Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 248/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 119 pkt 2; art. 145 § 1 lit. a i c; art. 200; art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7; art. 9; art. 10; art. 12 § 1; art. 77 § 1; art. 79a § 1; art. 81
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: § 10 ust. 1; ust. 2;
journal: Dz.U. 2021 poz 152
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek  pandemii COVID-19.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Sędziowie Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Asesor WSA Agnieszka Kosowska po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 28 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi I. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz I. K. kwotę [...]zł ([...] złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Sygn. akt III SA/Lu [...]

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako "organ" lub "ZUS") odmówił I. K. (dalej też jako "skarżąca") prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie sprawy:

W dniu 23 lutego 2021 r. I. K. wniosła o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i na ubezpieczenie zdrowotne za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r.

Decyzją z dnia 2 marca 2021 r. organ odmówił uwzględnienia wniosku. W uzasadnieniu organ przytoczył treść § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. poz. 152), dalej jako "rozporządzenie z dnia 19 stycznia 2021 r." i podniósł, że wskazany przez skarżącą we wniosku kod PKD (47.71.Z) nie jest zgodny z kodem działalności przeważającej przedsiębiorcy według Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEiDG) oraz rejestru REGON. Organ wskazał, że na podstawie danych zawartych w CEiDG i w rejestrze REGON, na dzień 30 listopada 2020 r. działalność przeważająca skarżącej oznaczona była kodem PKD 46.42.Z. Kod ten nie uprawnia, w świetle powołanych przepisów, do zwolnienia z tytułu składek za wskazany we wniosku okres.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zarzuciła organowi naruszenie:

- przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy w postaci art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 i § 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, ze zm.), poprzez braki w postępowaniu dowodowym i nie wzięcie pod uwagę istotnych faktów i dowodów oraz błędne i lakoniczne uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji;

- przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. § 10 ust. 1 rozporządzenia z dnia 19 stycznia 2021 r. poprzez jego niezastosowanie.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji ewentualnie o jej zmianę i przyznanie zwolnienia z obowiązku opłacania składek oraz o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

Skarżąca uzasadniała, że rozpoczęła prowadzenia działalności gospodarczej od 2 stycznia 2009 r. i prowadzi ją do dnia dzisiejszego. Od tamtego momentu razem z siostrą prowadzi m.in. działalność gospodarcza w formie spółki cywilnej pod nazwą "[...]" [...]. Jak wynika z rejestru REGON firmy "[...]" od dnia 15 maja 1991 r. firma ta prowadzi działalność gospodarczą z przeważającym kodem 47.71.Z. Uzasadniała, że organ przyznał drugiemu wspólnikowi A. K. prawo do jednorazowego świadczenia postojowego oraz z zwolnienie z tytułu opłacania składek za listopad 2020 r. i styczeń 2021 r. Skarżąca podniosła, ze obejmując połowę udziałów w przedmiotowej spółce cywilnej i rozpoczynając wówczas jedyną działalność gospodarczą od dnia 2 stycznia 2009 r. nie mogła prowadzić działalności przeważającej innej aniżeli spółka. Skarżąca dodała, że dokonała zmiany rodzaju przeważającej działalności z błędnej o numerze PKD 46.42.Z na prawidłową i rzeczywiście wykonywaną, tj. oznaczoną numerem PKD 47.71.Z z datą zaistnienia zmiany od stycznia 2009 r.

Do skargi skarżąca dołączyła m.in. kserokopie zaświadczenia uzyskanego z Urzędu Statystycznego w L. z dnia 25 stycznia 2021 r. o dokonaniu zmiany, wydruki z CEIDG dotyczące skarżącej oraz A. K. i decyzje ZUS dotyczące A. K.

W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Organ zauważył, iż z historii wpisów w CEID wynika, że skarżąca zmiany co do kodu PKD przeważającej dzielności dokonała w dniu 21 stycznia 2021 r., a więc już po terminie, który jest wiążący przy rozpatrywaniu wniosków o zwolnienie za styczeń 2021 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Możliwość skorzystania przez płatnika ze zwolnienia z obowiązku opłacania składek wynika z przepisów ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842, ze zm.), dalej jako "ustawa COVID-19" lub "ustawa". W przepisie art. 31zo wskazane zostały okresy i warunki zwolnienia z obowiązku opłacania składek. Natomiast zgodnie z art. 31zy ust. 1 ustawy, Rada Ministrów upoważniona została, w celu przeciwdziałania COVID-19, do określenia w drodze rozporządzenia innych okresów zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek, niż określone w art. 31zo ust. 1-3 dla wszystkich albo niektórych płatników składek, którzy byli uprawnieni do zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek na podstawie art. 31zo ust. 1-3 lub objęcia tym zwolnieniem innych płatników składek, mając na względzie okres obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, skutki nimi wywołane, ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej wynikające z tych stanów oraz obszary życia gospodarczego i społecznego w szczególny sposób dotknięte konsekwencjami COVID-19.

