Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 826/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Minister Zdrowia
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Asesor WSA Michał Sułkowski (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 marca 2022 r. sprawy ze skargi A.I. na bezczynność Ministra Zdrowia w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] sierpnia 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Ministra Zdrowia do rozpatrzenia wniosku A.I. z dnia [...] sierpnia 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie czternastu dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność w rozpatrzeniu wniosku, o którym mowa w pkt 1 wyroku, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Zdrowia na rzecz A.I. kwotę 100 zł (słownie: stu złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

A. I. we wniosku z [...] sierpnia 2021 r. skierowanym na adres poczty elektronicznej Departamentu [...] Ministerstwa Zdrowia wniósł o udostępnienie informacji publicznej, "ilu Polaków zaszczepionych przeciw COVID-19 zmarło do dnia 2021-07-31 bez względu na przyczynę zgonu".

Minister Zdrowia 20 sierpnia 2021 r., na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej skierował do skarżącego wezwanie z 17 sierpnia 2021 r. do wykazania w terminie 14 dni, że udostępnienie informacji, o której udostępnienie wnosi jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W wezwaniu stwierdzono, że informacja, o którą wnioskuje A. I. jest informacją przetworzoną, wymagającą wykonania dedykowanych prac analitycznych, w tym łączenia dużych zbiorów danych pochodzących od rożnych gestorów.

Skarżący udzielił odpowiedzi na wezwanie 21 sierpnia 2021 r., przedstawiając okoliczności świadczące jego zdaniem o tym, że uzyskanie żądanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.

W kolejnej wiadomości z 5 września 2021 r. skarżący zażądał informacji, czy sprawie będzie nadany dalszy bieg, czy informacja zostanie mu udostępniona, czy ma wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

6 września 2021 r. poinformowano skarżącego, że w sprawie konieczne jest wydanie decyzji administracyjnej, a także, że konieczność konsultacji z innymi komórkami urzędu wywołała nieoczekiwane i niezależne od woli "urzędu" opóźnienie

Minister Zdrowia 9 września 2021 r. skierował do skarżącego wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez jego złożenie w formie pisemnej lub w formie dokumentu elektronicznego w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.

W rzeczonym wezwaniu, na podstawie art. 13 ust. 2 i art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej "udip") w zw. z art. 35 § 3 i art. 36 K.p.a., Minister zawiadomił również o wyznaczeniu przewidywanego terminu załatwienia sprawy do 5 października 2021 r. z uwagi na prowadzone postępowanie administracyjne w sprawie.

Skarżący 10 września 2021 r., za pośrednictwem platformy ePUAP złożył pismo, w którym stwierdził, że "niezmiennie od [...] sierpnia 2021" wnosi o udostępnienie informacji, ilu Polaków zaszczepionych przeciw COVID-19 zmarło do dnia 2021-07-31 bez względu na przyczynę zgonu. Ponadto powtórzył argumentację mającą przemawiać za istnieniem szczególnego interesu publicznego.

Następnie, 24 września 2021 r. skarżący pocztą elektroniczną przesłał do organu kolejną wiadomość z żądaniem załatwienia jego sprawy.

Również 24 września 2021 r. organ zawiadomił skarżącego, że 9 września zostało do niego wysłane wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku, w którym jako termin załatwienia sprawy wskazano 5 października 2021 r.

5 października 2021 r. skarżący skierował do organu kolejną wiadomość, przypominającą o wskazanej dacie zakończenia postępowania, natomiast 6 października 2021 r. zwrócił się z pytaniem, czy organ zamierza dotrzymać terminu wyznaczonego na udzielenie odpowiedzi.

Również 6 października 2021 r. Minister Zdrowia skierował do skarżącego pismo, w którym w nawiązaniu do wniosku z "20 sierpnia 2021 r.", w związku z prowadzonym w sprawie postępowaniem administracyjnym oraz dodatkowymi pracami analitycznymi wyznaczył 5 listopada 2021 r. jako termin udzielenia odpowiedzi.

Tego samego dnia skarżący zwrócił się z pytaniem o rozpatrzenie jego wniosku z [...] sierpnia 2021 r.

8 października 2021 r. skarżący przesłał do organu kolejną wiadomość z pytaniem, kiedy otrzyma odpowiedź na wniosek z [...] sierpnia 2021 r.

Również 8 października 2021 r., organ skierował do skarżącego pismo, w którym w nawiązaniu do wniosku z "[...] sierpnia 2021 r.", w związku z prowadzonym w sprawie postępowaniem administracyjnym oraz dodatkowymi pracami analitycznymi wyznaczył 5 listopada 2021 r. jako termin udzielenia odpowiedzi.

Tego samego dnia skarżący przesłał do organu wiadomość, w której stwierdził, że Ministerstwo łamie prawo i powołał zawarte w udip przepisy określające terminy udostępnienia informacji publicznej.

2 listopada 2021 r. skarżący skierował do organu wiadomość z przypomnieniem, że za 3 dni mija kolejny wyznaczony termin udzielenia odpowiedzi, przekroczony o miesiąc w stosunku do dopuszczalnych ustawowo dwóch miesięcy.

5 listopada 2021 r. Minister Zdrowia, drogą elektroniczną przekazał skarżącemu odpowiedź o następującej treści:

"W odpowiedzi na wniosek z dnia [...] sierpnia 2021 roku o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:

"ilu Polaków zaszczepionych przeciw COVID-19 zmarło do dnia 2021-07-31 bez

względu na przyczynę zgonu?’’,

uprzejmie informuję, że z uwagi na złożony charakter poruszanego problemu oraz konieczność przedstawienia go w sposób rzetelny i niepozostawiający wątpliwości oraz ryzyka błędnej lub fałszywej interpretacji, przedmiotowa informacja wymaga osadzenia w kontekście ogólnej sytuacji epidemiologicznej populacji.

W związku z powyższym, uprzejmie informuję, że Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego - PZH - Państwowy Instytut Badawczy, jako podmiot dysponujący właściwymi kompetencjami w tym obszarze, opracowuje obecnie analizę w zakresie zgonów osób zaszczepionych z uwzględnieniem kontekstu epidemiologicznego i wielochorobowości. Po zakończeniu prac raport zostanie podany do publicznej wiadomości i udostępniony na stronie Instytutu.

Ponadto uprzejmie informuję, że dane dotyczące przebiegu pandemii Covid-19 w Polsce udostępniane są w ramach oficjalnych raportów dostępnych na stronach:

https://www.gov.pl/web/koronawirus/wykaz-zarazen-koronawirusem-sars-cov-2

https://www.gov.pl/web/szczepimysie/raport-szczepien-przeciwko-covid-19

https://www.gov.pl/web/szczepienia-gminWpoziomwyszczepienia

https://www. gov.pl/web/rcb/raport-dobowy-covid-19

https://www.pzh.gov.pl/serwisy-tematyczne/niepozadane-odczyny-poszczepiennecovid-19/, a także na oficjalnych kontach Ministerstwa w mediach społecznościowych oraz w Bazie Analiz Systemowych i Wdrożeniowych https://basiw.mz.gov.pl/index.html#/visualization?id=3756".

21 października 2021 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Zdrowia w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z [...] sierpnia 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący zarzucił naruszenie art. 13 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 16 ust. 1 udip przez nieudzielenie informacji publicznej w żądanym zakresie. Wniósł o:

1. zobowiązanie Ministra Zdrowia do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi,

2. orzeczenie, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

3. zasądzenie kosztów postępowania.

Minister Zdrowia wniósł o oddalenie skargi. Stwierdził, że udzielił odpowiedzi na wniosek, zatem nie pozostaje w bezczynności. Wskazał, że nie posiadał informacji zestawionej w sposób określony we wniosku, dlatego podjął działania mające na celu udostępnienie informacji. Podniósł, że w międzyczasie skarżący kierował do organu kolejne wnioski o udostępnienie informacji "pochodzących z tego samego zakresu".

Minister wywiódł, że z uwagi na fakt, iż skarżący wniósł o udostępnienie danych, które mogą być błędnie interpretowane lub celowo użyte do próby wykazania szkodliwości szczepień przeciw COVID-19, organ miał na uwadze, iż ich udostępnienie powinno być poprzedzone dogłębną analizą analityczno-epidemiologiczną, aby maksymalnie zniwelować możliwość interpretacji danych w sposób wskazujący na szczepienie jako przyczynę zgonu. Minister stwierdził, że jest to szczególnie istotne z punktu widzenia organu, jako podmiotu odpowiedzialnego za monitorowanie, przeciwdziałanie i zwalczanie pandemii COVID-19 w Polsce oraz przebiegu Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19

Następnie Minister wywiódł, że zgodnie z ustawą z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej, podmiotem właściwym w sprawie gromadzenia i udostępniania danych o zgonach wraz z ich przyczynami jest Główny Urząd Statystyczny. Organ wskazał przy tym, że Główny Urząd Statystyczny nadzorowany jest przez Prezesa Rady Ministrów, a nie Ministra Zdrowia. Ponadto kwestia przekazywania danych z karty zgonu w celach statystycznych uregulowana jest w ustawie z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego oraz ustawie z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych.

Z powyższych względów, jak skonstatował organ, do Ministerstwa Zdrowia nie są przekazywane kopie kart zgonów, zatem organ nie dysponuje danymi jednostkowymi o przyczynie zgonu, które mógłby zestawić z wnioskowanymi danymi celem uniknięcia wszelkich wątpliwości co do przyczyny zgonu. W związku z tym organ nie jest w stanie wskazać wyjściowej przyczyny zgonu, a co za tym idzie, przeciwdziałać ewentualnym tezom o szkodliwości szczepień przeciw Covid-19.

Minister zauważył również, że zgodnie z ustawą o zapobieganiu i zwalczaniu chorób zakaźnych u ludzi, wystąpienie niepożądanego odczynu poszczepiennego (w tym zgonu), należy zgłaszać do właściwego Państwowego Inspektora Sanitarnego. Główny Inspektor Sanitarny udostępnia w Internecie zestawienie zgłoszonych NOP związanych ze szczepieniem przeciw COVID-19. Również Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego - Państwowy Zakład Higieny publikuje raport w tym zakresie.

Organ skonstatował, że ponownie dokonał analizy wniosku skarżącego i uznał za zasadne zawnioskowanie o opracowanie statystyk leżących w kręgu zainteresowania skarżącego, przedstawionych w kontekście ogólnej sytuacji epidemiologicznej populacji. Jednocześnie organ uznał, że dla dobra społecznego wskazane jest przeprowadzenie rzetelnej analizy w całej populacji osób zaszczepionych, niezaszczepionych, chorujących i niechorujących na COVID-19, celem udostępnienia danych w formie niwelującej ryzyko błędnej interpretacji, mogącej wywołać szkodliwe skutki społeczne. Jednocześnie, z uwagi na fakt nieposiadania przez organ danych o przyczynie zgonu, zlecił Narodowemu Instytutowi Zdrowia Publicznego - Państwowemu Zakładowi Higieny, jako podmiotowi dysponującemu właściwymi kompetencjami w tym obszarze, opracowanie analizy w zakresie zgonów osób zaszczepionych z uwzględnieniem kontekstu epidemiologicznego i wielochorobowości oraz opublikowanie wyników takiej analizy. Ponadto organ przekazał do NIZP-PZH oczekiwania skarżącego w zakresie udostępnienia informacji.

Minister skonkludował, że w piśmie z 5 listopada 2021 r. udzielił skarżącemu odpowiedzi w sprawie, uwzględniającej powyższe okoliczności. W związku z tym, w jego ocenie wykluczone jest postawienie mu zarzutu bezczynności, co czyni skargę niezasadną.

Odnosząc się do kwestii przekroczenia terminu określonego w udip, Minister stwierdził, że termin ten ma charakter instrukcyjny. Jego upływ nie rodzi żadnych materialnoprawnych konsekwencji. Minister zaznaczył, że podejmował przed upływem tego terminu liczne czynności mające na celu rozpatrzenie wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

I.

Stosownie do treści art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 ze zm.; dalej powoływana jako "udip"), każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 udip, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 udip).

Jak z kolei wynika z art. 6 ust. 1 pkt 4 udip, udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym m.in. dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających (lit. a tiret drugie), treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej (lit. c), jak również informacja o stanie państwa, samorządów i ich jednostek organizacyjnych (lit. d).

Zgodnie z art. 68 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), każdy ma prawo do ochrony zdrowia. Gwarantowanemu powołanym przepisem ustawy zasadniczej podmiotowemu prawu do ochrony zdrowia odpowiada m.in. przewidziany w Konstytucji obowiązek władz publicznych zwalczania chorób epidemicznych. Jedną metod zapobiegania oraz zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych są szczepienia ochronne, mające na celu sztuczne uodpornienie przeciwko chorobie zakaźnej (art. 2 pkt 26, art. 17, art. 19 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi - Dz. U. z 2021 r. poz. 2069 ze zm.).

