Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 558/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2022-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 2 pkt 8, art. 45 ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 360
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tj.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Anna Strzelec Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. K. na rozkaz personalny Komendanta Policji z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w Z. z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...].


UZASADNIENIE

Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. Komendant Miejski Policji w Z. zwolnił st. sierż. R. K. ze służby w Policji z dniem [...] czerwca 2021 r. Skarżącego zwolniono na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Skarżącemu przypisano popełnienie czynu o znamionach przestępstwa. Organ I instancji ocenił na podstawie zgormadzonego materiału dowodowego, że zachowanie policjanta wyczerpało znamiona przestępstwa określonego w art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 276 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. rozkazowi personalnemu nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Skarżący wniósł odwołanie.

Rozkazem personalnym nr [...] z dnia 5 sierpnia 2021 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. rozpoznano odwołanie, skontrolowano rozstrzygnięcie Komendanta Miejskiego Policji w Z. i utrzymano je w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do podstawowych zadań tej formacji należy m.in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, a ponadto wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców (art. 1 ust. 2 ustawy o Policji). Realizacja tak ważnych zadań wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz posiadające niezbędną zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach mundurowych. Służbę w Policji mogą przy tym pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych.

Powołując się na poglądy wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych organ odwoławczy argumentował dodatkowo, że w konsekwencji już samo podejrzenie funkcjonariusza Policji o zachowanie karalne, zaprzeczające podjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby. Policjant, któremu przedstawiono zarzut popełnienia przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego, traci przymiot nieskazitelności charakteru. Brak stosownych działań wobec policjanta podejrzanego o popełnienie przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego, ma niekorzystny wpływ na wizerunek i dobre imię Policji oraz niewątpliwie nie sprzyja budowaniu autorytetu tej formacji i jej funkcjonariuszy. Sprawne działanie tej formacji opiera się w szczególności na zaufaniu społecznym. Policja w odbiorze społecznym musi być postrzegana jako instytucja zdolna organizacyjnie i osobowo do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Społeczeństwo musi mieć uzasadnione podstawy do przekonania, że służbę w Policji pełnią i pełnić będą wyłącznie osoby niekarane oraz pozostające poza sferą jakichkolwiek podejrzeń o łamanie przepisów prawa, a ponadto, że formacja ta jest w stanie zwalczać i zapobiegać wszelkim przejawom patologii społecznej, nawet we własnych szeregach. Zdolność do natychmiastowej reakcji na takie zjawiska jest przy tym niezbędna nie tylko do umacniania autorytetu Policji i Państwa, w imieniu którego formacja ta realizuje powierzone jej zadania. Jest ona niezbędna także do umacniania dyscypliny i zapewnienia odpowiedniego poziomu etycznego wszystkich funkcjonariuszy Policji. Policjanci muszą mieć świadomość, że w omawianej formacji nie można tolerować żadnych zachowań, które nie licują z honorem, godnością i dobrym imieniem służby oraz, że podejrzenia o działania niezgodne z prawem, powinny być przez właściwych przełożonych surowo sankcjonowane.

Komendant Wojewódzki Policji w L. podniósł, że podstawę materialnoprawną zwolnienia st. sierż. R. K. ze służby w Policji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie.

Powyższy przepis, podobnie jak i inne przepisy ustawy o Policji, nie definiuje pojęcia oczywistości popełnienia czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa. W judykaturze zgodnie jednak przyjmuje się, że zaistnienie tej przesłanki nie musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem w sprawie karnej. Oczywistość popełnienia czynu organ może ustalić samodzielnie, na podstawie analizy okoliczności konkretnego zdarzenia. Ocena taka jest przy tym możliwa zwłaszcza wówczas, gdy sprawca został złapany na gorącym uczynku lub przyznał się do popełnienia przestępstwa, a także gdy inne okoliczności zdarzenia nie nasuwają wątpliwości, że określony czyn został popełniony przez konkretną osobę. Miernikiem oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa nie jest jedynie przyznanie się do popełnienia takiego czynu. Przesłanka ta jest także spełniona, gdy inne okoliczności nie nasuwają wątpliwości, że dany czyn został popełniony przez konkretną osobę (por. wyrok NSA z dnia 28 marca 2017 r. sygn. I OSK 624/16).

W orzecznictwie przyjmuje się, że o oczywistości popełnienia czynu przestępczego można mówić w sytuacji, w której nie nasuwający wątpliwości stan faktyczny pozwala na pewne stwierdzenie, kto dopuścił się tego czynu. Przesłanka oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa może być stwierdzona na podstawie oceny konkretnego zdarzenia, które nie pozostawia wątpliwości, że czyn został popełniony. Oczywistość dotyczy bezsporności zaistnienia czynu kwalifikowanego przez prawo jako przestępstwo, bez względu na to, czy przestępstwo to będzie następnie ścigane z urzędu i czy sprawca zostanie skazany.

Popełniony czyn o znamionach przestępstwa musi uniemożliwiać dalsze pozostanie policjanta w służbie. Oznacza to, że rodzaj czynu o znamionach przestępstwa, jego związek ze stosunkiem służby oraz charakter pełnionej przez policjanta funkcji lub zajmowanego stanowiska powoduje niemożliwość dalszego pełnienia przez niego służby.

