Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2568/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-01-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 91
journal: Dz.U. 2015 poz 1515
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity
article: art. 5 ust. 5a oraz art. 36a ust. 1 ust. 2 i ust. 13
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.), Sędzia NSA Monika Nowicka, Sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz, Protokolant starszy asystent sędziego Ewa Dubiel, po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Burmistrza Miasta i Gminy Skępe od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 lutego 2016 r. sygn. akt II SA/Bd 1405/15 w sprawie ze skargi Burmistrza Miasta i Gminy Skępe na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] października 2015 r., nr [...] w przedmiocie nieważności zarządzenia w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora zespołu szkół oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 10 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 1405/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę Burmistrza Miasta i Gminy S. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] października 2015 r., nr [...], w przedmiocie nieważności zarządzenia w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora zespołu szkół.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wojewoda Kujawsko-Pomorski rozstrzygnięciem nadzorczym nr [...] z [...] października 2015 r., na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r. poz. 1515, dalej zwana u.s.g.) orzekł o nieważności Zarządzenia Nr [...] Burmistrza Miasta i Gminy S. z [...] sierpnia 2015 r. w sprawie powierzenia stanowiska Dyrektora Miejskiego Zespołu Szkół w S.m. Wojewoda wskazał, że Burmistrz Miasta i Gminy S. ogłosił konkurs na kandydata na stanowisko dyrektora Miejskiego Zespołu Szkół w S. Do dnia 20 lipca 2015 r. do organu prowadzącego szkołę wpłynęły cztery oferty. W dniu 30 lipca 2015 r. odbyło się posiedzenie komisji konkursowej, mające na celu wyłonienie kandydata na stanowisko dyrektora, w którym brało udział trzech spośród czterech kandydatów na to stanowisko. O wyznaczonym terminie posiedzenia komisji konkursowej kandydaci na stanowisko dyrektora zostali powiadomieni telefonicznie. Powyższe informacje przekazane zostały na polecenie przewodniczącego komisji konkursowej przez pracownika organu prowadzącego szkołę. Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz. U. Nr 60, poz. 373 ze zm., zwane dalej rozporządzeniem wykonawczym), przewodniczący komisji ustala termin i miejsce posiedzenia komisji, o czym powiadamia na piśmie członków komisji oraz kandydatów, nie później niż na 7 dni przed terminem posiedzenia. Stąd też poinformowanie kandydatów o terminie i miejscu posiedzenia komisji konkursowej nie w formie pisemnej, a telefonicznie oraz nie przez przewodniczącego komisji konkursowej, a przez wskazaną przez niego osobę, stanowi naruszenie ww. przepisu. W ocenie Wojewody, organ prowadzący szkołę nie powinien więc wydawać w dniu [...] sierpnia 2015 r. Zarządzenia Nr [...] w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora Miejskiego Zespołu Szkół w S., lecz unieważnić konkurs na podstawie § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia wykonawczego, zgodnie z którym organ prowadzący publiczne przedszkole, publiczną szkołę lub publiczną placówkę zatwierdza konkurs albo unieważnia konkurs i zarządza ponowne jego przeprowadzenie w razie stwierdzenia innych nieprawidłowości, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu. Organ nadzoru wskazał, że stosownie do art. 91 ust. 1 u.s.g., uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. W myśl natomiast art. 91 ust. 4 cyt. ustawy, w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Organ nadzoru, przywołując poglądy wyrażane w orzecznictwie, omówił pojęcie istotnego naruszenia prawa. Stwierdził, że za takie uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał. Natomiast za nieistotne naruszenie prawa uznaje się takie naruszenie, które jest mniej doniosłe w porównaniu z innymi przypadkami wadliwości, jak: nieścisłość prawna czy też błąd, który nie ma wpływu na istotną treść będącego przedmiotem rozstrzygnięcia nadzorczego aktu organu gminy.

Organ nadzoru nie podzielił stanowiska organu wykonawczego Miasta i Gminy S., że niepowiadomienie w formie pisemnej kandydatów o terminie posiedzenia komisji konkursowej może świadczyć o nieistotnym naruszeniu prawa. Zauważył, że odpowiadając na zarzuty organu nadzoru, organ wypowiedział się tylko w kwestii zarzutu naruszenia § 3 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego polegającego na powiadomieniu kandydatów na stanowisko dyrektora o terminie i miejscu posiedzenia komisji konkursowej nie w formie pisemnej, a telefonicznie. Natomiast nie odniósł się do zarzutu organu nadzoru dotyczącego przekazania powyższych informacji przez osobę wskazaną przez przewodniczącego komisji konkursowej, a nie przez samego przewodniczącego, jak wynika z treści § 3 ust. 1 cyt. rozporządzenia. Organ nadzoru wskazał również, że skargę na przedmiotowe Zarządzenie złożyła M. S., podnosząc m.in. że jako kandydat na stanowisko dyrektora nie została poinformowana o miejscu i terminie konkursu. W konsekwencji, konkurs przeprowadzony został bez jej udziału.

Skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze złożył Burmistrz Miasta i Gminy S. Zarzucił naruszenie:

1) art. 5 ust. 5a oraz art. 36a ust. 1, ust.2 i ust.13 w zw. z art. 5c pkt 2 u.s.o. polegające na błędnym uznaniu, że organ nie mógł powierzyć E. J. stanowiska Dyrektora Miejskiego Zespołu Szkól w S., pomimo wskazania przez komisję konkursową jej kandydatury na to stanowisko;

2) § 3 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego polegające na uznaniu, że doszło do rażącego naruszenia prawa, gdyż kandydaci na stanowisko dyrektora o terminie i miejscu posiedzenia komisji konkursowej zostali powiadomieni nie w formie pisemnej, lecz telefonicznie i że nie zostało to dokonane przez przewodniczącego komisji konkursowej, a przez inną osobę, pomijając fakt skutecznego zawiadomienia tych osób i że mogły wszystkie te osoby mogły przystąpić do konkursu, a jeżeli doszło do naruszenia przepisów, to nie było to rażące naruszenie prawa;

3) art. 91 u.s.g. przez przyjęcie, że przedmiotowe zarządzenie Burmistrza Miasta i Gminy S. jest sprzeczne z prawem.

Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego aktu nadzoru.

Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał skargę za nieuzasadnioną. Sąd przytoczył treść § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej. W ocenie Sądu, w toku postępowania konkursowego doszło do naruszenia § 3 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego. Zgodnie z nim, przewodniczący komisji ustala termin i miejsce posiedzenia komisji, o czym powiadamia na piśmie członków komisji oraz kandydatów, nie później niż na 7 dni przed terminem posiedzenia. W analizowanej sprawie doszło do naruszenia ww. przepisu w trojaki sposób, tzn. po pierwsze zawiadomień kandydatów nie dokonywał przewodniczący komisji konkursowej, po drugie zawiadomienia kandydatów nie nastąpiły w formie pisemnej, a po trzecie jedna z kandydatek, tj. M. S., nie została w ogóle zawiadomiona o terminie i miejscu posiedzenia komisji.

Sąd stwierdził, że kandydaci byli zawiadamiani nie przez przewodniczącego komisji, a przez osobę działającą na jego zlecenie, tj. E. J.. Sąd podkreślił okoliczność, że ww. brała udział w konkursie i ostatecznie to jej zarządzeniem, którego nieważność stwierdził Wojewoda, powierzono ostatecznie stanowisko dyrektora. Okoliczność ta może wywoływać uzasadnione wątpliwości co do tego, czy ww. rzeczywiście przekazała stosowne informacje swojej konkurentce w staraniach o stanowisko dyrektora.

Po drugie zawiadomienia kandydatów odbyły się telefoniczne, a nie w formie pisemnej, co uniemożliwiło m.in. zweryfikowanie tego, czy wszyscy kandydaci zostali zawiadomieni prawidłowo, a takie właśnie jest ratio legis tej regulacji.

Po trzecie, z akt sprawy nie wynika w sposób nie budzący wątpliwości to, że M. S. została zawiadomiona o terminie i miejscu posiedzenia komisji konkursowej. Nie mogą stanowić potwierdzenia tej okoliczności odmienne twierdzenia organu wywodzone z oświadczeń przewodniczącego komisji i E. J., a także billing telefoniczny. Nie bez powodu bowiem normodawca uregulował szczegółowy sposób zawiadamiania kandydatów, którego celem było zapewnienie udziału w konkursie wszystkim kandydatom oraz możliwość zweryfikowania, czy zostali oni w prawidłowy sposób zawiadomieni o jego terminie i miejscu, w którym się ma się on odbyć. Treść § 3 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego wskazuje, że jego celem jest zapewnienie udziału kandydatom w postępowaniu konkursowym. Tymczasem M. S. nie wzięła udziału w posiedzeniu komisji, co w połączeniu z ww. nieprawidłowościami dotyczącymi trybu zawiadamiania kandydatów przesądza o tym, że doszło do istotnego naruszenia prawa w rozumieniu art. 91 u.s.g. Brak zawiadomienia na piśmie przez przewodniczącego komisji członków komisji i kandydatów o terminie i miejscu posiedzenia nie ma wpływu na wynik konkursu, jeśli skarżący i wszyscy członkowie komisji byli obecni, uzyskując informacje o konkursie z ogłoszenia. A contrario, przy braku zawiadomienia o powyższym któregokolwiek z kandydatów należy stwierdzić, że mogło to mieć wpływ na wynik konkursu, w szczególności biorąc pod uwagę fakt, że wszystkim pozostałym kandydatom, poza M. S., umożliwiono wypowiedzenie się przed komisją konkursową.

Zdaniem Sądu, organ prowadzący publiczną szkołę winien po zakończeniu konkursu zatwierdzić go lub też go unieważnić, co wynika z cyt. wcześniej § 8 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego, a czego bezspornie organ nie uczynił w niniejszej sprawie, bowiem zostało tylko wydane Zarządzenie nr [...] w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora. Skoro organ nie wydał aktu w przedmiocie zatwierdzenia konkursu, to należy uznać, że de facto stanowi o tym ww. zarządzenie. W związku z powyższym badając zgodność z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego należało ocenić to przez pryzmat § 8 ust. 2 pkt 4, czyli wystąpienia innych nieprawidłowości, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu. Sąd uznał, że przeprowadzony konkurs był dotknięty wadą nieważności, gdyż zachodziły nieprawidłowości w toku tego postępowania konkursowego, które miały istotny wpływ na jego wynik. Niezgodne z prawem jest więc wydanie przez Burmistrza Miasta i Gminy S. zarządzenia w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora będącego efektem błędnie przeprowadzonego postępowania konkursowego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Burmistrz Miasta i Gminy S. Wyrok zaskarżył w całości i zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 133 § P.p.s.a. poprzez błędną ocenę stanu faktycznego w zakresie istotnych okoliczności sprawy,

- art. 5 ust. 5a oraz art. 36a ust. 1 ust. 2 i ust. 13 w związku z art. 5c pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2014 r. Nr 256, poz. 2572 ze zrn.) polegające na błędnym uznaniu, że Burmistrz Miasta i Gminy S. nie mógł powierzyć Pani E. J. stanowiska Dyrektora Miejskiego Zespołu Szkół w S.m, pomimo wskazania przez Komisję Konkursową jej kandydatury na to stanowisko;

- § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej, polegające na uznaniu, że doszło do rażącego naruszenia prawa prowadzącego do nieważności zarządzenia w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły, gdyż kandydaci na stanowisko dyrektora Miejskiego Zespołu Szkół w S. terminie i miejscu posiedzenia komisji konkursowej zostali powiadomieni nie w formie pisemnej lecz telefonicznie i że nie zostało to dokonane przez Przewodniczącego Komisji Konkursowej, a przez inną osobę, pomijając fakt skutecznego zawiadomienia tych osób i tego, że wszystkie te osoby mogły przystąpić do konkursu,

- § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej poprzez przyjęcie, że w sprawie doszło do "innych nieprawidłowości", które mogły mieć wpływ na wynik konkursu, prowadząc ostatecznie do nieważności zarządzenia w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły,

- art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), przez przyjęcie, że przedmiotowe zarządzenie Burmistrza Miasta i Gminy S. jest sprzeczne z prawem w stopniu prowadzącym do nieważności ww. zarządzenia.

W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Przepis art. 183 § 1 P.p.s.a. stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zarzutów wyartykułowanych w podstawie skargi kasacyjnej.

Najpierw konieczne jest spostrzeżenie, że obowiązkiem wnoszącego kasację, wynikającym z art. 176 oraz art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., jest wskazanie, czy przytoczona podstawa kasacyjna ma charakter materialny (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), czy też procesowy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Wnoszący kasację nie sprecyzował żadnej z przytoczonych podstaw skargi kasacyjnej. Przed zarzutami stwierdził zbiorczo, że zarzuca naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Niezależnie od wadliwości konstrukcyjnej zarzutów, z uwagi na dotykające istoty sprawy opisy naruszeń, możliwe jest merytoryczne odniesienie się do tych zarzutów.

