Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1483/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 83 i art. 84
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 880
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
article: art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie: WSA Krystyna Daniel WSA Mirosław Bator Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi Wyższej Szkoły [...] w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 28 września 2015 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia częściowej należności za usunięcie krzewów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Ostateczną decyzją z dnia 8 sierpnia 2011 r. znak: [...] Prezydent Miasta zezwolił Wyższej Szkole [...] w K. na usunięcie 7 szt. drzew i 119,5 m2 krzewów ozdobnych kolidujących z projektowanym zamierzeniem budowlanym pn.: "Budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami w parterze, z garażem podziemnym na dz. nr [...] i części działek [...] i [...] obr. [...] przy ul. C. w K. wraz z instalacjami wewnętrznymi: wod.-kan., gaz, co., wentylacji mechanicznej i elektryką."

Organ wymienił w decyzji kolidujące egzemplarze drzew i krzewów ozdobnych, zlokalizowanych w K., przy Al. K., na działkach nr [...], [...] obr. [...]. Organ określił w decyzji termin usunięcia drzew i krzewów do dnia 31 grudnia 2011 r.

Równocześnie organ zastrzegł, że zezwolenie wydaje się pod warunkiem zastąpienia drzew i krzewów innymi drzewami i krzewami ozdobnymi, sadzonymi z bryłą korzeniową oraz prawidłowo ukształtowanym pniem i koroną, o parametrach zgodnych z normami stosowanymi w szkółkarstwie ozdobnym, w miejscu uzgodnionym z wnioskodawcą (tj. Wyższą Szkołą [...] w K.), w ilości: 7 szt. drzew, 120 szt. krzewów. Zalecił sadzenie drzew o minimalnym obwodzie pnia 14 cm oraz krzewów ozdobnych w wieku 3-5 lat.

Organ określił, że termin posadzenia drzew i krzewów w zamian za usunięte upływa z dniem 15 grudnia 2012 r.. Lokalizacja nowych nasadzeń to Al. K., działka nr [...], [...] obr. [...].

Organ zastrzegł, że o zrealizowaniu warunku (posadzenia drzew lub krzewów w zamian za usunięte) należy powiadomić Wydział Kształtowania Środowiska UM w terminie 14 dni od jego wykonania. Niedokonanie nasadzeń zgodnie z decyzją skutkować będzie koniecznością uiszczenia naliczonej opłaty (pkt 1 decyzji).

W pkt 2 decyzji organ za usuniecie drzew i krzewów organ naliczył opłatę w kwocie 38.317 zł. Termin uiszczenia opłaty organ odroczył do dnia 9 sierpnia 2014r. Poinformował równocześnie, że jeżeli posadzone w zamian drzewa i krzewy zachowają żywotność po upływie 3 lat od dnia ich posadzenia lub nie zachowają żywotności z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości, należność z tytułu ustalonej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów podlega umorzeniu - zgodnie z art. 84 ust. 5 ustawy o ochronie przyrody.

W punkcie 3 decyzji organ wskazał, że realizacja projektu zieleni w terenie winna zostać wykonana równocześnie z oddaniem obiektu do użytku, jednak – w przypadku pory roku nieodpowiedniej do wykonywania nasadzeń - nie później niż 6 miesięcy od tego terminu.

Decyzją z dnia 18 sierpnia 2014 r. znak [...] Prezydent Miasta orzekł o pozostawieniu Wyższej Szkole [...] w K. częściowej należności tj. w wysokości 27.637 zł 96 gr, z całościowej należności w kwocie 38.317 zł naliczonej powołaną na wstępie decyzją Prezydenta Miasta z dnia 8 sierpnia 2011 r., ponieważ warunek posadzenia 120 szt. krzewów na terenie nieruchomości przy Al. K. w K. nie został zrealizowany w wyznaczonym w decyzji terminie.

Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 83 ust. 1 i art. 84 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2013 r., poz. 627 ze zm.; obecnie Dz.U. z 2015 r., poz. 1651), oraz art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej "K.p.a.".

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ zrelacjonował dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie (postępowania w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów oraz postępowania w sprawie umorzenia należności za usunięcie drzew i krzewów).

Następnie organ przedstawił regulację przepisów art. 83 ust. 1, art. 84 ust. 1 i 4 ustawy o ochronie przyrody wraz z ich wykładnią.

Organ wskazał, że w dniu 19 listopada 2012 r., pismem znak: l.dz. [...] z dnia 14 listopada 2012 r., inwestor poinformował o posadzeniu nowych drzew zgodnie z ww. decyzją z dnia 8 sierpnia 2011 r.

W dniu 12 grudnia 2012 r. organ zawiadomił inwestora o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie umorzenia należności 38.317 zł, a także wezwał do przedstawienia następujących dowodów i wyjaśnień:

1. dokumentu potwierdzającego posadzenie 7 szt. drzew i 120 szt. krzewów w wyznaczonym w decyzji z dnia 8 sierpnia 2011 r. terminie np.: rachunek za materiał roślinny/wykonaną usługę lub protokół odbioru prac,

2. gdzie posadzono drzewa i krzewy (szkic sytuacyjny).

W dniu 27 grudnia 2012 r. wraz z pismem znak: l.dz. [...] z dnia 21 grudnia 2012 r. inwestor przedłożył m.in. kopię Faktury VAT nr: [...] z dnia 21 października 2012 r. za projekt zieleni wraz z wsadzeniem 8 szt. drzew na terenie Wyższej Szkoły [...] oraz szkic z lokalizacją wykonanych nasadzeń drzew, a także poinformował Wydział Kształtowania Środowiska Urzędu Miasta, że nasadzenie 120 szt. krzewów nastąpi po oddaniu do użytkowania obiektu przy ul. C. w K., tj. w przewidywalnym terminie 30 kwietnia 2013 r.

W dniu 21 stycznia 2013 r. przeprowadzono oględziny posadzonych drzew na terenie działki nr [...] obr. [...] przy ul. C. i Al. K. w K., podczas której ustalono, że:

- 8 szt. drzew (tj. 4 szt. świerków i 4 szt. jarząbów) zostało posadzonych na terenie działki nr [...] obr. [...] przy Al. K. / ul. C. w K. w dniu 22 listopada 2011 r.,

- brak jest krzewów.

Mając na uwadze powyższe, termin umorzenia opłaty w zakresie 7 szt. drzew organ wyznaczył po dniu 22 października 2015 r., tj. 3 lata od daty posadzenia przedmiotowych drzew. Natomiast w kwestii braku terminowego posadzenia 120 szt. krzewów strona została poinformowana pismem Wydziału Kształtowania Środowiska Urzędu Miasta znak: [...] z dnia 23.01.2013 r. o braku przesłanek do umorzenia naliczonej (za usunięte 119,5 m2 krzewów) opłaty w wysokości 27.637 zł 96 gr. oraz o rozstrzygnięciu przedmiotowej sprawy po terminie odroczenia opłaty, tj. po dniu 9 sierpnia 2014 r..

Wyższa Szkoła [...] w K. poinformowała pismem znak: l.dz. [...] z dnia 10 czerwca 2013 r. Wydział Kształtowania Środowiska Urzędu Miasta o realizacji warunku nasadzenia 120 szt. krzewów.

Organ stwierdził, że strona nie zrealizowała w wyznaczonym w decyzji z dnia 8 sierpnia 2011 r. terminie, tj. do dnia 15 grudnia 2012 r., warunku posadzenia 120 szt. krzewów na terenie działek nr [...] i [...] obr. [...] przy al. K. ul. C. w K.. Zdaniem organu, w tej sytuacji późniejsze działania strony nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia postępowania. Nasadzeń 120 szt. krzewów na terenie przedmiotowej nieruchomości dokonano po dniu 15 grudnia 2012 r., co potwierdziła sama strona w protokole z dnia 22 stycznia 2013 r. oraz w swoich pismach z dnia 10 czerwca 2013 r. i 7 sierpnia 2014 r..

Organ powołał się na stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, wyrażone w wyroku z dnia 6 stycznia 2010 r. sygn. akt II SA/Bd 990/09, zgodnie z którym gdy strona nie wykona nałożonego na nią obowiązku, badanie wymienionych wyżej ustawowych przesłanek, w tym również zawinienia strony nie następuje, bowiem ustawa w razie niewykonania warunku w ogóle nie przewiduje możliwości umorzenia ustalonej opłaty.

