Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 748/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2006-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Dnia 5 kwietnia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant Asystent sędziego Piotr Pietrasik, po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2006 roku na rozprawie przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Ł. B. Z. – S. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji o rejestracji pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącej A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. kwotę 20 (dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

3 II SA/Łd 748/02

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., działając na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 157 § 1 i 2 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 856), art. 64 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 1992 r. nr 11, poz. 41 ze zm.), § 5 ust. 1 pkt 1 i § 5 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów (Dz. U. z 1996 r. nr 155, poz. 772), stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o rejestracji pojazdu marki Toyota Corolla nr nadwozia: [...], na który wydano dowód rejestracyjny seria [...] nr [...] oraz tablice rejestracyjne nr [...] na B sp. z o.o. z siedzibą w Ł.

Kolegium ustaliło, że decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. zarejestrował na rzecz B Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. samochód marki Toyota Corolla, jako samochód ciężarowy – uniwersalny. Do wniosku o rejestrację wnioskodawca dołączył fakturę VAT z [...] wystawioną przez C Sp. z o.o. w W., fakturę VAT nr [...] wydaną przez firmę D s.c. w dniu [...] na w/w pojazd i B Sp. z o.o. w Ł., zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu z dnia 22 lipca 1996r. oraz opis zmian dokonanych w pojeździe i dokument identyfikacyjny pojazdu.

W dniu 22 listopada 2001 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Ł. na zasadzie art. 184 § 1 i 2 k.p.a. złożył sprzeciw od decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta Ł. o rejestracji przedmiotowego samochodu, zarzucając jej rażące naruszenie przepisów prawa tzn.:

- § 5 ust. 1 pkt 1 i § 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów (Dz. U. nr 155, poz. 772) polegające na zarejestrowaniu nowego samochodu osobowego jako ciężarowo – uniwersalnego, na podstawie zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym oraz opisu zmian dokonanych w pojeździe, podczas gdy cytowane przepisy nie przewidują możliwości zmiany rodzaju (typu) pojazdu w trybie oceny dokonanej przez stację kontroli pojazdów, a jedynie w trybie postępowania homologacyjnego przewidzianego przepisami § 55 i 56 rozporządzenia z dnia 1 lutego 1993 r.

Prokurator wnosił o stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

W dniu 28 listopada 2001 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji przedmiotowego samochodu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie pisma nadesłanego przez A sp. z o.o. z siedzibą w W. ustaliło, że w dniu 29 grudnia 2000 r. nastąpiło wykreślenie B Sp. z o.o. w Ł. z rejestru handlowego w związku z przyłączeniem jej do A sp. z o.o. z siedzibą w W. i uznało, że A sp. z o.o. w W. jest następcą prawnym przyłączonej spółki. Ustaliło ponadto, że w dniu 10 grudnia 1996r. przedmiotowy samochód został skradziony, a właściciel pojazdu uzyskał odszkodowanie z tytułu ubezpieczenia auto – casco.

W ocenie organu administracji decyzja o rejestracji została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Pojazd, zgodnie z opisem technicznym stanowiącym załącznik do świadectwa homologacji typu pojazdu nr [...] z dnia 23 września 1992r. został jako rodzaj pojazdu oznaczony samochodem osobowym, a nie ciężarowym – uniwersalnym, jak stwierdzono w dowodzie rejestracyjnym pojazdu. Samochód ten, został zarejestrowany jako ciężarowy – uniwersalny, w oparciu o zaświadczenie o przeprowadzeniu badania technicznego oraz opis dokonanych zmian, które polegały na wymontowaniu siedziska tylnej kanapy i zainstalowaniu przegrody oddzielającej część pasażerską od części ładunkowej.

