Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1844/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś ( spr.) Sędziowie WSA Beata Sokołowska Walentyna Długaszewska Protokolant: ref. staż. Marek Nowak po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2005r. przy udziale sprawy ze skargi L.S.y na decyzję Wojewody z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie zameldowania o d d a l a s k a r g ę. /-/ W. Długaszewska /-/ B. Koś /-/ B. Sokołowska


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] r., nr [...] na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm. ) po przeprowadzeniu na żądanie B.O. postępowania administracyjnego, orzekł o zameldowaniu B.O. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ulicy P. [...] w P.. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że wnioskodawczyni podała w uzasadnieniu żądania, że nieruchomość, w której znajduje się lokal nr [...] stanowi współwłasność rodziny, jednak z uwagi na konflikt z bratem L.S. nie posiada jego zgody na pobyt stały w tym lokalu. W toku postępowania wyjaśniającego przesłuchano B.O., uzyskano pisemne wyjaśnienia L.S., I.K. i B.K. oraz przeprowadzono wywiad policyjny co do miejsca zamieszkania B. O., w wyniku czego ustalono, że B.O. od [...] r. mieszka w lokalu nr [...]. Wcześniej, od [...] r. mieszkała i była zameldowana wraz z matką M.S. w lokalu nr [...], znajdującym się w tym samym domu. Na B. O. ciąży więc obowiązek zameldowania wynikający z przepisów art. 4 ust 1, art. 6 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (jednolity tekst: Dz. U. nr 87, poz. 960 z 2001 r.). Stosownie bowiem do treści tych przepisów, obowiązek meldunkowy polega na zameldowaniu się w miejscu pobytu, najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia, a pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości, pod oznaczonym adresem, z zamiarem stałego przebywania. Zamiarem B. O. jest stałe przebywanie w przedmiotowym mieszkaniu.

Organ administracji wskazał, że art. 9 ust 2 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( jednolity tekst Dz. U. Nr 87, poz. 960 z 2001 r. ) stanowi, iż przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy ponad dwa miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu w którym to zameldowanie ma nastąpić. Potwierdzenie tego, zgodnie z art. 29 ust. 1 cytowanej ustawy, obowiązany jest dokonać na formularzu meldunkowym właściciel (zarządca) budynku.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K.20/01 (Dz. U. z 19 czerwca 2002 r. Nr 78, poz. 716 ) orzekł, iż art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 r o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( jedn. tekst Dz. U. z 2001 r. nr 87, poz. 960) jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej wobec tego również część art. 29 ust. 1 ustawy, tj. "właściciel (zarządca) budynku jest zobowiązany wskazać, czy osobie zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące przysługuje uprawnienie do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie" z dniem 19 czerwca 2002 r. straciła moc obowiązującą.

Wobec powyższego aktualnie art. 29 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy odczytywać następująco: "wynajmujący, najemca (najemcy), osoba, której przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu, lub właściciel (właściciele) lokalu jest obowiązany potwierdzić fakt pobytu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy ponad 2 miesiące".

Wobec orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego – przy orzekaniu w sprawach meldunkowych nie jest brana pod uwagę kwestia posiadania lub nieposiadania uprawnień do lokalu (do pobytu w lokalu), a jedynie faktyczne przebywanie w danym mieszkaniu. Zameldowanie ma więc charakter wyłącznie rejestracyjny.

W odwołaniu od powyższej decyzji L.S. zarzucał, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o współwłasności. Organ wydając decyzję o zameldowaniu B. O. nie uwzględnił ponadto stanu technicznego mieszkania nr [...]. Do dnia dzisiejszego brak jest zgody na podłączenie przez współwłaściciela pieca gazowego.

Wojewoda decyzją z dnia [...] r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W motywach decyzji wskazał, że podzielił ustalenia wynikające z postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ I instancji i jego wnioski prawne. Argumenty przedstawione w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie, nie mają bowiem wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. B. O. nadal mieszka w lokalu nr [...] przy ul. P.[...] w P., więc dokonanie czynności jaką jest fakt zarejestrowania zameldowania wymienionej w miejscu gdzie przebywa i deklaruje zamiar dalszego pobytu jest potwierdzeniem istniejącego stanu faktycznego. Natomiast rozstrzyganie zagadnień dotyczących sporów na tle stosunków między stronami niniejszego postępowania wykracza poza kompetencje organów meldunkowych.

W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iż B. O. mieszka w lokalu nr [...] przy ul. P.[...] w P. – nie neguje tego faktu również L.S.. Skoro zatem wymieniona mieszka na stałe pod tym adresem i jej zamiarem jest stały pobyt w przedmiotowym mieszkaniu, ciąży na niej obowiązek zameldowania się wynikający z przepisów art. 4 ust. 1, art. 6 ust.1 i art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

W tych warunkach brak potwierdzenia na formularzu meldunkowym faktu pobytu B.O. w lokalu nr [...] przy ul. P. [...] w P. przez współwłaściciela nieruchomości nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, skoro prowadzone postępowanie wykazało w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, iż wymieniona w sposób stały zamieszkuje w przedmiotowym lokalu.