Omawiany przepis ustawy o Policji stanowi jedną z fakultatywnych podstaw zwolnienia policjanta ze służby wymienionych w art. 41 ust. 2. Ustawa ta w żaden sposób nie reguluje, jakimi kryteriami powinien kierować się przełożony w sprawach osobowych przy podejmowaniu tego rodzaju decyzji oraz nie wskazuje szczególnych okoliczności, które należy uwzględnić przy analizowaniu i ocenie sprawy. Decydującym więc dla zastosowania wskazanego trybu zwolnienia policjanta ze służby będzie fakt spełnienia wskazanych w nim przesłanek, a dodatkowo z uwagi na fakultatywny charakter podstawy zwolnienia, jego zastosowanie pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Stąd też decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględniać zarówno interes społeczny jak i słuszny interes strony (art. 7 k.p.a.). Organ administracyjny, działając w granicach uznania administracyjnego ma obowiązek wyjaśnić wnikliwie i wszechstronnie stan faktyczny sprawy, w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w sprawie.

W zakresie decydowania o zwolnieniu policjanta ze służby w sytuacji określonej w omawianym przypadku ustawodawca pozostawił zatem właściwemu organowi wybór w formie uznania administracyjnego, z czego Komendant Miejski Policji w Z. skorzystał. Organ ten dokonał jedynie oceny zaistnienia przesłanek uzasadniających zwolnienie policjanta ze służby i nie orzekał o jego winie w rozumieniu przepisów prawa karnego.

Z uwagi na oczywistość popełnienia przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 276 k.k. polegającego na tym, że w okresie od grudnia 2020 r. do 25 marca 2021 r. daty bliżej nieustalonej w K. woj. lubelskiego jako funkcjonariusz publiczny przekroczył uprawnienia funkcjonariusza publicznego w ten sposób, że bez zgody osoby uprawnionej usunął z metalowej szafy znajdującej się na pierwszym piętrze budynku Posterunku Policji w K. dokumenty w postaci akt kontrolnych postępowań przygotowawczych o sygn. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], którymi nie miał prawa wyłącznie rozporządzać, a następnie w dniu [...] marca 2021 r. za pośrednictwem Poczty Polskiej przesłał te dokumenty do Komendy Wojewódzkiej Policji w L. , czym działał na szkodę interesu publicznego - Komendant Miejski Policji w Z. uznał, że zarzucany st. sierż. R. K. czyn jest czynem społecznie szkodliwym. Z tego powodu zwolniono skarżącego ze służby w Policji z dniem 30 czerwca 2021 r.

Organ II instancji wyjaśnił, że zarzucane policjantowi czyny z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 276 k.k. są przestępstwami umyślnymi ściganymi z oskarżenia publicznego. Podmiotem przestępstwa określonego w art. 231 § 1 k.k. może być jedynie funkcjonariusz publiczny, tj. osoba należąca do kręgu funkcjonariuszy zdefiniowanego w art. 115 § 13 k.k.. Jest to przestępstwo indywidualne właściwe, do którego znamion należy między innymi przekroczenie uprawnień. Z przekroczeniem uprawnień mamy do czynienia wtedy, gdy funkcjonariusz publiczny podejmuje czynność wykraczającą poza jego uprawnienia służbowe, lub też wtedy, gdy czynność mieści się wprawdzie w zakresie uprawnień funkcjonariusza, ale do podjęcia której nie było podstawy faktycznej lub prawnej; jest nim także wykonanie czynności, które stanowiło wyraźne nadużycie tych uprawnień. Przedmiotem ochrony art. 231 k.k. jest prawidłowa działalność instytucji państwowych i samorządu terytorialnego oraz interes społeczny i prywatny. O obrazie funkcjonowania instytucji państwowych lub samorządu terytorialnego decydują przede wszystkim zachowania funkcjonariuszy tych organów: jakiekolwiek nadużycie uprawnień przez ich niedopełnienie, negatywnie wpływa na opinię danej instytucji (R.A. Stefański, Prawo karne materialne. Część szczególna, Warszawa 2009, s. 354). Słusznie zwraca się uwagę w literaturze, że gdy funkcjonariusz publiczny, będący wyposażony przez państwo w pewien zakres uprawnień i obowiązków, zawodzi zaufanie, którym został obdarzony, w następstwie czego instytucja publiczna, którą reprezentuje nie działa w sposób wymagany prawem, to godzi w ten sposób w wyrażoną w Konstytucji zasadę, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Jednocześnie przepis art. 276 k.k. określa czyn zabroniony będący przestępstwem niszczenia lub ukrywania dokumentów. Przestępstwo z art. 276 k.k. ma charakter indywidualny, gdyż jego podmiotem może być tylko osoba nieuprawniona do wyłącznego rozporządzania dokumentem. Przedmiotem czynności wykonawczej jest dokument, lecz jedynie taki, którym sprawca nie ma prawa wyłącznie rozporządzać. Czynności sprawcze przestępstwa z art. 276 k.k. mogą polegać na niszczeniu, uszkadzaniu, czynieniu bezużytecznym, ukrywaniu lub usuwaniu dokumentu przez sprawcę. Czynności te należy interpretować zgodnie z ich potocznym znaczeniem. Usuwanie dokumentu obejmuje wszelkie czynności prowadzące do uczynienia go niedostępnym dla osoby uprawnionej, choćby znane było miejsce przechowywania tego dokumentu (por. W. Wróbel, w: Zoll, Kodeks karny, t.II,2006, s. 1363).

Przepis art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji nie stanowi o popełnieniu przestępstwa, a jedynie czynu o charakterze (znamionach) przestępstwa, co zwalnia organ z badania winy, ewentualnych przesłanek wyłączających sprawstwo lub stopnia społecznej szkodliwości czynu. Innymi słowy organ nie jest uprawniony do badania, czy funkcjonariusz popełnił przestępstwo, gdyż ta kompetencja została przyznana organom prowadzącym postępowanie karne. W związku z tym organ wydający decyzję w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza ze służby nie musi oczekiwać na prawomocne rozstrzygnięcie sądu karnego. Wynika to z faktu, że w przypadku, gdy popełnienie przestępstwa zostanie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem w sprawie karnej, stosowane są odrębne podstawy do zwolnienia funkcjonariusza (wyrok WSA w Lublinie z dnia 9 lutego 2021 r. sygn. akt III SA/Lu 936/20).

W uzasadnieniu postanowienia o wszczęciu śledztwa sygn. akt. [...] prokurator na podstawie analizy dokumentów przesłanych przez KMP w Z. w trybie art. 308 k.p.k. uznał, że sprawcą przestępstwa mógł być wyłącznie funkcjonariusz pełniący służbę w Posterunku Policji w K.. W konsekwencji prokurator wydał postanowienie o przedstawieniu zarzutów st. sierż. R. K. - policjantowi Zespołu do spraw Prewencji Posterunku Policji w K..

Organ odwoławczy stwierdził, że w toku postępowania odwoławczego ustalono, iż w dniu 2 kwietnia 2021 r. asp. szt. B. S., policjant Wydziału Kryminalnego KMP w Z., w obecności asp. D. H., technika kryminalistyki KMP w Z. oraz K. M. – N. , inspektora ochrony danych osobowych ww. jednostki organizacyjnej Policji przeprowadził oględziny koperty, w której zostały przesłane do KWP w L. akta kontrolne postępowań przygotowawczych prowadzonych w Posterunku Policji w K. w 2016 r. Z protokołu oględzin wynika, iż koperta ta była papierowa, koloru brązowego o wymiarach 36 cm x 25 cm. W środkowej części koperty znajduje się biała kartka z nadrukiem adresu koloru czarnego. Kartka z trzech stron przyklejona jest do koperty brązową taśmą samoprzylepną. Na kopercie widoczne są trzy okrągłe stemple wykonane czarnym tuszem. Na stemplach znajdują się częściowo nieczytelne napisy, w górnej części stempla "Zamość 6" ... ".

Organ II instancji podniósł, że w dniu [...] kwietnia 2021 r. funkcjonariusz Biura Spraw Wewnętrznych Policji Wydziału w L., w obecności kierownika Posterunku Policji w K. asp. szt. W. M. (bezpośredniego przełożonego st. sierż. R. K.) dokonał oględzin zapisu monitoringu zabezpieczonego z firmy [...] z dnia [...] marca 2021 r. w Z. na ul. [...] z kamery nr 2 - obejmującej zasięgiem widok na parking samochodowy i ulicę [...]. Z prawej strony kamery widoczny jest parking od strony ul. [...], widoczne jest również wejście do budynku Poczty Polskiej nr 6. Na zapisie z monitoringu widoczny jest wjeżdżający na teren parkingu samochód Audi A6 koloru srebrnego, a następnie sylwetka mężczyzny, która według kierownika Posterunku Policji w K. przypomina mu znanego st. sierż. R. K.. Mężczyzna niesie w rękach przedmiot przypominający dużą kopertę koloru żółtego i kieruje się w stronę budynku, gdzie znajduje się urząd Poczty Polskiej nr 6 w Z., wchodząc do niej. Po około 9 minutach mężczyzna wychodzi z budynku Poczty nr 6, w rękach nie trzyma koperty. Na kolejnym ujęciu widoczna jest dokładnie sylwetka mężczyzny i wówczas kierownik Posterunku Policji w K. stwierdza, że jest to st. sierż. R. K.. Dodaje też, że posiada on samochód Audi A6 koloru srebrnego.

