Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 46/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2005-07-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 13 lipca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie Asesor Monika Krzyżaniak, Asesor Małgorzata Łuczyńska (spr.), Protokolant Asystent sędziego Jarosław Szkudlarek, po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi A Spółki Akcyjnej w W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. na podstawie art. 104 § 1 i 2 k.p.a. i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 1998 r., nr 90, poz. 575 ze zm.) stwierdził u M. B. chorobę zawodową – pylicę krzemową płuc. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż M. B. pracował w latach 1976-1994 r. jako formierz, rdzeniarz, zalewacz oraz ślusarz w Zakładzie MPPT w Z. przejętym przez Zakład Urządzeń Technicznych w Z. W trakcie pracy zawodowej narażony był na działanie wielu substancji toksycznych: pyłu masy formierskiej i rdzeniowej oraz pudru formierskiego. Narażenie na ww. pyły, zawierające w 90 % piasek kwarcowy, mogło być, w ocenie organu administracji, przyczyną powstania choroby zawodowej (pylicy krzemowej płuc). Organ administracji ustalił ponadto, że Zakład Urządzeń Technicznych w Z. istniał do dnia [...], a "od 1 września 2000 r. jego obowiązki przejął A SA w W.", którego należy uznać za "pracodawcę zatrudniającego pracownika w warunkach stanowiących przyczynę choroby zawodowej".

Od powyższej decyzji A SA w W. złożył w dniu 29 października 2003 r. odwołanie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżący wskazał na naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. przez niewyjaśnienie przez organ administracji wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności w postępowaniu dowodowym. Zdaniem skarżącego orzeczenie lekarskie, na którym organ administracji I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie, było niepełne, nie wyjaśniło w sposób wszechstronny i dostępny dla stron wszystkich nasuwających się wątpliwości. Orzeczenie to nie zawierało szczegółowego wyliczenia substancji toksycznych, na jakie narażony był M. B. podczas pracy zawodowej, nie wskazywało na związek między narażeniem na te substancje, a powstaniem wymienionej w zaskarżonym orzeczeniu choroby zawodowej, a także nie określało sposobu i natężenia oraz okresu czasu działania czynników szkodliwych. Ponadto organ administracji nie wyjaśnił jakie czynności M. B. wykonywał po dniu 31 sierpnia 1994 r., tj. od kiedy przestał być zatrudniony u skarżącego, w jakich warunkach, gdzie, w jakim charakterze oraz czy te warunki zatrudnienia nie były przyczyną jego obecnego stanu zdrowia. Nie wyjaśnił również na jakiej podstawie przyjął, że udział piasku kwarcowego w pyłach – na jakie narażony był M. B. – wynosił 90 % oraz na jakiej podstawie ustalił, że narażenie na ww. pyły mogło być przyczyną powstania choroby zawodowej.

Po rozpoznaniu powyższego odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż w ponownym postępowaniu należy m.in.:

- uwzględnić wszelkie niezbędne informacje, w tym również o wszystkich czynnikach szkodliwych występujących w środowisku pracy i ich skutkach zdrowotnych w całym okresie pracy M. B.;

- uwzględnić zarzuty stawiane przez odwołującego się orzeczeniu lekarskiemu poprzez uwidocznienie zależności między narażeniem na pył masy formierskiej i rdzeniowej oraz puder formierski a powstaniem u wnioskodawcy wymienionej w zaskarżonym orzeczeniu choroby zawodowej, a także w jaki sposób, z jakim natężeniem i przez jaki okres czasu czynniki te działały na wnioskodawcę;

- odnieść się do pozostałych zastrzeżeń podniesionych w odwołaniu się od decyzji i wyjaśnić wszystkie wątpliwości w sposób zrozumiały dla odwołującej się strony.