Organ odwoławczy powtórzył w uzasadnieniu argumentację prawną przedstawiona w decyzji organu pierwszej instancji.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego L.S. zarzucał, że spory pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości powinny być rozstrzygane przez sądy powszechne w trybie art. 189 kpc, a nie poprzez decyzję wojewody. Z argumentów przedstawionych w uzasadnieniu skargi wynika, że w ocenie skarżącego decyzja o zameldowaniu winna być poprzedzona postępowaniem cywilnym o podziale rzeczowym budynku pomiędzy jego współwłaścicieli, wówczas dopiero B.O. uzyska ewentualnie tytuł prawny do lokalu nr [...]. Zajęcie przez B.O. lokalu nr [...], po opuszczeniu go przez najemców, nastąpiło bez zgody skarżącego – współwłaściciela nieruchomości, który również nie wyraził zgody na zainstalowanie w lokalu nr [...] ogrzewania gazowego. Dodatkowo w piśmie z [...] r., skarżący wniósł o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Wojewodę jego odwołania wniesionego od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] r. o udzieleniu pozwolenia na przebudowę wewnętrznej instalacji gazowej w spornym mieszkaniu.

Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga jest nieuzasadniona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) kontroluje działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie jest natomiast uprawniony do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 - 3 tej ustawy wynika, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wówczas gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, stwierdzi wady, będące przyczynami wznowienia postępowania, stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie sądu tego rodzaju naruszeń prawa zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta zarzucić nie można.

Organ odwoławczy dokonał prawidłowej wykładni przepisów art. 47 ust. 2 i art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji ( tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm. ) z uwzględnieniem faktu utraty z dniem 19 czerwca 2002 r. mocy obowiązującej przepisu art. 9 ust. 2 (wobec jego niekonstytucyjności ), który stanowił, że przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu. Oznacza to, że w dacie wydawania decyzji przez organy administracyjne obu instancji ( tj. [...]r. i [...]r.) stosownie do postanowień art. 10 ust. 1 powołanej ustawy wyłączną przesłanką zameldowania na pobyt stały stanowił fakt zamieszkiwania osoby w lokalu z zamiarem stałego w nim przebywania. Odpadła natomiast przesłanka posiadania uprawnień do lokalu i tym samym konieczność ich potwierdzania przez właściciela lokalu, co przewidywał art. 29 ust. 1.

W myśl art. 47 ust. 1 ustawy organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Wydanie decyzji w sprawie zameldowania następuje zgodnie z art. 47 ust. 2 ustawy jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości. Takie wątpliwości istniały w niniejszej sprawie z uwagi na sprzeciw współwłaściciela nieruchomości, w której znajduje się lokal nr [...], objęty wnioskiem o zameldowanie. W toku prowadzonego postępowania wyjaśniono, że zastrzeżenia strony skarżącej nie dotyczą danych wskazanych w art. 47 ust. 1 w/w ustawy, lecz tego, że skarżący nie potwierdził wnioskodawczyni uprawnienia do przebywania w lokalu nr 4. Tymczasem kwestia ta, jak słusznie podkreśliły organy obu instancji nie ma istotnego znaczenia w rozstrzyganej sprawie. Obowiązek meldunkowy służy bowiem tylko celom ewidencji ludności – zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, czyli rejestrowania stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Liczy się zatem, czy dana osoba faktycznie przebywa w lokalu, w którym ma nastąpić jej zameldowanie. Uprawnienie do lokalu nie jest bowiem objęte ewidencją. Fakt przebywania B.O. w lokalu nr [...] od [...]r., do którego przeniosła ona swoje centrum życiowe i tam zamieszkała po opuszczeniu lokalu nr [...], nie był kwestionowany przez skarżącego. Skoro organy administracyjne nie były obowiązane przy rozstrzyganiu tej sprawy do zbadania kwestii uprawnień B.O. do spornego lokalu, to nie stanowiła ona równocześnie zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, które powinno być rozstrzygnięte w drodze orzeczenia sądu powszechnego. Również bez znaczenia dla tej sprawy jest kwestia zgody skarżącego na przebudowę instalacji gazowej w lokalu nr [...] i dlatego został oddalony wniosek skarżącego o zawieszenie postępowania sądowego.

Na marginesie należy zauważyć, że B.O. jest, podobnie jak i skarżący, współwłaścicielką nieruchomości i ten jej status również nie był przez skarżącego kwestionowany. Zatem jej uprawnienia do lokalu znajdującego się w nieruchomości objętej współwłasnością (przed dokonaniem fizycznego podziału nieruchomości) nie mogą być również kwestionowane. W tej sytuacji, jak też przy uwzględnieniu, że pozostałe współwłaścicielki wyraziły zgodę na zamieszkanie B. O. w wolnym lokalu nr [...] objęcie przez nią tego lokalu w posiadanie nie może być uznane za bezprawne, pomimo że takiej zgody nie wyraził skarżący (art. 206 k.c.).

W tych okolicznościach sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

/-/ W. Długaszewska /-/ B. Koś /-/ B. Sokołowska