Organ odwoławczy argumentował, że w dniu [...] kwietnia 2021 r. Prokurator Okręgowy przesłuchał st. sierż. R. K., w charakterze podejrzanego. Skarżący złożył wyjaśnienia i nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu przestępstwa. St. sierż. R. K. wskazał, iż nie zabrał dokumentów wskazanych w postanowieniu. Twierdził, że nie wie co to były za dokumenty, ponieważ nie zajmował się nimi, nigdy nie prowadził postępowań karnych, dlatego też nie miał styczności z aktami postępowań przygotowawczych, czy też aktami kontrolnymi tych postępowań. Wyjaśnił, że pełnił wyłącznie służbą patrolową. Następnie - odmiennie - w dalszej części przesłuchania wyjaśnił, że przygotowywał akta kontrolne do archiwizacji, wypełniając dziesiątki kart kontrolnych. St. sierż. R. K. odtworzono zapis z kamery monitoringu zabezpieczonego z firmy [...] z dnia [...] marca 2021 r. w Z. ul. [...] z kamery nr 2. St. sierż. R. K. rozpoznał swój wizerunek na pokazanym materiale. Potwierdził też, że przyjechał na pocztę swoim samochodem osobowym Audi A6 koloru srebrnego i faktycznie miał ze sobą kopertę, która jak twierdzi zaadresowana była do jego siostry, mieszkającej w Skarżysku Kamiennej. Skarżący wyjaśnił, że w kopercie wysyłał słodycze dla dzieci siostry. Następnie po odczytaniu wyjaśnień st. sierż. R. K. wniósł o sprostowanie protokołu poprzez wskazanie, że osoba nagrana na przedstawionym mu zapisie z monitoringu jest podobna do niego, ale nie jest on w stanie tego kategorycznie stwierdzić.

Przesłuchany w dniu [...] kwietnia 2021 r. w charakterze świadka asp. szt. B. S. zeznał, iż w dniu [...] kwietnia 2021 r. dokonał oględzin koperty (w której zostały przesłane do KWP w L. akta kontrolne) oraz akt kontrolnych postępowań przygotowawczych prowadzonych w Posterunku Policji w K. w 2016 r. Świadek potwierdził wszystkie informacje zawarte w protokole oględzin. Zeznał ponadto, że w tej sprawie wykonywał także inne czynności m. in. dokonał oględzin szaf metalowych w Posterunku Policji w K., w których były przechowywane akta kontrolne. Po wykonaniu tych czynności stwierdził, że nie było możliwości, aby te akta kontrolne, które zostały przesłane do KWP w L. zostały skradzione przez osoby postronne - niebędące funkcjonariuszami tego Posterunku Policji. W trakcie przesłuchania okazano świadkowi kserokopie czarno - białych zdjęć wykonanych podczas oględzin z zapisu monitoringu zabezpieczonego z firmy [...] z dnia [...] marca 2021 r. w Z. ul. [...] z kamery nr 2. W tym miejscu świadek zeznał, iż na okazanych zdjęciach widzi mężczyznę, który trzyma kopertę z charakterystyczną etykietą w środkowej części koperty. Mówiąc, że koperta jest charakterystyczna ma na uwadze fakt, iż etykieta z adresem jest w charakterystyczny sposób przyklejona taśmą - z trzech stron do koperty. Świadek potwierdził, iż w ten sam sposób przytwierdzona była etykieta na dowodowej kopercie, którą poddawał oględzinom, koperta jest tego samego kształtu i posiada charakterystyczną etykietę. Świadek stwierdził, iż po okazaniu mu kolorowych zdjęć, będzie mógł wypowiedzieć się szczegółowo w tym zakresie.

W dniu [...] kwietnia 2021 r. Komendant Miejski Policji w Z. zwrócił się z wnioskiem do prokuratora Prokuratury Okręgowej w Z. o udostępnienie z akt śledztwa [...] kopii nagrania monitoringu uzyskanego z firmy [...], bądź kolorowych zdjęć wykonanych w trakcie oględzin w dniu 13 kwietnia 2021 r. w formie zrzutu ekranu.

W dniu [...] maja 2021 r. ponownie przesłuchano w charakterze świadka asp. szt. B. S.. Świadek podtrzymał w całości poprzednie zeznania oraz zeznał, iż po okazaniu mu kolorowych zdjęć z monitoringu zabezpieczonego z firmy [...] z dnia [...] marca 2021 r. Z. ul. [...] z kamery nr 2, na okazanych zdjęciach widzi postać mężczyzny, trzymającego w ręku kopertę. Koperta jest koloru jasno brązowego i widać na jej powierzchni przyklejoną kartkę koloru białego za pomocą taśmy koloru brązowego. Kartka przyklejona jest w charakterystyczny sposób z trzech stron, w taki sam sposób jak kartka adresowana na dowodowej kopercie, której wykonywał oględziny. Ponadto umiejscowienie przyklejonej kartki jest takie jak na dowodowej kopercie, tzn. kartka adresowa przesunięta była nieoklejoną stroną krawędzi koperty, tj. umiejscowienie kartki nie było symetryczne.

W analizowanym przypadku okoliczność popełnienia czynu, o jakim mowa w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji znajduje potwierdzenie w protokole oględzin zapisu nagrań monitoringu oraz protokole oględzin koperty, w której zostały przesłane akta do KWP w L.. Oba te protokoły są ze sobą spójne i wzajemnie się uzupełniają. Istotnym dowodem w sprawie jest zapis nagrania monitoringu z firmy [...] przy ul. [...] w Z., na którym widnieje wizerunek st. sierż. R. K.. Na nagraniu widoczne jest jak policjant niesie kopertę, która wraz z aktami kontrolnymi postępowań przygotowawczych PP w K. w dniu 25 marca 2021 r. została nadana w placówce Poczty Polskiej nr 6 w Z. do Komendy Wojewódzkiej Policji w L. . Okoliczności te znajdują potwierdzenie w zeznaniach świadków asp. szt. W. M. oraz asp. szt. B. S., który dokonywał oględzin przedmiotowej koperty. Również st. sierż. R. K. w protokole przesłuchania podejrzanego potwierdził, że rozpoznaje swój wizerunek na przedstawionym mu zapisie monitoringu.

Organ I instancji podejmując decyzję w przedmiocie zwolnienia st. sierż. R. K. ze służby w Policji, nie ograniczył się jedynie do stwierdzenia oczywistości popełnienia przez niego czynu o znamionach przestępstwa. Szczegółowo wykazał także, z jakich dokładnie przyczyn przełożony uznał, że nie jest możliwe dalsze jego pozostawienie w służbie

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu w kwestii naruszenia przez organ I instancji art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a zebrany w jego ramach materiał dowodowy należało uznać za pełny i wystarczający dla prawidłowego rozstrzygnięcia. Materiał ten został wyczerpująco oceniony przez Komendanta Miejskiego Policji w Z.. Postępowanie w sprawie zwolnienia policjanta ze służby prowadzone w oparciu o przepis art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu art. 1 k.p.a. i w postępowaniu tym poza przepisami ustawy o Policji oraz przepisami k.p.a. nie stosuje się przepisów innych procedur. Dowodem w postępowaniu dotyczącym zwolnienia policjanta ze służby z uwagi na oczywiste popełnienie czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego mogą być dowody zebrane na potrzeby innego postępowania, w tym postępowania dyscyplinarnego i karnego. Organ prowadzący postępowanie administracyjne nie jest związany zasadą bezpośredniości rozumianą jako obowiązek oparcia, przez orzekający w sprawie sąd, ustaleń faktycznych na bezpośrednio przeprowadzonych dowodach w czasie rozprawy i może oprzeć swoje rozstrzygnięcie na dowodach utrwalonych przez inny organ procesowy w innym postępowaniu (por. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2012 r. sygn. I OSK 1206/11, wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 lipca 2014 r. sygn. II SA/Wa 441/14). Nie ma zatem istotnego znaczenia, w jaki sposób i kiedy zostanie ustalona oczywistość popełnienia przez policjanta czynu o znamionach przestępstwa.

Komendant Wojewódzki Policji w L. stwierdził, że w sprawie zaistniały przesłanki z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, dające podstawę do zwolnienia funkcjonariusza ze służby mimo, że postępowanie karne nie zostało jeszcze zakończone.

Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że wbrew twierdzeniu strony cel, jakiemu przyświeca stosowanie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji sprawia, że nie jest wymagane w tym przypadku bezwzględne respektowanie wobec policjanta konstytucyjnej zasady domniemania niewinności, do chwili skazania prawomocnym wyrokiem sądu. Celem tym jest bowiem niezwłoczne wyeliminowanie ze służby w Policji osób, które popełniły czyny o znamionach przestępstwa. Zwolnienie ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji nie jest uzależnione od skazania policjanta prawomocnym wyrokiem. Jednak zastosowanie tej podstawy zwolnienia ze służby w Policji jest możliwe tylko wtedy, gdy popełnienie czynu o znamionach przestępstwa było oczywiste i uniemożliwiło pozostanie policjanta w służbie. Treść powołanego przepisu wskazuje na to, że decyzja przełożonego w przedmiocie zwolnienia policjanta ze służby z powodu popełnienia przez niego czynu o znamionach przestępstwa wydawana jest w oparciu o uznanie administracyjne, po dokonaniu oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Inaczej mówiąc, ustawa pozwala na wybór następstwa prawnego, spośród kilku możliwości. Analizowany przepis nie determinuje rozstrzygnięcia przełożonego służbowego. Przepis art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji nie jest więc normą, która w przypadku zaistnienia przesłanek zawartych w jej dyspozycji obliguje organ administracji do podjęcia jedynego, dopuszczalnego rozstrzygnięcia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie R. K. zaskarżył rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] sierpnia 2021 r.

Skarżący zarzucił naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, tj. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, poprzez niezasadne uznanie oczywistości popełnienia czynu, wynikające z przyjęcia, iż przypadek przedstawienia zarzutów karnych policjantowi uzasadnia jego zwolnienie ze służby;

2. przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 7a k.p.a. poprzez interpretację przepisów prawa na niekorzyść skarżącego;

- art. 8 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarte w nim ogólne stwierdzenia, co uniemożliwiło realizację pogłębionego zaufania obywateli na organów bezpieczeństwa, w szczególności nieprzytoczenie przepisu prawa potwierdzającego, iż przedstawienie zarzutów karnych w ramach postępowania dyscyplinarnego jest równoznacznie z oczywistością popełnienia czynu zabronionego w rozumieniu ustawy o Policji;

- art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu zarzutów i wniosków skarżący argumentował m.in., że na gruncie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji o oczywistości popełnienia czynu można mówić wówczas, gdy istnieją dowody jednoznacznie potwierdzające jego popełnienie przez funkcjonariusza Policji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.

Skarga jest usprawiedliwiona.

Zaskarżony rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. wydano z naruszeniem przepisów prawa.

Z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji wynika, że policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia przez niego czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia pozostawanie policjanta w służbie.

W orzecznictwie sygnalizuje się, że oczywistość popełnienia przez funkcjonariusza czynu, o jakim mowa w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, musi wynikać z konkretnych okoliczności danej sprawy, a ich ustalenie powinno nastąpić z poszanowaniem reguł postępowania dowodowego określonych w kodeksie postępowania administracyjnego. Podkreśla się też, że chodzi tu zatem o sytuację niewątpliwą, gdy w sprawie zgromadzono jednoznaczne, bezpośrednie dowody, wzajemnie się uzupełniające, zgodne i niewykluczające się zeznania świadków. Oczywistość można bowiem przyjmować tylko w sytuacji, gdy wynika ona z ustalonych okoliczności w sposób bezdyskusyjny, widoczna jest od razu, na pierwszy rzut oka, bez szczególnych dociekań i pogłębionych analiz danego przypadku. Oczywistość popełnienia czynu o znamionach przestępstwa musi znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych indywidualnej sprawy i można o niej mówić jedynie wówczas, gdy taki, a nie inny przebieg zdarzeń wynika z ustalonych okoliczności w sposób tak ewidentny, że wykluczone jest rozważanie innych wariantów (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1028/16 i z dnia 13 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 735/12, z dnia 16 maja 2007 r., sygn. akt I OSK 1077/06, z dnia 13 grudnia 2012 r.; sygn. akt I OSK 735/12 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 lutego 2021 r. sygn. III SA/Lu 936/20).

Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że występujące wątpliwości, co do rzeczywistego przebiegu zdarzeń podważają stanowisko organu Policji o oczywistości popełnienia przez skarżącego czynu przewidzianego w przepisach ustawy karnej (w art. 231 § 1 oraz art. 276 k.k.). Wymaga wyjaśnienia w pierwszej kolejności, że w myśl art. 231 § 1 k.k. podlega karze funkcjonariusz publiczny, który, przekraczając swoje uprawnienia lub nie dopełniając obowiązków, działa na szkodę interesu publicznego lub prywatnego.

Karze podlega osoba, która niszczy, uszkadza, czyni bezużytecznym, ukrywa lub usuwa dokument, którym nie ma prawa wyłącznie rozporządzać (art. 276 k.k.).

Zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. , zgromadzony w sprawie materiał dowodowy świadczy o oczywistości popełnienia przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. i art. 276 k.k.

Uwadze Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. umknęło, że w świetle analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego widoczne są różnice w opisie spornego czynu przypisywanego skarżącemu.

Według sformułowanego w postępowaniu karnym zarzutu, w okresie od grudnia 2020 r. do 25 marca 2021 r. daty bliżej nieustalonej w K. woj. L., skarżący jako funkcjonariusz publiczny przekroczył uprawnienia funkcjonariusza publicznego w ten sposób, że bez zgody osoby uprawnionej usunął z metalowej szafy znajdującej się na pierwszym piętrze budynku Posterunku Policji w K. dokumenty w postaci akt kontrolnych postępowań przygotowawczych o sygn. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], którymi nie miał prawa wyłącznie rozporządzać, a następnie w dniu [...] marca 2021 r. za pośrednictwem Poczty Polskiej przesłał te dokumenty do Komendy Wojewódzkiej Policji w L. (postanowienie prokuratora z dnia 13 kwietnia 2021 r. – k. 3 akt adm.).

Powyższy zarzut nie jest tożsamy z zarzutem, jaki przedstawiono skarżącemu w postępowaniu dyscyplinarnym. Skarżącemu zarzucono popełnienie deliktu dyscyplinarnego polegającego na tym, że w okresie od grudnia 2020 r. daty bliżej nieustalonej do [...] marca 2021 r. jako policjant Zespołu ds. Prewencji Posterunku Policji w K., przekroczył uprawnienia określone w przepisach prawa w ten sposób, że nie będąc uprawniony wszedł w posiadanie akt kontrolnych postępowań przygotowawczych o sygn. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] znajdujących się w metalowej szafie budynku Posterunku Policji w K., a następnie w dniu [...] marca 2021 r. za pośrednictwem Poczty Polskiej przesłał wymienione dokumenty do Komendy Wojewódzkiej Policji w L. (postanowienie nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w Z. z dnia [...] kwietnia 2021 r. – k. 69 akt adm. oraz postanowienie nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w Z. z dnia [...] kwietnia 2021 r. – k. 95 akt adm.).

Powyższe oznacza, że w postępowaniu dyscyplinarnym nie zarzucono skarżącemu, że usunął z metalowej szafy dokumentację (akta kontrolne). Przyjęto mianowicie, że skarżący wszedł w posiadanie tych dokumentów (znajdujących się w metalowej szafie).

Zatem rzeczą organu Policji było wyjaśnienie w postępowaniu zwolnieniowym, zakończonym zaskarżonym rozkazem personalnym, w jaki sposób akta kontrolne zanim zostały wysłane do KWP w L., znalazły się w dyspozycji skarżącego oraz wskazanie dowodów potwierdzających tę okoliczność w nawiązaniu do faktu, że kluczami do szafy dysponował wyłącznie Kierownik Posterunku w K. oraz jego zastępca.

Pierwszego etapu działania mającego polegać na usunięciu przez skarżącego akt z siedziby Posterunku Policji w K. bliżej nie określono.

Brak jest nawet pośredniego dowodu wskazującego, że skarżący zabrał akta (usunął je) z Posterunku Policji w K.. Żaden z przesłuchanych świadków nie stwierdził, aby takie zdarzenie miało kiedykolwiek miejsce. Z zeznań świadków wynikało natomiast, że dokumentacja podlegająca archiwizacji była dostępna wszystkim funkcjonariuszom pracującym w tamtejszym Posterunku Policji. Brali oni udział w czynnościach archiwizacyjnych.

Świadek S. C., której jesienią 2020 r. polecono przygotowanie akt kontrolnych do zdania do archiwum KMP w Z. wyjaśniła m.in., że w archiwizacji brali udział wszyscy policjanci PP K. (protokół z przesłuchania z dnia [...] kwietnia 2021 r. – k. 42 akt adm.). S. C. stwierdziła ponadto, że jest przekonana o tym, że nikt nie liczył akt pod kątem ilościowym, że do metalowych szaf ma dostęp tylko Kierownik Posterunku oraz asp. G. K. oraz że żaden z policjantów prewencyjnych nie miał dostępu do tych szaf (protokół przesłuchania z dnia [...] kwietnia 2021 r. – k. 84 akt adm.).

Świadek W. M. wskazał m.in., że podczas pracy wszyscy policjanci pracujący w PP K. mieli dostęp do akt, że czynności związane z archiwizacją wykonywane były na piętrze budynku, w pokoju kierownika, ale zdarzało się, że policjanci brali akta do innych pomieszczeń na pierwszym piętrze posterunku i tam pracowali (protokół przesłuchania z dnia [...] kwietnia 2021 r.– k. 55 akt adm.).

Świadek J. M. podała, że czynności archiwizacyjne prowadzili wszyscy policjanci (protokół przesłuchania z dnia 20 kwietnia 2021 r. – k. 87 akt adm.).

Otwartą pozostawała kwestia – wobec odmowy złożenia wyjaśnień przez siostrę skarżącego – wysłania przesyłki do S. . Skarżący wskazał w trakcie przesłuchania w Prokuraturze w dniu [...] kwietnia 2021 r., że wysłał za pośrednictwem urzędu pocztowego słodycze dla dzieci swojej siostry. Do akt nie dołączono protokołu z przesłuchania siostry skarżącego. Dołączono natomiast jako dowód notatkę służbową z dnia [...] czerwca 2021 r. mającą dokumentować fakt, że siostra skarżącego I. W. skorzystała z prawa odmowy składania zeznań (k. 106 akt adm.). W piśmie z dnia [...] maja 2021 r. (dokładnie rzecz ujmując w notatce służbowej podinsp. T. H. – k. 101 akt adm.) sugerowano m.in. uzupełnienie materiału dowodowego o ustalenia z urzędów Poczty w S. K. na okoliczność przekazania doręczenia przesyłki listownej nadanej w dniu [...] marca 2021 r. w Z. oraz o przesłuchanie w charakterze świadka pracownika tamtejszej Poczty. Z jakich powodów nie podjęto w tym zakresie dalszych czynności wyjaśniających w celu sprawdzenia przyjętej przez skarżącego linii obrony, tego nie wiadomo. Można przypuszczać, że organ Policji przyjął jako pewnik, że w dniu [...] marca 2021 r. skarżący był w budynku Poczty w Z., wysłał stamtąd zabrane akta kontrolne przesyłką – w zwykłym liście adresowanym do KWP w L. i to zdecydowało o wydaniu w dniu [...] czerwca 2021 r. rozkazu personalnego nr [...] o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji z dniem [...] czerwca 2021 r.

Skarżący nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu przestępstwa. Skarżący stwierdził kategorycznie, że nie zabrał dokumentów, że polecono wszystkim funkcjonariuszom wypełniać kartę kontrolną zakończonych akt, że mógł wypełnić dziesiątki takich kart i będzie można to sprawdzić na podstawie charakteru pisma, że akta kontrolne leżały praktycznie wszędzie, że żaden z funkcjonariuszy nie odnotowywał otrzymania akt oraz ich zwrotu oraz że nie wysyłał żadnych akt kontrolnych do KWP w L.. Dowodzi tego protokół z przesłuchania skarżącego w charakterze podejrzanego (protokół z dnia [...] kwietnia 2021 r. - k.60 i 61 akt adm.).

Skarżący nie przyznał się również do popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Potwierdzają to zaprotokołowane wyjaśnienia skarżącego (protokół z dnia 26 i 29 kwietnia 2021 r. - k. 91 i k. 98 akt adm.). w przedmiocie posiadania akt kontrolnych postępowań przygotowawczych i przesłania ich w dniu 25 marca 2021 r. za pośrednictwem Poczty Polskiej do Komendy Wojewódzkiej Policji w L.

