Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 411/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2019-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 70 § 4
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 1a pkt 12 lit. a
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Niezgoda Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca) WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Protokolant referent stażysta Katarzyna Jacyniuk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 października 2019 r. sprawy ze skargi P. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia P. S. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. prowadził wobec majątku P. S. postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: SM [...], SM [...] SM [...] SM [...], SM [...], SM [...], SM [...] SM [...], SM [...], SM [...], SM [...], SM [...] SM [...] SM [...], którymi objęto zalegle podatki (dochodowy od osób fizycznych i od towarów i usług) za lata 2011-2012 w łącznej kwocie należności głównej [...] zł z wraz z odsetkami za zwlokę. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny podejmował szereg czynności w celu wyegzekwowania należności objętych ww. tytułami wykonawczymi, m.in. zawiadomieniem z dnia 27 sierpnia 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w rachunku bankowego w Banku [...] S.A. Odpis zawiadomienia o zajęciu doręczono zobowiązanemu za pośrednictwem poczty w dniu 26 sierpnia 2013 r.

Następnie organ egzekucyjny postanowieniem z 19 maja 2016 r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych, wskazując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 599 z późn.), zwanej dalej "u.p.e.a.", jednocześnie informując, iż w przypadku ujawnienia składników majątkowych egzekucja może być wszczęta ponownie.

Ponowne wszczęcie egzekucji nastąpiło na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 1 sierpnia 2018 r. o numerach: od [...] do [...]- [...] od [...] do [...], od [...] do [...], które wierzyciel - Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] przekazał do egzekucyjnej realizacji Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w [...]

Organ egzekucyjny w celu wyegzekwowania należności objętych ww. tytułami wykonawczymi zawiadomieniami z dnia 7 sierpnia 2018 r. dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę u pracodawcy D. D. K. i innej wierzytelności u D. K.. W odpowiedzi na ww. zajęcie, pismem z 20 sierpnia 2018 r., pracodawca poinformował, że potrącenia z wynagrodzenia będą dokonywane do 10 dnia następnego miesiąca, po miesiącu którego dotyczy wynagrodzenie. Odpis przedmiotowego zajęcia wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych doręczono na adres zobowiązanego za pośrednictwem poczty w dniu 9 sierpnia 2018 r.

W dniu 24 sierpnia 2018 r. P. S. złożył do organu egzekucyjnego pismo zatytułowane "skarga na zajęcie egzekucyjne wynagrodzenia za pracę(...)". Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. rozpatrzył ww. pismo jako skargę na czynność egzekucyjną, wydając, na podstawie art. 54 u.p.e.a., postanowienie z dnia 11 września 2018 r. Na to postanowienie zobowiązany wniósł zażalenie. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wezwał P. S. do sprecyzowania wniosku poprzez wskazanie, czy żądanie z dnia 24 sierpnia 2018 r. dotyczy skargi, o której mowa w art. 54 u.p.e.a. czy wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego w trybie art. 59 u.p.e.a. W odpowiedzi na ww. wezwanie w piśmie z dnia 30 października 2018 r. zobowiązany wyjaśnił, że jego intencją było wniesienie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego w trybie art. 59 u.p.e.a. Postanowieniem z dnia [...]. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie pierwszej instancji, którego przedmiotem była skarga na czynność egzekucyjną, jednocześnie polecając organowi egzekucyjnemu rozpoznanie żądania zobowiązanego jako wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego w trybie art. 59 u.p.e.a.

Organ egzekucyjny wydał w dniu [...] postanowienie o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z 31 stycznia 2019 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] wydał w dniu [...] postanowienie odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Na to postanowienie zobowiązany złożył zażalenie, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Rozpatrując złożone zażalenie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w pierwszej kolejności przywołał obowiązujące w sprawie przepisy: art. 26 § 1 i § 4, art. 59 § 1, § 2 i § 4, art. 59 § 3 i art. 61 u.p.e.a.

