Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 62/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2022-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 9, art. 79a, art. 107 par 1 pkt 6, art. 107 par.3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Olesińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 marca 2022 r. sprawy ze skargi P. A. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i odmowy zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...]


UZASADNIENIE

Dnia [...] kwietnia 2020 r. P. A. (Skarżący) złożył wniosek o zwolnienie z opłacenia składek ubezpieczeniowych za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r. Decyzją z [...] lipca 2020 r. Zakład odmówił Skarżącemu prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za okres kwiecień 2020 r. oraz maj 2020 r. z uwagi na niezłożenie w ustawowym terminie, tj. do [...] czerwca 2020 r. dokumentów rozliczeniowych za ten okres. Dnia [...] lipca 2020 r. Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z opłacenia składek za okres od kwietnia 2020 r. do maja 2020 r.

Decyzją z dnia [...] października 2020 r. Inne uchylił decyzję Inne z [...] lipca 2020 r. w części odmawiającej P. A. prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za okres maj 2020 r. orzekł o zwolnieniu z opłacania należności z tytułu składek należnych za maj 2020 r. w wysokości [...] zł, a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ podał, że po ponownej analizie zgromadzonych w sprawie dokumentów ustalił, że zachodzą przesłanki do zwolnienia skarżącego z opłacenia należności z tytułu składek za maj 2020 r. Brak jest natomiast podstaw do zmiany decyzji w zakresie zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za kwiecień 2020 r., albowiem zwolnienie od obowiązku składania DRA przysługuje przedsiębiorcom, którzy opłacają składki tylko za siebie i w stałej wysokości co miesiąc. Organ wskazał, że skarżący od [...] kwietnia 2020 r. do [...] kwietnia 2020 r. pobierał zasiłek chorobowy. Za kwiecień 2020 r. nie złożył w ustawowym terminie, tj. do [...] maja 2020 r. deklaracji rozliczeniowej za ten okres. W związku z powyższym na koncie utworzył się przypis składek w wysokości obliczonej od podstawy wymiaru składek odpowiadającej 60% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne za kwiecień 2020 r. wykazana w przypisie oraz kwota składek wskazana w złożonej deklaracji są wyższe od obowiązujących skarżącego za ten miesiąc.

Ponieważ skarżący nie był zwolniony z obowiązku złożenia dokumentów rozliczeniowych za marzec 2020 r., kwiecień 2020 r. oraz maj 2020 r., złożenie ich nie później niż do [...] czerwca 2020 r. stanowiło warunek zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek. Z zapisów zaewidencjonowanych w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS wynika, że wymagane dokumenty skarżący złożył [...] lipca 2020 r., a więc po obowiązującym terminie. Jednocześnie organ wyjaśnił, że [...] października 2020 r. została skarżącemu udzielona pomoc publiczna w formie zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za maj 2020 r. w kwocie [...]zł, co odpowiada kwocie [...]EURO.

W złożonej do Sądu skardze skarżący zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy w związku ze składką na miesiąc kwiecień. Wskazał, że był pewien, iż wszystkie dokumenty złożył w odpowiednim czasie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako wniesionej po terminie, względnie o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie należy podać, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm., dalej: "ustawa COVID-19"). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia 25 lutego 2022 r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 marca 2022 r. (k. 41 akt sądowych). Skarżący został poinformowany także o dostępie do informacji o sprawie w wykazie spraw sądowych e-Wokanda pod wskazanym adresem internetowym oraz o możliwości wypowiedzenia się w sprawie w terminie 10 dni od dnia doręczenia pisma i z możliwości tej nie skorzystał.

Sąd uznaje, że skarga została złożona w terminie. Decyzja została doręczona Skarżącemu w dniu [...] października 2020r. Zawierała ona

pouczenie o prawie do złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w

terminie 30 dni od daty jej doręczenia. Termin ten upływał w dniu [...] listopada 2020r.

W dniu [...] listopada 2020r. (data stempla pocztowego) Skarżący przesłał do Inne Inspektorat we [...] pismo, w którym zwraca się o ponowne rozpatrzenie wniosku i zwolnienie z obowiązku opłacenia składek za kwiecień 2020r. W piśmie tym podał, że kieruje je "w nawiązaniu do pisma z [...].10.2020r." P. z tej daty była decyzja ZUS, w części negatywna dla Skarżącego. Jego pismo wniesione [...] listopada 2020 r. Sąd uznał za terminowo wniesioną skargę, natomiast pismo z [...] listopada 2020r. wniesione z pośrednictwem systemu teleinformatycznego - za jej uzupełnienie.

Pod względem merytorycznym, przedmiotem sporu jest to, czy Skarżący był uprawniony do uzyskania zwolnienia z opłacania składek także za miesiąc kwiecień. Organ jako przyczynę odmowy wskazuje to, że za ten miesiąc Skarżący nie złożył deklaracji rozliczeniowej, a złożenie jej w terminie do [...] czerwca 2020 r. było ustawowym warunkiem skorzystania ze zwolnienia.

Organ zasadnie wskazał, że zwolnienie od obowiązku składania DRA przysługuje przedsiębiorcom, którzy opłacają składki tylko za siebie i w stałej wysokości co miesiąc. Organ wskazał, że skarżący od [...] kwietnia 2020 r. do [...] kwietnia 2020 r. pobierał zasiłek chorobowy. Wypłata zasiłku chorobowego powoduje zmiany w podstawie wymiaru składek i w takim wypadku za kwiecień 2020 r. płatnik powinien był złożyć deklarację rozliczeniową. Skarżący nie złożył jej w ustawowym terminie, tj. do [...] maja 2020 r. deklaracji rozliczeniowej za ten okres. W związku z powyższym na koncie utworzył się przypis składek w wysokości obliczonej od podstawy wymiaru składek odpowiadającej 60% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne za kwiecień 2020 r. wykazana w przypisie oraz kwota składek wskazana w złożonej deklaracji są wyższe od obowiązujących skarżącego za ten miesiąc.

Ponieważ skarżący nie był zwolniony z obowiązku złożenia dokumentów rozliczeniowych za kwiecień 2020 r., złożenie ich nie później niż do [...] czerwca 2020 r. stanowiło warunek zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek. Wymagane dokumenty rozliczeniowe Skarżący złożył dopiero [...] lipca 2020 r. – co nie jest sporne.

Zdaniem Sądu, mimo formalnej poprawności ustaleń organu co do obowiązku złożenia deklaracji rozliczeniowej za kwiecień oraz co do opóźnienia w jej złożeniu, decyzja organu narusza jednak prawo w zakresie, w jakim organ odmówił Skarżącemu prawa do zwolnienia z opłacania składek za kwiecień 2020 r., z powodu niezłożenia przez Skarżącego deklaracji rozliczeniowej do [...] czerwca 2020 r.

Należy odnotować, że Skarżący złożył wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r. powołując się na przepisy ustawy z dnia [...] marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 568).

Organ w zaskarżonej decyzji i w decyzji ją poprzedzającej oraz w odpowiedzi na skargę powołuje się na to, że Skarżący nie złożył wymaganej dokumentacji rozliczeniowej do [...] czerwca 2020 r.

W tym stanie rzeczy należy podać, że na podstawie art. 31zo ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (ustawa o COVID-19), na wniosek płatnika składek zwalnia się z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należne za okres od dnia [...] marca 2020 r. do dnia [...] maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek:

1) przed dniem [...] lutego 2020 r. i na dzień [...] lutego 2020 r.,

2) w okresie od dnia [...] lutego 2020 r. do dnia [...] lutego 2020 r. i na dzień [...] marca 2020 r.,

3) w okresie od dnia [...] marca 2020 r. do dnia [...] marca 2020 r. i na dzień [...] kwietnia 2020 r.

- zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych.

Zgodnie z art. 31zq ust. 3 tej ustawy, warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia [...] czerwca 2020 r. (...), chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania.

Zatem, z ww. przepisów wynika, iż obowiązek złożenia dokumentacji jako warunek zwolnienia z opłacenia składek nie dotyczy tylko tych płatników, którzy są zwolnieni z obowiązku jej składania.

Jak już wyżej stwierdzono, co do zasady poprawne jest stanowisko ZUS, że Skarżący nie był zwolniony z obowiązku złożenia deklaracji rozliczeniowej za kwiecień 2020 r.

Sąd zwraca jednak uwagę, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją z mocy art. 180 k.p.a. oraz art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.). Należało o tym wspomnieć, ponieważ o uchyleniu zaskarżonej decyzji przesądziły stwierdzone przez Sąd uchybienia proceduralne.

Sąd w postępowaniu organu dostrzega istotne naruszenie art. 9 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Tej zasady ogólnej, wyrażonej w art. 9 k.p.a., organ nie przestrzegał.

Doszło zarazem do istotnego naruszenia obowiązku wynikającego z art. 79a k.p.a. Zgodnie z § 1 tego artykułu, w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony.

Tymczasem z akt sprawy wynika, że organ nie wskazał stronie przesłanek od niej zależnych (takich jak wymóg złożenia deklaracji), które nie zostały spełnione lub wykazane, co może skutkować – i w tym wypadku skutkowało - wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony z tego tylko powodu, że dokumenty rozliczeniowe za kwiecień 2020 r. zostały złożone z przekroczeniem terminu [...] czerwca 2020 r. Złożenie wniosku, który zdaniem organu był niekompletny, obligowało go do podjęcia działań eliminujących niedopatrzenie strony.

Ewentualne odstąpienie od zastosowania się do wytycznych płynących z art. 79a § 1 k.p.a. obwarowane jest istotnym warunkiem, gdyż przepis ten w zdaniu drugim stanowi: "Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się". Oznacza to, że gdyby nawet organ dostrzegał przesłanki pozwalające mu nie zastosować się do wytycznych z art. 79a § 1 k.p.a., to musiałby utrwalić to w aktach sprawy, tymczasem tego rodzaju adnotacji w aktach nie ma.

Naruszenie art. 79a § 1 k.p.a. uniemożliwiło stronie uzyskanie wiedzy o tym, że nie złożyła wszystkich wymaganych do uzyskania zwolnienia dokumentów, a w konsekwencji – pozbawiło ją prawa do zwolnienia z opłacania składek za kwiecień 2020 r. Uznać zatem trzeba, że naruszenie art. 79a § 1 k.p.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o ile oczywiście organ przystąpiłby do wykonania swoich obowiązków w porę, tj. jeszcze przed upływem terminu [...] czerwca 2020 r.

Przepis art. 79a k.p.a. stanowi konkretyzację i uzupełnienie obowiązków wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. Jego celem jest zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów - nie korzysta z takiej możliwości. Chodzi przy tym o to, aby strona nie została zaskoczona negatywnym rozstrzygnięciem sprawy oraz zmuszona do zaskarżenia decyzji i przedstawiania tych dodatkowych dowodów dopiero na etapie postępowania odwoławczego (tak wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 maja 2019 r., II SA/Sz 239/19, dostępny w bazie CBOSA).

Skarżący złożył wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania składek już [...] kwietnia 2020 r. Na skutek złożenia wniosku doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego, w którym kierując się wyrażoną w art. 9 k.p.a. organ powinien był czuwać nad tym, aby na skutek nieznajomości prawa strona nie poniosła szkody. W tym celu – jak tego wymaga art. 9 k.p.a., organ powinien był udzielić Skarżącemu niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, a konkretnie wskazać, jakich dokumentów brakuje, aby wniosek mógł zostać pozytywnie rozpatrzony. Od momentu złożenia wniosku przez Skarżącego do upływu terminu na złożenie wymaganych dokumentów (30 czerwca) upłynęły ponad 2 miesiące. Strona złożyła wniosek o zwolnienie ze znacznym wyprzedzeniem w stosunku do ustawowego terminu. Obiektywnie rzecz oceniając, organ dopuścił się uchybienia, ponieważ nie zwrócił stronie uwagi na to, że warunkiem pozytywnego załatwienia jej wniosku jest złożenie brakujących dokumentów rozliczeniowych. Dnia [...] kwietnia 2020 r. ZUS skierował do Skarżącego pismo informujące o przyznaniu zwolnienia za marzec 2020 r. (k. 15 akt adm.) – nie wspomniano w nim jednak o tym, że – i ewentualnie z jakiego powodu – wniosek nie może być uwzględniony co do pozostałych miesięcy. Należało o tym wspomnieć, ponieważ od [...] kwietnia 2020 r. do [...] czerwca 2020 r. Skarżący miałby wystarczająco dużo czasu, aby uzupełnić brakująca dokumentację – gdyby wraz z informacją o przyznaniu zwolnienia za marzec, uzyskał od organu sygnał o niespełnieniu formalnych wymogów uzyskania zwolnienia za kwiecień. Decyzję odmowną co do pozostałych miesięcy organ wydał zaś już po upływie terminu na złożenie dokumentów, tj. [...] lipca 2020 r. (k. 17).

Nadmienić należy, że Skarżący występował bez profesjonalnego pełnomocnika. Należy też dodać, że art. 9 k.p.a. zobowiązuje organ do udzielania stronie potrzebnych informacji i wskazówek z urzędu, a nie tylko na wniosek.

Przebieg wydarzeń wskazuje zdaniem Sądu na to, że to nieświadomość, nieznajomość prawa była przyczyną niezłożenia wymaganego dokumentu w terminie. Na nieświadomość Skarżący powołał się w odwołaniu (k. 27). Skarżący [...] lipca 2020 r. (zaraz po otrzymaniu decyzji odmownej) brakujący dokument złożył, co ZUS w odpowiedzi na skargę potwierdza. Niestety, podjęta przez Skarżącego próba uzupełnienia brakującej dokumentacji rozliczeniowej, została uznana za spóźnioną.

Mając świadomość obciążenia Inne ogromną ilością spraw do załatwienia i zważywszy na pandemię odbijającą się (od wiosny 2020 r.) negatywnie na możliwości sprawnego działania – Sąd nie przypisuje organowi ani złej woli, ani negatywnego nastawienia do strony, ani lekceważącego stosunku do wynikających z art. 9 k.p.a. obowiązków. Stwierdza jedynie obiektywnie występujący stan naruszenia tego przepisu w taki sposób i w takim stopniu, który bezpośrednio wpłynął na pozbawienie Skarżącego prawa, które niewątpliwie uzyskałby w sytuacji, gdyby ZUS stosował się – i uczynił to w porę – do dyrektyw płynących z art. 9 k.p.a. Wbrew nakazowi wynikającemu z art. 9 k.p.a., organ nie poinformował strony należycie i wyczerpująco o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, i nie czuwał, aby strona nie poniosła szkody na skutek swojej nieświadomości prawnej. W aktach sprawy nie ma niczego, co mogłoby choć pośrednio świadczyć o tym, że organ podjął starania, aby poinformować Skarżącego o tym, że bez złożenia brakujących dokumentów jego wniosek nie będzie pozytywnie rozpatrzony. Brak ten, który w toku postępowania nie został stronie zasygnalizowany przez organ, ostatecznie spowodował negatywne rozpatrzenie jej wniosku.

Zaniechanie informacyjne organu dotyczyło nie tyle treści przepisów powszechnie obowiązującego i opublikowanego prawa, ile tego, że stronie nie uświadomiono istnienia obowiązku złożenia konkretnych dokumentów, warunkujących zastosowanie zwolnienia. Organ nie poinformował więc strony o "okolicznościach faktycznych i prawnych, które mają znaczenie dla ustalenia praw i obowiązków", a w każdym razie w aktach sprawy nie ma dowodu na to, aby organ wzywał stronę do złożenia brakujących dokumentów i organ nie twierdzi, że to robił. Strona zaś najwyraźniej była w błędzie co do przysługującego jej zwolnienia z obowiązku składania deklaracji i trwała w tym błędnym przeświadczeniu, że składając wniosek dopełniła wszystkich formalności uzyskania zwolnienia.

Drugie zdanie art. 9 k.p.a. nakłada na organy administracji obowiązek chronienia strony przed poniesieniem szkody z powodu nieznajomości prawa. Z tego obowiązku organ również się nie wywiązał. Szkodą, którą strona poniosła, było nieuzyskanie zwolnienia z opłacania składek za kwiecień 2020 r. Jedyną przeszkodą w uzyskaniu zwolnienia było – jak wynika z decyzji – niezłożenie wymaganych dokumentów w terminie, o czym jednak ZUS strony w porę nie poinformował.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazano, że realizacja obowiązków wynikających z art. 9 k.p.a. polega, między innymi, na powinności organu administracji poinformowania strony w sposób szczegółowy o tym, od jakich okoliczności zależy rozstrzygnięcie sprawy i jakie dowody powinny być przedstawione przez stronę, aby zostało wydane rozstrzygnięcie o treści żądanej przez stronę (wyrok NSA z 6 września 2001 r., V SA 44/01, LEX nr 50158). Obowiązek udzielania stronie informacji powinien być rozumiany w jak najszerszy sposób, jego naruszenie zaś należy traktować jako wystarczającą przesłankę do uchylenia decyzji (teza pierwsza wyroku NSA z 25 czerwca 1997 r., SA/Lu 2087/95, LEX nr 30816).

