Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1991/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54  par. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 29  ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 65 poz 595
law: Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędziowie WSA Maria Werpachowska, Sławomir Antoniuk (spr.), Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów (dalej jako Centralna Komisja) decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2014, poz. 1852 ze zm. – dalej jako ustawa o stopniach naukowych), utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału Nauk [...] Akademii Pedagogiki Specjalnej im. [...] w W. (dalej jako Rada Wydziału) z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] odmawiającą nadania M. O. obecnie F. stopnia doktora habilitowanego.

Z akt administracyjnych wynika następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

Rady Wydziału uchwałą z dnia [...] czerwca 2014 r., wydaną na podstawie art. 18 ust. 11 i art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych oraz art. 104 i 107 k.p.a., odmówiła nadania dr M. O. stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk [...] w dyscyplinie [...].

W uzasadnieniu uchwały Rada Wydziału wskazała, iż wyraziła zgodę na przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego dr M. O., wszczętego na podstawie wniosku złożonego wraz z autoreferatem przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów w dniu [...] listopada 2013 r. Jednocześnie Rada Wydziału wyznaczyła trzech członków do składu Komisji Habilitacyjnej przeprowadzającej postępowanie habilitacyjne powoływanej przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów: sekretarz komisji - dr hab., prof. [...] M. K.; recenzent - dr hab., prof. [...] J. L.; członek komisji - dr hab., prof [...] A.G.

Centralna Komisja decyzją z dnia [...] marca 2014 r. powołała Komisję Habilitacyjną w składzie: przewodniczący komisji - prof dr hab. W. T. - Uniwersytet [...], sekretarz komisji dr hab., prof. [...] M. K. - Akademia [...], recenzent - prof. dr hab. E. N. Uniwersytet [...] w K., recenzent - prof. dr hab. W. L. — Uniwersytet [...] w T., recenzent - dr hab., prof. [...] J. L. Akademia [...] im.[...], członek komisji - dr hab., prof. [...] A. C. - Uniwersytet im. [...] w P., członek komisji - dr hab. prof. [...] A. G. - Akademia [...]im. [...].

W postępowaniu zostały przedstawione recenzje zawierające niejednoznaczne oceny. Recenzja prof. dr hab. E. N. oraz prof. dr hab. W. L. zawierała konkluzję, że monografia wskazana jako najważniejsze osiągnięcie naukowe oraz pozostały dorobek naukowy dr M. O. nie odpowiada warunkom określonym w art. 16 ustawy o stopniach naukowych. Recenzja dr hab., prof. [...] J. L. zakończona została pozytywną konkluzją.

Na posiedzeniu w dniu [...] czerwca 2014 r. Komisja Habilitacyjna powołana przez Centralną Komisję ds. Stopni i Tytułów w celu przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego dr M. O. wszczętego w dniu [...] listopada 2013 r. w dziedzinie [...] w dyscyplinie [...] podjęła uchwalę (w głosowaniu jawnym) zawierającą negatywną opinię w sprawie nadania dr M. O. stopnia naukowego doktora habilitowanego (2 głosy "za", 4 głosy "przeciw", 1 głos "wstrzymujący się").

Rada Wydziału po zapoznaniu się z ww. uchwałą Komisji Habilitacyjnej, biorąc pod uwagę zróżnicowane recenzje osiągnięć naukowych wnioskodawczyni, po dyskusji, w głosowaniu tajnym, podjęła uchwałę w sprawie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie [...] w dyscyplinie [...]. Rada Wydziału przychyliła się do wniosków wypływających z negatywnych ocen dorobku naukowego habilitantki. Tym samym Rada uznała zasadność następujących argumentów:

1) Dokonania naukowe habilitantki w większości mają naturę popularyzatorską, komercyjną i nie mają naukowego charakteru. Pracę habilitantki cechuje brak krytycznej analizy i nieumiejętność syntezy oraz rzeczowego komentowania. Dokonanie habilitacyjne jest mało oryginalne i nie wnosi znaczącego wkładu w dziedzinę. Ocenianą pracę cechuje mierna znajomość literatury źródłowej. Publikacja zawiera wady metodologiczne, m.in. brak precyzyjnego planu badawczego, opisu analiz i wnioskowania statystycznego.