Organ wskazał, że umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 ustawy egzekucyjnej, tj. z powodu bezskuteczności egzekucji, nie powoduje skutku w postaci uchylenia dokonanych w toku tego postępowania czynności egzekucyjnych, w tym zastosowanych środków egzekucyjnych. Tym samym umorzenie postępowania egzekucyjnego postanowieniem z dnia 19 maja 2016 r. nie niweczy skutku przerwania biegu terminu przedawnienia egzekwowanych zobowiązań, które nastąpiło w wyniku skutecznie zastosowanych w tym postępowaniu środków egzekucyjnych.

Ponowne wszczęcie egzekucji nastąpiło na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w dniu 1 sierpnia 2018 r. i przekazanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] do egzekucyjnej realizacji Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w [...] "Pierwsze" i "drugie" tytuły wykonawcze dotyczyły tych samych należności pieniężnych, a to oznacza, że nie było obowiązku doręczenia upomnień w ponownie wszczętej egzekucji, zgodnie z przepisami § 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r., poz. 131).

Dokonując oceny przedawnienia zaległości objętych ww. tytułami wykonawczymi organ wskazał, że zawiadomieniem z dnia 27 sierpnia 2013 r Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w Banku [...] S.A. Odpis zawiadomienia o zajęciu doręczono na adres zobowiązanego za pośrednictwem poczty w dniu 26 sierpnia 2013 r., doręczając przesyłkę osobie dorosłej (Z. S.), która podjęła się doręczenia przesyłki adresatowi. Zastosowany środek egzekucyjny okazał się skuteczny. Zatem, zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia został skutecznie przerwany.

Terminy płatności zaległych podatków objętych ww. tytułami wykonawczymi przypadały w 2011 i 2013 r, zatem przedawnienie tych zobowiązań następowało z upływem odpowiednio: 31 grudnia 2016 r. i 31 grudnia 2017 r. Uwzględniając przerwanie biegu terminu przedawnienia należności przedawniłyby się z dniem 28 sierpnia 2018 r., jednakże w dniu 1 sierpnia 2018 r. wystawiono następne tytuły wykonawcze i zawiadomieniami z dnia 7 sierpnia 2018 r zastosowano skuteczne środki egzekucyjne w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę i zajęcia innej wierzytelności. W związku z tym termin przedawnienia dochodzonych zobowiązań jest na nowo liczony od 14 sierpnia 2018 r. Zatem dochodzone należności są wciąż wymagalne i nie uległy przedawnieniu.

Końcowo organ stwierdził, że na etapie złożenia wniosku i wniesienia zażalenia nie było żadnych wymienionych w art. 59 § 1 pkt 1-10 i § 2 u.p.e.a. okoliczności, skutkujących umorzeniem postępowania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie P. S. wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej i merytoryczne rozpoznanie sprawy ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonemu ostanowieniu zarzucił naruszenie:

- art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej przez błędne uznanie, że zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2016 r. i dniem 31 grudnia 2017 r. , podczas gdy do przedawnienia doszło,

- art.70 § 4 Ordynacji podatkowej przez błędne przyjęcie, iż bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego został przerwany na skutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym rzekomo skarżący miał zostać powiadomiony, podczas gdy nie otrzymał on żadnego zawiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego ,

- przepisów u.p.e.a. polegające na wystawianiu "drugich" tytułów wykonawczych, różniących się od tych pierwszych, które to przepisy dokładnie określają w jakich szczególnych okolicznościach można wystawić nowe tytuły wykonawcze, na pewno nie po to , aby na nowo zacząć liczyć termin przedawnienia,

- naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r., które nakazują uprzednie doręczenie upomnienia w przypadku ponownego wszczęcia egzekucji administracyjnej , a skarżący takiego upomnienia nie otrzymał,

- rozbieżności w podawanych datach rzekomego doręczenia skarżącemu zawiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego w sierpniu 2013 r. – w zaskarżonym postanowieniu wskazano, iż zawiadomienie wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] dnia 27 sierpnia 2013 r. doręczono ojcu skarżącego Z. S. w dniu 26 sierpnia 2013 r. a z postanowienia Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] podano, iż zajęcia rachunku bankowego dokonano 29 sierpnia 2013 r., a odbiór zawiadomienia pokwitował ojciec skarżącego Z. S. w dniu 28 sierpnia 2013 r., co pozwala na domniemanie, że albo takie pokwitowanie nie istnieje lub zostało spreparowane na użytek tej sprawy.

