Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 669/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2015-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6179 Inne o symbolu podstawowym 617
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność aktu prawa miejscowego w całości
Powołane przepisy: article: art. 101 ust. 1, art. 94 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 594
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity.
article: art. 162 § 10
journal: Dz.U. 2001 nr 98 poz 1070
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych.
article: art. 147 § 1, art. 200 i art. 205 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2015 r. sprawy ze skargi K.G. na uchwałę Rady Miejskiej . z dnia 2 lipca 2015 r. nr XII/52/15 w sprawie zgłoszenia kandydata na ławnika, które pozostawia się bez dalszego biegu I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, II. zasądza od Rady Miejskiej na rzecz skarżącej K.G. kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Uchwałą z 2 lipca 2015 r. nr XII/52/15 w sprawie zgłoszenia kandydata na ławnika, które pozostawia się bez dalszego biegu, Rada Miejska, na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013 r., poz. 594 ze zm., dalej: u.s.g) oraz art. 162 § 10 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sadów powszechnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 133, dalej: P.u.s.p), pozostawiła bez dalszego biegu zgłoszenie K.G. jako kandydatki na ławnika. W § 1 ust. 1 uchwały organ stwierdził, że w zgłoszeniu kandydata na ławnika złożonym przez K.G. w dniu 30 czerwca 2015 r. w karcie zgłoszenia w części B w poz. 16 nie wskazano jednoznacznie sądu, do którego proponowany jest kandydat. W ust. 2 § 1 uchwały Rada Miejska pozostawiła bez dalszego biegu zgłoszenie K.G., uznając je za niespełniające wymogów formalnych.

Pismem z [...] lipca 2015 r. K.G. wezwała Radę Miejską do usunięcia naruszenia jej interesu prawnego i uprawnienia uchwałą 2 lipca 2015 r. nr XII/52/15. W zakresie zgłoszenia, którego dotyczyła powyższa uchwała podniosła, że 30 czerwca 2015 r. złożyła dokumenty wymagane przy kandydowaniu na ławnika sądowego. Wyjaśniła, że jeszcze w tym samym dniu zadzwoniła do niej pracownica ds. obsługi Rady i sugerowała zmianę wpisu w karcie zgłoszenia część B pkt 16 /informacja, do orzekania w którym sądzie (okręgowym albo w sądzie rejonowym) proponowany jest kandydat/. Poprosiła, żeby wskazano jej przepis prawny, który tak jednoznacznie interpretuje dokonanie takiego wpisu. K.G. wskazała, że nie okazano jej takiego, dlatego pozostawiła swój zapis /do Sądu Rejonowego lub do Sądu Rejonowego/. Zdaniem K.G. wskazana w uchwale podstawa prawna – art. 18 ust. 2 pkt 15 u.s.g oraz art. 162 § 10 P.u.s.p absolutnie nic nie mówią o tym jakiego wpisu należy dokonać w rubryce 16, części B karty zgłoszenia kandydata na ławnika.

Uchwałą nr XIII/57/15 z 27 sierpnia 2015 r., Rada Miejska po rozpatrzeniu powyższego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, uznała, że wezwanie to jest bezzasadne.

K.G., powołując się na art. 101 ust. 1 u.s.g, pismem z 25 sierpnia 2015 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na uchwałę Rady Miejskiej z 2 lipca 2015 r. nr XII/52/15.

W skardze skarżąca podniosła, że podstawa prawna zaskarżonej uchwały, tj. art. 162 § 10 P.u.s.p absolutnie nic nie mówi jak należy wypełniać rubryki w karcie zgłoszenia kandydata na ławnika i co znaczy, że "nie wskazano jednoznacznie do orzekania w jakim sądzie proponowany jest kandydat". Skarżąca wskazała, że w rubryce 16 należy określić czy kandydat jest proponowany do orzekania w sądzie okręgowym albo rejonowym. Nie ma natomiast mowy o tym żeby określić jednoznacznie miejsce położenia sądu. Skarżąca wyjaśniła, że określiła rodzaj sądu powszechnego i miejsce położenia. Tym większe jest jej zdziwienie, że nie spełniła warunków formalnych. W ocenie skarżącej dokonanie w tej rubryce wpisu tylko sąd rejowy byłoby wpisem prawidłowym. Jeżeli ustawodawca nie dookreślił, że wymagane jest określenie jednoznaczne miejsca położenia sądu, to takiego nie należy wymagać. Zresztą skarżąca określiła również miejsca położenia sądu: [...]. Użyty zaś spójnik "lub" mówi jednoznacznie, że skarżąca nie chce orzekać w dwóch sądach jednocześnie. Skarżąca dodała także, że punkt 16 w karcie zgłoszenia powinien być rozpatrywany już po wyborze kandydata na ławnika, bo przecież ważniejsze są kompetencje kandydata, niż to w którym sądzie będzie orzekał.

Odpowiadając na skargę organ wskazał, iż w uchwale z 27 sierpnia 2015 r. nr XIII/57/15 w sprawie odpowiedzi na wezwanie w trybie przedskargowym na podstawie art. 101 u.s.g uznała wezwanie za bezzasadne. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że z treści art. 159 § 2 P.u.s.p wynika, że nie można być ławnikiem jednocześnie w więcej niż jednym sądzie. Organ stanowiący Gminy wyraził także pogląd, że odmiennie od stanowiska zaprezentowanego przez skarżącą alternatywa "lub" nie oznacza, iż wybór nie dotyczył obu sądów jednocześnie, wręcz przeciwnie, w logice matematycznej "lub" warunkuje możliwość wyboru każdego kandydata z osobna lub obydwu łącznie. Rolę jaką skarżąca przypisuje alternatywie "lub" spełnia alternatywa "albo". "Albo" warunkuje bowiem wybór konkretnie jednego i tylko jednego spośród wymienionych sądów.

Organ wskazał także, że przepis art. 162 § 10 P.u.s.p stanowi, że zgłoszenia kandydatów, które wpłynęły do rady gminy po upływie terminu o którym mowa w § 1, a także zgłoszenia, które nie spełniają wymagań formalnych, o których mowa w § 2-5, pozostawia się bez dalszego biegu. Przywrócenie terminu do zgłoszenia kandydatów jest niedopuszczalne. Pozostawienie zgłoszenia bez dalszego biegu rada gminy stwierdza w drodze uchwały. Zatem przepis ten zasadnie przytoczono w podstawie prawnej Uchwały nr XII/52/15 Rady Miejskiej z 2 lipca 2015 r. w sprawie zgłoszenia kandydata na ławnika, które pozostawia się bez dalszego biegu. Zasadnie zatem organ stanowiący Gminy pozostawił zgłoszenie na ławnika dotyczące skarżącej bez dalszego biegu z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu do Uchwały nr XIII/57/15 Rady Miejskiej z 27 sierpnia 2015 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) statuuje zasadę kontroli przez sąd administracyjny działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego oraz inne akty tych organów i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej – art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie "P.p.s.a".

W rozstrzyganej sprawie podstawę do wniesienia skargi na uchwałę Rady Miejskiej nr XII/52/15 z 2 lipca 2015 r. w sprawie pozostawienia bez dalszego biegu zgłoszenia K.G. jako kandydata na ławnika, stanowi przepis art. 101 ust. 1 u.s.g. Zgodnie z tym przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć przepis do sądu administracyjnego. Uprawnienie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę podjętą przez radę gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej powiązane jest więc zarówno z istnieniem, jak i z naruszeniem interesu prawnego podmiotu, który występuje ze skargą.

