Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 671/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 8, art. 77
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Protokolant st. specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi A.C. i G.W. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości w zapłacie należności z tytułu zwrotu dofinansowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia (...).02.2014 r. , znak (...), na podstawie art. 207 ust. 1 i 8 ustawy o finansach publicznych (Dz.U. 2016r.,poz. 1870 ze zm.), dalej "ufp", wezwano L. do zwrotu w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania kwoty 110.724,38 zł. wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych. W związku z brakiem zwrotu środków została wydana decyzja Marszałka Województwa L. z dnia (...).06.2014 znak (...) zobowiązującą Beneficjenta – L., będącego realizatorem projektu "Wsparcie doradcze dla mikroprzedsiębiorstw szansa na ich rozwój", na podstawie zawartej Umowy o dofinansowanie projektu w ramach programu operacyjnego Kapitał Ludzki nr (...) z dnia (...) stycznia 2013 r., do zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich wykorzystanych z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 ufp w łącznej kwocie 110.724,38 zł. wraz z odsetkami w wysokości określonej jak do zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków do dnia zapłaty. Zgodnie z decyzją odsetki naliczane są od podanych poniżej kwot i terminów:

- dla kwoty 61.155,00 zł od dnia 4 lutego 2013 r. do dnia zapłaty;

- dla kwoty 49.559,38 od dnia 11 października 2013 r. do dnia zapłaty.

W związku nieuregulowaniem przez Fundację zaległości wystosowano upomnienie, a następnie wystawiono tytuł wykonawczy, który skierowano do realizacji przez Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w L.. Z racji tego, że stwierdzono, iż w toku postępowania egzekucyjnego nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne postanowieniem z dnia (...).11.2015 r. Naczelnik umorzył postępowanie egzekucyjne.

Wobec zaistniałej sytuacji Panowie A. C. i G. W. (odpowiednio były Prezes Zarządu Fundacji w okresie od 1.01.2013r. do 26.05.2014 r. i były Wiceprezes Zarządu Fundacji w okresie od 17.01.2013 r. do 26.05.2014 r.) zostali powiadomieni pismem z dnia (...).07.2016r. o wszczęciu w stosunku do nich postępowania w sprawie odpowiedzialności członków Zarządu za zobowiązania Fundacji, których zobowiązano solidarnie do zwrotu 110.724,38 zł wraz z odsetkami i kosztami postępowań egzekucyjnych w wysokości 8.426,62 zł.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli ww. członkowie Zarządu.

W dniu (...).07.2017r. Organ Odwoławczy uchylił w całości decyzję Nr (...) i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji zalecając:

a) Ustalenie czy w oparciu o przepisy ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. z 2017r. poz. 880) oraz w kontekście zapisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016r., poz. 599 z późn. zm.) faktycznie niemożliwa jest egzekucja z takiego majątku Fundacji, jak z bazy danych wskazane przez Odwołujących.

b) Zbadanie, czy wniosek Fundacji o ogłoszenie upadłości złożony do Sądu Rejonowego L.-W. w dniu (...) grudnia 2012r. sygn. akt (...), może być uznany za przesłankę uwalniającą Strony od odpowiedzialności na mocy art. 116 par. 1 ust. 1 ustawy z dnia 27.08.1997r. – Ordynacja Podatkowa (Dz.U. z 2017r., poz. 201 ze zm.), dalej op.

Organ I instancji ponownie przeprowadził postępowanie administracyjne i w dniu (...) września 2017 r. wydał decyzję Nr (...) znak (...) orzekającą o solidarnej odpowiedzialności A. C. i G. W. za zobowiązania Fundacji w wysokości 110.724,38 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych oraz kosztami postępowań egzekucyjnych w wysokości 8.426,62 zł.

Od powyższej decyzji w/w wnieśli odwołanie, w którym zarzucili decyzji naruszenie:

1) Zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7, 77 par. 1 i art. 80 kpa poprzez nieuwzględnienie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. z 2017 r., poz. 2344 z późn. zm.), zwanej dalej "puin", według brzmienia obowiązującego w 2012 r., przez przyjęcie, że odwołujący ponoszą odpowiedzialność za niezgłoszenie upadłości Fundacji w terminie, przy istnieniu wymagalnych i nie zapłaconych wierzytelności z czerwca i lipca 2012 r. i uznanie tym samym, że zostały spełnione przesłanki z art. 116 op w związku z art. 116a op, skutkujące ich odpowiedzialnością osobistą;

2) Art. 8 kpa – organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, poprzez sposób prowadzenia postępowania poprzez wybiórcze traktowanie materiału dowodowego i powołanie się tylko na dowody potwierdzające z góry założoną tezę o odpowiedzialności osobistej Odwołujących za zobowiązania Fundacji, a nie uwzględniającej i nie odnoszącej się w treści uzasadnienia decyzji do dowodów przeciwnych w szczególności uchylenia się Odwołujących od skutków prawnych oświadczenia woli o przyjęciu funkcji Prezesa i Wiceprezesa Fundacji, permanentnego uchylania się przez Radę Fundacji od przyjęcia rezygnacji od Zarządu Fundacji, przez stosowanie obstrukcji w uczestnictwie w obradach Rady i wymuszania przez tą Radę podejmowania przez Odwołujących, którzy skutecznie uchylili się od skutków prawnych oświadczenia woli o przyjęciu funkcji członków Zarządu, podejmowania dalszych czynności, celem przerzucenia na nich odpowiedzialności za działania poprzedniego Zarządu;

3) Przepisów art. 7 i art. 77 par. 1 kpa, zobowiązujących Organ do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem tak interesu społecznego, jak i słusznego interesu strony, poprzez niedokonanie ustaleń w jakim czasie doszło do faktycznego popadnięcia przez Fundację w stan niewypłacalności, a także przez przyjęcie, że baza danych nie jest przedmiotem prawa autorskiego oraz przyjęcie stanowiska Organu Egzekucyjnego – (...) Urzędu Skarbowego w L., że niemożliwa jest egzekucja z wartości niematerialnych i prawnych.

W efekcie rozpoznania tego środka zaskarżenia Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z dnia 15.02.2018r. – stosownie do treści art. 138 par. 1 pkt 1 kpa, art. 107 par. 1, art. 108 par. 1, art. 116a w zw. z art. 116op. w zw . z art. 60 pkt 6 i art. 61 ust. 1 pkt 1 ufp w zw. z art. 4, art. 7 ust. 2 i art. 10 ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (Dz.U. z 2016r., poz. 40 z późn. zm.) – utrzymał w mocy decyzję Marszałka Województwa L. nr (...) znak (...), z dnia (...) września 2017r. wydaną na podstawie art. 104, art. 107 kpa, art. 60 pkt 6, art. 61 ust. 1 pkt 2 i art. 67 ufp, art. 116a w zw. z art.116 par. 1, 2 i 4, art. 107 par. 1 i par.2 pkt 2 i 4 i art. 108 par. 1 op oraz Porozumienia w sprawie realizacji komponentu regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki z dnia (...) czerwca 2007 r. nr (...), zmienionego aneksami od nr 1 do nr 13.

