Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 2890/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 1a ust.1 pkt 2
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Jerzy Rypina (sprawozdawca), Sędzia NSA del. Anna Maria Świderska, Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej W. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SA/Gd 164/13 w sprawie ze skargi W. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 11 grudnia 2012 r. sygn. akt [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego w sprawie podatku rolnego, leśnego oraz podatku od nieruchomości za 2012 r. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (sygn. akt I SA/Gd 164/13) oddalił skargę W. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 11 grudnia 2012 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego w sprawie podatku rolnego, leśnego oraz podatku od nieruchomości za 2012 r.

Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd pierwszej instancji do rozpoznania wynika, że wójt gminy K. decyzją z dnia 14 lutego 2012 r. ustalił W.Z. i A. Z. łączne zobowiązanie pieniężne w przedmiotowym podatku w kwocie 97.876 zł. Podatnik wniósł odwołanie od ww. decyzji zaskarżając ją w części dotyczącej wymiaru podatku od nieruchomości w łącznej kwocie 97.550 zł. W ocenie odwołującego pobór od przedmiotowej nieruchomości według stawek podatku jak dla terenów komunikacyjnych jest nieuzasadniony. Nieruchomość należąca do małżonków stanowi w istocie w całości grunt rolny oraz leśny i żadna z jej części nie pełni funkcji terenów komunikacyjnych ani nie są one zabudowane. Nieruchomość powyższa jest po części byłym lotniskiem wojskowym ale obecnie nie pełni roli terenu komunikacyjnego, nie jest zabudowana ani zurbanizowana. Obecne zapisy w ewidencji gruntów dotycząc tej nieruchomości są błędne i nie uwzględniają rzeczywistego stanu rzecz.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy K.. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podał, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. 2010 r. Nr 193 poz. 1287 ze zm.) dla opodatkowania nie ma decydującego znaczenia fakt wykorzystywania nieruchomości lub dane wynikające z księgi wieczystej mające charakter informacyjny, lecz dane zawarte w ewidencji i to one winny stanowić podstawę wymiaru podatków. Z wypisów z ewidencji gruntów znajdujących się w aktach wynika, iż małżonkowie są współwłaścicielami na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej wskazanych w uzasadnieniu decyzji działek. Łączna powierzchnia gruntów oznaczonych jako Ti wynosi 19 5641 ha. Natomiast działki: nr 41 o pow 4.77 ha, nr 43 o pow. 1.12 ha znajdują się we współużytkowaniu wieczystym małżonków. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie są tereny komunikacyjne oznaczone w ewidencji gruntów jako - Ti. W decyzji wójta w/w tereny zostały zakwalifikowane jako grunty pozostałe i naliczono od nich podatek w stawce: 0,43 zł za 1 m² gruntu. Organ pierwszej instancji podaną w deklaracji przez podatnika powierzchnię gruntów pozostałych (215.201 m²) rozbił na: grunty pozostałe - tereny komunikacyjne Ti o powierzchni 195.641 m² (stawka podatku 0,43 zł/m²) grunty zabudowane i zurbanizowane o powierzchni 19.560 m² (stawka podatku 0,33 zł/ m²). Jak wynika z Uchwały nr XII89/l1 Rady Gminy z dnia 28 listopada 2011 r. w sprawie podatku od nieruchomości wysokość stawek podatku od nieruchomości wynosi rocznie od gruntów pozostałych- terenów różnych Tr oraz innych terenów komunikacyjnych - Ti (według ewidencji gruntów) - 0,43 zł. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że podatek został naliczony w prawidłowej wysokości. Organ odwoławczy wskazał również, że zmiana zapisów w ewidencji gruntów i budynków może odbyć się poprzez złożenie stosownego wniosku do organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków.

Podatnik wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: art. 21 ust. 1 u.p.g.k.; art. 1a ust.1 pkt 2 z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2008 r., nr 116, poz. 730 ze zm. – powoływanej dalej: u.p.o.l.); art. 122 i art. 194 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.). Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga podlega oddaleniu.

Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że kategoryczna treść przepisu art. 21 ust. 1 u.p.g.k. nie budzi wątpliwości, a wskazuje on, że organy podatkowe ustalając wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji. Przy wymiarze podatku od nieruchomości dla organów podatkowych wiążące są więc zapisy wynikające z ewidencji gruntów i budynków, a organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń w tej mierze. Sąd dodał, że od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki. Dane zawarte w ewidencji gruntów mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 O.p. i zgodnie z tym przepisem stanowią one dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Natomiast skarżący nie podważył domniemania prawdziwości dokumentu urzędowego jakim jest wypis z ewidencji gruntów i budynków; w aktach sprawy brak jest dowodów podważających prawdziwość zapisów w ewidencji gruntów i budynków. Argument zawarty w skardze, iż skarżący podejmował próby zamiany zapisów w ewidencji gruntów będących w jego posiadaniu, ale wniosek nie został załatwiony, nie może być, w ocenie Sądu, uznany za skuteczne podważenie mocy dowodowej dokumentu urzędowego w trybie art. 194 § 3 O.p.

