Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 268/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz zaskarżone postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D[...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 1002/20 w sprawie ze skargi D[...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W[...] z dnia 25 lutego 2020 r. nr K[...] w przedmiocie wydania zaświadczenia 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta m.st. W[...] z dnia 29 października 2019 r. nr 1[...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W[...]na rzecz Dariusza L[...] kwotę 1.100,00 (tysiąc sto) PLN tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 maja 2020 r., I SA/Wa 1002/20 oddalił skargę D[...]na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W[...] z dnia 25 lutego 2020 r., nr K[...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia.

Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie sprawy:

D[...] wystąpił Prezydenta W[...] o wydanie zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie z dniem 1 stycznia 2019 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego na cele mieszkaniowe w prawo własności gruntu, położonego w W[...] przy ul. J[...], działka nr 9[...], w obr. 5[...], uregulowanego w księdze wieczystej nr W[...], w części dotyczącej lokalu mieszkalnego nr 3[...]. Postanowieniem z dnia 29 października 2019 r, nr 1[...] Prezydent W[...] odmówił wydania zaświadczenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji podniósł, że w księdze wieczystej nieruchomości wpisane jest ostrzeżenie o niezgodności stanu prawnego nieruchomości z rzeczywistym stanem prawnym. Nie jest zatem możliwe wydanie zaświadczenia, z uwagi na skomplikowany stan prawny nieruchomości oraz toczące się przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w W[...] postępowanie ze sprzeciwu Prokuratora Regionalnego, dotyczące decyzji, którą ustanowiono użytkowanie wieczyste dla tej nieruchomości. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył D[...], zarzucając wydanemu rozstrzygnięciu rażące naruszenie art. 217 i art. 281 k.p.a. oraz art. 1 i art. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. poz. 1716 ze zm.), dalej w uzasadnieniu przywoływanej jako "ustawa o przekształceniu", a także art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2019 r poz. 2204 ze zm.), dalej w uzasadnieniu przywoływanej jako "u.k.w.h.". Skarżący wskazał, że organ I instancji pominął fakt, iż ostrzeżenie co do treści księgi wieczystej nie znajduje się przy jego lokalu mieszkalnym, a przy księdze dla nieruchomości gruntowej. On sam nabył lokal mieszkalny od jego poprzednich właścicieli, tj. S[...] oraz W[...], nie zaś od Z[...], przeciwko której skierowane jest ostrzeżenie. Brak jest podstaw do przyjęcia, że nie obejmuje go rękojmia dobrej wiary ksiąg wieczystych. Skarżący podkreślił, że rzekomo toczące się postępowania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w W[...] nie mają wpływu na jego prawo do lokalu i dokonane z mocy prawa przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W[...] postanowieniem z dnia 25 lutego 2020 r. utrzymało w mocy ww. postanowienie Prezydenta W[...]. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ powołał art. 217 § 1 i 2 k.p.a. oraz podniósł, że z jego brzmienia wynika, iż organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie, jeżeli przepis prawa wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego oraz jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Potwierdzenie faktów albo stanu prawnego powinno wynikać z prowadzonych przez ten organ ewidencji, rejestrów, bądź innych danych, znajdujących się w jego posiadaniu. Postępowanie wyjaśniające przed wydaniem zaświadczenia może być przeprowadzone tylko w koniecznym, a więc ograniczonym zakresie. Podstawową przesłanką umożliwiającą zgłoszenie żądania o wydanie zaświadczenia jest to, aby przedmiotem żądania były fakty, czy stan prawny niebudzący kontrowersji co do ich istnienia. Kolegium nie podzieliło stanowiska organu I instancji, że prowadzone przed tym organem postępowanie ze sprzeciwu Prokuratora Regionalnego o stwierdzenie nieważności decyzji o ustanowieniu na rzecz Z. B[...] użytkowania wieczystego do nieruchomości, może mieć wpływ na odmowę wydania wnioskowanego zaświadczenia. Jak wynika z treści księgi wieczystej obecny właściciel lokalu nr 3[...] nabył go w drodze kupna na mocy aktu notarialnego od poprzednich właścicieli, którzy z kolei nabyli tę nieruchomość na mocy umowy ustanowienia odrębnej własności lokali i darowizny. Organ przyznał rację skarżącemu, że nabycie lokalu w sposób prawem przepisany odniosło skutek w sferze prawa cywilnego, na który Kolegium nie ma żadnego wpływu i nie może podważać skutków wywołanych tym aktem. Kolegium podniosło ponadto, że księdze wieczystej budynku przy ul. J[...], nr KW [...], w dziale III znajduje się ostrzeżenie o niezgodności stanu prawnego z faktycznym stanem prawnym budynku. W budynku tym zostały wyodrębnione 34 lokale i znajduje się w nim również lokal nr 1[...], dla którego prowadzona jest odrębna księga wieczysta. Lokal ten został wyodrębniony na podstawie umowy notarialnej sprzedaży lokalu i oddania gruntu w użytkowanie wieczyste. W akcie tym błędnie podano numer księgi wieczystej, z której należało odłączyć przedmiotowy lokal, tzn. podano księgę wieczystą dla nieruchomości położonej pod adresem: J[...]/S[...], przy czym lokal nr [...] położony jest faktycznie w budynku przy ul. J[...]. Z Informacji z kartoteki budynków wynika ponadto, że w zakresie uprawnień Z[...]istnieje niezgodność udziału w użytkowaniu wieczystym gruntu w związku ze sprzedażą lokalu. W ocenie Kolegium powyższe okoliczności wskazują, że prawdopodobnie w księdze wieczystej, jak i w ewidencji gruntów i budynków nieprawidłowo zostały określone udziały właścicieli lokali w użytkowaniu wieczystym. W tych okolicznościach problematyka, której dotyczy żądanie strony, jest sporna, a zatem wydanie zaświadczenia jest niedopuszczalne. Zaświadczenie, wobec jego specyfiki, nie służy rozstrzygnięciu sprawy, tj. ustalaniu praw lub obowiązków administracyjnoprawnych podmiotów prawa, a sprowadza się jedynie do poświadczenia faktów lub stanów prawnych wynikających z dokumentów, będących w dyspozycji organu. Organ może zatem zaświadczyć tylko o tym, co bezpośrednio wynika z dokumentów pozostających w jego dyspozycji, a które wiążą się z zakresem wykonywanych przez niego kompetencji. W ocenie Kolegium powyższe okoliczności powodują, że z uwagi na istniejące rozbieżności w wielkości udziałów w prawie użytkowania wieczystego gruntu i konieczność skorygowania wielkości udziałów, niemożliwe jest wydanie zaświadczenia o żądanej treści.

