Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 214/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 252
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity
article: art. 14 ust. 4 i 7
journal: Dz.U. 2014 poz 1118
law: Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski Sędzia WSA Bożena Kasprzak Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2016 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A z siedzibą w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł.na rzecz strony skarżącej kwotę 9.217 (dziewięć tysięcy dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., decyzją z dnia [...] r., po rozpoznaniu odwołania Stowarzyszenia "A" z siedzibą w Ł. od decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] r., w przedmiocie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części w części określającej, że kwota 140.000,00 zł z tytułu zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oraz odsetki od tej kwoty mają być uiszczone w terminie 15 dni od dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, i w tym zakresie, orzekając co do istoty sprawy, określił, że kwotę 140.000,00 zł z tytułu zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oraz odsetki od tej kwoty należy uiścić w terminie 15 dni od dnia doręczenia niniejszej ostatecznej decyzji i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części.

Organ odwoławczy zauważył, że w decyzji z dnia [...] r. po przeprowadzeniu postępowania wszczętego z urzędu, Marszałek Województwa [...] określił - w kwocie 140.000,00 zł - wysokość niepodatkowej należności budżetowej o charakterze publiczno-prawnym z tytułu wykorzystania niezgodnie z przeznaczeniem dotacji przyznanej ww. podmiotowi na podstawie umowy nr [...] z dnia [...] r. o wsparcie realizacji zadania publicznego o nazwie [...] "B", podlegającej zwrotowi do budżetu Województwa [...] w terminie 15 dni od dnia doręczenia tej decyzji, wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, naliczanymi od dnia 30 lipca 2012 r. do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w ofercie realizacji zadania publicznego o ww. nazwie, złożonej w dniu 16 lutego 2012 r. przez Stowarzyszenie "A" w Ł. w ramach ogłoszonego przez Zarząd Województwa [...] otwartego konkursu ofert na realizację zadań publicznych Województwa [...] z zakresu kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury i dziedzictwa narodowego w 2012 r., zostały zamieszczone konkretne zapisy wskazujące na nieodpłatność wykonania zadania dla jego adresatów, którymi mieli być głównie studenci, młodzież licealna i seniorzy. Opierając się na treści oferty, Zarząd Województwa [...] przyznał ww. podmiotowi dotację na realizację zadania w kwocie 140.000,00 zł. Niepobieranie opłat od uczestników zadania zostało potwierdzone w korekcie kalkulacji przewidywanych kosztów zadania, złożonej w związku z udzieleniem dotacji w wysokości niższej od wnioskowanej. W umowie nr [...] z dnia [...]r. o wsparcie realizacji zadania publicznego o nazwie [...] "B", na podstawie której w dniu 30 lipca 2012 r. przekazano kwotę dotacji ww. Stowarzyszeniu, znalazły się zapisy zobowiązujące je do wykonania tego zadania w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, zgodnie z ofertą stanowiącą integralną część umowy. W dniu 15 lipca 2014 r. dotowany podmiot złożył ostateczną korektę sprawozdania końcowego z wykonania ww. zadania publicznego, z której wynikało, że nie pobierał żadnych opłat od adresatów zadania. Jednakże w trakcie weryfikacji sprawozdania i załączonych do niego dokumentów ustalono, co zostało później potwierdzone przez samą stronę, że uczestnictwo adresatów zadania w [...] "B" miało odpłatny charakter, gdyż wiązało się z koniecznością zakupu biletów lub karnetów. Na podstawie treści "Aneksu do umowy ramowej o współpracy i partnerstwie w organizacji festiwalu "[...] "B" zawartej 10 maja 2010 r. dotyczącego realizacji [...] "B", sporządzonego w dniu 9 kwietnia 2012 r. pomiędzy Stowarzyszeniem "A" w Ł., którego prezesem jest S. F., a S. F. prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą "C", stwierdzono, że na podstawie tej umowy były dokonywane przepływy finansowe między oboma podmiotami, a w aneksie do niej Stowarzyszenie wyraziło zgodę na sprzedaż przez swojego kontrahenta biletów i karnetów na wydarzenie, na realizację którego uzyskało dotację. Zgodnie z wolą stron umowy wpływy z tego tytułu miały stanowić rekompensatę poniesionych przez przedsiębiorcę kosztów wydarzenia, organizacji projekcji i eksploatacji kina. Marszałek Województwa [...] uznał, że stwierdzona odpłatność uczestnictwa w [...] "B" dla adresatów tego zadania publicznego świadczy o wykorzystaniu dotacji przyznanej na jego realizację w całości niezgodnie z przeznaczeniem wynikającym z umowy nr [...] i załączonej do niej oferty, niezależnie od tego, czy sprzedaż biletów i karnetów była prowadzona bezpośrednio przez Stowarzyszenie "A" w Ł. czy przez inny podmiot, oraz niezależnie od tego, jaki podmiot uzyskiwał przychody z tego tytułu.

Wydając decyzji z dnia [...] r. SKO w Ł. wskazało, że przyznanie w 2012 r. Stowarzyszeniu "A" w Ł. dotacji na realizację zadania o nazwie [...] "B" nastąpiło na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 1118 ze. zm.), dalej: u.d.p.p.w.

W ramach rozpatrzenia niniejszej sprawy zasadnicze znaczenie miało ustalenie, czy rzeczywiście - jak uważa Marszałek Województwa [...] działający w tej sprawie w charakterze organu pierwszej instancji - dotacja z budżetu Województwa [...] udzielona w 2012 r. Stowarzyszeniu "A" w Ł. na realizację zadania publicznego o nazwie [...] "B" została wykorzystana przez beneficjenta niezgodnie z jej przeznaczeniem. Za punkt wyjścia Kolegium uznało określenie przeznaczenia tej dotacji, co wymagało sięgnięcia do treści umowy nr [...] o wsparcie zadania publicznego pod nazwą: [...] "B", zawartej w dniu 23 lipca 2012 r. między Województwem [...] a ww. Stowarzyszeniem, oraz treści dokumentów stanowiących załączniki do tej umowy, a tym samym jej integralną część - w szczególności oferty złożonej przez beneficjenta w dniu 16 lutego 2012 r. oraz zaktualizowanego kosztorysu złożonego w dniu 10 maja 2012 r. (załączniki nr 4 i 5 - zob. § 1 ust. 4 umowy). Organ zauważył, że jak wynika z § 1 ust. 1 umowy, Województwo [...] zleciło Stowarzyszeniu "A" w Ł. realizację zadania publicznego pod tytułem: [...] "B", określonego szczegółowo w ww. ofercie, z uwzględnieniem ww. aktualizacji kosztorysu, a Stowarzyszenie zobowiązało się wykonać to zadanie w zakresie i na warunkach określonych w tej umowie. Zobowiązanie zleceniobiorcy zostało doprecyzowane w § 2 ust. 2 i 3 umowy poprzez wprowadzenie wymogów wykonania zadania zgodnie z ofertą i aktualizacja kosztorysu oraz wykorzystania dotacji zgodnie z celem, na jaki ją uzyskał i na warunkach określonych tą umową. Przytoczone postanowienia umowy nr [...] wskazywały zdaniem organu na fakt, że cel wykorzystania przedmiotowej dotacji, jej przeznaczenie podlegają ustaleniu i weryfikacji w oparciu o szczegółowe zapisy w tej umowie i załączonych do niej dokumentach, łącznie definiujące zadanie publiczne, na realizację którego została udzielona dotacja. Podkreślono, że przyznanie dotacji wiązało się z wyborem konkretnej oferty w takim kształcie, w jakim została ona złożona, przy uwzględnieniu wszystkich elementów jej treści, które co do zasady należy uznać za równie istotne kryteria jej wyboru (zasadne jest bowiem założenie, że pominięcie lub zmiana jednego z elementów opisu danego zadania lub przewidywanego sposobu jego realizacji mogłaby skutkować nieprzyjęciem oferty). W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. zapisy zamieszczone w ofercie złożonej w dniu 16 lutego 2012 r. przez Stowarzyszenie "A" w Ł. prowadzą do wniosku, że zadanie publiczne, o którego dofinansowanie wystąpiono, polegające na zorganizowaniu [...] "B", miało charakteryzować się nieodpłatnością dla jego adresatów, do których - jak wynika z pkt III ppkt 3 oferty - zaliczono głównie młodzież licealną i studencką oraz seniorów. Kluczowym zapisem było pominięte w treści odwołania (zdaniem Kolegium nieprzypadkowo), zamieszczone w końcowej części oferty oświadczenie o treści: "Oświadczamy, że w ramach składanej oferty przewidujemy niepobieranie opłat od adresatów zadania." (pkt 2). Dodatkowo organ powołał się na inne elementy treści oferty: pkt I ppkt 12 lit. b i ppkt 13, w których mowa jest o tym, że oferent nie prowadzi odpłatnej działalności statutowej ani działalności gospodarczej, oraz pkt IV ppkt 2 poz. 3.1, w którym wskazuje się, że przewidywane źródła finansowania zadania publicznego nie obejmują żadnych wpłat i opłat pobieranych od jego adresatów (tak samo w pkt IV ppkt 2 poz. 3.1 zaktualizowanego kosztorysu złożonego w dniu 10 maja 2012 r.). Kolegium przychyliło się także do stanowiska Marszałka Województwa [...] w zakresie, w jakim stwierdził on w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że dla zakwalifikowania dotacji jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem nie ma znaczenia okoliczność, jaki podmiot faktycznie pobierał opłaty od adresatów zadania i czerpał korzyści z tego tytułu.

W ocenie Kolegium, wbrew twierdzeniom wyrażonym w odwołaniu, dotacja przyznana w 2012 r. została więc wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem wynikającym z dokumentów stanowiących podstawę jej przyznania. Co więcej niezgodność ta odnosi się do całej kwoty dotacji, gdyż została ona spożytkowana na inne zadanie niż to, które było opisane w ofercie stanowiącej załącznik do umowy nr [...] (niezależnie od zbieżności nazwy i innych elementów).

Niezależnie od ww. kwestii Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. powzięło inne uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości wykorzystania dotacji przyznanej z budżetu Województwa [...] na realizację zadania publicznego o nazwie [...] "B". Wiązały się one z naruszeniem bezwzględnego, wynikającego z art. 16 ust. 4 i 7 u.d.p.p.w. (w ich brzmieniu obowiązującym w 2012 r.) zakazu zlecania realizacji zadania publicznego podmiotom niebędącym stronami umów o wsparcie realizacji zadania publicznego lub o powierzenie realizacji zadania publicznego, niemającym statusu organizacji pozarządowych i niewymienionym w art. 3 ust. 3 u.d.p.p.w.

Zastrzeżenia organu odwoławczego wzbudziły konkretne zapisy we wzmiankowanej wyżej umowie ramowej z dnia 10 maja 2010 r. i aneksie z dnia 9 kwietnia 2012 r., potwierdzające tezę, że [...] "B" zostało zrealizowane przez Stowarzyszenie "A" w Ł. wspólnie z prywatnym przedsiębiorcą nienależącym do kręgu podmiotów wskazanych w art. 16 ust. 4 i 7 u.d.p.p.w., któremu w szerokim zakresie powierzono czynności związane z organizacją tego festiwalu (zob. § 1, § 2, § 3 ust. 1, § 4 ust. 1 i 2, § 5, § 6 umowy; § 1-4 aneksu).

W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji zasadnie uznał, że dotacja udzielona w 2012 r. Stowarzyszeniu "A" w Ł. została wykorzystana w całości niezgodnie z przeznaczeniem wynikającym z umowy nr [...] i dokumentów stanowiących jej integralną część. Konkluzja ta nie może być podważona z uwagi na fakt, którego zresztą nie negują organy obu instancji, iż poszczególne wydatki pokryte ze środków pochodzących z dotacji były realizowane zgodnie z przyjętym harmonogramem i należycie udokumentowane. Niezgodność wykorzystania dotacji z jej przeznaczeniem nie sprowadza się bowiem w tym przypadku do zagadnień formalnych czy technicznych, lecz do kwestii o bardziej fundamentalnym charakterze, jakimi są wykonanie zadania nieodpowiadającego w swej istocie zadaniu, na realizację którego udzielono dotacji, oraz naruszenie przepisów prawa regulujących sposób wykonania zadania publicznego przez podmioty działające i wspierane finansowo na podstawie u.d.p.p.w. W ocenie organu odwoławczego okoliczności ustalone w przedmiotowej sprawie mieszczą się w zakresie znaczeniowym pojęcia wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, także przy uwzględnieniu słusznego zakazu stosowania rozszerzającej wykładni art. 252 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.), dalej: u.f.p.

Pomimo pełnej aprobaty dla zasadniczego elementu rozstrzygnięcia Marszałka Województwa [...] , sprowadzającego się do uznania dotacji za wykorzystaną w całości niezgodnie z jej przeznaczeniem, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji w części dotyczącej wskazania terminu uiszczenia należności głównej z tytułu zwrotu dotacji wraz z naliczonymi odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych i orzeczenia w tym zakresie co do istoty sprawy.

Na powyższą decyzję Stowarzyszenie "A" wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając naruszenie:

a) przepisów postępowania, a mianowicie:

- art.7, 77 oraz art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz zaniechanie wyczerpującego wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podstawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięcia, w szczególności niewyjaśnienie charakteru i wagi ustalonej przez organ I i II instancji nieprawidłowości, a w przypadku ustalenia, że doszło do wykorzystania środków z dotacji niezgodnie z przeznaczeniem - na braku przeprowadzenia analizy jaka część przekazanych w ramach dotacji środków; na braku ustalenia, że nieodpłatność finansowanego zadania dla adresatów była warunkiem przyznania środków jak również że była ona immanentną cechą dotowanego zadania;

b) przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

- art. 252 u.f.p. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że środki z przyznanej dotacji zostały przez Skarżącego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,

- art. 14 ust. 4 i 7 u.d.p.p.w. (w brzmieniu obowiązującym w 2012 r.) poprzez jego niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji uznanie, że nastąpiło niedozwolone zlecenie realizacji zadania publicznego podmiotom nie będącym stronami umów o wsparcie realizacji zadania publicznego lub o powierzenie realizacji zadania publicznego niemającym statusu organizacji pozarządowych i niewymienionym w art. 3 ust. 3 u.d.p.p.w.

Z uwagi na powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według obowiązujących przepisów.

W odpowiedzi na skargę SKO w Ł. wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W głosie do protokołu rozprawy z dnia 5 maja 2016 r. (pismo z dnia 13 maja 2015 r.) Stowarzyszenie podkreśliło, że każdy uczestnik festiwalu miał możliwość skorzystania z projekcji bezpłatnie pod, warunkiem odebrania bezpłatnej wejściówki w biurze festiwalu. Seanse były zatem biletowane tylko dla tych osób, które nie odebrały wcześniej bezpłatnej wejściówki na seans, choć miały taką możliwość. Wobec powyższego, skoro każdy kto chciał skorzystać z projekcji filmowych w ramach festiwali miał możliwość bezpłatnego uczestnictwa, pod warunkiem odebrania bezpłatnej wejściówki i z możliwości tej nie skorzystał nie można – w ocenie strony – wyciągać z tej okoliczności negatywnych konsekwencji dla organizatora.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona lecz nie wszystkie argumenty w niej wskazane zasługują na uwzględnienie.

Spór jako zaistniał na tle przekazanej dotacji sprowadza się do różnicy stanowisk o zasadność jego wykorzystania, skutkując zakresem zwrotu, w całości lub w części, przy założeniu wykorzystania niezgodnie z przeznaczeniem.

Wedle organu z uwagi na fakt , iż uczestnictwo w festiwalu filmowym pn. [...] " B", na które udzielono dotacji było odpłatne dla adresatów wbrew założeniu , że charakteryzować się miało nieodpłatnością , a nadto dostrzeżonym na etapie postępowania przed organem odwoławczym uchybieniem przepisom prawa poprzez zaistnienie niedopuszczalnej kooperacji w trakcie jego realizacji z podmiotem , który nie spełniał wymogów prawem przewidzianych ażeby w takiej kooperacji występować - łącznie powodują , że doszło do niezgodnego wykorzystania dotacji z przeznaczeniem oraz , że niezgodność ta odnosi się do całej kwoty dotacji.

