Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1140/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 272, art. 277, art. 278
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak, Sędzia NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca), Sędzia NSA Jan Rudowski, Protokolant Justyna Bluszko - Biernacka, po rozpoznaniu w dniu 20 września 2006 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Zygmunta P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 lipca 2005 r. sygn. akt SA/Sz 2093/01 w sprawie ze skargi Zygmunta P. w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie z dnia 15 stycznia 2003 r., SA/Sz 2093/01 oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 13 lipca 2005 r., SA/Sz 2093/01, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę Zygmunta P. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie z dnia 15 stycznia 2003 r., SA/Sz 2093/01.

Uzasadniając podano, że w dniu 15 listopada 2004 r. wpłynęła do WSA skarga o wznowienie postępowania sądowego, w której strona skarżąca wskazała jako podstawę art. 271 pkt 1, art. 273 par. 1 pkt 2, art. 273 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.; w skrócie: p.p.s.a./. Odnosząc się do okoliczności wskazanych przez stronę skarżącą polegających na tym, że wydanie wyroku "nastąpiło w wyniku przestępstwa", bowiem zapadło na podstawie stanu faktycznego opartego o sfałszowane i sfabrykowane dokumenty, tj. pismo Wojskowego Biura Emerytalnego w W. z dnia 10 stycznia 2000 r., WSA wskazał, iż taki materiał faktyczny został zebrany w postępowaniu podatkowym i dlatego można go weryfikować jedynie w postępowaniu administracyjnym. Ponadto z powodu przestępstwa można żądać wznowienia postępowania jedynie wówczas, gdy czyn został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym. Z kolei termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania z powodu orzekania przez sędziów podlegających z mocy prawa wyłączeniu rozpoczął się w dniu 14 lutego 2003 r., tj. kiedy strona otrzymała odpis wyroku, a nie jak twierdził skarżący w dniu 14 listopada 2004 r. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie skargę o wznowienie postępowania odrzucił na podstawie art. 280 par. 1 p.p.s.a.

Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia, skierowaną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniósł Zygmunt P. /reprezentowany przez pełnomocnika - radcę prawnego/, zaskarżając to postanowienie w całości. Powołując jako podstawę kasacyjną art. 174 pkt 1 i 2, art. 182, art. 183 par. 1 i 2 pkt 5, art. 185 par. 1, art. 200, art. 205 par. 1 i par. 2, art. 209 w zw. z art. 170, art. 176, art. 241, art. 270, art. 273 par. 1 pkt 2 i par. 2 oraz art. 280 par. 1 p.p.s.a. Powołując się na tak sformułowaną podstawę kasacyjną, wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i "wyznaczenie z urzędu innego równorzędnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego" oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego w kwocie 1.000 zł. Jednocześnie strona skarżąca "cofnęła w całości podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego z art. 271 pkt 1 p.p.s.a.".

Uzasadniając skargę kasacyjną podniesiono m.in., że Sąd rozpoznając sprawę dokonał oceny podstaw do wznowienia postępowania z "zaprzeczeniem rzeczywistemu, obiektywnemu stanowi faktycznemu okoliczności indywidualnej sprawy powoda". Nie wezwano strony skarżącej do przedstawienia okoliczności uprawdopodobniających podstawy zachowania terminu do wniesionej skargi o wznowienie postępowania i tym samym WSA naruszył art. 288 p.p.s.a. Podkreślono, że w dniu 17 października 2003 r. strona skarżąca wykryła nowy dowód z dokumentu urzędowego, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy i z którego nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu sądowym, tj. pismo procesowe adresowane do Sądu Okręgowego w sprawie (...). Skarżący dowiedział się o podstawie do wznowienia postępowania sądowego w dniu 14 listopada 2004 r., a skargę o wznowienie wniósł w dniu 15 listopada 2004 r., więc nie uchybił terminowi do jej wniesienia. Biorąc natomiast pod uwagę istnienie prawomocnego wyroku dotyczącą skargi o wznowienie postępowania, nie jest możliwe wznowienie postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącego, Sąd w zaskarżonym postanowieniu, odrzucając skargę o wznowienie postępowania sądowego, rażąco naruszył art. 2, art. 32 ust. 1 i 2, art. 45 ust. 1, art. 91 ust. 1, art. 184, art. 217 w związku z art. 7, art. 8 ust. 1 i 2, art. 9, art. 77, art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U. nr 78 poz. 483; w skrócie: Konstytucja RP/, art. 6 ust. 1, art. 13, art. 14 w związku z art. 17 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności /Dz.U. 1992 nr 85 poz. 427 i Dz.U. 1993 nr 61 poz. 284/. Nieprzestrzeganie przez Sąd zasad uregulowanych w powołanych wyżej przepisach mogło mieć zaś istotny wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie. W uzupełnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca podtrzymała stanowisko ze skargi kasacyjnej i wniosła o przeprowadzenie dalszych dowodów z dokumentów urzędowych uzasadniających podstawy wznowienia postępowania, z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.

Odpowiadając na skargę kasacyjną, Dyrektor Izby Skarbowej w S. wniósł o odrzucenie skargi kasacyjnej, ewentualnie o jej oddalenie. Podkreślono, że autor skargi kasacyjnej nie sformułował prawidłowo podstaw kasacyjnych. Strona skarżąca w uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiła własną interpretację wskazanych norm prawnych oderwaną od przyjętych reguł interpretacyjnych i obowiązującej wykładni prawa.

