Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1379/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4, art. 272 § 1 i 2, art. 282 § 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 61 § 1 pkt 4, art. 61 § 6
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 190 ust. 1, ust. 3 i ust. 4
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.) Sędzia NSA Lidia Ciechomska-Florek Sędzia del. WSA Artur Adamiec Protokolant Marta Woźniak po rozpoznaniu w dniu 8 października 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 grudnia 2016 r. sygn. akt I SA/Sz 999/16 w sprawie ze skargi Burmistrza Dziwnowa na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie; 2. zasądza od Burmistrza Dziwnowa na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 7 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 999/16, w sprawie ze skargi Burmistrza Dziwnowa o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 maja 2016 r. sygn. akt I SA/Sz 301/16 w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w sprawie ze skargi Burmistrza Dziwnowa na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia [...] stycznia 2016 r. – uchylił ww. wyrok WSA w Szczecinie, uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kamieniu Pomorskim z dnia [...] listopada 2015 r.; orzekł też o kosztach postępowania.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kamieniu Pomorskim obciążył wierzyciela – Burmistrza Dziwnowa kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 13 520,50 zł, prowadzonego wobec zobowiązanego A. P. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], wystawionego przez Burmistrza Dziwnowa.

Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie postanowieniem z [...] stycznia 2016 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Wyrokiem z dnia 18 maja 2016 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 301/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę Burmistrza Dziwnowa na ww. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie. Wyrok uprawomocnił się.

Następnie, w dniu 28 września 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wpłynęła skarga Burmistrza Dziwnowa o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym ww. wyrokiem z dnia 18 maja 2016 r. Burmistrz wniósł o zmianę tego wyroku przez uchylenie ww. postanowień organu egzekucyjnego w oparciu o wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. w sprawie o sygn. akt SK 31/14, w którym Trybunał orzekł o niekonstytucyjności przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2016 r., poz. 599; dalej: u.p.e.a.), które stanowiły podstawę naliczenia kosztów egzekucyjnych w drodze ww. postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kamieniu Pomorskim z dnia [...] listopada 2015 r., którymi obciążono wierzyciela – Burmistrza Dziwnowa.

Po wznowieniu postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił ww. wyrok oraz postanowienia organów obu instancji.

WSA wskazał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14, wszedł w życie z dniem 16 sierpnia 2016 r., zatem skarga o wznowienie postępowania sądowego została wniesiona z zachowaniem 3-miesięcznego terminu przewidzianego w art. 272 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny orzekł, że:

1. art. 64 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599) w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

2. art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

3. art. 64 § 8 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości obniżenia opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 tej ustawy i opłaty manipulacyjnej w razie umorzenia postępowania z uwagi na dobrowolną zapłatę egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

4. art. 64 § 1 pkt 1-5, 7, 11, 12 i art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim przepisy te nie określają maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych i opłaty manipulacyjnej, nie są niezgodne z art. 217 Konstytucji.

W uzasadnieniu ww. wyroku Trybunał stwierdził m.in. że brak określenia górnej granicy opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej powoduje, że w pewnych warunkach (w wypadku należności o znacznej wartości) następuje całkowite wręcz zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. Opłaty te nie są wtedy formą zryczałtowanego wynagrodzenia organu prowadzącego egzekucję za podejmowane czynności, ale z perspektywy dłużnika stają się jedynie dodatkową sankcją pieniężną. Mechanizm ustalania opłaty stosunkowej z wyznaczoną górną jej granicą chroni przed tego typu sytuacjami. Wartość wyznaczona kwotowo zakreśla bowiem maksymalny pułap opłaty i dzięki temu limituje kwotę określoną procentowo przed jej nadmierną wysokością.

Trybunał zauważył także, że zarówno opłata egzekucyjna (art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.), jak i opłata manipulacyjna (art. 64 § 6 u.p.e.a.) stanowią procent od należności egzekwowanej, ale nie są to koszty faktycznie poniesione w egzekucji. Jego zdaniem, art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za czynności egzekucyjne, art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, oraz art. 64 § 8 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości obniżenia opłaty wymienionej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. i opłaty manipulacyjnej w razie umorzenia postępowania z uwagi na dobrowolną zapłatę egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych, są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji.

W zakresie skutków tego wyroku, Trybunał wskazał na konieczność interwencji ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału, określić nie tylko maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a., ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w niniejszej sprawie. Ustawodawca powinien nadto określić sposób obliczania wysokości tych opłat w razie umorzenia postępowania w związku z dobrowolną zapłatą egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych. Trybunał Konstytucyjny, jako "ustawodawca negatywny", nie ma w tym zakresie kompetencji.

