Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1632/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut, Asesor WSA Monika Krywow (spr.), Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2014 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej jako Kolegium, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm., dalej jako O.p.), po rozpatrzeniu odwołania M.P. (dalej jako podatniczka lub skarżąca), od decyzji Prezydenta Miasta C. (dalej jako organ podatkowy) z dnia [...]r. Nr [...] w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości na 2014 r. w kwocie [...] zł – uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i ustaliło podatniczce wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości położonej w C. przy ul. [...] ul. [...] kw [...] na 2014 r. w kwocie [...] zł.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Dnia [...]r. organ podatkowy ustalił podatniczce wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2014 r. w kwocie [...]zł. Organ podatkowy do podstawy opodatkowania przyjął:

- budynki mieszkalne lub ich części o pow. [...] m2

- budynki lub ich części związane z prowadzeniem działalności gosp. o pow. [...] m2

- grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...] m2

- budowle związane z prowadzeniem działalności gosp. o wartości [...] zł.

Organ podatkowy opodatkowaniem objął przedmioty położone w C. przy ul. [...] składające się na nieruchomość, dla której urządzono księgę wieczystą o nr [...]. Wydanie decyzji poprzedzone zostało wszczęciem z urzędu postępowania w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego. W toku postępowania podatniczka złożyła informację podatkową IN-1, a także wyciąg z ewidencji środków trwałych.

W odwołaniu od powyższej decyzji podatniczka zarzuciła, że doszło do naruszenia:

- art. 1a ust. 1 pkt 3 i ust. 2a w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej jako u.p.o.l.) poprzez zakwalifikowanie gruntów zw. z budynkiem mieszkalnym jako gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej i opodatkowanie z zastosowaniem stawki od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej;

- art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p. poprzez brak dokładnego i wszechstronnego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy przez co decyzja oparta została na błędnych ustaleniach faktycznych;

- art. 123 § 1 w zw. z art. 200 § 1 O.p. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu.

Skarżąca podniosła, że sporna nieruchomość jedynie w części zajęta jest na prowadzenie działalności gospodarczej. Budynek posadowiony na opodatkowanym gruncie zakwalifikowany jako budynek biurowy w przeważającej części posiada funkcję mieszkalną, z czego wywiodła, że grunty pod budynkiem powinny być opodatkowane z zastosowaniem stawki dla gruntów pozostałych. W kolejnych pismach wniesionych w toku postępowania odwoławczego podatniczka wskazała, że nie mogła czynnie uczestniczyć w postępowaniu z uwagi na stan zdrowia. Skarżąca wniosła o umorzenie postępowania.

Kolegium decyzją z dnia [...]r. utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego.

Od powyższej decyzji podatniczka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Kolegium z dnia [...]r. W ocenie Sądu organy podatkowe orzekające w sprawie nie podjęły wszelkich niezbędnych czynności dla prawidłowego i obiektywnego ustalenia podstawy opodatkowania, co stanowiło naruszenie art. 122 w zw. z art. 187 w zw. z art. 191 O.p. Zdaniem Sądu w sprawie istotne znaczenie mogło mieć przeprowadzenie oględzin nieruchomości, wnikliwa analiza ewidencji środków trwałych przedsiębiorstwa podatniczki a także - przy nader biernej postawie podatniczki - zgromadzenie dokumentów dostępnych organowi z urzędu. Formułując zalecenia co do dalszego postępowania Sąd wskazał na potrzebę przeprowadzenie niezbędnych czynności wyjaśniających w celu ustalenia materialnego stanu sprawy, a nie wyłącznie formalnego. Sąd zobowiązał organ do uwzględnienia w dalszym postępowaniu podatkowym wskazania zawarte w wyroku, mając przy tym na uwadze zakaz reformationis in peius.

Rozpoznając sprawę ponownie Kolegium odwołało się do ewidencji gruntów i budynków wskazujących, że przedmiotowa nieruchomość stanowi tereny zabudowane inne (Bi). Jednocześnie ustaliło, ze na działce nr [...] znajduje się budynek biurowy, oraz pozostałe budynki niemieszkalne (portiernia, trafo), a także budynek gospodarczy, zaś na działce nr [...] pozostały budynek niemieszkalny (hala warsztatowa). Zgodnie z wpisem w ww. ewidencji budynek biurowy ma powierzchnię [...] m2.