Ze skargą na powyższe postanowienie wystąpił D[...], zaskarżając je w całości i zarzucając: 1) rażące naruszenie art. 217 i art. 218 k.p.a., wyrażające się w nieprawidłowym przyjęciu, iż brak jest podstaw do wydania wnioskowanego zaświadczenia, w sytuacji gdy został złożony wniosek o wydanie zaświadczenia w zakresie urzędowego potwierdzenia stanu prawnego, który wprost wynika z księgi wieczystej przedmiotowej nieruchomości i lokalu mieszkalnego nr 3[...], położonego przy ulicy J[...] w Warszawie (stosownie do treści art. 4 ust. 3 ustawy o przekształceniu); 2) rażące naruszenie art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o przekształceniu przez błędną i niczym nieuzasadnioną odmowę wydania zaświadczenia, stosownie do ww. przepisów, w sytuacji, gdy nie może budzić wątpliwości, iż zostały spełnione wszystkie przesłanki do wydania zaświadczenia stosownie do złożonego wniosku; 3) rażące naruszenie art. 1 ust. 4 ustawy o przekształceniu przez jego niezastosowanie, bowiem w przypadku współużytkowania wieczystego gruntu wielkość udziałów we współwłasności gruntów odpowiada wielkości udziałów we współużytkowaniu wieczystym, a w konsekwencji wobec faktu, iż w dziale I księgi wieczystej nr W[...], prowadzonej dla jego lokalu jako wielkość udziału w nieruchomości wspólnej, która stanowi prawo użytkowania wieczystego oraz części budynku i urządzenia, wpisany został udział związany z własnością lokalu w wysokości 4[...], a zatem taka sama wielkość udziału winna zostać wpisana obecnie we współwłasności gruntu, a w konsekwencji brak było jakichkolwiek podstaw do odmowy wydania zaświadczenia; 4) rażące naruszenie art. 4 ust. 1 pkt 3, ust. 2 pkt 2 i ust 3 ustawy o przekształceniu przez ich niezastosowanie, a w konsekwencji niczym nieuzasadnioną odmowę wydania zaświadczenia, w sytuacji, gdy nie może budzić wątpliwości, iż zostały spełnione w sprawie niniejszej wszystkie przesłanki do wydania zaświadczenia, stosownie do złożonego wniosku; 5) rażące naruszenie art. 3 ust. 1 u.k.w.h. przez jego niezastosowanie, a w konsekwencji bezzasadne uznanie przez organ administracyjny, iż obecnie nie ma możliwości wydania wnioskowanego zaświadczenia, w sytuacji gdy zastosowanie wskazanego przepisu musiałoby doprowadzić do wydania przedmiotowego zaświadczenia, albowiem zgodnie z treścią powyższego przepisu nie jest rzeczą organu administracyjnego w postępowaniu o wydanie zaświadczenia, ustalenie użytkownika wieczystego nieruchomości, odmiennie niż zostało to ujawnione w treści księgi wieczystej - co wynika wprost z art. 1 ust. 4 ustawy o przekształceniu, a także orzecznictwa sądowoadministracyinego. Organ administracyjny zobowiązany był zatem w tym zakresie oprzeć się na wpisach zamieszczonych w księgach wieczystych lokalu oraz nieruchomości gruntowej i nie może tych wpisów kwestionować, czy też podważać, z uwagi na istniejące ostrzeżenia, które w ogóle nie odnoszą się do przedmiotowego lokalu, albowiem w tym zakresie jest związany wpisem w księdze wieczystej i treścią art. 1 ust 4 ustawy o przekształceniu; 6) naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, przez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, wyrażające się w braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na względzie interes społeczny oraz słuszny interes strony, jak również poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w niniejszej sprawie; 7) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 107 ust. 3 k.p.a. przez brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego wydanego postanowienia; 8) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez niezasadne utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia. Mając na względzie powyższe skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i postanowienia Prezydenta. W[...].

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W[...] wniosło o oddalenie skargi podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę jako niezasadną wskazał, iż podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowią przepisy ustawy o przekształceniu. Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o przekształceniu, który określa zakres przedmiotowy tej ustawy, przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy rozumieć nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami: mieszkalnymi jednorodzinnymi lub mieszkalnymi wielorodzinnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne, lub zabudowane na cele mieszkaniowe budynkami jedno lub wielorodzinnymi wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych. Przepisy tej ustawy stosuje się również, jeżeli na gruncie zabudowanym budynkami, o których mowa w art. 1 ust. 2, położone są także inne budynki, obiekty budowlane lub urządzenia budowlane, o ile łączna powierzchnia użytkowa budynków innych niż określone w art. 1 ust. 2 nie przekracza 30% powierzchni użytkowej wszystkich budynków położonych na tym gruncie (art. 1a ustawy o przekształceniu). Przekształcenie potwierdza się w zaświadczeniu wydawanym przez organ administracji publicznej, które stanowi podstawę ujawnienia prawa własności gruntu w księdze wieczystej oraz ewidencji gruntów i budynków (art. 4 ust. 1 ustawy o przekształceniu). Wydanie zaświadczenia następuje z urzędu lub na wniosek (art. 4 ust. 2 ustawy o przekształceniu). Oznacza to, że w aspekcie procesowym do tego rodzaju postępowania znajdzie zastosowanie tryb, o którym mowa w art. 217 i art. 218 k.p.a. Postępowanie to ma charakter uproszczony a organ wydaje zaświadczenie na podstawie dokumentów, które są w jego posiadaniu, przede wszystkim ewidencji i rejestrów. Przepis art. 218 § 1 k.p.a. dopuszcza przy tym możliwość przeprowadzenia w koniecznym zakresie postępowania wyjaśniającego. Postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń stanowi zatem rodzaj uproszczonego i w znacznym stopniu odformalizowanego postępowania o charakterze administracyjnym. Postępowanie to sprowadza się do zbadania okoliczności wynikających z ewidencji, rejestrów i innych danych, czy też wyjaśnienia czy te dane odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów lub stanu prawnego, którego potwierdzenia domaga się zainteresowany, a także ustalenia jakiego rodzaju ewidencje lub rejestry, mogą zawierać żądane dane. Zaświadczenie jest aktem wiedzy organu, który potwierdza jedynie istnienie określonego obiektywnego stanu (faktycznego, prawnego) na podstawie posiadanych danych.

W ocenie Sądu I instancji występujące w sprawie okoliczności faktyczne uzasadniają odmowę wydania wnioskowanego przez stronę zaświadczenia. Organy odmówiły wydania wnioskowanego zaświadczenia z uwagi na wpis ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego nieruchomości z rzeczywistym stanem prawnym oraz z uwagi na błędne wyodrębnienie lokalu nr 1[...]. Z ustaleń organu wynika, że w budynku przy ul. Ja[...] zostały wyodrębnione 34 lokale, jednakże znajduje się w nim również lokal nr 11, dla którego prowadzona jest odrębna księga wieczysta. Lokal ten został wyodrębniony na podstawie umowy notarialnej sprzedaży lokalu i oddania gruntu w użytkowanie wieczyste. W akcie tym błędnie podano numer księgi wieczystej, z której należało odłączyć przedmiotowy lokal, tzn. podano księgę wieczystą dla nieruchomości położonej pod adresem ul. J[...]/S[...], przy czym lokal nr 1[...] położony jest faktycznie w budynku przy ul. Ja[...]. Z kartoteki budynku wynika ponadto, że w zakresie uprawnień Z. B. istnieje niezgodność udziału w użytkowaniu wieczystym gruntu w związku ze sprzedażą lokalu. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd I instancji zauważył, iż w piśmiennictwie dotyczącym problematyki ksiąg wieczystych zgodnie przyjmuje się, ze wpis ostrzeżenia nie przekreśla domniemania zgodności ujawnionego w księdze wieczystej prawa z rzeczywistym stanem prawnym, ale wyłącza w tym zakresie rękojmię wiary publicznej księgi wieczystej. Uregulowane w art. 10 ust. 2 u.k.w.h. ostrzeżenie jest szczególnym wpisem zabezpieczającym roszczenie o uzgodnienie treści księgi wieczystej. Podstawę wpisu ostrzeżenia stanowi nieprawomocne orzeczenie lub postanowienie sądu o udzieleniu zabezpieczenia. Skutki ostrzeżenia polegają na wyłączeniu rękojmi wiary publicznej ksiąg w zakresie objętym wpisem. To ostatnie twierdzenie, wynika z art. 8 u.k.w.h. Wzmianka o wniosku ma istotne znaczenie, ponieważ poza zachowaniem miejsca dla wpisu, którego dokonania wnioskodawca żąda, wyłącza rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 8 u.k.w.h.), decyduje o chwili rozstrzygającej o przyjęciu dobrej bądź złej wiary (art. 6 ust. 3 u.k.w.h.) i powoduje, że ujawnione w księdze prawo, którego wniosek i wzmianka dotyczy, nie korzysta już z domniemania zgodności z rzeczywistym stanem prawnym (art. 3 u.k.w.h.).

Dalej Sąd I instancji wskazał, iż w niniejszej sprawie nie jest sporne, że objęta wnioskiem o wydanie zaświadczenia nieruchomość położona w Warszawie przy ul Ja[...], oznaczona jako działka nr 9[...], ma założoną księgę wieczystą nr [...]. Nie jest sporne również to, że w Dziale III tej księgi od dnia 3 kwietnia 2007 r. jest wpisane ostrzeżenie o niezgodności stanu prawnego ujawnionego w tej księdze, skierowane przeciwko prawu użytkowania wieczystego Z[...]wynikające z umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste nr rep. [...], sporządzonej w dniu 10 stycznia 2002 r. w Warszawie przed notariuszem C[...]. Ponadto z ustaleń organu wynika niezgodność liczby wyodrębnionych lokali ujawnionych w księdze wieczystej z liczbą wyodrębnionych lokali wg ewidencji gruntów i budynków. Lokal nr 1[...], który faktycznie znajduje się w budynku położonym przy ul. J[...], a został wyodrębniony z księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości położonej przy ul. J[...]/S[...]. Sąd podkreślił, że zaświadczenie jest czynnością materialnotechniczną polegającą na urzędowym potwierdzeniu obiektywnie istniejącego stanu rzeczy, dotyczącego faktów lub prawa. Jest ono przy tym przejawem wiedzy, a nie woli organu administracji publicznej, dokonywanym – w myśl art. 218 § 1 k.p.a. – na podstawie posiadanych rejestrów i ewidencji, bądź innych danych znajdujących się w posiadaniu organu. Zakres postępowania wyjaśniającego, prowadzonego przed wydaniem zaświadczenia, jest ograniczony do analizy posiadanej dokumentacji oraz danych zgromadzonych w wyżej wskazanych zasobach i oceny możliwości ich przeniesienia do treści zaświadczenia. W tym postępowaniu dane z księgi wieczystej nie są wyłącznym źródłem wiedzy organu i jedynie wiążącym dokumentem. Zaświadczenia wydawane w trybie k.p.a. nie są indywidualnymi aktami administracyjnymi, ale potwierdzają jedynie określony stan faktyczny, bądź stan prawny, o ile wynika on z posiadanych przez organ rejestrów, ewidencji bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. W tej sytuacji Sąd wskazał, iż prawidłowo uznały organy, że przedmiotowa nieruchomość nie spełnia warunku przekształcenia wskazanego w przepisach ustawy, wobec czego należało odmówić wydania wnioskowanego zaświadczenia.

