Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 517/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski, sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi P. "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] grudnia 2016 r. Nr [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska, po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o. o. z siedzibą w L., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późno zm.), dalej "Kpa" i art. 298 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2016 r., poz. 672 z późn. zm.), dalej .Poś", w związku z art. 299 ust. 1 pkt 2, art. 305 ust. 1 i ust. 4 Poś oraz art. 305a ust. 1 pkt 2 lit. a Poś, uchylił decyzję Nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2014 r. w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w wysokości [...] zł za wprowadzanie w 2012 r. ścieków do wód z oczyszczalni [...] w L., z naruszeniem warunków określonych w decyzji Starosty B. z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak: [...], i wymierzył w/w [...] Sp. z o. o., administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł. za wprowadzanie w 2012 r. ścieków do wód z oczyszczalni [...] w L., z naruszeniem warunków określonych w decyzji Starosty B. z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak: [...].

W uzasadnieniu organ wskazał, że wskazaną w sentencji decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wymierzył [...] Sp. z O. o., zwanemu dalej jako "Spółka", administracyjną karę pieniężną za wprowadzanie w 2012 r. ścieków do wód z oczyszczalni [...] w L., z naruszeniem warunków określonych w decyzji Starosty B. z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak: [...].

Od decyzji tej odwołała się Spółka pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. znak: [...], zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów:

1) art. 7, 77 § 1 i 80 Kpa, gdyż zaskarżona decyzja została wydana w następstwie błędnych ustaleń faktycznych polegających na tym, że [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska uznał, że wystąpiły przesłanki uzasadniające wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej za naruszenie warunków pozwolenia wodnoprawnego oraz wydał decyzję z rażącymi naruszeniami,

2) art. 298 'ust. 1 pkt 2, art. 299 ust. 1 pkt. 2, art. 305a ust. 1 Poś, oraz § 9 ust. 1, 2 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenia warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (Dz. U. z 2005 r. Nr 260 poz. 2177) oraz § 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. z 2006 r. poz. 137 nr 984 z późno zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem z 2006 r."

3) przepisów art. 7, 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 i § 3 Kpa, gdyż zaskarżona decyzja nie zawiera adekwatnego do swojej treści uzasadnienia prawnego i faktycznego, a dodatkowo treść uzasadnienia zawiera szereg błędów i nieścisłości. Główny Inspektor Ochrony Środowiska rozpatrując na nowo i w całości przedmiotową sprawę wskazał, że bezsporny w sprawie jest fakt, że Starosta B. decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak: [...], udzielił Spółce pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie do wód [...] oczyszczonych ścieków komunalnych z oczyszczalni [...] w L., których jakość, z uwagi na wielkość oczyszczalni o [...], ma być monitorowana poprzez wykonywanie w ciągu każdego roku 12 pomiarów. Jak wynika z akt sprawy ww. decyzja stała się ostateczna z dniem [...] września 2012 r.

[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska dokonując oceny spełniania warunków pozwolenia w niniejszej sprawie, na podstawie dotychczas utrwalonego orzecznictwa sądowoadministracyjnego w podobnych sprawach, przyjął dzień 21 sierpnia jako początek okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, od którego należy liczyć okresy oceny. Spółka w odwołaniu zakwestionowała taki sposób ustalenia okresów oceny wyjaśniając, że pozwolenie - wodnoprawne na podstawie którego dokonano oceny spełniania jego warunków stało się ostateczne w dniu [...] września 2012 r., zaś do tego czasu obowiązywało jeszcze pozwolenie wodnoprawne z dnia [...] lutego 2005 r. znak: [...], które zostało wygaszone dopiero ww. decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Spółka wskazała również, że pomiar jakości ścieków w próbce pobranej w dniach [...] września 2012 r. był wykonany w ramach realizacji obowiązków automonitoringu jakości ścieków nałożonych pozwoleniem wodnoprawnym z dnia [...] lutego 2005 r. Dopiero badanie wykonane w dniu [...] października 2012 r. było pierwszym wykonanym w ramach realizacji obowiązków wynikających z nowego pozwolenia z dnia [...] sierpnia 2012 r. Spółka wskazała również, że skoro w dniach [...] września 2012 r. wykonała pomiary jakości ścieków (na potrzeby "starego" pozwolenia), to [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nie może od niej żądać wykonania po raz drugi we wrześniu kolejnych pomiarów na potrzeby "nowego" pozwolenia.

Rozpatrując przedmiotową sprawę Główny Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził, że w zakresie zarzutu, co do przyjęcia okresu oceny od daty ostateczności pozwolenia, należy podzielić stanowisko Spółki. W ostatnich latach Sądy Administracyjne, w podobnych sprawach wyraziły pogląd, że przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie podlega wykonaniu - art. 130 § 1 Kpa. W związku z tym, do dnia [...] września 2012 r. nie można było żądać od Spółki wyników pomiarów na potrzeby oceny spełniania warunków pozwolenia z dnia [...] sierpnia 2012 r.

W rozpatrywanej sprawie należy więc uznać, że pierwszym rokiem obowiązywania pozwolenia z dnia [...] sierpnia 2012 r. jest okres od [...] września 2012 r. do [...] września 2013 r. W tym okresie, na dwanaście wymaganych pomiarów Spółka wykonała 11 pomiarów jakości odprowadzonych ścieków w próbkach pobranych w dniach: [...] października 2012 r., [...] listopada 2012 r., [...] grudnia 2012 r., [...] stycznia 2013 r., [...] lutego 2013 r., [...] marca 2013 r., [...] kwietnia 2013 r., [...] maja 2013 r., [...] czerwca 2013 [...] lipca 2013 r., [...] sierpnia 2013 r.

Załączone do akt sprawy Sprawozdania z badań w ocenie organu nie pozostawiają wątpliwości, że laboratorium, które wykonało badania spełnia wymagania art. 147a Poś, zaś badania wykonano w próbkach średniodobowych. Zgodnie z art. 305 ust. 1 Poś wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie warunków korzystania ze środowiska na podstawie, o której mowa wart. 299 ust. 1 pkt 2 Poś, jeżeli:

- podmiot korzystający ze środowiska prowadzi wymagane pomiary wielkości emisji,

- spełnione są warunki, o których mowa wart. 147a Poś.

W tej sprawie Spółka prowadziła pomiary spełniające wymagania art. 147a Poś, zatem mogły być one podstawą dokonywania merytorycznej oceny spełniania warunków pozwolenia.

Podstawą sposobu dokonywania oceny, czy odprowadzane z oczyszczalni [...] ścieki spełniają wymagania, są przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. z 2006 r. Nr 137 poz. 984 z późno zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem z 2006 r.", obowiązujące w dacie wydawania pozwolenia wodnoprawnego.

Zgodnie z § 8 ust. 4 rozporządzenia z 2006 r., ścieki, o których mowa w § 4 ust. 1 i 2 (tj. komunalne i bytowe), odpowiadają wymaganym warunkom, jeżeli:

1) liczba pobranych w ciągu roku średnich dobowych próbek ścieków, które nie spełniły warunków dotyczących najwyższych dopuszczalnych wartości lub procentu redukcji zanieczyszczeń określonych wskaźnikami BZT5, ChZT i zawiesin ogólnych, nie jest większa od liczby tych próbek, która jest określona w załączniku nr 2 do rozporządzenia,

2) próbki niespełniające warunku, o którym mowa w pkt 1, nie wykazują odchyleń od najwyższych dopuszczalnych wartości lub procentu redukcji zanieczyszczeń większych niż o 100 % dla BZT5 i ChZT oraz odchyleń od najwyższej dopuszczalnej wartości lub procentu redukcji zawiesin ogólnych większych niż o 150 %,

3) średnie roczne wartości azotu ogólnego i fosforu ogólnego nie przekraczają najwyższych dopuszczalnych wartości lub spełniają minimalny procent redukcji zanieczyszczeń, określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia.

Ww. warunki dotyczą jednak oceny wskaźników zanieczyszczeń BZT 5, ChZT, zawiesiny ogólnej oraz azotu i fosforu ogólnego. Natomiast oceny spełniania warunków pozwolenia w zakresie pozostałych wskaźników zanieczyszczeń ustalonych w pozwoleniu wodnoprawnym należy dokonać na podstawie § 8 ust. 5 rozporządzenia z 2006 r. Stanowi on, że ścieki, o których mowa w § 4 ust. 2 (komunalne), odpowiadają wymaganym warunkom w zakresie innych substancji zanieczyszczających niż wymienione w załączniku nr 1 do rozporządzenia, jeżeli spełniają odpowiednio wymagane warunki, o których mowa w ust. 1. Ust. 1 § 8 znajduje w tej sprawie odpowiednie zastosowanie do ścieków komunalnych w zakresie pkt 4 i 6. Stanowią one, że :

- co najmniej w czterech z sześciu kolejnych średnich dobowych próbkach ścieków zmierzone wartości pozostałych wskaźników zanieczyszczeń obecnych w ściekach nie przekraczają najwyższych dopuszczalnych wartości tych wskaźników określonych w tabeli II w załączniku nr 3 do rozporządzenia,

- w średniej dobowej próbce pozostałych ścieków, niespełniającej wymagań, najwyższe dopuszczalne wartości są przekroczone nie więcej niż o 100% dla wskaźników zanieczyszczeń określonych w lp. 3-10,13-18 i 59 oraz nie więcej niż o 50% dla wskaźników zanieczyszczeń w Ip.19-58 w tabeli II w załączniku nr 3 do rozporządzenia.

Uzyskane w tej sprawie wyniki pomiarów mieszczących się w ww. okresie oceny wskazują, że:

- stężenia zanieczyszczeń zawarte w odprowadzanych ściekach w zakresie wskaźników BZT 5, ChZT i zawiesiny ogólnej, nie przekraczały dopuszczalnych norm określonych w pozwoleniu wodnoprawnym z dnia [...] sierpnia 2012 r.,

- liczba próbek ścieków, które nie spełniły warunków dotyczących najwyższych dopuszczalnych wartości określonych wskaźnikami BZT5, ChZT i zawiesin ogólnych, nie jest większa od liczby tych próbek, która jest określona w załączniku nr 2 do rozporządzenia, a w próbce niespełniającej wymagań brak jest odchyleń od najwyższych dopuszczalnych wartości większych niż o 100 % dla BZT 5 i ChZT oraz zawiesin ogólnych większych niż o 150 %,

- średnie roczne wartości wskaźników: azotu ogólnego i fosforu ogólnego, przy uwzględnieniu wartości podwyższonych o 80% dla próbek niespełniających wymagań, również nie przekraczały dopuszczalnych norm.

Dopuszczalna wartość azotu ogólnego 15 mgN/I; dla brakującego pomiaru podwyższona o 80% = 27 mgN/1.

Dopuszczalna wartość fosforu ogólnego 2 mgP/I; dla brakującego pomiaru podwyższona o 80% = 3,6 mgP/1

Wobec tego średnia roczna (od [...] września 2012 r. do [...] września 2013 r.) azotu ogólnego: = (13,5+17+13,8+7+6,9+14,2+10+13+6,3+3,2+6,1 +27)/12=11 ,5 mgN/1

Średnia roczna (od [...] września 2012 r. do [...] września 2013 r.) fosforu ogólnego: = (2,24+1,18+1,8+0,33+0,29+1 ,8+1 ,88+2,5+0,29+0,2+2,3+3,6)/12=1 ,53 mgP/1

W ocenianym w tej sprawie okresie (od [...] września 2012 r. do [...] września 2013r.) mieszczą się dwie serie pomiarów (wyznaczone liczbą 6 kolejnych pomiarów) dla wskaźników innych niż BZT5, ChZT i zawiesina ogólna, tj. chlorków, siarczanów, fenoli lotnych, substancji powierzchniowo czynnych anionowych i niejonowych, substancji ekstrahujących się eterem naftowym oraz węglowodorów ropopochodnych. W tych seriach:

I seria - pomiary od [...] września 2012 r. do [...] marca 2013 r. II seria - pomiary od [...] marca 2013 r. do [...] września 2013 r.

Spółka wykonała odpowiednio 5 oraz 6 kolejnych pomiarów wskaźników zanieczyszczeń innych i co najmniej w czterech kolejnych próbkach z każdej serii wykonanych, zmierzone wartości nie przekraczały dopuszczalnych norm.

Jednak niewykonanie jednego pomiaru w ocenianym w tej sprawie okresie powoduje, że dla brakującego pomiaru należy zastosować art. 305a ust. 1 pkt 2 lit. a, Poś, który stanowi, że jeżeli podmiot nie prowadzi wymaganych pomiarów, przyjmuje się, że warunki korzystania ze środowiska w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi, określone w pozwoleniu, dla każdego z pomiarów zostały przekroczone o 80% w przypadku składu ścieków. Wobec tego, dla każdego wskaźnika z brakującego pomiaru należy zastosować podwyższenie o 80% w stosunku do wartości określonej w pozwoleniu.

W tym miejscu organ wyjaśnił, że nie można podzielić interpretacji Spółki dotyczącej treści art. 305a ust. 1 pkt 2 lit a Poś, że tylko brak wykonania jakichkolwiek pomiarów upoważnia organ do zastosowania art. 305a ust. 1 pkt 2 lit. a Poś. Wielokrotnie to już zostało potwierdzone w wykładni sądów administracyjnych, np. w wyroku WSA z dnia 18 października 2010 r. o sygn. akt IV SA/Wa 686/10, że ,,( ... ) użyte w tym przepisie pojęcie wymaganych pomiarów obejmuje nie tylko brak wykonania jakichkolwiek pomiarów, ale także sytuację, w której nie zostały wykonane wszystkie pomiary nakazane w pozwoleniu wodnoprawnym". Jak natomiast podkreślił NSA w wyroku z 17 listopada 2011 r. o syng. Akt II OSK 1628/10 nieprzeprowadzenie kontroli w wymaganym zakresie musi być traktowane na równi z przekroczeniem dopuszczalnych norm, aby nie doprowadzić do sytuacji w której podmioty korzystające ze środowiska podejmowałyby się kalkulacji, czy dotrzymywać wymaganych przepisami oraz treścią zezwolenia wodnoprawnego standardów w zakresie monitoringu składu ścieków, czy świadomie odstąpić od tych wymogów".