Stwierdzono także, że z umowy (na podstawie której podatniczka, we wspólności majątkowej małżeńskiej z A.I. (§ 5), nabyła prawo do opodatkowanej nieruchomości - użytkowanie wieczyste gruntu oraz własność posadowionych na nim budynków) wynika, że w jej skład wchodziły budynki przemysłowe hala A, hala B, malarnia, portiernia, budynek biurowy (§1). Nabycie nieruchomości nastąpiło na potrzeby działalności gospodarczej prowadzonej pod firmą "A" (§ 3).

W Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej podatniczka widnieje jako prowadząca działalność gospodarczą w zakresie obróbki mechanicznej elementów metalowych. Jako miejsce wykonywania działalności wskazano m.in. C. ul. [...].

Podatniczka na wezwanie organu podatkowego złożyła informację podatkową, w której zgłosiła do opodatkowania ([...]):

- budynki mieszkalne - powyżej 2,20 m o powierzchni [...] m2;

- budynki mieszkalne - 1,40-2,20 m o powierzchni [...] m2;

- budynki zw. z prowadzeniem dział. gosp. - powyżej 2,20 m o powierzchni [...] m2;

- budynki zw. z prowadzeniem dział. gosp. 1,40-2,20m o powierzchni [...] m2;

- grunty zw. z prowadzeniem dział. gosp. o powierzchni [...] m2;

- budowle zw. z prowadzeniem dział. gosp. o wartości [...] zł.

Wraz z informacją podatkową podatniczka złożyła wyciąg z ewidencji środków trwałych, w której figuruje m.in. "budynek biurowo/mieszkalny", hale warsztatowe A i B, budynek gospodarczy, portiernia. Wszystkie te obiekty aktywowane zostały w październiku 1997 r.

Na wezwanie Kolegium organ podatkowy uzupełnił materiał dowodowy sprawy o dokumentację pozyskaną w wyniku kwerendy akt dotyczących nieruchomości położonej przy ul. [...]. Do akt sprawy włączono również dokumentację zebraną na potrzeby postępowania podatkowego za inny okres rozliczeniowy, w tym protokół z oględzin przeprowadzonych przez pracowników organu podatkowego. Weryfikacja zasobów archiwalnych UM C. wykazała, m.in. że decyzją z dnia [...]r. Kierownik Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miejskiego w C. wyraził zgodę na zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń administracyjno-biurowych o pow. użytkowej [...] m2 położonych w budynku przy ul. [...] w C. na lokal mieszkalny. Wcześniej sporny obiekt, będący pierwotnie budynkiem szkolnym, był w całości wykorzystywany na potrzeby Przedsiębiorstwa B. C Sp. z o.o. w C. zawarło z D umowę o świadczenie usług dostarczania i odprowadzania ścieków oraz zaopatrzenia w wodę nieruchomości położonej w C. przy ul. [...] z mocą obowiązującą od grudnia 2008 r.

Pracownicy UM C. przeprowadzili w dniu [...]r. oględziny nieruchomości położonej w C. przy ul. [...]. W toku czynności ustalono m.in.:

1. powierzchnię użytkową części niemieszkalnej budynku biurowego (nr ewid 1) wynoszącą [...] m2 o wysokości ponad 2,2 m;

2. budynek niemieszkalny (nr ewid 2) o powierzchni użytkowej [...] m2;

3. pozostały budynek niemieszkalny (nr ewid. 3) - trafo murowany - pomiarów zaniechano z uwagi na brak dostępu

4. pozostały budynek niemieszkalny (nr ewid. 1 -G2) Hala "A" obiekt w całości jednokondygnacyjny o wysokości powyżej 2,20 m i łącznej powierzchni użytkowej [...] m2

5. pozostały budynek niemieszkalny (nr ewid. 2 -G3) Hala "B" obiekt w całości jednokondygnacyjny o w wysokości powyżej 2,20 m i łącznej powierzchni użytkowej [...] m2

6. budynek gospodarczy (nr ewid. 4) jednokondygnacyjny o wysokości powyżej 2,20 i łącznej powierzchni użytkowej [...] m2.

