Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 760/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 49b
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) WSA Paweł Darmoń Protokolant: sekr. sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2015 r. sprawy ze skargi T. R. i J. R. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 23 kwietnia 2015 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 10 czerwca 2015 r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 K.p.a. oraz art. 49b ust.1, art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania T. R. i J. R. od decyzji nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia 8 stycznia 2014 r., znak: [...] którą nakazano T. i J. R. dokonać rozbiórki wiaty o wymiarach ok. 3,10 x 7,54 metra o konstrukcji drewnianej, zrealizowanej na tarasie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na nieruchomości przy ul. B. w N. - działka nr [...] w obr. [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie organ ustalił, że w dniu 28 stycznia 2011 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wpłynęło pismo J. L. z wnioskiem o kontrolę prac prowadzonych na działce nr [...] w N..

W odpowiedzi na pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 lutego 2011 r. znak: [...], Urząd Miasta [...] pismem z dnia 14 lutego 2011 r., poinformował, iż nie odnaleziono w rejestrach pozwolenia na budowę tj. wykonanie wiaty, wykonanie zadaszenia oraz pełnego ogrodzenia tarasu - na rzecz T. i J. R. (ul. B. działka nr [...]) w N..

W dniu 22 lutego 2011 r. przeprowadzono kontrolę na działce nr [...]. Stwierdzono, że na ścianach zewnętrznych rozbudowy nad oknami w poziomie parteru wykonano okapy o wysięgu około 80 cm. (...) Zgodnie z oświadczeniem J. R. okapy zostały zamontowane w miesiącu wrzesień - październik 2010 r. Zamiaru montażu okapów nie zgłaszano do organu administracji architektoniczno budowlanej i nie uzyskano decyzji o pozwoleniu na budowę (akta administracyjne organu I instancji, karta nr 16). Dołączono dokumentację zdjęciową.

W piśmie z dnia 22 marca 2011 r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił się do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w K. o zajęcie stanowiska dotyczącego przedmiotowej sprawy. Powiatowy Inspektor w ww. piśmie wskazał, że na nieruchomości [...] w N. wykonano szereg robót budowlanych. W miesiącach wrzesień - październik 2010 r. na dwóch ścianach zewnętrznych rozbudowy w poziomie parteru wykonano okapy o wysięgu ok. 80 cm. Okapy posiadają konstrukcję drewnianą przykręconą do ścian budynku i pokrycie z płyt trapezowych, przejrzystego pleksiglasu. Ponadto na płycie tarasu w poziomie użytkowego poddasza zostały zamontowane drewniane barierki (częściowo pełne, częściowo ażurowe). Zgodnie z oświadczeniem J. R. na tarasie istniały dawniej barierki murowane pełne, które zostały rozebrane; obecnie wykonane barierki nie są wyższe od poprzednio istniejących. Dodatkowo taras został do ok. połowy szerokości zadaszony. Zadaszenie wykonano z płyt trapezowego, przejrzystego pleksiglasu na konstrukcji drewnianej (akta administracyjne organu I instancji, karta nr 21).

W odpowiedzi na ww. pismo Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w K. poinformował Powiatowego Inspektora w piśmie z dnia 22 czerwca 2011 r., znak: [...], że wobec lokalizacji obiektu w obrębie obszaru wpisanego do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego pod numerem rejestru A-347 - historyczny układ urbanistyczny Starej Kolonii - decyzja nr [...] z dnia 4 czerwca 1983 r., że ze stanowiska konserwatorskiego stwierdza wykonanie bez wymaganych pozwoleń nadbudowę tarasu w postaci zadaszenia, a daszki w poziomie stropu nad parterem nie mogą uzyskać akceptacji jako dopuszczalne w sytuacji ochrony konserwatorskiej zarówno budynku jak i zespołu, i powinny być niezwłocznie usunięte.

Z pisma przesłanego do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego przez Urząd Miasta [...] w dniu 6 maja 2011 r., znak: [...], wynika, że roboty budowlane na działce nr [...] przy ul. B. - są niezgodne z obowiązującym dla tego terenu planem zagospodarowania przestrzennego "[...]". Z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowej nieruchomości wynika, że prowadzenie robót budowlanych w obiektach i na obszarach objętych strefą ścisłej ochrony konserwatorskiej wymaga pozwolenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

W dniu 13 września 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję, znak: [...], którą w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nakazał rozbiórkę zadaszenia nad tarasem budynku mieszkalnego na działce nr [...] w N..