W toku postępowania wyjaśniającego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. wezwał Wojewódzką Przychodnię Konsultacyjno-Diagnostyczną Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradnię Chorób Zawodowych w Ł. do uzupełnienia opinii lekarskiej dotyczącej stanu zdrowia M. B.. W piśmie z 9 lipca 2004 r. Kierownik Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy wskazał m.in. że szkodliwym związkiem, który działał na układ oddechowy M. B. był pył wolnej krzemionki, na który – zgodnie z dokumentacją przebiegu jego pracy zawodowej – był narażony od czerwca 1969 r. do września 1994 r. oraz że praca na stanowisku formierza-rdzeniarza-zalewacza jest ex definitione wykonywana w narażeniu na pył wolnej krzemionki. Co do sposobu działania czynnika szkodliwego Kierownik WOMP wskazał, iż spowodował on u M. B. zwłóknienie tkanki płucnej, co do natomiast natężenia, z jakim działał czynnik szkodliwy – oświadczył, że ustalenie to jest zbędne albowiem do stwierdzenia choroby zawodowej wystarczy wykazanie istnienia w środowisku pracy czynników szkodliwych. Oświadczył również, że dla procesu chorobowego u M. B. nie ma znaczenia to, czy pracował on po zakończeniu zatrudnienia u skarżącego ponieważ, proces zwłókniający w obrębie płuc badanego rozpoczął się i rozwijał podczas pracy przez 25 lat na stanowisku formierza-rdzeniarza-zalewacza.

Po zapoznaniu się z powyższą opinią uzupełniającą A SA pismem z dnia 4 sierpnia 2004 r. oświadczył, iż nie spełnia ona warunków opisanych w decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z [...] Skarżący nie przywołał żadnych argumentów na uzasadnienie swojego stanowiska.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. na podstawie art. 104 § l i 2 k.p.a. i art. 5 pkt 4 a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 1998 r. nr 90, poz. 575 ze zm.) oraz na podstawie § l i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 65, poz. 294, ze zm.) w związku z § l0 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. nr 132, poz. 1115) stwierdził u M. B. chorobę zawodową – pylicę krzemową płuc. W uzasadnieniu wskazał, że M. B. w latach 1969-1994 pracował jako formierz, rdzeniarz, zalewacz początkowo w MPPT w Z. przejętym następnie przez Zakład Urządzeń Technicznych w Z. Zatrudniony był w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowiskach, które były zaliczane do I kategorii zatrudnienia. Wykonywał prace związane z przygotowaniem masy formierskiej, formowaniem modeli w skrzynkach formierskich, wykonywaniem modeli piaskowych, zalewaniem form ciekłym żeliwem. W trakcie wykonywania pracy zawodowej narażony był na działanie pyłu masy formierskiej i pudru formierskiego oraz pyłu masy rdzeniowej. Zawartość wolnej krystalicznej krzemionki w pyle masy formierskiej wynosi od 30 do 48%. Pył masy rdzeniowej zawiera również wolną krystaliczną krzemionkę. Pomiary wykonane na stanowisku formierza w 1983 r. – w okresie zatrudnienia Pana B. – wykazały przekroczenie najwyższych dopuszczalnych stężeń zapylenia. Pył masy formierskiej i rdzeniowej, zawierający wolną krzemionkę, ma udokumentowane działanie na tkankę płucną. Zmiany pylicze ze względu na swoją wysoką specyficzność nie mogą być spowodowane niczym innym jak tylko narażeniem zawodowym. Po ustaniu zatrudnienia w Zakładzie Urządzeń Technicznych w Z. z dniem 31.08.1994 roku M. B. nie podjął nigdzie pracy zarobkowej, nie był więc narażony na pył wolnej krystalicznej krzemionki.

