Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 496/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 49 ust. 1 i 2, art. 48 ust. 1-3, art. 59f ust. 1, art. 51
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 153, art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant St. sekretarz sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi B. D. i S. D. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016r. Nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...].07.2013 r. na podstawie art. 49 ust.) i 2 ustawy z dnia 7 i i u ca 1994 r. - Prawo budowlane ( Dz.U. z 2010 r. Nr 243. poz. 1623 z późn. zm.) oraz art. 123 ustawy z

14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2013 r.. poz. 267 ) w związku ze stwierdzoną samowolą budowlaną, polegającą na rozbudowie pierwotnie wzniesionego budynku gospodarczego na nieruchomości położonej w P. przy ul. S. na działce o nr ewid. [...], przez B. i S. D., ustalił obowiązek wniesienia opłaty legalizacyjnej w wysokości [...]zl.,

W uzasadnieniu podano, że Państwo B. i S. D. właściciele nieruchomości położonej w P. przy ul. S. do wybudowanego, na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] lipca 1994 r. Kierownika Urzędu Rejonowego [...], budynku gospodarczego dobudowali samowolnie w roku 2008 dodatkowe pomieszczenia. Dobudowana część przylega do części frontowej istniejącego budynku i w rzucie poziomym posiada wymiary: 6,35m x 5,07m. i wys. w okapie 2,84 m. Ściany zewnętrzne tej dobudowy wykonane są w technologii szkieletowej drewnianej. Dobudowana część posiada płaski dach kryty papą. Inwestorzy oświadczyli, że powyższą inwestycję wykonali bez zezwolenia na budowę, co stanowi w tym przypadku naruszenie obowiązku wynikającego z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego.

Wobec powyższego B. i S. D., mocą postanowienia PINB z dnia [...] marca 2013 r. [...], zostali zobowiązani do przedłożenia we wskazanym terminie zaświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy o zgodności dobudowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy terenu, projektu budowlanego wykonanej inwestycji, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Inwestorzy dostarczyli 16 kwietnia 2013 r. wyżej wymienioną dokumentację, a także decyzję nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...], pozwalającą na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego po zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczego ( tj. budynku zrealizowanego w 1994/1995 z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu ). Mocą tej decyzji budynek gospodarczy pierwotnie wybudowany, uzyska! status budynku mieszkalnego.

Po spełnieniu obowiązków wynikających z postanowienia wydanego w dniu 06 marca 2013 r., w oparciu o zapisy art. 48 ust. 2 i 3. tut. Organ sprawdził złożone projekty z obowiązującymi przepisami. I uznał, że w przedmiotowej sprawie inwestorzy dopuścili się samowoli budowlanej w roku 2008 . rozbudowując - bez pozwolenia na budowę - budynek gospodarczy, który po wybudowaniu rozpoczęli użytkować jako budynek mieszkalny, a który w tym czasie posiadał status budynku gospodarczego.

Wskazano, że nie ma podstaw do uznania, iż w przedmiotowej sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające zastosowanie legalizacji tej samowoli w trybie art. 51 Prawa budowlanego, a polegające na istotnym odstąpieniu od zatwierdzonego projektu budowlanego, stosownie bowiem do art. 36 ust. 1 takie odstąpienie jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę ( wyrok NSA z 10 lutego 2000 r. II SA/Lu 1623/98: .. Nie jest możliwa zmiana decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy roboty budowlane zostały już wykonane. "Decyzja o pozwoleniu na wykonywanie robót budowlanych może dotyczyć wyłącznie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych, nie można jej wydawać w odniesieniu do robót budowlanych już zrealizowanych".

" Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 5 października 2011 r. sygn.. akt II OSK 1418/10 łł stosowanie trybu z art. 50-51 Prawa budowlanego jest generalnie wyłączone w stosunku do robót budowlanych, wymagających pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, które stanowią budowę obiektu budowlanego lub jego części. Niewątpliwie w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z taką sytuacją. Inwestorzy w roku 2008 nie posiadali pozwolenia na dobudowę do wybudowanego w 1994 r. budynku gospodarczego. Bez znaczenia pozostaje fakt. że inwestorzy formalnie nie zakończyli procesu budowlanego tego budynku gospodarczego stosownym zgłoszeniem obiektu do użytkowania. Tym bardziej, że jak wynika to z akt sprawy już w 1994 r. przystąpili do jego faktycznego użytkowania.

