Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 468/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-07-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 57 ust. 1, 2
journal: Dz.U. 2017 poz 128
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
article: art. 4 pkt 22 lit. o, art. 92a ust. 1, 2, 3, 6, art. 92c
journal: Dz.U. 2017 poz 2200
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

SENTENCJA

Dnia 18 lipca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: , Przewodnicząca Sędzia WSA Monika Krzyżaniak( spr.), Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , , Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2018 roku sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej w O. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] roku nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257; dalej: "k.p.a."), art. 87 ust 1, art. 92a ust 1, 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 2200 ze zm.; dalej: "u.t.d."), art. 57 ust 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 128 ze zm.), § 35 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów (Dz. U. z 2016 r., poz. 1038) oraz lp. 2.5.2. załącznika numer 3 do ustawy o transporcie drogowym Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] o nałożeniu na Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej w O. Sp. z o. o. w K. kary pieniężnej w wysokości 2000 zł.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 22 listopada 2017 r w M., na drodze krajowej nr 74 przeprowadzono kontrolę drogową autobusu marki B. o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował R.S.. Kierujący wykonywał transport drogowy osób w imieniu Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej w O. Podczas kontroli ustalono, że ww. pojazd został wyposażony w tablice barwy żółtej z symbolem dzieci barwy czarnej, ale tablica z tyłu pojazdu została umieszczona na wysokości 258,6 cm licząc od dolnej krawędzi tablicy do powierzchni jezdni. Z § 35 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów wynika tymczasem, że na pojeździe przewożącym zorganizowaną grupę dzieci lub młodzieży w wieku do lat 18 umieszcza się tablicę, o której mowa w art. 57 ust. 1 ustawy, z przodu i z tyłu pojazdu, możliwie blisko lewej płaszczyzny obrysu, na wysokości od 60 cm do 180 cm od powierzchni jezdni. Przebieg i ustalenia z kontroli zostały zawarte w protokole nr [...] z dnia 22 listopada 2017 r.

Pismem z dnia 22 listopada 2017 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, jako organ I instancji, zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego. Odpowiadając na powyższe zawiadomienie strona w piśmie z dnia 8 grudnia 2017 r. wniosła o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej oraz poprzestanie na pouczeniu. Strona wyjaśniła, że kara pieniężna za naruszenie określone w lp. 2.5.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym może być nakładana tylko w przypadku braku tablic lub posługiwania się niewłaściwymi tablicami. Natomiast skontrolowany autobus był wyposażony w tablice. Strona wyjaśniła również, że po kontroli tablica została umieszczona na właściwej wysokości.

Decyzją z dnia [...] roku [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nr [...] nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 2000 zł.

W dniu 16 stycznia 2018 r. strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji,

w którym wniosła o jej uchylenie w całości i odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej oraz poprzestanie na pouczeniu. Wydanej decyzji skarżąca spółka zarzuciła:

naruszenie art. 92a ust. 1 i 6 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 2.5.2 załącznika nr 3 do tej ustawy i § 35 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że umieszczenie tablicy na niewłaściwej wysokości jest równoznaczne z niespełnieniem przez autobus wymagań w zakresie oznakowania w związku z przewozem określonej kategorii pasażerów,

naruszenie art. 189f k.p.a. poprzez jego niezastosowanie,

naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie przyczyn, z powodu których organ I instancji nie uwzględnił wniosku strony o odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej,

naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i załatwienie sprawy bez uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywatela.

