Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 553/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2019-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134, 144
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 18
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), sędzia WSA Jacek Pruszyński, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 listopada 2019 r. sprawy ze skargi Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w B., jako organ egzekucyjny, prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku P. P. na postawie tytułów wykonawczych o numerach: [...], wystawionych przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. o nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych, stwierdzając że w postępowaniu tym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Następnie, stosownie do treści art. 64 c § 6a pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1438), zawiadomieniem z dnia [...] marca 2019 r. Nr [...], organ egzekucyjny poinformował wierzyciela o wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego.

Pismem z dnia [...] marca 2019 r. o nr [...] wierzyciel wniósł o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych, powstałych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...].

W odpowiedzi na powyższe Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. wydał postanowienie w dniu [...] czerwca 2019 r. o Nr [...] i obciążył wierzyciela kosztami egzekucyjnymi.

Na powyższe rozstrzygnięcie, w imieniu Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B., wniosła zażalenie z dnia [...] czerwca 2019 r. zastępca Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. E. R. W aktach sprawy stwierdzono jednak brak pełnomocnictwa upoważniającego E. R. do złożenia ww. zażalenia.

Z uwagi na powyższe, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. (dalej: DIAS) postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r. o nr [...] wezwał do przedłożenia pełnomocnictwa (upoważnienia) udzielonego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. Pani E. R. -- zastępcy Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B., z którego wynikałoby jednoznacznie, że jest ona uprawniona do złożenia w imieniu Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] czerwca 2019 r. o Nr [...].

DIAS pouczył jednocześnie, że nieprzedłożenie w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania stosownego dokumentu spowoduje stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia z dnia [...] czerwca 2019 r.

W wyznaczonym terminie zostało przedłożone upoważnienie, jednakże jedynie do wydawania decyzji administracyjnych (postanowień) na obszarze działania Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Z upoważnienia tego nie wynika umocowanie do uczestniczenia w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym w oparciu o przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Z uwagi na powyższe DIAS, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. o nr [...], stwierdził niedopuszczalność zażalenia z dnia [...] czerwca 2019 r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] czerwca 2019 r. o Nr [...] w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi powstałymi w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym do majątku P. P.

W uzasadnieniu DIAS stwierdził, że przeprowadzone przez niego postępowanie wyjaśniające wykazało, iż Pani E. R. nie ma upoważnienia do podpisywania w postępowaniu egzekucyjnym zażaleń w imieniu Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B., wobec czego stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia z dnia [...] czerwca 2019 r. jest uzasadnione.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. wywiódł skargę do tut. sądu zaskarżając je w całości. Na podstawie art. 57 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił:

I. - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 134 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej: k.p.a.) poprzez stwierdzenie niedopuszczalności odwołania pomimo, iż podpisująca zażalenie z dnia [...] czerwca 2019 r. posiadała w tym dniu legitymację do tej czynności, wynikającą z przepisów prawa wewnętrznego, tj. z Regulaminu organizacyjnego Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w B. nadanego Zarządzeniem nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] sierpnia 2018 r. - Rozdział III § 6 ust. 2

II. - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 28 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. oraz art. 107 § 1 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia na osobę fizyczną niebędącą stroną w sprawie, a nie na organ, jakim jest Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B.

W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że zaskarżone postanowienie zostało wydane na E. R. - Zastępcę Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. - osobę fizyczną, a nie na Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. jako organ administracji państwowej. Ponadto, w dniu wydania postanowienia, tj. [...] sierpnia 2019 r. E. R. przebywała już na emeryturze od dnia [...] sierpnia 2019 r. i nie pełniła obowiązków Zastępcy Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania poprzez wydanie postanowienia imiennie na osobę niebędącą stroną postępowania, która jak stwierdził organ, nie była uprawniona do reprezentowania skarżącego w postępowaniu egzekucyjnym stwierdził, że zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie administracyjne, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie natomiast z art. 10 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2019 r., poz. 59) zadania Państwowej Inspekcji Sanitarnej wykonują następujące organy:

1) Główny Inspektor Sanitarny;

2) państwowy wojewódzki inspektor sanitarny, jako organ rządowej administracji zespolonej w województwie;

3) państwowy powiatowy inspektor sanitarny, jako organ rządowej administracji zespolonej w powiecie.