Podatnik wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku zaskarżając go w całości. Jako podstawy kasacyjne wskazał naruszenie prawa materialnego tj. art. 21 ust. 1 u.p.g.k., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie do stanu faktycznego sprawy oraz art. 1a ust. 1 pkt 2 i ust. 3 w związku z art. 5 u.p.o.l. poprzez jego błędną wykładnię. Zarzucił również naruszenie przepisów postępowania mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej: p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że organy podatkowe nie naruszyły przepisów prawa materialnego, przeprowadziły postępowanie z zachowaniem zasady prawdy materialnej oraz nie naruszyły art. 122 i art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej,

Podane podstawy kasacyjne uzasadnił następująco:

a) Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył przepis art. 21 ust. 1 u.p.g.k., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie do stanu faktycznego sprawy i uznanie, że organy podatkowe są bezwzględnie związane treścią ewidencji gruntów i budynków w sytuacji gdy w u.p.o.l. brak jest odniesienia do ewidencji gruntów i budynków, a ponadto ewidencja powyższa nie obejmuje budowli oraz w sytuacji gdy ewidencja nie oddaje faktycznego stanu nieruchomości;

b) Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał błędnej wykładni art. 1a ust. 1 pkt 2 i ust. 3 u.p.o.l., przyjmując, że teren komunikacyjny nie jest budowlą a nadto, że fakt zajęcia określonego gruntu pod budowlę, nie ma znaczenia dla opodatkowania gruntu podatkiem od nieruchomości w sytuacji gdy okoliczność, że na gruncie znajduje się budowla, przesądza o zastosowaniu wobec gruntu określonej stawki podatku wynikającej z art. 5 u.p.o.l.

b) Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a błędnie ustalając, że organy podatkowe nie naruszyły przepisów prawa materialnego, tj. art. art. 1a ust. 1 pkt 2 i ust. 3 w związku z art. 5 u.p.o.l. oraz właściwie zabrały i oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy bez naruszenia art. 122 i art. 194 § 3 O.p., w sytuacji gdy ewidencja gruntów będąca źródłem obowiązku podatkowego skarżącego nie oddaje faktycznego stanu nieruchomości;

Wskazując na powyższe wniósł o przyjęcie skargi do rozpoznania oraz o uchylenie zaskarżonego w wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w innym składzie oraz o zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i wobec tego podlega oddaleniu.

W myśl art. 21 ust. 1 u.p.g.k., dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego. Oznacza to, że przy ustalaniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, w podatku rolnym, podatku leśnym, winny zostać uwzględnione zarówno elementy podmiotowe, jak i przedmiotowe, zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

Informacje dotyczące funkcji zarówno gruntu, jaki i budynku, mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2015 r. sygn. akt II FSK 3108/15). Podatnik, który nie zgadza się z ustaloną przez organ podatkowy (wójtem gminy) wysokością podatku od nieruchomości z powodu nieścisłości w ewidencji gruntów i budynków musi najpierw doprowadzić do ich usunięcia.

W rozpoznawanej sprawie skarżący próbowali podważyć swój obowiązek podatkowy wyłącznie na podstawie okoliczności faktycznych, twierdząc że należące do nich grunty rolne i leśne, i żadne z ich części, nie pełni funkcji terenów komunikacyjnych ani też nie są one zabudowane. W ocenie podatników, fakt że powyższa nieruchomość jest po części byłym lotniskiem wojskowym nie może stanowić o zakwalifikowaniu jej jako "inne tereny komunikacyjne" – Ti.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dane ewidencyjne dotyczące: przeznaczenia, funkcji, obszaru, powierzchni użytkowej położonych na tych terenach budynków należy zaliczyć do bezwzględnie wiążących organ podatkowy, które nie mogą być weryfikowane przez organy podatkowe przy zastosowaniu dopuszczanych instrumentów procesowych tj. na podstawie art. 180 § 1 w związku z art. 194 § 3 O.p. W rozpoznawanej sprawie nie było możliwe przeprowadzenie przez organ podatkowy dowodu przeciwko wpisowi z ewidencji gruntów i budynków na podstawie art. 194 § 3 O.p., gdyż dane zawarte w ewidencji dotyczyły przeznaczenia, funkcji nieruchomości. Oznacza to, że dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane. To podatnicy podatku od nieruchomości powinni zgłaszać właściwemu staroście (organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków) zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków (art. 22 ust. 1 i 2 u.p.g.k.). W niniejszej sprawie przedmiot opodatkowania został ustalony na podstawie wpisu do ewidencji gruntów i budynków i sklasyfikowano go jako tereny komunikacyjne – Ti. Skarżący nie zgłosili staroście powiatu zmian w przeznaczeniu gruntów.

Postępowanie podatkowe, czy też postępowanie przez sądem administracyjnym, nie stanowi drogi prawnej ustalenia, kwestionowania lub weryfikowania przeznaczenia i funkcji nieruchomości będącej przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Takie też stanowisko prezentuje Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie (por. m.in. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2009 r. z dnia 18 listopada 2013 r. sygn. akt II FPS 2/13).

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji .