Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2705/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-07-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 200
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie WSA Dorota Apostolidis WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant referent stażysta Agnieszka Stefańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2020 r. sprawy ze skargi [...] Przedsiębiorstwa Wodociągów S.A. w [...] na decyzję Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Finansów Inwestycji i Rozwoju, po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. w [...], decyzją z [...] października 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2019 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...] w [...] prawa użytkowania wieczystego grunt Skarbu Państwa, położonego w [...], obręb [...], [...], oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] ha, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Wojewoda [...], działając na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 2204 ze zm.) – dalej zwanej "ugn", § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1998 r. Nr 23, poz. 120 ze zm.) – dalej zwanego "rozporządzeniem", decyzją z [...] lipca 2019 r. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990 r. przez [...] w [...] prawa użytkowania wieczystego grunt Skarbu Państwa, położonego w [...], obręb [...], [...], oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] ha, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...].

Pismem z [...] lipca 2019 r. [...] S.A. w [...] złożyła odwołanie od decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2019 r. zarzucając m.in. naruszenie § 4 rozporządzenia poprzez nieuwzględnienie, że przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w zarządzie [...] w [...].

Minister Finansów Inwestycji i Rozwoju decyzją z [...] października 2019 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2019 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 200 ugn grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy, będące w dniu [...] grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych i komunalnych osób prawnych oraz Banku [...] stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego, a budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się własnością tych osób.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że na mocy zarządzenia nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1991 r. dokonano podziału przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą [...] w [...] m.in. na [...] w [...] - utworzone na mocy zarządzenia nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1991 r., zmienionego zarządzeniem nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] października 1992 r.

Natomiast na podstawie aktu notarialnego z [...] października 2005 r. Rep. [...] nr [...] skomercjalizowano przedsiębiorstwo państwowe [...] z siedzibą w [...] przekształcając je w spółkę akcyjną.

Wobec powyższego Minister stwierdził, że wnioskodawca posiada przymiot strony w niniejszym postępowaniu.

Z treści księgi wieczystej nr [...] wynika, że prawo własności przedmiotowej działki nr [...] zostało ujawnione na rzecz Skarbu Państwa -Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...], na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [...] kwietnia 2010 r. sygn. akt [...], którym zmieniono postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z [...] grudnia 2004 r. sygn. akt [...], w ten sposób, że Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] nabył z dniem [...] października 1985 r. na własność przez zasiedzenie przedmiotową nieruchomość.

Zatem przedmiotowa działka stanowiła własność Skarbu Państwa według stanu na [...] grudnia 1990 r.

Minister wskazał, że kwestią sporną na gruncie niniejszej sprawy jest to, czy przedmiotowy grunt znajdował się w zarządzie [...] w [...] według stanu na [...] grudnia 1990 r.

W pierwszej kolejności zauważył że zarząd, to prawna forma władania nieruchomością. Obowiązująca [...] grudnia 1990 r. ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1985 r. Nr 22, poz. 99) przewidywała powstanie zarządu do gruntu w ściśle określony sposób.

Zgodnie z art. 38 ust. 2 ww. ustawy państwowe jednostki organizacyjne uzyskują

grunty państwowe w zarząd na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej albo na podstawie zawartej, za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umowy o nabyciu nieruchomości.

Ponadto na podstawie art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. grunty państwowe będące w dniu wejścia ww. ustawy tj. 1 sierpnia 1985 r. w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych, które to zostało ustanowione m.in. na podstawie ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1961 r. Nr 32, poz. 159) przechodzą w zarząd tych jednostek.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że stwierdzenie prawa zarządu do nieruchomości następuje na podstawie co najmniej jednego z dokumentów wymienionych enumeratywnie w § 4 rozporządzenia. Takimi dokumentami są: decyzja o przekazaniu nieruchomości w zarząd; decyzja o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, jeśli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r.; umowa między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości, zawartej za zgodą organu; umowa zawarta w formie aktu notarialnego przed 1 lutego 1989 r. przez państwowe jednostki organizacyjne, o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa; odpis księgi wieczystej stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości; decyzja o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością; decyzja o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed 1 sierpnia 1985 r.; uchwała, zarządzenie lub decyzja wydana w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych

oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości; protokół przekazania nieruchomości sporządzony między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed 1 sierpnia 1985 r.; umowa o przekazaniu nieruchomości lub protokołu przekazania nieruchomości sporządzone przed 22 października 1961 r. między organizacjami społeczno-zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi, a państwowymi jednostkami organizacyjnymi.