Stosownie do § 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz.U. z 2020 r., poz. 1773) rozpoznawanie spraw z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy COVID-19 zostało przekazane wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę. Powyższy przepis został wprowadzony rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 4 marca 2021 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz.U. z 2021 r. poz.426) i wszedł w życie z dniem 16 marca 2021 r.

Skarga została złożona 30 marca 2021 r., skarżąca zamieszkuje na obszarze właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, a zatem jest on sądem właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy.

Podstawę materialną decyzji stanowiły przepisy rozporządzenia z dnia 19 stycznia 2021 r., wydanego m.in. na podstawie art. 31zy ust. 1 ustawy COVID-19.

Zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia z dnia 19 stycznia 2021 r., zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. albo za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami:

1) 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z,

2) 49.32.Z, 49.39.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z - którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.

Stosownie do ust. 2 powyższego przepisu, oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według PKD 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020 r.

W myśl § 12 ust. 1 rozporządzenia z dnia 19 stycznia 2021 r., wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek (...), płatnik składek przekazuje do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie później niż do dnia 31 marca 2021 r. Płatnik składek we wniosku, o którym mowa w ust. 1: 1) zawiera elementy, o których mowa w art. 31zp ust. 2 pkt 1, 2b, 2c, 3 i 4 ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem pkt 2; 2) zamiast treści oświadczeń, o których mowa w art. 31zp ust. 2 pkt 2b i 2c ustawy o COVID-19, zawiera odpowiednio informacje o rodzaju przeważającej działalności, o której mowa odpowiednio w § 10 ust. 1 pkt 1 albo 2, oraz o uzyskaniu w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku przychodu niższego co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego (§ 12 ust. 2).

Przedmiotowa pomoc przyznawana jest na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19. Zgodnie z art. 31zq ust. 5 ustawy o COVID-19, Zakład Ubezpieczeń Społecznych informuje płatnika składek o zwolnieniu z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w ust. 2 (o których mowa w art. 31zo). Natomiast odmowa zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, stosownie do art. 31zq ust. 7 ustawy Covid-19, następuje w drodze decyzji. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego dotyczące odwołań od decyzji oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 31zq ust. 8 ustawy Covid-19).

W okolicznościach niniejszej sprawy organ oceniając spełnienie przez skarżącą warunku w zakresie prowadzenia na dzień 30 listopada 2020 r. działalności gospodarczej o określonym kodzie PKD, jako rodzaju przeważającej działalności, stwierdził, że w CEDIG oraz w rejestrze REGON w przypadku skarżącej jako rodzaj przeważającej działalności wpisana była działalność o kodzie PKD 46.42.Z, który to kod PKD nie uprawnia do zwolnienia z obowiązku opłacania składek za styczeń 2021 r.

W ocenie Sądu poprzestanie przez organ na tym stwierdzeniu i odmówienie z tej tylko przyczyny zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek jest nieuzasadnione.

Nie ma bowiem podstaw do przyjęcia, że przepis § 10 ust. 1 rozporządzenia z dnia 19 stycznia 2021 r. statuuje obowiązek organu oparcia się wyłącznie na danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020 r., a w konsekwencji, że brak możliwości powołania się przez wnioskodawcę na inne dowody, wskazujące na odmienny od uwidocznionego w rejestrze rodzaj przeważającej działalności danego przedsiębiorcy.

Poprzestanie na wykładni językowej ww. przepisu rozporządzenia z dnia 19 stycznia 2021 r. prowadziłoby do wypaczenia celów ustawy COVID-19 i powołanego rozporządzenia, którymi jest przeciwdziałanie między innymi negatywnym skutkom gospodarczym rozprzestrzeniania się wirusa SARS-CoV-2, związanym przede wszystkim z okresowo wprowadzanymi na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ograniczeniami w prowadzeniu określonych rodzajów działalności gospodarczej w trakcie pandemii. Zasadniczym celem rozwiązań prawnych wprowadzonych m.in. w zakresie zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek było, aby pomoc w ramach wsparcia została przyznana podmiotom faktycznie prowadzącym w określonej dacie, jako przeważającą, działalność według wskazanych w rozporządzeniu kodów.