W pierwszej kolejności rozważenia wymaga zarzut niewątpliwie procesowy. Został on sformułowany jako naruszenie art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez błędną ocenę stanu faktycznego w zakresie istotnych okoliczności sprawy. Jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej oraz pozostałych zarzutów kasacji, ta błędna ocena stanu faktycznego dotyczy zawiadomienia kandydata M. S. o miejscu i terminie posiedzenia komisji konkursowej. Odniesienie się do tego zagadnienia należy poprzedzić uwagą, że w myśl art. 91 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r. poz. 1515 ze zm. – obecnie: Dz. U. z 2016 r. poz. 446 ze zm.), do postępowania nadzorczego uregulowanego w przepisach art. 91 ust. 1-4, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio. Stosowanie odpowiednio przepisów K.p.a. należy rozumieć jako unormowanie pomocnicze wszędzie tam, gdzie ustawa o samorządzie terytorialnym nie normuje cech rozstrzygnięcia nadzorczego oraz zasad i trybu postępowania nadzorczego. W pierwszym rzędzie należy zauważyć unormowanie art. 91 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, według którego, rozstrzygnięcie nadzorcze powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Oznacza to, że rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody stwierdzające nieważność uchwały lub zarządzenia organu gminy powinno zawierać uzasadnienie prawne i faktyczne, które jednoznacznie wskazuje, że przedmiotowy akt został wydany z istotnym naruszeniem oznaczonego prawa. A więc, wojewoda powinien przedstawić wszystkie okoliczności faktyczne istotne w sprawie (por. (wyrok NSA z dnia 15 maja 2001 r., sygn. akt II SA/Lu 202/00; wyrok NSA z dnia 21 maja 2001 r., sygn. akt II SA/Kr 541/01, OSS 2002/1/18; wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 447/06). Odpowiednie stosowanie przepisów K.p.a. w omawianym zakresie polega na tym, że istotne ustalenia faktyczne przedstawione w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego powinny być oparte na wyczerpująco zebranym, rozpatrzonym i ocenionym materiale dowodowym. W postępowaniu nadzorczym, po jego wszczęciu w myśl art. 91 ust. 2, bierze udział organ gminy. Istotne ustalenia faktyczne przedstawione w uzasadnieniu rozstrzygnięcia są zatem efektem działania organu nadzoru z urzędu oraz aktywności organu gminy (art. 7 K.p.a.). Kontrola ustaleń faktycznych organu nadzoru była prawidłowa. Najpierw odnotować można, że brak powiadomienia wszystkich kandydatów w formie pisemnej oraz poprzez przewodniczącego komisji nie jest kwestionowany. Nie budzi także wątpliwości, że organ gminy nie wykazał aby do takiego powiadomienia w odniesieniu do kandydatki M. S. doszło w inny sposób. Z akt sprawy nie wynika aby zostały przedłożone przez organ gminy dowody, z których w sposób niewątpliwy wynikałoby, że do takiego powiadomienia doszło. Ocena zebranego materiału dowodowego dokonana przez organ nadzoru nie narusza więc zasady swobodnej oceny materiału dowodowego.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 5 ust. 5a oraz art. 36a ust. 1 ust. 2 i ust. 13 w związku z art. 5c pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2014 r. Nr 256, poz. 2572 ze zrn.) polegające na błędnym uznaniu, że Burmistrz Miasta i Gminy S. nie mógł powierzyć Pani E. J. stanowiska Dyrektora Miejskiego Zespołu Szkól w S., pomimo wskazania przez Komisję Konkursową jej kandydatury na to stanowisko.

Przed analizą opisu naruszenia konieczne jest odnotowanie niedokładnego wskazania publikacji ustawy o systemie oświaty. W rzeczywistości, w dacie podjęcia objętego rozstrzygnięciem zarządzenia, jednolity tekst ustawy był opublikowany w Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572). Obecnie ustawa o systemie oświaty jest opublikowana w Dz. U. z 2015 r. poz. 2156 ze zm.).

Wbrew zarzutowi kasacji, nie doszło do naruszenia powołanych przepisów art. 5 ust. 5a oraz art. 36a ust. 1 ust. 2 i ust. 13 w związku z art. 5c pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Zgodnie z art. 5 ust. 5a ustawy o systemie oświaty, w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia objętego rozstrzygnięciem zarządzenia, zakładanie i prowadzenie publicznych szkół podstawowych specjalnych i gimnazjów specjalnych, szkół ponadgimnazjalnych, w tym z oddziałami integracyjnymi, szkół sportowych i mistrzostwa sportowego oraz placówek wymienionych w art. 2 pkt 3-5 i 7, z wyjątkiem szkół i placówek o znaczeniu regionalnym i ponadregionalnym, należy do zadań własnych powiatu, z zastrzeżeniem ust. 3c. Przepis ten, z oczywistych względów nie miał w sprawie zastosowania. Uchwałę podjął przecież organ gminy jako organ prowadzący dla szkoły podstawowej i gimnazjum. Natomiast przepisy art. 36a ust. 1 ust. 2 i ust. 13 w związku z art. 5c pkt 2 ustawy o systemie oświaty wskazują pozycję ustrojową wójta jako organu prowadzącego szkoły podstawowe i gimnazja oraz kompetencję do powołania dyrektora szkoły dla której wójt jest organem prowadzącym. Zaskarżony wyrok nie podważa ani pozycji ustrojowej wójta ani jego kompetencji.

Z opisem naruszenia wyartykułowanym w analizowanej podstawie kasacji ma związek unormowanie art. 36a ust. 2. W myśl tego przepisu, kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki wyłania się w drodze konkursu. Kandydatowi nie można odmówić powierzenia stanowiska dyrektora. Dyspozycja zawarta w art. 36a ust. 2 zdanie drugie ustawy o systemie oświaty nie może być rozumiana w oderwaniu od całości regulacji odnoszącej się do powierzenia stanowiska dyrektora szkoły. Od razu zatem należy zastrzec, że kandydatowi nie można odmówić powołania na stanowisko dyrektora szkoły tylko w przypadku wyłonienia kandydata w konkursie, który nie podlega unieważnieniu (por. wydane na tle poprzedniego, w odniesieniu do art. 36a ust. 2 i 3 stanu prawnego, ale aktualne w zakresie unieważniania konkursu wyroki NSA: z dnia 17 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 559/11 i z dnia 30 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 1567/14). Procedura przeprowadzenia konkursu jest uregulowana w przepisach art. 36a ust. 6-11 ustawy o systemie oświaty oraz w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz. U. Nr 60, poz. 373 ze zm.). Odnosząc się do rozważanego zarzutu wystarczy na razie nawiązanie do § 8 ust. 2 rozporządzenia, według którego, organ prowadzący publiczne przedszkole, publiczną szkołę lub publiczną placówkę zatwierdza konkurs albo unieważnia konkurs i zarządza ponowne jego przeprowadzenie w razie stwierdzenia wymienionych dalej naruszeń procedury konkursowej. Wbrew zatem zarzutowi, w razie stwierdzenia określonych nieprawidłowości, organ prowadzący nie tylko może odmówić powierzenia wyłonionemu kandydatowi stanowiska dyrektora szkoły, ale ma obowiązek unieważnienia konkursu i zarządzenia ponownego jego przeprowadzenia.

Z tym zagadnieniem łączy się zarzut naruszenia § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej, polegającego na uznaniu, że doszło do rażącego naruszenia prawa prowadzącego do nieważności zarządzenia w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły. Jednocześnie rozważenia wymaga zarzut naruszenia § 8 ust. 2 tego rozporządzenia poprzez przyjęcie, że w sprawie doszło do "innych nieprawidłowości", które mogły mieć wpływ na wynik konkursu.

Zgodnie z § 3 ust. 1, przewodniczący komisji ustala termin i miejsce posiedzenia komisji, o czym powiadamia na piśmie członków komisji oraz kandydatów, nie później niż na 7 dni przed terminem posiedzenia. Jest niewątpliwe, że normy procesowe ustanowione w tym przepisie są jednymi z wymogów uznania postępowania konkursowego za prawidłowo przeprowadzone. Niedochowanie tych wymagań wyczerpuje pojęcie innych nieprawidłowości, o których mowa w § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia. Zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem przepisu § 3 ust. 1 rozporządzenia jest bezpodstawny. Przepis ten w sposób nieprzewidujący wyjątków ustanawia m.in. wymóg powiadomienia kandydatów, przez przewodniczącego, na piśmie, o terminie i miejscu posiedzenia komisji. Jest bezsporne, co przyznaje organ gminy, że do powiadomienia kandydatów, w tej formie, nie doszło. W trakcie postępowania konkursowego doszło zatem do naruszenia § 3 ust. 1 a więc ocena organu nadzoru oraz Sądu pierwszej instancji w tym zakresie była prawidłowa. Okoliczności związane z formą zawiadomienia nie należą do przesłanek wymienionych w § 8 ust. 2 pkt 1-3, których zaistnienie wywołuje obowiązek unieważnienia konkursu bez badania wpływu nieprawidłowości na wynik konkursu. W konsekwencji należało zbadać, czy nieprawidłowość ta mogła mieć wpływ na wynik konkursu (§ 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia).

