Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 616/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2018-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 25 ust. 1, art. 25  ust. 2, art. 25 ust. 9, art. 25 ust. 10, art. 5 ust. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1851
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - tekst jedn.
article: art. 156 par. 1 pkt 2, art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3 w zw. z art. 15
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Ciesielska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 lipca 2018 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranego świadczenia oraz zobowiązania do jego zwrotu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] r., numer [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) w zw. z art. 25 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U.2016 r., poz. 195 ze zm.),

po rozpatrzeniu odwołania A. L. od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...]., nr [...],

w sprawie uznania świadczenia wychowawczego za nienależnie pobrane i nakazania zwrotu, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Kolegium ustaliło, ze wnioskiem z dnia 18 maja 2016 r. A. L. zwróciła się z prośbą o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na syna D. L. - pierwsze dziecko (ur. dnia [...] r.).

Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta S. przyznał A. L. świadczenie wychowawcze na syna D. L., na okres od dnia [...] r. do dnia [...] r., pomimo faktu, że z dokumentów zgromadzonych przed wydaniem przedmiotowej decyzji wynikało, iż dochód miesięczny rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekroczył kwotę kryterium dochodowego wynikającą z ustawy o pomocy państwa

w wychowywaniu dzieci.

Stan faktyczny przedmiotowej sprawy, który wynikał z akt sprawy zgromadzonych przez organ I instancji jeszcze przed podjęciem decyzji, przedstawiał się następująco. Zgodnie z wnioskiem rodzina A. L. składała się

z dwóch osób: jej samej oraz małoletniego syna - D. L.. Dochód rodziny uzyskany w [...] r. stanowiło wynagrodzenie za pracę wnioskodawczyni w kwocie [...]zł. Dochód z wynagrodzenia za pracę ustalony został na podstawie danych uzyskanych z systemu informatycznego prowadzonego przez Ministerstwo Finansów i obliczony zgodnie z zasadami ustalonymi przez ustawodawcę w art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych (do którego odsyła art. 2 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci). Zgodnie z tym przepisem, dochód oznacza, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307, ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Przychód A. L. stanowiła kwota [...]zł, po pomniejszeniu tej kwoty o należny podatek ([...] zł), składki na ubezpieczenie społeczne ([...] zł) i składki na ubezpieczenie zdrowotne ([...] zł) uzyskamy kwotę [...]zł.

Ponieważ zgodnie z art. 5 ust. 3 cytowanej ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł.

Biorąc pod uwagę cytowane przepisy i przedstawiony stan faktyczny sprawy, Kolegium uznało, że dochód miesięczny rodziny A. L.

w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekroczył kwotę kryterium dochodowego, gdyż [...] zł w przeliczeniu na dwanaście miesięcy daje kwotę [...]zł,

a w przeliczeniu na dwie osoby w rodzinie strony - [...] zł. Należało zatem odmówić stronie przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na syna D. L. i dlatego też Kolegium doszło do przekonania, że istnieje oczywista sprzeczność między decyzją organu I instancji z dnia [...] r., którą przyznał on stronie świadczenie wychowawcze na syna D. L. i w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., decyzją z dnia [...] r. stwierdziło nieważność decyzji organy I instancji z dnia [...] r. Stronia nie złożyła wniosku do Kolegium o ponowne rozpatrzenie sprawy, w wyniku powyższego stała się ostateczną.

Decyzją z dnia [...] r. numer [...] Prezydent Miasta S. odmówił przyznania A. L. świadczenia wychowawczego na dziecko D. L.. Od decyzji tej A. L. nie odwołała się.

Następnie Prezydent Miasta S. wydał decyzję z dnia [...] r., w której na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 4 ustawy o pomocy państwa

w wychowywaniu dzieci stwierdził, iż świadczenia pobrane w okresie od [...] r.

do [...] r. są świadczeniem nienależnym i zobowiązał do ich zwrotu - w kwocie [...]zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.

