Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 3152/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 194
journal: Dz.U. 2018 poz 21
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie asesor WSA Anna Sidorowska-Ciesielska, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant ref. Marta Pachulska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2019 r. sprawy ze skargi H. F. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2015 r. znak: [...] wymierzającą PPHU "D." administracyjną karę pieniężną w wysokości 5000 zł zagospodarowanie odpadami niezgodnie z zezwoleniem na zbieranie odpadów.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w dniach od [...] marca 2014 r. do [...] marca 2014 r. przeprowadził kontrolę poprawności prowadzonej przez H. F. działalności gospodarczej pod nazwą: PPHU "D." [...], w zakresie gospodarowania odpadami innymi niż niebezpieczne na działkach o numerach ewidencyjnych [...],[...],[...] obręb [...] gminy [...] oraz na działkach o nr ewidencyjnym [...] obręb [...] miasta [...]. Kontrola wykazała, że H. F., w okresie od 23 stycznia do 31 grudnia 2013 r. zbierał odpady o kodzie 04 01 07 - osady nie zawierające chromu, zwłaszcza z zakładowych oczyszczalni ścieków, w ilości 455 Mg, od K. S.A., a następnie przekazał do zastosowania rolniczego osobie fizycznej do wykorzystania w gospodarstwie rolniczym, w celu użyźniania gleby. W decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. udzielającej H. F., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą: PPHU "D." [...], zezwolenia na odzysk odpadów innych niż niebezpieczne, określony został sposób dalszego zagospodarowana zbieranych odpadów (w tym odpadów o kodzie 04 01 07). Odpady mogły być przekazywane wyłącznie podmiotom posiadającym stosowne zezwolenia w celu dalszego zagospodarowania.

Organ wskazał, że naruszenie w zakresie gospodarowanie odpadami niezgodnie z warunkami decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. znak: [...], udzielającej zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odzysku i zbierania odpadów, zostało stwierdzone i udokumentowane w protokole kontroli Nr [...] z dnia [...] marca 2014 r., do którego Strona nie wniosła zastrzeżeń.

Z dokumentów zebranych przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska wynika, że Strona zbierała odpady o kodzie 04 01 07 - osady nie zawierające chromu, zwłaszcza z zakładowych oczyszczalni ścieków, a następnie przekazała do wykorzystania rolniczego osobie fizycznej do zastosowania w gospodarstwie rolnym. Natomiast jak wynika z posiadanej przez Stronę decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. odpady o kodzie 04 01 07 mają być przekazywane podmiotom posiadającym stosowne zezwolenia w celu dalszego zagospodarowania. Podkreślono, że odpad o kodzie 04 01 07 nie został wymieniony w załączniku do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które posiadacz może przekazywać osobom fizycznym lub jednostkom organizacyjnym niebędącym przedsiębiorcami, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz. U. z 2016 r., poz. 93), co wskazuje, iż Strona w okresie od 23 stycznia do 31 grudnia 2013 r. w ilości 455 Mg gospodarowała przedmiotowym odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem na zbieranie wydanym przez Starostę [...].

Organ podał, że za nałożeniem kary niższej niż górna granica możliwej do wymierzenia kary przemawiał fakt, iż badania pobranych próbek gleby, gdzie był stosowany odpad o kodzie 04 01 07 nie wykazały przekroczenia wartości dopuszczalnych stężeń zbadanych zanieczyszczeń w glebie lub ziemi dla grup rodzajów gruntów, określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 9 września 2002 r. w sprawie standardów jakości gleby oraz standardów jakości ziemi (Dz. U. z 2002 r. Nr 165, poz. 1359). a w więc nie zostało naruszone życie i zdrowie ludzi oraz środowisko w dacie prowadzonej kontroli.

Odnosząc się do argumentu podnoszonego przez Stronę dotyczącego traktowania odpadów o kodzie 04 01 07 jako odpadów komunalnych osadów ściekowych podano, że odpady o kodzie 04 01 07 wytwarzane były w K. S.A. w [...], w wyniku podczyszczania ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska, które są wprowadzane do kanalizacji w oparciu o pozwolenie wodnoprawne. Ścieki z przemysłu garbarskiego są ściekami przemysłowymi posiadającymi specyficzne zanieczyszczenia w postaci wyługowanych oraz zużytych związków chemicznych stosowanych do konserwacji skór oraz ich przerobu. W związku z powyższym osadów powstających z ich podczyszczania nie można uznać za komunalny osad ściekowy. Tak więc Strona prowadząc działalność polegającą na zbieraniu określonych odpadów na podstawie posiadanego zezwolenia ma obowiązek prowadzenia działalności zgodnie ze wszystkimi wymogami prawa i warunkami określonymi w posiadanej decyzji.