Z treści § 8 ust. 2 pkt 4 oraz relacji tego przepisu do brzmienia § 8 ust. 2 pkt 1-3 rozporządzenia można wywnioskować, że wpływ nieprawidłowości odnosi się do konkretnego konkursu, a zatem okoliczność tę należy ustalić indywidualnie w każdej sprawie – w odniesieniu do konkretnego postępowania konkursowego. Należy zgodzić się z tezą, według której, nieprawidłowości związane z zawiadomieniem kandydata o miejscu i terminie konkursu nie miałyby wpływu na wynik postępowania konkursowego, gdyby taki kandydat wziął udział w konkursie (por. odpowiedni fragment uzasadnienia wyroku NSA z dnia 30 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 1567/14). Jest jednak poza sporem, że kandydatka M. S. nie wzięła udziału w konkursie. Podobnie ocenić należałoby sytuację, w której kandydat nie wziął udziału w konkursie, mimo uzyskania informacji o konkursie na skutek zawiadomienia go o miejscu i terminie konkursu w innej formie, niż przewidziana w § 3 ust. 2 rozporządzenia. Jak jednak wynika z niepodważonego przez wnoszącego kasację stanu faktycznego, kandydatka M. S. nie została powiadomiona o konkursie.

Oceniając wagę analizowanej nieprawidłowości należy jeszcze zwrócić uwagę na następujące kwestie, które mają bezpośredni związek z kwalifikacją faktów i czynności procesowych. Jak już wyżej zasygnalizowano, forma pisemnego powiadomienia kandydatów o terminie i miejscu posiedzenia komisji nie ma rygoru bezwzględnej nieważności, tak jak nieprawidłowości wskazane w § 8 ust. 2 pkt 1-3. Jednak w razie braku materialnego wyrazu dokonanej czynności, organ powinien innymi środkami dowodowymi w sposób niebudzący wątpliwości wykazać dokonanie powiadomienia. Nadto, w niniejszej sprawie nieprawidłowość przejawiała się w dwóch naruszeniach. Po pierwsze nie dochowano formy pisemnej, a po drugie, jeśli nawet, jak twierdzi organ, podjęto próbę powiadomienia kandydatów w formie telefonicznej, to nie uczynił tego przewodniczący komisji konkursowej, tylko inny kandydat bezpośrednio zainteresowany przebiegiem procedury konkursowej. Taki przebieg wydarzeń mógł mieć wpływ na kwalifikowanie ewentualnych informacji o czynnościach procesowych podejmowanych przez organ, które docierały do kandydatki M. S. Miała ona prawo oczekiwać, że o miejscu i terminie konkursu zostanie zawiadomiona w formie pisemnej przez przewodniczącego komisji. Jest bezdyskusyjne, że do próby powiadomienia przez przewodniczącego nie doszło. Nadto, niezależnie od niewykazania przez organ, że przekazywane do M. S. informacje stanowiły powiadomienie o miejscu i terminie konkursu, a więc wyczerpywały przesłanki czynności, o której mowa w § 3 ust. 2, zauważyć należy, że osoba piastująca funkcję organu prowadzącego, a więc odpowiedzialna za zgodność z prawem procedury konkursowej, według treści notatki urzędowej, miała świadomość nieprawidłowości i nie podjęła działań zmierzających do sanowania nieprawidłowości. Wreszcie odnotować można, że osoba wskazywana przez wnoszącego kasację jako ta, która miała powiadomić M. S. o miejscu i terminie posiedzenia komisji konkursowej nie tylko była jej konkurentem jako inny kandydat, ale następnie została wyłoniona w wyniku konkursu do powierzenia jej stanowiska Dyrektora Miejskiego Zespołu Szkół w S. W rezultacie należało przyjąć, jak uczynił to organ nadzoru, a co zaaprobował Sąd pierwszej instancji, że nieprawidłowości do których doszło w trakcie postępowania konkursowego mogły mieć wpływ na wynik konkursu.

Konsekwencją powyższej oceny jest przyjęcie, że nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem przepisu art. 91 ustawy o samorządzie gminnym.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.