W odwołaniu od powyższej decyzji A SA w W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie m.in. art. 107 k.p.a. przez oparcie rozstrzygnięcia na przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 65, poz. 294, ze zm.), zamiast na unormowaniach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. nr 132, poz. 1115). Zdaniem skarżącego organ I instancji naruszył również art. 7 i 8 k.p.a. przez nie wyjaśnienie w sposób należyty stanu faktycznego. W ocenie skarżącego opinia Wojewódzkiej Przychodni Konsultacyjno-Diagnostycznej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w Ł., na której organ administracji oparł swoje rozstrzygnięcie, nie została w sposób właściwy uzupełniona zgodnie z zaleceniami Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. zawartymi w decyzji z dnia [...] Skarżący podniósł również kwestię znacznej odległości czasowej pomiędzy rozpoznaniem choroby u M. B., a datą pomiarów stężeń czynników szkodliwych dla zdrowia z 1983 r.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 1998 r. nr 90, poz. 575 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 65, poz. 294, ze zm.) w związku z § l0 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. nr 132, poz. 1115) i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. PWIS w Ł. nie zgodził się z zarzutem, iż organ I instancji niewłaściwie oparł swoją decyzję na przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z 18.11.1983 r. Zgodnie § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, wszczęte przed wejściem w życie tego rozporządzenia, jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów. Postępowanie w przedmiocie rozpoznania choroby zawodowej u M. B. zostało wszczęte przed wejściem w życie rozporządzenia z 30.07.2002 r., ponieważ z akt sprawy wynika, że zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej zostało złożone w dniu 13 marca 2002 r. W świetle przepisów rozporządzenia z 18.11.1983 r. samo zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej wszczynało postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej, a zatem data dokonania takiego zgłoszenia stanowiła o dacie wszczęcia postępowania. Organ II instancji nie podzielił również stanowiska skarżącego, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazano wprost jaki czynnik szkodliwy występujący w środowisku pracy był przyczyną powstania u M. B. choroby zawodowej. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji jasno wynika, że czynnikiem tym był pył masy formierskiej i rdzeniowej zawierający wolną krzemionkę. Nie zgodził się również z zarzutami skarżącego stawianymi opinii uzupełniającej Przychodni Konsultacyjno-Diagnostycznej WOMP w Ł., która zdaniem PWIS w Ł. była wyczerpująca i nie pozostawiała wątpliwości co do istnienia związku przyczynowego pomiędzy warunkami środowiska pracy istniejącymi na stanowisku formierza-rdzeniarza-zalewacza a stwierdzoną u M. B. chorobą zawodową. Zmiany krzemiczne w płucach rozwijają się powoli najczęściej po kilkunastoletnim narażeniu, dlatego zasadne było powołanie się przez organ I instancji na wyniki pomiarów zapylenia wykonane na stanowisku w 1983 r.