Wyjaśnienia wymaga, że rejestr podmiotów REGON prowadzony jest na podstawie ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 955, dalej jako "ustawa o statystyce publicznej"), dla potrzeb statystki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego. W myśl art. 42 ust. 7 pkt. 1 i ust. 8 ustawy o statystyce publicznej, złożenie wniosku o wpis do rejestru podmiotów, wniosku o zmianę cech objętych wpisem oraz wniosku o skreślenie z rejestru podmiotów dla przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną - następuje na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (Dz. U. z 2019 r. poz. 1291, 1495 i 1649), chyba że zmiana dotyczy jedynie cech objętych wpisem, niebędących przedmiotem wpisu w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo Rejestrze Szkół i Placówek Oświatowych. Zgodnie zaś z art. 43 ust. 2 ustawy o statystyce publicznej, udostępnienie danych na stronie internetowej Głównego Urzędu Statystycznego lub za pośrednictwem ePUAP jest potwierdzeniem dokonania wpisu tych informacji w rejestrze podmiotów.

W orzecznictwie sądów administracyjnych (podzielanym przez skład orzekający) przyjmuje się że, że wpis do rejestru stanowi swego rodzaju zgłoszenie zamierzonej działalności, ma charakter deklaratoryjny i rodzi jedynie domniemanie faktyczne jej prowadzenia. W wyrokach z dnia 7 stycznia 2013 r. sygn. akt II UK 142/12 (OSNP 2013/21-22/260) i z dnia 23 listopada 2016 r. sygn. akt II UK 402/15 (LEX nr 2183487) Sąd Najwyższy stwierdził, że informacja o rodzaju działalności wynikająca z rejestru REGON nie tworzy żadnego stanu prawnego, a jedynie ma potwierdzać stan faktyczny według oświadczenia wiedzy podmiotu prowadzącego taką działalność. Oświadczenia wiedzy mają charakter potwierdzenia faktów. Mogą być więc zakwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu.

Należy podkreślić, że do postępowania w sprawach dotyczących zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej jako "k.p.a."). Wobec tego zastosowanie w sprawie znajduje między innymi art. 76 § 3 k.p.a., który przewiduje możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu. Taki zaś charakter mają dane zawarte w rejestrze REGON.

Przedsiębiorca, który ubiega się o przyznanie ulgi na podstawie § 10 ust. 1 rozporządzenia z dnia 19 stycznia 2021 r., prowadzący rzeczywistą działalność gospodarczą odpowiadającą treści kodów PKD wymienionych w tym przepisie, jako przeważającą, może zatem przeprowadzić dowód przeciwko treści dokumentu urzędowego i podważyć aktualność wpisu w rejestrze podmiotów REGON. W celu obalenia domniemania przedsiębiorca musi wykazać, że rzeczywisty stan faktyczny jest inny, niż wynikający z danych pozyskanych przez ZUS z rejestru podmiotów REGON.

Zaznaczyć należy, że pojęcie "przeważającej działalności gospodarczej" nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane ani w ustawie o COVID-19, czy ww. rozporządzeniu, ani w ustawie o statystyce publicznej. Sposób kodowania wykonywanej działalności, w tym rodzaju przeważającej działalności, określa natomiast § 9 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń z dnia 30 listopada 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 2009 ze zm., dalej jako "rozporządzenie o metodologii"), wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 46 ustawy o statystyce. Z treści § 9 ust. 1 powyższego rozporządzenia wynika, że wykonywaną działalność wpisuje się w postaci wykazu rodzajów działalności kodowanych według PKD na poziomie działu, grupy, klasy lub podklasy, a rodzaj przeważającej działalności na poziomie podklasy. Rodzaj przeważającej działalności ustala się odpowiednio, w przypadku osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą odrębnie dla działalności wpisanej do CEIDG, na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących (§ 9 ust.2 pkt 3 lit.a)

W związku z powyższym stwierdzić należy, że w celu obalenia domniemania prawdziwości wpisów w rejestrze REGON w zakresie rodzaju przeważającej działalności przedsiębiorca może posłużyć się dokumentami wykazującymi procentowy udział poszczególnych rodzajów działalności, w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest to możliwe, udział pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących, stosownie do § 9 ust. 2 pkt 3 lit. a rozporządzenia.

Jak już wyżej wyjaśniono, rodzaj przeważającej działalności gospodarczej należy do sfery ustaleń faktycznych. Wpis w tym zakresie korzysta z domniemania prawdziwości, jednak jest ono wzruszalne. Zarówno wpis w rejestrze, jak i oświadczenie we wniosku o przyznanie ulgi stanowi oświadczenie wiedzy przedsiębiorcy. Zgodnie z § 10 ust. 2 rozporządzenia z dnia 19 stycznia 2021 r wpis w rejestrze to domniemanie prawne, mające na celu uproszczenie, a przez to skrócenie postępowania ulgowego. Uwzględnienie jedynie wpisów w rejestrze, jako jedynego sposobu weryfikacji spełnienia wymogu prowadzenia jako przeważającej, działalności gospodarczej oznaczone określonym kodem PKD, powoduje w konsekwencji wykluczenie ze wsparcia podmiotów, które rzeczywiście spełniają warunek do przyznania ulgi, tj. prowadzą na dzień złożenia wniosku przeważającą działalność według wskazanych kodów PKD, a jedynie nie wypełniły czynności formalnych i uchybiły obwiązkom statystycznym. Zaprzecza to celom przyjętych regulacji w zakresie walki ze skutkami epidemii COVID-19 oraz narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa.

Obowiązek wykazania rodzaju przeważającej działalności innej, niż działalność ujawniona w rejestrze jako przeważająca spoczywa na stronie wnioskującej o przyznanie uprawnienia. Jednocześnie na organie także ciążą obowiązki procesowe wynikające z kodeksu postępowania administracyjnego. Przede wszystkim organ obowiązany jest przestrzegać wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady praworządności, z urzędu lub na wniosek strony podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Organ administracji publicznej ocenia także na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 81 k.p.a.). Na organie spoczywa również obowiązek poinformowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania (art. 9 k.p.a.) oraz zapewnienia czynnego udziału w każdym stadium postępowania i umożliwienia jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji (art. 10 k.p.a.). Przed wydaniem niekorzystnej dla strony decyzji organ nie może pominąć obowiązku wynikającego z art. 79a § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony.

W rozpoznawanej sprawie organ nie sprostał powyższym obowiązkom. Organ bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i ustalenie rzeczywistego przeważającego rodzaju działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą na dzień 30 listopada 2020 r. zbyt pochopnie przyjął, że skarżąca nie jest podmiotem uprawnionym do ubiegania się o zwolnienie z obowiązku opłacania należnych składek za styczeń 2021 r. Po pierwsze organ nie umożliwił skarżącej przedstawienia dowodów dla wykazania, że spełnia kryterium prowadzenia przeważającej działalności według kodu PKD wskazanego w § 10 ust. 1 rozporządzenia z dnia 19 stycznia 2021 r.

