Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1408/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.
article: art. 16 par. 1, 145 par. 1 pkt 5, 147
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 3 ust. 2
journal: Dz.U. 1982 nr 19 poz 147
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Żurawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi Urzędu [...] K. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji komunalizacyjnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku Dyrektora [...] w K. o wznowienie postępowania, odmówiła uchylenia własnej decyzji z dnia [...] lutego 2009 r. nr [..] w przedmiocie komunalizacji mienia.

Z uzasadnienia wskazanej decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] maja 2011 r. wynika, że Dyrektor [...] w K. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego prawomocną decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] uchylającą w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę K. własności nieruchomości zabudowanej położonej w jednostce ewidencyjnej [...], obręb [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, uregulowanej w KW [...]. Jednocześnie Komisja w/w decyzją stwierdziła nabycie, z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę K., własności nieruchomości położnej w jednostce ew. [...], obręb [...], ozn. w ew. gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, uregulowanej w KW [...]. W uzasadnieniu powyższego wniosku Dyrektor [...] wskazał na szereg okoliczności, które powinny stanowić o tym, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. pozostawała w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego "[...]", które to okoliczności powodują, iż nie doszło do komunalizacji z mocy prawa przedmiotowej nieruchomości.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] zgodnie z w/w wnioskiem wznowiła postępowanie, a następnie zwróciła się do Prezydenta Miasta K. o ustosunkowanie się do treści wniosku o wznowienie postępowania i uchylenie przedmiotowej decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej.

Prezydent Miasta K. w piśmie z dnia [...] kwietnia 2011 r. nie podzielił stanowiska wnioskodawcy, stwierdził bowiem, że brak jest podstaw do uznania, iż w dniu 27 maja 1990 r. opisana nieruchomość pozostawała w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa zważyła, iż nie można zgodzić się z argumentacją Dyrektora [...] w K. przedstawioną w niniejszym wniosku, gdyż ugruntowane orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje na brak możliwości dowodzenia istnienia zarządu innymi środkami dowodowymi aniżeli odpowiednią decyzją administracyjną. Jednocześnie wskazała, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 grudnia 1997 r. sygn. akt I SA 436/97 stwierdził, że przepisy § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 97) nie mają zastosowania w postępowaniu komunalizacyjnym, bowiem zostały wydane na ściśle określony użytek tj. w celach uwłaszczeniowych. Zatem charakter tego rozporządzenia wyłącza możliwość jego stosowania rozszerzająco. Zaprezentowanemu stanowisku Naczelny Sąd Administracyjny dał wyraz również w innych swoich orzeczeniach, przy czym stanowisko Sądu jest w pełni aktualne także w stosunku do treści § 4 ust 1, 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. oraz § 2 ust 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 stycznia 2001 r. Wobec powyższego decyzja o ustaleniu opłaty, a także wszelkie wpisy w księgach wieczystych nie mogą w postępowaniu komunalizacyjnym stanowić dowodu na posiadanie prawa zarządu. Jednocześnie Komisja podkreśliła, iż w dacie sporządzenia protokółu zdawczo-odbiorczego z dnia [...] września 1972 r. obowiązywały przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1961 r. nr 32 poz. 159) według których prawo użytkowania ustanawiane było w drodze decyzji organu administracji państwowej stopnia podstawowego o oddaniu nieruchomości w użytkowanie – a decyzji takiej w niniejszej sprawie brak. Ponadto należy zwrócić uwagę na wskazane przez wnioskodawcę okoliczności prowadzące do kolejnego wykreślania, przed dniem 27 maja 1990 r. przedsiębiorstw państwowych, najpierw przedsiębiorstwa "[...]", a następnie [...] z księgi wieczystej, jako zarządców przedmiotowej nieruchomości. Zatem dowody wskazywane przez wnioskodawcę nie świadczą o zasadności jego twierdzeń. W tym stanie rzeczy organ zważył, że brak jest podstaw do uznania, iż w dniu 27 maja 1990 r. przedmiotowa nieruchomość pozostawała w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego, co eliminowałoby komunalizację z mocy prawa. Z przedstawionych względów Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] odmówiła uchylenia własnej decyzji z dnia [...] lutego 2009 r. wskazując na jej prawidłowość.