W dniu 6 stycznia 2005 r. A SA w W. złożyła skargę na powyższą decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z [...] Prowadzonemu postępowaniu i wydanej w jego wyniku decyzji zarzucił naruszenie przepisów art. 7, 9, 10, 77, 107 § 3 k.p.a oraz § l ust. 2, § 5 i § 10 ust. 3 pkt 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 65, poz. 294 z późn. zm.) oraz sprzeczność istotnych ustaleń z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. Skarżący podniósł przede wszystkim, iż M. B. nigdy nie był pracownikiem A S.A. Skarżący nabył Przedsiębiorstwo Państwowe Zakład Urządzeń i Systemów Transportu Wewnętrznego B Z. – które faktycznie było pracodawcą M. B. – dopiero w dniu [...], znacznie po ustaniu zatrudnienia przez M. B.. Zdaniem skarżącego stronami postępowania w niniejszej sprawie powinny być podmioty, które przejęły w drodze prywatyzacji lub reprywatyzacji dotychczasowe jednostki organizacyjne, w których M. B. faktycznie był zatrudniony do dnia ich przejęcia tj.: Odlewnia Metali Kolorowych w Z. funkcjonująca obecnie pod nazwą C oraz Odlewnia Żeliwa Szarego w Z., która obecnie nosi nazwę D Odlewnia Żeliwa w Z. Podmioty te przejęły ww. części B Z. i stały się ich następcami prawnymi. W związku z tym pozbawienie ich prawa uczestnictwa w postępowaniach administracyjnych stanowi naruszenie przepisów art. 9 i 10 k.p.a. oraz § 10 ust. 3 pkt 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65, poz. 294 z późn. zm.). Ponadto skarżący wskazał, że Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. nie ustosunkował się w zaskarżonej decyzji do wszystkich zarzutów, jakie skarżący zawarł w odwołaniu od decyzji organu I instancji, w szczególności dotyczących błędnych ustaleń co do stanu faktycznego sprawy oraz nienależytego przeprowadzenia postępowania uzupełniającego. Organu administracji nie uwzględniły faktu, że M. B. w okresie zatrudnienia wykonywał prace na różnych stanowiskach, a tym samym narażenie na oddziaływanie czynników szkodliwych, o których mowa w zaskarżonych decyzjach, również nie było jednostajne i jednorodne. Czynności formierza wykonywał jako jedyne powierzone tylko w okresie od 1969 r. do 1976 r. W dalszym okresie zatrudnienia obowiązki formierza wykonywał obok innych powierzonych mu zadań (brygadzisty, rdzeniarza oraz zalewacza w ostatnim okresie zatrudnienia). Oznacza to – zdaniem skarżącego – że ewentualne narażenie M. B. na oddziaływanie czynników szkodliwych w tych okresach było mniejsze, niż przyjęto w zaskarżonej decyzji. Ponadto decyzje wydane w niniejszej sprawie zostały oparte na pomiarach stężenia czynników szkodliwych dokonanych wyłącznie w 1983 r., a zatem nie mogą stanowić wiarygodnej i wymiernej ich podstawy, ponieważ natężenie to mogło ulec zmianie na przestrzeni lat. Organy orzekające w sprawie naruszyły zatem przepis § 5 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, ponieważ nie przeprowadziły w sposób należyty dochodzenia epidemiologicznego. Organy administracji nie wzięły również pod uwagę, iż z treści "Charakterystyki stanowiska pracy formierza, rdzeniarza i zalewacza" wynika, że w maju 1989 r. czynniki szkodliwe w odlewni występowały poniżej połowy NDS, a niektóre z nich nawet w ilościach śladowych. Oparcie decyzji wyłącznie na wynikach pomiarów z 1983 r. z pominięciem wyników badań z 1989 r. oznacza, że naruszony został przepis art. 107 § 3 k.p.a. nakazujący w uzasadnieniu faktycznym decyzji podać przyczyny, dla których organ odmówił wiarygodności poszczególnym dowodom. Rozbieżności pomiędzy zebranymi w postępowaniu danymi dotyczącymi natężenia czynników szkodliwych wskazują, iż ich istnienie rzeczywiście ulegało zmianom i organy administracji winny dokonać bliższej analizy materiału dowodowego w tym zakresie.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej, iż M. B. nigdy nie był pracownikiem skarżącego PWIS w Ł. oświadczył, iż kwestia ta została ustalona już na początku postępowania i znalazła odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji nr [...] PPIS w Z. z dnia [...] oraz decyzji nr [...] PWIS w Ł. z dnia [...] W postępowaniu wyjaśniającym A SA udzielił informacji na temat przebiegu pracy zawodowej M. B. oraz dokonał charakterystyki pracy na zajmowanych przez niego stanowiskach pracy, co wskazuje, że nie miał wówczas żadnych wątpliwości, iż jest następcą prawnym B w Z. i nie miał takich wątpliwości kiedy składał odwołanie od decyzji organu I instancji. Ponadto podtrzymał swoje stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z 9 czerwca 2005 r. PWIS w Ł. wskazał m.in. że skarżący A SA nabył przedsiębiorstwo państwowe pod nazwą Zakład Urządzeń i Elementów Technicznych P.L. "B" w Z. w trybie art. 48 ustawy z dnia 30.08.1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (Dz.U. z 2002 r. nr 171 poz. 1397 ze zm.) - co nastąpiło aktem notarialnym rep. [...] z dnia [...] - i w konsekwencji wstąpił we wszystkie prawa i obowiązki przedsiębiorstwa państwowego bez względu na charakter stosunku prawnego, z którego te prawa i obowiązki wynikające zostało jasno określone w art. 40 ust. l przywołanej ustawy. Natomiast użyte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji sformułowanie "pracodawca" w stosunku do skarżącego, jeżeli nawet można uznać za błędne (odpowiedniejsze byłoby określenie "następca prawny pracodawcy") to błąd ten jest nieistotny dla rozstrzygnięcia zawartego w tej decyzji i nie ma żadnego wpływu na finalny wynik sprawy. Ponadto w ocenie organu nie jest istotne, że praca wykonywana przez M. B. nie miała jednolitego charakteru lecz istotne jest, że przy wykonywaniu tych prac narażony był na czynnik szkodliwy, który wywołał u niego chorobę zawodową. Nie jest również istotne, że w maju 1989 r. czynniki szkodliwe występowały poniżej NDS bowiem w celu spełnienia przesłanki określonej w § l rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983 r. wystąpienie szkodliwych czynników w środowisku nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm, a wystarczy jedynie wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość. Ponieważ zmiany natężenia czynników szkodliwych na przestrzeni lat przy niekwestionowanym ich występowaniu nie mają decydującego znaczenia dla oceny związku przyczynowego, nie występowała konieczność szczegółowego ustalania poziomu natężenia tego czynnika szkodliwego na przestrzeni lat, lecz wystarczające było ustalenie, że on występował, i że czynnik ten spowodował wystąpienie choroby zawodowej.

Na rozprawie w dniu 30 czerwca 2005 r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę i złożył do akt sprawy wypis aktu notarialnego z dnia [...] nr [...] sporządzonego przed notariuszem G. S. prowadzącą Kancelarię Notarialną w Z. zawartego pomiędzy Zakładem Urządzeń i Systemów Transportu Wewnętrznego "B" w Z. a firmą A SA w W., którego przedmiotem była sprzedaż przedsiębiorstwa B w Z. w trybie art. 48 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30.08.1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych. Wyjaśnił, iż w opinii skarżącego A S.A. jest następcą prawny przedsiębiorstwa B w Z. czyli ostatniego zakładu pracy M. B., ale nie ostatniego miejsca pracy w którym pracował M. B.

Pełnomocnik PWIS w Ł. wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów postępowania oraz wyjaśnił, że zgodnie § 10 ust 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku w sprawie chorób zawodowych, decyzję doręcza się zakładowi pracy w rozumieniu Kodeksu Pracy przy czym nie jest istotne, iż zakład ten posiadał wyodrębnione organizacyjnie i majątkowo jednostki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) obowiązującej od 1 stycznia 2004r. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji.

Zgodnie z art. 145 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270),

Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzje lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Przechodząc do oceny zasadności wniesionej skargi, stwierdzić należy, że w ocenie Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawą materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65 poz. 294 z późń.zm.) w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132 poz. 1115). W świetle § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65 poz. 294 z późń.zm.), za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy.

Podstawowym więc obowiązkiem organu rozpoznającego roszczenie o uznanie choroby zawodowej jest ustalenie, czy choroba zawodowa stwierdzona u pracownika jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, a następnie ustalenie, czy praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie. Są to dwa ustalenia o fundamentalnym znaczeniu dla uwzględnienia żądania.

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 lipca 1984roku – II PRN 9/84 wskazał, na konstrukcję § 1 powołanego wyżej rozporządzenia, przemawiającą za istnieniem domniemania związku przyczynowego między chorobą zawodową, a warunkami pracy, w przypadku stwierdzenia u pracownika choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych i wykonywania pracy w warunkach narażających na jej powstanie.

Domniemanie takie może być obalone przez zakład pracy, jeśli wykaże, że chociaż praca była wykonywana w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej, to jednak została spowodowana przyczynami nie pozostającymi w związku z pracą (OSNCP z 1985 r., z.4, poz. 53).

W utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto stanowisko, że dla uznania danej choroby za zawodową wystarczy ustalenie, że choroba ta mieści się w wykazie chorób zawodowych i została spowodowana wykonywaniem zatrudnienia w warunkach narażających na jej powstanie.

W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie powyższe przesłanki zostały spełnione. Nie ulega bowiem wątpliwości, że u M. B. stwierdzono pylicę krzemową płuc wymienioną w pozycji 2 wykazu chorób zawodowych, spowodowaną działaniem na układ oddechowy M. B. pyłu wolnej krzemionki, na który był narażony wykonując w Zakładach Urządzeń Technicznych w Z. pracę na stanowiskach formierza-rdzeniarza-zalewacza. Zgromadzony materiał dowodowy (charakterystyka stanowiska pracy, postępowanie wyjaśniające) nie pozostawia również wątpliwości, że narażenie to występowało na wszystkich wyżej wymienionych stanowiskach, na których zatrudniony był M. B.. Powyższe dowody zostały dostarczone przez A S.A (charakterystyka stanowiska pracy) lub były sporządzone z udziałem przedstawiciela A S.A.(postępowanie wyjaśniające).

W tym miejscu należy wyjaśnić, ze warunki narażające na powstanie choroby zawodowej nie oznaczają konieczności stwierdzenia wykonywania pracy w warunkach, w których czynniki szkodliwe przekraczają dopuszczalne normy. Dopuszczalne normy wprowadzają bowiem maksymalny dopuszczalny poziom występowania określonych czynników szkodliwych, którego przekroczyć nie można. Nie jest bowiem dopuszczalne wykonywanie zatrudnienia w środowisku pracy, w którym przekroczone są dopuszczalne normy.

Jednocześnie jednak wykonywanie pracy w narażeniu na czynniki szkodliwe występujące w stężeniach poniżej dopuszczalnej normy nie oznacza wykonywania zatrudnienia w bezpiecznym środowisku pracy bez narażenia na wystąpienie choroby zawodowej. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 stycznia 1994r. – S.A. 1640/93 wystąpienie szkodliwych czynników nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm, wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość.

Na tle tak utrwalonego w orzecznictwie NSA stanowiska, które Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie w pełni podziela za niezasadny należy uznać zarzut skarżącej spółki, że organy nie wzięły pod uwagę faktu, iż badania z 1989 roku nie wykazywały przekroczenie dopuszczalnych stężeń substancji szkodliwych, a niektóre z nich występowały wręcz w ilościach śladowych. Jak bowiem podniesiono wyżej dla stwierdzenia choroby zawodowej nie jest konieczne wykazanie, że pracownik był zatrudniony w warunkach przekraczających dopuszczalne normy stężeń substancji szkodliwych wystarczy ustalenie, że w środowisku pracy był narażony na substancje, które mogły wywołać chorobę zawodową wymienioną w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do cytowanego rozporządzenia. A S.A. nie obalił domniemania związku przyczynowego pomiędzy zachorowaniem M. B. na pylice krzemowa płuc, a warunkami pracy i nie wykazał, że stwierdzona choroba została wywołana czynnikami pozazawodowymi.

W odpowiedzi na zarzut skarżącej spółki, że narażenie na różnych stanowiskach pracy, na których zatrudniony był M. B. nie było jednostajne i jednorodne godzi się podnieść, że w opinii lekarzy specjalistów, którzy stwierdzili u M. B. pylicę krzemowa płuc "zmiany krzemiczne w płucach rozwijają się powoli, najczęściej po kilkunastoletnim, rzadziej kilkuletnim narażeniu. Zależy to w dużej mierze od stężenia krzemionki w powietrzu wdychanym. Zmiany chorobowe są nieodwracalne i wykazują tendencję do samoistnego postępu mimo przerwania narażenia, niekiedy jednak mają charakter stacjonarny. Praca M. B. na stanowisku formierza-rdzeniarza-zalewacza – ex definitione- jest wykonywana w narażeniu na pył wolnej krzemionki. Natomiast pył wolnej krzemionki ma udokumentowane działanie zwłókniające na tkankę płucną". Na uwagę zasługuje również fakt, że po ustaniu zatrudnienie w B w Z. M. B. przeszedł na zasiłek przedemerytalny i nie podjął już żadnego zatrudnienia.