W motywach wskazano, że w myśl art. 184 ust. 1 ufp wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2, w tym środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Jednocześnie kwota środków do zwrotu stanowi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, o których mowa w art. 60 pkt 6 ufp. Jak stanowi przepis art. 67 ufp, do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60 ufp, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy kpa i odpowiednio przepisy Działu III op.

Zgodnie z art. 107 par. 1 op w przypadkach i w zakresie przewidzianym w Rozdziale 15 op za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, wg art. 107 par. 2 op osoby trzecie odpowiadają również za:

1) podatki niepobrane oraz pobrane, a niewypłacone przez płatników lub inkasentów;

2) odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych;

3) niezwrócone w terminie zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług oraz za oprocentowanie tych zaliczek;

4) koszty postępowania egzekucyjnego.

W myśl zaś art. 116a op za zaległości podatkowe innych osób prawnych niż wymienione w art. 116 op, tj. innych osób niż spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie organów zarządzających tymi osobami. W tym zakresie ustawodawca nakazuje stosować odpowiednio przepisy art. 116 op, zgodnie z którym za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie zarządu, jeżeli organizacja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne (Dz.U. z 2015r., poz. 978) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015r. – Prawo restrukturyzacyjne, albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszeniu upadłości nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia Fundacji, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych Fundacji w znacznej części.

Wyżej opisana odpowiedzialność członków Zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu (par.2).Stosując ten przepis odpowiednio do podlegających zwrotowi środków na finansowanie programów i projektów organ odwoławczy zwraca uwagę, że dniem powstania obowiązku zwrotu tych środków nie jest dzień wydania decyzji administracyjnej wobec Beneficjenta na podstawie art. 207 ufp. Decyzja ta jest bowiem decyzją deklaratoryjną i określa kwotę do zwrotu, która wynika ze zdarzeń wcześniejszych, stanowiących przesłankę do zwrotu na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp., tj. wykorzystanie środków z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ufp. Fundacja wykorzystała środki z naruszeniem procedur, polegającym na realizacji projektu niezgodnie z umową o dofinansowanie, tj. zaprzestaniu realizacji projektu. Na tej podstawie ww. umowa została rozwiązana w trybie natychmiastowym uchwałą Zarządu Województwa L. nr (...) z dnia (...) grudnia 2013r. na podstawie par. 25 ust. 1 pkt 4 tejże umowy. W związku z powyższym Beneficjent był zobowiązany do zwrotu całości otrzymanego dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków. Niniejszym zobowiązanie zaktualizowało się w dniu, w którym pismo IP PO KL z dnia (...) lutego 2014 r. wzywające do zwrotu zostało doręczone Beneficjentowi, tj. dnia (...) lutego 2014r. (pismo znak: (...)). W tym zakresie decydujące znaczenie ma zatem fakt, kto pełnił w tym okresie funkcję członka zarządu Fundacji.

Wskazane powyżej przepisy op zawierają zarówno przesłanki pozytywne orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu (które muszą być spełnione łącznie, aby wydanie decyzji w tym przedmiocie było możliwe) oraz przesłanki negatywne (które nie mogą zaistnieć, aby organ podatkowy mógł orzec o tej odpowiedzialności). Do przesłanek pozytywnych zaliczyć należy:

a) okoliczność, że dana osoba pełniła obowiązki członka zarządu w okresie, w którym nieprawidłowo wydatkowano środki;

b) konieczność stwierdzenia bezskuteczności egzekucji prowadzonej do majątku Fundacji.

Przesłankami negatywnymi są natomiast okoliczności, które może wykazać członek zarządu, a które potwierdzą podjęte przez niego działania zwalniające go z odpowiedzialności za zobowiązania Fundacji.

Również istotną jest okoliczność, iż z przywołanego przepisu wynika wprost jak rozłożony jest ciężar dowodzenia powyższych przesłanek. Na organie spoczywa bowiem obowiązek wykazania bezskuteczności egzekucji oraz pełnienia przez członka zarządu funkcji w czasie dokonania w sposób wadliwy wydatku dotyczącego projektu, natomiast wykazanie okoliczności wyłączających odpowiedzialność obciąża Odwołujących. Stanowisko to znajduje także potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, np.: w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2003 r., iż do orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu Fundacji organ podatkowy jest obowiązany wykazać jedynie okoliczność pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową Fundacji oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, bowiem ciężar wykazania którejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu (wyrok NSA z dnia 6 marca 2003 r., sygn. akt SA/Bd 85/03). Ustawodawca formułując przesłanki egzoneracyjne przesunął równocześnie ciężar ich wykazania (ciężar dowodu) na te osoby, które w toku postępowania zamierzają się na nie powołać (wyrok NSA z dnia 15 listopada 2007 r., sygn. akt I FSK 1421/06, wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2006 r., sygn. akt I FSK 554/05).

Biorąc pod uwagę powyższe Organ stwierdził, że prowadząc postępowanie w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe Fundacji należy w pierwszej kolejności stwierdzić istnienie przesłanek pozytywnych tej odpowiedzialności, a dopiero w przypadku ich stwierdzenia rozważyć, czy strona postępowania w sposób wiarygodny przedstawiła okoliczności egzoneracyjne (wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 marca 2013r. sygn. akt ISA/Kr 1970/12).

Wspomniane wyżej przesłanki pozytywne zostały spełnione przez:

1) nieskuteczną egzekucję należności, co zostało stwierdzone w dniach (...) listopada 2015r. i (...) grudnia 2015r. przez Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w L., który wydał postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stwierdzając, że nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne;

2) stwierdzenie faktu, że w dniu powstania należności Fundacji A. C. i G. W. faktycznie pełnili obowiązki członków zarządu Fundacji.

W dniu 1 sierpnia 2014r. Marszałek Województwa L. wystawił w stosunku do dłużnika tytuł wykonawczy na kwotę 110.724,00 zł, który został przekazany do Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w L. Postanowieniem .z dnia (...) listopada 2015r. nr (...), sprostowanym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015r. nr (...), Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w L. umorzył postępowanie egzekucyjne wobec Beneficjenta stwierdzając, że nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Wobec braku wpłaty przez L. oraz w związku z umorzeniem postępowania egzekucyjnego z powodu jego bezskuteczności, w dniu (...) lipca 2016r. wszczęto w stosunku do A. C. i G. W. postępowanie w sprawie solidarnej odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania Fundacji. W dniu (...) lipca 2016 r. A. C. w piśmie skierowanym do IP PO KL poinformował o istnieniu majątku, z którego można co najmniej w części zaspokoić zobowiązania Fundacji wobec IPPO KL, w postaci bazy danych wszystkich zabytków L. oraz bazy danych "L. klaster przedsiębiorczości". Po ujawnieniu powyższego majątku i ponownym wystawieniu tytułu wykonawczego Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego w L. pismem z dnia (...) września 2016 r. zawiadomił Wierzyciela, że nie przystępuje do egzekucji należności wynikających z przekazanych tytułów wykonawczych. W uzasadnieniu wskazano, że choć baza danych jest dobrem intelektualnym chronionym ustawą z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych (Dz.U z 2001 r. nr 128, poz. 1402), to jednak nie mieści się w katalogu przedmiotów praw autorskich wg. art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. z 2017r. poz. 880 z późn. zm.), co w przedmiotowej sprawie automatycznie uniemożliwia prowadzenie egzekucji zgodnie z art. 96g par. 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który "legitymuje organ egzekucyjny do prowadzenia egzekucji z majątku zobowiązanego jakim są autorskie prawa majątkowe i prawa pokrewne oraz z praw własności przemysłowej oraz korzyści z tych praw". Ponadto w opinii Organu odwoławczego, powyższe bazy danych, których właścicielem jest Fundacja, nie spełniają definicji z art. 3 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, tj, że bazy danych spełniają cechy utworu o ile przyjęty w nich dobór, układ lub zestawienia ma twórczy charakter. Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2004r., poz. 1446 z późn. zm.) rejestr zabytków znajdujących się na terenie województwa, prowadzi wojewódzki konserwator zabytków, natomiast baza przedsiębiorstw turystycznych dostępna jest na stronie internetowej Ministerstwa Sportu i Turystyki – Centralna Ewidencja Organizator6w Turystyki i Po5rednik6w Turystycznych. Na tej podstawie organ odwoławczy stwierdził, że odmowa egzekucji była postepowaniem właściwym, bowiem bazy danych, których właścicielem jest L., nie mają twórczego charakteru.