Zgodnie z kolejnymi ustępami § 4 rozporządzenia, jeżeli właściwy organ nie dysponuje dokumentami, o których wyżej mowa, może wezwać państwowe i komunalne

osoby prawne do ich dostarczenia w wyznaczonym terminie. Jeżeli nie zachowały się dokumenty, o których mowa w ust. 1, stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 kpa potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym. Dokumenty stanowiące podstawę stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu wskazuje się w uzasadnieniu decyzji, o której mowa w art. 200 ust. 1 pkt 2 ugn.

Minister zauważył, że do wniosku z [...] lutego 2019 r. o stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu i własności budynków wnioskodawca załączył decyzję kierownika Wydziału [...] Urzędu Miejskiego w [...] z [...] grudnia 1987 r. oraz pisma Prezydenta Miasta [...] - wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej z [...] września 2004 r. dotyczące ustalenia wymiaru opłaty rocznej za grunt oddany w zarząd - użytkowanie [...] w [...].

Jak wynika z załączników do decyzji z [...] grudnia 1987 r. oraz pisma z [...] września 2004 r. obejmowały one m.in. działkę nr [...] o pow. [...] ha (obecnie oznaczoną jako działka nr [...]).

W ocenie Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju decyzja kierownika Wydziału [...] Urzędu Miejskiego w [...] z [...] grudnia 1987 r. oraz pismo z [...] września 2004 r. dotyczące zmiany wysokość tej opłaty, nie mogą zostać uznane za dowód, jednoznacznie przesądzający o istnieniu po stronie skarżącego prawa zarządu do przedmiotowej nieruchomości, w rozumieniu przepisów rozporządzenia.

Zdaniem organu odwoławczego decyzja określona w § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia stanowi dowód na istnienie po stronie przedsiębiorstwa prawa zarządu. Jednakże w orzecznictwie sądowo-administracyjnym wskazuje się, że tego rodzaju rozstrzygnięcie (mające charakter faktyczny) nie jest wystarczającym dowodem ustanowienia zarządu w sensie prawnym, który mógł powstać jedynie zgodnie z przywołanymi już wcześniej art. 38 ust 2 oraz art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r.

Oznacza to, że decyzja o naliczeniu i aktualizacji opłat może być uznana za podstawę stwierdzenia istnienia prawa użytkowania (zarządu) jedynie wyjątkowo, gdy była wydana w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu.

Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z [...] listopada 1999 r. sygn. akt [...] z decyzji o opłatach powinien wynikać w sposób jednoznaczny tytuł prawny ich wnoszenia: ustanowione mocą konkretnej decyzji administracyjnej prawo użytkowania na rzecz podmiotu wnoszącego opłatę.

Treść decyzji z [...] grudnia 1987 r. nie wskazuje na podstawie jakiego dokumentu grunt objęty tą decyzją znajdował się w zarządzie [...] w [...].

Odnosząc się do zarzutu podniesionego w odwołaniu, że organ I instancji rażąco

naruszył art. 75 i art. 77 § 1 kpa, z uwagi na to, że nie podjął jakichkolwiek działań zmierzających do wyjaśnienia sprawy w całości, w szczególności pominął możliwość przesłuchania świadków oraz pozyskania oświadczenia zainteresowanej strony na okoliczność sprawowania prawa zarządu na przedmiotowej nieruchomości przez [...] w [...], a także nie wystąpił do właściwych organów o dokumenty dotyczące prawa zarządu Minister wskazał, że jest on bezzasadny.

Zgodnie z aktualnym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, w trybie § 4 ust. 3

rozporządzenia można dowodzić istnienia prawa zarządu jedynie wtedy, gdy przesądzone zostanie uprzednio, że prawo zarządu nieruchomości było ustanowione, lecz nie zachowały się dokumenty stwierdzające tę okoliczność (por. wyrok WSA w Kielcach z 22 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Ke 1019/13).

Natomiast w niniejszej sprawie, jak wynika z całokształtu materiału dowodowego, nieruchomość oznaczona aktualnie jako działka nr [...] nie została w ogóle przekazana w zarząd [...] w [...].

Zatem zeznania świadków, że nieruchomość pozostawała w zarządzie przedsiębiorstwa bez wskazania konkretnej decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd mogłyby jedynie dowodzić, że nieruchomość ta znajdowała się w faktycznym użytkowaniu. Zeznania takie nie mogłyby stanowić samoistnego dowodu potwierdzającego spełnienie przesłanki zarządu.

Ponadto skorzystanie przez wnioskodawcę ze środka dowodowego w postaci oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 kpa, potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym możliwe jest jedynie wówczas, gdy oświadczenie takie jednoznacznie wskazuje na dokumenty, które stanowią tytuł prawny zarządu lub użytkowania, a których nie można odtworzyć ze względu na zaginięcie lub zniszczenie, co wynika wprost z § 4 ust. 3 rozporządzenia.

Wobec powyższego zawiadomieniem z [...] marca 2019 r. Wojewoda [...] wezwał wnioskodawcę do przedłożenia dokumentu wskazanego w § 4 ust. 2 rozporządzenia potwierdzającego prawo zarządu do przedmiotowego gruntu, jednakże wnioskodawca nie przedłożył w wyznaczonym terminie stosownego dokumentu potwierdzającego przekazanie przedmiotowego gruntu w zarząd. Również do odwołania z [...] lipca 2019 r. odwołujący nie załączył dokumentów potwierdzających przekazanie przedmiotowego gruntu w zarząd.

Zawiadomieniem z [...] marca 2019 r. organ wojewódzki zwrócił się do Prezydenta Miasta [...] - wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, o udzielenie informacji, czy ww. decyzja, której treść dotyczy ustalenia opłat za zarząd - użytkowanie [...] w [...] była poprzedzona przekazaniem gruntu w użytkowanie lub zarząd w formie prawem przewidzianej, a także do [...] o wyjaśnienie, czy [...] grudnia 1990 r. przedmiotowa działka nr [...] pozostawała w zarządzie [...].

W odpowiedzi na ww. zawiadomienie Prezydent Miasta [...] wskazał, że nie jest w posiadaniu innej dokumentacji świadczącej o przysługiwaniu prawa zarządu skarżącemu, co do przedmiotowej działki (pismo z [...] kwietnia 2019 r.

Natomiast pismem z [...] czerwca 2019 r. [...] Dyrekcja Lasów Państwowych w [...] przesłała wyjaśnienia Nadleśnictwa [...], z których wynika m.in. że przedmiotowa nieruchomość obecnie oznaczona jako działka nr [...], [...] grudnia 1990 r. pozostawała w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...].

A zatem organ I instancji słusznie uznał, że dokumenty przedłożone przez wnioskodawcę nie mogą stanowić dokumentów potwierdzających spełnienie przesłanki prawa zarządu do gruntu Skarbu Państwa [...] grudnia 1990 r.

Od decyzji Ministra Finansów Inwestycji i Rozwoju z [...] października 2019 r. [...] S.A. w [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: I. przepisów prawa materialnego, tj.: 1) § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia poprzez odmowę uznania mocy dowodowej decyzji o naliczeniu opłat z tytułu zarządu nieruchomością, przy ustalaniu posiadania przez poprzednika prawnego skarżącej prawa zarządu nieruchomości, a w konsekwencji utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, podczas gdy z treści przywołanego przepisu rozporządzenia jednoznacznie wynika, że ww. dokument, niezależnie od ewentualnych decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie (jeżeli została wydana przed 1 sierpnia 1985 r.) lub w zarząd (jeżeli została wydana po 1 sierpnia 1985 r.), stanowią podstawę dla stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu, stanowiącego podstawę dla stwierdzenia nabycia przez skarżącą prawa użytkowania wieczystego gruntu, 2) § 4 ust. 3 rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie i nieprzesłuchanie świadków, w sytuacji gdy w ocenie organu przedstawione przez wnioskodawcę dowody nie były wystarczające do stwierdzenia istnienia zarządu na przedmiotowych działkach, a inne dokumenty nie zachowały się; II. przepisów prawa procesowego, tj.: 1) art. 80 kpa na skutek błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, objawiającej się poprzez uznanie, że załączony do akt sprawy wykaz wywłaszczeniowy z 1968 r. parcel zawnioskowanych do przekazania w gminie Osiedle [...] nie jest dowodem jednoznacznie potwierdzającym istnienie po stronie poprzednika prawnego skarżącej prawa użytkowania, przekształconego następnie w prawo zarządu gruntem Skarbu Państwa, podczas gdy z treści dokumentu wprost wynika, że w stosunku do przedmiotowego gruntu musiała być wydana, w trybie ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, decyzja o przekazaniu gruntu w użytkowanie na rzecz poprzednika prawnego skarżącej, 2) art. 77 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 kpa poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu decyzji dowodów z dokumentów przedłożonych przez skarżącą i nieodniesieniu się w żaden sposób do tych dowodów w uzasadnieniu wydanej decyzji, 3) art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 i art. 80 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i niepodjęcie czynności, zmierzających do uzyskania dodatkowych dowodów, o których mowa w § 4 ust. 3 rozporządzenia, a które należało włączyć do materiału dowodowego, w sytuacji gdy w ocenie organu przedstawione przez wnioskodawcę dowody nie były wystarczające do stwierdzenia istnienia zarządu na przedmiotowych działkach, a inne dokumenty nie zachowały się. Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest uzasadniona.

Podstawę prawną w niniejszej sprawie stanowił art. 200 ugn. Przepis ten reguluje obecnie sprawy stwierdzania nabycia, z mocy prawa, na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.) z dniem [...] grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe osoby prawne, które posiadały w tym dniu grunty w zarządzie. Art. 200 ugn odwołuje się do art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, który w ustępie 1 stanowił, że grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), z wyłączeniem gruntów [...], będące w dniu [...] grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem ich użytkowania wieczystego.

Z kolei § 4 i § 5 rozporządzenia przewidują, że właściwy organ stwierdza dotychczasowe prawo zarządu państwowych osób prawnych, według stanu na dzień [...] grudnia 1990 r., na podstawie co najmniej jednego z następujących dokumentów: 1) decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd, 2) decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r., 3) umowy między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości, zawartej za zgodą organu, 4) umowy, zawartej w formie aktu notarialnego przed dniem 1 lutego 1989 r. przez państwowe jednostki organizacyjne, o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa, 5) odpisu z księgi wieczystej, stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości, 6) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością, 7) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r., 8) uchwały, zarządzenia lub decyzji wydanych w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości, 9) protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonego między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 1 sierpnia 1985 r., 10) umowy o przekazaniu nieruchomości lub protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonych przed dniem 22 października 1961 r. między organizacjami społeczno-zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi a państwowymi jednostkami organizacyjnymi.

Jeżeli właściwy organ nie dysponuje dokumentami, o których mowa wyżej może wezwać państwowe osoby prawne do ich dostarczenia w wyznaczonym terminie (ust. 2 § 4 rozp.). Jeżeli natomiast wskazane wyżej dokumenty nie zachowały się, stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 kpa, potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym (ust. 3 § 4 rozp.).

Analizując akta sprawy w kontekście przywołanych wyżej przepisów Sąd uznał że zaskarżona decyzja Ministra Finansów Inwestycji i Rozwoju z [...] października 2019 r. i poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] z [...] lipca 2019 r. nie naruszają prawa.

Należy zgodzić się z organami obu instancji, że żaden ze zgromadzonych w sprawie dowodów nie potwierdził istnienia [...] grudnia 1990 r. prawa zarządu przysługującego poprzednikowi prawnemu [...] S.A. w [...] do nieruchomości położonej w [...] obręb [...], oznaczonej obecnie jako działka nr [...] (dawniej działka nr [...]).

Z materiału dowodowego wynika, że w postępowaniu uwłaszczeniowym, mimo wezwania skarżącej Spółki, Prezydenta Miasta [...], Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] (pismo Wojewody [...] z [...] marca 2019 r.), skarżący nie wykazał, że jego poprzednik prawny legitymował się w stosunku do przedmiotowego gruntu jednym z dokumentów, o których mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia. Poszukiwania stosownych dokumentów przez Wojewodę [...] nie dały pozytywnego rezultatu.

Znaczenia dla sprawy uwłaszczeniowej nie mogła mieć dokumentacja dotycząca naliczania opłat za przedmiotową nieruchomość, w szczególności decyzja kierownika Wydziału [...] Urzędu Miejskiego w [...] z [...] grudnia 1987 r. ustalająca opłaty za zarząd.

Uszło uwadze skarżącej, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z [...] listopada 1999 r. sygn. akt [...] ([...]) wskazał, że dokument zawierający decyzję o naliczeniu lub aktualizacji opłat może być uznany za podstawę stwierdzenia użytkowania, gdy jest wydany w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. Zdaniem Trybunału, z decyzji o opłatach powinien wynikać w sposób jednoznaczny tytuł prawny ich wnoszenia: ustanowione mocą konkretnej decyzji administracyjnej prawo użytkowania na rzecz podmiotu wnoszącego opłatę.

Zatem decyzja ustalająca opłaty za zarząd, w treści której brak jest wzmianki o konkretnej decyzji przekazującej przedsiębiorstwu państwowemu w użytkowanie terenu nie mogła być uznana za dowód, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia, potwierdzający prawo zarządu (por. np. wyrok NSA z 28 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 1774/18).

