Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 749/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2016-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 40
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 4 ust. 8, art. 65
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2016 r. sprawy ze skargi S sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2012 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. S sp. z o.o., będąca następcą prawnym E Sp. z o.o., wniosła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] sierpnia 2015 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] września 2014r. r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2012 r.

Zaskarżona decyzja została wydana na tle następującego stanu faktycznego.

Złożonym w dniu 21 maja 2012 r. wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2012r. S Sp. z o.o., reprezentowana przez prokurenta P.M. ubiegała się o przyznanie m. in. pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (dalej zwanej płatnością ONW) na działki o numerach [...] o łącznej powierzchni całkowitej 147,61 ha. Pismem noszącym datę [...] czerwca 2012 r. spółka po uprzednim wezwaniu przez organ I instancji do uzupełnienia braków formalnych wniosku złożyła korektę wniosku. W odpowiedzi na pismo organu z dnia [...] września 2012 r. dotyczące przedeklarowania powierzchni zgłoszonych przez wszystkich rolników ubiegających się o płatności do działek nr [...], pismem z dnia [...] października 2012 r. P.M. złożył jako prokurent spółki korektę wniosku podtrzymując swoją deklarację.

Pismem z dnia [...] lutego 2013 r. Kierownik Powiatowego Biura ARiMR wezwał stronę do złożenia szczegółowych wyjaśnień dotyczących m.in. wskazania osób wykonujących pracę na gruntach deklarowanych do płatności, okazanie dokumentów potwierdzających posiadanie gruntów w 2012 roku zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ONW, dokumentów potwierdzających zawarcie umów z innymi osobami, podmiotami na wykonanie prac polowych, zleceń na ich wykonanie, protokołów odbioru wykonanych prac, faktur, rachunków potwierdzających założenie i utrzymanie upraw, dokumentów potwierdzających zagospodarowanie plonów (np. sprzedaży), wskazanie jakim sprzętem były wykonywane prace. Odpowiedź na powyższe pismo stroną udzieliła pismem noszącym datę [...] marca 2013r. (data wpływu do organu 27 marzec

2013 r.). Do pisma powyższego strona dołączyła kserokopie dokumentów w postaci protokołu z inspekcji gospodarstwa rolnego na zgodność z zasadami produkcji rolniczej metodami ekologicznymi, umów o świadczenie usług zawartych z N, porozumienie w sprawie wykonania umowy o świadczenie usług zawarte pomiędzy S sp. z o.o. a N oraz G sp. z o.o., protokół zlecenia wykonania usług z dnia [...] kwietnia 2012 r. i z dnia [...] kwietnia 2012 r., kserokopię karty o ewidencji sprzedaży i faktury wystawione w latach 2012 i 2013 r. Nadto strona wnosiła w tym piśmie o przesłuchanie wnioskowanych świadków.

W związku ze zmianą danych w ewidencji producentów uległa zmianie właściwość organów do rozpatrzenia wniosku o przyznanie płatności o które ubiegała się strona. W związku z powyższym Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przekazał dokumentację dotyczącą strony do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.

Po otrzymaniu pisma z Agencji Nieruchomości Rolnych dotyczącego stanu zagospodarowania wykazanych przez stronę we wniosku o płatność do działek oraz z Urzędu Skarbowego w przedmiocie prowadzenia przez stronę innych profilów działalności niż rolnicza postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił przeprowadzenia dowodów w postaci przesłuchania w charakterze świadków osób wskazanych przez stronę w piśmie z dnia [...] marca 2013 r. uznając, iż zostali oni wskazani w celu przewleczenia postępowania, a okoliczności istotne do rozstrzygnięcia sprawy są dostatecznie ustalone innymi dowodami przytoczonymi przez stronę i faktami znanymi organowi z urzędu.

W dniu 4 sierpnia 2013 r. organ dołączył na wniosek strony sprawozdania finansowe z działalności spółki.

Decyzją z dnia [...] września 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił S sp. z o.o. przyznania wnioskowanej płatności ONW na 2012 rok ze względu na niespełnienie warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ONW" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 40, poz. 329 ze zm.) w związku ze stworzeniem przez producenta sztucznych warunków do uzyskania płatności poprzez sztuczny podział gospodarstwa rolnego.

Uzasadniając decyzję organ pierwszej instancji powołał się na § 2 pkt 2-3 oraz § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2009-2013 (DZ.U. z 2009r., nr 40, poz. 329 ze zm.). Wskazał, że obowiązkiem organu jest sprawdzenie czy strona spełnia określone w tych przepisach warunki do przyznania płatności, ponieważ dopiero łączne spełnienie wszystkich warunków daje legitymację do występowania w charakterze rolnika uprawnionego do przyznania płatności. Organ przytoczył definicje zawarte w art. 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2004 r., nr 10, poz. 76): producenta rolnego oraz gospodarstwa rolnego zaznaczając, że nadanie numeru ewidencyjnego stanowi potwierdzenie, iż jego właściciel zgłosił się do organu jako producent rolny i posiadacz gospodarstwa rolnego. Zaznaczył też, że uzyskanie wpisu do ewidencji producentów nie jest równoznaczne z uzyskaniem jakichkolwiek uprawnień do płatności, gdyż to czy podmiot jest uprawniony do uzyskania płatności rozstrzygane jest na gruncie danych przepisów dotyczących przyznania poszczególnych płatności. Rolnik nie dlatego jest producentem rolnym, że został wpisany do rejestru (zgodnie z zapisem ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności) lecz dlatego, że spełnia warunki określone w szczegółowych przepisach prawa materialnego.

Kierownik BP podkreślił, że istotą płatności obszarowych jest to, że są one przyznawane osobie, która rzeczywiście uprawia grunty tzn. decyduje, jakie rośliny uprawiać, i swobodnie dokonuje odpowiednich zabiegów agrotechnicznych, zbiera plony oraz utrzymuje te grunty w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska (zgodnie z normami), przy czym chodzi tu o wszelkie czynności niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa.

Organ stwierdził, że wobec braku sformułowania oddzielnych definicji "posiadania gospodarska rolnego" na potrzeby rozdziału pomocy finansowej dla rolnictwa oraz z uwagi na posługiwanie się tym pojęciem we wszystkich powołanych aktach prawnych dotyczących pomocy dla rolnictwa, sięgnąć należy do regulacji Kodeksu cywilnego. Przytaczając jego art. 336, zaznaczył, że posiadanie jest stanem faktycznym polegającym na określonym władztwie nad rzeczą i występuje w dwóch postaciach: posiadania samoistnego i posiadania zależnego. Jako stan faktyczny, posiadanie niezależne jest od tego, czy posiadaczowi przysługuje tytuł prawny, z którego wynika uprawnienie do władania przedmiotem posiadania. Posiadanie występuje przy równoczesnym istnieniu dwóch elementów: elementu fizycznego władania rzeczą oraz elementu psychicznego, rozumianego jako zamiar władania rzeczą dla siebie. Czynnik faktycznego władztwa polega na fizycznym opanowaniu rzeczy i władztwo to musi być stanem trwałym, zatem związek posiadacza z rzeczą nie może wyrażać się w jednorazowym lub nawet sporadycznym zawładnięciu rzeczą lecz w możności korzystania z niej przez czas nieokreślony. Element psychiczny posiadania - określany jako czynnik woli - manifestuje się w obiektywnych działaniach podejmowanych przez posiadacza. Brak któregokolwiek z ww. elementów posiadania przesądza o braku posiadania.

Kierownik BP powołał się na obecnie obowiązujące przepisy art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady WE nr 1166/2008 z 19 listopada 2008 r. w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 571/88 (Dz. Urz. UE. L. 2008.321.14), definiujące gospodarstwo rolne jako wyodrębnioną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym, która posiada oddzielne kierownictwo i prowadzi działalność rolniczą wymienioną w załączniku i na terytorium gospodarczym Unii Europejskiej jako działalność podstawową lub drugorzędną. Powołując się na omówione przepisy wskazał, że jednostka posiadająca odrębne środki produkcji, wyposażenie, nieruchomości, jednak zarządzana przez to samo kierownictwo, powinna być uznana za jedno gospodarstwo rolne.

Organ pierwszej instancji zaznaczył, że jednym z programów pomocy dla rolnictwa z funduszy europejskich, o które corocznie wnioskuje skarżąca jest wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Organizację rozdziału tej pomocy określa ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173.). Warunki przyznania płatności na lata 2007- 2013 dla korzystających z tej formy pomocy określa powołane wyżej rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009r. Wynika z niego, że płatność do każdego hektara jest uzależniona de facto od wielkości gospodarstwa i maleje wraz z jego wzrostem, a w odniesieniu do areału powyżej 300 hektarów płatność ONW w ogóle nie przysługuje. Przytoczył również orzeczenie NSA z dnia 12 lipca 2012 r. (sygn. akt II GSK 646/11), zgodnie z którym tworzenie przez dane osoby (fizyczne lub prawne), wielu spółek cywilnych, które następnie odrębnie zgłaszałyby działki rolne, które gdyby musiały zostać zgłoszone łącznie nigdy nie zakwalifikowałyby się do przyznania pomocy (przekraczałyby bowiem powierzchnię 300 hektarów), może być uznane za działanie obchodzące prawo i w związku z tym nie zasługujące na uwzględnienie.

