Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SAB/Gl 8/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-08-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
659
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 87 ust. 2
journal: Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity
article: art. 121, 124, 125, 139 par. 1 i 2, art. 140 w zw. z art. 274 c i art. 284 b par. 1 w zw. z art. 217 par. 2, art. 210 par. 4, art. 219
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.) Sędzia WSA Marzanna Sałuda po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi J. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. wpłynęła deklaracja VAT-7 J. W. przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "A" w P. dla podatku od towarów i usług za maj 2015 r., w której zadeklarowano do zwrotu w terminie 60 dni na rachunek bankowy podatnika kwotę 1 013 499,00 zł.

W dniu [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wszczął wobec podatnika kontrolę podatkową w zakresie podatku od towarów i usług za maj 2015 r., która na dzień przypadającego terminu zwrotu za ten miesiąc nie została zakończona. W upoważnieniu do kontroli wskazano przewidywany termin zakończenia kontroli - 30 września 2015 r.

Jednocześnie w trakcie kontroli podatkowej organ kontrolujący dotychczas dwukrotnie wyznaczał nowy termin zakończenia kontroli, na podstawie art. 284b § 2 Ordynacji podatkowej , a to postanowieniami:

- z 28 września 2015 r. - do dnia 31 grudnia 2015 r. ze względu na konieczność wnikliwej analizy zgromadzonego materiału dowodowego w związku z koniecznością weryfikacji transakcji zawartych z kontrahentami i tym samym zakończenia wszystkich czynności kontrolnych,

- z 22 grudnia 2015 r. - do dnia 30 września 2016 r. również ze względu na konieczność zebrania i wnikliwej analizy zgromadzonego materiału dowodowego w związku z koniecznością weryfikacji transakcji zawartych z kontrahentami i tym samym zakończenia wszystkich czynności kontrolnych.

W trakcie prowadzonych czynności kontrolnych ustalono, że podatnik:

- prowadzi działalność gospodarczą od 2003 r. w zakresie transportu drogowego towarów, kupna i sprzedaży pojazdów oraz części do nich, wynajmu pojazdów oraz naprawy pojazdów, posiadając przy tym odpowiednie zaplecze transportowe, odpowiednie koncesje i zezwolenia, plac oraz pomieszczenia warsztatowe

- w dokumentacji księgowej za miesiąc maj 2015 r. zaewidencjonował i w złożonej deklaracji VAT-7 za maj 2015 r. wykazał m.in. podatek naliczony o wartości 394.440,48 zł wynikający z faktur dokumentujących nabycie od "B" Sp .z o.o., z siedzibą w K. , paneli fotowoltaicznych, które następnie stały się przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów na rzecz kontrahenta litewskiego: "C" .

. Na potwierdzenie powyższych transakcji podatnik w toku kontroli oprócz faktur zakupu i sprzedaży okazał dokumenty, m.in. listy przewozowe CMR, potwierdzenia wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, karty gwarancyjne, korespondencję mailową, przelewy bankowe

W celu uzupełnienia dowodów dotyczących ustalenia faktycznego przebiegu prowadzonych w kontrolowanym okresie transakcji organ podatkowy dokonał następujących czynności:

- 10 lipca 2015 r. skierował wniosek do Naczelnika Urzędu Skarbowego K. - o przeprowadzenie kontroli lub czynności sprawdzających u kontrahenta B" Sp. z o.o., w zakresie wyżej opisanych transakcji oraz o udzielenie informacji na temat jego działalności;

W odpowiedzi z [...] r. organ poinformował, iż transakcje przeprowadzone pomiędzy ww. firmą a podatnikiem w maju 2015r. nie były wcześniej przedmiotem czynności sprawdzających lub kontroli podatkowych, ale obecnie prowadzi czynności sprawdzające we wskazanym zakresie.

