Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1781/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 , ust. 2
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie : Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr.) Protokolant : Justyna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2012 r. sprawy ze skargi M.S. , O.S. , M.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 31 sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz M.S., O.S. , M.S. kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją nr. [...] z dnia [...].05.2010 r. (znak: [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki, działając na podstawie art. 66 ust.1 pkt. 1 i 3 ,ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo Budowlane (tj. Dz.U. z 2010 r. nr.243 poz. 1623 z późn.zm. - zwanej dalej Prawem Budowlanym z 1994 r.) nakazał współwłaścicielom budynku przy ul. [...] w K. M.S. , O.S. ,M.S. - reprezentowanych przez pełnomocnika adwokata P.N.

l. usuniecie nieprawidłowości stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w K. poprzez wykonanie następujących robót:

1. izolacji pionowej ścian piwnic od strony frontowej i podwórzowej,

2. izolacji poziomej i posadzki betonowej w piwnicach,

3. skucie skażonych mykologicznie fragmentów tynków na ścianach i sufitach we wszystkich pomieszczeniach na wszystkich kondygnacjach gdzie występują, zaimpregnowanie odsłoniętych ścian preparatami grzybobójczymi * położenia na zabezpieczonych w powyższy sposób ubytkach nowych tynków wapienno-cementowych,

4. naprawy tynków na elewacji podwórzowej,

5. remontu płyt balkonowych wraz z wymianą obróbek blacharskich i izolacji wodoszczelnej,

6. wymiany kompletu rynien, rur spustowych i obróbek blacharskich dachu, gzymsów i parapetów okiennych,

7. kontynuowanie wymiany stolarki okiennej w lokalach mieszkalnych wraz z osadzeniem we wszystkich oknach napowietrzaków właściwych dla kubatury mieszkań,

8. wykonanie otworów w drzwiach do pomieszczeń, w których znajdują się kanały wentylacyjne (łazienki, we) o powierzchni 220 cm kw, umożliwiających prawidłowe funkcjonowanie wentylacji grawitacyjnej i przepływ powietrza pomiędzy pomieszczeniami,

9. wymianę wszystkich kratek żaluzjowych na kratki bez ograniczenia przepływu strumienia powietrza,

10. uszczelnienie wszystkich przewodów kominowych poprzez osadzenie w nich kwasoodpornych, elastycznych wkładów kominowych typu "Alufol",

11.nadbudowy kominów cegłą pełną do właściwej wysokości określonej w Normach Polskich przywołanych w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich otoczenie oraz wytynkować scalając materiałowo i kolorystycznie z charakterem istniejących kominów,

12. naprawy instalacji elektrycznej w piwnicach,

13. wymiany pionów kanalizacyjnych,

14. zdemontowanie posadzki w pomieszczeniach mieszkalnych parteru, usunięcie wykładziny i podłogi porażonej mykologicznie, założenie izolacji termicznej, wylewki betonowej i wykonanie nowej podłogi,

15. wykonanie na nowo zniszczonej instalacji odgromowej,

16. przełożenie zdeformowanej nawierzchni podwórka z

betonowych płytek chodnikowych z wykonaniem prawidłowych spadków od

budynku i udrożnienie kratki ściekowej,

- ustalając się termin wykonania powyższych robót do dnia 31.05.2011 r. II. zakazał użytkowania lokali usytuowanych w parterze przedmiotowego obiektu budowlanego do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W uzasadnieniu podniesiono co następuje.

1. postępowanie w sprawie zostało wszczęte z urzędu w dniu 12.01.2007 r.

2. przedmiotowy budynek nie jest wpisany do rejestru zabytków ale jest zlokalizowany w obrębie układu urbanistycznego miasta K. w granicach [...] wpisanego do rejestru zabytków pod Nr A -1 i na Listę Dziedzictwa Światowego, oraz w obszarze uznanym zarządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 8 września 1994 r., za pomnik historii "Kraków historyczny zespół miasta". Jest to obiekt czterokondygnacyjny, podpiwniczony, położony na działce nr[...]Obr [...] w całości mieszkalny, wielorodzinny z podwórcem dostępnym poprzez przejściową klatkę schodową. Użytkowane są trzy lokale mieszkalne leżące na parterze budynku. Pozostałe lokale mieszkalne na l, II i III piętrze stanowią obecnie pustostany. Obiekt wyposażony jest w instalację elektryczną, wodno - kanalizacyjną i gazową. Dopływ gazu, z uwagi na niesprawne przewody kominowe w dniu 16 stycznia 2007 r. został odłączony na zaworze głównym.