W uzasadnieniu strona wskazała, że za naruszenie określone w lp. 2.5.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ administracyjny może nałożyć karę pieniężną tylko w przypadku braku tablic lub posługiwania się niewłaściwymi tablicami. Takie stanowisko w tej kwestii zajmują także sądy administracyjne. Natomiast organ I instancji, nie zgadzając się z poglądem ugruntowanym w orzecznictwie administracyjnym, nie wskazał żadnego uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia. Skarżąca spółka wskazała również, że wbrew twierdzeniom organu I instancji tablica umieszczona na wyższej wysokości, niż wskazana w rozporządzeniu, przy zachowaniu właściwego odstępu od poprzedzającego go pojazdu jest możliwa do zauważenia. Powołując się na art. 23 prawa o ruchu drogowym strona podkreśliła również, że każdy kierujący omijający autobus niezależnie od rodzaju przewożonych nim pasażerów, jest zobowiązany do zachowania szczególnej ostrożności ze względu na możliwość wtargnięcia na jezdnię pasażera autobusu. Skarżąca spółka wyjaśniła również, że po kontroli tablica została umieszczona na właściwej wysokości o czym poinformowała organ I instancji, przesyłając dokumentację fotograficzną przedstawiającą oznakowanie autobusu. W ocenie strony ze względu na znikomą wagę naruszenia i zaprzestanie przez nią naruszania prawa organ I instancji powinien był uwzględnić jej wniosek i zgodnie z art. 189f k.p.a. powinien był odstąpić od nałożenia kary pieniężnej i poprzestać na pouczeniu strony. Jednak organ I instancji nie uwzględnił tego wniosku i nie wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji powodów jego nieuwzględnienia. Tym samym uzasadnienie nie spełnia wymogów art. 107 § 3 k.p.a.

Organ II instancji po ponownej analizie materiału dowodowego sprawy zważył, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. W odniesieniu zaś do wysokości kary organ wskazał, iż art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określają w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. Organ nie ma w tym zakresie możliwości kształtowania wysokości kary pieniężnej, dlatego też regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie, podobnie jak art. 189 e oraz f k.p.a. Do decyzji nakładanych na podstawie art. 92a u.t.d. w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. mają bowiem zastosowanie okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., w odniesieniu do naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku także art. 92 b ust. 1 u.t.d. W tym względzie także ma zastosowanie norma kolizyjna określona w art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a., która stanowi, iż w przypadkach uregulowanych w przepisach odrębnych: odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, przepisów działu IVa k.p.a. w tym zakresie nie stosuje się.

Organ II instancji powołując treść art. 57 ust. 1 prawa o ruchu drogowym, § 35 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów (Dz.U. z 2016 r. poz. 1038), art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stwierdził, że w ustalonym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, iż w chwili kontroli doszło do naruszenia przez stronę przepisów prawa i argumenty przedstawione przez stronę w odwołaniu od zaskarżonej decyzji nie stanowią podstawy do jej zmiany. Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 22 listopada 2017 r. bezspornie ustalono, że kierujący R. S. wykonywał przewóz drogowy dzieci w wieku do 18 lat z K. do K. Pojazd, którym wykonywano przewóz wyposażony był w tablice z symbolem dzieci, zgodnym z wzorem określonym w załączniku nr 10 pkt 7 rozporządzenia w sprawie rejestracji i oznakowania pojazdów. Jednak pojazd nie spełniał wszystkich wymogów w zakresie oznakowania pojazdu, bowiem tablica z tyłu pojazdu została umieszczona na niewłaściwej wysokości. Przy pomocy przymiaru teleskopowego z taśmą mierniczą ustalono, że wymieniona tablica została umieszczona na wysokości 258,6 cm licząc od dolnej krawędzi tablicy do powierzchni jezdni. Paragraf 35 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. stanowi natomiast, iż na pojeździe przewożącym zorganizowaną grupę dzieci lub młodzieży w wieku do lat 18 umieszcza się tablicę, o której mowa w art. 57 ust. 1 ustawy, z przodu i z tyłu pojazdu, możliwie blisko lewej płaszczyzny obrysu, na wysokości od 60 cm do 180 cm od powierzchni jezdni. W oparciu o powyższe organ odwoławczy uznał za zasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji o nałożeniu na stronę kary pieniężnej za popełnienie naruszenia określonego w lp. 2.5.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Zdaniem organu odwoławczego postępowanie przeprowadzone przez organ I instancji nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego. Pismem z dnia 22 listopada 2017 r. organ I instancji zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego, w którym poinformował również stronę o treści art. 10 § 1 k.p.a. dotyczącej prawa strony do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z tego prawa strona skorzystała składając wyjaśnienia w piśmie z dnia 8 grudnia 2017 r. Zatem strona miała zapewnione prawo do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Organ wskazał także, że po zawiadomieniu strony o wszczęciu postępowania administracyjnego, organ I instancji nie przeprowadził innych nowych dowodów mogących mieć wpływ na rozstrzygniecie sprawy. Organ I instancji wypełnił także obowiązek wynikający z art. 7 i art. 77 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Swoje rozstrzygnięcie organ I instancji oparł na materiale dowodowym prawidłowo zebranym wtoku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadnił swoje stanowisko wyrażone w decyzji, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, że wbrew twierdzeniom strony, przepis lp. 2.5.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym będzie miał zastosowanie nie tylko w przypadku braku tablic lub posługiwania się niewłaściwymi tablicami. Wskazany przepis sankcjonuje wykonywanie przewozu autobusem, który nie spełnia wymagań w zakresie wyposażenia i oznakowania w związku z przewozem określonej kategorii pasażerów. Wymienione w tym przepisie określenie niespełnienie wymagań w zakresie wyposażenia i oznakowania oznacza niezastosowanie się do wymogów określonych w przepisach regulujących kwestie wyposażenia i oznakowania autobusu. Przepisy art. 57 ustawy - prawo o ruchu drogowym i § 35 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów określają nie tylko jakie tablice należy wyposażyć autobus wykonujący przewóz dzieci młodzieży do lat 18, ale przepis § 35 wymienionego rozporządzenia dokładnie wskazuje na jakiej wysokości muszą być umieszczone tablice. Zatem niezastosowanie się do tego przepisu i umieszczenie tablicy na innej wysokości stanowi niedostosowanie się do wymogów w nim określonych i naruszenie tego przepisu. Tym samym takie zachowanie wypełnia zachowanie określone w przepisie lp. 2.5.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 2000 zł. Dlatego zdaniem organu II instancji, [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego słusznie nałożył na stronę karę pieniężną za wymienione naruszenie. Powołane przez skarżącą spółkę orzeczenia sądów administracyjnych zostały wydane w oparciu o inny stan faktyczny, niż opisany w niniejszej sprawie. Zatem na podstawie tych orzeczeń nie można stwierdzić, że przepis lp. 2.5.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym stosuje się tylko w przypadku braku tablic lub posługiwania się niewłaściwymi tablicami.

