Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 84/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 132 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi M. GmbH & Co. KG z siedzibą w [...], Niemcy na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

M. GmbH KG, D., Niemcy (dalej też jako skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...]. Zaskarżoną decyzją organ oddalił sprzeciw skarżącej od decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy "SIGMA SYSTEM INFORMACJI PRAWNEJ LEX" o numerze [...] udzielonego na rzecz W. S.A. z siedzibą w W. (dalej też jako uczestnik).

Podstawę prawna zaskarżonej decyzji stanowi art. 246, art. 247 ust. 2 w związku z art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz. U. z 2013 roku, poz. 1410 ze zm., dalej też jako p.w.p.) oraz art. 98 ustawy z dnia 17 listopada 1964 roku – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jednolity Dz. U. z 2014 roku, nr 101 ze zm., dalej też jako k.p.c.) w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym:

W dniu 27 czerwca 2008 roku wpłynął do Urzędu Patentowego RP sprzeciw wniesiony przez skarżącą wobec prawomocnej decyzji organu o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy "SIGMA SYSTEM INFORMACJI PRAWNEJ LEX" o numerze [...] na rzecz uczestnika.

Sporny znak towarowy został zgłoszony do ochrony w dniu 17 lutego 2005 r. W wykazie przedmiotowego znaku towarowego występują towary i usługi z klasy 9, tj. elektronicznie, optycznie, magnetycznie i cyfrowo zapisane dane i oprogramowanie do stosowania w komputerach, magnetyczne i optyczne nośniki danych, płyty CD/CDR/CDRW/DVD/DVDR/DVDRW, dyski magnetyczne, dyski kompaktowe, dyskietki, kasety z nagraniami, kasety video, karty magnetyczne, karty magnetyczne identyfikacyjne, software, oprogramowanie komputerowe, stereoskopy, procesory tekstu, karty z pamięcią lub z mikroprocesorem, materiały w postaci elektroniki multimedialnej, oprogramowanie efektów fonicznych i wizyjnych, w tym: w internecie, intranecie oraz sieci, interfejs i sterowniki w zakresie wykorzystania internetu, intranetu oraz sieci, audiowizualne urządzenia do nauki, sprzęt komputerowy i urządzenia do przetwarzania informacji, klasy 16, tj. afisze, albumy, atlasy, almanachy, blankiety, broszury, czasopisma, druki, formularze, fotografie, gazety, kalendarze, katalogi, taśmy papierowe, karty do zapisów programów, książki, mapy, naklejki, nalepki, obwoluty, periodyki, prospekty, publikacje, rysunki, skorowidze, zakładki do książek, kartki okolicznościowe, materiały instruktażowe i do nauczania, artykuły piśmienne zawarte w tej klasie, klasy 35, tj. usługi reklamowe na rzecz osób trzecich, reklama za pośrednictwem sieci komputerowej, internetu, intranetu, usługi marketingowe i konsultingowe poprzez sieć komputerową, internet, intranet, w dziedzinie ekonomii i zarządzania, administrowanie komputerowymi bazami danych, pozyskiwanie danych do komputerowych baz danych, systematyzacja komputerowych baz danych, klasy 38, tj. usługi przesyłania informacji tekstowej i obrazowej przy pomocy komputera, terminali komputerowych, poczty elektronicznej, sieci komputerowej, internetu, intranetu, cyfrowo, wypożyczanie urządzeń do przesyłania informacji, wypożyczanie modemów, klasy 40, tj. usługi poligraficzne, drukowanie, drukowanie litograficzne, drukowanie offsetowe, drukowanie rysunków, usługi introligatorskie, klasy 41, tj. usługi wydawnicze, usługi wydawnicze książkowe, elektroniczne i internetowe, usługi w zakresie edukacji, prowadzenie nauczania korespondencyjnego w dziedzinie prawa, problematyki gospodarczej i ekonomicznej, organizowanie i prowadzenie seminariów, sympozjów, zjazdów, konferencji, publikowanie książek, teksów innych, niż teksty reklamowe, również w internecie i elektronicznie, organizowanie pokazów, wystaw, ekspozycji tematycznych w dziedzinie prawa, ekonomii, problemów społeczno-gospodarczych, usługi tworzenia publikacji internetowych, a także klasy 42, tj. usługi w zakresie programowania komputerów, projektowanie systemów komputerowych, przetwarzanie danych, przetwarzanie słowa, doradztwo, opiniowanie i ekspertyzy z zakresu prawa i informatyki, projektowanie oprogramowania komputerowego na potrzeby wykorzystania w sieci komputerowej, internecie, intranecie, administrowanie stronami komputerowymi (sieciowymi).

Skarżąca w sprzeciwie powołała się na art. 246 w związku z art. 132 ust. 2 pkt 2 oraz art. 132 ust. 6 ustawy - Prawo własności przemysłowej. Podkreśliła, że jest uprawniona do prawa wyłącznego na wspólnotowy znak towarowy SIGMA o numerze [...], który jest przeznaczony do sygnowania towarów w klasach 3, 6, 7, 9, 11 oraz 16. W sprzeciwie wskazała na podobieństwa towarów i usług w klasie 9 i 16 przeciwstawionego znaku towarowego.

W odpowiedzi na sprzeciw uczestnik uznał go za bezzasadny. Jego zdaniem porównywane znaki towarowe różnią się, w szczególności element SIGMA został zapisany inną czcionką. Uczestnik podkreślił też, że słowo SIGMA podobnie jak inne nazwy liter alfabetu greckiego należą do oznaczeń chętnie wykorzystywanych w znakach towarowych. Uczestnik wskazał także na odmienny profil działalności wnoszącej sprzeciw spółki. W jego ocenie nie zachodzi ryzyko wprowadzenia w błąd wskazane in fine art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.

Wobec uznania sprzeciwu za bezzasadny przez uprawnionego, sprawa została przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym.

W jego toku uczestnik poinformował, że na jego wniosek o ograniczenie wykazu towarów i usług spornego znaku towarowego, organ decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 roku dokonał stosownej zmiany.

Na rozprawie w dniu 10 marca 2014 r. obie strony podtrzymały swoje stanowiska. Skarżąca wskazała, że sprzeciw dotyczy wszystkich towarów i usług, na które prawo sporne zostało udzielone, w tym tych co do których nastąpiło wygaśnięcie prawa na skutek rezygnacji przez uprawnionego z ochrony. W zakresie towarów ujętych w klasie 9 i 16 podniosła, że podobieństwo nie budzi tutaj wątpliwości, a argumentacja strony uprawnionej dotycząca różnych profili działalności nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy. Skarżąca powołała się na wyrok Sądu Pierwszej Instancji z [...] stycznia 2010 r. w sprawie o sygnaturze [...], w którym Sąd potwierdził zakaz inkorporacji znaku towarowego wcześniejszego do znaku towarowego zgłoszonego później.

Z kolei uczestnik stwierdził, że klasy towarowe służą jedynie jako środek pomocniczy, a o podobieństwie decydują między innymi przeznaczenie towarów i warunki ich zbytu. Z tego powodu towary i usługi ujęte w wykazach towarów i usług porównywanych znaków towarowych nie są podobne. Powołał się przy tym na wyrok NSA z dnia 12 maja 2003 r. o sygn. akt II SA 1486/02, w którym stwierdzono, że sama powtarzalność wyodrębnionych elementów lub zbieżność członów oznaczeń nie musi determinować stworzenia ryzyka wprowadzenia w błąd.

Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] oddalił sprzeciw skarżącej od decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy "SIGMA SYSTEM INFORMACJI PRAWNEJ LEX" o numerze [...] udzielonego na rzecz W.S.A. z siedzibą w W.

Wskazał w uzasadnieniu, że zgodnie z treścią art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego zarejestrowanego lub zgłoszonego do rejestracji (o ile znak taki zostanie zarejestrowany) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym. Powyższy przepis ma zatem zastosowanie w danym stanie faktycznym wówczas, gdy kumulatywnie spełnione zostały trzy następujące przesłanki: po pierwsze, podobieństwa lub identyczności oznaczeń, po drugie, podobieństwa lub identyczności towarów lub usług do oznaczania których przeznaczone są dane znaki towarowe, oraz, po trzecie, istnienia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym. Z kolei w świetle art. 132 ust. 6 p.w.p. przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio, gdy wspólnotowy znak towarowy korzysta na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z prawa z wcześniejszej rejestracji znaku towarowego zgodnie z przepisami art. 34 i 35 rozporządzenia Rady (WE) nr 40/94 z dnia 20 grudnia 1993 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego. Organ podkreślił, że po ujednoliceniu przedmiotowego rozporządzenia unijnego jest to rozporządzenie Rady (WE) nr 207/2009 z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego.

Organ podkreślił, że przedmiotem oceny wykazu towarów i usług spornego znaku towarowego był wykaz w postaci w jakiej udzielono prawa, a nie w postaci obowiązującej po wygaśnięciu w części spornego prawa ochronnego. Tym samym nie ma znaczenia fakt ograniczenia wykazu towarów i usług dokonany po dacie rejestracji spornego znaku towarowego.

Odnośnie do klasy 9 uznał, że występujące w wykazie spornego znaku towarowego towary są zasadniczo identyczne względem towarów, do oznaczania których przeznaczony został znak towarowy SIGMA o numerze [...].