Sumaryczna powierzchnia użytkowa budynków lub ich części nie wykorzystywanych do celów mieszkalnych, w których dokonano pomiarów wyniosła [...] m2. W podanej powierzchni użytkowej nie ujęto stacji trafo (pozostały budynek niemieszkalny nr ewid. 3), która zgłoszona została do opodatkowania przez E S.A. w G.

W trakcie oględzin stwierdzono, że na terenie nieruchomości znajdują się budowle takie jak utwardzony plac, ogrodzenie, brama wjazdowa. Pracownicy organu podatkowego stwierdzili, że nieruchomość zajęta jest na prowadzenie działalności gospodarczej D. Do protokołu załączono sporządzoną w ramach oględzin dokumentację fotograficzną łącznie 137 zdjęć. Na zdjęciach tych widoczne jest, że nieruchomość otoczona jest płotem a dostęp do niej możliwy jest przez bramę wjazdową względnie przez wejście w budynku nr 1 (zdjęcia nr 134, 135, 137, 128-130, 53-55, 1-10). W obrębie nieruchomości znajdują się portiernia, hale A i B pomieszczenia o przeznaczeniu socjalnym, sanitarnym, roboczym w których widoczne jest wyposażenie warsztatowe - obrabiarki, stoły montażowe, zmagazynowane surowce i gotowe wyroby, wózek widłowy, naczepy, samochód dostawczy (zdjęcia 69-124). W budynku nr 1 widoczne są pomieszczenia biurowe (na ścianie napisy "D"), część pomieszczeń w trakcie prac remontowych, w części zmagazynowane na regałach podzespoły silników spalinowych.

Kolegium odwołało się do treści art. 153 i art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.) i wskazało na związanie wyrokiem wydanym w niniejszej sprawie zarówno co do oceny prawnej, jak i co do okoliczności jakie powinny zostać ocenione lub zbadane.

Wskazało zatem, że osią sporu jest zasadność opodatkowania z zastosowaniem stawki przewidzianej dla przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej gruntu pod budynkiem niemieszkalnym wykorzystywanym częściowo do celów mieszkalnych.

Wyjaśniło także, że podstawą materialnoprawną wymiaru podatku od nieruchomości stanowi u.p.o.l. oraz uchwała Rady Miasta Chorzów z dnia 3 października 2013 r. nr XXXVII/684/13 w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie Miasta Chorzów (Dz. Urz. Woj. Śl. z 2013 r. poz. 7490, dalej jako uchwała). Organ odwoławczy odwołał się do treści art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i art. 5 u.p.o.l. oraz art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 240 poz. 2027, dalej jako u.p.g.k.) i wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2010 r. sygn. akt II FSK 1014/10, z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FSK 372/07, z dnia 26 września 2014 r., sygn. akt II FSK 3099/12 oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 stycznia 2017 r. sygn. akt I SA/Gl 885/16.

Kolegium podkreśliło, że dobór stawki podatku od nieruchomości uzależniony jest od charakterystyki przedmiotu opodatkowania, przy czym najwyższe stawki przewidziane zostały dla przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, co wynika z treści art. 1a ust. 1 pkt 3) u.p.o.l. - w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r. Wskazało przy tym na wykładnię tego przepisu wynikającą z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2017 r. sygn. akt SK 13/15 oraz orzecznictwa sądów administracyjnych.

Uwzględniając zatem powyższe, organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie podatniczki okazało się częściowo zasadne.