Zdaniem WSA, z analizy treści postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kamieniu Pomorskim z dnia [...] listopada 2015 r., którym obciążono wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w łącznej kwocie 13 520,50 zł, wynika, że podstawę naliczenia znaczącej części kosztów egzekucyjnych stanowiły m. in. przepisy art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a., które ww. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego zostały uznane za niekonstytucyjne.

W tych okolicznościach, zdaniem Sądu I instancji, zaistniała więc podstawa do uchylenia prawomocnego wyroku WSA w Szczecinie z dnia 18 maja 2016 r. wydanego w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 301/16 oraz uchylenia postanowień organów egzekucyjnych obu instancji, ponieważ orzeczenia te zostały wydane w oparciu o przepisy niezgodne z Konstytucją RP.

Wobec tego zaistniała konieczność ponownego rozstrzygnięcia kosztów prowadzonego postępowania egzekucyjnego w stosunku do skarżącego – Burmistrza Dziwnowa przy uwzględnieniu skutków obowiązującego od dnia 16 sierpnia 2016 r. orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w zakresie oceny prawnej, że m. in. przepisy art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a. są niezgodne z Konstytucją RP.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie, wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi o wznowienie na podstawie art. 188 p.p.s.a., ewentualnie – uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Organ zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 282 § 2 w zw. z art. 272 § 1 p.p.s.a. oraz art. 190 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 Konstytucji RP, a także wyrokiem TK z 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14, poprzez uznanie, w konsekwencji błędnego odczytania wskazanego orzeczenia Trybunału, że "...zaistniała podstawa do uchylenia...", prawomocnego wyroku i podjętych w sprawie postanowień, a wraz z tym, "... konieczność ponownego uwzględnienia skutków (...) orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w zakresie oceny prawnej, że m.in. przepisy art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a. są niezgodne z Konstytucją RP", podczas gdy wskazany wyrok Trybunału nie stanowił orzeczenia, uzasadniającego uwzględnienie skargi o wznowienie postępowania, gdyż okoliczności związane z następstwami braku ograniczeń w zakresie ustalania maksymalnej wysokości opłat (egzekucyjnej i manipulacyjnej), na które zwraca uwagę w swym orzeczeniu Trybunał Konstytucyjny, nie znajdują odzwierciedlenia w ramach spornej sprawy, a przepisy art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. w zakresie obejmującym zaistniały w jej ramach stan faktyczny są zgodne z Konstytucją RP;

2. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. art. 282 § 2 p.p.s.a., wskutek niezawarcia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jakichkolwiek wskazań co do dalszego postępowania przez organ egzekucyjny po uchyleniu postanowień, tj. dotyczących sposobu ustalenia na nowo kosztów postępowania egzekucyjnego, pomimo że uwzględniając skargę o wznowienie postępowania, Sąd I instancji uznał, iż "... zaistniała konieczność ponownego rozstrzygnięcia kosztów prowadzonego postępowania egzekucyjnego...".

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Burmistrz Dziwnowa wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie chociaż nie wszystkie podniesione w niej argumenty okazały się zasadne.

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednakże z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a.

Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej wyznaczonymi wskazanymi w niej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. – może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie w skardze kasacyjnej naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. NSA uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty rzeczywiście zaistniały. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej, wskazując, które normy zostały naruszone. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie (ad meritum) lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.

Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno przy tym szczegółowo określać, do jakiego - zdaniem skarżącego kasacyjnie - naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W sprawie niniejszej autor skargi kasacyjnej oparł ten środek zaskarżenia na zarzutach naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie organu Sąd I instancji dopuścił się naruszenia art. 282 § 2 w zw. z art. 272 § 1 p.p.s.a. oraz art. 190 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 Konstytucji RP poprzez uznanie, w konsekwencji błędnego odczytania wskazanego wyroku Trybunału z dnia 28 czerwca 2016r., sygn. akt SK 31/16 iż "...zaistniała podstawa do uchylenia...", ogółu podjętych w sprawie orzeczeń, a wraz z tym "...konieczność ponownego rozstrzygnięcia kosztów prowadzonego postępowania egzekucyjnego (...) przy uwzględnieniu skutków, obowiązującego od dnia 16 sierpnia 2016r., orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w zakresie oceny prawnej, że m. in. przepisy art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a. są niezgodne z Konstytucją RP".