W ocenie organu odwoławczego wyżej opisany stan faktyczny sprawy przesądza o zaistnieniu pierwszej z przesłanek pozytywnych postępowania w sprawie odpowiedzialności osób trzecich, tj. przesłanek "bezskuteczności egzekucji". Jak bowiem podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 9 grudnia 2010 r. bezskuteczność egzekucji w rozumieniu art. 116 par. 1 op oznacza, że w wyniku wszczęcia i przeprowadzenia przez organ egzekucyjny egzekucji skierowanej do majątku spółki, nie doszło do przymusowego zaspokojenia wierzyciela. Zachodzi przy tym konieczność wyczerpania w toku postepowania wszystkich możliwych sposobów egzekucji, a egzekucja musi dotyczyć całego majątku podatnika (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Łd 1187/10). Ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie wynika jednoznacznie, że pomimo wszczęcia postępowania egzekucyjnego w trybie egzekucji administracyjnej i prowadzenia go z całego majątku Fundacji, nie udało się zaspokoić istniejącego zobowiązania. Stwierdzić zatem należy, że w przedmiotowej sprawie przesłanka bezskuteczności egzekucji została spełniona.

Jak wskazano wcześniej, drugą przesłanką niezbędną do orzeczenia odpowiedzialności osób trzecich jest pełnienie przez tą osobę funkcji członka zarządu w czasie, kiedy doszło do nieprawidłowego wydatkowania środków przekazanych w ramach projektu. W orzecznictwie sądowym w związku ze stosowaniem art. 116 par. 2 op, przesłanka "pełnienia obowiązków członka zarządu" rozumiana jest formalnie, tj. jako posiadanie formalnych uprawnień członka zarządu za konkretny okres, niezależnie od tego, czy obciążony odpowiedzialnością członek zarządu faktycznie zajmował się interesami podmiotu, w którym był członkiem zarządu i czy w ogóle posiadał taką możliwość. W wyroku z 25 listopada 2005 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że generalnie członkowie zarządu spółek kapitałowych odpowiadają za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich tych funkcji. Dlatego też przesłanka ta, z racji wykładni systemowej, winna być ustalana w oparciu o obiektywnie istniejące kryteria, to jest spełnienie formalnych warunków "pełnienia funkcji członka zarządu’' (wyrok NSA z 25 listopada 2005 r., sygn. akt I FSK 305/05

Z informacji zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym wynika, że A. C. pełnił obowiązki Prezesa Fundacji od dnia (...) stycznia 2013 r., natomiast G. W. pełnił obowiązki Wiceprezesa Fundacji od dnia (...) stycznia 2013 r. Obaj złożyli rezygnację ze swoich funkcji na zebraniu Rady Fundacji w dniu 20 kwietnia 2013 r. Mimo złożenia rezygnacji, panowie nadal faktycznie pełnili obowiązki członków zarządu reprezentując Fundację, co potwierdzają podpisane przez nich kolejne wersje wniosku końcowego o płatność w okresie maj-czerwiec 2013 r. złożony w dniu (...) września 2013 r, do Sądu Rejonowego w Lublinie wniosek o upadłość Fundacji, złożone w dniu (...) listopada 2013 r. do Ministra Infrastruktury i Rozwoju odwołanie od decyzji lP PO KL, odbiór w dniu (...) lutego 2014 r. wezwania lP PO KL o zwrot należności oraz podpisanie pisma z dnia (...) lipca 2016 r. Szczegółowy wykaz czynności, wykonywanych jako członków zarządu Fundacji, Organ I instancji zawarł w swojej decyzji na str. 7. Swoje działania Odwołujący uzasadnili brakiem wyłonienia nowego zarządu przez Radę Fundacji, z powodu nieosiągnięcia kworum na kilku kolejnych posiedzeniach oraz poczuciem odpowiedzialności za los Fundacji.

Zobowiązanie do zwrotu należności zaktualizowało się w dniu odebrania pisma z dnia (...) lutego 2014 r. nr (...), wzywającego Beneficjenta do zwrotu kwoty dofinansowania, tj. w dniu (...) lutego 2014 r., a zatem w okresie między zlożeniem rezygnacji, a ostatnim potwierdzonym reprezentowaniem Fundacji na zewnątrz i przed formalnym wykreśleniem A. C. i G. W. z KRS. Ponadto, należy zwrócić uwagę, że Sąd Rejonowy L., na wniosek A. C. z dnia (...) lutego 2014 r., powołał dla Fundacji kuratora w osobie D. W. w dniu (...) maja 2014 r., a zatem po dniu powstania należności.

Odnosząc się do kwestii skuteczności złożonej rezygnacji ze stanowiska, Minister podzielił stanowisko organu I instancji o nieskutecznym działaniu Odwołujących. Nieskuteczność przejawia się poprzez dalsze sprawowanie funkcji przez obu panów, w formie reprezentowania Fundacji na zewnątrz do dnia (...) maja 2014 r., gdy zostali oni wykre6leni z Rejestru KRS. Należy podkreślić, że podnoszony przez Odwołujących fakt permanentnego uchylania się przez Radę Fundacji od przyjęcia rezygnacji od Zarządu Fundacji jest zatem chybionym, bowiem:

1) na posiedzeniu Rady Fundacji w dniu (...) kwietnia 2013 r. zebrało się kworum niezbędne do odwołania A. C. i G. W. z funkcji członków zarządu, jednak żaden z Odwołujących nie kwestionował stanowiska Rady Fundacji zapisanego w protokole, że ,powyższe rezygnacje dopiero otwierają procedurę kwestii wyłonienia nowego zarządu L., wiec do tego czasu dotychczasowy zarząd obowiązany jest nadal pełnić swoje funkcje";

2) powstrzymanie się przez Odwołujących od jakiegokolwiek działania w imieniu Fundacji po dniu (...) kwietnia 2013 r. byłoby skuteczne i wystarczające do tego, aby przesłanka z art. 116 par. 2 tj. o odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich członków zarządu, nie zaistniała.

