Postanowienie NSA, sygn. akt I FZ 186/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61 § 3
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk po rozpoznaniu w dniu 9 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. sp. z o.o. z siedzibą w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 501/22 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia 23 grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie rozliczenia podatku od towarów i usług za listopad 2017 r. postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

1. Postanowieniem z 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 501/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku B. sp. z o.o. (dalej skarżąca spółka) odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej do tego Sądu decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z 23 grudnia 2021r. w przedmiocie rozliczenia podatku od towarów i usług za listopad 2017 r.

2. Skarżąca spółka w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W jego uzasadnieniu wskazała, że "obowiązek zapłaty kwoty 250.133,00 zł nałożony zaskarżoną decyzją stanowi znaczące obciążenia dla skarżącej, zachwieje płynnością finansową skarżącej i uniemożliwi jej wykonywanie innych bieżących zobowiązań co skutkować będzie w dalszej perspektywie koniecznością ogłoszenia upadłości". Ponadto skarżąca spółka wskazała, że niezasadne jest egzekwowanie obowiązku, którego zasadność budzi poważne wątpliwości.

3. Sąd pierwszej instancji, powołując się na art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022r., poz. 329 ze zm. dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) podkreślił, że skarżąca spółka nie wykazała we wniosku przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wprawdzie powołała się na okoliczności, które w jej ocenie uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, tj. problemy finansowe, utratę możliwości regulowania istniejących zobowiązań, możliwość ogłoszenia upadłości, jednak poza tym nie przedstawiła stosownej dokumentacji, która uprawdopodobniłyby, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

4. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca spółka, wnosząc o jego zmianę, poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji.

4.1. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj.

4.1.1. art. 141 § 4 w związku z art.166 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na sporządzeniu uzasadnienia do postanowienia w taki sposób, że nie zawiera ono stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia;

4.1.2. art. 141 § 4 w związku z art. 166 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na nieuwzględnieniu w uzasadnieniu postanowienia obligatoryjnych elementów uzasadnienia wskazanych w art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, przedstawienia

zarzutów podniesionych w skardze z 3 lutego 2022 r. oraz przedstawienia stanowisk pozostałych stron;

4.1.3. art. 133 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na braku zbadania, czy zebrany w postpowaniu administracyjnym (podatkowym) i znajdujący się w przedstawionych sadowi aktach sprawy materiał dowodowy został prawidłowo oceniony, co skutkowało wydaniem przez Sąd postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji podczas gdy organ podatkowy w sposób nieprawidłowy, tj. z naruszeniem art. 191 Ordynacji Podatkowej oraz art. 122 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej, ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci:

- oświadczenia pełnomocnika skarżącej spółki złożonego 16 maja 2018 r.,

- pism [...] z 4 lipca 2018 r., 28 sierpnia 2018 r. i 17 grudnia 2018 r. załączonych do nich dokumentów,

- umowy sprzedaży z 13 kwietnia 2017 r., zawartej w formie aktu notarialnego (Rep. A nr [...]) pomiędzy skarżącą spółką, a G. M.,

- umowy przewłaszczenia rzeczy oznaczonych co do tożsamości zawartej 24 czerwca 2016 r. pomiędzy E. sp. z o.o. a T. sp. z o.o.,

- umowy przelewu wierzytelności na poczet zapłaty za zobowiązanie z 28 sierpnia 2017 r. pomiędzy E. sp. z o.o. a skarżącą spółką przy udziale T. sp. z o.o.,

- pokwitowania z 20 listopada 2017 r. wystawionego przez skarżącą spółkę,

- listu intencyjnego z 22 listopada 2017 r. zawartego pomiędzy T. sp. z o.o. a skarżącą spółką,

- umowy najmu z 31 sierpnia 2018 t. zawartej pomiędzy skarżącą spółką, a T. sp. z o.o.,

- faktur dotyczących najmu urządzeń przez skarżącą spółkę na rzecz T. sp. z o.o.,

- zeznań złożonych przez B. K. 27 listopada 2018 r.