W przypadku dokonania przeróbki pojazdu organ rejestrujący może, zgodnie z przepisem § 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów (Dz. U. z 1996 r., nr 155, poz. 722), wpisać do dowodu rejestracyjnego tylko takie dane stwierdzone przez stację kontroli pojazdów, które odnoszą się do dopuszczalnej ładowności, liczby miejsc i masy całkowitej. Zatem powołane przepisy nie przewidują możliwości zmiany rodzaju /typu/ pojazdu w trybie oceny stacji kontroli pojazdów. Zmiana taka – zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego – mogła nastąpić wyłącznie w trybie postępowania homologacyjnego zgodnie z § 55 i 56 ww. rozporządzenia MTiGM.

W dniu 25 lutego 2002 r. A sp. z o.o. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. w związku z art. 105 k.p.a. wnosiła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i umorzenie postępowania.

Zdaniem skarżącej postępowanie administracyjne wszczęte w sprawie było bezprzedmiotowe, gdyż nie istniał już adresat decyzji, jak również nie istniała decyzja będąca przedmiotem postępowania.

Organ administracji nie uwzględnił również wskazanego w piśmie strony skarżącej faktu kradzieży samochodu, co spowodowało wyrejestrowanie pojazdu – utratę bytu prawnego decyzji o rejestracji pojazdu.

Ponadto, zdaniem skarżącej, w sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Takie naruszenie prawa następuje wówczas, gdy decyzja zostanie wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawa, gdy wbrew wszelkim przesłankom przepisu, nadano prawa lub odmówiono ich nadania. Cechą rażącego naruszenia prawa jest stwierdzenie, iż w zakresie objętym konkretną decyzją administracyjną obowiązywał niewątpliwy stan prawny. Rażące naruszenie prawa jest wyrazem ewidentnego i jasno uchwytnego błędu w interpretowaniu prawa. Jeżeli przepis dopuszcza rozbieżną interpretację to wybór jednej z tych interpretacji nie może być oceniany jako rażące naruszenie prawa, nawet, jeśli później zostanie ona uznana za nieprawidłową. W niniejszej sprawie natomiast praktyka wpisywania do dowodów rejestracyjnych zmiany typu (rodzaju) pojazdu, w przypadku zmiany przeznaczenia samochodu, była licznie i powszechnie stosowana w całym kraju i uległa zmianie dopiero po wydaniu przez NSA uchwały z 23.10.2000 r. (OPK 17/2000), zakwestionowanej przez Rzecznika Praw Obywatelskich.

Skarżąca spółka podała, że podstawą zarejestrowania pojazdu był art. 59 ust. 3 w związku z art. 64 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. Prawo o ruchu drogowym. W myśl tych przepisów właściciel pojazdu podlegającego rejestracji obowiązany był przedstawić go do badania technicznego przed pierwszą rejestracją. Obowiązek ten nie dotyczył nowych pojazdów, na które wydane zostały świadectwa homologacji lub decyzje zwalniające pojazd z obowiązku homologacji. Warunki i tryb rejestracji pojazdów określał § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 14 kwietnia 1993 r. Ministra Transportu i Gospodarki Wodnej w sprawie rejestracji, ewidencji i oznaczania pojazdów (Dz. U. Nr 37, poz. 164), zgodnie z którym przy wniosku o rejestrację należało złożyć oryginał dowodu własności pojazdu, a jeżeli pojazd był zarejestrowany - także ostatni dowód rejestracyjny. Jeśli było wymagane badanie techniczne to również dowód tego badania - § 3 ust. 5 tego rozporządzenia. Nie istniał zatem obowiązek właściciela przedstawienia świadectwa homologacji, jeżeli zgodnie z art. 64 ust. 1 i ust. 3 ustawy z 1.02.1983 r. – Prawo o ruchu drogowym, pojazd podlegał badaniom technicznym, a zatem nie posiadał homologacji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z [...] Nr [...] – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 157 § 1 i 2 oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 1 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz. U. z 2001r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.), art. 64 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. Prawo o ruchu drogowym, § 5 ust. 1 pkt 1 i § 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów (Dz. U. z 1996 r., Nr 155, poz. 722) – utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...].