Stwierdzić zatem należy, że w przedmiotowej sprawie przesłanka pełnienia funkcji członka zarządu w czasie kiedy doszło do nieprawidłowego wydatkowania środków została spełniona zarówno przez A. C. jak i G. W..

Odwołujący w odwołaniu podnieśli fakt, że pierwszy wniosek o upadłość układową Fundacji został złożony do Sądu w dniu (...) grudnia 2012 r., tj. zanim objęli funkcje w zarządzie Fundacji. Fakt ten został potwierdzony zarządzeniem przewodniczącego lX Wydziału Gospodarczego dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych w Sądzie Rejonowym L.-W. z dnia (...) stycznia 2013 r., sygn. akt (...), w którym Sąd zarządził zwrócić wniosek. W swoim uzasadnieniu Sąd podkreślił, że wnioskodawca (czyli Fundacja) został wezwany do uzupełnienia w terminie tygodniowym od dnia doręczenia wezwania braków formalnych wniosku lecz tego nie uczynił. Zatem wniosek został zwrócony do wnioskodawcy bez rozpatrzenia. Wniosek musi być przygotowany zgodnie z wymogami sztuki prawniczej i przyjęty przez Sąd do rozpatrzenia merytorycznego, aby można było powiedzieć ,że został on skutecznie złożony do Sądu. Ze względu na powyższe, w przedmiotowej sprawie wniosek o upadłość Fundacji złożony do Sądu Rejonowego L.-W. w dniu (...) grudnia 2012 r. nie może być traktowany jako okoliczność uwalniająca od odpowiedzialności wynikającej z art. 116 par. 1 ust. 1 op.

Następnie Skarżący złożyli w imieniu Fundacji do Sądu kolejny wniosek o ogloszenie jej upadłości. Wniosek wpłynął do Sądu Rejonowego L.-W. z siedzibą w Ś. w dniu (...) września 2013r. Choć nie został on skutecznie złożony, to nie został on złożony "we właściwym czasie". Wyjaśnienie powyższego zwrotu można znaleźć w orzecznictwie. I tak ustalając w sprawie zakres pojęcia "właściwy czas", użytego w treści art. 116 par. 1op, niepodobna będzie abstrahować od regulacji zawartej w art. 21 puin. "Właściwym czasem" dla zgłoszenia wniosku dłużnika o ogłoszenie upadłości jest termin 2 tygodni od dnia, gdy nie wykonuje on swoich wymagalnych zobowiązań lub gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, czyli termin, który pozwoli na równomierne, choćby tylko częściowe, zaspokojenie wszystkich wierzycieli (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 3 grudnia 2007 r., sygn. akt I SA/GI 708/07, wyrok WSA w Lublinie z dnia 20 lutego 2008 r., I SA/Lu 794/07, LEX nr 462725). Natomiast w wyroku NSA z dnia 6 lipca 2006 r. (sygn. akt I FSK 1115/05, M. Pod. 2007, nr 5, s. 47) wskazano, że nie jest dopuszczalne jakiekolwiek odstępstwo od tego terminu, a możliwość taka nie wynika też z żadnego innego przepisu. "Za czas właściwy" nie może być uznana chwila, w której pasywa przewyższają aktywa i z tej przyczyny dłużnik nie posiada już dostatecznych środków na zaspokojenie wierzycieli" (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 9 marca 2010 r., I SA/RZ 790/09, LEX nr 570706). "Właściwym czasem" nie jest ani krótkotrwałe wstrzymanie płacenia długów na skutek przejściowych trudności, ani też całkowite zaprzestanie płacenia długów w następstwie wyzbycia się przez podmiot gospodarczy całego (lub prawie całego) majątku, lecz chwila, kiedy wiadomo już, że dłużnik nie będzie w stanie zaspokoić wszystkich swych zobowiązań. Określenie tej chwili powinno być, jak już wskazano, ustalane obiektywnie, w zależności od okoliczności konkretnego wypadku, w oparciu o okoliczności faktyczne każdej sprawy, dla określenia której nie ma znaczenia subiektywne przekonanie członków zarządu Fundacji (wyrok WSA w Lublinie z dnia 8 lutego 2012 r., I SA/Lu 770/11, LEX nr 1134130).

Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że Fundacja borykała się z poważnymi problemami finansowymi już w 2012 r., czego potwierdzeniem jest sprawozdanie finansowe za rok 2012, z którego wynika, że okres obrachunkowy za ten rok zamknął się stratą w wysokości ponad 750 tys. zł, a Fundacja nie była w stanie regulować wszystkich swoich należności (np. kwota 74 004,30 zł należna P. z terminem płatności do dnia 30 czerwca 2012 r.) Wywodząc z powyższego stwierdzić należy, że złożenie kolejnego wniosku o upadłość Fundacji we wrześniu 2013r. nie nastąpiło "we właściwym czasie", ponieważ Fundacja utraciła płynność finansową już w 2012 r.

Opierając się na powyższych ustaleniach Organ odwoławczy stwierdził, że zarzut postawiony w odwołaniu w pkt 1 jest chybiony. Odwołujący powołują się na art. 1 ust. 1 puin w brzmieniu z 2012r., który stanowi, że ,,Dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych". Warunek ten był spełniony, bowiem Fundacja nie regulowała swoich zobowiązań pieniężnych już od czerwca 2012 r. Należy również zauważyć, że w powyższym aspekcie odwołanie zawiera sprzeczne ze sobą stwierdzenia. Na stronie 2 pada zarzut braku uwzględnienia przez organ I instancji art. 1 ust. 1 puin w brzmieniu z 2012 r., co ma, zdaniem Odwołujących, znaczenie dla stwierdzenia, czy wniosek o upadłość został zgłoszony we właściwym czasie, a następnie w uzasadnieniu na str. 5 czytamy, że ,,Stan niewypłacalności Fundacji zaistniał co najmniej w połowie 2012 r." Niniejszym Odwołujący sami potwierdzili, że wniosek o upadłość Fundacji złożyli do sądu wiele miesięcy po powstaniu stanu niewypłacalności, a jednocześnie 9 miesięcy po objęciu funkcji w Zarządzie Fundacji, tj. we wrześniu 2013 r.

Minister wskazał, że żaden z Odwołujących nie wykazał, aby niezgłoszenie wniosku o upadłość we właściwym czasie nastąpiło bez jego winy. Fakt, że niewypłacalność Beneficjenta powstała zanim Odwołujący objęli funkcje w zarządzie Fundacji nie jest dowodem na brak ich winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość we właściwym czasie. Organ odwoławczy nie może zgodzić się z tezą Odwołujących, że nie byli oni świadomi sytuacji finansowej Fundacji w momencie obejmowania swoich funkcji.

Po pierwsze, pierwszy wniosek o upadłość układową Fundacji został złożony do Sądu w dniu ...grudnia 2012 r. przez poprzedni zarząd Fundacji, i został on zwrócony przez Sąd zarządzeniem z dnia 21 stycznia 2013 r., a zatem ledwie kilka dni po objęciu przez Odwołujących swoich funkcji. Organ odwoławczy nie dał wiary oświadczeniu, że wezwanie Sądu o uzupełnienie wniosku (doręczone Beneficjentowi w dniu (...) stycznia 2013 r.) oraz powyższe zarządzenie zostały ukryte przed Odwołującymi. Na marginesie należy zauważyć, że wniosek nie został złożony do sądu we właściwym czasie, bowiem nastąpiło to kilka miesięcy po powstaniu stanu niewypłacalności.

Po drugie, organ odwoławczy nie dał wiary zapewnieniom, że Odwołujący, jako kandydaci na członków zarządu Fundacji, nie byli świadomi fatalnej sytuacji finansowej Beneficjenta. Osoba podejmująca się funkcji Prezesa lub Wiceprezesa winna być świadoma jaka jest kondycja finansowa podmiotu, którym zamierza zarządzać, natomiast brak takiej wiedzy nie zwalnia z odpowiedzialności. Odwołujący podjęli się funkcji z początkiem stycznia 2013 r., a sami w odwołaniu szczegółowo opisują pogarszającą się sytuację Fundacji przywołując m.in. fakt, że w bilansie Fundacji za rok 2012 wykazano stratę (str. 5-6odwołania).

Po trzecie, Odwołujący złożyli do sądu wniosek o upadłość dopiero 9 miesięcy po objęciu swoich funkcji. Tak długi czas na podjęcie działań nie miał znamion próby natychmiastowego zapobieżenia pogorszenia się sytuacji finansowej Fundacji, a jednocześnie próby uwolnienia się członków zarządu od ich ewentualnej solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania Beneficjenta.

Po przeanalizowaniu przesłanek egzoneracyjnych Minister wykazał, że szkody nie nastąpiły wyłącznie z winy poszkodowanego, czyli Urzędu Marszałkowskiego Województwa L., bowiem to zarząd Fundacji ponosił pełną odpowiedzialność za prawidłową realizację projektu. W trakcie postępowania Odwołujący nie wykazali również, że szkody nastąpiły wyłącznie z winy osoby trzeciej, za którą dłużnik nie ponosi odpowiedzialności. Nie stwierdzono również działania siły wyższej. Powszechnie przyjmuje się, że siłę wyższą są: klęski żywiołowe (np. powódź, huragan), katastrofy (np. katastrofa kolejowa, katastrofa budowlana), nagłe zaburzenia życia zbiorowego (np. działania wojenne, gwałtowne zamieszki) i decyzje władz z takim zdarzeniami związane (np. nakaz ewakuacji, rekwizycja mienia).

Ani z odwołania, ani pozostałej dokumentacji w sprawie nie wynika, aby na realizację projektu negatywnie oddziaływały zdarzenia niezależne od Beneficjenta, których nie mógł wcześniej przewidzieć. Ostatnia przesłanka egzoneracyjna w niniejszej sprawie nie ma zastosowania bowiem prawa i obowiązki wynikające z realizacji projektu nie zostały delegowane przez Zarząd Fundacji i na konkretną osobę będącą podwładną wobec Zarządu. Należy również podkreślić, że Odwołujący w trakcie postępowania nie wskazywali na zaistnienie którejkolwiek z ww. przesłanek egzoneracyjnych.

Odnosząc się do kwestii wartości niematerialnych i prawnych w postaci bazy danych. zabytków, wskazanych jako majątek do ewentualnego przejęcia w zamian za zaległości podatkowe, Minister podtrzymał stanowisko wyrażone przez organ I instancji w piśmie z dnia (...) grudnia 2016 r. lP PO KL właściwie wskazała, że ciążące na Fundacji niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym nie mogą być zaspokojone zgodnie z art. 66 par. 1 pkt 2 op, bowiem nie stanowią dochodu Województwa L., które w niniejszej sprawie pełni rolę instytucji Pośredniczącej PO KL i jest zobowiązana do przekazywania odzyskanych środków do budżetu Skarbu Państwa.

Minister zauważył, że błędne jest stwierdzenie, ze skoro wskazane przez odwołujących wartości niematerialne i prawne pochodziły z programów finansowanych z udziałem środków publicznych, to posiadają wartość za jaką zostały wytworzone, a więc ponad 300 000,00 zł. Pogląd, że dane znajdujące się w bazie danych mają wartość wytworzenia bazy jest błędny ze względu na zmianę wartości danych wynikającą z upływu czasu, tj. postępującej dezaktualizacji danych. Organ zauważył także, że, jeżeli powyższa baza danych ma jakąkolwiek wartość, to Fundacja winna sama najpierw ją wycenić, a następnie zbyć, celem zaspokojenia należności pieniężnych wierzycieli, w tym Skarbu Państwa.

Odrębną kwestią jest fakt odmowy egzekucji należności przez Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w L. z uwagi na brak możliwości zastosowania środka egzekucyjnego do bazy danych. Organ egzekucyjny wskazał, że nie istnieją podstawy prawne do przeprowadzenia takiej egzekucji lecz jednocześnie zwrócił uwagę, że z art.6 ust. 1 ustawy o ochronie baz wynika, iż "producentowi bazy danych przysługuje wyłączne i zbywalne prawo pobierania danych i wtórnego ich wykorzystania". Na tej podstawie L. może sprzedać ww. wartości niematerialne i prawne zainteresowanym kupnem podmiotom i uregulować istniejące zobowiązania finansowe.

Na podstawie powyższych ustaleń Minister stwierdził, że zarzuty dotyczące naruszenia przez organ I instancji art. 7, art.77 par. 1 i art. 80 kpa są chybione. Organ pierwszej instancji podjął wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy poprzez zgromadzenie materiału dowodowego pochodzącego z różnych źródeł, jego analizę i ustalenie stanu faktycznego pozwalającego na wydanie decyzji administracyjnej. Szczegółowo została przeanalizowana każda z przesłanek, która mogła potwierdzić bądź wykluczyć solidarną odpowiedzialność Odwołujących jako osób trzecich za należności Fundacji. Organ odwoławczy zważył, że organ I instancji przy rozpatrywaniu sprawy oparł się nie tylko na dokumentacji projektowej (umowa o dofinansowanie, wniosek o dofinansowanie, wnioski o płatność itp.), ale również na materiale dowodowym ściśle związanym z kwestią odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania Beneficjenta, tj. statucie Fundacji, dokumentach związanych z powołaniem i rezygnacją członków zarządu, korespondencji między Beneficjentem a lP PO KL, dokumentach potwierdzających kondycję finansową Fundacji, korespondencji z organem egzekucyjnym.

Tak szczegółowa analiza podyktowana była m.in. troską o interes społeczny oraz słuszny interes obywateli. Należy bowiem mieć na uwadze, że prowadząc postępowanie administracyjne dotyczące zwrotu środków przeznaczonych na realizację projektów finansowanych ze środków publicznych, zarówno w kontekście istnienia przesłanki "interesu społecznego", rozumianego jako dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wspólnych wartości istotnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność i obiektywizm działania aparatu państwowego, jak i ,,słusznego interesu obywateli" pamiętać również należy, iż zgodnie z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP "Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne", ale też jednocześnie każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków określonych w ustawach (art. 84 Konstytucji RP). Dlatego właśnie, biorąc pod uwagę oba powyższe interesy, organ rozważył wszystkie przesłanki, również egzoneracyjne, co do których ciężar dowodzenia leży po stronie Odwołujących. Dzięki tak szczegółowej analizie materiału dowodowego, organ I instancji uniknął wskazania takich osób trzecich, co do których nie ma spełnionych wszystkich wymaganych prawem przesłanek do obciążenia taką odpowiedzialnością.

