Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 475/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji w częściach
Powołane przepisy: article: par. 16 ust. 1 pkt 1, par. 19 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2015 poz 761
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz  właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 89a ust. 1, 3 i 4
journal: Dz.U. 2016 poz 1726
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi R. Z. na decyzję Dowódcy 3. Flotylli Okrętów [...] z dnia 14 marca 2018 r., nr [...] w przedmiocie uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy punkt drugi decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z dnia 17 listopada 2017 r., nr [...]; 2. uchyla punkt drugi decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z dnia 17 listopada 2017 r., nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 14 marca 2018 r., nr [...] Dowódca [...] Flotylli Okrętów, działając na podstawie art. 104 § 1 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 89a ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2016 r. poz. 2296 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Nr [...] Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia 17 listopada 2017 r. zachowującą chor. rez. R. Z. prawo do 100% uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim w okresie od 18 maja 2017 r. do 03 lipca 2017 r. i jednocześnie odmawiającą przyznania prawa do 100% uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim w terminie od IV kwartału 2014 r. do dnia 18 maja 2017 r.

W uzasadnieniu wskazano, że R. Z. przebywał na zwolnieniach lekarskich w okresie od 09 września 2014 r. do 03 lipca 2017 r. Od dnia 04 maja 2016 r. do 08 grudnia 2016 r. strona była nieobecna w służbie w sposób ciągły, co poskutkowało skierowaniem żołnierza do Rejonowej Komisji Morsko-Lekarskiej w G. (RWKML). Komisja ta orzeczeniem Nr [...] z dnia 05 grudnia 2016 r. orzekła o potrzebie udzielenia żołnierzowi urlopu zdrowotnego w wymiarze 2 miesięcy (pkt 9 orzeczenia) oraz stwierdziła konieczność ponownego skierowania żołnierza do RWKML po zakończeniu tego urlopu, celem określenia zdolności do zawodowej służby wojskowej (pkt 13 orzeczenia). Żołnierz został skierowany na urlop zdrowotny zgodnie z orzeczeniem RWKML. Po zakończeniu urlopu żołnierz dalej przebywał na zwolnieniach lekarskich oraz został ponownie skierowany przez Dowódcę Jednostki Wojskowej [...] na RWKML. Komisja przed wydaniem orzeczenia stwierdziła konieczność hospitalizacji żołnierza, co nastąpiło w terminie od 18 maja 2017 r. do 02 czerwca 2017 r..

RWKML orzeczeniem Nr [...] z dnia 05 czerwca 2017 r. orzekła o trwałej niezdolności do zawodowej służby wojskowej a schorzenie wymienione w pkt 8 ppkt 1 rozpoznała, jako pozostające w związku ze służbą wojskową. W związku z tym orzeczeniem żołnierz zakończył pełnienie zawodowej służby wojskowej. W dniu 12 lipca 2017 r. do kancelarii JW [...] wpłynął wniosek R. Z. o wyrównanie do 100 % należnego mu uposażenia za okres absencji chorobowej, tj. od IV kwartału 2014 r. do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej - w tej dacie żołnierz nie pozostawał już w czynnej służbie wojskowej. Wnioskujący wskazał na pkt 12 orzeczenia RWKML Nr [...] z dnia 05 czerwca 2017 r. oraz okoliczność przebywania na przełomie miesięcy maj-czerwiec 2017 r. na obserwacji w podmiocie leczniczym w wyniku skierowania przez RWKML.

Organ I instancji po dokonaniu analizy sprawy wydał decyzję administracyjną, którą to uznał roszczenie wnioskodawcy w części, tj. prawo do 100% uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim w terminie od 18 maja 2017 r. do 03 lipca 2017 r. za pozostały okres odmówił przyznania 100% uposażenia. Podstawą rozstrzygnięcia był art. 89a ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Organ odwoławczy wskazał, że rozstrzygnięcie organu I instancji oparte zostało na obu orzeczeniach RWKML. Orzeczenie RWKML Nr [...] z dnia 05 grudnia 2016 r. w pkt 10 wprost zawiera zapis - związek poszczególnych chorób lub ułomności ze służbą wojskową - nie dotyczy. Natomiast orzeczenie RWKML Nr [...] z dnia 05 czerwca 2017 r. wskazuje w pkt 10 - schorzenie wymienione w pkt 8 ppkt 1 rozpoznania pozostaje w związku ze służbą wojskową, zaś w pkt 12 zapisano, że schorzenie to czyni badanego trwale niezdolnym do zawodowej służby wojskowej i kwalifikuje do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia i trzeciej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową.

Organ odwoławczy wskazał, że rozpoznanie w obu ww. orzeczeniach jest odmienne. W pierwszym odniesiono się do § 67, a w drugim do § 66 pkt 3 rozporządzenia MON z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach.

W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji dokonał prawidłowego rozstrzygnięcia, albowiem drugie orzeczenie z dnia 05 czerwca 2017 r. w swej treści nie odnosi się do okresu sprzed jego wydania a de facto uznaje jedynie, że rozpoznane schorzenie pozostaje w związku ze służbą wojskową. Rozstrzygniecie to nie określa, w jakiej dacie schorzenie to powstało, a samo orzeczenie datowane jest na 05 czerwca 2017 r. Nadto zwolnienia lekarskie za sporny okres nie zawierają w swej treści zapisu o jednostce chorobowej (brak numeru statystycznego choroby), a wystawiane były także przez lekarzy różnych specjalności. Wskazano też, że to odwołujący się był stroną postępowania przed RWKML, zaś dowódca jednostki wojskowej nie posiada uprawnień strony. Zatem nie było możliwe stwierdzenie przez organy jednostek wojskowych związku pomiędzy zwolnieniami w okresie od IV kwartału 2014 r. do 17 maja 2017 r. schorzeniem odwołującego a służbą wojskową, a tylko wykazanie, że choroba powstała w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby uprawnia do uposażenia w wysokości 100% za czas zwolnienia lekarskiego.

R. Z. wniósł skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w u, wnosząc o jej uchylenie.

Orzeczeniu zarzucił naruszenie:

1. art. 89a ust. 3 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez niewłaściwe uznanie i przyjęcie, że przedłożone zwolnienia lekarskie obejmujące okres od IV kwartału 2014r. do dnia 18.05.2017r., nie były wystawione z powodu choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej i w konsekwencji tego przyjęcie, iż za wymieniony okres należy się mu jedynie 80 % pobieranego uposażenia;

2. art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nierozważenie całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności pominięcie treści zwolnień lekarskich, faktu ich ciągłości, a w szczególności okoliczności, iż wystawiane były w całym okresie choroby co do zasady przez lekarza danej specjalności (psychiatrę), co miało i nadal ma związek z chorobą powstałą w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej;

3. art. 80 k.p.a., poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego poprzez:

̶ przyjęcie, że jedynie na podstawie orzeczenia RWKML [...] z dnia 05 czerwca 2017r. i tylko od tej daty moje schorzenie pozostaje w związku ze służbą wojskową, podczas gdy przedłożone zwolnienia lekarskie i zapis o pozostawaniu schorzenia w związku ze służbą wojskową dostatecznie uprawdopodobniają okoliczności i czas powstania schorzenia,

̶ przyjęcie, że zwolnienia lekarskie jako nie zawierające opisu jednostki chorobowej i pochodzące od lekarzy różnych specjalności nie stanowią podstawy do oceny przez organ czy były wystawione z powodu choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organy nie zastosowały prawidłowo przepisów prawa, a mianowicie art. 89a ust. 3 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Uczyniły to jedynie w części dotyczącej pozostawania skarżącego na zwolnieniach lekarskich w okresie po 18 maju 2017 r., pomijając okres od IV kwartału 2014 r. do dnia 18 maja 2017 r. Skarżący twierdził, że schorzenie, z powodu którego przebywał na zwolnieniach lekarskich, powstało dużo wcześniej, bo właśnie około IV kwartału 2014 r. Od tego bowiem czasu datuje się jego leczenie w zakresie schorzeń opisanych w pkt 66 i 67 Rozdziału XVI Załącznika do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 03 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach.

Organy pominęły ciągłość zwolnień wystawianych co do zasady przez lekarza psychiatrę. Pominęły także fakt, że schorzenia opisane w obu orzeczeniach RWKML pozostają ze sobą w ścisłym związku, ponieważ dotyczą przypadłości psychicznej. Gdyby było inaczej prawodawca nie ująłby ich w jednym rozdziale rozporządzenia i to w punktach następujących po sobie (pkt 66 i pkt 67). Twierdził też, że przywołane przepisy ustawy przewidują obligatoryjne przyznanie żołnierzowi przez dowódcę jednostki wojskowej wyrównania utraconego 20% wynagrodzenia za zwolnienia lekarskie, o ile uprawdopodobni fakt, iż schorzenie pozostaje w związku ze służbą wojskową.

W odpowiedzi na skargę Dowódca [...] Flotylli Okrętów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w u zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej jako - "p.p.s.a"), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku stwierdzenia określonych naruszeń prawa sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla zaskarżony akt albo stwierdza jego nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 p.p.s.a.) bądź oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia (art. 151 p.p.s.a.). Sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy administracyjnej co do jej istoty a jedynie ocenia, czy postępowanie przed organami przeprowadzono prawidłowo i czy wydany akt pozostaje w zgodzie z prawem.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Kontroli Sądu podlegała decyzja Dowódcy [...] Flotylli Okrętów z dnia 14 marca 2018 r., nr [...], która utrzymała w mocy decyzję nr [...] Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z dnia 17 listopada 2017 r. zachowującą R. Z. (dalej jako: "skarżący") prawo do 100% uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim w terminie od 18 maja 2017 r. do 03 lipca 2017 r. oraz odmawiającą przyznania prawa do 100% uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim w terminie od IV kwartału 2014 r. do dnia 18 maja 2017 r.

Przy czym należy wskazać, że skarżący zaskarżył ww. decyzję tylko w części dotyczącej odmowy przyznania 100% uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim. Istota sporu dotyczyła więc zasadności odmowy przyznania skarżącemu pełnej wysokości uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim w terminie od IV kwartału 2014 r. do dnia 18 maja 2017 r.

Na wstępie należy wskazać, że w dniu 1 czerwca 2014 r. weszła w życie ustawa z dnia 24 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o Policji, ustawy o Straży Granicznej, ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, ustawy o Biurze Ochrony Rządu, ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, ustawy o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego, ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw, którą dokonano nowelizacji między innymi przepisów regulujących zasady wypłacania uposażenia żołnierzom zawodowym przebywającym na zwolnieniu lekarskim.

W wyniku tej nowelizacji przepis art. 89a ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r., poz. 2079, dalej jako - "ustawa") stanowi, że w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim żołnierz zawodowy otrzymuje 80% uposażenia.

Natomiast w przepisach art. 89a ust. 3 i 4, ustawodawca określił w jakich sytuacjach żołnierz zachowuje prawo do 100% uposażenia.

Zgodnie z art. 89a ust. 3 pkt 2 ustawy, prawo to przysługuje, jeżeli zwolnienie lekarskie obejmuje okres, w którym żołnierz zawodowy jest zwolniony od zajęć służbowych z powodu choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej.

W niniejszej sprawie skarżący domagał się przyznania 20% potrąconego uposażenia za okres pozostawania na zwolnieniach lekarskich od IV kwartału 2014 r. do dnia 18 maja 2017 r., opierając swoje żądanie na podstawie art. 89a ust. 3 pkt 2 ustawy. Skarżący twierdził, że korzystanie ze zwolnień lekarskich w tym okresie było spowodowane chorobą powstałą w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej, co jego zdaniem, uzasadniało prawo do zachowania przez niego 100 % uposażenia.

Zdaniem natomiast organów obu instancji, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dał podstaw do stwierdzenia, że ustawowa przesłanka, pozwalająca na zwrot potrąconych kwot uposażenia, zaistniała w niniejszej sprawie.

W ocenie Sądu orzekającego, stanowisko organów jest co najmniej przedwczesne, z przyczyn wskazanych poniżej.

Odmawiając skarżącemu uprawnienia do zwrotu potrąconych kwot uposażenia, organy obu instancji, wskazały na treść zapadłych orzeczeń: Rejonowej Wojskowej Komisji Morsko-Lekarskiej w u (w skrócie - "RWKM-L w u"), a mianowicie orzeczenia: nr [...] z dnia 05 grudnia 2016 r., które stwierdzało potrzebę udzielenia skarżącemu urlopu zdrowotnego w wymiarze 2 miesięcy (punkt 9 orzeczenia) jednocześnie wskazując, że po jego zakończeniu wymagane jest ponowne skierowania do RWKM-L celem określenia zdolności do zawodowej służby wojskowej (punkt 12 orzeczenia) oraz nr [...] z dnia 05 czerwca 2017 r., w którym orzeczono, że schorzenie powoduje niezdolność do służby wojskowej (punkt 8 podpunkt 1 orzeczenia). W związku z treścią ostatniego orzeczenia skarżący został z dniem 31 lipca 2017 r. zwolniony z zawodowej służby wojskowej (okoliczność poza sporem).

Bezsporne było, że ww. orzeczenia wojskowych komisji lekarskich zostały wydane na skierowanie dowódcy Jednostki Wojskowej 4498 Siemirowice oraz że skarżący nie odwoływał się od nich.

Jest oczywiste, że opinia wojskowej komisji lekarskiej ma walor opinii biegłego i wyjaśnia zasadnicze kwestie wymagające wiedzy specjalistycznej, którą organy prowadzące postępowanie nie dysponują. Organy orzekające w sprawie nie mogą wydać rozstrzygnięcia wbrew treści orzeczenia komisji lekarskiej. Organy nie posiadają również uprawnień do samodzielnej oceny dokumentacji medycznej i są związane orzeczeniami lekarskimi.

Niemniej orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej, będąc opinią biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., polegają ocenie organów na podstawie art. 80 k.p.a. Organy oceniają wydane orzeczenia jako dowód w postępowaniu, zgodnie z regułami określonymi w k.p.a. Jeżeli wydana opinia lekarska jest należycie uzasadniona, organ prowadzący postępowanie jest nią związany w tym znaczeniu, że nie może stwierdzić, że choroba nie powstała w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, podczas gdy właściwa komisja lekarska w orzeczeniu taki związek stwierdziła. Orzeczenie lekarskie jest jedynym wiarygodnym środkiem dowodowym służącym stwierdzeniu choroby oraz jej związku ze szczególnymi warunkami służby, jeżeli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów.

I tak, organ odwoławczy utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy wskazał, że rozstrzygnięcie organu I instancji oparte zostało na obu orzeczeniach RWKM-L w u. Jednocześnie organ odwoławczy podniósł, że orzeczenie RWKM-L w u nr [...] z dnia 05 grudnia 2016 r. w punkcie 10 zawiera zapis - związek poszczególnych chorób lub ułomności ze służbą wojskową - nie dotyczy, natomiast orzeczenie RWKM-L w u nr [...] z dnia 05 czerwca 2017 r. w punkcie 10 stanowi - związek poszczególnych chorób lub ułomności ze służbą wojskową - schorzenie wymienione w punkcie 8 podpunkt 1 rozpoznania pozostaje w związku ze służbą wojskową.

W konsekwencji przyjęto, że skoro treść pierwszego orzeczenia RWKM-L z dnia 5 grudnia 2016 r. nie wskazuje na związek schorzenia ze służbą wojskową ("nie dotyczy"), to tym samym z uwagi na jego brak, orzeczenie to przemawia przeciwko uwzględnieniu żądania skarżącego. Zdaniem Sądu orzekającego, takie stanowisko organów jest nieuprawnione.

W aktach administracyjnych sprawy przedstawionych Sądowi orzekającemu brak jest dokumentów kierujących skarżącego na badania do ww. wojskowej komisji lekarskiej. Niemniej, jak już wskazano, nastąpiło to w wyniku skierowania dowódcy Jednostki Wojskowej [...] S.. Jednak co ważne, jak wynika z treści oraz uzasadnienia orzeczenia RWKM-L nr [...] z dnia 05 grudnia 2016 r. orzeczenie to zostało wydane w celu udzielenia skarżącemu urlopu zdrowotnego, zaś w jego podstawie prawnej wskazano na regulację Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych z dnia 27 sierpnia 2004 r. (Dz.U. z 2014 r., poz.1503 ze zm., w skrócie "rozporządzenie urlopowe").

Zgodnie z § 1 punkt 2 rozporządzenia urlopowego, określa ono tryb orzekania o potrzebie udzielenia urlopu zdrowotnego i organy właściwe w tym sprawach.

O potrzebie zaś udzielenia żołnierzowi zawodowemu urlopu zdrowotnemu oraz o wymiarze tego urlopu orzekają wojskowe komisje lekarskie właściwe do orzekania o zdolności żołnierza do zawodowej służby wojskowej (§ 15 rozporządzenia urlopowego).

Natomiast stosownie do § 16 rozporządzenia urlopowego, urlopu zdrowotnego udziela się żołnierzowi zawodowemu po uprzednim wykorzystaniu przez niego trzech miesięcy zwolnień od wykonywania obowiązków służbowych na podstawie zaświadczenia lekarskiego.

W przypadku orzekania o udzieleniu skarżącemu urlopu zdrowotnego i jego wymiarze, wojskowa komisja lekarska nie orzekała o związku lub braku związku schorzenia ze służbą wojskową, na co wskazuje treść punktu 10 orzeczenia z dnia 5 grudnia 2016 r. - związek poszczególnych chorób lub ułomności ze służbą wojskową - "nie dotyczy". Komisja nie orzekała o zdolności skarżącego do pełnienia służby wojskowej, gdyż badanie takie miało zostać dopiero przeprowadzone po zakończeniu urlopu zdrowotnego, co jednoznacznie wynika z zapisu punktu 13 tego orzeczenia.

Należy podkreślić, że prawodawca w § 16 ust. 1 punkt 1 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach z dnia 3 czerwca 2015 r. (Dz.U. z 2015 r., poz. 761 ze zm., zwanego dalej - "rozporządzeniem z dnia 3 czerwca 2015 r."), wskazał, że podczas orzekania o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, w razie twierdzenia u żołnierza zawodowego choroby, wojskowa komisja lekarska orzeka również o związku lub braku związku tej choroby z zawodową służbą wojskową. Tym samym ww. przepis rozporządzenia nakłada na komisję obowiązek orzekania w tym zakresie, co potwierdza dodatkowo treść przepisu § 19 ust. 1 punkt 2 rozporządzenia z dnia 3 czerwca 2015 r., wskazująca elementy, jakie powinno zawierać orzeczenie wojskowej komisji wojskowej w razie stwierdzenia chorób i ułomności, a mianowicie - określenie ich związku lub braku związku z zawodową służbą wojskową.

Analiza ww. orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej oraz wnioski wyciągnięte przez organy są tym samym nieprawidłowe. Można dodać, że w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko, że pierwsze orzeczenie wskazuje na brak związku schorzenia ze służbą wojskową. W świetle dokonanych rozważań nie może budzić wątpliwości, że orzeczenie to "nie dotyczy" i nie mogło dotyczyć braku takiego związku.

Uwzględniając zatem powyższe uwagi, orzeczenie RWKM-L nr [...] z dnia 05 grudnia 2016 r. wydanie w trybie ww. rozporządzenia urlopowego, nie mogło stanowić przeszkody, tak jak to przyjęły organy obu instancji, do przyznania skarżącemu pełnego uposażenia. Dlatego też podjęte w tym zakresie rozstrzygnięcia obu organów należy oceniać, jako wydane z istotnym naruszeniem przepisów postępowania, w tym art. 80 k.p.a., które powinno skutkować wyeliminowaniem ich z obrotu prawnego, i to niezależnie od dalszych rozważań.

Natomiast prawidłowo organy obu instancji uznały, że orzeczenie RWKM-L nr [...] z dnia 05 czerwca 2017 r. w punkcie 10 - związek poszczególnych chorób lub ułomności ze służbą wojskową - stwierdza, że schorzenie rozpoznane w punkcie 8 podpunkt 1 orzeczenia (powodujące niezdolność do służby wojskowej) pozostaje w związku ze służbą wojskową. Trzeba podkreślić, czego organy nie negowały, że organy tym ustaleniem - ważnym dla rozpoznania niniejszej sprawy - są związane. Oznacza to, że organy nie mogą dokonać innej oceny w przedmiocie istnienia związku choroby skarżącego ze służbą wojskową.

W kontekście treści ww. orzeczenia komisji, trzeba zaznaczyć, że ustawowa przesłanka, pozwalająca na zwrot potrąconych kwot uposażenia zawarta w art. 89a ust. 3 punkt 2 ustawy, nie odnosi się do daty powstania choroby (schorzenia) czy też daty wydania orzeczenia przez komisję. Niewątpliwie zaś, orzeczenie RWKM-L z dnia 05 czerwca 2017 r. jednoznacznie stwierdza związek zdiagnozowanego u skarżącego schorzenia psychicznego ze służbą wojskową.

Tym samym, wobec poczynionych rozważań, nie może mieć istotnego znaczenia dla sprawy podnoszona przez organ odwoławczy okoliczność dokonania odmiennego rozpoznania w obu ww. orzeczeniach RWKM-L. Jak już podniesiono celem pierwszego orzeczenia RWKM-L z dnia 5 grudnia 2016 r., było tylko skierowanie skarżącego na urlop zdrowotny (nie zaś orzekanie o zdolności do służby czy też związku schorzenia ze służbą). Ponadto, trudno mówić o rozpoznaniu w tym orzeczeniu, w sytuacji przywołania § 67 bez punktów, a więc uwzględniającego wszystkie jednostki chorobowe wymienione w punktach od 1 do 5 tego paragrafu, stosownie do załącznika nr 1 do rozporządzenia z dnia 3 czerwca 2015 r., stanowiącego wykaz chorób lub ułomności uwzględniony przy orzekaniu (...). W przeciwieństwie do rozpoznanej i skonkretyzowanej jednostki chorobowej z § 66 punkt 3 (zaburzenia nerwicowe znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne utrwalone) w ww. orzeczeniu z dnia 05 czerwca 2017 r.