- zeznań złożonych przez T. A. 21 lutego 2019 r.

- wydruków z Krajowego Rejestru Sadowego dotyczących skarżącej spółki., T. sp. z o-o., E. sp. z o.o., T. sp. z o.o.

co doprowadziło do dokonania błędnych ustaleń faktycznych związanych z transakcją udokumentowaną fakturą nr [...] z 21 listopada 2017 r.;

4.1.4. art. 133 § 1 w zw. z art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zbadaniu legalności decyzji organu podatkowego z pominięciem zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj.:

- oświadczenia pełnomocnika skarżącej spółki złożonego 16 maja 2018 r.,

- pism T. sp. z o.o. z 4 lipca 2018 r., 28 sierpnia 2018 r. i 17 grudnia 2018 r. załączonych do nich dokumentów,

- umowy sprzedaży z 13 kwietnia 2017 r., zawartej w formie aktu notarialnego (Rep. A nr [...]) pomiędzy skarżącą spółką, a G. M.,

- umowy przewłaszczenia rzeczy oznaczonych co do tożsamości zawartej 24 czerwca 2016 r. pomiędzy E. sp. z o.o. a T. sp. z o.o.,

- umowy przelewu wierzytelności na poczet zapłaty za zobowiązanie z 28 sierpnia 2017 r. pomiędzy E. sp. z o.o. a skarżącą spółką przy udziale T. sp. z o.o.,

- pokwitowania z 20 listopada 2017 r. wystawionego przez skarżącą spółkę,

- listu intencyjnego z 22 listopada 2017 r. zawartego pomiędzy T. sp. z o.o. a skarżącą spółką,

- umowy najmu z 31 sierpnia 2018 t. zawartej pomiędzy skarżącą spółką, a T. sp. z o.o.,

- faktur dotyczących najmu urządzeń przez skarżącą spółkę na rzecz T. sp. z o.o.,

- zeznań złożonych przez B. K. 27 listopada 2018 r.

- zeznań złożonych przez T. A. 21 lutego 2019 r.

- wydruków z Krajowego Rejestru Sadowego dotyczących skarżącej spółki., T. sp. z o-o., E. sp. z o.o., T sp. z o.o.

co doprowadziło do ustalenia, że organ podatkowy w sposób prawidłowy utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego i tym samym nie ma podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, podczas gdy ta decyzja została wydana z naruszeniem art. 191 Ordynacji Podatkowej oraz art. 122 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej;

4.1.5. art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez błędną wykładnię wskazanego przepisu polegającą na uznaniu, że nie istnieją podstawy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, podczas gdy wedle prawidłowej wykładni wskazanego przepisu w przedmiotowej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków, ponieważ wykonanie decyzji zachwieje płynnością finansową skarżącej spółki i uniemożliwi jej wykonywanie bieżących zobowiązań, co z dużym prawdopodobieństwem doprowadzi do jej upadłości.

5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

5.2. W punkcie wyjścia przypomnieć należy, że przedmiotem sporu w rozpoznawanie sprawie jest ocena zasadności odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji orzeczona przez Sąd pierwszej instancji. Powyższe przypomnienie ma istotne znaczenie ze względu na sposób sformułowania większości zarzutów podniesionych w pkt 4.1.3 i 4.1.4 zażalenia, z których jednoznacznie wynika, że skarżący domagając się wstrzymania zaskarżonej decyzji dąży w istocie do przeprowadzenie oceny zasadności zarzutów skargi i zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Jednakże, rozpoznając na podstawie art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek o wstrzymanie wykonania przedmiotu zaskarżenia, sąd nie ocenia zasadności skargi. Niezgodność decyzji z prawem, która jest przedmiotem oceny przez sąd administracyjny i ochrona tymczasowa wynikająca z powołanego wyżej przepisu to dwie różne kwestie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 184/05 oraz z 9 lipca 2004 r., sygn. akt FZ 163/04 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl - CBOSA).