Konsekwencją dalszego trybu postępowania naprawczego jest niniejsze postanowienie o ustaleniu wysokości opłaty legalizacyjnej.

PINB naliczył, określoną na wstępie, opłatę legalizacyjną na podstawie art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego uznając, że skoro inwestor dopuścił się w 2008 r. samowoli polegającej na rozbudowie budynku gospodarczego ( obiekt kategorii: II ) to współczynnik kategorii obiektu ( k ) wynosi 1,0.

Oplata zgodnie z art. 59f ust.l, (s x 50 x k x w), wynosi: 500zl. x 50 x 1 x 1 = 25.000zl

Do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1 z tym, ze stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu.

Postanowienie z dnia [...]05.2016 r. Wojewódzki Inspektor nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 §1 pkt.1 kpa utrzymał w mocy powyższe postanowienie

Z uzasadnienie wynika , że pismem z dnia 21.01.2013r., znak: [...] w W. zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie dobudowy części mieszkalnej, dokonanej na nieruchomości położonej w P. przy ul. S., do pierwotnie wniesionego budynku gospodarczego, który po wybudowaniu Państwo B. i S. D. zaczęli użytkować jako mieszkalny.

Dnia 05.02.2013r. PINB przeprowadził oględziny rozbudowanego budynku mieszkalnego, umiejscowionego na działce nr [...]. Ustalono wówczas, iż przy budynku gospodarczym wybudowanym w 1994r. i użytkowanym jako mieszkalny, po przebudowaniu w czerwcu 2008r. Państwo S. i B. D. dobudowali w sposób samowolny część mieszkalną tj. pokój, WC i korytarz. Dobudowana część mieszkalna przylega do części ściany frontowej i istniejącego budynku mieszkalnego i w rzucie poziomym posiada wymiary: 6,35x5,07m i wysokość w okapie 2,84m. Ściany zewnętrzne przedmiotowej dobudowy wykonane są w technologii szkieletowej drewnianej z dachem płaskim, pokrytym papą. Ściany osłonowe stanowi płyta OSB z ociepleniem zewnętrznym styropianowym o gr 20cm, osłonięta płytą gipsowo - kartonową. Według oświadczenia inwestorów dobudowa została dokonana bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Wobec powyższych ustaleń w dniu [...] 03.2013r. organ powiatowy wydał w trybie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 07.07.1994r. - Prawo budowlane (tekst jednolity z 2010r., nr 243, poz. 1623 ze zm., dalej: Prawo budowlane) postanowienie znak: [...] o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych związanych z rozbudową budynku oraz o nałożeniu na Państwo B. S. D. obowiązku przedłożenia dokumentów terminie do dnia 30.04.2013r.: zaświadczenia Burmistrza o zgodności dobudowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; czterech egzemplarzy projektu budowlanego wykonanej inwestycji wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, wymaganymi przepisami szczególnymi wykonanych i podpisanych przez osobę ze stosownymi uprawnieniami budowlanymi, będącą aktualnie wpisaną na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, potwierdzonym zaświadczeniem wydanym przez tą izbę; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane

W dniu 16.04.2013r. Państwo B. i S. D. dostarczyli do PINB komplet dokumentów wymaganych ww. postanowieniem z dnia [...].03.2013r.

Dnia [...]07.2013r. PINB wydał postanowienie znak: [...] którym Państwu B. i S. D. ustalono wysokość opłaty legalizacyjnej ([...]zł) z tytułu rozbudowy pierwotnie wzniesionego budynku gospodarczego na nieruchomości Rozpoznając ZAŻALENIE NA TO POSTANOWIENIE winb Postanowieniem z dnia [...]02.2014 r. uchylił powyższe postanowienie, a PINB ponownie rozpoznając sprawę w dniu [...]07.2014r. wydał postanowienie znak: [...] o ustaleniu na rzecz B. i S. D. wysokość opłaty legalizacyjnej w wysokość [...] zł z tytułu rozbudowy o część mieszkalną pierwotnie wzniesionego budynku gospodarczego, który po wybudowaniu zaczął być użytkowany jako mieszkalny.

Postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej zostało utrzymane w mocy przez WINB. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 29.04.2015r., sygn. akt II SA/Po 1301/14 uchylił postanowienie WINB z dnia [...].09.2014r., znak: [...]oraz poprzedzające je postanowienie PINB z dnia [...].07.2014 znak: [...], a nadto postanowienie WINB z dnia [...] 02.2014 znak: [...]. Z kolei wyrokiem z dnia 30.09.2015r., sygn. akt II OSK 2205/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą ww. wyroku WSA w Poznaniu.

Wobec powyższego wyroku kasacyjnego na WINB spoczął obowiązek ponownego rozpoznania zażalenia z dnia 30.07.2013r. Pani B. D. i Pana S. D. na postanowienie PINB z dnia [...].07.2013r., znak: [...] (art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30.08.2002r., Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.).

Mając na uwadze powyższe, uwzględniając zalecenia WSA w Poznaniu z wyroku z dnia 29.04.2015r., sygn. akt II SA/Po 1301/14 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30.09.2015r., sygn. akt II OSK 2205/15, Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zważył co następuje:

Podkreślenia wymaga, że pierwotnie tj. w 1994r. Państwo B. i S. D. wznieśli budynek gospodarczy na działce nr [...] w P. przy ul. S. na podstawie decyzji - pozwolenia na budowę z dnia 19.07.1994r. Budowa tego obiektu budowlanego została zakończona w 1994r. Obiekt ten obecnie pełni funkcję mieszkalną. W związku tym organ powiatowy przeprowadził postępowanie w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane w sprawie istotnych odstępstw. Decyzją z dnia [...].01.2012r., znak: [...] organ I instancji nałożył na ww. osoby obowiązek przedłożenia czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego. Następnie kolejną decyzją z dnia [...]06.2012r., znak: [...] projekt budowlany zamienny został zatwierdzony, a decyzją nr [...], znak: [...]organ powiatowy udzielił Państwu B. i S. D. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego po zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczego.

W 2008r. do ww. budynku dobudowano część mieszkalną o wymiarach: 6,35mx5,07m i wysokości w okapie 2,84m. Przedmiotowa część przylega do części frontowej istniejącego budynku i znajdują się w niej pokój, WC i korytarz.

Ponadto WINB zgadza się z organem powiatowym, iż w przedmiotowej sprawie nie zaistniały okoliczności uzasadniające zastosowanie legalizacji tej samowoli w trybie art. 51 ustawy - Prawo budowlane, a polegające na istotnym odstąpieniu od zatwierdzonego projektu budowlanego.

Jak słusznie wskazał bowiem organ powiatowy stosowanie trybu art. 50-51 ustawy - Prawo budowlane jest generalnie wyłączone w stosunku do robót budowlanych, wymagających pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, które stanowią budowę obiektu budowlanego lub jego części. Niewątpliwie w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z taką sytuacją. Inwestorzy w roku 2008 nie posiadali pozwolenia na dobudowę do wybudowanego w 1994r. budynku gospodarczego, który użytkowany jest jako mieszkalny. Bez znaczenia pozostaje fakt, że inwestorzy formalnie nie zakończyli procesu budowlanego tego budynku gospodarczego stosownym zgłoszeniem obiektu do użytkowania. Z akt sprawy wynika, iż strony postępowania już w 1994r. przystąpili do jego faktycznego użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego, zaś postępowanie w sprawie istotnych odstąpień nie obejmowało przedmiotowej rozbudowy (co wynika wprost z przedłożonego przez Inwestora projektu budowlanego zamiennego).

Zatem ocena prawidłowości zaskarżonego postanowienia PINB z dnia [...]07.2013r., znak: [...], wymaga odniesienia się do zasadności prowadzenia niniejszego postępowania administracyjnego w trybie art. 48 Prawa budowlanego.

