzin stwierdzono, że z wykonanej odkrywki posypał się piasek i pył stanowiący stare ocieplenie stropu, co jest potwierdzeniem osunięcia się ceglanej płyty na zabezpieczenie z płyt OSB. Konstrukcja wsporcza (stemple) aktualnie silnie obciążana przemieszczonym stropem Kleina. Stwarza to zagrożenie dla użytkowników lokalu. (...) Po dokonanych oględzinach dokonanych w dniu [...] lutego 2021 r. i analizie okazanych dokumentów oraz fotografii stwierdzono, że strop nad łazienką stwarza zagrożenie dla użytkowników, zatem słusznie podjęto decyzję o jego zabezpieczeniu płytami OSB, belkami stalowymi i stemplami." We wnioskach i zaleceniach wskazano zaś: "Po dokonanych oględzinach i badaniach stropu oraz po zapoznaniu się z udostępnioną dokumentacją fotograficzną i informacjami zawartymi w Postanowieniu stwierdza się, że uszkodzenia stropu w postaci pęknięcia płyty ceglanej stanowiącej element nośny stropu Kleina nie mogą być wynikiem prowadzenia robót budowlanych związanych z rozebraniem ściany nośnej w lokalu nr [...] , bo takiej rozbiórki nie stwierdzono. Powiększające się spękania sufitu wraz z rozwarcia pękniętej płyty ceglanej dochodzi miejscami do 3 mm oraz ugięcia płyty stropowej dochodzącej do 2,0 cm (jak przedstawiono to we wstępnej opinii z dnia 19 stycznia 2017 roku opracowanej przez P. mgr inż. J S oraz P. inż. M Z) - załącznik nr 2. Istotnymi elementami dla konstrukcji stropu Kleina są podpory belek stalowych, którymi są dwie równoległe ściany konstrukcyjne - jedna z otworem drzwiowym i druga naprzeciwległa - kominowa. Obie ściany są odległe od siebie o około 3,50 m (w świetle muru). Jak wykazały oględziny nie były one rozbierane ani przebudowywane, a co najwyżej obudowane zostały płytkami okładziny ściennej nie wpływającej na statykę konstrukcji stropu. (...) W celu docelowego zabezpieczenia, zaleca się wykonanie prac budowlanych przytoczonych w p. 3 niniejszego opracowania z zastosowaniem rozwiązań techniczno-materiałowych jak dla stropodachu, którym jest jednocześnie strop Kleina z płytą ceglaną (...)." Natomiast w pkt 3 zawarto zakres robót do wykonania w celu doprowadzenia części obiektu do odpowiedniego stanu technicznego (przytoczonych w tym miejscu przez organ).

Po dokonaniu analizy ww. dokumentacji technicznej [...]WINB przyjął, że w ramach art. 66 ust. 1 pr.bud. zasadnym jest nałożenie obowiązku wykonania robót budowlanych wynikających z pkt 3 ekspertyzy przy ww. konstrukcji stropu celem usunięcia jego nieprawidłowości.

[...]WINB podał jednocześnie, że obowiązki wskazane w Rozdziale VI ustawy Prawo budowlane, związane z utrzymaniem obiektów budowlanych, obciążają w myśl art. 61, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, a obowiązki wynikające z art. 66, związane z utrzymaniem należytego stanu technicznego, powinny być nakładane na podmiot, o którym mowa w art. 61 tej ustawy. W efekcie uznał, że PINB właściwe określił adresata obowiązku. Dodał, że zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2021 r., poz. 1048) "Nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali". W wyroku z 17 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 2041/20 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał: "Elementy architektonicznej konstrukcji stropu (na którym umiejscowiony jest też taras) są trwale połączone z bryłą budynku i stanowią część struktury (konstrukcji) tego budynku. Część taką (stropodach) uznawać zatem należy za element, który nie służy wyłącznie do użytku właściciela konkretnego lokalu. Powyższe zaś oznacza, że strop stanowi część nieruchomości wspólnej w rozumieniu art. 3 ust. 2 u.w.l. W konsekwencji więc remont, czy też bieżąca konserwacja nieruchomości wspólnej, którą stanowi stropodach - należy do wspólnoty mieszkaniowej, co wprost wynika z art. 14 pkt 1 u.w.l." Organ przywołał też wyrok WSA w Warszawie z 19 lutego 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 2295/19, i przyjął, że wspólnota mieszkaniowa ww. nieruchomości jako właściciel części wspólnych, w tym elementów konstrukcyjnych stropów, jest zobowiązana do utrzymania w należytym stanie technicznym części wspólnych obiektu. Zgodnie ze stanowiskiem orzecznictwa sądów administracyjnych przepis art. 61 należy odczytywać w ten sposób, że decyzja nakazująca określone obowiązki powinna być skierowana do tego podmiotu wymienionego w art. 61, który - posiadając uprawnienie do władania i zarządzania obiektem - jest w stanie najpełniej ale i najsprawniej, posiadając dostęp do całej dokumentacji obiektu, przywrócić jego prawidłowy stan techniczny i bezpieczne użytkowanie. Uznał w efekcie, że w świetle przedstawionej argumentacji (nawiązującej także do wyroku WSA we Wrocławiu z 17 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Wr 616/19) wszelkie zarzuty odwołania dotyczące wyboru adresata skarżonego rozstrzygnięcia są nietrafne.

Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego wadliwości ekspertyzy technicznej z uwagi na brak udziału przedstawicieli wspólnoty w oględzinach eksperta [...]WINB zauważył natomiast, że zarówno treść powołanego opracowania technicznego, jak i jej wnioski i zalecenia robót do wykonania, zostały sporządzone nie w oparciu o dowolne oświadczenia właściciela lokalu nr [...], ale o ustalenia i badania własne eksperta. Autor ekspertyzy przed sformułowaniem określonych zaleceń przeprowadził własne oględziny i jako ekspert z danej dziedziny budowlanej samodzielnie potrafi wyciągnąć własne konkluzje. Dlatego brak udziału przedstawicieli w oględzinach eksperta nie ma żadnego wpływu na rzetelność, spójność i wiarygodność opracowania technicznego. Ponadto skarżąca nie może skutecznie próbować zakwestionować jego treści bez jednoczesnego przedstawienia własnego opracowania sporządzonego przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami, zawierającego przeciwne wnioski. Samo negowanie ustaleń specjalistycznego opracowania technicznego nie stanowi skutecznego kontrdowodu w postępowaniu administracyjnym, szczególnie w świetle art. 75 k.p.a.

Podsumowując [...]WINB stwierdził, że postępowanie w sprawie organ powiatowy przeprowadził prawidłowo, prawidłowa jest również decyzja tego organu.

W skardze do Sądu na ww. decyzję [...]WINB, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

-art. 79 k.p.a. polegające na błędnej ocenie faktu niezawiadomienia Wspólnoty i jej pełnomocnika o terminie oględzin lokalu nr [...]przy Al. [...] przez osoby wykonujące ekspertyzę na zlecenie PINB, co miało istotny wpływ na wynik oględzin oraz informacje uzyskane przez osoby wykonujące te oględziny prowadzące do pozbawienie strony czynnego udziału w postępowaniu, w wyniku którego została pozbawiona uczestnictwa w czynności procesowej, na podstawie której w zasadniczej części ustalono stan faktyczny sprawy;

-art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez brak wszechstronnej i pełnej oceny zgromadzonego w aktach materiału dowodowego, w szczególności pominięcie wcześniejszego stanowiska Wspólnoty co do prac, które miały miejsce w lokalu, a wykonywanych przez właściciela "i jej" pełnomocnika – W W,

-art. 66 ust. 1 w zw. z art. 61 pr.bud. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. polegające na niewłaściwym przyporządkowaniu obowiązku wykonania prac remontowych do Wspólnoty, w sytuacji, gdy podmiot ten nie ma żadnych możliwości jego wykonania, a nadto uszkodzenia nie powstały wskutek jego działania, lecz wskutek działania właściciela lokalu nr [...]przy Al. [...].

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że istotą problemu w niniejszej sprawie jest kwestia podmiotu, który miałby wykonać zalecenia zawarte w ekspertyzie technicznej sporządzonej w ramach postępowania przed organami nadzoru budowlanego. Organy nadzoru budowlanego obu instancji wskazały Wspólnotę jako "organ" zobowiązany do wykonania prac naprawczych, co było konsekwencją wniosków zawartych w ekspertyzie, która została sporządzona w sposób odbiegający od standardów, albowiem z pominięciem udziału przedstawicieli Wspólnoty podczas dokonywania przez eksperta oględzin. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji wskazuje, iż nie było to istotne uchybienie procesowe, które mogło mieć wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie, jednak zdaniem skarżącej jest wręcz przeciwnie. Sporządzający opinię nie miał (i nie mógł mieć) pełnej wiedzy co do zdarzeń, które miały miejsce w lokalu na przestrzeni ostatnich lat, albowiem w oględzinach w lokalu nr [...] uczestniczył jedynie jego właściciel i jego pełnomocnik, a przedstawiciele Wspólnoty nie zostali nawet o tych oględzinach zawiadomieni. Uniemożliwiło to Wspólnocie złożenie wyjaśnień i ewentualne przeciwdziałanie składaniu nieprawdziwych oświadczeń przez właściciela i jej pełnomocnika. Niepełna wiedza osoby sporządzającej ocenę techniczną stropu w lokalu mogła spowodować wyciągnięcie przez tą osobę niewłaściwych wniosków prowadzących w konsekwencji do wydania nieprawidłowej decyzji. Organ administracji II instancji rozpoznając zarzut przedstawiony (w tej kwestii) powinien przynajmniej zweryfikować czy informacje pochodzące od Zarządu Wspólnoty mogły mieć wpływ na treść ekspertyzy. Weryfikacja ta powinna się odbyć poprzez przeprowadzenie uzupełniającej oceny przez osobę sporządzającą ekspertyzę z udziałem przedstawicieli Wspólnoty, czyli naprawienia błędu popełnionego przez organ nadzoru budowlanego I instancji. To uchybienie zaważyło na wyniku postępowania, albowiem organy w sposób błędny przyporządkowały odpowiedzialność za wykonanie prac, które były konieczne w wyniku nieuprawnionych działań właściciela lokalu nr [...] , do Wspólnoty, zamiast do rzeczywistego sprawcy powstałych szkód, czyli właściciela lokalu nr [...].

I dalej skarżąca podała, że w zaskarżonej decyzji prawidłowo wskazano, iż decyzja nakazująca wykonanie prac naprawczych powinna być skierowana do tego podmiotu, który będzie w stanie wykonać prace. Jednakże w realiach niniejszej sprawy w decyzji nieprawidłowo wskazano jako ten podmiot Wspólnotę, podczas gdy rzeczywistym wykonawcą prac naprawczych powinien być właściciel lokalu nr [...]- i to nie tylko dlatego, że to wskutek jego działań nastąpiły skutki, którym należy obecnie przeciwdziałać, ale również dlatego, że jest on jedynym podmiotem, którzy może w rzeczywistości wykonać te prace. Z akt postępowania, jak również oświadczeń składanych przez przedstawicieli Wspólnoty dość jasno wynika, iż od wielu lat nie są oni wpuszczani do lokalu nr [...]nawet podczas oględzin.

W odpowiedzi na skargę [...]WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie; zaskarżona decyzja jest prawidłowa.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja [...]WINB nr [...] z [...] lipca 2021 r., utrzymująca w mocy decyzję PINB nr [...]z [...] czerwca 2021 r., nakazującą skarżącej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym konstrukcji nośnej (stropu) w łazience lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy Al. [...]poprzez wykonanie określonych robót, w zakreślonym terminie 6 miesięcy.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji, Sąd nie dopatrzył się żadnej jej wadliwości, w tym z przyczyn podniesionych w skardze.

Podstawę materialnoprawną tego orzeczenia stanowi art. 66 ust. 1 pkt 3 pr.bud. (zastosowany w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.), zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: jest w nieodpowiednim stanie technicznym - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Wskazany przepis znajduje się w Rozdziale 6 wymienionej ustawy zatytułowanym Utrzymanie obiektów budowlanych. Przez pojęcie utrzymanie należy rozumieć zachowanie w dobrej sprawności, zachowanie w stanie niezmienionym, niepogorszonym, należytym. Przepis ten służy więc usunięciu nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania obiektu, które są z reguły wynikiem zużycia technicznego obiektu budowlanego lub nagłych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania. Przy czym, nie tworzy on nowego obowiązku, lecz precyzuje ustawowy obowiązek wynikający z art. 61 ustawy i dodaje element pozwalający organom nadzoru budowlanego na skuteczne egzekwowanie jego wykonalności. Przepis ten ma bowiem zastosowanie w przypadku, gdy właściciel lub zarządca obiektu zaniedbuje obowiązki określone w art. 61, a odnoszące się do utrzymania obiektu w odpowiednim stanie technicznym.

Zważyć bowiem trzeba, że stosownie do art. 61 pkt 1 pr.bud. właściciel lub zarządca obiektu budowlanego obowiązany jest utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 pr.bud. W ostatnim z wymienionych przepisów ustawodawca przyjął, że obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7. Wskazany przepis art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego odsyła do przepisów techniczno-budowlanych, a wynika z niego, iż obiekt winien być projektowany i budowany w sposób zapewniający spełnienie wymagań dotyczących m.in. bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa użytkowania. Do przepisów technicznych precyzujących wymogi, jakim winny czynić zadość obiekty budowlane należy zaliczyć natomiast m. in. rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz. U. Nr 74, poz. 836 ze zm.). Przepis § 5 ust. 1 pkt 1 i 3 tego rozporządzenia stanowi, że okresowej kontroli, o której mowa w art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy, podlegają elementy budynku narażone na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania, których uszkodzenia mogą powodować zagrożenie dla: bezpieczeństwa osób, konstrukcji budynku. Warto też zwrócić uwagę, że zgodnie z § 7 ww. rozporządzenia, dane zawarte w protokole kontroli okresowej budynku (przeprowadzanej w celu jego właściwego użytkowania – v. § 4), powinny stanowić podstawę do sporządzenia zestawienia robót remontowych budynku.

Powyższe bezspornie dowodzi, że obowiązkiem właściciela czy zarządcy obiektu wynikającym z art. 61 ustawy materialnej jest utrzymanie w należytym stanie technicznym także części nośnych – konstrukcyjnych (stropu) budynku, a uchybienie temu obowiązkowi może mieć wpływ na bezpieczeństwo konstrukcji i użytkowania budynku, i uprawnia, czy wręcz obliguje organ nadzoru budowlanego do zastosowania art. 66 ust. 1 pr.bud. Dostrzec bowiem trzeba, że treść normy prawnej zawartej w art. 66 ust. 1 pr.bud., w szczególności użyty w niej zwrot: "... właściwy organ nakazuje..." wskazuje, iż decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany (na co słusznie zwrócił uwagę organ wojewódzki orzekając w sprawie). Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w art. 66 ust. 1 pr.bud., organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz również obowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Sąd podkreśla przy tym, że powodem zastosowania art. 66 ust. 1 pr.bud. mogą być jedynie takie okoliczności, które są związane z użytkowaniem budynków. Brak jest natomiast podstaw, aby obowiązki w oparciu o ten przepis nakładać w sytuacji, kiedy zdarzenia w nim opisane są lub mogą być skutkiem robót budowlanych prowadzonych w budynku. Zamieszczenie art. 66 w rozdziale zatytułowanym Utrzymanie obiektów budowlanych przesądza bowiem, że przepisy te powinny mieć zastosowanie wyłącznie w przypadkach, kiedy obiekt budowlany jest nieprawidłowo eksploatowany, nieremontowany, niekonserwowany, przez zaniechanie, niedbalstwo, brak kontroli, przez bierność właściciela lub zarządcy, doprowadzony do stanu, o którym mowa w analizowanym przepisie (zob. wyroki NSA: z 5 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 1980/09, z 17 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1100/10). Nadto Sąd zaznacza, że wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pr.bud. decyzja powinna uwzględniać zarówno wyniki przeprowadzonej kontroli stanu obiektu, jak i możliwość jego doprowadzenia do właściwego stanu technicznego poprzez usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w sposób i w zakresie określonym (jeśli jest to konieczne) w stosownej ekspertyzie technicznej oraz na podstawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących warunków użytkowania obiektów.

W niniejszej sprawie nie jest sporny zły stan techniczny części konstrukcyjnej budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy Al. [...]. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało bowiem uszkodzenie stropu w łazience lokalu nr [...], zlokalizowanego na ostatniej - VII kondygnacji ww. budynku. Wykazały to zarówno oględziny PINB przeprowadzone [...]września 2011 r., kolejne – z [...]października 2016 r., w końcu – ekspertyza techniczna z 24 lutego 2021 r. sporządzona przez J F inżyniera budownictwa lądowego specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Z dokumentów tych wynika, że: doszło do pęknięcia ceglanej płyty stropowej oraz ugięcia stropu w okolicy pęknięcia – dokładnie: uszkodzenia stropu Kleina w części środkowej wzdłuż ściany okiennej oraz ugięcia, a ponadto pęknięcia na nadprożu okiennym (v. protokół oględzin z 26 października 2016 r. i str. 4 ekspertyzy); belka stalowa, jak i inne znajdujące się w konstrukcji tego stropu wymagają sprawdzenia; pęknięcie wzdłużne ceglanej płyty stropowej świadczy o tym, że istotny element nośny konstrukcji, jakim jest zbrojenie płaskowników stalowych, jest skorodowany i nie przenosi żadnych obciążeń; tak dalece posunięta korozja, czy inaczej: zniszczenie płaskowników powstało na skutek gromadzenia się wilgoci w warstwach ponad płytą ceglaną, gdzie dostęp miało powietrze które przenikało przez górną warstwę (v. str. 6 ekspertyzy); potrzebny jest remont stropu, aby wyeliminować oddziaływanie wilgoci z pionów kanalizacyjnych i dachu; wskazana nieprawidłowość nie jest wynikiem prowadzenia robót budowlanych związanych z rozebraniem ściany nośnej w lokalu nr [...]– rozbiórki takiej nie stwierdzono (str. 9 ekspertyzy); w celu docelowego zabezpieczenia zaleca się wykonanie prac budowlanych wskazanych w pkt 3 ekspertyzy z zastosowaniem rozwiązań techniczno-materiałowych jak dla stropodachu, którym jest jednocześnie strop Kleina z płytą ceglaną, uwzględniając wymagania stawiane w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zwłaszcza wymienione dziale V Bezpieczeństwo konstrukcji, § 204.

Przytoczone ustalenia, wynikające z dostatecznie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, uzasadniały zastosowanie w sprawie trybu uregulowanego w art. 66 ust. 1 pr.bud., albowiem (wbrew stanowisku skarżącej) wskazywały na nieprawidłowości będące efektem zużycia i braku remontów, a nie skutkiem wadliwie wykonanych robót budowlanych.

Z uwagi na to, że stwierdzony zły stan techniczny, wymagający interwencji nadzoru budowlanego i wydania decyzji na postawie art. 66 ust. 1 pkt 3 pr.bud, dotyczy stropu budynku, prawidłowo przyjęto, że za jego stan w okolicznościach sprawy odpowiada Wspólnota budynku; tym samym to ten podmiot jest obowiązany do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości; adresatami przepisów art. 61 i nast. pr.bud. są bowiem właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Dodać należy w tej kwestii, że przedmiotowy strop jest elementem konstrukcyjnym całego budynku mieszkalnego. Taka kwalifikacja tej części budynku jest w istocie niesporna - por. wyrok NSA z 28 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1928/15 oraz z 17 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 2041/20. Takie bowiem elementy budynku jak strop (stropodach) są bowiem trwale połączone z bryłą budynku i stanowią część struktury (układu konstrukcji) tego budynku. Część taką uznawać należy za element, który nie służy wyłącznie do użytku właściciela konkretnego lokalu, a jego zły stan wpływa na zły stan całego obiektu. Powyższe oznacza też, że strop stanowi część nieruchomości wspólnej w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. 2021 r., poz. 1048; por. także uchwała SN z dnia z dnia 7 marca 2008 r., sygn. akt III CZP 10/08). W konsekwencji więc remont, czy bieżąca konserwacja nieruchomości wspólnej, którą niewątpliwie stanowi strop, należy do wspólnoty mieszkaniowej (v. art. 14 pkt 1 ustawy o własności lokali).

Ze wskazanych przyczyn Sąd nie stwierdził, aby w sprawie doszło do wadliwego zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 3 pr.bud., a przy tym błędnego sformułowania zakresu obowiązku czy wadliwego wskazania adresata decyzji. W tej pierwszej kwestii Sąd dodatkowo zauważa, że zakres koniecznych robót PINB sformułował biorąc pod uwagę treść ekspertyzy technicznej, wykonanej w związku z zastosowanym w sprawie art. 81c ust. 2 pr.bud., przez niezależnego eksperta wskazanego przez organ. Analiza ekspertyzy nie wykazuje żadnych jej nieścisłości czy sprzeczności; jej sporządzenie poprzedzono oględzinami i badaniami elementów budynku, a wnioski w niej sformułowane nie budzą zastrzeżeń, jako taka nie wymagała ona uzupełnienia.

W końcu, odnosząc się do treści skargi, Sąd stwierdza także, że nie znalazł podstaw do podważenia ustaleń poczynionych w sprawie z uwagi na niezawiadomienie skarżącej przez wykonującego ekspertyzę o oględzinach lokalu nr [...]w ww. budynku przy Al. [...]. Sytuacja ta nie stanowi - zdaniem Sądu - o naruszeniu wskazanego w skardze art. 79 § 1 k.p.a., zgodnie z którym strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Obowiązek wynikający z art. 79 § 1 k.p.a. nie jest bowiem skierowany do biegłego mającego opracować opinię w sprawie, a do organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie; nie może być więc odczytywany w sposób wskazanych przez skarżącą, bo nie oznacza obowiązku zawiadomienia przez eksperta o miejscu i terminie dokonywania przez niego oględzin koniecznych do sporządzenia opinii. Niepowiadomienie przez eksperta o zamiarze przeprowadzenia oględzin nie stanowi więc o naruszeniu prawa. Nie stanowi także o naruszeniu prawa w takiej sytuacji brak powiadomienia przez organ o oględzinach eksperta, mających poprzedzać sporządzenie przez niego opinii. Należy przy tym odnotować, że osoba sporządzająca ekspertyzę na potrzeby niniejszej sprawy nie opierała wyłącznie na wyjaśnieniach właściciela lokalu nr [...]; podstawę tej ekspertyzy stanowiły w dużej mierze własne oględziny i pomiary, co potwierdza załączona do tego opracowania dokumentacja fotograficzna i przedstawione w nim obliczenia stropu Kleina. Poza tym Sąd zauważa, że z art. 81 k.p.a. wynika, że co do zasady okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Oznacza to, że okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną w oparciu o opinię biegłego, jeżeli strona co do tej opinii mogła się wypowiedzieć. Wskazana ekspertyza wpłynęła do PINB 1 marca 2021 r. Pismem z 9 kwietnia PINB poinformował strony o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego. Wskazane pismo informujące zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej 14 kwietnia 2021 r., zaś decyzja w I instancji została wydana [...] czerwca 2021 r. Z powyższego wynika, że organ zapewnił stronom możliwość zapoznania się m.in. z kwestionowaną przez skarżącą ekspertyzą, tym samym (wobec braku jej skutecznego podważenia), mógł następnie oprzeć rozstrzygnięcie na treści tego dokumentu.

Dlatego też, nie znajdując podstaw do podważenia zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.