Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1155/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 35a
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia del. WSA Cezary Kosterna (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 1415/17 w sprawie ze skargi W. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 7 grudnia 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 1415/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

Podstawową okolicznością faktyczną sprawy było ustalenie, że [...] listopada 2013 r. w miejscowości [...] na drodze gminnej (ul. [...]) o dopuszczalnym nacisku osi do 8 t zatrzymano do kontroli należący do W. D. (dalej: skarżący) czteroosiowy samochód ciężarowy, którym przewożono ładunek podzielny - sypki w postaci kruszywa. Pojazd zważono na przystosowanym (legalizowanym) do tego stanowisku przy użyciu przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II. Wagi te w dniu kontroli posiadały ważne świadectwa zgodności oraz legalizacji ponownej. W wyniku ważenia pojazdu wskazanymi wagami stwierdzono – po odjęciu błędów pomiaru, tj. 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę – przekroczenie dopuszczalnego nacisku podwójnej osi napędowej o 6,95 t (tj. o 38,61% dopuszczalnej wartości; nacisk ten wyniósł bowiem 24,95 t), jak również przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej (dmc) pojazdu o 6,9 t (tj. o 21,56% dopuszczalnej wartości; rzeczywista masa całkowita pojazdu wyniosła bowiem 38,9 t). W związku ze stwierdzonym naruszeniem zakwalifikowano kontrolowany przejazd jako przejazd pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia kategorii VII.

Z protokołu kontroli pojazdu wynika, że kierowca nie wniósł o ponowne ważenie, uczestniczył w odczycie pomiarów z wag, został zapoznany ze świadectwem zgodności i legalizacji wag oraz pomiarem geodezyjnym pochyłości terenu miejsca ważenia. W protokole odnotowano jednak, że "odmówił podpisania protokołu na polecenie Pana W. D.", który przyjechał podczas kontroli na punkt wagowy i "nakazał nie podpisywać żadnych dokumentów".

W tych okolicznościach Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej WITD, organ I instancji) decyzją z [...] stycznia 2014 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15 000 zł za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII.

Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD, organ odwoławczy) decyzją z [...] kwietnia 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z [...] stycznia 2014 r.

Wyrokiem z 26 lutego 2015 r. w sprawie VISA/Wa 2058/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję GITD z [...] kwietnia 2014 r. W uzasadnieniu tego wyroku WSA podniósł w szczególności, że skoro w sprawie skarżący podnosił zarzut błędnego dokonania ważenia pojazdu, z wykorzystaniem nieprzeznaczonych do takiego pomiaru wag, rodziło to po stronie organu obowiązek pełnego wyjaśnienia zagadnienia prawidłowości dokonania procedury pomiaru pojazdu.

Pismem z [...] kwietnia 2017 r. organ odwoławczy zawiadomił stronę o uzupełnieniu materiału dowodowego o poświadczone tłumaczenie z języka angielskiego od producenta wag pisma A. z [...] grudnia 2014 r., upoważnienie producenta wag z [...] grudnia 2014 r., sprawozdanie z pracy pt. Sprawdzanie błędów pomiaru nacisku osi wielokrotnej oraz masy całkowitej pojazdu samochodowego metodą ważenia "oś po osi" przy użyciu pary wag statycznych z [....] listopada 2015 r. oraz pismo Prezesa Głównego Urzędu Miar z [...] czerwca 2016 r., dotyczące wyznaczania masy całkowitej pojazdu za pomocą przenośnych wag nieautomatycznych, poprzez sumowanie nacisków poszczególnych osi. Ponadto w załączeniu przekazał kopię instrukcji obsługi wag SAW/Seria II, która dotyczy m.in. wag SAW 10C/II.

W następstwie ponownego rozpatrzenia sprawy GITD wydał [...] maja 2017 r. decyzję ostateczną, którą w oparciu o przepisy art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1, 3 pkt 1, 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. 2012 poz. 1137 ze zm., dalej: prd), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. 2013 poz. 260, dalej: udp), § 3 ust. 1 pkt 11, § 5 ust. 1 pkt 6 lit. c) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. 2016 poz. 2022) utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji z [...] stycznia 2014 r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł.

Przywołując wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnych z 7 marca 2013 r. w sprawach II GSK 2280/11 i II GSK 2281/11 organ wywiódł, że wagi typu SAW 10C/II mogły służyć zarówno do ustalenia masy całkowitej kontrolowanego samochodu ciężarowego, jak również do pomiaru nacisku podwójnej osi napędowej.