Organ odwoławczy podał także, iż art. 194 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach nie przewiduje żadnych odstępstw od kary.

Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł H. F., reprezentowany przez radcę prawnego, podnosząc zarzut naruszenia:

1) art. 7 , 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego;

2) art. 8 i 107 § 3 kpa, przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębienia zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji;

3) art. 194 ust. 1 pkt 4, art. 198 oraz art. 199 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, jak również niewłaściwe zgromadzenie i dokonanie oceny materiału faktycznego sprawy, poprzez zmarginalizowanie pewnych okoliczności przemawiających na korzyść Skarżącego.

Skarżący podał, że odpady o kodzie 04 01 07, które zbierał, traktował jako szlamy o składzie spełniającym wszystkie wymagania jak dla ustabilizowanych osadów z oczyszczalni komunalnych. Następnie poddawał procesom odzysku poprzez rolnicze wykorzystanie. Skarżący podniósł, że przed przekazaniem oraz rolniczym wykorzystaniem odpadu zostały przeprowadzone wszelkie badania, których efektem był wynik nie wykazujący przekraczania wartości stężeń metali ciężkich. W ocenie Skarżącego osad o kodzie 04 01 07 spełnia warunki definicji komunalnego osadu ściekowego i może zostać zastosowany do rolniczego wykorzystania, tak jak osady komunalne.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 194 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (w brzmieniu obowiązującym na dzień orzekania organów obu instancji) administracyjną karę pieniężną wymierza się za zbieranie odpadów lub przetwarzanie odpadów bez wymaganego zezwolenia lub gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem na zbieranie odpadów, zezwoleniem na przetwarzanie odpadów lub zezwoleniem na zbieranie i przetwarzanie odpadów, o którym mowa w art. 41.

Stosownie zaś do art. 41 ust. 1 cyt. ustawy prowadzenie zbierania odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów wymaga uzyskania zezwolenia.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że Skarżący – prowadzący działalność pod firmą PPHU D., decyzją Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. uzyskał zezwolenie m.in. na prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów o kodzie 04 01 07 (pkt. II.18 tej decyzji). Na podstawie tej decyzji skarżący uzyskał zezwolenie na zbieranie i magazynowanie odpadów (m.in. w sposób uniemożliwiający zmieszanie się różnych rodzajów odpadów). W decyzji tej wskazano również, że w dalszej kolejności odpady (m.in. o kodzie 04 01 07) przekazywane będą firmom posiadającym stosowne zezwolenie w celu dalszego zagospodarowania.

Z ustalonego, w toku kontroli w przeprowadzonej w dniach od 5 marca 2014 r. do 20 marca 2014 r., przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, stanu sprawy wynika, że H. F. prowadzący działalność pod firmą PPHU D., w okresie od 23 stycznia do 31 grudnia 2013 r.- zbierał odpady o kodzie 04 01 07 - osady nie zawierające chromu, w ilości 455 Mg - od K. S.A., a następnie przekazał je do wykorzystanie rolniczego osobie fizycznej (sobie), w celu użyźniania gleby na terenie działek o numerach ewidencyjnych [...] i [...] obręb [...] gm. [...].

Z akt sprawy nie wynika, by H. F. ani jako osoba prowadząca działalność gospodarczą, ani jako osoba posiadająca gospodarstwo rolne, uzyskał zezwolenie na działalność w zakresie odzysku odpadu o kodzie 04 01 07. Wskazać przy tym należy, że ani obowiązujące w dniu orzekania przez organ I. instancji rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które posiadacz odpadów może przekazywać osobom fizycznym lub jednostkom organizacyjnym niebędącym przedsiębiorcami, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku ani obowiązujące w dniu orzekania przez organ II. instancji rozporządzenie z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz. U. z dnia 20 stycznia 2016 r.) nie przewidywały możliwości przekazywania odpadów o kodzie 04 01 07 osobom fizycznym, które mogłyby poddawać odzyskowi te odpady na potrzeby własne.

Zasadnie zatem organy orzekające w sprawie orzekły, że przekazanie przez H. F. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą D. odpadu o kodzie 04 01 07 osobie fizycznej nastąpiło z naruszeniem uzyskanego zezwolenia. Należy także zauważyć, że późniejsze decyzje, zmieniające decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., nie dotyczyły gospodarowania odpadem o kodzie 04 01 07.

Nie może zostać uwzględnione stanowisko strony, że odpady o kodzie 04 01 07, które zbierał traktował jako szlamy o składzie spełniającym wszystkie wymagania jak dla ustabilizowanych osadów z oczyszczalni komunalnych, a następnie poddawał procesom odzysku poprzez rolnicze ich wykorzystanie.

Jak już wcześniej podano, skarżący posiadał zezwolenie jedynie na zbieranie i magazynowanie odpadów o kodzie 04 01 07. Stosownie do art. 3 pkt 34 ustawy o odpadach przez zbieranie odpadów rozumie się gromadzenie odpadów przed ich transportem do miejsc przetwarzania, w tym wstępne sortowanie nieprowadzące do zasadniczej zmiany charakteru i składu odpadów i niepowodujące zmiany klasyfikacji odpadów oraz tymczasowe magazynowanie odpadów, o którym mowa w pkt 5 lit. b.

Już z samej definicji zbierania odpadów wynika, że ma to być czynność m.in. niepowodująca zmiany klasyfikacji odpadów. Z art. 4 ust. 1 ustawy o odpadach wynika, że odpady klasyfikuje się przez ich zaliczenie do odpowiedniej grupy, podgrupy i rodzaju odpadów, uwzględniając m.in. źródło ich powstawania oraz składniki odpadów. W ocenie Sądu to wytwórca odpadów, uwzględniając powyższe cechy, decyduje o poprawnym wyborze kodu odpadu. Ponadto wytwórca odpadu musi posiadać stosowne pozwolenie na wytwarzanie odpadu o danym kodzie. Dlatego również w interesie wytwórcy odpadów jest prawidłowe zaklasyfikowanie danego odpadu.

Z akt niniejszej sprawy (kart przekazania odpadów) wynika, że K. S.A., jako wytwórca odpadów, przekazywały PPHU D. [...] odpady o kodzie 04 01 07 (odpady z przemysłu skórzanego i futrzarskiego - osady nie zawierające chromu, zwłaszcza z zakładowych oczyszczalni ścieków). Następnie PPHU D. [...] przekazywał odpady o tym samym kodzie H. F.– jako osobie prowadzącej gospodarstwo rolne. Nie można zatem przyjąć, że doszło do przekazania odpadów - szlamów o składzie spełniającym wszystkie wymagania jak dla ustabilizowanych osadów z oczyszczalni komunalnych, skoro skarżący przekazywał odpady o takim samym kodzie jakie otrzymał od ich wytwórcy. Brak było bowiem jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że Skarżący był uprawniony do zmiany kwalifikacji odpadu, skoro nie był jego wytwórcą, a nawet podmiotem uprawnionym do zagospodarowania tego odpadu.

Znaczenia przy tym nie ma, że powyższe odpady zostały poddane badaniom, które nie wykazały obecności w nich metali ciężkich, żywych pasożytów czy bakterii chorobotwórczych. Okoliczność ta, na co trafnie zwrócił uwagę organ odwoławczy, mogły mieć wpływ co najwyżej na wymiar kary, która w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, była obligatoryjna. Bezsprzecznie bowiem doszło do gospodarowania odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem na zbieranie odpadów.

Wbrew zarzutom skargi nie można przyjąć, by organy orzekające w sprawie naruszyły przepisy postępowania. Zebrany materiał dowodowy dawał podstawy do wydania decyzji o wymierzeniu kary na podstawie art. 194 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Organy również szczegółowo uzasadniły, dlaczego wymierzono karę w wysokości 5000 zł. Wymierzona kara mieści się w widełkach ustalonych przez prawodawcę w art. 194 ust. 3 cyt. ówcześnie obowiązującej ustawy o odpadach (nie mniej niż 1000 zł i nie może przekroczyć 1 000 000 zł).

Sąd nie dostrzegł także w zaskarżonych decyzjach takiego naruszenia prawa, które nakazywałoby uwzględnić skargę z urzędu.

Dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.