Ze skargą na powyższe rozstrzygnięcie Komisji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wystąpił Urząd [...] reprezentowany przez Dyrektora [...] w K., wnosząc o jej uchylenie w całości. Kwestionowanemu orzeczeniu zarzucił naruszenie art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 1990 r. Nr 32, poz. 191 ze zm.) poprzez przyjęcie, iż podstawą rozstrzygnięcia, czy nieruchomość należała w dniu 27 maja 1990 r. do przedsiębiorstwa państwowego jest jedynie dokument decyzji administracyjnej wydanej przez odpowiedni organ, pomijając wszelkie inne dokumenty mogące potwierdzić fakt jej wydania. Ponadto skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 6, 7 oraz 75 § 1 kpa poprzez niedopuszczenie dowodów z dokumentów, bez jakiejkolwiek podstawy prawnej, a które mogły przyczynić się do wyjaśnienia sprawy; art. 76 § 1 kpa poprzez pominięcie dowodu z dokumentu tj. protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia [...] września 1972 r. oraz art. 77 § 1 i art. 107 kpa poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący zebranych w sprawie materiałów dowodowych oraz nie precyzując motywów danej interpretacji dowodów, co uniemożliwiło stronie kontrolę poprawności decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej. Przy czym argumenty na poparcie powyższego, skarżący zawarł w obszernym uzasadnieniu skargi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Pismem z dnia 5 sierpnia 2011 r. skarżący uzupełnił skargę podnosząc, iż organ naruszył: art. 5 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r., ponieważ komunalizacja nie może dotyczyć zajętych nieruchomości przez [...], później Urząd [...] (a aktualnie [...]), gdyż jednostki te – na mocy odpowiednich przepisów obowiązujących aż do 1 stycznia 1997 r. nie były z pewnością jednostkami należącymi do rad narodowych oraz organów administracji państwowej stopnia podstawowego, a zatem ich mienie nie mogło podlegać komunalizacji. Jednocześnie art. 11 ust. 1 w/w ustawy wyłącza spod komunalizacji mienie znajdujące się w posiadaniu organów administracji rządowej oraz organów władzy państwowej, a do tej kategorii należą niewątpliwie [...]. Ponadto zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie zawiera oznaczenia stron postępowania, co zgodnie z art. 107 § 1 kpa stanowi jeden z elementów decyzji. Oprócz tego organ błędnie zastosował art. 151 § 1 pkt 1 kpa, bowiem powinien zastosować art. 151 §. 1 pkt 2 kpa, gdyż pominął okoliczność, że wznowił postępowanie. Tymczasem w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] maja 2009 r. [...] Urzędu [...] nie brał udziału bez swojej winy, co jest przesłanką do uchylenia decyzji we wznowionym postępowaniu stosownie do art. 151 § 2 kpa. Nadto organ nie dostrzegł, że w sprawie zachodzi jeszcze jedna przesłanka do uchylenia decyzji objętej wnioskiem o wznowienie - Prezydent Miasta K. wystąpił w postępowaniu w dwóch wzajemnie ze sobą sprzecznych rolach tj. jako organ gminy występujący z wnioskiem o komunalizację i jako przedstawiciel Skarbu Państwa. Komisja dodatkowo naruszyła art. 24 § 1 pkt 5 kpa albowiem obie decyzje wydane w niniejszej sprawie podpisał A. C., który powinien podlegać wyłączeniu. Przy czym skarżący wskazał również na naruszenie przez organ art. 199 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, gdyż przepis ten gwarantuje utrzymanie zarządu nieruchomości przez państwową jednostkę organizacyjną jeśli zarząd był sprawowany w dniu wejścia w życie ustawy czyli w dniu 1 stycznia 1998 r. Jednocześnie bez obrazy art. 46 kc niedopuszczalne było orzeczenie o komunalizacji nieruchomości w odniesieniu tylko do gruntu w sytuacji, gdy będący częścią składową tej nieruchomości budynek nie stanowił odrębnego gruntu przedmiotu własności, co powoduje, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca są dotknięte nieważnością. Ponadto uzupełniając zarzut skargi o naruszeniu przepisów prawa procesowego skarżący podniósł, iż organ nie zebrał całego materiału dowodowego i nie ustalił, że prawo zarządu nieruchomości nie przysługuje [...] Urzędu [..], a także nie przysługiwało ono przedsiębiorstwu państwowemu "[...]". Tytuł prawny do władania przedmiotową nieruchomością, a co za tym idzie prawem zarządu, powstawał najczęściej na długo przed wejściem w życie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Zatem powoływanie się na przepis ustawy art. 38 ust. 2 w wersji obowiązującej w dniu 27 maja 1990 r. jest nieprawidłowe. Jednocześnie posiadanie w zarządzie przez przedsiębiorstwo gruntów stanowiących własność państwa wyłączało te nieruchomości spod komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej z dnia 10 maja 1990 r.

Kolejnym pismem procesowym z dnia 23 września 2011 r. skarżący dokonał dalszego uzupełnienia skargi, wskazując dodatkowe argumenty na jej zasadność.

Pismem z dnia 5 stycznia 2012 r. stanowiącym odpowiedź na skargę uczestnicy postępowania - Skarb Państwa i Gmina Miejska K. reprezentowani przez Prezydenta Miasta K. wnieśli o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną.

Rozważając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji należało mieć przede wszystkim na uwadze to, że została ona wydana w trybie nadzwyczajnym, to jest po wznowieniu postępowania administracyjnego.

Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej ostateczną decyzją administracyjną, jeżeli postępowanie , w którym ona zapadła, było dotknięte wadliwością. Ponieważ instytucja ta stanowi odstępstwo od wyrażonej w art. 16 § 1 kpa zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, owa wadliwość musi mieć charakter kwalifikowany, a jej rodzaje zostały wyczerpująco wyliczone w przepisach prawa procesowego.

O ile w postępowaniu zwykłym głównym przedmiotem rozpoznania jest rozstrzygnięcie w trybie przewidzianym w prawie procesowym i zgodnie z przepisami prawa materialnego sprawy administracyjnej, to przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest przeprowadzenie weryfikacji decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Postępowanie to ma własną, odrębną podstawę prawną i polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej ostateczną decyzją w celu sprawdzenia, czy któraś z wad wymienionych wyczerpująco w art. 145 § 1 kpa nie wpłynęła na treść decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym.

Przepis art. 145 § 1 pkt 5 kpa stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

We wniosku o wznowienie postępowania złożonym w dniu 11 marca 2011 r. przez [...] Urzędu [...], reprezentowanego przez Dyrektora [...] w K. skarżący wskazał, iż istniejące w dniu wydania decyzji komunalizacyjnej, a nieznane Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej dokumenty tj. protokół zdawczo-odbiorczy z [...] kwietnia 1972 r. sporządzony przez Prezydium Rady Narodowej Miasta K., zarządzenie Nr [...] z [...] listopada 1977 r. wydane przez Naczelnego Dyrektora [...], książka [..] z lat [...], akt notarialny z [...] grudnia 1993 r. Rep. [...], w którym stwierdzono, iż przedmiotowa nieruchomość nie podlega komunalizacji wskazują, iż działka nr [...] w dniu 27 maja 1990 r. znajdowała się w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego: [...], a zatem nie było podstaw do jej komunalizacji.

Zdaniem skarżącego z odpisu księgi wieczystej [..], protokołu zdawczo – odbiorczego z [...] września 1972 r. jednoznacznie wynika, że Prezydium Rady Narodowej Miasta K. w dniu [...] sierpnia 1972 r. wydało decyzję nr [...] oddającą w odpłatne użytkowanie na czas nieoznaczony nieruchomości państwowe, m.in. przedmiotową działkę. Nieruchomości te następnie zostały przekazane protokołem zdawczo-odbiorczym z [...] września 1972 r. przedsiębiorstwu "[...]". Z informacji uzyskanych z Archiwum Miasta K. wynika, iż w/w decyzja nie zachowała się, niemniej jednak w ocenie skarżącego stwierdzenie jej istnienia w treści dokumentu tj. protokołu zdawczo-odbiorczego jest niepodważalnym dowodem jej istnienia.