W przypadku klasy 16 spornego znaku towarowego, stwierdził stosunek identyczności co do fotografii, a także artykułów biurowych, blankietów, druków i formularzy oraz artykułów piśmiennych zawartych w tej klasie. Z kolei, ujęte w wykazie znaku towarowego przeciwstawionego w klasie 16: materiały do rejestracji w szczególności urządzenia do pieczętowania i rejestracji, systemy dokumentacji i archiwizowania, przybory do rysowania, sprzęt do rysowania, w szczególności kart do zapisów programów, ołówki do pisania i rysowania, przykładnice, pulpity do rysowania, linijki, ekierki, kątomierze, skrzynki na przybory do rysowania, papier do rysowania, są, zdaniem organu, podobne odpowiednio do skorowidzów i katalogów, rysunków ujętych w wykazie znaku towarowego spornego. Przykładowo systemy dokumentacji i archiwizowania są podobne do skorowidzów i katalogów.

Organ zwrócił uwagę na okoliczność, że wykaz towarów i usług przeciwstawionego znaku towarowego zawiera, oprócz wskazanych towarów kolizyjnych, następujące towary w klasie 16, tj. karton i produkty z tych materiałów, zawarte w klasie 16, papier, czerpany, kalki, papier kartonowy, papier wodoodporny, papeteria listowa, papier kolorowy, torby wysyłkowe, koperty wysyłkowe, torby z wewnętrznym poszyciem, papierowe rolki do rejestrów, kas i tekstowe, kleje do artykułów szkolnych, sprzęt biurowy (z wyjątkiem mebli) w szczególności nieelektryczny sprzęt biurowy, markery i flamastry, akcesoria do materiałów piśmiennych, w szczególności kałamarze, naboje do piór, atrament, naboje wymienne do wiecznych piór, piórniki, gumki i ołówki do ścierania, temperówki, wymienne rolki do urządzeń do rejestracji, gumki do atramentu, markery, kredki, przybory do malowania, w szczególności kreda, kredki woskowe, artykuły do malowania bezpośrednio rękami, flamastry wodne, farby wodne, farby plakatowe, farby olejne, pędzle, palety dla malarzy, płótno i sztalugi do malowania, papier kolorowy, papier metalizowany, foldery do prasowania, kolorowa kreda, farby wodne, pióra do rysowania i wkłady zamienne do nich, przybory do rysowania tuszem, tusz, papier wysokowymiarowy, papier przezroczysty lub półprzezroczysty, papier do pisania, zestawy artykułów biurowych, bloczki biurowe, segregatory i wkłady do nich, suwaki logarytmiczne, papier do pisania i koperty, bloczki faktur i pokwitowań odbioru, materiały do rejestracji w szczególności urządzenia do pieczętowania i rejestracji, taśmy do embossingu, etykietki (nie płócienne), litery i numerki, tablice na pineski i tablice magnetyczne, litery i numerki do tablic na pineski i tablic magnetycznych, podkładki do przypinania, koszulki do dokumentów z plastiku, koszulki na ulotki, foldery na dokumenty, teczki na dokumenty, teczki aktowe na pisma, teczki aktowe na dokumenty, szafki na teczki z dokumentami, indeksy dokumentów, systemy dokumentacji i archiwizowania, w szczególności zawieszane foldery, zawieszane torby, segregatory na jeden styk lub kółkowe, karty indeksowe i indeksy kart, tacki na składowanie dokumentów, pojemniki na artykuły biurowe, kleje i materiał do zszywania dla celów biurowych, zszywacze biurowe, dziurkacze biurowe, urządzenia do organizacji biura w szczególności podstawki na artykuły biurowe, teczki z dokumentami do podpisu, materiały do zszywania, w szczególności nici do szycia i okładki oraz inne materiały płócienne do zszywania, spirale do zszywania, klej, folie laminowane, druki fotograficzne, rożki do fotografii, kleje do fotografii, elektryczne i mechaniczne niszczarki do dokumentów, maszyny do pisania i akcesoria, w szczególności taśmy z tuszem, pudełka, a także laminatory. Zdaniem organu ich przeznaczenie, sposób pakowania, wygląd i zastosowanie różnią się od przeznaczenia, sposobu pakowania, wyglądu, zastosowania towarów ujętych w wykazie towarów i usług znaku towarowego spornego, do których należą afisze, albumy, atlasy, almanachy, broszury, czasopisma, gazety, kalendarze, książki, mapy, periodyki, prospekty, publikacje, kartki okolicznościowe, a także materiały instruktażowe i do nauczania. Tym samym stwierdził brak identyczności/podobieństwa ww. towarów. Organ uznał, że przedmiotowe towary mogą być oferowane w tych samych sklepach (np. supermarketach), co jednak nie wpływa na uznanie ich podobieństwa/identyczności. Trzeba bowiem pamiętać, że specyfika oferty supermarketów polega na tym, że są w nich dostępne różne asortymentowo towary. Odmienny jest także krąg odbiorców. Przykładowo nabywca broszur, czasopism, gazet czy kalendarzy nie będzie zasadniczo zainteresowany towarami występującymi w wykazie towarów i usług znaku towarowego spornego. Organ uznał także, że między towarami, co do których brak jest podobieństwa/identyczności, nie ma także podstaw do stwierdzenia stosunku komplementarności.

