Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 845/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 16 ust. 1  i ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 145  par. 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz- Nowak, , Protokolant Sekretarz sądowy Karolina Sikora, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2021 r. w Radomiu sprawy ze skargi R. S. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w R. z dnia [...]sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...].


UZASADNIENIE

Prezes Sądu Rejonowego w G. (dalej "Prezes SR" lub "organ I instancji") decyzją nr [...] znak [...] z [...] lipca 2021 r. działając na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176, dalej "ustawa o dostępie do informacji publicznej" lub "u.d.i.p.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej jako "Kpa"), po rozpatrzeniu wniosku R. S. (dalej "wnioskodawca" lub "skarżący") z [...] czerwca 2021 r., odmówił udostępnienia informacji publicznej w postaci kopii wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami, wydanych przez Sąd Rejonowy w G. w 2018 r., zarejestrowanych w repertorium C pod symbolem 325.

W uzasadnieniu decyzji, Prezes SR wskazał, że żądana informacja stanowi informację publiczną przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Zgodnie z ww. przepisem, prawo do informacji publicznej obejmuje także prawo do uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Informacja przetworzona to taka, która nie istnieje w momencie złożenia wniosku o jej udostępnienie, lecz można ją wydobyć z dostępnych organowi danych, wykonując odpowiednie analizy i inną pracę.

Organ I instancji wskazał, że udzielenie informacji żądanych w ww. wniosku,

z uwagi na fakt, że Sąd Rejonowy w G. nie jest w posiadaniu gotowej informacji objętej wnioskiem, wymaga ustalenia liczby spraw wskazanych przez wnioskodawcę, o symbolach określonych w repertorium C za "2017 r.", pod numerem 325. Po ustaleniu liczby spraw należy je wydobyć z systemu informatycznego. Jeżeli orzeczenia te nie znajdują się w systemie, akta należy pobrać z archiwum. Podobna sytuacja istnieje w przypadku orzeczeń, co do których wniesiono apelację, gdyż akta te również należy pobrać z archiwum. Następnie orzeczenia wraz z uzasadnieniami (I i II instancji) należy wydrukować bądź skserować jednostronnie w celu anonimizacji. Po skserowaniu zanonimizowanych kart, należy je ponownie sprawdzić celem ustalenia czy wszystkie dane zostały prawidłowo zaczernione. Nakład pracy jednego pracownika, całkowicie wyłączonego z innych zadań, wynosi co najmniej jeden dzień pracy, ze względu na dużą ilość spraw o wskazanym symbolu i obszerność dokumentacji.

W związku z powyższym, organ I instancji pismem z [...] czerwca 2021 r., zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wezwał wnioskodawcę do wykazania w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania, że udostępnienie informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W odpowiedzi na wezwanie, wnioskodawca poinformował, że nie zgadza się z faktem zakwalifikowania żądanej przez niego informacji publicznej jako informacji przetworzonej. Nie wskazał też szczególnego interesu publicznego związanego z udostępnieniem żądanej przez niego informacji publicznej.

Prezes SR dodatkowo ustalił, że wnioskodawca w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 31 maja 2021 r. złożył do sądów rejonowych bardzo dużą ilość wniosków dotyczących nadesłania kserokopii wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami wydawanych w latach 2016 - 2019, w sprawach zarejestrowanych pod kolejnymi symbolami spraw cywilnych. Ponadto ustalił, że wnioskodawca w okresie pobytu

w areszcie śledczym, tj. od [...] czerwca 2020 r. do [...] października 2020 r. (niespełna 4 miesiące i 12 dni), przekazał do wysłania 4.306 listów urzędowych. Korespondencja ta, w zdecydowanej większości, była kierowana do sądów rejonowych, okręgowych i administracyjnych na terenie całego kraju. Jednocześnie do samego Sądu Rejonowego w G. wnioskodawca skierował 9 wniosków, na które otrzymał odpowiedź wraz z udostępnieniem informacji.

