Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 612/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2013-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1 pkt 1-3
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.
article: art. 21 par. 5, art. 222
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Renata Kantecka (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Wiesława Pierechod, sędzia WSA Zofia Skrzynecka, Protokolant Sekretarz sądowy Monika Rząp, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 30 października 2013r. sprawy ze skargi B. J. – C., A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości na 2011r. oddala skargę


UZASADNIENIE

B. C. i A. C. (dalej powoływani jako "strony", "skarżący", "podatnicy") wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2011.

Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia 31 stycznia 2013 r., Prezydent ustalił skarżącym wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, za rok 2011, za budynki związane z działalnością gospodarczą o powierzchni 1.854,50 m2 i grunty związane z działalnością gospodarczą o powierzchni 9.230 m2, położone w O. m.in. przy ul. S. Organ I instancji podkreślił, że po przeprowadzeniu postępowania podatkowego, przyjął do opodatkowania dane, które strony wykazały w korektach informacji z 3 stycznia 2012r. oraz 14 grudnia 2012r. i w piśmie z dnia 8 grudnia 2013r.

W odwołaniu wniesionym od ww. decyzji podatnicy zarzucili, że organ I instancji dokonał wymiaru podatku od nieruchomości, przyjmując że w latach 2011-2013 wszystkie posiadane przez nich nieruchomości związane były z prowadzoną przez A. C. działalnością gospodarczą.

W wyniku rozpoznania odwołania zostało wydane zaskarżone rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało treść art. 3 ust.1, art. 4 ust.1 pkt 1 i 2 i art. 1a ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r., nr 95, poz. 613 ze zm.) – dalej powoływana jako "u.p.o.l.", zgodnie z którym grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej - to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust.1 pkt 1 lit.b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

Organ wyjaśnił, że z art. 1 a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wynika, iż sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynek, budowla lub grunt są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Z treści powołanego przepisu nie wynika warunek wykorzystywania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą. Nawet czasowe niewykorzystywanie nieruchomości przez przedsiębiorcę lub nawet wykorzystywanie na inne rodzaje działalności niż gospodarcza (np. socjalna) nie zwalnia przedsiębiorcy z płacenia podatku od nieruchomości według najwyższych stawek podatkowych. Zaznaczył, że należy odróżnić grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (gdzie wystarczy wykazanie, że znajdują się one w posiadaniu przedsiębiorcy) od gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Jednakże w niniejszej sprawie sporne grunty oznaczone są symbolem Ba (tereny przemysłowe), co pozwala zakwalifikować je jako podlegające podatkowi od nieruchomości.

Organ odwoławczy wskazał, że z ewidencji działalności gospodarczej wynika, że A. C. prowadzi działalność gospodarczą. Miejscem wykonywania działalności jest O., ul. S. Podkreślił, że jeżeli jeden ze współposiadaczy jest przedsiębiorcą wówczas opodatkowanie podatkiem od nieruchomości następuje według stawek przewidzianych dla gruntów i budynków związanych z działalnością gospodarczą (art. 5 ust. 1 pkt 6 w związku z ust. 3 u.p.o.l.), także wówczas, gdy drugi ze współposiadaczy działalności gospodarczej nie prowadzi. Sposób korzystania z posiadanej nieruchomości przez każdego ze współposiadaczy oraz rodzaj prowadzonej działalności nie mają przy tym znaczenia dla ich solidarnej odpowiedzialności z tytułu obowiązku podatkowego, mogą mieć natomiast znaczenie dla ustalenia sposobu rozliczeń między nimi z tytułu obciążeń w podatku od nieruchomości.

SKO stwierdziło, że skoro o związaniu nieruchomości z prowadzeniem działalności przesądza ich posiadanie przez przedsiębiorcę (inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą), to bez znaczenia pozostaje, w sprawie czy podatnicy (z których jeden prowadzi działalność gospodarczą) faktycznie wykorzystywali sporny budynek i grunty w prowadzonej działalności gospodarczej, czy też nie. Przesądzające jest bowiem to, że sporne nieruchomości były w posiadaniu przedsiębiorcy. Zdaniem Kolegium organ I instancji nie był zobligowany do ustalania czy nieruchomości te (budynek i grunty) wchodziły w skład przedsiębiorstwa podatnika. Podkreślono, że nieruchomości, będące przedmiotem opodatkowania w niniejszej sprawie zostały opodatkowane zgodnie ze złożonymi przez podatników informacjami na podatek od nieruchomości, a adres S. jest miejscem wykonywania działalności gospodarczej.

