Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 23/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2007-03-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 166
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Szczerbiński Sędziowie: Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz Asesor WSA Ewa Kamieniecka – sprawozdawca Protokolant: Ewelina Bedyńska po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2007 r. sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [ ...] nr [...] w przedmiocie odmowy połączenia postępowań podatkowych w sprawie zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2001 i 2002 oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] J. P. złożył do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. wniosek o połączenie na podstawie art. 166 § 1 Ordynacji podatkowej postępowań podatkowych wszczętych na żądanie strony w sprawach o zwrot nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. oraz o zwrot nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. Wnioskodawca wskazał, że w obu sprawach prawa i obowiązki strony wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz prawnego, co uzasadnia połączenie postępowań.

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś. odmówił połączenia postępowań podatkowych w sprawach zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. i 2002 r. wszczętych na wniosek J. P. Organ podatkowy I instancji wyjaśnił, że w dniu wpłynął wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. należnym od B. i J. P., natomiast w dniu [...] wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. należnym od B. i J. P. Obecnie prowadzone jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. po uchyleniu decyzji organów podatkowych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Natomiast do dnia wydania postanowienia organ podatkowy nie otrzymał wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu uchylającego decyzje organów podatkowych w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. Ponadto organ podatkowy wskazał, że rozstrzygnięcia w obu sprawach wynikają z innego stanu faktycznego, ponieważ należy zbadać nie tylko, czy podatnik rozpoczął długookresowe przedsięwzięcia na rzecz osób niepełnosprawnych, ale również czy w kolejnych latach kontynuuje wcześniej rozpoczęte inwestycje związane z zatrudnianiem osób niepełnosprawnych.

W zażaleniu na postanowienie podatnik wniósł o uchylenie postanowienia organu I instancji, zarzucając naruszenie art. 166 § 1 w związku z art. 120 Ordynacji podatkowej. Dopuszczalność połączenia postępowań uzależniona jest od wystąpienia identycznego stanu faktycznego, identycznej podstawy prawnej oraz właściwości tego samego organu podatkowego. W niniejszej sprawie zasadne jest połączenie postępowań, ponieważ spełnione zostały wszystkie przesłanki z art. 166 § 1 Ordynacji podatkowej.

Po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. postanowieniem z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, łącznie powinno być prowadzone jedno postępowanie, gdy kilka podmiotów stara się o jedno dobro lub gdy w stosunku do kilku podmiotów winna być zastosowana jednakowa reguła. W takich sytuacjach należy zbadać, czy w istocie chodzi stronom o realizację takiego samego roszczenia i czy w każdym przypadku występuje tożsama podstawa materialnoprawna stosunku administracyjnoprawnego. W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka dotycząca tożsamości stanu faktycznego w poszczególnych latach podatkowych. Organy podatkowe winny bowiem ustalić, czy podatnicy w zaufaniu do przepisów prawa podjęli i kontynuowali inwestycje ma rzecz osób niepełnosprawnych, uprawniające do korzystania ze zwolnienia podatkowego. O ile rozpoczęcie inwestycji musiało nastąpić w 1999 r., to jej kontynuowanie winno mieć miejsce w kolejnych latach podatkowych. Istotny dla prowadzonych postępowań jest stan faktyczny istniejący w tych okresach. Nie ma więc podstaw do stwierdzenia, że wnioski o stwierdzenie nadpłaty za lata 2001 – 2002 mogą być rozpatrywane w oparciu o identyczny stan faktyczny. Nie można uznać, że istnieje tożsamość stanu faktycznego, gdy mamy do czynienia z orzeczeniem w sprawie nadpłaty za różne okresy rozliczeniowe oraz koniecznością przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 166 § 1 Ordynacji podatkowej ma charakter fakultatywny i umożliwia zarówno wspólne, jak i rozdzielne prowadzenie postępowań. Natomiast akta dotyczące stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. zostały przekazane Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w dniu [...] .

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu J. P. wniósł o uchylenie postanowień organów podatkowych obu instancji, zarzucając naruszenie art. 166 § 1 w związku z art. 120 i art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej. Skarżący wyjaśnił, że dopuszczalność połączenia postępowań uzależniona jest od wystąpienia identycznego stanu faktycznego ( podstawą stwierdzenia nadpłaty jest fakt rozpoczęcia przez stronę w 1999 r. i nie zakończenia do dnia dzisiejszego długookresowej inwestycji na rzecz osób niepełnosprawnych ), identycznej podstawy prawnej ( podstawą stwierdzenia nadpłaty jest ten sam przepis prawa podatkowego ) oraz właściwości tego samego organu podatkowego ( właściwy jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś. ). Połączenie postępowań uprościłoby i przyśpieszyłoby załatwienie przedmiotowych spraw. Natomiast niepołączenie postępowań powoduje przewlekłe ich prowadzenie i naraża na wymierne szkody budżet Państwa z tytułu wypłaty oprocentowania w związku z nienależnie pobraną kwotą podatku.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej ( ... ). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art. 1 § 2 ).