Według skarżącego kasacyjnie organu uchylenie prawomocnego wyroku z dnia 18 maja 2016r., sygn. akt I SA/Sz 301/16 wraz z wydanymi przez organy postanowieniami, nastąpiło pomimo iż, okoliczności związane z następstwami braku ograniczeń w zakresie ustalania maksymalnej wysokości opłat (egzekucyjnej i manipulacyjnej), na które zwraca uwagę w swym orzeczeniu Trybunał Konstytucyjny (dalej organ konstytucyjny określany poprzez użycie skrótu "TK"), nie znajdują odzwierciedlenia w ramach spornej sprawy.

Zdaniem organu prawidłowe odczytanie znaczenia wydanego w dniu 28 czerwca 2016 r. wyroku, przy koniecznym wzięciu pod uwagę rodzaju podjętego przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenia i możliwego zakresu jego oddziaływania, w sferze skutków prawnych dla ukształtowanej z udziałem Burmistrza Dziwnowa sytuacji prawnej, prowadzić winno do wniosku, iż przepisy art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. w zakresie obejmującym zaistniały w sprawie w stan faktyczny są zgodne z Konstytucją RP. Powyższe, jak wskazano, stanowi m.in. oczywistą konsekwencję tego, iż stwierdzona niezgodność wymienionych przepisów z Konstytucją, ma miejsce wyłącznie "...w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne..." i odpowiednio "...opłaty manipulacyjnej...", a wydany wyrok jest orzeczeniem negatywnym, o złożonych skutkach, przybierającym zarazem postać wyroku zakresowego stwierdzającego tzw. pominięcie prawodawcze. Stanowisko to uznać należy za zasadne. Nie oznacza to jednak, by przyjąć jako zasadę brak możliwości wznowienia postępowania w przypadku wyroków zakresowych.

Wznowienie postępowania umożliwiając podważenie prawomocnych orzeczeń – jest instytucją wyjątkową i jako takie może zostać skutecznie uruchomione wyłącznie na zasadach ściśle określonych prawem. Stosownie do treści art. 280 § 1 p.p.s.a. Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W sytuacji gdy wymogi powyższe są spełnione Sąd wyznacza rozprawę, na której także przede wszystkim rozstrzyga o dopuszczalności wznowienia (art. 281 § 1 p.p.s.a.). Z treści art. 272 § 1 p.p.s.a. wynika, że można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. W takiej sytuacji skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (art. 272 § 2 zd. pierwsze p.p.s.a.). Nie ulega kwestii, iż z chwilą publicznego ogłoszenia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, które uznaje kontrolowany przepis prawa za naruszający Konstytucję, następuje utrata domniemania konstytucyjności tego przepisu. Zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy określające zasady i tryb postępowania, o których mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, stanowią uregulowania zawarte w art. 272 § 1 i § 2 w zw. z art. 270 p.p.s.a. Zgodnie z treścią wskazanych przepisów art. 272 § 1 i § 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie (§1). Odnosząc powyższe uregulowanie w zakresie obejmującym wskazany w uzasadnianej podstawie kasacyjnej art. 272 § 1 p.p.s.a. zwrócić należy uwagę, iż wątpliwości w jej ramach nie może budzić też to, że uchylone postanowienia (a w tym prawomocny wyrok z dnia 18 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 301/16) wydane zostały na podstawie przepisów (tj. art.64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a.), o zgodności których z Konstytucją RP orzekał Trybunał Konstytucyjny. Tym niemniej dostrzec trzeba, na co trafnie zwraca uwagę skarżący kasacyjnie organ, że przy ocenie zaistnienia drugiej z przesłanek pozytywnych warunkujących wznowienie postępowania na mocy art. 272 § 1 p.p.s.a., odnoszącej się do "orzeczenia o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją", konieczne jest każdorazowe rozważenie, także tych z aspektów stwierdzenia niekonstytucyjności i jego następstw, które dotyczą sposobu sformułowania sentencji, treści wyroku, jak też kwestii jego obowiązywania. Powyższe zaś, przy podejmowaniu zaskarżonego wyroku na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a., nie zostało przez Sąd I instancji uwzględnione, prowadząc niejako do automatycznego uznania, iż z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. "...zaistniała podstawa do uchylenia...", prawomocnego wyroku z dnia 18 maja 2016 r. i podjętych w sprawie postanowień. Powołanie się bowiem przez stronę postępowania na wskazany w sentencji negatywnego wyroku Trybunału przepis, który stanowił podstawę prawną ostatecznego aktu administracyjnego, nie może przy właściwym rozumieniu zwrotu "...orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją..." uzasadniać automatycznego wznowienia postępowania na podstawie art. 272 § 1 p.p.s.a. Przy czym wyraźnego podkreślenia w tym miejscu wymaga zarazem to, że dokonując rozpoznania tego rodzaju co sporna sprawy, przez pryzmat tego czy zachodzi podstawa wznowienia, Sąd administracyjny winien mieć także na względzie to, że z zaistnieniem przyczyny wznowienia postępowania, które to uzasadnia uchylenie prawomocnego orzeczenia (na co wskazuje art.282 § 2 w zw. z art. 272 § 1 p.p.s.a.), mamy do czynienia wówczas – jeżeli treść rozstrzygnięcia jest niewłaściwa, a stosowne uchylenie uzasadniają okoliczności będące podstawą wznowienia. W rozważanym więc przypadku, gdy uzasadnia to – "orzeczenie o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją", do której to okoliczności odwołuje się wprost art. 272 § 1 p.p.s.a. Dlatego też uznając za niewystarczające, a przy tym prowadzące w rezultacie do zarzuconego naruszenia art. 282 § 2 w zw. z art. 272 § 1 p.p.s.a., niedokonanie przez Sąd I instancji analizy i "...uwzględnienia skutków (...) orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego..." w zakresie wystąpienia rozważanej podstawy wznowienia podkreślić trzeba, że następcza ocena co do treści wadliwie ukształtowanej przez swą niekonstytucyjność normy prawnej, którą Trybunał zrekonstruował w sentencji swojego wyroku, winna odbywać się wedle wymogów konstytucyjnych, a więc przy uwzględnieniu m.in. art. 190 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji RP. Skutkiem tego wskazać należy, iż zgodnie z art. 190 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji RP: "1. Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. 3. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego (...).

W przytoczonych ustępach art. 190 Konstytucji RP uregulowano kwestie dotyczące w tym przede wszystkim prawotwórczego charakteru orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, biorąc pod uwagę ich powszechną moc i ostateczność (ust. 1), a także odnoszące się do ich wejścia w życie (ust. 3).

Następstwem powyższego konieczne więc było uwzględnienie przez Sąd I instancji nie tylko samego faktu wydania przedmiotowego wyroku, ale co istotne także dokonanie właściwej oceny, przy wzięciu pod uwagę rodzaju wyroku TK i możliwego zakresu jego oddziaływania, skutków prawnych tego orzeczenia, dla ukształtowanych przed jego ogłoszeniem sytuacji prawnych, a jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku rozważania takie nie zostały poczynione.

Sąd I instancji, uwzględniając zaś skargę o wznowienie, pominął to, że jak wynika z sentencji wskazanego wyroku (obejmującej pkt 1 i 2 rozstrzygnięcia, odnoszący się do zastosowanej przez organy regulacji art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a.) – ma on ograniczony przedmiotowo zakres oddziaływania. W poddanej bowiem ocenie Sądu I instancji sprawie, Trybunał Konstytucyjny w pkt. 1 sentencji wyroku, sygn. SK 31/14 orzekł, iż "Art. 64 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016r. poz.599) w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji." Natomiast w pkt 2 orzekł że "Art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji. "

Przy uwzględnieniu tak wyrażającej się sentencji wyroku, dokonując koniecznej, dla prawidłowego rozpatrzenia spornej sprawy oceny jego skutków w sferze obowiązywania i stosowania prawa, podkreślić wyraźnie trzeba, że Trybunał Konstytucyjny orzekł ostatecznie o niekonstytucyjności jedynie części norm prawnych wynikających z art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. Jak wynika z sentencji wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r., Trybunał Konstytucyjny stwierdzając wskazaną niezgodność z Konstytucją RP, powiązał ją z wyraźnie określonym w jego sentencji zakresem.

Rację ma zatem skarżący kasacyjnie organ, iż w rozpoznanej sprawie, niezbędne było (a czego zaniechał Sąd I instancji) wzięcie pod uwagę przy wydaniu zaskarżonego wyroku rodzaju orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego i możliwego zakresu jego oddziaływania, a nie jedynie ograniczenie się do przytoczenia wybranych fragmentów jego uzasadnienia.

Przy uwzględnieniu powyższego, dokonując rodzajowego sklasyfikowania wyroku TK, sygn. SK 31/14, uznać należy, iż jest on – z uwagi na wynik kontroli, a przy tym sposób redakcyjnego ujęcia – orzeczeniem negatywnym, o złożonych skutkach, przybierającym zarazem postać wyroku zakresowego. Przedmiotowy wyrok zakwestionował bowiem jedynie w pewnym, wskazanym w jego pkt 1 i pkt 2 sentencji zakresie art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. jako przepis niezgodny w tej części ze standardami konstytucyjnymi.