Jeśli w tym przypadku bezsporne jest, że: 1) Państwo S. i B. D. prowadzili roboty budowlane (art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego) związane z rozbudową budynku położonego na działce nr [...], 2) na skutek tych robót budowlanych powstała nowa część tego budynku, czyli innymi słowy roboty te polegały na rozbudowie wspomnianego obiektu budowlanego, a 3) pojęcie "budowy" obiektu budowlanego obejmuje swym zakresem również jego "rozbudowę" (art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego), 4) rozbudowa zaś mogła być rozpoczęta jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego przy jednoczesnym braku przesłanek zastosowania art. 29-31 tej ustawy) i 4). inwestorzy takiej decyzji nie uzyskali, to nie tylko uzasadnione, lecz również konieczne (art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego) było w tym przypadku przeprowadzenie przez PINB postępowania administracyjnego w trybie art. 48 ustawy - Prawo budowlane. Zatem odnosząc się w tym miejscu do zarzutu zażalenia, należy wskazać, iż wyżej opisane okoliczności sprawy, które to przesądzają o konieczności zastosowania art. 48 Prawa budowlanego, a nie art. 50-51 Prawa budowlanego.

Co więcej, podobnie jak przesłanki, tak też i treść nakazów wydanych przez organy nadzoru budowlanego na poszczególnych etapach tego postępowania oraz konsekwencje ich realizacji zostały precyzyjnie określone przez ustawodawcę w przepisach art. 48-49 Prawa budowlanego. Dlatego na skutek wykonania obowiązków, określonych w postanowieniu PINB z dnia [...]03.2013r., znak: [...], wydanego na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, obowiązkiem PINB było ustalenie wysokości opłaty legalizacyjnej (art. 49 ust. 1 in fine Prawa budowlanego). Ujmując tę kwestię innymi słowy: wykonanie wszystkich nakazów określonych w postanowieniu organu I instancji musiało wiązać się z ustaleniem w drodze postanowienia wysokości opłaty legalizacyjnej.

WINB podkreśla, że opłata legalizacyjna stanowi "iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w)" (art. 59f ust. 1 ustawy - Prawo budowlane), a iloczyn ten podlega jeszcze pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu (art. 49 ust. 2 irtfine Prawa budowlanego).

W omawianym przypadku .."s" wynosi 500 zł (art. 59f ust. 2 Prawa budowlanego). Pozostaje kwestia sporna - jaka jest kategoria obiektu, a co za tym idzie również jaki jest współczynnik wielkości obiektu budowlanego. PINB wskazał, że przedmiotem postępowania jest budynek gospodarczy Kategoria II - budynki służące gospodarce rolnej, jak: produkcyjne, gospodarcze, inwentarsko-składowe, a współczynnik kategorii obiektu (k) to 1,0, dlatego opłata legalizacyjna wynosi [...]zł. Zdaniem WINB kategoria obiektu budowlanego to kategoria I - budynki mieszkalne jednorodzinne (dobudowana część pełni funkcję mieszkalną, znajduje się w niej korytarz, pokój i WC). Bowiem jak wynika z przedłożonego projektu budowlanego rozbudowana część obiektu stanowi budynek mieszkalny. W takiej sytuacji opłata legalizacyjna winna być ustalona w kwocie [...]zł.

Powyższe twierdzenia spowodowały, iż postanowieniem z dnia [...]02.2014r., znak: [...] WINB uchylił w całości postanowienie PINB z dnia [...].07.2013r., znak: [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Jednakże WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 29.04.2015r., sygn. akt II Sa/Po 1301/14, zapadłym w nin. sprawie, wskazał między innymi, iż przepis art. 138 § 2 Kpa upoważnia organ odwoławczy do uchylenia zaskarżonej decyzji (postanowienia) w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, a zakres sprawy do wyjaśnienia ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie., wobec czego organ odwoławczy niezasadnie zastosował art. 138 § 2 Kpa. Natomiast nakazał zastosowanie w sprawie art. 138 § 1 Kpa. Rozważenia zatem wymaga, który z punktów § 1 wspomnianego przepisu należy zastosować w niniejszej sprawie, tj. 1 czy też 2. Należy przeanalizować sprawę pod kątem jej utrzymania w mocy, czy też uchylenia rozstrzygnięcia w całości lub w części i orzeczenia co do istoty. Zdaniem WSA w Poznaniu "działanie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który świadomie naruszył przepis art. 138 § 2 Kpa, uchylając postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej w wysokości [...]zł, pomimo braku podstaw do wydania uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, umożliwiło niezastosowanie w art. 139 Kpa".

Jak wynika z wyroku NSA w Warszawie z dnia 30.09.2015r., zapadłego w nin. sprawie "Ustawodawca w art. 139 Kpa wprowadził zakaz reformationis in peius, zgodnie z którym organ odwoławczy nie może wydać decyzji (postanowienia) na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Postanowienie z 10 lutego 2014 r. nie przywołuje art. 139 Kpa w sentencji, a w uzasadnieniu brak jakichkolwiek rozważań dotyczących dwu rozłącznych kryteriów, przemawiającymi za istnieniem wyjątków w realiach kontrolowanej sprawy, mimo że stanowi ono przykład niedozwolonego obejścia art. 139 w zw. z art. 144 Kpa. Ocena spełnienia przesłanek wydania decyzji (postanowienia) na niekorzyść strony odwołującej się, podlega kontroli sądu administracyjnego (...). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalonym jest pogląd, że odstępując od zasady zakazu reformationis in peius, organ odwoławczy obowiązany jest w uzasadnieniu szczegółowo wykazać wystąpienie w decyzji (postanowieniu) organu I instancji rażącego naruszenia prawa lub rażącego naruszenia interesu społecznego (...). Pojęcie rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 139 Kpa obejmuje kwalifikowane przypadki naruszenia prawa wymienione wyczerpująco w art. 145 § 1, art. 145a § 1, art. 156 § 1 kpa (...). W sposób oczywisty w kontrolowanej sprawie nie zachodziła przesłanka rażącego naruszenia interesu społecznego".

Zatem w tym miejscu rozważenia wymaga, czy postanowienie organu powiatowego z dnia [...].07.2013r. nakładające na zobowiązanych opłatę legalizacyjną w wysokości [...]zł rażąco narusza prawo, czy też rażąco narusza interes społeczny. Oczywistym jest, zresztą podkreślił to również Naczelny Sąd Administracyjny, że w kontrolowanej sprawie nie został rażąco naruszony interes społeczny - wymierzenie niżej opłaty legalizacyjnej leży bowiem w interesie skarżących.

Odnosząc się natomiast do drugiej z wymienionych przesłanek art. 139 Kpa, WINB wskazuje, że błąd w ustaleniach faktycznych nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Podkreślenia wymaga, iż "rażące naruszenie prawa, dopuszczające możliwość orzeczenia na niekorzyść strony odwołującej się należy rozumieć, jako przekroczenie prawa w sposób jasny, niedwuznaczny. Sytuacja taka ma miejsce, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa, tzn. istnienie tej sprzeczności da się ustalić przez proste ich zestawienie ze sobą" (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13.06.2012r., sygn. akt VIII SA/Wa 254/12).

Zatem podkreślenia wymaga, iż ze względu na brak możliwości orzeczenia na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa co do wysokości przedmiotowej opłaty legalizacyjnej, bowiem musiałby to doprowadzić do pogorszenia sytuacji osób składających zażalenie (patrz art. 139 Kpa w związku art. 144 kpa) oraz brak możliwości zastosowania w sprawie art. 138 § 2 Kpa, WINB obowiązany jest wydać postanowienie z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, tj. utrzymać w mocy postanowienie PINB z dnia [...]07.2013r., znak: [...] ustalające Państwu B. i S. D. opłatę legalizacyjną w wysokości [...]zł.

Podsumowując należy podkreślić, iż od uiszczenia tej opłaty uzależniona będzie możliwość "legalizacji", bądź konieczność nakazaniu rozbiórki przedmiotowej rozbudowy budynku o dodatkowe pomieszczenia mieszkalne: WC, korytarz i pokój, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, posadowionego na działce nr [...] (art. 49 ust. 4 Prawa budowlanego).

Skargę do sądu na powyższe postanowienie złożyli osobiści B. D. i S. D. zarzucając:

naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie art. 49 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, niedokonanie szczegółowej analizy sytuacji faktycznej i prawnej w jakiej znajduje się skarżący i obciążenia go opłatą legalizacyjną, pomimo, że w tym przypadku nie było do tego podstaw, gdyż w tej sytuacji zasady współżycia społecznego nakazują odstąpić od jej wymierzenia; a nadto naruszenie artykułu 51 ustawy prawo budowlane i wskazanej tam procedury legalizacji, polegające na jego nie zastosowaniu, gdy prawidłowo ustalony stan faktyczny wskazuje, iż roboty budowlane, które były wykonywane w sposób ciągły i w systemie gospodarczym nie zostały jeszcze wykonane, co stanowiło istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu i uzasadniało zastosowanie legalizacji tej samowoli w trybie art. 51 prawa budowlanego;