Jak wynika z § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 sierpnia 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Zdrowia (Dz. U. z 2021 r. poz. 932), Minister Zdrowia kieruje działem administracji rządowej

- zdrowie, który obejmuje m.in. sprawy ochrony zdrowia i zasad organizacji opieki zdrowotnej (art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej - Dz. U. z 2021 r. poz. 1893 ze zm.).

W świetle powyższego, należy stwierdzić – co nie jest zresztą sporne w sprawie – że (1) Minister Zdrowia jest organem władzy publicznej obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, natomiast (2) informacja o tym, ilu Polaków zaszczepionych przeciw COVID-19 zmarło w określonym czasie, jest informacją o sprawach publicznych. Dane o liczbie Polaków zaszczepionych przeciw chorobie zakaźnej, jaką jest COVID-19, jak i dane o liczbie zgonów – także liczbie zgonów wśród osób zaszczepionych - stanowią bowiem dane publiczne.

II.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 udip, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Stosownie natomiast do treści art. 13 ust. 2 udip, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.

W sprawach dotyczących dostępu do informacji publicznej organ władzy publicznej pozostaje zatem w bezczynności, jeżeli nie udzielił zainteresowanemu żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni, bądź w terminie 2 miesięcy w sytuacji opisanej w ust. 2 tego artykułu 13.

Bezczynność występuje także wówczas, gdy organ nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 16 udip ze względu na ograniczenia ujęte w art. 5 tej ustawy lub w związku z niespełnieniem przez stronę warunku, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 udip (niewykazanie szczególnie uzasadnionego interesu publicznego), albo jeśli nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych we wniosku.

Organ jest bezczynny także wówczas, gdy nie zawiadamia wnioskodawcy w drodze zwykłego pisma o tym, że nie posiada żądanej informacji publicznej. Przy czym w przypadku powoływania się na fakt nieposiadania wnioskowanej informacji publicznej nie można bazować wyłącznie na samym oświadczeniu złożonym wnioskodawcy, ale wymagane jest powołanie dodatkowej argumentacji potwierdzającej tę okoliczność. Aby więc można było stwierdzić, że nie zachodzi bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej - tej, której organ nie posiada – podmiot obowiązany do jej udostępnienia musi o tym fakcie – fakcie nieposiadania informacji

– wyraźnie powiadomić wnioskodawcę z powołaniem argumentacji potwierdzającej to twierdzenie (zob. też np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 28 kwietnia 2021 r. sygn. akt III OSK 785/21, z 23 lutego 2021 r. sygn. akt III OSK 2800/21, z 27 października 2020 r. sygn. akt I OSK 2266/19, z 25 września 2020 r. sygn. akt I OSK 302/20, z 7 czerwca 2019 r. sygn. akt I OSK 2736/17, z 29 sierpnia 2018 r. sygn. akt I OSK 680/18 – niepublikowane; dostępne: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

III.

Z akt sprawy przekazanych Sądowi przez Ministra Zdrowia wynika, że ani w terminie 14 dni od złożenia wniosku (tj. do 20 sierpnia 2021 r.), ani w terminie 2 miesięcy od złożenia wniosku (tj. do 6 października 2021 r.), ani do dnia rozpoznania sprawy (tj. do 10 marca 2021 r.) organ: 1) nie udostępnił A. I. żądanej informacji, 2) nie wydał w sprawie decyzji administracyjnej, 3) nie poinformował skarżącego o tym, że nie posiada żądanej informacji.

III.1.

Minister Zdrowia udzielił A. I. odpowiedzi na wniosek z [...] sierpnia 2021 r. w piśmie z 5 listopada 2021 r., jednakże nie udostępnił żądanej przez skarżącego informacji. W treści pisma zawarł wprawdzie odniesienia (tzw. linki) do sześciu stron internetowych z rozszerzeniem "gov.", na których prezentowane są dane dotyczące przebiegu pandemii COVID-19 w Polsce, a także odwołał się do oficjalnych kont Ministerstwa Zdrowia w mediach społecznościowych, niemniej żadne z podanych w piśmie źródeł nie zawiera informacji "ilu Polaków zaszczepionych przeciw COVID-19 zmarło do dnia 2021-07-31 bez względu na przyczynę zgonu".

III.2.

Organ nie wydał w sprawie decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania w sprawie. Minister skierował wprawdzie do A. I. (1) pismo z 17 sierpnia 2021 r., w którym wezwał do wykazania, że udostępnienie informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, a także (2) wiadomość z 6 września 2021 r., w której stwierdził, że "konieczne jest wydanie decyzji administracyjnej" oraz (3) wezwał skarżącego do uzupełniania braku formalnego podania poprzez jego podpisanie, jednakże nie zakończył postępowania wydaniem decyzji.

III.3.

Ani z odpowiedzi z 5 listopada 2021 r., ani z żadnego z pozostałych skierowanych do skarżącego pism (lub wiadomości e-mail) nie wynika, że Minister Zdrowia nie jest w posiadaniu informacji publicznej objętej wnioskiem z [...] sierpnia 2021 r.

Treść pisma z 5 listopada 2021 r. wskazuje na to, że organ: (1) stwierdził, iż przedmiotowa informacja wymaga analizy w szerszym kontekście ("osadzenia w kontekście ogólnej sytuacji epidemicznej") oraz przedstawienia w sposób niepozostawiający wątpliwości i niestwarzający ryzyka fałszywej interpretacji; (2) wskazał, że analizę w zakresie zgonów osób zaszczepionych z uwzględnieniem kontekstu epidemicznego i wielochorobowości prowadzi, jako dysponujący właściwymi kompetencjami, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny, który po zakończeniu prac opublikuje raport na swojej stronie internetowej.

Tak udzielona odpowiedź z pewnością nie świadczy o tym, że Minister Zdrowia nie posiada informacji o tym "ilu Polaków zaszczepionych przeciw COVID-19 zmarło do dnia 2021-07-31 bez względu na przyczynę zgonu". Pozwala natomiast ustalić, że organ uznał za konieczne przedstawienie żądanych danych z uwzględnieniem dodatkowych, bardziej szczegółowych informacji oraz wskazał podmiot, który zajmuje się opracowaniem owych bardziej złożonych danych. Minister z pewnością nie poinformował jednak, że informacja objęta wnioskiem z [...] sierpnia 2021 r. nie jest w jego posiadaniu.

W odpowiedzi na skargę organ zauważył wprawdzie, że kwestia przekazywania danych z karty zgonu w celach statystycznych uregulowana jest w ustawie z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 709 ze zm.) i ustawie z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1947) oraz stwierdził, że nie są mu przekazywane karty zgonów, zatem nie dysponuje danymi jednostkowymi o przyczynie zgonu. Niemniej jednak kwestie dotyczące przyczyn zgonów zostały wprost pozostawione poza zakresem wniosku A. I. ("bez względu na przyczynę zgonu"). Fakt natomiast, że stosownie do treści art. 144 ust. 4 w zw. z ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 709 ze zm.), zawarte w karcie zgonu dane m.in. o przyczynie zgonu są przetwarzane, dla potrzeb statystyki publicznej, przez kierownika urzędu stanu cywilnego i przesyłane służbom statystyki publicznej, bynajmniej nie świadczy o tym, że informacje o liczbie osób zmarłych w określonym czasie nie są w posiadaniu organu. Należy zaś odnotować, że minister właściwy do spraw zdrowia, w świetle art. 5 ust. 3c w zw. ust. 1 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia (Dz. U. z 2021 r. poz. 666 ze zm.), jest uprawniony, w zakresie realizacji zadań publicznych, do nieodpłatnego dostępu do danych zawartych w bazach danych systemu informacji w ochronie zdrowia, które obejmują w szczególności dane o dacie zgonu (art. 4 ust. 3 pkt 1 lit. r powołanej ustawy) oraz jednostkowe dane medyczne, tj. dane osoby fizycznej o udzielonych, udzielanych i planowanych świadczeniach opieki zdrowotnej oraz dotyczące jej stanu zdrowia, w tym profilaktyki zdrowotnej i realizacji programów zdrowotnych (art. 4 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 2 pkt 7 powołanej ustawy).

Mając powyższe na uwadze, skoro Minister Zdrowia nie udzielił skarżącemu jednoznacznej informacji o nieposiadaniu żądanej informacji publicznej oraz przyczynach takiego stanu rzeczy, a przepisy powszechnie obowiązującego prawa nie dają podstaw, by taką możliwość (poosiadania tej informacji przez organ) kategorycznie wykluczyć, należało stwierdzić, że skierowanie do skarżącego pisma z 5 listopada 2021 r. nie zakończyło stanu bezczynności w rozpatrzeniu wniosku A. I. z [...] sierpnia 2021 r.

IV.

Bezczynność Ministra nie nosi jednak cech rażącego naruszenia prawa. Stwierdzenie tej kwalifikowanej postaci bezczynności wymaga zaistnienia szczególnych okoliczności, które należy rozpatrywać indywidualnie w kontekście stanu faktycznego danej sprawy. Przyjmowana w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnia art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej powoływana jako "P.p.s.a.") rażące naruszenie prawa w odniesieniu do bezczynności organu łączy z bezczynnością o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, mającą miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa (zob. też np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 5 sierpnia 2021 r. sygn. akt Il OSK 151/21, z 27 maja 2021 r. sygn. akt I FSK 644/21, z 23 marca 2021 r. sygn. akt II OSK 2439/20 – niepublikowane; dostępne: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W okolicznościach rozpoznanej sprawy nie doszło do takiej sytuacji. Wniosek A. I. wpłynął do Ministerstwa Zdrowia [...] sierpnia 2021 r. Przed upływem 14 dni od otrzymania wniosku, (20 sierpnia 2021 r.) Minister skierował do skarżącego wezwanie do wykazania, że udostępnienie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Następnie, po udzieleniu przez skarżącego odpowiedzi na rzeczone wezwanie i otrzymaniu kolejnej wiadomości z 5 września 2021 r., organ 6 września 2021 r. skierował informację o opóźnieniu, konieczności wydania decyzji i przeprowadzenia konsultacji z innymi komórkami urzędu, po czym 9 września 2021 r. wezwał stronę do uzupełnienia braku formalnego wniosku, jednocześnie – na podstawie art. 13 ust. 2, 16 ust. 2 udip w zw. z art. 35 § 3 i art. 36 K.p.a. – wskazując 5 października 2021 r., jako termin załatwienia sprawy. W piśmie z 6 października 2021 r., powołując się na fakt prowadzenia postępowania administracyjnego oraz dodatkowe prace analityczne, organ wyznaczył 5 listopada 2021 r., jako termin załatwienia sprawy. W piśmie tym organ mylnie wskazał datę wniosku skarżącego (20 sierpnia 2021 r.), niemniej w kolejnym piśmie (z 8 października 2021 r.), ponownie wskazując 5 listopada 2021 r., jako termin udzielania odpowiedzi, podał prawidłową datę wniosku, tj. [...] sierpnia 2021 r. Ostatecznie w tym terminie (5 listopada 2021 r.) Minister udzielił A. I. opisanej wyżej odpowiedzi na jego wniosek.

Przywołane okoliczności świadczą o tym, że Minister Zdrowia nie zlekceważył wniosku A. I., lecz nadał mu bieg, kierując do skarżącego wezwania, powiadomienia, a ostatecznie odpowiedź z 5 listopada 2021 r. Odpowiedź została udzielona prawie miesiąc po upływie terminu przewiedzianego w art. 13 ust. 2 udip i jak wywiedziono nie zwolniła ona organu z zarzutu bezczynności. Niemniej jednak, na podstawie akt sprawy można przypisać organowi co najwyżej brak konsekwencji i należytej skrupulatności w podejmowanych działaniach, ale nie oczywisty brak woli załatwienia sprawy, ani ewidentne niestosowanie przepisów prawa. Należy przypomnieć i podkreślić zarazem, że z odpowiedzi z 5 listopada 2021 r. wynika stwierdzona przez Ministra potrzeba przedstawienia żądanej przez skarżącego informacji w szerszym kontekście sytuacji epidemiologicznej, a także z uwzględnieniem aspektu wielochorobowości. Z kolei z odpowiedzi na skargę wynika, że organ przekazał Narodowemu Instytutowi Zdrowia Publicznego - Państwowemu Instytutowi Badawczemu informację dotyczącą złożonego przez skarżącego wniosku.

Z powyższych względów Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia kwalifikowanej postaci bezczynności.

V.

W tym stanie rzeczy, Sąd:

1. na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji;

2. na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., orzekł jak w pkt 2 sentencji;

3. na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, które stanowiły kwotę uiszczonego wpisu od skargi.