Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SAB/Rz 45/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
659
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania
Powołane przepisy: article: art. 3 § 2 pkt 8, art. 52, art. 53, art. 149 § 1, art. 154 § 6
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 12, art. 35, art. 37 § 1 pkt 2, art. 154 § 6
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Krystyna Józefczyk Sędziowie WSA Ewa Partyka /spr./ WSA Piotr Godlewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 września 2017 r. sprawy ze skargi S. H. i S. H. na przewlekłość postępowania Burmistrza Miasta [...] w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych I. stwierdza, że Burmistrz Miasta [...] dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. wymierza Burmistrzowi Miasta [...] grzywnę w wysokości 2000 zł /słownie: dwa tysiące złotych/ IV. oddala skargę w pozostałym zakresie; V. zasądza od Burmistrza Miasta [...] solidarnie na rzecz skarżących S. H. i S. H. kwotę 580 zł /słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi S. oraz S.H. (dalej w skrócie: "skarżący"), jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Gminy L. (dalej w skrócie: "Burmistrz") w sprawie o naruszenie stosunków wodnych przez D. i R.A. numer sprawy [...].

Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest następujący;

Skarżący są właścicielami działki ew. nr 1395 położonej w L., natomiast D. i R.A. są właścicielami na zasadzie ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej sąsiadujących z działką skarżących – działek ew. nr 1393 i 1394.

W piśmie z dnia 31 sierpnia 2004 r. skarżący zwrócił się do Burmistrza o powołanie komisji mającej na celu stwierdzenie faktu zalewania części jego działki, rynien budynku oraz piwnicy jego domu, wodami opadowymi z sąsiedniej nieruchomości stanowiącej własność D. i R.A. Wskazał ponadto, że sąsiad odmawiając wstępu na swoją posesję, uniemożliwia skarżącemu zabezpieczenie budynku.

W dniu 14 września 2004 r. pracownicy Urzędu Miasta L. dokonali oględzin działki skarżących, w trakcie których pouczyli skarżącego, iż organem właściwym do wydania pozwolenia na czasowe wejście na działkę sąsiada w celu wykonania niezbędnego zabezpieczenia jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego.

Skarżący w dniu 9 maja 2005 r., ponownie zwrócili się do Burmistrza o rozpatrzenie sprawy. Swój wniosek ponowili w kolejnych pismach z dnia 14 września 2005 r., 11 października 2005 r., 2 czerwca 2006 r. i 27 czerwca 2006 r.

W dniu 29 maja 2005 r. pracownicy Urzędu Miasta L. ponownie dokonali oględzin działki skarżących, a następnie pismem z dnia 31 maja 2005 r. Burmistrz zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego o wydanie decyzji zezwalającej na czasowe wejście w teren w celu wykonania prac związanych z zabezpieczeniem budynku skarżącego.

W dniu 19 czerwca 2006 r. odbyły się kolejne oględziny działki skarżących. W piśmie z dnia 21 listopada 2006 r. Burmistrz zawiadomił, że w dniu 29 czerwca 2006 r. na wniosek skarżących zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie zmiany stosunków wodnych na działce nr 1395 w L., przez właścicieli sąsiednich działek nr 1393 i 1394 w L. t. j. D. i R.A. Kolejne zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego na wniosek skarżącego zostało sporządzone w dniu 19 lipca 2007 r.

W dniach 18 września 2007 r. i 7 grudnia 2007 r. dokonano kolejnych oględzin działki skarżących, natomiast w dniu 30 października 2007 r. przesłuchano R.A. w charakterze strony.

W piśmie z dnia 5 marca 2008 r. Burmistrz zaproponował stronom zawarcie ugody.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] Burmistrz nakazał usunięcie przez D. i R.A. zmian w odpływie wody opadowej na działkach nr 1393 i 1394, powstałych na ich gruncie wskutek zmiany kierunku odpływu wody opadowej wywołanych wybudowaniem ogrodzenia betonowego na granicy posesji, poprzez wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom,

w szczególności poprzez zamontowanie korytek ściekowych wzdłuż płytki odbojowej przy północnej ścianie budynku skarżących w miejscu, w którym jest zakończenie płotu betonowego przy ścianie w/w budynku do ogrodzenia od ul. [...],

z uwzględnieniem spadu w kierunku chodnika.

Po rozpoznaniu odwołania D. i R.A. decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. (dalej w skrócie: "SKO") uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu SKO wyjaśniło, że Burmistrz nie zapewnił stronom możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i wypowiedzenia się odnośnie zebranych dowodów, czym naruszył art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. – dalej w skrócie: "Kpa"). Decyzja wpłynęła do Urzędu Miejskiego w L. w dniu 13 listopada 2008 r.

W piśmie z dnia 4 grudnia 2008 r. Burmistrz zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz poinformował strony o możliwości zgłaszania wniosków i uwag, zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w terminie 14 dni od daty doręczenia zawiadomienia. Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] Burmistrz nakazał D. i R.A. uporządkowanie sposobu odpływu wód opadowych z budynku gospodarczego w taki sposób, aby uniemożliwić ich spływ w kierunku budynku mieszkalnego na działce nr 1395, usunięcie zmian w odpływie wody opadowej na działkach nr 1393 i 1394, powstałych wskutek zmiany kierunku odpływu wody opadowej przez wybudowanie ogrodzenia betonowego na granicy posesji, poprzez wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, w szczególności poprzez zamontowanie korytek ściekowych wzdłuż płytki odbojowej położonej przy północnej ścianie budynku skarżących, od miejsca, w którym jest zakończenie płotu betonowego do ogrodzenia od ul. [...] z uwzględnieniem spadu w kierunku chodnika.

Po rozpoznaniu odwołań skarżących oraz D. i R.A. decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] SKO uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu SKO wyjaśniło, że Burmistrz ponownie nie zapewnił stronom możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i wypowiedzenia się odnośnie zebranych dowodów, czym naruszył art. 10 § 1Kpa. Decyzja wpłynęła do Urzędu Miejskiego w L. w dniu 14 kwietnia 2009 r.