Wbrew temu co twierdzi skarżąca dokumentacja dołączona do wniosku o uwłaszczenie z [...] lutego 2019 r. nie potwierdza istnienia konstytutywnej decyzji, o której mowa w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159 ze zm.), o przekazaniu [...] w [...] przedmiotowego terenu w użytkowanie

Zdaniem Sądu brak dowodów, że poprzednik prawny skarżącej nabył grunt w użytkowanie, które z dniem [...] sierpnia 1985 r. przekształciło się w zarząd.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd zauważa, że błędne jest twierdzenie skarżącej, iż skoro poprzednik prawny Spółki korzystał z przedmiotowego gruntu i miał ustalone opłaty roczne za użytkowanie gruntu, to siłą rzeczy przysługiwało mu prawo użytkowania, czy później zarząd. Trzeba wskazać, że nabycia prawa użytkowania, czy zarządu nie można stwierdzić na podstawie domniemania. Skoro dana jednostka państwowa korzystała z gruntu nie legitymując się stosownym dokumentem kreującym użytkowanie, czy zarząd, to znaczy że jednostka ta praw tych nie nabyła.

Występujący w praktyce problem braku legitymowania się przez jednostki państwowe dokumentami o przekazaniu im terenu w formie prawem przewidzianej dostrzegł sam ustawodawca, który, [...] lipca 1988 r., poprzez dodanie ust. 2-4 do art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99 ze zm.), umożliwił posiadaczom gruntów państwowych uregulowanie stanu prawnego gruntu i uzyskanie np. decyzji o przekazaniu gruntu w zarząd (art. 1 pkt 32 ustawy z dnia 13 lipca 1988 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - (Dz. U. Nr 24, poz. 170). W ten sposób ustawodawca stworzył możliwość uzyskania zarządu przez państwową osobę prawną i wykazanie się tym prawem na dzień [...] grudnia 1990 r., tj. w dacie, z którą wiąże uwłaszczenie art. 200 ust. 1 ugn.

Jeżeli zaś chodzi o podnoszoną w skardze kwestię dokumentowania istnienia prawa zarządu na podstawie innych, niż dokumenty, środków dowodowych (np. zeznań świadków) to Sąd zauważa, że dowody te mogą potwierdzić istnienie prawa zarządu tylko wtedy, gdy nie zachowały się dokumenty, o których mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia. Wobec tego wnioskodawca uwłaszczenia winien wykazać, że miał w swej dyspozycji konkretne dokumenty potwierdzające określone prawo (użytkowanie, zarząd), które później zaginęły, czy uległy zniszczeniu (por. wyrok NSA z 23 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 207/09).

Tego rodzaju sytuacja nie wystąpiła w niniejszej sprawie.

Odnosząc się natomiast do załączonego do wniosku uwłaszczeniowego wykazu wywłaszczeniowego z 1967 r. parcel zawnioskowanych do przekazania na rzecz [...] w [...], który obejmował m.in. działkę nr [...] Sąd zwraca uwagę, że wówczas procedurę wywłaszczeniową regulowała ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94). Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy nabycie nieruchomości poprzez jej wywłaszczenie mogło nastąpić tylko na rzecz Skarbu Państwa. Nie było możliwe nabycie nieruchomości bezpośrednio przez państwową jednostkę organizacyjną posiadającą osobowość prawną. Dopiero po uostatecznieniu się decyzji wywłaszczeniowej możliwe było przekazanie terenu przez Państwo właściwej państwowej jednostce organizacyjnej w formie prawem przewidzianej, np. poprzez wydanie decyzji o przekazaniu terenu państwowego jednostce państwowej w użytkowanie, w trybie art. 8 ust. 1 ustawy z 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach.

W niniejszej sprawie takiej decyzji brak, a sam wykaz wywłaszczeniowy nie jest dokumentem kreującym na rzecz poprzednika prawnego skarżącej prawo użytkowania.

W tej sytuacji, skoro po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, nie uzyskano dowodu potwierdzającego zarząd gruntem, to zarówno organ pierwszej instancji, jak i Minister Finansów Inwestycji i Rozwoju trafnie wywiedli, że nie było podstaw do uwzględnienia wniosku uwłaszczeniowego, w części dotyczącej gruntu położonego w [...], obejmującego teren obecnej działki nr [...].

Mając to wszystko na względzie Sąd uznał zarzuty skargi za nieskuteczne i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.