Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt SA/Bd 2556/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2004-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Powołane przepisy: article: art. 82  ust. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 106 poz 1126
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie Sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Asesor WSA Ireneusz Fornalik Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. i M. Ł. na decyzję Wojewody K.-P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

SA/Bd 2556/03

UZASADNIENIE

Z akt sprawy wynika następujący formalnoprawny bieg sprawy:

1. W dniu [...] z upoważnienia Prezydenta Miasta Naczelnik Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta w T. wydał decyzję nr [...], [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego z infrastrukturą techniczną na terenie zlokalizowanym przy ul. [...] w T. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...].

2. W dniu [...] została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę znak [...], [...]. Zatwierdzono projekt budowlany budynku mieszkalnego wielorodzinnego cz. [...] i [...] z lokalem usługowym, garażami i parkingami wraz z infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem oraz udzielono Przedsiębiorstwu Inwestycyjnemu -B.- Sp. z o.o. z siedzibą w T. przy ul. [...] pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej budynek mieszkalny wielorodzinny V kondygnacyjny, czteroklatkowy, z 44 mieszkaniami, 1 lokalem usługowym, 17 stanowiskami parkingowymi i 13 garażami w podpiwniczeniu oraz wyszczególnione w pozwoleniu przyłącza oraz drogi chodniki i parkingi. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...].

3. Pismem z dnia 18 września 2002 r. Przedsiębiorstwo -B.- zwróciło się do Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta o zatwierdzenie projektu zmian do zatwierdzonej pozwoleniem na budowę dokumentacji technicznej. Zmiany miały polegać na zagospodarowaniu terenu, zmiany lokalizacji śmietnika i ilości miejsc parkingowych, zmiany w układzie funkcjonalnym mieszkań w kl. Nr [...] na parterze, II i III piętrze, zmiany ilości mieszkań z 44 na 46 i na projekcie technologii kotłowni gazowej z instalacją gazową

4. Wydział Architektury i Budownictwa UM decyzją z dnia [...] znak: [...], [...] zatwierdził projekt budowlany zmian wprowadzonych do projektu budowlanego inwestycji, który od dnia uprawomocnienia się decyzji stanowić będzie załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę [...], [...] z dnia [...].

5. W dniu 29 listopada 2002 r. Wydział Urbanistyki i Architektury uzyskał informację, że od dnia 22.10.2001 r. nowymi współwłaścicielami nieruchomości przy ul. [...] są A. i M. Ł. Powiadomił o tym dotychczasowy właściciel, który oświadczył, że otrzymane pismo przekazał Ł.

6. W dniu 4 grudnia 2002 r. M. Ł. i A. Ł. wnieśli o wznowienie postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę budynku wielorodzinnego z garażami i parkingami. Podnieśli, że w dniu [...] oraz [...] wydane zostały decyzje o pozwoleniu na budowę. Żadna z tych decyzji nie została im doręczona, choć w momencie ich wydawania byli współwłaścicielami, a następnie właścicielami działki sąsiadującej z terenem, na którym zlokalizowana jest inwestycja, której dotyczą wskazane pozwolenia. Nie poinformowano ich o wydanej decyzji, co wpłynęło na ich dalsze uprawnienia związane z możliwością udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wydania przedmiotowych pozwoleń

7. Postanowieniem z dnia [...] znak: [...] wszczęto postępowanie w sprawie wznowienia postępowania w związku z ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę budynku wielorodzinnego z garażami i parkingami przy ul. [...].

8. Postanowieniami z dnia [...] postanowiono doręczyć A. i M. Ł. decyzję Prezydenta Miasta T. o pozwoleniu na budowę nr [...], [...] z dnia [...] oraz decyzję Prezydenta Miasta T. o zatwierdzeniu projektu budowlanego zmian wprowadzonych do projektu budowlanego inwestycji nr [...], [...] z dnia [...].

9. Decyzją z dnia [...] znak: [...], po rozpatrzeniu wniosku A. i M. Ł., Prezydent Miasta T. stwierdził wydanie decyzji znak [...], [...] z dnia [...] Przedsiębiorstwu Inwestycyjnemu -B.- Sp. z o.o. z siedzibą w T. dla inwestycji budynek mieszkalny wielorodzinny część [...] i [...] z garażami i parkingami wraz z infrastrukturą techniczną przy ul. [...] w T. z naruszeniem prawa proceduralnego polegającym na nie włączeniu jako strony właściciela sąsiedniej posesji (z dz. [...] i [...]) przy ul. [...] Państwa A. i M. Ł. do postępowania administracyjnego zakończonego przywołaną decyzją [...], [...] oraz orzekł odmówić uchylenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] o wskazanych wyżej numerach ponieważ zgodnie z dyspozycją art. 146 § 2 Kpa nie uchyla się decyzji, jeżeli w wyniku wznowionego postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. W uzasadnieniu wskazano m.in., że informacja o zmianie właściciela działek nr [...] i [...] przy ul. [...] w T. została wprowadzona do Ewidencji Gruntów, Budynków i Lokali, stanowiących podstawę do ustalenia stron postępowania administracyjnego, dnia 12.12.2001 r. na podstawie zawiadomienia Sądu Rejonowego Wydziału Ksiąg Wieczystych z dnia [...]. Organ wydając pozwolenie na budowę w dniu [...] nie znał nowych okoliczności związanych ze zmianą stanu prawnego nieruchomości przy ul. [...]. W związku z tym zaistniała przesłanka wznowienia postępowania z powodu ujawnienia nowych okoliczności faktycznych, istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję oraz uznania wnioskodawcy za stronę w postępowaniu administracyjnym. Organ nie znalazł natomiast w toku wznowionego postępowania podstaw do uchylenia i zmiany omawianej decyzji, ponieważ w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

10. A. i M. Ł. złożyli odwołanie od tej decyzji.

11. Wojewoda K. - P. decyzją z dnia [...] znak [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Powodem uchylenia było naruszenie przepisów art. 10 § 1 i 61 § 1 kpa. Zwrócono uwagę, że zaskarżonej decyzji nie otrzymały wszystkie strony postępowania, wymienione w postanowieniu o wznowieniu postępowania.

12. W dniu [...] Prezydent Miasta T. decyzją z dnia [...] nr [...], [...], po rozpatrzeniu wniosku A. i M. Ł., wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] znak [...], [...] zmieniającą decyzję o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zatwierdzającą zmiany w projekcie budowlanym na realizację w/w inwestycji i udziela pozwolenia na wykonywanie tych robót. W uzasadnieniu wskazano m.in., że Państwo Ł. nie uczestniczyli we wszystkich etapach postępowania w w/w sprawie. Jednocześnie pouczono ich o możliwości zapoznania się z aktami sprawy.

13. Po otrzymaniu postanowienia o wznowieniu J. N. podniósł, że z postanowienia tego nie wynika, jaką decyzję zmienia decyzja z dnia [...] i wskazał, że decyzja z dnia [...] została podjęta z naruszeniem zasady art. 156 § 1 pkt 3 Kpa.

14. M. i A. Ł., po uchyleniu decyzji przez Wojewodę K.- P., na żądanie organu przedstawili w piśmie z dnia 4.4.2003 r. swoje zastrzeżenia do pozwolenia na budowę. Stwierdzili, że budynek ten został usytuowany niezgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z 1.8.2001. Wskazali na niezachowanie przepisowych odległości od południowej granicy działek. Projekt nie posiada analizy zacienienia na sąsiednie otoczenie, co stoi w sprzeczności z art. 5 i 6 prawa budowlanego i narusza ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich. Wskazano także na podwyższenie poziomu gruntu, co ma wpływ na wody opadowe.

Kolejnym pismem z dnia 4.4.2003 r. wnieśli o uchylenie decyzji z [...] nr [...], [...].

15. Do zastrzeżeń podniesionych przez A. i M. Ł. oraz J. N. Prezydent Miasta T. ustosunkował się w 2 decyzjach, stanowiących jednocześnie odpowiedzi na wniosek A. i M. Ł.:

a) decyzją z dnia [...] nr [...] stwierdzono wydanie decyzji Prezydenta Miasta T. o zatwierdzeniu projektu budowlanego zmian wprowadzonych do projektu budowlanego inwestycji z naruszeniem prawa proceduralnego polegającym na niewłączaniu jako strony właścicieli sąsiednich posesji (działka nr [...] i [...]) przy ul. [...] - Państwa A. i M. Ł. do postępowania administracyjnego zakończonego przywołaną decyzją [...], [...] oraz orzekł odmówić uchylenia ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zmian wprowadzonych do projektu budowlanego inwestycji, ponieważ zgodnie z dyspozycją art. 146 § 2 Kpa nie uchyla się decyzji, jeżeli w wyniku wznowionego postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej

b) decyzją z dnia [...] nr [...], [...] stwierdzono wydanie decyzji znak [...], [...] z dnia [...] Przedsiębiorstwu Inwestycyjnemu B. Sp. z o.o. z siedzibą w T. dla inwestycji: budynek mieszkalny wielorodzinny część [...] i [...] - z garażami i parkingami wraz z infrastrukturą techniczną przy ul. [...] w T. z naruszeniem prawa proceduralnego polegającego na niewłączaniu jako strony właściciela sąsiedniej posesji (Dz. Nr [...] i [...]) przy ul. [...] Państwa A. i M. Ł. do postępowania administracyjnego zakończonego przywołaną decyzją [...], [...] oraz orzekł odmówić uchylenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] nr [...], [...] wydanej Przedsiębiorstwu Inwestycyjnemu B. Sp. z o.o. z siedzibą w T. dla inwestycji: budynek mieszkalny wielorodzinny część [...] i [...] z garażami i parkingami wraz z infrastrukturą techniczną przy ul. [...] ponieważ zgodnie z dyspozycją art. 146 § 2 Kpa nie uchyla się decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść decyzja wyłącznie odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

W uzasadnieniu decyzji stwierdzono m.in., że zatwierdzony w decyzji projekt budowlany spełnia wymogi art. 5 pkt 2 oraz art. 6 prawa budowlanego. W dniu zatwierdzenia projektu obowiązywało rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14.12.1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 15, poz. 140). Projekt spełnia wymagania tego rozporządzenia w zakresie zapewniania naturalnego oświetlenia w budynkach sąsiednich w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi - § 13 oraz § 57 i 60 rozporządzenia. W trakcie postępowania wyjaśniającego projektant przedstawił analizę czasu nasłonecznienia wymaganego zgodnie z § 60 rozporządzenia, z której wynika, że w stosunku do zabudowy działek nr [...] i [...] sąsiadujących z projektowaną inwestycją od strony północno - zachodniej, został spełniony warunek zagwarantowani dopływu światła dziennego, a tym samym została zapewniona ochrona interesów osób trzecich wymagana art. 5 ust. 2 prawa budowlanego. W kwestii wymagalności sprawdzenia projektu architektoniczno - budowlanego rozstrzygające jest stanowisko organu wydającego pozwolenie na budowę. Organ, po przeanalizowaniu zastosowanych w projekcie rozwiązań, uznał za wystarczające sprawdzenie branży architektonicznej.

Z wyjaśnień inwestora wynika, że odprowadzenie wód deszczowych od strony północnej projektowanego budynku wykonano zgodnie z projektem budowlanym. Zakłada on odprowadzenie wody deszczowej bezpośrednio do gruntu. Z tego powodu teren od strony działek nr [...] i [...] nie został utwardzony monolityczną nawierzchnią betonową lub z kostki brukowej, lecz zastosowano płyty ażurowe ułożone na warstwie żwirowej odsączającej. Takie rozwiązanie, zdaniem projektanta, pozwala swobodnie odprowadzać wody deszczowe bezpośrednio w grunt. Ponadto inwestor zobowiązał się do wykonania 3 studzienek chłonnych oraz postawienie krawężników przy realizowanym ogrodzeniu sąsiadującym z posesją Państwa Ł. Na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę inwestor zrealizował inwestycję.

16. Od decyzji wskazanej w pkt 15 odwołania złożyli A. i M. Ł.

17. Wojewoda K. - P. wydał 2 decyzje:

a) z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy decyzję wskazaną w pkt 15 a,

b) decyzję z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy decyzją wskazaną w pkt 15 b.

Odnośnie decyzji wskazanej w pkt a Wojewoda K. - P. wyraził pogląd, że decyzja organu I instancji dnia [...] o zmianie pozwolenia na budowę nie powoduje zmiany warunków określonych w art. 5 prawa budowlanego, w tym również nie narusza prawnie chronionych interesów właścicieli sąsiednich działek.

W zakresie decyzji wskazanej w pkt b, Wojewoda K.-P. stwierdził, że zgromadzony materiał dowody wskazuje, że przedmiotową inwestycję zlokalizowano zgodnie z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta T. i na podstawie wydanej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a także przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140 ze zm.), w tym § 13 oraz 57 i 60, co wynika z dodatkowo opracowanej, w czasie trwania postępowania wznowieniowego, analizy zacienienia przedmiotowych działek. Z analizy tej wynika, iż omawiany budynek w obecnej chwili powoduje tylko czasowe zacienienie niezabudowanej części działek odwołującego się i daje możliwość usytuowania na tych działkach nowych obiektów. Przyjęty przez projektanta sposób odprowadzania wody deszczowej wskazuje, że sąsiednie działki nie będą zalewane. Inwestor zobowiązał się do wykonania 3 studzienek chłonnych oraz postawienia krawężników wystających przy realizowanym ogrodzeniu przy granicy z działką.

Na decyzję Wojewody K. - P. z dnia [...] znak [...] skargę wnieśli A. i M. Ł.

W uzasadnieniu wskazali, że podtrzymują zarzut naruszenia prawa, które nastąpiło przy wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] a mianowicie, przedmiotowy budynek został usytuowany niezgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] nr [...], [...]. Punkt 3 tej decyzji wskazuje, że budynek należy zlokalizować przy zachowaniu przepisowych odległości od granic nieruchomości. Stan rzeczywisty to 5-6 m od południowej granicy działek nr [...] i [...] do kwestionowanego budynku o wysokości 17 m 40 cm. Ten obiekt powoduje zacienienie ich działek, co przedstawia mapka zacienienia z opisem rzeczoznawcy, jako dowód w załączeniu. Linia zabudowy na działkach skarżących od strony południowej mogłaby być na 20 m, a tym samym z uwagi na wielkość działki staje się ona działką nie inwestycyjną.

Naruszono także przepisy w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w § 28.1. i § 29. Stan rzeczywisty to podniesienie poziomu terenu o ok. 40 cm ze spadkiem w kierunku działek skarżących i usytuowanie odpływu wody opadowej z dachu na ścianie północnej budynku. Powoduje to, że ich działki będą zalewane i tym samym ich interesy są naruszane.

W zaskarżonej decyzji nie ma ustosunkowania się do dowodu, jaki był w ich odwołaniu z 20.5.2003 r., a mianowicie wykonanej przez rzeczoznawcę analizy zacienienia. Była możliwość zastosowania rozprawy w celu wyjaśnienia sprawy.

Wojewoda K. - P. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należy uznać za zasadną.

W sprawie nie ustosunkowano się do wszystkich argumentów i twierdzeń skarżącego, a uzasadnienie organu II instancji nie spełnia wymogów art. 107 § 3 Kpa.

Zgodnie z art. 149 § 2 Kpa postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W następstwie wznowienia postępowania następuje powrót sprawy do odpowiedniego stadium postępowania zwykłego. Celem tego postępowania jest stwierdzenie, czy postępowanie w którym zapadła decyzja ostateczna jest dotknięte jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1 Kpa, a w razie stwierdzenia wystąpienia tej wady przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sprawy administracyjnej. Samo zatem wznowienie postępowania nie oznacza jeszcze wzruszenia decyzji ostatecznej. O wzruszeniu tej decyzji będą decydowały wyniki prowadzonego postępowania.

Skarżący podnieśli w trakcie postępowania, że budynek został usytuowany niezgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...]. Ani organ I instancji, ani też organ II instancji nie ustosunkował się do tego zarzutu w sposób jednoznaczny. Należy zatem wskazać na ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i ustalenia te odnieść do warunków wskazanych w pozwoleniu na budowę. Na tym tle należy wyciągnąć konkretny wniosek sprowadzający się do stwierdzenia, czy decyzja o pozwoleniu na budowę jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego czy też nie.

Skarżący podnoszą w drugiej kolejności problem zacienienia ich działek. Organ orzekający w sprawie powołuje się w tym zakresie na wykres zacienienia działek nr [...], [...] i [...] sporządzony przez M. R. Skarżący powołuje się na inną opinię dotyczącą zacienienia działek sporządzoną także przez uprawnionego rzeczoznawcę. Opinia ta była znana na etapie postępowania odwoławczego, a mimo tego organ odwoławczy nie ustosunkował się do niej ani nie wyjaśnił istniejących rozbieżności. Należy ocenić, czy zacienienie działek ma znaczenie z punktu widzenia prawa budowlanego. Skarżący podnoszą także problem wpływu wód opadowych. Organy orzekające powołują się na ustalenia faktyczne zaistniałe po wybudowaniu obiektu. Nie należy jednak tracić z punktu widzenia faktu, że przedmiotem oceny jest decyzja o pozwoleniu na budowę wraz z zatwierdzonym projektem budowlanym. Przy ocenie tego zarzutu skarżącego należy mieć na uwadze ten etap postępowania, a nie późniejsze fakty dokonane.

W toku dalszego postępowania należy ustosunkować się konkretnie do podniesionych przez skarżącego zarzutów. Dotychczas prowadzone postępowanie wskazuje na naruszenie art. 7, 77 § 1 , 80 i 107 § 3 Kpa.

W toku postępowania organy administracji publicznej podejmują niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jednocześnie organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko. Dlatego też w toku dalszego rozpoznawania sprawy należy rozważyć sugerowane przez skarżącego przeprowadzenie rozprawy administracyjnej.

Mając na uwadze powyższe wywody, na podstawie art. 145 § 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) należało postanowić jak w sentencji.

W. Czerwiński M. Linska-Wawrzon I. Fornalik