W wyniku rozpatrzenia odwołania od powyższej decyzji, w dniu 19 września 2012 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję nr [...], znak: [...], którą utrzymał skarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w mocy. W wyniku rozpoznania sprawy o sygn. akt II SA/Kr 1617/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 4 lutego 2013 r. uchylił zaskarżona decyzję Wojewódzkiego Inspektora i poprzedzająca ja decyzję organu I instancji. Sąd w uzasadnieniu wskazał, że wydając zaskarżoną decyzję organy nadzoru budowlanego w istocie wkroczyły w kompetencje konserwatora zabytków. Jeżeli z punktu widzenia prawa budowlanego nie było przeszkód, aby samowolę zalegalizować, to podstawą wydania nakazu na podstawie art. 51 ust 1 Prawa budowlanego nie mogły być wyłącznie względy ochrony zabytku. W takim wypadku organem właściwym do określenia obowiązków jest Wojewódzki Konserwator Zabytków.

Następnie po uprzednim zawiadomieniu stron pismem z dnia 30 września 2013 r. znak: [...], organ I instancji w dniu 11 października 2013 r. przeprowadził oględziny, z których sporządzono protokół wraz ze szkicem przedmiotowego obiektu.

Wojewódzki Konserwator Zabytków poinformował w piśmie z dnia 25 listopada 2013 r. znak: [...], że działania dokonane przez właścicieli naruszają zakres ochrony przez samowolną zmianę zarówno chronionej sentencją decyzji formy architektonicznej obiektu, jak i gabarytów oraz kształtu dachu (niezależnie od klasyfikacji wg. Prawa budowlanego - dach nad tą nową formą istnieje i zmienia kształt dachu istniejącego, a sama forma -formę architektoniczną obiektu).

W dniu 8 stycznia 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w oparciu o art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego wydał decyzję nr [...], w której nakazał rozbiórkę wiaty o wymiarach ok. 3,10 x 7,54 m o konstrukcji drewnianej, zrealizowanej na tarasie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na nieruchomości przy ul. B. w N. – na działce nr [...].

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli T. R. i J. R..

Po rozpoznaniu tego odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podał, że dokonał powtórnego, pełnego i merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej w granicach zakreślonych treścią skarżonej decyzji, badając tak prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji, jak i poprzedzającego je postępowania wyjaśniającego, w oparciu o akta sprawy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego znak: [...] (230 kart). W niniejszym postępowaniu administracyjnym, organy I i II instancji na mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) związane są wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 1617/12.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po zweryfikowaniu kręgu stron postępowania wskazanego przez organ I instancji uznał go za prawidłowy i stwierdził, że pozostaje tożsamy w postępowaniu odwoławczym. Przymiot strony otrzymali inwestorzy: T. i J. R. oraz właściciele działki sąsiedniej o nr [...] w N. – J. i B. L..

Za datę prowadzenia przedmiotowych robót budowlanych wskazano październik 2010 r. Z powodu braku dostatecznych dowodów kwestionujących oświadczenie Inwestora przyjęto, że rozpoczął on prace zgodnie z terminem przez niego wskazanym. Zatem postępowanie podlega przepisom prawa budowlanego aktualnie obowiązującego, wprowadzonego ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

Organ odwoławczy wskazał, że roboty budowlane wykonane przez inwestorów polegały na budowie wiaty (zadaszenia) na tarasie. W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji z dnia 8 stycznia 2014 r., znak: [...], poprawnie zakwalifikował obiekt budowlany jako wiatę. W Prawie budowlanym brak definicji legalnej pojęcia wiata. Jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w swym wyroku z dnia 12 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 728/11 "Jeżeli ustawodawca nie formułuje legalnych definicji pojąć stosowanych w tekstach prawnych, wówczas należy im przypisać znaczenie tożsame ze znaczeniem w języku potocznym. W powszechnym rozumieniu, za wiatą uważa sią budowlę składającą się z konstrukcji dachowej wspartej na słupkach (Encyklopedia PWN, Warszawa 1996 r.), lekką budowlą w postaci dachu wspartego na słupach, niekiedy ze ściankami z boku, np. nad peronem kolejowym, parkingiem, magazynem, przystankiem (Uniwersalny słownik jeżyka polskiego pod red. S. Dubisza, t. 5, Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 2003 r., s. 80). W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, że wiata nie może być zaliczona ani do obiektów małej architektury, ani do tymczasowych obiektów budowlanych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 sierpnia 2000 r., sygn. akt IV SA 1020/98, opub. w Lex nr 77637; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 października 2004 r., sygn. akt IV SA 1517/03, opub. w Lex nr 160743). Nie ulega wątpliwości, że nie jest budynkiem (art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego). Skoro zatem wiata nie jest ani budynkiem, ani obiektem małej architektury ani tymczasowym obiektem budowlanym, to należy ją zaliczyć do budowli, których przykładowe wyliczenie zawiera art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 1999 r., sygn. akt IV SA 1851/96, opub. w LEX nr 47196; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 września 2012 r., sygn. akt II SA/Po 706/12). Wiata będąca przedmiotem postępowania posiada wymiary: wysokość 250 - 229 cm, szerokość, ok. 310 cm, długość ok. 754 cm (dane z protokołu oględzin – akta administracyjne organu I instancji, karta nr 168). Zgodnie ze wskazaniami zamieszczonymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 1617/12 nie ma co do zasady przeszkód, aby obiekt umieszczony na tarasie zakwalifikować jako służący rekreacji codziennej obiekt małej architektury. W takim jednak wypadku cechą decydującą będzie wielkość i charakter konstrukcji obiektu. Biorąc pod uwagę powierzchnię wiaty (zadaszenia) na tarasie - ok. 23,3 m2, nie można jej zaliczyć do obiektów małej architektury. Wiata niekoniecznie musi być obiektem wolnostojącym. Koniecznym wymogiem, jaki powinny spełniać wiaty i altany, jest powierzchnia zabudowy, która nie może przekraczać 25 metrów (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lutego 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 635/06). Wiata może bowiem przylegać do budynku, jak również może mieć wspólny dach z budynkiem, gdyż jest to rozwiązanie racjonalne z ekonomicznego punktu widzenia (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 794/10).

Organ stwierdził, że zgodnie z przepisami Prawa budowlanego budowa wiaty nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę (o powierzchni mniejszej niż 25 m2), ale wymaga zgłoszenia budowy. Inwestorzy wiaty na tarasie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na nieruchomości przy ul. B. w N. o powierzchni ok. 23,3 metra, wymaganego prawem zgłoszenia nie dokonali.

Z uwagi na fakt, że rozbiórka jest najbardziej dolegliwą sankcją organ nadzoru budowlanego w pierwszej kolejności bada, czy zaistniały przesłanki do legalizacji nielegalnego obiektu mając na uwadze treść art. 49b ust.2 Prawa budowlanego, tj. czy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza innych przepisów, w tym techniczno - budowlanych.

W niniejszym postępowaniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zbadał zgodność przedmiotowej wiaty z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym na danym terenie, wprowadzonym uchwałą Rady Miasta Nowego Sącza Nr XLVIII/527/2009 z dnia 15 czerwca 2009 r. Jak wskazano wyżej, zgodnie z art. 49b pkt 2 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego ma obowiązek zbadać w pierwszej kolejności zgodność wybudowanego obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Jak wskazano powyżej działka nr [...] w N. objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wprowadzonego uchwałą Nr XLVIII/527/2009 Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 15 czerwca 2009 r. Nieruchomość, na której znajduje się analizowana wiata leży na terenie oznaczonym symbolem Cl 12.MN, dla którego rozdział III § 13 pkt 96 ww. uchwały (akta administracyjne organu II instancji, karta nr 25) przeznacza ten teren pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Rozdział III § 13 pkt 96 ppkt 2 ww. uchwały (akta administracyjne organu II instancji, karta nr 25) przewiduje obowiązek stosowania zasad wynikających z położenia terenu w strefie ochrony konserwatorskiej zespołu staromiejskiego - rozdział II § 8 oraz zgodnie z rozdziałem III §13 pkt 96 ppkt 3 obowiązek ochrony założenia "Kolonii Kolejowej" wpisanego do rejestru zabytków - KS.A. 34. Zgodnie z rozdziałem II § 8 pkt 2 ppkt 1 ww. uchwały (akta administracyjne organu II instancji, karty nr 40-41) obszar, w którym znajduje się przedmiotowy obiekt należy do strefy ochrony konserwatorskiej zespołu staromiejskiego. W konsekwencji, zgodnie z rozdziałem II § 8 pkt 2 ppkt 7 ww. uchwały (akta administracyjne organu II instancji, karta nr 40) w strefie ochrony konserwatorskiej zespołu staromiejskiego obowiązuje uzyskanie uzgodnienia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na prowadzenie robót budowlanych, prac konserwatorskich i restauratorskich przed podjęciem prac. Z analizy ww. przepisów wynika, że działania podjęte przez inwestorów są niezgodne z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Niezgodność tą potwierdziły informacje zawarte w piśmie z Urzędu Miasta [...] Wydziału Architektury i Budownictwa, w którym wskazano, że wykonane roboty budowlane na działce nr [...] przy ul. B. - są niezgodne z obowiązującym dla tego terenu planem zagospodarowania przestrzennego "[...]" (akta administracyjne organu I instancji, karta nr 36). Z akt sprawy wynika, że w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca uzyskanie uprzedniego uzgodnienia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na prowadzenie robót polegających na budowie wiaty znajdującej się na tarasie.

Dodatkowo organ I instancji zwrócił się do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w K. o zajęcie stanowiska w sprawie wykonanej wiaty (pismo z dnia 8 listopada 2013 r., znak: [...], akta administracyjne organu I instancji karta nr 194). Na podstawie uzyskanej odpowiedzi (pismem z dnia 25 listopada 2013 r., znak: [...]) organ stwierdził, że działania dokonane przez inwestorów naruszają zakres ochrony poprzez samowolną zmianę zarówno chronionej sentencją decyzji formy architektonicznej obiektu, jak i gabarytów.

T. R. i J. R. zaskarżyli powyżej opisaną decyzję, za pośrednictwem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zakwestionowanej decyzji zarzucili naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1) art 153 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez zlekceważenie przez organy obu instancji oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 4 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 1617/12, podczas gdy - zgodnie z ww. art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia;

2) art. 7 K.p.a., art. 11 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez:

- brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy;

- brak zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie;

- brak prawidłowego i wyczerpującego uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz brak wykazania zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy;

co znalazło odzwierciedlenie miedzy innymi w nieprawidłowej kwalifikacji wykonania daszku jako "wiaty", w braku właściwego i wyczerpującego uzasadnienia kwalifikacji robót jako wiaty i stanowiska w zakresie konieczności zgłoszenia prac przez inwestorów, w braku dogłębnego rozważenia kwestii konieczności dokonania zgłoszenia wykonywania przedmiotowych prac, w nieprawidłowym opieraniu się na stanowisku Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. i twierdzeniu, że z uwagi na to stanowisko zadaszenie pozostaje niezgodne z planem zagospodarowania przestrzennego, w nieuprawnionym wkroczeniu przez organy obu instancji w kompetencje Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków;

3) art. 80 K.p.a. oraz art. 81 K.p.a. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie w niniejszej sprawie przejawiające się w niewłaściwym uznaniu za wykazane w sposób dostateczny, iż nie ma możliwości zalegalizowania wykonanego zadaszenia z uwagi na stanowisko Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K., podczas gdy to stanowisko zostało wydane bez przeprowadzenia przez Konserwatora Zabytków niezbędnego postępowania wyjaśniającego, w szczególności bez przeprowadzenia oględzin przedmiotowej nieruchomości oraz bez zapewnienia stronom czynnego udziału w szczególności w procedurze współdziałania organów administracyjnych, gdy ponadto stanowisko Konserwatora Zabytków nie pozostaje niezbędne do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy;

4) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w błędnym wydaniu decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, podczas gdy decyzja ta wydana została z naruszeniem przepisów prawa procesowego i materialnego, co powodować winno jej uchylenie.

W skardze zarzucono także naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy – tj.:

1) art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego w związku z art. 5 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnej kwalifikacji wykonanych przez stronę skarżącą prac jako "wiaty", podczas gdy w rzeczywistości jest to zadaszenie mające na celu przede wszystkim ochronę budynku wpisanego do rejestru zabytków od wszelkich opadów atmosferycznych i stanowiące formę opieki właścicieli nad przedmiotowym obiektem;

2) art. 3 pkt 4 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 22 i 30 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie i nieprawidłowe stwierdzenie, że przedmiotowe zadaszenie nie może zostać zakwalifikowane jako obiekt małej architektury, co skutkować powinno przyjęciem braku konieczności uzyskania przez inwestorów pozwolenia na budowę oraz braku potrzeby zgłoszenia właściwemu organowi tychże prac;

3) art. 4 Prawa budowlanego w związku z art. 64 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez ich nieuwzględnienie przy dokonywaniu kwalifikacji przedmiotowego rodzaju robót budowlanych w niniejszej sprawie, podczas gdy wykładnia przepisów Prawa budowlanego w tym zakresie powinna być dokonywana przy zapewnieniu możliwie nieskrępowanych uprawnień właściciela nieruchomości do zabudowy nieruchomości, gdy za ograniczeniami w tym względzie nie przemawiają wartości, o jakich mowa w ostatnim z powołanych przepisów;

4) art. 49b ust. 1 i 2 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uznaniu, iż nie ma w niniejszej sprawie możliwości przeprowadzania postępowania naprawczego w szczególności ze względu na niezgodność prac z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego i stanowisko Konserwatora Zabytków, podczas gdy stanowisko to nie powinno przesądzać o zgodności prac z planem miejscowym, a ponadto pozostaje niejasne i nie zostało doprecyzowane, a także wydane zostało bez przeprowadzenia koniecznego postępowania wyjaśniającego przez Konserwatora Zabytków, w szczególności bez przeprowadzenia oględzin przedmiotowej nieruchomości pod kątem oceny możliwości zalegalizowania prac;

5) art. 39 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające

na uznaniu konieczności uzyskania przez inwestorów uprzedniej zgody Konserwatora Zabytków, gdy tymczasem przepis ten odnosi się do przypadków ubiegania się o pozwolenie na budowę, a nie do dokonywania zgłoszenia.

Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ze względu na ww. zaistniałe naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, uchylenie na podstawie art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi decyzji organu I instancji w celu usunięcia naruszenia prawa, które nastąpiło także w przedstawionym zakresie w postępowaniu przez organem I instancji, zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie znajdując podstaw do jej zmiany.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), w skrócie jako "P.p.s.a.", uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.).

Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzeniem jej nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, określone są w przepisie art. 145 § 1 P.p.s.a. W tej sprawie nie występuje żadna wada uzasadniająca stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Obie decyzje nie zawierają także innych uchybień, które uzasadniałyby ich uchylenie.

W tej sprawie już orzekał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 28 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 1520/09 uchylił poprzednio wydane decyzje w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Wskazówki zawarte w uzasadnieniu tego wyroku, stosownie do art. 153 P.p.s.a. są wiążące i dla organów administracji w tej sprawie i dla sądu ponownie rozpoznającego sprawę.

Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 4 lutego 2013 r. sygn. akt II 1617/12 wskazał, że podstawową kwestią jaka winny ustalić organy jest dokonanie prawidłowego zakwalifikowania samowolnie zrealizowanego przedsięwzięcia. Sąd wskazał przy tym, że nie ma co do zasady przeszkód, aby obiekt umieszczony na tarasie zakwalifikować np. jako obiekt małej architektury służący rekreacji codziennej, ale wówczas za taką kwalifikacją muszą przesądzać cechy dotyczące wielkości i charakteru konstrukcji obiektu. Sąd nakazał również przestrzeganie właściwości organów i wskazał na brak podstaw do wkraczania w kompetencje organów ochrony zabytków przez organy nadzoru budowlanego.

Analizując przebieg postępowania administracyjnego po dacie uprawomocnienia się ww. wyroku należy stwierdzić, że organy uwzględniły wskazówki i wytyczne wynikające z ww. wyroku.

Podstawową okolicznością, którą należało ustalić, to zakwalifikowanie obiektu o wymiarach ok. 3,10 x 7,54 metra o konstrukcji drewnianej, wybudowanego na tarasie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] przy ul. B. w [...]. Od tej kwalifikacji zależy prawidłowość zastosowanego w sprawie trybu postępowania.

Stosownie do art. 29 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm.) niektóre roboty budowlane można wykonywać po dokonaniu skutecznego zgłoszenia zamiaru ich realizacji właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Procedura ta, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, obejmuje także budowę wiat o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki.

Trafnie organy obu instancji uznały, że obiekt zrealizowany na parterze budynku przy ul. B. stanowi wiatę. Charakteru robót budowlanych nie może opierać się na przypuszczeniach inwestora lub na jego subiektywnym odczuciu zwłaszcza, gdy określony rodzaj tych robót miałby znaczenie w procedurze ich legalizacji.

Nie ulega wątpliwości, że przedmiotowe roboty budowlane wykonane przez inwestorów polegały na budowie wiaty na tarasie. Wprawdzie w Prawie budowlanym brakuje definicji legalnej wiaty, to jednak w orzecznictwie sądowym ukształtowany został pogląd co do definiowania wiaty. Trafnie organy przytoczyły stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 728/11, zgodnie z którym wiata to najczęściej lekka budowla składająca się z konstrukcji dachowej wspartej na słupkach, niekiedy ze ściankami z boku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 265/13, opub. w LEX nr 1355045 stwierdził, że wiata jest lekką, zadaszoną konstrukcją, częściowo lub zupełnie pozbawioną ścian. Wiata powinna mieć trwały dach i jedynie częściowo wypełnione ściany i podłogę. Tek kierunek definiowania wiaty Sąd w tej sprawie akceptuje.

W orzecznictwie sądowym ugruntowane jest stanowisko, że wiata nie może być zaliczona ani do obiektów małej architektury, ani do tymczasowych obiektów budowlanych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 sierpnia 2000 r., sygn. akt IV SA 1020/98, opub. w Lex nr 77637; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 października 2004 r., sygn. akt IV SA 1517/03, opub. w Lex nr 160743). Wiatę należy zaliczyć do budowli.

Budowla zlokalizowana na tarasie budynku przy ul. B. w N. ma wymiary: długość ok. 754 cm, szerokość – ok. 310 cm i wysokość - 229 - 250 cm (dane z protokołu oględzin – akta administracyjne organu I instancji, karta nr 168). Taka wielkość tego obiektu pozwala na kwalifikowanie go jako wiaty, a nie np. obiektu małej architektury. Obiektem małej architektury może być np. posąg, ławka, ale nie opisana powyżej wiata o powierzchni ponad 23 m2.

Wiata nie musi być umieszczona na ziemi, można ją wykonać także na innym podłożu, w tym na tarasie. Wiata może być obiektem wolnostojącym, ale także może przylegać do już istniejącego budynku oraz może mieć dach odrębny jak i dach wspólny (przedłużenie dachu) z innym budynkiem (tak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia z dnia 9 października 2012 r., sygn. akt II SA/Bd 807/12, opub. w LEX nr 1248617 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 20 października 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1171/09, opub. w LEX nr 574323).

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że tak z materiału zdjęciowego zgromadzonego w sprawie, jak i z protokołu oględzin ponad wszelką wątpliwość wynika, że budowla na tarasie budynku skarżących to wiata, ponieważ jest to konstrukcja opierająca się na słupach, z jednej strony ograniczona ścianą budynku, posiadająca trwały dach i podłogę. Taka budowla w pełni spełnia wymagania stawiane wiatom.

Nie ma przy tym znaczenia, na jakie cele wiata ta została wykonana. Nawet przeznaczenie wiaty na cele rekreacyjno-wypoczynkowe nie odbiera takiego charakteru tej budowli. Ten cel wydaje się być najbardziej prawdopodobny, jeżeli porówna się zdjęcia na karcie nr 166 akt administracyjnych, na których znajdują się fotele pod wiatą.

Jak trafnie wyraził to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 5 listopada 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 628/14, opub. w LEX nr 1550520, każda wiata przeznaczona do pełnienia różnorakich funkcji, w tym rekreacyjno-wypoczynkowej, jest objęta hipotezą normy prawnej z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Wiata może dodatkowo pełnić funkcję ochronną ściany, do której jest przystawiona. Sąd nie podziela stanowiska skarżących, że wiata ta została wykonana tylko jako zadaszenie mające na celu ochronę budynku wpisanego do rejestru zabytków od wszelkich opadów atmosferycznych i stanowiące formę opieki właścicieli nad przedmiotowym obiektem. Gdyby tak było, to zupełnie wystarczającym byłoby zamontowanie niewielkich rozmiarów okapów służących przedłużeniu ochrony ścian przed czynnikami pogodowymi. Takie swoiste daszki inwestorzy także montowali na ścianach swojego budynku (zdjęcia – akta administracyjne sprawy, karty nr 12-13). Tym samym zarzut błędnego zastosowania art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego w związku z art. 5 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami jest nietrafny. Prawidłowo wykonany dach budynku powinien przy tym chronić ściany przez ich zamakaniem. Nie można zasadnie twierdzić, że zakwalifikowanie wykonanej budowli narusza prawa właścicieli do opieki nad swoim budynkiem.

Tym samym skoro wykonana budowla stanowi wiatę, a inwestorzy nie dokonali uprzedniego zgłoszenia jej budowli do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, to trafnie zastosowano tryb wynikający z art. 49b Prawa budowlanego. Trafnie też organy uznały, że w pierwszej kolejności należało podjąć czynności zmierzające do zalegalizowania takiej wiaty. Zgodnie z art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego można zalegalizować tylko taką budowlę, która nie narusza postanowień obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Rada Miasta Nowego Sącza uchwałą Nr XLVIII/527/2009 z dnia 15 czerwca 2009 r. uchwaliła dla tego obszaru miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z tym planem działka nr [...] znajduje się w terenie oznaczonym symbolem Cl 12.MN, dla którego § 13 pkt 96 ww. uchwały przewiduje przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (akta administracyjne organu II instancji, karta nr 25). Teren ten znajduje się w strefie ochrony konserwatorskiej zespołu staromiejskiego.

Zgodnie z § 8 pkt 2 ppkt 7 planu miejscowego, w strefie ochrony konserwatorskiej zespołu staromiejskiego obowiązuje uzyskanie uzgodnienia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na prowadzenie robót budowlanych, prac konserwatorskich i restauratorskich przed ich podjęciem. Takiej zgody inwestorzy nie otrzymali i o nią się nie zwracali. Wojewódzki Konserwator Ochrony Zabytków pismem z dnia 25 listopada 2013 r., znak: [...] stwierdził, że w tej sprawie roboty przeprowadzone przez inwestorów naruszają zakres ochrony poprzez samowolną zmianę zarówno chronionej sentencją decyzji formy architektonicznej obiektu, jak i gabarytów. Nie wyraził zgody na jakiekolwiek pozostawienie wiaty w jej dotychczasowej formie i gabarytach.

Tym samym trafnie organy uznały, że w tej sprawie dalsze prowadzenie postępowania legalizacyjnego nie jest możliwe. Stąd nie narusza prawa wydany nakaz rozbiórki tej wiaty.

Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów skarżących należy stwierdzić, że nie został naruszony art. 153 P.p.s.a. i organy nie zlekceważyły oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 4 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 1617/12. Organy przeprowadziły stosowne postępowanie, a w szczególności ustaliły jak należy zakwalifikować wykonaną budowlę. Nie został naruszony art. 7 K.p.a., art. 11 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. Organy podjęły niezbędne czynności zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Zebrany został wyczerpujący materiał dowodowy w sprawie. Wydane decyzje zawierają uzasadnienie nałożonych obowiązków wraz z wyjaśnieniem podstawy prawnej i przesłanek, którymi organy kierowały się przy załatwieniu sprawy. Zakwalifikowanie przeprowadzonych robót budowlanych jako wiaty także jest uzasadnione. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 80 K.p.a. oraz art. 81 K.p.a. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie w niniejszej sprawie. Trafnie organy uznały brak możliwości zalegalizowania wykonanej wiaty. Zarzut niewłaściwego zastosowania art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. nie jest zasadny, ponieważ zaskarżona decyzja prawidłowo utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji.

Zarzut naruszenia art. 3 pkt 4 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 22 i 30 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie i nieprawidłowe stwierdzenie, że przedmiotowe zadaszenie nie może zostać zakwalifikowane jako obiekt małej architektury, nie jest trafny i przytoczone już uzasadnienie wyroku potwierdza trafność zakwalifikowania tej inwestycji jako wiaty.

Zarzut naruszenia art. 64 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP nie znajduje uzasadnienia, ponieważ prawo nie może chronić osoby dokonujące samowoli budowlanej i traktować je identyczne jak osoby wykonujące roboty budowalne zgodnie z wymogami Prawa budowlanego. Właściciel nieruchomości nie ma nieskrępowanej możliwości prowadzenia robót budowlanych, jeżeli dana kategoria tych robót objęta jest reglamentacją Prawa budowlanego. Taka sytuacja miała miejsce w tej sprawie, w której inwestorzy przez rozpoczęciem budowy wiaty powinni dokonać stosownego zgłoszenia w myśl art. 30 Prawa budowlanego. Także zarzut niewłaściwego zastosowania art. 49b ust. 1 i 2 Prawa budowlanego nie ma uzasadnienia.

Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że w tej sprawie organy obu instancji nie naruszyły prawa.

Tym samym skarga podlega, na podstawie art. 151 P.p.s.a, oddaleniu.