Mając na uwadze brzmienie § 8 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia z 2006 r. w związku z art. 305a ust. 1 pkt 2 lit.a Poś, należy stwierdzić, że:

- dla wskaźników zanieczyszczeń określonych w lp. 3-10, 13-18 i 59, do których w tej sprawie należą chlorki, siarczany, odchylenie od najwyższych dopuszczalnych wartości dla brakującej próbki nie było większe niż o 100 %,

- dla wskaźników zanieczyszczeń określonych w Ip.19-58, do których w tej sprawie należą fenole lotne, substancje powierzchniowo czynne anionowe, substancje powierzchniowo czynne niejonowe, substancje ekstrahujące się eterem naftowym i węglowodory ropopochodne, dopuszczalne wartości w brakującej próbce zostały przekroczone więcej niż o 50%.

Organ uznał zatem, że ścieki w ocenianym okresie od [...] września 2012 r. do [...] września 2013 r. nie spełniały wymagań w zakresie wskaźników: fenole lotne, substancje powierzchniowo czynne anionowe, substancje powierzchniowo czynne niejonowe, substancje ekstrahujące się eterem naftowym i węglowodory ropopochodne, przez co doszło do przekroczenia warunków pozwolenia, a to skutkuje obowiązkiem wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej.

Zgodnie bowiem z art. 298 ust. 1 pkt 2 Poś, za przekroczenie określonych w pozwoleniach, o których mowa wart. 181 ust. 1 pkt 1 i 3 Poś, warunków dotyczących ilości ścieków, ich stanu, składu, minimalnej procentowej redukcji stężeń substancji w ściekach oraz masy substancji w odprowadzanych ściekach przypadającej na jednostkę masy wykorzystanego surowca, materiału, paliwa lub wytworzonego produktu, wojewódzki inspektor ochrony środowiska wymierza, w drodze decyzji administracyjne kary pieniężne. Zgodnie z art. 299 ust. 1 pkt 2 Poś, wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie lub naruszenie warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym na podstawie pomiarów prowadzonych przez podmiot korzystający ze środowiska, obowiązany do dokonania takich pomiarów.

Jednakże w tej sprawie Spółka podniosła w piśmie z dnia 17 listopada 2016 r., że w ocenianym okresie oczyszczalnia była w trakcie rozruchu, co zgodnie z obowiązującymi przepisami upoważniało do 50% przekroczenia wymaganych parametrów ścieków oczyszczonych.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska analizując tę kwestię stwierdził, na podstawie załącznika nr 10 do protokołu z kontroli Nr [...], że pismem z dnia [...] maja 2013 r. zostało już zatwierdzone sprawozdanie z rozruchu oczyszczalni. Oznacza to, że rozruch zakończył się wcześniej, o czym może też świadczyć data "kwiecień 2013" na sprawozdaniu z rozruchu oczyszczalni [...] w L.", wykonanym przez mgr. inż. B. Z. Zatem oczyszczalnia nie była w fazie rozruchu co najmniej już od maja 2013 r. w związku z czym organ odwoławczy nie może uznać, że w-całym ocenianym okresie, tj. od [...] września 2012 r. do [...] września 2013 r., oczyszczalnia znajdowała się w fazie rozruchu. Dlatego też, Główny Inspektor Ochrony Środowiska, biorąc pod uwagę fakt, że rzeczywiście w części ocenianego okresu trwał rozruch oczyszczalni, uwzględnił dla pomiarów wykonanych od [...] września 2012 r. do [...] marca 2012r., podwyższone wartości przewidziane dla fazy rozruchu. Nie mógł jednak zastosować 50%, które przewidziane jest dla wskaźników wymienionych w załączniku nr 1 do rozporządzenia z 2006 r. (a te nie zostały przekroczone w stopniu uzasadniającym wymierzenie kary) lecz zastosował 30% dla wskaźników innych, określonych w pozwoleniu, do których odnosi się tabela II załącznika nr 3 i objaśnienia zawarte pod tą tabelą. Zgodnie z objaśnieniem nr 3) pod tabelą II załącznika nr 3 w czasie rozruchu nowo wybudowanych lub zmodernizowanych oczyszczalni stosujących biologiczne metody oczyszczania ścieków najwyższe dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczeń podwyższa się w stosunku do wartości podanych w załączniku maksymalnie o 30 %.

Wobec powyższego, dla brakującego pomiaru, w zakresie wskaźników, dla których ścieki nie spełniały wymagań w ocenianym okresie od [...] września 2012 r. do [...] września 2013 r. organ w decyzji dokonał stosownych obliczeń, przyjmując: 1) dla I serii pomiarów (od [...] września 2012 r. do [...] marca 2013 r.) - przekroczenie zgodnie z art. 305a ust. 1 pkt 2 lit. a Poś, pomniejszone o 30%.

Jednocześnie wskazał, że jeżeli, liczba próbek niespełniających wymagań określonych w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym jest większa od dopuszczalnej (a w tej sprawie jest), to karę ustala się, dokonując obliczenia substancji, w tym substancji wyrażonej jako wskaźnik, wprowadzonej do wód lub do ziemi w okresie objętym oceną, z naruszeniem wymaganych warunków, zgodnie z wzorem określonym w § 9 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenia warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (Dz. U. z 2005 r. Nr 260 poz. 2177). Zaznaczono, przy tym, że błędne jest dowodzenie Spółki, że karę można wymierzyć tylko za okres, kiedy brakujący pomiar nie został wykonany. Takie twierdzenie nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa, natomiast z przepisów rozporządzenia z 2006 r., a dokładnie § 5 ust. 2 pkt 2 oraz § 8 ust. 4 rozporządzenia z 2006 r., określających sposób dokonywania oceny, który ściśle koresponduje z § 9 ust. 4 rozporządzenia z 2005 r. określającym wzór do wymierzenia kary, wynika jednoznacznie, że oceny spełniania warunków pozwolenia dokonuje się za okres roku obowiązywania pozwolenia określającego te warunki, a nie np. miesiąca. Powyższe przekłada się na obowiązek ustalenia wielkości naruszenia w całym roku obowiązywania pozwolenia (który np. w tej sprawie nie pokrywa się z rokiem kalendarzowym), chociaż karę wymierza się tylko za te części wielkości naruszenia, które wchodzą w rok kalendarzowy, za który wymierzono karę. Świadczy o tym również legenda do wzoru opisująca poszczególne dane, które trzeba podstawić do wzoru z okresu objętego ocena, którym w tej sprawie był okres od [...] września 2012 do [...] września 2013 r.