W nauce prawa pojęcie interesu prawnego odnoszone jest do związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, wynikających z norm prawa materialnego lub procesowego a zaskarżonym aktem (P. Chmielnicki [w:] K. Bandarzewski, P. Chmielnicki, P. Dobosz, W. Kisiel, P. Kryczko, M. Mączyński, S. Płażek "Komentarz do ustawy o samorządzie gminnym", Warszawa 2004, s. 581). Związek ten musi być aktualny, a nie przyszły i dotyczyć indywidualnej sytuacji prawnej danej osoby. W orzecznictwie przyjmuje się, że mieć interes prawny to tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej (uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 kwietnia 2005 r., OPS 1/04, ONSAiWSA 2005/4/62 i powołane tam orzecznictwo). W postępowaniu sądowoadministracyjnym interes ten może być wywodzony przede wszystkim z przepisów prawa materialnego, choć może być on oparty także o przepisy prawa procesowego lub ustrojowego. Jako jedną z najistotniejszych cech pozwalających stwierdzić związek pomiędzy aktem administracyjnym (w tym przypadku uchwałą rady gminy) a interesem prawnym skarżącego wskazuje się bezpośredniość powiązania jego sytuacji prawnej z takim aktem (A.S. Duda "Interes prawny w polskim prawie administracyjnym", Warszawa 2008, s. 247).

Prawo udziału obywateli w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości, na zasadach określonych w ustawie kreuje art. 182 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z przepisem art. 4 § 1 P.u.s.p w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości obywatele biorą udział przez uczestnictwo ławników w rozpoznawaniu spraw przed sądami w pierwszej instancji, chyba że ustawy stanowią inaczej. Po myśli art. 160 § 1 P.u.s.p., ławników do sądów okręgowych oraz do sądów rejonowych wybierają rady gmin, których obszar jest objęty właściwością tych sądów - w głosowaniu tajnym. Wybory przygotowują gminy jako zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej (art. 160 § 2 P.u.s.p). Wobec powyższego, sprawa związana z procedurą wyboru kandydatów na ławników, uwzględniając istotę tej funkcji polegającą na udziale obywateli w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości, z pewnością stanowi sprawę z zakresu administracji publicznej.

Rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy wymaga w dalszej kolejności rozważenia, czy skarżąca posiada interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały, a więc czy przysługuje jej przymiot strony w tym postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał wielokrotnie w swoim orzecznictwie, że wprawdzie żaden przepis prawa nie gwarantuje kandydatowi na ławnika wyboru, lecz przepis art. 182 Konstytucji RP gwarantuje każdemu obywatelowi polskiemu, który chciałby brać udział w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości możliwość wzięcia udziału w wyborach na ławników przeprowadzonych zgodnie z zasadami i procedurą określoną w P.u.s.p. Powołany przepis Konstytucji RP może być źródłem interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały rady gminy w przedmiocie wyboru ławników przez kandydatów, których kandydatury były przedmiotem głosowania rady i którzy nie zostali w tym głosowaniu wybrani do pełnienia tej funkcji. Oznacza to, że z naruszeniem interesu prawnego kandydatów na ławników w świetle regulacji art. 101 ust. 1 u.s.g, mamy do czynienia wówczas gdy niewybranie kandydata nastąpiło w wyniku naruszenia prawa, w szczególności przepisów P.u.s.p, regulujących tryb zgłaszania kandydatów na ławników i ich wyboru (wyroki NSA z 25 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 1422/05, Lex nr 236473, z 25 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 1424/05, z 29 września 2009 r. sygn. akt II OSK 1067/09 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) dostępnej pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rozpoznawanej sprawie kandydatura K.G. na ławnika została zgłoszona Radzie Miejskiej przez Stowarzyszenie [...], na urzędowym formularzu zgłoszeniowym w dniu 30 czerwca 2015r. (data wpływu do organu). Zgłoszenie skarżącej zostało jednakże pozostawione bez dalszego biegu na etapie jego oceny formalnej, co stwierdziła Rada Miejska zaskarżoną uchwałą z 2 lipca 2015 r. nr XII/52/15.

Podstawę prawną zaskarżonej uchwały stanowił m.in. przepis art. 162 § 10 P.u.s.p, zgodnie z którym zgłoszenia kandydatów, które wpłynęły do rady gminy po upływie terminu, o którym mowa w § 1, a także zgłoszenia, które nie spełniają wymagań formalnych, o których mowa w § 2-5, pozostawia się bez dalszego biegu. Przywrócenie terminu do zgłoszenia kandydatów jest niedopuszczalne. Pozostawienie zgłoszenia bez dalszego biegu rada gminy stwierdza w drodze uchwały.

Rada Miejska stwierdziła, że w zgłoszeniu kandydata na ławnika złożonym przez K.G. w dniu 30 czerwca 2015 r. w karcie zgłoszenia w części B w poz. 16 nie wskazano jednoznacznie sądu, do którego proponowany jest kandydat i na tej podstawie uznała zgłoszenie za niespełniające wymogów formalnych.

W ocenie Sądu zaskarżona uchwała, która wyeliminowała zgłoszenie skarżącej z dalszego udziału w procedurze wyboru kandydatów na ławników, narusza zatem interes prawny skarżącej i jej uprawnienie do ubiegania się o sprawowanie mandatu ławnika.

W sprawie zostały również spełnione dalsze przesłanki formalne. Skarżąca dokonała wezwania Rady Miejskiej do usunięcia naruszenia – pismem z [...] lipca 2015 r. (data wpływu do organu 14 lipca 2015 r.). Negatywna odpowiedź Rady wydana została w dniu [...] sierpnia 2015 r.

Kryterium sądowej kontroli uchwały rady gminy, w świetle art. 91 u.s.g, stanowi jej zgodność z prawem, co wynika ze sformułowania "uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne". Przez sprzeczność taką należy przy tym rozumieć istotną niezgodność z aktami prawa powszechnie obowiązującego, a więc z Konstytucją, ustawami, aktami wykonawczymi oraz z powszechnie obowiązującymi aktami prawa miejscowego (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 grudnia 2003 r., P 9/02, OTK-A 2003/9/100). U.s.g nie określa rodzaju naruszeń prawa, które należy kwalifikować do istotnego naruszenia prawa. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że są to takiego rodzaju naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały.

Zasady trybu zgłaszania kandydatów na ławników i ich wyboru regulują przepisy rozdziału 7 P.u.s.p. Jak wynika z art. 160 § 1 ww. ustawy, wybór ławników do sądów okręgowych oraz do sądów rejonowych należy do wyłącznej właściwości rad gmin, których obszar jest objęty właściwością tych sądów. Wybory ławników odbywają się najpóźniej w październiku roku kalendarzowego, w którym upływa kadencja dotychczasowych ławników (art. 163 § 1P.u.s.p). Zgodnie z przepisem art. 162 § 1 i 2 P.u.s.p., kandydatów na ławników mogą zgłaszać radom gmin prezesi właściwych sądów, stowarzyszenia, inne organizacje społeczne i zawodowe, zarejestrowane na podstawie przepisów prawa, z wyłączeniem partii politycznych, oraz co najmniej pięćdziesięciu obywateli mających czynne prawo wyborcze, zamieszkujących stale na terenie gminy dokonującej wyboru, w terminie do dnia 30 czerwca ostatniego roku kadencji.

Zgodnie z art. 162 § 2 P.u.s.p, do zgłoszenia kandydata na ławnika dokonanego na karcie zgłoszenia dołącza się następujące dokumenty:

1) informację z Krajowego Rejestru Karnego dotyczącą zgłaszanej osoby,

2) oświadczenie kandydata, że nie jest prowadzone przeciwko niemu postępowanie o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe,

3) oświadczenie kandydata, że nie jest lub nie był pozbawiony władzy rodzicielskiej, a także, że władza rodzicielska nie została mu ograniczona ani zawieszona,

4) zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia, wystawione przez lekarza, o którym mowa w art. 55 ust. 2a ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm.), stwierdzające brak przeciwwskazań do wykonywania funkcji ławnika,

5) dwa zdjęcia zgodne z wymogami stosowanymi przy składaniu wniosku o wydanie dowodu osobistego.

Do zgłoszenia kandydata na ławnika dokonanego na karcie zgłoszenia przez stowarzyszenie, inną organizację społeczną lub zawodową, zarejestrowaną na podstawie przepisów prawa, dołącza się również aktualny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego albo odpis lub zaświadczenie potwierdzające wpis do innego właściwego rejestru lub ewidencji dotyczące tej organizacji (§ 3).

Do zgłoszenia kandydata na ławnika dokonanego na karcie zgłoszenia przez obywateli dołącza się również listę osób zawierającą imię (imiona), nazwisko, numer ewidencyjny PESEL, miejsce stałego zamieszkania i własnoręczny podpis każdej z pięćdziesięciu osób zgłaszających kandydata (§ 4).

Dokumenty wymienione w § 2 pkt 1–4 powinny być opatrzone datą nie wcześniejszą niż trzydzieści dni przed dniem zgłoszenia, a dokumenty wymienione w § 3 nie wcześniejszą niż trzy miesiące przed dniem zgłoszenia (§ 5).

Procedura wyboru ławników jest kilkuetapowa, bowiem zgłoszenia kandydatów na ławników podlegają najpierw wstępnej ocenie pod względem formalnym. W myśl przepisu art. 162 § 10 P.u.s.p., zgłoszenia kandydatów, które wpłynęły do rady gminy po upływie terminu, o którym mowa w § 1, a także zgłoszenia, które nie spełniają wymagań formalnych, o których mowa w § 2-5, pozostawia się bez dalszego biegu. Przywrócenie terminu do zgłoszenia kandydatów jest niedopuszczalne. Pozostawienie zgłoszenia bez dalszego biegu rada gminy stwierdza w drodze uchwały.

Kandydaci, których zgłoszenia spełniają wymogi formalne podlegają dalszej ocenie pod względem spełnienia przez nich przesłanek materialnoprawnych wymienionych w art. 158 i 159 P.u.s.p.

Stosownie do art. 163 § 2 P.u.s.p., oceny zgłoszeń kandydatów pod względem formalnym oraz oceny kandydatów pod względem spełniania przez nich ustawowych przesłanek wymienionych w art. 158 i 159 P.u.s.p. dokonuje zespół, powoływany przez radę gminy przed przystąpieniem do wyborów.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że zespół ten pełni wyłącznie funkcję pomocniczą i opiniodawczą. Jest on powołany przede wszystkim do dokonania oceny zgłoszeń kandydatów pod względem formalnym, a więc do sprawdzenia czy zgłoszenia spełniają wymogi określone w ustawie i rozporządzeniu, czy zawierają odpowiednie załączniki, a także czy wpłynęły do rady gminy w ustawowym terminie. Zespół ten powinien ponadto zebrać informacje o kandydatach (w tym informacje przekazane przez organy Policji) potrzebne do ustalenia czy dane osoby spełniają przesłanki materialnoprawne, aby móc pełnić funkcję ławnika. Przepis art. 163 § 2 P.u.s.p. wyraźnie stanowi, iż kompetencją i zarazem obowiązkiem zespołu jest przedstawienie na sesji rady gminy opinii o zgłoszonych kandydatach, w szczególności w zakresie spełnienia przez nich wymogów określonych w ustawie. Oznacza to, że wszystkie kandydatury na ławników, które zostały zgłoszone radzie gminy powinny być przedstawione na sesji temu organowi, z tym, że zespół opiniodawczy powinien wskazać w swojej opinii, które zgłoszenia kandydatów nie spełniają wymogów formalnych i z jakich względów oraz którzy kandydaci i z jakich powodów - w ocenie zespołu - nie spełniają materialnoprawnych przesłanek określonych w art. 158 i art. 159 ustawy. Jednocześnie jednak podkreślenia wymaga, że stanowiska (opinie) zespołu opiniującego kandydatów na ławników nie wywołują żadnych skutków prawnych, gdyż nie są to uchwały organu właściwego do podejmowania rozstrzygnięć w sprawach dotyczących wyboru ławników (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 4 września 2007 r. sygn. akt II SA/Go 472/07, Lex nr 340127, wyrok NSA z 29 września 2009 r. sygn. akt II OSK 1067/09, wyrok NSA z 29 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 677/12 opubl. CBOSA).

W postępowaniu zatem, którego przedmiotem zaskarżenia jest uchwała rady gminy w przedmiocie pozostawienia zgłoszenia kandydata na ławnika sądowego bez dalszego biegu (bądź wyboru kandydatów na ławników) zawartość merytoryczna opinii, o jakiej mowa w art. 163 § 2 P.u.s.p, choć jej sporządzenie stanowi element procedury wyboru ławników, pozostaje poza zakresem kontroli sądowej. Jak wynika bowiem z powołanego przepisu opinia zespołu nie jest dla organu stanowiącego wiążąca, posiada jedynie charakter formalny. W dokumencie tym powołany zespół dokonuje oceny zgłoszenia kandydata pod względem złożenia go w ustawowym terminie oraz spełnienia wymagań formalnych, a na dalszym etapie procedury spełnienia przesłanek określonych w art. 158 i 159 ww. ustawy. Ze stanowiskiem zespołu zapoznawani są następnie radni, którzy w głosowaniu podejmują decyzję (stwierdzają), czy dane zgłoszenie kandydata na ławnika wpłynęło w terminie i czy spełnia wymogi formalne określone w art. 162 § 2-5. To rada gminy jest jedynym organem właściwym do dokonania zgodnego z ustawą wyboru ławników, a elementem procedury wyboru jest ocena formalna dokonanych zgłoszeń. Rada gminy jest zatem uprawniona i zobligowana do szczegółowego zweryfikowania stanowiska zespołu w zakresie niespełnienia przez zgłoszenie wymogów formalnych, bowiem to jej uchwała o pozostawieniu zgłoszenia bez dalszego biegu pozbawia kandydata uprawnienia do dalszego udziału w procedurze wyborów. Przedmiotowa uchwała rady gminy w istocie zamyka kandydatowi na ławnika możliwość sprawowania tej funkcji i udziału w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej do następnych wyborów.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała Rady Miejskiej nr XII/52/15 z 2 lipca 2015 r. w sprawie zgłoszenia kandydata na ławnika, które pozostawia się bez dalszego biegu, podjęta została z istotnym naruszeniem obowiązujących przepisów prawa. W ocenie Sądu analiza akt sprawy, w tym treści oraz uzasadnienia zaskarżonej uchwały, prowadzi do stwierdzenia, iż organ stanowiący gminy, na skutek błędnej wykładni przepisu prawa materialnego tj. art. 162 § 10 P.p.s.a, pozostawił bez dalszego biegu zgłoszenie K.G. jako kandydata na ławnika dokonane przez stowarzyszenie. W § 1 ust. 1 zaskarżonej uchwały Rada Miejska stwierdziła, że w zgłoszeniu kandydata na ławnika złożonym przez K.G. w dniu 30 czerwca 2015 r. w karcie zgłoszenia w części B w poz. 16 nie wskazano jednoznacznie sądu, do którego proponowany jest kandydat. W ust. 2 § 1 uchwały organ stanowiący gminy pozostawił bez dalszego biegu zgłoszenie, uznając je za niespełniające wymogów formalnych. Uzasadnienie uchwały ogranicza się zaś jedynie do przytoczenia treści przepisu art. 162 § 10 P.u.s.p i art. 159 § 2 (zgodnie z którym nie można być ławnikiem jednocześnie w więcej niż jednym sądzie) i stwierdzenia, że podjęcie uchwały jest zasadne.

W aktach administracyjnych sprawy znajduje się karta zgłoszenia K.G. jako kandydata na ławnika (zgodna ze wzorem stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 czerwca 2011 r. w sprawie sposobu postępowania z dokumentami złożonymi radom gmin przy zgłaszaniu kandydatów na ławników oraz wzoru karty zgłoszenia - Dz.U. Nr 121, poz. 693, które weszło w życie z dniem 14 czerwca 2011 r.), z podpisem kandydata i datą wypełnienia 29 czerwca 2015 r. Istotnie w części B karty zgłoszenia w poz. 16 skarżąca podając informację do orzekania w którym sądzie (w sądzie okręgowym albo rejonowym) proponowany jest kandydat, wskazała Sąd Rejonowy lub Sąd Rejonowy. Wskazać jednak należy, że ustawodawca nie wymienił wśród wymagań formalnych określonych w art. 162 § 2 – 5 P.u.s.p wymogu prawidłowego (bezbłędnego) wypełnienia karty zgłoszeniowej kandydata na ławnika. Sąd zważył zatem, że nie można zaakceptować stanowiska Rady Miejskiej dotyczącego braku jakiejkolwiek możliwości weryfikacji zgłoszeń kandydatów na ławników i ewentualnego ich poprawienia, wyeliminowania np. oczywistych błędów. W ocenie Sądu bowiem, prawidłowa wykładnia przepisów art. 162 § 2-5 i § 10 P.u.s.p. prowadzić musi do stwierdzenia, że ustawodawca dopuścił możliwość ewentualnych korekt oczywistych błędów w terminie otwartym do składania zgłoszeń.

Zgodnie z przepisem art. 160 § 2 P.u.s.p. wybory ławników przygotowują gminy, jako zadanie zlecone z zakresu administracji publicznej. W sytuacji jaka zaistniała w niniejszej sprawie, gdy zgłoszenie wpłynęło do Rady Gminy w dniu 30 czerwca 2015 r., Gmina odpowiedzialna za dokonanie wyboru ławników powinna zapewnić dokonanie wstępnej formalnej weryfikacji tego zgłoszenia, czy to przez pracowników urzędu gminy, czy to zespół powołany do oceny zgłoszeń i kandydatów. Nie było zatem przeszkód, aby w przypadku wątpliwości związanych z wypełnieniem przez skarżącą karty zgłoszenia kandydata na ławnika, wezwać ją w celu wskazania jej błędu w karcie zgłoszenia, który mógłby zostać naprawiony w terminie otwartym do składania zgłoszeń.

Z powyższych powodów nie można zgodzić się ze stwierdzeniem organu, że w każdym przypadku i niezależnie od okoliczności danej sprawy, błędne wypełnienie karty zgłoszenia kandydata na ławnika, daje podstawę do pozostawienia tego zgłoszenia bez dalszego biegu. Stanowisko takie sprzeczne jest bowiem z cytowanymi wyżej przepisami P.u.s.p i w konsekwencji prowadzi do naruszenia przepisu art. 182 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W świetle powyższego należało w niniejszej sprawie stwierdzić, że przyjęta przez Radę Miejską błędna wykładnia art. 162 § 10 P.u.s.p, doprowadziła do wadliwej oceny spełnienia przez zgłoszenie przez Stowarzyszenie [...] kandydatury K.G. na ławnika sądowego wymagań formalnych, o których mowa w art. 162 § 2-5 ustawy. Stwierdzone powyżej istotne naruszenie prawa materialnego a także procedury wyboru ławników sądowych, zdaniem Sądu skutkować musi wyeliminowaniem zaskarżonej uchwały z obrotu prawnego.

W konsekwencji Rada Miejska powinna ponownie dokonać oceny zgłoszenia kandydatury K.G. na ławnika sądowego, uwzględniając powyższe wskazania.

Zgodnie z przepisem art. 147 § 1 P.p.s.a, sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Przepis art. 94 ust. 1 u.s.g stanowi, że nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Stanowiąca przedmiot skargi w niniejszej sprawie uchwała Rady Miejskiej nr XII/52/15, aczkolwiek nie stanowi aktu prawa miejscowego, podjęta została w dniu 2 lipca 2015 r., wobec tego w dacie orzekania przez Sąd (25 listopada 2015 r.), nie istniała przeszkoda w stwierdzeniu jej nieważności.

Orzeczenie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania znajduje oparcie w treści art. 200 oraz art. 205 § 1 P.p.s.a. Na koszty te składa się wpis od skargi w wysokości 300 zł oraz koszty dojazdu do Sądu na rozprawę w wysokości 150 zł.