Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 542/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124b
journal: Dz.U. 2021 poz 1899
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Protokolant specjalista Anna Koenigshaus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2021 r. sprawy ze skargi A. K., G. K. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z 28 maja 2015 r. Spółka "A" z siedzibą w K., zwróciła się do Prezydenta Miasta C. wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, o wydanie - na podstawie art. 124b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami - decyzji zobowiązującej A. i G.K. do udostępnienia nieruchomości (w dacie złożenia wniosku pozostającej w ich użytkowaniu wieczystym), położonej w C., oznaczonej jako działka nr 1, objętej księgą wieczystą [...], na rzecz wnioskodawcy, celem wykonania czynności związanych z usunięciem z gruntu podziemnej sieci ciepłowniczej 2xDN 600. Spółka wyjaśniła, że żądanie to, stanowi uzupełnienie wniosku z 19 lutego 2015 r., dotyczącego wydania (na podstawie art. 124 ust. 1 powołanej ustawy) decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z tej samej nieruchomości przez zezwolenie wnioskodawczyni na założenie i przeprowadzenie przez nią urządzeń przesyłowych w postaci kanałowej sieci ciepłowniczej 2xDN 800, mającej zastąpić istniejącą na niej sieć 2xDN600. Wyjaśniono, że prace będą wykonywane w związku z realizacją inwestycji pod nazwą " [...]". Modyfikacja przebiegu nitki ciepłowniczej (przesunięcie w kierunku granicy działki) ma na celu zmniejszenie jej oddziaływania na nieruchomość. Do wniosku załączono dokumenty potwierdzające, że znajdująca się na ww. działce podziemna sieć przesyłowa nie stanowi części składowej nieruchomości i jest własnością wnioskodawczyni (Plan sytuacyjno-wysokościowy Magistrali Cieplnej, odcinek III i protokół zdawczo-odbiorczy środka trwałego z [...]r.). Przy piśmie z 13 listopada 2015 r, przedstawiono szczegółowy zakres planowanych prac (demontaż małej infrastruktury, wykonanie wykopu, demontaż kanału i rurociągów, demontaż zabezpieczeń i zasypanie wykopu oraz przywrócenie terenu do stanu poprzedniego) wskazując, że łączny czas ich trwania wyniesie 14 dni oraz wyjaśniono, że rozpoczęcie prac demontażowych na ww. działce będzie mogło nastąpić dopiero po uprzednim przeprowadzeniu na niej prac budowlanych polegających na posadowieniu na niej sieci ciepłowniczej 2x DN 800. Natomiast przy piśmie z 8 listopada 2016 r. przesiano załącznik mapowy przedstawiający pas zajęcia nieruchomości na czas rozbiórki oraz wskazano, że dla wykonania prac demontażowych konieczne będzie zajęcie obszaru 94,1 działki.

W sprawie toczyło się również postępowanie w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Pierwotnie organ I instancji odmówił takiego ograniczenia. Jednakże po wyroku tutejszego Sądu z dnia 16 października 2017 r. sygn. II SA/Gl 654/17 Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...]r. nr [...] ograniczył sposób korzystania z nieruchomości stanowiącej obecnie własność A. i G.K., położonej w C., oznaczonej jako działka nr 1 o powierzchni 402 m2, objętej księgą wieczystą [...], przez zezwolenie "A" Spółce z o. o. z siedzibą w K. na założenie i przeprowadzenie przez nią urządzeń przesyłowych w postaci kanałowej sieci ciepłowniczej 2 x DN800 - zgodnie z załącznikiem mapowym stanowiącym integralną część decyzji - w ramach inwestycji pod nazwą "[...]", mieszczącej się w ramach przedsięwzięcia "Przebudowa sieci ciepłowniczej 2 x DN600 ze zmianą średnicy na 2x DN800 od komory 154C5 do komory 4UCI rejonie ul. [...] i [...] w C., [...] i [...]". Tą samą decyzją zobowiązano Spółkę "A" do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, po zakończeniu inwestycji (pkt 4), poinformowania organu orzekającego o planowanym terminie prac i przedłożenia mu dokumentacji "pozwalającej na ustalenie stanu faktycznego na gruncie przed i po dokonaniu prac związanych z wykonaniem ww. inwestycji" (pkt 5) oraz poinformowano strony postępowania, że ostateczna decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej (pkt 6) , a obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej (pkt 7). Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy decyzją z dnia [...] r.

W konsekwencji powyższego, organ I instancji decyzją z [...] r, nr [...] zobowiązał właścicieli nieruchomości do działki nr 1 celem wykonania czynności związanych z usunięciem z gruntu urządzeń przesyłowych w postaci kanałowej sieci ciepłowniczej 2xDN 600 w związku z realizacją inwestycji pod nazwą [...]", zawierającej się w ramach przedsięwzięcia " Przebudowa sieci ciepłowniczej 2xDN600 ze zmianą średnicy na 2xDN800 od komory 154C5 do komory 411C1 w rejonie ul. [...] i [...] w C., [...] i [...]". Organ wskazał, między innymi, że zakres zajęcia nieruchomości na czas usuwania z gruntu ww. urządzeń przesyłowych określa mapa stanowiąca integralną część decyzji, całkowita powierzchnia zajęcia działki na czas robót obejmie 94,1 m2, a długość sieci ciepłowniczej przeznaczonej do usunięcia to 13 m (pkt 2), zaś czas zajęcia nieruchomości to 14 dni od dnia zakończenia robót związanych z posadowieniem sieci ciepłowniczej 2xDN 800 (pkt 3). Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności (pkt 4). Ponadto, tą samą decyzją zobowiązano Spółkę "A" do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu inwestycji (pkt 5).

Odwołanie od ww. rozstrzygnięcia, w przewidzianym prawem terminie wnieśli właściciele nieruchomości wskazując na naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego - rzeczoznawcy budowlanego, mimo istnienia obawy, że budowa ciepłociągu może stanowić zagrożenie dla istniejącego na nieruchomości budynku oraz nieprzeprowadzenie oceny ryzyka uszkodzenia budynku na skutek usunięcia infrastruktury przesyłowej zlokalizowanej na tej nieruchomości oraz na naruszenie art, 107 § 3 w związku z art. 11 i art. 8 k.p.a. polegające na niedostatecznym uzasadnieniu kwestionowanej decyzji (niewyjaśnienie dlaczego orzekający organ uznał, że prace związane z usunięciem infrastruktury nie spowodują uszkodzenia konstrukcji budynku). Odwołujący wnieśli również o wstrzymanie wykonalności decyzji.

Zaskarżoną obecnie decyzją Wojewoda Śląski uchylił pkt 4 zaskarżonej decyzji, w pozostałym zakresie utrzymując ją w mocy. Wskazał, że zgodnie z art, 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do jej udostępnienia w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzję taką, wydaje się z urzędu albo na wniosek podmiotu zobowiązanego do wykonania czynności, a obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy.

W badanej sprawie, znajdujące się na terenie nieruchomości urządzenia wchodzą w skład przedsiębiorstwa przesyłowego, które - jak wynika z akt postępowania - zamierza przeprowadzić na nich prace polegające na wymianie istniejącej sieci ciepłowniczej 2xDN 600 na - poprowadzoną w nowym śladzie (bliżej granicy działki) - sieć 2xDN 800.

Wojewoda wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, w sposób niebudzący wątpliwości, że właściciele działki nr 1 nie wyrażają zgody na jakąkolwiek (związaną z realizacją przedsięwzięcia jakim jest przebudowa sieci ciepłowniczej) ingerencję w ich nieruchomość, w tym także na usunięcie obecnie przebiegającej przez nią nitki ciepłociągu.

Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyli jej właściciele reprezentowani przez profesjonalną pełnomocnik. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć obu instancji oraz wstrzymania wykonania tych rozstrzygnięć zarzucili organowi odwoławczemu:

1) naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a., polegające na wydaniu decyzji administracyjnej z pominięciem słusznego interesu strony skarżącej oraz niewyjaśnienie wszelkich istotnych okoliczności dla sprawy, a to przez zupełny brak weryfikacji czy prace związane z usunięciem urządzeń przesyłowych z nieruchomości uczestników nie spowodują zagrożenia dla konstrukcji budynku, mimo iż obawy w tym zakresie zgłaszali skarżący,

2) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a to at. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. i 8 k.p.a,, poprzez nie wyjaśnienie w treści uzasadnienia decyzji przesłanek, którymi organ kierował się przy jej wydaniu, w tym w szczególności dlaczego organ uznał, iż istnieje konieczność usunięcia starej sieci ciepłowniczej jak i nie wskazanie na podstawie jakich dowodów organ uznał, iż prowadzenie w bliskiej odległości od budynku skarżących prac polegających na usunięciu infrastruktury przesyłowej nie spowoduje uszkodzenia konstrukcji budynku.

Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że decyzja wydana na podstawie art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi dokument dający inwestorowi prawo wejścia na nieruchomość w określonym celu. Stanowi zatem - wymagany przepisami ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U z 2020 r., poz. 1333 ze zm.) - tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, niezbędny w postępowaniu o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego. Dopiero ta decyzja będzie stanowić podstawę dla usunięcia urządzenia z gruntu. Do jej wydania właściwy jest zaś organ administracji architektoniczno-budowlanej (Prezydent Miasta C.) i to do właściwości tego organu należy analiza przedłożonych dokumentów, do których (stosownie do treści art. 33 ust. 3 powołanej ustawy) należy między innymi opis zakresu i sposobu prowadzenia robót budowlanych oraz opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Temu organowi również (jak wskazano w zaskarżonej decyzji), właściciele działki nr 1 winni zgłaszać obawy dotyczące zagrożenia bezpieczeństwa posadowionego na niej budynku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 124b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1899) "starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności". Decyzji takiej nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności (ust. 2a) a obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy (ust. 3).

W rozstrzyganej sprawie została wydana ostateczna decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości skarżących. Decyzja ta jest ostateczna. Zakres niezbędnych do wykonania robót budowlanych został wskazany, zarówno we wniosku inwestora, jak i w decyzji organu I instancji. Obejmuje on usunięcie starego ciepłociągu (usunięcie z gruntu ciągów). Bez wątpienia stanowi on "nienależące do części składowych nieruchomości, przewody i urządzenia służące do przesyłania lub dystrybucji płynów".

Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy, o których mowa w art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami. Określa:

- szczegółowy przebieg sieci ciepłowniczej (łącznie z załącznikiem graficznym),

- zakres udzielonego zezwolenia,

- czas zajęcia nieruchomości (14 dni).

Biorąc powyższe pod uwagę należy uznać, że rozstrzygnięcia organów w sprawie są prawidłowe.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd uznaje je za niezasadnie. Podnoszona tam argumentacja nie może zostać uwzględniona przy rozpatrywaniu skargi na decyzję wydaną na podstawie art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami. Argumenty skarżących dotyczą problemów, które mogą pojawić się na etapie prowadzenia robót budowlanych. Mogą je zatem podnosić albo przed organem administracji architektoniczno-budowlanej, albo organem nadzoru budowlanego. Organy administracji nie mogą również, w postępowaniu prowadzonym w powyższym trybie, rozpatrywać kwestii zasadności (konieczności) usunięcia starej sieci ciepłowniczej.

Mając na uwadze powyższe rozważania, uznając, że skarga jest bezzasadna Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.