Organ odwoławczy wskazał także, że podniesiony przez stronę zarzut dotyczący widoczności tablicy nie jest zasadny. Tablica informująca o przewożeniu dzieci i młodzieży do lat 18 ma być widoczna dla każdego pojazdu jadącego przed czy za autobusem przewożącym wymienionych pasażerów. Tylko umieszczenie tablicy na wysokości wskazanej w przepisie § 35 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów tablica jest widoczna dla kierowcy każdego pojazdu. Wbrew twierdzeniom strony, tablica umieszczona na wysokości większej niż 180 cm od powierzchni jezdni nie będzie widoczna dla kierowcy każdego pojazdu. W przypadku autobusów czy pojazdów ciężarowych będzie ona widoczna, natomiast nie będzie tak w przypadku samochodów osobowych, bowiem pole widzenia kierującego samochodem osobowym jest znacznie mniejsze, niż kierującego autobusem czy pojazdem ciężarowym. Zatem z powodu braku widoczności tablicy kierowcy pojazdów osobowych mogli nie mieć informacji o przewożeniu w autobusie dzieci i młodzieży do lat 18. Tym samym kierowcy pojazdów osobowych mogli nie zachować szczególnej ostrożności przy wymijaniu autobusu, co mogło stwarzać zagrożenie wysiadającym dzieciom. Brak widoczności tablicy stwarzał także zagrożenie w ruchu drogowym.

Organ II instancji stwierdził także, że wskazany przez skarżącą spółkę

art. 189f k.p.a. nie może zostać zastosowany w niniejszej sprawie. Kwestię zastosowania m. in. tego artykułu reguluje art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym jeżeli przypadki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej lub udzielania pouczenia zostały uregulowane w przepisach odrębnych, to przepisów działu IVa k.p.a. zawierającego art. 189f k.p.a. nie stosuje się. Możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej przewiduje art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Dlatego do decyzji nakładających kary pieniężne na podstawie art. 92a ustawy o transporcie drogowym w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym mają zastosowanie okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione w art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, który w niniejszej sprawie zdaniem organu II instancji nie miał zastosowania. Strona nie wskazała również żadnego dowodu mogącego stanowić podstawę do zwolnienia jej z odpowiedzialności za naruszenie stwierdzone podczas kontroli.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej w O. Sp. z o. o. zaskarżyła powyższą decyzję organu II instancji w całości, zarzucając jej:

1/ naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- naruszenie art. 7, 77, 80 k.p.a., polegające na niedokonaniu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz załatwienie sprawy bez uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywatela,

w tym:

• na przyjęciu, że umieszczenie prawidłowej tablicy lecz na innej wysokości stanowi naruszenie art. 92a ust. 1 i 6 ustawy o transporcie drogowym (dalej: u.t.d.), podczas gdy jedynie brak tablicy uzasadniałby nałożenie kary pieniężnej;

• nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy zostały spełnione przesłanki obligujące organ do dokonania przedmiotowego odstąpienia;

• niewzięcie pod uwagę okoliczności mających wpływa na wymiar kary;

- naruszenie art. 8 k.p.a., polegające na prowadzeniu postępowania z naruszeniem zasady proporcjonalności, zgodnie z którą organ administracji musi stosować środki mające wpływ na prawa strony tylko w razie potrzeby i tylko w zakresie niezbędnym do osiągnięcia zamierzonego celu, tj. poprzez wymierzenie nieadekwatnej kary do wagi naruszenia, co powoduje, że kara nie odpowiada celom dla których powinna być stosowana;

- naruszenie art. 189f k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie przez organ od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i niezastosowanie pouczenia, podczas gdy zostały spełnione przesłanki obligujące organ do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu, bowiem waga naruszenia prawa w postaci umieszczenia na autobusie tablicy o której mowa w art. 57 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym na innej wysokości była znikoma, a strona zaprzestała już naruszenia prawa;

naruszenie art. 189d k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej w górnej wysokości, podczas gdy przepisy prawa nakładają na organ obowiązek wzięcia pod uwagę przesłanek mających wpływ na wysokość wymierzonej kary, tj. wagi i okoliczności naruszenia prawa, czasu trwania tego naruszenia, częstotliwość niedopełnienia w przeszłości obowiązku albo naruszenia zakazu tego samego rodzaju co niedopełnienie obowiązku oraz działania podjęte przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa;

2/ naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d. w związku z załącznikiem nr 3 do przedmiotowej ustawy Ip. 2.5.2 oraz § 35 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r., w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że umieszczenie tablicy o której mowa w art. 57 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, na innej wysokości jest równoznaczne z niespełnieniem przez autobus wymagań w zakresie oznakowania w związku z przewozem określonej kategorii pasażerów, podczas gdy jedynie brak ww. tablicy uzasadniałby nałożenie kary pieniężnej.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej jej decyzji z dnia [...] r., a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2017 poz. 2188 t.j.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018. 1302 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] roku utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] roku o nałożeniu na stronę skarżącą kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł.

Zdaniem Sądu organ prawidłowo ustalił zarówno stan faktyczny jak i prawidłowo dokonał jego oceny prawnej, nie naruszając przy tym przepisów prawa procesowego jak i materialnego w sposób, który miałby wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych niniejszej sprawy potwierdza, że w prowadzonym postępowaniu zabezpieczono realizację zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, zbierając i rozpatrując w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji ma obowiązek ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Okoliczności te, podobnie jak i wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem odpowiednich przepisów prawa, znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji, spełniających wymogi określone w art. 107 § 1 i 3 k.p.a.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 4 pkt 1, art. 22,

art. 87 ust 1, art. 92a ust 1, 2 i 6 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz lp. 2.5.2. załącznika nr 3 do tej ustawy, art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku prawo o ruchu drogowym oraz § 35 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r., w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów.

