Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1105/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6302 Kontyngenty taryfowe, pozwolenia, cła  antydumpingowe i inne ograniczenia w obrocie towarowym z zagranicą
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art 247 par 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art 59 ust 1, art 62, art 79
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędziowie NSA Czesława Socha (spr.) Krystyna Anna Stec (autor uzasadnienia) Protokolant Tomasz Haintze po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 maja 2012 r. sygn. akt I SA/Bk 91/12 w sprawie ze skargi R. Spółki z o.o. w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego i określenia kwoty długu celnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku; 2. zasądza od R. Spółki z o.o. w R. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w B. kwotę 1548 (tysiąc pięćset czterdzieści osiem) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. zdanie odrębne do uzasadnienia


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 23 maja 2012 r., sygn. akt I SA/Bk 91/12 - po rozpoznaniu skargi R. Spółki z o.o. w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z [...] lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie wymiaru cła antydumpingowego - stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, a ponadto stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że zaskarżona decyzja - w zakresie, w jakim utrzymuje w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z [...] listopada 2011 r., w której dokonano klasyfikacji towaru (drążki metalowe), zadeklarowanego w zgłoszeniu celnym w procedurze dopuszczenia do obrotu (SAD z 3 sierpnia 2011 r. nr [...]), a objętego uprzednio procedurą składu celnego - dotknięta jest wadą nieważności określoną w przepisie art. 247 § 1 pkt 4 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 749; dalej: O.p.).

Stwierdzając rei iudicatae, z treści art. 247 § 1 pkt 4 O.p. Sąd wywiódł, że warunkiem koniecznym stwierdzenia nieważności na jego podstawie jest stwierdzenie tożsamości spraw, tzn. stwierdzenie, że występują identyczne elementy podmiotowe (strony i uczestnicy postępowania), elementy przedmiotowe (stan faktyczny, w którym występują te same fakty mające znaczenie prawotwórcze) oraz identyczny stan prawny.

Wskazano, że z akt sprawy wynika, że w stosunku do tego samego podmiotu i tego samego towaru wydano dwie decyzje, w których organ dokonał odmiennej klasyfikacji tego samego wyrobu. Po raz pierwszy - w postępowaniu weryfikującym zgłoszenie celne towaru w procedurze składu celnego (ostateczna decyzja Naczelnik Urzędu Celnego w [...] z [...] lipca 2011 r., kod CN 7306 90 00). Drugi raz - w procedurze dopuszczenia do obrotu towaru objętego uprzednio procedurą składu (decyzja Naczelnika Urzędu Celnego z [...] listopada 2011 r. nr [...], kod CN 7306 30 77). Sąd I instancji podniósł, że w obu decyzjach postawą orzekania był przepis art. 78 ust. 1 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (WKC) (Dz. Urz. WE L 302 z 1992 r. s. 1 ze zm.) oraz art. 20 ust. 1 i 6 WKC. Klasyfikacja taryfowa, będąca jednym z elementów taryfy celnej, ma szczególnie szerokie zastosowanie przy określaniu tych należności, w tym także w sferze prawa podatkowego. Przepisy klasyfikujące towary dla potrzeb zastosowania odpowiednich stawek celnych służą również precyzyjnemu określeniu towarów, które podlegają pewnym ograniczeniom w handlu z państwami trzecimi. Podstawą orzekania były także przepisy rozporządzenia Komisji 861/2010 zmieniające załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. UE L 284 z 2010 r.) Z akt administracyjnych wynika, że podjęto próbę wyeliminowania z obrotu ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z [...] lipca 2011 r. Jednakże Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją z [...] grudnia 2011 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności wspomnianej decyzji, uznając, że wprawdzie organ dokonał klasyfikacji przedmiotowych rur stalowych z naruszeniem reguły 6. Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, jednakże naruszenie to, jako niemające charakteru rażącego naruszenia prawa, nie mogło stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji. Oznacza to, że w dniu [...] listopada 2011 r. tj. w dniu wydania przez Naczelnika Urzędu Celnego w [...] drugiej z wymienionych decyzji, w obrocie prawnym funkcjonowała ostateczna decyzja z [...] lipca 2011 r., wydana w procedurze składu, rozstrzygająca kwestię klasyfikacji towaru zadeklarowanego w zgłoszeniu SAD [...]. Tak więc - w ocenie WSA - w decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z [...] lipca 2011 r., jak i w decyzji tego organu z [...] listopada 2011 r. nr [...] występują identyczne elementy podmiotowe, przedmiotowe (te same fakty mające znaczenie prawotwórcze) oraz stan prawny.

W konkluzji Sąd I instancji uznał, że tak długo jak w obiegu prawnym znajduje się decyzja, która ostatecznie rozstrzyga o klasyfikacji towaru objętego procedurą składu celnego (SAD [...]), organy nie były uprawnione do przyjęcia odmiennej klasyfikacji tego samego towaru.

Dyrektor Izby Celnej [...] skargą kasacyjną zaskarżył powyższy wyrok w całości, domagając się jego uchylenia i oddalenia skargi (art. 188 p.p.s.a.), ewentualnie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, polegające na uznaniu, że zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą nieważności, w sytuacji, gdy orzekając w sprawie sprostowania zgłoszenia celnego w procedurze dopuszczenia do obrotu, organ celny nie był związany decyzją ostateczną podjętą w sprawie sprostowania zgłoszenia celnego w procedurze składu celnego.

2. naruszenie prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 78 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r.,

ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992,

str. 1, ze zm.), polegające na tym, że Sąd uznał, iż przedmiotem sprawy zakończonej decyzją ostateczną Naczelnika Urzędu Celnego w [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. i sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją Dyrektora Izby Celnej w [...] (nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r.) była klasyfikacja towaru, podczas gdy przedmiot postępowań obu spraw nie był tożsamy, gdyż sprawy te dotyczyły sprostowania dwóch różnych zgłoszeń celnych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że sprawa zakończona decyzją ostateczną Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z [...] lipca 2011 r. dotyczyła zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. w procedurze składu celnego. W związku z tym, że w wyniku przeprowadzonej rewizji celnej towaru objętego tym zgłoszeniem celnym stwierdzono błędną taryfikację towaru określonego przez zgłaszającego jako "metalowe artykuły wyposażenia mebli - drążki metalowe" w ilości [...] sztuk, powyższą decyzją organ celny zmienił dane zawarte w ww. dokumencie SAD, m.in. wydzielając do poz. 3 SAD ten towar, określając go jako "rury stalowe chromowane ze szwem" (pole 31), określając jednocześnie kod towaru (pole 33), masę netto (pole 38), koszty transportu krajowego (pole 44) i wartość statystyczną (pole 46). Podstawą prawną decyzji był m.in. art. 20 ust. 1 i 6 oraz 78 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego.

Przedmiotem postępowania zakończonego decyzją Dyrektora Izby Celnej w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. była kontrola zgłoszenia celnego SAD nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. w procedurze dopuszczenia do obrotu towaru, objętego uprzednio procedurą składu celnego. Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. organ pierwszej instancji określił przedmiot ww. zgłoszenia celnego poprzez zmianę zapisów w polu 31 - opakowania i opis towarów, określił kod towaru (pole 33) oraz kwotę ostatecznego cła antydumpingowego (pole 47). Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły m.in. przepisy art. 20 ust. 1 i 6, art. 78 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, art. 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej - Dz. Urz. L 256 z dnia 07.09.1987 r., ze zm., w tym ze zmianami wprowadzonymi rozporządzeniem Komisji (UE) nr 861/2010 z dnia 5 października 2010 r. (Dz. Urz. UE L 284 z dnia 29.10.2010 r.), zmieniającym załącznik I do ww. rozporządzenia Rady (EWG) z dnia 07.09.1987 r., art. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1256/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych spawanych rur i przewodów rurowych z żeliwa lub stali niestopowej pochodzących z Białorusi, Chińskiej Republiki Ludowej i Rosji w związku z postępowaniem zgodnie z art. 5 rozporządzenia (WE) nr 384/96, - pochodzących z Tajlandii w następstwie przeglądu wygaśnięcia zgodnie z art. 11 ust. 2 tego rozporządzenia, - pochodzących z Ukrainy w następstwie przeglądu wygaśnięcia zgodnie z art. 11 ust. 2 oraz przeglądu okresowego zgodnie z art. 11 ust. 3 tego rozporządzenia, - oraz kończące postępowania w odniesieniu do przywozu tego samego produktu pochodzącego z Bośni i Hercegowiny oraz z Turcji (Dz. Urz. UE L 343 z dnia 19 grudnia 2008 r.).

W związku z określeniem prawidłowego kodu Wspólnej Taryfy Celnej i kodu TARIC decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] listopada 2011 r. organ celny prawidłowo zastosował przepisy rozporządzenia Rady (WE) nr 1256/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych spawanych rur i przewodów rurowych z żeliwa lub stali niestopowej - pochodzących z Białorusi, Chińskiej Republiki Ludowej i Rosji. Wobec powyższego podstawę prawną tego drugiego rozstrzygnięcia stanowił również art. 220 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Przepis ten organ celny zobowiązany był zastosować z uwagi na konieczność doprowadzenia do zgodności, wynikającej z przepisów prawa celnego, kwoty należności celnych z kwota zaksięgowaną i wymaganą do uiszczenia od zobowiązanego. Rozstrzyganie o retrospektywnym zaksięgowaniu w formie decyzji wynika jednoznacznie z art. 51 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622, ze zm.). Określenie przez organ celny długu celnego w wyższej kwocie niż zadeklarowano rodzi z kolei obowiązek określenia należności podatkowych. Z powyższego wynika, że zgłoszenie do procedury dopuszczenia do obrotu towaru objętego uprzednio procedurą składu celnego, stanowi zmianę stanu faktycznego, która jest prawnie istotna.

W ocenie skarżącego organu, w sprawie zakończonej decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z [...] lipca 2011 r. i w sprawie zakończonej decyzją Dyrektora Izby Celnej w [...] z [...] lutego 2012 r., zachodzi tożsamość podmiotowa (ta sama strona postępowania), nie zachodzi jednak tożsamość przedmiotowa z uwagi na różny przedmiot spraw. Sprawy dotyczyły sprostowania dwóch różnych zgłoszeń celnych, w innych procedurach celnych. Zgłoszenia te obejmowały towar o różnym statusie celnym (towar w składzie celnym - status niewspólnotowy, towar objęty procedurą dopuszczenia do obrotu - status wspólnotowy). Pomimo tego, że oba zgłoszenia celne obejmowały ten sam wyrób, to jednak zgłoszenie tego wyrobu do procedury dopuszczenia do obrotu spowodowało istotną zmianę stanu faktycznego, mającą znaczenie prawotwórcze, rodzącą inne niż w przypadku objęcia towaru procedurą składu celnego, prawa i obowiązki zgłaszającego określone przepisami prawa celnego i prawa podatkowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 174 p.p.s.a skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 183 § 1 powołanej ustawy Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania z przyczyn wymienionych enumeratywnie w art. 183 § 2 pkt 1-6, co w przypadku braku podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania oznacza związanie sformułowanymi w skardze kasacyjnej podstawami.

Wskazanie w podstawach kasacyjnych (pkt 1 petitum skargi kasacyjnej) na naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 247 § 1 pkt 4 O.p. - przez niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą nieważności - zmierza do podważenia stanowiska Sądu I instancji, że organ celny w sprawie zgłoszenia celnego w procedurze dopuszczenia towaru do swobodnego obrotu, związany był decyzją ostateczną, podjętą w sprawie zgłoszenia celnego w procedurze składu celnego.

Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika przy tym, że - w ocenie organu - Sąd I instancji wadliwie nie dostrzegł, że zgłoszenie do procedury dopuszczenia do obrotu towaru, uprzednio objętego procedurą składu celnego, stanowi zmianę stanu faktycznego, która jest prawnie istotna.

Art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. - powołany w podstawie prawnej zaskarżonego wyroku, stwierdzającego nieważność kwestionowanej skargą decyzji stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z treści przepisu wynika zatem, że uwzględnienie skargi przez stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia następuje w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 o.p.

Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga przy tym wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie zaś z art. 247 § 1 pkt 4 O.p. organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.

Skarga kasacyjna nie podważa dokonanej przez Sąd I instancji wykładni ostatniego z przytoczonych przepisów. Poza sporem zatem pozostaje, że warunkiem koniecznym stwierdzenia, że w sprawie ma miejsce res iudicata jest - jak wywiedziono w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku - "stwierdzenie, że występują identyczne elementy podmiotowe (strony i uczestnicy postępowania), elementy przedmiotowe (stan faktyczny, w którym występują te same fakty mające znaczenie prawotwórcze) oraz identyczny stan prawny". Istotnie, o tożsamości sprawy można więc mówić, gdy występują w niej te same podmioty oraz dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu faktycznego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy (por. np. wyrok NSA z dnia 25 października 2011 r. I FSK 1699/10).

Zdaniem składu orzekającego dodatkowo zauważyć należy też, że fakty o znaczeniu prawotwórczym pozostają w oczywistym związku z podstawą prawną rozstrzygnięcia, z mającymi zastosowanie w sprawie przepisami prawa materialnego. Podjęcie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy wymaga bowiem w pierwszym rzędzie rozważenia, jakie fakty mają w sprawie znaczenie. O tym decyduje zaś norma prawa materialnego. (B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki "Ordynacja podatkowa. Komentarz"; UNIMEX, Wrocław 2004; str. 460, teza 2).

Tak więc, co do zasady, przedmiot postępowania administracyjnego (w tym celnego) wyznacza istota sprawy - wynikająca z materialnego prawa administracyjnego, regulującego prawa i obowiązki określonych nim podmiotów, stron tego postępowania.

Rozważając znaczenie zgłoszenia celnego dla określenia przedmiotu postępowania należy mieć na względzie, że zgodnie z art. 4 pkt 17 WKC "zgłoszenie celne" oznacza czynność, poprzez którą osoba wyraża, w wymaganej formie i w określony sposób, zamiar objęcia towaru określoną procedurą celną.

Według art. 59 ust. 1 WKC każdy towar, który ma zostać objęty procedurą celną, zostaje zgłoszony do tej procedury. Przytoczony przepis ustala więc ogólną zasadę dotyczącą obejmowania towarów procedurą celną, a więc jednym z pięciu możliwych przeznaczeń celnych. Wspólnotowy kodeks celny w art. 4 pkt 16, wyróżnia 8 procedur celnych, w tym: dopuszczenie do swobodnego obrotu (lit. a) i skład celny (lit.c).

Stosownie do art. 62 WKC zgłoszenia w formie pisemnej dokonuje się na formularzu zgodnym z oficjalnym, przewidzianym w tym celu wzorem. Są one podpisane i zawierają wszystkie elementy niezbędne do zastosowania przepisów regulujących procedurę celną, do której zgłaszane są towary (ust. 1). Do zgłoszenia dołącza się wszystkie dokumenty, których przedłożenie jest wymagane dla zastosowania przepisów regulujących procedurę celną, do której zgłaszane są towary (ust. 2).

WKC w art. 67 wprowadza zasadę, że - jeżeli szczególne przepisy nie stanowią inaczej - datą, którą należy uwzględniać przy stosowaniu wszelkich przepisów regulujących procedurę celną, do której zgłaszane są towary, jest data przyjęcia zgłoszenia przez organy celne.

Art. 71 ust. 1 stanowi zaś, że podstawę stosowania przepisów regulujących procedurę celną, którą objęte są towary, stanowią wyniki dokonanej weryfikacji zgłoszenia. W przypadku niedokonania weryfikacji zgłoszenia przepisy określone w ust. 1 stosuje się na podstawie danych zawartych w zgłoszeniu (ust. 2).

Przepisy ustawy Prawo celne - regulujące przepisy prawa wspólnotowego w zakresie uzupełniającym przepisy prawa wspólnotowego - dookreślają przy tym w art. 23, że zgłaszający oblicza i wykazuje w zgłoszeniu celnym kwotę należności przywozowych lub wywozowych (ust. 1). Jeżeli przed zwolnieniem towaru organ celny stwierdzi, że zgłaszający w zgłoszeniu celnym podał nieprawidłowe dane, mające lub mogące mieć wpływ na wysokość kwoty wynikającej z długu celnego lub zastosowaną procedurę celną, wydaje decyzję, w której określa kwotę wynikającą z długu celnego lub rozstrzyga o nadaniu towarowi właściwego przeznaczenia celnego zgodnie z przepisami prawa celnego (ust. 3). W przypadku, o którym mowa w ust. 3, organ celny nie wydaje postanowienia o wszczęciu postępowania. Za datę wszczęcia postępowania przyjmuje się datę przyjęcia zgłoszenia celnego (ust. 4).

Całokształt przytoczonych regulacji prowadzi do wniosku, że zgłoszenie celne ma na celu określenia praw i obowiązków związanych z objęciem towaru określoną procedurą, według przepisów regulujących wskazaną w tym zgłoszeniu procedurę i na podstawie danych zwartych w zgłoszeniu celnym o ile nie zostaną zweryfikowane. Weryfikacji dokonuje się więc celem oceny prawidłowości stosowania przepisów regulujących procedurę - do której towar zgłoszono.

Nie powinno tymczasem budzić wątpliwości, że dopuszczenia towaru do swobodnego obrotu wywołuje inne skutki prawne od procedury składu celnego.

I tak, zgodnie z art. 79 WKC dopuszczenie do swobodnego obrotu nadaje towarowi niewspólnotowemu status celny towaru wspólnotowego.Wymaga to zastosowania środków polityki handlowej, spełnienia pozostałych formalności wymaganych przy przywozie towarów, jak również zastosowania należności prawnie należnych. Według art. 201 ust. 1 lit. a i ust. 2 WKC w wyniku dopuszczenia do swobodnego obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym powstaje - w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego - dług celny. Objęcie towaru niewspólnotowego procedurą celną dopuszczenia do swobodnego obrotu powoduje nadanie temu towarowi statusu celnego towaru wspólnotowego (zob. art. 4 pkt 7 WKC).

Z kolei zgodnie z art. 98 ust. 1 pkt a WKC procedura składu celnego pozwala na składowanie w składzie celnym towarów niewspólnotowych, które w czasie tego składowania nie podlegają należnościom celnym przywozowym ani środkom polityki handlowej. Skład celny jest jedną spośród zawieszających procedur celnych. Przyjmuje się, że zasadniczym celem procedury składu celnego jest umożliwienie przechowywania towarów niewspólnotowych bez uiszczania należności przywozowych oraz stosowania środków polityki handlowej.

Przytoczone regulacje jednoznacznie wskazują, że sytuacja prawna podmiotu, który korzysta z procedury składu celnego jest odmienna od sytuacji prawnej podmiotu zgłaszającego towar w procedurze dopuszczenia do swobodnego obrotu.

Oba postępowania – tzn. przeprowadzone w wyniku zgłoszenia w procedurze składu celnego, a następnie w procedurze dopuszczenia do swobodnego obrotu - dotyczą danych zawartych w zgłoszeniach z innych dat, o innych numerach i deklarujących zamiar objęcia innymi procedurami. Sam fakt, że weryfikacji danych zawartych w tych zgłoszeniach dokonano z zastosowaniem art. 20 ust. 6 i z powołaniem art. 78 WKC nie świadczy o tożsamości przedmiotu postępowania w tym samym stanie prawnym. Weryfikacja skutkująca zmianą taryfy w następujących po sobie zgłoszeniach celnych tego samego towaru świadczy jedynie o wspólnym elemencie faktycznym obu spraw. Przedmiot postępowań - mimo tożsamości towaru - dotyczy jednak odmiennych praw i obowiązków zgłaszającego. Zwrócenia uwagi wymaga przy tym, że zaskarżoną decyzją nie tylko zweryfikowano taryfikację towaru, ale także określono kwotę cła.

Tymczasem brak tożsamości stanu prawnego sprawy, czy zmiana choćby jednego z elementów stanu faktycznego, sprawia, iż nie zachodzi res iudicata (por. wyrok NSA z dnia 9 maja 2012 r. I GSK 347/11).

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 247 § 1 pkt 4 o.p. jest więc usprawiedliwiony.

Nietrafny jest natomiast zarzut wadliwego zastosowania art. 78 ust. 1 WKC. Uchybienie prawu materialnemu przez niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, co wyraża się w tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej, względnie że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej. W rozpoznawanej sprawie - jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku - nie wynika, by przepis ten Sąd I instancji zastosował. Fakt, że zastosowanie tego przepisu w obu sprawach (dotyczących zgłoszenia do procedury składu celnego oraz zgłoszenia do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu) wskazano jako argument przemawiający za tożsamością spraw celnych - nie oznacza jego wadliwego zastosowania w rozumieniu art. 174 pkt 1 p.p.s.a.

W świetle dotychczasowych rozważań zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku zasługiwał jednak na uwzględnienie.

Wobec stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał natomiast podstaw do zastosowania art. 188 p.p.s.a.

Nie przesądzając wyniku sprawy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji - biorąc pod uwagę tożsamość towaru zgłoszonego do procedury składu celnego, a następnie do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu, oraz niesporny fakt pozostawania w obrocie decyzji, dotyczącej weryfikacji zgłoszenia celnego w procedurze składu celnego i taryfikacji tego towaru - winien rozważyć wpływ tej decyzji na wynik sprawy w kontekście art. 128 i 121 O.p., także w kontekście wyrażanych w orzecznictwie poglądów, że za godzące w art. 121 § 1 O.p. uznać należy dokonywanie różnych ustaleń odnoszących się do tego samego elementu stanu faktycznego w odrębnych sprawach, ale bazujących na tych samych faktach (por. np. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2006 r., I FSK 527/05).

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 oraz art. 203 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

zdanie odrębne

do uzasadnienia