Urząd Patentowy RP podkreślił, że klasyfikacja nicejska ma charakter porządkowy i służy jedynie potrzebom rejestracji znaków, wprowadzając jednolity system zaszeregowania towarów. Klasyfikacja ta nie ma natomiast charakteru normatywnego przy określaniu "jednorodzajowości" towarów i nie rozstrzyga o przynależności poszczególnych towarów do danej kategorii.

W pozostałym zakresie, tj. w przypadku usług z klas 35, 38, 40, 41 oraz 42, organ nie stwierdził identyczności/podobieństwa z uwagi na brak odpowiadających im towarów w wykazie towarów i usług przeciwstawionego znaku towarowego.

Przechodząc do oceny podobieństwo znaku towarowego przeciwstawionego względem spornego znaku towarowego, organ wskazał, że powinna ona być prowadzona w trzech płaszczyznach: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej, z uwzględnieniem ich dystynktywnych i dominujących elementów, pomijając drobne lub nieistotne różnice między nimi.

Dokonując oceny na płaszczyźnie fonetycznej organ zwrócił uwagę, że przedmiotem oceny są słowa "SIGMA" i wyrażenie "SIGMA SYSTEM INFORMACJI PRAWNEJ LEX". Zdaniem organu różnią się one liczbą słów, liter i sylab. Wymowa znaku przeciwstawionego będzie zdecydowanie krótsza od znaku towarowego spornego. W tym przypadku z uwagi na występowanie elementu wspólnego elementu "SIGMA" organ uznał jednak, że między znakami występuje niewielki stopień podobieństwa ograniczony przez występowanie innych elementów słownych w znaku spornym.

Odnosząc się do płaszczyzny wizualnej organ zaznaczył, że oba znaki towarowe są oznaczeniami słowno - graficznymi. Sporny znak towarowy o numerze [...] stanowi wyrażenie "SIGMA SYSTEM INFORMACJI PRAWNEJ LEX" zapisane w ten sposób, że część "SYSTEM INFORMACJI PRAWNEJ LEX" występuje nad słowem "SIGMA". Organ zwrócił uwagę, że elementy słowne zostały przedstawione za pomocą typowej czcionki (jest to czcionka charakteryzująca się cienką linią). Dodatkowo w znaku należy wyróżnić dwie prostopadłe linie ułożone w poziomie, które wyodrębniają element "SIGMA". Najbardziej wyodrębnioną część znaku stanowi element słowny SIGMA. Organ podkreślił, że dodatkowo w strukturze znaku towarowego występuje w tle motyw konika morskiego, który zajmuje znaczącą część znaku towarowego. Z kolei przeciwstawiony znak towarowy o numerze [...] to wyraz "SIGMA", w którym elementy słowne zostały przedstawione za pomocą nietypowej czcionki, która charakteryzuje się grubą linią oraz zaokrągleniami. Dodatkowo w znaku występuje element w postaci linii umieszczony po lewej stronie znaku w pionie przed literą "s". Dokonując oceny na płaszczyźnie wizualnej organ podniósł, że miał na względzie liczbę słów (1 w znaku przeciwstawionym i 5 w znaku spornym), liczbą sylab (2 w znaku przeciwstawionym i 11 w znaku spornym), liczbę liter (5 w znaku przeciwstawionym i 31 w znaku spornym), a także to że w znakach użyta została inna czcionka (zaokrąglona i pogrubiona w znaku przeciwstawionym oraz niezaokrąglona i cienka w znaku spornym). Dodatkowo, zdaniem Urzędu patentowego, istotne było użycie elementów graficznych (pionowej linii w znaku przeciwstawionym oraz motywu konika morskiego oraz dwóch linii poziomych w znaku spornym). W konsekwencji organ skonkludował, że ogólne wrażenie wywarte na odbiorcy będzie w tym przypadku inne, pomimo użycia słowa "SIGMA".

Badając przeciwstawione sobie znaków na płaszczyźnie znaczeniowej, organ wskazał, że słowo "SIGMA" jest to osiemnasta litera współczesnego alfabetu greckiego, przy czym "Z" to majuskuła, "o" to minuskuła pisana na początku lub w środku wyrazu, zaś "q" na jego końcu. W dawnym greckim systemie liczbowym używano jej również do oznaczania liczby 200. Dodatkowo w znaku spornym występują inne elementy, tj. "SYSTEM", "INFORMACJI", "PRAWNEJ" oraz "LEX". Wszystkie one posiadają określone znaczenie. Tym samym organ stwierdził brak podobieństwa porównywanych oznaczeń.

Przechodząc do ostatniej przesłanki ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym, organ wziął pod uwagę fakt, że element słowny "sigma", z powodu którego wywodzona jest kolizja w niniejszej sprawie ma stosunkowo słaby charakter odróżniający. Słowo "SIGMA", podobnie jak inne litery alfabetu greckiego, np. alfa, betta, gamma czy epsilon, są często wykorzystywane jako znaki towarowe, szczególnie dla rozpatrywanych towarów z klas 9 i 16 (tylko w przypadku fotografii). Organ zauważył, że na powyższą okoliczność powoływała się uprawniona spółka, przy czym skarżąca nie zanegowała tej tezy. Dokonując analizy towarów i usług (w zakresie uznanym za podobny) z klasy 9, organ zwrócił uwagę, że ze względu na ich wysoką cenę nie są to towary impulsowe. W konsekwencji finalni konsumenci będą szczególnie uważnie analizować nie tylko towar, ale też znak towarowy. W ocenie organu Istotne jest także to, że odbiorcami przedmiotowych towarów i usług są przeciętni konsumenci, właściwie poinformowani, dostatecznie uważni i rozsądni, konsumenci posiadający wiedzę specjalistyczną lub zawodową, szczególnie w dziedzinie informatyki, a także przedsiębiorcy, których poziom uwagi jest wyższy niż przeciętnie. Analogiczne stanowisko organ zajął w odniesieniu do pozostałych klas towarowych i usługowych. Okoliczności te, tj. charakter towarów/usług oraz poziom percepcji konsumenta, powodują eliminację ryzyka pomyłki w przypadku powyższych towarów.

W niniejszej sprawie, zdaniem organu, nie znalazła zarazem zastosowania przywołana przez skarżącą teza z wyroku Sądu Pierwszej Instancji z [...] stycznia 2010 r. w sprawie o sygnaturze [...], gdyż sprawa dotyczyła innych oznaczeń, tj. [...]. Ponadto organ zaznaczył, że we wskazanej sprawie Sąd uznał, iż "zgodnie z orzecznictwem, jeżeli złożony znak towarowy został utworzony za pomocą zestawienia odrębnego elementu z innym znakiem towarowym, to ten ostatni znak, nawet jeśli nie stanowi dominującego elementu złożonego znaku towarowego, może zachować w nim niezależną pozycję odróżniającą. W takim przypadku złożony znak towarowy i ten inny znak mogą zostać uznane za podobne". Treść punktu 73 przedmiotowego orzeczenia, na który powoływał się wnoszący sprzeciw nie dotyczy zatem zakazu inkorporacji znaku towarowego wcześniejszego do znaku towarowego zgłoszonego później.

Na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] M. GmbH KG, D., Niemcy wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, zarzucając:

I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj:

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na braku wyczerpującego zbadania sprawy, pominięciu szeregu istotnych okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, wadliwym ustaleniu stanu faktycznego oraz braku prawidłowego zbadania podobieństwa towarów, usług i oznaczeń oraz ryzyka kontuzji;

- art. 107 § 3 k.p.a. polegające na braku prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji w zakresie motywów oddalenia sprzeciwu wobec decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowego SIGMA SYSTEM INFORMACJI PRAWNEJ LEX [...] w oparciu o art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

II. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, mające wpływ na wynik sprawy.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podkreśliła, że Urząd Patentowy RP w sposób wadliwy uzasadnił swoje stanowisko w kwestii braku podobieństwa usług z klas 35, 38, 40, 41 oraz 42, ograniczając uzasadnienie decyzji do stwierdzenia, iż brak podobieństwa w ww. zakresie wynika z uwagi na brak odpowiadających im towarów w wykazie towarów i usług przeciwstawionego znaku. Zdaniem skarżącej kryterium "braku odpowiadających towarów" zostało przyjęte przez organ w sposób dowolny, nie znajdujący potwierdzenia ani w przepisach prawa ani w orzecznictwie. Organ nie zagłębił się ani w charakter wymienionych usług, ani też nie dokonał analizy związku łączącego poszczególne usługi z produktami wymienionymi w klasach 9 i 16 wcześniejszego znaku wspólnotowego, na który to związek w toku postępowania wskazywała skarżąca. Brak prawidłowego uzasadnienia decyzji w zakresie odmowy uznania towarów i usług za podobne stanowi, zdaniem skarżącej, istotne naruszenie przepisów postępowania w postaci naruszenia art. 107 § 3 k.p.a.

W ocenie skarżącej organ w sposób prawidłowy ustalił podobieństwo towarów zawartych w klasach 9 i 16 spornego znaku do towarów wymienionych w tych samych klasach specyfikacji znaku wcześniejszego, jednakże nie wziął pod uwagę pod uwagę podobieństwa tych towarów przy ocenie ryzyka konfuzji w przedmiotowej sprawie. Tymczasem brak uwzględnienia ustalonego przez organ podobieństwa towarów w ramach oceny kolejnych przesłanek, o których mowa w art. 132 ust 2 pkt 2 p.w.p., stanowi Istotne naruszenie prawa mające wpływ na wynik sprawy.

Ponadto, organ dokonał błędnej analizy podobieństwa znaków. Skupił się bowiem nie na podobieństwach, ale na różnicach dzielących porównywane znaki towarowe. Ponadto analiza ta dokonana została w oderwaniu od zasadniczej, pierwszoplanowej roli, którą w obu znakach odgrywa element SIGMA. Skarżąca zwróciła uwagę, że już z samego uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż element słowny SIGMA odgrywa w znaku towarowym SIGMA SYSTEM INFORMACJI PRAWNEJ LEX [...] rolę pierwszoplanową. Organ bowiem, kilkakrotnie wskazuje, że element ten został wyodrębniony w całym znaku, zaś pozostałe elementy, jak chociażby postać konika morskiego umieszczone zostały wyłącznie jako "tło". Skarżąca podniosła, że drobne i słabo widoczne napisy SYSTEM INFORMACJI PRAWNEJ LEX, dodatkowo umieszczone na samym dole znaku, jak również postać delikatnie zarysowanego konika morskiego stanowiąca wyłącznie rozmyte tło znaku spornego, pozostają "w cieniu" mocno zakreślonego ciemną barwą i dużymi literami napisu SIGMA. Co więcej, wyłącznie ten napis został podkreślony z góry i z doły czarnymi liniami, które jeszcze mocniej wyróżniają go od pozostałych elementów znaku i powodują, że wyłącznie on pozostawia w świadomości odbiorcy ślad.

Skarżąca zakwestionowała także stanowisko organu odnośnie ryzyka wprowadzenia w błąd odbiorców, w kontekście powołania się na zwiększony poziom uwagi odbiorców towarów, do oznaczania których służą porównywane znaki. W jej ocenie organ obowiązany był do przeprowadzenia analizy modelu konsumenta w odniesieniu do wszystkich towarów i usług ocenianych w sprawie. Ponadto winien uwzględnić, że odbiorcami wszystkich towarów i usług wymienionych w wykazie spornego znaku mogą być równocześnie - poza ewentualnymi specjalistami - przeciętni konsumenci nie posiadający specjalistycznej wiedzy. Podkreśliła, że oprogramowanie komputerowe (klasa 9) nabywane jest przez przeciętnych konsumentów bardzo często, a dokonując zakupu np. nowego programu komputerowego do swoich domowych komputerów wcale nie kierują się oni wiedzą informatyczną. Wręcz przeciwnie, mogą kupować pod wpływem impulsu lub choćby i np. pod wpływem reklamy czy atrakcyjnej promocji. Ryzyko pomylenia zatem oznaczeń, w tym przypadku znacznie wzrasta.

Organ w odpowiedzi na skargę oraz uczestnik postępowania w załączniku do protokołu rozprawy wnieśli o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. Nr 2014, poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a.

Analizując zaskarżoną decyzję z dnia [...] kwietnia 2014 nr [...] z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów, w ocenie Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie można dopatrzyć się naruszenia prawa, przynajmniej w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z art. 246 ust. 1 p.w.p., każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu prawa ochronnego w ciągu 6 miesięcy od opublikowania w Wiadomościach Urzędu Patentowego informacji o udzieleniu prawa. Zgodnie z art. 247 ust. 2 p.w.p., jeżeli uprawniony w odpowiedzi na zawiadomienie, podniesie zarzut, że sprzeciw jest bezzasadny, sprawa zostaje przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym. W myśl art. 255 ust. 1 pkt 9 p.w.p. sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na skutek złożonego sprzeciwu uznanego przez uprawnionego za bezzasadny, Urząd Patentowy rozpatruje w trybie postępowania spornego.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., który stanowi, że nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszonego w celu uzyskania prawa ochronnego (o ile na znak taki zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym.

Prawidłowe odczytanie treści art. 132 § 2 pkt 2 p.w.p. pozwala na wyodrębnienie trzech przesłanek, których spełnienie w świetle powołanego przepisu stanowi przeszkodę do udzielenia prawa ochronnego tj.

- identyczność lub podobieństwo towarów i usług, dla których znak jest przeznaczony,

- identyczność lub podobieństwo znaku do znaku towarowego, na który udzielono prawa z wcześniejszym pierwszeństwem,

- ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym.

Zatem o tym, czy w konkretnym przypadku mogłoby dojść do kolizji praw z rejestracji rozstrzyga się na podstawie kryterium niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd odbiorców, co do pochodzenia towarów. Przy czym, co należy wyraźnie podkreślić, ryzyko skojarzenia ze znakiem wcześniejszym jest kategorią błędu, a nie samodzielną przeszkodą w rejestracji oderwaną od funkcji oznaczenia pochodzenia (p. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt II GSK 113/07). Prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd odbiorców zakłada jednoczesne istnienie identyczności lub podobieństwa pomiędzy znakiem zgłaszanym, a znakiem wcześniejszym oraz identyczność lub podobieństwo pomiędzy towarami i usługami, dla których dokonuje się zgłoszenia, a tymi, dla których zarejestrowany został wcześniejszy znak towarowy. Przesłanki te powinny być spełnione kumulatywnie (tak m.in. /w:/wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 12 października 2004 r. w sprawie C-106/03 P, Vedial vs. OHIM, Rec. s. 1-9573, pkt 57). Tak więc w przypadku braku jednej z przesłanek niezbędnych do zastosowania art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., nie może występować prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd. Samo podobieństwo znaków towarowych jest kategorią zarówno faktyczną, jak i prawną. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że kwestia podobieństwa bądź niepodobieństwa znaków towarowych nie należy do sfery prawa materialnego, lecz przepisów o postępowaniu administracyjnym, gdyż dotyczy stanu faktycznego, a nie prawa (wyrok z dnia 3 lutego 2009 r., sygn. akt II GSK 654/08). Oznacza to, że badanie podobieństwa znaków towarowych nie należy do sfery prawa materialnego, które określa jedynie skutki ustaleń dowodowych i ocen w postaci niedopuszczalności rejestracji znaków w razie zaistnienia określonych przesłanek. O podobieństwie znaków towarowych decydują wyłącznie ustalenia faktyczne (wyrok z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt II GSK 261/08). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się przy tym, że przystępując do porównania znaków towarowych należy najpierw ocenić podobieństwo lub identyczność towarów do oznaczania których służą oba znaki. Dopiero przesądzenie o jednorodzajowości towarów implikuje konieczność dokonania porównania oznaczeń. Z kolei ustalenie ryzyka błędu co do źródła pochodzenia towarów i/lub usług będzie polegało na określeniu wypadkowej identyczności (podobieństwa) towarów i/lub usług oznaczanych przeciwstawionymi znakami towarowymi oraz identyczności (podobieństwa) samych oznaczeń (wyrok WSA w Warszawie z 16 stycznia 2009 r., sygn. akt 1671/08, LEX nr 510739).

Dokonana przez Urząd Patentowy RP, na gruncie niniejszej sprawy, analiza zebranego materiału dowodowego pozwoliła Sądowi przyjąć, że organ nie uchybił powyższej zasadzie.

W pierwszej kolejności Sąd podziela ustalenia organu odnośnie relacji podobieństwa lub identyczności towarów i usług z enumeratywnie wymienionych klas obu przeciwstawionych sobie znaków. Zdaniem Sądu, organ dokonał między innymi wyczerpującego porównania usług z klas 35, 38, 40, 41 oraz 42, z towarami z klasy 9 i 16, na które rozciąga się ochrona przysługująca przeciwstawionemu znakowi towarowemu. Zasadnie również skonkludował, że zaistniał w tym przypadku brak identyczności/podobieństwa usług z ww. klas z uwagi na brak odpowiadających im towarów w wykazie towarów i usług przeciwstawionego znaku towarowego, ewentualnie występuje w tym zakresie nieznaczne podobieństwo. Zdaniem Sądu, zakres towarów i usług, objęty wymienionymi powyżej klasami, nie pozwala, wbrew stanowisku skarżącej, na postawienie tezy o ich pełnej komplementarności. Również nieznaczne podobieństwo klas i towarów w pewnych obszarach nie może przesądzać o ich generalnym podobieństwie lub identyczności.

W związku z tym, zasadnie organ przeszedł do oceny podobieństwa oznaczeń, zgodnie z ustaloną praktyką, czyli z uwzględnieniem wszystkich koniecznych elementów tejże analizy w trzech płaszczyznach – znaczeniowej, wizualnej i fonetycznej, którą przeprowadza się z punktu widzenia przeciętnego odbiorcy - osoby uważnej, dobrze zorientowanej, która postrzega jednak znak jako całość. W ocenie Sądu, Urząd Patentowy w sposób prawidłowy przeprowadził przy tym analizę podobieństwa przeciwstawionych znaków.

Wbrew twierdzeniom skargi zaakcentowana przez organ różnica fonetyczna co do liczby słów, liter i sylab nie jest elementem nieistotnym, wobec występowania w obu znakach oznaczenia "sigma". Nie ulega wątpliwości, że w przeciwstawionym znaku towarowym oznaczenie "sigma" jest jedynym elementem znaku (niedystynktywna jest bowiem pionowa kreska obok wyrazu). Tymczasem w spornym znaku oznaczenie "sigma" jest jedynie elementem szerszego przekazu słownego, w którym jest także mowa o "systemie informacji prawnej lex".

Słusznie nadto organ zwrócił uwagę na fakt, że najbardziej wyodrębnioną część znaku przysługującego skarżącej stanowi element słowny SIGMA. Tymczasem w spornym znaku użyto w szerszym stopniu elementów graficznych, tzn. pionowej linii w znaku przeciwstawionym oraz motywu konika morskiego oraz dwóch linii poziomych w znaku spornym. Zasadnym jest zatem podsumowanie, że ogólne wrażenie wywarte na odbiorcy będzie inne w każdym z przypadków, pomimo użycia w obydwu słowa "SIGMA".

W kontekście płaszczyzny znaczeniowej istotnie, jak to podniósł organ, słowo "SIGMA" jest literą alfabetu greckiego. Zdaniem Sądu nie sposób przy tym nie zauważyć częstego używania wskazanego słowa, w żaden sposób nie odznaczającego się fantazyjnym charakterem, pozwalającym powiązać je w powszechnej świadomości odbiorcy ze skarżącą.

Nie można bowiem zapominać, że to właśnie odróżnienie źródła pochodzenia towarów jest kluczowe dla możliwości rejestracji znaku towarowego. Przykładowo w sprawie Canon v. Cannon (orzeczenie ETS z dnia 29 września 1998 r., C-39/97) ETS zajął stanowisko, że ryzyko wprowadzenia w błąd nie występuje wtedy, gdy nie można stwierdzić, iż nabywcy przekonani są, że towary pochodzą z tego samego przedsiębiorstwa lub z przedsiębiorstw powiązanych ekonomicznie. Zatem w dotychczasowym orzecznictwie ETS za błąd polegający na skojarzeniu między znakami w rozumieniu dyrektywy uznawano jedynie szeroko rozumiany błąd co do pochodzenia towarów [zob. też J. Piotrowska, Ochrona renomowanych znaków towarowych w systemie prawnym Unii Europejskiej, Studia Prawnicze, 2000, z. 4, s. 30 i n.]. Zatem zgodnie z utrwalonym orzecznictwem europejskim prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd istnieje wtedy, gdy odbiorcy mogliby uznać, że dane towary lub usługi pochodzą z tego samego przedsiębiorstwa lub ewentualnie z przedsiębiorstw powiązanych gospodarczo (zob. wyroki: OHIM/Shaker, C-334/05 P, EU:C:2007:333, pkt 33; Nestlé/OHIM, C-193/06 P, EU:C:2007:539, pkt 32). Podkreślenia wymaga, że przepis art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy p.w.p. mówi o błędzie polegającym w szczególności na "skojarzeniu między znakami". Zatem dotyczyć to może jedynie przypadków, w których skojarzenie prowadzi do błędu co do pochodzenia.

W tym kontekście organ zasadnie wykluczył prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd odbiorcy co do pochodzenia towarów i usług oznaczonych spornym znakiem. W szczególności słusznie zwrócił uwagę na specyficzną kategorię finalnych konsumentów, którzy z uwagi na wysoką cenę będą szczególnie uważnie analizować nie tylko towar, ale też znak towarowy.

Należy bowiem pamiętać, że poziom uwagi przeciętnego konsumenta może różnić się w zależności od kategorii danych towarów lub usług. Właściwy krąg odbiorców stanowią konsumenci zainteresowani spornymi towarami. Z uwagi na specyficzny charakter towarów i usług, dla których został zarejestrowany sporny znak, nie można na potrzeby dokonywanej oceny przyjąć – tak jak to sugeruje skarżąca - że krąg odbiorców tych urządzeń jest potencjalnie szeroki, i każdy może być takim modelowym odbiorcą. Na gruncie przedmiotowej sprawy niewątpliwie uwaga nabywców przy zakupie takich towarów i usług jest bardzo wysoka, nabywane są one przy tym bardzo rozważnie i ze szczególną uwagą. Niewątpliwie skupia się ona także na źródle pochodzenia towarów, jako kluczowym aspekcie wyboru. Prawidłowo zatem Urząd Patentowy RP za odbiorcę uznał konsumentów posiadających wiedzę specjalistyczną i zawodową, pozwalającą na eliminację ryzyka pomyłki. Słusznie przy tym organ powołał się na wyniki badań wskazujące na wysoką rozpoznawalność programu komputerowego dla prawników SIGMA, która to okoliczność dodatkowo wpływa na wykluczenie konfuzji.

Mając powyższe na uwadze Sąd nie podzielił przekonania skarżącej co do naruszenia przez Urząd Patentowy prawa materialnego, tj. art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. i nie można zarzucić organowi błędnej wykładni tego przepisu. Dokonana przez organ analiza podobieństwa towarów oraz znaków towarowych została

dokonana wszechstronnie i prawidłowo bez naruszenia przepisów procesowych przynajmniej w stopniu, które może być podstawą do uwzględnienia skargi.

Zdaniem Sądu, ocenie organu administracji nie można zarzucić dowolności, gdyż została oparta i uzasadniona zgodnie z wymaganiami przepisów art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Wyczerpująco zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 75 § 1 i 77 § 1 k.p.a.). Urząd Patentowy w oparciu o dowody przedstawione przez strony należycie wyjaśnił stan faktyczny sprawy i dokonał jego oceny, jednakże odmiennej od oczekiwanej przez skarżącej.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną i z tego względu podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.