Przeprowadzone w dniu [...] kwietnia 2021 r. oględziny w obecności kierownika Posterunku Policji w K. asp. szt. W. M., były – zdaniem organu Policji - istotnym dowodem, że skarżący popełnił przypisywany mu czyn. Jak relacjonuje organ na zapisie z monitoringu widoczny jest wjeżdżający na teren parkingu samochód Audi A6 koloru srebrnego, a następnie sylwetka mężczyzny, która według Kierownika Posterunku Policji w K. przypomina mu znanego st. sierż. R. K.. Mężczyzna niesie w rękach przedmiot przypominający dużą kopertę koloru żółtego i kieruje się w stronę budynku, gdzie znajduje się urząd Poczty Polskiej nr 6 w Z.. Po około 9 minutach mężczyzna wychodzi bez koperty z budynku Poczty. Na kolejnym ujęciu widoczna jest dokładnie sylwetka mężczyzny i wtedy kierownik Posterunku Policji w K. stwierdza, że jest to st. sierż. R. K., który jest posiadaczem samochodu marki Audi A6 koloru srebrnego.

Z akt sprawy wynika, że przedmiotowe oględziny przeprowadzono przy użyciu służbowego komputera i wykonano zrzuty ekranu.

Figurująca w aktach sprawy dokumentacja (k. 55-58 akt adm.) jest mało czytelna.

Według adnotacji zamieszczonej na karcie. 57 akt adm. (verte) o godz. 12:35:46 widoczna jest sylwetka mężczyzny ubranego w jasne spodnie i ciemna kurtkę, z zasłoniętą twarzą przez maseczkę, niosącego w rękach przedmiot przypominający dużą kopertę koloru żółtego. Mężczyzna przechodzi wzdłuż kamery i kieruje się w stronę wejścia do budynku Poczty nr 6, po czym wchodzi do wnętrza Poczty.

Komendant Miejski Policji w Z. w uzasadnieniu rozstrzygnięcia (k.111 akt adm.) przedstawiając stan sprawy i powołując się na zapis monitoringu wspomina o dużej kopercie koloru żółtego. Komendant Wojewódzki Policji w L. podobnie ilustruje stan faktyczny sprawy i wyjaśnia, że mężczyzna niesie w rękach przedmiot przypominający dużą kopertę koloru żółtego (k.130 akt adm.). Przedmiotem oględzin w dniu [...] kwietnia 2021 r. była koperta papierowa koloru brązowego, w której pierwotnie znajdowała się teczka z aktami kontrolnymi (k. 16 akt adm.). Świadek B. S. podał, że na podstawie okazanych zdjęć czarno-białych nie jest w stanie stwierdzić, czy jest to sama koperta, którą poddawał oględzinom. Po okazaniu świadkowi kserokopii materiału dowodowego z oględzin koperty świadek ten wyjaśnił, że okazane zdjęcia przedstawiają dowodową kopertę koloru brązowego (k.90 akt adm.).

W uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego Komendant Wojewódzki Policji w L. nie odnosi się do rozbieżności w przedmiocie koloru koperty, w której wysłano akta.

Skarżący wyjaśnił przesłuchującemu prokuratorowi, że rozpoznaje swój wizerunek na materiale video. Zaprzeczył jednocześnie, aby w kopercie, którą trzyma w rękach znajdowały się akta kontrolne. Skarżący wyjaśnił, po odczytaniu protokołu, że wnosi o jego sprostowanie poprzez wskazanie, że osoba nagrana na przedstawionym mu monitoringu jest podobna do niego, ale nie jest w stanie tego kategorycznie stwierdzić (k. 62 akt adm.).

W. M. przesłuchany w charakterze świadka w dniu [...] kwietnia 2021 r. (k. 71 akt adm.) podał w nawiązaniu do oględzin zabezpieczonego monitoringu z dnia [...] kwietnia 2021 r., że już wówczas rozpoznał po budowie ciała, sposobie poruszania się, odzieży i fryzurze znanego mu policjanta z Posterunku Policji w K. st. sierż. R. K.. Świadek wskazał, że można było rozpoznać twarz mimo założonej maseczki.

W świetle powyższych rozważań istnieje nie pewność, ale prawdopodobieństwo, że to właśnie skarżący, a nie kto inny jest sprawcą czynu.

Dla prawidłowego zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji przepis ten wymaga, aby popełnienie czynu przez policjanta było oczywiste. Niewystarczające jest natomiast prawdopodobieństwo, że funkcjonariusz Policji dopuścił się czynu.

Powyższe oznacza, że z naruszeniem przepisów proceduralnych (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) organ Policji przyjął, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego oczywistym jest fakt popełnienia przez skarżącego czynu określonego w art. 231 § 1 k.k. i art. 276 k.k. Uchybienie w zakresie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz jego oceny w kontekście przesłanki "oczywistego" popełnienia czynu skutkowało przedwczesnym zastosowaniem art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Skoro dyskusyjną jest sprawa popełnienia czynu, to nie można automatycznie przyjmować, że samo podejrzenie o popełnieniu czynu uniemożliwia funkcjonariuszowi dalsze pełnienie służby w Policji.

Wobec stwierdzonego naruszenia wymienionych wyżej przepisów Sąd zobowiązany był do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz rozstrzygnięcia wydanego przez organ I instancji.

W tym stanie rzeczy na podstawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżony rozkaz personalny oraz rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. Komendanta Miejskiego Policji w Z. w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji.

Ponownie rozpoznając sprawę organ Policji uwzględnieni ocenę prawą i powyższe uwagi.