5.3. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w pkt 4.1.5. zażalenia, należy w pełni zgodzić się z oceną przyjętą przez Sąd pierwszej instancji, który stwierdził, że skarżąca spółka we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wykazała, że w niniejszej sprawie na skutek wykonania zaskarżonej decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Skarżąca spółka we wniosku wprawdzie przytoczyła ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, wskazując na okoliczności, które – jej zdaniem – potwierdzają zaistnienie tychże przesłanek w niniejszej sprawie (problemy finansowe, możliwość wszczęcia postępowania upadłościowego), jednakże nie przedstawiła żadnej dokumentacji na podstawie której Sąd byłby w stanie ocenić jej sytuację finansową i majątkową i orzec o możliwości przyznania ochrony tymczasowej.

5.4. Zauważyć należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, uregulowana w art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. gdy stwierdzono, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody albo niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lutego 2013 r., sygn. akt II FSK 1064/12, dostępne – CBOSA). Ponadto zauważyć należy, że powstanie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej, podobnie jak fakt regulowania zobowiązań. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (zob. postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 stycznia 2014 r., II FZ 1350/13 dostępne – CBOSA).

Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt II FZ 110/10, dostępne – CBOSA.

Sąd administracyjny, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji złożony w trybie przepisu art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie jest uprawniony do samodzielnego poszukiwania okoliczności spełniających kryteria przyznania ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji. To skarżąca spółka w celu uzyskania ochrony własnego interesu, występując z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji przez sąd administracyjny, powinna wykazać istnienie oraz uzasadnienie ustawowych przesłanek. Twierdzenia skarżącej spółki powinny być przy tym poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 13 maja 2010 r., II FZ 182/10, z 4 lipca 2012 r., II OSK 1522/12, z 11 października 2012 r., II OZ 877/12, z 11 stycznia 2013 r., II OSK 2895/12, z 15 stycznia 2013 r.: II OSK 3070/12, I FZ 589/12, I GZ 423/12, II GSK 2086/12, z 22 stycznia 2013 r., II GSK 1990/12, z 29 stycznia 2013 r., II FZ 1048/12, z 15 marca 2013 r., II FSK 410/13, z 4 lipca 2013 r., II GZ 323/13; orzeczenia dostępne w CBOSA).

5.5. W świetle przedstawionych wyżej wywodów nie naruszała art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyjęta przez Sąd pierwszej instancji ocena, że skarżąca spółka w złożonym wniosku nie uprawdopodobniła należycie istnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, że nie miał obowiązku z urzędu ustalać, czy egzekucja kwoty wynikającej z decyzji spowoduje utratę płynności finansowej, utratę możliwości bieżącego regulowania zobowiązań czy doprowadzi do konieczności złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Aby możliwym było podjęcie rozstrzygnięcia, którego domagała się skarżąca spółka, powinna była uprawdopodobnić okoliczności mieszczące się w granicach danych przesłanek i przedstawić na tą okoliczność stosowną dokumentację obrazującą jej sytuację finansową i materialną, czego nie uczyniła.

5.6. Bezzasadne były także zarzuty naruszenia art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wbrew bowiem wywodom zażalenia uzasadnienie zaskarżonego postanowienia spełniało wszystkie wymogi i standardy, o których stanowi powołany wyżej przepis. Przedstawiono w nim stan faktyczny sprawy, zrelacjonowano podniesione przez skarżącą spółkę we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji argumenty przemawiającej w jej ocenie za zasadnością złożonego wniosku oraz wskazano podstawę prawną rozstrzygnięcia. O naruszeniu tego przepisu nie można mówić w sytuacji, w której stanowisko zajęte przez Sąd pierwszej instancji jest odmienne od prezentowanego w zażaleniu. Ponadto Sąd pierwszej instancji rozpoznając przedmiotowy wniosek nie był, wbrew zarzutom skarżącej spółki, zobowiązany do przedstawiania stanowiska skarżącej spółki odnośnie zarzutów podniesionych w stosunku do decyzji wymiarowej wydanej w rozpoznawanej sprawie. Jak zostało to na wstępie wskazane Sąd ocenia zasadność złożonego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

5.7. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił zażalenie, jako nieuzasadnione.