- pismem z 13 lipca 2015 r. do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. skierował wniosek o udzielenie informacji na temat kontrahentów podatnika tj. firm "B" Sp. z o.o. i "C" ;

W odpowiedzi z 14 lipca 2015r. organ ten poinformował, że pod adresem siedziby ww. Spółki tj. ul. św. [...] znajduje się kamienica mieszkalna, gdzie na domofonie pod nr 2 oraz na drzwiach lokalu nr 2 znajduje się napis "B" , jednak mimo kilku prób w lokalu nikogo nie zastano, drzwi były zamknięte, brak oznak użytkowania; na froncie budynku oraz wokół wejścia umieszczone są tabliczki reklamy podmiotów gospodarczych, lecz wśród nich brak jest jakichkolwiek oznaczeń, szyldów i reklam firmy "B" Sp.z o.o. Pod adresem przy ul. [...] w K. . również nie stwierdzono jakichkolwiek oznak prowadzenia działalności przez Spółkę.

- pismem z 17 lipca 2015 r. do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. Ośrodek Zamiejscowy w T.. skierowano wniosek o udzielenie informacji na temat kontrahentów podatnika tj. firm "B" Sp. z o.o., i "C" ;

W odpowiedzi organ przesłał informację, iż prowadzi czynności zmierzające do weryfikacji transakcji, których przedmiotem były panele fotowoltaiczne, których dostawcą na rzecz weryfikowanego przez ten organ podatnika była również firma "B" Sp. z o.o., a odbiorcą firma "C" ; w wyniku działań ustalono łańcuch podmiotów uczestniczących w tych transakcjach; z przesłanych danych wynika, że odbiór paneli następował z magazynu znajdującego się w K. , ul. [...] . W ustalonym przez tamtejszy organ łańcuchu podmiotów kontrolowany nie występuje.

W związku z otrzymanymi informacjami i wątpliwościami kontrolujących co do rzetelności powyższych transakcji, kontrolujący sporządzili wniosek o weryfikację transakcji wewnątrzwspólnotowej dostawy, który skierowano do litewskiej administracji podatkowej.

Dodatkowo, celem zweryfikowania wystawionej oraz otrzymanej dokumentacji związanej m.in. z ww. transakcjami oraz ich przebiegiem, kontrolujący wezwali R. M. pracownika "A" do osobistego stawienia się celem przesłuchania dla ustalenia istotnych faktów dotyczących działalności podatnika.

W wyniku przesłuchania R.M. ustalono że:

- nawiązanie współpracy z "C" nastąpiło w maju 2015 r.

- sprzedażą paneli fotowoltaicznych firma "A" zainteresowała się pierwszy raz,

- cenę sprzedaży towaru ustalał J.W.,

- świadek kontaktował się z osobą reprezentującą "C" o imieniu R., którego nazwiska nie pamiętał, wyłącznie drogą mailową,

- według świadka, J. W, również nie spotkał się z osobami reprezentującymi "C" , gdyż wszystko odbywało się drogą mailową,

- świadek potwierdził że zarówno zakup jak i sprzedaż dotyczyła paneli słonecznych, jednakże na pytanie czy widział towar i na polecenie jego opisu odpowiedział wyłącznie, że towar był na 44 paletach, zafoliowany,

- nawiązania współpracy z "B" Sp. z o.o. dokonał J. W. w maju po otrzymaniu zapytania ofertowego od "C" ,

- wyboru "B" Sp. z o.o. jako dostawcy towaru dokonał J. W. ,

- spotkał się z przedstawicielem "B" Sp. z o.o., którego nazwiska świadek również nie pamiętał i tożsamości tej osoby nie sprawdzał, tylko jeden raz przy załadunku towaru w K. na ul. [...].

Kontrolujący wezwali także skarżącego do osobistego stawienia się celem przesłuchania w charakterze strony, jednak strona nie stawiła się.

W związku z powyższymi ustaleniami oraz zbliżającym się terminem zwrotu podatku wynikającego ze złożonej deklaracji, postanowieniem z 14 sierpnia 2015 r. organ orzekł o przedłużeniu terminu zwrotu w kwocie 394.440.00 zł do 31 grudnia 2015 r. Przedłużenie terminu dotyczyło wyłącznie kwoty odpowiadającej wysokości VAT z faktur dokumentujących od "B" Sp. z o.o. paneli fotowoltaicznych, które następnie stały się przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów na rzecz kontrahenta litewskiego "C" .

W jego uzasadnieniu, powołując się na art. 87 ust. 2 zd. 2 ustawy z 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011 r., nr 177, poz. 1054 ze zm.), organ podniósł, że jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego sprawdzenia, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego m.in. w ramach kontroli podatkowej. W przedmiotowej sprawie w celu zbadania zasadności zwrotu wszczęto u podatnika kontrolę podatkową, która nie została zakończona. Nadto wskazano, że organ wystąpił do litewskiej administracji podatkowej w celu potwierdzenia dostawy paneli fotowoltaicznych na rzecz kontrahenta z tego kraju.

Postanowienie organu z 14 sierpnia 2015 r. w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu w kwocie 394 440,00 zł było przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. WSA w Gliwicach nieprawomocnym wyrokiem z dnia 6 czerwca 2016 r. w sprawie sygn.. III SA/Gl 2383/15 oddalił skargę.

Organ w ramach kontroli podatkowej w dalszym ciągu prowadzi czynności weryfikacyjne zmierzające do ustalenia rzetelności przeprowadzonych transakcji kupna/sprzedaży przedmiotowych paneli fotowoltaicznych pomiędzy "B" Sp. z o.o., "A" i "C" . Obejmują one działania własne organu jak i korespondencję z innymi organami krajowymi oraz zagranicznymi mającą na celu zgromadzenie niezbędnego materiału dowodowego dotyczącego kontrahentów skarżącego. W miesiącach [...] podjęto kolejne działania mające na celu ustalenie źródła pochodzenia towarów u dostawców kontrahenta podatnika oraz jego kolejnych odbiorców, jednakże ze względu na ważny interes publiczny i obawę utrudniania działań kontrolnych lub czynności sprawdzających podejmowanych w podmiotach, które uczestniczyły w łańcuchu dostaw paneli fotowoltaicznych.

W celu rzetelnego wyjaśnienia sprawy niezbędne jest ustalenie całego łańcucha podmiotów dokonujących handlu panelami i ustalenie czy czynności te nie miały charakteru czynności pozornych mających na celu wyłudzenie podatku VAT w ramach tzw. "karuzeli podatkowej". Określenie tych danych nie jest możliwe bez otrzymania kolejnych i pełnych informacji od władz państw UE oraz polskich organów podatkowych.

Podatnik jest ostatnim podmiotem na terytorium kraju deklarującym wewnątrzwspólnotową dostawę towaru i ubiegającym się o zwrot VAT z tytułu jego zakupu, a zakończenie kontroli na obecnym etapie i przekazanie podatnikowi wstrzymanej kwoty zwrotu może narazić Skarb Państwa na straty.

Ponadto podatnik nie starał się o skorzystanie z możliwości zabezpieczenia swojej sytuacji finansowej poprzez złożenie w urzędzie skarbowym zabezpieczenia majątkowego w kwocie odpowiadającej wysokości wnioskowanego zwrotu podatku zgodnie z art. 87 ust. 2a ustawy o podatku od towarów i usług.

W związku z przedmiotową sprawą podatnik skierował pismo z dnia [...]r. z ponagleniem na niezałatwienie sprawy w terminie do Dyrektora Izby Skarbowej w K. .

W postanowieniu z dnia [...] r. znak sprawy: [...] organ nadzoru uznał ponaglenie za nieuzasadnione. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w K. organ kontrolujący prowadzi postępowanie w sposób efektywny, podejmując nieprzerwanie czynności mające na celu prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i wyjaśnienie wszelkich okoliczności. W omawianej sprawie nie zidentyfikowano nieuzasadnionego, opieszałego, niesprawnego działania wypełniającego pojęcie "przewlekłego postępowania". Zdaniem organu nadzoru nie można przewidzieć ile dokładnie ma trwać kontrola podatkowa. Czas jej trwania jest zależny od ustaleń dokonywanych w przypadku konkretnej kontroli podatkowej i nie zależy tylko od długości okresu objętego kontrolą. Dlatego też ustawodawca, w sposób szczególny w dziale VI Ordynacji podatkowej uregulował kwestie ustalania przewidywanego terminu zakończenia kontroli, nie wskazując jego ram czasowych, tak jak to dla porównania zostało ustalone w dziale IV "Postępowanie podatkowe", gdzie został zakreślony podstawowy termin załatwienia spraw. Art. 122 Ordynacji podatkowej nakłada równocześnie na organy podatkowe obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Przepisy te na mocy art. 292 Ordynacji podatkowej mają zastosowanie do kontroli podatkowej. Obowiązek ten kładzie nacisk na aktywną rolę organu administracyjnego w postępowaniu wyjaśniającym. Dążąc do ustalenia prawdy materialnej, działając w toku kontroli w sposób aktywny, organ powinien, w zależności od sukcesywnie czynionych ustaleń, podejmować właściwe w sprawie działania. Tak też działa - w ocenie organu nadzoru - Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. , podejmując wszelkie działania w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego.

W skardze na przewlekłe prowadzenie postępowania podatkowego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług za maj 2015 r. podatnik, zarzucił organowi podatkowemu naruszenie:

- prawa materialnego, tj. art. 87 ust. 2 ustawy za dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług poprzez jego błędną wykładnię i w efekcie przedłużenie terminu zwrotu podatku, pomimo, że wszczęto i prowadzono u podatnika powoduje, że zasadność zwrotu nie wymaga dodatkowego weryfikowania rozliczenia podatnika poprzez dokonanie czynności sprawdzających w postaci wystąpienia przez organ podatkowy do administracji podatkowej Litwy o potwierdzenie transakcji, jak również wystąpienia do administracji podatkowej Łotwy z wnioskiem o weryfikację dalszego przebiegu transakcji sprzedaży paneli fotowoltaicznych na terenie Łotwy;

- przepisów postępowania tj. art. 124 i art. 125 oraz art. 121 Ordynacji podatkowej poprzez uchybienie zasadzie szybkości i efektywności działania organów podatkowych przy jednoczesnym naruszeniu zasady zaufania do organów podatkowych;

- art. 139 § 1 i 2 oraz art. 140 w zw. z art. 274 c i art. 284b § 1 w zw. z art. 217 § 2, art. 210 § 4 i art. 219 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie terminów do załatwienia sprawy – nieuzasadnionego przedłużenia w czasie terminu należnego zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc maj 2015 r. w kwocie 394 440,00 zł do dnia 30 września 2016 r. oraz niezakończenia we właściwym terminie kontroli podatkowej- pomimo, iż przeprowadzone wobec skarżącego czynności nie stwierdziły żadnych nieprawidłowości.

Wskazując na powyższe zarzuty domagał się:

- zobowiązania organu do dokonania zwrotu skarżącemu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za maj 2015 r. w kwocie 394 440,00 zł w terminie tygodniowym od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku uwzględniającego skargę wraz z aktami sprawy,

- stwierdzenia, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia sprawy co miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

- przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.;

- zasądzenia kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie, podtrzymując wcześniej wyrażone stanowisko, przy czym organ nie wskazał żadnej z przesłanek uzasadniających jej odrzucenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - j.t. Dz. U. z 2015 r., poz. 658 dalej powoływana jako p.p.s.a.) Ponadto sąd może stwierdzić nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli została wydana: z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa, dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa, w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą ( art. 145 § 1 pkt 3 tej ustawy w związku z art. 247 § 1 O.p.). Nadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 w/w ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.).

Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę między innymi w zakresie orzekania w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłość.

W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W razie nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę (art. 151 p.p.s.a.).

Istota sporu w badanej sprawie sprowadza się do oceny, czy Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. , który prowadzi kontrolę podatkową względem skarżącego, w sposób nieuzasadniony przedłuża termin zwrotu podatku od towarów i usług, a w konsekwencji, czy działanie organu nosi znamiona przewlekłości.

Z przewlekłością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym przepisami terminie organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, jednakże mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności, ponieważ prowadzi postępowanie w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu lub podejmuje czynności pozorne czy też zbędne. O przewlekłości postępowania można mówić, gdy postępowanie jest prowadzone opieszale, niesprawnie i nieskutecznie, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym. W związku z tym w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie ze skargi na przewlekle prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej sąd administracyjny bada, czy podejmowane przez organ czynności zmierzają do należytego i szybkiego załatwienia sprawy, w jakich odstępach czasu są one podejmowane, a także czy nie są to czynności pozorne, przedłużające postępowanie i nieprowadzące w istocie do wydania stosownego rozstrzygnięcia. Oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej nie można abstrahować od jej charakteru. Rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o następujące kryteria: złożoność sprawy, postawa samego skarżącego i właściwych organów, znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącego (por. wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 22 stycznia 2013 r., 28940/08, Lex Omega nr 1252838). W sprawach o skomplikowanym stanie faktycznym, w których zachodzi konieczność przeprowadzenia wielu dowodów, obowiązkiem organu jest sprawne prowadzenie postępowania dowodowego (co nie zawsze znaczy szybkie), zmierzające do ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Często przyczyną przedłużającego się postępowania (ale nie jego przewlekłości w rozumieniu art. 149 p.p.s.a.) będzie ujawnianie się z biegiem postępowania dowodowego kolejnych źródeł dowodu, nieznanych organowi na początku postępowania. Od organów podatkowych nie można wymagać, aby wszczynając postępowanie posiadały pełen plan postępowania dowodowego i w toku sprawy już go nie rozszerzały. Wiele dowodów w postępowaniu może nie przyczynić się do ustaleń faktycznych, ale być źródłem informacji o nowych, nieznanych wcześniej dowodach, bez których pozyskania niemożliwe byłoby zrealizowanie zasady prawdy materialnej. W sprawach skomplikowanych pod względem dowodowym, sam czas trwania postępowania nie może świadczyć o jego przewlekłości.

W orzecznictwie utrwalił się pogląd, zgodnie z którym przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ wystąpi wówczas, gdy podejmowane czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 125 O.p., ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia spraw. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje zatem wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia (por. wyrok NSA z dnia 26 października 2012 r., II OSK 1956/12, LEX nr 1233717).

Zważywszy na zarzuty skargi wskazać także należy, że przepis art. 139 § 1 O.p. nakazuje organom podatkowym załatwianie spraw bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 139 § 3 O.p.). Do terminów załatwienia spraw nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 139 § O.p. ). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 140 § 1 i 2 O.p. organ podatkowy obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Stosownie do treści art. 282c § 1 pkt 1 lit. a) O.p. nie zawiadamia się o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej, jeżeli kontrola dotyczy zasadności zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług. Do spraw kontroli stosuje się odpowiednio przepisy art. 139 § 4, art. 140 § 2, art. 141 i art. 142 oraz m.in. przepisy rozdziału 1 działu IV ustawy (art. 292 O.p.).

Wskazać również należy na zasadę ogólną szybkości postępowania, wyrażoną w art. 125 § 1 O.p., której realizacja zagwarantowana jest ww. przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Zgodnie tym przepisem organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Z powyższej zasady wypływa dla organów administracji publicznej obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, że nie można zarzucić im zbędnej zwłoki, opieszałości w podejmowanych czynnościach postępowania.

Organ podatkowy trwającą 8 miesięcy (do dnia wniesienia skargi) kontrolę podatkową w sprawie dotyczącej zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za maj 2015 r. tłumaczy zawiłością sprawy i koniecznością ustalenia całego łańcucha podmiotów dokonujących handlu przedmiotowymi panelami od władz państw UE oraz polskich organów podatkowych.

Przepis art. 87 ust. 2 ustawy o VAT daje organom podatkowym prawo do przedłużania zwrotu podatku naliczonego na rachunek bankowy podatnika do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej, jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania. Przewidziana w art. 87 ust. 2 u.p.t.u. weryfikacja zasadności zwrotu ma na celu zapobieganie możliwości popełniania nadużyć w zakresie domagania się zwrotu nadwyżki, a nie jest środkiem, który ma podważać prawo podatnika do odliczenia. Możliwości kontroli przestrzegania prawidłowych zasad rozliczania podatku VAT znajdują pełne uzasadnienie w ustawodawstwie unijnym. Szczególne umocowanie wynika z art. 273 Dyrektywy Rady UE 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE.L 2006 Nr 347 s.1 ze zm.), który stanowi, że "państwa członkowskie mogą nałożyć inne obowiązki, jakie uznają za niezbędne dla zapewnienia prawidłowego poboru VAT i zapobieżenia oszustwom podatkowym, pod warunkiem równego traktowania transakcji krajowych i transakcji dokonywanych pomiędzy państwami członkowskimi przez podatników (...)". Przepis ten potwierdza tezę o zagrożeniu dokonywania nadużyć przy rozliczaniu podatku VAT i stanowi jednocześnie akceptację dla tworzenia w prawie krajowym skutecznych mechanizmów zapobiegających oszustwom podatkowym. Przykładem akceptowania potrzeby zapobiegania nadużyciom podatkowym i skutecznego ich eliminowania jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 grudnia 2007 r. sygn. akt U 6/06, w którym Trybunał, mając na względzie zasadę neutralności podatku VAT wynikającą z ww. Dyrektywy 112, ale równocześnie uwzględniając konieczność zapewnienia właściwej kontroli rozliczania przez podatników tego podatku – podkreślił, że orzecznictwo ETS wyraźnie chroni interes państw członkowskich w zapobieganiu próbom niewłaściwego wykorzystywania prawa do odliczania podatku należnego. Z tego powodu Trybunał uznał, że "przy kształtowaniu treści przepisów mających zapewnić kontrolę prawidłowości rozliczeń w podatku od towarów i usług, konieczne jest uwzględnienie z jednej strony wymogów płynących z zasady neutralności podatku VAT, z drugiej zaś – ochrony interesu finansowego Skarbu Państwa".

Biorąc pod uwagę powyższe wskazać należy, że państwa członkowskie mają nie tylko możliwość, prawo do weryfikacji rozliczenia podatku w deklaracji, ale i obowiązek sprawdzania prawidłowości obliczenia zadeklarowanych przez podatnika kwot podatku do zapłaty lub kwot podatku naliczonego, jak też kwot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy, zważywszy, że system VAT jest często wykorzystywany dla wyłudzenia zwrotu podatku, m.in. w tzw. "transakcjach karuzelowych".

W niniejszej sprawie, wszczęcie kontroli podatkowej spowodowane było wysokością zadeklarowanego zwrotu podatku naliczonego oraz podejrzeniem pozorowanej dostawy wewnątrzwspólnotowej i miało na celu wykluczenie lub wykrycie oszustwa podatkowego. Jak wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie, skarżący w badanym okresie dokonał wewnątrzwspólnotowej dostawy paneli fotowoltaicznych wykazując w deklaracji za maj 2015r. zwrot podatku naliczonego w wysokości 1 013 499,00 zł. Okoliczności tej transakcji, dostawca towaru oraz jego litewski nabywca w świetle poczynionych ustaleń szeroko opisanych w postanowieniu organu z dnia 5 kwietnia 2016 r. spowodowały konieczność ustalenia całego łańcucha podmiotów dokonujących handlu przedmiotowymi panelami.