Odwołując się od tej decyzji A. L. zarzuciła naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 25 ust. 2 pkt 4 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci poprzez uznanie, iż świadczenie wychowawcze zostało przyznane na podstawie decyzji, która została uznana za nieważną z powodu jej wydania z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy jedynym powodem stwierdzenia nieważności decyzji było wadliwe działanie systemów informatycznych w początkowym okresie przyznawania świadczeń wychowawczych, a także pominięcie przez organ okoliczności, że nie ponosi winy w błędnym rozstrzygnięciu, nie złożyła fałszywych dokumentów ani też nie wprowadziłam organu w błąd, co mogłoby skutkować rażącym naruszeniem prawa,

- art. 2 pkt 16 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż jej wnuk P. L. nie jest zaliczany do jej rodziny, podczas gdy w momencie składania wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego sprawowała nad nim bieżącą

i faktyczną pieczę, a od [...] r. ponosi ciężar związany z utrzymaniem dziecka, sprawuje nad nim wyłączną opiekę bez jakiegokolwiek wsparcia ze strony matki dziecka, będąc tym samym opiekunem faktycznym dziecka zamieszkującego wspólnie ze stroną, co mieści się w zakresie definicji rodziny określonej w ustawie,

a ponadto została ustanowiona rodziną zastępczą dziecka,

- art. 5 ust. 3 w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci poprzez przyjęcie, iż do niej należy zastosować kryterium dochodowe

w wysokości 800,00 zł podczas, gdy w okresie od [...] r. do [...] r. była opiekunem faktycznym dwojga małoletnich dzieci, a zatem przy przyznawaniu świadczenia wychowawczego kryterium dochodowe nie powinno być brane pod uwagę, a nawet jeżeli to jej wynagrodzenie powinno być dzielone na

3 osoby, które należą do jej gospodarstwa domowego.

Odwołująca się zarzuciła także naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy oraz nie zebranie w sposób wyczerpujący

i nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego, a w szczególności uznanie,

iż decyzja przyznająca świadczenie wychowawcze została wydana z rażącym naruszeniem prawa, nie biorąc przy tym pod uwagę, że w momencie otrzymywania środków sprawowała opiekę nad dwojgiem małoletnich dzieci, pieniądze zostały przeze nią spożytkowane we właściwym celu i nie jest już wzbogacona.

W oparciu o powyższe strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. i umorzenie postępowania w całości z uwagi na jego bezprzedmiotowość.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. rozpatrując powyższe odwołanie wymienioną na wstępie decyzją utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło, że zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci osoba, która pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze, jest obowiązana do jego zwrotu. W myśl art. 25 ust. 2 pkt 4 ww. ustawy za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze uważa się: świadczenie wychowawcze przyznane na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa albo świadczenie wychowawcze przyznane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia wychowawczego. Na podstawie zaś art. 25 ust. 3 ww. ustawy od kwot nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ust. 2 pkt 1-3 i 5, naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie.

Kolegium stwierdziło, że przedmiotowa decyzja wydana została po stwierdzeniu nieważności decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze na D. L.. Aby uznać, że świadczenie wychowawcze, które nie należy się świadczeniobiorcy, a zostało mu wypłacone jest świadczeniem nienależnie pobranym, musi zaistnieć jedna z sytuacji wymienionych w art. 25 ust. 2 pkt 1-5 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Decyzja organu I instancji wskazuje w uzasadnieniu przepis art. 25 ust. 2 pkt 4 ww. ustawy, a co za tym idzie organ ten słusznie uznał, iż w okresie od [...] r. do [...] r. zostało wypłacone stronie nienależne świadczenie wychowawcze.

W ocenie Kolegium, przytoczony powyżej przepis ustawy, który stanowił materialnoprawną podstawę orzekania, ma jednoznaczne, nie budzące wątpliwości interpretacyjnych brzmienie. Wynika z niego, że w wypadku zaistnienia przesłanki

w postaci stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej świadczenie rodzinne

– z powodu wydania jej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa – organ administracyjny ma obowiązek wydania decyzji uznaniu przyznanych świadczeń za nienależnie pobrane i nakazania ich zwrotu. Decyzja w tym przedmiocie ma charakter związany, co oznacza że treść rozstrzygnięcia jest wynikiem zaistnienia przesłanek wskazanych w konkretnym przepisie prawa materialnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 1773/12).

W postępowaniu, którego przedmiotem jest uznanie świadczenia wychowawczego za pobrane nienależnie, zasadnicze znaczenie ma ustalenie czy

w sprawie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 30 ust. 2 ustawy. A zatem organ bada, czy wydana została decyzja stwierdzająca nieważność decyzji przyznającej świadczenie (jednak jedynie w oparciu o przepis art. 156 1 pkt 2 K.p.a.) bądź czy wydano decyzję uchylającą, w wyniku wznowienia postępowania (art. 145 i nast. K.p.a.), decyzję przyznającą świadczenie i odmówiono przyznania wnioskowanych świadczeń rodzinnych.

W toku czynności wyjaśniających prowadzonych na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy organ nie poddaje analizie zasadności stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej świadczenie rodzinne i odmowy przyznania świadczeń rodzinnych. Organ nie tylko nie ma obowiązku przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w tym kierunku, ale nawet nie jest uprawniony do prowadzenia czynności procesowych.

Odnosząc się do treści odwołania Kolegium stwierdziło, iż zgodzić się należy,

iż bezspornie pobranie nienależnych świadczeń nie zostało zawinione przez stronę,

a przez działania pracowników organu I instancji, którzy nieprawidłowo wyliczyli dochód skarżącej. Nie może to jednak powodować sytuacji, że organy nie będą stosować przepisów prawa, w tym przypadku przepisów art. 25 ust. 1 i 2 pkt 4 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, do czego są zobowiązane z mocy art. 6 K.p.a. Ustawodawca w przepisie art. 25 ust. 2 pkt 4 ustawy przewidział sytuację, gdy do wypłaty świadczeń dochodzi w wyniku rażącego naruszenia prawa, do czego doszło w niniejszym przypadku.

Kolegium dodało, że we wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego na syna D. L. złożonym w dniu 18 maja 2016 r. strona wskazała, iż w skład rodziny wchodzą 2 osoby, tj. ona sama i syn D. L., dlatego też zarzut podniesiony w odwołaniu, iż organ nie wziął pod uwagę, iż ubiegając się o świadczenie sprawowała również opiekę nad wnukiem nie może być wzięty pod uwagę na obecnym etapie postępowania.

Odnośnie do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego Kolegium uznało, że organ I instancji prawidłowo zebrał i rozpatrzył w niniejszej sprawie materiał dowodowy konieczny do rozstrzygnięcia sprawy.

Jednocześnie, Kolegium poinformowało, iż strona może zwrócić się do organu

z wnioskiem o umorzenie żądanej kwoty, rozłożenie jej na raty lub odroczenie terminu płatności, w sytuacji gdy zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny.

A. L. zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.

Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego tożsame z uprzednio podniesionymi w odwołaniu,

a nadto podniosła zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. art. 145 § 1

pkt 5 K.p.a., poprzez pominięcie przez organy administracji okoliczności, że błąd

w dokonanych przez organ ustaleniach faktycznych nie może być podstawą dla wzruszenia decyzji w trybie stwierdzenia jej nieważności na podstawie przesłanki rażącego naruszenia prawa, a wobec tego niewykorzystanie przez organ administracji właściwego dla sprawy trybu wznowienia postępowania administracyjnego.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o:

1. uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia

[...] r., znak: [...],

2. rozważenie możliwości uchylenia w całości decyzji z dnia [...] r., wydanej przez Prezydenta Miasta S., znak: [...], poprzedzającej wydanie zaskarżonej decyzji Kolegium,

3. zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej od organu, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W pierwszej kolejności skarżąca wskazała, że organ odwoławczy przyznał rację skarżącej co do tego, że pobranie niezależnych świadczeń nie zostało zawinione przez stronę, lecz przez działanie pracowników organu I instancji, którzy nieprawidłowo wyliczyli dochód skarżącej. W jej ocenie, naruszenie prawa ma charakter rażący, w sytuacji, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść rozstrzygnięcia w niej wyrażonego stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części (wyrok: sygn. akt VII SA/Wa 1863/16).

Organ II instancji co prawda uwzględnił okoliczność braku winy skarżącej przy pobieraniu świadczenia, jednak nie uwzględnił tej okoliczności przy stwierdzeniu, czy

w takim przypadku można mówić o nienależnie pobranym świadczeniu (wyrok sygn. akt II SA/Po 782/12).

W okolicznościach rozpatrywanej sprawy, zdaniem skarżącej, nie zachodziły przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji, przyznającej skarżącej prawo do świadczenia wychowawczego, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Należy mieć na uwadze, że skarżąca składając stosowny wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego wskazała, że w skład rodziny wchodzą dwie osoby. Ponadto złożyła zgodne z prawdą oświadczenia co do swej materialnej i rodzinnej sytuacji. Organ administracji publicznej przyznając skarżącej świadczenie wychowawcze posiadał zatem wiedzę niezbędną dla rozstrzygnięcia jej wniosku.

Ponadto, skarżąca nie otrzymała stosownego pouczenia, w którym byłaby zawarta informacja, że w razie ponownej weryfikacji spowodowanej wadliwym działaniem systemów informatycznych otrzymane przez nią świadczenia mogą być uznane za nienależne.

Skarżąca wskazała także, że organ II instancji nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, jak też w sposób wyczerpujący nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. W wyniku powyższego organ II instancji bezpodstawne uznał,

iż skarżąca we wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego wskazała,

że w skład tej rodziny wchodzą 2 osoby, tj. ona sama i syn D. L., dlatego też organ nie wziął pod uwagę, iż skarżąca sprawowała w tym samym okresie również opiekę nad wnukiem, bowiem okoliczność ta nie może być wzięta pod uwagę na obecnym etapie postępowania.

Podniosła, że postępowanie sądowe o ustanowienie pieczy zastępczej trwało już od [...] r. Dnia [...] r. Sąd Rejonowy [...]

[...] Wydział Rodzinny i Nieletnich w sprawie o sygn. akt [...] wydał postanowienie, zgodnie z którym orzeczono o umieszczeniu małoletniego w rodzinie zastępczej A. L.. Do czasu wydania przedmiotowego postanowienia skarżąca sprawowała nad małoletnim P. L. wyłączną opiekę, ponosząc cały ciężar związany z utrzymaniem dziecka, co wynika z akt postępowania sądowego i dowodów, które skarżąca przedkładała na wcześniejszym etapie postępowania. Wobec powyższego w momencie składania wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego, skarżąca sprawowała faktycznie opiekę nad dwojgiem dzieci - małoletnim D. L. oraz małoletnim P. L. - wnukiem. Rodzicom biologicznym dziecka (P. ) została ograniczona władza rodzicielska, a co więcej przebywają oni za granicą. Dopiero ww. postanowieniem Sądu Rejonowego [...] małoletni został umieszczony w rodzinie zastępczej.

Skarżąca podkreśliła, że przyznane środki wydatkowała w dobrej wierze i nie jest już wzbogacona (art. 409 kodeksu cywilnego). Obecne zarobki nie pozwalają także skarżącej na zgromadzenie tak dużych środków pieniężnych aby móc zwrócić otrzymane świadczenie. Niesprawiedliwa i niczym nieusprawiedliwiona jest więc dla skarżącej odpowiedzialność za błędne wyliczenia dokonane przez organ I instancji

i narażenie tym samym jej rodziny na znaczną szkodę finansową.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S.

wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanego wyżej kryterium legalności sąd uznał, iż skarga nie może być uwzględniona, bowiem podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie organ prawa nie naruszył.

Przepis art. 25 ust. 2 ustawy z 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2017 r., poz. 1851 ze zm.) enumeratywnie wylicza wszystkie przypadki, w których pobrane świadczenie wychowawcze uważa się za nienależnie pobrane. W punkcie 4 ww. art. 25 ust. 2 ustawy za nienależnie pobrane uznano świadczenie wychowawcze przyznane na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. stwierdziło z urzędu nieważność decyzji z dnia

[...] r. przyznającej A. L. świadczenie wychowawcze na syna D. L. na okres od [...] r. do [...] r. W uzasadnieniu tej decyzji organ przywołał art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. uznając, że w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy doszło do rażącego naruszenia art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, bowiem świadczenie przyznano pomimo, że dochód na jedną osobę w dwuosobowej rodzinie przekraczał kwotę 800 zł. Skarżąca nie złożyła wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej ww. decyzją, co w konsekwencji doprowadziło do jej uprawomocnienia.

Decyzją z dnia [...] r. organ I instancji odmówił przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko – syna D. L.. Decyzja ta jest ostateczna.

Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci osoba, która pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze, jest obowiązana do jego zwrotu. Świadczenia pobrane przez stronę skarżącą w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. stały się świadczeniami nienależnie pobranymi (art. 25 ust. 2 pkt 4 ustawy).

W toku postępowania administracyjnego w przedmiocie uznania świadczenia wychowawczego za nienależnie pobrane oraz w skardze na decyzję ostateczną w tym przedmiocie skarżąca kwestionuje wydane uprzednio decyzje ostateczne: stwierdzającą nieważność decyzji przyznającej świadczenie, jak i decyzję o odmowie przyznania świadczenia wychowawczego z dnia [...] r.

Jej zdaniem, w sprawie nie było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji, skoro to po stronie organu leżało nieprawidłowe rozpoznanie sprawy (błąd w działaniu programu komputerowego), a odmowa przyznania świadczenia wychowawczego nie uwzględnia faktu, iż w tym czasie była faktycznym opiekunem małoletniego wnuka – P. L..

W ocenie sądu, na etapie postępowania w przedmiocie ustalenia świadczenia nienależnie pobranego i orzeczenia jego zwrotu zarzuty skarżącej nie mogą zostać uwzględnione.

Po pierwsze, ustalenia faktyczne dokonane przez organ przed wydaniem decyzji z dnia [...] r. były prawidłowe (patrz: wydruk z dnia 20.06.2016 r. Zestawienie dochodów za okres od 1.01.2014 r. do 31.12.2014 r.), stąd właściwym było stwierdzenie nieważności tej błędnej decyzji, wydanej z rażącym naruszeniem art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Z pewnością więc przyczyna takiego stanu rzeczy nie leżała po stronie skarżącej. Strona ma prawo wystąpić do organu I instancji ze stosownym wnioskiem o zastosowanie którejkolwiek z ulg wymienionych w przepisie art. 25 ust. 10 ustawy jeżeli obecnie zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. Wreszcie skarżąca może rozważyć kwestię wystąpienia przeciwko organowi I instancji z roszczeniem odszkodowawczym przed właściwym sądem powszechnym. W sytuacji jednak, gdy przepisy ustawy wskazują, że strona, która pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze zobowiązana jest do jego zwrotu, organy zobowiązane były do podjęcia działań zmierzających do wyegzekwowania zwrotu tych świadczeń.

Po drugie, sprawa przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego na syna D. była ponownie rozpatrywana [...] r., a podstawę stanowił wniosek złożony przez skarżącą w dniu [...] r. Z wniosku tego wynikało, że rodzina skarżącej jest dwuosobowa. Stąd rozstrzygnięcie dotyczyło tylko tej rodziny, a skarżąca w postępowaniu tym nie podniosła żadnych dodatkowych okoliczności. Wskazywanie w skardze dodatkowych okoliczności, które winny być uwzględnione przy rozpatrywaniu wniosku, jest spóźnione.

Zdaniem sądu, zgromadzony w rozpatrywanej sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia i nie wymagał uzupełnienia. Zgromadzone

w sprawie dowody zostały przez organy administracji ocenione prawidłowo i ocena ta nie wykracza poza granicę swobodnej oceny. Nie doszło więc do naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego, tj. art. 25 ust. 1, ust. 2 pkt 4 i ust. 9 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, jak i przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 8, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 15 K.p.a.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie,

na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.