Z art. 12 ww. ustawy wynika zaś, że w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, w sprawach należących do zakresu zadań i kompetencji Państwowej Inspekcji Sanitarnej, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, organem właściwym jest państwowy powiatowy lub państwowy graniczny inspektor sanitarny. Jak wynika z powyższego organem, tym samym stroną postępowania jest Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B., a nie osoba fizyczna, tym bardziej sprawująca funkcję jego zastępcy.

Postanowienie organu I instancji - Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. - zostało wydane na Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B., a postanowienie organu II instancji zostało wydane na osobę fizyczną, niebędącą organem a sprawującą funkcję Zastępcy Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B.. Działanie organu nadzoru rozpatrującego zażalenie naruszyło zatem, w ocenie skarżącego, zasadę dwuinstancyjności postępowania, gdyż organ odwoławczy w sposób nieuzasadniony zmienił adresata postanowienia.

DIAS wywiódł odpowiedź na skargę wnosząc o jej oddalenie. W uzasadnieniu stwierdził, że w przedmiotowej sprawie wierzycielem jest Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B., natomiast zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] czerwca 2019 r. o nr [...] zostało podpisane przez E. R. - zastępcę Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B., nie wskazującą, że działa z upoważnienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. Z przedłożonego w odpowiedzi na wezwanie DIAS upoważnienia nie wynikało umocowanie ww. do uczestniczenia w postępowaniu egzekucyjnym i składaniu zażaleń, w postępowaniu prowadzonym w oparciu o przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przekazane upoważnienie nie obejmowało swym zakresem innych czynności niż wyłącznie wydawanie postanowień i decyzji, a przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, iż E. R. nie ma upoważnienia do podpisywania w postępowaniu egzekucyjnym zażaleń w imieniu Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. Z uwagi na powyższe, w ocenie DIAS, zaskarżone postanowienie jest prawidłowe.

DIAS stwierdził też, iż zarzut naruszenia art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. jest bezzasadny, bowiem wezwany został prawidłowo poinformowany o konsekwencjach niezastosowania się do postanowienia z dnia [...] lipca 2019 r. Organ odwoławczy zauważył ponadto, że sam skarżący wskazał, że "Regulamin winien być dołączony przez skarżącego na wezwanie do przedstawienia upoważnienia do podpisania zażalenia z [...].06.2019 r., a nie pełnomocnictwo PPIS w B. dla pani E. R. do wydawania decyzji i postanowień." Zatem nie ulega wątpliwości, w ocenie DIAS, że na wezwanie organu nie dostarczono dokumentu, z którego wynika możliwość złożenia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] czerwca 2019 r.

Nie sposób zgodzić się także, zdaniem DIAS, ze stwierdzeniem, iż skoro Zastępca nie miał legitymacji do podpisania przedmiotowego zażalenia to nie może być adresatem wydanego postanowienia, bowiem zaskarżone postanowienie zostało zaadresowane do składającej zażalenie, tj. do Zastępcy Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B.. Brak było zatem, w ocenie DIAS, podstaw do skierowania zaskarżonego postanowienia do wierzyciela - Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. skoro w wyniku przeprowadzonego postępowania stwierdzono brak upoważnienia składającej zażalenie do jego reprezentowania. Bez znaczenia także pozostaje przy tym fakt odejścia na emeryturę E. R.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, że dopiero na etapie skargi został dołączony wyciąg z Regulaminu organizacyjnego PPIS, z którego wynika, w § 6 ust. 2 rozdziału III, iż w przypadku, gdy Powiatowy Inspektor nie pełni obowiązków służbowych zastępuje go Zastępca Powiatowego Inspektora, a zakres zastępstwa rozciąga się na wszystkie zadania i kompetencje Powiatowego Inspektora. Regulamin ten nie został dosłany na etapie rozpatrywania zażalenia, zatem nie mógł być wzięty pod uwagę. W związku z powyższym nie został także naruszony art. 28 oraz art. 107 § 1 k.p.a. ani dwuinstancyjność postępowania - postanowienie z dnia [...] czerwca 2019 r. organ egzekucyjny skierował do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B., gdyż wniosek o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych podpisał osobiście wierzyciel. Natomiast zażalenie z dnia [...] czerwca 2019 r. zostało podpisane przez osobę do tego nieupoważnioną. Nie doszło zatem do rozpatrzenia tego zażalenia co do meritum.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna i podlegała oddaleniu.

