Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2364/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Protokolant ref. staż. Kamil Mazański, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi [...] spółki jawnej z siedzibą w S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz [...] spółki jawnej z siedzibą w S. kwotę 997 (dziewięćset dziewiędziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną przez [...] sp. jawna z siedzibą w S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z [...] sierpnia 2017 r. (nr [...])[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z [...] czerwca 2017 r. (nr [...]) orzekającą o nakazie rozbiórki budynku magazynowego znajdującego się na nieruchomości przy ul. [...] w S. (działka nr ew. [...] obr. [...]), której skarżąca jest właścicielem.

Z akt sprawy wynika, że skarżąca Spółka w dniu [...] marca 2016 r. wydzierżawiła Przedsiębiorstwu [...] sp. jawna z siedzibą w S. część nieruchomości nr [...] zabudowanej parterowym metalowym magazynem. Zgodnie z umową, dzierżawca zobowiązał się do rozebrania na własny koszt tego obiektu budowalnego, a po zakończeniu umowy dzierżawy do jego złożenia i przekazania wydzierżawiającemu w stanie nie pogorszonym.

Z protokołu zdawczo-odbiorczego z [...] listopada 2016 r. wynika, że [...] Przedsiębiorstwo sp. jawna w S., zwróciło skarżącej wydzierżawione części nieruchomości wraz z odbudowaną halą na nieruchomości nr [...].

W piśmie z [...] listopada 2016 r., a więc po zwrocie przedmiotu dzierżawy, [...] Przedsiębiorstwo wezwało skarżącą do przedstawienia dokumentów dotyczących spornego obiektu. Wnioskodawca podniósł, że magazyn po przebudowie która miała miejsce w 2015 r. (w związku z żądaniem Przedsiębiorstwa usunięcia obiektu z jej nieruchomości) został posadowiony bez zachowania odległości od działki sąsiedniej, której jest właścicielem. W dniu [...] kwietnia 2017 r. Przedsiębiorstwo [...] zwróciło się do organu I instancji o wszczęcie postępowania w sprawie legalności budowy spornego obiektu budowlanego i podniosło, że skarżąca "usunęła budynek z naszego terenu", nie zachowując wymaganych odległości od granic nieruchomości.

Organ I instancji w dniu [...] maja 2017 r. przeprowadził oględziny obiektu budowlanego i ustalił, że parterowy budynek konstrukcji stalowej o funkcji magazynowej, trwale związany z gruntem, od strony południowej jest dobudowany

do istniejącego na tej działce budynku magazynowo - usługowego. Obiekt jest usytuowany (od strony zachodniej) w granicy z działką Przedsiębiorstwa (nr [...]),a od strony północnej jest oddalony od granicy tej nieruchomości o 25 cm (ściana pełna).

W protokole oględzin znajduje się ponadto oświadczenie Spółki, że na początku 2015 r. wykonała remont hali (wymiana blachy trapezowej), bez naruszenia jej konstrukcji oraz że w 2016 r. dzierżawiła Przedsiębiorstwu sporny budynek, który na czas trwania umowy dzierżawy został częściowo rozebrany przez dzierżawcę (rozebrano dwie ściany od strony działki [...], pokrycie dachu, zdemontowano drzwi).

W tych okolicznościach faktycznych i prawnych, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z [...] czerwca 2017 r. wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz.290 ze zm.), nakazał skarżącej Spółce rozbiórkę budynku magazynowego wybudowanego bez pozwolenia na budowę na działce nr [...] obr. [...] w S..

Organ podał, powołując się na pismo Przedsiębiorstwa [...] z [...] kwietnia 2017 r. oraz kopie mapy zasadniczej obejmujące sporny obiekt budowlany, że do 2015 r. na nieruchomości skarżącej stał inny budynek, o innych wymiarach i w innej lokalizacji (pierwotnie "wychodził" na działkę sąsiednią, obecnie od strony zachodniej znajduje się w granicy z działką sąsiednią, od północnej 25 cm od granicy działki sąsiedniej). Zdaniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie jest możliwa legalizacja budynku magazynowego wybudowanego bez pozwolenia na budowę, ponieważ zgodnie z m.p.z.p. (uchwała Rady Miasta [...] z [...] sierpnia 2011 r. nr [...]) zabudowa na granicy działki budowlanej jest dopuszczalna pod warunkiem, że na sąsiedniej działce budowlanej istnieje już budynek ze ścianą usytuowaną bezpośrednio na tej granicy, niebędący obiektem gospodarczym lub tymczasowym, a nowo realizowany budynek przylegał będzie do niego całą długością swojej ściany (na działce sąsiedniej nie istniał budynek ze ścianą usytuowaną bezpośrednio na granicy działki).