Bez wątpienia sprawa, która jest przedmiotem postępowania należy do spraw skomplikowanych dowodowo, przy których dochowanie ustawowego terminu zakończenia postępowania jest niemożliwe, chociażby dlatego, że wymaga uzyskania informacji od organów podatkowych innych państw.

W rozpoznawanej sprawie wymogi zawiadamiania o niedotrzymaniu terminu załatwienia sprawy zostały spełnione. Organ jest obowiązany zawiadomić stronę o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, wskazując nowy termin załatwienia sprawy, podając jednocześnie przyczyny niedotrzymania terminu. Obowiązek ten został przez organ zrealizowany, organ w każdym zawiadomieniu o niedotrzymaniu terminu wskazywał na przyczyny przedłużenia postępowania. Należy jednak zauważyć, że zakres i przedmiot kontroli był znany stronie, strona miała zagwarantowane prawo do zapoznawania się z aktami sprawy w toku całego postępowania, z których to akt wynika, jakie czynności są podejmowane przez organ podatkowy.

W ocenie Sądu ilość i częstotliwość czynności podejmowanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. jest dowodem na prowadzenie postępowania w zgodzie z zasadą szybkości (art. 125 O.p.) oraz zasadą prawdy obiektywnej (art. 122 O.p.) nakazującej organowi podejmowanie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organ od wszczęcia kontroli, tj. od 3 lipca 2015r. do ponaglenia organu tj. do 3 marca 2016 r. podjął szereg czynności zmierzających do ustalenia stanu faktycznego.

W związku z powyższym nie sposób uznać, że zakres działań kontrolujących był bezpodstawny, a powzięte przez nich wątpliwości wymagające wyjaśnienia były bez związku z oceną rozliczenia podatku przez skarżącego. Uzyskane już na etapie kontroli podatkowej informacje wskazywały na nieprawidłowości na wcześniejszych etapach obrotu towarem. Zasadność zwrotu podatku stronie skarżącej, uzależniona jest od weryfikacji nie tylko poprawności prowadzenia dokumentacji przez samego podatnika, ale dotyczy to również podmiotów uczestniczących w całym łańcuchu transakcji. Istotną kwestią jest bowiem ustalenie, czy zwrot podatku jest należny, czy towar był przedmiotem obrotu, czy wystawione faktury są "puste", czy mamy do czynienia z tzw. "karuzelą podatkową".

W ocenie Sądu regularność działań organu wskazuje, że materiał dowodowy jest nieustannie gromadzony, na bieżąco weryfikowany i analizowany. Oceniając częstotliwość czynności podejmowanych przez organ kontrolujący Sąd nie dopatrzył się przewlekłości w tym zakresie.

W związku z powyższym należy podkreślić, że w sprawach, w których konieczne jest zgromadzenie wielu dowodów, a ich pozyskanie, przeprowadzenie, czy analiza okażą się czasochłonne, nie można od organu wymagać, aby naczelną dyrektywą postępowania była szybkość postępowania. W sprawach skomplikowanych pod względem dowodowym, sam czas trwania postępowania nie może świadczyć o jego przewlekłości..

Podsumowując, w okolicznościach niniejszej sprawy, mając na uwadze jej skomplikowany charakter, czynności podejmowane systematycznie, w miarę uzyskiwania przez organ nowych dokumentów, celem zgromadzenia pełnego materiału dowodowego oraz działania organów, do których zwrócono się o sprawdzenie istotnych dla sprawy okoliczności w sposób obiektywny wpłynęły na czasokres prowadzonej kontroli, niemniej nie można uznać, aby postępowanie to nosiło znamiona przewlekłości. Nie zwalania to jednak organu od rozważenia, czy już zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie jest w istocie wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy.

Wobec powyższego skargą, jako niezasadną, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) oddalono.