Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3290/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 135e ust.7 pkt 7, art. 135f ust. 1 i 6, art. 135k ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2016 poz 1782
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia del. WSA Anna Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 711/17 w sprawie ze skargi G. M. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia zażalenia na postanowienie 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz G. M. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 711/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi G. M., uchylił postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia zażalenia.

Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] Komendant Powiatowy Policji w Kwidzynie wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko G. M., [...].

W dniu 22 września 2016 r. skarżący udzielił pełnomocnictwa adwokatowi P. Ł. do reprezentowania go w postępowaniu dyscyplinarnym w charakterze obrońcy.

Po przeprowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym Komendant Powiatowy Policji w Kwidzynie orzeczeniem z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] ukarał skarżącego karą dyscyplinarną nagany.

Skuteczne doręczenie ww. orzeczenia obwinionemu nastąpiło w dniu 10 listopada 2016 r. (zgodnie z art. 132 § 1 K.p.k. w zw. z art. 135p ust. 1 ustawy o Policji), natomiast jego obrońcy - w dniu 14 listopada 2016 r.

W dniu 21 listopada 2016 r., bezpośrednio do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku, obrońca obwinionego wniósł odwołanie od ww. orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji w Kwidzynie.

Wobec powyższego Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] odmówił przyjęcia tego odwołania z uwagi na złożenie go po upływie terminu do jego złożenia. Postanowienie to doręczono obrońcy obwinionego w dniu 27 grudnia 2016 r. Obwiniony nie podjął w terminie dwukrotnie awizowanego ww. postanowienia z dnia [...] grudnia 2016 r., które zwrócono do organu.

Zachowując termin określony w art. 126 § 1 K.p.k., w dniu 2 stycznia 2017 r. obrońca obwinionego złożył kierowany do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku, za pośrednictwem Komendanta Powiatowego Policji w Kwidzynie, wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od orzeczenia z dnia [...] listopada 2016 r., załączając odwołanie od przedmiotowego orzeczenia.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W pouczeniu wskazał, że na postanowienie przysługuje prawo wniesienia zażalenia do Komendanta Głównego Policji, za pośrednictwem organu I instancji, w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia.

Postanowienie organu I instancji z dnia [...] stycznia 2017 r. doręczono obrońcy obwinionego w dniu 30 stycznia 2017 r., natomiast postanowienie adresowane do obwinionego zostało odebrane przez dorosłego domownika w dniu 26 stycznia 2017 r.

W dniu 6 lutego 2017 r. obrońca obwinionego wniósł do Komendanta Głównego Policji zażalenie na postanowienie z dnia [...] stycznia 2017 r.

Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. nr [...], odmówił przyjęcia zażalenia na postanowienie z dnia [...] stycznia 2017 r.

W uzasadnieniu organ powołał się na treść art. 135o ust. 1 pkt 1 i art. 135p ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2016 r., poz. 1782 ze zm.) i wyjaśnił, że termin do wniesienia środka zaskarżenia jest terminem zawitym, co wynika z treści art. 122 § 2 K.p.k., a to z kolei oznacza, że wniesienie zażalenia po upływie terminu zawitego jest bezskuteczne. Natomiast w myśl art. 135f ust. 1 ustawy o Policji, orzeczenia, postanowienia, zawiadomienia i inne pisma, wydane w toku postępowania dyscyplinarnego, doręcza się obwinionemu oraz obrońcy, jeżeli został ustanowiony. W razie doręczenia obwinionemu i obrońcy w różnych terminach pisma, od którego przysługuje odwołanie lub zażalenie, termin do złożenia odwołania lub zażalenia liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej (art. 135f ust. 6 ustawy o Policji).

Organ odwoławczy podkreślił, że postanowienie z dnia [...] stycznia 2017 r. doręczono obrońcy obwinionego w dniu 30 stycznia 2017 r., natomiast skuteczne doręczenie przedmiotowego postanowienia obwinionemu nastąpiło w dniu 26 stycznia 2017 r., zatem ustawowy termin do wniesienia zażalenia byłby zachowany, gdyby zażalenie zostało złożone osobiście w siedzibie organu I instancji lub nadane w placówce podmiotu zajmującego się doręczaniem korespondencji na terenie Unii Europejskiej nie później niż w dniu 2 lutego 2017 r. Tymczasem zażalenie na ww. postanowienie organu I instancji obrońca obwinionego wniósł w dniu 6 lutego 2017 r., a zatem 4 dni po upływie 7-dniowego terminu przewidzianego do sporządzenia i wniesienia przedmiotowego środka zaskarżenia.

Wobec powyższego, zgodnie z dyspozycją art. 135o ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, organ odwoławczy uznał, że zaskarżone postanowienie stało się prawomocne, i odmówił przyjęcia zażalenia, z uwagi na treść art. 135k ust. 3 ustawy o Policji.

W skardze na powyższe postanowienie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił naruszenie art. 126 § 1 K.p.k. oraz art. 135f ust. 6 ustawy o Policji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pierwszej kolejności nie zgodził się ze stanowiskiem organu, że zaskarżone postanowienie odmawiające przyjęcia zażalenia nie mieści się w katalogu aktów podejmowanych w postępowaniu dyscyplinarnym, podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego.

Przechodząc zaś do merytorycznej oceny zaskarżonego postanowienie Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Podkreślono, że w kwestii przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego zastosowanie ma art. 126 § 1 K.p.k. Stosownie do tego przepisu jeżeli niedotrzymanie terminu zawitego nastąpiło z przyczyn niezależnych od strony, strona w terminie zawitym 7 dni od daty ustania przeszkody może zgłosić wniosek o przywrócenie terminu, dopełniając jednocześnie czynności, która miała być w terminie wykonana. Przywrócenie terminu do wniesienia zaskarżenia może więc nastąpić tylko wtedy, gdy jednocześnie z wnioskiem zostanie wniesiony dany środek prawny. Warunkiem merytorycznym uwzględnienia wniosku jest natomiast wykazanie, że niedotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych.

W postępowaniu dyscyplinarnym, tak jak w postępowaniu karnym, zasady przywracania uchybionego terminu zostały zatem uregulowane nieco odmiennie niż w innych procedurach. W art. 126 § 1 K.p.k. ustawodawca odwołał się do przyczyn niezależnych od strony a nie okoliczności niezawinionych przez stronę. Takie rozwiązanie jest niewątpliwie świadomym zamysłem racjonalnego ustawodawcy. Jeżeli ustawodawca w postępowaniu karnym i w postępowaniu dyscyplinarnym zamierzałby ograniczyć możliwość przywrócenia uchybionego terminu wyłącznie od wykazania, że strona nie dokonała czynności procesowych bez swej winy, to przepisowi art. 126 § 1 K.p.k. nadałby identyczną treść jaką na przykład zawiera art. 168 § 1 K.p.c., ewentualnie w ustawie o Policji przewidziałby odesłanie do odpowiedniego stosowania w omawianym zakresie przepisów K.p.c. a nie K.p.k. Skoro ustawodawca zdecydował, że w postępowaniu dyscyplinarnym policjantów w zakresie dotyczącym między innymi terminów stosuje się przepisy K.p.k. a w Kodeksie tym przedmiotowa instytucja została uregulowana w sposób określony w art. 126 § 1, to oczywistym jest, że przesłanki przywrócenia obwinionemu terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego należy oceniać pod kątem warunków tam sprecyzowanych oraz z uwzględnieniem poglądów orzecznictwa i doktryny wypracowanych na gruncie art. 126 § 1 K.p.k. a nie innych procedur, w tym przepisów postępowania cywilnego.

Sąd dodał, że zaniechanie działania obrońcy w postępowaniu dyscyplinarnym i w postępowaniu karnym nie można oceniać identycznie jak zaniechanie działania pełnomocnika strony w każdym postępowaniu, ponieważ pełnomocnik strony nie jest ograniczony działaniem na korzyść swego mocodawcy. Dlatego też każda jego czynność podjęta w granicach umocowania wywołuje określone skutki prawne, nawet niekorzystne dla strony. Status prawny pełnomocnika strony jest jednak inny niż obrońcy. Obrońcę uznaje się przede wszystkim za przedstawiciela procesowego obwinionego lub oskarżonego. Na obrońcy ciąży nakaz ściśle ukierunkowanego sposobu postępowania. Obrońca powołany jest bowiem do niesienia pomocy obwinionemu lub oskarżonemu. Obowiązek ten powinien spełniać zgodnie z zasadami prawa procesowego, a zatem zaniedbania lub niewłaściwe wykonywanie obowiązków przez obrońcę nie mogą szkodzić ani obwinionemu ani oskarżonemu, zwłaszcza wówczas, gdy ci żadnej winy w niedopełnieniu obowiązków przez obrońcę nie ponoszą. W art. 135f ust. 4 ustawy o Policji przewidziano, że w postępowaniu dyscyplinarnym obrońca nie może podejmować czynności na niekorzyść obwinionego. Podobną zasadę ustanowiono też w art. 86 § 1 K.p.k., stanowiąc, że obrońca może przedsiębrać czynności procesowe jedynie na korzyść oskarżonego. Z tych względów w orzecznictwie i w piśmiennictwie powszechnie zwraca się uwagę na to, że oskarżony czy obwiniony nie mogą ponosić żadnej winy za zaniedbania swego obrońcy, albowiem negatywne zachowanie się obrońcy, wyrażające się między innymi w zaniechaniu złożenia środka odwoławczego w terminie zawitym, nie jest równoznaczne z negatywnym zachowaniem się strony. Dlatego przyjąć trzeba, że niedotrzymanie terminu zawitego z winy obrońcy powinno uzasadniać przywrócenie stronie uchybionego terminu. Okoliczność ta stanowi bowiem przyczynę niezależną w rozumieniu w art. 126 § 1 K.p.k., nawet jeżeli wniosek o przywrócenie terminu wnosi w imieniu oskarżonego (obwinionego) obrońca, który terminowi pierwotnie uchybił. Zaniechania obrońcy stanowią zawsze przyczynę niezależną od samego oskarżonego w rozumieniu art. 126 § 1 K.p.k., bez względu, czy są skutkiem zaniedbania obrońcy, czy też jego celowego działania, z wyłączeniem jedynie sytuacji, gdy są one efektem uzgodnionej z oskarżonym rezygnacji z podjęcia określonej czynności procesowej.