Ponadto organ zauważył, że projekt zieleni nie był uzgadniany na etapie procedowania zezwolenia, a wskazany termin wykonania nasadzeń zastępczych tj. 15 grudnia 2012 r. dotyczy ściśle określonej ilości drzew i krzewów (w tym przypadku 7 szt. drzew i 120 szt. krzewów), co nie musi mieć przełożenia na ilość drzew i krzewów zawartą w projekcie zieleni. Zatem powoływanie się strony na wykonanie nasadzeń zastępczych 120 szt. krzewów w terminie zgodnym z realizacją projektu zieleni nie ma odzwierciedlenia w terminie posadzenia w zamian drzew i krzewów tj. 15 grudnia 2012 r. zawartym w pkt 1 decyzji z dnia 8 sierpnia 2011 r..

W związku z powyższym organ uznał pozostawienie opłaty za usunięcie krzewów za zgodne z art. 84 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody.

Wyższa Szkoła [...] w K. wniosła odwołanie od ww. decyzji z dnia 18 sierpnia 2014 r. zarzucając, iż została ona wydana przez organ z naruszeniem przepisów:

1. Postępowania administracyjnego poprzez:

a) Naruszenie przepisu art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zakresie, w jakim organ administracji publicznej nie dokonał dokładnego rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i w związku z tym wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego zaistniałego w przedmiotowej sprawie, a także naruszył zasadę uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, co uniemożliwiło mu wydanie decyzji administracyjnej odpowiadającej prawu.

b) Naruszenie przepisu art. 8 K.p.a., w zakresie, w jakim organ administracji publicznej wydając zaskarżoną decyzję zupełnie pominął wskazany w pkt 3 wydanej przez niego decyzji zezwalającej na usunięcie drzew i krzewów, termin posadzenia nowych drzew i krzewów, a także kierowane do niego przez odwołującą pisma, co doprowadziło do przyjęcia przez organ, iż odwołująca nie zrealizowała obowiązku posadzenia nowych krzewów w przewidzianym w pkt 1 decyzji z dnia 8 sierpnia 2011r. terminie, czym naruszył zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

c) Naruszenie przepisu art. 11 K.p.a. poprzez niezastosowanie się przez organ do wiążącej zasady przekonywania, w zakresie, w jakim wydał zaskarżoną decyzję, zupełnie pomijając wskazany w pkt 3 wydanej przez niego decyzji zezwalającej na usunięcie drzew i krzewów, termin posadzenia nowych drzew i krzewów oraz w ogóle nie odniósł się do kierowanych przez odwołującą pism oraz zaistniałego w sprawie stanu faktycznego, który uniemożliwiał wcześniejsze nasadzenie krzewów, co doprowadziło do przyjęcia przez organ, iż odwołująca nie zrealizowała obowiązku posadzenia nowych krzewów w przewidzianym w pkt 1 decyzji z dnia 8 sierpnia 2011r. terminie, a w konsekwencji do wydania przez organ decyzji, która nie może zostać zaakceptowana przez odwołującą, jako niezgodna z prawem.

2. Przepisów prawa materialnego poprzez:

a) Naruszenie przepisów art. 84 ust. 5a w zw. z art. 84 ust. 1 w zw. z art. 83 ust. 3, w zw. z art. 84 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody, przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, z uwagi na nieuzasadnione przyjęcie przez organ, iż do nasadzenia krzewów doszło po terminie wskazanym w decyzji zezwalającej na usunięcie drzew i krzewów, podczas gdy do posadzenia nowych krzewów doszło w terminie wskazanym w pkt 3 decyzji zezwalającej na usunięcie drzew i krzewów, a ponadto z uwagi na to, iż z literalnego brzmienia art. 84 ust. 5a ustawy o ochronie przyrody wynika, że w przypadku, gdy przesadzone albo posadzone inne drzewa lub krzewy nie zachowały żywotności w okresie do 3 lat od dnia przesadzenia lub posadzenia, posiadacz nieruchomości jest obowiązany niezwłocznie do uiszczenia opłaty jedynie za usunięcie drzew.

Podniesione zarzuty zostały obszernie uzasadnione.

Wskazano m.in., że działanie odwołującej nie może zostać uznane za działanie oddziałujące negatywnie na środowisko, naruszające tym samym interes społeczny. Nie istnieje więc jakiekolwiek uzasadnienie dla obciążania odwołującej opłatą, której funkcją jest zapewnienia środków finansowych, mających zrekompensować zmiany w środowisku, jakie powstały na skutek działalności podmiotu zobowiązanego do ich ponoszenia.

Z uwagi na dalej toczące się prace budowlane, zagrażające bardziej delikatnym od drzew krzewom, odwołująca poinformowała organ pismem z dnia 21 grudnia 2012 r., iż zgodnie z decyzją zezwalającą na usunięcie drzew i krzewów (pkt 3), nasadzenie 120 sztuk krzewów nastąpi po oddaniu obiektu do użytkowania. Pismem z dnia 10 czerwca 2013 r. poinformowała zaś, iż zrealizowała warunek nasadzenia 120 sztuk krzewów, zgodnie z decyzją zezwalającą na usunięcie drzew lub krzewów. Na żadne z tych dwóch pism nie otrzymała od organu odpowiedzi. Podniesiono też, że grudzień nie jest porą odpowiednią do wykonywania nasadzeń, bowiem zgodnie z zasadami sztuki ogrodniczej krzewy ozdobne liściaste sadzi się wiosną lub jesienią, natomiast iglaste i liściaste zimozielone w ciepłej porze roku.

Podniesiono również, że odwołująca nie zajmuje się profesjonalnie ani zakładaniem czy pielęgnacją zieleni, ani też prowadzeniem procesów inwestycyjnych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 28 września 2015 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 84 ust. 1 pkt 1, 2 ustawy o ochronie przyrody w zw. z art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 1045), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że dokonanie nasadzeń zastępczych warunkowało legalność usunięcia drzew i krzewów (art. 83 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody), jak i odroczenie uiszczenia opłaty administracyjnej (art. 84 ust. 4 tej ustawy), zaś realizacja tegoż warunku została sprzężona z określonym w decyzji, nieprzekraczalnym terminem - 15 grudnia 2012 r..

Zdaniem organu odwoławczego, wbrew sugestiom odwołującej, termin ów został wyraźnie w decyzji wskazany, w punkcie 1, którym organ orzekł o zezwoleniu na usuniecie drzew i krzewów oraz sformułował wymóg nasadzeń następczych. Punkt 1 wyrzeczenia decyzji kończy się pouczeniem, iż: "Nie dokonanie nasadzeń zgodnie z niniejszą decyzją skutkować będzie koniecznością uiszczenia naliczonej opłaty." Organ odwoławczy podkreślił, że zapis punktu 1 decyzji z dnia 8 sierpnia 2011 r. odnośnie ostatecznego terminu nasadzeń zastępczych nie pozostawia wątpliwości co do tego, kiedy miały być one dokonane tak, by możliwe było następnie umorzenie opłaty za usunięte drzewa i krzewy. Co więcej termin 15 grudnia 2012 r., jako ostateczny dla dokonania nasadzeń zastępczych, został ustalony w trakcie rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 28 lipca 2011 r. na terenie działek nr [...] i [...] obr. [...], na której obecny był przedstawiciel WS [...], który podpisał protokół. Sam inwestor we wniosku o usunięcie drzew i krzewów również wskazał, że posadzenie nowych drzew lub krzewów nastąpi w 2012 roku (pkt 6 wniosku z dnia 5 lipca 2011 r.).

Organ odwoławczy zauważył, że odwołująca się miała tego świadomość skoro nowe drzewa, w miejsce usuniętych 7 sztuk, zostały posadzone w listopadzie 2012 r. Powoływany przez stronę zapis punktu 3 decyzji stanowiący, iż: Realizacja projektu zieleni w terenie winna zostać wykonana równocześnie z oddaniem obiektu do użytku, jednak - w przypadku pory roku nieodpowiedniej do wykonania nasadzeń - nie później niż 6 miesięcy od tego terminu, zdaniem organu odwoławczego, nie modyfikuje terminu nasadzeń zastępczych, wyznaczonego w punkcie 1, gdyż dotyczy innej przedmiotowo kwestii, ponieważ w ramach projektu zieleni w terenie, o jakim mowa w punkcie 3 decyzji, nie przewidywano nasadzeń zastępczych 7 drzew i 120 krzewów w miejsce usuniętych na mocy zezwolenia sformułowanego w punkcie 1 decyzji.

Zdaniem SKO, wobec jednoznacznego zapisu punktu 1 decyzji z dnia 8 sierpnia 2011 r. odnośnie ostatecznego terminu nasadzeń zastępczych, dla oceny spełnienia warunku odstąpienia od naliczenia i pobrania opłaty administracyjnej za usuniecie krzewów w obecnej chwili nie ma znaczenia to, iż krzewy zostały faktycznie zasadzone, lecz w terminie późniejszym.

Zarzut naruszenia przez organ I instancji przepisów art. 7, 77 § 1 K.p.a., wywiedziony przez odwołującą w związku z brakiem weryfikacji w toku postępowania wyjaśniającego jej twierdzeń o zrealizowaniu warunku nasadzenia 120 szt. krzewów w terminie wynikającym z punktu 3 ww. decyzji jest, w opinii SKO, chybiony.

Organ odwoławczy podniósł, że postępowanie pierwszoinstancyjne, wbrew twierdzeniom odwołującej, zostało przeprowadzone w zgodzie z wymogami procedury administracyjnej; nie doszło tu do naruszenia zasady pogłębiania zaufania (art. 8 K.p.a.), ani też zasady informowania (art. 11 K.p.a.).

SKO zauważyło, że termin nowych nasadzeń został stronie w sposób stanowczy wskazany, w uzgodnieniu z nią, zaś z akt sprawy nie wynika, by strona zgłaszała wątpliwości w tym zakresie, aż do wszczęcia postępowania "kontrolnego" w sprawie umorzenia opłaty administracyjnej. Jeżeli jednakowoż takie wątpliwości miała - dysponowała prawem zwrócenia się do organu o wyjaśnienie treści decyzji (zapisów pkt 1 i 3), w trybie przepisu art. 113 § 2 k.p.a., zaś jeśli z przyczyn natury technicznej, związanych z realizacją inwestycji, strona nie była w stanie spełnić warunku zastępczych nasadzeń krzewów w terminie określonym w decyzji - mogła zwrócić się do organu z podaniem o zmianę treści decyzji w trybie art. 155 K.p.a.. Strona nie skorzystała jednak z tych uprawnień. Fakt, iż strona mylnie odczytała zapisy decyzji odnośnie terminu dokonania nasadzeń zastępczych, wynikł dopiero z treści jej pisma z dnia 21 grudnia 2012 r., stanowiącego odpowiedź na wezwanie organu I instancji z dnia 12 grudnia 2012 r. o przedstawienie dowodów na okoliczność posadzenia 7 szt. drzew i 120 szt. krzewów zgodnie z decyzją z dnia 8 sierpnia 2011 r. znak: [...].

SKO podkreśliło, że pismo to zostało jednak skierowane do organu I instancji już po upływie wyznaczonego w ww. decyzji terminu nasadzeń zastępczych, czyli w sytuacji, gdy przedmiotowy warunek nie mógł być już zrealizowany zgodnie z jej zapisami.

Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji orzekł w niniejszej sprawie prawidłowo, z poszanowaniem przepisów prawa mających w niej zastosowanie.

Wyższa Szkoła [...] w K. wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie przepisów prawa administracyjnego materialnego i procesowego:

art. 84 ust. 1 w zw. z art. 83 ust. 3 w zw. z art. 84 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody, poprzez błędne przyjęcie terminu do zasadzenia drzew i krzewów przez organ II instancji, podczas gdy do posadzenia nowych krzewów doszło w terminie wskazanym w pkt 3 decyzji zezwalającej na usunięcie drzew i krzewów,

art. 84 ust. 5a ustawy o ochronie przyrody, poprzez niezastosowanie go przez organ II instancji,

art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a., wskazując, że organ II instancji niedokładnie rozpatrzył materiał dowodowy, w wyniku czego nie wyjaśnił wyczerpująco stanu faktycznego oraz naruszył zasadę uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli,

art. 11 w zw. z art. 8 K.p.a., wskazując niezastosowanie się przez organ II instancji do zasady przekonywania oraz do zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

Mając na względzie powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu zarzutów skarżąca powtórzyła argumentację z odwołania.

Przywołano ponadto orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego uznającego za niezgodne z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2013 r. poz. 627, 628 i 842).

Skarżąca dodała, iż choć orzeczenie to dotyczy innych przepisów niż te, które zastosowanie znalazły w niniejszej sprawie, to rozważania poczynione przez Trybunał we wspomnianym orzeczeniu mają ważkie znaczenia także dla tego postępowania.

Skarżąca podniosła też, iż jej zdaniem zarzut naruszenia art. 85 ust. 5a ustawy o ochronie przyrody został przez organ II instancji zlekceważony oraz pominięty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Kolegium dodało, że przywołany w skardze wyrok TK nie odnosi się nawet pośrednio do przedmiotu sprawy.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 84 ust. 5a ustawy o ochronie przyrody Kolegium wskazało, że znajduje on zastosowanie tylko do drzew i krzewów już posadzonych w terminie nakazanym przez organ.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala na podstawie art. 151 P.p.s.a..

Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według tych kryteriów Sąd stwierdził, że skarga jest bezzasadna, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu i nie zachodzi żadna z ww. przesłanek do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Niekwestionowanym jest w niniejszej sprawie, że strona skarżąca do dnia 15 grudnia 2012 r. nie posadziła nowych krzewów w liczbie 120 sztuk, w miejsce krzewów usuniętych.

Strona skarżąca nie kwestionowała sposobu wyliczenia wysokości częściowej należności 27. 637 zł 96 gr, pozostawionej decyzją z dnia 18 sierpnia 2014 r..

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 18 sierpnia 2014 r. o pozostawieniu stronie skarżącej do uiszczenia należności za usunięcie 119,5 m2 krzewów, kolidujących z inwestycją na dz. nr [...] i części działek [...] i [...] obr. [...] w K..

W pierwszej kolejności należy wskazać na przepisy prawa materialnego, tj. ustawy o ochronie przyrody, na podstawie których została wydana zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta.

Jak słusznie wskazał organ odwoławczy ustawa z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw dokonała nowelizacji brzmienia przepisów regulujących usuwanie drzew i krzewów. Zgodnie jednak z przepisem art. 53 ust 1 tej ustawy, w postępowaniu prowadzonym w sprawie niniejszej, jako wszczętym i niezakończonym decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie przepisów zmieniających (art. 29 pkt 6-9 ustawy zmieniającej), czyli przed dniem 28 sierpnia 2015 r., zastosowanie znajdują przepisy dotychczasowe. W związku z powyższym organ odwoławczy trafnie poddał analizie przepisy art. 84 ust. 1 - 6 ustawy o ochronie przyrody, wg stanu sprzed dokonanej zmiany.

Zgodnie z art. 83 ustawy zasadą jest, że usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta. Wydanie zezwolenia może być uzależnione od przesadzenia drzew lub krzewów w miejsce wskazane przez wydającego zezwolenie albo zastąpienia ich innymi drzewami lub krzewami, w liczbie nie mniejszej niż liczba usuwanych drzew lub krzewów.

Zgodnie zaś z art. 84 tej ustawy posiadacz nieruchomości ponosi opłaty za usunięcie drzew lub krzewów, które oblicza i pobiera organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów, czyli wójt, burmistrz lub prezydent. Oznacza to, że ponoszenie opłat za usunięcie drzew i krzewów na podstawie stosownego zezwolenia jest regułą. Opłaty za usunięcie drzew lub krzewów oraz termin ich usunięcia, przesadzenia lub posadzenia innych drzew lub krzewów ustala się w wydanym zezwoleniu.

Art. 84 ust. 4 ustawy przewiduje, że organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów odracza, na okres 3 lat od dnia wydania zezwolenia, termin uiszczenia opłaty za ich usunięcie, jeżeli zezwolenie przewiduje przesadzenie ich w inne miejsce lub zastąpienie innymi drzewami lub krzewami. Jeżeli zatem organ administracyjny nałożył na wnioskodawcę obowiązek przesadzenia drzew lub krzewów lub obowiązek dokonania nasadzeń zastępczych, wówczas odroczenie terminu płatności opłaty na ściśle określony okres trzech lat, jest obligatoryjne.

