Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1251/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne: Inspekcja pracy
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: Art. 11 pkt 7
journal: Dz.U. 2012 poz 404
law: Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy - tekst jednolity
article: Art. 94 pkt 5, 129, 130, art. 151 (1) par. 1
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Tadeusz Wołek WSA Halina Jakubiec (spr.) Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2012 r. sprawy ze skargi A Spółka Akcyjna Oddział w Polsce na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy z dnia 19 sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu niezwłocznego wypłacenia pracownikom należności pieniężnych skargę oddala


UZASADNIENIE

Okręgowy Inspektor Pracy decyzją z dnia 19 sierpnia 2011r. Nr rej.

[...] utrzymał w mocy nakaz wydany przez Inspektora Pracy w dniu [...] 2011 r., nr rej. [...] zawierający 7 decyzji płacowych, w których nakazano A Spółka Akcyjna Oddział w Polsce niezwłoczne wypłacenie wynagrodzenia oraz dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych, niezwłoczne wypłacenie wyrównania za czas choroby, niezwłoczne wypłacenie wyrównania odprawy pieniężnej w związku z rozwiązaniem z pracownikiem stosunku pracy, niezwłoczne wypłacenie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, niezwłoczne wypłacenie wyrównania wynagrodzenia za czas urlopu - pracownikom wskazanym w decyzji, w kwotach w nich określonych.

Podstawę prawną decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2012, poz. 404).

Decyzja zapadła w następujących okolicznościach stanu faktycznego:

Inspektor pracy po przeprowadzeniu kontroli w firmie A Spółka Akcyjna Oddział w Polsce, zakończonej protokołem kontroli nr rej. [...] z dnia 1 czerwca 2011 r. wydał w dniu [...] 2011 r. na podstawie art. 11 pkt 7 w zw. z art. 33 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy nakaz Nr rej. [...], zawierający 7 decyzji płacowych. Decyzje te podlegały natychmiastowemu wykonaniu. Kolejno nakazał wypłacić za godziny nadliczbowe za okres styczeń 2010 do grudzień 2010 w kwotach: D. Ł. - 3477, 44 zł brutto, H. W. - 2319,36 zł brutto, K. K. - 2235,82 zł brutto, K. M. - 4513,54 zł brutto, K. T. - 431 9,44 zł brutto, K. P. - 3862,65 zł brutto, K. W. - 3481 ,96 zł brutto, O. A. - 4145,43 zł brutto, S. P. - 4582,90 zł brutto i W. A. - 4158,22 zł brutto (podstawa prawna: art. 11 pkt 7 ustawy

o PIP, art. 94 pkt 5, art. 151 (1) § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r., nr 21, poz. 94 ze zm.). W pkt 2 nakazał wypłacić dodatek z pracę w godzinach nadliczbowych (50% wynagrodzenia) wynikających z przekroczenia dobowej normy czasu pracy w okresie styczeń 2010 - grudzień 2010: D. Ł. - 1711,16 zł brutto, H. W. - 1159,67 zł brutto, K. K. - 922,85 zł brutto, K. M. - 2229,19 zł brutto, K. T. - 2132,14 zł brutto, K. P. - 1913,91 zł brutto, K. W. - 1716,45 zł brutto, O. A. - 2063,36 zł brutto, S. P. - 2263,88 zł brutto, W. A. - 2002,98zł brutto (podstawa prawna: art. 11 pkt 7 ustawy o PIP, art. 94 pkt 5 Kp, art. 151 (1) ust. 2 i § 3 Kp. W pkt 3 nakazał niezwłoczne wypłacenie dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych (100%wynagrodzenia) wynikających z przekroczenia przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy w okresie styczeń 2010 r. do grudzień 2010 w kwotach: D. Ł. - 55,10zł brutto, K. K. - 62,45 zł brutto, K. M. - 55,10 zł brutto, K. T. - 55,10 zł brutto, K.P. - 55,10 zł brutto, K. W. - 55,10 zł brutto, O. A. - 55,10 zł brutto S. P. - 55,10 zł brutto (podstawa prawna: art. 11 pkt 7 ustawy PIP, art. 94 pkt 5 Kp, art. 151 (1) § 1,2 Kp). W pkt 4 nakazał niezwłoczne wypłacenie wyrównania wynagrodzenia za czas choroby za okres styczeń 2010 r. do grudzień 2010 w kwotach: H. W. - 50,76 zł brutto, K. K. -178,95 zł brutto, K. T. -128,10 zł brutto, K. P. -1175,02 zł brutto i W. A. -172,90 zł brutto (podstawa prawna: art. 11 pkt 7 ustawy PIP, 94 pkt 5 Kp, 92 § 1

i 2 Kp). W pkt 5 nakazał niezwłoczne wypłacenie A. W. wyrównania odprawy wypłaconej pracownikowi w związku z rozwiązaniem stosunku pracy w kwocie 154,99 zł brutto (podstawa prawna: art. 11 pkt 7 PIP, art. 94 pkt 5 Kp, art. 8 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 marca 2003r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. Nr 90, poz. 844 ze zm.). W pkt 6 nakazał niezwłoczne wypłacenie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w kotach: D. Ł. - 64,86 zł brutto, K. K. - 266,00 zł brutto, K. P. - 1439,92 zł brutto i K. W. - 520,52 zł brutto. (podstawa prawna art. 11 pkt 7 ustawy PIP, art. 94 pkt 5 Kp, art. 171 i 173 ustawy Kp, § 14 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz.U. nr 2, poz.14). W pkt 7 nakazał niezwłoczne wypłacenie wyrównania wynagrodzenia za czas urlopu wypoczynkowego w kwotach: D. Ł. - 62,81 zł brutto, H. W. - 22,90 zł brutto, K. K. - 38,00 zł brutto, K. M. - 98,49 zł brutto, K. T. - 25,04 zł brutto, K. W. - 57,82 zł brutto, O. A. - 71,00 zł brutto, S. P. - 81,16 zł brutto i W. A. - 76, 28 zł brutto (podstawa prawna: art. 11 pkt 7 ustawy PIP, art. 94 pkt 5 Kp, art. 172 i 173 Kp, § 6 rozporządzenia z dnia 8 stycznia 1997r.).

Inspektor Pracy zajął stanowisko, że pracodawca dopuścił się umownych uzgodnień z pracownikami co do rekompensaty za pracę w godzinach nadliczbowych, mniej korzystnych dla pracowników od przepisów prawa pracy i jako takich z mocy prawa nieważnych. Natomiast pracodawca przedstawił stanowisko, że wynagrodzenie zasadnicze, które strony uzgodniły w umowach o pracę pokrywało wynagrodzenie za czas pracy w wymiarze podstawowej dobowej normy 8 godzin plus za czas pracy w 2 założonych z góry godzinach nadliczbowych dziennie, przy czym wynagrodzenie za dwie godziny nadliczbowe było obliczane z uwzględnieniem już dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych wymaganych przepisem art. 1551 kodeksu pracy. Pracodawca w każdym przypadku wypłacał pracownikom także wymagane przepisami wynagrodzenie za pozostałe godziny nadliczbowe (trzecią i następną). Wyjaśnił, że miarą ustalenia wynagrodzenia zasadniczego był dobowy wymiar czasu pracy 10 godzin, a nie 8. Wobec tego stanowiska Inspektor odniósł się w następujący sposób: Zgodnie z art. 94 pkt. 5 Kodeksu pracy pracodawca ma obowiązek terminowo i prawidłowo wypłacać wynagrodzenie za pracę. Prawidłowe wypłacanie wynagrodzenia za prace oznacza jego wypłatę w pełnej przysługującej pracownikowi wysokości wynikającej m.in. z zawartej umowy o pracę oraz zgodnie z przyjętymi miernikami i normami, w tym z normami dotyczącymi czasu pracy. Norma i wymiar czasu pracy ustalane zgodnie z art. 129 oraz 130 kodeksu pracy są miernikiem ustalenia wynagrodzenia zasadniczego za pracę. Jak wynika z przedłożonego przez skarżącą spółkę regulaminu pracy, który stanowi wewnątrzzakładowe źródło prawa ustalony w regulaminie rozkład czasu pracy obejmował 8 godzin pomiędzy godz. 7:00 a 17:00. Pracodawca podniósł, że ustalenie wynagrodzenia za godziny miało charakter umowny i mieściło się w ramach wynagrodzenia zasadniczego. Inspektor wobec tego argumentu ustosunkował się do relacji przepisu 18 § 2 k.p. w związku z art. 151 i 1511 k.p wyjaśniając, że umowne uzgodnienia co do rekompensaty pracy w godzinach nadliczbowych jako mniej korzystne od przepisów prawa pracy są z mocy prawa nieważne. Przepisy kodeksu pracy w tym art. 1511 § 1 stanowią, że za pracę w godzinach nadliczbowych, oprócz normalnego wynagrodzenia, przysługuje dodatek w wysokości:

1) 100% wynagrodzenia - za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających:

w nocy,

w niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,

w dniu wolnym od pracy udzielonym pracownikowi w zamian za pracę w niedzielę lub

w święto, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,

2) 50% wynagrodzenia - za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w każdym innym dniu niż określony w pkt 1.

§ 2 ww. przepisu stanowi, że dodatek w wysokości określonej w § 1 pkt 1 przysługuje także za każdą godzinę pracy nadliczbowej z tytułu przekroczenia przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym, chyba że przekroczenie tej normy nastąpiło w wyniku pracy w godzinach nadliczbowych, za które pracownikowi przysługuje prawo do dodatku w wysokości określonej w § 1. Ponadto zgodnie z § 3 ww. przepisu wynagrodzenie stanowiące podstawę obliczania dodatku, o którym mowa w § 1, obejmuje wynagrodzenie pracownika wynikające z jego osobistego zaszeregowania określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania - 60% wynagrodzenia. wyraźnie stanowią iż pracownikowi w zamian za prace w godzinach nadliczbowych. Zgodnie z art. 151 § 1 pkt. 2 Kp praca w godzinach nadliczbowych jest dopuszczalna

w razie szczególnych potrzeb pracodawcy.

Założenie więc z góry w ocenie Inspektora, tak jak uczynił to pracodawca, że praca w nadgodzinach będzie wykonywana w ramach zawartego w umowie o pracę wynagrodzenia zasadniczego oraz określenie z góry wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych - jest w świetle obowiązujących przepisów niedopuszczalne.

Odwołując się od powyższego nakazu A Spółka Akcyjna Oddział w Polsce wniosła

o uchylenie nakazu w całości i przekazanie niniejszej sprawy do ponownego rozpoznania. Spółka zarzuciła nakazowi rażące naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności: przepisu art. 7 Kpa w zw. z art. 77 § 1 Kpa w zw. z art. 80 Kpa poprzez brak wszechstronnego rozważenia całego materiału dowodowego

a w szczególności pominięcie zgłoszonego dowodu z dokumentu z dnia 2 czerwca 2011 r. zawierającego oświadczenie pracownika A. O. (doręczonego do PIP w dniu 3 czerwca 2011 r.), a który według Spółki w sposób nie budzący żadnych wątpliwości wykazuje na jakich zasadach oraz na podstawie jakich mierników została ustalona z pracownikami wysokość wynagrodzenia zasadniczego w umowach o pracę, następnie zarzuciła naruszenie przepisu art. 11 pkt. 7 ustawy o PIP w zw. z art.11 Kp w zw. z art. 300 Kp z zw. z art. 65 § 2 Kodeksu cywilnego – ponieważ jak Spółka podniosła, wysokość wynagrodzenia zasadniczego określonego w umowach o pracę jest kwestią sporną pomiędzy pracownikami. Od wartości wynagrodzenia zasadniczego wyliczane są pozostałe świadczenia ze stosunku pracy. Inspektor Pracy pominął tę kwestię (sporność)

i dokonał nie będącej w jego kompetencji wykładni oświadczeń woli zawartych w umowach o pracę opierając się na jej dosłownym brzmieniu - na niekorzyść pracodawcy - w sytuacji gdy jedynymi władnymi upoważnionymi do rozstrzygnięcia tej kwestii na mocy ustawy - jest sąd powszechny, a nie organ administracji publicznej - Państwowa Inspekcja Pracy.

W uzasadnieniu Spółka odwołała się bliżej do zdarzenia polegającego na tym, że

w dniu 3 czerwca 2011 r. wniosła do Inspektora Pracy pismo wraz z załączeniem dowodu

z dokumentu - oświadczenia pracownika z dnia 2 czerwca 2011 r. A. O. (który również został objęty nakazem wypłaty z dnia [...] 2011 r.). W oświadczeniu pracownik ten podał, że zawierając umowę o pracę z A ustalił, że wynagrodzenie wskazane w umowie o pracę pokrywa wynagrodzenie za czas pracy w wymiarze podstawowej dobowej normy 8 godzin oraz wynagrodzenie za 2 godziny pracy (założone z gry) w godzinach nadliczbowych dziennie. Wynagrodzenie to uwzględniło tez dodatek za pracę w 2 godzinach nadliczbowych wymagany przepisem art. 155 1 Kp. Jak skarżąca spółka podała, Inspektor Pracy nie uwzględnił tego dowodu z dokumentu - twierdząc, że pismo pracodawcy było jedynie dalszymi zastrzeżeniami do protokołu kontroli, który został podpisany w dniu 1 czerwca 2011 r. W ocenie Spółki oświadczenie to zmieniało stan faktyczny i zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego tj. art. 7 w zw. z art. 77 § l w zw. z art. 80 organ winien podjąć się w związku z tym oświadczeniem wyjaśnienia sprawy. Jak Spółka zauważyła, Inspektor pracy nie może być bowiem zwolniony od dochodzenia do prawdy materialnej na podstawie przepisów Ustawy o Państwowej Pracy. Według Spółki oświadczenie A. O. stanowiło zrzeczenia się wszelkich roszczeń wobec pracodawcy. Generalnie, podkreśliła spółka, kwestia należności za pracę, a także wysokość wynagrodzenia zasadniczego mającego stanowić podstawę do obliczenia innych należności z tytułu stosunku pracy - jest jednak w zakładzie pracy sporna pomiędzy pracodawcą a pracownikami. Natomiast sporność wyklucza w ocenie Spółki wydanie nakazu przez Inspektora Pracy, na potwierdzenie czego Spółka przywołała wyroki sądów: WSA we Wrocławiu III SA/Wr 325/09 i WSA w Gliwicach IV SA/Gl 435/08.

Spółka zarzuciła w ogólności organowi brak wszechstronnego zebrania

i rozważenia całego materiału dowodowego. Poza tym podniosła, że jako pracodawca została ukarana mandatem karnym, który zapłaciła. Mandat wystawiony był za naruszenie przepisów prawa pracy w zakresie niedopuszczalnego planowania z góry pracy

w godzinach nadliczbowych. W tym zakresie Spółka nie kwestionowała mandatu, niemniej w ocenie Spółki niedopuszczalne jest dokonywanie przez Inspekcje Pracy interpretacji umów o pracę na podstawie ich dosłownego brzmienia bez zbadania jaki był zgodny zamiar stron oraz cel umowy przez organ administracji publicznej. Jedyną upoważnioną instytucją do rozstrzygnięcia przedmiotowego zagadnienia jest w jej ocenie sąd powszechny, a nie Państwowa Inspekcja Pracy. Nakaz z dnia [...] 2011 r. bezsprzecznie w jej ocenie wkracza w sferę, w której mogą zgodnie z ustawą rozstrzygać jedynie sądy powszechne.

Po rozpoznaniu odwołania Okręgowy Inspektor Pracy wydał opisaną na wstępie decyzję, podtrzymując stanowisko wyrażone w decyzji pierwszej instancji, wyjaśniając, że nakaz z dnia [...] 2011 r., nr rej. [...] został wydany w oparciu o ustalenia dokonane w trakcie kontroli pracodawcy, zawarte w protokole kontroli nr rej. [...] z dnia 1 czerwca 2011 r. oraz w oparciu o powszechnie i bezwzględnie obowiązujące przepisy prawa, zobowiązujące pracodawcę do terminowego i prawidłowego wypłacania wynagrodzenia za pracę (w tym także dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych), jak również świadczeń przysługujących pracownikom w okresie niezdolności do pracy wskutek choroby, oraz wynagrodzenia urlopowego, ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i należnej odprawy pieniężnej - które to świadczenia nie zostały w przedmiotowej sprawie przez pracodawcę wypłacone lub zostały wypłacone w nieprawidłowej wysokości. Organ odnosząc się do stanowiska pracodawcy o sporności obowiązku wypłacenia pracownikom wynagrodzenia za pracę i innych przysługujących świadczeń związanych ze stosunkiem pracy (oraz sporność wysokości ich kwot), a w związku z tym brakiem podstaw do wydania nakazu - uznał, że nie można twierdzić o sporności w sytuacji gdy przepis art. 129 kp wyraźnie stanowi, czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy, z zastrzeżeniem art. 129 § 2 oraz art. 135-138, 143, 144 K.p. Przepis ten nie budzi dla organu wątpliwości co do wymiaru ustalonej w nim normy czasu pracy (8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym). Organ wyjaśnił też, że nie można uznać że "sporność" zachodzi obiektywnie w każdym przypadku, gdy pracodawcą nie zgadza się z wydaną decyzją (i do uznania jej wystąpienia wystarczającym jest zakwestionowanie danego rozstrzygnięcia przez stronę). Jeżeli chodzi o zarzut nieuwzględnienia przy wydawaniu decyzji przez organ l instancji oświadczenia pracownika z dnia 02.06.2011 r., dotyczącego umownego ustalenia przez strony stosunku pracy wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych w ramach zawartego w umowie

o pracę wynagrodzenia zasadniczego - organ odwoławczy wyjaśnił, że na podstawie art. 84 K.p. pracownik nie może zrzec się prawa do wynagrodzenia ani przenieść tego prawa na inną osobę, dlatego oświadczenie A. O. nie może mieć znaczenia dla sprawy.

Powyższa decyzja została zaskarżona przez A Spółka Akcyjna do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji

i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zarzuciła rażące naruszenie przepisów art. 22 § 1 Kp w zw. z art. 78 Kp w zw. z art. 65 § 2 Kc w zw. z art. 300 Kp - w zakresie bezpodstawnego zobowiązania przez organ do ponownego wypłacenia w nakazie z dnia [...] 2011 r. - dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych - w sytuacji gdy pracownikom dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych został wypłacony w pełnej wysokości - bowiem jego ilość oraz wysokość została określona w umowach o pracę

i została zawarta w wynagrodzeniu określonym w umowach o pracę - zgodnie z treścią oświadczenia pracownika A. O. z dnia 2 czerwca 2011 r. a także ustaleniami ustnymi poczynionymi pomiędzy stroną skarżącą a pracownikami przy zawieraniu

z każdym z nich umowy o pracę, następnie zarzuciła naruszenie przepisu art. 84 Kp w zw. z art. 60 Kc w zw. z art. 65 Kc w zw. z art. 300 Kp - poprzez nieuprawnione oraz niezgodne z przepisami dokonanie interpretacji oświadczenia woli pracownika A. O. z dnia 2 czerwca 2011 r. - a które na podstawie obowiązujących w tym zakresie przepisów - bez przeprowadzenia postępowania dowodowego zgodnie z przepisami art. 7 Kpa - nie mogło zostać jednostronnie przez organ II instancji - zakwalifikowane jako z góry nieważne oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do wynagrodzenia, bez poczynienia ustaleń stanu faktycznego w jakich okolicznościach oraz w jakim celu zostało złożone skarżącemu pracodawcy, naruszenie przepisu art. 7 Kpa w zw. z art. 77 § l Kpa w zw. z art. 80 Kpa poprzez brak wszechstronnego rozważania całego materiału dowodowego bowiem zarówno organ I instancji, jak też organ II instancji były zobowiązane z urzędu do przeprowadzenia dowodów ze świadków - przesłuchania pracowników - celem ustalenia czy w rzeczywistości wynagrodzenie za pracę określone w umowach pracę obejmowało również dodatek za pracę w dwóch dodatkowych godzinach nadliczbowych, poza normalnym czasem pracy wynikającym z art. 129 Kp, przy czym przepisy prawa dotyczące ustalenia wynagrodzenia - art. 78 Kp nie wprowadzają ograniczeń w tym zakresie byleby wynagrodzenie za pracę określone w umowie odpowiadało wykonanej pracy oraz jej ilości, oraz naruszenie przepisu art. 11 pkt. 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy w zw. z art. 11 Kodeksu pracy w zw. z art. 300 Kodeku pracy z zw. z art. 65 § 2 Kodeksu cywilnego - bowiem w świetle okoliczności niniejszej sprawy to właśnie kwestią sporną pomiędzy pracownikami a pracodawcą jest wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowach o pracę, a dopiero od której to wartości są wyliczane pozostałe świadczenia ze stosunku pracy - przy czym organ pominął zupełnie zagadnienie wykładni oświadczeń woli i dokonał nie będącej w jego kompetencji wykładni oświadczeń woli stron na niekorzyść skarżącego pracodawcy - w sytuacji gdy jednym władnym i upoważnionym do rozstrzygnięcia tej kwestii na mocy ustawy - jest sąd powszechny, a nie organ administracji publicznej - Państwowa Inspekcja Pracy.

W uzasadnieniu skargi Spółka sprecyzowała stan faktyczny w ten sposób, że strona skarżąca - jako pracodawca - zawierając z pracownikami umowy o pracę - ustalała, że wynagrodzenie za pracę określone w umowie pracę - obejmuje wynagrodzenie za pracę w normalnym czasie pracy wynikającym z przepisu art. 129 Kp czyli ośmiu godzin na dobę oraz wynagrodzenie za pracę - dodatek za pracę w 2 następnych godzinach nadliczbowych. Taki sposób określenia wysokości wynagrodzenia za pracę faktycznie wykonaną, w zależności od jej ilość jest w pełni dopuszczalna w ocenie skarżącej przez przepisy prawa pracy - Kodeksu pracy - co ma wynikać z art. 22 § 1 Kpc w zw. z art. 78 Kp. Jedynym naruszeniem strony skarżącej w odniesieniu do zatrudnianych pracowników było naruszenie przepisu art. 151 § 3 Kp czyli dopuszczanie pracowników do pracy

w godzinach nadliczbowych ponad dopuszczalną liczbę w roku kalendarzowym oraz planowanie pracownikom pracy w godzinach nadliczbowych – o czym stanowi przepis art. 151 §1 Kp - co znalazło swoje odzwierciedlenie w wystąpieniu kontrolnym z dnia 28 stycznia 2011 r. Nr rej. [...] w jego punkcie 3 oraz 4. Strona skarżąca została ukarana mandatem karnym za planowanie pracy w godzinach nadliczbowych, który przyjęła i zapłaciła. Natomiast w wyniku przeprowadzonej rekontroli, mającej na celu sprawdzenie wykonania zaleceń zawartych w wystąpieniu z dnia 28 stycznia 2011 r. - organ pomimo wyjaśnień skarżącego pracodawcy i podawania że wszystkie należności ze stosunku pracy zostały pracownikom wypłacone bowiem wynagrodzenie za pracę obejmowało zarówno wynagrodzenie za pracę w normalnym czasie pracy - 8 godzin na dobę, jak też i wynagrodzenie za pracę w 2 z góry zaplanowanych godzinach nadliczbowych, postanowił wydać nakaz na podstawie art. 11 pkt. 7 Ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy - przyjmując na niewiadomych skarżącemu podstawach, że wynagrodzenia zawarte w umowach o pracę - mogą być określone jako wynagrodzenie za podstawowy wymiar czasu pracy - określony w przepisie art. 129 Kp. Taka interpretacja oświadczeń woli zawartych w umowach o pracę - w zakresie ustalonego wynagrodzenia za pracę - stanowi w ocenie skarżącej naruszenie przepisu art. 65 § 2 Kc w zw. z art. 300 Kp bowiem w umowach należy badać zgodny zamiar stron a nie opierać się na jej dosłownym brzmieniu, co znalazło potwierdzenie w wyroku Sądu Najwyższego z dnia z dnia 4 marca 1999 r. sygn. akt I PKN 616/98: Przewidziane w art. 65 KC w związku z art. 300 KP reguły wykładni oświadczeń woli stron mają odpowiednie zastosowanie do umów o prace. W razie wątpliwości decydujący jest zgodny zamiar stron i cel umowy o pracę także wtedy, gdy dosłowne jej brzmienie byłoby korzystniejsze dla pracownika. Dalej Spółka podniosła, że okoliczności sprawy tym bardziej nie zwalniały organu od zbadania zgodnego zamiaru stron i celu umowy nawet gdy dosłowne brzmienia zapisów umów o pracę mogą być z punktu widzenia organu korzystniejsze dla pracowników. Nakaz z dnia [...] 2011 r. bezsprzecznie wkracza w ocenie skarżącej spółki w sferę w której mogą zgodnie z ustawą rozstrzygnięcie winny wydać sądy powszechne - w trybie przepisów kodeksu postępowania cywilnego. Organ II instancji odnosząc się z kolei do oświadczenia A. O. z dnia 2 czerwca 2011 r. - bez zbadania okoliczności w jakich oświadczenie zostało złożone - przyjął z góry, że stanowi ono niezgodne z przepisami Kodeksu pracy - zrzeczenie się prawa do wynagrodzenia - art. 84 Kp - należnego pracownikowi oczywiście według wyliczeń dokonanych przez organ. W tej sytuacji organ dopuścił się w ocenie skarżącej spółki naruszenia przepisu art. 7 Kpa w zw. z art. 77 § l Kpa w zw. z art. 80 Kpa bowiem w tym zakresie, przed przyjęciem swojej własnej interpretacji, był zobowiązany dopuścić z urzędu dowód w postaci przesłuchania w charakterze świadka pracownika A. O. - celem ustalenia w jakich okolicznościach zostało złożone oświadczenie, jaki był jego cel oraz na okoliczność czy skarżący - pracodawca nie wypłacił wynagrodzenia - dodatku za godziny nadliczbowe - za świadczoną przez niego pracę - 2 założonych z góry godzinach nadliczbowych. W okolicznościach niniejszej sprawy nie powinno ulegać wątpliwości, że sporna dla skarżącego pracodawcy jest wysokość wynagrodzenia - określona w umowach o pracę z pracownikami bowiem pracodawca podnosił od samego początku, że dodatek za godziny nadliczbowe został wypłacony pracownikami - bowiem ta część należnego pracownikom wynagrodzenia z tytułu stosunku pracy - została zawarta i określona w zawartych umowach o pracę. Dlatego też doszło w ocenie skarżącej spółki do naruszenia zarówno przez organ II instancji, jak też organ I instancji przepisu art. 11 pkt. 7 Ustawy

o Państwowej Inspekcji Pracy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko

w sprawie, precyzując go w tym zakresie, że przepisy Kodeksu cywilnego znajdują zastosowanie do stosunku pracy tylko w kwestiach nieuregulowanych w prawie pracy

i w sposób odpowiedni do instytucji praw pracy (art. 300 kp). Umowy cywilnoprawne,

z pewnymi wyjątkami, mogą być zawierane w dowolnej formie. W prawie pracy natomiast obowiązuje forma pisemna, której niespełnienie stanowi wykroczenie z art. 281 K.p. w konsekwencji tej zasady ogólne dotyczące ustaleń stanu faktycznego, oparte na przepisach K.c. mogą mieć zastosowanie w prawie pracy wówczas, gdy doszło do powstania stosunku pracy , bez zawarcia umowy o prace. Natomiast w przypadku, gdy strony stosunku pracy łączy poprawnie forma pisemna , nie można dla celów dowodowych powoływać się na jakieś inne, ustne ustalenia między stronami – nie zawarte w treści umowy, bądź nawet sprzeczne z jej treścią. Z tych przyczyn oświadczenie A. O. przyjęte zostało jako sprzeczne nie tylko z treścią umowy o pracę, ale też z § 19 regulaminu pracy obowiązującego w skarżącej spółce.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści przepisu art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a., sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność

z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd nie posiada natomiast kompetencji do oceny celowości oraz słuszności skarżonego rozstrzygnięcia. Zgodnie z przepisem 134 § 1 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze.

Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Krakowie nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej przez A Spółka Akcyjna Oddział w Polsce decyzji zostało naruszone prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego, w stopniu uzasadniającym uchylenie bądź stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.

Jako podstawę prawną wydanych w sprawie decyzji, organy administracji wskazały art. 33 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 11 pkt 7 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r.

o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. z 2012, poz. 404). Zgodnie z tymi przepisami w wyniku ustaleń dokonanych w toku kontroli właściwy inspektor pracy wydaje decyzje, o których mowa w art. 11 pkt 1- 4 oraz 6 i 7. W razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione odpowiednio do m. in. nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi; nakazy w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu.

Przewidziane w przytoczonych przepisach nakazy stanowią drugą - obok postępowania przed sądem powszechnym - administracyjną drogę dochodzenia roszczeń

o wynagrodzenia i inne świadczenia za pracę. Aby mógł być wydany nakaz, wynagrodzenie lub świadczenie musi być "należne", co oznacza, że prawo do niego nie budzi wątpliwości (świadczenie naliczono, lecz nie wypłacono lub prawo do niego wynika wprost z przepisów prawa). Istotnie, gdy wynagrodzenie budzi kontrowersje, a podstawa prawna może być różnie interpretowana, jedynym organem kompetentnym do weryfikacji spornych roszczeń ze stosunku pracy jest sąd pracy (por. A. Jasińska-Cichoń (w:) Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy. Komentarz, Oficyna, 2008 t. 1.4 do art. 11, wyrok NSA z dnia 3 lipca 2008 r., I OSK 1135/07). Inspektor Pracy wydając nakaz wypłaty wynagrodzenia nie rozstrzyga o roszczeniu pracownika. W tym zakresie kompetencja należy do sądu powszechnego. Istota nakazu wypłaty wynagrodzenia sprowadza się do jedynie do nakłonienia pracodawcy, aby ten wypełnił ciążący na nim obowiązek względem pracownika wówczas gdy obowiązek ten jest wymagalny (wyrok WSA w Bydgoszczy z 10 czerwca 2008r. sygn. akt II SA/Bd 261/2008, Lex Polonica 2273628, wyrok NSA z 13 lipca 2006r., sygn. akt I OSK 1400/2005, LexPolonica nr 2273645). Wymaga też podkreślenia, co zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 07 lipca 2009r. I OSK 1194/08 (https://cbois.nsa.gov.pl) "należne wynagrodzenie" jest kategorią obiektywną, niepodlegająca ocenie inspektora pracy, jednakże nie oznacza to, że nie ma on prawa dokonania ustaleń co do tego, czy wynagrodzenie istotnie jest należne, czy też takiego charakteru nie nosi.

Na mocy art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Pracy do zadań tej Inspekcji należy m.in. nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa pracy, w tym wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy, a w razie stwierdzenia naruszenia, nakazanie określonych zachowań, do czego uprawnia art. 11. Stwierdzenie naruszeń przepisów prawa pracy dotyczących wynagrodzenia za pracę obejmuje w sobie ustalenia jakie przepisy obowiązują, co one oznaczają wg powszechnie przyjętego,

w orzecznictwie i doktrynie, ich rozumienia i czy pracodawca tak rozumianych przepisów przestrzega. Uprawnienie do przeprowadzenia kontroli w celu stwierdzenia czy pracodawca narusza bądź nie przepisy dotyczące wynagrodzenia, zawiera więc w sobie możliwość ustalenia przez Organy Inspekcji Pracy rozumienia pojęcia należnego wynagrodzenia.

W niniejszej sprawie uprawnienie to sprowadziło się do ustalenia czy umowne ustalenia między A Spółka Akcyjna Oddział w Polsce a pracownikami dotyczące rekompensaty za godziny nadliczbowe uzgodnione w ten sposób, że wynagrodzenie zasadnicze, które strony uzgodniły w umowach o pracę pokrywało wynagrodzenie za czas pracy w wymiarze podstawowej dobowej normy 8 godzin plus za czas pracy w 2 założonych z góry godzinach nadliczbowych dziennie – było zgodne z ogólnie obowiązującymi przepisami prawa pracy. Zasadnie inspektor pracy przyjął, że powyższe ustalenia, nawet gdyby miały miejsce, są nieważne z mocy prawa, gdyż w przedmiocie ustalenia wynagrodzenia, w tym dodatku za przepracowane godziny nadliczbowe obowiązują przepisy 129 i 130 Kodeksu pracy, ustanawiające zasadę, że czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy, z zastrzeżeniem wyjątków w sprawie niezachodzących. W ten sposób uregulowano kwestie czasu pracy w § 19 regulaminu pracy w A gdzie przyjęte zostało, że wymiar czasu pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym jednomiesięcznym okresie rozliczeniowym a także w umowach o pracę, przykładowo umowa o pracę z M. K. w pkt 3.1 ustalała, że przeciętny czas pracy pracownika wynosi 8 godzin do przepracowania w czasie uzgodnionym z pracodawcą.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi, że kwestia wypłaty pracownikom skarżącej spółki należnego wskazanego w decyzji wynagrodzenia pozostaje sporna i z tego względu brak jest podstaw do wydania nakazu, gdyż spory na gruncie prawa pracy rozstrzyga sąd powszechny. Skarżąca spółka nieprawidłowo pojmuje sporność należnego wynagrodzenia. O sporności można by mówić w sytuacji jednoczesnego zainicjowania przez stronę stosunku pracy procesu sądowego o wypłatę wynagrodzenia, czy w sytuacji uporczywego kwestionowania przez pracodawcę w toku postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania nakazu twierdzeń organu. Istotne jest, czy pracodawca i w którym momencie i wobec jakiego podmiotu kwestionuje podstawę prawną i wysokość należnego świadczenia. Nie jest wystarczającym dla przyjęcia "sporności" wynagrodzenia odmienny niż wyrażony w decyzji pogląd w kwestii "należności wynagrodzenia", zwłaszcza, że z akt administracyjnych nie wynika by między stronami stosunku pracy spór tego rodzaju zaistniał. Tylko gdy istnieje spór między pracownikiem a pracodawcą co do wysokości, okresu czy tytułu wypłaty wydanie nakazu płatniczego nie jest uzasadnione (por. wyrok NSA z 4 stycznia 2010r. I OSK 791/09, Lex nr 595538). W niniejszej sprawie pracodawca jedynie w zastrzeżeniach do protokołu kontroli czy w odwołaniu podnosi, że pracownicy mieli świadomość i uzgodnili, że wynagrodzenie zasadnicze brutto określone w umowach w takiej wysokości zostało obliczone na podstawie miernika 10 godzin na dobę, a nie na podstawie miernika określonego przez Kodeks pracy czyli 8 godzin na dobę. Pracownicy mieli według skarżącej Spółki zatem świadomość, że wynagrodzenie zasadnicze brutto obliczone od miernika 8 godzin na dobę było niższe i wynosiło kwotę 2.821,10 zł. Skarżąca spółka wychodzi z założenia, że wysokość zasadniczego wynagrodzenia brutto pozostaje między stronami stosunku pracy sporna i jako tak nie mogła być przedmiotem ustaleń inspektora pracy a w dalszej konsekwencji przedmiotem decyzji.

W ocenie Sądu kwestia wynagrodzenia za pracę oraz świadczeń związanych z wynagrodzeniem nie była sporna pomiędzy skarżącą spółka a jej pracownikami, o czym świadczy treść pisemnych umów o prace i par. 19 regulaminu, a rzekomy spór został skonstruowany przez stronę skarżącą na użytek tego postępowania, dlatego nie może znaleźć uznania w świetle zasad rządzących wydawaniem przez inspektora pracy nakazów na podstawie art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę A Spółka Akcyjna Oddział w Polsce.