W ocenie organu I instancji, zarówno treść, jak i ilość składanych dotychczas wniosków wskazuje na to, że również wniosek złożony w niniejszej sprawie ma na celu wywołanie dolegliwości u adresata i utrudnienie funkcjonowania sądu, a jego złożenie nie jest podyktowane celem zgodnym z założeniami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wniosek nie służy usprawnieniu realizacji przez organ zadań publicznych, a godzi w realizację tych zadań. Nie można więc uznać, że udzielenie przetworzonej informacji publicznej w niniejszej sprawie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, raczej bowiem stanowi nadużycie prawa do jej udostępnienia.

W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawca wniósł o jej uchylenie

i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wskazał, że Prezes SR w żaden sposób nie uzasadnił zakwalifikowania żądanej przez wnioskodawcę informacji do kategorii informacji przetworzonej.

Decyzją z [...] sierpnia 2021 r. znak [...] Prezes Sądu Okręgowego w R. (dalej "Prezes SO" lub "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w związku z art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, organ odwoławczy podzielając stanowisko Prezesa SR, wskazał, że w jego ocenie żądane przez skarżącego informacje stanowią informację publiczną przetworzoną. Zauważył, że anonimizacja danych zawartych w orzeczeniach sądów to proces przetwarzania treści w taki sposób, aby uniemożliwić identyfikację występujących w dokumencie osób fizycznych. Wyjaśnił przy tym, że automatyczna anonimizacja z wykorzystaniem specjalnego programu komputerowego opiera się na wynikach działania różnych algorytmów związanych z przetwarzaniem języka naturalnego, zaś tego typu algorytmy zawsze mają pewien procent sytuacji, w których podejmują błędne decyzje. Każde automatyczne zanonimizowane orzeczenie musi być obowiązkowo sprawdzone przez pracownika sądu, którego zadaniem jest akceptacja bądź poprawienie każdej sugerowanej przez program końcowej wersji orzeczenia oraz sprawdzenie, czy w tekście nie znajdują się inne treści - pominięte przez program - które wymagają anonimizacji, zgodnie

z obowiązującymi przepisami prawa. Zatem wbrew twierdzeniom skarżącego nie jest to wyłącznie czynność kancelaryjno - biurowa, ale wymaga analizy, której dokonuje pracownik sądu. Dlatego też, realizacja wniosku skarżącego prowadziłaby do zakłócenia normalnego toku działania sądu. Skarżący nie jest bowiem jedynym wnioskodawcą.

Prezes SO wskazał, że jeśli szeroki zakres wniosku (a z takim mamy do czynienia w niniejszej sprawie), wymaga zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów, czy też wymaga takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania adresata wniosku i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań, informację taką należy uznać za informację przetworzoną. Prawo do uzyskania informacji przetworzonej jest natomiast w świetle przepisów u.d.i.p. ograniczone do przypadków, w których jest to istotne dla interesu publicznego. Wnioskodawca, pomimo wezwania organu I instancji, nie wykazał jednak istnienia interesu publicznego w uzyskaniu dostępu do zbioru orzeczeń wydanych w sprawach o symbolu 325 w 2018 r. w Sądzie Rejonowym w G.

W ocenie organu odwoławczego, ilość składanych przez skarżącego dotychczas wniosków o uzyskanie dostępu do informacji publicznej nie służy żadnemu interesowi publicznemu, a jedynie wykorzystując u.d.i.p wnioskodawca czyni dolegliwości podmiotom zobowiązanym. Gdyby bowiem skarżący chciał zapoznać się z linią orzeczniczą wystarczyłoby kilka wybranych orzeczeń, a nie zaś kilkaset z rożnych sądów z całego roku kalendarzowego. Do samego tylko Sądu Okręgowego w R. w 2020 r. wpłynęło 15 wniosków skarżącego w zakresie udostępniania informacji publicznej dotyczącej wydanych orzeczeń w tym sądzie. Składanie wniosków przez skarżącego o udostępnienie informacji publicznej do poszczególnych sądów powszechnych w Polsce należy zakwalifikować jako nadużycie prawa do informacji publicznej. Skarżący wnioskuje bowiem o setki wyroków w podobnych sprawach w sytuacji ograniczonych zasobów kadrowych w ww. sądach.