naruszenie prawa procesowego, a w szczególności art. 7 k.p.a poprzez nie podjęcie wszelkich kroków w celu niezbędnego i. dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a przez to nie wzięcie pod uwagę słusznego interesu skarżącego, naruszenie art. 8 k.p.a. przez brak działania w celu pogłębienia zaufania obywateli do organów Państwa, spowodowany wydaniem decyzji administracyjnej bez wzięcia pod uwagę istotnych okoliczności, jakimi w przypadku skarżącego była zgodna współpraca z organami administracji publicznej w toku postępowania i wypełnianie wszelkich poleceń tych organów, w wyniku czego powinno nastąpić odstąpienie od wymierzenia opłaty legalizacyjnej oraz naruszenie art. 107 § 3 kpa przez nie wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, dowodów, na których się oparł organ, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także brak wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa,

naruszenie przepisów prawa budowlanego przewidującego procedurę zgłoszenia, przez ich niezastosowanie, i w konsekwencji błędne uznanie, iż odwołujący mieli obowiązek uzyskania pozwolenia, gdy obecnie w ich sytuacji było wymagane zgłoszenie, a wykonane prace są zgodne z przepisami wymaganymi do zgłoszenia,

naruszenie przepisów prawa procesowego oraz prawa budowlanego, przez błędne uznanie, że w sytuacji skarżących nie miało miejsca konwalidowanie, gdyż w związku ze zmianą prawa budowlanego, nie mieli oni obowiązku uzyskania pozwolenia budowlanego, a tylko zgłoszenie, a organ jedynie sprawdza istniejący stan z wymogami prawa, ponadto organ miał obowiązek stosować przepisy obowiązujące w chwili orzekania, a więc prawo budowlane po zmianach; zatem nie było podstaw do karania odwołujących, a postępowanie w ich sprawie jako bezprzedmiotowe należało umorzyć.

W konsekwencji powyższego skarżący wnoszą o:

uchylenie zaskarżonego orzeczenie i wydanie decyzji w przedmiocie legalizacji samowoli budowlanej w trybie art. 51 ustawy prawo budowlane, ewentualnie

o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania,

umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasowa argumentację

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie jest uzasadniona.

Na wstępie należy przypomnieć, że przedmiotem sądowej kontroli jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...].05.2016 r. i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego z [...]07.2013 r. ustalające obowiązek wniesienia opłaty legalizacyjnej w oparciu o przepis art. 49 ust.1 i 2 ustawy Prawo budowlane w kwocie [...]- zł. Wskazany przepis w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ - tekst jednolity (Dz.U.2013.1409) stanowi, że Właściwy organ, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bada:

1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,

3) wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane

- oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie przysługuje zażalenie.

2. Do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu.

Z prawidłowych i w istocie niekwestionowanych ustaleń organów wynika, że skarżący dysponowali decyzją z 1994 r. na budowę budynku gospodarczego. W istocie od samego początku pobudowania na podstawie tej decyzji budynek był użytkowany jako budynek mieszkalny i to bez dokonania zgłoszenia. Następnie w wyniku samowoli budowlanej w 2008 r. inwestorzy do tego budynku dobudowali kolejne pomieszczenie mieszkalne składające się z pokoju , korytarza i WC o wymiarach 6,35 m x 5,07m i wys.2,84 m. Postanowieniem z dnia [...].03.2013 r. na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane) PINB wstrzymał prowadzenia robót budowlanych związanych z rozbudową budynku a także nałożył obowiązek przedłożenia następujących dokumentów :

- zaświadczenia Burmistrza o zgodności dobudowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo

ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku

braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego -

- czterech egzemplarzy projektu budowlanego wykonanej inwestycji wraz z opiniami,

uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, wymaganymi przepisami

szczególnymi wykonanych i podpisanych przez osobę ze stosownymi uprawnieniami

budowlanymi będącą aktualnie wpisaną na listę członków właściwej izby samorządu

zawodowego, potwierdzonym zaświadczeniem wydanym przez tę izbę.

- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Niesporne jest iż inwestorzy wszystkie dokumenty złożyli , a także złożyli decyzję nr [...]z [...].11.2012 r. PINB pozwalającą na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego po zmianie sposobu użytkowania z gospodarczego w związku z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu. W tych okolicznościach stanu faktycznego organy prawidłowo prowadziły postępowanie legalizacyjne w trybie art. 49 prawo budowlane.

Nie mają racji skarżący o naruszeniu przepisów postępowania i nieuwzględnienia przez organy orzekające, że skarżący zrealizowali nałożone wobec nich obowiązki, a w związku z tym , a w związku z tym miałoby być umorzone postępowania.

Należy wyjaśnić , że Inwestor samowolnie realizujący inwestycję musi liczyć się ze wszelkimi konsekwencjami prawnymi wynikającymi z powyższej procedury, w tym w szczególności z obowiązkiem uiszczenia opłaty legalizacyjnej, jak również z ewentualnym obowiązkiem rozebrania wybudowanego niezgodnie z prawem obiektu budowlanego. Postępowanie legalizacyjne zmierza do przywrócenia stanu zgodnego z prawem, a zatem do stanu, w którym obiekt budowlany, uznany za spełniający wymogi prawa, będzie mógł istnieć (z jednoczesnym zobowiązaniem inwestora do uiszczenia opłaty legalizacyjnej), albo będzie podlegał rozbiórce, jeżeli inwestor nie spełni wymogów przewidzianych prawem.

W obecnym stanie prawnym nie ma żadnej możliwości miarkowania opłaty legalizacyjnej. Jej ustalenie nie jest uzależnione od uznania organu nadzoru budowlanego, ani od sytuacji finansowej czy życiowej inwestora, ponieważ sposób wyliczania wynika z mocy samego prawa. Na jej wysokość mają wpływ tylko takie elementy, jak kategoria obiektu, współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości obiektu. Ustawodawca jednakowo traktuje wszystkich adresatów decyzji z art. 48 ust. 1 p.b., gdyż wykluczył uwzględnianie przez organy administracji publicznej jakichkolwiek dodatkowych, nieprzewidzianych ustawowo, bądź też nie związanych z samą samowolą, kryteriów przemawiających za odmiennym podejściem do poszczególnych przypadków.

Opłata legalizacyjna stanowi warunek legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Opłata legalizacyjna ma charakter dobrowolny i stanowi alternatywę dla poddania się sankcji rozbiórki samowoli budowlanej.

Opłata legalizacyjna nie podlega egzekucji, a nieuiszczenie jej w terminie prowadzi do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Sąd akceptuje także argumenty organu odwoławczego iż mimo zastosowania przez organ pierwszej instancji niewłaściwej kategorii budynku, a mianowicie kategorii II - budynki gospodarcze zamiast w istocie kategorii I – budynki mieszkalne, ponieważ takie przyjęcie jest zdecydowanie korzystniejsze dla inwestorów , a nie zachodzi przesłanka rażącego naruszenia prawa.

Nie ma racji skarżący domagający się stosowania trybu określonego w art. 51 Prawo budowlane. W szczególności należy zaakceptować ustalenia stanu faktycznego co do zakresu i wielkości samowoli budowlanej. Związana jest ona z samowolną budową budynku mieszkalnego o parametrach ustalonych podczas oględzin przez inspektorów do już istniejącego budynku wykorzystywanego na cele mieszkalne. W okolicznościach stanu faktycznego nie występuje odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, ponieważ takowych nigdy nie było.

Sąd miał także na uwadze, że ponownie rozpoznając zażalenie na postanowienie PINB z [...].07.2013 r. organ odwoławczy zgodnie z art. 153 ustawy z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. Z 2016 poz. 718 ) dalej p.p.s.a zastosował się do wytycznych zawartych w prawomocnym wyroku tutejszego sądu w sprawie II SA/Po 1301/14 Ocena poprawności złożonej dokumentacji technicznej w procesie legalizacji samowoli budowlanej nie nasuwa żadnych wątpliwości.

Reasumując Sąd nie znajduje żadnych przesłanek pozwalających na wzruszenie zaskarżonego postanowienia wobec czego na zasadzie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił .