Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1150/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 68, art. 75, art. 76 par. 1, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par.3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 74
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 1 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2012 r. sprawy ze skargi "K." Sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2009 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz "K." Sp. z o.o. z siedzibą w B. kwotę 1440 (jeden tysiąc czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 1020/10 oddalił skargę [...] sp. z o.o. z siedzibą w B. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach oraz za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu.

Sąd orzekał na podstawie następujących ustaleń;

W dniu [...] lipca 2008 r. na drodze krajowej nr [...] inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego przeprowadzili kontrolę drogową pojazdu marki [...] wraz z naczepą marki [...] znajdujących się w dyspozycji [...] sp. z o.o., którymi wykonywany był transport drogowy rzeczy na trasie [...]. Pojazdami kierował S. K. W wyniku przeprowadzonego ważenia pojazdu wraz z naczepą przy użyciu statycznych, przenośnych wag stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych nacisków na pojedynczej osi napędowej pojazdu o 2,49 t oraz na potrójnej osi nienapędowej naczepy o 1,33 t, a także przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 0,38 t. Powyższe zostało udokumentowane protokołem kontroli z dnia [...] lipca 2008 r., który został podpisany przez kierowcę.

Pismem z dnia [...] lipca 2008 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w B. zawiadomił [...] sp. z o.o. o wszczęciu postępowania administracyjnego w związku z przeprowadzoną kontrolą.

W nawiązaniu do otrzymanego zawiadomienia, [...] sp. z o.o. w piśmie z dnia [...] lipca 2008 r. wskazała na nieprawidłowości w treści protokołu kontroli podnosząc, iż wymieniony w protokole pojazd marki [...] nie jest trzyosiowy i nie był zarejestrowany w 2004 r., a naczepa nie jest dwuosiowa i nie została zarejestrowana w 2005 r. Ponadto skarżąca spółka podniosła, iż zachodzi sprzeczność między treścią samego protokołu, a treścią załącznika do niego. Z treści załącznika wynikało bowiem, że kontrola dotyczyła zupełnie innego zespołu pojazdów, którym kierował inny kierowca i którym wykonywany był przewóz rzeczy na trasie z P. do L. Z uwagi na powyższe sprzeczności, które w ocenie skarżącej spółki nie pozwalały na jednoznaczne ustalenie, czy stwierdzone uchybienia dotyczą jej pojazdu, wniosła ona o umorzenie postępowania.

W odpowiedzi na powyższe pismo, organ w piśmie z dnia [...] lipca 2008 r. poinformował stronę, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania, gdyż omyłkowe zapisy w protokole kontroli oraz w załączniku do niego nie miały wpływu na faktyczne przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej i nacisków osi na drodze w związku z realizowanym przez stronę przewozem drogowym. Organ podkreślił przy tym, że kierowca nie wniósł podczas kontroli żadnych zastrzeżeń do przeprowadzonego dowodu w zakresie sposobu ważenia i jego wyników, z którymi zapoznał się osobiście.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. P. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej: organ I instancji) nałożył na [...] sp. z o.o. karę pieniężną łącznej w kwocie 6.000 zł za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach (łącznie 5400 zł) oraz za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu (600 zł).

Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpoznając odwołanie skarżącej spółki, decyzją z dnia [...] października 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2009 r., sygn. VI SA/Wa 88/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2008 r. oraz decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2008 r., uzasadniając, iż w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość dokonanego przez organy rozstrzygnięcia. Sąd wskazał, iż pomiędzy treścią protokołu kontroli, a załącznikiem zachodziły istotne rozbieżności. W ocenie WSA, organy obu instancji nie podjęły żadnych czynności w celu wyjaśnienia zaistniałych rozbieżności w protokole kontroli ograniczając się do stwierdzenia, że rozbieżności te są wynikiem oczywistej omyłki pisarskiej, ponadto brak było podstaw, aby uznać, iż fakt podpisania bez zastrzeżeń przez kierowcę protokołu kontroli oraz załącznika zwalniał organy z obowiązku wyjaśnienia niejasności zaistniałych w jego treści.

Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji pismem z dnia [...] września

2009 r. zawiadomił skarżącą spółkę, iż prowadzone jest postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzonych naruszeń dotyczących przekroczenia dopuszczalnych parametrów kontrolowanego w dniu [...] lipca 2008 r. pojazdu oraz zawiadomił, iż w dniu [...] września 2009 r. zostanie przeprowadzony dowód w postaci przesłuchania inspektora, który przeprowadzał kontrolę pojazdu.

Przesłuchiwany świadek - inspektor transportu drogowego - opisał przebieg kontroli przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2008 r. stwierdzając, że wystąpiły naruszenia wskazane w liście naruszeń. Zeznał, iż w samym protokole omyłkowo wpisał inny numer pojazdu i naczepy, trasę przejazdu, masę ładunku wyrobów metalowych oraz nazwisko kierowcy. Stwierdził, iż mylne opisy pierwszego akapitu w liście stwierdzonych naruszeń były prawdopodobnie pozostałością po starym opisie naruszeń z innej kontroli, natomiast dalszy opis rodzajowych naruszeń oraz opis pod nimi był prawidłowy.

Przesłuchany został również kierowca kontrolowanego pojazdu. Z protokołu przesłuchania tego świadka wynikało, iż prowadzony przez niego pojazd (ciągnik siodłowy wraz z naczepą) został poddany kontroli w dniu [...] lipca 2008 r. przez inspektora transportu drogowego, który skontrolował również przedłożone przez niego dokumenty. Kierowca zeznał, iż nie pamięta danych liczbowych przekroczeń. Zeznał, iż nie posiadał żadnego zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego. Podczas kontroli został zatrzymany dowód rejestracyjny pojazdu z powodu braku ważnych badań technicznych. Zeznał ponadto, iż podczas kontroli zostały sporządzone dwa protokoły, które zostały przez niego podpisane, dokładnie ich nie czytał, zapoznał się z nimi pobieżnie.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. organ I instancji nałożył na skarżącą spółkę karę pieniężną w łącznej kwocie 6.000 zł, za:

1) przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t:

- dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych o nacisku osi: powyżej 9,0 t do 9,5 t i za każde rozpoczęte przekroczenie o 0,5 t powyżej 9,5 t dodatkowo – kara pieniężna w kwocie 3.000 zł, zgodnie z lp. 6 pkt 7 lit. d), e) załącznika nr 2 do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 ze zm.), dalej: ustawa o drogach publicznych lub u.d.p.,

2) przekroczenie dopuszczalnych nacisków na drogach, na których jest dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t: - dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m o sumie nacisków osi powyżej 21,8 t do 23,3 t – kara pieniężna w kwocie 2.400 zł, zgodnie z lp. 6 pkt 6 lit. b) załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych,

3) przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego składającego się z dwuosiowego ciągnika siodłowego i trzyosiowej naczepy powyżej 40,0 t do 50,0 t – kara pieniężna w kwocie 600 zł, zgodnie z lp. 9 pkt 5 lit. b) załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych.

W uzasadnieniu organ I instancji, po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania oraz przytaczając zeznania świadków: kontrolującego inspektora i kierowcy, uznał za błędny wpis zawarty w załączniku do protokołu kontroli, opisujący inny pojazd, kierowcę, ładunek oraz trasę przejazdu, niż były w rzeczywistości. Natomiast same wyniki ważenia w ocenie organu I instancji były prawidłowe, te same wartości zostały wpisane w załączniku do protokołu kontroli w opisie stwierdzonych naruszeń. Organ wskazał jednocześnie, iż potwierdzeniem tego, że stwierdzone wartości naruszeń dotyczą kontrolowanego przejazdu była znajdująca się w aktach sprawy pomocnicza tabela przeliczeniowa, w której zostały wpisane stwierdzone wartości. Tabela ta tworzona była odrębnie dla każdego kontrolowanego pojazdu. Powyższy dokument został podpisany przez kierowcę bez uwag z adnotacją o rezygnacji z drugiego ważenia.

Główny Inspektor Transportu Drogowego, rozpoznając odwołanie skarżącej spółki, wydał decyzję z dnia [...] lutego 2010 r., którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, iż protokół kontroli nie był jedynym dowodem w sprawie. Wskazał na dowody z przesłuchań świadków: kontrolującego inspektora oraz kierowcy. Podkreślił, iż strona nie kwestionowała faktu przekroczenia dopuszczalnego nacisku na osi oraz przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu ani prawidłowości przeprowadzonego ważenia. W ocenie organu odwoławczego protokół kontroli oraz pozostały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie zawierały niezbędne informacje do wydania decyzji o nałożeniu określonej w decyzji kary pieniężnej.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła spółka [...] ponawiając zarzuty podniesione w odwołaniu, tj. naruszenie:

- art. 67 § 1 i art. 68 k.p.a. poprzez ustalenie, że protokół przedmiotowej kontroli, sporządzony przy wykorzystaniu innego protokołu, spełnia przewidziane wymogi i stanowi podstawę stwierdzenia do wymierzenia kary pieniężnej,

- art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez bezpodstawne ustalenie, z naruszeniem obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i zasady swobodnej oceny dowodów, że kontrolowany pojazd przekroczył dopuszczalne naciski,

- naruszenie art. 13 g ust. 1, 1a, 2 oraz 40 c ust. 2 ustawy o drogach publicznych, oraz wskazanych w decyzji lp. z załącznika nr 2 do tej ustawy, poprzez zastosowanie tych przepisów.

Zarzuciła ponadto naruszenie art. 76 § 1 i 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, że protokół kontroli z dnia [...] lipca 2008 r. spełnia cechy dokumentu urzędowego i korzysta z domniemania zgodności z prawdą.

Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymienionym na wstępie wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2010 r., oddalił skargę. W uzasadnieniu podał, iż punktem wyjaśnia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji był wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2009 r., sygn. VI SA/Wa 88/09, który stał się prawomocny 6 czerwca 2009 r. Zawierał on bowiem ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania, a także wskazał, że rozbieżności pomiędzy treścią protokołu kontroli, a załącznikiem należało wyjaśnić poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego. W ocenie WSA, organy zastosowały się do wytycznych Sądu, przeprowadziły dowód z zeznań świadków - osób, które bezpośrednio uczestniczyły w kontroli, tj. kontrolującego inspektora i kierowcy. W oparciu o dotychczasowy materiał dowodowy i zeznania świadków było uprawnione zatem stwierdzenie organów, iż do ustalonych naruszeń doszło, a rozbieżności dotyczące opisu pojazdu, wskazania danych kierowcy, ładunku oraz trasy przejazdu nie podważają stwierdzonych i prawidłowo opisanych naruszeń.

Przeprowadzone postępowanie, zdaniem WSA dawało podstawę do stwierdzenia, iż rozbieżności między danymi wskazanymi w protokole, a rzeczywistymi danymi nie podważyły stwierdzonych naruszeń odnośnie przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi i dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, że w wyroku z dnia 7 kwietnia 2009 r. Sąd nie podważył całej treści protokołu kontroli, natomiast organy po ponownym rozpatrzeniu sprawy trafnie uznały, iż pomimo rozbieżności w protokole doszło do naruszeń podanych w materiale dowodowym, zarówno w odniesieniu do nacisków osi, jak i dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, prawidłowo zastosowały przepisy prawa, w tym łącznego wyliczenia kary za każde przekroczenie, zatem zaskarżoną decyzję należało uznać za zgodną z prawem.

Od powyższego wyroku pełnomocnik [...] sp. z o.o. z siedzibą w B. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną z wnioskiem o uchylenie wyroku i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

1.) przepisów postępowania – o których mowa w art. 174 § 2 P.p.s.a.;

- art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez przyjęcie ustalenia faktycznego organu, dokonanego z naruszeniem obowiązku wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz zasady swobodnej oceny dowodów, że pojazd marki [...], wraz z naczepą, należący do skarżącej Spółki, przekroczył dopuszczalne naciski osi i dopuszczalną masę całkowitą, stwierdzone w protokole kontroli z dnia [...] lipca 2008 r., sporządzonym przez inspektora transportu drogowego Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego.

2.) art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 pP.p.s.a polegające na:

a.) pominięciu rozpoznania zarzutów skargi dotyczących:

- naruszenia przez organ: art. 67 § 1 k.p.a. i art. 68 k.p.a. poprzez ustalenie, że protokół przedmiotowej kontroli, sporządzony przy wykorzystaniu innego protokołu, z uprzednio przeprowadzonej kontroli, spełnia przewidziane dla niego wymogi,

- naruszenia art. 76 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, że protokół kontroli spełniał cechy dokumentu urzędowego i korzystał z domniemania zgodności z prawdą,

b.) braku wyjaśnienia przyczyn pominięcia tych zarzutów.

3.) art. 151, art.145 § 1 pkt 1 lit, c) P.p.s.a. w zw. z art. 76 § 1, art.77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez oddalenie skargi wskutek przyjęcia, że doszło do naruszenia przez pojazd skarżącego dopuszczalnych nacisków uzasadniających wymierzenia kary pieniężnej w wysokości ustalonej przez organ, mimo że ustalenia faktyczne dokonane przez organ i przyjęte przez Sąd I instancji w zakresie istnienia tego naruszenia, zostały dokonane z naruszeniem zasad postępowania dowodowego, mającym istotny wpływ na wynik postępowania, które to naruszenia uzasadniały uwzględnienie skargi.

Argumenty na poparcie powyższych zarzutów zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w którym spółka podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Główny Inspektor Transportu Drogowego nie skorzystał z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę.

Wyrokiem z dnia 20 marca 2012 r., wydanym w sprawie II GSK 169/11, Naczelny Sąd Administracyjny uchylając wyrok z dnia 24 sierpnia 2010 r., uznał za zasadne zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 P.p.s.a. polegające na pominięciu zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organ art. 67 § 1 k.p.a., art. 68 k.p.a., art. 76 § 1 i § 3 k.p.a., a w konsekwencji Sąd I instancji naruszył art. 151 P.p.s.a. nie dostrzegając naruszenia przez organ wymienionych przepisów oraz przepisów art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. co w konsekwencji powinno prowadzić go do uwzględnienia skargi w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, iż mimo stanowiska WSA zawartego w pierwszym wyroku z dnia 7 kwietnia 2009 r. (sygn. akt VI SA/Wa 88/09) przeprowadzone przez organy dodatkowe postępowanie dowodowe w sprawie polegające na przesłuchaniu światków, tj. inspektora dokonującego kontroli i kierowcy zatrzymanego do kontroli pojazdu, w ocenie NSA nie doprowadziło do konwalidacji protokołu, który jest wadliwy w sposób kwalifikowany. Jest on bowiem najważniejszym dokumentem wraz z jego załącznikiem, stanowiącym jego integralną część, odzwierciedlającym stan faktyczny ustalony w trakcie kontroli. W przedmiotowej sprawie protokół nie został sporządzony poprawnie i nie odzwierciedla stanu faktycznego sprawy. A zatem wynik tej kontroli nie dał podstaw do nałożenia kary. Protokół nie został również konwalidowany innymi środkami dowodowymi, takimi jak przesłuchanie inspektora, który sporządził ten wadliwy protokół, przeprowadzonego po upływie roku od dokonania kontroli, czy kierowcy, który zeznał, iż nie pamięta wielkości stwierdzonych naruszeń.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił także zdania WSA wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż we wcześniejszym wyroku z dnia 7 kwietnia 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa, WSA dokonał wiążącej oceny prawnej w tej sprawie. Sąd ten bowiem w tym wyroku uwzględnił skargę spółki z powodu naruszenia przez organy administracji przepisów procesowych w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na prawidłowość dokonanego przez organy rozstrzygnięcia oraz stwierdził, że uchybienia formalne poczynione przez organy obu instancji uniemożliwiły rozstrzygnięcie pod względem materialno prawnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga jest zasadna.

W sytuacji, kiedy skarga zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonej decyzji jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony. Stąd, wobec postawienia w skardze zarzutu naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania, jako pierwszy należało poddać ocenie zarzut naruszenia przepisów postępowania.

Przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego, w stopniu uzasadniającym jej uchylenie oraz uzasadniającym także uchylenie decyzji organu I instancji.

Naruszenie to polegało na niewyjaśnieniu przez organy obu instancji wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy stosownie do wymogów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.

Tym samym organy rozstrzygające w niniejszej sprawie dopuściły się – w ocenie Sądu - naruszenia także przepisu art. 8 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

Podstawą faktyczną nałożenia na skarżącą spółkę kary pieniężnej w niniejszej sprawie, było stwierdzenie w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2008 r., naruszeń odnośnie dopuszczalnych nacisków osi kontrolowanego pojazdu.

Zgodnie z art. 74 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) z przeprowadzonych czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół, którego kopię doręcza się kontrolowanemu. Uwzględniając cel, jak również logikę czynności kontrolnych przeprowadzanych przez uprawnione organy administracji publicznej stwierdzić należy, że istota protokołu z przeprowadzonej kontroli, wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny, a nie stan prawny. W konsekwencji powinien on czynić zadość wymogom określonym w art. 68 k.p.a. Jako zaś dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe i w ich zakresie działania, stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Będąc w zasadzie jedynym dokumentem stanowiącym materiał dowodowy w sprawach i w zakresie odnoszącym się do jego treści nie może zawierać żadnych wątpliwości co do rzeczywistych faktycznych okoliczności sprawy stanowiących podstawę do podjęcia przez organ administracji rozstrzygnięcia.

Tymczasem, w aktach sprawy znajduje się protokół kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. wraz z załącznikiem, stanowiącym jego integralną część, którego zapisy były podstawą nałożenia na skarżącą spółkę kary pieniężnej. Pomiędzy treścią protokołu kontroli, a załącznikiem zachodzą jednak istotne rozbieżności. Sprzeczność między załącznikiem, a protokołem polega na tym, że załącznik stwierdza przekroczenia odnoszące się zupełnie do innego pojazdu niż wymieniony w protokole, nienależącego do skarżącej spółki, o innych numerach rejestracyjnych, przewożącego inny towar, na innej trasie i kierowanego przez innego kierowcę. Ponadto, niektóre cechy kontrolowanego pojazdu wskazane w samym protokole, dotyczące roku zarejestrowania ciągnika siodłowego i naczepy, a także ilość osi ciągnika i naczepy, są niezgodne z rzeczywistością.

Skład orzekający Sądu w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 marca 2012 r. (sygn. akt II GSK 169/11) wydanym w niniejszej sprawie, iż przeprowadzone przez organy dodatkowe postępowanie dowodowe w sprawie polegające na przesłuchaniu światków, tj. inspektora dokonującego kontroli i kierowcy zatrzymanego do kontroli pojazdu, nie doprowadziło do konwalidacji protokołu, który jest wadliwy w sposób kwalifikowany. Przesłuchany kierowca zeznał wprawdzie, iż kierowany przez niego pojazd był poddany kontroli w dniu [...] lipca 2008 r. i w trakcie tejże kontroli stwierdzono przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi na drogę oraz przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej, nie pamiętał jednak danych liczbowych przekroczeń. Nadto, zeznania inspektora dokonującego kontroli, który sporządził wadliwy protokół w dniu [...] lipca 2008 r., wskazują na to, iż omyłkowo wpisał do sporządzonego przez siebie protokołu inny numer pojazdu i naczepy, trasę przejazdu, masę ładunku oraz nazwisko kierowcy pojazdu, a mylne opisy pierwszego akapitu w liście stwierdzonych naruszeń, były prawdopodobnie pozostałością po starym opisie naruszeń innej kontroli, nie pozwalają na uznanie, iż organ udowodnił naruszenia wskazane w powtórnej decyzji wydanej w tej sprawie.

W tym miejscu należy zwrócić uwagę na charakter decyzji związanych z przekroczeniem przepisów ustawy o drogach publicznych. Decyzje administracyjne nakładające kary pieniężne za naruszenia przepisów tej ustawy mają charakter szczególny. Są to mianowicie decyzje wydawane w ramach tzw. uznania związanego, nie stwarzającego właściwym organom administracji praktycznie żadnych luzów interpretacyjnych. Odpowiedzialność administracyjna za popełnione naruszenia, określone w ustawie o drogach publicznych, jest co do zasady oderwana od kwestii winy odpowiedzialnego za te naruszenia, a także od zaistnienia szkody bądź stanu zagrożenia nimi. Organ orzekający ma obowiązek stwierdzenia, czy nastąpiło naruszenie określone powołanymi wyżej przepisami, bez wnikania jakie były jego przyczyny. W postępowaniu administracyjnym w tego rodzaju sprawach istotne jest bowiem przede wszystkim stwierdzenie faktu naruszenia i stwierdzenie odpowiedzialności za to naruszenie – przy założonej odpowiedzialności przedsiębiorcy, niezależnie od jego winy, możliwości przyczynienia się do jej powstania, czy ewentualnych żądań miarkowania wysokości kary. Ustawa o drogach publicznych nie określa bowiem jakichkolwiek przesłanek wyłączających odpowiedzialność (możliwość odstąpienia od wymierzenia kary) bądź prowadzących do jej ograniczenia. W tym zakresie nie ma żadnej korelacji ustawy o drogach publicznych z ustawą o transporcie drogowym.

W zarysowanym mechanizmie odpowiedzialności podstawowe znaczenie mają więc ustalenia dotyczące stanu faktycznego, stwierdzone w toku kontroli. Zasadniczo bowiem jedynie na tym etapie postępowania, jeżeli jest ono prowadzone prawidłowo, strona ma możliwość wpływu na ocenę, czy nastąpiło określone naruszenie przepisów oraz na kwalifikację tego przekroczenia.

Reasumując, najważniejszym dokumentem odzwierciedlającym stan faktyczny ustalony w trakcie kontroli jest protokół z kontroli wraz z jego załącznikiem, stanowiącym jego integralną część. W przedmiotowej sprawie nie został on sporządzony poprawnie i nie odzwierciedla stanu faktycznego sprawy. A zatem wynik tej kontroli (przedmiotowy protokół) nie daje podstaw do nałożenia kary. Nie został on konwalidowany innymi środkami dowodowymi, takimi jak przesłuchanie inspektora, który sporządził ten wadliwy protokół, przeprowadzone po upływie roku od dokonania kontroli, czy kierowcy, który zeznał, iż nie pamięta wielkości stwierdzonych naruszeń.

W postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie, stosownie do treści art. 7 i art. 77 k.p.a., by w następstwie organ administracji publicznej mógł (stosownie do art. 80 k.p.a.) na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Zgodnie zaś z przepisem art. 107 § 3 k.p.a. decyzja powinna być należycie uzasadniona z podaniem m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 maja 1998 r., sygn. akt II SA 420/98, niepublik.).

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że stan faktyczny sprawy nie został przez organy obu instancji wyjaśniony (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.). Nie jest natomiast rzeczą sądu administracyjnego ustalenie sytuacji faktycznej, stanowiącej podstawę rozstrzygnięcia administracyjnego. Jest to domeną organów administracji publicznej, zatem braki w tym zakresie należy ocenić jako naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tych warunkach, wobec zaistniałych sprzeczności treści protokołu kontroli z jego załącznikiem, jak i sprzeczności samego protokółu ze stanem faktycznym, obowiązkiem organów Inspekcji Transportu Drogowego będzie przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia zaistniałych rozbieżności. Organ powinien w tym celu przeprowadzić, zgodnie z art. 75 k.p.a., wszelkie dowody, niezbędne do ustalenia wszystkich okoliczności stanu faktycznego.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku, postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z § 2 i § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).