Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 481/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy: article: art. 134
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 15 marca 2011 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bożena Walentynowicz Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. WSA Anna Klotz ( spr. ) Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2011 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych P. P. oraz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 października 2009 r. sygn. akt II SA/Gd 22/09 w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargi kasacyjne.


UZASADNIENIE

II OSK 481/10

UZASADNIENIE

P.P. oraz [...] Sp. z o.o. w G. wnieśli skargi kasacyjne do Naczelnego Sądu Administracyjnego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 października 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 22/09, na mocy którego uchylona została decyzja Wojewody Pomorskiego z dnia [...] listopada 2008 nr [...] i decyzja Prezydenta Miasta G. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] , w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

Do wydania zaskarżonego wyroku doszło na podstawie następującego stanu faktycznego i prawnego:

Wnioskiem z dnia [...] lutego 2007 r. P.P. (inwestor) wystąpił do Prezydenta Miasta G. o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego na terenie działek nr A i B, przy ul. [...] w G. Po uzupełnieniu braków w przedłożonej dokumentacji, do których uzupełnienia został zobowiązany postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007r., decyzją z dnia [...] maja 2007 r., Prezydent Miasta G. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę zgodnie z wnioskiem.

W dniu [...] listopada 2007 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło odwołanie właściciela sąsiedniej działki, w którym zarzucił on, że do projektu budowlanego nie dołączono zaświadczenia projektanta M.Z. o wpisie na listę członków samorządu zawodowego. Odwołujący się wniósł również o zbadanie, czy w sprawie nie została przekroczona powierzchnia zabudowy w stosunku do powierzchni działki.

Wojewoda Pomorski uwzględnił odwołanie i decyzją z dnia [...] września 2007 r. uchylił decyzję Prezydenta Miasta, zobowiązując organ pierwszej instancji do uzupełnienia postępowania dowodowego poprzez wezwanie inwestora do uzupełniania wniosku o wydanie pozwolenia na budowę. Zgodnie z decyzją organu odwoławczego uzupełnienie wniosku polegać miało na wykazaniu, czy nie została przekroczona wielkość powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki oraz na sprawdzeniu zgodności dokumentacji budowlanej z warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Postanowieniem z dnia [...] października 2007 r. organ pierwszej instancji wezwał inwestora do uzupełnienie wniosku poprzez wykazanie, czy nie została przekroczona wielkość powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki oraz doprowadzenie złożonej dokumentacji do zgodności z treścią § 12 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Braki nie zostały uzupełnione, natomiast w dniu [...] stycznia 2008 r. P. P. złożył nowy wniosek o pozwolenie na budowę domu jednorodzinnego na terenie działek nr A i B, przy ul. [...] w G., według tego samego projektu budowlanego.

W dniu [...] stycznia 2008 r. wnioskujący został wezwany do wykazania swego prawa do inwestowania na przedmiotowych działkach. W wezwaniu organ zaznaczył, że nie usunięcie braków w terminie 7 dniu spowoduje pozostawienie pisma bez rozpoznania. Braki nie zostały uzupełnione, natomiast wnioskiem z dnia [...] lutego 2008 r. P. P. ponownie wystąpił o pozwolenie na budowę.

W dniu [...] lutego 2008 r. organ wszczął postępowanie, o czym powiadomił strony. W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania Prezydent Miasta, po rozpoznaniu wniosku z dnia [...] lutego 2008 r., decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie działek nr A i B, przy ul. [...] w G. Jak wskazano w uzasadnieniu, inwestor zachował warunki określone w decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r., ustalającej warunki zabudowy dla domu jednorodzinnego wraz z urządzeniami budowlanymi na działkach nr A i B obr. [...]. Z projektu budowlanego wynika, że budynek posiada dwie kondygnacje z poddaszem użytkowym, ponadto stosunek powierzchni zabudowy do powierzchni działki wynosi 24,6 %. Zarówno wysokość budynku, jak i jego powierzchnia nie przekracza wielkości ustalonych w decyzji o warunkach zabudowy. Dalej organ podał, że uwzględnienie uwag właścicieli sąsiednich działek, doprowadziło do sporządzenia przez architekta W.R. dodatkowej analizy dotyczącej zacienienia, powierzchni zabudowy i usytuowania budynku oraz przesłaniania budynków położonych na działkach sąsiednich. Analiza ta prowadzi do wniosku, że dostęp światła dziennego do budynków znajdujących się na działkach nr C i D - sąsiednich w stosunku do działek A i B, gdzie planowana jest sporna inwestycja, będzie zgodna z obowiązującymi przepisami. Analogiczna sytuacja zachodzi w przypadku dopuszczalnych odległości pomiędzy budynkami oraz nasłonecznienia. Organ pierwszej instancji uznał zatem, że nie zachodzi niebezpieczeństwo ograniczenia dostępu światła dziennego do sąsiednich budynków oraz jakiekolwiek inne naruszenia prawa uniemożliwiające wydanie pozwolenia na budowę.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się M.M., który złożył do Wojewody Pomorskiego odwołanie, uzupełnione następnie pismem z dnia [...] października 2008 r. Zdaniem odwołującego planowana inwestycja w istotnym stopniu ograniczy dostęp światła dziennego do budynku, który w przyszłości powstanie na należącej do niego działce. Analizie zacienienia zarzucono wadliwość, gdyż po pierwsze nie uwzględnia ona zacienienia spowodowanego przez budynki już zlokalizowane na ul. [...] pod numerami [...] i [...]. Po wtóre zaś, analiza wskazuje błędnie, że odległość projektowanego budynku na działce nr A od budynku projektowanego na działkach nr C i D (stanowiących własność odwołującego się) jest większa od wysokości przesłaniania. Tymczasem zgodnie z projektem wysokość przesłaniania w przedmiotowej sprawie wynosi 9,66 m, zaś odległość pomiędzy budynkami tylko 8 m. Zdaniem odwołującego powinno to skutkować obniżeniem spornego budynku o jedną kondygnację.

Wojewoda Pomorski rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 2008 r. W uzasadnieniu powołując się na dyspozycję art. 35 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska, wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zgodność z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz bada kompletność projektu budowlanego wraz z wymaganymi opiniami i uzgodnieniami, a uznając jednocześnie za spełniony wskazany powyżej wymóg oraz art. 32 ust. 4 omawianej ustawy, zgodnie z regulacją art. 35 ust. 4 ustawy właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ drugiej instancji podał, że inwestor występując z wnioskiem o zatwierdzenie projektu i wydanie pozwolenia na budowę złożył wszelkie wymagane przepisami dokumenty. Ponadto w odpowiedzi na obawy zgłoszone przez M. M. i J. K. inwestor uzupełnił wniosek o dodatkową analizę zacienienia, powierzchni zabudowy i usytuowania budynku, wykonaną przez uprawnionego architekta, która nie wykazała naruszenia prawa.

Organ stanął na stanowisku, że skoro strony postępowania nie dostarczyły żadnych dokumentów podważających poprawność analizy, brak było podstaw do jej kwestionowania. Tym bardziej, że projekt został wykonany przez uprawnionego architekta, który ponosi za niego odpowiedzialność. Wojewoda nie dopatrzył się również innego naruszenia prawa, uznając postępowanie organu pierwszej instancji za prawidłowe.

M.M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] listopada 2008 r., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 2008 r., którą zatwierdzono projekt budowlany i wydano P. P. pozwolenie na budowę domu jednorodzinnego na terenie działek nr A i B , przy ul. [...] w G.

W uzasadnieniu skargi ww. powtórzył argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, wnosząc o uchylenie obu decyzji. Jego zdaniem analiza sporządzona przez architekta obarczona jest błędem, gdyż wadliwie wskazuje dopuszczalną odległość pomiędzy budynkami mającymi powstać na sąsiednich działkach. Zgodnie z przepisami odległość pomiędzy budynkami nie może być mniejsza od wysokości przesłaniania, która w przedmiotowej sprawie została obliczona na 9,66 m. Zarzucił, że odległości pomiędzy planowanymi budynkami jest mniejsza od dopuszczalnej, gdyż wynosi 8 m. W jego ocenie organy bezkrytycznie zaakceptowały analizę zacienienia, powierzchni zabudowy i usytuowania budynku oraz przesłaniania budynków na działkach sąsiednich sporządzoną przez tego samego architekta, który wcześniej przygotował projekt inwestycji, gdy tymczasem sytuacja taka nie gwarantuje niezbędnego obiektywizmu w sprawie. Dodał, że analizę powinien sporządzić inny uprawniony architekt wybrany z listy biegłych rzeczoznawców oraz wskazał, że dopiero obniżenie projektowanego budynku o jedną kondygnację zniweluje ewentualne zacienienie.

Wojewoda Pomorski w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Odnosząc się do zarzutu podniesionego w skardze Wojewoda wyjaśnił, że zarówno projekt jak i analiza sporządzone zostały przez osobę do tego uprawnioną, ponoszącą pełną odpowiedzialność z tego tytułu. Niezależnie od tego w sprawie nie zaistniały żadne okoliczności mogące stanowić podstawę do zakwestionowania analizy tym bardziej, że sam skarżący nie przedłożył żadnych dowodów na poparcie swojego odmiennego stanowiska.

W piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2009 r. organ stwierdził, że wykonana na potrzeby postępowania analiza potwierdza jedynie, że skarżącemu, jako właścicielowi działki sąsiedniej przysługują prawa strony w postępowaniu dotyczącym zabudowy działek A i B, ponieważ jego działka znajduje się w obszarze oddziaływania realizowanego obiektu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 29 października 2009 roku sygn. akt II SA/Gd 22/09 uchylił decyzje wydane przez organy pierwszej i drugiej instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że przedmiotowy budynek jest obiektem dwukondygnacyjnym z poddaszem użytkowym, posadowionym na granicy z działką nr E w ten sposób, że przylega ścianą do istniejącego na granicy działek E i A, a częściowo wyłącznie na działce nr A muru oporowego. Istnienie na granicy działek przedmiotowego muru wynika z projektu budowlanego, w szczególności z jego części graficznej obrazującej projekt zagospodarowania terenu.

W ocenie Sądu okoliczność ta została potwierdzona przez inwestora [...] na rozprawie w dniu 16 października 2009 r. Również obiekt ten widnieje na materiale fotograficznym dołączonym do analizy zacienienia, powierzchni zabudowy i usytuowania budynku z dnia [...] marca 2008 r.

Odległość przedmiotowego obiektu od granicy należącej do skarżącego działki nr D wynosi 4 m. Zgodnie w wynikami wykonanej w sprawie analizy dotyczącej zacienienia budynków położonych na działkach sąsiednich w przypadku posadowienia przez skarżącego w przyszłości budynku mieszkalnego na działce w przepisowej odległości 4 m od wspólnej granicy działek wysokość przesłaniania wynosiłaby 9,66 m, natomiast odległość obu budynków jedynie 8 m.

Sąd pierwszej instancji ocenił stanowiska skarżącego oraz organu w zakresie odległości pomiędzy budynkami, przesłaniania i zapewnienia właściwego oświetlenia budynku , który w przyszłości miałby zostać zrealizowany. Na tej podstawie uznał, iż rozważenia wymaga prawidłowa interpretacja obowiązujących w dacie orzekania przepisów, w szczególności stanowiącego podstawę dokonanej oceny przepisu § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Przepis ten stanowi, że odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż: wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m, 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m. Wysokość przesłaniania, o której mowa w ust. 1 pkt 1, mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części. Zdaniem WSA w Gdańsku właściwa interpretacja tego przepisu wymaga sięgnięcia do przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016 ze zm.), które reguluje sprawy związane z projektowaniem, budową, utrzymaniem i rozbiórką obiektów budowlanych. Podstawowe zasady, którymi należy się kierować podczas projektowania i budowy obiektu budowlanego określa art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego. Z przepisu tego wynika, że poza kwestiami technicznymi, bezpieczeństwa powszechnego, ochrony zdrowia i mienia ludzi oraz środowiska należy uwzględniać także odpowiednie usytuowanie obiektu budowlanego na działce oraz uzasadnione interesy osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 8 i 9 Prawa budowlanego). Prawo budowlane spełnia zatem także istotną rolę w zakresie regulacji stosunków właścicieli nieruchomości sąsiednich, czyli w zakresie tak zwanego prawa sąsiedzkiego. Podstawowym celem prawa sąsiedzkiego jest zapewnienie harmonijnego wykonywania prawa do korzystania z nieruchomości, jakim jest prawo własności. Istotnym elementem prawa sąsiedzkiego jest zapewnienie mechanizmów ochrony prawa własności zagrożonego następstwami wykonywania prawa własności przez właściciela innej (sąsiedniej) nieruchomości.

Istotne znaczenie w stosunkach sąsiedzkich właścicieli nieruchomości ma usytuowanie obiektu budowlanego w określonej odległości od granicy nieruchomości. Nie bez przyczyny w rozporządzeniach dotyczących warunków technicznych i usytuowania budynków określa się odległości w jakich budynek może być usytuowany od granicy nieruchomości i to nie tylko z uwagi na względy ochrony przed pożarami. Ważne jest też dla tych stosunków wzajemne usytuowanie obiektów budowlanych na sąsiednich nieruchomościach. Jest oczywiste, że istnienie budynku na nieruchomości może być źródłem immisji, która będzie polegała na oddziaływaniu na sąsiednią nieruchomość poprzez zasłonięcie dopływu światła lub widoku, przenikaniu hałasu lub temu podobnych. Dlatego prawo budowlane, w szerokim tego słowa znaczeniu, reguluje także wzajemne usytuowanie obiektów budowlanych w szczególności z uwagi na ograniczenie dopływu światła lub widoku. Sąd stwierdził, że przepis § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie reguluje ustalenie odległości budynku od innych obiektów tylko wówczas, gdy jedna z nieruchomości jest już zabudowana. Przepis ten szczegółowo określa sposób ustalania odległości pomiędzy budynkami; sposób, który wymaga znajomości pewnych parametrów architektonicznych jednego z budynków, mianowicie usytuowania krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego lub poziomu najwyżej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego.

Zdaniem Sądu I instancji w okolicznościach przedmiotowej sprawy wykonanie zgodnej z przepisami analizy zacienienia wymagałoby ustalenia poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego, co jest niemożliwe w sytuacji, gdy nie istnieje przyszły do zrealizowania budynek, ani nawet nie został zatwierdzony projekt takiego budynku. Wysokość ta uzależniona jest bowiem od wysokości podpiwniczenia budynku, jego posadowienia i indywidualnego projektu. W przypadku braku szczegółowych parametrów wykonanie analizy jest niemożliwe. Sąd dodał, że odmienna wykładnia przepisu § 13 rozporządzenia, dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. II OSK 1277/08 (wyrok z dnia 25 czerwca 2009 r.) została dokonana na tle innego stanu faktycznego, niż ma to miejsce w przedmiotowej sprawie. Dotyczyła planowanej zabudowy o wysokości powyżej 35 m, co w analizowanym przypadku całkowicie wykluczało możliwość zabudowy działki sąsiedniej. Natomiast w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajduje wyżej przestawiona wykładnia przepisu § 13 rozporządzenia, odnoszącą analizę zacienienia do już istniejącej zabudowy.

Z uwagi na powyższe rozważania Sąd zarzut skarżącego dotyczący błędnej analizy zacienienia uznał za bezzasadny. Sąd powołując się na art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie wątpliwości budzi prawidłowość zastosowania przez organy przepisu art. 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy obu instancji stanowił, że jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy i 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Sytuowanie budynku dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, albo nie jest możliwe zachowanie odległości, o której mowa w ust. 1 pkt. 2 (3 i 4 m) ze względu na rozmiary działki. Jeżeli na sąsiedniej działce w odległości 1,5 do 3 m od granicy istnieje budynek bez otworów okiennych lub drzwiowych albo wydano decyzję o pozwoleniu na budowę tak usytuowanego budynku, dopuszcza się sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych w takiej samej odległości od granicy, chyba, że przepisy odrębne stanowią inaczej. Natomiast jeżeli na sąsiedniej działce bezpośrednio przy granicy istnieje budynek bez otworów okiennych lub drzwiowych albo wydano decyzję o pozwoleniu na budowę tak usytuowanego budynku, dopuszcza się sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy tej granicy, przylegającej do istniejącej ściany, chyba, że przepisy odrębne stanowią inaczej. Natomiast w przedmiotowej sprawie akta sprawy wskazują, że przedmiotowy budynek mieszkalny został posadowiony na granicy z działką E, gdzie zlokalizowany jest mur oporowy rozgraniczający obie działki.

W ocenie Sądu organy administracji dopuściły się w przedmiotowej sprawie naruszenia przepisu prawa materialnego w postaci § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dokonując błędnej interpretacji tego przepisu przez uznanie, że ściana budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych może być usytuowana bezpośrednio przy granicy działki w przypadku, gdy na tej granicy zlokalizowany jest mur oporowy rozgraniczający obie działki. Treść powyższego przepisu nie wskazuje wprawdzie na bezwzględny zakaz budowy przy granicy nieruchomości sąsiedniej, jednakże bynajmniej nie oznacza to, że orzekający w sprawie organ administracji publicznej w sposób dowolny rozstrzyga o pozwoleniu na budowę. Zdaniem Sądu naruszone zostały także przepisy art. 7 i 77 k.p.a. przez niedokonanie szczegółowych ustaleń w tym zakresie. Z uwagi na powyższe uchybienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Zalecił nadto na potrzeby przyszłego postępowania, aby organy miały na uwadze przepis § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Stosując powyższy przepis powinny uwzględnić zmianę jego treści wprowadzoną rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2009 r., zmieniającym rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z dnia 7 kwietnia 2009 r.). Sąd zalecił, żeby przed ponownym rozpoznaniem wniosku P. P. z dnia [...] lutego 2008 r. organ pierwszej instancji zbadał, jak zakończyły się poprzednie sprawy zainicjowane wnioskami inwestora z dnia [...] lutego 2007 r. i [...] stycznia 2008 r. W przypadku tożsamości trzech spraw, jakie toczyły się kolejno przed organami obu instancji załatwienie którejś z poprzedzających spraw decyzją ostateczną powodowałoby, że decyzja wydana w przedmiotowym postępowaniu dotknięta byłaby przesłanką nieważności wskazaną w przepisie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

Skargi kasacyjne zaskarżające w całości powyższy wyrok Sądu pierwszej instancji wnieśli P. P. oraz [...] Sp. z o.o. w G. reprezentowani przez tego samego profesjonalnego pełnomocnika. Zostały one oparte na podstawie:

- art. 174 pkt 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. naruszenia przepisów prawa materialnego, tzn. na błędnym zastosowaniu polegającym na niezastosowaniu pozycji 450 KOS Części D Załącznika nr 1 - Katalog obiektów i znaków umownych - do Instrukcji Technicznej K-1 będącej załącznikiem do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 marca 1999 r. w sprawie standardów technicznych dotyczących geodezji, kartografii oraz krajowego systemu informacji o terenie, gdzie opisany został sposób oznaczania ściany oporowej na mapach do celów projektowych, co doprowadziło do błędnego określenia stanu faktycznego,

- art. 174 pkt 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. naruszenia prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. artykułu 113 p.p.s.a. poprzez zamknięcie rozprawy mimo nie wyjaśnienia całokształtu sprawy i nie przeprowadzenia analizy całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, tj. mapy do celów projektowych z naniesionym projektowanym budynkiem na działce A i B, znajdującej się w aktach sprawy, gdzie zaznaczone są projektowane mury oporowe, a nie istniejące.

Wskazując na powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według nom przepisanych. W uzasadnieniu skarg kasacyjnych wyrażono stanowisko, iż zaskarżony wyrok jest niesłuszny, wydany został z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów prawa. Autor skarg kasacyjnych zamieścił przedstawienie graficzne ściany oporowej wymagane powyższymi przepisami. Stwierdził powołując się na dowód mapy do celów projektowych, że dokument ten wydany na potrzeby uzyskania pozwolenia na budowę na działce nr A i nr B na granicy z działką nr E nie ma zaznaczonej ściany oporowej. Sąd wydając zaskarżony wyrok błędnie odczytał mapę do celów projektowych i w związku z tym błędnie ustalił stan faktyczny.

W dalszej części uzasadnienia skargi kasacyjnej dodatkowo zwrócono uwagę, że na mapie tej widnieje oznaczenie budynku zlokalizowanego na działce nr E. Znajdują się zabudowania: m.2.5 - budynek mieszkalny o dwóch i pół kondygnacji, m- budynek mieszkalny o jednej kondygnacji, x - budynek jednokodygnacyjny nieokreślony funkcjonalnie. Zgodnie z Częścią B "Uwagi Redakcyjne" Załącznika nr 1 - Katalogu Obiektów i Znaków Umownych - będącym Załącznikiem nr 1 do Instrukcji Technicznej K 1 będącej załącznikiem do Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 marca 1999 r. w sprawie standardów technicznych dotyczących geodezji, kartografii oraz krajowego systemu informacji o terenie oznaczenie budynku "x" -oznacza funkcję nieokreśloną. Z mapy wynika, że ta część budynku przylega, a nawet częściowo zachodzi na działkę A. Ściana tego budynku nie została oznaczona w żaden sposób, co mogłoby wskazywać, że jest to ściana oporowa. Na poparcie stanowiska autor skarg powołał się na dowody w postaci mapy do celów projektowych oraz oświadczenia projektanta budynku na działkach nr A i B przy ul. [...] w G. mgr inż. W.R.

Zdaniem skarżącego naruszenie artykułu 113 p.p.s.a. poprzez zamknięcie rozprawy mimo nie wyjaśnienia całokształtu sprawy i nie przeprowadzenia analizy całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, tj. mapy do celów projektowych z naniesionym projektowanym budynkiem na działkach nr A i B znajdującej się w aktach sprawy, miało wpływ na wynik sprawy. Sąd dysponując mapą do celów projektowych wraz z naniesionym rzutem projektowanego budynku na ww. działkach nie rozważył, które elementy zostały naniesione w wyniku naniesienia projektowanego budynku, a które widniały tam wcześniej. Na mapie do celów projektowych, która stanowi część projektu budynku zaznaczone zostały projektowane mury oporowe, a nie obecnie istniejące. Zdaniem skarżącego Sąd nie dokonał analizy całokształtu materiału dowodowego, wydając wyrok, który stwierdza, że na granicy działki E posadowiony jest mur oporowy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

W przepisach art. 174 p.p.s.a. zostały określone podstawy na jakich może być oparta skarga kasacyjna. Skarga kasacyjna wniesiona w tej sprawie, formalnie odpowiada tym podstawom.

Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego jest całkowicie nieuzasadniony.

Przedmiotem oceny w rozpoznawanej sprawie nie jest prawidłowość oznaczeń wprowadzonych na mapie do celów projektowych, odpowiadająca wymogom określonym w Załączniku nr 1 – Katalog Obiektów i Znaków Umownych- do instrukcji technicznej K1 będącej załącznikiem do Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 marca 1999r. w sprawie standardów technicznych dotyczących geodezji, kartografii oraz krajowego systemu informacji o terenie (Dz.U. z 1999, Nr 30, poz. 297 ). Powyższe rozporządzenie wprowadza na obszarze kraju jednolite standardy techniczne dla opracowań geodezyjnych, kartograficznych i krajowego systemu informacji o terenie. Przez standardy techniczne rozumie się przepisy lub normy techniczne, ustanowione w formie instrukcji technicznych. Wykaz standardów technicznych określa załącznik do rozporządzenia (art. 1 ust. 1-3). Zgodnie z § 2 pkt 9 tego aktu jednolite standardy techniczne stosuje się przy wykonywaniu wszelkich opracowań geodezyjnych dla celów prawnych i projektowych. Załączona do akt administracyjnych organu I instancji mapa sporządzona do celów projektowych posiada naniesiony pomiędzy projektowanym obiektem, a działką nr E mur oporowy. Obiekt ten jest udokumentowany na mapie, na fotografiach załączonych jako dowód w sprawie (widok działki pod inwestycję od strony ul. [...]). Istnienie muru, sam skarżący potwierdził również w dniu rozprawy do protokołu (k- 121 akt sądowych). W świetle powyższych dowodów nie można czynić zarzutu Sądowi pierwszej instancji niedokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, braku przeprowadzenia wnikliwej analizy dowodów, w tym mapy sporządzonej do celów projektowych i w konsekwencji naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie standardów technicznych dotyczących geodezji, kartografii oraz krajowego systemu informacji o terenie.

Po pierwsze prawidłowe oznaczenie muru oporowego na mapie zgodnie z wymogami powyższego aktu nie ma wpływu na wynik sprawy. Wadliwie sporządzona mapa do celów projektowych, nieodpowiadająca standardom technicznym, nie zmienia stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy. W aktach sprawy na podstawie, których w świetle art. 134 p.p.s.a orzekał Sąd pierwszej instancji znajdują się dowody potwierdzające istnienie muru oporowego.

Po drugie nie można uznać za uzasadniony zarzut naruszenia prawa materialnego dotyczący błędnego zastosowania prawa, a polegający zdaniem autora skargi kasacyjnej na niezastosowaniu przepisów powyższego rozporządzenia i aktów wykonawczych do niego.

Podkreślić w tym miejscu należy, że przy kontroli legalności zaskarżonych do WSA w Gdańsku decyzji zarzucono organom naruszenie przepisu prawa materialnego w postaci § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zdaniem Sądu organy dokonały błędnej interpretacji tego przepisu przez uznanie, że ściana budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych może być usytuowana bezpośrednio przy granicy działki w przypadku, gdy na tej granicy zlokalizowany jest mur oporowy rozgraniczający obie działki. Sąd pierwszej instancji w konsekwencji powyższych ustaleń dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania zawartych w art. 7 i 77 § 1 kpa, z uwagi na niedokładne ustalenie stanu faktycznego.

Oceniając treść uzasadnienia zaskarżonego w drodze skargi kasacyjnej wyroku należy stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji nie oceniał prawidłowego sporządzenia mapy do celów projektowych zgodnie ze standardami, na które powołuje się autor skargi kasacyjnej. Dlatego za nieuzasadniony należy uznać zarzut podniesiony przez skarżącego naruszenia przepisów prawa materialnego polegający na niezastosowaniu przez Sąd wymogów odnośnie oznaczenia ściany oporowej na mapie projektowej w sposób określony w Załączniku nr 1 – Katalog Obiektów i Znaków Umownych- do instrukcji technicznej K1 będącej załącznikiem do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 marca 1999 r. w sprawie standardów technicznych dotyczących geodezji, kartografii oraz krajowego systemu informacji o terenie.

Zarzut tej treści mógł jednak być postawiony organom, które kontrolując dokumentację techniczną załączoną do wniosku o pozwolenie na budowę dopuściły mapę sporządzoną do celów projektowych z oznaczeniem nie odpowiadającym standardom, na które powołuje się autor skargi kasacyjnej. Nie można bowiem zaprzeczyć, że na mapie sporządzonej dla celów projektowych, a dostarczonej przez projektanta, zaznaczony jest ciągłą czarną grubą linią obiekt opisany jako mur oporowy. Dodatkowo okoliczność tą potwierdza dostarczona przez tego samego projektanta dokumentacja fotograficzna załączona do opracowania dotyczącego analizy nasłonecznienia i zacienienia dla budynku planowanego na działce D, przy ul [...] w G. a przekazana przez niego za pismem z dnia [...] września 2007 r. Dowody zgromadzone w sprawie zaprzeczają zatem stanowisku stron skarżących, iż w spornym miejscu nie istnieje mur oporowy. Można zgodzić się, że oznaczenie ściany oporowej na mapie projektowej nie odpowiada standardom projektowym, ale nie można zaprzeczyć istnieniu muru oporowego w granicy działek z zaprojektowanym obiektem, a działką nr E.

Z uwagi na nie podważenie przez skarżących stanowiska Sądu pierwszej instancji na istnienie muru oporowego, za nieuzasadniony należy uznać również drugi zarzut skargi kasacyjnej, dotyczący naruszenia artykułu 113 p.p.s.a.

WSA w Gdańsku słusznie zauważył, że organy nie dokonały analizy przedstawionego projektu budowlanego w świetle przepisu prawa materialnego wyrażonego w § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Z projektu budowlanego nr [...] wynika, że projektowany obiekt usytuowany jest bezpośrednio przy granicy działki E. Okoliczność tą potwierdza projekt zagospodarowania terenu k-120, projekt usytuowania budynku względem granic działek sąsiednich k- 50 (rzut parteru obrazuje przyleganie ścian budynku istniejącego i projektowanego, gdy tym czasem projektowany obiekt przylega do muru oporowego, a nie ściany budynku istniejącego), również projekt elewacji k-43. Powyższe potwierdza również stanowisko projektanta arch. W.R., który w wyjaśnieniach w sprawie decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia [...] września 2007r. (k- 49) oświadczył, że projektowany budynek przylega ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych do ściany istniejącego budynku znajdującego się na działce sąsiedniej nr E, który usytuowany jest w granicy z działką nr A. Należy podkreślić, iż Sąd pierwszej instancji nie powiązał naruszenia przepisu prawa materialnego zawartego w § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z naniesionym na mapie do celów projektowych, zaznaczonym projektowanym murem oporowym, lecz z istniejącym obecnie murem oporowym, udokumentowanym w postaci mapy, fotografii i oświadczenia skarżącego. Dlatego nie można zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym w skardze kasacyjnej, że Sąd ten nie dokonał analizy całokształtu materiału dowodowego, wydając wyrok, który stwierdza, że na granicy działki E posadowiony jest mur oporowy.

Powołany powyżej przepis prawa materialnego w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy dopuszczał usytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy działki sąsiedniej, o ile bezpośrednio przy granicy istnieje budynek ze ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych albo wydano decyzję o pozwoleniu na budowę tak usytuowanego budynku. Budynkiem nie będzie mur oporowy. Dlatego orzeczenie WSA w Gdańsku nie narusza przepisów prawa, nakazując poddanie analizie przez organy projektowanego obiektu bezpośrednio przylegającego do muru oporowego usytuowanego w granicy działek A i E.

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.