Można na marginesie dodać, że w dacie orzekania przez RWKM-L, tj. w dniu 5 czerwca 2017 r. obowiązywało Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 grudnia 2016 r. zmieniające rozporządzenie z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, nadające załącznikowi nr 1 i nr 2 do tego rozporządzenia brzmienie w nim określone, które weszło w życie w dniu 10 lutego 2017r. (Dz.U. z 2016 r., poz. 163).

W ocenie organu odwoławczego znajdujące się w aktach sprawy zwolnienia lekarskie, nie mogły stanowić dowodu na to, że obejmują one okres, w którym skarżący był zwolniony od zajęć służbowych z powodu choroby powstałej w związku ze służbą wojskową, gdyż nie posiadają one w treści zapisu o jednostce chorobowej (brak numeru statystycznego choroby), a także zostały wystawione przez lekarzy różnych specjalności.

Jednak organy nie mogą nie dostrzegać, że wśród zwolnień lekarskich przeważają zwolnienia lekarskie wystawione przez lekarzy psychiatrów. Wobec stwierdzenia przez RWKM-L u skarżącego schorzenia psychicznego - pozostającego w związku ze służbą wojskową - okoliczność ta nie może być obojętna dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i organy powinny ją wziąć pod uwagę.

Należy to odnieść zwłaszcza do zwolnień lekarskich wystawionych przez lekarza psychiatrę J. K., która jak wyjaśnił skarżący na rozprawie sądowej w dniu 6 grudnia 2018 r. do momentu hospitalizacji zajmowała się jego leczeniem. Ponadto, zwolnienia wystawione przez tego lekarza psychiatrę, obejmują okres "ciągły", tj. od dnia 4 maja 2016 r. do dnia 8 grudnia 2016 r., co należy oceniać w kontekście rodzaju stwierdzonego u skarżącego schorzenia i jego związku ze służbą wojskową. Dlatego organy prowadzące postępowanie nie mogły poprzestać tylko na konstatacji, że zwolnienia lekarskie są wystawione przez lekarzy różnych specjalności i nie zawierają zapisu o jednostce chorobowej, bez podjęcia jakichkolwiek w tym zakresie czynności wyjaśniających czy też szerszej ich analizy.

Odniesienie się do tej kwestii w odpowiedzi na skargę, co prawda jednym zdaniem, jest nieprawidłowe i niedopuszczalne. Jakakolwiek bowiem próba uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia w piśmie procesowym, jakim jest odpowiedź na skargę, złożonym po zakończeniu postępowania administracyjnego, nie może zastąpić uzasadnienia ani go uzupełniać. Rozważania i ocena powinny zostać zawarte w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2006 r., V SA/Wa 2905/05, LEX nr 209713). Pogląd ten, Sąd orzekający, w pełni podziela.

W świetle dokonanych rozważań trzeba uznać, że opisane postępowanie organów powoduje, że decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a w konsekwencji również art. 107 § 1 i 3 k.p.a., które nie są obojętne dla wyniku sprawy.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań i wiążą organy w świetle art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenia postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy uwzględnią powyższe uwagi i wskazania sądu. Przede wszystkim organy dokonają ponownej analizy i oceny zgromadzonego materiału dowodowego, w tym zwłaszcza orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Morsko-Lekarskiej, nr [...] z dnia 05 grudnia 2016 r. oraz znajdujących się w aktach sprawy zwolnień lekarskich wystawianych przez lekarzy psychiatrów. W razie wątpliwości organy mogą rozważyć możliwość zobowiązania skarżącego do przedłożenia zaświadczeń wystawionych przez lekarzy psychiatrów, którzy wydali zwolnienia lekarskie w spornym okresie celem wskazania jednostki chorobowej (numeru statystycznego choroby), będących przyczyną ich wystawienia. Następnie dokonają ponownej oceny zebranego materiału dowodowego w sprawie i wydadzą stosowną decyzję, szczegółowo uzasadniając - czy i w jakim - zakresie roszczenie skarżącego zasługuje na uwzględnienie.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił w części: zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, orzekając jak w sentencji.