Rozpocząć należy od wskazania, że stosownie do art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 10 000 złotych za każde naruszenie. W tym miejscu podać trzeba, że ww. kara pieniężna może być nałożona na podmiot wykonujący przewóz, a więc w rozpoznawanej sprawie przedsiębiorcę, który w ramach prowadzonej działalności realizuje przewozy. Przepis ten ustanawia odpowiedzialność administracyjną, a nie karnoadministracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny. Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto prowadził pojazd samochodowy. Organy administracji ustalają jedynie, czy doszło, czy nie doszło do naruszenia przepisów ustawy. W przypadku stwierdzenia naruszeń, po stronie organu powstaje obowiązek nałożenia stosownej kary pieniężnej i od obowiązku tego organ administracji odstąpić nie może. Oznacza to, że odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków (por. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2007 r., I OSK 1257/06, wyrok WSA w Warszawie z 8 września 2011 r. VIII SA/Wa 364/11 oraz wyrok WSA w Olsztynie z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 451/13; opubl.; orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przepisy art. 92a ust. 2 i ust. 3 u.t.d. statuują limit łącznej wysokości kar pieniężnych nakładanych w drodze decyzji administracyjnej w wyniku naruszeń stwierdzonych podczas jednej kontroli w rozróżnieniu na kontrole drogowe i kontrole prowadzone w siedzibie przedsiębiorcy. W odniesieniu do kontroli drogowej – tak jak w niniejszej sprawie - suma kar pieniężnych nie może przekroczyć 10.000 zł.

Uzupełniając powyższe dodać należy, że wszczęcie postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej związanej z uchybieniami stwierdzonymi w wyniku jednej kontroli na drodze lub w przedsiębiorstwie zapoczątkowuje jedną sprawę administracyjną. W wyniku sprawy zostaje na stronę nałożona kara pieniężna, którą wylicza się, co do zasady, poprzez zsumowanie kar jednostkowych za poszczególne naruszenia. Ta jedna kara pieniężna nie wynika jednak z prostego zsumowania kar za poszczególne naruszenia, bowiem jej górna granica jest zawsze ograniczona do kwoty określonej w u.t.d. Oznacza to, że niezależnie od ilości uchybień oraz wysokości kar za poszczególne uchybienia, kara orzeczona w wyniku jednej kontroli ma określoną górną granicę i nie może przekroczyć kwoty określonej w u.t.d. (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 8 listopada 2017 r., II SA/Go 921/17.)

Z treści art. 92a ust. 6 u.t.d. wynika, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy. Kary te są nakładane w trybie administracyjnym, zaś odpowiedzialność nie ma charakteru karnego, nie jest zatem oparta na zasadzie winy. Odpowiedzialność administracyjna ma charakter odpowiedzialności niezależnej od winy w tym sensie, że jest ponoszona co do zasady z tytułu wystąpienia określonego skutku (stwierdzonego naruszenia), bez konieczności wykazywania związku przyczynowego między zachowaniem podmiotu odpowiedzialnego, a powstałym skutkiem.

Zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. o) ustawy o transporcie drogowym, przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz m. in. ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym.

Stosownie do art. 57 ust 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, pojazd przewożący zorganizowaną grupę dzieci lub młodzieży w wieku do 18 lat oznacza się z przodu i z tyłu kwadratowymi tablicami barwy żółtej z symbolem dzieci barwy czarnej. W warunkach niedostatecznej widoczności tablice powinny być oświetlone, chyba że są wykonane z materiału odblaskowego. Kierujący tym pojazdem jest obowiązany włączyć światła awaryjne podczas wsiadania lub wysiadania dzieci lub młodzieży. Ust 2 cytowanego przepisu stanowi zaś, że kierujący pojazdem, omijając pojazd, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany w czasie wsiadania lub wysiadania dzieci lub młodzieży zachować szczególną ostrożność i w razie potrzeby zatrzymać się.

Według § 35 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów, na pojeździe przewożącym zorganizowaną grupę dzieci lub młodzieży w wieku do 18 lat umieszcza się tablicę, o której mowa w art. 57 ust. 1 ustawy, z przodu i z tyłu pojazdu, możliwie blisko lewej płaszczyzny obrysu, na wysokości od 60 cm do 180 cm od powierzchni jezdni.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że przepisy ww. ustaw i rozporządzenia zostały przez orzekające w sprawie organy zastosowane prawidłowo, zaś zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, albowiem zarówno organ I, jak i organ II instancji rozstrzygający ostatecznie w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej (w określonej w decyzji wysokości), nie naruszył przepisów prawa procesowego, ani też materialnego, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Przede wszystkim z materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie,

w szczególności z protokołu kontroli nr [...], a także dokumentacji fotograficznej oraz protokołu oględzin wynika, że w dniu 22 listopada 2017 roku podczas kontroli drogowej w M., na drodze krajowej nr 74, kierowca autobusu marki B. o numerze rejestracyjnym [...] – R. S. wykonywał transport drogowy osób w imieniu Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej w O. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą

w K. W świetle zebranych dowodów nie budzi również wątpliwości, że ww. pojazd został wyposażony w tablice barwy żółtej z symbolem dzieci barwy czarnej zgodnym z wzorem określonym w załączniku nr 10 pkt 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznakowania pojazdów (Dz. U. z 2016 r. poz. 1038). Ustalono także, tablica z przodu pojazdu była umieszczona na prawidłowej wysokości, natomiast tablica z tyłu pojazdu została umieszczona na wysokości 258,6 cm, licząc od dolnej krawędzi tablicy do powierzchni jedni. Jak wynika również z protokołu oględzin, na tylnych elementach pojazdu nie znaleziono żadnych otworów lub innych elementów służących do prawidłowego zamontowania w/w tablicy na odpowiedniej wysokości.

Wskazać przy tym należy, że dowody, stanowiące podstawę powyższych ustaleń faktycznych nie były kwestionowane przez stronę skarżącą w toku postępowania, stanowiąc tym samym pełnowartościowy materiał dowodowy. Jedyne zastrzeżenia skarżącego dotyczyły prawidłowości wykonanego pomiaru z uwagi na brak legalizacji przymiaru teleskopowego użytego w trakcie kontroli, które organ trafnie uznał za niezasadne, albowiem jak wynika z akt sprawy użyty do wykonania pomiaru przymiar wysokościowy posiada ważne świadectwo wzorcowania Nr [...], którego termin ważności upływa w lutym 2018 roku (świadectwo wzorcowania – k. 39 z załączonych akt administracyjnych). W tych okolicznościach zarówno organ I jak i II instancji prawidłowo uznały, że z uwagi na fakt, iż tablica z symbolem dzieci z tyłu kontrolowanego pojazdu została umieszczona niezgodnie z przepisami art. 57 ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz §35 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów zasadnym jest stwierdzenie naruszenia z lp. 2.5.2 załącznika numer 3 tj. wykonywania przewozu autobusem, który nie spełnia wymagań w zakresie wyposażenia i oznakowania w związku z przewozem określonej kategorii pasażerów. Nie ulega wątpliwości, że w chwili kontroli, pojazdem przewożono zorganizowaną grupę dzieci, wykonując krajowy okazjonalny transport drogowy osób, a zatem kontrolowany autobus musiał być oznakowany zgodnie z art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę w pełni podzielił stanowisko organu w zakresie, w jakim wskazał, iż stwierdzone naruszenie dotyczy niespełnienia przez autobus wymagań w zakresie wyposażenia i oznakowania w związku z przewozem określonej kategorii pasażerów i może być ujawnione nie tylko w przypadku wskazywanym przez stronę, tj. braku tablicy lub też posługiwania się niewłaściwymi tablicami, ale także umieszczenia jej niezgodnie z wymaganiami rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów, czyli np. po nieprawidłowej stronie autobusu, nieprawidłowej wysokości lub użycie tablicy niespełniającej wymagania określone w załączniku co w/w rozporządzenia. Wskazać należy, że przepisy art. 57 ustawy – Prawo o ruchu drogowym i § 35 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów (Dz. U. z 2016 r., poz. 1038) określają nie tylko jakie tablice należy wyposażyć autobus wykonujący przewóz dzieci, młodzieży do lat 18, ale także § 35 rozporządzenia wskazuje dokładnie, na jakiej wysokości muszą być umieszczone te tablice. Niezastosowanie się do przepisu i umieszczenie tablicy na innej wysokości stanowi jego naruszenie wypełniające dyspozycję lp. 2.5.2. załącznika numer 3 do ustawy o transporcie drogowym, sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 2.000 zł.

Powołane przy tym przez stronę skarżącą orzeczenia innych sądów administracyjnych pozostają bez wpływu na trafność wydanego rozstrzygnięcia, albowiem jak trafnie wskazał organ I jak i II instancji zostały one wydane w innych stanach faktycznych i brak jest podstaw do wyprowadzenia z nich wniosku, że przepis lp. 2.5.2. załącznika numer 3 do ustawy o transporcie drogowym stosuje się tylko w przypadku braku tablic lub posługiwania się niewłaściwymi tablicami. Przykładowo wskazać należy, że w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, wydanego w sprawie o sygn. akt III SA/Lu 711/14 oraz w sprawie III SA/Lu 1031/14 Sąd ten prowadząc rozważania w zakresie warunków technicznych autobusu i jego wyposażenia wskazał, że "wyposażenie autobusu w tablice kierunkowe polega na umieszczeniu tych tablic w odpowiednich miejscach autobusu. Nie jest zatem wystarczające samo zapewnienie przez przewoźnika tablic kierunkowych na potrzeby wykonywania przewozu i wydanie tych tablic kierowcy pojazdu. Tablice te powinny być jeszcze w odpowiedni sposób użyte, to jest umieszczone w miejscach do tego przeznaczonych z przodu i z boku autobusu". Tym samym prawidłowe oznaczenie pojazdu nie polega na umieszczeniu tablicy w dowolnym miejscu i na dowolnej wysokości, a w odpowiednim miejscu tj. z przodu i z tyłu pojazdu, możliwie blisko lewej płaszczyzny obrysu i na odpowiedniej wysokości, tj. od 60 cm do 80 cm od powierzchni jezdni. Tymczasem pojazd będący przedmiotem kontroli w dniu 22 listopada 2017 roku nie spełniał powyższych wymagań w zakresie oznakowania, co skutkowało wymierzeniem kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł. Jak wynika przy tym z akt sprawy na tylnych elementach pojazdu nie znaleziono żadnych otworów lub innych elementów służących do prawidłowego zamontowania w/w tablicy na odpowiedniej wysokości, a nieprawidłowo umieszczona tabliczka była wynikiem niewiedzy skarżącego na jakiej wysokości powinna się ona znajdować, który po stwierdzonym naruszeniu dokonał prawidłowego oznakowania pojazdu. W tym stanie rzeczy podniesiony zarzut naruszenia art. 92a ust 1 i 6 u.t.d. w związku z załącznikiem numer 3 do przedmiotowej ustawy oraz § 35 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 roku z dnia 22 lipca 2002 roku w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów należało uznać za bezzasadny.

Całkowicie nietrafny jest również podniesiony przez skarżącego zarzut braku udowodnienia przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego, iż umieszczenie tablicy na wysokości 258,6 cm może być niezauważone przez innych uczestników ruchu drogowego. Jest on o tyle bezzasadny, iż przepisy art. 57 ustawy – Prawo o ruchu drogowym i § 35 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów wprost określają nie tylko jakie tablice należy wyposażyć autobus wykonujący przewóz dzieci, młodzieży do lat 18, ale także § 35 rozporządzenia wskazuje dokładnie, na jakiej wysokości muszą być umieszczone te tablice, gwarantując tym samym ich widoczność zarówno dla autobusów, pojazdów ciężarowych i osobowym i jakiekolwiek odstępstwo w tym zakresie stwarza zagrożenie w ruchu drogowym. Tym samym prowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność wskazaną przez skarżącego nie miało uzasadnionych podstaw. Należało zgodzić się również ze stanowiskiem organu II instancji, że tablica umieszczona na wysokości większej niż 180 cm od powierzchni jezdni nie będzie tak samo dobrze widoczna dla kierowcy każdego pojazdu. O ile dla autobusów i pojazdów ciężarowych będzie ona widoczna, to w przypadku samochodów osobowych już tak nie będzie, bowiem pole widzenia kierującego samochodem osobowym jest znacznie mniejsze, niż kierującego autobusem, czy pojazdem ciężarowym. Umieszczona zatem na nieprawidłowej wysokości tablica informująca innych uczestników ruchu drogowego, iż pojazdem przewożona jest zorganizowana grupa dzieci może zostać niezauważona przez innych uczestników ruchu drogowego, co mogło stwarzać zagrożenie dla wysiadających dzieci. Brak widoczności tablicy stwarzał także zagrożenie w ruchu drogowym. Jak zaznaczono wyżej, art. 57 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, stanowi bowiem, iż kierujący pojazdem, omijając pojazd, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany w czasie wsiadania lub wysiadania dzieci lub młodzieży zachować szczególną ostrożność i w razie potrzeby zatrzymać się. Należy zgodzić się przy tym ze stroną skarżącą, iż kierujący pojazdem zawsze zobowiązany jest do zachowania szczególnej ostrożności nie tylko wówczas, gdy omija pojazd przewożący zorganizowaną grupę dzieci, niemniej jednak kierujący pojazdem, omijając pojazd przewożący zorganizowaną grupę dzieci lub młodzieży w wieku do 18 lat, jest zobligowany przez cytowane wyżej przepisy do zachowania szczególnej ostrożności, a w razie potrzeby nawet do zatrzymania pojazdu w czasie wsiadania lub wysiadania dzieci lub młodzieży (...). Obowiązek ten powstaje jednak wówczas, gdy pojazd jest właściwie oznakowany (Stefański Ryszard A., Prawo o ruchu drogowym, Komentarz. Wyd. III, opubl. Lex 2008). Zatem obecność na drodze pojazdu posiadającego takie oznaczenie stanowi bezwzględny nakaz dla kierujących zastosowania nadzwyczajnych środków ostrożności i dlatego niezwykle ważne jest, aby autobus przewożący dzieci był prawidłowo (zgodnie z przepisami) oznakowany.

Nieuzasadnione są także zarzuty dotyczące naruszenia art. 189f k.p.a. oraz art. 189d k.p.a. oparte na twierdzeniu, że waga naruszonego prawa była znikoma, a strona zaprzestała jego naruszenia, a zatem zaistniały dwie przesłanki do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu.

Przede wszystkim z uwagi na treść ustawy o transporcie drogowym, wyłączone jest zastosowanie Działu IV a k.p.a. (art. 189a § 2 k.p.a.). Ustawa ta zawiera bowiem kompletną regulację w zakresie wysokości kary i przesłanek odstąpienia od jej nałożenia. Stąd też znikoma waga naruszenia (w ocenie skarżącego), nie mogła uzasadniać uwzględnienia zarzutów skargi. Możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na gruncie przedmiotowej sprawy przewiduje natomiast art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia,

a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub

3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

Wskazać należy, że ciężar udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych wymienionych w art. 92c u.t.d. spoczywa każdorazowo na podmiocie wykonującym przewóz drogowy, bowiem to on musi wykazać, a nie bez dowodów jedynie wskazać, że dołożył należytej staranności i nie miał wpływu na powstałe naruszenia przepisów transportu drogowego, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Chcąc wykazać, że przedsiębiorca nie miał wpływu na powstanie naruszenia, podmiot ten musi wskazać na konkretne okoliczności, które będą w tym zakresie rozważone przez organ. Okoliczności te muszą być wsparte dowodami. Dowody te powinny być zaś dostarczone lub przynajmniej wskazane przez przedsiębiorcę (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 maja 2018 roku, III SA/Łd 197/18, Lex numer 2493147). Tymczasem jak prawidłowo dostrzegł organ II instancji, strona skarżąca nie przedstawiła żadnych okoliczności wskazujących na spełnienie przesłanek wyłączenia jego odpowiedzialności, w szczególności, iż nie miał wpływu na zaistniałe naruszenie, ograniczając się jedynie do powołania znikomej wagi dokonanego naruszenia oraz faktu, że wcześniej nie stwierdzono u strony podobnego uchybienia, jak również po kontroli tablica umieszczona została na wysokości zgodnej z przepisami. Powołane jednak przez spółkę okoliczności, w żadnym razie nie zawierają się w dyspozycji wskazanego przepisu i nie mogą stanowić podstawy do zastosowania jego regulacji, pozostając bez wpływu na obowiązek poniesienia w tym zakresie odpowiedzialności. Podkreślenia również wymaga, iż kary pieniężne za naruszenia powstałe na gruncie ustawy o transporcie drogowym są określone w sposób sztywny i nie mają charakteru uznaniowego. Ustawodawca nie przewidział możliwości miarkowania wysokości kary pieniężnej od możliwości finansowych, zdarzeń losowych, czy rodzaju wykonywanego zawodu lub prowadzonej działalności przez stronę (wyrok WSA w Łodzi z dnia 14 lutego 2018 roku, III SA/Łd 1008/17, Lex numer 2462848).

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

dc