W związku z powyższym, w konkluzji swojego rozstrzygnięcia, Prezes SO stwierdził, że odwołanie skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Decyzja organu I instancji w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej zawiera bowiem dwie obligatoryjne przesłanki: stwierdza, że informacja żądana przez wnioskodawcę ma charakter przetworzony oraz, że nie istnieje szczególnie ważny interes publiczny przemawiający za jej udostępnieniem.

Pismem z 10 września 2021 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję organu. Skarżący wniósł m.in. o uchylenie zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów wysłanej korespondencji. Autor skargi zaskarżonej decyzji zarzucił:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, poprzez:

1. obrazę art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wskutek przyjęcia - wbrew utrwalonej linii orzeczniczej sądów administracyjnych - iż żądanie skarżącego wnoszącego o doręczenie mu zanonimizowanych kserokopii wyroków wraz z uzasadnieniami z roku 2018 wydanych w sprawach rejestrowanych w repertoriach C pod symbolem 325 ma charakter informacji przetworzonej;

2. obrazę art. 61 ust. 1-3 Konstytucji RP, art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 4 i art. 10 ust. 1 u.d.i.p. wskutek ograniczenia odwołującemu się dostępu do zanonimizowanych kserokopii wyroków wraz z uzasadnieniami z roku 2018 wydanych w sprawach rejestrowanych w repertoriach C pod symbolem 325 mimo braku konieczności ochrony wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych, oraz ochrony porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa;

3. obrazę art. 61 ust.1, ust. 2 i ust. 3 u.d.i.p. oraz art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 4) lit. a) tiret pierwszy i art. 10 ust. 1 u.d.i.p., przez ich niezastosowanie przy wykładni art. 3 ust. 1 pkt 1), skutkujące w konsekwencji oddaleniem skargi, i uniemożliwieniem skarżącemu, pomimo złożonego żądania mającego oparcie, jak sam organ dostrzegł w prawie do informacji publicznej, wynikającym z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a - uzyskania informacji publicznej prostej, która winna podlegać obowiązkowemu udostępnieniu w Biuletynie Informacji Publicznej, bez konieczności złożenia przy tym jakiegokolwiek wniosku;

4. obrazę art. 3 ust. 1 pkt 1) u.d.i.p. przez niewłaściwe zastosowanie, wskutek przyjęcia, że uzyskanie przez skarżącego żądanej informacji, uzależnione jest od wykazania istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego, pomimo iż, skarżący domagał się udostępnienia informacji publicznej prostej;

II. naruszanie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez:

1. obrazę art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art 104 § 1 Kpa wskutek nieuwzględnienia, iż załatwienie sprawy przez organ I instancji nastąpiło w niewłaściwej formie administracyjnoprawnej, to jest w drodze wydania decyzji administracyjnej o odmowie udzielenia informacji publicznej zamiast udostępnienia żądanej informacji w formie zwykłej czynności materialno- technicznej;

2. obrazę art 7 Kpa, wskutek nieuwzględnienie w zaskarżonej decyzji interesu obywatela;

3. obrazę art 8 Kpa wskutek prowadzenia postępowania w sposób nie budzący zaufania uczestników do władzy publicznej, poprzez podjęcie decyzji w oparciu o nierzetelne, nie mające potwierdzenia w rzeczywistości, a wręcz sprzeczne ze stanem faktycznym, informacje Prezesa Sądu Rejonowego w G. zawarte w zaskarżonej decyzji, a nadto wydanie decyzji sprzecznej z orzecznictwem sądów administracyjnych.

W odpowiedzi na skargę Prezes SO wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując

w całości swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przy czym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy

z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. dalej "p.p.s.a."). Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej, enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 ustawy p.p.s.a., jak również stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 tej ustawy stronie przysługuje skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Przedmiotem tak rozumianej kontroli w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jest decyzja Prezesa SO z [...] sierpnia 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z [...] lipca 2021 r. odmawiającą udostępnienia skarżącemu informacji publicznej w zakresie określonym w jego wniosku z [...] czerwca 2021 r.

Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do art. 3 ust 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do:

1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego;

2) wglądu do dokumentów urzędowych;

3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów.

Prawo do informacji publicznej obejmuje również uprawnienie do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych (art. 3 ust. 2 u.d.i.p.).

W myśl art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio.

Na ograniczenia w zakresie udzielenia informacji publicznej wskazuje art. 5 u.d.i.p. Stosownie do tej regulacji prawnej organ może ograniczyć dostęp do żądanych informacji publicznych, np. ze względu na prywatność osoby fizycznej lub z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych.

Odnosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy należy zauważyć, że nie ulega wątpliwości, iż Prezes SO, jak również Prezes SR są podmiotami obowiązanymi do udostępnienia posiadanych informacji publicznych. Zgodnie bowiem z treścią art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne.

Nie jest również sporne pomiędzy organami obu instancji, a skarżącym, że żądana informacja stanowi informację publiczną. Informacją publiczną jest bowiem każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych m.in. treść dokumentów bezpośrednio wytworzonych przez organ.

Przedmiotem sporu jest to, czy organy obu instancji zasadnie odmówiły udostępnienia żądanej informacji powołując się na fakt, że żądana przez skarżącego informacja stanowi informację przetworzoną, a wnioskodawca nie wykazał przesłanek dla których żądana przez niego informacja jest szczególnie istotna dla interesu publicznego zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Rozstrzygnięcie tej kwestii należy zatem poprzedzić wyjaśnieniem, czym jest informacja przetworzona i jakie kryteria identyfikacyjne służą jej wyodrębnieniu.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że ustawodawca nie doprecyzowuje na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej pojęcia "informacji przetworzonej", wobec tego ciężar dookreślenia tego pojęcia został przeniesiony na podmioty stosujące prawo. W rzeczywistości proces ustalania pojęcia "informacja przetworzona" odbywa się na gruncie judykatury. W toku stosowania przepisów tej ustawy w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wykształcił się pogląd, wedle którego informacja przetworzona to taka informacja, na którą składa się określona liczba tzw. informacji prostych, podlegających jednak wyodrębnieniu w sposób dostosowany do żądania wnioskodawcy poprzez konieczność dokonania stosownych analiz, wyciągów bądź zestawień (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1477/12 oraz z 17 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1347/05).

Biorąc pod uwagę dotychczasowe orzecznictwo sądowoadministracyjne

i poglądy doktryny w tym zakresie można wyróżnić co najmniej dwie koncepcje

i sposoby identyfikacji przesłanek uzasadniających konieczność przetworzenia informacji publicznej. I tak, zgodnie z pierwszą z nich, tzw. szeroką koncepcją identyfikacji czynności, które musi podjąć zobowiązany w celu wytworzenia informacji przetworzonej mamy do czynienia wtedy, gdy kryterium identyfikującym stają się dodatkowe czynności, które musi wykonać podmiot zobowiązany w celu wytworzenia takiej informacji. Zazwyczaj chodzi o te czynności, których celem jest wyodrębnienie określonych informacji prostych (dokumentów) ze zbioru informacji znajdujących się

w posiadaniu podmiotu zobowiązanego i przygotowanie ich do udostępnienia (zob. M. Jabłoński, Udostępnianie przetworzonej informacji publicznej, Wrocław 2015, s.133). Z kolei druga koncepcja, tzw. wąska koncepcja przetworzenia informacji publicznej, opiera się na założeniu, że jest to tylko taka informacja, która w momencie złożenia wniosku nie istnieje, a jej wytworzenie wymaga twórczego i analitycznego działania zobowiązanego (jego pracowników), polegającego na stworzeniu informacji według kryteriów i metod wskazanych przez wnioskodawcę (zob. P. Fagielski, Informacja w administracji publicznej. Prawne aspekty gromadzenia, udostępniania i ochrony, Wrocław 2007, s.85-86). W takim rozumieniu pojęcie "przetworzenie informacji publicznej" nie może być identyfikowane z sumą wszystkich działań techniczno - organizacyjnych, które musiałby podjąć zobowiązany w celu wyselekcjonowania zbioru dokumentów (informacji) będących podstawą przygotowania informacji przetworzonej. Bierze się pod uwagę tylko to, czy rzeczywiście konieczne byłoby twórcze (analityczne, systemowe, zbiorcze itd.) wytworzenie nowej informacji, nie istniejącej w chwili wystąpienia z wnioskiem. W konsekwencji wąskie rozumienie przetworzenia informacji publicznej sprowadza się do przyjęcia, że przetworzenie występuje jedynie wtedy, gdy po odpowiednim wyselekcjonowaniu dokumentów i ich merytorycznej ocenie - również pod kątem ochrony tajemnic ustawowych i prywatności - nie można ich traktować jako gotowych do udostępnienia, a jedynie jako źródła informacji niezbędnej do wytworzenia tej, której żąda wnioskodawca. A zatem przetworzenie informacji prostych będzie grupą czynności analitycznych polegających na odpowiednim zestawieniu tych informacji według kryteriów wskazanych przez wnioskodawcę, a następnie takim ich zredagowaniu, aby efekt finalny stanowił informację zaspokajającą jego żądanie

w sposób zupełny (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 19 grudnia 2005 r., sygn. akt IV SAB/Wr 47/05, z 20 grudnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wr 369/16).

Należy przy tym podkreślić, że obok konieczności podjęcia określonych czynności w celu wyodrębnienia materiału źródłowego dla potrzeb stworzenia informacji przetworzonej, szczególnie istotnym czynnikiem będzie intelektualny wysiłek podmiotu zobowiązanego, a właściwie jego zasobów kadrowych, związany z taką realizacją tych czynności, aby wytworzona informacja publiczna była zgodna z oczekiwaniem wnioskodawcy. Proces przetwarzania informacji prostych prowadzić musi przy tym do wyodrębnienia informacji publicznej o nowej treści, co oznacza że wytworzona informacja - w momencie złożenia wniosku - jeszcze nie istniała i powstała wyłącznie z inicjatywy osoby domagającej się jej udostępnienia (zob. D. Fleszar, Zasady dostępu do informacji publicznej przetworzonej, "Samorząd Terytorialny" 1-2/2011, s. 91 - 93).

W orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyroki NSA z: 2 października 2014 r. sygn. akt I OSK 140/14, z 21 września 2012 r. sygn. akt I OSK 1477/12, , z 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 792/11, z 8 czerwca 2011 r. sygn. akt I OSK 426/11, z 17 października 2006 r. sygn. akt I OSK 1347/05) oraz w piśmiennictwie (por. np. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 76, J. Drachal, Zagadnienia sądowej ochrony prawa do informacji, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2010, nr 5-6, s. 104), podkreśla się, że informacja przetworzona w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej to nie tylko taka, która powstaje w wyniku poddania posiadanych informacji analizie albo syntezie i wytworzenia w taki właśnie sposób nowej jakościowo informacji. W pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) wielu dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, gdyż powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej, w postaci określonej w żądaniu.

O ile więc co do zasady anonimizacja (pozbawienie danych wrażliwych) nie jest przetworzeniem informacji publicznej, stanowi ona bowiem jedynie czynność techniczną, w wyniku której nie powstaje żadna nowa informacja (informacja prosta nie zmienia się w przetworzoną przez proces anonimizacji), to suma informacji prostych może być uznana za informację przetworzoną pod warunkiem, że szeroki zakres wniosku o udostępnienie informacji wymaga użycia tak znacznych środków osobowych i technicznych, np. dla zgromadzenia wielu dokumentów, ich zanonimizowania i skopiowania, że zakłóci to normalny tok działania podmiotu zobowiązanego. W innym wypadku, np. gdy tego rodzaju operacje trzeba wykonać wobec jednego lub niewielkiej ilości dokumentów, taka klasyfikacja informacji byłaby natomiast bezpodstawna i pozostawałaby w sprzeczności z konstytucyjnym prawem do informacji publicznej.

W kontrolowanej sprawie poza sporem pozostaje, że adresat wniosku

o udostępnienie informacji publicznej dysponuje żądanymi informacjami. Wnioskodawca nie żądał zaś jakichkolwiek zestawień danych, czy informacji z akt sprawy a jedynie kopii wyroków sądowych wraz z uzasadnieniami, jakie zostały wydane przez Sąd Rejonowy w G. w 2018 r., zarejestrowanych w repertorium C pod symbolem 325. Zatem brak jest jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, że istniałaby konieczność prowadzenia analizy poszczególnych akt czy selekcji dokumentów.

W ocenie Sądu, ustalenie liczby spraw pod wskazanym wyżej symbolem jest możliwe przez uzyskanie tych danych wprost z systemu komputerowego. Pomimo tego, organy obu instancji w uzasadnieniach swoich rozstrzygnięć, nie wskazały jednak jaka jest konkretna liczba spraw zarejestrowanych w repertorium C pod symbolem 325, ani nawet nie wyjaśniły jakiego rodzaju są to sprawy. W tej sytuacji, nie jest możliwe dokonanie rzetelnej oceny, czy udostępnienie skarżącemu żądanej informacji rzeczywiście wymagałoby szczególnego nakładu pracy, czy czasu przy anonimizacji żądanych wyroków.

Organ I instancji wydając swoją decyzję wskazał jedynie ogólnie, że "ze względu na dużą ilość spraw o wskazanym symbolu i obszerność dokumentacji", żądana przez wnioskodawcę informacja stanowi informację przetworzoną i wezwał skarżącego do wykazania interesu publicznego. Tym samym, organ ten zaniechał konkretnego wskazania ilu dokładnie dokumentów wniosek dotyczy, co mogłoby ewentualnie przesądzić czy rzeczywiście ich zestawienie wiązałoby się z poniesieniem przez podmiot obowiązany określonych kosztów w szerokim znaczeniu tego słowa, zwłaszcza finansowych i organizacyjnych, często trudnych do pogodzenia z jego bieżącą działalnością.

Organ odwoławczy z kolei w pełni zaaprobował powyższe ustalenia Prezesa SR, nie dokonując swoich własnych ustaleń w tym zakresie, do czego był zobowiązany na podstawie art. 138 Kpa.

Okoliczność, że istnieje w systemie obowiązującego prawa norma będąca podstawą do tego aby odmówić dostępu do informacji publicznej nie oznacza zaś, że można z tej normy korzystać w dyskrecjonalny sposób, w oderwaniu od realiów sprawy. Jeżeli jakaś informacja nie może zostać udostępniona, to organ obowiązany jest precyzyjnie przeanalizować jakiej ilości informacji dany wniosek dotyczy i ustalić, jakie informacje podlegają ochronie.

Ocena, czy informacja publiczna ma postać przetworzoną, musi być dokonana w sposób zindywidualizowany, w tym sensie, że powinna uwzględniać uwarunkowania konkretnej sprawy zainicjowanej wnioskiem o udzielenie tej informacji, które determinują konkluzje, jakie w wyniku tej oceny można sformułować. Nie można bowiem abstrahować od treści wniosku, w szczególności od tego, jaka jest ilość żądanych danych, w jakiej formie informacja ma być udzielona oraz czego ma dotyczyć. Okoliczności te wpływają przecież na to, jakie działania musi podjąć organ, by uczynić zadość wnioskowi, co z kolei ma decydujące znaczenie dla stwierdzenia, czy dochodzi do udzielenia informacji przetworzonej, czy też nie. Nie można jednak podać sztywnych kryteriów pozwalających wyodrębnić informacje przetworzone spośród wszystkich informacji publicznych, tj. takich, które mogą znajdować zastosowanie w każdym przypadku, bez żadnych zastrzeżeń czy odstępstw.

