Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 189/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 4, 15 § 1 pkt. 4 i § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janina Antosiewicz (spr.) Sędziowie sędzia NSA Joanna Banasiewicz sędzia del. NSA Janusz Furmanek Protokolant Urszula Radziuk po rozpoznaniu w dniu 16 września 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Miasta i Gminy Piaseczno o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta i Gminy Piaseczno a Wójtem Gminy Jasieniec w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku L.L. o skierowanie do Domu Pomocy Społecznej postanawia : wskazać Burmistrza Miasta i Gminy Piaseczno jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku L.L. o skierowanie do Domu Pomocy Społecznej.


UZASADNIENIE

Dyrektor Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Piasecznie, wnioskiem z dnia 4 grudnia 2008 r. (wpływ do Sądu 15 grudnia 2008 r.) wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu pomiędzy nim, a Kierownikiem Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Jasieńcu, który z organów jest właściwy do załatwienia sprawy z wniosku L.L. o przyznanie miejsca do Domu Pomocy Społecznej.

W uzasadnieniu wniosku organ przytoczył treść postanowienia Kierownika GOPS w Jasieńcu z [...] listopada 2008 r., którym przekazano sprawę z wniosku L.L. o przyznanie miejsca w domu pomocy społecznej według właściwości do OPS w Piasecznie, powołując się na przepis art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593) oraz fakt, iż miejscem zamieszkania wnioskodawczyni jest Gmina Piaseczno.

Dyrektor MG OPS w Piasecznie powołał się nadto na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2005 r. w sprawie sygn. akt I OW 163/200, w którym stwierdzono, że "sam zamiar stałego pobytu w danej miejscowości nie stanowi o zamieszkaniu, lecz musi być połączony z przebywaniem w danej miejscowości i to z takim przebywaniem, które ma cechy założenia tam ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów". Fakt zameldowania strony w P. nie stanowi spełnienia przesłanek, o których w orzeczeniu tym mowa. L.L. przebywa u synowej w J. od pięciu lat i u niej lokuje swoje osobiste i majątkowe rzeczy. Nie może zatem budzić wątpliwości, że na podstawie art. 101 ust. 1 właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.

W odpowiedzi na wniosek Kierownik GOPS w Jasieńcu nie zajął stanowiska w kwestii jego zasadności i podał, iż L.L. wystąpiła z wnioskiem o skierowanie jej do Domu Pomocy Społecznej w Otwocku. Ustalono, że przebywa ona w miejscowości J. gościnnie, zaś stały meldunek posiada w miejscowości Ch. [...] gmina P. W J. przebywa u swej synowej A.P.L., która bezskutecznie nakłania teściową do powrotu do miejsca jej zameldowania w Ch. [...].

Ośrodek Pomocy Społecznej w Jasieńcu skompletował dokumenty niezbędne do skierowania L.L. do Domu Pomocy Społecznej w Otwocku, które dostarczono do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Piasecznie.

W dniu 25 listopada 2008 r. pracownik socjalny MGOPS w Piasecznie – Małgorzata Jabłońska w rozmowie telefonicznej poprosiła o przeredagowanie wniosku o umieszczenie w domu pomocy społecznej L.L., ponieważ MGOPS w Piasecznie może skierować L.L. do DPS w Górze Kalwarii, jeżeli L.L. wyrazi taką wolę. Wniosek o skierowanie do DPS za zgodą L.L. został więc przeredagowany, zaś akta z postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. zostały przesłane do Miejsko-Gminnego OPS w Piasecznie.

Ponadto w odpowiedzi podano, że od dnia [...] grudnia 2008 r. L.L. nie zamieszkuje na terenie gminy J., co potwierdza załączone oświadczenie jej synowej A.P.L.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W niniejszej sprawie wniosek Burmistrza Miasta i Gminy w Piasecznie podlegał rozpoznaniu na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) w zw. z art. 22 § 1 pkt 1 in fine K.p.a. przez Naczelny Sąd Administracyjny. W istocie wniosek ten – wbrew nazwie – nie stanowił wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego lecz jest wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, bowiem chodzi o negatywny spór pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego, nie posiadającymi wspólnego organu wyższego stopnia.

Rozpoznając ten wniosek Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił stanowiska wnioskodawcy, tj. Burmistrza Miasta i Gminy Piaseczno, iż właściwym w tej sprawie jest wójt gminy Jasieniec.

Właściwość miejscową gminy w sprawach świadczeń z pomocy społecznej ustala się na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.). Według tego przepisu właściwą miejscowo jest gmina miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Zasadnie Wójt Gminy Jasieniec powołał się w postanowieniu z dnia [...] listopada 2008 r. na przepis art. 25 Kodeksu cywilnego, według którego miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.

W świetle danych zawartych we wniosku L.L. o skierowanie do domu pomocy społecznej nie można przyjąć, iż pobyt w J. przy ul. W. miał charakter pobytu stałego, zwłaszcza jeżeli zważy się, iż już w grudniu 2008 r. opuściła ona tę miejscowość przenosząc się do swej wnuczki E.W. zamieszkałej w S.

Na rozprawie w dniu 16 września 2009 r. L.L. oświadczyła, iż pobyt u wnuczki nie ma charakteru stałego, gdyż istniejące tam warunki nie pozwalają na zamieszkiwanie, a jedynie przebywa tam za zgodą wnuczki do czasu umieszczenia w domu pomocy społecznej.

Informacja pisemna przekazana przez Burmistrza Miasta i Gminy w Piasecznie oraz stronę zainteresowaną na rozprawie wskazuje na to, iż zamieszkiwanie przez L. L. w miejscowości C. tj. w miejscu zameldowania na pobyt stały nie jest możliwe ze względu na stan zdewastowania obiektu.

Wyjątek od zasady określonej w art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej przewiduje ust. 2 tegoż przepisu, w myśl którego w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały.

Definicję osoby bezdomnej zawiera przepis art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej. Jest nią nie tylko osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowana na pobyt stały, lecz także osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym i zameldowana na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania.

Tym ostatnim warunkom odpowiada sytuacja L.L., która aktualnie nie zamieszkuje w lokalu mieszkalnym w rozumieniu art. 25 K.c., tj. z zamiarem stałego pobytu, natomiast w miejscu zameldowania na pobyt stały, tj. w C. nie ma możliwości zamieszkania.

Przy ustaleniu właściwego miejscowo organu ma więc zastosowanie przepis art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, w myśl którego właściwym w tej sprawie jest Burmistrz Miasta i Gminy Piaseczno. Organ ten stosownie do art. 59 ust. 1 powołanej ustawy wyda decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.