Organ administracji nie podzielił poglądu skarżącej spółki, iż bezprzedmiotowe było postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. o rejestracji pojazdu. Fakt kradzieży przedmiotowego samochodu nie spowodował, w ocenie Kolegium, automatycznej utraty bytu decyzji z dnia [...], której eliminacja z obrotu prawnego mogła nastąpić jedynie w sposób określony w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego (przez jej uchylenie lub stwierdzenie nieważności). Organ podtrzymał również stanowisko, iż przy wydaniu decyzji z dnia [...], doszło do rażącego naruszenia prawa, które uzasadniało stwierdzenie jej nieważności. Zdaniem Kolegium, powoływany przez stronę argument, iż rozporządzenie w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów nie nakładało na właściciela pojazdu obowiązku przedstawienia świadectwa homologacji, jeżeli zgodnie z art. 64 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 1 lutego 1983r. Prawo o ruchu drogowym pojazd podlegał badaniom technicznym, a zatem nie posiadał homologacji i praktyka ta była powszechna do czasu podjęcia uchwały przez NSA z dnia 23.10.2000r. sygn. akt OPK 17/00, następnie zaskarżonej rewizją Rzecznika Praw Obywatelskich do Sądu Najwyższego, nie może być uznany za zasadny, gdyż w dacie wydania niniejszej decyzji Sąd Najwyższy podjął już w tej materii stosowne rozstrzygnięcie. Rewizja Rzecznika Praw Obywatelskich zastała oddalona i Sąd Najwyższy potwierdził tym samym konieczność uzyskiwania każdorazowo świadectwa homologacji w przypadku dokonania takich przeróbek, które zmieniły charakter samochodu, co też przyznaje pełnomocnik wnioskodawcy. W ocenie organu, w niniejszej sprawie wydanie decyzji o rejestracji samochodu marki Toyota Corolla nr nadwozia: [...] nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa tj. przepisu § 5 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów (Dz. U. z 1996 r. Nr 155, poz. 772), polegającym na zarejestrowaniu wymienionego pojazdu na podstawie zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu oraz opisu zmian dokonanych w pojeździe, podczas, gdy powołane przepisy nie przewidują zmiany rodzaju (typu) pojazdu w trybie oceny dokonanej przez stacje kontroli pojazdów, jedynie w trybie postępowania homologacyjnego przewidzianego § 55 i 56 rozporządzenia z dnia 1 lutego 1993r.

W skardze skierowanej w dniu 20 maja 2002 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi A sp. z o.o. zarzuciła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] naruszenie:

- art. 7 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym, jak i prawnym, a w konsekwencji brak ustalenia stanu rzeczywistego sprawy – nieistnienia w obrocie prawnym decyzji będącej przedmiotem postępowania, jak i podmiotu, na rzecz którego decyzja została wydana;

- art. 77 k.p.a. i art. 78 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego skarżącego w przedmiocie ustalenia faktu wyrejestrowania pojazdu z powodu kradzieży, a tym samym brak ustalenia, że będąca przedmiotem postępowania decyzja nie istnieje i strona postępowania nie posiada w czasie prowadzonego postępowania żadnych praw i obowiązków z niej wynikających,

- art. 30 § 4 k.p.a. przez przyjęcie, że decyzja o zarejestrowaniu pojazdu dotyczy praw zbywalnych i tym samym A sp. z o.o. posiada przymiot strony w postępowaniu;

- § 9 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14.04.1993r. w sprawie rejestracji, ewidencji i oznaczania pojazdów (Dz.U. Nr 37, poz. 164 ze zm.) przez przyjęcie, że pojazd nie został wycofany z ruchu poprzez wyrejestrowanie w trybie decyzji organu rejestrującego.