Sąd podkreślił, że skarżący w prowadzonym przeciwko niemu postępowaniu dyscyplinarnym ustanowił obrońcę. Nawiązany w ten sposób stosunek obrony obejmował zarówno obronę merytoryczną przed stawianymi obwinionemu zarzutami jak też obronę proceduralną, czyli wykorzystanie instrumentów procesowych. Skoro obwiniony ustanowił obrońcę, to zasadnie mógł zakładać, że obrońca ten będzie prowadził jego sprawę z należytą starannością, w tym podejmie uzgodnione wcześniej czynności zmierzające do uruchomienia w terminie postępowania odwoławczego. Działania obrońcy nie pozbawiają obwinionego aktywności procesowej. Nie oznacza to jednak, że obwiniony zawsze zobligowany jest do działania samodzielnie i niezależnie od swego przedstawiciela procesowego. W ocenie Sądu nie można zatem oczekiwać by obwiniony sam, niezależnie od obrońcy, musiał dokonywać niezbędnych czynności procesowych z zachowaniem stosownych terminów, niejako nie licząc na ich dokonanie przez swego obrońcę, a w razie uchybienia terminowi do ich przedsięwzięcia zobowiązany był wykazać - dla przywrócenia mu zawitego terminu - leżące tylko po jego stronie, a przy tym niezależne od niego, powody opóźnienia i to z wyłączeniem możliwości powołania się na fakt uchybienia terminowi zawitemu przez jego obrońcę. Podważałoby to w ogóle sens funkcjonowania instytucji obrony.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Komendant Główny Policji, zarzucając naruszenie przepisów postępowania a to: art.134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 135p ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zw. z art. 126 § 1 K.p.k. poprzez uchylenie prawidłowego postanowienia z dnia [...] marca 2017 r. na skutek wadliwego rozpoznania skargi polegającego na:

1) nierozpoznaniu istoty sprawy i w efekcie przeprowadzeniu kontroli legalności rozstrzygnięcia, którego nie dotyczyła skarga;

2) uchyleniu postanowienia z dnia [...] marca 2017 r. w przekonaniu, że doszło do nieprawidłowego stosowania art. 135p ust. 1 ustawy o Policji i art. 126 § 1 K.p.k., mimo że podstawą wydania ww. postanowienia były przepisy art. 135o ust. 1 pkt 1 i art. 135p ust. 1 ustawy o Policji w zw. z art. 122 § 2 K.p.k., co w efekcie doprowadziło do wadliwego zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.;

3) nieadekwatnym do przedmiotu zaskarżenia wyjaśnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia i niewskazaniu przepisów postępowania, które rzeczywiście zostały zastosowane przez organ, które potencjalnie mogłyby zostać naruszone, i w dalszej kolejności mogłyby stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

- co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

W związku z ww. zarzutami skarżący kasacyjnie wniósł o:

1) uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I Instancji;

2) ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi;

3) zasądzenie zwrotu kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Jednocześnie Komendant Główny Policji nie wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną G. M. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zachodzi. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie kontrolowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2017 r. dotyczyło odmowy przyjęcia zażalenia na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z dnia [...] stycznia 2017 r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odwołania od orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji w Kwidzynie z dnia [...] listopada 2016 r. o ukaraniu skarżącego karą dyscyplinarną nagany. Podstawę prawną wydania zaskarżonego postanowienia stanowił art. 135k ust. 3 ustawy o Policji. Organ odwoławczy uznał, że obrońca G. M. wniósł zażalenie z uchybieniem 7-dniowego terminu, o którym mowa w art. 135k ust. 1. Sąd I instancji analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy ocenił, że ustalenia dokonane przez Komendanta Głównego Policji nasuwają uzasadnione wątpliwości, których wystąpienie nie uprawniało do wydania przedmiotowego postanowienia. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., uwzględnił skargę.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego brak powołania przez Sąd I instancji treści art. 135k ust. 3 oraz art. 135o ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, nie stanowi o naruszeniu art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 141 § 4 P.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Okoliczność, że skarżący kasacyjnie nie zgadza się ze sposobem rozstrzygnięcia Sądu I instancji nie oznacza, że doszło do naruszenia ww. przepisów. Uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie spełnia wymogi określone w art. 141 § 4 P.p.s.a. Zawiera ono zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzuty podniesione w skardze, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Analiza uzasadnienia umożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu dokonanie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku.

Należy także wskazać, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się również w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to zatem po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 3421/18; dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń sądów administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zarzuty w tym zakresie nie są jednak skuteczne jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu (art. 184 P.p.s.a.).

Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Sąd I instancji istotnie, na co wskazano w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, nie rozważał w szerszym zakresie okoliczności wynikających z doręczenia postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z dnia [...] stycznia 2017 r. obwinionemu i obrońcy, a także nie odniósł się szczegółowo do sposobu i trybu doręczenia oraz treści zawartego w postanowieniu pouczenia, niemniej jednak trafnie wskazał, że działań obrońcy w postępowaniu dyscyplinarnym i w postępowaniu karnym nie można oceniać identycznie jak zaniechania działania pełnomocnika strony w każdym postępowaniu. Słusznie przy tym zauważono, że status prawny pełnomocnika strony jest inny niż obrońcy. Dlatego też nie można zgodzić się z zarzutem skargi kasacyjnej dotyczącym naruszenia przepisów postępowania.

Odnosząc się do zarzutów prawa materialnego zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 135f ust. 6 ustawy o Policji orzeczenia, postanowienia, zawiadomienia i inne pisma, wydane w toku postępowania dyscyplinarnego, doręcza się obwinionemu oraz obrońcy, jeżeli został ustanowiony. W razie doręczenia obwinionemu i obrońcy w różnych terminach pisma, od którego przysługuje odwołanie lub zażalenie, termin do złożenia odwołania lub zażalenia liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej. Z powołanego przepisu wynika zatem powinność współdziałania obwinionego i obrońcy w razie doręczenia każdemu z nich pisma w odmiennych terminach, a tym samym wzmacnia to pozycję procesową obwinionego, który jest bezpośrednio informowany o wydanych w jego sprawie rozstrzygnięciach.

W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z dnia [...] stycznia 2017 r. o odmowie przywrócenia terminu zostało doręczone skarżącemu w dniu 26 stycznia 2017 r., natomiast jego obrońcy w dniu 30 stycznia 2017 r. Termin do wniesienia zażalenia od tego orzeczenia upłynął zatem w dniu 2 lutego 2017 r. Tymczasem odwołanie zostało wniesione przez obrońcę skarżącego w dniu 6 lutego 2017 r. Według organu za początek biegu terminu do złożenia zażalenia należało przyjąć dzień doręczenia skarżącemu postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego jako datę wcześniejszą, co oznacza, że wniesione ono zostało z uchybieniem terminu.

Stosownie do art. 135e ust. 7 pkt 7 ustawy o Policji jednym z obligatoryjnych elementów postanowienia wydanego w toku postępowania, z wyjątkiem postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego jest pouczenie, czy i w jakim trybie przysługuje prawo złożenia zażalenia. Organ, podejmując rozstrzygnięcie, zobowiązany jest zatem bezwzględnie przestrzegać tego nakazu i to niezależnie od tego, czy obwiniony w postępowaniu dyscyplinarnym działał sam, czy był reprezentowany przez obrońcę. W postępowaniu dyscyplinarnym policjantów fakt reprezentowania strony przez obrońcę, w tym profesjonalnego pełnomocnika, nie ogranicza obowiązków informacyjnych organu, a przede wszystkim nie zwalnia organu z powinności przekazania pełnych informacji pozwalających na realizację prawa do złożenia zażalenia. Prawidłowe pouczenie co do przysługujących stronie środków zaskarżenia uznawane jest zawsze za jeden z kluczowych warunków przestrzegania praw strony w każdym postępowaniu.

Wśród podstawowych wymogów każdej czynności procesowej niewątpliwie mieści się konieczność jej dokonania w określonym terminie. Terminy do złożenia środków zaskarżenia mają charakter zawity, a zatem uchybienie tym terminom powoduje bezskuteczność czynności procesowej strony. Ustawodawca, aby zapewnić stronie realną ochronę w tym zakresie, ustanowił obowiązek udzielenia jej przez właściwy organ prawidłowych informacji o dopuszczalności, terminie i sposobie złożenia stosownych środków zaskarżenia. W ustawie o Policji ustawodawca, przewidując obowiązek zawarcia w postanowieniu wydanym w toku postępowania takich informacji, nie wprowadził w tym zakresie żadnych wyjątków. Oczywistym jest, że adwokatom i radcom prawnym reprezentującym obwinionego w postępowaniu dyscyplinarnym powinny być znane przepisy ustawy o Policji, w tym regulacje odnoszące się do sposobu i terminu wnoszenia środków odwoławczych. Jednakże ustanowienie przez obwinionego takiego obrońcy nie zwalnia organu z obowiązku prawidłowego wykonania nakazu, o jakim mowa w art. 135e ust. 7 pkt 7 ustawy o Policji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 826/16).

W konsekwencji, udzielając pouczenia, o jakim mowa w art. 135e ust. 7 pkt 7 ustawy o Policji, organ nie może poprzestać wyłącznie na przekazaniu informacji wynikających z art. 135k ust. 1 i ust. 2. Kwestie związane z terminem i trybem właściwym do wniesienia zażalenia przesądza dopiero regulacja zawarta w art. 135f ust. 6 ustawy o Policji, z której wynika, że jeżeli postanowienie zostanie doręczone obwinionemu i jego obrońcy w różnym czasie, to termin zarówno dla obwinionego, jak i jego obrońcy biegnie od daty wcześniejszego doręczenia.

W związku z powyższym przyjąć należało, że pouczenie strony o przysługujących uprawnieniach, w tym uprawnieniu do złożenia zażalenia, było niekompletne i tym samym nie mogło wywołać skutków prawnych przyjętych przez Komendanta Głównego Policji, tj. do odmowy przyjęcia zażalenia. Bez wskazania zdarzenia otwierającego termin do wniesienia zażalenia nie można uznać, aby skarżący został w sposób prawidłowy pouczony o przysługującym mu uprawnieniu. Jak wynika z akt sprawy doręczone G. M. i jego obrońcy (obecnie pełnomocnikowi) postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania zawierało pouczenie o następującej treści: "Na niniejsze postanowienie przysługuje prawo wniesienia zażalenia do Komendanta Głównego Policji za pośrednictwem Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku, w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia." Nie ulega wątpliwości, że z treści powyższego pouczenia nie wynika wskazanie, od daty doręczenia któremu z podmiotów, którym doręcza się wspomniane postanowienie, rozpoczyna wskazany w tym pouczeniu 7 dniowy termin do złożenia zażalenia.

Wobec stwierdzonego braku prawidłowego pouczenia w postanowieniu o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia należało stanąć na stanowisku, że skarżący nie uchybił terminowi do wniesienia zażalenia, a w konsekwencji właściwie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ocenił, że skarga powinna zostać uwzględniona.

Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny podziela przytoczone przez Sąd I instancji w obszernych fragmentach i utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz Sądu Najwyższego stanowisko, że oceniając kwestię dotyczącą przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia wydanego w postępowaniu dyscyplinarnym stosuje się art. 126 § 1 K.p.k. Przepis ten stanowi, że jeżeli niedotrzymanie terminu zawitego nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych, strona w zawitym terminie 7 dni od daty ustania przeszkody może zgłosić wniosek o przywrócenie terminu, dopełniając jednocześnie czynności, która miała być w terminie wykonana. Warunkiem merytorycznym uwzględnienia wniosku jest zatem wykazanie, że niedotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych. Analiza art. 126 § 1 K.p.k. w zw. z art. 135p ust. 1 zdanie pierwsze ustawy o Policji wskazuje, że zasady przywracania uchybionego terminu w postępowaniu dyscyplinarnym, zostały uregulowane odmiennie niż w innych procedurach. Ustawodawca w art. 126 § 1 K.p.k. odwołał się do przyczyn niezależnych od strony a nie okoliczności niezawinionych przez stronę. W kwestii przywrócenia uchybionego terminu nie ma zatem zastosowania art. 58 K.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną, albowiem zaskarżone orzeczenie mimo częściowego błędnego uzasadniania odpowiada prawu.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 P.p.s.a.