W niniejszej sprawie swoim zaniechaniem organ dopuścił do tego, że na skutek upływu terminu na złożenie dokumentu, strona spotkała się z odmową pozytywnego załatwienia jej wniosku. Zachodzi tu bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy. Zdaniem Sądu w tej sytuacji należy podjąć działanie, które wyeliminuje negatywny dla strony skutek tego, że organ rażąco naruszył swoje obowiązki wynikające z zasady ogólnej wyrażonej w art. 9 k.p.a.

Rozpatrując sprawę ponownie organ pominie fakt opóźnienia w złożeniu dokumentów rozliczeniowych, jako okoliczność wpływającą na rozstrzygniecie o zasadności wniosku o zwolnienie z opłacania składek. Nawet jeśli strona w terminie do [...] czerwca 2020 r. nie złożyła wszystkich wymaganych dokumentów, to organ nie może jej odmówić zwolnienia wyłącznie z powodu tego opóźnienia, albowiem w prowadzonym postępowaniu dopuścił się znaczących uchybień, których skutki nie powinny obciążać strony. Strona nie może ponosić negatywnych skutków wadliwego działania organu, który prowadził postępowanie z obrazą art. 9 i art. 79a § 1 k.p.a.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko i argumentację, jakie w podobnej sprawie zaprezentował WSA w Poznaniu w prawomocnym wyroku z dnia 18 czerwca 2021 r., sygn. akt III SA/Po 441/21. Sąd stanął w nim na stanowisku, że organ biorąc pod uwagę cel przedmiotowego zwolnienia z opłacania składek ZUS (jakim było zdaniem tut. Sądu zniwelowanie gospodarczych i społecznych skutków epidemii) oraz trwający nadal stan epidemii, powinien rozważyć zastosowanie instytucji przewidzianej w obowiązujących od 16 grudnia 2020 r. przepisach art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy COVID-19 (zmiana: Dz. U. poz. 2255). Nakazują one, aby w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, organ administracji publicznej zawiadomił stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu tym organ wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Powołane przepis weszły w życie po wydaniu zaskarżonej decyzji, lecz obejmują zdarzenia, które miały miejsce "w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19". Stan epidemii ogłoszono od 20 marca 2020 r. (§ 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii, Dz. U. z 2020 r. poz. 491). Omawiana regulacja niejako koryguje nowelizację ustawy COVID-19 dokonaną ustawą z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875), w wyniku której m.in. uchylono przepis art. 15zzr ustawy COVID-19 obowiązujący od 31 marca 2020 r., który przewidywał w ust. 1 pkt 2, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki - nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Wejście w życie 16 grudnia 2020 r. przepisu art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 ma na celu zniweczenie skutków prawnych uchylenia art. 15 zzr ustawy COVID-19.

Te poglądy, zaprezentowane w prawomocnym wyroku WSA w Poznaniu w z dnia 18 czerwca 2021 r., sygn. akt III SA/Po 441/21 Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę podziela i przyjmuje za własną przedstawioną w nim argumentację. Podobne stanowisko Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zajął dotąd w wielu sprawach, m.in. w wyroku z 23 listopada 2021 r., I SA/Bd 496/21.

Reasumując, stwierdzając, że naruszenia art. 9, art. 79a § 1, 107 § 1 pkt 6 i 107 § 3 k.p.a. mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję w tej części, w jakiej organ utrzymał w mocy decyzję o odmowie przyznania zwolnienia z opłacania składek za kwiecień 2020 r. W obrocie prawnym pozostała zatem zaskarżona decyzja w takiej części, w jakiej organ przyznał Skarżącemu zwolnienie z opłacania składek za maj 2020 r.