Skarżąca ponownie podniosła, iż nie posiada przymiotu strony w postępowaniu. Rejestracja pojazdu, dokonana decyzją Prezydenta Miasta Ł., nastąpiła na rzecz ówczesnego jego właściciela – B sp. z o.o. Spółka ta utraciła byt prawny w wyniku przyłączenia do A sp. z o.o. W konsekwencji nastąpiło przejście na A sp. z o.o. uprawnień posiadanych przez B sp. z o.o. Do uprawnień tych nie można, zdaniem skarżącej, zaliczyć wynikających z decyzji o rejestracji uprawnień do poruszania się po drogach publicznych, których materialnym wyrazem jest dokument – dowód rejestracyjny. Uprawnienie to jest uprawnieniem osobistym ze sfery prawa publicznego, które nie może być przedmiotem obrotu prawnego – jest niezbywalne. Nie mogło być zatem przeniesione na A sp. z o.o. – zgodnie bowiem z art. 30 § 4 k.p.a. na inny podmiot przenieść można wyłącznie prawa zbywalne. Skarżąca podniosła również, iż decyzja administracyjna dotycząca zarejestrowania pojazdu (potwierdzona wydaniem dowodu rejestracyjnego) funkcjonuje w obrocie prawnym przez czas określony, w którym jej adresat jest właścicielem pojazdu. Zbycie pojazdu lub też utrata pojazdu w innych okolicznościach powoduje zmianę okoliczności faktycznych, które powodują utratę jej bytu prawnego. Zdaniem pełnomocnika strony skarżącej wydanie decyzji o zarejestrowaniu zawsze dopuszcza do ruchu oznaczony pojazd, na rzecz oznaczonego adresata i utrata pojazdu powoduje, że decyzja taka staje się bezprzedmiotowa – ustaje byt stosunku materialnoprawnego na jej podstawie nawiązanego. Skoro samochód marki Toyota Corolla nr nadwozia: [...] został w dniu [...] wyrejestrowany w trybie decyzji administracyjnej – wycofany z ruchu z powodu kradzieży, przez poprzednika prawnego skarżącej Spółki, to w istocie Kolegium dokonało powtórnej kasacji decyzji, która już wcześniej została uchylona, a więc wyeliminowana z obrotu prawnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia 6 października 2005r. swój udział w sprawie zgłosił Prokurator Prokuratury Okręgowej w Ł. i wnosił o oddalenie skargi.

Na rozprawie w dniu 18 października 2005r. pełnomocnik organu oświadczył, iż uzyskał informację, że A Spółka z o.o. w W. nie istnieje od dnia 1 października 2004r. i złożył plik dokumentów związanych z przekształceniem skarżącej Spółki. Na wniosek Prokuratora Prokuratury Okręgowej i pełnomocnika organu Sąd odroczył rozprawę z uwagi na konieczność ustalenia następcy prawnego Spółki z o.o. A z siedzibą w W.

Pismem z dnia 2 listopada 2005r. pełnomocnik A Sp. z o.o. z siedzibą w W. przy ul. W. 18 poinformował, iż Spółka ta jest następcą prawnym A Sp. z o.o. z siedzibą w W. przy ul. S. 27. Oświadczył jednocześnie, iż B Sp. z o.o. w Ł. jako spółka przejmowana na podstawie art. 283 pkt 1 k.h. połączyła się z E Sp. z o.o. w W. przy ul. S. 27, jako spółką przejmującą, wskutek czego B Sp. z o.o. w Ł. została wykreślona z rejestru z dniem [...]. A Spółka z o.o. z siedzibą w W. przy ul. W. 18 podała, iż w pełni popiera złożoną w niniejszym postępowaniu skargę. Do pisma załączony został pełny odpis z KRS A Sp. z o.o. nr [...], pełny odpis z KRS A Sp. z o.o. (dawniej B Sp. z o.o. z siedzibą w L.) nr [...], aktualny odpis KRS nr [...] oraz odpis pełnomocnictwa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Na wstępie należy wyjaśnić, iż na mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1271 ze zm.), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). W związku z tym, że skarga w niniejszej sprawie została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi w dniu 20 maja 2002r. i do dnia 1 stycznia 2004 r. postępowanie sądowe nie zostało zakończone, właściwym do rozpoznania tej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, utworzony z dniem 1 stycznia 2004r. dla obszaru województwa [...] rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych /.../ (Dz. U. z 2003r. Nr 52, poz. 652).