W odpowiedzi strona skarżąca wnosiła o oddalenie w całości "wszelkich żądań i roszczeń" Dyrektora Izby Skarbowej w S. jako nieuzasadnionych i bezpodstawnych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Odnosząc się w pierwszej kolejności do sposobu sformułowania skargi kasacyjnej i wniosku Dyrektora Izby Skarbowej w S. o odrzucenie skargi kasacyjnej, należy stwierdzić, że przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu konkretnych przepisów naruszonych przez Sąd zaskarżonym orzeczeniem. Niepowołanie żadnej podstawy kasacyjnej powoduje odrzucenie skargi kasacyjnej. Powołanie wadliwej podstawy doprowadzić może jedynie do oddalenia takiej skargi. Z kolei braki w zakresie uzasadnienia mogłyby być przyczyną odrzucenia skargi kasacyjnej tylko wtedy, gdyby skarga nie zawierała żadnego uzasadnienia. Uzasadnienie szczątkowe, błędne lub nie na temat, podlega ocenie dopiero przy merytorycznym rozpoznaniu sprawy. W konkretnym przypadku autor skargi kasacyjnej, wskazując konkretne przepisy i sporządzając uzasadnienie, sprostał szczególnym wymogom dla skargi kasacyjnej, wymienionym w art. 176 p.p.s.a. po wyrazie "oraz". Naczelny Sąd Administracyjny nie miał więc podstaw do odrzucenia skargi kasacyjnej na podstawie art. 178 p.p.s.a.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, co uprawnia Naczelny Sąd Administracyjny do jej oddalenia, stosownie do art. 184 p.p.s.a. Cytowany przepis m.in. wymienia przesłankę braku usprawiedliwionych podstaw, mając na myśli podstawy kasacyjne wymienione w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Chodzi zatem o sytuację, w której wskazany w skardze kasacyjnej przepis prawa materialnego albo prawa procesowego w istocie nie został naruszony, a w wypadku przepisów prawa procesowego także wówczas, gdy ich naruszenie nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy.

Odnosząc się do sformułowanej podstawy kasacyjnej należy zauważyć, że skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego powinna czynić zadość ogólnym wymaganiom dotyczącym pism w postępowaniu sądowym, określonym w art. 46 p.p.s.a., oraz szczególnym wymogom tego typu skargi wynikającym z art. 279 tej ustawy. Z uwagi na konstrukcję art. 277 p.p.s.a., skarga o wznowienie postępowania powinna zawierać m.in. okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do jej wniesienia. Rezultatem badania przeprowadzonego w myśl art. 280 p.p.s.a. było odrzucenie zaskarżonym postanowieniem skargi o wznowienie postępowania z uwagi na stwierdzone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie niezachowanie terminu do wniesienia skargi.

Skarżący podał, że podstawę skargi o wznowienie postępowania stanowią okoliczności wymienione w art. 273 par. 1 pkt 2 i par. 2 p.p.s.a. Uzasadniając skargę wskazał, jak przedstawił to Sąd w zaskarżonym postanowieniu, że zaskarżony wyrok został wydany w wyniku przestępstwa, ponieważ poświadcza nieprawdę i jego uzasadnienie zostało oparte na podstawie "błędnie, bezprawnie, bezpodstawnie ustalonego stanu faktycznego i materialnoprawnego, w oparciu o sfałszowane i sfabrykowane w drodze przestępstwa pisma Wojskowego Biura Emerytalnego w S. z dnia 10 stycznia 2000 r." Skarżący powołał się więc na podstawę z art. 273 par. 1 pkt 2 p.p.s.a. /przewidującą, że "można żądać wznowienia na tej podstawie, że orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa"/. Słusznie więc Wojewódzki Sąd Administracyjny przywołał art. 274 p.p.s.a., zgodnie z którym z powodu przestępstwa można żądać wznowienia jedynie wówczas, gdy czyn został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba, że postępowanie karne nie może być wszczęte lub że zostało umorzone z innych niż brak dowodów. Zasadniczo, stosownie do art. 277 p.p.s.a., skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym, liczonym od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia /jak również ze skargi kasacyjnej/ nie wynika, żeby w konkretnej sprawie doszło do uzyskania orzeczenia za pomocą przestępstwa stwierdzonego wyrokiem sądu karnego. Naczelny Sąd Administracyjny wyraża również pogląd, że niezasadna jest również powołana przez skarżącego podstawa wznowienia z art. 273 par. 2 p.p.s.a. Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania z powodu orzekania przez sędziów podlegających z mocy prawa wyłączeniu rozpoczął się bowiem w dniu 14 lutego 2003 r., tj. kiedy strona otrzymała odpis wyroku, a nie jak twierdził skarżący w dniu 14 listopada 2004 r. Skargę o wznowienie postępowania wniesiono więc z uchybieniem trzymiesięcznego terminu przewidzianego art. 277 p.p.s.a., co obligowało ten Sąd do odrzucenia skargi o wznowienie postępowania na podstawie art. 280 par. 1 p.p.s.a. Powyższej oceny w skardze kasacyjnej skutecznie nie zakwestionowano, np. poprzez sformułowanie zarzutu naruszenia art. 141 par. 4 p.p.s.a. i wskazanie odpowiedniej argumentacji na jego poparcie.

Kierując się przytoczonymi względami Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a.