Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 76/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6162 Scalanie i wymiana gruntów
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi D. S. na postanowienie Wojewody z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

D. S. w piśmie z [...] czerwca 2020 r. skierowanym do Wojewody wskazał, iż w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie zwrotu części nieruchomości położonej w A. , gm. S., stanowiącej własność Skarbu Państwa, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], powstały nowe okoliczności, mające znaczenie dla sposobu jej rozpoznania. Zgodnie ze stanowiskiem D. S. nowe okoliczności ujawniły się w piśmie Starosty C. z [...] stycznia 2020 r., [...], w którym organ przywołał treść orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 listopada 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 556/19. D. S. do w/w pisma załączył decyzję Wojewody P. z [...] listopada 1978 r., nr [...] zatwierdzającą projekt scalania gruntów, która w jego ocenie jednoznacznie stwierdza, że jego ojciec ani nikt z rodziny nie był ujęty w planie scaleniowym.

W odpowiedzi na wezwanie o doprecyzowanie złożonego pisma, D. S. pismem z [...] lipca 2020r. oświadczył, że żąda wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody P. z [...] listopada 1978r. nr [...] zatwierdzającą projekt scalania gruntów obiektu A. gmina S.. Mając powyższe na uwadze Wojewoda przekazał sprawę wg właściwości Staroście C. , który w trybie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm. – dalej k.p.a.) wezwał D. S. do uzupełnienia braków formalnych podania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją scaleniową Wojewody P. z [...] listopada 1978r. znak [...], poprzez doprecyzowanie podstawy prawnej żądania wznowienia postępowania oraz wskazanie kiedy (w jakiej dacie) powziął wiadomość o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. D. S. poinformował organ, iż wniosek o wznowienie postępowania opiera na podstawie art. 145 k.p.a., natomiast okoliczność stanowiąca podstawę wznowienia postępowania ujawniła się w związku z pismem Starosty C. z [...] stycznia 2020 r., [...], gdzie wskazano, iż dz. nr [...] położona w A. nie może podlegać zwrotowi, gdyż nie została przejęta na własność Skarbu Państwa w drodze wywłaszczenia, lecz po przeprowadzeniu postępowania scaleniowego.

Starosta C. pismem z [...] września 2020 r. [...], ponownie wezwał D. S. do uzupełnienia braków formalnych podania poprzez precyzyjne wskazanie podstawy prawnej wniosku o wznowienie postępowania, z przywołaniem konkretnej przesłanki wymienionej w art. 145 § 1 k.p.a. W odpowiedzi na wezwanie D. S. pismem z [...] września 2020 r. przedstawił szereg argumentów merytorycznych, które miały potwierdzać zasadność złożonego wniosku o wznowienie postępowania, jednakże bez wskazania konkretnej przesłanki wymienionej w art. 145 k.p.a.

Starosta C. postanowieniem z [...] października 2020 r. nr [...] działając na podstawie art. 145 §1 pkt 4 i 5, art. 148 §1 i 2 w zw. z art. 149 §3 i 4 k.p.a. odmówił D. S. wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody P. z dnia [...] listopada 1978 r. znak [...] w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów na obiekcie A. gminy S.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż zgodnie z art. 148 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania, a termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Starosta wskazał, że z piśmie uzupełniającym Wnioskodawca wskazał, iż o wydanej decyzji administracyjnej dowiedział się 6 lutego 2020 r., natomiast pismo wyrażające żądanie wznowienie postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów na obiekcie A. gminy S. zostało złożone dnia [...] czerwca 2020 r., a więc z przekroczeniem terminu jednego miesiąca.

D. S. wniósł zażalenie od powyższego postanowienia kwestionując ustalenia, iż nie dochował terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a., który w ocenie organu I instancji upłynął z dniem [...] marca 2020 r., gdyż stosowny wniosek o wznowienie postępowania został złożony przed tak zakreśloną datą. Na potwierdzenie powyższego D. S. załączył kopię pisma z [...] lutego 2020 r. kierowanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu stanowiącego wniosek o wznowienie postępowania sądowego w związku z zapadłym orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 listopada 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 556/19.