Sąd I instancji wskazał nadto, że na prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia nie mogła mieć wpływu zawarta w skardze argumentacja, że wpis ostrzeżenia w księdze wieczystej dotyczy lokalu stanowiącego własność Z[...], a nie lokalu nr 3[...] stanowiącego własność skarżącego. Przepis art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2020 r. poz. 1910 ze zm.), dalej w uzasadnieniu przywoływanej jako "u.w.l.", wprowadza zasadę ustalania wielkości udziału poszczególnych właścicieli lokali we współwłasności nieruchomości wspólnej, wedle której udziały przypadające właścicielowi danego lokalu we współwłasności nieruchomości wspólnej są ułamkowe, a ułamek ten jest określony przez stosunek powierzchni użytkowej danego lokalu wraz z powierzchnią pomieszczeń przynależnych do sumy powierzchni użytkowej wszystkich lokali w budynku (wraz z powierzchnią wszystkich pomieszczeń przynależnych do wszystkich lokali). Zgodnie z art. 3 ust. 4 u.w.l. do wyznaczenia stosunku, o którym mowa w ust. 3 tegoż przepisu konieczne jest określenie, oddzielnie dla każdego samodzielnego lokalu, jego powierzchni użytkowej wraz z powierzchnią pomieszczeń do niego przynależnych. Skoro zatem z dostępnych organowi danych z ewidencji wynika wątpliwość co do prawidłowości ustalenia wielkości udziałów dla poszczególnych lokali znajdujących się w budynku położonym przy ul. J[...], organ miał prawo wpisanym ostrzeżeniem w księdze wieczystej w związku z wadliwością ustanowienia odrębnej własności lokalu nr 11, odmówić skarżącemu wydania zaświadczenia żądanej treści. Skarżący wystąpił bowiem o wydanie zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania w prawo własności w części dotyczącej określonego lokalu, a nie o wydanie zaświadczenia jakie prawo mu przysługuje według wpisu w księdze wieczystej.

W ocenie sądu I instancji nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że organy podjęły w niej wszelkie niezbędne czynności dla wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i prawnych. Przeprowadzona przez organy ocena zebranego materiału dowodowego nie nosi cech dowolności, a przyjęte stanowisko zostało należycie uzasadnione przez wskazanie dowodów, na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcia oraz przyczyn, dla których organy nie podzieliły argumentacji skarżącego. Mając powyższe na uwadze skarga została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Skargę kasacyjna od powyższego wyroku wywiódł D[...] zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie:

I. prawa materialnego, tj.:

1. rażące naruszenie art. 3 ust. 1 u.k.w.h. oraz art. 1 ust. 4 ustawy o przekształceniu przez ich niezastosowanie w sprawie niniejszej, co skutkowało nieprawidłowym uznaniem, iż obecnie nie ma możliwości wydania wnioskowanego zaświadczenia, w sytuacji gdy zastosowanie wskazanych przepisów musiałoby doprowadzić do wydania przedmiotowego zaświadczenia, albowiem zgodnie z art. 3 ust. 1 u.k.w.h. domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, zaś nie jest rzeczą organu administracji, zwłaszcza w postępowaniu o wydanie zaświadczenia, ustalenie użytkownika wieczystego nieruchomości odmiennie niż zostało to ujawnione w treści księgi wieczystej, co wynika z art. 1 ust. 4 ustawy o przekształceniu, a także orzecznictwa sądowoadministracyjnego. Tym samym Sąd I instancji zobowiązany był w tym zakresie oprzeć się na wpisach zamieszczonych w księdze wieczystej urządzonej dla przedmiotowego lokalu oraz w księdze wieczystej dla nieruchomości gruntowej i nie może tych wpisów kwestionować, czy też podważać z uwagi na istniejące rzekomo ostrzeżenia, które w ogóle nie odnoszą się do lokalu nr 3[...] przy ulicy J[...]w W[...], albowiem w tym zakresie jest związany wpisem w księdze wieczystej i treścią art. 1 ust. 4 ustawy o przekształceniu;

2. rażące naruszenie art. 1 ust. 4 ustawy o przekształceniu przez jego niezastosowanie w sprawie niniejszej, co skutkowało błędnym uznaniem, iż istnieje wątpliwość co do prawidłowości udziału użytkowania wieczystego dla lokalu nr 3[...] w budynku przy ulicy Ja[...] w W[...], w sytuacji gdy zastosowanie wskazanego przepisu powinno skutkować uznaniem iż "w przypadku współużytkowania wieczystego gruntu wielkość udziałów we współwłasności gruntów odpowiada wielkości udziałów we współużytkowaniu wieczystym" wynika wprost z księgi wieczystej KW Nr [...]. Zapisami w księdze wieczystej Sąd I instancji pozostawał związany. Tym samym brak jest jakichkolwiek wątpliwości w zakresie udziału w prawie użytkowania wieczystego dotyczącego lokalu n 3[...] w budynku przy ulicy Ja[...] w W[...] gdyż udział ten wynosi 4[...];

3. rażące naruszenie treści art. 3 ust.3 i 4 u.w.l. przez ich błędną interpretację polegającą na nieprawidłowym uznaniu, iż ewentualna wadliwość ustanowienia odrębnej własności lokalu nr 11 w budynku przy ulicy Ja[...] w W[...] może mieć wpływ na określenie wielkości wszystkich udziałów w nieruchomości przy ulicy Ja[...] w W[...]. Wynika to z oczywistego faktu, że o wielkości udziałów w nieruchomości wspólnej nie decyduje fakt wyodrębnienia danego lokalu, czy też jego niewyodrębnienia, a wyłącznie to, czy dany lokal jest lokalem samodzielnym, co wynika wprost z art. 3 ust. 3 i 4 u.w.l.;

4. rażące naruszenie art. 1 ust. 1, 2 i 5, art. 4 ust..1 pkt 3, ust. 2 pkt 2 i ust. 3 ustawy o przekształceniu przez ich błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w nieprawidłowym uznaniu, iż obecnie brak jest podstaw do wydania wnioskowanego zaświadczenia, w sytuacji gdy zostały spełnione wszystkie przesłanki wynikające z ww. przepisów do wydania wnioskowanego zaświadczenia. Nie może bowiem ulegać wątpliwości, co wynika również z dokumentów dołączonych przez organ, iż nieruchomość przy ulicy Ja[...]w Wa[...] zabudowana jest budynkiem na cele mieszkaniowe. Tym samym, zostały spełnione przesłanki do wydania wnioskowanego zaświadczenia. Do wydania bowiem wnioskowanego zaświadczenia, zgodnie ze wskazanymi powyżej przepisami ustawy o przekształceniu konieczne jest wyłącznie ustalenie charakteru posadowionego na nieruchomości budynku. Jeżeli zatem, Organ administracyjny ustali, że nieruchomość przy ulicy Ja[...] w W[...] zabudowana jest budynkiem na cele mieszkaniowe, to nie mógł odmówić wydania wnioskowanego zaświadczenia.

II. "naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy", tj.:

1. naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie w sprawie, przejawiające się w tym, że wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosowano środka określonego w ustawie pomimo, że zebrany przez organ materiał dowodowy wskazywał, iż organy administracyjne nie wyjaśniły stanu faktycznego sprawy, mając na względzie interes społeczny oraz słuszny interes strony niniejszego postępowania, jak również organy administracyjne nie zebrały wyczerpująco i rozpatrzyły materiału dowodowego w niniejszej sprawie, co skutkowało:

a) nieprawidłowym i nieuzasadnionym powtórzeniem twierdzeń organów administracyjnych, iż istnieją wątpliwości co do prawidłowości ustalenia wielkości udziałów poszczególnych lokali w nieruchomości wspólnej, w sytuacji gdy jak wynika z księgi wieczystej prowadzonej dla lokalu nr 3[...] przy ulicy Ja[...] w W[...], udział tego lokalu w nieruchomości wspólnej wynosi 4[...], zaś jak wynika z księgi wieczystej dla nieruchomości wspólnej, brak jest jakichkolwiek wątpliwości w zakresie sumy udziałów w nieruchomości wspólnej, bowiem wynosi ona 2[...];

b) nieprawidłowym i nieuzasadnionym powtórzeniem twierdzeń organów administracyjnych, iż kwestia wyodrębnienia lokalu nr [...] przy ulicy J[...]w W[...] może mieć wpływ na wielkość udziałów w nieruchomości wspólnej, w sytuacji gdy fakt wyodrębnienia bądź niewyodrębnienia lokalu nie ma żadnego wpływu na wielkość udziałów w nieruchomości wspólnej. Na wielkość udziałów w nieruchomości wspólnej ma wpływ jedynie to, czy dany lokal jest samodzielny. Tym samym kwestia lokalu nr 1[...] przy ulicy J[...] w W[...] nie ma żadnego wpływu na wielkość udziałów w nieruchomości wspólnej. Co więcej, nawet organ administracyjny w tym zakresie nie ma wątpliwości albowiem jak wynika z wniosku wieczystoksiegowego z dnia 26 czerwca 2020 r. Miasto W[...] podpisało umowa zamiany w zakresie lokalu nr 1[...] przy ulicy J[...] w W[...], w której zostało wskazane, że suma udziałów w nieruchomości wspólnej wynosi 2[...]. Nadto, kwestie lokalu nr 1[...] nie mogą mieć żadnego wpływu na udział związany z lokalem nr 3[...]przy ulicy Ja[...]w W[...];

c) całkowitym pominięciu, iż w księdze wieczystej dla lokalu nr 3[...] przy ulicy Ja[...] w W[...] nie było jakichkolwiek ostrzeżeń o niezgodność stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości – co wprost wynika z treści księgi wieczystej dla lokalu nr 3[...] przy ulicy J[...], tj. księgi wieczystej KW nr [...];

d) całkowitym pominięciu, że w przypadku współużytkowania wieczystego gruntu wielkość udziałów we współwłasności gruntów odpowiada wielkości udziałów we współużytkowaniu wieczystym, a w konsekwencji wobec faktu, iż w dziale I księgi wieczystej prowadzonej dla lokalu nr 3[...] przy ulicy Ja[...] W[...], jako wielkość udziału w nieruchomości wspólnej, którą stanowi prawo użytkowania wieczystego oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli, został wpisany udział związany z własnością lokalu w wysokości 4[...], to taka sama wielkość udziału winna zostać wpisana obecnie we współwłasności gruntu, a w konsekwencji brak było podstaw do odmowy wydania zaświadczenia;

e) całkowitym pominięciu, że z dokumentów administracyjnych załączonych do przedmiotowego postępowania wynika, iż nieruchomość przy ulicy Ja[...] w Wa[...] została zabudowana budynkiem na cele mieszkaniowe, a w konsekwencji brak było podstaw do odmowy wydania wnioskowanego zaświadczenia. Zostały bowiem spełnione wszystkie przesłanki do wydania wnioskowanego zaświadczenia wskazane w ustawie o przekształceniu;

f) błędnym uznaniu, iż organy administracyjne w ramach prowadzonego postępowania o wydanie zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności mogą kwestionować prawa wynikające z treści księgi wieczystej, a nie ograniczyć się do zbadania, czy dana nieruchomość objęta jest prawem użytkowania wieczystego gruntu, jak również, czy dana nieruchomość zabudowana jest budynkiem na cele mieszkaniowe;

2. naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 217 i art. 218 k.p.a. przez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w nie zastosowaniu środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy wskazywał, iż organy administracyjne nieprawidłowo uznały, iż brak jest podstaw do wydania wnioskowanego zaświadczenia, w sytuacji gdy został złożony wniosek o wydanie zaświadczenia w zakresie urzędowego potwierdzenia stanu prawnego, który wprost wynika z księgi wieczystej dla przedmiotowej nieruchomości – lokalu mieszkalnego nr 36 położonego przy ulicy Ja[...] w W[...] – stosownie do art. 4 ust. 3 ustawy o przekształceniu;

3. rażące naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez zaniechanie oceny ustalonego przez organ stanu faktycznego pod kątem zgodności z prawem, a także zbyt ogólne odniesienie się w uzasadnieniu wyroku do części sformułowanych w skardze zarzutów, a dotyczących naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, zwłaszcza w zakresie oceny praw, w tym prawa użytkowania wieczystego przysługującego właścicielom lokali, wynikającego z treści ksiąg wieczystych i powołanych w tym zakresie orzeczeń sądowoadministracyjnych.

Autor kasacji podkreślił, iż wskazane uchybienia proceduralne miały istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Gdyby Sąd I instancji nie naruszył wskazanych przepisów, to powinien stwierdzić, że: 1) nieruchomość przy ulicy Ja[...] w W[...] jest objęta prawem użytkowania wieczystego gruntu; 2) przedmiotowa nieruchomość jest zabudowana budynkiem na cele mieszkaniowe. Tym samym zostały spełnione wszystkie przesłanki do wydania wnioskowanego zaświadczenia. Nadto Sąd I instancji powinien stwierdzić, iż kwestia lokalu nr [...] przy ulicy Ja[...] w W[...] nie ma wpływu na wydanie wnioskowanego zaświadczenia, albowiem: 1) nie dotyczy lokalu nr 36 przy ulicy J[...] w W[...]; 2) nie ma wpływu na wielkość udziałów w nieruchomości wspólnej; 3) organy administracyjne w ramach złożonego wniosku o wydanie zaświadczenia o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności nie są uprawnione do kwestionowania praw wpisanych w księgę wieczystą. Powyższe powinno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonego postanowienia, a także postanowienia Prezydenta W[...] z dnia 29 października 2019 r. nr 1[...], ewentualnie, w przypadku uznania, że sprawa nie jest dostatecznie wyjaśniona o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wedle norm przepisanych.

Jednocześnie z ostrożności procesowej wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu, tj. wniosku o wyodrębnienie lokalu nr 1[...] przy ulicy Ja[...] w W[...] celem wykazaniu faktu, iż brak jest podstaw do odmowy wydania wnioskowanego zaświadczenia.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powyższe zarzuty szerzej umotywowano.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna okazała się zasadna.

Postępowanie kasacyjne oparte jest na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Zakres sądowej kontroli instancyjnej jest zatem określony i ograniczony wskazanymi w skardze kasacyjnej przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku sądu I instancji. Jedynie w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki, powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie stwierdzono takich przesłanek.

Ocenę zarzutów kasacyjnych wypada poprzedzić wskazaniem, iż z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe uległo przekształceniu w prawo własności tych gruntów (art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu). Przekształcenie nastąpiło zatem z mocy samego prawa (ipso iure) obejmując grunty zabudowane na cele mieszkaniowe. Spełnienie powyższego warunku w okolicznościach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości skoro wnioskodawca wniósł o przekształcenie użytkowania wieczystego we własności w odniesieniu do gruntu położonego w W[...] przy ul. Ja[...], oznaczonego jako działka nr 9[...], w obr. 5[...], uregulowanego w księdze wieczystej nr W[...], zabudowanego budynkiem wielomieszkaniowym, w części dotyczącej lokalu mieszkalnego nr 3[...]. Ustawa przewiduje dodatkowo, że podstawę ujawnienia prawa własności gruntu w księdze wieczystej oraz w ewidencji gruntów i budynków stanowi zaświadczenie potwierdzające przekształcenie (art. 4 ust. 1 ustawy o przekształceniu). W przypadku gruntów stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego zaświadczenie to wydaje odpowiednio wójt (burmistrz, prezydent miasta), zarząd powiatu albo zarząd województwa (art. 4 ust. 1 pkt. 3 ustawy o przekształceniu).

Zestawienie powyższych uwag prowadzi do wniosku, iż przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności następuje z mocy samej ustawy (art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu), zaś zaświadczenie ma charakter deklaratoryjny, bowiem potwierdza przekształcenie prawa i jest konieczne do ujawnienia w księdze wieczystej prawa własności w miejsce dotychczasowego użytkownika wieczystego. W okolicznościach niniejszej sprawy nie ma wątpliwości co do ziszczenia się warunków, o których mowa w art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu. Powstała kontrowersja dotyczy natomiast możliwości wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie (art. 4 ust. 1 ustawy o przekształceniu).

Zaskarżone postanowienie zapadło w trybie procedury zaświadczeniowej uregulowanej w przepisach k.p.a. Organ administracji publicznej zobowiązany jest wydać zaświadczenie gdy potwierdzenia określonych faktów lub stanów prawnych wymaga przepis prawa (art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a.), a także w sytuacji gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a.). W tym drugim wypadku organ obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 218 § 1 k.p.a.), mogąc w takiej sytuacji, przed wydaniem zaświadczenia, przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (art. 218 § 2 k.p.a.). Postępowanie to nie może polegać na dokonywaniu przez organ jakichkolwiek ocen, a tym bardziej ocen prawnych, ocena taka jest bowiem elementem kształtowania prawa, co jest niedopuszczalne w tego rodzaju postępowaniu. Organ nie może także dokonywać jakichkolwiek ustaleń faktycznych, z wyjątkiem ustaleń w zakresie dysponowania lub nie danymi, których dotyczy wniosek o wydanie zaświadczenia. Organ nie może więc w postępowaniu tym kwestionować zgodności ze stanem faktycznym zapisów znajdujących się w posiadanych dokumentach, ewidencjach i rejestrach. Jeżeli kwestia objęta żądaniem zaświadczenia budzi wątpliwości (jest sporna), organ powinien odmówić wydania zaświadczenia. (vide: K.Klonowski [w:] H.Knysiak-Sudyka (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, WKP 2019, uwagi do art. 218; wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2013 r., I OSK 605/12; wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2017 r., VII SA/Wa 763/17; wyrok WSA w Krakowie z dnia 19 kwietnia 2018 r., II SA/Kr 288/18; wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 maja 2020 r., I SA/Wa 244/20, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Organ winien zatem skonfrontować treść żądania wnioskodawcy z pozostającą w jego dyspozycji dokumentacją i ustalić, czy dokumentacja ta pozwala na pozytywne załatwienie żądania (vide: wyrok NSA z dnia 20 lipca 2016 r., II OSK 2820/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Powyższe wyraźnie wskazuje, że zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego. Nie rozstrzyga ono żadnej sprawy i nie tworzy nowej sytuacji prawnej ani też nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Zaświadczenie potwierdza natomiast istnienie uprawnień i obowiązków określonych uprzednio indywidualnym aktem prawnym lub aktem generalnym, ale tylko wówczas, gdy sytuacja jest jasna i bezspornie wynika z prowadzonych przez organ rejestrów, ewidencji, czy innych będących w jego posiadaniu danych i nie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego (vide: Z.R.Kmiecik, Charakter prawny zaświadczenia a możliwość ustalania i weryfikacji jego treści, PiP 2004/10, str. 60 – 61).

Powyższe uwagi prowadzą do konieczności udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy w okolicznościach niniejszej sprawy kwestia objęta żądaniem wydania zaświadczenia mogła budzić wątpliwości organu, które uzasadniałyby odmowę jego wydania. W sprawie nie jest sporne, że objęta wnioskiem o wydanie zaświadczenia nieruchomość położona w W[...]przy ul Ja[...], oznaczona jako działka nr 9[...], ma założoną księgę wieczystą nr W[...]. Z księgi tej, urządzonej dla nieruchomości wspólnej, wynika, iż suma wszystkich udziałów w tej nieruchomości wynosi 2[...]. Wnioskodawca jest właścicielem lokalu nr 3[...] w budynku mieszkalnym położonym na ww. nieruchomości. Z księgi wieczystej nr W[...]urządzonej dla tego lokalu wynika, iż jego udział w nieruchomości wspólnej oraz w prawie użytkowania wieczystego gruntu wynosi 4[...]. Ta sama informacja wynika z kartoteki tegoż lokalu. Wnioskodawca nabył własność lokalu nr 3[...] wraz z udziałem we własności części wspólnych budynku oraz udziałem w prawie użytkowania wieczystego gruntu wynoszącym 4[...]w dniu 28 grudnia 2017 r. od byłych właścicieli lokalu. Nabycie to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Powyższe nie pozwala mieć wątpliwości, iż z księgi wieczystej nr W[...] wyraźnie wynika wielkość udziału skarżącego w nieruchomości wspólnej oraz w prawie użytkowania wieczystego gruntu. Trafnie podnosi autor kasacji, iż informacje ujawnione w księdze wieczystej dostatecznie uzasadniały wydanie wnioskowanego zaświadczenia. Zasada wiarygodności ksiąg wieczystych (art. 5 u.k.w.h.) obejmuje także prawo użytkowania wieczystego. Przy czym rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych i domniemania wynikające z art. 3 ust. 1 i art. 4 u.k.w.h. chronią także nieprawidłowe wpisy w księgach wieczystych. Rękojmia chroni nabywcę użytkowania wieczystego także w razie wadliwego wpisu w księdze wieczystej Skarbu Państwa czy jednostki samorządu terytorialnego jako właściciela nieruchomości (vide: uchwała SN z dnia 15 lutego 2011 r., III CZP 90/10, Lex nr 693990, wyrok TK z dnia 20 kwietnia 2009 r., SK 55/08, OTK-A 2009/4/50). Tym samym nawet w razie późniejszego potwierdzenia wadliwości wpisów dokonanych w księgach wieczystych, domniemania wynikające z przepisów art. 3 ust. 1, art. 4 i art. 5 u.k.w.h. nie pozwalają organom administracji na weryfikowanie ich treści i podważanie ich prawidłowości. Wpisami w księdze wieczystej organy administracji są związane (vide: uchwała siedmiu sędziów SN z dnia 10 lutego 1951 r., I C 741/50, OSN 1951/2; uchwała SN z dnia 20 marca 1969 r., III CZP 11/69, OSNCP 1977/12/228; wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 1999 r., IV SA 2338/98, Lex nr 47173; wyrok NSA z dnia 16 czerwca 2016 r., I OSK 2205/14; wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2016 r., I OSK 2100/14 www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Jednocześnie wypada zauważyć, iż w dziale III księgi wieczystej nr W[...], urządzonej dla nieruchomości wspólnej, od dnia 3 kwietnia 2007 r. wpisane jest ostrzeżenie o niezgodności stanu prawnego ujawnionego w tej księdze, skierowane przeciwko prawu użytkowania wieczystego Z[...] , wynikające z umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste nr rep. 4[...], sporządzonej w dniu 10 stycznia 2002 r. w W[...] przed notariuszem C[...]. Z okoliczności sprawy wynika, iż powyższe ostrzeżenie ma związek z lokalem nr 1[...], który miałby zostać wyodrębniony z księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości położonej w W[...] przy ul J[...] /S[...], choć nie budzi wątpliwości, iż lokal ten znajduje się w budynku mieszkalnym położonym w W[...] przy ul J[...]. Powyższej okoliczności także nie można uznać za przeszkodę do wydania wnioskowanego zaświadczenia. Jakkolwiek istotne jest to, iż ww. ostrzeżenie nie zostało formalnie skierowane wobec prawa skarżącego, to jednak rozstrzygający jest charakter prawny samego ostrzeżenia. Ostrzeżenie dotyczące niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym ma charakter tymczasowy i nie jest równoznaczne z tym, że niezgodność taka rzeczywiście ma miejsce. Pełni ono funkcję ostrzegawczą, sygnalizując uczestnikom obrotu, że stan prawny nieruchomości ujawniony w księdze wieczystej uległ lub może ulec zmianie, w związku z czym nie można żywić pełnego zaufania do informacji zamieszczonych w takiej księdze. Najistotniejsze jest jednak to, iż ostrzeżenie nie obala domniemania prawnego zgodności wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (art. 3 u.k.w.h.). Skutki ostrzeżenia polegają jedynie na wyłączeniu rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, ustanowionej w art. 5 u.k.w.h. (vide: J.Kuropatwiński, Księgi wieczyste, t. I, Wydawnictwo PolSp, s. 284). Ostrzeżenie tym samym nie wyłącza ani nie ogranicza rozporządzenia prawem, przeciwko któremu skierowane jest ostrzeżenie. Tym samym wiążące organ administracji domniemanie zgodności wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (art. 3 u.k.w.h.), mimo dokonanego ostrzeżenia, nadal uniemożliwia organom administracji weryfikowanie istniejących wpisów i podważanie ich prawidłowości. Wpisami w księdze wieczystej organy administracji nadal pozostają związane.

Powyższe uwagi korespondują z charakterem postępowania w sprawie przekształcenia użytkowania wieczystego we własność. W ramach trybu przewidzianego w art. 4 ust. 1 ustawy o przekształceniu organ winien zweryfikować, czy objęta wnioskiem nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste oraz, czy jest to nieruchomość zabudowana na cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 1 ust. 2 i art. 1a ustawy o przekształceniu. W związku z zastosowaniem konstrukcji prawnej przekształcenia z mocy samego prawa, uznać wypada, iż wolą ustawodawcy było swoiste przetransponowanie dotychczasowego użytkowania wieczystego, w takim jego kształcenie, który pozostawał aktualny na dzień 1 stycznia 2019 r., w prawo własności. Powyższe pozostaje w zgodzie z logiką ustawy o przekształceniu, która zrezygnuje z potwierdzenia przekształcenia prawa użytkowania wieczystego decyzją administracyjną, wprowadzając w to miejsce zaświadczenie, które ze swej istoty nie tworzy dla strony postępowania nowych praw lub obowiązków. Jeśli zatem ustawodawca nie uzależnił wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie od oceny stanu prawnego nieruchomości, a jedynie od ustalenia charakteru budynków posadowionych na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste, to również z tego powodu brak jest podstaw aby na gruncie ustawy o przekształceniu kwestionować prawidłowości wpisów w księgach wieczystych.

Mając na uwadze powyższe wypada zgodzić się z autorką kasacji, iż w toku dotychczasowego postępowania doszło do naruszenia art. 1 ust. 1, ust. 2 i ust. 4, art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy o przekształceniu i art. 3 ust. 1 u.k.w.h. Trafny jest także zarzut naruszenia art. 217 i art. 218 k.p.a. w związku z art. 3 ust. 3 i 4 u.w.l., przy czym wypada go potwierdzić nie w zakresie błędnego ustalenia wielkości udziałów w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W[...] przy ul. Ja[...], ale w zakresie podnoszenia w toku postępowania zaświadczeniowego wątpliwości co do prawidłowości wpisania do księgi wieczystej udziału skarżącego w prawie użytkowania wieczystego gruntu, w sytuacji gdy okoliczność ta wynikała z treści księgi wieczystej i organ pozostawał tym wpisem związany.

Nie można natomiast potwierdzić zasadności zarzutów naruszenia art. 4 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 ustawy o przekształceniu. Kwestia terminowości działania organów nie była przedmiotem niniejszego postępowania, zaś art. 4 ust. 3 ww. ustawy reguluje treść zaświadczenia. Wobec odmowy wydania zaświadczenia przepis ten nie mógł zostać naruszony.

Nietrafny jest także zarzut naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Uregulowanie wydawania zaświadczeń w przepisach k.p.a. prowadzi do wniosku, iż do tego postępowania mają zastosowanie zasady ogólne postępowania administracyjnego, takie jak zasada praworządności, uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, dochodzenia prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz świadomości i kultury prawnej obywateli, udzielania pomocy prawnej (vide: wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2001 r., I SA 1808/99, Lex nr 75510, wyrok NSA z dnia 10 marca 2010 r., I OSK 733/09, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (art. 218 § 2 k.p.a.). Postępowanie to ma jednak charakter pomocniczy, uproszczony i proceduralnie odformalizowany (gabinetowy) i nie podlega rygorom postępowania dowodowego określonym w art. 7, art. 75 i nast. k.p.a. Z tego punktu widzenia nieadekwatnie do zakresu prowadzonego w sprawie postępowania postawiony został zarzut naruszenia art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Tak postawiony zarzut kasacyjny pomija specyfikę postępowania w sprawie wydania zaświadczenia. Powyższe nie pozwala także uwzględnić wniosku dowodowego sformułowanego w skardze kasacyjnej.

Z powyższych powodów Naczelny Sąd Administracyjny zaskarżony wyrok uchylił, a uznając, iż istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona rozpoznał skargę uchylając zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Prezydenta m.st. W[...] z dnia 29 października 2019 r. nr 190/2019 (art. 188 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.).

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni wyrażoną powyżej ocenę prawną (art. 153 w związku z art. 193 P.p.s.a.).

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a.