2) Dorobek dr O. jest nieobecny w obiegu ogólnokrajowym, w tym w czasopismach z listy ERIH. Artykuły autorstwa habilitantki publikowane są głównie w lokalnych czasopismach i materiałach pokonferencyjnych, jej publikacje nie maja charakteru monografii, lecz poradników metodycznych i podręczników.

3) W pracy zauważalny jest brak samodzielności naukowej oraz zbyt duża liczba cytowań i zapożyczeń mogących świadczyć o popełnieniu plagiatu, co jest szczególnie widoczne w związku z powtórzeniami z książki "[...]" autorstwa prof. W. L.

4) Przedstawiona praca jest nieumiejętne napisana, zawiera szereg błędów formalnych, merytorycznych, metodologicznych i językowych, widoczny jej w niej brak kultury języka.

5) Zastosowana w pracy technika [...] stanowi co prawda interesującą strategię pomocną w dostrzeganiu i analizowaniu problemów, jednak z uwagi na krytyczną całościową ocenę, w szczególności zarzut plagiatu, nie jest wystarczającą do uznania dorobku.

Z podanych powodów Rada Wydziału uznała, że dorobek naukowy dr O. oraz przedstawiona monografia wskazana jako najważniejsze osiągnięcie naukowe nie spełniają wymogów art. 16 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych. Osiągnięcia naukowe dr M. O. nie stanowią więc podstawy do nadania jej stopnia doktora habilitowanego. Przedmiotowy dorobek nie spełnia bowiem kryteriów jakościowych oraz formalnych i tym samym nie stanowi "znacznego wkładu w rozwój określonej dyscypliny naukowej", a pod względem formalnym nie odpowiada warunkom stawianym w ww. przepisie. Habilitantka nie spełnia wobec powyższego większości ustawowych kryteriów zawartych w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie kryteriów oceny osiągnięć osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego (Dz. U. nr 196, poz. 1165).

Od powyższej uchwały dr M. O. wniosła odwołanie, uzupełnione pismem z dnia [...] października 2014 r., wskazując argumenty przemawiające za tym, że habilitantka nie dopuściła się plagiatu. Ponadto podniosła, iż uzasadnienie zaskarżonej uchwały nie wyjaśnia dlaczego zdaniem Rady Wydziału habilitantka nie spełnia przesłanek jakościowych i formalnych do nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego. Habilitantki nie zaproszono na posiedzenie Rady Wydziały aby mogła przedstawić swoje stanowisko w sprawie, czyn naruszono jej prawa procesowe jako strony. Dodatkowo odwołująca się przedstawiła własne stanowisko co do zastrzeżeń sformułowanych przez recenzentów.

Centralna Komisja decyzją z dnia [...] września 2015 r. nr [...] utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę.

M. F., przed zmianą nazwiska O., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Centralnej Komisji z dnia [...] września 2015 r.

Centralna Komisja decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), po rozpoznaniu skargi dr M. F., postanowiła uwzględnić skargę w całości i uchyliła własna decyzję z dnia [...] września 2015 r.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż skarga zawierała m.in. zarzut naruszenia art. 24 k.p.a., w zakresie głosowania Prezydium Centralnej Komisji, tj. prof. B. S. brał udział zarówno w głosowaniu Rady Wydziału jak i w II instancji w głosowaniu Centralnej Komisji jako przewodniczący Sekcji Nauk [...] i członek Prezydium Centralnej Komisji. Skoro zatem przepisy ustawy z dnia 14 marca 2003 r. stanowią, iż jeżeli członek Prezydium Centralnej Komisji, który brał udział we wcześniejszym głosowaniu Rady Wydziału powinien się wyłączyć od głosowania w II instancji, to zaskarżona decyzja jako prawnie wadliwa powinna zostać uchylona.

Wobec niezaskarżenia autokontrolnej decyzji Centralnej Komisji z dnia [...] marca 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 19 maja 2016 r. umorzył postękiwanie ze skargi M. F. na decyzję Centralnej Komisji z dnia [...] września 2015 r.

Ponownie rozpoznawszy sprawę z odwołania M. F. Centralna Komisja decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych, utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę Rady Wydziału z dnia [...] czerwca 2014 r. odmawiającej M. O. obecnie F. nadania stopnia doktora habilitowanego.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż Sekcja Nauk [...] Centralnej Komisji w dniu [...] lutego 2017 r., po zapoznaniu się z odwołaniem dr M. F. od uchwały Rady Wydziału odmawiającej nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego w dziedzinie nauk [...] w dyscyplinie [...] i po wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji w głosowaniu tajnym wypowiedziała się przeciw wnioskowi o uchylenie zaskarżonej uchwały Rady Wydziału (wynik głosowania: za uchyleniem zaskarżonej uchwały - 3 głosy, przeciw - 34 głosy, wstrzymujących się - 1 głos).

Prezydium Centralnej Komisji w dniu [...] maja 2017 r., po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji w rozpatrywanej sprawie postanowiło, w głosowaniu tajnym, utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę Rady, której dotyczyło odwołanie (wynik głosowania: za uchyleniem zaskarżonej uchwały - 1 głos, przeciw — 10 głosów, wstrzymujących się – 0 głosów).

Centralna Komisja uznała brak podstaw formalnych do przyjęcia odwołania zasygnalizowała, iż sprawa była już rozpatrywana na posiedzeniu Sekcji Nauk [...] w dniu [...] września 2015 r. i posiedzeniu Prezydium Komisji w dniu [...] września 2015 r. Przedmiotowa uchwała Rady Wydziału została wówczas utrzymana w mocy. W skardze Habilitantki skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na negatywną decyzję Centralnej Komisji z dnia [...] września 2015 r. wskazano następnie m.in. na naruszenie art. 24 k.p.a. w zakresie głosowania przez prof. B. S., który brał zarówno udział w głosowaniu Rady Wydziału jak i w II instancji (jako członek Prezydium CK). W tej sytuacji Prezydium Centralnej Komisji postanowiło uwzględnić w całości skargę i uchylić z przyczyn formalnych decyzję z dnia [...] września 2015 r. (w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Centralna Komisja w wyniku ponownego merytorycznego rozpoznania odwołania habilitantki uznała, iż Rada Wydziału miała podstawy do podjęcia uchwały o odmowie nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego. W ostatecznej ocenie, zdaniem Centralnej Komisji, dr M. F. nie wnosi swoimi dokonaniami istotnego wkładu w rozwój nauki. Rozprawy wymienionej do stopnia naukowego doktora habilitowanego mają charakter metodyczny, w dużej mierze skoncentrowany na różnego rodzaju ćwiczeniach, warsztatach, zadaniach edukacyjnych w zakresie rozwijania twórczego myślenia, ale niemalże zupełnie pozbawionych odniesień do teorii naukowych. Wprawdzie kandydatka w swoich publikacjach odwołuje się do poglądów innych autorów, ale czyni to powierzchownie, bardziej je streszczając czy omawiając, aniżeli odnosząc się do nich meta teoretycznie. Żadna z monografii kandydatki nie spełnia formalnych kryteriów monografii naukowej. Pozycje te mają charakter podręczników, poradników dydaktycznych czy zbiorów praktycznych wskazówek. W podstawowej rozprawie habilitacyjnej są liczne błędy merytoryczne. Świadczy to o braku rozumienia przedmiotu prowadzonych analiz.

W ostatecznej ocenie Centralnej Komisji dokonania habilitacyjne uznała za mało oryginalne, i nie wnoszące niczego nowego do nauk pedagogicznych. Już na etapie pracy Komisji Habilitacyjnej nie poparła ona wniosku o nadanie kandydatce stopnia dr hab. Centralna Komisja nie znalazła przyczyn formalnych wystarczających do uchylenia zaskarżonej uchwały Rady Wydziału Nauk [...] im. [...], której dotyczyło odwołanie kandydatki.

Decyzja Centralnej Komisji z dnia [...] maja 2017 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez M. F. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarżąca kwestionując skargę w całości zarzuciła jej naruszenie prawa procesowego tj.:

1) art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 29 ust.1 ustawy o stopniach naukowych, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nieuwzględnienie skargi w całości, o czym świadczy wydanie rozstrzygnięcia niezgodnego z oczekiwaniem skarżącej wynikającym ze skargi, a także niewskazanie w decyzji, czy działanie miało miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa;

2) art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na braku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego;

3) art. 80 k.p. w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, co w konsekwencji doprowadziło do nieuwzględnienia całokształtu materiału dowodowego;

4) art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy z o stopniach naukowych, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przejawiające się brakiem prawidłowego uzasadnienia, w szczególności brakiem prawidłowego odniesienia się do zarzutów podniesionych w odwołaniu od uchwały Rady Wydziału z dnia [...] czerwca 2014 r.,

5) art. 21 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych, poprzez jego niezastosowanie skutkujące znacznym przekroczeniem terminu rozpatrzenia odwołania;

oraz prawa materialnego, tj:

1) art. 16 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy o stopniach naukowych, poprzez błędną wykładnię, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, iż wszystkie dokonania habilitanta muszą posiadać walor znacznego wkładu w rozwój określonej dyscypliny naukowej, podczas gdy w istocie jedynie jedno osiągnięcie habilitanta winno taki walor posiadać;

2) § 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie kryteriów oceny osiągnięć osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego (Dz. U. z 2011 r. Nr 196, poz. 1165), poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie, że wymogiem stawianym habilitantowi jest autorstwo monografii naukowej, podczas gdy z przepisów wynika jedynie, iż jest to jedno z kryteriów oceny dorobku habilitanta.

W związku z podniesionymi zarzutami skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie utrzymanej nią w mocy chwały Rady Wydziału, jak też zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła m.in., iż Centralna Komisja wydała w skutek złożenia skargi z dnia [...] lutego 2016 r. dwie decyzje: początkowo decyzję autokontrolą, uchylającą swoją poprzednią decyzję z dnia [...] marca 2016 r. oraz decyzję rozstrzygającą co do istoty sprawy (decyzję z dnia [...] maja 2017 r.). Zatem obie te decyzje należy oceniać w oparciu o przepisy dotyczące autokontroli. Decyzja z dnia [...] maja 2017 r. jest niejako uzupełnieniem decyzji z dnia [...] marca 2016 r., skoro przez nią uchylona została jedynie decyzja wcześniejsza tj. z dnia [...] września 2015 r. Dopiero wydanie decyzji z dnia [...] maja 2017 r., zawierającej rozstrzygniecie w przedmiocie sprawy, pozwoliło na weryfikację prawidłowości zastosowania instytucji autokontroli. Centralna Komisja, rozstrzygając niezgodnie z oczekiwaniami skarżącej, bowiem wbrew jej wnioskom i zarzutom, nie uwzględniła skargi w całości, a ponadto nie zawarła ani w decyzji z dnia [...] marca 2016 r., ani w decyzji z dnia [...] maja 2017 r. stwierdzenia, czy postępowanie było prowadzono bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa, a zatem niewłaściwie zastosowała art. 54 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Uzasadniając pozostałe zarzuty naruszania prawa procesowego skarżąca podniosła, iż Centralna Komisja w uzasadnieniu swej decyzji z dnia [...] maja 2017 r. (podobnie jak w decyzji z dnia [...] września 2015 r.) nie odniosła się do żadnego z podniesionych w odwołaniu zarzutów stwierdzając jedynie, iż Rada "miała podstawy do podjęcia uchwały". Wobec tego uznać należy, iż Centralna Komisja nie rozpatrzyła w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a w swej ocenie nie oparła się na całokształcie tegoż materiału, naruszając tym samym art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych. Istotne braki uzasadnienia, w tym brak prawidłowego odniesienia się przez organ II instancji do zarzutów zawartych w odwołaniu stanowią natomiast naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych. Nadto Centralna Komisja nie dochowała terminu załatwienia sprawy, zgodnie z brzmieniem art. 21 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych. Tego rodzaju naruszenia prawa procesowego mają znaczący wpływ na wynik sprawy.

Odnośnie zarzutu naruszenia prawa materialnego skarżąca wskazała, że Centralna Komisja, błędnie interpretując art. 16 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy o stopniach naukowych, uznała, iż wszystkie dokonania habilitanta muszą posiadać walor znacznego wkładu w rozwój określonej dyscypliny naukowej, skoro argumentem za utrzymaniem w mocy zaskarżonej uchwały Rady Wydziału było stwierdzenie, że kandydatka nie wnosi swoimi dokonaniami istotnego wkładu w rozwój nauki. Brzmienie art. 16 powołanej jest nie jest jednoznaczne. Przywołując poglądy doktryny (Hubert Izdebski, Jan Zieliński, Komentarz do ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym, 2013, Warszawa, LEX a Wolters Kluwer business, s.68) skarżąca stwierdziła, iż "są podstawy, by przyjąć, że od kandydata do stopnia doktora habilitowanego wymaga się osiągnięć w znaczeniu węższym i w znaczeniu szerszym, tj. co najmniej jednego osiągnięcia w znaczeniu węższym, odpowiadającego dotychczasowej rozprawie habilitacyjnej, jak również innych osiągnięć naukowych i artystycznych; różnica w stosunku do dotychczasowej habilitacji polega w tym zakresie na nieakcentowaniu potrzeby posiadania znacznych walorów naukowych także tych innych osiągnięć". Podążając tym tokiem rozumowania należy przyjąć, iż wszystkie dokonania habilitanta nie muszą posiadać waloru znacznego wkładu w rozwój określonej dyscypliny naukowej, a zatem brak takiego waloru nie jest argumentem, ażeby odmówić nadania stopnia doktora habilitowanego. Wskazana przez skarżącą jako szczególne osiągnięcie została pozycja książkowa pod tytułem "[...]". Wobec zatem tej publikacji odnosić należy kryterium znacznego wkładu w rozwój określonej dziedziny naukowej.

Centralna Komisja jako jeden z argumentów wskazała, iż żadna z monografii nie spełnia formalnych kryteriów monografii naukowych. Regulacje w zakresie postępowania habilitacyjnego nie przewidują jednak, by habilitant musiał wykazać autorstwo monografii naukowej - nie stanowi ono warunku koniecznego do nadania stopnia doktora habilitowanego. Autorstwo monografii jest jedynie jednym z wielu kryteriów oceny osiągnięć kandydata, co wynika z § 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie kryteriów oceny osiągnięć osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego. Przepis ten został zatem przez Centralną Komisję naruszony poprzez jego błędną wykładnię.

W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja wniosła o jej oddalenie i w całości podtrzymała stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) kryterium sądowej kontroli stanowi zgodność z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Podkreślić należy, iż zaskarżona decyzja może zostać uchylona tylko wtedy, gdy organowi administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.) tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.

W pierwszej kolejności należy wskazać, iż skarżąca błędnie rozciąga tryb autokontrolny również na kolejną decyzję wydaną w tej sprawie w sytuacji, gdy poprzedzająca ją decyzja autokontrola, wobec niewniesienia na nią skargi do Sądu, uzyskała atrybut decyzji ostatecznej.

W piśmiennictwie i orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażany jest pogląd, że wydanie przez organ odwoławczy decyzji w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. – wzruszającej decyzję ostateczną zaskarżaną do sądu administracyjnego powoduje, iż skarga skierowana do sądu traci swój byt. Jednak uchylenie przez sąd administracyjny decyzji autokontrolnej skutkuje następnie tym, że odżywa zarówno decyzja organu, jak i skarga złożona na nią do sądu administracyjnego. Wówczas organ odwoławczy jest zobowiązany przekazać skargę na decyzję poprzednio wydaną wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Przyjmuje się również, że obowiązek rozpoznania przez sąd administracyjny skargi złożonej na decyzję ostateczną aktualizuje się pomimo tego, że wcześniej wydane zostało postanowienie o umorzeniu postępowania. Prawomocność materialna postanowienia wydanego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. zostaje wzruszona wskutek prawomocnego wyroku uwzględniającego skargę na decyzję autokontrolą. W rezultacie uchylenie decyzji autokontrolnej oznacza, że postępowanie z pierwotnej skargi nie jest już bezprzedmiotowe i musi toczyć się według zasad postępowania sądowoadministracyjnego (por. J.P. Tarno, Komentarz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2010, s. 179; wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2011 r. sygn. akt II FSK 1552/10; wyrok NSA z dnia 11 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 810/10). Zatem dopiero ewentualne prawomocne rozstrzygnięcie Sądu uwzględniające skargę na decyzję autokontrolą powoduje, że postępowanie z pierwotnej skargi na decyzję wydaną w normalnym trybie instancyjnym nie będzie już bezprzedmiotowe i otworzy drogę do kontroli tej decyzji.

Jednakże w niniejszej sprawie skarżąca nie wniosła skargi na decyzję autokontrolą z dnia [...] marca 2016 r., co skutkuje tym, że przedmiotowa decyzja stała się ostateczna, weszła do obrotu prawnego i wywołała określone skutki prawne (sprawa w postępowaniu odwoławczym została ponownie rozpoznana i rozpatrzona). Zatem Sąd nie może z urzędu dokonać kontroli prawidłowości zastosowania przez Centralną Komisję art. 54 § 3 p.p.s.a. i w konsekwencji ocenić zgodności z prawem wydania decyzji autokontrolnej, choćby nie w pełni realizowała ona zarzuty i wnioski zawarte w skardze na decyzję z dnia [...] września 2015 r. Natomiast zaskarżona decyzja z dnia [...] maja 2017 r. została wydana w trybie zwykłym i z tej też przyczyny nie może podlegać ocenie wg. przesłanek określonych w art. 54 § 3 p.p.s.a., czy łącznie z decyzją autokontrola, jako to postuluje strona w skardze.

Dodatkowo podnieść należy, powodem wydania przez Centralną Komisję decyzji autokontrolnej było stwierdzenie, iż udział w wydaniu orzeczenia organu I i II drugiej instancji brała ta sama osoba i podlegała ona wyłączeniu na podstawie art. 29 ust. 1 w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. (pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji). W świetle zaś art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27. W przypadku stwierdzenia w toku kontroli sądowej zaistnienia przesłanki wznowieniowej, decyzja administracyjna dotknięta taką wada podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b p.p.s.a. W orzecznictwie wyrażany jest pogląd, iż art. 54 § 3 p.p.s.a. nie zastępuje organom administracji publicznej innych instrumentów prawnych (np. przepisów dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji), ale daje im narzędzie uwzględnienia skargi kierowanej do sądu w interesie osoby, która skargę składa. Nie jest dopuszczalnym wykorzystanie mechanizmu autokontroli do sanacji błędów popełnionych w ramach prowadzonego przez organ postępowania jeżeli nie prowadzi to jednocześnie do orzeczenia zgodnie z interesem osoby składającej skargę (patrz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 1034/17, publik. LEX nr 243659). W analizowanym przypadku należy przyjąć, iż uchylenie decyzją autokontrolą decyzji dotkniętej wadą prawną skutkującą wznowieniem postępowania, w następstwie której wydano decyzję merytoryczna w sprawie, jest zgodne z interesem strony, tym bardziej jeśli się zważy, iż wyrok sądowy zawierałby tożsame co decyzja autokontrolna rozstrzygnięcie i wywołałby ten sam skutek prawny, ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy i wdanie decyzji rozstrzygającej istotę sprawy.

Przechodząc do pozostałych zarzutów skargi należy wskazać, iż wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu skargi, Centralna Komisja nie naruszyła art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w związku z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych. Przy ocenie zastosowania powołanych przepisów k.p.a. w tym postępowaniu należy uwzględnić specyfikę materiału dowodowego gromadzonego w toku postępowań o nadanie stopni naukowych. Zasadniczą część tego materiału stanowią recenzje osiągnięć naukowych habilitanta, najpierw sporządzone przez trzech recenzentów, w oparciu o które uchwałę podejmują członkowie komisji habilitacyjnej (art. 18a ust. 7 i 8 ustawy), a następnie przez dwóch recenzentów wydających opinie w toku postępowania prowadzonego przez Centralną Komisję (art. 35 ust. 3 ustawy). Jak zatem słusznie wskazuje się w orzecznictwie w postępowaniu o nadanie stopnia naukowego zasadniczym dowodem i podstawą podejmowanych decyzji są recenzje i opinie przygotowywane przez powoływanych w tym celu recenzentów, będących specjalistami w określonej dziedzinie nauki (por. np. wyroki NSA z dnia 18 czerwca 2010 r., I OSK 420/10 oraz z dnia 2 grudnia 2010 r., I OSK 1614/10). Zatem w postępowaniu o nadanie stopnia naukowego postępowanie dowodowe ogranicza się do uzyskania recenzji oraz stanowisk uczelnianych organów kolegialnych. Merytorycznym elementem decydującym w rozstrzygnięciu niniejszej sprawy przed organami obu instancji była okoliczność uzyskania negatywnej oceny dorobku naukowego skarżącej przez recenzentów.

Skoro bowiem Centralna Komisja podjęła uchwałę zgodną z recenzjami i opiniami wszystkich powołanych w toku postępowania recenzentów, to nie sposób stwierdzić, że nie oceniła ona całokształtu materiału dowodowego, naruszając art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. To, że ta ocena, zdaniem skarżącej, była błędnie umotywowana i niesłuszna, nie może mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny. Habilitant może bowiem prowadzić polemikę z oceną jego dorobku naukowego wyrażoną w recenzjach sporządzonych przez powołanych do tego recenzentów tylko w toku postępowania przed organem pierwszej instancji oraz w odwołaniu od decyzji odmawiającej nadania stopnia naukowego. Natomiast uzupełniające postępowanie dowodowe przed Centralną Komisją w postaci oceny dwóch recenzentów (art. 35 ust. 3 ustawy) zamyka już habilitantowi możliwość toczenia dalszej dyskusji na temat wydanych recenzji, albowiem jak to wielokrotnie podkreślano w toku niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, sądy administracyjne nie są właściwe do oceny polemiki, jaką habilitant prowadzi z recenzentami. Jak to celnie wyraził Sąd Najwyższy w często przywoływanym w orzeczeniach dotyczących spraw nadania stopnia naukowego, uzasadnieniu wyroku z 26 kwietnia 1996 r. (III ARN 86/95, OSNP 1996/21/315): "Ktokolwiek poddaje się jakimkolwiek recenzjom (...) musi się zawsze liczyć z tym, że może spotkać się również z recenzjami, których w najgłębszym przekonaniu nie będzie w stanie osobiście zaakceptować. Nikt bowiem nie przyjmuje chętnie otwartej dyskwalifikacji własnych umiejętności, talentu czy wiedzy". Z tymi skutkami musi też liczyć się osoba, która swój dorobek naukowy poddaje ocenie komisji habilitacyjnej, a następnie Centralnej Komisji.

W związku z powyższym nie sposób przyjąć, że recenzenci powołani przez Centralną Komisję (eksperci z dziedziny nauki zgłębianej przez skarżącą) nie byli w stanie sporządzić opinii rzetelnej i bezstronnej, tylko dlatego, że skarżąca odmiennie od nich interpretuje pojęcie "osiągnięcia naukowego", definiowanego w art. 16 ustawy o stopniach naukowych.

Nie sposób przy tym również zarzucić organowi odwoławczemu, a pośrednio i recenzentom, dokonania błędnej wykładni art. 16 ustawy o stopniach i tytułach naukowych. Stopień naukowy doktora habilitowanego przyznaje się osobie, która posiada osiągnięcia naukowe stanowiące znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej oraz wykazuje się istotną aktywnością naukową. Nie ma zatem istotnego znaczenia to, czy osiągnięcia naukowe stanowiące wkład autora w rozwój nauki stanowi jedno dzieło, czy cykl publikacji powiązanych tematycznie, lecz wartość merytoryczna tych dzieł, czy publikacji. Innymi słowy mniejsze znaczenie ma struktura publikacji, ich ilość, większe zaś ich jakość naukowa. Trafnie ujmuje te problematykę K. Ślebzak w artykule "Jednotematyczny cykl publikacji jako przesłanka nadawania stopnia doktora habilitowanego nauk prawnych" artykuł PiP 2013/7/31-40) wskazując, iż: "Działalnością naukową nie jest [...] wyłącznie referowanie określonego stanu prawnego czy prezentacja poglądów doktryny oraz tez z orzecznictwa. Tego typu opracowania trzeba uznać za popularyzujące wiedzę z określonego zakresu, które poza porządkowaniem określonego wycinka rzeczywistości nie pogłębiają jej, nie rozwijają ani nie powiększają. Stąd też nieodzownym warunkiem uznania istnienia badań naukowych jest formułowanie hipotez badawczych i ich weryfikowanie za pomocą określonych założeń metodologicznych, podejmowanie polemiki z istniejącymi poglądami, ich krytyka, jak również nieodzownie - formułowanie własnych wniosków. W tym kontekście należałoby również rozumieć przesłankę "znacznego wkładu w rozwój danej dyscypliny naukowej". Byłaby ona spełniona w przypadku jednoznacznego pogłębienia danego stanu wiedzy i jego rozwinięcia". W opiniach recenzentów powołanych w postępowaniu odwoławczym stwierdzono, iż skarżąca nie wnosi swoimi dokonaniami wkładu w rozwój [...]. Przedłożone do oceny rozprawy mają charakter metodyczny – są pozbawione odniesień do teorii nauki. Prace habilitantki to w dużej mierze podręczniki, poradniki dydaktyczne, zbiory praktycznych wskazówek – nie spełniają formalnych kryteriów monografii naukowych (zbyt duża liczba cytowań i zapożyczeń wskazuje na brak samodzielności naukowej). Zatem u podstaw negatywnych ocen dorobku naukowego skarżącej legła wartość merytoryczna dokonań autorki, również dzieła stanowiącego fundament rozprawy habilitacyjnej. Nie sposób zatem Centralnej Komisji zarzucić błędnej interpretacji art. 16 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych i jego niewłaściwego zastosowania, tylko z tej przyczyny, że skarżąca powołując się na poglądy doktryny próbuje przypisać istotne znaczenie pozycji książkowej "[...]" w sytuacji, gdy wartość merytoryczna tej pozycji nie została przychylnie oceniona przez recenzentów powołanych w postępowaniu odwoławczym, członów Sekcji Nauk [...] Centralnej Komisji i Prezydium Centralnej Komisji.

W związku z powyższym Sąd nie podziela poglądu skarżącej, że recenzenci powołani przez Centralną Komisję nie byli w stanie sporządzić opinii rzetelnej i bezstronnej, tylko dlatego, że skarżąca odmiennie od podmiotów eksperckich określa pojęcie "osiągnięcia naukowego", definiowanego w art. 16 ustawy o stopniach naukowych.

Nie jest również trafny zarzut naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w związku z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że uchwała Centralnej Komisji jest wynikiem tajnego głosowania i lakoniczne jej uzasadnienie nie musi odpowiadać ściśle przepisowi art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie uchwały nie może być wyczerpujące, ponieważ znany jest tylko wynik, natomiast nieznane są motywy, jakimi kierowali się głosujący. Członkowie Centralnej Komisji wzajemnie nie wiedzą jak głosowali pozostali i w konsekwencji Komisja nie ma możliwości ustalenia powodów głosowania za utrzymaniem uchwały odmawiającej nadania stopnia naukowego. Dlatego też ograniczone uzasadnienie decyzji nie stanowi naruszenia prawa (por. np. wyroki NSA z dnia 10 maja 1995 r., I SA 2476/93, z dnia 16 maja 2007 r., I OSK 123/07, z dnia 30 maja 2008 r., I OSK 212/08, z dnia 29 lipca 2011 r., I OSK 729/11, z dnia 3 lutego 2016, I OSK 2371/15).

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela powyższe stanowisko, iż powodów rozstrzygnięcia podjętego w trybie tajnego głosowania nie da się przedstawić w formie uzasadnienia, o jakim mowa w art. 107 § 3 k.p.a., a tym samym ograniczenie uzasadnienia wydanej w niniejszej sprawie decyzji Centralnej Komisji z dnia [...] maja 2017 r. nie stanowi naruszenia tego przepisu postępowania. Dodać przy tym należy, że decyzja ta posiada oparcie, o czym była mowa wyżej, w znajdującym się w aktach sprawy materiale dowodowym (negatywne recenzje osiągnięć naukowych habilitantki przez wszystkich recenzentów powołanych przez Centralną Komisję). Główne powody nieuwzględnienia odwołania, wprawdzie w sposób syntetyczne, lecz zostały w niej podane.

W związku z powyższym Sąd nie znajduje podstaw do uwzględnienia skargi uznając, że Centralna Komisja zachowała wymagania określone ustawą, statutem oraz przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, przy czym wprawdzie przekroczyła termin ponownego rozpatrzenia sprawy z art. 21 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych, lecz na wynik sprawy nie miało to wpływu, gdyż z przekroczeniem terminu powołana ustawa nie wiąże skutków prawnych.

Mając na względzie wszystko powyższe i uznając, że zaskarżona decyzja Centralnej Komisji z dnia [...] maja 2017 r. nie narusza prawa, zaś argumenty skargi nie zasługują na uwzględnienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.