W sprawie niniejszej kluczową kwestią jest odpowiedź na pytanie, czy E. R. – pełniąc funkcję zastępcy Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. miała uprawnienie do samodzielnego zaskarżenia postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym, w którym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny był wierzycielem.

Sąd uznał, w ślad za organem II instancji, iż takiej czynności nie mogła skutecznie dokonać samodzielnie, bez wykazania umocowania udzielonego jej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Umocowanie to mogło wynikać bądź z pełnomocnictwa, bądź z upoważnienia udzielonego E. R. przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego.

Organ II instancji, w terminie otwartym na złożenie zażalenia oraz z zagrożeniem stosownymi konsekwencjami w postaci stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia wezwał składającą zażalenie do wykazania swojego umocowania. Szczegółowa treść wezwania zawarta w postanowieniu z dnia [...] lipca 2019 r. nie budzi wątpliwości interpretacyjnych co do zakresu żądania i skutków niewykonania.

Złożone w odpowiedzi na to postanowienie upoważnienie nr [...] z dnia [...].01.2019 r. nie stanowi wykonania wezwania. Upoważnia ono bowiem E. R. – jako "zastępcę Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. do wydawania decyzji administracyjnych ( postanowień) na obszarze działania Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B.". Uprawnienie do wydawania decyzji administracyjnych bądź postanowień nie jest tożsamym zakresem co składanie środków zaskarżenia. Wymaga ono odrębnego umocowania i może wynikać np. z regulaminu organizacyjnego. Regulamin taki przedłożony został w trakcie postępowania związanego ze złożeniem skargi w postepowaniu sądowo administracyjnym. Z § 6 ust. 2 Regulaminu organizacyjnego Powiatowej Stacji Sanitarno – Epidemiologicznej w B., zatwierdzonego zarządzeniem nr [...] Państwowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] sierpnia 2018 r. w sprawie ustalenia Regulaminu organizacyjnego PSSE w B. wynika, że w przypadku "gdy Powiatowy Inspektor nie pełni obowiązków służbowych zastępuje go Zastępca Powiatowego Inspektora, a zakres zastępstwa rozciąga się na wszystkie zadania i kompetencje Powiatowego Inspektora" .Z kolei § 8 przyznaje Powiatowemu Inspektorowi prawo ustanawiania pełnomocników i wydawania upoważnień pracownikom do dokonywania w jego imieniu określonych czynności prawnych i faktycznych innych niż określone w § 7 (innych niż wydawanie decyzji administracyjnych).

W realiach niniejszej sprawy mamy do czynienia z sytuacją przewidzianą w cytowanym paragrafie, bowiem Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. przebywał na urlopie wypoczynkowym w czasie, gdy jego zastępca składała zażalenie. Brzmienie powołanych zapisów regulaminu utwierdza Sąd w przekonaniu, iż do skutecznego dokonania przez zastępcę Inspektora czynności prawnej (złożenia zażalenia) jako organ konieczne było wykazanie się umocowaniem lub upoważnieniem. Odpowiadając na wezwanie organu II Instancji E. R. przełożyła jedynie umocowanie do wydawania decyzji(postanowień), co nie zostało – prawidłowo – ocenione jako wypełnienie zobowiązania.

Przyjęcie przez organ II instancji, że zastępca Inspektora nie ma legitymacji do podpisania zażalenia w imieniu/ lub z upoważnienia Inspektora skutkowało wydaniem postanowienia skierowanego bezpośrednio do składającej zażalenie. Sąd podziela w całości argumentację organu, iż brak było podstaw do kierowania postanowienia do Inspektora, skoro składającą zażalenie jest zastępca inspektora działający bez umocowania/ upoważnienia.

W takich okolicznościach trafnie organ stwierdził niedopuszczalność zażalenia powołując się na treść art. 134 i 144 kodeksu postępowania egzekucyjnego.

Z tych wszystkich względów, uznając zarzuty skargi za chybione, Sąd z mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.-