3. podczas oględzin dokonanych w dniu 3 marca 2008 r. w obecności przedstawicieli służb konserwatorskich stwierdzono, że:

- na elewacjach budynku widoczne są uszkodzenia i braki tynków gzymsów i ścian.

- na podwórku płyty chodnika przy budynku są uszkodzone, zawilgocone, pokryte nalotem i nachylone " do budynku.

- widoczne są uszkodzenia elewacji tylnej - tynk podmurówki i ganku odpada , lokalnie widoczne są odsłonięte cegły.

- płyty balkonowe wykazują braki uszkodzenia otuliny, lokalnie odsłonięte zostały zbrojenia.

- pomieszczenia piwnic są zawilgocone.

- w mieszkaniu nr 2 ( użytkowanym ) stwierdzono znaczne zawilgocenia, zagrzybienia ścian przy podłodze oraz zawilgocenia sufitu i ścian łazienki. Wg informacji lokatora – R.W. zagrzybienie pomieszczenia kuchni z wydzieloną meblami częścią użytkowana jako pokój występuje od czasu przełomu lat 2004 -2005 , natomiast zawilgocenie łazience powstało od zimy 2007/2008 r. po wyłączeniu dopływu gazu do budynku. Zgodnie z informacją lokatora zagrzybienie rozwija się również w pokoju od strony klatki schodowej.

- w mieszkaniu nr 3 ( użytkowanym ) stwierdzono przebarwienia powłok malarskich na ścianie pokoju od strony klatki schodowej i podwórka , mszczenie farby na suficie i korozję rury kanalizacyjnej w we jak podano - po przeciekach kanalizacji, mszczenia farby i rysy tynku sufitu w kuchni. Wg informacji lokatora – P.Z. kuchnia nie była odnawiana ok. około 10 lat, zaciek w łazience powstał w październiku / listopadzie 2007 r. lub wcześniej i nie powiększa się a przebarwienia malatury w jednym z pokoi oznaczają zagrzybienie tego pomieszczenia.

- w mieszkaniu nr [...] - nie użytkowanym - stwierdzono w kuchni zalanie sufitu i odspojenie parkietu, pozostałe pomieszczenia były suche.

- mieszkaniu nr [...] , również nie użytkowanym i usytuowanym pod lokalem nr [...] widoczne jest znaczne zalanie usytuowanych od strony podwórka pomieszczeń - całego sufitu i częściowo ścian kuchni , sufitu i ścian pokoju przyległego do kuchni oraz sufitu korytarzyka.

4. zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wykazał postępującą degradację przedmiotowego budynku i dlatego na podstawie art. 81 c ust. 2 Prawa Budowlanego

z 1994 r., w postanowieniem z dnia [...].09.2008r. (znak [...] zobowiązano współwłaścicieli do przedłożenia ekspertyzy technicznej która pozwoliłaby organowi nadzoru budowlanego na wskazanie zakresu wykonania niezbędnych robót zabezpieczających w terminie do 31.12.2008r.

W piśmie z dnia 30.12.2008r. pełnomocnik współwłaścicieli P.N., poinformował, że ma trudności ze znalezieniem właściwych rzeczoznawców, mogących wykonać nakazaną ekspertyzę. Pomimo negowania zasadności wykonywania ekspertyzy w zakresie mykologicznym, nie przedstawił żądanych opracowań w pozostałych aspektach dotyczących nieprawidłowości stanu technicznego przewodów kominowych i innych elementów budowlanych tego budynku. Awizowany przez pełnomocnika zamiar przystąpienia do remontu kapitalnego budynku nie został przez niego zrealizowany i stan techniczny przedmiotowego obiektu pogarsza się. Na podstawie art. 81 c ust. 4 Prawa Budowlanego z 1994 r, postanowieniem z dnia 22.04.2009r. zlecono na koszt zobowiązanych wykonanie żądanej "ekspertyzy technicznej określającej nieprawidłowości stanu technicznego budynku przy ul.[...] w K. z uwzględnieniem badań mykologicznych i oceną prawidłowości funkcjonowania i stanu technicznego przewodów kominowych oraz ustalającej sposób wykonania robót budowlanych zabezpieczających w/w obiekt".

5. "Ekspertyza techniczna dotycząca oceny prawidłowości funkcjonowania i stanu technicznego przewodów kominowych budynku przy ul. [...] w K. " opracowana przez mgr inż. K.M. , rzeczoznawcę budowlanego w specjalności instalacyjno-inżynieryjnej została przedłożona w PINB w dniu 08.12.2009 r.

6. postępująca degradacja stanu technicznego budynku uzasadnia ingerencję organu nadzoru budowlanego.

7. przedmiotowy budynek nie jest wpisany do rejestru budynków zabytkowych ale położony jest w układzie urbanistycznym K. w granicach [...] wpisanym do rejestru zabytków pod nr [...] decyzją z dnia 22.05.1933r., a także na obszarze " Kraków - historyczny zespół miasta " uznanym za pomnik historii zarządzeniem Prezydenta Rzeczpospolite) Polskiej z dnia 08.09.1994r. Fakt powyższy powoduje, iż niniejsza decyzja nakazuje wyłącznie wykonanie robót budowlanych niezbędnych do zapewnienia bezpiecznego użytkowania przedmiotowego budynku, które to roboty w zakresie opisanym niniejszą decyzją należy prowadzić po wcześniejszym ich uzgodnieniu z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w K Zakres ten obejmuje wyłącznie roboty niezbędne do wykonania i tym samym nie wykracza poza możliwości oceny przez PINB a wykonanie robót budowlanych określonych w sentencji nin. decyzji może zostać nakazane bez wykonania dodatkowych ekspertyz.

Na skutek odwołania M.S. , O.S. i M.S. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , decyzja z dnia [...].08.2011 r., (Znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 i ust. 2 Prawa Budowlanego z 1994 r, o nakazaniu współwłaścicielom budynku przy ul. [...] w K. , M.S. , O.S. , M.S.

I. usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w K. poprzez wykonanie następujących robót:

1. izolacji pionowej ścian piwnic od strony frontowej i podwórzowej,

2. izolacji poziomej i posadzki betonowej w piwnicach,

3. skucie skażonych mykologicznie fragmentów tynków na ścianach i sufitach

we wszystkich pomieszczeniach na wszystkich kondygnacjach gdzie występują,

zaimpregnowanie odsłoniętych ścian preparatami grzybobójczymi, położenia na zabezpieczonych w powyższy sposób ubytkach nowych tynków wapienno-cementowych,

4. naprawy tynków na elewacji podwórzowej,

5. remontu płyt balkonowych wraz z wymianą obróbek blacharskich i izolacji wodoszczelnej,

6. wymianę kompletu rynien, rur spustowych i obróbek blacharskich dachu, gzymsów i parapetów okiennych,

7. kontynuowanie wymiany stolarki okiennej w lokalach mieszkalnych wraz z osadzeniem we wszystkich oknach napowietrzaków właściwych dla kubatury mieszkań,

8. wykonanie otworów w drzwiach do pomieszczeń, w których znajdują się kanały wentylacyjne (łazienki, we) o pow. 220 cm2, umożliwiających prawidłowe funkcjonowanie wentylacji grawitacyjnej i przepływ powietrza pomiędzy pomieszczeniami,

9. wymianę wszystkich kratek żaluzjowych na kratki bez ograniczenia przepływu strumienia powietrza,

10. uszczelnienie wszystkich przewodów kominowych poprzez osadzenie w nich kwasoodpornych, elastycznych wkładów kominowych typu "Alufol",

11. nadbudowy i otynkowanie kominów cegłą pełną do właściwej wysokości określonej w Normach Polskich przywołanych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie scalając materiałowo i kolorystycznie z charakterem istniejących kominów,

12. naprawy instalacji elektrycznej w piwnicach,

13. wymiany pionów kanalizacyjnych,

14. zdemontowanie posadzki w pomieszczeniach mieszkalnych parteru, usunięcie wykładziny i podłogi porażonej mykologicznie, założenie izolacji termicznej, wylewki betonowej i wykonanie nowej podłogi,

15. wykonanie na nowo zniszczonej instalacji odgromowej,

16. przełożenie zdeformowanej nawierzchni podwórka z betonowych płytek chodnikowych z wykonaniem prawidłowych spadków od budynku i udrożnienie kratki ściekowej.

II. o zakazaniu użytkowania lokali usytuowanych w parterze przedmiotowego obiektu

budowlanego do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

III. o ustaleniu terminu wykonania robót na dzień 31.08.2012 r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy poparł ustalenia organu l instancji i dodatkowo wskazał, że podniesione w odwołaniu kwestie winy za zły stan budynku przy ul. [...] w K. , zasiedlenie w/w budynku lokatorami z przydziałów, regulowany czynsz w lokalach oraz spory z lokatorami nie leżą w zakresie właściwości organów nadzoru budowlanego. Zdaniem organu odwoławczego obowiązek określony w art. 66 Prawa budowlanego winien być skierowany jedynie na osoby zobowiązane t.j. na M.S. , O.S. i M.S. . Wskazanie w wyrzeczeniu decyzji pełnomocnika działającego w imieniu zobowiązanych, może skutkować brakiem możliwości jej wyegzekwowania w przypadku zmiany osoby reprezentujących zobowiązanych. Z uwagi na powyższe oraz konieczność zmiany terminu nałożonego obowiązku, WINB w K. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł w jak w sentencji niniejszej decyzji.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyli M.S., O.S. i M.S. i wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania w uzasadnieniu podnieśli, że

1. W piśmie z daty 17 maja 2010 r. strona powoływała się na konkluzję z protokołu przeglądu technicznego (nr [...], zgodnie z którą to konkluzją "stan techniczny budynku nie stwarza zagrożeń dla użytkowników i dopuszcza się go do dalszej eksploatacji". Mimo takiej konkluzji wynikającej z jednego z istotnych dowodów organ wydał decyzję zakazującą użytkowania części obiektu. Wydając zaskarżoną decyzję organ nie wyjaśnił, czy wskazanemu dowodowi odmówił wiary, a jeżeli tak, to dlaczego. Naruszył tym samym organ art. 107 § 3 Kpa.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji zdaje się wynikać, iż wskazany dowód został przez organ pierwszej instancji uznany za wiarygodny (dowód ten jest wskazany jako jeden z dokumentów, którym organ dysponował, a zarazem brak jest wypowiedzi co do odmowy uznania jego wiarygodności). W takim jednakże razie organ nie rozpoznał z należytą starannością całości zebranego w sprawie materiału dowodowego i naruszył art. 7, 77§ 1 i 80 Kpa.

Z jednej bowiem strony organ dysponuje ekspertyzą techniczną, której wiarygodności nie kwestionuje, a której konkluzja stanowi o braku zagrożenia dla użytkowników obiektu, z drugiej zaś strony organ bez szczegółowego wyjaśnienia tej kwestii wyrzeka o zakazie użytkowania powołując w podstawie prawnej normy wymagające stwierdzenia stanu zagrożenia dla użytkowników obiektu.

2. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika także, któremu konkretnie z dóbr wymienionych w art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa Budowlanego z 1994 r., stan obiektu zagraża i dlaczego. Brak precyzyjnego wskazania dobra, które w ocenie organu jest zagrożone również stanowi naruszenie art. 107 § 3 Kpa i de facto uniemożliwia kontrolę prawidłowości wyrzeczenia.

Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji organ wskazał (między innymi) zarówno pkt 1 jak i pkt 3 artykułu 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Wobec tak wskazanej podstawy prawnej należy zgłosić zarzuty dwojakiego charakteru.

Po pierwsze, przywołanie przez organ jako podstawy prawnej art 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa Budowlanego z 1994 r., wymaga precyzyjnego wskazania w uzasadnieniu decyzji, czy stan obiektu w ocenie organu zagraża życiu ludzi, czy też zagraża zdrowiu ludzi, czy też zagraża bezpieczeństwu mienia, czy też zagraża bezpieczeństwu środowiska. Co oczywiste organ winien także uzasadnić, dlaczego w jego ocenie stan obiektu zagraża konkretnemu dobru.

Drugi zarzut związany z podaniem jako podstawy prawnej art. 6.6 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego dotyczy wskazania pkt 1 i równoczesnego wskazania pkt 3 art. 66 ust. I Prawa budowlanego. W praktyce orzeczniczej przyjęło się, iż w decyzji wydawanej w oparciu o art. 66 Prawa budowlanego częstokroć jako podstawę prawną podaje się więcej niż jeden z punktów wskazanych w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Wydaje się, iż dopuszczalność wskazania jako podstawy prawnej decyzji więcej niż jednego z punktów wymienionych w art. 66 ust. 1 jest powszechnie uznawana. W ocenie skarżącego zasadne jest zrewidowanie takiego stanowiska z następujących przyczyn. Ustawodawca posłużył się w treści art. 66 ust. 1 łącznikami alternatywy rozłącznej - "albo". Nie powinno budzić wątpliwości, iż łącznik alternatywy rozłącznej oznacza, iż zastosowanie może znaleźć tylko jeden z wymienionych punktów. Łącznik alternatywy rozłącznej oznacza, iż albo zastosowanie znajduje pkt l wskazanego przepisu albo zastosowanie znajduje pkt 3 wskazanego przepisu. Zgodnie z zasadami techniki legislacyjnej i niekwestionowanymi regułami interpretacyjnymi norm prawnych, gdyby ustawodawca chciał przewidzieć możliwość równoczesnego stosowania pkt l i pkt 3, to posłużyłby się łącznikiem alternatywy zwykłej "lub".

Mając na względzie powyższe skarżący stawiają zarzut naruszenia art. 66 ust. 1

Prawa budowlanego poprzez błędne zastosowanie art. 66 ust. 1 pkt 1 i zarazem

zastosowanie art. 66 ust. 1 pkt 3 wskazanej ustawy.

3. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy uznał za nie trafny postawiony w odwołaniu zarzut naruszenia art. 10 Kpa. Powołał się przy tym na pismo organu l instancji z daty 11 września 2008 r. oraz na wyznaczenie 3-dniowego terminu przed wydaniem decyzji (pismo organu pierwszej instancji z 30.04.2010). Stanowisko organu drugiej instancji nie jest trafne. Podkreślenia wymaga, iż po piśmie z daty 11 września 2008 r. i zapoznaniu się z aktami przez pełnomocnika w dniu 6 marca 2009 r., w sprawie zebrany został dalszy materiał dowodowy. Między innymi w sprawie sporządzona została ekspertyza techniczna. Pełnomocnik stron, po otrzymaniu pisma wyznaczającego 3-dniowy termin, zapoznał się z aktualnym stanem akt sprawy. Okazało się wówczas, iż w aktach znajdują się cztery egzemplarze ekspertyzy technicznej, której nie było w dniu 6 marca 2009 r. W zaistniałych okolicznościach pełnomocnik strony wniósł o doręczenie egzemplarza ekspertyzy technicznej, a to celem umożliwienia odniesienia się stronie do treści ekspertyzy. Mimo takiego wniosku organ pierwszej instancji tejże ekspertyzy nie doręczył stronie, a organ drugiej instancji postawionego w tym zakresie zarzutu nie uznał za zasadny, Tymczasem, co było podnoszone w toku postępowania, ani pełnomocnik ani strona nie ma fachowej wiedzy budowlanej. Celem merytorycznego ustosunkowania się do treści ekspertyzy technicznej zasadne było skorzystanie przez stronę z fachowej wiedzy, co oczywiście w zakreślonym 3-dniowym terminie nie było możliwe. Standardem zapewniającym stronie możliwość należytej obrony jej praw, a zarazem realizującym założenia zasad ogólnych KPA, winno być doręczenie stronie egzemplarza opinii biegłego z zakreśleniem realnego terminu na ustosunkowanie się do tej opinii. Jeżeli bowiem sprawa jest na tyle skomplikowana, iż wymaga skorzystania przez wyspecjalizowany organ nadzoru budowlanego z pomocy zewnętrznego eksperta, to tym bardziej nie można wymagać od strony będącej laikiem, iż będzie w stanie merytorycznie odnieść się do takiej opinii w przeciągu 3 dni, bez posiadania możliwości konsultacji z niezależnym ekspertem, i bez możliwości i konsultacji z niezależnym ekspertem. Zauważyć także należy, iż zgodnie z art. 79 § 1 Kpa strona winna być zawiadomiona o przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego co najmniej na 7 dni naprzód, a zgodnie z § 2 tego artykułu strona ma prawo zadawać biegłemu pytania oraz składać wyjaśnienia-W sytuacji, gdy biegły sporządza pisemną opinię i składają do akt postępowania realizacja norm zawartych w art. 79 Kpa winna polegać na doręczeniu strome pisemnej opinii biegłego, wyznaczeniu terminu do złożenia ewentualnych zastrzeżeń do opinii i wyjaśnień oraz zadania biegłemu pytań na piśmie względnie wezwania biegłego celem umożliwienia stronie zadania ustnych pytań i udzielenia przez biegłego ustnych odpowiedzi. W realiach niniejszej sprawy organ l instancji nie zapewnił stronie realizacji jej uprawnień wynikających z art. 79 Kpa, mimo złożonego wniosku strony, a organ II instancji nie uznał za zasadny zarzut postawiony w tej materii. Dlatego też skarżący stawiają zarzut naruszenia art. 10, 79 i 81 Kpa.

4. Uzasadniając postanowienie z daty 11.09.2008-09 (str. [...], pogrubiona czcionka), organ wskazał, iż: "... niezbędne jest wykonanie ekspertyzy technicznej która pozwoli organowi nadzoru budowlanego na wskazanie zakresu wykonania niezbędnych robót zabezpieczających". Mimo przyjęcia, iż do ustalenia zakresu niezbędnych prac konieczne jest uprzednie sporządzenie ekspertyzy, ekspertyza takowa nie została sporządzona, a zatem zachodzi konieczność przeprowadzenie postępowania dowodowego w znacznej części. W ramach prowadzonego postępowania dowodowego wykonana została wyłącznie ekspertyza dotycząca prawidłowości funkcjonowania i stanu technicznego przewodów kominowych. Druga z ekspertyz, na którą powołuje się organ pierwszej instancji, to jest ekspertyza mykologiczna, nie stanowi opinii biegłego w rozumieniu przepisów Kpa. Strona zgłasza przy tym zarzut naruszenia art. 84 Kpa. Ten dokument nie został sporządzony przez biegłego powołanego przez organ w ramach postępowania. Nadto nie jest to oryginał, tylko przedłożona przez lokatora kopia ekspertyzy.

5. Również pisma lokatorów, na które organ pierwszej instancji powołuje się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie mogą stanowić prawidłowo przeprowadzonego dowodu. Pisma te bowiem nie zawierają twierdzeń strony, a jedynie twierdzenia osób trzecich - lokatorów. Jak już wskazano powyżej uzyskiwanie informacji od takich osób mogło nastąpić z zachowaniem przepisów dotyczących przesłuchania świadka. Jest o tyle istotne, iż organ niejednokrotnie podkreślił w decyzji, iż przyczyną jego interwencji jest postępująca degradacja. Równocześnie organ sięga do roku 1995 r. i opiera swoje ustalenia dotyczące postępującej degradacji na pismach lokatorów.

6. Przechodząc do kolejnych kwestii skarżący zarzucają, iż nie spełnia wymogu wystarczająco precyzyjnego określenia obowiązku nałożonego decyzją określenie użyte w pkt 1 ppkt 3 decyzji, iż nakaz ten dotyczy tych miejsc, w których skażenia występują, bez podania konkretnie, o które miejsca chodzi. Przykładowo można wskazać, iż według oględzin przeprowadzonych przez organ w lokalu nr [...] widoczne są przebarwienia powłok malarskich. Według oświadczenia ówcześnie zajmującego ten lokal lokatora były to przebarwienia wynikające z zagrzybienia. Co się tyczy lokalu nr [...], to nie dotyczy go opinia mykologiczna sporządzona przez E.K. Laboratorium Usługowo Handlowe [...]., gdyż opinia ta dotyczy lokalu nr [...]. Zarazem organ w trakcie oględzin stwierdził, iż pomieszczenia w lokalu nr [...] nie były odnawiane od ok. 10 lat

7. Na zakończenie skarżący wskazują na wydany przez organ zakazu użytkowania lokali usytuowanych na parterze przedmiotowego obiektu. W pierwszej kolejności skarżący wskazują, iż w istocie brak jest w decyzji uzasadnienia dlaczego taki zakaz został wydany, jak również brak jest uzasadnienia dlaczego przyjęty został taki zakres zakazu, tzn dlaczego organ zakazał użytkowania wszystkich lokali na parterze, a zarazem tylko tych lokali.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu dodatkowo podnosząc, że bezzasadny jest zarzut skargi iż łącznik "albo" miedzy poszczególnymi ustępami art. 66 Prawa Budowlanego z 1994 r., wyklucza zastosowanie w podstawie prawnej dwóch ustępów tego artykułu - zdaniem organu łącznik "albo" oznacza, ze wystąpienie choćby jednej z przyczyn wymienionych w tym artykule daje podstawę do nałożenia nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, ale gdy w obiekcie występuje więcej niż jedna z nieprawidłowości, to nie ma przeszkód by organ jedną decyzja nakazał ich usuniecie. Bezzasadny jest zarzut, że strona nie została powiadomiona o przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego - skoro strona była wzywana przez organ l instancji, na podstawie art 81 c prawa budowlanego, do przedłożenia ekspertyzy technicznej, a w związku z jej niewykonaniem, PINB na podstawie art 81 c ust. 4 zlecił na koszt zobowiązanych wykonanie żądanej ekspertyzy technicznej, o czym zobowiązani zostali poinformowani postanowieniem z 11.09.2008. Nieuzasadniony jest zarzut pozyskiwania przez organ informacji na temat stanu budynku od lokatorów czy pracowników zarządcy - organ miał prawo pozyskiwać te informacje, zgodnie bowiem z art 75 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Przy czym należy podkreślić, że podstawą nakazu usuniecie nieprawidłowości nie były wyjaśnienia lokatorów Czy

innych osób, ale protokół przeglądu okresowego stanu technicznego, ekspertyza techniczna dot. oceny prawidłowości funkcjonowania przewodów kominowych, protokół okresowej kontroli przewodów kominowych i ekspertyza mikologiczna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej: p.o.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Trzeba też wskazać, że zgodnie z art. 134 p.o.p.s.a. Sąd nie jest związany granicami skargi i zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie.

Skargę należy uznać za uzasadnioną aczkolwiek nie można podzielić wszystkich jej zarzutów. Nie można podzielić zarzutu, iż w podstawie decyzji - jaka jest przedmiotem sprawy - nie można powołać dwóch podstaw jej rozstrzygnięcia określonych art. 66 ust. 1 pkt. 1 i 3 Prawa Budowlanego z 1994 r., z uwagi na posłużenie się przez ustawodawcę łącznikiem alternatywy rozłącznej "albo". Art. 66 Prawa Budowlanego z 1994 r, nie jest jednym zdaniem - a jego konstrukcja wskazuje, że każdy z wymienionych w nim punktów opisuje inny stan faktyczny stanowi więc osobne zdanie. Nie ma więc przeszkód do przyjęcia aby określony stan faktyczny wyczerpywał więcej niż jedną podstawę zastosowania tego przepisu. Za takim rozumiem tego przepisu przemawia także wykładnia funkcjonalna. Celem art. 66 Prawa Budowlanego z 1994 r., jest usunięcie nieprawidłowości w obiekcie budowlanym - te nieprawidłowości uzasadniające wydanie nakazu ustawodawca określił w pkt. 1 do 4 ust. 1 cytowanego przepisu. Rozumienie tego przepisu w sposób przedstawiony w skardze doprowadziłoby do tego, że w przypadku spełnienia się kilku hipotez określonych w tym przepisie organ dla każdego z punktów od 1 do 4 musiałby wydawać odrębną decyzje.

Przechodząc do meritum sprawy zwrócić należy uwagę, że art. 66 Prawa Budowlanego z 1994 r., dotyczy obiektu budowlanego. Podstawy jego zastosowania określone w pkt. 1-4 ust. 1 muszą dotyczyć obiektu budowlanego a nie lokalu w nim się znajdującego. Nie można wykluczyć, że konkretnym przypadku - stan lokalu -będzie miał wpływ na stan obiektu budowlanego jako całości.

W sprawie niniejszej jako to określają orzekające organy "zakres rzeczowy" decyzji został ustalony został w oparciu o:

1. protokół z przeglądu okresowego rocznego stanu technicznego kamienicy położonej w K. przy ul. [...] opracowany przez mgr inż. P.K. w dniu 20.01.2010r.

2. "Ekspertyzę techniczną dotyczącą oceny prawidłowości funkcjonowania i stanu technicznego przewodów kominowych budynku przy ul. [...] w K. " opracowaną przez mgr inż. K.M. , rzeczoznawcę budowlanego,

3. protokół

nr [...] z dnia 25.01.2010r. z okresowej kontroli przewodów kominowych,

4. "Ekspertyzę mykologiczną lokalu mieszkalnego przy ul [...] w K. " opracowana przez Laboratorium Usługowo Handlowe [...] dr inż. E.K. w październiku 2007r.

Trafnie skarżący zwracają uwagę, że orzekające organy są w tym miejscu niekonsekwentne a wyrażonego stanowiska nie uzasadniają w sposób jednoznaczny. Podstawą wydania zaskarżonej decyzji jest art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa Budowlanego z 1994 r. Tak więc obowiązkiem organów było wykazanie, że obiekt budowlany a więc budynek położony przy ul. [...] w K. może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo, że jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Takiemu stanowisku organów przeczy -powoływany przez nie protokół przeglądu technicznego z dnia 20.01.2010 r. nr. [...] - wykonany przez mgr inż. P.K. który wyraźnie stwierdza, że "stan techniczny budynku nie stwarza zagrożeń dla użytkowników i dopuszcza się go do dalszej eksploatacji". Taka konkluzja nie pozwala na przyjęcie, że podstawą wydania decyzji nakazującej wykonanie określonych robót jest uzasadnione art. 66 ust.1 pkt. 1 i 3 Prawa Budowlanego z 1994 r.

Podobnie za stanowiskiem organów nie może przemawiać treść ekspertyzy technicznej dotyczącej oceny prawidłowości funkcjonowania i stanu technicznego przewodów kominowych opracowaną przez mgr inż. K.M. , rzeczoznawcę budowlanego. Ekspertyza ta, zwraca uwagę na ograniczoną skuteczność ciągów kominowych co według rzeczoznawcy pozostaje w ścisłej zależności ze szczelnością stolarki okiennej w lokalach. Z ustaleń organów wynika, że aktualnie zajęte są tylko trzy lokale - konieczne jest więc ustalenie czy dla tych trzech użytkowanych lokali konieczne jest przeprowadzenie takich robót przy przewodach kominowych jak to sugeruje rzeczoznawca. Nie można tez pominąć, że rzeczoznawca w swojej ekspertyzie przedstawia rozwiązania alternatywne - skoro organ przyjmuje jedno rozwiązanie winien uzasadnić dlaczego to a nie inne staję się podstawą nałożenia obowiązku.

W końcu trzecim dowodem uzasadniającym nałożenie obowiązku jest opinii mykologiczna dr inż. E.K. z października 2007r. Organy nie dostrzegły, że opinia ta dotyczy jednego lokalu mieszkalnego na parterze budynku dotyczy stanu z 2007 r. Oczywiście nie można wykluczyć, że na stan obiektu może wpływać stan jednego lokalu. Jeżeli organy chcą zająć takie stanowisko to muszą je uzasadnić.

W związku z zarzutami skargi podnieść należy, że zgodnie z art. 75 § 1kpa - jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Dowodem takim mogą być ekspertyzy - sporządzane na prywatne zlecenie osób trzecich. Trafnie skarga podnosi, że jeżeli organ dopuszcza dowód z opinii biegłego to strona ma prawo brać udział w przeprowadzaniu tego dowodu. A biegły przystępując do oględzin ma obowiązek zawiadomić stronę o terminie tychże oględzin. Pisma osób trzecich mogą być dowodem w sprawie ale podlegają one ocenie tak jak każdy inny dowód, a gdy pochodzą od osób zainteresowanych rozstrzygnięciem sprawy ocena ta musi być szczególnie wnikliwa.

Ponownie rozpatrując sprawę organy wezmą pod uwagę wyżej przeprowadzone rozważania. Wydaje się celowe przeprowadzenie oględzin obiektu z udziałem stron -a gdy organy uznają, że dla rozstrzygnięcia sprawy konieczne jest posiadanie wiadomości specjalnych mogą zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. W takiej sytuacji obowiązkiem biegłego będzie zawiadomić strony a także odnieść się do już wydanych w sprawie ekspertyz.

Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu l instancji, naruszają prawo na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. "c" oraz art. 135 oraz 152 i art. 200 p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.