W konsekwencji organ uznał, że ilość danej substancji, w tym substancji wyrażonej jako wskaźnik, wprowadzonej do wód lub do ziemi z naruszeniem wymaganych warunków, w okresie od [...] września 2012 r. do [...] marca 2013 r. (I serii) wynosi:

- fenole lotne -1,11 kg

- substancje powierzchniowo czynne anionowe 55,75 kg

- substancje powierzchniowo czynne niejonowe111,49kg

- substancje ekstrahujące się eterem naftowym 557,46 kg

- węglowodory ropopochodne 167,24 kg

Ilość danej substancji, w tym substancji wyrażonej jako wskaźnik, wprowadzonej do wód lub do ziemi z naruszeniem wymaganych warunków, w okresie od [...] marca 2013 r. do [...] września 2013 r. (II serii) wynosi:

- fenole lotne - 1,98kg

- substancje powierzchniowo czynne anionowe 99,21 kg

- substancje powierzchniowo czynne niejonowe 198,41 kg

- substancje ekstrahujące się eterem naftowym 992,07 kg

- Węglowodory ropopochodne 297,620 kg

Zatem, ilość danej substancji, w tym substancji wyrażonej jako wskaźnik, wprowadzonej do wód lub do ziemi z naruszeniem wymaganych warunków, w całym okresie oceny od [...] września 2012 r. do [...] września 2013 r. wynosi:

fenole lotne -3,09 kg

substancje powierzchniowo czynne anionowe -154,96 kg

- substancje powierzchniowo czynne niejonowe -309,9 kg

- substancje ekstrahujące się eterem naftowym -1 549,53 kg

- węglowodory ropopochodne -464,86 kg

Jednak zgodnie z art. 305 ust. 4 Paś, karę wymierza się za przekroczenie stwierdzone w roku kalendarzowym. W związku z tym, że w roku kalendarzowym 2012, z ocenianego w tej sprawie okresu mieści się 115 dni (od [...] września 2012 r. do [...] grudnia 2012 r.), to ilość danej substancji, w tym substancji wyrażonej jako wskaźnik, wprowadzonej do wód lub do ziemi z naruszeniem wymaganych warunków, w okresie od [...] września 2012 r. do [...] grudnia 2012 r. wynosi:

- fenole lotne -0,97 kg

- substancje powierzchniowo czynne anionowe -48,82 kg

- substancje powierzchniowo czynne niejonowe -97,64 kg

- substancje ekstrahujące się eterem naftowym -488,21 kg

- węglowodory ropopochodne -146,46 kg

Organ odwoławczy wskazał więc, że [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska rozpatrując niniejszą sprawę kary za rok 2012 pominął całkowicie, że w części 2012 r. obowiązywało również poprzednie pozwolenie z dnia [...] lutego 2015 r. znak: [...], które zostało wygaszone dopiero decyzją Starosty B. z dnia [...] sierpnia 2012 r. Zatem w tej sprawie, należało dokonać oceny spełniania warunków pozwolenia z 2005 r. w okresie wchodzącym w rok 2012. Główny Inspektor Ochrony Środowiska ocenił więc ten okres i stwierdził, że nie doszło w nim do przekroczenia warunków pozwolenia z 2005 r. Dlatego też, ustalone powyżej wielkości przekroczeń za okres od [...] września 2012 r. do [...] grudnia 2012 r. należy uznać, jako wielkości przekroczeń stwierdzone w roku kalendarzowym 2012. Stawki kar, które należało zastosować w niniejszej sprawie zostały określone w przepisach obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 16 września 2011 r. w sprawie wysokości stawek kar za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu na rok 2012 (M.P. z 2011 r. Nr 94 poz. 957).

W związku z powyższym:

| |L.p. | |Ilość danej substancji, |Jednostkowe | |

|zgodnie z zał. do rozporz. | |w tym substancji wyrażonej |stawki kar za jeden | |

| |Rady Ministrów z | |jako wskaźnik, |kilogram | |

|20.12.2005 r. w sprawie | |wprowadzonej do wód lub |substancji, w tym |Wysokość kary |

|wysokości jednostkowych |Wskaźnik |do ziemi z naruszeniem |substancji |(zł) |

| |stawek kar za | |wymaganych warunków |wyrażonych jako | |

|przekroczenia warunków | |od 1 stycznia 2012 r. |wskaźniki | |

|wprowadzania ścieków do | |do 31 grudnia 2012 r. |(zł/kg) | |

| |wód lub do ziemi | |(kg) | | |

| |51 |fenole lotne |0,97 |422,10 |409,44 |

| |53 |substancje |48,82 |422,10 |20606,92 |

| | |powierzchniowo czynne | | | |

| | |anionowe | | | |

| |54 |substancje |97,64 |422,10 |41 213,84 |

| | |powierzchniowo czynne | | | |

| | |niejonowe | | | |

| |56 |substancje ekstrahujące |488,21 |422,10 |206 073,44 |

| | |się eterem | | | |

| | |naftowym | | | |

| |57 |węglowodory ropopochodne|146,46 |422,10 |61 820,77 |

Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenia warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi, jeżeli przekroczenie dopuszczalnych ilości substancji w ściekach, w tym substancji wyrażonych jako wskaźnik, dotyczy więcej niż jednej substancji, do ustalenia kary przyjmuje się wszystkie substancje, których dopuszczalna wartość została przekroczona.

W związku z tym łączna wysokość administracyjnej kary pieniężnej za rok 2012 w tej sprawie wynosi [...] zł, a po zaokrągleniu do pełnych złotych zgodnie z art. 63 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 z późno zm.) - [...]zł .

Jednocześnie organ wskazał, że pismem z dnia 17 listopada 2016 r. Spółka przesłała wyniki pomiarów wykonanych od dnia uprawomocnienia się decyzji i wskazała, że śladowe wartości spornych parametrów świadczą o tym, iż przekroczenie w tych wskaźnikach nie jest możliwe w warunkach normalnej pracy oczyszczalni. Ponadto, Spółka wyjaśniła, że w spornym okresie oczyszczalnia była w trakcie rozruchu, co zgodnie z obowiązującymi przepisami upoważniało do 50% przekroczenia wymaganych parametrów ścieków oczyszczonych.

Odnosząc się do powyższego pisma Główny Inspektor Ochrony Środowiska wyjaśnił, że ustawodawca nie powiązał obowiązku wymierzenia kary tylko z rzeczywistym zanieczyszczeniem środowiska. Nakazał natomiast potraktować każdy niewykonany pomiar jako przekroczenie o 80% w przypadku składu ścieków, niezależnie od tego czy w pozostałych pomiarach stężenia nie były przekroczone. Poza tym trzeba podkreślić, że decyzje przy karach nie maja charakteru uznaniowego, w związku z czym, Główny Inspektor Ochrony Środowiska pomimo zrozumienia argumentów Spółki, nie może miarkować kary, a przepisy obowiązujące w sprawie wymierzania kar w ogóle nie przewidują ani możliwości jej umorzenia, ani uwzględnienia jakichkolwiek okoliczności łagodzących.

Natomiast kwestia pozostawania oczyszczalni w trakcie rozruchu w okresie oceny została uwzględniona na korzyść Spółki, co zostało wyjaśnione powyżej i zaprezentowane w sposobie obliczenia wysokości kary.

Reasumując organ wskazał, że w związku z tym, że Spółka nie wykonała jednego pomiaru w 2012 r. doszło do przekroczenia warunków pozwolenia w zakresie wskaźników: fenole lotne, substancje powierzchniowo czynne anionowe, substancje powierzchniowo czynne niejonowe, substancje ekstrahujące się eterem naftowym i węglowodory ropopochodne.

Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka [...] Sp. z o.o. z siedzibą w L. Przedmiotowej decyzji zarzucono:

I. naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

1. naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 in fine ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2016 r., poz. 23 z późno zm. - dalej jako "k.p.a." poprzez uchylenie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2014 r. znak: [...] w całości i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy poprzez wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej, w sytuacji gdy - wobec uznania przez organ odwoławczy bezprzedmiotowości prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za okres trwający po dniu [...] grudnia 2012 r. - Główny Inspektor Ochrony Środowiska uchylając decyzję winien był, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 in fine umorzyć postępowanie administracyjne we wskazanej części jako postępowanie bezprzedmiotowe, a wyłącznie w pozostałym zakresie orzec co do istoty sprawy; 2. naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie niniejszej sprawy administracyjnej w oparciu o ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji publicznej w sposób arbitralny, nie znajdujący odzwierciedlenia w materiale dowodowym zebranym w toku postępowania administracyjnego, które to ustalenia ponadto nie odpowiadają rzeczywistym okolicznościom faktycznym zaistniałym w sprawie, a to jest:

a) arbitralne, nieznajdujące potwierdzenia w aktach sprawy, jak również sprzeczne z argumentacją poczynioną w treści uzasadnienia decyzji organu odwoławczego i zasadami logicznego rozumowania, ustalenie dwóch wzajemnie się wykluczających okresów w jakim oczyszczalnia ścieków znajdowała się w fazie rozruchu (na str. 6 uzasadnienia organ stwierdza, że "oczyszczalnia nie była w Jazie rozruchu co najmniej od maja 2013 r.",po to by chwilę potem fakt pozostawania oczyszczalni w fazie rozruchu uwzględnić wyłącznie w stosunku do próbek pobranych od "od [...] września 2012 r. do [...] marca 2012 r."/powinno być 2013 r./), w sytuacji gdy:

po pierwsze - okres w jakim oczyszczalnia ścieków znajdowała się w rozruchu nie został w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości ustalony przez organ administracji publicznej, który w uzasadnieniu decyzji poprzestał na stwierdzeniu zgodnie z którym "oczyszczalnia nie była w fazie rozruchu co najmniej już od maja 2013 r.",nieprzeprowadzając jakiegokolwiek postępowania mającego za przedmiot szczegółowe do określenie tej okoliczności - przykładowo poprzez odebranie zeznań w charakterze świadka od osób zatwierdzających sprawozdanie z rozruchu oczyszczalni, jak również osób uczestniczących w czynnościach towarzyszących rozruchowi oczyszczalni - wymienionych w treści "protokołu zakończenia rozruchu oczyszczalni ścieków [...] w L." z dnia [...] kwietnia 2013 r. na okoliczność ustalenia rzeczywistej daty zakończenia rozruchu oczyszczalni;

po drugie - niezależnie od powyższego, przyjmując ustalenie poczynione przez organ

II instancji, zgodnie z którym "oczyszczalnia nie była w fazie rozruchu co najmniej już od maja 2013 r.", dla Skarżącej niezrozumiałym pozostaje przyjęcie na potrzeby ustalenia wysokości administracyjnej kary pieniężnej, wskaźnika obniżonego o 30% (podstawa prawna: objaśnienie nr 3) pod tabelą II załącznika nr 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego Dz. U. z 2006 r., Nr 137, poz. 984 ..;. dalej jako "rozporządzenie z 2006 r. w brzmieniu nadanym rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 28 stycznia 2009 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego jDz. U. z 2009 r., Nr 27, poz. 169/) wyłącznie do pomiarów przeprowadzonych w okresie od [...] września 2012 r. do [...] marca 2013 r.(pięć pomiarów przeprowadzonych na podstawie poborów dokonanych w dniach: [...].10.2012 r.; [...].11.2012 r; [...].12.2012 r; [...].01.2013 r.; [...].02.2013 r. zwane w uzasadnieniu decyzji "I serią pomiarów"), w sytuacji gdy obniżony o 30% wskaźnik winien zostać ponadto zastosowany również co najmniej do pomiarów przeprowadzonych na podstawie próbek pobranych w dniach [...].03.2013 r. i [...].04.2013 r., to jest poborów dokonanych przed datą, która - w świetle uzasadnienia decyzji oraz materiału dowodowego zebranego w toku postępowania - winna być przyjęta jako data zakończenia rozruchu oczyszczalni ścieków [...] (początek maja 2013 r.); a na tej podstawie ustalenie przez organ administracji publicznej kary administracyjnej w błędnej (zawyżonej) wysokości;

b) błędne ustalenie okoliczności faktycznych sprawy, a mianowicie błędne ustalenie, że w okresie od [...] września 2012 r. do [...] września 2013 r., tj. w pierwszym roku obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego udzielonego przez Starostę Powiatu B. w decyzji z [...] sierpnia 2012r. r. na dwanaście wymaganych próbek spółka dokonał tylko 11, skoro we wskazany okresie spółka dokonał 12 pomiarów. Organ pominął pomiar przeprowadzony na podstawie próbek pobranych w dniu [...] września 2012 r., to jest w okresie obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego wydanego przez Starostę B. w dniu [...] lutego 2005 r., znak: [...], które to próbki pobrane zostały celem przeprowadzenia pomiarów stanowiących realizację obowiązków nałożonych na [...], na mocy postanowień decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r. Słusznie bowiem Główny Inspektor Ochrony Środowiska zauważa, że "przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie podlega wykonaniu - art. 130 § 1 Kpa. W związku z tym, do dnia [...] września 2012 r. nie można było żądać od Spółki wyników pomiarów na potrzeby oceny spełnienia warunków pozwolenia z dnia [...] sierpnia 2012 r.", jednakże pomija on okoliczność, iż przepis ten skierowany jest wyłącznie do organów administracji publicznych, a co za tym idzie nie pozbawia adresata decyzji możliwości jej dobrowolnego wykonania przed uzyskania przez decyzję przymiotu ostateczności. W realiach niniejszej sprawy, wbrew ustaleniom, poczynionym przez organ II instancji, [...], poprzez pobranie w dnia [...] września 2012 r. próbek ścieków odprowadzanych z oczyszczalni [...], w sposób dobrowolny z uwagi na nieostateczność pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] sierpnia 2012 r.) wykonała ciążący na niej obowiązek przeprowadzenia pierwszego z dwunastu pomiarów jakości pobranych próbek odprowadzanych ścieków. Organ administracji błędnie więc ustalił, iż pomiar jakości ścieków odprowadzanych od oczyszczalni [...], który opisany został w sprawozdaniu z dnia [...] września 2012 r., przeprowadzony został celem wykonania obowiązków wynikających z pozwolenia wodnoprawnego z 2005 r., a nie 2012 r., a błąd ten związany był z zaniechaniem przez organy obu instancji precyzyjnego ustalenia konkretnej daty dziennej wykonania pomiaru bazującego na próbkach pobranych w dniach [...] września 2012 r.

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest: naruszenie § 9 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenia warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (Dz. U. z 2005 r., Nr 260, poz. 2177 z późno zm. - dalej jako rozporządzenia z 2005 r.), poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż hipoteza przepisu § 9 ust. 4 rozporządzenia z 2005 r., odnosząca się do "próbek niespełniających wymagań określonych w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym" obejmuje swym zakresem również próbki, które nie zostały pobrane z racji nieprzeprowadzenia pomiarów, o których mowa w treści pozwolenia wodnoprawnego; alternatywnie - w przypadku uznania zarzutu naruszenia § 9 ust. 4 rozporządzenia za nieuzasadniony- zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucam naruszenie art. 305a ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 672 z późno zm. - dalej jako "Prawo ochrony środowiska" lub "p.o.ś.") w zw. z § 5 ust. 2 pkt 2 i § 8 ust. 4 rozporządzenia z 2006 r. oraz w zw. z § 9 ust. 4 rozporządzenia z 2005 r., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż w sytuacji nieprzeprowadzenia przez adresata pozwolenia wodnoprawnego jednego pomiaru jakości oczyszczonych ścieków, winno przyjmować się przekroczenie norm określających dopuszczalny poziom substancji szkodliwych na poziomie 80% w stosunku do każdego z pomiarów przeprowadzonych w danym roku kalendarzowym, a przez to niezgodnie ze stanem faktycznym i zebranym w aktach materiałem dowodowym objęcie okresów, w których nie występowało przekroczenie, jako okresów, w którym występowało przekroczenie określone wart. 305a ust 1 pkt 2 lit. a p.o.ś; a na tej podstawie ustalenie przez organ administracji publicznej kary administracyjnej w błędnej (zawyżonej) wysokości.

Mając na uwadze okoliczność, iż zaskarżona decyzja w sposób istotny narusza przepisy prawa, jak również mając na uwadze konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznym zakresie, Spółka wniosła o:

- uchylenie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2016 r., Nr [...] w całości i poprzedzającej jej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. z dnia v sierpnia 2014 r. Nr [...] w całości, z jednoczesnym przekazaniem sprawy [...] Wojewódzkiego Inspektorowi Ochrony Środowiska do ponownego rozpoznania; alternatywnie- w razie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Głównego Inspektor Ochrony Środowiska, wydana w oparciu o art. 298 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2016 r., poz. 672 z późn. zm.), dalej .Poś", w związku z art. 299 ust. 1 pkt 2, art. 305 ust. 1 i ust. 4 Poś oraz art. 305a ust. 1 pkt 2 lit. a Poś.

Podstawową kwestią, która w niniejszej sprawie legła u podstaw wydania zaskarżonej decyzji jest uznanie przez orzekające w sprawie organy, iż strona skarżąca nie wykonała jednego z pomiaru w 2012 r. przez co doszło do przekroczenia warunków pozwolenia z 2012, w zakresie wskaźników: fenole lotne, substancje powierzchniowo czynne anionowe, substancje powierzchniowo czynne niejonowe, substancje ekstrahujące się eterem naftowym i węglowodory ropopochodne.

Wskazać należy, że jak słusznie przyjął organ odwoławczy bezsporny w sprawie jest fakt, że Starosta B. decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak: [...], udzielił Skarżącej spółce pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie do wód [...] poprzez rów "[...]" oczyszczonych ścieków komunalnych z oczyszczalni [...] w L., których jakość, z uwagi na wielkość oczyszczalni o [...], ma być monitorowana poprzez wykonywanie w ciągu każdego roku 12 pomiarów. Jak wynika z akt sprawy ww. decyzja stała się ostateczna z dniem [...] września 2012 r.

W ocenie Sądu mając na uwadze, że w/w decyzji nie został nadany rygor natychmiastowej wykonalności, decyzja ta weszła do obrotu prawnego w momencie jej uostatecznienia. Słusznie zatem wbrew zarzutom skargi organ odwoławczy podzielił stanowisko skarżącej zawarte w odwołaniu, iż przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie podlega wykonaniu - art. 130 § 1 Kpa. W związku z tym, do dnia [...] września 2012 r. nie można było żądać od Spółki wyników pomiarów na potrzeby oceny spełniania warunków pozwolenia z dnia [...] sierpnia 2012 r.

Tym samym zasadnie GIOŚ przyjął w sprawie, że pierwszym rokiem obowiązywania pozwolenia z dnia [...] sierpnia 2012 r. jest okres od [...] września 2012r. do [...] września 2013 r. W tym okresie, zaś wbrew zarzutom podniesionym w skardze na 12 wymaganych pomiarów Spółka wykonała 11 pomiarów jakości odprowadzonych ścieków w próbkach pobranych w tym pierwszy w dniach: [...] października 2012 r. a ostatni [...] sierpnia 2013 r. Wprawdzie wszystkie wykonane przez nią pomiary odpowiadały prawu tj. zmierzone wartości nie przekraczały dopuszczalnych norm, jednak jak słusznie przyjął organ niewykonanie jednego pomiaru w ocenianym w tej sprawie okresie powoduje, że dla brakującego pomiaru należy zastosować art. 305a ust. 1 pkt 2 lit. a Poś. Zgodnie z tym przepisem jeżeli podmiot nie prowadzi wymaganych pomiarów, przyjmuje się, że warunki korzystania ze środowiska w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi, określone w pozwoleniu, dla każdego z pomiarów zostały przekroczone o 80% w przypadku składu ścieków. Wobec tego, dla każdego wskaźnika z brakującego pomiaru należy zastosować podwyższenie o 80% w stosunku do wartości określonej w pozwoleniu.

Sąd, podobnie jak organ odwoławczy nie podzielił zatem interpretacji Skarżącej spółki, dotyczącej treści art. 305a ust. 1 pkt 2 lit a Poś, że tylko brak wykonania jakichkolwiek pomiarów upoważnia organ do zastosowania art. 305a ust. 1 pkt 2 lit. a Poś. Wielokrotnie to już zostało potwierdzone w wykładni sądów administracyjnych, np. w wyroku WSA z dnia 18 października 2010 r. o sygn. akt IV SA/Wa 686/10, że ,,( ... ) użyte w tym przepisie pojęcie wymaganych pomiarów obejmuje nie tylko brak wykonania jakichkolwiek pomiarów, ale także sytuację, w której nie zostały wykonane wszystkie pomiary nakazane w pozwoleniu wodnoprawnym". Jak natomiast podkreślił NSA w wyroku z 17 listopada 2011 r. o sygn. akt II OSK 1628/10 nieprzeprowadzenie kontroli w wymaganym zakresie musi być traktowane na równi z przekroczeniem dopuszczalnych norm, aby nie doprowadzić do sytuacji w której podmioty korzystające ze środowiska podejmowałyby się kalkulacji, czy dotrzymywać wymaganych przepisami oraz treścią zezwolenia wodnoprawnego standardów w zakresie monitoringu składu ścieków, czy świadomie odstąpić od tych wymogów".

Załączone do akt sprawy Sprawozdania z badań w ocenie organu nie pozostawiały wątpliwości, że laboratorium, które wykonało badania spełnia wymagania art. 147a Poś, zaś badania wykonano w próbkach średniodobowych. Okoliczności tej nie kwestionuje taż strona.

Zgodnie z art. 305 ust. 1 Poś wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie warunków korzystania ze środowiska na podstawie, o której mowa wart. 299 ust. 1 pkt 2 Poś, jeżeli:

- podmiot korzystający ze środowiska prowadzi wymagane pomiary wielkości emisji,

- spełnione są warunki, o których mowa wart. 147a Poś.

W tej sprawie Spółka prowadziła pomiary spełniające wymagania art. 147a Poś, zatem mogły być one podstawą dokonywania merytorycznej oceny spełniania warunków pozwolenia.

Organ zasadnie zastosował więc przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. z 2006 r. Nr 137 poz. 984 z późno zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem z 2006 r.", obowiązujące w dacie wydawania pozwolenia wodnoprawnego.

Mając zaś na uwadze brzmienie § 8 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia z 2006 r. w związku z art. 305a ust. 1 pkt 2 lit.a Poś, organ przyjął, że:

- dla wskaźników zanieczyszczeń określonych w lp. 3-10, 13-18 i 59, do których w tej sprawie należą chlorki, siarczany, odchylenie od najwyższych dopuszczalnych wartości dla brakującej próbki nie było większe niż o 100 %,

- dla wskaźników zanieczyszczeń określonych w Ip.19-58, do których w tej sprawie należą fenole lotne, substancje powierzchniowo czynne anionowe, substancje powierzchniowo czynne niejonowe, substancje ekstrahujące się eterem naftowym i węglowodory ropopochodne, dopuszczalne wartości w brakującej próbce zostały przekroczone więcej niż o 50%.

W konsekwencji właściwie w ocenie Sądu organ uznał, że ścieki w ocenianym okresie od [...] września 2012 r. do [...] września 2013 r. nie spełniały wymagań w zakresie wskaźników: fenole lotne, substancje powierzchniowo czynne anionowe, substancje powierzchniowo czynne niejonowe, substancje ekstrahujące się eterem naftowym i węglowodory ropopochodne, przez co doszło do przekroczenia warunków pozwolenia, co z kolei skutkowało obowiązkiem wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej.

Stosownie bowiem do art. 298 ust. 1 pkt 2 Poś, za przekroczenie określonych w pozwoleniach, o których mowa wart. 181 ust. 1 pkt 1 i 3 Poś, warunków dotyczących ilości ścieków, ich stanu, składu, minimalnej procentowej redukcji stężeń substancji w ściekach oraz masy substancji w odprowadzanych ściekach przypadającej na jednostkę masy wykorzystanego surowca, materiału, paliwa lub wytworzonego produktu, wojewódzki inspektor ochrony środowiska wymierza, w drodze decyzji administracyjne kary pieniężne. Zgodnie zaś z art. 299 ust. 1 pkt 2 Poś, wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie lub naruszenie warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym na podstawie pomiarów prowadzonych przez podmiot korzystający ze środowiska, obowiązany do dokonania takich pomiarów.

W tym miejscu należy wskazać, że Sąd nie podzielił zarzutu błędnego ustalenia przez organ daty zakończenia rozruchu oczyszczalni. Zgodnie z art. 76 ust. 4 Poś to na inwestorze (Spółce) leżał obowiązek poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o planowanym terminie zakończenia rozruchu instalacji. Jak wynika z akt sprawy spółka nie dokonał wymaganego zgłoszenia. Tym samym organ słusznie za datę zakończenia rozruchu, zgodnie z ustaleniami poczynionymi protokole kontroli Nr [...] wziął pod uwagę pismo z dnia [...] maja 2013 r. zatwierdzające sprawozdanie z rozruchu oczyszczalni, oraz datę kwiecień 2013r. na sprawozdaniu z rozruchu oczyszczalni [...] w L.", wykonanym przez mgr. inż. B. Z. W konsekwencji przyjęto, że oczyszczalnia nie była w fazie rozruchu co najmniej już od maja 2013 r. w związku z czym organ odwoławczy słusznie przyjął, że nie mógł uznać, że w całym ocenianym okresie, tj. od [...] września 2012 r. do [...] września 2013 r., oczyszczalnia znajdowała się w fazie rozruchu. Dlatego też, uwzględniając okoliczność, że w części ocenianego okresu trwał rozruch oczyszczalni, organ uwzględnił dla pomiarów wykonanych od [...] września 2012 r. do [...] marca 2012r., podwyższone wartości przewidziane dla fazy rozruchu.

Wbrew stanowisku skarżącej nie mógł jednak zastosować 50%, które przewidziane jest dla wskaźników wymienionych w załączniku nr 1 do rozporządzenia z 2006 r. ( bowiem te nie zostały przekroczone w stopniu uzasadniającym wymierzenie kary) lecz zastosował 30% dla wskaźników innych, określonych w pozwoleniu, do których odnosi się tabela II załącznika nr 3 i objaśnienia zawarte pod tą tabelą. Zgodnie z objaśnieniem nr 3) pod tabelą II załącznika nr 3 w czasie rozruchu nowo wybudowanych lub zmodernizowanych oczyszczalni stosujących biologiczne metody oczyszczania ścieków najwyższe dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczeń podwyższa się w stosunku do wartości podanych w załączniku maksymalnie o 30 %.

Wobec powyższego, dla brakującego pomiaru, w zakresie wskaźników, dla których ścieki nie spełniały wymagań w ocenianym okresie od [...] września 2012 r. do [...] września 2013 r. organ w decyzji dokonał stosownych obliczeń, przyjmując: 1) dla I serii pomiarów (od [...] września 2012 r. do [...] marca 2013 r.) - przekroczenie zgodnie z art. 305a ust. 1 pkt 2 lit. a Poś, pomniejszone o 30%.

Reasumując w ocenie Sądu niesłuszny jest zatem zarzut naruszenia § 9 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenia warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (Dz. U. z 2005 r. Nr 260 poz. 2177)., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż hipoteza tego przepisu odnosząca się do próbek niespełniających wymagań obejmuje również próbki, które nie zostały pobrane z racji nieprzeprowadzenia wymaganych pomiarów. Jak wskazano powyżej kwestia ta była już wielokrotnie badana przez Sądy Administracyjne, które stwierdzały, że użyte w przepisie art. 305a ust. 1 pkt 2 Poś pojęcie "wymaganych pomiarów" obejmuje nie tylko brak wykonania jakichkolwiek pomiarów, ale także sytuację, w której nie zostały wykonane wszystkie pomiary nakazane w pozwoleniu. Natomiast dla wykładni omawianego pojęcia nie ma znaczenia algorytm liczenia wysokości kary, ponieważ kara ustalana jest przy zastosowaniu ustawowej fikcji prawnej, że doszło do przekroczenia norm jakościowych odprowadzanych ścieków (wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2012 r. o sygn. II OSK 156/11 oraz WSA z dnia 18 października 2010 r. o sygn. IV SAlWa 686/10). Natomiast NSA w wyroku z dnia 28 czerwca 2011 r. o sygn. akt II OSA 1126/10 stwierdził, że nieprzeprowadzenie kontroli w wymaganym zakresie musi być traktowane na równi z przekroczeniem dopuszczalnych norm. W świetle obowiązujących przepisów wykonawczych (§ 9 ust. 4 rozporządzenia z 2005 r.) określających sposób ustalania wielkości stwierdzonego przekroczenia, brak jest jakiejkolwiek podstawy prawnej, aby w tej sprawie stosować odmienny, nie wynikający z przepisów prawa, sposób obliczania. W art. 305a ust. 1 pkt 2 lit. a Poś, ustawodawca nakazał przyjąć, że dla każdego brakującego pomiaru wartości określone w pozwoleniu zostały przekroczone o 80%. Na podstawie powyższego Główny Inspektor Ochrony Środowiska powinien więc przyjąć dla pomiaru niewykonanego w ocenianym w tej sprawie okresie obowiązywania pozwolenia (od [...] września 2012 r. do [...] września 2013 r.), przekroczenie o 80%. Jednak z uwagi na fakt, że w części tego ocenianego okresu, oczyszczalnia pracowała w fazie rozruchu, przyjął dla tej części ocenianego okresu podwyższenie dopuszczalnych norm tylko o 50%, na co zezwalało objaśnienie nr 3 do tabeli II załącznika nr 3 do rozporządzenia z 2006 r. Należy jeszcze wskazać, że w tej sprawie wielkość przekroczenia została ustalona tylko dla wskaźników niewykonanego pomiaru wymienionych w lp. 19-58 tabeli II załącznika nr 3 w związku z § 8 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia z 2006 r. i art. 305a ust. 1 pkt 2 lit. a Poś, których obowiązek badania nałożył organ ochrony środowiska w pozwoleniu wodnoprawnym z 2012 r.

Podkreślić także należy, że § 5 ust. 2 pkt 2 oraz § 8 ust. 4 rozporządzenia z 2006 r., określających sposób dokonywania oceny, ściśle koresponduje z § 9 ust. 4 rozporządzenia z 2005 r. określającym wzór do wymierzenia kary, wynika z nich jednoznacznie, że oceny spełniania warunków pozwolenia dokonuje się za okres roku obowiązywania pozwolenia określającego te warunki, a nie np. miesiąca. Powyższe przekłada się na obowiązek ustalenia wielkości naruszenia w całym roku obowiązywania pozwolenia (który np. w tej sprawie nie pokrywa się z rokiem kalendarzowym), chociaż karę wymierza się tylko za te części wielkości naruszenia, które wchodzą w rok kalendarzowy, za który wymierzono karę. Świadczy o tym również legenda do wzoru opisująca poszczególne dane, które trzeba podstawić do wzoru z okresu objętego ocena, którym w tej sprawie był okres od [...] września 2012 do [...] września 2013 r.

W konsekwencji w rozpoznawanej sprawie organ dokonał ustaleń w zakresie ilość danej substancji, w tym substancji wyrażonej jako wskaźnik, wprowadzonej do wód lub do ziemi z naruszeniem wymaganych warunków, dla całego okresu od [...] września 2012 r. do [...] marca 2013 r. A następnie zgodnie z art. 305 ust. 4 Paś, karę wymierzył za przekroczenie stwierdzone w roku kalendarzowym tj. w 2012, tj. 115 dni (w okresie od [...] września 2012 r. do [...] grudnia 2012 r.). Stawki kar, które należało zastosować w niniejszej sprawie zostały określone zaś zasadnie w oparciu o przepisy obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 16 września 2011 r. w sprawie wysokości stawek kar za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu na rok 2012 (M.P. z 2011 r. Nr 94 poz. 957).

Mając zaś na uwadze, że zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenia warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi, jeżeli przekroczenie dopuszczalnych ilości substancji w ściekach, w tym substancji wyrażonych jako wskaźnik, dotyczy więcej niż jednej substancji, do ustalenia kary przyjmuje się wszystkie substancje, których dopuszczalna wartość została przekroczona. W związku z tym łączna wysokość administracyjnej kary pieniężnej za rok 2012 w tej sprawie wynosi [...] zł, a po zaokrągleniu do pełnych złotych zgodnie z art. 63 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 z późno zm.) - [...] zł .

Sąd nie uwzględnił tym samym zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a, poprzez uchylenie decyzji organu I instancji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, zamiast umorzenia postępowania w sprawie. Jak wskazano powyżej w sprawie istniały podstawy do wymierzenia kary stronie skarżącej za 2012r. tj.(okres od [...] września 2012 r. do [...] grudnia 2012 r.). W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do rozpoznania sprawy i nie wymagał prowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Nietrafny jest również zarzut naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 k.p.a. Wbrew stanowisku strony skarżącej słusznie organ uznał, że nie można w sprawie uwzględnić próbki pobranej w dniach [...] września 2012 r. i zaliczyć jej na poczet realizacji warunków ustalonych w pozwoleniu z 2012 r., tylko dlatego, że jej analiza laboratoryjna trwała już w czasie kiedy ono obowiązywało tj. decyzja stała się ostateczna. Oceny spełnienia przez stronę warunków pozwolenia z 2012r. należy dokonywać, jak słusznie uznał organ odwoławczy w okresie jego obowiązywania. Próbka pobrana w dniach [...] września 2012 r. odzwierciedla zaś jakość ścieków odprowadzanych w tych dniach i bez znaczenia jest kiedy poddana została analizie w laboratorium lub kiedy technicznie wytworzono dokument Sprawozdanie z badań. Tym samym nie ulega wątpliwości, że analiza tej próbki wykonana została w ramach obowiązku monitoringu jakości ścieków nałożonych pozwoleniem z dnia [...] lutego 2005 r. Dopiero badanie wykonane w dniu [...] października 2012r. było pierwszym wykonanym w ramach realizacji obowiązków wynikających z nowego pozwolenia z dnia [...] sierpnia 2012 r. Nie do przyjęcia jest też wyjaśnienie Skarżącej, że data ostateczności pozwolenia wiąże administracji, a adresata decyzji nie i że może on rozpocząć "wykonywanie" decyzji w wybranym przez siebie czasie. Nie znajduje to oparcia w przepisach prawa. Z art. 30 § 1 k.p.a wynika jednoznacznie, że przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a oddalił skargę.