Tym samym, determinowane art. 107 § 1 i 3 Kpa uzasadnienie decyzji odmawiającej na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. udostępnienia informacji z uwagi, że stanowi ona informację przetworzoną powinno zawierać argumentację na okoliczność spełnienia w sprawie przesłanek formalnych i materialnych tej odmowy. Brak, ogólność lub pozorność takiej argumentacji świadczy zaś o wymagającym uchylenia decyzji naruszeniu formalnym art. 107 § 1 i 3 Kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie rozstrzyga w tym miejscu, że wnioskowane dane muszą być udostępnione skarżącemu. W swoich decyzjach organy obu instancji nie dokonały jednak wyczerpujących ustaleń i nie wykazały zgodnie z art. 11 i art. 107 § 1 i 3 Kpa,

w przekonywujący sposób, że żądane przez skarżącego informacje wymagają intelektualnego wkładu osób przygotowujących informację, w postaci np. analizy ogromnej ilości dokumentów. Niezbędna jest zatem ponowna analiza wniosku skarżącego oraz dogłębne rozważenie przez organ I instancji materii jakiej dotyczy ten wniosek, a dopiero następnie rozstrzygnięcie czy stanowi ona informację przetworzoną. Jeśli organ I instancji ponownie dojdzie do przekonania, że żądane dane dotyczą sfery informacji przetworzonej, to musi to w przekonywujący sposób odzwierciedlić w uzasadnieniu swojej decyzji.

Dokonując oceny "charakteru" informacji publicznej (prosta czy przetworzona) organ I instancji winien mieć na uwadze, że zasadą jest udostępnienie informacji publicznej, natomiast wszelkie wyjątki od tej zasady należy rozumieć wąsko. Ocena żądanej informacji publicznej pod kątem tego, czy posiada ona cechy informacji przetworzonej czy też jest informacją prostą należy zawsze do organu, który nie może jednak poprzestać na arbitralnym, czy też ogólnikowym stwierdzeniu w tej kwestii.

Uzasadnienie rozstrzygnięcia organu odmawiającego udzielenia wnioskowanej informacji publicznej winno zostać tak skonstruowane, aby można było ocenić rzetelność twierdzeń, że żądana informacja jest informacją o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W przeciwnym razie wnioskodawca pozbawiony byłby realnej ochrony. Brak wyczerpującego wyjaśnienia powyższych kwestii uniemożliwia kontrolę Sądu prawidłowości dokonanej przez organ oceny kwalifikacji informacji z punktu widzenia informacji przetworzonej. Zarówno zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są wadliwe, ponieważ nie zawierają dostatecznego faktycznego i prawnego uzasadnienia.

Stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 Kpa), należało więc uchylić decyzje organów obu instancji stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

W związku z wnioskiem skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów wysłanej korespondencji, wyjaśnić jeszcze należy, że zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, do czego – zgodnie z art. 205 § 1 p.p.s.a. – zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek niestawiennictwa w sądzie. Wskazać należy, że na mocy postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 października 2021 r. sygn. akt VIII SPP/Wa 161/21, skarżącemu przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, wobec czego nie uiścił on wpisu sądowego od skargi, nie został też zobowiązany do osobistego stawiennictwa w Sądzie, a jego pełnomocnik nie sporządził wykazu poniesionych przez siebie wydatków. W orzecznictwie przyjęto zaś, że w katalogu niezbędnych kosztów nie mieszczą się wydatki drobne i zwykle występujące przy okazji postepowania sądowego, takie jak np. prowizje bankowe od przelewu obejmującego kwotę uiszczoną tytułem zapłaty kosztów sądowych, czy koszty związane z prowadzeniem korespondencji (por. postanowienia NSA z 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1490/19 oraz z 13 marca 2012 r. sygn. akt II FZ 31/12).