Strona argumentuje przeciwnie , uznając ,że współorganizowanie festiwalu z C cechuje się technicznym i specjalistycznym zakresem podjętych czynności , które można określić mianem "pomocniczych" przez co nie można ich kwalifikować jako dotykających istoty przedsięwzięcia , a wobec tego nie rzutują na ocenę wykorzystania środków z dotacji a także , że festiwal odbył się w sposób zaplanowany i tak też został rozliczony, co oznacza , że nie doszło do wydatkowania środków dotacji na inne cele niż założone. Alternatywnie podniesiono , iż w przypadku uznania za zasadne stanowisko , że doszło do złamania warunku nieodpłatności dla adresatów , co nie jest kwestionowane, koniecznym było przeprowadzenie postępowania dowodowego celem wyodrębnienia w ramach dotacji jaka jej część, wobec wskazanej okoliczności została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem , i objąć ją ewentualnym zwrotem , czego w sprawie organy nie uczyniły.

Zdaniem sądu w sporze tym rację przyznać należy stronie.

Fakt zawarcia umowy o dotację na organizację festiwalu filmowego a także okoliczności towarzyszące tej czynności prawnej, ją poprzedzające i uzupełniające nie są kwestionowane. Chodzi tu o złożoną i wybraną ofertę strony w związku z ogłoszonym konkursem przez Zarząd Województwa [...] na realizację zadania w zakresie kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury i dziedzictwa narodowego w 2012 r. , w ramach której dostęp do odbywających się wydarzeń miał charakteryzować się nieodpłatnością dla ich adresatów , a także podzleceniem czy też współorganizowaniem przedsięwzięcia, na które udzielono dotacji z podmiotem trzecim , wspomnianą Agencją , wbrew zakazowi dalszego powierzania realizacji zadania publicznego podmiotom nie charakteryzujących się określonymi cechami , do kręgu których Agencja ta nie należała. Istotne jest przy tym to , że strona nie kwestionuje , że dochodziło do sprzedaży biletów na seanse filmowe, jakkolwiek w głosie do protokołu zaznacza ,że przeważająca część wydarzeń odbywała się poza odpłatnością a zasadą było uzyskanie w biurze festiwalu bezpłatnej wejściówki, przedkładając także zestawienie ilościowe i wartościowe tych pozycji , podkreślając ,że niedopłatność zadania nie była warunkiem przyznania środków dotacji. Natomiast na tle brzmienia zawartego aneksu z dnia 9 kwietnia 2012 r. do umowy ramowej o współpracy z 2010 r. pomiędzy Stowarzyszeniem a Agencją Wydarzeń C skarżąca podnosi , że charakter wykonanych czynności w ramach postanowień umownych nie stanowi o naruszeniu zakazu współorganizowania przedsięwzięcia dotowanego z tym podmiotem.

Celem dokonanie oceny ustalonego przez organy stanu faktycznego koniecznym jest przybliżenie ram prawnych , na gruncie których dochodzi do rozdysponowywania środków publicznych a także domagania się ich zwrotu albowiem one wyznaczają granice gromadzenia dowodów , pozwalając na późniejszą ocenę prawną poczynionych ustaleń.

Podstawowe znaczenie mają przepisy ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (dalej w skrócie u.f.p.) a także ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie ( określanej dalej u.d.p.p.w.). Stosownie do art. art. 221 ust. 1 u.f.p. - Podmioty niezaliczane do sektora finansów publicznych i niedziałające w celu osiągnięcia zysku mogą otrzymywać z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacje celowe na cele publiczne, związane z realizacją zadań tej jednostki, a także na dofinansowanie inwestycji związanych z realizacją tych zadań.

Ust. 2 stanowi ,że Zlecenie zadania i udzielenie dotacji następuje zgodnie z przepisami ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, a jeżeli dotyczy ono innych zadań niż określone w tej ustawie - na podstawie umowy jednostki samorządu terytorialnego z podmiotem, o którym mowa w ust. 1.

Z kolei po myśli art. 252 ust. 1 u.f.p. - Dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego:

1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) pobrane nienależnie lub w

nadmiernej wysokości

- podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2.

Natomiast ust. 5 cytowanej normy przewiduje, że zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości.

W ramach regulacji ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie , do której odsyła ustawa o finansach publicznych, w przedmiotowej kwestii istotne znaczenia ma art. 11 i art. 16 ust. 1 , ust. 4 i ust. 7. Ten pierwszy stanowi , że organy administracji publicznej:

1) wspierają w sferze, o której mowa w art. 4, realizację zadań publicznych przez organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3, prowadzące działalność statutową w danej dziedzinie;

2) powierzają w sferze zadań publicznych, o której mowa w art. 4, realizację zadań publicznych organizacjom pozarządowym oraz podmiotom wymienionym w art. 3 ust. 3, prowadzącym działalność statutową w danej dziedzinie.

W ust. 2 wskazano ,że wspieranie oraz powierzanie, o których mowa w ust. 1, odbywają się po przeprowadzeniu otwartego konkursu ofert albo w trybach określonych w art. 11a-11c lub art. 19a.

Natomiast art. 16 we wskazanych wyżej ustępach przewiduje , iż przyjęte do realizacji zlecenie odbywa się na zasadach określonych w umowie o wsparcie realizacji zadania publicznego , sporządzonej z uwzględnieniem regulacji ustawy o finansach publicznych oraz tej ustawy , dalej ,że zadanie publiczne co do zasady nie może być realizowane przez podmiot niebędący stroną umowy , chyba ,że umowa inaczej postanawia, wreszcie , że strony z którymi organ administracji publicznej zawarł umowę , mogą zlecić realizację zadania publicznego wybranym w sposób zapewniający jawność i uczciwą konkurencję pozarządowym podmiotom oraz podmiotom wymienionym w art. 3 ust 3 , niebędącym stronami umowy , m.in. o wsparcie realizacji zadania publicznego.

W rozpoznawanej sprawie została zawarta w dniu [...] r. umowa nr

[...] o wsparcie realizacji zadania publicznego pod nazwą [...] " B" .Objęte nią zadanie zostało szczegółowo opisane w § 1

ust. 1 poprzez odwołanie się do złożonej przez stronę oferty oraz aktualizacji

kosztorysu. Kwotę dotacji określono na 140.000,- złotych. W pkt III złożonej i

przyjętej do wsparcia finansowego oferty z zadaniem zorganizowania festiwalu

filmowego szczegółowo opisano zakres rzeczowy zadania publicznego a

w pkt IV kalkulację przewidywanych kosztów do poniesienia.

Z akt administracyjnych nie wynika i nie kwestionuje tego organ ażeby nie zostały

zrealizowane cele rzeczowe przedsięwzięcia , tj. ażeby festiwal się nie odbył oraz

żeby doszło do zakwestionowania przedłożonych dokumentów zaświadczających o

poniesieniu wydatków.

Z pisma Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] z [...]r. wynika, że zakończono procedury rozliczeniowe dotacji przyznanej na podstawie wskazanej umowy, jednakowoż z uwagi na stwierdzenie ,że w ofercie Stowarzyszenia określono , że w ramach zadania nie przewidywano pobierania opłat od adresatów zadania a opłaty wbrew temu postanowieniu były pobierane , uznano ,że dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem i powinna być w całości zwrócona. Orzekając o zwrocie dotacji organ I instancji przyjął za podstawę jej podjęcia wyłącznie niedotrzymanie warunku nieodpłatności dla adresatów festiwalu , pomijając de facto jego przeprowadzenie i rozliczenie , także środków z dotacji oraz pozostawienie poza zakresem analizy - czy i w jakim zakresie ów warunek został niedotrzymany i jaki jest jego rzeczywisty wpływ na występującą niezgodność wykorzystania dotacji z założonym celem. Akceptując to stanowisko organ odwoławczy uzupełnił pogląd Marszałka , twierdząc , że dotacja została spożytkowana na inne zadanie niż to , które zostało opisane w ofercie stanowiącej załącznik do umowy , wspierając podjętą decyzję nową okolicznością a mianowicie zawarciem umowy o współorganizowanie festiwalu z podmiotem do tego nieuprawnionym na gruncie ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, której przepisy mają zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.

W ocenie sądu z punktu widzenia regulacji art. 252 u.f.p. stanowisko organu jest nieuprawnione. Na tle okoliczności kontrolowanej sprawy nie sposób w świetle zgromadzonych dowodów uznać ,że dotacja została w całości wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. W tym zakresie sąd nie podziela także zarzutu skargi , iż mała miejsca pełna zgodność wykorzystania środków dotacji z przeznaczeniem. Zdaniem sądu nie można nie dostrzec w procesie wykładni przepisów ustawy o finansach publicznych tego , że odbył się festiwal i nie kwestionują tej okoliczności również organy. Pozostaje zatem do rozpatrzenia ocena – czy niedotrzymanie warunku nieodpłatności seansów filmowych dla adresatów festiwalu w tym także bez odniesienia się przez organy do rozmiaru zaistniałej odpłatności, o co zabiegała strona skarżąca, uprawniało do wyprowadzenia stanowiska , iż dotacja powinna podlegać zwrotowi w całości.

Odnosząc się do tego zagadnienia , na tle art. 252 u.f.p. stwierdzić należy ,że ustawodawca wskazał kiedy dotacje podlegają zwrotowi , a mianowicie; gdy są wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości . Te ostatnie zdefiniował w ust. 2 i ust. 3 cyt. przepisu. Nie wskazał natomiast kiedy wystąpi stan określany jako wykorzystanie niezgodnie z przeznaczeniem. Jednocześnie w doniesieniu do wszystkich tych zdarzeń przewidział , że zwrotowi może podlegać tylko ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem .

W ocenie sądu w niniejszej sprawie kryterium wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem nie można postrzegać wyłączenie z perspektywy niedotrzymania jednego z warunków (nieodpłatności wstępu na wydarzenia odbywające się w ramach festiwalu) , które przedstawił ubiegający się o dotację w złożonej ofercie. Tym bardziej, kiedy nie zostało ustalone w jaki sposób oddziaływuje owa odpłatność na wielkość całej dotacji, a zatem możliwość wykorzystania jej w pozostałe części na cel , któremu miała służyć. Podkreślić raz jeszcze należy , że cele zadania pn. [...] zostały realizowane , i jest to okoliczność przyznana , a poniesione wydatki w znakomitej części pochodziły ze środków spoza budżetu ( dotacji).

Nie można twierdzić jak wywodzi organ odwoławczy ,że dotacja została przeznaczona na inne zadanie. Nie da się tej tezy obronić na gruncie okoliczności niniejszej sprawy, jest zupełnie niezrozumiała.

W piśmiennictwie wskazuje się , że w przypadku dotacji celowych a taki ma charakter udzielona w rozpoznawanej sprawie , określenie przeznaczenia środków przekazywanych w tej formie stanowi kryterium wyodrębnienia tych dotacji , dlatego najłatwiej można potwierdzić zgodnie z przeznaczeniem ich wykorzystanie , co będzie miało miejsce , tylko jeśli środki te posłużą jako zapłata za zrealizowanie zadania , na które dotacja została udzielona. Podkreśla się przy tym , że przeznaczenie dotacji , rozumiane jako określenie celu , któremu mają służyć środki przeznaczone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego , powinno być określone w sposób niebudzący wątpliwości ( por. Ustawa o finansach publicznych Komentarza , M. Karlikwoska , W. Miemiec , Z. Ofiarski, K. Sawicka - Pressom Sp. z o.o. Wrocław 2010 oraz Ustawa o finansach publicznych Komentarz , Ludmiła Lipiec Warzecha Warszawa 2011).

Jak wcześniej wspomniano , cel zadania publicznego szczegółowo opisany w ofercie Stowarzyszenia został osiągnięty. Festiwal się odbył. Nie ma zatem żadnych podstaw by na tle brzemienia art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p. twierdzić , że wystąpiła sytuacja opisana jako wykorzystanie dotacji w pełni niegodnie z przeznaczeniem. Obrazowo można by ją przedstawić w ten sposób , że np. udzielono dotację na festiwal filmowy w ramach wzbogacenia oferty kulturalnej województwa [...], a wykorzystano na festiwal teatralny. Sytuacja taka nie miała jednak miejsca w okolicznościach rozpoznawanej sprawy.