W odwołaniu od tej decyzji skarżąca Spółka podniosła, że w 2015 r. dokonała jedynie remontu hali z uwagi na konieczność zabezpieczenia zachodniej ściany w związku z rozbiórką przez Przedsiębiorstwo budynku usytuowanego bezpośrednio w granicy z jej nieruchomością. Odwołująca się podkreśliła, że do chwili rozbiórki budynki łączyła wspólna ściana. Teren na którym znajdowały się te budynki stanowiły kiedyś własność jednego właściciela, dopiero później dokonano jego podziału w celu etapowego zbywania nieruchomości.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącej, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] sierpnia 2017 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że sporny budynek powstał w obecnym kształcie w 2016 r., po zakończeniu dzierżawy został odtworzony. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odnosząc się do odwołania, podniósł, że z akt sprawy wynika, że budynek w 2015 r. miał inne wymiary niż w 2014 r., stąd też twierdzenie skarżącej, że w 2014 r. dokonała jedynie jego remontu nie jest wiarygodne.

Zdaniem organu w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie ma podstaw do skierowania nakazu rozbiórki do inwestora (Przedsiębiorstwa [...] sp. jawna z siedzibą w S.), ponieważ nie posiada obecnie, na skutek wygaśnięcia umowy dzierżawy, tytułu prawnego do nieruchomości na której znajduje się sporny budynek.

[...] sp. jawna z siedzibą w S. w skardze na tę decyzję zarzuciła naruszenie "

a) art. 52 Prawa budowlanego w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a.; w uzasadnieniu tego zarzutu skarżący podniósł, że organ nie poczynił dostatecznych ustaleń odnośnie tego, czy jest możliwe wykonanie nakazu rozbiórki przez [...] i jedynie w oparciu o umowę dzierżawy i protokół zdawczo - odbiorczy (nie pytając skarżącej, czy wyraża zgodę na dysponowanie tą nieruchomością przez Przedsiębiorstwo [...] w związku z wykonaniem nakazu rozbiórki samowoli budowlanej) uznał, że inwestor nie ma możliwości wykonania rozbiórki;

b) art. 48 ust. 1 i ust. 2 Prawa budowlanego w zw. z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1422) przez orzeczenie nakazu rozbiórki obiektu, który już uprzednio istniał na tej nieruchomości i w dacie budowy nie znajdował się w granicy z sąsiednią nieruchomością (nieruchomość została podzielona po wybudowaniu budynku); w uzasadnieniu tego zarzutu skarżąca podkreśliła, że sporny obiekt budowlany istnieje "w nieznacznie zmienionym kształcie co najmniej od daty zakupu nieruchomości", zdaniem strony skarżącej organ błędnie ustalił, że doszło do "całkowitej" rozbiórki "starego" obiektu budowlanego a następnie budowy nowego obiektu, Faktycznie dokonano bowiem rozbiórki częściowej - dwóch ścian, nie rozebrano konstrukcji budynku. Sformułowanie użyte w umowie dzierżawy oraz protokole zdawczo-odbiorczym, mówiące o rozbiórce i odbudowie użyte zostały w rozumieniu potocznym, nie zaś zgodnie z definicją zawartą w Prawie budowlanym. Organ nie ustalił więc prawidłowo okoliczności faktycznych sprawy i w ten sposób naruszył art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Jeżeli organ prawidłowo ustaliłby, że budynek nie został całkowicie rozebrany i następnie wybudowany, należało prowadzić postępowanie w oparciu o art. 50 - 51 Prawa budowlanego, a nie art. 48 tej ustawy.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego narusza prawo i dlatego skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim należy zauważyć, że postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte z wniosku Przedsiębiorstwa [...] z [...] kwietnia 2017 r., które, po rozwiązaniu umowy dzierżawy sąsiedniej nieruchomości na której znajduje się sporny budynek, domagało się zbadania legalności posadowienia w 2015 r. przez skarżącą Spółkę tego obiektu budowlanego, podnosząc, że budynek ten został "usunięty" z jej nieruchomości i obecnie znajduje się w granicy z jej nieruchomością (nr [...]).

Organ I instancji w decyzji orzekającej o nakazie rozbiórki tego obiektu budowlanego podał, że z mapy zasadniczej przedstawionej przez [...] oraz z jego wniosku jednoznacznie wynika, że budynek jaki istniał w 2015 r. "nie odpowiada" budynkowi jaki znajdował się tam w 2014 r. Dlatego, że na sąsiedniej nieruchomości nie znajduje się żaden budynek, nie jest możliwa legalizacja samowoli budowlanej.

Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji stwierdził natomiast, że budynek powstał w obecnym kształcie w 2016 r. - ponieważ, jak wynika z protokołu zdawczo - odbiorczego, został "odtworzony" przez dzierżawcę po zakończeniu umowy dzierżawy. Organ dodał, że budynek w 2015 r. miał inne wymiary niż w 2014 r., stąd też twierdzenie skarżącej, że w 2014 r. dokonała jedynie jego remontu nie jest wiarygodne.

Z tego wynika, że organ I instancji oceniał legalność budynku według stanu na 2015 r. zaś organ II instancji na 2016 r.

Niezależnie od tego należy zauważyć, że organy pominęły zupełnie okoliczności wynikające z akt sprawy, dotyczące "zakresu" rozbiórki magazynu w 2016 r. przez [...]. Trzeba przypomnieć, że z wyjaśnień skarżącej zawartych w protokole oględzin spornego obiektu budowlanego wynika, że został on częściowo rozebrany przez dzierżawcę. Sąd podziela stanowisko skarżącej, zgodnie z którym okoliczność, że w umowie dzierżawy zezwolono dzierżawcy na rozbiórkę obiektu nie jest jeszcze dowodem, że ta rozbiórka została dokonana. Z tego powodu Sąd uznaje za uzasadniony zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Organy obu instancji nie wzięły pod uwagę i nie rozważyły pozostałych okoliczności wynikających z akt sprawy, a mianowicie, że według skarżącej, w chwili budowy spornego magazynu, jej działka i sąsiednia działka Przedsiębiorstwa [...] stanowiły jedną nieruchomość i dwa budynki istniejące na tej nieruchomości łączyła jedna ściana. Po podziale nieruchomości, właściciel nieruchomości nr [...] - Przedsiębiorstwo [...] rozebrało budynek i zażądało od skarżącej "usunięcia" jej budynku w części, w jakiej został posadowiony na jej nieruchomości. Ta okoliczność ma znaczenie dla oceny legalności posadowienia tego budynku, a następnie "zakresu" jego "przeróbek", włącznie z robotami budowlanymi prowadzonymi przy tym obiekcie przez dzierżawcę (Przedsiębiorstwo [...]). Należy jeszcze raz podkreślić, że w świetle okoliczności wynikających z akt sprawy nie było dopuszczalne oparcie się przez organ na umowie dzierżawy z [...] marca 2016 r. oraz protokole zdawczo-odbiorczym z [...] listopada 2016 r. i na tej podstawie nałożenie na skarżącą obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego posadowionego "w obecnym kształcie i lokalizacji" w 2016 r.

Z przedstawionych powodów Sąd uznaje za uzasadnione zarzuty postawione w skardze, dotyczące naruszenia przepisów postępowania oraz art. 48 ust. 1 i ust. 2 Prawa budowlanego w zw. z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 52 Prawa budowlanego, przed nieprawidłowe wskazanie adresata decyzji rozbiórkowej, Sąd stwierdza, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy przedwczesne jest odniesienie się do tego zarzutu.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. O zwrocie skarżącej kosztów postępowania, na które składają się wpis od skargi (500 zł.), koszty zastępstwa radcowskiego (480 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł.), Sąd orzekł w oparciu o art. 205 § 2 powołanej ustawy w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804).