Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SAB/Wa 1210/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1 pkt 1 i 3,  par. 1a
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 35-36
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędzia WSA Gabriela Nowak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 listopada 2016 r. sprawy ze skargi P.S. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem [...] 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do rozpoznania wniosku P.S. z [...] grudnia 2015 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] listopada 2015 r. nr [...] – w terminie miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] dopuściło się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

Pismem z [...] stycznia 2016, uzupełnionym pismem z [...] kwietnia 2016 r., P.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] przy rozpoznawaniu jego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem ww. organu z [...] listopada 2015 r. nr [...] o odmowie wznowienia postępowania w sprawach zakończonych decyzjami Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] września 2014 r. nr nr: [...].

Skarga ta została wniesiona w następującym stanie faktycznym.

Postanowieniem z [...] listopada 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], w następstwie łącznego rozpoznania na zasadzie art. 62 k.p.a. wniosków P.S., działając na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., odmówiło wznowienia postępowania w sprawach zakończonych pięcioma własnymi decyzjami z [...] września 2014 r, o numerach wskazanych na wstępie.

P.S. wnioskiem z [...] listopada 2015 r. wystąpił o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej tym postanowieniem, żądając jednocześnie wyłączenia od udziału w sprawie wymienionych z imienia i nazwiska 88 członków Kolegium.

Pismem z [...] stycznia 2016 r. wezwał on Kolegium do zaprzestania naruszeń prawa, a następnie wniósł wskazaną na wstępie skargę, w której domagał się wyznaczenia organowi terminu załatwienia sprawy oraz wymierzenia grzywny za nieprzestrzeganie terminów oraz notoryczne naruszanie art. 35 i 36 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podnosząc argument, że sprawy wywołane wnioskami skarżącego stanowią przejaw skrajnego pieniactwa i nadużywania prawa, które nie powinno podlegać ochronie prawnej. Jego działania są bowiem ukierunkowane na sparaliżowanie organu administracji publicznej i nie mają nic wspólnego z jakimkolwiek merytorycznym żądaniem z zakresu pomocy społecznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

skarga zakresie w jakim zarzuca Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] bezczynność przy rozpoznawaniu środka prawnego przysługującego od wydanego przy pierwszym rozpoznaniu sprawy postanowienia Kolegium o odmowie wznowienia postępowania jest zasadna, choć nie wszystkie zawarte w niej żądania zasługują na uwzględnienie.

W pierwszym rzędzie zauważyć należy, że bezczynność organu ma miejsce w sytuacji gdy w prawnie określonym terminie organ będąc właściwym w sprawie nie podjął w niej żadnych lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla jej stwierdzenia nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę będą miały natomiast znaczenie przy ocenie Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) przywoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", czy też nie, a także czy w związku ze stanem bezczynności zasadnym jest wymierzenie organowi na podstawie § 2 art. 149 p.p.s.a. grzywny, względnie zasądzenie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej.

W niniejszej sprawie okolicznością niesporną jest, że wniosek P.S. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Kolegium z [...] listopada 2015 r. do dnia wyrokowania nie został rozpoznany. Winno zaś to nastąpić co do zasady w terminie miesięcznym od wpłynięcia do organu tego środka, co wynika z art. 35 § 3 in fine k.p.a., a więc do 7 stycznia 2016 r. Termin jego rozpoznania nie został przy tym przedłużony na zasadzie art. 36 § 1 k.p.a. To zaś czyni zasadnym zarzut bezczynności Kolegium w załatwieniu sprawy nim wywołanej.

W związku zaś z podniesioną w odpowiedzi na skargę argumentacją zwrócić należy uwagę Kolegium, że decydując się na rozpoznanie zgłaszanych przez stronę żądań w formie procesowej (tu poprzez wydanie zaskarżalnego postanowienia), nie może ono odstąpić od rozpoznania środków prawnych przysługujących stronie od tego aktu, nawet jeśli pierwotne żądania w istocie nie miałoby kreować żadnej sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. lub kwalifikować je można by było jako nadużycie prawa.

Oceniając natomiast charakter zaistniałej w niniejszej sprawie zwłoki Sąd uwzględnił znane mu z urzędu, jak też akcentowane w odpowiedzi na skargę działania skarżącego podejmowane w tej oraz innych licznych inicjowanych przezeń postępowaniach, które wprawdzie pozornie mają umocowanie w procedurze administracyjnej, ale w rzeczywistości ukierunkowane są li tylko na wywołanie paraliżu decyzyjnego organu, a przez to uniemożliwiają załatwienie co do istoty poszczególnych spraw w terminie określonym w kodeksie. Z takowe uznać należy chociażby żądanie wyłączenia wszystkich ujawnionych w Biuletynie Informacji Publicznej członków Kolegium, od rozpoznawania środka prawnego wnoszonego przez skarżącego. Tego rodzaju działania, jak też inicjowanie w krótkim czasie setek postępowań administracyjnych - których gros dotyczy bądź to sprostowania oczywistych omyłek pisarskich w decyzjach, postanowieniach lub pismach procesowych, bądź wyjaśnień treści orzeczeń nie budzących w rzeczywistości jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych - z jednej strony przyczyniają się w sposób oczywisty do wydłużenia okresu rozpoznawania poszczególnych jego wniosków, z drugiej zaś mogą być oceniane (na co trafnie zwracało uwagę Kolegium) jako swoiste nadużycie prawa. Zważywszy zatem na to, że zasadniczą przyczyną zwłoki w załatwieniu niniejszej sprawy, jest przede wszystkim aktywność samego skarżącego, brak jest wystarczająco usprawiedliwionych podstaw, by kwalifikować ją jako wywołaną rażącym naruszeniem prawa przez organ. Z taką mielibyśmy bowiem do czynienia wówczas, gdyby działaniom organu administracji publicznej (zaniechaniom), poza zarzutem opieszałości, można także przypisać swoistą "złą wolę", a więc intencjonalne unikania podejmowania rozstrzygnięcia mimo braku ku temu jakichkolwiek obiektywnie weryfikowalnych przeszkód.

Skoro zatem zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, brak jest także wystarczająco usprawiedliwionych podstaw do wymierzenia z tego tytułu na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. organowi grzywny – o co wnosił skarżący. Sankcja ta jest bowiem dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowanym w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki w załatwieniu sprawy. A więc tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez ich zastosowanie (lub jednej z nich) organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Z tego względu w powyższym zakresie skarga podlegać musiała oddaleniu.

Wyznaczając natomiast miesięczny termin załatwienia sprawy Sąd miał na względzie realną możliwość zakończenia w tym czasie przez Kolegium postępowania wywołanego wnioskiem P.S., jak też określone w art. 35 § 3 in fine k.p.a. granice czasowe, w jakich postępowanie odwoławcze ulec wino co do zasady zakończeniu.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 1 i 2 wyroku. Na podstawie zaś art. 151 powołanej ustawy orzeczono jak w punkcie 3 wyroku. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło z kolei na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 powołanej ustawy, który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.