Nadto skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z:

- orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 28 czerwca 2018 r., z którego wynika, że o Z. S. od 1980 r. jest leczony z rozpoznaniem schizofrenii, był 4-krotnie leczony w warunkach szpitalnych i jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji, wymagającą ciągłej opieki i pomocy innej osoby ,

- odpisu postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] o umorzeniu postępowania egzekucyjnego i zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej z dnia 7 sierpnia 2018 r. - w celu porównania tych dokumentów z tytułami wystawionymi w dniu 1 sierpnia 2018 r. i wykazania rozbieżności: zarówno kwot w podanych w pierwszych tytułach wykonawczych jak i wystawieniu nowych tytułów na kwoty dodatkowe nie objęte pierwszymi tytułami oraz wystawienie tytułów na odsetki od zerowych należności pieniężnych .

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Spór w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do kwestii dopuszczalności prowadzenia postepowania egzekucyjnego obejmującego zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych i podatku VAT za lata 2011-2012. Przedawnienie zobowiązań podatkowych, dla których termin zapłaty upływał z końcem 2011r. nastąpiłoby 31 grudnia 2016 r., a dla których termin zapłaty upływał z końcem 2012 r. nastąpiłoby 31 grudnia 2017 r. W przekonaniu skarżącego dochodzone w postępowaniu egzekucyjnym zaległości uległy przedawnieniu w wyżej wymienionych terminach, co powinno skutkować umorzeniem prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Natomiast w ocenie organu w sprawie zaistniały okoliczności, w świetle których należy uznać, że dwukrotnie nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia, wobec czego przedmiotowe zaległości podatkowe przedawnią się w dniu 14 sierpnia 2023 r. Zatem zaległości podatkowe są wciąż wymagalne i mogą być dochodzone w postepowaniu egzekucyjnym.

Mając na względzie powyższe, w pierwszej kolejności odnotowania wymaga, że w myśl art. 26 § 1 i § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru.

Zgodnie z art. 59 § 1 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne obowiązków o charakterze pieniężnym umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

5) (...),

6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;

7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

9) na żądanie wierzyciela;

10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Stosownie do art. 59 § 2 u.p.e.a postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

W myśl art. 59 § 3 u.p.e.a., w przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Zarówno we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego jak i zażaleniu skarżący wskazał na wystąpienie przesłanki z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. - brak wymagalności obowiązku, umorzenie lub wygaśnięcie z innego powodu albo nieistnienie obowiązku - powołując się na przedawnienie dochodzonych w postępowaniu egzekucyjnym zobowiązań podatkowych obejmujących zaległe podatki (podatek dochodowy od osób fizycznych i podatek od towarów i usług) w łącznej kwocie należności głównej [...] zł.

W myśl art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek przedawnienia. Zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Przepisy tej ustawy przewidują szereg okoliczności przerywających lub zawieszających bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Według art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że warunkami koniecznymi, a jednocześnie wystarczającymi do przerwania biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej są: zastosowanie środka egzekucyjnego i zawiadomienie o tym fakcie podatnika, przy czym obie te czynności powinny nastąpić przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania.

Przez zastosowanie środka egzekucyjnego należy rozumieć, w świetle art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a., egzekucję z pieniędzy, z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego, ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej, z rachunków bankowych, z innych wierzytelności pieniężnych, z praw z instrumentów finansowych zapisanych na rachunku papierów wartościowych lub innym rachunku, oraz z wierzytelności z rachunku pieniężnego służącego do obsługi takich rachunków, z papierów wartościowych niezapisanych na rachunku papierów wartościowych, z weksla, z autorskich praw majątkowych i praw pokrewnych oraz z praw własności przemysłowej, z udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, z pozostałych praw majątkowych, z ruchomości oraz z nieruchomości.

W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2013 r., sygn. akt I FPS 6/12, stwierdzono, że zastosowanie środka egzekucyjnego przerywa bieg terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 2005 r., gdy zawiadomienie podatnika o jego zastosowaniu nastąpi przed upływem terminu przedawnienia. W uzasadnieniu tej uchwały wskazano, że za zdarzenie powodujące przerwanie biegu terminu przedawnienia uznać należy bowiem wyłącznie zastosowanie środka egzekucyjnego. Jednocześnie wyjaśniono, że zastosowanie środka egzekucyjnego tylko wtedy wywoła skutek w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia, gdy zawiadomienie o jego zastosowaniu nastąpi przed upływem terminu przedawnienia. Zawiadomienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego, jako odrębna czynność, sama przez się nie przerywa więc biegu terminu przedawnienia, lecz stanowi dodatkowy i konieczny zarazem warunek, który musi się ziścić w odpowiednim czasie (przed upływem terminu przedawnienia), aby właśnie zastosowanie środka egzekucyjnego mogło być uznane za zdarzenie przerywające bieg tego terminu.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy zawiadomieniem z dnia 27 sierpnia 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w Banku [...] S.A. Odpis zawiadomienia o zajęciu bankowi doręczono w dniu 29 sierpnia 2013 r. zaś wysłane na adres skarżącego doręczono za pośrednictwem poczty w dniu 28 sierpnia 2013 r. osobie dorosłej - Z. S., ojcu skarżącego, który- jak wynika z potwierdzenia odbioru przesyłki - podjął się jej doręczenia adresatowi. Zatem zastosowany środek egzekucyjny okazał się skuteczny, przy czym dla spornej w tej sprawie okoliczności przedawnienia bez istotnego znaczenia jest to, czy na zajętym rachunku były w dniu zajęcia środki i czy zmniejszyły one istniejącą zaległość.

Zastosowanie w dniu 29 sierpnia 2013 r. skutecznego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego spowodowało przerwanie biegu terminu przedawnienia. Termin biegł na nowo od dnia następnego po dniu, w którym zastosowano środek. Uwzględniając przerwanie biegu terminu przedawnienia należności przedawniłyby się z upływem 30 sierpnia 2018 r., jednakże w dniu 1 sierpnia 2018 r. wystawiono następne tytuły wykonawcze i zawiadomieniami z dnia 7 sierpnia 2018 r zastosowano skuteczne środki egzekucyjne w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę i zajęcia innej wierzytelności u pracodawcy D. K.. Odpis przedmiotowego zajęcia wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych doręczono na adres zobowiązanego za pośrednictwem poczty w dniu 9 sierpnia 2018 r. Pracodawca otrzymał zawiadomienie o zajęciu w dniu 13 sierpnia 2018 r. W związku z tym termin przedawnienia dochodzonych zobowiązań jest na nowo liczony od 14 sierpnia 2018 r.

W tych okolicznościach zasadne jest stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, że dochodzone należności są wciąż wymagalne i nie uległy przedawnieniu.

Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawiadomienie wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] dnia 27 sierpnia 2013 r. doręczono ojcu skarżącego Z. S. w dniu 28 sierpnia 2013 r. (k. 97 akt egzekucyjnych).

W ocenie Sądu Dyrektor Izby Administracji Skarbowej błędnie odczytał datę umieszczoną na tym dokumencie i uznał, że doręczenie zawiadomienia z dnia 27 sierpnia 2013 r. nastąpiło w dniu 26 sierpnia 2013 r., zatem jeszcze prze dniem jego wystawienia.

Natomiast doręczenie zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego [...] BankS.A. nastąpiło w dniu 29 sierpnia 2013 r. (k. 98 akt egzekucyjnych). W tym przypadku organ niezasadnie przyjął, że zajęcie rachunku bankowego nastąpiło w dniu 27 sierpnia 2013 r., tj w dacie wystawienia zawiadomienia o zajęciu, a nie w dniu doręczenia tego zawiadomienia.

Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 80 § 2 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu. Zatem w rozpoznawanej sprawie przerwanie biegu terminu przedawnienia nastąpiło poprzez dokonanie czynności egzekucyjnej, tj. doręczenie bankowi zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego w dniu 29 sierpnia 3013 r. Zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego wskutek zastosowania środka egzekucyjnego zaczął biec na nowo od dnia następnego po dniu, w którym zastosowano ten środek tj. od dnia 30 sierpnia 2013 r.

Niewątpliwie zarówno doręczenie bankowi zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną jak i zawiadomienie skarżącego o jego zastosowaniu nastąpiło przed upływem terminu przedawnienia egzekwowanych zaległości . W tych okolicznościach należy uznać, że uchybienie w postaci błędnego odczytania daty doręczenia skarżącemu zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego czy też niezasadne przyjęcie, że zajęcia rachunku bankowego dokonano w dniu 27 sierpnia 2013 r. nie ma żadnego znaczenia dla ustalenia, czy dochodzone w postępowaniu egzekucyjnym zaległości podatkowe uległy przedawnieniu.

W ocenie Sądu wskazywanie przez organy podatkowe różnych dat odbioru korespondencji nie świadczy o tym, że albo takie pokwitowanie nie istnieje lub zostało spreparowane na użytek tej sprawy. Przedstawione ze skargą akta egzekucyjnie pozwalają na ustalenie wszystkich okoliczności istotnych dla określenia terminu przedawnienia egzekwowanych zobowiązań podatkowych. Jak wyżej wyjaśniono wskazanie innej daty odebrania przesyłki adresowanej do skarżącego przez jego ojca stanowi pomyłkę nie mającą wpływu na ustalenie wymagalności dochodzonych w postępowaniu egzekucyjnym wierzytelności Skarbu Państwa.

Nie zasługują na uwzględnienie podnoszone dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego zarzuty nieskuteczności doręczenia zawiadomienia o zajęciu z dnia 27 sierpnia 2013 r. i odpisów tytułów wykonawczych oraz kwestionowanie autentyczności potwierdzenia odbioru tych dokumentów.

Po analizie przedstawionych akt administracyjnych, w ocenie Sądu, brak jest podstaw do kwestionowania skuteczności doręczenia przesyłek zawierających ww. dokumenty (k. 97 akt egzekucyjnych). Podpis odbiorcy umieszczony na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki stanowi dowód jej doręczenia. Przesyłkę odebrał dorosły domownik Z. S., ojciec skarżącego, podejmując się jej doręczenia adresatowi. Co jest istotne, doręczenie przedmiotowej przesyłki odbyło się na prawidłowy adres, jak również zgodnie z wszelkimi zasadami doręczania przesyłek wynikających zarówno z Kodeksu postepowania administracyjnego, jak też z ustawy – Prawo pocztowe.

Sposób doręczenia pism osobom fizycznych w sprawach egzekucyjnych regulują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 18 u.p.e.a.).

Zgodnie z art. 39 k.p.a. organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego, swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy.

Art. 43 k.p.a. stanowi, że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.

Doręczenie pisma, w razie nieobecności adresata do rąk dorosłego domownika uważa się za równoznaczne z doręczeniem pisma samemu adresatowi, co skutkuje przyjęciem, że dniem doręczenia pisma adresatowi w taki zastępczy sposób jest dzień jego doręczenia do rąk dorosłego domownika. Dla skuteczności tej czynności nie ma więc znaczenia czy i kiedy następnie przesyłka zostanie przekazana jej adresatowi.

Istota zarzutu i argumentacji wskazanej w skardze opiera się na wykazaniu, że choroba psychiczna Z. S. powoduje, że doręczenie zawiadomienia o zajęciu do jego rąk nie może wywrzeć skutku prawnego w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego

W ocenie Sądu choroba psychiczna, bądź inna przyczyna dotycząca dorosłego domownika uprawnionego do odbioru przesyłek, która może powodować ujemne następstwa związane z przekazaniem korespondencji jej adresatowi nie może skutkować uznaniem takiego doręczenia za wadliwe. W takiej bowiem sytuacji osoba dbająca należycie o swoje interesy, aby uniknąć niekorzystnych skutków z tym związanych, powinna zabezpieczyć sposób odbioru korespondencji, szczególnie wówczas, gdy wobec istnienia zaległości podatkowych powinna się liczyć z możliwością wszczęcia postępowania egzekucyjnego z jej udziałem. Może to uczynić poprzez złożenie w placówce pocztowej zastrzeżenia w zakresie niedoręczania przesyłek rejestrowanych osobie pełnoletniej zamieszkałej wraz z adresatem. Taka możliwość wynika z przepisów ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1529 ze zm.) oraz § 32 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego (Dz. U. z 2013 r. poz. 545).

Zgodnie z art. 37 ustawy Prawo pocztowe przesyłkę pocztową doręcza się adresatowi pod adresem wskazanym na przesyłce (ust. 1).

W ust. 2 pkt 3 powołanego wyżej przepisu postanowiono, że przesyłka, jeżeli nie jest nadana na poste restante, może być także wydana ze skutkiem doręczenia osobie pełnoletniej zamieszkałej razem z adresatem, jeżeli adresat nie złożył w placówce operatora zastrzeżenia w zakresie doręczenia przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego:

a) pod adresem wskazanym na przesyłce, przekazie pocztowym lub w umowie o świadczenie usługi pocztowej,

b) w placówce operatora.

W ust. 3 przyjęto, że przepisy ust. 2 nie naruszają przepisów innych ustaw dotyczących sposobu, zasad i trybu doręczeń.

Natomiast zgodnie z § 32 pkt 1 rozporządzenia z 29 kwietnia 2013 r. operator wyznaczony przyjmuje od adresata pisemne zastrzeżenie w zakresie niedoręczania przesyłek rejestrowanych osobie pełnoletniej zamieszkałej wraz z adresatem.

Zatem w sytuacji, gdy ojciec skarżącego cierpiał na chorobę psychiczną niezbędne było, w celu uniknięcia ewentualnych negatywnych skutków nieoddania skarżącemu ważnej z punktu widzenia jego własnych interesów korespondencji, złożenie u operatora pocztowego – Poczty Polskiej zastrzeżenia by korespondencji kierowanej do niego nie przekazywać ojcu.

Skoro skarżący nie dokonał zastrzeżenia w urzędzie pocztowym możliwości odbioru korespondencji przez ojca, to bez znaczenia dla kwestii prawidłowości doręczenia jest stan jego zdrowia, bowiem nawet w sytuacji faktycznej choroby psychicznej zostałaby mu wydana korespondencja. Niedokonanie takiego zastrzeżenia, w sytuacji gdy powstaje wątpliwość czy korespondencja doręczona dorosłemu domownikowi zostanie przekazana dalej do adresata, obciąża osobę, która takiego zastrzeżenia nie dokonała. Sam fakt, iż domownik jest osobą chorą w żaden sposób nie uzasadnia wyłączenia tej osoby z kręgu osób, którym doręczane są przesyłki pod danym adresem (por. wyrok NSA z dnia 22 listopada 2018 r., sygn. akt II FSK 1333/18). Tryb doręczenia, o którym mowa w art. 43 k.p.a. oparty jest na założeniu, że adresata obciążają skutki działania osoby, której przesyłkę doręczono tak, jakby została ona podjęta przez stronę bezpośrednio.

Zarzut, że to doręczyciel, znający stan zdrowia jego ojca podpisał dowód doręczenia adresowanej do skarżącego przesyłki nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący na ta okoliczność nie przedstawił żadnych dowodów.

Nie zasługują na uwagę zarzuty naruszenia przepisów u.p.e.a. polegające na wystawianiu "drugich" tytułów wykonawczych, różniących się od tych "pierwszych".

Organ podatkowy wystawiając tytuły wykonawcze w sierpniu 2018 r. zweryfikował wysokość egzekwowanych należności pieniężnych o kwoty uzyskane w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie "pierwszych" tytułów wykonawczych wystawionych w latach 2011-2013. Zmieniła się także wysokość odsetek za zwłokę. Organ miał obowiązek dokonać ich obliczenia na dzień wystawienia "drugich" tytułów wykonawczych, zgodnie z art. 53 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Takie działanie wierzyciela – urealnienie tytułów wykonawczych - jest jak najbardziej uzasadnione. Zatem nie znajduje uzasadnienia zarzut skarżącego, że "drugie" tytuły wykonawcze wystawione były jedynie w celu przerwania biegu terminu przedawnienia egzekwowanych zobowiązania podatkowych.

Wbrew przekonaniu skarżącego ostateczne postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 19 maja 2016 r. o umorzeniu postepowania egzekucyjnego nie oznacza, że na zobowiązanym przestał ciążyć obowiązek, którego wykonanie było przedmiotem umorzonego postępowania. Jak wyżej była mowa, zgodnie z art. 61 u.p.e.a. dopuszczalne jest ponowne wszczęcie egzekucji w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art. 59 § 2 u.p.e.a., tj. w przypadku, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych. Regulacja zawarta w art. 61 u.p.e.a. ogranicza powtórne wszczęcie postepowania egzekucyjnego. Dopiero ujawnienie majątku lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych uprawnia do wszczęcia ponownej egzekucji. Norma wyrażona w tym przepisie stanowi zabezpieczenie interesów wierzyciela na wypadek, gdyby po umorzeniu postępowania uległ zmianie stan faktyczny w ten sposób, że wyjdą na jaw okoliczności świadczące, o istnieniu majątku zobowiązanego, umożliwiającego prowadzenie egzekucji (wyrok z dnia 16 października 2013 r., sygn. akt I SA/Bk 351/13). Tym samym umorzenie postępowania egzekucyjnego postanowieniem z 19 maja 2016 r. nie niweczy skutku przerwania biegu terminu przedawnienia egzekwowanych zobowiązań, które nastąpiło w wyniku skutecznie zastosowanych w tym postępowaniu środków egzekucyjnych

Jak wynika z akt sprawy, wobec ujawnienia się źródła dochodu skarżącego, z którego skutecznie może być prowadzona egzekucja, organ egzekucyjny ponownie wszczął postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez wierzyciela – Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]

Natomiast odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r., poz. 131) poprzez prowadzenie postępowania egzekucyjnego w oparciu o wystawione w dniu 1 sierpnia 2018 r. tytuły wykonawcze bez uprzedniego doręczenia upomnienia stwierdzić należy, że takie naruszenie nie może stanowić przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego, bowiem okoliczność taka nie została przewidziana w art. 59 u.p.e.a.

Zobowiązany może zwalczać uchybienie organu egzekucyjnego polegające na prowadzeniu postępowania egzekucyjnego bez uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia poprzez złożenie zarzutu, zgodnie z art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a., z tym jednak zastrzeżeniem, że zarzut taki może być złożony wyłącznie w terminie 7 dni, licząc od daty doręczenia odpisu tytułu wykonawczego (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.). To oznacza, że nie może być on składany w terminie późniejszym, np. w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego lub w skardze do sądu.

Wprawdzie organ drugiej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia odniósł się do podnoszonego na etapie postępowania zażaleniowego zarzutu braku doręczenia skarżącemu upomnienia, jednakże, w ocenie Sądu, nie miało to żadnego wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia.

Na marginesie jedynie należy wskazać, że zgodnie z przepisami § 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. - egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia gdy dotyczy należności pieniężnych dochodzonych w ponownie wszczętej egzekucji administracyjnej w przypadku ujawnieniami majątku lub źródła dochodu zobowiązanego.

Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.).