Skarżący wskazał, iż z odpisu księgi wieczystej [...] wynika, że zarząd i użytkowanie przedsiębiorstwa "[...]" zostało wpisane w dniu [...] grudnia 1972 r. na podstawie wniosku z [..] października 1972 r. 1972 r. oraz protokołu zdawczo-odbiorczego z [...] września 1972 r. Następnie w dniu [...] lutego 1977 r. przedsiębiorstwo "[...]" zostało wykreślone z księgi wieczystej, a w jego miejsce wpisano [...] w K. na podstawie wniosku z [...] stycznia 1978 r. oraz zarządzenia nr [...] z [...] listopada 1977 r. W dniu [...] czerwca 1982 r. z księgi wieczystej wykreślono [...] w K. na podstawie wniosku z [...] czerwca 1982 r.

Skarżący stwierdził, że wpis czy wykreślenie z księgi wieczystej prawa użytkowania wieczystego i zarządu ma jedynie charakter deklaratoryjny i nie ma on żadnego wpływu na ważność decyzji administracyjnych kreujących czy znoszących te prawa.

Zdaniem skarżącego również pozostałe dowody, w świetle nowych dowodów, które były już przedmiotem oceny Wojewody [...] i Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej tj. decyzja z [..] grudnia 1988 r. ustalająca opłatę za trwały zarząd, decyzja Prezydenta Miasta K. z [...] czerwca 1990 r. zezwalająca na rozliczenie nakładów poniesionych na wybudowanie budynku pomiędzy przedsiębiorstwem "[...]" a [...] winny być ponownie przeanalizowane w toku wznowionego postępowania.

Należy mieć na uwadze, że na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa wznawia się postępowanie, gdy spełnione zostaną łącznie trzy przesłanki: po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy są nowe. Pod tym pojęciem należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć wpływ na zmianę decyzji w kwestiach zasadniczych; po drugie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody muszą istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej; po trzecie okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję.

Zdaniem Sądu ma rację organ administracji, że wskazywane przez skarżącego dowody nie prowadzą do uznania za zasadne jego twierdzenie, że przedmiotowa nieruchomość pozostawała w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego eliminującego komunalizację. W związku z czym słusznie przyjął organ, iż żadna z przesłanek z art. 145 § 1 pkt 5 kpa nie została spełniona.

Podstawą materialnoprawną kwestionowanej w postępowaniu wznowieniowym decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lutego 2009 r. stanowił art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), zgodnie z którym mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, staje się z dniem wejścia jej w życie, z mocy prawa mieniem właściwych gmin, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej. Art. 11 ust. 1 pkt 2 tej ustawy stanowi zaś, że mienie ogólnonarodowe, o którym mowa w art. 5 ust. 1-3, nie staje się mieniem komunalnym, jeżeli należy do przedsiębiorstw państwowych lub jednostek organizacyjnych wykonujących zadania o charakterze ogólnonarodowym, a zatem jeżeli przedsiębiorstwo posiadało tytuł prawny, komunalizacja nie następuje.

Decydujące znaczenie mają dwie kwestie: dzień wejścia w życie ustawy tj. 27 maja 1990 r. oraz obowiązujące w tym dniu przepisy pozwalające stwierdzić, że w tym dniu określone mienie należało do przedsiębiorstw państwowych, a w niniejszej sprawie do przedsiębiorstwa "[...]". Komunalizacyjny skutek przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy zobowiązuje do potwierdzenia właściwej gminie nabycia prawa własności danego mienia, jeśli zostały spełnione następujące warunki: uwzględniono stan faktyczny i prawny danego mienia w dniu wejścia tego przepisu w życie, mienie wnioskowane do skomunalizowania winno stanowić własność Skarbu Państwa i należeć – w rozumieniu tego przepisu do jednego z podmiotów w nim wymienionych, oraz nie podlegać wyłączeniu z komunalizacji na podstawie dalszych przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r., natomiast odmowa stwierdzenia nabycia wymaga wykazania przesłanki lub przesłanek wyłączających dane mienie z komunalizacji.

W ocenie Sądu prawidłowo Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uznała, iż wskazywane przez skarżącego dowody nie prowadzą do stwierdzenia istnienia zarządu przedsiębiorstwa państwowego do przedmiotowej działki, eliminującego komunalizację. Jak zasadnie stwierdziła Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa w dacie sporządzenia protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia [...] września 1972 r. obowiązywały przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 32, poz. 159). W świetle art. 8 ust. 1 tej ustawy dla powstania użytkowania konieczne było uzyskanie decyzji administracyjnej właściwego organu administracji państwowej, a w odniesieniu do jednostek państwowych przekazujących sobie grunt bez zmiany sposobu jego użytkowania decyzji jednostki nadrzędnej nad jednostką przekazującą, wydaną po zasięgnięciu opinii właściwego organu administracji państwowej - art. 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1962 r. w sprawie przekazywania terenów w miastach i osiedlach (t.j. Dz. U. z 1969 r. Nr 3, poz. 19). Użytkowanie nie mogło powstać w sposób dorozumiany (por. wyrok NSA z 11 września 2007 r. sygn. akt I OSK 450/07, LEX nr 384409, wyrok NSA z 27 lutego 1998 r. I SA 1857/97 LEX nr 44636).

W aktach sprawy brak jest takiej decyzji a wskazana w protokole z dnia [...] września 1972 r. decyzja z dnia [...] sierpnia 1972 r. nie może stanowić zdaniem Sądu potwierdzenia przekazania przedmiotowej nieruchomości w użytkowanie przedsiębiorstwu państwowemu, gdyż nie wynika z treści tego protokołu czego owa decyzja dotyczyła.

W dacie zaś wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej z 10 maja 1990 r. obowiązywała ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Z treści art. 38 ust. 2 tej ustawy jednoznacznie wynika, że zarząd nieruchomości był ustanowiony w drodze decyzji terenowego organu administracyji państwowej stopnia podstawowego albo za zezwoleniem tego organu na podstawie umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź umowy o nabyciu nieruchomości – i wszystkie państwowe jednostki miały, wynikający z tego przepisu obowiązek uregulowania stanu prawnego gruntów faktycznie użytkowanych, niezależnie od tego kiedy i od kogo zostały przejęte.

Przedmiotowa nieruchomość została przekazana w zarząd [...] w K. decyzją z dnia [...] czerwca 1990 r., a więc po dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej. Bez wpływu zaś na ustalenia prowadzące do wydania decyzji komunalizacyjnej mają zdarzenia mające miejsce po dniu 27 maja 1990 r.

W tej sytuacji zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. należy uznać za chybiony.

Nie było również zdaniem Sądu podstaw do stosowania (na podstawie dowodów zgłoszonych przez skarżącego art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy komunalizacyjnej – przepisu wyłączającego z komunalizacji składniki mienia należące do przedsiębiorstw państwowych wykonujących zadania o charakterze ogólnonarodowym, ponieważ określenie "należące" do przedsiębiorstw państwowych oznaczało należenie mienia do tych przedsiębiorstw w sensie prawnym, a nie tylko faktycznym, czyli posiadanie określonego tytułu prawnego, a ponadto przedsiębiorstwo takie winno być umieszczone w wykazie ustalonym przez Radę Ministrów zgodnie z art. 11 ust. 2 tej ustawy.

Wskazać należy, że podważenie komunalizacji mienia może nastąpić jedynie w przypadku wykazania, że mienie to w dniu 27 maja 1990 r. należało do przedsiębiorstwa państwowego "[...]" w znaczeniu prawnym a nie faktycznym.

Ponieważ skarżący we wniosku o wznowienie postępowania nie wskazał dokumentu, ani dowodu potwierdzającego istnienie tytułu prawnego do przedmiotowej działki po stronie przedsiębiorstwa państwowego a powoływane przez niego dowody nie świadczą o istnieniu takiego tytułu w dniu 27 maja 1990 r., Sąd uznał, iż zasadnie Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa odmówiła uchylenia kwestionowanej decyzji komunalizacyjnej.

Należy dodać, iż w dacie 27 maja 1990 r. w księdze wieczystej dotyczącej przedmiotowej nieruchomości wpisany był Skarb Państwa jako jej właściciel, a skarżący przyznał, że w dniu [...] września 1982 r. zostały wykreślone przedsiębiorstwa państwowe: "[...]" i [...] jako zarządy nieruchomości.

Zgodnie zaś z treścią art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.) domniemywa się, że prawo wykreślone nie istnieje. Skarżący tego domniemania we wznowionym postępowaniu nie obalił.

Dowody dołączone do pisma skarżącego z dnia [...] września 2011 r. aczkolwiek dopuszczone przez Sąd jako dowody w sprawie, są jednak bez znaczenia w rozpoznawanej sprawie, tym bardziej, że zostały zgłoszone dopiero na etapie postępowania sądowo-administracyjnego.

Sąd uznał zarzut skargi dotyczący nieuwzględnienia przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 3 kpa poprzez występowanie w postępowaniu komunalizacyjnym Prezydenta Miasta K. w podwójnej roli: jako organu gminy i jako przedstawiciela Skarbu Państwa za całkowicie chybiony.

Instytucja bowiem wyłączenia uregulowana w art. 24-27 kpa stanowi procesową gwarancję bezstronności organu w prowadzonym postępowaniu. Nie dotyczy zaś sytuacji opisanej przez skarżącego. Bo przecież to nie Prezydent Miasta K. był organem administracji prowadzącym postępowanie komunalizacyjne, a Wojewoda [...], a następnie Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa jako organ odwoławczy.

Za chybiony należy również zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 kpa z tego powodu, że jeden z członków Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej uczestniczył w wydaniu kwestionowanej decyzji w wydaniu decyzji zaskarżonej. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lutego 2008 r. I OSK 112/07 LEX nr 456645 stwierdził, iż wyłączenie od orzekania w postępowaniu zainicjowanym wniesieniem środka odwoławczego osoby, która brała udział w orzekaniu w pierwszej instancji, umożliwiające zapewnienie wynikającej z art. 2 Konstytucji RP zasady sprawiedliwości proceduralnej odnosi się do tej samej sprawy administracyjnej. Nie ma podstaw konstytucyjnych bądź ustawowych do rozszerzenia przywołanej reguły na nadzwyczajny tryb weryfikacji decyzji tj. postępowanie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną.

Reasumując, uznać należy, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zarzuty skargi są niezasadne, co w konsekwencji prowadzi do oddalenia skargi.

Co prawda uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest zbyt lakoniczne, jednak powyższe uchybienie nie mogło zdaniem sądu prowadzić do jej uchylenia, gdyż rozstrzygnięcie jest prawidłowe.

Do uchylenia zaskarżonej decyzji nie może prowadzić również określenie stron w rozdzielniku do decyzji, z którego w sposób nie budzący wątpliwości wynika, kto był jej adresatem.

Co do braku udziału w postępowaniu zakończonym decyzją komunalizacyjną z dnia [...] lutego 2009 r. [...] Urzędu [...], to należy stwierdzić, iż może to być ewentualnie podstawa do wznowienia postępowania zakończonego tą decyzją (art. 145 § 1 pkt 4 kpa).

Jednakże należy przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 147 kpa wznowienie postępowania z tej przyczyny może nastąpić wyłącznie na żądanie strony. W niniejszej sprawie takie żądanie nie zostało złożone, a podstawą wskazaną we wniosku o wznowienie postępowania był art. 145 § 1 pkt 5 kpa i taka była podstawa prawna wskazana w postanowieniu KKU z dnia [...] listopada 2010 r. o wznowieniu postępowania.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.