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ) uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie nie stwierdzono powyższych naruszeń przepisów prawa przez organy podatkowe, w związku z czym skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem sporu pomiędzy stronami jest kwestia połączenia postępowań prowadzonych na wniosek J. P. o stwierdzenie nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. i podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r., należnych od B. i J. P.

Stosownie do art. 166 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( tekst jednolity: Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm. ) w sprawach, w których prawa i obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ podatkowy, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony. W myśl art. 166 § 2 w sprawie połączenia postępowań organ podatkowy wydaje postanowienie, na które służy zażalenie.

Powyższy przepis Ordynacji podatkowej dopuszcza możliwość załatwienia kilku spraw w jednym postępowaniu. Jest to wyjątek od generalnej zasady, że jedna sprawa wiąże się z prowadzeniem jednego postępowania. Prowadzenie jednego postępowania dotyczącego więcej niż jednej strony możliwe jest przy łącznym spełnieniu następujących przesłanek: stwierdzeniu tego samego stanu faktycznego, tej samej podstawy prawnej oraz właściwości jednego organu podatkowego. Przesłanka występowania "tego samego stanu faktycznego" oznacza stwierdzenie identycznego stanu faktycznego, przez który należy rozumieć istnienie w rzeczywistości w różnych sprawach takiego samego stanu faktycznego. Analogiczna podstawa prawna oznacza, że źródłem stosunków materialnoprawnych jest ten sam przepis prawa ( por. P. Pietrasz w: Ordynacja podatkowa, Komentarz, praca zbiorowa, wydawnictwo ABC, wydanie I, str. 614 ). Połączenie do rozpoznania w jednym postępowaniu podatkowym kilku spraw należy do oceny organu podatkowego, który kierując się względami ekonomiki procesowej, może uznać że takie połączenie zapewni sprawne rozpoznanie spraw. Połączenie kilku spraw umożliwia, przykładowo, jednokrotne przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka z udziałem wszystkich stron postępowania.

Należy zwrócić uwagę, że stosownie do niebudzącego w tym zakresie wątpliwości interpretacyjnych brzmienia art. 166 § 1 Ordynacji podatkowej możliwość połączenia postępowań podatkowych występuje wyłącznie, gdy sprawy dotyczą więcej niż jednej strony. Przepis art. 166 § 1 Ordynacji podatkowej reguluje bowiem zagadnienie współuczestnictwa formalnego kilku stron w jednym połączonym postępowaniu.

W niniejszej sprawie organy podatkowe zasadnie wskazały, że możliwość połączenia postępowań podatkowych pozostawiona jest uznaniu organu, jak również że występowanie tego samego stanu faktycznego należy oceniać mając na uwadze stan faktyczny występujący w poszczególnych latach podatkowych, za które prowadzone są postępowania podatkowe. W postępowaniach dotyczących stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2001- 2002 istotne jest bowiem ustalenie, czy podatnik ponosił w tych latach wydatki związane z kontynuowaniem długookresowych przedsięwzięć na rzecz osób niepełnosprawnych. Zarówno jednak organy podatkowe, jak i strona postępowania nie zwróciły uwagi, że w niniejszej sprawie nie została spełniona podstawowa przesłanka połączenia postępowań podatkowych – występowanie więcej niż jednej strony, skoro oba postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. i 2002 r. zostały wszczęte na wniosek J. P. i dotyczą podatku należnego od jednej i tej samej strony postępowania- małżonków B. i J. P. Zgodnie bowiem z art. 133 § 3 Ordynacji podatkowej małżonkowie są jedną stroną postępowania i każdy z nich jest uprawniony do działania w imieniu obojga. Dlatego też instytucja współuczestnictwa formalnego kilku stron w jednym postępowaniu nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Natomiast przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują formalnego łączenia różnych postępowań prowadzonych wobec jednej i tej samej strony.

W ocenie Sądu nie znajduje więc usprawiedliwionych podstaw w niniejszej sprawie zarzut naruszenia przez organy podatkowe art. 166 § 1 oraz art. 120 Ordynacji podatkowej. Odmowa połączenia postępowań podatkowych w przypadku braku wystąpienia ustawowych przesłanek nie narusza również wyrażonej w art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej zasady szybkości i prostoty postępowania.

Z powyższych względów uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione i nie stwierdzając naruszenia prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.