W tej sytuacji należy stwierdzić, że rozstrzygniecie zaskarżonej decyzji znajduje pełne oparcie w zastosowanych przepisach prawa jak również w zgromadzonym materiale dowodowym, tym samym bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 7, 77 kpa oraz §1 ust. 2 § 5 cytowanego rozporządzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podziela również stanowiska Spółki A naruszenia art. 28 kpa. - podniesionego zresztą pierwszy raz dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Faktycznie w decyzji organu odwoławczego bezpodstawnie stwierdzono, że odwołanie zostało wniesione przez pracodawcę M. B.. Uchybienie to jednak pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie. W istocie Spółka Akcyjna A jest następcą prawnym pracodawcy M. B. tj. Zakładu Urządzeń i Systemów Transportu Wewnętrznego "B" w Z., na mocy aktu notarialnego z dnia [...] nr [...] sporządzonego przed notariuszem G. S. prowadzącą Kancelarię Notarialną w Z., zawartego pomiędzy Zakładem Urządzeń i Systemów Transportu Wewnętrznego "B" w Z., a firmą A SA w W., którego przedmiotem była sprzedaż przedsiębiorstwa B w Z. w trybie art. 48 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30.08.1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych.

Zgodnie § 10 ust 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku w sprawie chorób zawodowych, decyzję doręcza się zakładowi pracy, w którym pracownik był ostatnio narażony na działanie czynnika wywołującego rozpoznaną chorobę zawodową przy czym zakład pracy występuje w cytowanym rozporządzeniu w rozumieniu Kodeksu Pracy jako podmiot zatrudniający pracownika, przy czym nie jest istotne, iż zakład ten posiadał wyodrębnione organizacyjnie i majątkowo jednostki. Zakład pracy może oczywiście wyznaczyć pracownikowi miejsce wykonywania pracy, co w przypadku chorób zawodowych wiąże się z ustaleniami dotyczącymi warunków pracy właśnie w miejscy wykonywania konkretnej pracy . Nie zmienia to w niniejszej sprawie faktu, że dla M. B. zakładem pracy (pracodawcą) w którym pracownik był ostatnio narażony na działanie czynnika wywołującego rozpoznaną chorobę zawodową były Zakłady Urządzeń i Elementów Technicznych "B" w Z., ul. A 54/58 o czym świadczy wystawione w dniu 31 sierpnia 1994roku świadectwo pracy.

W ocenie Sądu sprzedaż wyodrębnionych organizacyjnie jednostek (odlewni) które były miejscem pracy M. B., dokonana przez Zakłady Urządzeń i Elementów Technicznych "B" w Z., ul. A 54/58 - już po ustaniu zatrudnienia M. B. - nie czyni nabywców tych nieruchomości podmiotami, którym należało doręczyć decyzję w rozumieniu § 10 ust 3 pkt 2 cytowanego rozporządzenia. Przedsiębiorstwo Państwowe Zakład Urządzeń i Systemów Transportu Wewnętrznego "B" w Z. – pracodawcy M. B. zostało sprzedane na mocy aktu notarialnego z dnia [...] nr [...]. Z treści tego aktu notarialnego wynika, że następcą prawnym Zakładu Urządzeń i Systemów Transportu Wewnętrznego "B" w Z. jest firma A SA w W., która wstąpiła we wszelkie prawa i obowiązki kupowanego Przedsiębiorstwa bez względu na charakter stosunku prawnego, z którego te prawa i obowiązki wynikają (§ 3 aktu notarialnego).

Już tylko na marginesie sprawy należy podnieść, że przesłanie decyzji nie stanowi podstawy automatycznego przyjęcia, że jej adresat jest obowiązany do świadczeń z tytułu choroby zawodowej, gdyż zagadnienie odpowiedzialności odszkodowawczej pozostaje poza właściwością organów inspekcji sanitarnej, natomiast do rozpoznania tego rodzaju spraw są powołane sądy powszechne. Organy administracji mają tylko obowiązek przesłać decyzję zakładowi pracy w którym pracownik był ostatnio narażony na działanie czynnika wywołującego rozpoznaną chorobę zawodową.

Na zakończenie należy stwierdzić, że Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 9, art. 10 i art. 107 § 3 kpa w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. Na każdym etapie postępowania administracyjnego strona miała zapewniony czynny udział oraz możliwość wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego o czym świadczy korespondencja Spółki A prowadzona z organami administracji oraz dokumenty potwierdzające fakt zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. W ocenie Sądu również uzasadnienie decyzji zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

W tej sytuacji skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Taka ocena jest wynikiem obowiązujących regulacji prawnych i wypływającego z nich wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r Nr 153 poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.