Podkreślił, że z materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania wynika, że skarżąca jest przedsiębiorcą wpisanym od października 1997 r. do ewidencji osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczej. Sporne przedmioty opodatkowania zostały sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako niemieszkalne. Zostały one przyjęte przez skarżącą do ewidencji środków trwałych prowadzonej na potrzeby wykonywanej działalności gospodarczej. Do nabycia wspomnianych przedmiotów opodatkowania doszło w związku i na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Opodatkowana nieruchomość nie miała charakteru mieszkalnego lecz jednoznacznie charakter przemysłowy. Opodatkowana nieruchomość stanowi kompleks gruntów, posadowionych na nich budynków oraz budowli składający się na zakład przemysłowy. W tej sytuacji należało sporne przedmioty opodatkowania potraktować jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, czego konsekwencją było zastosowanie odpowiednich stawek podatku od nieruchomości. Dane z ewidencji gruntów i budynków, w części w jakiej dotyczą funkcji budynku są wiążące dla organów podatkowych. Twierdzenie skarżącej, że sporny budynek miał w okresie objętym decyzją funkcję mieszaną "biurowo-mieszkalną" nie znajduje potwierdzenia w stanie ewidencji gruntów i budynków. Oceny tej nie jest w stanie zmienić to, że w październiku 2019 r. zgłosiła organowi podatkowemu jako adres zamieszkania C. ul. [...].

Kolegium, będąc związane stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wyrażonym w uzasadnieniu prawomocnego wyroku zapadłego w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 757/20 uznało, że w odniesieniu do powierzchni gruntu (powierzchnia zabudowy wykazana w ewidencji gruntów i budynków) zajętych pod budynek biurowy położony w C. przy ul. [...] nr ewid 1) zastosować należało stawkę podatku od nieruchomości przewidzianą dla budynków pozostałych, w miejsce stawki podatku przewidzianej dla gruntów związanych z prowadzaniem działalności gospodarczej nadaną w § 1 ust. 1 lit c) uchwały. Jako związane z budynkiem mieszkalnym potraktowano zatem grunt, na którym posadowiono sporny budynek. Znajdujące się w otoczeniu budynku obiekty i grunty Kolegium uznało za związane z funkcją inną niż mieszkalna, a ściślej podporządkowanie prowadzonej działalności gospodarczej o charakterze przemysłowym. Odwołało się do art. 1a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. la ust. 2a pkt 1 u.p.o.l., a także załącznika nr 6 do rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego I Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1034 ze zm).

Organ odwoławczy przyjął, że przy ustaleniu tego czy grunt można zaliczyć do gruntu związanego z budynkiem mieszkalnym czy też związanego z budynkami o innej funkcji należy posiłkować się wynikającymi z nich cechami i przesłankami. po pierwsze budynek nie ma funkcji mieszkalnej, co wynika ze ewidencji gruntów i budynków

. Pomieszczenia mieszkalne zajmują jedynie część powierzchni budynku z czego wyłącznie w odniesieniu do powierzchni [...] m2 adaptacja została dokonana z zachowaniem obowiązujących wymogów formalnych. Po drugie grunt zabudowany jest obiektami budowlanymi związanymi i wykorzystywanymi do prowadzonej działalności gospodarczej, a nie obiektami związanymi z funkcjonalnie z budynkiem mieszkalnym. Okoliczności te brane łącznie prowadzą to samonarzucającego się wniosku, że terenów przyległych do spornego budynku nie można uznać za grunty związane z budynkiem mieszkalnym.

Zdaniem organu odwoławczego, powyższe prowadzi do usunięcia niekonsekwencji stwierdzonej przez Sąd, a polegającej na opodatkowaniu części budynku nr ewid. 1 stawką podatku od nieruchomości przewidzianą dla lokali mieszkalnych, a gruntu, na którym budynek ten jest posadowiony, jako związanego z działalnością gospodarczą. Stanowi to realizację zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organu (art. 121 § 1 O.p.), która wyraża się również w tym, że ustalenia organu przyjęte do podstawy orzekania nie mogą pozostawać z sobą we wzajemnej sprzeczności. Innymi słowy skoro organ uznał za wykazaną i niebudzącą wątpliwości daną okoliczność, to analogicznie powinien postąpić z płynący z niej konsekwencjami. Kolegium przyjęło takie stanowisko na potrzeby niniejszej sprawy, w obliczu związania zaleceniami wyrażonymi przez WSA w Gliwicach w powołanym wyżej wyroku.