Nadto organ powołał się na art. 18 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173) wskazując, że ma on na celu wyeliminowanie "sztucznych" podziałów gospodarstw celem ominięcia modulacji. W obowiązującym stanie prawnym podział dużego gospodarstwa na mniejsze części, przekazane w posiadanie różnym podmiotom, zarejestrowanym w ewidencji producentów, przekładałby się na przyznanie płatności z ominięciem przepisów modulujących. Działanie takie byłoby dopuszczalne, jedynie pod warunkiem, że dojdzie do rzeczywistego podziału dużego gospodarstwa na mniejsze części, a wnioskujący o pomoc rzeczywiście obejmą w posiadanie wydzielone im działki i staną się w ten sposób odrębnymi producentami rolnymi.

Dalej Kierownik BP zaznaczył, że zgodnie z art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28.01.2011), nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których stwierdzono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Powołał się również na orzecznictwo administracyjne (m. in. wyroki: NSA z 12 lipca 2012 r. II GSK 646/11, WSA w Warszawie z 6 czerwca 2014 r. VIII SA/Wa 168/14,) oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (wyrok z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12), zaznaczając że taki wywód jest niezbędny, aby wykazać, iż S Sp. z o.o. nie jest wyodrębnionym, samodzielnym i samorządnym producentem rolnym. Jest podmiotem zgłaszającym działki rolne, będące częścią wszystkich jednostek produkcyjnych zarządzanych przez P.M.. Wymienione w decyzji 103 spółki, zdaniem organu, zostały zarejestrowane i wnioskują o płatności z dwóch powodów: aby zmaksymalizować wysokość otrzymanych płatności oraz aby uzyskać płatności do działek, do których na mocy przepisów szczególnych płatność nie zostałaby przyznana (zarówno z powodu przekroczenia powierzchni, jak i z powodu braku możliwości zwiększenia powierzchni objętej zobowiązaniem rolnośrodowiskowym).

Organ pierwszej instancji wskazał, że P.M. w 2005 r. jako osoba fizyczna oraz wspólnik 5 innych spółek (AG sp. z o.o., AK sp. z o.o., AM Sp. z o.o., AMy sp. z o.o., AP Sp. z o.o.) zgłosił do płatności łącznie 1159,55 ha. Już w 2008 r., wraz z 39 innymi spółkami, zadeklarował do płatności 2865,72 ha, w 2009 r. spółek było 60, a powierzchnia wynosiła już 3988,25 ha. W roku 2012 aż 90 podmiotów powiązanych kapitałowo, osobowo wnioskowało o płatności na łączną powierzchnię 3789,40 ha. W 2013 r. spółek powiązanych kapitałowo z P.M. było już 103. Zaznaczył przy tym, że wyjaśnienia powyższe pozwalają zrozumieć mechanizm i cel działań polegających na podziale dużego gospodarstwa na wiele gospodarstw mniejszych. Działanie takie byłoby dopuszczalne, jedynie pod warunkiem, że dojdzie do rzeczywistego podziału dużego gospodarstwa na mniejsze części, a wnioskujący o pomoc rzeczywiście obejmą w posiadanie wydzielone im działki i staną się w ten sposób odrębnymi producentami rolnymi. Celem takich rozwiązań w zakresie definicji "producenta rolnego" jest właściwy podział różnych rodzajów pomocy finansowej dla rolników będących faktycznymi posiadaczami gospodarstwa rolnego. Ponieważ wszystkie powołane wyżej akty prawne posługują się pojęciem "producenta rolnego", jako podmiotu posiadającego gospodarstwo rolne, rozumienie tego pojęcia na gruncie wszystkich ww. aktów prawnych musi być jednakowe, bowiem wszystkie uregulowania służą jednemu celowi, tj. właściwemu rozdzieleniu różnych rodzajów pomocy finansowej dla rolników. Zauważył, że należyte rozumienie pojęcia posiadania gospodarstwa rolnego jest konieczne dla oceny, S sp. z o.o. rzeczywiście posiadała gospodarstwo rolne.

Kierownik BP wskazał, że wspólnikami S sp. z o.o. byli P.M. i D.M.. P.M. został zarejestrowany w ewidencji producentów jako osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rolne oraz dodatkowo jako wspólnik 90 podmiotów (stan bieżący), w tym spółek z ograniczoną odpowiedzialnością i spółek cywilnych, które uzyskały odrębne wpisy do ewidencji producentów. Dodatkowo P.M. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą N, a także jest właścicielem K S.A. Nadto R. i P.M., pozostający wówczas w związku małżeńskim, będąc w posiadaniu odrębnych numerów w ewidencji producentów nadanych osobom fizycznym utworzyli dodatkowo 10 spółek, w których są jedynymi współwłaścicielami (AK sp. z o.o., B s.c., Bo s.c., D s.c., K s.c., M s.c., N s.c., P s.c., S s.c., Sz s.c.), oraz 66 spółek cywilnych i spółek z o.o., w których jedno z małżonków jest wspólnikiem. Również D.M. - syn R. i P.M. - został zarejestrowany w ewidencji producentów jako osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rolne oraz dodatkowo jako wspólnik 31 spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, w których wraz z P.M. są jedynymi wspólnikami, zaś dwie z nich (D sp. z o.o. oraz Dz sp. z o.o.) są jedynymi wspólnikami trzynastu kolejnych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością utworzonych przez ww. osoby w roku 2012.

Organ podkreślił, że w 2012 r. P.M. występuje jako wspólnik bądź prezes zarządu w 90, przy czym spółki te w roku 2012 ubiegały się o przyznanie płatności ONW do łącznej powierzchni 3789.40 ha., potwierdzając powyższe ustalenia poprzez sporządzenie zestawienia tabelaryczne, w którym wskazano nazwę spółki, wspólników i powierzchnię gruntów deklarowanych do płatności.

Organ zauważył, że P.M. składając jeden wniosek o przyznanie płatności ONW do powierzchni 3789.40 ha, otrzymałby płatność jedynie do powierzchni 300 ha, i wynosiłaby 22.375 zł, natomiast składając wnioski w powyższy sposób przy uwzględnieniu modulacji ONW i przy najniższej stawce obowiązującej dla strefy I wyniosłaby 494.122,33 zł.

W ocenie Kierownik BP tworzenie przez P.M. wielu spółek, które następnie odrębnie zgłaszały działki rolne, które gdyby musiały zostać zgłoszone łącznie uzyskałyby mniejsze płatności, jest działaniem obchodzącym prawo. Zawiązywanie przez P.M. wielu spółek cywilnych i spółek z ograniczoną odpowiedzialnością i dzielenie łącznie posiadanego areału na mniejsze gospodarstwa, nie może zostać uznane za działanie pozostające w zgodzie z celem i sensem przepisów regulujących przyznawanie wspierania rolników gospodarujących w niekorzystnych warunkach.

Organ I instancji zauważył, że skarżąca składała wnioski o przyznanie płatności począwszy od 2009 roku. Przedmiotem deklaracji spółki we wniosku na rok 2012 są grunty rolne 7 działek działek ewidencyjnych: [...], położone w [...] i [...] położone w [...]. W oparciu o dane aplikacji Zintegrowany System Zarządzania i Kontroli prowadzonej przez ARiMR organ wskazał w dalszej części uzasadnienia przez jakie podmioty powyższe działki były deklarowane do płatności w latach 2008do 2012, stwierdzając, że czyniły do spółki AK, BK, AP, S, P, S, a nadto działka nr [...] w 21012 roku w części przez M.P..

Kierownik BP podkreślił, że ww. działki były swobodnie przekazywane pomiędzy spółkami, w których wspólnikiem jest P.M., natomiast przeniesienia posiadania tych działek miały stanowić jedynie formalny tytuł prawny do pozornego wydzielenia gruntów o areale gwarantującym uzyskanie dopłat ONW i PRŚ przez spółki, których P.M., występując we własnym imieniu, nie otrzymałby. Podkreślił, że P.M. jest również właścicielem firmy N prowadzonej w formie działalności gospodarczej, która to firma wykonywała usługi (prace rolne) na rzecz podmiotów, w których P.M. jest wspólnikiem.

Dodatkowo organ zważył, że dla 90 spółek funkcjonujących w 2012 roku, w 72 wskazano konto bankowe nr [...], w którym jako właściciela konta wskazano P.M. lub jego syna – D.M.. Z umów spółek cywilnych oraz odpisów KRS spółek z o.o. wynika, że są one powiązane osobowo przez P.M., R.M. oraz D.M.. Przemawia za tym zarówno struktura organizacyjna spółek, w których osoby te mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie spółek albo bezpośrednio, będąc jej wspólnikami bądź pełniąc inne funkcje umożliwiające im prowadzenie spraw spółek, np. prokurenta, pełnomocnika lub prezesa zarządu, względnie pośrednio, gdzie jako wspólnik występuje inna spółka, której wspólnikami są wymienione osoby. Dodatkowo P.M. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą N, a firma ta jest wykonawcą prac agrotechnicznych na deklarowanych przez podmioty działkach. Ponadto rejestrowane na przestrzeni lat 2005-2012 spółki podawały jako swe siedziby ten sam adres: ul. [...] lub ul. [...] (będący jednocześnie adresem zamieszkania P.M.), względnie [...] (przy czym do korespondencji wskazywano adres ul. [...]). Kierownik BP podkreślił również nieograniczoną decyzyjność P.M. jako bezpośredniego lub pośredniego wspólnika, prokurenta, bądź członka zarządu, a co znajduje potwierdzenie w dokumentach przedłożonych przez stronę ( umowach o świadczenie usług między spółkami, zleceń wykonania prac rolnych, faktur potwierdzających zakup materiału siewnego). W podmiotach będących stronami powyższych umów wyżej wymienione funkcje sprawował P.M.. P.M. osobiście podpisywał dokumenty dotyczące transakcji między podmiotami powiązanymi ze sobą.

