Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 553/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.  1  par.  1,2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art.  79,  art.  84,  art. 75  par. 1,  art.  10
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.  207  ust. 9, 8, 1  pkt  2
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity
article: art. 145  par.  1  pkt  1  lit.  c,  art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 210 poz 25  art.  2  pkt  7
law: ROZPORZĄDZENIE RADY (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu  Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2014 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania ze środków unijnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi J. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą E. (dalej: strona lub skarżący) jest decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju (dalej: Minister, organ odwoławczy lub II instancji) z [...] grudnia 2013r., nr [...], znak [...] utrzymująca w mocy decyzję Władzy Wdrażającej Programy Europejskie (dalej: WWPE lub organ I instancji) z [...] sierpnia 2013r., nr [...] określającą kwotę środków do zwrotu z tytułu nierozliczonej części zaliczki w wysokości 70.564,89 zł wraz z odsetkami. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Decyzją z [...] sierpnia 2013 r. WWPE, działająca jako Instytucja Wdrażająca (IW) zobowiązała skarżącego do zwrotu środków, w związku ze stwierdzeniem naruszenia procedur, o których mowa w art. 184 ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1240 ze zm.; dalej: u.f.p.) oraz przedstawieniem do rozliczenia w ramach wniosku o płatność nr [...] wydatków poniesionych nieefektywnie. Organ orzekł o zwrocie środków nierozliczonej części zaliczki w wysokości 70.564,89 zł. Jednocześnie, WWPE zobowiązała beneficjenta do uiszczenia ww. zobowiązania wraz z odsetkami na rachunki bankowe wskazane w decyzji.

W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że skarżącemu została wypłacona zaliczka w wysokości 192.024 zł. Na tę zaliczkę skarżący złożył wniosek o płatność nr 3 rozliczający tę zaliczkę. W toku procedowania z tym wnioskiem WWPE stwierdziła błędy wymagające dodatkowych wyjaśnień. Ponadto stwierdzono podejrzenie, że projekt jest realizowany niezgodnie z umową, tj. że mogło dojść do naruszenia Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka (dalej: Wytyczne) w których nałożono na beneficjenta obowiązek poświadczenia efektywności poniesionego wydatku.

Zdaniem organu koszty przedstawione na fakturze VAT nr [...] i wskazane ww. wniosku o płatność zostały przeszacowane. Organ wyjaśnił, że zgodnie z opinią biegłego wartość cen dystrybucyjnych stanowi ok. 63% cen zafakturowanych. WWPE wskazała, że wydatki ponoszone przez stronę w trakcie realizacji projektu powinny być zgodne z procedurami zawartymi w art. 184 u.f.p i Wytycznymi w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka. Dlatego też organ zażądał zwrotu wskazanej w sentencji decyzji kwoty.

Pismem z [...] sierpnia 2013 r. skarżący złożył odwołanie od decyzji organu I instancji do Instytucji Zarządzającej Programem Operacyjnym Innowacyjna Gospodarka (IZ POIG). Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych poprzez nie uwzględnienie przy wydaniu decyzji całego materiału dowodowego oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy. Podniósł także zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 184 ust. 1 u.f.p. w zw. z zapisami rozdziału 4.3, podrozdział 3 pkt 2 Wytycznych poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że jedynym wskaźnikiem efektywności w realizacji projektu jest porównanie cen nabycia towarów z ich cenami rynkowymi. Ponadto zarzucił naruszenie art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego i Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/99 (Dz. Urz. UE L Nr 210 z 31 lipca 2006 r., s. 25 ze zm. dalej: rozporządzenie nr 1083/2006) poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że zapłacenie za towar dostarczony w ramach złożonego stosunku zobowiązaniowego - mającego na celu wybudowanie infrastruktury, uruchomienie jej a następnie serwisowanie - ceny wyższej niż cena rynkowa, przy jednoczesnym spełnieniu kryterium oszczędności i efektywności odnośnie do całokształtu kontaktów handlowych, w ramach których dostarczono towar i kosztów całego projektu, jest nieprawidłowością w rozumieniu tego przepisu. Zatem zdarzeniem polegającym na naruszeniu przepisu prawa wspólnotowego wynikającym z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego, podczas gdy koszty całego stosunku zobowiązaniowego, w ramach którego dokonano opłaty cząstkowej są niezbędne dla prawidłowej realizacji projektu, odpowiadają wartości rynkowej tego typu skomplikowanych usług i nie narażają budżetu Unii Europejskiej na nieuzasadnione wydatki, zamówione usługi oceniane in extenso maja bowiem wartość odpowiadającą w pełni standardom rynkowym i zostały zakontraktowane w odpowiedniej procedurze.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z [...] grudnia 2013 r. utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.

W uzasadnieniu Minister wyjaśnił, iż z zebranego materiału dowodowego wynika, że faktura VAT nr [...] z [...] lipca 2011 r. nie dotyczy wykonania usług, a dokumentuje dostawę towarów co wynika z tej faktury, zamówienia nr [...] oraz protokołu zdawczo-odbiorczego dla tego zamówienia w korelacji z treścią umowy nr [...] zawartej w dniu [...] lipca 2011r. pomiędzy beneficjentem a A. Sp. z o.o.

Organ odwoławczy dokonał analizy powyższych dokumentów oraz załącznika nr 1 z [...] lipca 2011 r. do faktury nr [...] z [...] lipca 2011 r., a także części opisowej wniosku o płatność i stanął na stanowisku, że ceny usług nie zostały zawarte w cenach towarów i stanowiły odrębne koszty w projekcie. Na żadnym, bowiem z analizowanych dokumentów nie były wymienione usługi, co w świetle § 3 ust. 2 i 4 umowy z 4 lipca 2011 r. potwierdza fakt, iż zamówienia dotyczyły jedynie towarów, a nie usług jak twierdzi strona. Zatem organ odwoławczy stanął na stanowisku, że przedmiotowa faktura dotyczy wyłącznie dostawy towarów, a nie świadczenia usług przez wykonawcę.

Organ odniósł się również do podnoszonych przez skarżącego kwestii związanych z usługami gwarancyjnymi świadczącymi przez dostawcę towarów, które w ocenie strony były zawarte w cenach nabytych towarów i stwierdził, że usługi te nie mogły być wliczone w cenę towarów, gdyż zgodnie z § 6 ust. 1 umowy udzielona przez wykonawcę gwarancja była gwarancją bezpłatną i jej koszt nie mógł być uwzględniony w cenie dostarczonych towarów. Natomiast odnosząc się do niestandardowych obowiązków wykonawcy Minister wyjaśnił, że wskazane obowiązki (odpowiedzialność za nienależyte wykonanie przedmiotu umowy, nienależyte zabezpieczenie terenu budowy) są normalną praktyką stosowaną w tego typu kontraktach i wynikają bezpośrednio z przepisów prawa. Dlatego też w jego ocenie nie można przyjąć, że wykonawca przejął dodatkowo na siebie jakieś nadzwyczajne obowiązki. Zdaniem organu analiza przepisów Kodeksu cywilnego, do które odsyła § 4 ust. 4 umowy, wskazuje na standardowe obowiązki wykonawcy i jego odpowiedzialność. Zatem i gwarancja i wskazywane obowiązki nie miały wpływu na cenę dostarczonych towarów.

Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie biorąc pod uwagę ww. umowę, która została przekazana biegłemu sądowemu z zakresu informatyki i teleinformatyki, jako jeden z dokumentów, który służył sporządzeniu przez niego opinii w sprawie efektywności poniesionych wydatków. Zgodnie z opinią biegłego sądowego z 30 maja 2012 r. koszty przedstawionych na fakturze towarów są przeszacowane i w przypadku faktury VAT nr [...] wartość cen dystrybucyjnych stanowi ok. 63% cen zafakturowanych. Organ odwoławczy wyjaśnił, że WWPE uzasadniła w decyzji, iż wydatki ponoszone przez stronę w trakcie realizacji projektu powinny być zgodne z procedurami zawartymi w art. 184 u.f.p i Wytycznymi w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka (dalej: Wytyczne - "Wydatki kwalifikowalne muszą być zgodne z postanowieniami prawa krajowego i unijnego oraz dokonane w sposób oszczędny, to jest poniesione przy zachowaniu zasady osiągnięcia założonego efektu przy jak najniższych kosztach") oraz prawidłowo wskazał brak spełnienia zasady efektywności przy wydatkowaniu środków przez stronę. Minister analizując treść opinii stwierdził, że wydatki poniesione przez skarżącego zostały wydatkowane w sposób sprzeczny z umową i Wytycznymi, tj. nie zostały poniesione z zachowaniem zasady efektywności.

Organ nie zgodził się także ze stanowiskiem skarżącego wskazującym, że opinia biegłego została sporządzone poza postępowaniem administracyjnym. Zdaniem Ministra skarżący miał zapewniony czynny udział w postępowaniu i mógł składać określone wnioski. Organ natomiast miał obowiązek dopuścić jak dowód wszystko co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. W jego opinii IW miała prawo, a nawet obowiązek ustalić kwalifikowalność wydatków przed dokonaniem ich rozliczenia, tak aby nie narazić zarówno budżetu państwa jak i budżetu UE na straty spowodowane finansowaniem nieuzasadnionego wydatku. Dlatego też ta opinia biegłego została dopuszczona i oceniona jak dowód w sprawie.

Opinia ta zdaniem organu II instancji zawiera informację o metodzie dokonania wyceny rynkowej, datę wykonania, a także, że została sporządzona w oparciu o dokumenty przedstawione przez beneficjenta. Biegły również wykazał w jaki sposób dokonał wyceny przyjmując w opinii określone założenia. Organ wyjaśnił również, że nawet w przypadku spadku nieznacznego cen sprzętu elektronicznego, różnica ta nie powinna być znaczna, dlatego też zarzut, że porównanie cen nastąpiło dla dwóch różnych okresów nie zasługuje na uwzględnienie. Tak znaczna różnica cen świadczy jedynie, że wydatki przedstawione przez skarżącego zostały znacznie zawyżone i nie były cenami rynkowymi.

W ocenie organu, strona nie dochowała należytej staranności w celu zapewnienia, aby wydatki poniesione w ramach projektu były efektywne, tj. poniesione po jak najniższych kosztach przy zachowaniu osiągnięcia założonego celu. Organ, na podstawie zebranego materiału dowodowego wskazał, że strona naruszyła zapisy art. 184 u.f.p. i tym samym doszło do nieprawidłowości w projekcie w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006. Zgodnie z powyższym przepisem przez pojęcie "nieprawidłowości" należy rozumieć: "jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego".

Zdaniem organu odwoławczego zapłata za towary/usługi po zawyżonych cenach, na co wskazuje opinia biegłego sądowego, mogła spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku, w tym przypadku wydatku w zawyżonej znacząco wysokości, jeśli nie zostałaby wykryta przez IW.

Minister w sposób wyczerpujący odniósł się także do pozostałych zarzutów odwołania dotyczących przepisów proceduralnych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji WWPE z [...] sierpnia 2013 r. Zarzucił naruszenie przepisów mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, a mianowicie;

1. art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.) w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie w toku wydawania przedmiotowej decyzji końcowego stanowiska pełnomocnika skarżącego z [...] listopada 2013r. zawierającego zastrzeżenia co do opinii biegłego z [...] maja 2012 r. wskazując między innymi, że:

a) W. Ch. nie jest biegłym rzeczoznawcą lecz biegłym innej specjalności;

b) biegły nie uwzględnił usług związanych ze sprzedażą towarów (gwarancja, dostawa, montaż, obowiązek dostarczenia sprzętu zamiennego w przypadku awarii etc.);

c) biegły nie wyceniał wartość takich samych towarów w różnych projektach w sposób odmienny,

d) biegły wydał opinię, której metodologia budzi uzasadnione wątpliwości i zastrzeżenia, a przede wszystkim dokonał wyceny towaru nie na dzień ich zakupu, ale na dzień sporządzania opinii;

e) nie uwzględnił stanowiska beneficjenta w przedmiocie poniesionych kosztów;

- co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, zebrany przez organ materiał dowodowy jest bowiem niepełny i wadliwy, a jego ocena jest sprzeczna z wskazaniami wiedzy oraz zasadami logicznego rozumowania

2. art. 7 k.pa. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i w zw. z art. 78 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez odmowę przeprowadzenia wnioskowanego przez skarżącego dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego z zakresu wyceny ruchomości i wyceny usług, podczas gdy porównanie cen nabycia towarów z ich cenami rynkowymi i uznanie, że doszło do nieefektywnego poniesienia kosztów jest podstawą wydania decyzji z [...] grudnia 2013 r., a prawidłowe ustalenie ceny rynkowej towaru oraz stwierdzenie czy cena nabycia towarów w ramach złożonego stosunku zobowiązaniowego – obejmującego nie tylko dostawę towaru, ale i usługi w tym skomplikowane roboty budowlane oraz serwis gwarancyjny odbiega – od ceny rynkowej towarów nabywanych w ramach tego rodzaju stosunków gospodarczych, wymaga bez wątpienia wiedzy specjalnej biegłego rzeczoznawcy majątkowego powołanego w postępowaniu administracyjnym, poinformowania strony o przeprowadzeniu dowodu z biegłego, umożliwienie stronie udziału w przeprowadzeniu dowodu z biegłego, zadawaniu mu pytań i składaniu wyjaśnień oraz stosownych przewidzianych prawem wniosków;

3. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77§ 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 79 § 1 i 2 k.p.a. poprzez oparcie decyzji z 27 grudnia 2013 r. na dokumencie – "opinii" biegłego sądowego W. C., który to dokument jest całkowicie niemiarodajny dla ustalenia kwoty wydatków niekwalifikowanych przypadających do zwrotu na rzecz WWPE przez stronę albowiem zawiera liczne błędy merytoryczne wadliwie określa cenę rynkową zakupionych przez skarżącego towarów nie na dzień ich zakupu (rozporządzania środkami) lecz na dzień sporządzenia tego dokumentu, a więc dotyczy cen towarów na dzień przypadający po upływie 10 miesięcy od dnia faktycznego poniesienia wydatków (26 lipca 2011 r.), co powoduje, że wysokość kwoty przypadającej do zwrotu jest ustalona całkowicie wadliwie i nieprawidłowo;

4. art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 79 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez utrzymanie przez Ministra w mocy decyzji z [...] sierpnia 2013 r. WWPE w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nierozliczonej części zaliczki, podczas gdy decyzja z [...] sierpnia 2013 r. została wydana z uchybieniem przepisów obowiązującego prawa, a mianowicie:

a) art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez zaniechanie uwzględnienia przy wydaniu zaskarżonej decyzji całego analizowanego materiału dowodowego, a przede wszystkim nie uwzględnienia treści umowy nr [...] zawartej pomiędzy skarżącym a spółką A. Sp. z o.o., poprzez pryzmat której należy oceniać fakturę VAT nr [...] oraz protokoły zdawczo-odbiorcze dla zamówienia nr [...], a która to wskazuje, że nabycie towaru stanowiło wyłącznie element stosunku zobowiązaniowego zmierzającego do realizacji projektu, w ramach którego kontrahent skarżącego zobowiązał się nie tylko do sprzedaży towarów, ale również do ich dostawy, montażu, serwisu, podłączenia abonentów oraz uruchomienia sieci, objęcia całości sprzętu gwarancją w tym wykonywaniem jej napraw przez okres odpowiednio 24 i 36 miesięcy, a także przyjął pełną odpowiedzialność za szkody powstałe w związku z realizacją umowy i ryzyko finansowe wywołane ewentualnym uszkodzeniem lub zniszczeniem materiałów niezbędnych do budowy infrastruktury, w tym ryzyko zdarzeń losowych;

b) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ I instancji wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyn, dla których uznano, że w ramach projektu nr [...] doszło do wykorzystania środków z naruszeniem procedur o jakich mowa w art. 184 u.f.p., podczas gdy strona postępowania szczegółowo wyjaśniła przyczyny przyjętego sposobu wydatkowania środków jednoznacznie wskazując, że wskaźnik efektywności i oszczędności przy wydatkowaniu środków nie może być tylko i wyłącznie cena rynkowa towaru, gdyż umowa nr [...] będąca podstawą ich nabycia obejmuje nie tylko zakup towaru, ale również jego dostawę, montaż, konfigurację, uruchomienie, podłączenie, a także świadczenie usług gwarancyjnych i serwisowych, w tym wykonania napraw gwarancyjnych w ciągu 48 godzin od chwili zgłoszenia awarii przez okres 36 i 24 miesięcy, a także przyjęcie przez A. Sp. z o.o. pełnej odpowiedzialności za szkody powstałe w związku z realizacją umowy i ryzyka finansowego wywołanego nawet przypadkowym i niezawinionym uszkodzeniem lub zniszczeniem materiałów niezbędnych do budowy infrastruktury, a zapłata za dostawę urządzeń jest jedynie elementem przewidzianego w tej umowie wynagrodzenia za pełne jej wykonania;

c) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. z zw. z art. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie uwzględnienia przy wydaniu zaskarżonej decyzji pisma skierowanego przez skarżącego do Dyrektora WWPE z [...] listopada 2013 r., co w rezultacie naruszyło zasadę zaufania do organu rozstrzygającego jak i zasadę prawdy obiektywnej, podczas gdy wyjaśnienia skarżącego tłumaczą w pełni sposób wydatkowania środków i wskazują na efektywność wydatków poniesionych w ramach realizowania projektu, a także przedstawiają uwagi, co do dokonanej przez biegłego - na zlecenie WWPE - wyceny towarów, które to uwagi nie zostały w całości uwzględnione i omówione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji;

d) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niepoinformowanie J. S. o zebraniu wszystkich dowodów w sprawie oraz możliwości zapoznania się z nimi i ustosunkowania się do nich, czym uniemożliwiono stronie wypowiedzenie się co do całości zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, w szczególności: przedstawienie stanowiska co do niepowołania w toku postępowania administracyjnego biegłego rzeczoznawcy do wyceny ruchomości, złożenie wniosku o powołanie biegłego o odpowiedniej specjalności, a także zgłoszenie uwag i zastrzeżeń co do opinii - dokumentu sporządzonego przez biegłego z zakresu informatyki i teleinformatyki oraz złożenie końcowego stanowiska strony w przedmiocie zebranego materiału dowodowego, a tym samym pozbawiono J. S. prawa do aktywnego udziału w czynnościach bezpośrednio poprzedzających wydanie decyzji, podczas gdy uprawnienie to ma charakter podstawowy i gwarancyjny, gdyż końcowe stanowisko strony winno zostać rozpatrzone w trakcie prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy stanowiącego podstawę decyzji administracyjnej;

e) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. poprzez niepowołanie w toku postępowania administracyjnego biegłego rzeczoznawcy do wyceny ruchomości oraz wyceny usług, podczas gdy porównanie cen nabycia towarów z ich cenami rynkowymi i uznanie, że doszło do nieefektywnego poniesienia kosztów powinno być podstawą wydania decyzji z [...] sierpnia 2013 r., a stwierdzenie czy cena nabycia towarów w ramach złożonego stosunku zobowiązaniowego obejmującego nie tylko dostawę towaru, ale i usługi w tym skomplikowane roboty budowlane oraz serwis gwarancyjny odbiega od ceny rynkowej towarów nabywanych w ramach tego rodzaju stosunków gospodarczych wymaga bez wątpienia wiedzy specjalnej biegłego rzeczoznawcy majątkowego powołanego w postępowaniu administracyjnym, poinformowania strony o przeprowadzaniu dowodu z biegłego, umożliwienie stronie udziału w przeprowadzaniu dowodu z biegłego, zadawaniu mu pytań i składaniu wyjaśnień oraz stosownych przewidzianych prawem wniosków;

f) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 79 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez oparcie decyzji z [...] sierpnia 2013 r. na wydanym poza postępowaniem administracyjnym dokumencie – "opinii" biegłego sądowego z zakresu teleinformatyki i informatyki W. C., której autor nie dysponując wiedzą specjalną z zakresu wyceny ruchomości popełnił szereg rażących błędów metodologicznych, w konsekwencji których opinia:

- nie dotyczy ceny rynkowej towarów w chwili ich nabycie przez skarżącego, ale ceny ustalonej na chwilę sporządzenia opinii,

- nie zawiera wskazania w jaki dokładnie sposób ustalono cenę rynkową,

- oparta jest na danych uzyskanych ze stron internetowych czterech dowolnie wybranych dostawców sprzętu,

- nie uwzględnia usług związanych ze sprzedażą towarów (gwarancja, dostawa, montaż, obowiązek dostarczenia sprzętu zamiennego w przypadku awarii etc.),

podczas gdy podstawą ustaleń powinna być wydana w toku postępowania administracyjnego opinia biegłego rzeczoznawcy z zakresu wyceny ruchomości oraz usług, który powinien w sposób prawidłowy ustalić ceny rynkowe towarów z chwili ich nabycia, a nie z chwili sporządzenia opinii; jak również pozbawienie strony możliwości udziału w przeprowadzaniu dowodu z biegłego - a tak potraktowany został przez organ przedmiotowy dokument - podczas, gdy strona postępowania powinna być o tym fakcie przeprowadzania dowodu z opinii biegłego poinformowana, móc zadawać biegłemu pytania i składać wyjaśnienia, zastrzeżenia oraz wnioski, a także weryfikować wiedze i kwalifikacje biegłego;

g) art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez oparcie przedmiotowej decyzji na uzgodnieniach i zaleceniach Instytucji Pośredniczącej dla Działania 8.4 - MAiC, które to uzgodnienia i zalecenia zawarte zostały w szczególności w piśmie z [...] marca 2012 r. sygn. [...] skierowanym przez Dyrektora WWPE do Zastępcy Dyrektora Departamentu Funduszy Strukturalnych Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji oraz odpowiedzi na to pismo z [...] marca 2012 r. sygn. [...], podczas gdy zalecenia te nie stanowią przepisów powszechnie obowiązującego prawa i jako takie nie mogą stać się podstawą władczych działań organów administracji publicznej podejmowanych w stosunku do podmiotów prywatnych, albowiem organy administracji są zobowiązane do działania na podstawie i w granicach obowiązującego prawa;

5. art. 140 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 79 § 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez faktyczne zaniechanie prawidłowej oceny przeprowadzonych dowodów i powtórzenie błędnych ustaleń organu I instancji, a dotyczących przede wszystkim umowy Nr [...] z [...] lipca 2011 r. zawartej pomiędzy skarżącym a spółką A. Sp. z o.o., a co za tym idzie uznaniu, iż w myśl tej umowy stosunek zobowiązaniowy łączący stronę oraz spółkę A. Sp. z o.o. nie obejmuje świadczenia usług, w tym usług serwisowych i gwarancyjnych objętych przewidzianym w umowie wynagrodzeniem podczas, gdy treść umowy wyraźnie wskazuje na przyjęcie przez A. Sp. z o.o. zobowiązania do wykonania konkretnych usług, a także uznaniu, iż znajdująca się w aktach sprawy opinia biegłego W. C. jest miarodajna i prawidłowa, podczas gdy zawiera ona szereg błędów merytorycznych pozbawiających ją walorów dowodowych, na co jednoznacznie wskazał skarżący w stanowisku z [...] listopada 2013 r., co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady budowania zaufania obywateli do władzy publicznej oraz uczyniło zaskarżone orzeczenie dowolnym i arbitralnym;

6. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ I i II instancji wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyn, dla których uznano, że w ramach projektu nr [...] doszło do wykorzystania środków z naruszeniem procedur, o jakich mowa w art. 184 u.f.p., podczas gdy strona postępowania szczegółowo wyjaśniła przyczyny przyjętego sposobu wydatkowania środków jednoznacznie wskazując, że wskaźnikiem efektywności i oszczędności przy wydatkowaniu środków nie może być tylko i wyłącznie cena rynkowa towaru, gdyż umowa Nr [...] będąca podstawą nabycia towarów obejmuje nie tylko zakupu towaru, ale również jego dostawę, montaż, konfiguracje, uruchomienie, podłączenie, a także świadczenie usług gwarancyjnych i serwisowych, w tym między innymi wykonywania napraw gwarancyjnych w ciągu 48 godzin od chwili zgłoszenia awarii przez okres 36 i 24 miesięcy, a zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji rozważania są o tyle nieprzekonywujące, że charakteryzują się błędnym rozumieniem przepisów obowiązującego prawa;

7. art. 8 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez dokonanie przez organ I jak i II instancji całkowicie odmiennej oceny kwalifikowalności wydatków poniesionych przez beneficjenta aniżeli uczyniła to Komisja Oceniająca projekty WWPE, która analizując wniosek o dofinansowanie uznała wskazane w nim wydatki za kwalifikowane i zaaprobowała projekt do dofinansowania, co doprowadziło do podpisania pomiędzy WWPE a beneficjentem w dniu [...] października 2010 r. (skarżący mylnie w skardze określił rok podpisania umowy na 2011) umowy o dofinansowanie, które to działanie WWPE jest bez wątpienia sprzeczne z zasadą, w myśl której wszelkie organy administracji obowiązane są działać w sposób budujący zaufanie obywatela do władzy publicznej, gdyż zachowaniem nielojalnym wobec obywatela jest pierwotne akceptowanie jego planowanych przedsięwzięć, a następnie ich kwestionowanie z jednoczesnym obciążeniem obywatela negatywnymi konsekwencjami nagłej i niezrozumiałej zmiany stanowiska organów administracji w przedmiocie kwalifikowalności ponoszonych wydatków;

8. art. 184 ust. 1 u.f.p. w zw. z rozdziałem 4.3 podrozdział 3 pkt. 2 Wytycznych poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że jedynym wskaźnikiem efektywności w realizowaniu projektu jest porównanie cen nabycia towaru z cenami rynkowymi tych towarów, podczas gdy cena towaru stanowi jedynie element (część przewidzianego w umowie wynagrodzenia) łączącego skarżącego i jego kontrahenta stosunku zobowiązaniowego, którego celem nie jest jedynie nabycie towaru, ale przygotowanie niezbędnej do zrealizowania projektu infrastruktury, a efektywność wydatkowania środków należy oceniać poprzez pryzmat całości tego stosunku obejmującego nie tylko dostawę towaru, ale również związane z nią usługi, w tym skomplikowane roboty budowlane, a także usługi serwisowe i gwarancyjne, mając na uwadze nie poszczególne koszty jednostkowe, ale przede wszystkim koszty całego przedsięwzięcia, które mieszczą się w ramach kwot przyjętych w umowie o dofinansowanie i wniosku o dofinansowanie, a także są efektywnym i oszczędnym sposobem osiągnięcia założonego w projekcie rezultatu;

9. art. 2 pkt 7 rozporządzenie nr 1083/2006 poprzez jego błędną wykładnie polegającą na uznaniu, iż zapłacenie za towar dostarczany w ramach złożonego stosunku zobowiązaniowego - mającego na celu wybudowanie infrastruktury, uruchomienie jej, a następnie serwisowanie – ceny wyższej niż cena rynkowa (jako części przewidzianego w umowie wynagrodzenia), przy jednoczesnym spełnieniu kryterium efektywności wydatków odnośnie całego projektu – w ramach którego nie tylko dostarczono towar - jest nieprawidłowością w rozumieniu tego przepisu, a więc zdarzeniem polegającym na naruszeniu przepisu prawa wspólnotowego wynikającym z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego, podczas gdy koszty całego projektu w ramach którego dokonano opłaty cząstkowej (za dostarczony towar) są niezbędne dla prawidłowej realizacji projektu, odpowiadają wartości rynkowej tego typu skomplikowanych usług i nie narażają na uszczerbek budżetu Unii Europejskiej, zamówione towary i usługi oceniane in extenso mają bowiem wartość odpowiadającą w pełni standardom rynkowym i zostały zakontraktowane w odpowiedniej procedurze.

10. art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006 poprzez uznanie, iż w trakcie wykonywania przedmiotowego projektu doszło do nieprawidłowości w rozumieniu ww. rozporządzenia, przy jednoczesnym niewskazaniu przepisu prawa wspólnotowego, który miałby zostać naruszony działaniem lub zaniechaniem strony i które to działanie lub zaniechanie skarżącego mogło spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku budżetu ogólnego, podczas gdy do nieprawidłowości w rozumieniu ww. przepisu może dojść wyłącznie w sytuacji naruszenia konkretnego przepisu prawa wspólnotowego, przy jednoczesnym spowodowaniu skutku w postaci szkody w budżecie ogólnym UE w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego.

Powyższe zarzuty skarżący rozwinął z obszernym uzasadnieniu skargi.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z dyspozycją art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Przechodząc do analizy sprawy w pierwszej kolejności należy uznać za niezasadne zarzuty dot. innych naruszeń procedury, z których większość dotyczy treści oraz trybu przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego sądowego ds. informatyki i teleinformatyki W. C.

Nie można zgodzić się z zarzutem, że dowód ten został przeprowadzony z naruszeniem art. 79 k.p.a. Dowód ten nie został bowiem w ogóle przeprowadzony w trybie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i ramach postępowania administracyjnego. Nie można zapominać, że stronę skarżącą łączyła umowa o dofinansowanie realizacji projektu "Zapewnienie dostępu do szerokopasmowego Internetu we wschodniej [...]" z dnia [...] października 2010 r. nr [...] – umowa o charakterze cywilnoprawnym. W ramach tej umowy beneficjent zobowiązał się do poddania kontroli m.in. w zakresie prawidłowości wydatkowania środków publicznych (§ 9 umowy). Wobec wątpliwości co do prawidłowości (efektywności) wydatkowania środków w ramach wniosku o płatność – [...] Władza Wdrażająca Programy Europejskie zleciła biegłemu z zakresu informatyki i teleinformatyki porównanie cen rynkowych z cenami towarów zakupionych przez J. S. Dopiero w wyniku ustaleń wynikających z tego dokumentu zostało wszczęte postępowanie w przedmiocie zwrotu środków w oparciu o art. 207 ust. 9 u.f.p. (k. 398 akt adm.).

Opinia biegłego sądowego W. C. nie jest więc opinią biegłego w rozumieniu art. 84 k.p.a. Jednak nie należy zapominać, że w polskim postępowaniu administracyjnym nie istnieje formalna teoria dowodów. Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Jak wspomniano wyżej ten tryb weryfikacji wydatków dokonanych przez skarżącego był całkowicie uzasadniony w świetle wiążącej go umowy o dofinansowanie. Instytucja Pośrednicząca miała prawo i obowiązek dokonać weryfikacji dokonywanych ze środków publicznych wydatków. Ponieważ budziły wątpliwości ceny, za jakie zostały zakupione urządzenia techniczne, weryfikację tych wydatków zlecono osobie posiadającej wiadomości specjalne z dziedziny informatyki.

Za bezzasadny należy także uznać zarzut dotyczący nieadekwatności specjalizacji W. C. do przedmiotu opinii. Osoba ta jest biegłym sądowym z zakresu w pełni odpowiadającemu przedmiotowi opinii – tj. informatyki i teleinformatyki. Należy więc uznać, że posiada zweryfikowane w toku wpisywania na listę biegłych sądowych wiadomości specjalne z tych dziedzin. Przedmiotem badania był zakup urządzeń do budowy sieci teleinformatycznej. Trudno więc uznać, że jego specjalność jest nieodpowiednia do zakresu opinii. Trudno w szczególności uznać, że "lepszym" specjalistą od niego byłby biegły z zakresu wyceny ruchomości, który nie posiada przecież wiadomości specjalnych z zakresu budowy sieci teleinformatycznych, a co najwyżej ruchomości codziennego użytku. Jeśli chodzi o metodologię badania cen to wynika ona bezpośrednio z opinii, nie wymaga żadnych umiejętności specjalnych i polega na ustaleniu poziomu cen u kilku dostawców takich samych urządzeń. Zdaniem Sądu wiadomości specjalne są potrzebne do ustalenia czy urządzenia przyjęte do porównania są tożsame z tymi zakupionymi przez skarżącego, a w takim zakresie biegły W. C. wiadomości posiada.

Należy też zauważyć, że w toku postępowania skarżący miał możliwość zapoznania się z opinią i zgłoszenia do niej uwag. Skorzystał z tego prawa, dokonując fotokopii akt ([...] sierpnia i [...] listopada 2013 r. – k. 416 i 645 akt adm.) oraz zgłaszając np. na etapie postępowania odwoławczego wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego (k. 643 akt adm.).

Również trudno podzielić zarzut dotyczący sporządzenia opinii bez przeprowadzenia oględzin zakupionych urządzeń. Należy przypomnieć, że przedmiotem opinii było sprawdzenie poziomu cen na wymienione we wniosku o płatność i szczegółowo określone nazwami i parametrami urządzenia techniczne, nie zaś sprawdzenie np. stanu tych urządzeń lub porównanie czy zakupione urządzenia odpowiadają opisowi na fakturze. Oględziny były więc zupełnie nieprzydatne dla celów opinii.

Także za niezasadny należy uznać zarzut dotyczący zastosowania cen z daty wydania opinii, a nie daty zakupu tych urządzeń. Z treści opinii wynika bowiem, że celem badania jest "Przeprowadzenie porównania cen rynkowych z cenami towarów zakupionymi przez P. sp. z o.o. oraz P., w ramach realizacji projektów działania 8.4 POIG według stanu na dzień złożenia zamówienia przez Beneficjenta" (strona 4 opinii – k. 386 akt adm.). Co więcej podobny zapis znajduje się również we wnioskach końcowych (strona 19 – k. 371 akt adm.), w których biegły wskazał, że cyt. "Zgodnie z zakresem umowy przeprowadzono ocenę porównania cen rynkowych z cenami towarów zakupionych przez [...]., zwani dalej "beneficjentem", w ramach realizacji projektów działania 8.4 POIG według stanu na dzień złożenia zamówienia przez Beneficjenta".

W opinii zachowano więc pełną porównywalność cen i wszelkie zarzuty w tym zakresie należy uznać za chybione.

Również za niezasadny należy uznać zarzut dotyczący niewskazania w opinii w jaki sposób dokładnie ustalono cenę rynkową. Metoda analizy została opisana w opinii, ceny z faktur zostały porównane z cenami uzyskanymi od czterech dystrybutorów. Trudno zrozumieć zarzut, że dystrybutorzy ci są dowolnie wybrani – w jaki sposób wpływa to na wiarygodność podanych danych. Dopóki nie zostanie zakwestionowana wiarygodność cen pozyskanych od dystrybutorów, tego typu zarzuty nie mogą odnieść żadnego skutku. A cen tych skarżący nie zakwestionował. Za zupełnie kuriozalny można z kolei uznać zarzut, że biegły badał ceny detaliczne, a skarżący kupował sprzęt po cenach hurtowych, które przecież mogły być wyższe od cen detalicznych. Byłby to chyba pierwszy taki przypadek w stosunkach handlowych.

W tym miejscu trzeba wskazać także na bezzasadność zarzutu skarżącego w zakresie nieuwzględnienia jego wniosku o powołanie biegłego. Należy bowiem podkreślić, że to gospodarz postępowania (organ) ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy w sprawie są jeszcze jakieś wątpliwości i czy zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do jej rozstrzygnięcia i jeżeli uzna, że sprawę może rozstrzygnąć na podstawie dotychczas zebranego materiału dowodowego, to nie musi powoływać dodatkowych dowodów. Powyższe wprost wynika z art. 80 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W niniejszym przypadku zasadnie organ uznał, że powoływane przez skarżącego okoliczności zostały już w sposób dostateczny wyjaśnione. Nic natomiast nie stało na przeszkodzie aby skarżący poza gołosłownymi twierdzeniami złożył określone dokumenty np. opinię biegłego, czy też inne dokumenty (np. dotyczące cen towarów) poddające w wątpliwość ustalenia organu. Niestety rola skarżącego ograniczyła się jedynie do kontestowania dokonanych ustaleń, bez poparcia ich jakimikolwiek dowodami.

Podstawowym argumentem skarżącego na obronę efektywności poniesionych wydatków na zakup sprzętu jest argument, że umowa nr [...] będąca podstawą nabycia towarów obejmuje nie tylko zakup towaru, ale także jego dostawę, montaż, konfigurację, uruchomienie, podłączenie oraz świadczenie usług gwarancyjnych i serwisowych, i to w zakresie ponadstandardowym. Argument ten też należy uznać za całkowicie chybiony. Jest bowiem w sprawie niesporne, że dostarczone urządzenia nie zostały zamontowane, skonfigurowane, podłączone i uruchomione. Są składowane w magazynie, a skarżący nawet nie uzyskał lokalizacji urządzeń nadawczych. Nie ma więc także mowy o świadczeniu usług serwisowych i gwarancyjnych dla sprzętu, który nie funkcjonuje. Skoro sprzęt nie został zamontowany i leży bezużytecznie w magazynie to należy przyjąć, że zapłata nastąpiła za usługi nie wykonane. Faktura VAT nr [...] z [...] lipca 2011 r. również nie zawiera pozycji związanej z kosztami montażu i instalacji.

Ponadto, na co słusznie zwraca uwagę organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, faktura VAT nr [...] z [...] lipca 2011 r. nie dotyczy wykonanych usług a dokumentuje dostawę towarów, co wynika m.in. z ww. faktury, zamówienia nr [...] oraz protokołu zdawczo-odbiorczego dla zamówienia nr [...] w korelacji z treścią umowy nr [...] z [...] lipca 2011 r. zawartej pomiędzy skarżącym a A. Sp. z o.o. Minister zasadnie wskazał na § 3 ust. 2 ww. umowy, który stanowi, że "Zamówienie określa rodzaje i ilości dostaw i usług, które mają zostać zrealizowane na rzecz Zamawiającego, w terminie 7 dni od dnia dostarczenia zamówienia do Wykonawcy ". Jednocześnie, protokół zdawczo-odbiorczy dotyczący ww. zamówienia, w związku z którym wystawiono tę fakturę, potwierdzają prawidłowość wykonania zamówień, co oznacza bezsprzecznie, że nie dotyczy ona usług, a tylko dostawy towarów.

Trzeba także zwrócić uwagę na § 3 ust. 4 oraz § 7 ust. 2 ww. umowy. Zgodnie z § 3 ust. 4 umowy "Wykonawca wystawia fakturę w pełni zgodna z zamówieniem cząstkowym pod względem nazewnictwa i ilości. (...)". Jednocześnie zgodnie z § 7 ust. 2 ww. umowy "Wynagrodzenie za realizację przedmiotu Umowy w zakresie zamówień cząstkowych będzie płatne na podstawie faktur cząstkowych wystawionych przez Wykonawcę każdorazowo po wykonaniu kolejnych zamówień cząstkowych, w terminie do 60 dni od daty protokolarnego odbioru dostaw lub usług w ramach danego zamówienia cząstkowego." Zatem prawidłowa była konstatacja organu odwoławczego, że ze wskazanych wyżej postanowień umowy wynika, iż oddzielnie są traktowane dostawy towarów oraz usługi jakie mają być wykonane w ramach przedmiotowej umowy, tzn. zamówienie, faktura oraz protokół odbioru powinny zawierać w swojej treści również informację o wykonaniu usługi. W przedmiotowej sprawie analiza dokumentów wskazuje, że odnoszą się one wyłącznie do dostawy towarów. Powyższe, jak słusznie podkreślił Minister, potwierdza również treść zamówienia oraz treść protokołu zdawczo - odbiorczego, które to dokumenty odnoszą się wyłącznie do dostaw towarów. Stąd prawidłowy jest wniosek, że ceny usług nie zostały zawarte w cenie towarów.

Również zapytanie ofertowe, na co słusznie zwraca uwagę biegły C., nie zawiera żadnych warunków dotyczących serwisowania, zawarte w umowie zapisy z firmą A. ustalenia dotyczące usuwania usterek w ciągu 48 godzin nie stanowią żadnych "specjalnych" wymogów dla tej kategorii usług i nie mają znaczącego wpływu na cenę.

Zasadnie organ odwoławczy zauważył w odniesieniu do usług serwisowych i gwarancyjnych oraz niestandardowych obowiązków, które, zdaniem skarżącego przyjęła na siebie A. Sp. z o .o., że z postanowień umowy jasno wynikało, iż wartość usług gwarancyjnych nie mogła zostać wliczona w cenę towarów. § 6 ust. 1 umowy wskazano bowiem, że "Wykonawca gwarantuje, że wszystkie maszty są objęte bezpłatną 36 miesięczną gwarancją, natomiast wszystkie pozostałe urządzenia i elementy niezbędne do prawidłowego funkcjonowania sieci wraz z montażem są objęte bezpłatną 24 miesięczną gwarancją. Okresy gwarancyjne biegną od daty podpisania dla danego zadania protokółu zdawczo-odbiorczego." Słuszna zatem był ocena Ministra, że z powyższych postanowień umowy wynika jednoznacznie, że udzielona przez wykonawcę gwarancja jest gwarancją bezpłatną w związku z czym jej koszt nie mógł być uwzględniony w cenie dostarczonych towarów. Również przejęte niestandardowe obowiązki nie są obowiązkami nadzwyczajnymi w relacjach gospodarczych i stanowią zwyczajną odpowiedzialność za wykonanie przedmiotu zamówienia. Obowiązki te stanowią normalną praktyką stosowaną w tego typu kontraktach i wynikają bezpośrednio z przepisów prawa. Nie powtarzając przepisów prawa i argumentacji organu zawartej w decyzji odwoławczej, wypada tylko podkreślić, że Sąd ją w całości akceptuje. Co także warto zauważyć, to wykonawca nie dokonał montażu jakichkolwiek urządzeń, a zatem zapłata za "dodatkowe nadzwyczajne obowiązki" byłaby również z tego punktu widzenia zupełnie nieracjonalna.

Za nie zasadny również należy uznać zarzut naruszenia art. 10 k.p.a., skarżący bowiem na każdym etapie postępowania był informowany o możliwości brania czynnego udziału w postępowaniu. Z czego zresztą korzystał przeglądając akta i składając określone wnioski. Również w postępowaniu przed organem I instancji skarżący w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania został poinformowany o prawie czynnego udziału w postępowaniu, zapoznaniu się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia (k. 397 akt adm.). Jednakże skarżący nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia. Trzeba także zauważyć, że organ I instancji przed wydaniem decyzji ponownie nie informował skarżącego, o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Jednak warto podkreślić, że z akt sprawy wynika, iż WWPE po wszczęciu postępowania nie zgromadziła materiałów dowodowych i oparła swoje rozstrzygnięcie na dowodach stanowiących podstawę do wszczęcia postępowania W związku z powyższym należy zauważyć, że zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. przez organ I instancji jest nieuzasadniony. Co więcej w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a) sąd może uchylić decyzję, jeśli stwierdzi takie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tak więc zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. może odnieść skutek tylko wtedy, jeżeli strona wykaże, że zarzucane uchybienie wpłynęło na treść rozstrzygnięcia. Warunkiem sine qua non uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania jest bowiem wykazanie, że takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (patrz: uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 25 kwietnia 2005 r. sygn. akt FPS 6/04, ONSAiWSA 2005, z. 4, poz. 66, wyrok NSA z 1 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 1098/10, LEX nr 786594 i z 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05, ONSAiWSA 2006/6/157). Skarżący nie wykazał, że taka sytuacja zaistniała. Skarżący zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i w okresie realizacji projektu i weryfikacji wniosku o płatność prezentował jednolite stanowisko. Wszystkie twierdzenia i wnioski w nim zawarte znalazły się także w skardze. Do zarzutów organ odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Bezzasadne są twierdzenia strony wskazujące, że Komisja Oceniająca Projekt do dofinansowania nie miała zastrzeżeń co do wysokości wydatków przedstawionych w dokumentacji aplikacyjnej, natomiast WWPE poddała w wątpliwość ich efektywność. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że oceny kwalifikowalności wydatków dokonuje się zarówno przy ocenie projektu, w toku jego realizacji, jak również po zakończeniu realizacji. Prawidłowość wyłonienia wykonawcy nie przesądza automatycznie o tym, że wydatki zostaną uznane za kwalifikowane. Skarżący miał obowiązki określone Wytycznymi, z których na etapie realizacji projektu się nie wywiązał. Zatem podnoszone zarzuty są nieuzasadnione. W powyższym kontekście trzeba wskazać, że skarżący mimo, iż wybrał wykonawcę zgodnie z wymaganiami umowy o dofinansowanie (§ 11 umowy), to dokonał zapłaty za usługi, które nie zostały wykonane. Dlatego też słusznie organ, mając na uwadze efektywność ponoszenia wydatków, ustalił, jaka jest wartość towarów ujawnionych na fakturze załączonej do wniosku o płatność nr 3 rozliczającym zaliczkę. Różnica pomiędzy cenami ustalonymi przez organ, a zapłaconą kwotą stanowiła, jak twierdzi skarżący zapłatę za usługi. Jednakże, jak zasadnie organ wykazał w zaskarżonej decyzji – dokonując analizy faktury, zamówienia i protokołu – że wskazywane przez skarżącego usługi (montaż, konfiguracja itp.) nie zostały wykonane i co więcej odebrane protokołem zdawczo-odbiorczym. Trzeba również podkreślić, że organy obydwu instancji nie kwestionowały faktu zobowiązania się spółki A. do wykonania określonych usług. Kwestionowały jedynie, że usługi te nie zostały wykonane, a jedynie dostarczono towar, który skarżący odebrał protokołem zdawczo-odbiorczym. Dlatego też Sąd uznaje za zasadne twierdzenia organu o nieefektywności poniesionego wydatku, w części przekraczającej wartość samych towarów, gdyż zapłata za usługi niewykonane i odebrane stanowi ewidentnie o nieefektywności poniesionych wydatków.

Podstawa prawna zaskarżonej decyzji nie budzi wątpliwości.

Zgodnie z art. 207 u.f.p. w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są:

1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,

2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184,

3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości

- podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja, o której mowa w ust. 9, stała się ostateczna, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.

Zgodnie zaś z art. 184 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Przy wydatkowaniu środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 5 lit. c i d, a także środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z tych środków, stosuje się odpowiednio zasady rozliczania określone dla dotacji z budżetu państwa.

Na gruncie sprawy niniejszej takie procedury zostały zawarte w Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka. Do stosowania Wytycznych skarżący zobowiązał się mocą § 2 ust. 4 umowy o dofinansowanie. Zgodnie z Rozdziałem 4.3 podrozdział 3 pkt 2 wydatki kwalifikowalne muszą być zgodne z postanowieniami prawa krajowego i unijnego oraz dokonane w sposób oszczędny, to jest poniesione przy zachowaniu zasady osiągnięcia założonego efektu przy jak najniższych kosztach. Na wniosek instytucji będącej stroną umowy o dofinansowanie, beneficjent jest zobowiązany przedstawić informacje poświadczające zgodność poniesionego wydatku ze wskazanymi przez tę instytucję przepisami prawa krajowego lub unijnego, jak również poświadczające efektywność poniesionego wydatku, w szczególności porównanie cen nabytych prac/usług/dostaw z cenami rynkowymi.

Kwestia powyższa ma również zastosowanie w przypadku weryfikacji wniosku o płatność w sytuacji, gdy zlecenie płatności dotyczące kwoty wydatków kwalifikowanych nastąpiło w formie zaliczki. Mając na względzie, brzmienie Rozdziału 5 pkt 9 Wytycznych w zakresie procesu kontroli jedynie po pozytywnej weryfikacji wniosku o płatność następuje refundacja wydatków poniesionych przez beneficjenta lub wypłata kolejnej transzy zaliczki. W niniejszej sprawie pismem z 13 marca 2012 r. (k. 322 akt adm.) Władza Wdrażająca Programy Europejskie jako Instytucja Wdrażająca dla działania 8.4 POIG podjęła decyzję o wstrzymaniu skarżącemu wypłaty dofinansowania oraz akceptacji wydatków poniesionych w ramach pobranych zaliczek do czasu rozstrzygnięcia wszelkich wątpliwości. Powyższe uprawnienie wynikało wprost z § 9 ust. 19 Umowy o dofinansowanie z 11 października 2010 r., w myśl którego w przypadku zastrzeżeń co do prawidłowości wydatkowania środków lub sposobu realizacji umowy, WWPE jest uprawniona do wstrzymania wypłaty dofinansowania do czasu ostatecznego wyjaśnienia zastrzeżeń. Weryfikacja wniosku o płatność nie zakończyła się wynikiem pozytywnym z uwagi na wystąpienie uzasadnionego podejrzenia, iż projekt jest realizowany niezgodnie z umową o dofinansowanie. Wobec stwierdzenia powyższych okoliczności instytucja, która podpisała umowę z beneficjentem, stosując przepis art. 207 ust. 8 u.f.p. wezwała skarżącego do zwrotu środków w określonej wezwaniem kwocie.

Bezzasadne są zatem twierdzenia skarżącego wskazujące, że zaskarżona decyzja została oparta na uzgodnieniach i zaleceniach Instytucji Pośredniczącej dla Działania 8.4 - MAiC, które to uzgodnienia i zalecenia zawarte zostały w szczególności w piśmie z 19 marca 2012 r. o skierowanym przez Dyrektora WWPE do Zastępcy Dyrektora Departamentu Funduszy Strukturalnych Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji oraz odpowiedzi na to pismo z 30 marca 2012 r. Sąd powyżej wyjaśnił, że decyzja została wydana w oparciu o powszechnie obowiązujące wyżej powołane przepisy prawa.

Skoro wyniki weryfikacji wydatków objętych wnioskiem o płatność nr [...] doprowadziły do zakwalifikowania tych wydatków jako poniesionych nieefektywnie, co nie budzi wątpliwości, a skarżący mimo wezwania nie zwrócił pobranych kwot, organ miał zatem podstawy do orzeczenia w trybie art. 207 ust. 9 u.f.p. o zwrocie środków nierozliczonej części zaliczki w wysokości 70.564,89 zł wraz z odsetkami. Zatem za bezzasadne są także zarzuty skarżącego wskazujące na oparcie decyzji na uzgodnieniach i zaleceniach, albowiem ja z powyższego wynika decyzja został oparta na przepisach powszechnie obowiązujących.

W związku z tym, że na podstawie zebranego materiału dowodowego zostało potwierdzone przez organy orzekające w sprawie, że wystąpiła przesłanka, o której mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., to tym samym doszło do nieprawidłowości w projekcie w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006, który wskazuje, że nieprawidłowość, to jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Prawidłowo zatem organ II instancji w zaskarżonej decyzji wyjaśnił, że zapłata za towary/usługi po zawyżonych cenach, czyli wbrew postanowieniom umowy o dofinansowanie odsyłającym do Wytycznych w zakresie kwalifikowania (potwierdzona opinią biegłego sądowego), mogła spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku, w tym przypadku wydatku o 63% zawyżonego. W związku z powyższym organ aby mógł zastosować korektę musi stwierdzić naruszenie prawa przez beneficjenta, które było wynikiem jego działania (zaniechanie) i które to naruszenie spowodowało lub mogło spowodować powstanie szkody. Zdaniem Sądu organy orzekające wykazały, że skarżący swoimi zachowaniami (nieprawidłowości dotyczące zawyżenia cen za towar – cena znacznie wyższa niż cena rynkowa) wypełnił w całości trzy przesłanki w zakresie wystąpienia nieprawidłowości w przedmiotowym postępowaniach w sprawach taki skutek wywierały. Charakter nieprawidłowości został określony w decyzji jako finansowanie z budżetu UE wydatków poniesionych niezgodnie z przepisami wspólnotowymi i krajowymi, tj. z naruszeniem umowy o dofinansowanie. Prawidłowe jest rozumienie szkody także jako potencjalnej możliwości jej wystąpienia. Zasady dotyczące polityki gospodarczej wynikają z Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską i Traktatu o funkcjonowaniu UE.

W tej sytuacji, wobec prawidłowo dokonanych przez organy ustaleń okoliczności faktycznych oraz ich oceny prawnej w świetle znajdujących zastosowanie przepisów europejskiego oraz krajowego prawa materialnego, skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.