Kolegium wyjaśniło także, że materiał sprawy prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż nieruchomość [...] była zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej od 1997 r. Okoliczność tę potwierdzają zebrane w sprawie dokumenty, wskazujące, że nieruchomość od 1997 r. była otoczona ogrodzeniem (środek trwały ujęty w ewidencji prowadzonej działalności gospodarczej). Obszar do którego dostępu broniło ogrodzenie zabudowany utwardzonym placem oraz obiektami wykorzystywanymi na potrzeby biurowe i produkcyjne (środki trwałe ujęte w ewidencji prowadzonej działalności gospodarczej). Oględziny przeprowadzone przez pracowników organu podatkowego I instancji ujawniły, że łączna powierzchnia użytkowa części niemieszkalnych obiektów zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej (biura, hale produkcyjne i magazynowe, pomieszczenia pomocnicze) wynosi [...] m2, podczas gdy podatniczka zgłosiła do opodatkowania jako związane z prowadzeniem działalności [...] m2. Zaznaczyło, że jako zajętą na cele mieszkaniowe zgłoszono wartość [...] m2, a zatem niższą niż zmierzona powierzchnia użytkowej wykorzystywanej do celów niemieszkalnych budynku nr 1 - [...] m2. Niezależnie zatem, od tego że budynek nr 1 figuruje w ewidencji budynków jako biurowy, to również oceniając w oparciu o wielkość powierzchni zajętej na cele mieszkaniowe brak jest podstaw do przyjęcia, za dominującą funkcję mieszkalną budynku. Wobec powyższego podstawa opodatkowania w zakresie budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej winna zostać znacząco zwiększona, w stosunku do tego co zostało zgłoszone do opodatkowania.

Ponadto organ odwoławczy zaznaczył, że z materiału sprawy wynika, że Prezydent Miasta C. w zaskarżonej decyzji nie objął opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości, stacji trafo (oznaczonej jako budynek nr 3).

Mając na względzie płynący z art. 134 O.p. zakaz orzekania na niekorzyść strony odwołującej się organ odwoławczy odstąpił od przyjęcia do podstawy opodatkowania wyższej powierzchni budynku biurowego, niż wskazana w decyzji organu podatkowego.

Finalnie zatem do podstawy opodatkowania przyjął:

- grunty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą o wartości [...] m2

- grunty pozostałe o wartości [...] m2

- budynki związane z działalnością gospodarczą [...] m2

- budynki lub ich części mieszkalne [...] m2

- budowle o wartości [...] zł.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 200 § 1 O.p. Kolegium wskazało, że organ podatkowy I instancji w pismach z dnia 26 września 2019 r. oraz 16 października 2019 r. i 24 października 2019 r. zawarł informację o ustaleniach poczynionych w oparciu o dane z ewidencji gruntów i budynków, umowę sprzedaży. Nadto na etapie postępowania przed organem odwoławczym instancji skarżąca z udziałem pełnomocnika zapoznała się z całością materiału dowodowego. Skarżąca w pismach z dnia 17 lutego 2019 r. (a wcześniej z 14 stycznia 2020 r.) odniosła się do materiału dowodowego, przedstawiła swoje stanowisko oraz wnioski. Jednocześnie skarżąca nie wskazała na konkretne okoliczności albo dowody, które byłyby istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Skarżąca jednoznacznie nie zaprzeczyła ustaleniom organu podatkowego odnośnie wartości przyjętych do podstawy opodatkowania. W piśmie z dnia 17 lutego 2020 r. podniesiono, że skarżąca złożyła informację, za 2019 r., która nie może być wykorzystywana do ustalenia podatku od nieruchomości za 2014 r. Kolegium wskazało, że skarżąca złożyła informację podatkową z wykorzystaniem wzoru obowiązującego w dacie złożenia (2019) jednakże uczyniła to w związku z wezwaniem organu podatkowego wystosowanym w ramach postępowania podatkowego prowadzonego za lata 2014 do 2019 r. Kolegium nie dało wiary twierdzeniom skarżącej, że nieznane są jej dane dotyczące 2014 r. Skarżąca posiada wspomnianą nieruchomość od 1997 tj. niemalże 23 lata. Wielkości stanowiące podstawę wymiaru podatku od nieruchomości cechują się dużą trwałością w kolejnych okresach rozliczeniowych, w szczególności jeżeli zestawić to z innymi podatkami np. podatkiem dochodowym czy podatkiem od towarów i usług.

W skardze na powyższą decyzję podatniczka zarzuciła naruszenie:

- art. 1a ust 1 pkt 3 i ust. 2a w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. poprzez zastosowanie i zakwalifikowanie znajdującej się na nieruchomość części budynku, w której mieszka jako podlegającej opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawek przeznaczonych dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej;

- art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i § 3 oraz art. 191 O.p. poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, błędnej interpretacji zebranego materiału dowodowego a także dowolnej i wybiórczej oceny dowodów, co doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych i dokonania błędnej oceny materiału dowodowego poprzez przyjęcie, że II i III kondygnacja budynku, w którym podatniczka mieszka nie jest zajęta na cele mieszkaniowe, pomimo że:

- sam organ dokonując oględzin odstąpił od dokonania pomiarów III kondygnacji budynku z uwagi na fakt zajęcia jej na cele mieszkalne;

- w zakresie tej części budynku została wydana przez Organ decyzja z dnia [...]r. o wyrażeniu zgody na zmianę użytkowania pomieszczeń administracyjno-biurowych na lokal mieszkalny, zatem sposób użytkowania mieszkania jest zgodny z przeznaczeniem tej części budynku;

- świadkowie przesłuchani w niniejszej sprawie w sposób jednoznaczny wskazali zakres oraz okres, od jakiego część budynku pozostaje zajęta przez podatniczkę na cele mieszkalne, natomiast w zakresie pozostałych zawnioskowanych świadków organ odstąpił od ich przesłuchania bez podania przyczyny,

- z wykazu środków trwałych i odpisu inwentaryzacji tych środków przedłożonych przez podatniczkę wynika, że amortyzacji podlega jedynie parter budynku, żeś pozostała część jest wyłączona z podstawy opodatkowania właściwej dla działalności gospodarczej;

-art. 123 § 1 w zw. z art. 200 § 1 O.p. poprzez wydanie decyzji przedwcześnie, nie zapoznając się przed jej wydaniem z treścią pisma podatniczki z dnia 11 grudnia 2020 r. stanowiącego wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań i wniosków dowodowych.

Podatniczka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości dotyczącego budynku mieszkalno-biurowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi podatkowemu.

Zdaniem podatniczki organ nieprawidłowo przyjął, że II i III kondygnacja budynku biurowego powinna być zakwalifikowana jako część budynku związana z prowadzeniem działalności gospodarczej. Organ rozstrzygnął bowiem powyższą kwestię wbrew zgromadzonemu materiałowi dowodowemu, a ocenę tego materiału dokonał wybiórczo i dowolnie. Z protokołu oględzin wynika zaś, że III kondygnacja budynku zajęta jest na cele mieszkalne. Podatniczka podniosła także, że stan techniczny II kondygnacji budynku nie kwalifikuje go do przedmiotu opodatkowania związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podkreśliła, że w 1985 r. właściwy organ wydał decyzję o wyrażeniu zgody na zmianę sposobu użytkowania na cele mieszkaniowe. Tymczasem organ pominął tę decyzję. Pominięto także część zeznań świadków wskazujących na zakres i okres, od którego budynek został zajęty na cele mieszkalne, a także odstąpiono od przesłuchania innych świadków.

Podatniczka powołała się także na odpis inwentaryzacji środków trwałych oraz wydruk z ewidencji środków trwałych, wskazując, że dokumenty te świadczą, że amortyzacji podlega jedynie parter budynku biurowego. Jej zdaniem, fakt braku posiadania dodatkowych umów z C sp. z o.o. na świadczenie usług dla pomieszczeń mieszkalnych nie może przesądzać o funkcji jaką pełni część budynku. Podniosła także, że nie zostały przeprowadzone żadne czynności sprawdzające przeprowadzone przez Straż Miejską, a zatem odwołanie się do informacji tego organu należy oceniać jako nieistotną dla rozstrzygnięcia sprawy.

Zaznaczyła także, że organ podatkowy dokonał ustaleń na korzyść podatniczki nie uwzględnił przy opodatkowaniu dwóch budowli wynikających z inwentaryzacji środków trwałych, gdyż w trakcie oględzin nie ustalono, że znajdują się one na nieruchomości podatniczki. Zdumienie je budzi zatem odmienne podejście do kwestii zajęcia III kondygnacji budynku na cele mieszkaniowe, pomimo, że zostały one stwierdzone w trakcie oględzin.

Ostatecznie wskazała, że sprzeczne z materiałem dowodowym jest twierdzenie dotyczące złożenia przez nią wniosków dowodowych dopiero w odwołaniu, bowiem w tym środku zaskarżenia nie zawarto żadnych wniosków dowodowych.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Podtrzymując stanowisko w sprawie wskazało, że organy nie kwestionowały faktu zamieszkania przez skarżącą w części budynku, jednakże nie oznacza to, że grunt należący do niej utracił swą podstawową funkcję. Jednocześnie podkreślono związanie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2021 r. przy ponownym rozpoznaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje:

Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie należy podkreślić, że rozpoznając skargę w niniejszej sprawie Sąd był związany wyrokiem z dnia 22 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 757/20.

W wyroku tym stwierdzono, że "Spór jaki zaistniał w sprawie dotyczy zasadniczo dwóch kwestii, a mianowicie opodatkowania gruntu związanego z częścią budynku przeznaczoną na cele mieszkalne według stawki jak dla gruntu związanego z działalnością gospodarczą oraz opodatkowania obiektu będącego stacją Trafo jako budynku związanego z działalnością gospodarczą podatniczki". Następnie Sąd wskazał, że "W rozpoznawanej sprawie organ I instancji, opierając się wyłącznie na złożonej przez stronę informacji podatkowej za 2019 r. przyjął, że część budynku o pow. [...] m2, ujawnionego w ewidencji jako biurowy, w 2014 r. pełniła funkcję mieszkalną i tak też go opodatkował. Nadmienić przyjdzie, że organ nie zweryfikował twierdzeń strony skarżącej (treści informacji podatkowej) w tym przedmiocie, pomimo że nie dokonała ona stosownej zmiany przeznaczenia budynku w ewidencji gruntów i budynków, ani też nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń, jak choćby decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, obejmującego przebudowę oraz zmianę sposobu użytkowania części budynku biurowego z przeznaczeniem na lokale. Sąd dostrzega, że w tym zakresie organ I instancji orzekł na korzyść strony skarżącej, opodatkowując znaczną część budynku stawką obniżoną". Jednakże w ocenie Sądu "W tym stanie rzeczy do rozważenia pozostawała kwestia prawidłowości opodatkowania gruntu związanego z tym budynkiem, czego Kolegium zaniechało. Zgodnie zaś z zasadą dwuinstancyjności postępowania (art. 127 O.p.) organ odwoławczy jest obowiązany do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej". Za zasadny uznał też Sąd zarzut skargi dotyczący braków postępowania dowodowego w zakresie opodatkowania obiektu stacji Trafo "po pierwsze jako budynku związanego z działalnością gospodarczą, a po drugie jako stanowiącego własność podatniczki" Wskazując, że "w celu prawidłowego opodatkowania podatkiem od nieruchomości obiektów budowlanych istotne jest bowiem ich właściwe zakwalifikowanie do kategorii: budynków lub budowli. W niniejszej sprawie zachodzi istotna wątpliwość co do prawnopodatkowej kwalifikacji spornej stacji Trafo oraz co do tego, czy stanowi ona własność skarżącej". Tym samym Sąd stwierdził, że "Mając na uwadze powyższe wywody Sąd uznał, że organ podatkowy naruszył przepisy postępowania, a mianowicie art. 122 w zw. z art. 187 w zw. z art. 191 O.p., gdyż nie podjął wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zdaniem Sądu w sprawie istotne znaczenie mogło mieć przeprowadzenie oględzin nieruchomości, wnikliwa analiza ewidencji środków trwałych przedsiębiorstwa podatniczki a także - przy nader biernej postawie podatniczki – zgromadzenie dokumentów dostępnych organowi z urzędu, zarówno co do przeznaczenia części budynku na lokale mieszkalne, jak i prawnopodatkowej kwalifikacji stacji Trafo. Uchybienia w zakresie postępowania podatkowego uzasadniały uchylenie zaskarżonej decyzji. Powyższe zapatrywanie przyjęte przez Sąd, dotyczące zakresu niezbędnych czynności wyjaśniających w celu ustalenia materialnego stanu sprawy, a nie wyłącznie formalnego, organ będzie zobowiązany uwzględnić w dalszym postępowaniu podatkowym, mając przy tym na uwadze zakaz reformationis in peius".

Z powyższego wynika, że w ocenie Sądu wadliwość uprzednio wydanej decyzji polegała na opodatkowaniu całości gruntów stawką, jak dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, a to z uwagi na fakt, że dla budynku biurowego przyjęto wartości wynikające z informacji na podatek złożonej przez podatniczkę, tj. uwzględniające powierzchnie mieszkalne. A nadto kwestia opodatkowania stacji trafo.

Rozpatrując ponownie sprawę Kolegium było związane ww. wyrokiem, z uwagi na treść art. 153 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie". Również w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę jest wyżej wyrokiem zwiążany.

Powyższe oznacza, że kwestia prawidłowości opodatkowania budynku biurowego w części dotyczącej działalności gospodarczej skarżącej, w części zaś jako budynku mieszkalnego pozostaje poza zakresem rozpoznania w niniejszej sprawie. Kwestia ta została bowiem już prawomocnie przesądzona. Oznacza to, że zarzuty podnoszone w skardze, a dotyczące zajęcia, bądź nie II i III kondygnacji budynku na cele mieszkalne nie może zostać uwzględniona. Tym bardziej, że w ww. wyroku Sąd zaakceptował przyjęcie do podstawy opodatkowania powierzchni mieszkalnych podanych przez skarżącą w informacji na podatek od nieruchomości. W zaskarżonej decyzji wartości te również zostały przyjęte do podstawy opodatkowania.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę skontrolował zaskarżoną decyzję w odniesieniu do wytycznych zawartych w ww. wyroku i nie stwierdził nieprawidłowości.

Należy zauważyć zatem, że stacja trafo została wyłączona z opodatkowania podatkiem od nieruchomości już przez organ podatkowy. Oznacza to, że niezależnie od tego czy jest to prawidłowe działanie, czy też nie – z uwagi na zakaz reformationis in peius - Kolegium również nie uwzględniło jej w podstawie opodatkowania.

Jednocześnie należy dostrzec, że Kolegium, uwzględniając wytyczne w ww. wyroku, uznało, że część nieruchomości gruntowej winna być opodatkowania jak nieruchomości pozostałe. Przyjęto przy tym, że grunty związane z częścią mieszkalną budynku wynoszą [...] m2. Wartość ta jest w istocie powierzchnią zabudowy całego budynku biurowo-mieszkalnego wynikająca z danych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków.

Oznacza to, że organ odwoławczy działając na korzyść podatniczki przyjął wartość większą niż wynikałaby z wyliczenia stosunku części mieszkalnej i biurowej do powierzchni zabudowy tego budynku.

Jednocześnie rację ma organ odwoławczy, że nie sposób uznać, że przez fakt zajęcia części tego budynku pozostała powierzchnia nieruchomości (gruntów) utraciła swój dotychczasowy charakter, jako związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Na nieruchomości tej, co nie było kwestionowane, znajdują się budynki (hale warsztatowe, budynek gospodarczy, portiernia), które wprowadzone są do ewidencji środków trwałych i nie tylko są, ale i mogą być wykorzystywane przez podatniczkę w prowadzonej przez nią działalności gospodarczej.

Z tego też względu, Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie uchybień skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Kolegium uwzględniło bowiem wytyczne Sądu i orzekło na korzyść podatniczki, uwzględniając przy tym zasadę nieorzekania na niekorzyść strony.

Mając powyższe na względzie, Sąd działając na odstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.