Zdanie, iż PO KL, organ I instancji wyczerpująco uzasadnił swoją decyzję podając jako podstawę prawną właściwe zapisy kpa, op., ufp, poin oraz o ochronie baz danych.

Pierwsze postępowanie odwoławcze w rozstrzyganej sprawie wszczęte zostało w dniu (...) listopada 2016r. tj. w dniu przekazania do organu odwołania od decyzji Marszałka Województwa L. z dnia (...) października 2016r. Zgodnie z art. 139 par. 3 op. "Załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy, a sprawy, w której przeprowadzono rozprawy lub strona złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy – nie później niż w ciągu 3 miesięcy". Jednocześnie, w myśl art. 54 par. 1 pkt 3 op. "Odsetek za zwłokę nie nalicza się (...) za okres od dnia następnego po upływie terminu, o którym mowa w art. 139 par. 3, do dnia doręczenia decyzji organu odwoławczego, jeżeli decyzja organu odwoławczego nie została wydana w terminie, o którym mowa w art. 139 par. 3". Zgodnie z zapisami art. 139 par. 4 "Do terminów określonych w par. 1-3 nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu". Dwumiesięczny okres rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy upływał w dniu (...) stycznia 2017 r., wobec powyższego, zgodnie z przywołanym art. 54 par. 1 pkt 3 op, w ramach kwoty głównej należności orzeczonych w niniejszej decyzji nie należy naliczać odsetek za okres od dnia (...) stycznia 2017 r. do dnia doręczenia decyzji z dnia (...) lipca 2017 r. Nr (...), tj. do dnia (...) lipca 2017 r.

Drugie postępowanie odwoławcze w rozstrzyganej sprawie wszczęte zostało w dniu (...) października 2017 r. tj. w dniu przekazania do organu odwołania od decyzji Marszałka Województwa L. z dnia (...) września 2017 r. Dwumiesięczny okres rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy upływał w dniu 2 stycznia 2018 r. (pierwszy dzień roboczy po dniach 31 grudnia 2017 r. (niedziela) i 1 stycznia 2018 r. (Nowy Rok), które są dniami ustawowo wolnymi od pracy). Wobec powyższego, zgodnie z przywołanym art. 54 par. 1 pkt 3 op, w ramach kwoty głównej należności orzeczonych w niniejszej decyzji nie należy naliczać odsetek za okres od dnia 3 stycznia 2018 r. do dnia doręczenia niniejszej decyzji.

Skargę postulującą uchylenie decyzji Organów obu instancji i umorzenie postępowania lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego – wniósł pełnomocnik w/w członków Zarządu, który podniósł naruszenie:

1) zasady prawdy obiektywnej z art. 7, art. 77 oraz 80 kpa., poprzez nie uwzględnienie art. 3 ustawy z dnia 4 lutego 1994r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych i przyjęcie, że egzekucja okazała się bezskuteczna, bowiem baza danych – rejestr zabytków nie spełnia definicji w/w art. 3 ustawy o prawach, a także nie uwzględnienie treści art. 11 ust. 1 w związku z art. 21 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze, według brzmienia obowiązującego w 2012 r. i przyjęcie, że Skarżący nie zgłosili upadłości Fundacji w terminie, przy istnieniu wymagalnych i nie zapłaconych wierzytelności z czerwca i lipca 2012 r. i w związku z tym uznanie, że zostały spełnione przesłanki z art. 116 w związku z art. 116a op, skutkujące odpowiedzialnością osobistą Skarżących jako członków zarządu Fundacji;

2) art. 8 par. 1 kpa – tj. naruszenie zasady, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, poprzez wybiórcze traktowanie materiału dowodowego i powołanie się tylko na dowody potwierdzające z góry założoną tezę o odpowiedzialności osobistej Mocodawców za zobowiązania Fundacji, a nie uwzględniającej i nie odnoszącej się w treści decyzji do dowodów przeciwnych w szczególności uchylenia się Mocodawców od skutków prawnych oświadczenia woli o przyjęciu funkcji Prezesa i Wiceprezesa Fundacji; permanentnego uchylania się przez Radę Fundacji od przyjęcia rezygnacji od Zarządu Fundacji, przez stosowanie obstrukcji w uczestnictwie w obradach rady i wymuszania przez tę Radę podejmowania przez Mocodawców, którzy skutecznie uchylili się od skutków prawnych oświadczenia woli o przyjęciu funkcji członków Zarządu, podejmowania dalszych czynności, celem przerzucenia na nich odpowiedzialności za działania poprzedniego Zarządu;

3) przepisów art. 7 i 77 par. 1 kpa, zobowiązujących Organ do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem tak interesu społecznego, jak i słusznego interesu Strony, poprzez nie dokonanie ustaleń w jakim czasie doszło do faktycznego popadnięcia przez Fundację w stan niewypłacalności, a także przez przyjęcie, że baza danych nie jest przedmiotem prawa autorskiego, oraz przyjęcie stanowiska organu egzekucyjnego – (...) Urzędu Skarbowego, że niemożliwa jest egzekucja z wartości niematerialnych i prawnych, a także w jakiej wysokości środki przekazano Fundacji w ramach projektu i czy i w jakiej wysokości je zwróciła.

W motywach wskazano argumenty przemawiające za uwzględnieniem skargi.

W odpowiedzi na skargę – żądając jej oddalenia – podniesiono argumenty zbieżne z motywami zaskarżonych decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Bezsprzecznie - co wynika z akt administracyjnych – Skarżący doskonale orientowali się co do kondycji finansowej Fundacji i znali ją od samego początku sprawowanych funkcji. Otóż zarządzeniem z dnia 21.01.2013 r. Przewodniczący IX Wydziału Gospodarczego dla spraw upadłościowych i naprawczych SR w L. z/s. w Ś. w sprawie (...) zwrócił wniosek skarżącej Fundacji o ogłoszenie upadłości. W dokumencie tym wskazano (i pouczono) o możliwości wniesienia zażalenia, czego Skarżący nie uczynili.

Jedyną reakcją było skierowanie do w/w Sądu pisma z dnia 20.03.2013r., w którym wskazano nr konta na jaki ma zostać przelana kwota 1000 zł, "w związku ze zwrotem złożonego w dniu (...).12.2012 r. wniosku o ogłoszenie upadłości".