Organ wskazał też na wykonanie zaleceń wynikających z ww. wyroku Sądu z 26 lutego 2015 r., w tym na przesłanie do strony ww. dokumentów składających się na uzupełniony materiał dowodowy, a to pisma producenta wag SAW 10C/II z [...] grudnia 2014 r., upoważnienie producenta z [...] grudnia 2014 r., sprawozdanie z pracy pt. Sprawdzanie błędów pomiaru nacisku osi wielokrotnej oraz masy całkowitej pojazdu samochodowego metodą ważenia "oś po osi" przy użyciu pary wag statycznych z [...] listopada 2015 r., pismo Prezesa Głównego Urzędu Miar (GUM) z [...] czerwca 2016 r. dotyczące wyznaczania masy całkowitej pojazdu za pomocą przenośnych wag nieautomatycznych, poprzez sumowanie nacisków poszczególnych osi. Do strony przesłano też kopię instrukcji obsługi ww. wag i świadectwo homologacji (por. str. 10 i nast. zaskarżonej decyzji). Organ powołał się na pismo Prezesa GUM, odwołujące się do przepisów ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (Dz.U. 2013 poz. 1069 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki z 27 grudnia 2007 r. w sprawie rodzajów przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej oraz zakresu tej kontroli (Dz.U. 2014 poz. 1066). Zgodnie z tym pismem nie można zakazać stosowania wag nieautomatycznych, wyznaczających obciążenia koła lub osi pojazdu przy wyznaczaniu masy całkowitej pojazdu. Z metrologicznego punktu widzenia wyznaczanie obciążenia koła lub osi pojazdu może stanowić podstawę do wyznaczania masy pojazdu. Przepisy o prawnej kontroli metrologicznej nie regulują sytuacji wyznaczania masy całkowitej pojazdu przy użyciu wagi nieautomatycznej do wyznaczania obciążenia koła lub osi pojazdu. Zgodnie z prawem dopuszczalne jest jednakże wyznaczanie masy całkowitej pojazdu przy użyciu wagi nieautomatycznej do wyznaczania obciążenia koła lub osi pojazdu, która w tym zakresie podlega prawnej kontroli metrologicznej. W praktyce wyznaczanie masy całkowitej pojazdu z wykorzystaniem tzw. wag nieautomatycznych "pod koła" można przeprowadzić za pomocą zestawu wag podkładanych jednocześnie pod wszystkie koła lub za pomocą zestawu dwóch wag pod koła, na które najeżdża się kolejnymi osiami pojazdu (tzw. pomiar sekwencyjny). Zgodnie zatem z aktualnym stanowiskiem Prezesa GUM, dopuszczalne jest wyznaczenie masy pojazdów przy zastosowaniu wag nieautomatycznych, w tym wag przenośnych wyznaczających obciążenia koła lub osi pojazdu.

Organ nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 140aa ust. 4 prd. W sprawie przewożono ładunek sypki, jednakże podczas kontroli stwierdzono również przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Nie znajduje więc zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 2 prd. Organ obszernie wyjaśnił również pojęcie "należytej staranności" i braku "wpływu na powstanie naruszenia" (por. str. 16 i nast. zaskarżonej decyzji). Z argumentacji organu wynika, że organ nie dopatrzył się w sprawie wystąpienia tych przesłanek.

Skarżący zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzucił tej decyzji:

- naruszenie prawa materialnego poprzez wadliwe zastosowanie przepisów art. 2 pkt 35a prd w związku z § 5 ust. 1 pkt 6 lit. c) ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz ich niezbędnego wyposażenia,

- naruszenie art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2017 poz. 1257, dalej: kpa) poprzez nierzetelne rozpatrzenie materiału dowodowego, co miało znaczący wpływ na wadliwość skarżonego rozstrzygnięcia,

- naruszenie art. 6 kpa poprzez nadanie przymiotu legalności procedurom przedsięwziętym przez organ I instancji bez podstawy prawnej, tj. wykonanie ważenia sprzecznie z warunkami określonymi przez producenta wagi SAW 10C/II,

- naruszenie art. 77 § 1 kpa poprzez oparcie decyzji na niejednoznacznym i niepełnym materiale dowodowym,

- naruszenie art. 107 § 3 kpa poprzez nieodniesienie się do wszystkich uwag i argumentów strony poczynionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął powyższe zarzuty o szczegółową argumentację, w tym podniósł brak podstaw do odpowiedzialności za przejazd po drodze publicznej pojazdem w zakresie nacisków pojedynczej osi nie napędowej lub osi wielokrotnej oraz zakwestionował użyte w sprawie podczas kontroli pojazdu urządzenia pomiarowe i przeprowadzenie tych pomiarów (procedury ważenia).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017 poz. 1369 ze zm., dalej: ppsa).

Sąd I instancji uznał, że w stanie faktycznym sprawy doszło do naruszenia zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej na stronę jak za przejazd bez zezwolenia. Kontrolowany ww. pojazd, będący w dyspozycji strony skarżącej, przewożący ładunek podzielny po drodze gminnej o dopuszczalnym nacisku osi do 8 t, przekroczył – jak ustalił organ – dopuszczalny nacisk podwójnej osi napędowej o 6,95 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 38,61%), jak również dopuszczalną masę całkowitą pojazdu. Masa całkowita pojazdu wyniosła bowiem 38,9 t – przekroczenie o 6,9 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 21,56%). Miejsce, w którym dokonano ważenia, legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] sierpnia 2013 r. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o numerach fabrycznych [...] i [...], które legitymowały się ważnym świadectwem zgodności oraz ważnym świadectwem legalizacji ponownej. Dokumenty te, tak samo jak protokół z pomiaru równości terenu na stanowisku ważenia pojazdów, zostały okazane kierowcy pojazdu przed dokonaniem pomiarów. Kierowca widział wyniki ważenia (por. protokół kontroli i protokół z przesłuchania kierowcy w charakterze świadka w aktach administracyjnych sprawy).

Wiarygodnym i rzeczywistym obrazem parametrów zatrzymanego pojazdu jest pomiar dokonany w toku kontroli drogowej na zalegalizowanych urządzeniach pomiarowych, stosownie do ich przeznaczenia i sposobu użycia, w miejscu ważenia legitymującym się dokumentem potwierdzającym spełnienie warunków koniecznych do wykonywania pomiarów nacisków osi oraz masy pojazdu. W ocenie WSA zasady te i tryb kontroli zostały w sprawie zachowane, argumentacja organu, która legła u podstaw zaskarżonej decyzji, jest w tym względzie wyczerpująca i przekonująca, przede wszystkim zaś zgodna z mającymi w sprawie zastosowanie przepisami prawa.

Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz.U. 2004 nr 4, poz. 23), wagi nieautomatyczne typu SAW 10C/II umożliwiały ustalenie zarówno dopuszczalnej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu, jak również służą do pomiaru nacisku osi. Stwierdził też, że procedura wyznaczenia masy pojazdu, ewentualnie nacisków osi, przez sumowanie otrzymanych przez użycie każdej z użytych wag wartości, przy spełnieniu wymagań homologacji (odpowiednie spadki, równość powierzchni terenu) nie pozostaje w sprzeczności z instrukcją producenta wag typu SAW 10C/II. Wynika to z samej treści instrukcji, gdzie również wprost nie odnotowano w żadnym z jej zapisów aby połączenie dwóch wag (pary wag) tzw. interfejsem było jedynym miarodajnym sposobem ich użycia, jak również z uzupełnionego przez organ materiału dowodowego w tej sprawie w postaci poświadczonego tłumaczenia z języka angielskiego pisma kanadyjskiego producenta wag typu SAW 10C/II z [...] grudnia 2014 r., sprawozdania z pracy pt. Sprawdzanie błędów pomiaru nacisku osi wielokrotnej oraz masy całkowitej pojazdu samochodowego metodą ważenia "oś po osi" przy użyciu pary wag statycznych z [....] listopada 2015 r. oraz pisma Prezesa GUM z [...] czerwca 2016 r. dotyczącego wyznaczania masy całkowitej pojazdu za pomocą wag nieautomatycznych poprzez sumowanie nacisków poszczególnych osi.

Sąd I instancji zauważył też, że skarżący przedsiębiorca nie podjął nawet próby wykazania, że waga pojazdu wraz z ładunkiem była mniejsza niż ustalona przez organy. Poniósł też, że stwierdzone w sprawie przekroczenie nacisku podwójnej osi napędowej o 38,61% jest jednym z dwóch przekroczeń; w sprawie ustalono bowiem również przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej (dmc) pojazdu o 21,56%. Oznacza to, że nawet gdyby podważyć szeroko kwestionowaną w skardze podstawę odpowiedzialności za przejazd po drodze publicznej pojazdem w zakresie nacisku osi wielokrotnej, to pozostaje ponad dwudziestoprocentowe przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu.

WSA podzielił stanowisko organu, który nie dopatrzył się w sprawie podstaw do zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 1 i 2 prd, w tym z powodu braku dowodów na dochowanie przez stronę należytej staranności w realizacji czynności związanych z ww. przewozem oraz na brak wpływu na powstanie naruszenia.

Nawiązując do poprzedniego wyroku w sprawie Sąd I instancji stwierdził, że w toku przeprowadzonego postępowania w sprawie zbadane zostały wszystkie istotne dla podjętego rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne i prawne sprawy. W szczególności organ stosownie do tego wyroku uzupełnił materiał dowodowy o wskazane wyżej dokumenty i właściwie je zinterpretował na użytek okoliczności stanu faktycznego niniejszej sprawy, wyjaśniając wszystkie sporne w niej kwestie.

W. D. zaskarżył omówiony wyrok z 7 grudnia 2017 r. w całości skargą kasacyjną. Wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zrzekł się rozprawy w niniejszej sprawie.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2 pkt 35a w związku z art. 64 ust. 1, art. 64c, d i f w zw. z art. 140aa ust.1, art. 140ab ust. 1 pkt 1-3 prd przez błędną ich wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, polegające na niezasadnym i wadliwym przyjęciu, że przekroczenie nacisków osi wielokrotnych w odniesieniu do norm określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. 2013 poz.951) skutkuje uznaniem pojazdu za nienormatywny w rozumieniu przepisów art. 2 pkt 35a ustawy Prawo o ruchu drogowym;

2) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt. 2 ppsa, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 141 § 4 ppsa, polegające na niewzięciu pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy w celu stwierdzenia, czy naruszono prawo materialne i czy miało ono wpływ na wynik sprawy, a w szczególności poprzez błędne określenie zasad stosowania oraz dokładności wag użytych do pomiaru masy i nacisków osi w toku kontroli drogowej i niewłaściwe zastosowanie wartości błędów pomiarowych do ustalonego stanu faktycznego;

3) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 ppsa, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 141 § 4, 151 ppsa w zw. z art. 8 kpa poprzez oddalenie przez WSA skargi W. D. w sytuacji zaniechania jakiejkolwiek oceny czy organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie, a postępowanie zostało przeprowadzone w sposób właściwy i rozstrzygnięcia organów obu instancji zostały uzasadnione w sposób wystarczający i zgodny z art. 107 § 3 kpa, 7kpa i 77 §1 kpa.

Uzasadniając skargę kasacyjną jej autor podnosił, że WSA nie zbadał w sposób wyczerpujący kwestii poruszanej w skardze dotyczącej wadliwości przyjętej przez organy administracji wykładni art. 2 pkt 35a prd. Podstawą nałożenia kary pieniężnej w oparciu o art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy prd był fakt przekroczenia dopuszczalnego nacisku osi podwójnej napędowej stwierdzony podczas pomiaru nacisków osi w momencie kontroli. Jako normę odniesienia organ wskazał § 5 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz ich niezbędnego wyposażenia. Strona od momentu kontroli, a także w całym postępowaniu administracyjnym wskazywała wielokrotnie, iż ustawodawca krajowy w komentowanych uregulowaniach nie przewidział możliwości uznania pojazdu jako nienormatywny ze względu na przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi podwójnej, potrójnej itp. Zgodnie bowiem z art. 2 pkt 35a pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów:

- którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych,

- lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.

Organ zarzucił stronie, iż nacisk podwójnej osi napędowej kontrolowanego zespołu pojazdów przekroczył normy określone w przepisach § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz ich niezbędnego wyposażenia. Wskazane rozporządzenie zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej określonej w art. 66 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zatem w ocenie skarżącego kasacyjnie normy te nie mają związku z obowiązującą ustawą o drogach publicznych. Fakt przekroczenia nacisku osi może być odnoszony wyłącznie do przepisów o drogach publicznych, a nie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zatem pojazd nie był nienormatywny w aspekcie nacisków osi. W obecnie obowiązującym stanie prawnym brak jest podstaw do pociągnięcia, w oparciu o art. 140aa ust. 1 prd podmiotu wykonującego przejazd lub podmiotu wykonującego inne czynności związane z transportem drogowym, do odpowiedzialności administracyjnej za przejazd po drodze publicznej pojazdem przekraczającym normy w zakresie nacisku osi wielokrotnej, bowiem przepisy o drogach publicznych, do których w tym zakresie odwołuje się art. 2 pkt. 35a prd, nie przewidują dla tego rodzaju osi żadnych wartości dopuszczalnych.

Skarżący kasacyjnie podniósł też, że Sąd I Instancji odnosząc się do zarzutu niewłaściwie przeprowadzonej kontroli zaniechał poczynienia ustaleń, czy i jaki wpływ na uzyskany pomiar miała zastosowana procedura ważenia. W ocenie autora skargi kasacyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny nie odniósł się w jakimkolwiek zakresie do materii, legalności zastosowania korekt wyników (odliczenia błędów pomiarowych) na podstawie wewnętrznych regulacji GITD. WSA nie ocenił także legalności pomiaru określającego masę rzeczywistą kontrolowanego pojazdu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw do stwierdzenia nieważności w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 ppsa. Przepis art. 174 pkt 1 ppsa przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Powołując drugą podstawę kasacyjną wymienioną w art. 174 pkt 2 ppsa – naruszenie przepisów postępowania – skarżący powinien nie tylko wskazać na naruszenie przepisów postępowania, ale również wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

Należy też przypomnieć, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia, którego elementy konstrukcyjne i treściowe wyznaczają granice jej rozpoznania. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stosownie do art. 176 ppsa podstawy kasacyjne powinny być uzasadnione. Oznacza to, że autor skargi kasacyjnej nie może ograniczyć się tylko do wskazania przepisu prawa, który w jego ocenie został naruszony, ma bowiem obowiązek uzasadnić, w czym upatruje uchybienia temu przepisowi. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno być skonstruowane w taki sposób, aby można było powiązać je z konkretnymi przepisami prawa, uznanymi przez autora skargi kasacyjnej za naruszone. Winno ono też być na tyle precyzyjne, aby pozwalało na sformułowanie zwrotu stosunkowego o zgodności bądź niezgodności zaskarżonego wyroku z prawem.

Zasada związania granicami skargi kasacyjnej determinuje zakres kontroli instancyjnej, jaką Naczelny Sąd Administracyjny powinien podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega więc na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz na kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w zakresie wskazanym w zarzutach przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach powołanych podstaw kasacyjnych.

Oceniając skargę kasacyjną przy zastosowaniu powyższych kryteriów oceny, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że żaden z zarzutów kasacyjnych nie był skuteczny.

Odchodząc od zasady rozpoznania w pierwszej kolejności zarzutów naruszenia przepisów postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny uznał za celowe w realiach tej sprawy i biorąc pod uwagę dominującą argumentację skarżącego rozpoznać zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego. To właściwa wykładnia prawa materialnego określała ramy ustaleń faktycznych niezbędnych do dokonania zastosowania przepisów prawa do ustalonego stanu faktycznego.

I tak stwierdzić należy, iż niezasadny jest podniesiony w pkt 1 skargi kasacyjnej zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego, tj. w szczególności art. 2 pkt 35a prd poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przez uznanie, że przekroczenie nacisków osi wielokrotnych w odniesieniu do norm rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. skutkuje uznaniem pojazdu za nienormatywny. Według tego przepisu pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach tejże ustawy. Artykuł 2 pkt 35a prd nie zawiera pełnej regulacji, określającej wyczerpująco pojęcie pojazdu nienormatywnego. W zakresie dotyczącym nacisku osi odsyła do "przepisów o drogach publicznych". W zasadzie więc dopiero na podstawie tych przepisów możliwe jest ustalenie dopuszczalnych nacisków osi, których przekroczenie czyni pojazd nienormatywnym. W rozpatrywanej sprawie Sąd I instancji prawidłowo zaakceptował stanowisko organu, iż pojazd był pojazdem nienormatywnym w zakresie dopuszczalnych nacisków osi, powołując się m.in. na § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów, traktując ten przepis jako przepis o drogach publicznych. Skarżący wprawdzie powołuje też w zarzucie naruszenia przepisów prawa materialnego przepisy art. 64 ust. 1, art. 64c, d i f w zw. z art. 140aa ust.1, art. 140ab ust. 1 pkt 1-3 prd, jednak w powiązaniu z art. 2 pkt 35a prd. Skoro, jak wyżej wskazano, prawidłowo zinterpretowano i zastosowano art. 2 pkt 35a prd ustalając możliwość stosowania pojęcia pojazdu nienormatywnego do pojazdu o osiach wielokrotnych z odwołaniem się do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r., to w konsekwencji zaistniała podstawa do zastosowania właściwie zinterpretowanych przepisów art. 64 ust. 1, art. 64c, d i f w zw. z art. 140aa ust.1, art. 140ab ust. 1 pkt 1-3 prd.

W pkt 2 petitum skargi skarżący kasacyjnie podniósł zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit.) a ppsa w zw. z art. 141 § 4 ppsa. Nie powiązał tego zarzutu z żadnym zarzutem naruszenia przepisów postępowania przez organy. Art. 145 § 1 lit. a) ppsa stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów prawa materialnego. Z kolei art. 141 § 4 ppsa określa składniki uzasadnienia wyroku stanowiąc, że powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzuty podniesione w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Z treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) wynika jednoznacznie, że zarzut naruszenia tego przepisu nie może być wiązany z naruszeniami przepisów postępowania przez organy przy wydaniu rozstrzygnięcia, które nie zostały należycie uwzględnione w wyroku rozpoznającym skargę na takie rozstrzygnięcie. Również zarzut naruszenia przepisów postępowania nawiązujący do art. 141 § 4 ppsa jest pozbawiony usprawiedliwionych podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z 15 lutego 2010 r. wyjaśnił, że przepis art. 141 § 4 ppsa może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 ppsa), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego jako podstawę zaskarżonego orzeczenia. Za odmienną uznał natomiast sytuację, gdy uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia wskazuje, jaki stan faktyczny sprawy został przez sąd przyjęty i dlaczego. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w takim przypadku art. 141 § 4 ppsa nie stanowi wystarczającej podstawy kasacyjnej do podważenia ustaleń faktycznych przyjętych w sprawie. Bez odniesienia się bowiem do treści np. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w powiązaniu z odpowiednimi przepisami postępowania administracyjnego nie jest możliwe skuteczne zakwestionowanie stanowiska sądu pierwszej instancji, który formalnie wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku, ale w ocenie strony wnoszącej skargę kasacyjną przyjęte ustalenia są merytorycznie błędne (uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09 ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 39). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie jest dotknięte tego rodzaju wadą. Sąd pierwszej instancji uznał za prawidłowe ustalenia faktyczne poczynione w toku postępowania administracyjnego, a tym samym przyjął je za podstawę orzeczenia. Wskazał też podstawę prawną rozstrzygnięcia, czyniąc to prawidłowo, jak wyżej wskazano odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego. Wyjaśnił też zastosowanie przepisów prawa materialnego.

Zatem sformułowany przez skarżącego zarzut naruszenia przepisów postępowania, to jest "art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 141 § 4 ppsa" był bezpodstawny.

Również nieuzasadniony jest zarzut naruszenia przepisów postępowania podniesiony w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej. Skarżący podnosząc ten zarzut twierdzi, że Sąd I instancji "zaniechał jakiejkolwiek oceny, czy organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie, a postępowanie zostało przeprowadzone w sposób właściwy i rozstrzygnięcia organów obu instancji zostały uzasadnione w sposób wystarczający i zgodny z art. 107 § 3 kpa, 7 kpa i 77 § 1 kpa". Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej, a więc i sformułowanymi w niej zarzutami. W istocie więc skarżący kasacyjnie nie zarzuca Sądowi I instancji wadliwej oceny prawidłowości ustaleń faktycznych dokonanych przez organy, ale brak jakiejkolwiek oceny tej kwestii. Taki zarzut jest oczywiście nieuzasadniony. WSA jednoznacznie stwierdził, że "nie nasuwa istotnych zastrzeżeń Sądu interpretacja i sposób oceny tych materiałów przez organ na użytek i w okolicznościach zastosowanych w sprawie pomiarów skontrolowanego pojazdu strony, jak również powzięte w tym zakresie przez organ wnioski i ustalenia". Dalej to stwierdzenie obszernie uzasadnił. Dokonał więc oceny prawidłowości decyzji pod względem stosowania art. 7 kpa i art. 77 kpa. Stwierdził również jednoznacznie, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 3 kpa.

Dlatego też, działając na podstawie art. 184 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Skargę kasacyjną rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 ppsa, gdyż skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, nie wniósł też o nią organ.