Powyższe ustalenia doprowadziły organ do stwierdzenia braku przesłanek do uznania skarżącej jako spółki samodzielnie prowadzącej działalność gospodarczą, posiadającą autonomię w zakresie zarządzania. Organ zaznaczył również brak dokumentów potwierdzających samodzielność techniczną i ekonomiczną gospodarstwa oraz wskazał, że skarżąca zlecała usługi firmie N oraz G sp. z o.o. Pozostałości po zbiorach nabyła G sp. z o.o. gdzie P.M. jest wspólnikiem oraz prezesem zarządu. Dołączony protokół nr [...] z [...] lipca 2012 r. z inspekcji gospodarstwa rolnego na zgodność z zasadami produkcji rolniczej metodami ekologicznymi nie stanowi dowodu w zakresie posiadania deklarowanych działek. Jednostka certyfikująca potwierdza jedynie fakt spełnienia kryteriów produkcji ekologicznej, a nie każdy kto prowadzi produkcję ekologiczną ubiega się o uzyskanie płatności rolnośrodowiskowej stanowiącej jedną z form wsparcia w ramach problematyki Rozwoju Obszarów Wiejskich. Organ podkreślił, że z bilansu za 2011 rok wynika, że zarówno za 2010 i 2011 rok spółka, której przedmiotem działalności jest produkcja rolna nic nie wyprodukowała. Na uzyskiwany wynik finansowy spółki mają wpływ jedynie dotacje, które otrzymuje od Agencji, co również potwierdza tezę, że została zawiązana celem otrzymywania dopłat.

Kierownik BP podsumował, że P.M. nadzorował prace rolne zarówno jako zleceniodawca jak i zleceniobiorca usług, stwierdzając jednocześnie, że grunty rolne zgłaszane przez skarżącą oraz inne ww. podmioty, są de facto zarządzane przez tę samą osobę – P.M., a grunty zgłaszane do płatności przez niego oraz spółki, w których jest wspólnikiem, nie stanowią odrębnych gospodarstw, samodzielnych, niepowiązanych ze sobą ekonomicznie czy też technologicznie. Organ uznał, że to P.M. prowadził działalność rolniczą, która była działalnością zarobkową wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły, prowadzoną na własny rachunek. To on uzyskiwał przychody oraz ponosił wydatki związane z tą działalnością, a więc był posiadaczem jednego spójnego gospodarstwa rolnego, sztucznie podzielonego i zgłaszanego oddzielnie przez kilkadziesiąt podmiotów zarejestrowanych w ewidencji producentów jako odrębni producenci rolni. O trwałym charakterze posiadania nie świadczy również swobodne przekazywanie poszczególnych gruntów pomiędzy ww. podmiotami.

Zauważył, że należy odróżnić samodzielny byt S sp. z o.o. jako osoby prawnej, utworzonej na podstawie przepisów Kodeksu spółek handlowych, od samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego, czego jak wykazano powyżej strona nie czyniła. Stwierdził, że nie kwestionuje, iż S sp. z o.o. jako osoba prawna prowadzi działalność gospodarczą na własną rzecz i ryzyko jednakże działalność ta nie obejmuje samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego, natomiast nie wyklucza to prowadzenia innej działalności. W konsekwencji uznał, że zgłaszanie przez skarżącą dowodu w postaci przesłuchania świadków miało na celu jedynie przedłużenie postępowania.

Organ pierwszej instancji zaznaczył, że P.M. brał udział w załatwianiu wszystkich spraw prowadzonych dla skarżącej (jak i wszystkich innych spółek), związanych z bieżącym funkcjonowaniem gospodarstw rolnych. P.M. sygnował wniosek inicjujący sprawę o płatność, pomimo faktu, że nie występował jako osoba do tego upoważniona. W zakresie finansów sprawuje stały nadzór.

W ocenie organu aplikowanie o pomoc przez te same osoby w ramach kilkudziesięciu spółek kapitałowych i osobowych należy postrzegać jako skierowane na ominięcie kwotowego limitu dofinansowania przysługującego jednemu beneficjentowi. Wyodrębnienie spółek miało na celu obejście przepisów prawa związanych z ograniczeniami dotyczącymi maksymalnych kwot wsparcia.

W następstwie poczynionych ustaleń organ uznał, że powyższe działanie wyczerpało przesłanki art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r.

Organ podkreślił, że środki pomocowe pochodzące z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich w większości są finansowane z budżetu Unii Europejskiej, w związku z powyższym podlegają ochronie zgodnie z rozporządzeniem Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. WE L 312/1). Zaznaczył, że S Sp. z o. o., składając wniosek o przyznanie płatności, nie była posiadaczem gospodarstwa deklarowanego do płatności, ponieważ gospodarstwo to posiadał P.M.. Gospodarstwo rozpatrywane jest jako całość wszystkich gruntów będących przedmiotem posiadania, a nie są to poszczególne działki ewidencyjne. Programy realizowane są w gospodarstwach, a nie na poszczególnych działkach ewidencyjnych, które nie stanowią przecież odrębnego gospodarstwa. To P.M. prowadzi gospodarstwo rolne, ponosi nakłady i czerpie z tego tytułu zyski, zaś gospodarstwo S sp. z o.o. zostało sztucznie utworzone w celu uzyskania wyższych płatności.

Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie oraz o przyznanie płatności zgodnie z wnioskiem spółki. W odwołaniu zarzuciła brak staranności przy zbieraniu dowodów, ustaleniach stanu faktycznego i popełnienie fundamentalnych błędów w oparciu o źle metodycznie zgromadzone dowody, błędną, arbitralną i dowolną ocenę materiału dowodowego, nieprzeprowadzenie dowodów żądanych przez stronę oraz nieuzasadnione zastosowanie art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji 65/2011.

Skarżąca nie zgodziła się z kluczowym ustaleniem organu, iż spółka nie była posiadaczem gospodarstwa rolnego zgłoszonego do płatności zgodnie z jej wnioskiem a także ustaleniem, iż P.M. sztucznie podzielił gospodarstwo by uniknąć tzw. modulacji. Podkreśliła, że organ odmówił przesłuchania świadków wnioskowanych przez skarżącą, których zeznania mogłyby pozwolić na stwierdzenie, iż skarżąca spółka posiadała oraz samodzielnie prowadziła gospodarstwo rolne na jej odrębny rachunek, na rzecz i ryzyko wspólników. Świadkowie mogliby potwierdzić na czyją rzecz i w czyim imieniu podejmowali czynności gospodarcze związane z działalnością spółki, prowadzeniem i zarządzaniem gospodarstwem spółki oraz celów i zamiarów wspólników, jak również zgodności działania spółki z celami wsparcia płatnością.

Decyzją z [...] sierpnia 2015 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji stwierdzając, że została ona wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Wskazał w uzasadnieniu, że zasady przyznawania płatności ONW w odniesieniu do wniosków składanych w 2012 roku zostały określone w ustawie z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173); rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ONW" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 40, poz. 329 ze zm.), ustawie z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 86), rozporządzeniu Komisji WE nr 65/2011; rozporządzeniu Rady (WE) nr 73/2009; rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1200/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. wdrażającym rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1166/2008 w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej w odniesieniu do współczynników dotyczących sztuk dużych oraz definicji cech objętych badaniem (Dz. Urz. z dnia 15.12,2009 r., L 329/1); rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1166/2008 r. w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej oraz uchylające, rozporządzenie Rady (EWG) nr 571/88 (Dz. Urz. UE. L. 2008,321,14); rozporządzeniu Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich.

Organ zaznaczył, że celem płatności do gruntów rolnych finansowanych przez Unię Europejską (m. in. płatności ONW) jest wspieranie rolników, tj. osób, które faktycznie uprawiają grunty rolne. Dla uzyskania tej płatności nie wystarczy być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu przepisów Kc, ale należy je również rolniczo użytkować. Istotne jest także czy wnioskodawca faktycznie włada gruntem, przy spełnieniu wymogów kwalifikacyjnych z rozporządzenia ONW. Musi zatem wykazać, że faktycznie posiadał w dniu [...] maja danego roku grunty rolne i utrzymywać je zgodnie z normami. Faktyczne władztwo na daną rzeczą oznacza również, że istnieje swoboda, co do podejmowania decyzji np.: co, gdzie i kiedy zasiać, komu i kiedy zlecić prace polowe, kiedy zbierać plony oraz kiedy gdzie i komu je sprzedawać. Samoistność posiadania oznacza, że posiadacz zachowuje

się wobec rzeczy tak jak właściciel.

Organ odwoławczy stwierdził, w oparciu o ww. przepisy oraz całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że skarżąca nie była posiadaczem - w rozumieniu § 2 ust. 2 rozporządzenia ONW – gruntów rolnych zgłoszonych do płatności ONW, ponieważ grunty te wchodziły w skład gospodarstwa rolnego P.M. i były przez niego zarządzane. Wskazał, że w sprawie doszło do sztucznego podziału gospodarstwa rolnego, a podział ten ma na celu obejście przepisów prawa i uzyskanie nienależnych uprawnień do płatności ONW. Organ odwoławczy zgodził się z ustaleniami dokonanymi w niniejszej sprawie przez organ pierwszej instancji, powtarzając je w uzasadnieniu wydanej przez siebie decyzji.

Dyrektor OR nadmienił, że wprawdzie niniejsza sprawa dotyczy płatności ONW, jednakże w kontekście sztucznych warunków stworzonych w celu uzyskania płatności na rok 2012 koniecznym jest wskazanie, iż multiplikowanie spółek pozwoliłoby na uzyskanie płatności również w ramach innych działań wspierających rolników, o które w 2012 roku wnioskowała skarżąca, a które realizowane są przez ARiMR, tj. płatności rolnośrodowiskowej oraz płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Wskazał, że skarżąca jest podmiotem zgłaszającym działki rolne będące częścią gospodarstwa zarządzanego przez P.M. i nie może zostać uznana za samodzielnego producenta rolnego.

Przedmiotem wniosku spółki o przyznanie płatności ONW na rok 2012 są dwie działki, działki te były w latach 2008-2012 swobodnie przekazywane pomiędzy spółkami, w których - w różnej formie - rolę zarządczą pełnił P.M. lub też osoby powiązane z nim pod względem rodzinnym lub podległości służbowej. Przeniesienia posiadania tych działek mają charakter pozorny i stanowią jedynie formalny tytuł do pozornego wydzielenia gruntów o areale gwarantującym uzyskanie dopłat przez spółki, których wspólnikiem jest P.M.. Występując we własnym imieniu P.M. nie otrzymałby płatności ONW w takiej łącznej wysokości w jakiej mogłyby otrzymać pomoc finansową spółki gospodarujące na gruntach rolnych wydzielonych z jednego gospodarstwa będącego w posiadaniu P.M.. Organ przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyliczenie wysokości płatności ONW oraz PRŚ jakie mógł uzyskać w maksymalnej wysokości P.M. w 2012 roku, a jaką zamierzał on uzyskać w następstwie stworzenia sztucznych warunków do ich uzyskania w rozumieniu art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 (strona 23-26 uzasadnienia). Dokonując analizy włączonej do akt sprawy dokumentacji za 2011 rok, a w szczególności oświadczenia z dnia [...] lipca 2011 r. o kontynuacji realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, że podmiotem działki [...] była spółka A, a przejmującym S. Funkcję prezesa w pierwszej spółce pełnił P.M., który był jednocześnie wspólnikiem, prokurentem, a przez kilka miesięcy prezesem zarządu w drugiej spółce. Występował więc jako decydent zarówno po stronie przekazującej jak i przejmującej zobowiązania Oczywistym więc było dla organu II instancji, że gruntami tymi zarządzał P.M..

Organ odwoławczy podkreślił, że prezes zarządu składając wniosek o wpis S Sp. z o.o. do ewidencji producentów podał numer rachunku bankowego, na który miały być przekazywane środki finansowe dystrybuowane przez ARiMR, należący do P.M. i wyraził zgodę na przelewanie tych środków na ten rachunek. Taka sytuacja miała miejsce w przypadku 72 spółek z 90 powiązanych osobowo i kapitałowo z P.M. (funkcjonujących w 2012 roku). Dyrektor OR zaznaczył też, że adres siedziby S oraz adres do korespondencji przewijają się we wszystkich spółkach, które są powiązane z osobą P.M., przy czym adres do korespondencji pozostaje zawsze bez zmian. Zmiana formalnej siedziby skarżącej na [...] ma jedynie charakter pozorny, gdyż wszystkie decyzje dotyczące zarządzania gruntami zgłoszonymi do płatności na rok 2012 podejmuje się w miejscowości [...] – stamtąd są nadawane wszelkie przesyłki w sprawie.

Dyrektor OR zaznaczył, że analiza składu personalnego zarządzającego 90 (przedstawiony tabelarycznie) w 2012 roku spółkami pozwala na stwierdzenie, iż spółka S, jak i pozostałe podmioty są w przeważającym stopniu zależne od P.M.. Zauważył, że pełniącymi funkcje zarządcze w tych spółkach zawsze są te same osoby tj. P.M., D.M., R.M., M.M. oraz M.P., a także osoba zatrudniona na umowę o pracę w działalności P.M. w firmie N M.P., M.D.. Natomiast w przypadku występowania innych osób, które pełnią w spółkach funkcje zarządcze przejawiają się zawsze osoby w różnej formie powiązane z P.M., np. K.R.. Związek P.M. i jego wpływ na działalność 90 podmiotów, w tym E sp. z o. o. pozwala obronić tezę, że powstanie skarżącej (oraz pozostałych podmiotów), to wynik celowego działania nastawionego wyłącznie na ominięcie konsekwencji wynikających z regulacji § 3 ust. 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia ONW. W świetle powyższych stwierdzeń organ wywiódł, że zasadniczy cel stworzenia ww. spółek, w tym skarżącej oraz ich działalności jest sprzeczny z celem przepisów regulujących wspieranie rolników.

Organ odwoławczy podkreślił, że skarżąca nie ponosi kosztów związanych z zatrudnieniem pracowników ani żadnych kosztów związanych z wypłatą wynagrodzeń czy płatności na ubezpieczenie społeczne. Zdaniem organu jest to zadziwiające albowiem wskazuje na fakt społecznego świadczenia pracy przez prezesa zarządu czy dyrektora zarządzającego w spółce. W świetle wysokości pensji jakie zazwyczaj pobierają osoby pracujące na tak wysoko postawionych w hierarchii przedsiębiorstw stanowiskach, brak pobierania wynagrodzenia przez zarządzających S sp. z o.o. świadczy o tym, że spółka zarządzana była wyłącznie na papierze. Spółka ta jak wynika z przedstawionej przez nią dokumentacji finansowej generowała za lata 2011, 2012 i 2013 ze sprzedaży straty. Na wypracowany w 2011 roku miała wpływ wypłacona dotacja. Od 2012 roku z chwilą wstrzymania wypłaty dotacji spółka przynosi straty.

Ponadto organ podkreślił, że S sp. z o. o. jako podmiot utrzymujący się z produkcji rolniczej prowadził działalność opierającą się przede wszystkim na zlecaniu podmiotom zewnętrznym wykonywania usług. Koszty tych usług w 2011 roku wyniosły 1.175,16 zł zł, w 2012 roku 92.991,05 zł, a w 2013 roku 36.228,02 zł

i prowadzone były przez podmioty oraz osoby powiązane z P.M..

Ponadto na podstawie analizy dokumentacji związanej z nabywaniem przez skarżącą w 2012 roku usług rolniczych organ odwoławczy skonkludował, iż P.M. osobiście podpisywał dokumenty dotyczące transakcji z podmiotami powiązanymi z jego osobą, zaś w przypadku dokumentów dotyczących transakcji bądź umów zawieranych pomiędzy podmiotami, w których był wspólnikiem, występowały inne osoby, ale powiązane z nim i działające na zlecenie wspólników. Stąd organ odwoławczy wysnuł wniosek, że P.M. podpisywał umowy "sam ze sobą", a następnie "sam sobie" wystawiał faktury. Był jednocześnie zleceniodawcą i zleceniobiorcą. Dotyczyło to np. zleceń wykonaniu usług rolnych, (ze spółką N oraz G) czy zakupu materiału siewnego (ze Spółką N). Organ zwrócił również uwagę na fakt znacznej odległości między położeniem działek i siedzibami podmiotów świadczących usługi na tych działkach (strona 46-47 uzasadnienia), co jest wbrew ekonomicznej logice.

Organ odwoławczy nadmienił, że podział dużego gospodarstwa na mniejsze działki, przekazane w posiadanie różnym producentom rolnym, przekłada się wprost na znaczący wzrost pomocy ONW i przyznanie płatności z ominięciem przepisów modulujących. Fakt wyodrębniania i zawiązywania przez P.M. poszczególnych spółek cywilnych i spółek z ograniczoną odpowiedzialnością - w tym spółki S i dzielenie łącznie posiadanego przez niego areału na mniejsze gospodarstwa jest w sposób daleko idący działaniem pozostającym w sprzeczności z celem i sensem przepisów regulujących wspieranie rolników gospodarujących w niekorzystnych warunkach. W ocenie organu odwoławczego, w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, to P.M. nadzorował prace rolne zarówno jako zleceniodawca jak i zleceniobiorca usług. Organ stwierdził, że sporne grunty rolne były zarządzane przez P.M., a grunty zgłaszane do płatności przez P.M. oraz spółki, w których jest wspólnikiem pełniącym rolę zarządczą, nie stanowią odrębnych, samodzielnych gospodarstw, niepowiązanych ze sobą ekonomicznie czy też technologicznie.

To nie odrębna spółka S, a P.M. uzyskiwał przychody oraz ponosił wydatki związane z działalnością rolną, a więc był posiadaczem jednego spójnego gospodarstwa rolnego, sztucznie podzielonego i zgłaszanego oddzielnie przez kilkadziesiąt podmiotów (w tym S sp. z o. o.) zarejestrowanych w ewidencji producentów jako odrębni producenci rolni.

Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stanął na stanowisku, że zasadnie w swojej decyzji organ I instancji odmówił przyznania skarżącej płatności ONW na 2012 rok i zastosował konsekwencje wynikające z art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011, w myśl którego nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których stwierdzono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie uwzględniona została całość okoliczności sprawy dla oceny obiektywnego i subiektywnego aspektu uznania stworzenia sztucznych warunków dla otrzymania płatności, a aplikowanie o pomoc finansową przez te same osoby w ramach kilkudziesięciu spółek kapitałowych i osobowych należy postrzegać jako skierowane na ominięcie kwotowego limitu dofinansowania przysługującego jednemu beneficjentowi. Organ nadmienił, że prowadzenie działalności rolniczej w formie spółki nie może stanowić uzasadnienia dla obchodzenia przepisów prawa, regulujących przyznawanie wsparcia producentom rolnym. W pewnych sytuacjach - tak jak ma to miejsce w przypadku S sp. z o. o. - za takie może zostać uznane działanie polegające na zawieraniu, przez te same osoby (nawet w różnych konfiguracjach), wielu umów spółek i zgłaszanie przez nowe podmioty gruntów pozostających we władaniu P.M. do płatności ONW.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał ponadto, iż w toku postępowania prowadzonego przez organem I instancji prezes zarządu S sp. z o. o. P.M. pismem z dnia [...] marca 2013 r. wniósł o przesłuchanie świadków na okoliczność posiadania przez ww. spółkę prowadzenia gospodarstwa rolnego na jej odrębny rachunek, rzecz i ryzyko. Wskazany wniosek nie został uwzględniony w związku faktem, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uznał, iż żądanie przesłuchania, świadków niepotrzebnie wydłuży prowadzone postępowanie i nie wniesie do sprawy istotnych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Wnioski dowodowe zostały powielone przez M.P. w piśmie odwoławczym z dnia [...] lipca 2014 r. reprezentującą S Sp. z o.o.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR - odnosząc się do okoliczności słuchania świadków podniósł, iż na etapie postępowania odwoławczego podjęte zostały wielokrotne próby odebrania wyjaśnień w formie przesłuchania świadków, świadkowie oraz prezes zarządu S sp. z o. o. wezwani zostali po raz pierwszy na przesłuchania w dniu [...] listopada 2014 r. M.D. najpierw w piśmie z [...] listopada 2014 r. wniósł o przesłuchanie w domu ze względu na chorobę, ale w następnym piśmie z [...] grudnia 2014 r. wskazał, że w związku z chorobą nie może uczestniczyć w przesłuchaniu. M.P. wniosła o przesłuchanie w miejscu zamieszkania tj. w [...]. Kolejny świadek – S.K. w piśmie z [...] listopada 2014 r. oświadczył, że nie posiada żadnej wiedzy w sprawie.

Następnie świadkowie zostali wezwani na przesłuchanie [...] grudnia 2014 r. Na przesłuchaniu pojawili się M.P. oraz P.M., który zeznawał w imieniu M.P. – prezesa zarządu S sp. z o.o. będącej następcą prawnym E Sp. z o.o. Organ wzywał jeszcze świadków na przesłuchania w terminach: [...] grudnia 2014 r., [...] marca-2 kwietnia 2015 r.

Mimo skutecznych doręczeń kierowanych zarówno do Strony, jak i świadków wielokrotne próby spełnienia przez organ odwoławczy żądania Strony nie przyniosły skutku, a wnioskowane przesłuchania nie odbyły się.

W dniu 5 maja 2015 r. do Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynęło pismo P.M. (pełnomocnika S Sp. z o.o. będącej następcą prawnym E Sp. z o.o.), w którym stwierdził, iż wniosek o przesłuchanie świadków wydaje się nie być niezbędnym i koniecznym w sprawie. Wraz z przedmiotowym pismem P.M. złożył oświadczenia: M.D., oraz M.P.. Organ odwoławczy stwierdził, że analiza przekazanych oświadczeń datowanych na dzień: [...] kwietnia 2015 r. oraz [...] kwietnia 2015r., prowadziła do konkluzji, iż są one ze sobą tożsame. Wszyscy świadkowie podkreślają w w/w oświadczeniach, iż spółka ponosiła wszelkie koszty na rachunek własny, na jej rachunek odbywała się sprzedaż, spółka prowadziła pełną księgowość, odrębną gospodarkę kasową, finansową i materiałową. W ocenie świadków zarząd spółki oraz osoby upoważnione mieli pełną swobodę w zarządzaniu gospodarstwem tj. gruntami użytkowanymi przez spółkę i nigdy nikt nie ingerował w to jak zarządzane jest gospodarstwo.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR analizując przekazane oświadczenia, nie dał im wiary, że nikt nie ingerował w to, jak zarząd zarządza gospodarstwem spółki. Organ II instancji nadmienił, iż na przestrzeni kilkudziesięciu miesięcy funkcję prezesa zarządu E sp. z o.o. pełnili powiązani rodzinnie: P.M. oraz D.M., jak również M.P. pełniąca jednocześnie funkcje zarządcze w innych spółkach powiązanych z osobą P.M.. Dyrektor OR ocenił, że zmiany na stanowisku prezesów zarządu S Sp. z o.o. miały jedynie pozorny i stricte formalny charakter.

Dyrektor OR wskazał również, że 20 kwietnia 2015 r. wpłynęło pismo, w którym P.M. zażądał zwrotu akt do organu I instancji twierdząc, że wobec złożenia wniosku w trybie zwykłym oraz w tzw. trybie transferowym wszystkie wnioski winny być bezwzględnie rozpoznawane łącznie. Organ I instancji naruszył więc prawo multiplikując ilość wydawanych odrębnie decyzji w sprawach dla każdego z pojedynczych wniosków składanych przez spółkę, których skarżąca jest następcą prawnym.

Organ II instancji uznając zarzuty strony za bezzasadne wyjaśnił, że ze zgromadzonego materiału wynika, że w dniu [...] stycznia 2014r. S sp. z o.o. przejęła następujące podmioty: E sp. z o. o., A sp. z o. o. oraz G sp. z o. o. Organ wyjaśnił, iż w sprawach w/w spółek, które zgłaszały do płatności na rok 2012 jako samodzielne podmioty za które się uważały wydane zostały odrębne decyzje administracyjne dla S sp. z o. o. następcy prawnego przejmowanych spółek. Od wszystkich tych decyzji zostały wniesione odwołania. Wobec powyższego żądanie zawarte w piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r. należy uznać za bezzasadne.

Dyrektor OR odnosząc się z kolei do podniesionego w piśmie z dnia

[...] kwietnia 2015 r. zarzutu dotyczącego braku doręczenia decyzji wydanej w postępowaniu pierwszoinstancyjnym wskazał, że zaskarżona decyzja z [...] lipca

2014 r. została doręczona w dniu 8 lipca 2014 r., a jako odbiorca podpisała się osoba uprawniona do reprezentowania spółki i prezes jej zarządu tj. M.P.. Podkreślił też, że obszerne odwołanie świadczy nie tylko o tym, że decyzja została doręczona, ale też o tym, że osoba ta zapoznała się zarówno z rozstrzygnięciem, jak i uzasadnieniem orzeczenia organu I instancji. Organ odwoławczy nie miał wątpliwości, iż S Sp. z o.o. jako osoba prawna prowadziła działalność na własną rzecz i ryzyko, jednakże działalność ta nie obejmowała samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego, które w rzeczywistości było w posiadaniu P.M.. Zdaniem organu odwoławczego to P.M. prowadził gospodarstwo rolne, ponosił nakłady i czerpał z tego tytułu zyski, zaś gospodarstwo S Sp. z o.o. zostało sztucznie utworzone w celu uzyskania wyższych płatności realizowanych przez ARiMR.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. spółka zarzuciła naruszenie art. 156 § 1 Kpa, wnosząc jednocześnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, zobowiązanie organu do wydania decyzji w 30-dniowym terminie i wskazanie sposobu rozstrzygnięcia sprawy oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarga nie zawiera żadnego uzasadnienia podniesionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor OR wniósł o jej oddalenie wskazując, że nie może ustosunkować się do podniesionego w niej zarzutu z uwagi na jego lakoniczność (brak sformułowania zarzutu).

W piśmie procesowym z [...] marca 2016 r., złożonym do Sądu 16 marca

2016 r., będącym uzupełnieniem złożonej skargi, Spółka argumentowała, że zarzut kwalifikowanej wady nieważności wynikał z wydania skarżonych decyzji z rażącym naruszeniem § 8d Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (NOW)" objętych Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Skarżąca spółka w związku z przejęciem przez połączenie innych podmiotów prawa handlowego składała poza wnioskami własnymi również tzw. wnioski transferowe. Prawodawca w takim przypadku bezwzględnie wymaga aby wszystkie wnioski za dany rok kalendarzowy zostały rozpatrzone łącznie, z materialonoprawnymi skutkami zastosowania do łącznej powierzchni zgłoszonych gruntów przepisów modulacyjnych. Organy obu instancji te nakazy zignorowały i prowadziły postępowanie i wydawały decyzje w stosunku do każdego z wniosków odrębnie. Strona podniosła również zarzut dotyczący braku prawidłowego doręczenie decyzji organu I instancji. Podnosząc zarzut naruszenia art. 2 lit. 2a i 2b rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 strona podniosła, iż organy dokonały błędnej jego wykładni.

W sferze płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatności ONW i płatności rolnośrodowiskowyach nie istnieją podstawy prawne do łączenia przez organ rolników w grupy. Sfera korzystania z przywilejów odrębności podmiotowej rolników wynikająca z samej legalnej definicji rolnika jest prawem i obszarem suwerennym wyborów samych beneficjentów do wkraczania w zakres których organy ARiMR uprawnień nie mają. Dana osoba fizyczna lub prawna może być zgodnie z tą definicją uczestnikiem kilku grup osób mogących korzystać z uprawnienia podmiotowego jako odrębny rolnik. Organy nie mają uprawnień do wkraczania w tą sferę wyborów beneficjentów i to bez względu na fiskalne skutki wyborów organizacyjnych beneficjentów. Dokonując wykładni definicji pojęcia rolnik organy bezpodstawnie odwołały się do tez zawartych w punkcie 1 załącznika do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1444/2002 z dnia 24 lipca 2002 roku i rozporządzenia PE i Rady WE nr 1166/2008 z dnia 19 listopada 2008 r., zgodnie z którymi nakłada się na beneficjenta płatności nie istniejący w sferze prawa regulującego płatności rolnicze obowiązek prowadzenia gospodarstwa rolnego jako wyodrębnioną jednostkę, zarówno pod względem technicznym jak i ekonomicznym, która posiada oddzielne kierownictwo i prowadzi działalność rolniczą. Takiego wymogu obowiązujące przepisy nie wprowadzają. Podnosząc zarzut naruszenia

art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 strona podniosła, że w zaskarżonej decyzji organ błędnie przyjął, iż ewentualne korzyści z tytułu dopłat byłyby sprzeczne z celami systemów wsparcia wynikających z art. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego (UE) nr 1305/2013. Organy dokonały błędnego ustalenia czy spółka stworzyła sztuczne warunki dla uzyskania pomocy z systemu wsparcia , że nastąpił sztuczny podział gospodarstwa. Podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania strona powołała się na art. 7 , art. 75, art. 77 § 1 i 2, art. 78 i art. 80 kpa. Naruszenie dyspozycji powyższych przepisów wynika z nie wyjaśnienia rozbieżności wynikających z kwestionowanych przez skarżącą ustalenia o utworzeniu przez P.M. i członków jego rodziny licznych podmiotów ubiegających się o płatności. Organ bezpodstawnie przyjął, że spółka cofnęła wniosek dowodowy o przesłuchanie świadków, albowiem wolą strony było złożenie takiego oświadczenia pod warunkiem uznania przez organ okoliczności podnoszonych przez stronę za udowodnione innymi dowodami (art. 78 § 2 kpa). Organ przekroczył zasadę swobodnej oceny dowodów przez arbitralne i dowolne odmówienie wiarygodności oświadczeń świadków, że względu jedynie na fakt , iż są one podobne w treści. W przypadku dokonania takiej oceny złożonych oświadczeń powstał po stronie organu obowiązek przesłuchania tych osób w charakterze świadków. Nie zasadnie przyjął, iż to po stronie beneficjenta płatności leży obowiązek ciężaru dowodzenia przesłanek wykluczających ubieganie się o płatności - w niniejszej sprawie stworzenia sztucznych warunków przyznania płatności. Powołując się na prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt VIII SA/Wa 791/14, skarżąca zacytowała obszerne fragmenty jego uzasadnienia. Podzielając stanowisko WSA w Warszawie skarżąca wywnioskowała, że nie można twierdzić, iż hipotetyczna fiskalna korzyść ma udowadniać sztuczne stworzenie warunków kwalifikowalności. Zdaniem skarżącej istotna jest ocena kto (jaki podmiot) rzeczywiście korzystał rolniczo ze zgłoszonych do dopłat gruntów, na czyj rachunek i ryzyko prowadzono na zgłoszonych gruntach działalność rolniczą. Skarżąca wskazała, że wskazanie rachunku bankowego wspólnika do przelewów środków przez ARiMR nie stanowiło żadnego dowodu ani też nie przemawiało za sztucznością podziału gospodarstwa w sytuacji, gdy środki z dopłat stanowią własność skarżącej Spółki, która jest odrębnym podmiotem prawa handlowego. W ocenie skarżącej materialne dowody z dokumentów, w tym z sprawozdań finansowych, ksiąg handlowych, dokumentów księgowych, protokołów i raportów z inspekcji i kontroli gospodarstwa, świadczyły o odmiennym stanie faktycznym niż prezentowanym przez organy. Ponadto wskazano, że mogło dojść do sztucznego podziału gospodarstwa rolnego albowiem, żadna z działek zgłoszonych przez E sp..z o.o. od 2009r. nie była wcześniej zgłaszana przez żaden podmiot choćby historycznie związany z P.M. lub jego znajomymi.

Powołując się na uzasadnienie wyroku wydanego w sprawie C-434/12 przez Trybunał Sprawiedliwości dotyczące wykładni art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 skarżąca stwierdziła, że organ powinien udowodnić wyłączny zamiar strony i ustalić jej wolę, a samo twierdzenie organu, iż beneficjent miał zamiar obejść ograniczenia określone w ustawodawstwie krajowym nie pozwala samo w sobie wykluczyć, że działalność wnioskodawcy przyczyni się do osiągnięcia celów zamierzonych przez rozporządzenie nr 1698/2005. Skarżąca zarzuciła organom, że pominęły badanie, czy w jej sprawie działalność wnioskodawcy przyczyniła się do osiągnięcia celów zamierzonych przez rozporządzenie nr 1698/2005 i nie jest sprzeczna z żadnym z celów wsparcia zakreślonym przez prawodawcę unijnego. W oparciu o powyższe skarżąca stwierdziła, że w sprawie nie miał zastosowania art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011, co powinno skutkować uchyleniem skarżonych decyzji.

Ponadto skarżąca zarzuciła, że organ I instancji popełnił błąd metodyczny, logiczny w konstrukcji istoty podstawy odmowy płatności skarżonej decyzji. W tym zakresie skarżąca stwierdziła, że możliwość zastosowania art. 4 ust. 8 Rozporządzenia 65/2011 może nastąpić jedynie po uprzednim stwierdzeniu spełniania warunków kwalifikowalności wniosku. Odnosząc powyższe do stanu sprawy, skarżąca wskazała na niemożność spełnienia warunku posiadania działek w związku ze sztucznym stworzeniem tegoż warunku uzyskania płatności. Stąd skarżąca wywiodła, że nie mogło mieć zastosowania uznanie przez organ braku spełnienia warunku posiadania gruntów. Skarżąca podniosła także zarzut nieuprawnionego przenoszenia definicji z dziedziny statystyki i braku podstaw do rozszerzenia legalnej definicji rolnika. W ocenie skarżącej organy w sposób nieuprawniony posłużyły się definicją "gospodarstwa rolnego" zawartą w Rozporządzeniu PE i Rady WE nr 1166/2008 z 19 listopada 2008 r. , które zostało wydane w celu ustanowienia ram tworzenia porównywalnych statystyk wspólnotowych dotyczących struktury gospodarstw rolnych oraz badania metod produkcji rolnej. W ocenie skarżącej organy mogły posługiwać się jedynie definicjami legalnymi zawartymi w aktach prawnych ich dotyczących.

Skarżąca podkreśliła, że jej zdaniem organy dokonały arbitralnej, wybiórczej i nieobiektywnej oceny materiału dowodowego, zaś dla wyniku sprawy za ważne skarżąca wskazała brak realizacji dowodów żądanych przez nią z pominięciem bezpodstawnej odmowy wiarygodności złożonych na podstawie art. 75 § 2 kpa oświadczeń strony oraz dowodów z dokumentów z oświadczeń świadków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. 2014. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U 2012. 270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności odnieść się należy do sformułowanego w piśmie z dnia [...] maja 2016 r., stanowiącym uzupełnienie skargi, zarzutu braku wprowadzenia do obrotu prawnego decyzji organu pierwszej instancji z uwagi na jej niedoręczenie pełnomocnikowi skarżącej. Zarzut te został również zgłoszony w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

Odnosząc się do zarzutu sformułowanego na etapie postępowania odwoławczego dotyczącego tego, iż decyzja Kierownika BP ARiMR nie została doręczona spółce będącej stroną, lecz jej prezesowi, a tym samym nie weszła do obrotu prawnego, należy wskazać, iż zgodnie z art. 40 § 1 k.p.a pisma doręcza

się stronie. Zatem pismo skierowane do osoby prawnej zawierające decyzję dotyczącą spółki z o.o. powinno być skierowane do tej spółki, a nie do członka zarządu spółki. Zgodnie z art. 45 k.p.a. jednostkom organizacyjnym, a w tej grupie mieszczą się także osoby prawne, do których należą spółki z o.o., pisma doręcza się w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Zatem pismo skierowane do spółki z o.o. powinno być doręczone na adres siedziby spółki.

W niniejszej sprawie doręczenie nastąpiło natomiast Prezesowi Zarządu skarżącej spółki – M.P., na adres dla doręczeń wskazany we wniosku o zmianę danych w ewidencji producentów. Przy czym - jak wynika z odpisu KRS – w skarżącej spółce zarząd był jednoosobowy, a tworzyła go wspomniana Prezes Zarządu. Celem przepisów postępowania administracyjnego, w tym również przepisów dotyczących doręczeń jest przede wszystkim zagwarantowanie praw strony do rzetelnego i prawidłowego postępowania oraz że strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji zaniedbań organów. W sytuacji jednak, gdy wadliwość doręczenia nie spowodowała negatywnych konsekwencji dla strony, a zwłaszcza nie pozbawiła jej możliwości skorzystania ze środków zaskarżenia, to nie ma podstaw do eliminowania decyzji tylko z tego względu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. (por. orzeczenia NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 3/08, z dnia 28 kwietnia 2009 r. , sygn. akt II GSK 887/08, z dnia 6 listopada 2008 r., sygn. akt II GSK 463/08, z dnia 24 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2259/12, z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1817/11 oraz R. Hauser, M. Wierzbowski /red./, P.p.s.a., C.H. Beck, Warszawa 2013, s. 578 ).

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji jest możliwe wówczas, gdy naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie nie sposób dopatrzeć się takiego wpływu, a w związku z tym Sąd nie miał podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. z powodu naruszenia art. 40 § 2 k.p.a. Strona podnosząc powyższy zarzut również nie wskazała jaki powyższe uchybienie mogło mieć na wynik sprawy. Odwołanie od decyzji organu I instancji zostało wniesione w terminie. W trakcie postępowania toczącego się przed organem odwoławczym strona składała pismo procesowe, w którym przedstawiała swoją ocenę rozstrzygnięcia jakie zapadło przed organem I instancji. Odnosząc się do zarzutu zawartego w piśmie uzupełniającym skargę z dnia [...] marca 2016 r. dotyczącego pominięcia dowodu z zeznań osób, które złożyły oświadczenia pisemne, to wskazać należy, że w piśmie skarżącej spółki z dnia [...] maja 2015 r. wskazano, iż wobec złożonych oświadczeń "wniosek o przesłuchanie świadków wydaje się nie być niezbędnym i koniecznym w sprawie", co prawidłowo zostało zinterpretowane przez organ jako cofnięcie wniosku o bezpośrednie przesłuchanie przez organ wnioskowanych wcześniej osób, w związku ze złożeniem przez nie oświadczeń na piśmie. Okoliczności objęte treścią tych oświadczeń będą przedmiotem rozważań w dalszej części uzasadnienia.

Przechodząc do oceny zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego wskazać przede wszystkim należy, że w ocenie Sądu organy obu instancji słusznie przyjęły, że w rozpoznawanej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające zastosowanie regulacji wyrażonej w art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. stanowiącej, iż nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podzielił natomiast stanowiska organów co do tego, iż skarżąca spółka nie była posiadaczem gruntów zgłoszonych do płatności, gdyż grunty te były w posiadaniu P.M., a przeniesienie posiadania miało charakter pozorny, ani też co do tego, że skarżąca spółka nie prowadziła działalności rolniczej.

W związku z tymi stwierdzeniami organów w pierwszej kolejności należy zauważyć, że ocena, czy zachodzi przewidziana w art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 roku przesłanka odmowy płatności w postaci sztucznego stworzenia warunków do przyznania płatności może dotyczyć "beneficjentów", a więc podmiotów, które spełniają ustawowe warunki do przyznania płatności. Tymi warunkami są posiadanie gruntów zgłoszonych do płatności oraz bycie "rolnikiem", co uzależnione jest m.in. od prowadzenia działalności rolniczej. Wynika to z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego stanowiącego, że rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Z kolei zgodnie z art. 2 pkt 14 tej ustawy użyte w ustawie pojęcie rolnik, oznacza rolnika w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009. Rolnikiem w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009 określa się osobę fizyczną lub prawną lub grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, oraz która prowadzi działalność rolniczą. "Działalność rolnicza" w myśl art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009 oznacza produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska.

Zatem, gdyby rzeczywiście skarżąca spółka nie była posiadaczem gruntów objętych wnioskiem i nie prowadziła działalności rolniczej, to nie przysługiwałyby jej płatności, gdyż nie spełniałaby warunków określonych w powołanym art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Wówczas zupełnie bezprzedmiotowe byłoby badanie sztucznego stworzenia warunków w rozumieniu art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, że posiadanie jest stanem faktycznym, a przeniesienie posiadania stanowi czynność realną, nie zaś czynność prawną. W związku z tym nie można do przeniesienia posiadania odnosić przepisów dotyczących pozorności czynności prawnych (art. 83 k.c.), co czyni nieuprawnionym stwierdzenie, że przeniesienie posiadania na rzecz skarżącej spółki było pozorne.

Aby skutecznie zakwestionować posiadanie przez skarżącą spółkę gruntów zgłoszonych do płatności ONW w 2012r. oraz prowadzenie przez nią działalności rolniczej, organy musiałyby wykazać, że skarżąca spółka nie wykonywała w 2012 r. żadnych czynności mogących być uznane za przejawy posiadania gruntów, w szczególności działań związanych z uprawą tych gruntów. W związku z tym zauważyć należy, że w celu wykazania posiadania gruntów zgłoszonych do płatności, skarżąca spółka przedstawiła dowody w postaci dokumentów, z których wynikało, że spółka płaciła innym podmiotom za usługi rolnicze, materiał siewny oraz certyfikację gospodarstwa, a także przedstawiła pisemne oświadczenia osób, które w imieniu skarżącej spółki zlecały te usługi. Z oświadczeń tych wynikało, że zarząd spółki miał pełną swobodę w zarządzaniu gospodarstwem i spółka przez zarząd lub upoważnione osoby zlecała usługi rolne w gospodarstwie. Podnoszona przez organy okoliczność, że wykonywanie usług rolniczych spółka zlecała podmiotom powiązanym, nie jest w ocenie Sądu wystarczająca do uznania, że to nie ona była posiadaczem gruntów i że to nie ona prowadziła działalność rolniczą. Takie stwierdzenie byłoby uprawnione tylko w wypadku wykazania przez organy pozorności zawieranych przez spółkę umów związanych z prowadzeniem działalności rolniczej. Jednak takie wykazanie pozorności w rozumieniu art. 83 k.c. konkretnych umów, z których wynikały płatności udokumentowane przez skarżącą, nie nastąpiło.

Ponieważ zatem przedstawione przez skarżącą w toku postępowania dowody w postaci dokumentów oraz złożone na piśmie oświadczenia osób działających w imieniu spółki, nie zostały skutecznie podważone przez organy, nieuprawnione było stwierdzenie organów, iż skarżąca spółka nie była posiadaczem gruntów zadeklarowanych we wniosku gruntów i nie prowadziła działalności rolniczej. Reasumując tę część rozważań stwierdzić należy, iż w ocenie Sądu, organy nie podważyły skutecznie określonych w art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego warunków przyznania skarżącej spółce płatności, a co za tym idzie pozbawienie płatności mogło nastąpić jedynie w oparciu o powołany art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r.

Przechodząc do oceny zaistnienia przesłanek określonych w art. 65 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 roku, należy zauważyć, że kwestia skutku sztucznego tworzenia warunków uprawniających do otrzymania płatności przez beneficjentów została jednolicie uregulowana w przepisach unijnych w odniesieniu do obu filarów Wspólnej Polityki Rolnej. Mianowicie w art. 4 ust. 8 cytowanego rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 znalazł się zapis: "Nie naruszając szczególnych przepisów odnoszących się do poszczególnych systemów wsparcia, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia", a identyczna klauzula wprowadzona została w art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1728/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009 str. 16 ze zm.).

Warto również podkreślić, że środki pomocowe przeznaczone na finansowanie płatności w ramach WPR wypłacane są z budżetu Unii Europejskiej,

a w związku z tym podlegają ochronie zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich. Zgodnie z art. 4 ust. 3 tego rozporządzenia działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, mającymi zastosowanie w danym przypadku, przez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.

Należy zauważyć, że ani przepisy rozporządzenia nr 65/2011, ani też przepisy rozporządzenia nr 73/2009 nie precyzują, na czym może polegać sztuczne stworzenie warunków wymaganych do uzyskania płatności, pozostawiając tym samym rozstrzygnięcie tej kwestii organom stosującym prawo.

Próba interpretacji przepisu art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 została podjęta przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w wyroku z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawen fond "Zemedelie" - Razplasztatelna agencja (www.eur-lex.europa.eu). Trybunał wskazał, że dowód w zakresie praktyki stanowiącej nadużycie ze strony potencjalnego beneficjenta takiego wsparcia wymaga, po pierwsze, zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty, a po drugie, wystąpienia subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek.

Trybunał stwierdził, że do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu.

W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więzi prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.

Ze względu na tożsamość obu regulacji, wskazówki zawarte w przywołanym orzeczeniu Trybunału można w pełni odnieść do znajdującego zastosowanie w niniejszej sprawie art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 jak i odnośnie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009.

Jak wynika z zacytowanego wyżej przepisu art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 oraz wykładni dokonanej w wyroku z dnia 12 września

2013 r. w sprawie C-434/12 pozbawienie danego podmiotu płatności jest możliwe w przypadku ustalenia przez organ zaistnienia trzech przesłanek: po pierwsze stwierdzenia sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności, po drugie wykazania celu w postaci osiągnięcia korzyści wynikających z uregulowań, a więc subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania takich korzyści i po trzecie wykazanie sprzeczności tych korzyści z celami systemu wsparcia.

W ocenie Sądu prawidłowe ustalenia faktyczne poczynione przez organy w niniejszej sprawie były wystarczające do przyjęcia, że wszystkie wskazane wyżej przesłanki zaistniały w odniesieniu do płatności ONW za 2012 roku, o które wystąpiła skarżąca spółka.

Przez sztuczne stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności należy rozumieć sztuczne wykreowanie określonych elementów stanów faktycznych, czy też manipulowanie nimi tak, aby odpowiadały one nie przepisowi prawnemu, który miałby w "normalnym" układzie rzeczy zastosowanie, ale przepisowi dla autora tej kreacji (manipulacji) korzystniejszemu (por. M. Godlewska, Pojęcie nadużycia prawa w prawie UE (cz. I), "Europejski Przegląd Sądowy" 2011, nr 6(69), s. 25-26).

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy sztuczne stworzenia warunków polegało na utworzeniu wielu podmiotów powiązanych, które w kolejnych latach przenosiły między sobą posiadanie gruntów w taki sposób, by uzyskać płatności większe, aniżeli te, które przysługiwałyby, gdyby takich działań nie przeprowadzono. Nastąpiło w ten sposób wykreowanie stanu faktycznego pozwalającego na zawyżenie wysokości płatności.