Jest oczywiste w tej sytuacji, że już w marcu 2013r. była doskonale znana kondycja finansowa Fundacji, a zatem załączony do akt sprawy wniosek z dnia (...).09.2013 r. został złożony do Sądu po terminie określonym w art. 116 Ordynacji podatkowej. Argumentem za oddaleniem skargi jest także fragment motywów wniesionego środka zaskarżenia do WSA w Warszawie przez pełnomocnika Skarżących, w którym podano: "Co więcej, tragiczną sytuację finansową Fundacji dokładnie obrazuje porównanie bilansu za rok 2010. Sytuację finansową Fundacji oddała dokładnie wypowiedź Pani E. T., współwłaścicielki biura rachunkowego R. s.c., zaprotokołowana w protokole Nr (...) z dnia (...) marca 2013r. z posiedzenia Rady Fundacji: "Jednakże w rzeczywistości sytuacja finansowa L. jest dramatyczna". Organ miał dostęp do akt rejestrowych i do tego dokumentu również, a z tych okoliczności Sąd wyciągnął także stosowne wnioski.

Nie ulega wątpliwości, że już w 2012 r. istniały przesłanki do złożenia wniosku o zgłoszenie upadłości Fundacji, co nastąpiło w końcu (grudniu) tego roku. W tym zakresie – co do kondycji Fundacji – Sąd podziela ocenę Skarżącej szeroko umotywowaną w uzasadnieniu wniesionej skargi. Nie podziela jednak wniosku pełnomocnika, iż jest to okoliczność uchylająca odpowiedzialność Skarżących, a to z dwóch przyczyn:

a) pierwsza, to fakt, iż nie ponoszą żadnej odpowiedzialności finansowej za okres, w którym nie pełnili funkcji członków Zarządu Fundacji; przypisane im solidarnie do zwrotu kwoty wiążą się z zawartą w dniu (...).01.2013 r. umową o dofinansowanie w ramach POKL związaną z realizacją projektu "Wsparcie doradcze dla mikroprzedsiębiorstw szansą na ich rozwój;

b) Druga, to aktywne – pomimo znajomości kondycji finansowej Fundacji (co najmniej od marca 2013 r.) – domaganie się środków na realizację tej umowy wyrażające się składaniem kolejnych wniosków o płatność, jak też ich ciągłe modyfikacje, sygnowane własnymi podpisami, także po złożeniu rezygnacji z pełnionych funkcji członków zarządu w kwietniu 2013 r.

Tak więc uznać należy za bezzasadny zarzut nr 2 skargi, albowiem Skarżący nie zostali w żaden sposób obciążeni należnościami za powstałe zadłużenie przed objęciem przez nich funkcji, a sami, kiedy otrzymali zarządzenie Sądu Rejonowego w L. z/s w Ś. z dnia (...).01.2013 r., (...) nie zadbali o to, by złożyć zażalenie, ani też sami – pomimo braku poprawy kondycji finansowej Fundacji – nie złożyli niezwłocznie nowego wniosku o ogłoszenie upadłości.

Reasumując należy przyjąć za całkowicie chybione zarzuty i argumentację dotyczącą błędnego ustalenia przez organy obu instancji okoliczności dotyczących momentu powstania niewypłacalności Fundacji, członków zarządu odpowiedzialnych za złożenie wniosku o upadłość i braku winy Skarżących w niezgłoszeniu upadłości we właściwym czasie. Podkreślić należy, że fakt, iż stan niewypłacalności nie oznacza obligatoryjnej konieczności złożenia wniosku o upadłość, bowiem Fundacja mogła prowadzić dalej działalność licząc na to, że pozyska środki pozwalające na spłatę zobowiązań. Natomiast w sytuacji pozostawania podmiotu w stanie niewypłacalności, przesłanka zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w odpowiednim terminie uwalniająca członka zarządu od odpowiedzialności jest spełniona wtedy, gdy nowopowołany członek zarządu zgłosi odpowiedni wniosek niezwłocznie po objęciu funkcji i ustaleniu, że stan interesów podmiotu uzasadnia zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania jej zapobiegającemu. Pogląd, że wystąpienie przesłanek upadłościowych przed objęciem funkcji nie zwalnia nowopowołanego członka zarządu z obowiązku zgłoszenia wniosku o upadłość jest ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, np. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 25 października 2011 r. (II FSK 587/10), z dnia 23 października 2012 r. (I FSK 1854/11), z dnia 13 grudnia 2012 r. ( II FSK 918/11), z dnia 24 kwietnia 2014 r. (II FSK 1224/12), z dnia 11 czerwca 2014 r. (I FSK 1017/13), z dnia 2 lipca 2014 r. (I FSK 1127/13), z dnia 13 marca 2015 r. (II FSK 288/13).

W przedmiotowej sprawie Skarżący weszli w skład zarządu Fundacji od dnia (...) stycznia 2013 r. A. C. i od dnia (...) stycznia 2013 r. G. W. Pierwszy wniosek o upadłość układową Fundacji został zgłoszony do Sądu w dniu (...) grudnia 2012 r. przez poprzedni zarząd Fundacji i został on zwrócony przez Sąd zarządzeniem z dnia (...) stycznia 2013 r., a zatem nie został wniesiony do Sądu skutecznie. Należy również zauważyć, że wniosek ten nie został złożony we właściwym czasie, bowiem nastąpiło to kilka miesięcy po powstaniu stanu niewypłacalności. Kolejny wniosek o upadłość Skarżący złożyli do Sądu dopiero 9 miesięcy po objęciu swoich funkcji. W ocenie Sądu, tak długi czas na podjęcie działań nie miał znamion próby natychmiastowego zapobieżenia pogorszenia się sytuacji finansowej Fundacji. Jednocześnie Skarżący, jako kandydaci na czlonków zarządu Fundacji, winni byli mieć świadomość, w jakiej sytuacji finansowej znajduje się Fundacja. Osoba podejmująca się funkcji Prezesa lub Wiceprezesa winna bowiem zachować nabytą staranność wymaganą od profesjonalisty w ustaleniu przed wejściem w skład zarządu, jaka jest kondycja finansowa podmiotu, którym zamierza zarządzać, natomiast brak takiej wiedzy nie zwalnia z odpowiedzialności (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 27 kwietnia 2017 r., III SA/Ka 963/16).

Wskazać ponadto należy, ze żaden ze Skarżących nie wykazał, aby niezgłoszenie wniosku o upadłość we właściwym czasie nastąpiło bez jego winy. Fakt, że niewypłacalność Fundacji powstała zanim Skarżący objęli funkcje w zarządzie Fundacji nie jest dowodem na brak ich winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość we właściwym czasie, kiedy już Skarżący kierowali samodzielnie Fundacją.

Bezzasadne są również, zarzuty dotyczące braku wyczerpującego wyjaśnienia kwestii złożenia przez Skarżących rezygnacji z funkcji członka zarządu fundacji oraz oświadczenia woli o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli o przyjęciu funkcji członków zarządu. Organ I instancji w sposób szczegółowy ustalił okoliczności dotyczące faktycznego wykonywania funkcji Prezesa i Wiceprezesa przez obu Skarżących; wskazano to na stronie 7 i 8 decyzji z dnia (...) września 2017 r. oznaczając konkretne pisma i daty ich podpisania przez Skarżących świadczące o faktycznym wykonywaniu funkcji. Organ II instancji zaakceptował wskazane ustalenia. Jednocześnie zauważyć należy, że Skarżący pomimo złożenia oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli o wyrażeniu zgody na pełnienie funkcji zarządzie Fundacji nadal Fundację w tym charakterze reprezentowali, podpisując pisma w jej imieniu i używając pieczątki Prezes Zarządu i Wiceprezes Zarządu.

Za chybione należy również uznać zarzuty dotyczące ustalenia kwoty przypadającej do zwrotu w ramach solidarnej odpowiedzialności Skarżących za zobowiązania Fundacji. Przedmiotowa kwota wynika z ostatecznej decyzji Marszałka województwa L. z dnia (...) czerwca 2014 r. znak: (...). Jednocześnie w przedmiotowej sprawie organ I instancji wskazał na stronie 9 , 11 decyzji z dnia (...) września 2017 r., że Fundacja po poinformowaniu Instytucji pośredniczącej o złożeniu wniosku o upadłość dokonała w dniu (...) listopada 2013 r. zwrotu środków w wysokości 74.610,62 zł. i kwota powyższa nie została ujęta w decyzji z dnia (...) czerwca 2014 r.

W konsekwencji należy przyjąć, że bezzasadne są zarzuty naruszenia prawa procesowego. W toku prowadzonego postępowania, Organ podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, oraz w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, o czym informował Skarżącą w toku postępowania, czym dochował przepisów art. 7 i art. 8 k.p.a. Organy rozważyły wszystkie okoliczności sprawy, poddały je wnikliwej ocenie i na tej podstawie wydały decyzje zgodne ze stanem faktycznym i obowiązującymi przepisami. Nie mają racji Skarżący, że organ wydając zaskarżoną decyzję naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów oraz nie dokonał wszechstronnej analizy materiału dowodowego. Organ podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy jest kompletny, pozwalający na wydanie merytorycznej decyzji, zgodnie z zapisami art. 77 k.p.a., natomiast jego ocena dokonana jest z zachowaniem zasady oceny dowodów. Przyjąć bowiem należy, że dokonanie swobodnej oceny dowodów jest zachowane, jeżeli ocena ta opiera się na materiale dowodowym zebranym przez organ, oparta jest na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego, ocena znaczenia i wartości dowodów dokonana jest z zastrzeżeniem ograniczeń dotyczących dokumentów urzędowych a rozumowanie, w wyniku którego ustala istnienie okoliczności faktycznych, jest zgodne z prawidłami logiki (wyrok WSA z dnia 8 sierpnia 2006r. sygn. IV SA/Wa 774/06). Okoliczność, że ocena zgromadzonych w sprawie dowodów doprowadziła organ do wniosków odmiennych od tych, które prezentują w swym stanowisku Skarżący nie oznacza jeszcze, że organ uchybił przepisom procedury administracyjnej, a jedynie, że strona jest niezadowolona z treści decyzji wydanej w jej sprawie.

Za bezzasadne należy również uznać zarzutu dotyczące nieuwzględnienia przez Organ odwoławczy podnoszonych przez Skarżących kwestii istnienia majątku Fundacji w postaci baz danych, z których mogłoby nastąpić zaspokojenie zobowiązań Fundacji z tytułu zwrotu dofinansowania. Wskazać bowiem należy, że organ I instancji w momencie uzyskania informacji o posiadanych przez Fundację bazach danych, wystąpił do organu egzekucyjnego z ponownym tytułem wykonawczym, w celu ponownego wszczęcia egzekucji wobec majątku Fundacji. Pismem z dnia (...) września 2016 r. Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego w L. odmówił egzekucji należności, z uwagi na brak możliwości zastosowania środka egzekucyjnego do bazy danych. Organ egzekucyjny wskazał, że nie istnieją podstawy prawne do przeprowadzenia takiej egzekucji lecz jednocześnie zwrócił uwagę, że z art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie baz danych wynika, iż "producentowi bazy danych przysługuje wyłączne i zbywalne prawo pobierania danych i wtórnego ich wykorzystania". Na tej podstawie Fundacja mogłaby sprzedać ww. wartości niematerialne i prawne zainteresowanym kupnem podmiotom i uregulować istniejące zobowiązania finansowe, czego nie uczyniła.

Zauważyć należy również, że całkowicie błędne jest twierdzenie, że skoro wskazane przez Skarżących bazy danych pochodziły z realizacji projektów finansowanych z udziałem środków publicznych, to posiadają wartość za jaką zostały wytworzone, a więc ponad 300.000,00 zł. Kwota ta świadczy nowiem jedynie o tym, ile Fundacja zapłaciła za ich opracowanie. Jednocześnie, co ważne, Skarżący nie wskazali z jakich projektów pochodzą przedmiotowe bazy danych, jak również nie przedstawili dokumentów, że bazy te istnieją i czy rzeczywiście zostały opracowane za wskazaną kwotę. Sąd zdecydowanie odrzuca pogląd, że dane znajdujące się w bazie danych mają wartość wytworzenia bazy. Twierdzenie takie jest błędne ze względu na zmianę wartości danych wynikającej m.in. z upływu czasu, tj. postępującej dezaktualizacji danych. Skarżący nie przedstawili także żadnych dowodów wskazujących na fakt, iż przedmiotowe bazy danych, nawet przyjmując, że stanowią one przedmiot praw autorskich, posiadają jakąkolwiek wartość ekonomiczną. Zauważyć także należy, że jeżeli powyższe bazy danych mają jakąkolwiek wartość, to Fundacja winna najpierw sama ją wycenić, a następnie zbyć, celem zaspokojenia należności pieniężnych wierzycieli, w tym Skarbu Państwa. Zgodnie z wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 12 grudnia 2013 r. sygn. akt I SA/Kr 1244/13 "mienie spółki wskazywane przez członka zarządu spełnia wymogi z art. 116 par. 1 pkt 2 O.p. – uwalniając tego członka od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki – tylko wtedy, gdy jest to mienie konkretne i rzeczywiście istniejące, a nadto umożliwiające przeprowadzenie egzekucji zaległości podatkowych spółki w znacznej części, co oznacza, że musi mieć część egzekwowalną wartość spełniającą przesłanki "znaczności" w porównaniu z wysokością zaległości podatkowych spółki. W przypadku wskazywania na majątek ruchomy w postaci rzeczy ruchomych musi spełniać wskazanie znajdujących się w ściśle określonym miejscu konkretnie oznaczonych przedmiotów w sposób umożliwiający ich identyfikację tak by było możliwe ustalenie ich wartości".

Reasumując należy wskazać, że organy podjęły wszelkie, niezbędne czynności aby odzyskać kwoty objęte decyzją z dnia (...).06.2014 r.; Skarżący – będąc członkami Zarządu Fundacji nie uczynili nic aby zbyć posiadaną bazę danych i samodzielnie zaspokoić roszczenia wynikające z konieczności zwrotu należności. Sąd przyjmuje za własną argumentację zawartą w piśmie z dnia (...).09.2016 r. Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w L. i nie widzi sensu jej ponownego przypominania. Należy także wskazać, że legalność postępowania egzekucyjnego jest kontrolowana zupełnie innym trybie przewidzianym ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, którego prawidłowości – przy zastosowaniu tam przewidzianych środków – tam nie negowano.

Mając na względzie treść art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.