Wojewoda po rozpoznaniu powyższego zażalenia, postanowieniem z [...] listopada 2020r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewoda przedstawił przebieg postępowania i przytoczył treść art. 145 §1, art. 145a, art. 145b i art. 148 §1 i 2 k.p.a. Wojewoda podniósł, iż wnioskodawca składając do Sądu wniosek o wznowienie postępowania nie złożył stosownego wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego. Jednocześnie nawet w przypadku uznania, iż pismo stanowiące wniosek o wznowienie postępowania zaadresowane do WSA w Poznaniu z powołaniem się na sygn. akt IV SA/Po 556/19, miało dotyczyć wznowienia postępowania administracyjnego w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalania gruntów należy dojść do wniosku, iż wnioskodawca posiadał wiedzę o decyzji Wojewody P. z [...] listopada 1978 r. nr [...] przynajmniej od momentu skutecznego doręczenia decyzji Wojewody z [...] maja 2019r. nr [...] Wiedza zarówno o fakcie wydania decyzji scaleniowej jak i treści jej rozstrzygnięcia została również utrwalona w wyroku WSA w Poznaniu z 29 listopada 2019 r. sygn. akt IV SA/ Po 556/19. Skarżący jako strona postępowania sądowoadministracyjnego miał zatem świadomość, że utrata prawa własności w stosunku do nieruchomości stanowiącej dz. nr [...], obręb A., gmina S., przez jej dawnego właściciela nastąpiła w wyniku przeprowadzenia postępowania scaleniowego.

Wojewoda wskazał, że nie można utożsamiać pojęcia "dowiedzenia się o decyzji" z sytuacją, kiedy osoba faktycznie zapoznała się z pełną treścią decyzji, lecz należy ją rozumieć jako sytuację, gdy nie ma wątpliwości, że osoba ma świadomość wydania konkretnej decyzji administracyjnej i sposobu jej rozstrzygnięcia. O dowiedzeniu się o decyzji można też mówić, gdy nie ma wątpliwości, że osoba została skutecznie poinformowana o jej wydaniu i o zapadłym w niej rozstrzygnięciu. Dlatego też Wojewoda przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy uznał, iż wnioskodawca o fakcie wydania decyzji Wojewody P. z [...] listopada 1978 r. (a także sposobie jej rozstrzygnięcia), wiedział znacznie wcześniej niż miesiąc przed złożeniem pisma z [...] czerwca 2020 r. w przedmiocie wznowienia postępowania (a także przed skierowaniem pisma z [...] lutego 2020 r. kierowanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w przedmiocie wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego).

Ponadto Wojewoda zauważył, iż należy dokonać odrębnej oceny samej zasadności przesłanki wskazanej przez Wnioskodawcę, który w piśmie z [...] września 2020 r. oświadczył, iż "ani mój ojciec ani ja ani nikt z mojej rodziny nie był ujęty w planie scaleniowym", co można uznać za powołanie się na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Wojewoda stwierdził, iż wspomniana okoliczność jest nieuzasadniona, gdyż S. S. (na którego następstwo prawne powołuje się Wnioskodawca), był uczestnikiem postępowania scaleniowego zakończonego wydaniem przez Wojewodę P. decyzji z [...] listopada 1978 r. [...] Scaleniem objęto stanowiące własność S. S. nieruchomości położone w S. (działki nr [...], nr [...] i nr [...] o powierzchni łącznej [...] ha) oraz A. (działki nr [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha.). Wojewoda zwrócił przy tym uwagę, iż w złożonym zażaleniu D. S. sam podkreśla, iż został uznany przez Starostę C. za następcę prawnego uczestnika scalania, a nieruchomość której obecnie jest właścicielem otrzymana została na podstawie ostatecznej decyzji scaleniowej. Dlatego też nie sposób uznać, iż S. S. jako ówczesny właściciel nieruchomości został pominięty jako uczestnik postępowania scaleniowego zakończonego decyzją [...] Przy takim rozumieniu przesłanki niezawinionego braku uczestnictwa strony w postępowaniu administracyjnym, D. S. musiałby udowodnić pominięcie przez organ w postępowaniu administracyjnym [...] S. S., który ówcześnie posiadał prawo własności do dz. nr [...], położonej w A. , a następnie potwierdzić fakt następstwa prawnego po tej osobie. Tym samym w ocenie Wojewody chybiony wydaje się argument o pominięciu S. S. jako uczestnika postępowania scaleniowego, gdyż w wyniku jego przeprowadzenia w ramach ekwiwalentu, S. S. otrzymał działkę nr [...], która weszła następnie w skład działki nr [...]. Jednocześnie dla Wojewody oczywistym jest przyjęcie, iż pominięcie określonego podmiotu jako strony postępowania nie może być rozumiane jako brak ujęcia w decyzji administracyjnej każdorazowego, przyszłego właściciela nieruchomości scalonej, gdyż z oczywistych względów scalanie nieruchomości dotyczyło regulacji ówcześnie istniejących stosunków własnościowych, natomiast późniejszy sposób rozdysponowania nieruchomości jest bez znaczenia. Oznacza to, iż D. S. nie mógł być uczestnikiem postępowania scaleniowego, gdyż to ówcześnie wyłącznie S. S. korzystał z uprawnień wynikających z prawa własności do nieruchomości stanowiącej dz. nr [...], obręb A.. Dlatego też zarzut pominięcia jako strony postępowania należało odnosić do poprzednika prawnego D. S., będącego w dniu wydawania decyzji administracyjnej z [...] listopada 1978 r. wyłącznym właścicielem nieruchomości.

Jednocześnie Wojewoda zauważył, iż Wnioskodawca przy sformułowaniu żądania wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody P. z dnia [...] listopada 1978 r. zwrócił także uwagę na pojawienie się nowych okoliczności w sprawie, które ujawniły się w piśmie Starosty [...] z [...] stycznia 2020 r., [...], gdzie organ przywołał treść ustalenia, iż dz. nr [...], obręb A., gmina S. przeszła na własność w wyniku przeprowadzenia postępowania scaleniowego, a nie wywłaszczeniowego, a także wyraził pogląd, iż w sytuacji, gdyby WSA w Poznaniu w wyroku IV SA/Po 556/19 uznał, że nieruchomość przeszła na własność w drodze wywłaszczenia, to skarga nie byłaby oddalona, natomiast zaskarżona decyzja byłaby uchylona, co miało wypełniać treść przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W odniesieniu do tak sformułowanego zarzutu Wojewoda doszedł do wniosku, iż trudno jest uznać, iż nową okolicznością faktyczną mającą wpływ na wydanie decyzji administracyjnej w postępowaniu, którego wznowienia domaga się wnioskodawca, jest sama treść tej decyzji administracyjnej, bądź okoliczność zapoznania się z jej rozstrzygnięciem, bądź uzasadnieniem przez Wnioskodawcę. Dlatego nie można uznać, iż fakt rzeczywistego zapoznania się z treścią decyzji Wojewody P. z dnia [...] listopada 1978 r., [...], przez D. S. mógł stanowić nową okoliczność faktyczną, nieznaną organowi, która pozwoliłaby skutecznie domagać się wznowienia postępowania administracyjnego.

W ocenie Wojewody jako nową okoliczność, bądź dowód istotny dla rozpoznania sprawy administracyjnej w przedmiocie zatwierdzenia scalania gruntów zakończonej decyzją Wojewody P. z dnia [...] listopada 1978 r., [...], nie może zostać także uznane pismo Starosty C. z [...] stycznia 2020r. nr [...], w którym organ wskazał na odrębność trybów administracyjnych w przedmiocie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz.U z 2020 r., poz. 1990 - dalej u.g.n.) oraz w przedmiocie przeprowadzenia postępowania scaleniowego, a także w którym organ wyraził pogląd, iż w sytuacji, gdyby dz. nr [...], obręb A., gmina S. została przejęta na własność Skarbu Państwa w wyniku wywłaszczenia, to skarga D. S. w postępowaniu IV SA/Po 556/19 nie byłaby oddalona, a zaskarżona decyzja byłaby uchylona. Wojewoda zaznaczył, że pismo Starosty C. z [...] stycznia 2020r. nr [...] powstało ponad czterdzieści lat po wydaniu decyzji Wojewody P. z [...] listopada 1978 r., stąd też nie można uznać, iż stanowi ono nowy dowód istniejący w dniu wydania decyzji, nieznany organowi, który wydał decyzję.

Dlatego też w ocenie Wojewody należy stwierdzić, iż D. S. nie przedstawił przekonującej argumentacji ani nie wskazał nowych okoliczności faktycznych oraz innych dowodów, które mogłyby stanowić potencjalną przyczynę wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją nr [...]

D. S. kwestionując powyższe postanowienie wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnosząc o jego uchylenie w całości. W uzasadnieniu Skarżący zakwestionował zawarte w zaskarżonym postanowieniu stanowisko Wojewody, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wydając wyrok z 27 listopada 2019r. znał i procedował w oparciu o decyzję Wojewody P. z [...] listopada 1978r., gdyż on sam otrzymał ją [...] lutego 2020r., a więc po wydaniu wyroku. Dalej skarżący zakwestionował podnoszone w zaskarżonym postanowieniu stanowisko, iż nie zareagował w terminie po otrzymania od Starosty C. powiadomienia o decyzji podjętej przez Wojewodę P. z [...] listopada 1978r. Na potwierdzenie powyższego Skarżący wskazał na fakt złożenia wniosku o wznowienie postępowania skierowanym do Wojewody i do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

D. S. prezentowane w skardze stanowisko podtrzymał w piśmie procesowym z [...] stycznia 2021r. i z dnia [...] marca 2021r., w których podważał stanowisko o uchybieniu terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postepowania i akcentując, że treść decyzji Wojewody P. z [...] listopada 1978r. nie była znana organowi oraz Sądowi w poprzednim postępowaniu, a sam otrzymał ten dokument od Starosty C. w dniu [...] lutego 2020r. tj. parę miesięcy po wydaniu wyroku sygn. akt IV SA/Po 556/19.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

W pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej p.p.s.a.), stanowiącym, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Następnie stwierdzić trzeba, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.

Biorąc pod uwagę powyższe, tutejszy Sąd uznał, że kontrolowane postanowienie Wojewody i poprzedzające je postanowienie Starosty C. nie naruszają prawa w sposób opisany powyżej, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że wnioskiem (skargą) z [...] czerwca 2020r. sprecyzowanym pismami z [...] sierpnia 2020 r. i z [...] września 2020 r. Skarżący wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji Wojewody P. z [...] listopada 1978 r. znak [...] w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów na obiekcie A. gminy S.. Uzasadniając wniosek o wznowienie postępowania Skarżący wskazywał na pojawienie się nowych okoliczności ujawnionych w piśmie Starosty C. stwierdzającym, że w sytuacji gdyby w wyroku IV SA/Po 556/19 w odniesieniu do dz. nr [...] Sąd uznał, że przeszła ona na własność Skarbu Państwa w drodze wywłaszczenia, to złożona skarga nie byłaby oddalona natomiast zaskarżona decyzja byłaby uchylona. Skarżący wskazywał również na okoliczność, że on, jego ojciec (S. S.) ani nikt z jego rodziny nie byli ujęci w planie scaleniowym. Z powyższego wynika, że jak słusznie przyjęły organy obu instancji wskazane przez Skarżącego okoliczności wypełniały przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (tj. niezawinionego braku uczestnictwa w postępowania administracyjnym) oraz w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (pojawienia się nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję).