Zdaniem organu określony w art. 1 a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wyjątek pozwalający na opodatkowanie będących w posiadaniu przedsiębiorcy nieruchomości stawkami niższymi, tj. sytuacja, kiedy przedmiot opodatkowania nie jest obecnie i nie może być w przyszłości wykorzystywany trwale do działalności gospodarczej, ze względów technicznych (podatnicy nie podnosili zaistnienia tej okoliczności), nie zaistniał. Dokonując wymiaru podatku organ I instancji trafnie przyjął przedmiot i okres opodatkowania, moment powstania obowiązku podatkowego, jak i prawidłowo ustalił podstawę opodatkowania.

Organ odwoławczy wskazał, że jego stanowisko, iż sam fakt posiadania budynku, budowli lub gruntu przez przedsiębiorcę przesądza o uznaniu tych przedmiotów za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym i poglądach doktryny.

SKO nie stwierdziło w sprawie naruszenia art. 120, art. 122, art.124, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) – dalej powoływana jako "O.p.".

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na powyższą decyzję strony wniosły o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Decyzji zarzuciły niezgodność z art.122, art.187 § 1, art.191 O.p. oraz art. 1a ust.1 pkt.3 u.p.o.l.

Zdaniem skarżących dokonując analizy art. 1a ust. 1 pkt.3 u.p.o.l. SKO pomija, że spełnienie hipotezy normy prawnej zawartej w tym przepisie - tj. posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę - będącą osobą fizyczną wymaga wykazania przez organ, że dana nieruchomość jest elementem przedsiębiorstwa w rozumieniu definicji zawartej w art. 551 Kodeksu cywilnego, bowiem tylko w takich przypadkach można uznać, iż dana nieruchomość znajduje się we władaniu przedsiębiorcy w rozumieniu tego przepisu. Poprzestanie jedynie na literalnym brzmieniu przepisu art. 1a ust. 1 pkt.3 u.p.o.l. prowadzi do naruszenia wyrażonej w art. 32 Konstytucji zasady równości wobec prawa, gdyż niezasadne jest różne traktowanie podatników polegające na stosowanie różnych stawek dla celów podatku od nieruchomości wyłącznie ze względu na fakt prowadzenia lub nie działalności gospodarczej. Występowanie przez osobę fizyczną w obrocie w opisanej dwojakiej roli uzasadnia rozróżnienie jej sytuacji prawnopodatkowej dla potrzeb ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zakresie podatku od nieruchomości. Zdaniem skarżących intencją ustawodawcy nie mogło być w takim przypadku opodatkowanie najwyższą stawką wszelkich należących do tej osoby nieruchomości.

W ocenie strony okoliczność, że sporne nieruchomości nie wchodzą w skład majątku przedsiębiorcy – A. C. powinna być wyjaśniona w trakcie postępowania odwoławczego. Niezasadne jest w związku z art. 122 O.p. wskazanie przez organ I instancji, że opodatkowania dokonano zgodnie ze złożoną przez podatników informacją. Organ ten powinien był rozważyć możliwość błędnego wypełnienia deklaracji przez podatników. Samorządowe Kolegium Odwoławcze pomija, że organ I instancji nie ustalił na podstawie materiałów źródłowych (np. akty notarialne zakupu, ewidencja środków trwałych) czy sporne nieruchomości są składnikiem majątku przedsiębiorcy – A. C.

Skarżący podkreślili, że art.120 O.p. nakłada na organy administracji obowiązek działania na podstawie przepisów prawa, nie znajduje zatem uzasadnienia wskazywanie na poglądy doktryny jako podstawy prawnej wydania zaskarżonej decyzji. Zaznaczyli przy tym, że orzecznictwo powołane przez Kolegium nie potwierdza słuszności wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji poglądu.

Na poparcie swojego stanowiska skarżący wskazali na wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 12 lutego 2013 r., sygn. akt I SA/Wr 1239/12 i wyrok NSA z dnia 17 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 1858/11, którego fragmenty uzasadnienia zacytowali.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W piśmie procesowym z dnia 22 października 2013 r. skarżący podnieśli m.in., że wbrew wywodom Samorządowego Kolegium Odwoławczego istotnie dla rozstrzygnięcia przedmiotu sporu było ustalenie czy podatnicy w sprawie opodatkowania nieruchomości, w stosunku do których zastosowano stawkę jak dla działalności gospodarczej, występowali jako przedsiębiorcy – czyli osoby prowadzące działalność gospodarczą. Zdaniem stron organ II instancji pominął, że przepisy u.p.o.l. są wspólne dla przedsiębiorców będących osobami prawnymi i osobami fizycznymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przeprowadzona przez sąd kontrola zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności nie wykazała naruszenia prawa opisanego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej powoływana jako "p.p.s.a.". Jedynie w przypadkach w tym przepisie opisanych, a zatem w razie naruszenia prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia prawa mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy sąd obowiązany jest do uchylenia zaskarżonej decyzji. W kontrolowanej sprawie tego rodzaju naruszeń prawa, ani także okoliczności skutkujących stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) sąd się nie dopatrzył.

W myśl art. 2 ust. 1 pkt 1-3 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają: grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (przedmiot opodatkowania). Definicję nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej zawiera treść art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. stanowiąc, że za związane z tą działalnością uznaje się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych.

Z przytoczonej definicji wynika właściwie jeden tylko warunek, jaki muszą spełniać - wymienione w art. 2 ust. 1 u.p.o.l. - przedmioty opodatkowania do uznania ich za związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, a mianowicie, warunek ich posiadania przez przedsiębiorcę (względnie inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą).

Przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., definiujący zakres znaczeniowy gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, nie zawiera warunku wykorzystywania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą. W tym też kierunku zmierza sądowa wykładnia tego przepisu, w której powszechnie aprobowany jest pogląd, że dla przyjęcia związku nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej (opodatkowania według wyższych stawek), wystarczy sam fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę. Przy czym, nie ma tu znaczenia okoliczność, czy w danym momencie owe grunty, budynki czy budowle są wykorzystywane do działalności gospodarczej. Uzasadnienie dla przyjętej koncepcji opodatkowania stanowi charakter podatku od nieruchomości, który jest podatkiem majątkowym - od posiadania, a nie od dochodu. Konsekwencją powyższego jest konstatacja, że opodatkowaniu tym podatkiem podlegać będzie samo posiadanie nieruchomości.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 grudnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1031/09, konstrukcja podatku od nieruchomości ma charakter majątkowy (rzeczowy), a nie przychodowy, jako że nie nawiązuje do wpływów z nieruchomości. Podatek ten (jego konstrukcja) skupia się na samej własności lub posiadaniu gruntów, budynków i budowli, użytkowaniu wieczystym gruntów. Także sposób określenia podstawy opodatkowania w oparciu o pewne fizyczne parametry cechujące poszczególne rodzaje nieruchomości w ustawie tej wymienione jak powierzchnia użytkowa budynków, powierzchnia gruntów, wartość początkowa budowli, wskazuje wyraźnie na majątkowy, a nie przychodowy charakter tego podatku. Miejscem w którym pojawia się element charakterystyczny dla podatków przychodowych jest przepis określający stawki podatku. Wyższe stawki określone są dla budynków i gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Jednak nie zmienia to charakteru tej daniny co do zasady, gdyż uzależnia się obowiązek płacenia podatku według wyższej stawki tylko od potencjalnych możliwości osiągania przychodów z budynku (gruntu), a nie stawek zróżnicowanych według wielkości rzeczywistych przychodów.

W rozpatrywanej sprawie, w ocenie Sądu, organy podatkowe prawidłowo przyjęły, iż nieruchomość położona przy ul. S (działki nr "[...]") opodatkowana powinna być najwyższą stawką podatku od nieruchomości, albowiem związana jest z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Podkreślić należy, że organy podatkowe ustaliły zobowiązanie podatkowe zgodnie z danymi wskazanymi przez strony w korekcie informacji w sprawie dotyczącej podatku od nieruchomości na rok 2011 (z dnia 30 grudnia 2011 r.) złożonej w dniu 3 stycznia 2012 r. w organie I instancji (k. 30 – 34 akt adm.), w których wyraźnie zaznaczono, iż przedmiotowe nieruchomości związane są z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Wskazać także należy, że podatnicy w dniu 14 grudnia 2012 r. złożyli korektę informacji w sprawie podatku od nieruchomości (k. 96 - 101 akt adm.), w związku z nabyciem nieruchomości przy ul. S (działki nr "[...]"). W piśmie przewodnim do ww. korekty skarżący jednoznacznie wskazują, że pozostałe nieruchomości będące ich własnością przy ul. S. nie uległy zmianie i dane do ich opodatkowania zostały podane w korektach informacji z dnia 30 grudnia 2011 r. Na powyższe okoliczności wskazał, organ I instancji w swojej decyzji. Natomiast skarżący dopiero na etapie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podnoszą, że organ podatkowy powinien zbadać, czy strony składając informacje na podatek od nieruchomości nie pomyliły się. Kwestii tej strony nie wskazały w złożonym uprzednio odwołaniu.

W tym miejscu podkreślić należy, że w postępowaniu podatkowym instytucja odwołania jest bardziej sformalizowana od odwołania w postępowaniu administracyjnym. Szczegółowe warunki, które powinno spełniać odwołanie są określone w art. 222 O.p. Powołany przepis stanowi, że odwołanie od decyzji organu podatkowego powinno zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie. Zarzuty przeciwko decyzji to określenie jakie błędy, czy też jakie nieprawidłowości miały miejsce w toku postępowania. Należy więc wskazywać na określone naruszenia przepisów postępowania (mogące mieć wpływ na wynik sprawy), błędy w wykładni prawa materialnego, jego niewłaściwe zastosowanie, bądź też błędy w ustaleniu stanu faktycznego sprawy. W orzeczeniu z dnia 8 maja 2003 r., sygn. akt III SA 2278/01 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "Pod pojęciem zarzutu art. 222 Ordynacji podatkowej należy rozumieć wskazanie w odwołaniu uchybienia, które uzasadnia żądanie zawarte w odwołaniu. Uchybienie to stanowi podstawę odwołania, które uprawnia do żądania zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji".

W związku z powyższym skarżący nie zgadzając się z przyjętymi przez organ I instancji danymi do opodatkowania podatkiem od nieruchomości powinni ten zarzut podnieść na etapie odwołania wraz z jego umotywowaniem, bądź złożyć korektę informacji w sprawie podatku od nieruchomości. Sąd pragnie zwrócić uwagę, że na rozprawie w dniu 30 października 2013 r. pełnomocnik skarżących oświadczył, że korekty informacji za lata 2011 – 2013 dotyczące spornych nieruchomości i braku ich wykorzystania do działalności gospodarczej skarżący złożyli dopiero w sierpniu 2013 r.

W przedmiotowej sprawie organ podatkowy nie miał wątpliwości co do danych wskazanych w informacjach. Dane te co do powierzchni i klasyfikacji spornych nieruchomości znalazły zresztą odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym (kataster nieruchomości).

W tym miejscu wskazać należy, że w myśl art. 21 § 5 O.p. jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, wysokość zobowiązania podatkowego, o którym mowa w § 1 pkt 2, ustala się zgodnie z danymi zawartymi w deklaracji, chyba że przepisy szczególne przewidują inny sposób ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego albo w toku postępowania podatkowego stwierdzono, że dane zawarte w deklaracji, mogące mieć wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego, są niezgodne ze stanem faktycznym. W związku z tym należy uznać, że organ podatkowy, mając na uwadze informację w sprawie podatku od nieruchomości z dnia 30 grudnia 2011 r. oraz informację z dnia 14 grudnia 2013 r., nie był zobligowany do sprawdzenia danych przedstawionych przez strony. To podatnicy odpowiadają za treść złożonej informacji w sprawie podatku od nieruchomości. Wypełniając i podpisując stosowny druk oświadczają oni ponadto, że znane są im przepisy Kodeksu karnego skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z prawdą. Organ podatkowy nie ma realnej możliwości sprawdzenia wszystkich informacji składanych w sprawie podatku od nieruchomości, ze względu na liczbę opodatkowanych nieruchomości i ilość podatników. To sami podatnicy wiedzą przecież najlepiej w jaki sposób wykorzystują daną nieruchomość. W niniejszej sprawie, jak wyżej wskazano, skarżący cały czas deklarowali przedmiotowe nieruchomości jako związane z działalnością gospodarczą. Taki też stan faktyczny przyjęły organy podatkowe.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, a prowadząc postępowanie nie naruszyły zasad postępowania w stopniu uzasadniającym uchylenie podjętego rozstrzygnięcia. Organy podatkowe nie naruszyły wskazanych w skardze i w piśmie procesowym przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz Ordynacji podatkowej.

W związku z powyższym, skargę jako nieuzasadnioną, należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.