Wyrok NSA, sygn. akt III SA 872-873/96
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1997-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Teza: Dla celów podatkowych, a w szczególności podwyższenia podstaw opodatkowania podatkiem dochodowym, nie może służyć wykładnia wywodząca się z innej gałęzi prawa.

TEZY

Dla celów podatkowych, a w szczególności podwyższenia podstaw opodatkowania podatkiem dochodowym, nie może służyć wykładnia wywodząca się z innej gałęzi prawa.


SENTENCJA

uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

A.G. w latach 1992 i 1993 prowadził działalność gospodarczą w zakresie handlu artykułami przemysłowymi pochodzenia krajowego i zagranicznego.

Zaskarżonymi decyzjami z 14.05.1996 r. Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy decyzje Urzędu Skarbowego w przedmiocie wymiaru skarżącemu podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 1992 i 1993.

W uzasadnieniach rozstrzygnięć za oba lata podatkowe wskazano, że kupowane oddzielnie części zestawu komputerowego nie mogły funkcjonować samodzielnie. Dopiero po zmontowaniu /zestawieniu/, jako całość, spełniały wymogi urządzenia, którego wartość i okres używania kwalifikował je do środków trwałych podlegających amortyzacji. W związku z tym nie mógł być on zaliczony do kosztów uzyskania przychodów w 1992 i 1993 r. Nie zaliczono do tych kosztów także wynagrodzeń wypłacanych małżonce skarżącego. Powołano się w 1992 r. na brzmienie przepisów art. 31 i art. 36 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego normującego ogólne zasady wysokości majątkowej między małżonkami. Oboje małżonkowie są obowiązani współdziałać w zarządzie majątkiem wspólnym. Dlatego też nie może między nimi istnieć stosunek pracy lub zlecenia. Z akt wynika, że związek małżeński skarżącego został rozwiązany przez rozwód dopiero wyrokiem Sądu Rejonowego z 30.11.1993 r. Jeśli chodzi o 1993 r., to powołano się na art. 23 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 6 marca 1993 r. o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania /Dz.U. nr 28 poz. 127/. Wskazano na to, że fakt pozostawania w separacji z żoną nie zmienia sytuacji, gdyż w świetle prawa nadal skarżący pozostawał w związku małżeńskim. Jeśli chodzi o 1993 r., to do kosztów uzyskania przychodów nie zaliczono także kwot wydatkowanych na zakup samochodu od żony, gdyż z mocy art. 32 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dobra nabyte w czasie trwania małżeństwa przez jednego z małżonków stanowiły ich wspólność majątkową. Wskazano, że pozostawanie w faktycznej separacji od 15 lat nie powoduje rozdzielności majątkowej. Do omawianych kosztów uzyskania nie zaliczono także wydatków na zakup 2 radioodbiorników do samochodu, głośników, kaset i ich instalacji. Stwierdzono, że bez tego doposażenia spełnia on swoje zadania i wydatek ten nie ma wpływu na powstanie lub zwiększenie przychodu.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego podatnik kwestionował nieuznanie przez organy podatkowe za koszty uzyskania przychodów wydatków na zakup komputerów, zakup samochodu od małżonki, wypłaconych małżonce wynagrodzeń za pracę oraz wydatków na zakup, montaż i naprawę radioodbiornika w samochodzie ujętym w ewidencji środków trwałych.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wnosiła o jej oddalenie jako nieuzasadnionej, powtarzając argumentację jak w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Nie jest uzasadniony zarzut skarżącego dotyczący niezaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków w 1992 i 1993 r. na zakup w częściach zestawu komputerowego. Jest oczywiste, że poszczególne części takiego zestawu, to jest np. drukarka, monitor, klawiatura, procesor, nie mogą funkcjonować oddzielnie, lecz razem, w całości określonej wymogami technicznymi. Stąd też tylko taki zestaw jest kompletny i zdatny do użytkowania, a nie jego pojedyncze części.

Spełnia on wymogi określone w par. 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 marca 1992 r. w sprawie składników majątkowych uznawanych za środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne zasad i stawek ich amortyzacji oraz trybu i terminów aktualizacji wyceny środków trwałych /Dz.U. nr 30 poz. 130 ze zm./ o ile jego wartość przekraczała w 1992 r. kwotę 500 zł, a w 1993 r. 1000 zł, a okres użytkowania rok. Dlatego też zestaw komputerowy o wymienionych wyżej cechach podlegać powinien amortyzacji, a wydatek na jego zakup nie powinien być zaliczany do kosztów uzyskania przychodów. Tego rodzaju praktyka ewidentnie zmierzała do obejścia przepisów o amortyzacji środków trwałych.

Izba Skarbowa także trafnie nie uznała za koszty uzyskania wydatków na zakup samochodu od małżonki skarżącego. Został on bowiem nabyty, jak ustalono, w trakcie trwania związku małżeńskiego, rozwiązanego dopiero 30.11.1993 r. Stąd był on przedmiotem objętym małżeńską wspólnością majątkową i zakup dokonany przez skarżącego nie był wydatkiem na rzecz cudzą. Zgodnie z obowiązującym w 1993 r. stanem prawnym potraktowano także wypłacone przez skarżącego jego ówczesnej małżonce wynagrodzenie za pracę.

Zgodnie bowiem z obowiązującym od 1.01.1993 r. brzmieniem pkt 10 w ust. 1 art. 23 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wprowadzonym ustawą z dnia 6 marca 1993 r. o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania /Dz.U. nr 28 poz. 127/ do kosztów uzyskania przychodów nie zaliczono wartości pracy małżonka.

Odmiennie natomiast kształtowała się kwestia wynagrodzeń wypłacanych małżonkowi w 1992 r. Wydatki na ten cel nie były w sposób wyraźny wyłączone, jak w 1993 r. i w latach następnych, z kosztów uzyskania przychodu dla celu ustalenia podatku dochodowego.

Należy zaznaczyć, że wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów wydatków określonych w art. 16 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych 1991 r. miało charakter enumeratywny a nie przykładowy.

Dlatego też dla celów podatkowych, a w szczególności podwyższenia podstaw opodatkowania podatkiem dochodowym nie może służyć wykładnia wywodząca się z innej gałęzi prawa. Narusza to elementarne poczucie pewności prawa podatkowego.

W 1993 r. nie wyjaśniono zaś, zgodnie z regułami określonymi w Kpa, kwestii wydatków na zakup i eksploatację radioodbiornika do samochodu używanego dla potrzeb firmy skarżącego. Samo stwierdzenie zamieszczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że samochód bez powyższego doposażenia spełnia swoje zadania i wydatek ten nie ma wpływu na powstanie lub zwiększenie przychodu, nie jest wystarczające.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego organ odwoławczy powinien zbadać, czy omawiany wydatek zwiększa wartość środka trwałego, a więc i podstawę odpisów amortyzacyjnych od samochodu i ich wysokość, a więc i koszty uzyskania przychodów, czy też nie.

Mając powyższe ustalenia na uwadze Naczelny Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja: za 1992 r. - została podjęta z naruszeniem prawa materialnego /art. 16 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych/ oraz za 1993 r. - z naruszeniem art. 7, art. 77 par. 1 i art. 107 par. 1 Kpa mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez zawyżenie podstaw opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Z tych względów zaskarżone decyzje Naczelny Sąd Administracyjny uchylił na podstawie przepisów art. 27 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ i orzekł o zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącego w myśl art. 55 ust. 1 tejże ustawy.