W związku z tym przypomnieć należy, iż zgodnie z § 3 pkt 3 rozporządzenia ONW płatność ONW działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW przekraczającej 50 ha jest przyznawana w wysokości :

- 100% stawki podstawowej- za powierzchnię do 50 ha,

- 50% stawki podstawionej – za powierzchnię powyżej 50 ha do 100 ha,

- 25% stawki podstawowej – za powierzchnię powyżej 100% do 300 ha,

Powyższe oznacza, że z uwagi na stosowanie przedstawionych wyżej zasad modulacji, w przypadku złożenia jednego wniosku o przyznanie płatności ONW obejmującego wszystkie grunty podzielone między podmioty powiązane, otrzymane płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zostałyby wypłacone w niższej wysokości, aniżeli w sytuacji gdy wnioski takie złożyło kilkadziesiąt podmiotów powiązanych (w tym skarżąca spółka), które podzieliły się posiadanymi gruntami. Powyższą różnicę w wysokości płatności ONW, przedstawiły organy w uzasadnienia swoich decyzji.

Nie można też pomijać okoliczności, że te powiązane podmioty wystąpiły w 2012 roku nie tylko o płatność ONW, ale także o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i PRŚ, które podlegają degresywności, czyli zmniejszaniu w zależności od powierzchni zgłaszanych gruntów, co wynikało z przepisów § 3 ust. 3 pkt 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 40, poz. 329 ze zm.) oraz § 14 ust. 1 i ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 33, poz. 262 ze zm.). Z tych przepisów wynika, że płatności ONW i PRŚ są uzależnione od powierzchni zgłaszanych gruntów i maleją wraz ze wzrostem tej powierzchni.

Mając na uwadze powyższe uregulowania należy stwierdzić, że utworzenie wielu podmiotów i przenoszenie pomiędzy nimi posiadanych gruntów, miało na celu czerpanie korzyści finansowych wynikających z obejścia powołanych wyżej przepisów wprowadzających w systemach wsparcia mechanizmy modulacji

i degresywności płatności.

Jak wskazano w przywołanym wyroku z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 do dokonania oceny, czy stworzenia sztucznych warunków nastąpiło w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia konieczne jest zbadanie m.in. takich elementów jak więź prawna, ekonomiczna czy personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne oraz ocena okoliczności świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami. Dokonując ustalenia "stworzenia sztucznych warunków" nie można zatem ograniczać się tylko do oceny działań samego beneficjenta, lecz również do działań osób czy podmiotów zaangażowanych w podobne projekty inwestycyjne (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2014 r. II GSK 2576/14; LEX nr 1561888). Konieczna jest przy tym ocena działań podejmowanych zarówno na etapie tworzenia podmiotów powiązanych, jak i na etapie występowania przez nie z wnioskami o płatności. Podmioty można uznać za powiązane jeżeli te same osoby prawne lub fizyczne równocześnie bezpośrednio lub pośrednio biorą udział w zarządzaniu nimi albo posiadają udział w kapitale tych podmiotów, jak również osoby (zarówno fizyczne jak prawne), które łączą więzi o charakterze rodzinnym lub wynikające ze stosunku pracy, a także powiązania majątkowe pomiędzy tymi podmiotami lub osobami pełniącymi w tych podmiotach funkcje zarządzające, kontrolne albo nadzorcze (por. np. art. 25 i art. 25a ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (j.t. Dz. U. 2012. 361) oraz art. 9a i art. 11 ustawy z dnia 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych (j.t. Dz. U.2014.851.).

W rozpoznawanej spawie sprawie organy ustaliły utworzenie przez P.M., jego syna D.M. i żonę R.M. wielu podmiotów, powiązanych ze sobą, ubiegających się o płatności w ramach systemu wsparcia (w roku 2012 organy naliczyły 90 takie podmioty, a w 2013 naliczyły 103 takie podmioty). Organy wskazały na powiązania kapitałowe między tymi podmiotami i funkcje pełnione w nich przez członków rodziny M.. Podmioty te przenosiły pomiędzy sobą posiadanie gruntów zgłaszanych do płatności. Z niekwestionowanych ustaleń organów wynika, że spółka S jest spółką zawiązaną [...] maja 2009r. przez D. i P.M., z których pierwszy został prezesem spółki, a drugi prokurentem. Zgłoszona do płatności działki [...] oraz działki nr [...] była wcześniej zgłaszane do płatności przez inne spółki, które były powiązane z osobą P.M.. W spółkach tych był jedynym lub jednym z wspólników ( AK sp. z o.o., BK s.c., AM sp. z o.o., P sp. z o.o.). Usługi rolnicze na rzecz skarżącej spółki były wykonywane przez firmę N prowadzoną w formie działalności gospodarczej przez P.M.. Organy wskazały, że w przypadku 73 podmiotów występujących o płatności wskazano to samo konto bankowe, którego właścicielem jest P.M.. Ponadto podmioty te miały ten same adresy siedziby i wskazywały te same adresy do korespondencji.

Dokonana przez organy analiza powiązań pomiędzy podmiotami, wskazująca na zbliżony czas ich powstania, sposób prowadzenia przez nie działalności, wspólne adresy i rachunki bankowe oraz łączące je więzi personalne i kapitałowe, pozwalała na ustalenie zamierzonej koordynacji działań tych podmiotów polegających na zgłaszaniu gruntów do płatności, w celu uzyskania korzyści wynikających z uregulowań systemu wsparcia. Korzyści te miały wynikać z uzyskania większych płatności w związku ze zgłoszeniem przez wiele podmiotów podzielonych pomiędzy nie gruntów, aniżeli byłoby to w przypadku zgłoszenia całości gruntów przez jeden podmiot.

Nie było przy tym w rozpoznawanej sprawie żadnych okoliczności wskazujących na inne jeszcze uzasadnienie utworzenia przez członków rodziny M. tak wielu podmiotów, które wymieniały się między sobą posiadanymi gruntami. W szczególności nie wskazano na jakiekolwiek możliwe korzyści ekonomiczne, które miałyby wynikać z utworzenia i działania tak wielu podmiotów, nie mających żadnych środków produkcji i nie zatrudniających żadnych pracowników. Sens ekonomiczny utworzenia wielu powiązanych podmiotów i wykreowania posiadania przez te podmioty gruntów zawierał się wyłącznie w tym, aby w taki sposób zwiększyć rozmiar płatności przez obejście przepisów wprowadzających modulacje i degresywność płatności.

W związku z powyższym stwierdzić należy, iż wyłącznym celem stworzenia sztucznych warunków przez utworzenie wielu podmiotów i dokonanie podziału między te podmioty gruntów zgłaszanych do płatności, było uzyskanie korzyści polegających na zawyżeniu płatności, a to pozwalało na stwierdzenie zaistnienia subiektywnego elementu w postaci woli tych podmiotów (w tym zarządu skarżącej spółki) uzyskania takich korzyści.

Przechodząc do oceny zaistnienia trzeciej przesłanki zastosowania art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, a mianowicie sprzeczności korzyści z celami systemu wsparcia, należy wskazać, że w punkcie 25 preambuły tegoż rozporządzenia znalazł się zapis, iż "systemy wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej przewidują bezpośrednie wsparcie dochodów mające na celu, w szczególności, zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej. Cel ten jest ściśle związany z zachowaniem obszarów wiejskich. Aby przeciwdziałać każdemu niewłaściwemu przydzieleniu środków wspólnotowych, nie należy przekazywać płatności w ramach wsparcia rolnikom, którzy sztucznie stworzyli warunki niezbędne do uzyskania takiego wsparcia". Cel w postaci zapewnienia odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie został też zapisany jako jeden z podstawowych celów wspólnej polityki rolnej w art. 39 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz.U.2004.90.864/2). Należy w związku z tym wskazać na fakt, iż skarżąca spółka nie zatrudniała żadnych pracowników i w tej sytuacji nie może być mowy, że jej funkcjonowanie w jakikolwiek sposób przyczyniało się realizacji celu zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, w szczególności przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie. Nie sposób też nie zauważyć, że wprowadzenie mechanizmów modulacji i degresywnych płatności miało przeciwdziałać koncentracji środków finansowych w największych gospodarstwach i zapobiegać niekorzystnemu traktowaniu małych gospodarstw, a w efekcie zmierzać do podniesienia indywidualnych dochodów osób pracujących w tych gospodarstwach.

W związku z powyższym nie może budzić wątpliwości, że osiągnięcie korzyści wynikających z obejścia przepisów wprowadzających do systemu wsparcia modulacje i stawki degresywne, pozostaje w sprzeczności z celami systemu wsparcia, do których należy zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej.

Reasumując należy stwierdzić, iż w wyniku utworzenia wielu podmiotów powiązanych (w tym skarżącej spółki) i dokonania podziału między te podmioty gruntów zgłaszanych do płatności ONW (w tym działki zgłoszonej przez skarżącą spółkę w 2012r.) doszło do stworzenia w sposób sztuczny warunków do przyznania pomocy, a otrzymanie w takiej sytuacji przez skarżącą płatności oznaczałoby uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. W tej sytuacji w ocenie Sądu do ustalonego stanu faktycznego znajdował zastosowanie powołany przez organy art. 4 ust. 8 rozporządzenia Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r.

Z powyższych względów, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, należało na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzec jak w sentencji wyroku.