Nie sposób jednak nie dostrzec za organami , że doszło do stwierdzenia uchybień w zakresie wykonania zadania objętego umową o dotację . Jeden z warunków nie przebiegł w sposób zakładany , ograniczając dostępność do wydarzeń związanych z festiwalem , poprzez sprzedaż biletów na seanse filmowe, który pozostaje w związku z zawartym aneksem do umowy ramowej z 2010 r. o partnerstwie i współpracy w organizacji festiwalu , którego stroną była Agencja C. Rację ma organ , że teść tej umowy oraz charakter organizacyjno prawny podmiotu , z którym skarżący podpisał aneks w 2012 r. w związku z realizacja [...], pozostawały w sprzeczności z unormowaniami ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie mającymi w sprawie zastosowanie , w szczególności z art. 16 ust . 4 i ust 7 .

Przede wszystkim Agencja nie należy do kręgu podmiotów , z którymi strona mogła zawrzeć taką umowę , nadto jak wskazano , wbrew stanowisku skarżącego w jej ramach nie dochodziło do wykonania jedynie czynności "pomocniczych" , które można zlecić na podstawie umowy cywilnoprawnej ( str. 8 skargi) i co mogłoby być uznane jako nie pozostające w sprzeczności z regulacjami tej ustawy. Wbrew tej ocenie postanowienia aneksu wskazują na faktyczne współorganizowanie festiwalu ( § 1 i § 2 ), jak i niedozwoloną zgodę ( sprzeczną z założeniami ) na sprzedaż biletów oraz karnetów przez Współorganizatora ( § 3 ust 2 ).

Powyższe, zdaniem sądu, nie czyni jednak wystarczającej podstawy do uznania ,że cała dotacja została wykorzystania niegodnie z przeznaczeniem. W ocenie sądu w sprawie zwrotowi powinna podlegać jedynie część dotacji , po myśli art. 252 ust. 5 u.f.p. gdyż cel założony przez zamawiającego w ramach ogłoszonego konkursu ofert na realizację zadań publicznych z wyłonionym i przyjętym do dotowania festiwalem został osiągnięty , jednakowoż z niewątpliwym niedotrzymaniem warunku w zakresie nie ponoszenia opłat przez uczestniczących .

Zgodzić należy się z zarzutem skargi , iż organy zbyt rygorystycznie podeszły do zagadnienia zwrotu dotacji, bez pogłębionej analizy regulacji ustawy o finansach publicznych , na tle okoliczności niniejszej sprawy, a powodem tego mogło być nie przeprowadzenie postępowania w kierunku ustalenia w jakim zakresie ( w jakiej wysokości) dotacja została skonsumowana niezgodnie z przeznaczeniem , czym naruszono przepisy art. 7 i art. 77 § 1 Kpa , o istotnym wpływie na wynik sprawy. Naruszenie to w sposób bezpośredni musiało mieć również wpływ na nie wypełnienie przez organy w sposób właściwy wymogów , o jakich mowa w art. 107 § 3 Kpa.

Podsumowując, sąd uznał za zasadne poza zarzutami dotyczącymi uchybień przepisom prawa formalnego ( jw. ) także zarzuty skargi dotyczące błędnej wykładni art. 252 u.f.p. we właściwych jego jednostkach redakcyjnych , o czym wyżej , nie podzielając jednocześnie zarzutu naruszenia art. 16 ust. 4 i 7 u.d.p.p.w. .

Ponownie rozpoznając sprawę organy zobowiązane będą , mając na uwadze przedstawione rozważania sądu , przeprowadzić stosowne postępowanie dowodowe w celu ustalenia w jakim rozmiarze - zakresie doszło do wykorzystania otrzymanej dotacji niezgodnie z przeznaczeniem , w związku z niekwestionowaną częściową sprzedażą biletów na seanse filmowe wbrew warunkowi umownemu o nieodpłatnym dostępie do wydarzeń dla ich uczestników w trakcie dotowanego festiwalu , a następnie wyliczyć w jakim stopniu uchybienie to czyni koniecznym uznanie wykorzystania dotacji w części niezgodnie z przeznaczeniem podlegającej zwrotowi, stosownie do art. 252 ust. 5 u.f.p.

Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012 r. , poz. 270 ze zm. ) postanowił uchylić zaskarżoną decyzję.

Orzekając o kosztach postępowania sąd miał na uwadze art. 200 i art. 205 § 2 cytowanej ustawy przy uwzględnieniu § 14 ust. 1 pkt 1 lit a i § 2 pkt 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( Dz. U. 2015.1804).

P.C.