Stosownie do art. 84 ust. 5 i ust. 5a ww. ustawy, jeżeli przesadzone albo posadzone w zamian drzewa lub krzewy zachowały żywotność po upływie 3 lat od dnia ich przesadzenia albo posadzenia lub nie zachowały żywotności z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości, należność z tytułu ustalonej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów podlega umorzeniu przez organ właściwy do naliczania i pobierania opłat. Jeżeli przesadzone albo posadzone inne drzewa lub krzewy nie zachowały żywotności w okresie do 3 lat od dnia przesadzenia lub posadzenia, posiadacz nieruchomości jest obowiązany niezwłocznie do uiszczenia opłaty za usunięcia drzew.

Konsekwencją odroczenia terminu płatności jest konieczność powrotu do sprawy po upływie terminu odroczenia, a to celem ustalenia, czy nałożony obowiązek został wykonany, a jeśli tak, to czy przesadzone lub nasadzone zastępczo drzewa lub krzewy zachowały żywotność, a jeśli nie, to z jakiej przyczyny. Jest to jednak całkowicie nowe postępowanie administracyjne, tylko bowiem w ramach sformalizowanego postępowania administracyjnego (wyjaśniającego) organ może dokonać wiążących ustaleń.

W niniejszej sprawie Prezydent Miasta decyzją z dnia 8 sierpnia 2011 r. znak: [...] zezwolił stronie skarżącej na usunięcie 7 szt. drzew i 119,5 m2 krzewów ozdobnych i ustalił opłatę z tego tytułu, natomiast termin uiszczenia powyższej opłaty odroczył do dnia 9 sierpnia 2014 r.. Zezwolenie zostało wydane pod warunkiem zastąpienia wskazanych w decyzji drzew i krzewów innymi drzewami i krzewami.

Organ określił, że termin posadzenia drzew i krzewów w zamian za usunięte upływa z dniem 15 grudnia 2012 r.. Lokalizacja nowych nasadzeń to Al. K., działka nr [...], [...] obr. [...].

W dniu 21 stycznia 2013 r. organ przeprowadził oględziny działki i stwierdził wówczas w protokole kontroli, że 8 szt. drzew zostało posadzonych, natomiast brak jest nasadzenia krzewów.

Podkreślić przy tym należy, że obowiązujące rozwiązania art. 84 ustawy o ochronie przyrody (według stanu prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji) nie przewidują możliwości dokonywania nasadzeń w okresie odroczenia płatności za usunięcie drzew i krzewów. Taka praktyka pozostawałaby w sprzeczności z celowością wprowadzania terminu odroczenia naliczonych opłat oraz badania skuteczności przyjęcia się nowych nasadzeń.

Zgodnie z art. 84 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody organ w decyzji zezwalającej na usunięcie drzew ustala termin ich usunięcia, a także posadzenia innych. W przeciwieństwie do trzyletniego terminu odroczenia opłaty oraz trzyletniego terminu wyczekiwania na ocenę zachowania żywotności drzew, będących terminami prawa materialnego, termin dokonania nasadzeń zastępczych jest terminem ustalanym przez organ w ramach uznania administracyjnego. Oznacza to, że o ile zmiany przywołanych wyżej trzyletnich terminów organ dokonać nie może, o tyle termin nasadzeń zastępczych może być zmieniony np. w trybie art. 155 K.p.a. Jednak o zmianę tego terminu strona skarżąca nie występowała. W celu uniknięcia wykonania nasadzeń krzewów w niekorzystnych – jak sama twierdzi - warunkach organizacyjnych, strona skarżąca dokonała nasadzeń po terminie przewidzianym w pkt 1 decyzji z dnia 8 sierpnia 2011 r..

Nie jest zatem uzasadniony zarzut naruszenia art. 84 ust. 1 w zw. z art. 83 ust. 3 w zw. z art. 84 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody, z dwóch powodów. Po pierwsze, zapis punktu 1 decyzji z dnia 8 sierpnia 2011 r. odnośnie ostatecznego terminu nasadzeń zastępczych jest jednoznaczny, a dla oceny spełnienia warunku odstąpienia od naliczenia i pobrania opłaty administracyjnej za usunięcie krzewów w obecnej chwili nie ma znaczenia to, iż krzewy zostały faktycznie zasadzone, lecz w terminie późniejszym. Po drugie, punkt 3 decyzji dotyczy realizacji projektu zieleni w terenie i nie modyfikuje terminu nasadzeń zastępczych, wyznaczonego w punkcie 1, gdyż dotyczy innej przedmiotowo kwestii. Trafnie organy wskazały, że w ramach projektu zieleni w terenie, o jakim mowa w punkcie 3 decyzji z dnia 8 sierpnia 2011 r., nie przewidywano nasadzeń zastępczych 7 drzew i 120 krzewów. Ponadto projekt zieleni nie był uzgadniany na etapie procedowania zezwolenia.

