Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 58/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61 par. 3
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 1059/19 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania postanowienia D. z [...] 2019 r. nr [...] w sprawie ze skargi B. na postanowienie D. z dnia [...] 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie D. z [...] 2019 r. utrzymujące w mocy postanowienie D. z [...] 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

W skardze skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia organu I instancji z uwagi na wystąpienie przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody na skutek jego wykonania. Wskazała, że wysokość zaległości w niniejszej sprawie może wpłynąć na utratę płynności finansowej spółki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 18 września 2019 r. odmówił wstrzymania wykonania postanowienia organu I instancji wskazując, że przedmiotem wniosku w niniejszej sprawie jest postanowienie organu odmawiające uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Takie rozstrzygnięcie nie wymaga wykonania i nie nadaje się do wykonania, w tym w szczególności w drodze przymusu, nie może więc spowodować bezpośrednich zagrożeń, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. w postaci wyrządzenia stronie skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nadto sam wniosek strony nie jest wystarczający do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku uniemożliwia bowiem jego merytoryczną ocenę.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca, zaskarżając je w całości, zarzucając mu naruszenie:

- art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez ustalenie, że nie zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji, pomimo że z akt sprawy wnika, że prowadzenie egzekucji na podstawie wydanych tytułów egzekucyjnych o numerach od [...] do [...] stanowi niezasadne i nadmierne obciążenie spółki, mogące spowodować wyrządzenie skarżącej znacznej szkody, w sytuacji gdy wydana decyzja dotknięta jest wadą powodującą jej nieważność,;

- art. 133 § 1 p.p.s.a. in principio w związku z art. 166 p.p.s.a., przez nieuprawnione przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, nieznajdujące umocowania w zgromadzonym materiale dowodowym, z naruszeniem zasady wydawania orzeczenia na podstawie akt sprawy i w granicach prawa, a tym samym przyjęcie, że nie ma potrzeby udzielenia tymczasowej ochrony w postępowaniu sądowym w sprawie;

- na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a., polegające na nieprawidłowej i fragmentarycznej analizie materiału dowodowego w sprawie, a w konsekwencji uznaniu, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji.

W związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wniosku, a także zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w art. 62 § 1 p.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Najważniejszą kwestią jest zatem ocena czy akt lub czynność, którego wstrzymania żąda strona, nadaje się do wykonania i wymaga wykonania. Przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie.

W rozpoznawanej sprawie do Sądu pierwszej instancji zaskarżone zostało postanowienie D. z [...] 2019 r. wydane w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Takie postanowienie, jak prawidłowo wskazał Sąd pierwszej instancji, ze względu na zakres i charakter prawny, nie nadaje się do wykonania. Z zaskarżonego postanowienia, którym utrzymano w mocy postanowienie odmawiające uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia, nie wynika wprost obowiązek uiszczenia konkretnej kwoty. Nie kreuje ono obowiązku podatkowego, nie obliguje adresata do określonego zachowania, nie może być również wykonane w trybie przymusowym poprzez wdrożenie administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Jest to zatem akt prawny nie noszący znamion wykonalności.

Skarżąca łączy dwie odrębne - z punktu procesowego - sprawy. Czym innym jest egzekucja z majątku skarżącej, a czym innym są zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Poprzez zgłoszenie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym skarżąca stwierdza określone okoliczności, które stoją na przeszkodzie w prowadzeniu postępowania egzekucyjnego. Rolą organów jest natomiast zweryfikowanie tych twierdzeń. Stanowisko organu w tym nie może podlegać wstrzymaniu wykonania, bowiem bezpośrednio nie nakłada na skarżącą żadnych obowiązków.

Tym samym wstrzymanie wykonania postanowienia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., nie jest możliwe, a wniosek w tym przedmiocie powinien zostać oddalony, co prawidłowo uczynił Sąd pierwszej instancji.

Niezależnie od powyższego, wskazać należy, że skarżąca nie przedstawiła żadnej okoliczności na uzasadnienie swojego wniosku. Zwróciła się jedynie o wstrzymanie wykonania postanowienia organu I instancji, nie podejmując nawet próby wykazania, że wykonanie decyzji mogłoby ją narazić na znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena w tym zakresie również jest prawidłowa. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które uzasadniają zastosowanie ochrony tymczasowej spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy, który musi wykazać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności w stosunku do wnioskodawcy jest zasadne. Nie jest zatem wystarczające powoływanie się przez skarżącą na wyrządzenie znacznej szkody. Skarżąca nie wykazała ziszczenia się ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania postanowienia.

Ponadto należy podkreślić, że na etapie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu Sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności skargi. W ramach rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania decyzji, Sąd nie ocenia prawidłowości wydania tej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem, ale to, czy jej wykonanie, jeszcze przed prawomocnym jej skontrolowaniem, może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom skarżącego (por. postanowienie NSA z 20 czerwca 2012 r., sygn. akt II OZ 517/12).

Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.