Orzeczenia zakresowe to wyroki, w których Trybunał Konstytucyjny za zgodny lub niezgodny z wzorcem kontroli uznaje określony przepis (normę rekonstruowaną z tego przepisu) nie w całości, lecz tylko w pewnym zakresie, odnoszącym się do określonych stanów faktycznych, podmiotów itd. Taka definicja orzeczenia zakresowego przede wszystkim kładzie nacisk nie na kwestię redakcji sentencji orzeczenia, lecz na skutki prawne tego typu orzeczeń. Skutkiem wyroku zakresowego jest bowiem rozstrzygnięcie o pewnym tylko zakresie treści normatywnej wyrażonej w zakwestionowanym przepisie prawa.

Dla właściwej realizacji wyroku Trybunału w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie, co wynika z jego treści, interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału, określić nie tylko maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a., lecz także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych.

Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie stwarza, na co trafnie zwraca uwagę Dyrektor, podstawy do wyprowadzenia wniosku, który pozwalałby na pominięcie przez Sąd I instancji, przy wydaniu zaskarżonego orzeczenia w całości przepisu art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. uznanego za niekonstytucyjny jedynie w części. Będąca skutkiem zapadłego wyroku TK, swego rodzaju "częściowa utrata" mocy obowiązującej art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. nie wyłączała bowiem możliwości zastosowania tego przepisu do ogółu (wszelkich) stanów faktycznych sprzed daty wejścia w życie orzeczenia TK, gdyż ma ono jedynie ograniczony przedmiotowo zakres oddziaływania.

Posłużenie się przez Trybunał Konstytucyjny przy wydaniu analizowanego orzeczenia techniką wyroku zakresowego spowodowało, iż poddany kontroli przepis art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a., przy uwzględnieniu jego sentencji, uznany został za niezgodny z Konstytucją RP w zakresie obejmującym tylko część sytuacji faktycznych, do których zgodnie ze swą treścią ma zastosowanie.

Sąd I instancji dokonał natomiast nieprawidłowej oceny co do treści wadliwie ukształtowanych przez swą niekonstytucyjność norm prawnych, które Trybunał zrekonstruował w sentencji podjętego wyroku. Nastąpiło to wskutek nieuprawnionego przyjęcia, w następstwie błędnego odczytania wyroku TK, iż orzeczenie to wywołało w istocie skutki uchylające, mimo że, organ ten orzekł ostatecznie o niekonstytucyjności jedynie części z brakujących norm prawnych wynikających z art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a.

W tym miejscu wskazać należy, iż zasadnie podniesiona nieprawidłowość oceny Sądu I instancji, skutkująca uznaniem za uzasadnioną skargi o wznowienie postępowania, wiązała się z jednoczesnym nieuwzględnieniem tego, iż wyrok TK sygn. SK 31/14, w przeciwieństwie do wyroku uznającego kwestionowany przepis za niezgodny z Konstytucją, stwierdzający pominięcie prawodawcze, nie wywołuje w objętym jego sentencją zakresie skutków uchylających, a tym samym przepisy art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. nie mogły utracić mocy obowiązującej w pełnym zakresie, jednakże od chwili o orzeczenia muszą być traktowane jako niezgodne z Konstytucją w zakresie określonym w wyroku Trybunału. W pozostałym zakresie muszą być nadal stosowane i interpretowane zgodnie ze wskazówkami zawartymi w wyroku Trybunału.

Wskazane orzeczenie Trybunału bowiem jako tzw. wyrok zakresowy (mocą którego przepis zostaje uznany za niekonstytucyjny w określonym w orzeczeniu Sądu konstytucyjnego zakresie) nie doprowadziło w swych skutkach do wyeliminowania z porządku prawnego art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co mogłoby mieć miejsce w przypadku wydania orzeczenia derogacyjnego (tzw. negatywnego o prostych skutkach). Do tak przedstawiającego się wniosku prowadzi także dalej idąca analiza uzasadnienia przedmiotowego wyroku TK sygn. SK 31/14, wskazująca na to, że skutkiem tego wyroku nie było usunięcie z systemu prawnego całości norm wyrażonych w przepisach art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. Powyższe przesądza o tym, iż domniemanie konstytucyjności co do pozostałej części normy prawnej rekonstruowanej ze wskazanego przepisu pozostało zatem nienaruszone.

Tym samym uznać należy, iż zasadnie w złożonym środku prawnym organ podnosi, iż Sąd I instancji dokonał niewłaściwego odczytania wskazanego wyroku, pomijając jego rodzaj, pociągający za sobą określone w sferze obowiązywania i stosowania prawa skutki, a poza powyższym także to, iż jak stwierdził Trybunał w sprawie sygn. SK 31/14 "...brak określenia górnej granicy opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 (...) powoduje, że w pewnych warunkach (w wypadku należności o znacznej wartości) następuje całkowite wręcz zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat".

Tak użyte sformułowanie wyraźnie wskazuje, iż orzeczona powołanym wyrokiem Trybunału niezgodność z Konstytucją art. 64 § 1 i § 6 pkt 4 u.p.e.a. winna być odniesiona do stanu faktycznego, czego Sąd I instancji nie uczynił. Skoro zatem wspomniany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma charakter zakresowy i dotyczy pominięcia prawodawczego w konkretnej sprawie, to wyrok ten nie ma charakteru uniwersalnego, tak jak typowy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający w całości niezgodność przepisu prawa stanowiącego podstawę prawną decyzji z konkretnymi przepisami Konstytucji RP. Skoro tak, to Sąd I instancji był zobligowany zbadać, czy wyrok zakresowy dotyczący pominięcia prawodawczego wydany w innej sprawie niejako "pasuje" do sprawy niniejszej. Inaczej mówiąc badaniu winno podlegać jakie "przełożenie" na stan faktyczny sprawy miał zakresowy wyrok TK sygn. SK 31/14.

Z treści zaskarżonego wyroku nie wynika natomiast, by Sąd I instancji oceniał, czy wskazany wyżej wyrok TK ma przełożenie na niniejszą sprawę w tym sensie, co świadczyłoby o potwierdzeniu się ustawowej podstawy wznowienia z art. 272 § 1 p.p.s.a., na której opierał się wniosek wznowieniowy gminy. Sąd I instancji orzekający w sprawie wznowieniowej uznał jedynie, że wyrok ten ma istotne znaczenie dla sprawy ze względu na przyjętą przez WSA niekonstytucyjność przepisów.

Dlatego też w sprawie uzasadnione było odwołanie się do zaistniałych okoliczności faktycznych, bowiem dopiero wówczas można byłoby ocenić, czy organ zastosował przepis art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. w sposób odbiegający od wskazań Trybunału.

W tym stanie rzeczy wobec zajętego powyżej stanowiska (m.in. w następstwie całości dotychczasowych rozważań co do skutków orzeczenia TK z dnia 28 czerwca 2016r. w sferze obowiązywania i stosowania prawa), przechodząc bezpośrednio na grunt wznowionego przez Sąd I instancji postępowania sądowoadministracyjnego i dokonując oceny zgodności z prawem podjętego w jego ramach zaskarżonego wyroku uznać należy, iż poprzez jego wydanie doszło do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 272 § 1 i art. 282 § 2 p.p.s.a.

Jak to bowiem już wcześniej zaznaczono, dokonując rozpoznania spornej sprawy przez pryzmat tego, czy występuje podstawa wznowienia, Sąd I instancji przy ocenie zaistnienia tej z przesłanek pozytywnych warunkujących wznowienie postępowania na mocy art. 272 § 1 p.p.s.a., która odnosi się do "orzeczenia o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją", winien mieć na uwadze konieczność rozważenia, także tych aspektów stwierdzenia niekonstytucyjności i jego następstw, które dotyczą sposobu sformułowania sentencji, treści wyroku, jak też kwestii jego obowiązywania. Jak już wyżej wskazano przy podejmowaniu zaskarżonego wyroku na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a., powyższe nie zostało przez WSA dokonane, prowadząc niejako do automatycznego uznania, iż z uwagi na wyrok TK z dnia 28 czerwca 2016 r., "...zaistniała podstawa do uchylenia..." prawomocnego wyroku z dnia 18 maja 2016 r. i podjętych w sprawie postanowień.

W odniesieniu do naruszenia przepisów postępowania art. 272 § 1 i art. 282 § 2 p.p.s.a. podkreślenia wymaga to, że z zaistnieniem przyczyny wznowienia postępowania, które to uzasadnia uchylenie prawomocnego orzeczenia, mamy do czynienia wówczas, jeżeli treść rozstrzygnięcia jest niewłaściwa, a stosowne uchylenie uzasadniają okoliczności będące podstawą wznowienia.

Prawidłowe odczytanie natomiast wyroku Trybunału Konstytucyjnego, prowadzić powinno do ustalenia, czy i jaki jest wpływ zastosowanych przez organy art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. w sposób wskazany w tym orzeczeniu na treść wydanych postanowień, czego w sprawie niniejszej zabrakło.

Sąd I instancji nie wyjaśnił również, czy w zaistniałej sytuacji procesowej skutkiem wyroku TK z dnia 28 czerwca 2016 r. mogło być odmienne ukształtowanie stosunku prawnego (w zakresie wielkości orzeczonych kosztów postępowania egzekucyjnego) pomiędzy podmiotami zwykłego postępowania kontrolnego przed sądem administracyjnym.

Do uwzględnienia skargi o wznowienie postępowania, przez wzgląd na treść art. 272 § 1 i art. 282 § 2 p.p.s.a. wymagane jest bowiem to, aby niekonstytucyjność, którą został dotknięty przepis stanowiący podstawę dla wydania orzeczenia, odnosiła się do tej jego części, która w bezpośredni i niewątpliwy sposób wpływ na kształt orzeczenia kończącego postępowanie przed sądem. W tej sytuacji wniosek kasatora, iż okoliczności związane z następstwami braku ograniczeń w zakresie ustalania maksymalnej wysokości opłat (egzekucyjnej i manipulacyjnej), na które zwraca uwagę w swym orzeczeniu Trybunał Konstytucyjny, nie znalazły odzwierciedlenia w ramach spornej sprawy, a przepisy art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. w zakresie obejmującym zaistniały w jej ramach stan faktyczny są zgodne z Konstytucją RP wymagały weryfikacji przez Sąd I instancji.

W rezultacie całości zaprezentowanej powyżej argumentacji, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjąć należy, iż prawidłowe odczytanie znaczenia wydanego w dniu 28 czerwca 2016br. wyroku, przy koniecznym wzięciu pod uwagę rodzaju podjętego przez TK orzeczenia i możliwego zakresu jego oddziaływania, prowadzi do uprawnionego wniosku, iż Sąd I instancji w poddanej jego ocenie sprawie bez odniesienia się do stanu faktycznego sprawy przedwcześnie stwierdził, że wskazany wyrok Trybunału, stanowił orzeczenie uzasadniające uwzględnienie skargi o wznowienie postępowania. Wskazać w tym miejscu należy, iż w świetle art. 282 § 2 p.p.s.a. ponowne rozpoznanie sprawy, w wyniku wznowienia postępowania sąd może zakończyć orzeczeniem oddalającym skargę o wznowienie postępowania, zmieniającym zaskarżone orzeczenie, uchylającym zaskarżone orzeczenie i odrzucającym skargę bądź uchylającym zaskarżone orzeczenie i umarzającym postępowanie. Oddalenie natomiast skargi o wznowienie postępowania nastąpić powinno wówczas, gdy zgłoszona podstawa wznowienia postępowania jest bezzasadna lub stwierdzona podstawa wznowienia nie miała wpływu na treść uprzednio wydanego orzeczenia (wyrok NSA z 6 lipca 2016r. sygn.. akt II OSK 2836/15).

Zasadny okazał się też zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. wskutek niezawarcia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jakichkolwiek wskazań co do dalszego postępowania przez organ egzekucyjny po uchyleniu postanowień, tj. dotyczących sposobu ustalenia na nowo kosztów postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania, co do dalszego postępowania. Powołany przepis stanowi normatywny wzorzec dla oceny, czy zaskarżony wyrok odpowiada ustawowym wymogom (zawiera konieczne elementy), które mają w przyszłości pomóc stronie oraz sądowi odwoławczemu w prześledzeniu dotychczasowego przebiegu postępowania w sprawie, a także w zapoznaniu się z motywami, jakimi kierował się sąd I instancji przy podejmowaniu zaskarżonego wyroku. Innymi słowy, zarzut oparty na art. 141 § 4 p.p.s.a. może przynieść zamierzony efekt jedynie wówczas, gdy uzasadnienie wyroku jest sporządzone w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku lub też, że nie zawiera ono elementów koniecznych wymienionych w tym przepisie. W przypadku gdy skarga zostanie uwzględniona, sąd powinien dokładnie wskazać organowi administracji publicznej sposób dalszego postępowania. Wskazania te powinny być konkretne i jednoznacznie sformułowane, tak aby w ponownym na skutek wyroku postępowaniu umożliwić organowi administracji usunięcie wszystkich uchybień prawa z powodu których sąd uchylił zaskarżoną decyzję. WSA w Szczecinie, uwzględniając skargę o wznowienie postępowania, nie zawarł w uzasadnieniu wyroku jakichkolwiek wskazań co do dalszego postępowania przez organ egzekucyjny po uchyleniu postanowień, tj. dotyczących sposobu ustalenia na nowo kosztów postępowania egzekucyjnego. W orzecznictwie wskazuje się, iż powyższa wadliwość nie może być sanowana przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią bowiem konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości. W świetle tak przedstawianych przez doktrynę oraz judykaturę wskazań interpretacyjnych co do treści art. 141 § 4 zd. 2 p.p.s.a., dokonując analizy spełnienia przez zaskarżone orzeczenie przedmiotowego wymogu, stwierdzić należy, iż przy formułowaniu przez Sąd I instancji jego uzasadnienia, wymóg zawarcia "wskazań co do dalszego postępowania", nie został zrealizowany. WSA w Szczecinie, uchylając prawomocny wyrok i podjęte w sprawie w obu instancjach postanowienia, zwrócił uwagę na "...konieczność ponownego rozstrzygnięcia kosztów prowadzonego postępowania egzekucyjnego...", ale nie zamieścił w uzasadnieniu wyroku wymaganych przez wzgląd na treść art. 141 § 4 w zw. z art. 282 § 2 p.p.s.a. pod adresem organów wskazań co do dalszego postępowania po uchyleniu postanowień, tj. sposobu ustalenia na nowo tychże kosztów.

Wskazania, o których stanowi art. 141 § 4 p.p.s.a., mogą odnosić się zarówno do sfery prawnej, jak i do sfery faktycznej. W granicach tych wskazań mieści się m.in. określenie: jakie okoliczności nie zostały w sprawie wyjaśnione i jakich czynności powinien dokonać organ administracji w celu usunięcia stwierdzonych uchybień, jakie zdarzenia procesowe zostały pominięte w pierwotnym rozpoznaniu sprawy, w jaki sposób powinna zostać przeprowadzona wykładnia znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów. Kierowane do organu administracji wskazania, by mogły odnieść pożądany skutek, prowadzący do podjęcia zgodnego z prawem rozstrzygnięcia, powinny zostać sformułowane w sposób jednoznaczny i precyzyjny. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądowym w odniesieniu do art. 141 § 4 p.p.s.a. formułowane są szczegółowe dyrektywy co do stopnia szczegółowości oraz sposobu formułowania wiążących wskazań. Po pierwsze, zauważa się, że powinny one zostać sformułowane w sposób konkretny i jednoznaczny, powinny być weryfikowalne (poddające się obiektywnej ocenie) oraz wykonalne. Po drugie, powinny one stanowić osobny element składowy uzasadnienia, ponieważ dedukowanie ich z jego treści mogłoby doprowadzić do nieprawidłowego odczytania wskazań oraz rozmycia się kategoryczności niezbędnych do podjęcia w przyszłym postępowaniu działań. Po trzecie, powinny być odpowiednio uporządkowane – według typu i rangi stwierdzonych uchybień, wewnętrznie spójne oraz weryfikowalne w sensie możliwości sprawdzenia ex post sposobu wywiązania się właściwego organu z nałożonego nań obowiązku. Niewątpliwie sam sposób sformułowania wskazań jest rodzajem wewnętrznego testu służącego weryfikacji poprawności dokonanej przez sąd oceny prawnej. Uprawnione jest w tym zakresie sformułowanie dalej idącej tezy, że styl oraz sposób sformułowania wskazań jest rodzajem testu służącego dokonaniu oceny trafności samego orzeczenia. Ze wskazań powinno bowiem jasno wynikać, jakie działania organ administracji powinien podjąć, co powinien uwzględnić, ażeby wydany akt albo podjęta czynność były zgodne z prawem (por. Piątek Wojciech (red.), Wykonanie wyroku sądu administracyjnego monografia Rozdział III, Środki prawne służące wykonaniu wyroku sądu administracyjnego opublikowano WK 2017). Kwestia ta jest o tyle istotna, iż w zasadniczym stopniu wyznacza ramy i zakres przyszłego postępowania egzekucyjnego.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny zasadniczo podzielając stanowisko zaprezentowane w skardze kasacyjnej, iż zaskarżony wyrok zapadł z naruszeniem wyżej wskazanych przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, nie przesądzając jego ostatecznego wyniku, WSA w Szczecinie ponownie dokona szczegółowej analizy orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. w sprawie o sygn. akt SK 31/14, z uwzględnieniem przedstawionych wyżej wskazań, a następnie rozważy dopuszczalność i ewentualną zasadność wznowienia postępowania, przedstawiając wynik dokonanej oceny w uzasadnieniu spełniającym wymagania przewidziane art. 141 § 4 p.p.s.a.

Ze wskazanych wyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego w kwocie 460 zł obejmującej wpis od skargi kasacyjnej (100 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika organu niebiorącego udziału w postępowaniu przez I instancją (360 zł) orzeczono stosownie do art. 203 pkt 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust 1 pkt 2 lit b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c ) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).