Skarżąca została pozbawiona inicjatywy dowodowej, z powodu naruszenia art. 10 k.p.a. i art. 79a § 1 k.p.a. i "nie zdążyła" wykazać istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, o których była wcześniej mowa. Zaskarżona decyzja została wydana "znienacka", kilka dni po złożeniu wniosku. W świetle art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia i jakkolwiek szybkość działania organów jest pożądana i oczekiwana, jednakże nie może to odbywać się kosztem zasady prawdy obiektywnej. Po drugie ZUS nie wyjaśnił dlaczego jego zdaniem, w świetle przepisów § 10 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia z dnia 19 stycznia 2021 r. nie uwzględnia okoliczności wstecznej zmiany kodu przeważającej działalności skarżącej na działalność, która została objęta hipotezą normy prawnej określonej w § 10 ust. 1 ww. rozporządzenia, tj. działalności o kodzie PKD 47.71.Z.(sprzedaż detaliczna odzieży prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach). Kwestia ta nie jest obojętna dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, w sytuacji, gdy skarżąca podnosi, że skoro jest wspólnikiem spółki cywilnej "[...]" [...] od 2 stycznia 2009 r., a przedsiębiorstwo to od 15 maja 1991 r. prowadzi działalność gospodarczą z przeważającym kodem 47.71.Z., to oczywistym jest, iż nie może ona prowadzić, działając w formie spółki cywilnej, innej działalności przeważającej. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w ogóle nie odniósł się do kwestii zmiany w CEIDG dołączając jedynie wydruk co do tej zmiany. Wskazywana przez skarżącą zmiana owszem miała miejsce po dniu 30 listopada 2020 r., bo została dokonana 21 stycznia 2021 r., ale, co organ pomija, a co wynika z historii wpisów w CEIDG z datą zaistnienia zmiany od 2 stycznia 2009 r. Bez ustosunkowania się do tej kwestii co najmniej przedwczesne jest stanowisko organu, że skarżąca nie jest podmiotem mogącym ubiegać się o zwolnienie z obowiązku opłacenia należnych składek. Natomiast argumentacja organu, zaprezentowana w odpowiedzi na skargę, że wspólnik spółki cywilnej oraz sama spółka traktowani są jako samodzielni płatnicy składek jest, w tych okolicznościach bez poczynienia pełnych ustaleń faktycznych, niewystarczająca dla odmowy przyznania prawa do zwolnienia, zwłaszcza gdy weźmie się pod uwagę cel omawianych zwolnień oraz to że pomoc ma trafiać do przedsiębiorców rzeczywiście prowadzących działalność gospodarczą o przeważającej działalności oznaczonej wskazanymi w rozporządzeniu z dnia 19 stycznia 2021 r. kodami PKD . Zauważyć przy tym należy, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) - Dz.U. z 2007 r. Nr 251, poz. 1885 ze zm. mówi, że aby uniknąć zbyt częstych zmian, stosuje się zasadę stabilności. Zgodnie z tą zasadą, nowy rodzaj działalności powinien być działalnością główną, przez co najmniej dwa lata, zanim zostanie zmieniona przypisana do jednostki dana działalność przeważająca (pkt 26 Załącznika PKD). Zatem wręcz wymaga się od przedsiębiorcy, by odczekał dwa lata zanim dokona zmiany w zakresie działalności przeważającej. Jest to dodatkowa okoliczności, która powinno być uwzględniona przy złagodzeniu ścisłej zależności pomiędzy wpisem PKD w zakresie przeważającej działalności i sposobie weryfikacji spełnienia wymogu do przyznania ulgi na gruncie mających zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów rozporządzenia z dnia 19 stycznia 2021 r. Uproszczenie procedur nie może powodować, że wnioskodawcy nie będą mieli jednakowej możliwości skorzystania ze wsparcia.

W niniejszej sprawie dopiero na etapie skargi skarżąca rozpoczęła polemikę z ustaleniami organu i złożyła określone dowody. Sąd administracyjny nie jest jednak kolejnym organem administracji publicznej powołanym do gromadzenia i oceny dowodów. Rzeczą sądu jest jedynie kontrola legalności zaskarżonych rozstrzygnięć, w aspekcie ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania. To obowiązkiem organu w świetle przywołanych powyżej zasad postępowania administracyjnego jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Ustalenie rzeczywistego przeważającego rodzaju działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorcę należy właśnie do sfery ustaleń faktycznych, których właściwe określenie jest kluczowe dla prawidłowego zastosowania normy materialnoprawnej. W rozpoznawanej sprawie organ zaniechał dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co stanowi naruszenie powołanych wyżej przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z uwagi na wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 145 § 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") uchylił zaskarżoną decyzję.

Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę powyższe rozważania i przeprowadzi postępowanie w sposób odpowiadający wymogom określonym w k.p.a. Oceni argumenty skarżącej, że jako przeważającą prowadzi działalność gospodarczą oznaczoną kodem 47.71.Z. oraz przedstawione przez skarżącą dowody, w miarę potrzeby wezwie skarżącą do wyjaśnienia rozbieżności między kodem PKD wskazanym we wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania składek, a kodem PKD wynikającym z bazy REGON (na dzień 30 listopada 2020 r.). Organ rozważy także zmiany wpisów w CEIDG, w szczególności zmianę dotyczącą kodu przeważającej działalności i jej wpływ na ocenę spełnienia warunku, o którym mowa w § 10 ust. 1 rozporządzenia z dnia 19 stycznia 2021 r. oraz wyda rozstrzygnięcie z uwzględnieniem wykładni omawianych przepisów powołanego rozporządzenia zawartej w niniejszym wyroku.

O kosztach postępowania, na które składa się wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł), orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2018 poz. 265).

Sprawa została przez sąd rozpoznana w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. W okolicznościach niniejszej sprawy wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym złożył organ administracji (k. 41), a skarżąca nie żądała przeprowadzenia rozprawy.