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 145 § 1 tej ustawy, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1. uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:

a. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c. inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach;

3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami i podstawą prawną skargi, nie może jedynie (poza wypadkiem wady powodującej konieczność stwierdzenia nieważności decyzji) orzekać na niekorzyść strony (art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził naruszenie art. 7, 77 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., wobec uznania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., iż wydanie decyzji o rejestracji samochodu marki Toyota Corolla nr nadwozia: [...] nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, które polegać miało na naruszeniu § 5 ust. 1 pkt 1 i § 5 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów (Dz. U. z 1993r. Nr 21, poz. 91) z uwagi na zarejestrowanie tego samochodu na podstawie zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu oraz opisu zmian dokonanych w pojeździe, podczas gdy powołane przepisy nie przewidują zmiany rodzaju (typu) pojazdu w trybie oceny dokonywanej przez stację kontroli pojazdów lecz jedynie w trybie postępowania homologacyjnego przewidzianego § 55 i 56 powołanego wyżej rozporządzenia.

Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż podstawą rozstrzygnięcia było stanowisko, że skoro istniał obowiązek przedłożenia świadectwa homologacji, to tym samym zarejestrowanie samochodu jako samochodu ciężarowego uniwersalnego stanowiło rażące naruszenie prawa. W stanowisku tym pominięta została całkowicie ocena, czy w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania kwestionowanej decyzji o rejestracji samochodu zagadnienie obowiązku przedłożenia świadectwa homologacji w przypadku rejestrowania samochodu osobowego po przeróbkach jako samochodu ciężarowego uniwersalnego, było na tyle jednoznacznie unormowane, że można przyjąć, iż naruszenie tego obowiązku i zarejestrowanie samochodu bez świadectwa homologacji, może być zakwalifikowane jako rażące naruszenie prawa. Stwierdzenie nieważności decyzji na tej podstawie, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa wymaga w każdym przypadku nie tylko ustalenia treści przepisu prawnego (przepisów prawnych) na podstawie, którego została wydana kwestionowana decyzja a także oceny, czy przyjęcie innego rozumienia przepisów przez organ, który wydał taką decyzję odbiega od prawidłowego rozumienia treści przepisów prawa w stopniu, który może być uznany za rażące naruszenie prawa. Inaczej mówiąc, nie jest wystarczające stwierdzenie, że określony przepis (przepisy) należy rozumieć inaczej niż to przyjął organ, wydający kwestionowaną decyzję, ale konieczne jest ponadto dokonanie oceny w okolicznościach sprawy, że to inne rozumienie treści przepisu (przepisów) jest rażąco wadliwe.

W ocenie Sądu, decyzje wydane przez organ administracji w tej sprawie, stwierdzające nieważność decyzji o rejestracji pojazdu Toyota Corolla nr nadwozia: [...], takiej oceny nie zawierają. Nie można bowiem uznać za taką ocenę jedynie ogólnych rozważań odwołujących się do orzecznictwa sądowego i doktryny, wyjaśniających pojęcie rażącego naruszenia prawa, które zostało użyte w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Te ogólne rozważania, które przytoczył organ administracji, muszą być przeniesione na grunt konkretnej sprawy z dokonaniem oceny stosowania określonych przepisów, które miały w tej sprawie zastosowanie.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, a nawet z odpowiedzi na skargę nie wynika w sposób jednoznaczny, czy organ dopatruje się wadliwości decyzji o rejestracji samochodu w tym, że strona nie załączyła do wniosku o rejestrację samochodu świadectwa homologacji na ten pojazd, czy też w tym, że nie przedłożyła świadectwa homologacji na ten pojazd jako samochód ciężarowy uniwersalny, po dokonaniu określonych przeróbek w samochodzie osobowym.

W tym stanie rzeczy nie jest jasne, czy zarzut rażącego naruszenia prawa odnosi się do nieprzedłożenia dodatkowego świadectwa homologacji w związku ze zmianą typu pojazdu z osobowego na samochód ciężarowy uniwersalny, a wobec tego, które przepisy ustawy prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzenia wykonawczego zostały naruszone i to w sposób rażący. Organ w tej kwestii zaprezentował niejednoznaczne stanowisko powołując się na treść § 5 ust. 1 pkt 1 i § 5 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów, a także utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym uchwałę pięciu sędziów z dnia 23 października 2000r. sygn. akt OPK 17/2000. Organ ograniczył się do stwierdzenia, iż skoro istniał obowiązek przedłożenia świadectwa homologacji, to organ rejestrując samochód bez przedłożenia takiego świadectwa rażąco naruszył prawo.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie odniosło się w swoich decyzjach do treści art. 56 ustawy z dnia 1 lutego 1983r. Prawo o ruchu drogowym ( tj. Dz. U. z 1992r. Nr 11, poz. 41 z późn. zm.), zgodnie z którym producent lub importer pojazdów samochodowych i przyczep oraz producent ich wyposażenia i części obowiązany jest uzyskać na nie świadectwo homologacji, wydane przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej. Z brzmienia tego przepisu ustawowego, wynika, iż osoba nie będąca producentem lub importerem pojazdów samochodowych nie miała obowiązku występowania o świadectwo homologacji. Delegacja zawarta w ust. 2 pkt 1 tego przepisu, zezwalała Ministrowi Transportu i Gospodarki Morskiej na rozciągnięcie tego obowiązku również na inne pojazdy, ale nie na inne podmioty. Również rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów, w § 55 i 56 zobowiązywało tylko producentów i importerów pojazdów samochodowych do uzyskania świadectwa homologacji. Organ nie dokonał oceny powyższych przepisów na tle okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, a w uzasadnieniu swojego stanowiska powołał się jedynie na brzmienie § 5 ust. 1 pkt 1 i § 5 ust. 1 pkt 2 lit. b cytowanego rozporządzenia. Warto jednocześnie zaznaczyć, iż cytując treść tego przepisu organ dodaje sformułowanie, którego przepis ten nie zawiera. Zgodnie bowiem z normą wynikającą z § 5 ust. 1 pkt 1 powołanego wyżej rozporządzenia "dane techniczne pojazdu, a zwłaszcza dopuszczalną ładowność lub dopuszczalną masę całkowitą pojazdu oraz liczbę miejsc w pojeździe określa organ dokonujący rejestracji pojazdu na podstawie danych zawartych w świadectwie homologacji...". Tymczasem organ w treści uzasadnienia decyzji pisze, że "dane techniczne pojazdu, do których należy zaliczyć także rodzaj i typ pojazdu, a zwłaszcza dopuszczalną ładowność lub dopuszczalną masę całkowitą pojazdu oraz liczbę miejsc w pojeździe określa organ dokonujący rejestracji pojazdu na podstawie danych zawartych w świadectwie homologacji..." na podstawie tak sformułowanego przez siebie przepisu, organ wnioskuje, że zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia stacja kontroli może dokonać zmian tylko w zakresie dopuszczalnej ładowności, dopuszczalnej masy całkowitej albo liczby miejsc, a zmiana typu pojazdu jest możliwa jedynie w drodze postępowania homologacyjnego.

W przekonaniu Sądu, nie można przyjąć poglądu, iż w dacie wydania kwestionowanej decyzji przepisy ustawy prawo o ruchu drogowym oraz przepisy wykonawcze były dostatecznie jasne, a organ rejestrujący powinien wiedzieć, że homologacja jest konieczna, skoro przepisy te wymagały wykładni, jakiej dokonał Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 23 października 2000r. sygn. akt OPK 17/2000 i z dnia 18 grudnia 2000r. sygn. akt OPK 18/00 (ONSA z 2001r. Nr 3 poz. 102).

Stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 26 maja 2004r. sygn. akt OSK 221/04 oraz z dnia 15 czerwca 2005r. sygn. akt OSK 1499/04 (nie publikowane). Sąd w tym składzie pogląd ten podziela.

Ponadto, organ administracji nie odniósł się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę skarżącą w toku postępowania administracyjnego. Nie wyjaśnił bowiem, na jakiej podstawie uznał stronę skarżącą za następcę prawnego B Spółki z o.o. w rozumieniu art. 30 § 4 k.p.a. W aktach administracyjnych sprawy brak jest dokumentów, dotyczących połączenia B ze skarżącą spółką, nie oceniono też – mimo zarzutu strony skarżącej – ewentualnego przejścia na skarżącą uprawnień wynikających z decyzji Prezydenta Miasta Ł. w przedmiocie rejestracji pojazdu i dopuszczalności takiego przejęcia w świetle art. 283 i 284 § 1 k.h. To uchybienie, naruszające dyspozycje zawarte w art. 7, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a., również mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania.

Sąd nie uznał zarzutu strony skarżącej, odnoszącego się do bezprzedmiotowości postępowania z uwagi na fakt wyrejestrowania w dniu 10 czerwca 1997r., w trybie decyzji administracyjnej, samochodu marki Toyota Corolla nr nadwozia: [...] z powodu jego kradzieży. Nie można bowiem przyjąć stanowiska strony skarżącej, iż na skutek wydania decyzji o wyrejestowaniu pojazdu, wcześniejsza decyzja o rejestracji tego pojazdu została uchylona i wyeliminowana z obrotu prawnego. Zarówno decyzja o rejestracji jak i wyrejestrowaniu pojazdu miały różny przedmiot, mimo, iż odnosiły się do tego samego pojazdu. Zupełnie inny stan faktyczny i prawny był podstawą do wydania obydwu decyzji, a decyzja w przedmiocie wyrejestrowania nie uchylała ani nie zmieniała decyzji w przedmiocie rejestracji pojazdu, gdyż uchylenie, zmiana bądź stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej może nastąpić jedynie w trybach przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego.

Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie było ustalenie czy decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o rejestracji pojazdu marki Toyota Corolla nr nadwozia: [...] podjęta została zgodnie z przepisami prawnymi obowiązującymi w dacie jej wydania i czy nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia jej nieważności. Organ oceniał zarówno stan faktyczny jak i prawny sprawy na dzień wydania decyzji, co do której toczyło się postępowanie w przedmiocie stwierdzenia jej nieważności. Z uwagi na to, iż decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] do chwili wszczęcia przez organ postępowania w przedmiocie stwierdzenia jej nieważności, nie została w żaden sposób uchylona lub zmieniona, ani też nie stwierdzono jej nieważności, istniał też przedmiot tego postępowania.

Z uwagi na naruszenie przez organ przepisów prawa procesowego mogących mieć istotny wpływ na wynik postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję w przedmiocie stwierdzenia nieważności. Uchybienia dotyczyły bowiem całego postępowania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym, co czyniło celowym dla końcowego załatwienia sprawy, uchylenie obu decyzji na podstawie art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach rozstrzygnięto stosownie do art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w związku z art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.)

Uwzględniając treść art. 152 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, Sąd stwierdza, iż do czasu uprawomocnienia się wyroku zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.