Przy tak określonym przedmiocie sprawy podkreślenia wymaga, że przedmiotem kontroli legalności w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej nie jest decyzja ostateczna Wojewody P. z [...] listopada 1978 r. znak [...] w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów na obiekcie A. gminy S., lecz wyłącznie kwestia zasadności wznowienia postępowania w tej sprawie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie przyjmuje się, że przedmiotem wznowionego postępowania nie jest ponowne rozpatrzenie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 145 § 1 k.p.a. Inaczej w sposób oczywisty naruszyłoby to zasadę trwałości decyzji (np. wyrok NSA z 14 grudnia 2005 r. sygn. akt II FSK 47/05). Granice sprawy zakreśla wówczas wniosek o wznowienie postępowania oraz postanowienie organu o wznowieniu postępowania. Dalej należy wskazać, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjną jest postępowaniem dwuetapowym, w pierwszej kolejności właściwy organ bada przesłanki formalne do wszczęcia tego postępowania, zanim może przejść do merytorycznego ponownego rozpatrzenia pierwotnej sprawy administracyjnej co do jej istoty. Na obecnym etapie nie jest zatem możliwa merytoryczna ocena czy w toku postępowania scaleniowego doszło do uchybień, lecz organ musiał wyłącznie ocenić, czy wniosek o wznowienie postepowania został złożony przez stronę postępowania, w ustawowym terminie i czy opiera się na jednej z zamkniętego katalogu ustawowych przesłanek umożlwiających wznowienie postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wystąpi któraś z enumeratywnie wymienionych w tym przepisie przyczyn; (przesłanki wznowienia zawierają nadto art. 145a i art. 145b k.p.a., które są nieistotne w sprawie). Zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) oraz w art. 145a i art. 145b następuje tylko na żądanie strony.

Prowadząc postępowanie o wznowienie postępowania administracyjnego organ ma ustawowy obowiązek w pierwszej kolejności zbadać dopuszczalność wznowienia postępowania, a więc istnienie przyczyn przedmiotowych i podmiotowych żądania oraz to, czy strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania w terminie określonym w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a. Stosownie do art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zgodnie zaś z art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4, tj. gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (a więc podstawy wznowienia, na którą powołuje się Skarżący) biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Wskazać należy, że złożenie podania o wznowienie postępowania po upływie terminu, o jakim mowa w art. 148 § 1 i 2 k.p.a., skutkować winno odmową wznowienia postępowania.

W niniejszej sprawie zasadniczą kwestią, bo stanowiącą o możliwości wszczęcia postępowania wznowieniowego z tytułu zaistnienia przyczyny opisanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., było ustalenie, kiedy Skarżący dowiedział się o decyzji Wojewody Pilskiego z dnia [...] listopada 1978 r. znak [...] w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów na obiekcie A. gminy S.. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a. miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W orzecznictwie sądów administracyjnych w zasadzie jednolicie przyjmuje się, że zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Przy czym należy pamiętać, że chodzi o takie dane jak nazwa organu oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy z zastrzeżeniem, iż nie jest tu konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia. Za wystarczające uznaje się, iż posiadła ona informację czego dana decyzja dotyczy (zob. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 września 2011 r. sygn. akt II OSK 2407/10 LEX nr 1069058; z 19 sierpnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1296/09 LEX nr 746450; z 6 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 714/08 LEX nr 574438; z 14 października 1999 r. sygn. akt IV SA 1662/97 LEX nr 48730). Przy czym nie można pomijać, iż powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest tożsame z zawiadomieniem strony o pełnej treści decyzji. Tym samym przez dowiedzenie się o decyzji należy rozumieć uzyskanie informacji o fakcie jej wydania, zatem konieczne jest powzięcie przez stronę wiedzy co do organu, od którego pochodzi oraz istotnej treści rozstrzygnięcia. Istotne jest też spostrzeżenie NSA poczynione w wyroku z 9 stycznia 2020 r. sygn. akt II OSK 2976/19, LEX nr 2825815: "Przez dowiedzenie się o decyzji należy rozumieć uzyskanie informacji o fakcie jej wydania, a więc wiedzy co do organu, od którego pochodzi oraz istotnej treści rozstrzygnięcia. Nie ma zaś żadnego znaczenia fakt, od kogo strona uzyskała powyższe informacje.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż okolicznością bezsporną jest, że Skarżący kopię decyzji Wojewody P. z [...] listopada 1978 r. znak [...] w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów na obiekcie A. gminy S. otrzymał jako załącznik do pisma Starosty C. z [...] lutego 2020r. nr [...] Jak słusznie zauważył jednak Wojewoda w zaskarżonym postanowieniu, wiedzę o decyzji objętej wnioskiem o wznowienie w zakresie obejmującym nazwę organu wydającego decyzję oraz treść rozstrzygnięcia Skarżący posiadał przynajmniej od dnia doręczenia decyzji Wojewody z [...] maja 2019r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Starosty C. z [...] marca 2019r. znak [...] o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w A. , gm. S., stanowiącej własność Skarbu Państwa, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] opis użytku "grunty pod rowami" o powierzchni [...] ha, objętej księgą wieczystą nr [...] Jak wynika bowiem ze znajdującej się w aktach niniejszej sprawy kopii decyzji Wojewody z [...] maja 2019r. nr [...] (k. 64-69 akt adm.), organ przedstawiając stan faktyczny w w/w sprawie wskazał, że "działka nr [...], zapisana w księdze wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w C., w obecnych granicach powstała wskutek scalenia gruntów obiektu A. , obejmującego wsie A. , A. , J. i S. oraz niektóre grunty na terenie wsi B., H. , L. , N. , N., R. i M. W. gminy M. i miasta S. o obszarze [...] ha. Projekt scalenia zatwierdził Wojewoda P. decyzją z [...] listopada 1978 r. Nr [...] W wyniku scalenia w skład działki nr [...] weszła miedzy innymi część działki nr [...] (obecnie działka nr [...]), której właścicielem, w dacie wydania ww. decyzji, był S. S.. Scaleniem objęto - stanowiące własność S. S. - nieruchomości położone w S. (działki nr [...], nr [...] i nr [...] o powierzchni łącznej [...] ha) oraz A. (działki nr [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha. Za nieruchomości położone w S. oraz część działki nr [...] położonej w A. , S. S., w ramach ekwiwalentu, otrzymał działkę nr [...], która weszła następnie w skład działki nr [...]. Łączna powierzchnia nieruchomości położonych w A. (po scaleniu) wynosi [...] ha". Składając wniosek o wznowienie o wznowienie postępowania administracyjnego w dniu [...] czerwca 2020r. Skarżący uchybił zatem miesięcznemu terminowi co w istocie przesądziło o formalnym charakterze wydanego w sprawie rozstrzygnięcia z uwagi na przesłankę wymienioną w art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. Należy w tym miejscu podkreślić, że termin miesięczny do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją Wojewody P. z [...] listopada 1978 r. Nr [...] zostałby również uchybiony w przypadku gdyby za formalny wniosek o wznowienie postępowania (choć nie wynika to wprost z jego treści) uznać pismo Skarżącego z [...] lutego 2020r. (k. 104 – 106 akt sądowych) stanowiące odpowiedź na pismo Starosty C. z [...] lutego 2020r. nr [...], którego kopię Skarżący przesłał jako załącznik do pisma procesowego z dnia [...] kwietnia 2021r. (k. 84-101 akt sądowych). W tym miejscu zaznaczyć należy, iż za pismo wszczynające postępowanie administracyjne w sprawie wznowienia postępowania zakończone decyzją Wojewody P. z [...] listopada 1978 r. Nr [...] z uwagi na odrębność procedury z całą pewnością nie mogą zostać uznane wnioski Skarżącego z [...] lutego 2020r. i z [...] marca 2020r. wszczynające przed tut. Sądem postępowania o wznowienie postepowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 listopada 2019r. sygn. akt IV SA/Po 556/19. Na marginesie wskazać należy, iż postępowania o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego z w/w wniosków zostały zakończone prawomocnym postanowieniem tut. Sądu z 25 lutego 2020r. sygn. akt IV SA/Po 167/20 odrzucającym skargę o wznowienie postępowania sądowego złożoną przez Skarżącego pismem z [...] lutego 2020r. oraz prawomocnym postanowieniem tut. Sądu z 21 lipca 2020r. sygn. akt IV SA/Po 308/20 odrzucającym skargę o wznowienie postępowania sądowego złożoną [...] marca 2020r. (skarga kasacyjna od tego postanowienia została oddalona postanowieniem NSA z 9 lutego 2021r. sygn. akt I OSK 2815/20). W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że uchybienie miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postepowania w sprawie zakończonej decyzją Wojewody P. z [...] listopada 1978 r. Nr [...] z uwagi na przesłankę wymienioną w art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. jest w przedmiotowej sprawie oczywiste.

Odnosząc się do wskazanej przez skarżącego przesłanki wznowienia postępowania zawartą w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., którą upatrywał on w pojawieniu się nowych okoliczności ujawnionych w piśmie Starosty C. z [...] stycznia 2020r. nr [...] stwierdzającym, że w sytuacji gdyby w wyroku IV SA/Po 556/19 w odniesieniu do dz. nr [...] Sąd uznał, że przeszła ona na własność Skarbu Państwa w drodze wywłaszczenia, to złożona skarga nie byłaby oddalona natomiast zaskarżona decyzja byłaby uchylona, stwierdzić należy, że z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wynika, że samoistną podstawę wznowienia stanowi ujawnienie nowych okoliczności faktycznych. Pojęcie "nowe dowody i nowe okoliczności faktyczne" należy interpretować w sposób ścisły, wąsko. Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych judykatura rozumie obiektywnie istniejące elementy rzeczywistości, zdarzenia faktyczne (niezależne od treści przepisów), które miały miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ujawnione zostały po jej wydaniu (por. wyrok NSA z 9 grudnia 2015 r., sygn. akt II FSK 2701/13, wyrok NSA z 1 listopada 2013 r., sygn. akt II FSK 2675/12). Nowy dowód zaś to taki, za pośrednictwem którego można wykazać istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. Ten nowy dowód może prowadzić zarówno do ustalenia nowych okoliczności faktycznych, jak i zmiany oceny stanu faktycznego sprawy. Za nowy dowód lub okoliczność w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie może być uznana inna od dokonanej przez organ w pierwotnym postępowaniu ocena znanych wówczas temu organowi dowodów i faktów, gdyż w takiej sytuacji nie ma miejsca ujawnienie nowych okoliczności lub dowodów, a tylko odmienna ocena tego samego stanu faktycznego. Tego rodzaju ocena nie należy do sfery ustaleń faktycznych, lecz jest kwestią subsumcji stanu faktycznego pod określoną normę prawną (wyrok NSA z dnia 13 marca 2014 r. sygn. akt II OSK 2541/12, wyrok NSA z 1 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2154/10). Nie będą stanowiły podstawy wznowienia okoliczności lub dowody, które powstały (zostały wytworzone) po ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy (wyrok NSA z 24 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 2246/16). Nowe dowody wytworzone po wydaniu decyzji mogą jednakże stanowić podstawę wznowienia postępowania, gdy ujawnione równocześnie zostaną wynikające z nich nowe istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, o których organ w chwili wydawania decyzji nie wiedział (wyrok NSA z dnia 18 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 45/17).

Tak rozumianej kodeksowej przesłanki "wyjdą na jaw nowe okoliczności lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji a nieznane organowi" nie spełnia pismo Starosty C. z [...] stycznia 2020r. nr [...], które jak słusznie wskazał Wojewoda w wydanym postanowieniu stanowi de facto odwołujące się do treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 27 listopada 2019r. sygn. akt IV SA/Po 556/9 wyjaśnienie odrębności trybów administracyjnych w przedmiocie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości w trybie art. 136 ust. 3 u.g.n. oraz w przedmiocie przeprowadzenia postępowania scaleniowego. Nie sposób przypisać temu pismu waloru nowego dowodu, nieznanego organowi w dacie wydawania decyzji ostatecznej której przedmiotem jest zatwierdzenie projektu scalania gruntów. Zgodnie z wyrażanym w orzecznictwie sądowym stanowiskiem, kiedy mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. o "nowych dowodach" istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który je wydał, chodzi o dowody w znaczeniu środków dowodowych, czyli w ujęciu przedmiotowym, a więc np. zeznania świadków istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który je wydał, a nie samych źródeł dowodowych, czyli bytu w dniu wydania decyzji nieznanych organowi świadków, którzy mogli złożyć stosowne zeznania, lecz nie uczynili tego przed dniem wydania decyzji ostatecznej (wyrok NSA z 17 maja 2012 r., II FSK 2191/10). Nowym dowodem w sprawie objętej wnioskiem o wznowienie, której przedmiotem jest zatwierdzenie projektu scalania gruntów nie może być uznane pismo wyjaśniające wystosowane do Skarżącego w sprawie dotyczącej odmowy zwrotu nieruchomości.

W konsekwencji w niniejszej sprawie uprawnione jest stanowisko, że organ zasadnie wydał postanowienie o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., biorąc pod uwagę, iż organ administracji uznał za oczywisty brak powołania się we wniosku o wznowienie postępowania na przesłankę wznowienia zawartą w art. 148 §1 pkt 5 k.p.a. tj. na nową okoliczność faktyczną, istniejącą w dniu wydania decyzji a nieznaną organowi. Sąd w niniejszej sprawie wziął pod uwagę fakt powszechnego przyjmowania w orzecznictwie, że co do zasady istnienie podstaw do wznowienia postępowania może być przedmiotem postępowania wyjaśniającego prowadzonego dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania oraz że organ administracji nie powinien odmawiać wznowienia postępowania powołując się na niezasadność przytoczonych w żądaniu podstaw do wznowienia, a w przypadku pojawienia się wątpliwości co do istnienia podstawy wznowienia wskazanej przez stronę konieczne jest wydanie postanowienia o wznowieniu w celu wyjaśnienia, czy wskazana przez stronę podstawa wznowienia występuje. Jednakże Sąd wskazuje, że w orzecznictwie (zob. np. wyrok NSA z 2 października 2014r. sygn. akt I OSK 508/13 - zob. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl) podnosi się również, że nie można wykluczyć, iż wniosek o wznowienie postępowania zostanie załatwiony negatywnie przez odmowę wszczęcia tego trybu nadzwyczajnego ze względu na brak powołania się na istniejącą przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., o ile brak ten jest oczywisty, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie.

Mając powyższe na uwadze skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia nie dostrzegł uchybień uzasadniających wyeliminowanie go z obrotu prawnego. Sąd nie stwierdził takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji zasadnie organy orzekające w sprawie ustaliły, że zachodziły przesłanki odmowy wznowienia postępowania, a co za tym idzie, możliwość i konieczność zastosowania art. 149 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu w składzie orzekającym w sprawie zarzuty Skarżącego stanowią jedynie polemikę z prawidłowo ustalonymi w sprawie przez organ okolicznościami uzasadniającymi odmowę wznowienia postępowania. W tym miejscu należy podkreślić, że Sąd uchyla zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 p.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w razie naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 p.p.s.a.