W piśmie z dnia 19 maja 2009 r. Burmistrz zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz poinformował strony o możliwości zgłaszania wniosków i uwag, zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w terminie 14 dni od daty doręczenia zawiadomienia. Ponieważ strony w pismach, które wpłynęły do urzędu w dniach 1 i 2 czerwca 2009 r. wniosły o powołanie biegłego, w dniu 27 lipca 2009 r. Burmistrz zawarł z biegłym R.K. umowę o dzieło, której przedmiotem miało być sporządzenie pisemnej opinii dotyczącej określenia przyczyny powstania szkód na działce skarżących. Opinia ta została przedłożona Burmistrzowi w dniu

20 sierpnia 2009 r. Skarżący w dniu 18 września 2009 r. wnieśli do tej opinii zarzuty biegłego, do których biegły ustosunkował się w piśmie z dnia 9 października 2009 r. W piśmie z dnia 28 października 2009 r. skarżący podnieśli dalsze zarzuty odnośnie opinii i wnieśli o powołanie innego biegłego. W piśmie z dnia 15 grudnia 2009 r. biegły ustosunkował się do zarzutów skarżących. Kolejne zarzuty dotyczące opinii skarżący podnieśli w pismach z dnia 2 lutego 2010 r., 9 lutego 2010 r. i 15 kwietnia 2010 r.

W piśmie z dnia 31 marca 2010 r. Burmistrz zawiadomił strony o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do całości zebranych dowodów, materiałów, i żądań w terminie 7 dni od daty doręczenia zawiadomienia. Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] Burmistrz odmówił nakazania D. i R.A. właścicielom działek nr 1393 i 1394, przywrócenia stosunków wodnych do stanu poprzedniego na działce nr 1395 stanowiącej własność skarżących, oraz odmówił nakazania D. i R.A. wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom na działce nr 1394.

Po rozpoznaniu odwołania skarżących decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu SKO wyjaśniło, że Burmistrz oparł się wyłącznie na opinii biegłego, pomijając inne przeprowadzone w postępowaniu dowody, ponadto zaskarżona decyzja nie odpowiadała wymogom określonym w art. 107§3 Kpa, m. in. nie zawierała uzasadnienia prawnego. W/w decyzja wpłynęła do Urzędu Miejskiego w L. w dniu 18 sierpnia 2010 r.

W piśmie z dnia 7 września 2010 r. Burmistrz po raz kolejny zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz poinformował o możliwości zgłaszania wniosków i uwag, zapoznania się z materiałem dowodowym

i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w terminie 14 dni od daty doręczenia zawiadomienia. Następnie Burmistrz wyznaczył na dzień 17 grudnia 2010 r. rozprawę administracyjną, która na wniosek skarżącego została przełożona na dzień 31 stycznia 2011 r. W dniu 11 marca 2011 r. przeprowadzono oględziny działek nr 1393, 1394 i 1395. W piśmie z dnia 13 kwietnia 2011 r. Burmistrz zawiadomił strony o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do całości zebranych dowodów, materiałów i żądań w terminie 7 dni od daty doręczenia zawiadomienia.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] Burmistrz odmówił nakazania D. i R.A. właścicielom działek nr 1393 i 1394, przywrócenia stosunków wodnych do stanu poprzedniego na działce nr 1395 stanowiącej własność skarżących, oraz odmówił nakazania D. i R.A. wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom na działce nr 1394.

Po rozpoznaniu odwołania skarżących decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] SKO utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Wyrokiem z dnia 26 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Rz 868/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę S. i S.H. od powyższej decyzji. Wyrok ten został uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 października 2013 r. sygn. akt II OSK 1252/12. Następnie wyrokiem z dnia 28 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 1257/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję

i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...]. W uzasadnieniu tut. WSA wskazał, że organy administracji nie przeprowadziły postępowania dowodowego i nie ustosunkowały się do podnoszonych przez skarżących zarzutów, nie dokonały należytej oceny opinii biegłego, zaś naruszenie zasad postępowania dowodowego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem doprowadziło do wydania decyzji w oparciu

o niepełny i nie oceniony materiał dowodowy. Ponadto Sąd wskazał, że uzasadnienie decyzji nie odpowiadało wymogom określonym w art. 107§3 Kpa.

W piśmie z dnia 12 czerwca 2014 r. Burmistrz zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz poinformował o możliwości zgłaszania wniosków i uwag, zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w terminie 14 dni od daty doręczenia zawiadomienia. W dniu 5 września 2014 r. dokonano oględzin działki nr 1395. W piśmie z dnia 28 września 2014 r. Burmistrz zawiadomił strony o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do całości zebranych dowodów, materiałów i żądań w terminie 7 dni od daty doręczenia zawiadomienia.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] Burmistrz nakazał D. i R.A., właścicielom działki nr 1394, wybudowanie korytka odwadniającego o długości 20 mb wzdłuż ogrodzenia betonowego na jego końcowej części (początek przebiegu korytka 3 m przed budynkiem) zlokalizowanego pomiędzy działką 1394 a działką nr 1395, aż poza lokalizację budynku mieszkalnego skarżącego.

Po rozpoznaniu odwołania skarżących decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] SKO uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu SKO wyjaśniło, że Burmistrz nie uwzględnił oceny prawnej zawartej w wyroku WSA z 28 stycznia

2014 r. sygn. akt II SA/Rz 1257/13. Decyzja wpłynęła do Urzędu Miejskiego

w L. w dniu 2 marca 2015 r.

W piśmie z dnia 16 marca 2015 r. Burmistrz po raz kolejny zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz poinformował o możliwości zgłaszania wniosków i uwag, zapoznania się z materiałem dowodowym

i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w terminie 14 dni od daty doręczenia zawiadomienia. W dniu 2 czerwca 2015 r. przeprowadzono oględziny działki nr 1395. W dniu 23 czerwca 2015 r. Burmistrz zawiadomił strony

o przedłużeniu terminu do wydania decyzji administracyjnej z uwagi na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie. Następnie w dniu 20 sierpnia 2015 r. odbyła się rozprawa administracyjna. W piśmie z dnia 13 listopada 2015 r. Burmistrz zawiadomił strony o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do całości zebranych dowodów, materiałów i żądań w terminie 7 dni od daty doręczenia zawiadomienia.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] Burmistrz nakazał D. i R.A. właścicielom działki nr 1394, uniesienie płyt ogrodzeniowych tak, aby pomiędzy gruntem a dolną częścią płyty był prześwit na minimum 5 cm, w terminie do dnia 31 maja 2016 r.

Po rozpoznaniu odwołania skarżących decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] SKO uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu SKO wyjaśniło, że skarżący ustanowili pełnomocnika, natomiast z akt sprawy wynikało, że nie zostało mu doręczone zawiadomienie o wyznaczeniu siedmiodniowego terminu do zapoznania i wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego, oraz nie została mu doręczona zaskarżona decyzja. Decyzja wpłynęła do Urzędu Miejskiego w L. w dniu 12 kwietnia 2016 r.

W piśmie z dnia 26 kwietnia 2016 r. Burmistrz zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz poinformował o możliwości zgłaszania wniosków i uwag, zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w terminie 14 dni od daty doręczenia zawiadomienia. W piśmie z dnia 24 czerwca 2016 r. Burmistrz zawiadomił strony o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do całości zebranych dowodów, materiałów i żądań w terminie 7 dni od daty doręczenia zawiadomienia.

Po rozpatrzeniu zażalenia skarżących na niezałatwienie sprawy w terminie, postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. [...] SKO uznało wniesione zażalenie za uzasadnione, zobowiązało Burmistrza do wydania decyzji

w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych w terminie 2 tygodni od dnia otrzymania postanowienia, zarządziło wyjaśnienie przez Burmistrza przyczyn

i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, oraz stwierdziło, iż niezałatwienie sprawy w terminie nie nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Postanowienie to wpłynęło do Urzędu Miejskiego w L. w dniu 4 sierpnia 2016 r.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] Burmistrz nakazał D. i R.A. właścicielom działki nr 1394, uniesienie płyt ogrodzeniowych tak, aby pomiędzy gruntem a dolną częścią płyty był prześwit na minimum 5 cm, w terminie do dnia 31 grudnia 2016 r.

Po rozpoznaniu odwołania skarżących decyzją z dnia [...] października 2016 r. nr [...] SKO uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu SKO wyjaśniło, że Burmistrz nieprawidłowo sporządził sentencję decyzji, ponadto nie zawiera ona uzasadnienia faktycznego. Decyzja wpłynęła do Urzędu Miejskiego w L. w dniu 14 października 2016 r.

W piśmie z dnia 21 października 2016 r. Burmistrz zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz poinformował o możliwości zgłaszania wniosków i uwag, zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w terminie 14 dni od daty doręczenia zawiadomienia. W piśmie z dnia 25 listopada 2016 r. Burmistrz zawiadomił strony o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do całości zebranych dowodów, materiałów i żądań w terminie 7 dni od daty doręczenia zawiadomienia.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] Burmistrz nakazał D. i R.A. właścicielom działki nr 1394, uniesienie płyt ogrodzeniowych tak, aby pomiędzy gruntem a dolną częścią płyty był prześwit na minimum 5 cm oraz wybudowanie korytka odwadniającego o długości około 20 mb wzdłuż ogrodzenia betonowego na jego końcowej części (początek przebiegu korytka 3 m przed budynkiem) zlokalizowanego pomiędzy działką 1394 a działką nr 1395, aż poza lokalizację budynku mieszkalnego skarżącego, w terminie do dnia 30 czerwca 2017 r.

Po rozpoznaniu odwołania skarżących decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] SKO uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu SKO wyjaśniło, że organ dopuścił się istotnych uchybień formalnych, nie wykonał też zaleceń organu nadzoru instancyjnego. W decyzji nie stwierdzono, czy doszło do naruszenia stosunków wodnych na gruncie, błędnie oparto się na nierzetelnej, nielogicznej i niepełnej opinii biegłego, pomijając opinię innego biegłego, nie wyjaśniono w jaki sposób budowa korytka przywróci stan poprzedni na gruncie, ponadto decyzja nie zawiera uzasadnienia faktycznego.

W piśmie z dnia 27 lutego 2017 r. Burmistrz zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz poinformował o możliwości zgłaszania wniosków i uwag, zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w terminie 14 dni od daty doręczenia zawiadomienia. W piśmie z dnia 10 kwietnia 2017 r. Burmistrz zawiadomił strony o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do całości zebranych dowodów, materiałów i żądań w terminie 7 dni od daty doręczenia zawiadomienia.

Decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] Burmistrz nakazał D. i R.A. właścicielom działki nr 1394, uniesienie płyt ogrodzeniowych tak, aby pomiędzy gruntem a dolną częścią płyty był prześwit na minimum 5 cm, oraz wybudowanie korytka odwadniającego o długości około 20 mb wzdłuż ogrodzenia betonowego na jego końcowej części (początek przebiegu korytka 3 m przed budynkiem) zlokalizowanego pomiędzy działką 1394 a działką nr 1395, aż poza lokalizację budynku mieszkalnego skarżącego, w terminie do dnia 31 grudnia 2017 r. Decyzja ta została odebrana w Kancelarii Radców Prawnych

i Adwokatów w dniu 29 maja 2017 r., a skarżącym doręczono ją w dniu

26 maja 2017 r.

W dniu 6 czerwca 2017 r. skarżący wnieśli skarg na bezczynność i na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza w sprawie o naruszenie stosunków wodnych przez D. i R.A. numer sprawy [...].

Skarga na bezczynność organu została zarejestrowana pod sygn. II SAB/Rz 44/17 i załatwiona odrębnym wyrokiem.

Skarżący podnieśli, że od wszczęcia postępowania minęło ponad 10 lat, Burmistrz prowadzi już siódme kolejne postępowanie, łączny czas trwania postępowania przed organem I instancji wynosi ponad 5 lat. Postępowanie prowadzone jest w sposób rażąco przewlekły co przejawia się m. in. wyznaczaniem odległych terminów przeprowadzania konkretnych czynności, nieusprawiedliwionym przekraczaniem ustawowych terminów do załatwienia sprawy mimo braku jej skomplikowania zarówno pod względem faktycznym jak i prawnym, jak również stałym opieraniem stanowiska na tych samych podstawach pomimo odmiennego zdania organu odwoławczego, oraz nie respektuje się zaleceń sądów administracyjnych.

W związku z powyższym wnieśli o zobowiązanie Burmistrza do wydania aktu kończącego postępowanie w terminie 30 dni od dnia doręczenia akt organowi, stwierdzenie, że Burmistrz dopuścił się przewlekłego prowadzenia postepowania, które to miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie Burmistrzowi grzywny w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j., Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej w skrócie: "Ppsa"), przyznanie od Burmistrza na rzecz skarżących sumy pieniężnej w maksymalnej wysokości przewidzianej w art. 149 § 2 Ppsa, wreszcie o zasądzenie od Burmistrza na rzecz skarżących zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w przedmiotowym postępowaniu według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawili przebieg postępowania administracyjnego. Zarzucili, że organ prowadzący to postępowanie rażąco narusza przepis art. 35 Kpa, jak również zasady ogólne postępowania administracyjnego, t. j. zasadę szybkości działania i zasadę pogłębiania zaufania jego uczestników do władzy publicznej. Zdaniem skarżących rodzaj sprawy, jej charakter oraz stopień skomplikowania nie uzasadnia czasu, jaki organ poświęcał na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia. Przedmiot kolejnych ponownie wszczynanych postępowań pozostawał niezmienny, a zatem czynności organu sprowadzały się wyłącznie do uzupełniania popełnianych wcześniej formalnych uchybień. Mimo tego, że w ocenie skarżących, sprawy nie sposób zaliczyć do kategorii szczególnie skomplikowanych w rozumieniu art. 35 § 3 Kpa, Burmistrz uchybił nawet maksymalnemu 2 miesięcznemu terminowi na jej załatwienie. Zaznaczyli, że ustalając czy niezałatwienie sprawy w terminie nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, należy wziąć pod uwagę zarówno długość opóźnienia w załatwieniu sprawy, jak i dotkliwość skutków, jakie to opóźnienie powoduje dla interesu strony i interesu społecznego. Wskazali też, że podejmowane przez Burmistrza działania w celu załatwienia sprawy nie były wystarczająco sprawne, co zostało wykazane poprzez wielokrotne uchylanie jego decyzji. Liczne zaniedbania popełnione przez Burmistrza, ilość czasu jaka została przeznaczona na prowadzenie postępowania w ocenie skarżących sprawia, że doszło do przewlekłości postępowania w rozumieniu art. 37 § 1 Kpa. Podkreślili, że postępowanie organu, który konsekwentnie, pomimo wielokrotnego braku akceptacji organu odwoławczego, opiera swoje stanowisko na tych samych podstawach, również jest postępowaniem prowadzonym przewlekle.

W odpowiedzi na skargę, Burmistrz wniósł o umorzenie postępowania i odrzucenie skargi.

Wyjaśnił, że sprawa została zakończona wydaniem decyzji w dniu [...] maja 2017 r. Zdaniem organu ocena przewlekłości powinna dotyczyć wyłącznie postępowania poprzedzającego wydanie ostatniej decyzji. Podał, że po wydaniu decyzji przez SKO w dniu [...] lutego 2017 r., w dniu 27 lutego 2017 r. zawiadomiono strony o wszczęciu postępowania, przy czym nieodebrana przesyłka od R. i D.A. została zwrócona do organu w dniu 23 marca 2017 r. W dniu 10 kwietnia 2017 r. zawiadomiono strony o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym wyznaczając 7 – dniowy termin na dokonanie tych czynności. Nieodebrana przesyłka od R. i D.A. została zwrócona do organu w dniu 5 maja 2017 r. Decyzję wydano natomiast w dniu 22 maja 2017 r.

Wreszcie zarzucił, że skarga powinna zostać odrzucona, gdyż po wydaniu przez SKO postanowienia odnośnie zażalenia skarżących na przewlekłe prowadzenie postępowania, organ wydał kolejne decyzje w sprawie. Zdaniem Burmistrza, skarżący nie mogą powoływać się na złożone wcześniej zażalenie, a zatem skarga podlega odrzuceniu z uwagi na niepoprzedzenie jej zażaleniem na bezczynność.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, iż złożona w sprawie niniejszej skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Od dnia 15 sierpnia 2015 r. obowiązuje bowiem regulacja art. 119 pkt 4 P.p.s.a., zgodnie

z którą sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Oznacza to, że

w przypadku skarg na bezczynność i przewlekłość organu w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony.

W myśl art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Stosownie do § 1a tego przepisu jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei według § 2 Sąd, w przypadku,

o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony

o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania została wyodrębniona

z dotychczasowego pojęcia bezczynności, w celu rozszerzenia ochrony prawnej stron przed naruszaniem przez organy terminowego załatwiania spraw. Przewlekłość w prowadzeniu postępowania występuje wówczas, gdy organ nie załatwiając sprawy w terminie, nie pozostaje jednak w bezczynności, a podejmowane przez organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art.

12 k.p.a. ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12; wyrok NSA z 3 września 2013 r., sygn. akt II OSK 891/13; wyrok NSA z 7 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 2595/1). Zatem, przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. Wobec czego organ prowadzi postępowanie przewlekle, gdy działania organu są opieszałe, niesprawne i nieskuteczne, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Sąd badając przewlekłość postępowania kontroluje czynności podejmowane przez organy, ich terminowość w zakresie przepisów wynikających z art. 35 - 36 k.p.a. (vide wyroki w sprawach II GSK 5346/16 z dnia 8 lutego 2017 r., IV SAB/Gl 68/17 z dnia

9 maja 2017 r., II SAB/Bk 11/17 z dnia 28 marca 207 r., wszystkie dostępne

w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Przy czym, co należy podkreślić, skarga na przewlekłość postępowania, podlega ocenie sądu niezależnie od faktu zakończenia tego postępowania. Przewlekłe prowadzenie postępowania jest bowiem stanem obiektywnym, istniejącym lub nieistniejącym niezależnie od ostatecznego załatwienia sprawy (tak NSA w wyroku w sprawie II GSK 5346/16 wyżej cytowanym). W aktualnym stanie prawnym, według art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a. przewlekłość to stan, w którym postępowanie jest prowadzone dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy.

Skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania prowadzonego przez Burmistrza w sprawie uregulowania stosunków wodnych zostały złożone w jednym piśmie. Zdaniem Sądu wyraźne rozróżnienie ustawodawcy odrębności takich skarg nastąpiło w przepisach art. 3 § 2 pkt 8 oraz art. 149 P.p.s.a. przez użycie w nich spójnika "lub" pomiędzy "bezczynność", a "przewlekłość". Inny jest także przedmiot kontroli w każdej z w/w spraw. Dlatego obydwie skargi zostały rozpoznane odrębnie – skarga na bezczynność pod sygnaturą II SAB/Rz 44/17.

W pierwszej kolejności należało jednak odnieść się do zarzucanej kwestii dotyczącej niewyczerpania przez skarżących warunków wynikających z art. 52 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym

w sprawie.

Zauważyć należy, że w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym przed organem decyzja została wydana w dniu [...] maja 2017 r., zaś skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania zostały złożone w dniu 6 czerwca 2017 r. Z dniem 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r.

o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935) – zwana ustawą zmieniającą. Według stanu prawnego obowiązującego na dzień wniesienia skargi i dzień jej rozstrzygania, przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 P.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 53 § 2 i 3 P.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść

w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

W ocenie Sądu, z uwagi na to, że skarżący wnieśli skargę tuż po wejściu

w życie ustawy zmieniającej, zbytnim formalizmem byłoby wymaganie od nich również wcześniejszego złożenia ponaglenia. Zdaniem Sądu wymaganie wcześniejszego (przed wniesieniem skargi) wyczerpania środka zaskarżenia należy rozumieć w tej konkretnej sytuacji jako spełnienie wymogu albo w zakresie wniesienia ponaglenia albo wcześniej wymaganego złożenia zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie. Do stwierdzenia dopuszczalności skargi wystarczyło więc wyczerpanie jednej z tych możliwości. Nie można bowiem w tym wypadku traktować jako "niebyłych" czynności, które zostały zdziałane zgodnie

z obowiązującym wcześniej porządkiem prawnym. Inne stanowisko byłoby formalistyczne i odwlekałoby w czasie możliwość rozpoznania sprawy przez Sąd, tak w odniesieniu do skargi na przewlekłość, jak i na bezczynność. Wydaje się to również zasadne w świetle brzmienia przepisów art. 17 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej, który nie odnosi się wprost do takiej sytuacji.

Skarżący – jak należy przypomnieć – złożyli zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie jeszcze w 2016 r. i SKO postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. uznało ich zażalenie za uzasadnione, zobowiązując Burmistrza do załatwienia sprawy w terminie 2 tygodni. Organ wydał decyzję w dniu [...] sierpnia 2016 r., ale została ona uchylona przez SKO decyzją z dnia [...] października 2016 r. Następnie zostały jeszcze wydane przez Burmistrza decyzje z [...] grudnia 2016 r. (uchylona przez SKO decyzją z [...] lutego 2017 r.) oraz z [...] maja 2017 r.

W poprzednim stanie prawnym wniesienie skargi na bezczynność dopuszczalne było wówczas, gdy strona uprzednio wyczerpała tryb przewidziany

w art. 37 § 1 k.p.a., zgodnie z którym na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania, stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Z treści w/w przepisów wynikało, że uprzednie złożenie zażalenia albo wezwania do usunięcia naruszenia prawa stanowi niezbędny warunek skutecznego wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Bez znaczenia była przy tym okoliczność, czy w ogóle – a jeśli tak, to w jaki sposób – owo zażalenie lub wezwanie zostało przez właściwy organ rozpatrzone (por. wyrok WSA w Poznaniu

z 22 lutego 2017 r. IV SAB/Po 124/16 i wymienione tam orzecznictwo; – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA") ani też w jakim czasie (ile dni) po złożeniu zażalenia została wniesiona skarga.

Ocena dopuszczalności rozpoznawanej skargi w sprawie jest o tyle skomplikowana, że po wniesieniu przez skarżących zażalenia i ustosunkowaniu się przez organ wyższego stopnia do tego zażalenia, Burmistrz wydał rozstrzygnięcie (decyzję z [...] sierpnia 2016 r.). W związku z tym Sąd musiał odpowiedzieć na pytanie, czy wydanie decyzji przez Burmistrza i dalszy tok postępowania "skonsumowało" stan prawny polegający na uzyskaniu przez skarżących legitymacji do skutecznego wniesienia skargi na bezczynność, czy skarżący nie powinni byli wnieść następnego zażalenia (ewentualnie ponaglenia). Zdaniem Sądu dopóki ostatecznie i prawomocnie nie zakończy się przed organem postępowanie administracyjne, którego dotyczyło zażalenie, wydanie po tym zażaleniu przez organ I instancji decyzji (jednej lub nawet kilku), które następnie zostały uchylone nie "konsumuje" w/w zażalenia. Dopiero złożenie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania do sądu administracyjnego i rozpoznanie takiej sprawy powoduje, że w takim stanie faktycznym nie można już powołać się na spełnienie wymaganego przepisami prawa wymogu uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia w przypadku złożenia kolejnej skargi do sądu. Tymczasem w niniejszej sprawie tak nie było. Sąd uznał więc, że zostały spełnione warunki dopuszczalności skargi na bezczynność i to niezależnie od tego, że równocześnie została złożona skarga na bezczynność.

Jest to tym bardziej zasadne, jeżeli przed złożeniem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, organowi nadal można postawić zarzut prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, odpowiadający wcześniej przedstawionym cechom przewlekłości. Nie zwalnia także od takiej oceny wydanie decyzji kończącej postępowanie.

Zdaniem Sądu na ocenę wyczerpania warunków wniesienia skargi nie miała też wpływu zmiana przepisów dokonana ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw

(Dz. U. z 2017 r., poz. 935) – zwana ustawą zmieniającą, w szczególności zmiana art. 37 K.p.a. (w tym definicja przewlekłości, ani zmiana środka zaskarżenia w trybie administracyjnym tego stanu, ani wreszcie zmiana P.p.s.a., w tym art. 52 i 53 P.p.s.a. (m.in. w zakresie wymogu poprzedzenia takiej skargi ponagleniem). Przepisy przejściowe ustawy zmieniającej nakazują stosować nowe przepisy K.p.a. do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia jej w życie (1 czerwca 2017 r.), zaś art. 52 i art. 53 P.p.s.a. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. (art. 17 ust. 2 ustawy zmieniającej). Ideą wprowadzanych zmian nie było przecież stawianie kolejnych, nowych wymogów stronie. Istotne jest, że środek zaskarżenia przewlekłości, czy bezczynności został wyczerpany przed złożeniem skargi –

a tak było w kontrolowanej sprawie.

Podstawową nieprawidłowością stwierdzoną przy ocenie działań organu

w kontrolowanej sprawie było zupełnie zbędne zawiadamianie stron - co następowało po każdej decyzji kasacyjnej SKO, czy wyroku Sądu - o tym, że "zostało wszczęte postępowanie". Przedmiotem kontrolowanej sprawy było uregulowanie stosunków wodnych, według wskazań skarżących naruszonych działaniami właścicieli sąsiednich nieruchomości. Zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (t.j., Dz. U. z 2017 r., poz. 1121) takie postępowanie jest wszczynane na wniosek, a taki wniosek, jak wynika z akt sprawy administracyjnej został złożony

w dniu 31 sierpnia 2004 r. Zgodnie z art. 61 § 3 K.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Postępowanie administracyjne jest ciągiem czynności aż do ostatecznego

i prawomocnego zakończenia tego postępowania. Uchylenie decyzji nie powoduje konieczności "ponownego wszczęcia" postępowania. To postępowanie bowiem nadal trwa. Wbrew zarzutowi organu brak podstaw do ograniczenia kontroli Sądu w takiej sprawie wyłącznie do okresu postępowania po ostatniej decyzji kasacyjnej SKO. Sąd ocenić powinien przebieg całego postępowania pod kątem przewlekłego jego prowadzenia. I tak;

Z wniosku skarżącego rzeczywiście mogło wynikać, że chodzi także

o wszczęcie innego postępowania, do prowadzenia i rozstrzygnięcia którego Burmistrz nie był właściwy, ale nie zwalniało to organu od obowiązku działania stosownie do reguły sformułowanej w art. 12 K.p.a., tj. zasady szybkości postępowania. Z akt sprawy wynika, że w dniu 31 sierpnia 2004 r. skarżący złożył wniosek, którego niewątpliwą intencją było także wszczęcie postępowania w sprawie naruszenia stosunków wodnych przez sąsiadów. Bez formalnego zawiadomienia

o wszczęciu postępowania w dniu 14 września tego roku zostały podjęte czynności, które dokumentuje protokół (na marginesie – akta są prowadzone bez zachowania porządku chronologicznego).

Następne pismo skarżącego do Burmistrza o podjęcie działań nosi datę

14 września 2005 r. Kolejne pismo skarżącego w sprawie naruszenia stosunków wodnych kierowane do Burmistrza pochodzi z 9 maja 2005 r. Bez zawiadomienia pozostałych stron o wszczęciu postępowania, z udziałem skarżącego przeprowadzono oględziny, co dokumentuje protokół z 29 maja 2005 r. Kolejny protokół nosi datę 19 czerwca 2006 r. Opisano w nim postęp zawilgocenia ściany budynku mieszkalnego (w aktach jest jedynie kopia tego protokołu). Dopiero pismem z dnia 21 listopada 2006 r. Burmistrz zawiadamia strony o tym, że na wniosek skarżących wszczęto postępowanie w sprawie zmiany stosunków wodnych. Wydruki z ewidencji gruntów dotyczące nieruchomości stron pochodzą z dnia 21 listopada 2006 r. i z 3 czerwca 2005 r.

Następne pismo ponaglające wpłynęło do Urzędu Miasta w dniu 29 czerwca 2006 r.

W dniu 5 grudnia 2006 r. skarżący złożył do protokołu oświadczenie. O tej okoliczności pismem z dnia 12 grudnia 2006 r. organ powiadomił strony, których działania miały spowodować zalewanie działki skarżącego. Pismem

z 19 lipca 2007 r. organ po raz kolejny zawiadomił o wszczęciu postępowania

i zakreślił stronom termin 14 dni na złożenie wniosków i uwag. Pisma zostały doręczone stronom 23 i 26 lipca 2007 r. Pismem z 30 sierpnia 2007 r. organ zawiadomił o wyznaczeniu na dzień 19 września 2007 r. "wizji lokalnej". Oględziny odbyły się w wyznaczonym terminie, co dokumentuje protokół z tej daty. W dniu

30 października 2007 r. przesłuchano stronę, co także udokumentowano protokołem.

W dniu 7 listopada 2007 r. wpłynęło kolejne pismo skarżącego, w którym ustosunkował się on do tego zeznania. W dniu 7 grudnia 2007 r. przeprowadzono kolejne oględziny. Pismem z 5 marca 2008 r. organ zaproponował stronom zawarcie ugody. W dniu [...] kwietnia 2008 r. Burmistrz wydał decyzję. Decyzja kasacyjna SKO z dnia [...] października 2008 r. wpłynęła do organu w dniu 13 listopada 2008 r. Pismem z 4 grudnia 2008 r. Burmistrz zawiadomił strony o wszczęciu postępowania

i pouczył strony o ich uprawnieniach, w tym o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym w terminie 14 dni. Przy braku jakiejkolwiek aktywności organu i stron, kolejna decyzja została wydana dopiero w dniu [...] lutego 2009 r. Decyzja kasacyjna SKO wpłynęła do organu w dniu 14 kwietnia 2009 r.

W piśmie z 19 maja 2009 r. po raz kolejny organ zawiadomił o wszczęciu postępowania i pouczył o prawach, a także zakreślił 14 dniowy termin do złożenia wniosków, uwag i żądań. Pismem z dnia 1 lipca 2009 r. zawiadomiono strony

o powołaniu biegłego. W dniu 27 lipca 2005 r. zawarta została umowa z biegłym dotycząca wykonania opinii. Pismami z 31 lipca 2009 r. zawiadomiono

o wyznaczeniu na dzień 5 sierpnia 2009 r. "wizji lokalnej", a pismem z 18 sierpnia 2009 r. organ powiadomił strony o piśmie złożonym przez skarżącego. W dniu

20 sierpnia 2008 r. biegły złożył wykonaną przez siebie opinię. Po zapoznaniu się

z w/w opinią w dniu 18 września 2009 r. skarżący złożyli pismo z zarzutami. Pismami z 23 września 2009 r. organ poinformował strony i biegłego o stanowiskach stron.

W dniu 12 października 2009 r. do Urzędu wpłynęło pismo biegłego. W dniu

2 listopada 2009 r. skarżący złożyli wniosek o powołanie innego biegłego i dalsze zarzuty do opinii. Za pismem z dnia 18 listopada 2009 r. organ doręczył biegłemu w/w pismo. W dniu 23 grudnia 2009 r. biegły złożył pismo do akt sprawy. W dniu

21 stycznia 2010 r. organ wystosował pismo do skarżących doręczając im jednocześnie kserokopię w/w pisma biegłego. W dniach 3 i 9 lutego 2010 r. wpłynęły kolejne pisma skarżących. W dniu 19 lutego 2010 r. organ wystosował do nich pismo. Pismem z dnia 31 marca 2010 r. organ zawiadomił strony o zebraniu wszystkich materiałów i zakreślił termin 7 dni na zapoznanie i wypowiedzenie się co do powyższego. W zakreślonym terminie do Urzędu zgłosili się skarżący, a ich stanowisko ujęto w protokole z dnia 15 kwietnia 2010 r. Pismem z dnia 5 maja 2010 r. organ zawiadomił pozostałe strony o złożonym przez skarżących oświadczeniu.

W dniu [...] czerwca 2010 r. została wydana przez organ decyzja. Kolejna decyzja kasacyjna SKO wpłynęła do Urzędu Miasta w dniu 18 sierpnia 2010 r. Pismem z dnia 7 września 2010 r. po raz kolejny organ zawiadomił strony o wszczęciu postępowania. Zakreślono stronom termin 14 dni do złożenia ewentualnych wniosków, uwag, na zapoznanie się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz wypowiedzenie się. W dniu 21 września 2010 r. wpłynęło kolejne pismo skarżących. Postanowieniem z [...] września 2010 r. organ wyłączył pracownika Urzędu

i wyznaczył innego pracownika. W dniu 18 października 2010 r. wpłynęło kolejne pismo skarżącego. Pismami z dnia 29 października 2010 r. organ zawiadomił

o wyznaczeniu na dzień 17 grudnia 2010 r. rozprawy administracyjnej. W dniu

2 grudnia 2010 r. stawił się skarżący i poprosił o zmianę terminu rozprawy w związku z okresem świątecznym. Pismem z dnia 10 grudnia 2010 r. organ zawiadomił strony o wyznaczeniu na 31 stycznia 2011 r. terminu rozprawy. W dniu 31 stycznia 2011 r. odbyła się rozprawa administracyjna z udziałem biegłego. Pismem z 1 marca 2011 r. zawiadomiono strony o wyznaczeniu na 11 marca tego roku termin oględzin. Oględziny przeprowadzono w powyższym terminie. Pismem z 15 marca 2011 r. skarżący zostali zaproszeni na spotkanie z Burmistrzem. Pismem z 13 kwietnia 2011 r. organ zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i zakreślono termin 7 dni na zapoznanie i wypowiedzenie się co do powyższego. W dniu [...] kwietnia 2011 r. Burmistrz wydał decyzję. Decyzja SKO

o utrzymaniu w mocy w/w decyzji wpłynęła do organu 1 lipca 2011 r. W dniu 15 maja 2014 r. wpłynęły do Burmistrza akta sprawy wraz z kopią prawomocnego wyroku

WSA w Rzeszowie z dnia 28 stycznia 2014 r. z uzasadnieniem. Pismem z dnia

12 czerwca 2014 r. Burmistrz po raz kolejny – zawiadomił strony o wszczęciu po wyroku Sądu postępowania i zakreślił termin 14 dni – jak w poprzednich pismach

w tym przedmiocie. W dniu 18 sierpnia 2014 r. wpłynęło kolejne pismo skarżącego. Pismem z 28 sierpnia 2014 r. zawiadomiono strony o wyznaczeniu na dzień

5 września 2014 r. oględzin. Oględziny odbyły się w wyznaczonym terminie. Zawiadomieniem z 28 września 2014 r. zawiadomiono strony o zebraniu materiału dowodowego i zakreślono termin 7 dni na realizację uprawnień. Dnia

[...] grudnia 2014 r. organ wydał decyzję. W dniu 2 marca 2015 r. wpłynęła do Urzędu decyzja kasacyjna SKO. Pismem z 16 marca 2015 r. organ po raz kolejny zawiadomił, że zostało z urzędu wszczęte postępowanie i jak poprzednio zakreślił stronom 14 dni na realizację ich uprawnień procesowych. Pismem z 21 kwietnia 2015 r. organ zwrócił się o przekazanie im opinii okazanej WSA przy rozpoznaniu sprawy. Opinia wpłynęła do Urzędu Miasta w dniu 7 maja 2015 r. Pismem z dnia 26 maja 2015 r. organ zawiadomił strony o wyznaczeniu na 2 czerwca 2015 r. oględzin. Tego dnia sporządzono jedynie notatkę, z której wynika, że oględziny nie odbyły się ze względu na nieobecność właścicieli nieruchomości, na których według wskazań skarżących nastąpiły zmiany stanu wody. (korespondencja kierowana do w/w stron nie była przez nie odbierana już wcześniej). W dniu 26 maja 2015 r. do Burmistrza wpłynęło pismo skarżących z ponagleniem do podjęcia konkretnych działań

w sprawie. Pismem z dnia 23 czerwca 2015 r. organ zawiadomił o przedłużeniu terminu do wydania decyzji, która to zostanie wydana niezwłocznie po uzupełnieniu przez pełnomocnika dowodu w sprawie. Pismem z 6 lipca 2015 r. zawiadomiono

o wyznaczeniu na 20 sierpnia 2015 r. rozprawy administracyjnej. W dniu 29 lipca 2015 r. wpłynęło pismo od strony. W dniu 20 sierpnia 2015 r. odbyła się rozprawa administracyjna, na której stający za skarżących profesjonalni pełnomocnicy podtrzymali ich stanowisko i zwrócili uwagę na wskazania zawarte w wyroku Sądu. Pismami z 22 sierpnia 2015 wezwano osobę, która sporządziła opinię na zlecenie skarżących do stawiennictwa w dniu 22 września 2015 r. Pismem z 13 listopada 2015 r. zawiadomiono o zebraniu materiału w sprawie i pouczono strony

o możliwości realizacji ich uprawnień w terminie 7 dni. Dnia [...] stycznia

2016 r. organ wydał decyzję. Dnia 12 kwietnia 2016 r. do urzędu wpłynęła kolejna decyzja kasacyjna SKO. Po raz kolejny organ pismem z 26 kwietnia 2016 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania z urzędu po uchyleniu poprzedniej decyzji

i zakreślił stronom 14 dni na realizację ich uprawnień procesowych. W dniu 12 maja 2016 r. wpłynęło pismo od radcy prawnego i adwokata, którzy mieli reprezentować skarżących ( w aktach brak pełnomocnictwa). Pismem z 24 czerwca 2016 r. organ zawiadomił strony o zebraniu materiałów mogących stanowić podstawę do wydania decyzji i zakreślono termin 7 dni na realizację uprawnień. W związku z wniesieniem przez skarżących zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, organ za pismem

z 6 lipca 2016 r. przekazał akta do SKO. Po otrzymaniu w dniu 4 sierpnia 2016 r. postanowienia SKO w dniu [...] sierpnia 2016 r. organ wydał decyzję. Po otrzymaniu

w dniu 14 października 2016 r. decyzji kasacyjnej SKO, Burmistrz pismem

z 21 października 2016 r. zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania

i poinformował o możliwości realizacji uprawnień przez strony w terminie 14 dni od doręczenia zawiadomienia. Pismem z 25 listopada 2016 r. zakreślono termin 7 dni na realizację uprawnień stron. Dnia [...] grudnia 2016 r. została wydana przez organ decyzja. Po otrzymaniu kolejnej decyzji kasacyjnej wydanej przez SKO dnia

[...] lutego 2017 r. (brak prezentaty wpływu) pismem z 27 lutego 2017 r. organ po raz kolejny zawiadomił strony o wszczęciu postępowania z urzędu i pouczył o możliwości realizacji uprawnień zakreślając termin 14 dni od doręczenia tego pisma. Pismem

z 10 kwietnia 2017 r. organ zawiadomił o zebraniu materiału dowodowego w sprawie zakreślił 7 dni na realizację uprawnień przez strony. Dnia [...] maja 2017 r. organ wydał decyzję.

Z akt sprawy wynika, że nawet wówczas, gdy strony nie zgłaszały żadnych wniosków dowodowych ani zarzutów, czy zastrzeżeń co do przeprowadzonych dowodów, przy braku nowych dowodów pozyskanych z urzędu, kolejne pisma

z zakreśleniem 7 dniowego terminu do zapoznania przez strony

z zebranymi materiałami były formułowane w znacznych odległościach czasowych od zwrotu akt przez organ II instancji. Każdorazowo po decyzji kasacyjnej SKO, czy po wyroku Sądu organ zawiadamiał o wszczęciu z urzędu postępowania, które przecież było dalszym tokiem postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącego złożonym jeszcze w 2004 r. Takie działania i do tego podejmowane w znacznych odstępach czasu były nieuzasadnione i noszą cechy przewlekłego prowadzenia sprawy zdefiniowanego w art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a.,a dodatkowo z uwagi na ich wielokrotność mają charakter rażącego naruszenia prawa.

W sytuacji, gdy żadne wnioski dowodowe, czy zarzuty nie były przez którąkolwiek ze stron składane, żaden dowód, czy inna czynność procesowa nie były przeprowadzane, kierowanie takich pism było zupełnie zbędne i tylko odsuwało

w czasie rozstrzygnięcie sprawy. Analizując tok postępowania nie sposób też uznać, że organ dążył do koncentracji materiału dowodowego. Np. nie wykazano, jaki był cel wyznaczenia na dzień 20 sierpnia 2015 r. rozprawy administracyjnej.

Biorąc pod uwagę, że przed złożeniem skargi na przewlekłość postępowania organ wydał decyzję w świetle art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zbędne było zobowiązanie do jej wydania.

Z uwagi na to, że podejmowane przez organ w sprawie działania, ich odległości czasowe nawet w najmniejszym stopniu nie uzasadniają aż tak długiego trwania postępowania, w ocenie Sądu zaistniałą niewątpliwie przewlekłość należało ocenić, jako rażące naruszenie prawa. Postępowanie trwało od 2004 r. Czynności zmierzające do wyjaśnienia sprawy podejmowane były w dużych, w znacznej większości niczym nieuzasadnionych odległościach czasowych, z ewidentnym naruszeniem art. 12 § 1 K.p.a. Cechował je brak koncentracji i wnikliwości. Uzasadnia to w pełni stwierdzenie o rażącym naruszeniu prawa przez organ.

Za rażące naruszenie art. 35 K.p.a. można bowiem uznać oczywiste niezastosowanie się do wskazanych w nim terminów, zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak aktywności organu. Dla uznania, że przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych obowiązków, w tym także terminów na załatwienie sprawy. Jak się wskazuje w orzecznictwie, rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty ( tak m.in. NSA w wyroku z 21 czerwca 20912 r., sygn.

I OSK 675/12 – LEX nr 1218894). Taką ocenę, zdaniem Sądu orzekającego

w niniejszej sprawie można odnieść do stanu faktycznego niniejszej sprawy, w której czynności podejmowane były od początku w znacznej mierze z niczym nieusprawiedliwioną zwłoką, bez kontroli nad upływem terminów zakreślonych stronom, bez dogłębnej analizy stanu sprawy i koncentracji przeprowadzanych nielicznych zresztą dowodów.

Biorąc pod uwagę tę ostatnią okoliczność Sąd wymierzył organowi grzywnę

w wysokości 2000 zł. W ocenie Sądu taka kwota będzie wystarczającą sankcją za przewlekłe prowadzenie sprawy.

W przekonaniu Sądu orzeczona grzywna jest adekwatna do naruszenia prawa przez organ.

Zaznaczyć trzeba, że przepis art. 149 § 2 P.p.s.a. pozwala na wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 K.p.a. lub przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 K.p.a. Skoro w pierwszej kolejności skarżący sformułowali żądanie wymierzenia grzywny, a Sąd je uwzględnił, chociaż w niższej wysokości niż żądano, nie mógł uwzględnić kolejnego żądania.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. Na zasądzone koszty składają się: wpis od skargi oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika – adwokata stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800).