Co więcej, jeszcze w zawiadomieniu inwestora o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie umorzenia należności z 12 grudnia 2012 r., które ten odebrał tego samego dnia, ponownie jednoznacznie podkreślono, że zasadzenie 120 krzewów ma nastąpić w terminie do 15 grudnia 2012 r..

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 84 ust. 5a ustawy o ochronie przyrody Sąd wskazuje, że niewątpliwie znajduje on zastosowanie tylko do drzew i krzewów już posadzonych w terminie nakazanym przez organ. W związku z powyższym organ nie mógł w sprawie zastosować tego przepisu, a ten zarzut skargi nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Mimo to, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie odpowiedział wprost na powyższy zarzut podniesiony w odwołaniu, jak uczyniono to w odpowiedzi na skargę, uchybienie to nie mogło mieć i nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy.

Postępowanie administracyjne przed organami, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, zostało przeprowadzone w zgodzie z wymogami procedury administracyjnej, w szczególności z art. 7, art. 8, art. 11 i art. 77 § 1 K.p.a..

Trafnie organ odwoławczy stwierdził, że z akt sprawy nie wynika, by strona skarżąca zgłaszała wątpliwości w zakresie interpretacji terminu nasadzeń zastępczych, aż do wszczęcia postępowania "kontrolnego" w sprawie umorzenia opłaty administracyjnej. Jeżeli jednakowoż takie wątpliwości miała, mogła zwrócić się do organu o wyjaśnienie treści decyzji (zapisów pkt 1 i 3), w trybie przepisu art. 113 § 2 K.p.a..

Przede wszystkim zaś, jeśli z przyczyn natury technicznej, związanych z realizacją inwestycji, strona nie była w stanie spełnić warunku zastępczych nasadzeń krzewów w terminie określonym w decyzji - mogła zwrócić się do organu z podaniem o zmianę treści decyzji w trybie art. 155 K.p.a..

Strona skarżąca nie skorzystała jednak z żadnego z tych uprawnień.

Strona skarżąca podnosiła, że organ I instancji nie informował jej należycie, odpowiadając na jej pisma z dnia 21 grudnia 2012 r. i z 10 czerwca 2013 r.. Sąd wskazuje, że dobrą praktyką organu niewątpliwie powinno być niezwłoczne udzielanie odpowiedzi stronom postępowania wraz ze stosowną informacją o skutkach prawnych działań i zaniechań strony, zgodnie zresztą z art. 11 K.p.a.. W niniejszej sprawie jednak, jak zasadnie stwierdził organ odwoławczy, pisma do organu I instancji skierowane były już po upływie wyznaczonego w ww. decyzji terminu nasadzeń zastępczych. W tej sytuacji, gdy nasadzenia w terminie nie mogły być już zrealizowane zgodnie z przepisami, uchybienie to nie mogło mieć i nie miało żadnego wpływu na istotę i wynik sprawy.

Sąd wskazuje także, że część zarzutów skargi skierowana jest w istocie na kwestionowanie treści decyzji Prezydenta Miasta z dnia 8 sierpnia 2011 r. o zezwoleniu na usunięcie drzew i krzewów. W niniejszym postępowaniu jest to niemożliwe, ponieważ pozostaje ona poza granicami niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej. Jest to ostateczna decyzja administracyjna, korzystająca z domniemania prawidłowości, a wzruszenie jej mogłoby nastąpić wyłącznie w trybach nadzwyczajnych.

Przywołany w skardze wyrok TK nie odnosi się do przedmiotu sprawy, bowiem dotyczy innej instytucji prawnej – kary za nielegalne wycięcie drzew i krzewów bez zezwolenia.

Sąd nie dopatrzył się także żadnych innych naruszeń przepisów postępowania, w tym w szczególności art. 107 § 3 K.p.a., jako że obie decyzje, zarówno decyzja zaskarżona, jak i decyzja organu I Instancji, są jasno i wyczerpująco uzasadnione.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną i dlatego, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu.