Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 521/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 134 par. 1, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7 -11, art 77 par. 1, art. 107 par 3, art. 140
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 23 ust. 1., art. 24 ust. 2, 2a i 3
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi I. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2011r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2010 r. Wójt Gminy B., po rozpoznaniu wniosku I. J. z dnia 25 maja 2010 r. o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla córki J. J., odmówił I. J. przyznania wnioskowanego zasiłku pielęgnacyjnego na córkę.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż na podstawie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności Powiatowego Zespołu ds. Orzekana o Niepełnosprawności w K. z dnia 7 lipca 2008 r. oraz wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 31 marca 2009 roku, sygn. akt [...] ustalono, iż J. J. ma ustalony lekki stopień niepełnosprawności, który nie uprawnia do przyznania przedmiotowego świadczenia. J. J. nie spełnia żadnego z wymagań z art. 16 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych stanowiącego podstawę przyznania niniejszego świadczenia.

Po rozpoznaniu odwołania I. J., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] 2010 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

I. J. zaskarżyła powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Do skargi skarżąca załączyła orzeczenie Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 23 czerwca 2010 r., w którym ustalono u J. J. znaczny stopień niepełnosprawności.

Wyrokiem z dnia 23 listopada 2011 r. o sygn. akt II SA/Po 680/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy B..

Sąd zwrócił uwagę, iż orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 7 lipca 2008 roku, w którym ustalono u J. J. jedynie lekki stopień niepełnosprawności zostało wydane na czas określony, to jest do dnia 31 lipca 2010 r. Dokument ten stanowił podstawę wydania w dniu [...] 2010 r. decyzji przez Wójta Gminy B.. Jednakże w dniu 23 czerwca 2010 r. zostało wydane przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, w świetle którego u córki skarżącej stwierdzono znaczny stopień niepełnosprawności, przy czym za datę początkową ustalonego stopnia niepełnosprawności przyjęto dzień 12 marca 2010 roku. Sąd podkreślił, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wywołuje skutek ex tunc, to znaczy nie od momentu jego wydania, lecz od chwili w nim wskazanej jako punkt początkowy zaistnienia stanu niepełnosprawności. Tym samym w sprawie zaistniała podstawa do wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Orzeczenie z dnia 23 czerwca 2010 r. stanowi źródło nowych, istotnych informacji w sprawie. Orzeczenie to zapadło przed wydaniem decyzji przez Kolegium, nie było ono jednak znane organowi II instancji w chwili rozstrzygania sprawy. Sąd stwierdził, iż z uwagi na skutek ex tunc orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, wskazanie daty 12 marca 2010 r. ma moc wsteczną. Należy zatem uznać, że niepełnosprawność w stopniu znacznym istniała u J. J. już w tej dacie, a w efekcie również w dacie złożenia wniosku o zasiłek, jak i w dacie wydawania decyzji przez Wójta Gminy B..

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wójt Gminy B., decyzją z dnia [...] 2011 r. odmówił przyznania I. J. prawa do zasiłku pielęgnacyjnego na córkę J. J.

W uzasadniając rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, iż w dniu 1 lipca 2010 r. I. J. złożyła nowy wniosek o zasiłek pielęgnacyjny załączając orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 23 czerwca 2011 r. którym Powiatowy Zespół d/s Orzekania o Niepełnosprawności zaliczył J. J. do znacznego stopnia niepełnosprawności, przy czym początek ustalonego stopienia niepełnosprawności wskazano na dzień 12 marca 2010 r. Po rozpatrzeniu wniosku z dnia 1 lipca 2010 r. Wójt Gminy B. decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. przyznał I. J. zasiłek pielęgnacyjny na córkę J. od dnia 1 marca 2010 r.

W związku z powyższym, organ rozpatrując sprawę po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 listopada 2010 r. uznał, że nie ma podstaw do ponownego przyznania zasiłku pielęgnacyjnego skoro takowy został już przyznany wspomnianą decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. i to z datą wsteczną – od 1 marca 2010 r.

Pismem z dnia 28 lutego 2011 r., zatytułowanym "Wniosek" skierowanym do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. I. J. wniosła o naliczenie i wypłatę świadczeń na niepełnosprawną córkę J. J. za okres od dnia 29 maja 2008 r. do dnia 12 marca 2010 r. przyznanych jej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawomocnym wyrokiem w dniu 23 listopada 2010 r. Jednocześnie wnioskodawczyni wskazała dwie sygnatury sądowe: II SA/Po 680/10 oraz II SA/Po 681/10.

Powyższe pismo zostało potraktowane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. jako odwołanie od decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] lutego 2010 r.

Kolejnym pismem z dnia 9 marca 2011 r. zatytułowanym "Odwołanie" I. J. zaskarżyła do Samorządowego Kolegium Odwoławcze w K. decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] lutego 2011 r. W uzasadnieniu tegoż pisma I. J. podniosła, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawomocnym wyrokiem z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. II SA/Po 680/10 uznał ciągłość niepełnosprawności jej córki w stopniu znacznym od dnia 29 maja 2008 r. Uzasadniając taką interpretacją wyroku I. J. wskazała, że wydane orzeczenie w przedmiocie niepełnosprawności z dnia 23 czerwca 2010 r. ma taki sam znak jak orzeczenie z 7 lipca 2008 r. Zdaniem odwołującej się organ I instancji nie zanalizował wyroku Sądu ani tez nie zastosował się do jego zaleceń, twierdząc, że nie ma podstawy do zmiany wcześniejszej decyzji z dnia [...] maja 2010 r.

Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy w decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] lutego 2010 r. W ocenie Kolegium decyzja organu I instancji wydana została prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Według organu wniosek strony o naliczenie i wypłatę zasiłku pielęgnacyjnego na córkę za okres od 29 maja 2008 r. do 12 marca 2010 r. nie znajduje uzasadnienia. Kwestia ta została bowiem ostatecznie rozstrzygnięta prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 listopada 2009r.. sygn. akt II SA/Po 534/09. Kolegium zwróciło uwagę, że dopiero orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 23 czerwca 2010 r. ustalające znaczny stopień niepełnosprawności J. J. dało podstawę do przyznania stronie prawa do wnioskowanego świadczenia. Organ I instancji wydając decyzję z dnia [...] lipca 2010 r. o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego od dnia 1 marca 2010 r., oparł się właśnie na tym orzeczeniu i tym samym jego rozstrzygniecie jest zgodne z treścią wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Po 680/10. W tej sytuacji, w ocenie Kolegium, wznowienie postępowania byłoby nieuzasadnione, bowiem wznowienie postępowania i wydanie decyzji przyznającej stronie świadczenie, doprowadziłoby w konsekwencji do tego, iż obowiązywałaby dwie decyzje ustalające to samo prawo na ten sam okres świadczeniowy.

Powyższa decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. stała się przedmiotem skargi I. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

Skarżąca podniosła, iż organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję nie uhonorował wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/po 680/10, w którym Sąd uznał, że niepełnosprawność J. J. w stopniu znacznym ma moc wsteczną i w tym wypadku datą niepełnosprawności córki jest dzień 29 maja 2008 r. Skarżąca podniosła, iż na podstawie tego wyroku ubiega się o wypłatę należnego córce zasiłku pielęgnacyjnego od dnia 29 maja 2008 r. do dnia 12 marca 2010 r., wnosząc jednocześnie o wydanie przez Sąd nakazu wypłaty tych zaległych świadczeń.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) kontrola sądu administracyjnego, ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega na badaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania ich z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. decyzja podlega uchyleniu między innymi wówczas, gdy narusza przepisy postępowania w sposób, mogący mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

W realiach niniejszej sprawy podkreślić nadto trzeba, iż sąd administracyjny nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi i zawartą w skardze argumentacją. Obowiązany jest natomiast, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Oznacza to, iż podniesione w skardze zarzuty i ich uzasadnienie nie są wyłącznym kryterium badania legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd ma bowiem obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2004 r. sygn. akt I SA 2027/02, publ. Lex 146756 i z dnia 29 czerwca 2004 r. sygn. akt I SA 2819/02, publ. Lex 146750).

Mając powyższe stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zauważyć w tym miejscu należy, iż przesłanką wszelkich rozstrzygnięć organów administracji winny być kompletne ustalenia faktyczne. Zasada powyższa wynika wprost z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. i znajduje zastosowanie do postępowania toczącego się przed organami obu instancji.

Zasadniczą przesłanką faktyczną wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie odwołania strony od decyzji organu I instancji jest zaś ustalenie przedmiotu żądania strony, w tym w szczególności ustalenie, czy złożone pismo stanowi w ogóle środek zaskarżenia od jakiejkolwiek decyzji, czy też podanie o wszczęcie nowego postępowania

Brak jednoznacznego wyjaśnienia treści żądania strony, stanowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego, określonych w art. 7, 8, 9 i 10 k.p.a. Jeżeli bowiem charakter pisma budzić może wątpliwości, to organ administracji ma obowiązek, stosownie do postanowień powołanych wyżej przepisów, wyjaśnić rzeczywistą wolę strony i treść jej żądania. Jednocześnie podkreślić należy, iż w sprawach, w których strona nie sprecyzuje przepisów prawa, w ramach których żąda by jej sprawę rozpatrzono, organy administracji mają obowiązek rozpatrzenia sprawy na tle wszystkich przepisów, jakie w danym wypadku mogłyby mieć zastosowanie. Nie można przy tym jednakże przyjąć, że jeżeli podanie jest zredagowane niezręcznie, bądź mało zrozumiale, to organ administracji publicznej jest uprawniony do sprecyzowania treści żądania. Jest to niedopuszczalne chociażby dlatego, że prowadzi do niedopuszczalnej zmiany żądania, wbrew intencji wnoszącego podanie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SA 2188/00, niepubl.).

Powyższym wymogom orzekające w niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie sprostało, co najmniej przedwcześnie przyjmując, iż pismo I. J. z dnia 28 lutego 2011 r., złożone w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w B. w dniu 2 marca 2011 r. stanowi odwołanie od decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] lutego 2011 r.

W pierwszym rzędzie zauważyć bowiem należy, iż decyzja Wójta Gminy B. z dnia [...] lutego 2011 r., o odmowie przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego na córkę J. J. zapadła w następstwie rozpoznania wniosku I. J. z dnia 25 maja 2010 r. o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla J. J.. W tymże wniosku I. J. wskazała, iż wnosi o przekazanie kwoty świadczenia od miesiąca maja 2010 r. na podane przez siebie konto.

Zarówno w samym wniosku o przyznanie świadczenia z dnia 25 maja 2010 r., jak i w żadnym z kolejnych pism procesowych I. J. nie wskazała przy tym, by żądaniem swoim obejmowała okres wcześniejszy, to jest poprzedzający miesiąc złożenia wniosku.

Żądanie takowe I. J. zgłosiła dopiero we "Wniosku" z dnia 28 lutego 2011 r. i powtórzyła oraz uargumentowała w piśmie zatytułowanym "Odwołanie" z dnia 9 marca 2011 r.

Jednocześnie przypomnieć trzeba, iż zapadłą w odrębnym postępowaniu ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] czerwca 2009 r. utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] kwietnia 2009 r. o odmowie przyznania I. J. zasiłku pielęgnacyjnego na córkę J. J., która to decyzja zapadła w następstwie rozpoznania wniosku I. J. z dnia 23 kwietnia 2009 r. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] czerwca 2009 r. była przy tym przedmiotem kontroli sądowej, w następstwie której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawomocnym wyrokiem z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. II SA/Po 534/09 orzekł o oddaleniu skargi I. J. na powyższa decyzję.

Nadto decyzją z dnia [...] września 2008 r. zapadłą po rozpoznaniu wniosku I. J. z dnia [...] czerwca 2008 r. Wójt Gminy B. orzekł o odmowie przyznania I. J. zasiłku pielęgnacyjnego na córkę J. J., przy czym w przedłożonych sądowi aktach brak informacji czy decyzja ta została przez stronę zaskarżona odwołaniem.

Zauważyć w tym miejscu należy, iż zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.) ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następuje wyłącznie na wniosek wskazanych w tym przepisie osób uprawnionych. Zgodnie zaś z art. 24 ust. 2 i ust. 2 a tej samej ustawy prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, przy czym prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, o ile wniosek o przyznanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego został złożony w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.

Okres na jaki przyznawany jest zasiłek pielęgnacyjny, będący świadczeniem rodzinnym uzależnionym od niepełnosprawności osoby uprawnionej określony jest w art. 24 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym prawo do takowego świadczenia ustala się na okres zasiłkowy, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony, bowiem w tym przypadku prawo do świadczeń rodzinnych ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia, nie dłużej jednak niż do końca okresu zasiłkowego. Definicję legalną okresu zasiłkowego zawiera art. 3 pkt 10 tej samej ustawy, wskazujący aktualnie, że oznacza to okres od dnia 1 listopada do dnia 31 października następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych, zaś do 31 października 2009 r. definiujący ten okres jako okres od dnia 1 września do dnia 31 sierpnia następnego roku kalendarzowego.

W sytuacji procesowej zaistniałej w niniejszej sprawie zasadniczą dla rozstrzygnięcia kwestią pozostaje zatem charakter i istota pisma I. J. z dnia 28 lutego 2011 r., w którym po raz pierwszy w tym postępowaniu wprost sformułowała żądanie "naliczenia i wypłaty świadczeń na niepełnosprawną córkę J. J. od dnia 29 maja 2008 r. do 12 marca 2010 r." , a więc za okres poprzedzający złożenie wniosku z dnia 25 maja 2010 r. oraz powtarzającego to żądanie pisma z dnia 9 marca 2011 r. zatytułowanego "Odwołanie".

Podkreślić należy, iż żądanie ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla J. J. za okres poprzedzający złożenie wniosku z maja 2010 r., a obejmujący okres od maja 2008 r. do marca 2010 r. nie tylko nie było wprost wyartykułowane wprost przez działającą w imieniu małoletniej J. J. matkę, lecz nadto, jak wynika z analizy akt, a przede wszystkim z uzasadnienia decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] lutego 2011 r. nie stanowiło przedmiotu rozpoznania organu I instancji, który w swoich rozważaniach ograniczył się jedynie do okresu od marca 2010 r., uznając obejmującą ten okres własną decyzję ostateczną z dnia [...] lipca 2010 r. (wydaną co należy podkreślić w ramach odrębnego postępowania) za wyłączną przesłankę wydanego rozstrzygnięcia.

W takiej sytuacji, gdy nadto I. J. nie określiła swojego pisma z dnia 28 lutego 2010 r. jako odwołanie, nie skierowała go do organu II instancji oraz nie podniosła w nim konkretnych zarzutów pod adresem decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] lutego 2011 r., do obowiązków organu należało ustalenie jaka jest rzeczywista wola składającej to podanie i to niezależnie od faktu, iż podanie to zostało wniesione w terminie do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] lutego 2011 r.

W świetle utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ administracji nie jest związany nawet podaną podstawą prawną żądania, a musi rozpoznać sprawę co do jej istoty, w świetle intencji autora dających się ustalić na podstawie całej treści pisma. Nie ma przy tym decydującego znaczenia – co jest istotne w kontekście pisma I. J. z 9 marca 2011 r. – również tytuł pisma, wobec czego organ obowiązany jest wyjaśnić rzeczywistą wolę skarżącego, także udzielając mu przy tym niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 1994 r., III SA 1111/93, z dnia 17 września 1992 r., IV SA 949/92, z dnia 2 marca 1987 r., sygn. III SA 92/87, wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Warszawie z dnia 22 stycznia 2004 r. sygn. III SA 1503/03 i w Poznaniu z dnia 28 października 2009 r., sygn. II SA/Po 232/09).

W realiach niniejszej sprawy organ winien zatem ustalić czy wnosząc pisma z dnia 28 lutego 2011 r. zatytułowane "Wniosek" i z dnia 9 marca 2011 r. zatytułowane "Odwołanie" I. J. faktycznie zamierzała zakwestionować w trybie odwoławczym decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] lutego 2011 r., czy też jej intencją było podjęcie próby wzruszenia w trybie nadzwyczajnym (a jeśli tak to jakim) wcześniejszych ostatecznych rozstrzygnięć dotyczących odmowy przyznania J. J. zasiłku pielęgnacyjnego za wcześniejsze okresy zasiłkowe, względnie czy jej podanie z 28 lutego 2011 r. miało dwojaki charakter, to jest zmierzało do zainicjowania dwóch odrębnych trybów postępowania dotyczących różnych decyzji (to jest postępowania odwoławczego odnośnie decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. i postępowania zmierzającego do zmiany decyzji ostatecznych dotyczących wcześniejszych okresów zasiłkowych).

Podkreślić bowiem należy, iż merytoryczne rozpoznanie wniosku I. J. o przyznanie J. J. zasiłku pielęgnacyjnego za okres od dnia 29 maja 2008 r. do dnia 12 marca 2010 r. nie jest możliwe bez wzruszenia wcześniejszych decyzji ostatecznych obejmujących wskazane w tym piśmie okresy zasiłkowe, albowiem stanowiłoby to naruszenie zasady trwałości decyzji ostatecznych, określanej inaczej jako powaga rzeczy osądzonej i byłoby przesłanką stwierdzenia nieważności takowego orzeczenia na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

Nadto wskazać należy, iż nawet w przypadku przyjęcia, iż pismem z dnia 9 marca 2011 r. I. J. w sposób jednoznaczny wskazała, że jej intencją jest odwołanie się od decyzji z dnia [...] lutego 2011 r., decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] maja 2011 r. uznać należy, za wydaną z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Zauważyć bowiem należy, iż przesłanki formalne, jakie powinna spełniać decyzja administracyjna określa art. 107 k.p.a., który na podstawie art. 140 k.p.a. znajduje zastosowanie również w stosunku do decyzji organów II instancji.

Istotnym składnikiem prawidłowo wydanej decyzji jest jej uzasadnienie. Uzasadnienie prawidłowo wydanej powinno w sposób wyczerpujący informować stronę o motywach, którymi kierował się organ rozstrzygając sprawę. Strona może, bowiem skutecznie bronić swych interesów tylko w sytuacji, gdy znane są jej przesłanki powziętej decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie decyzji składa się z uzasadnienia faktycznego, zawierającego w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej oraz uzasadnienia prawnego zawierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zadecydowały o treści decyzji.

Organ musi zatem zająć stanowisko wobec całego materiału dowodowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, w szczególności, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za udowodnione. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji ustalenia okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Obowiązek sporządzenia uzasadnienia wiąże się także z wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć, zwłaszcza tych, które nakładają na strony określone obowiązki. Motywy decyzji muszą być tak ujęte, aby strona zainteresowana mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy jej wydaniu. Tak sporządzone uzasadnienie daje również rękojmię, iż organ dołożył należytej staranności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Także spełnienie normy wynikającej z przepisu art. 8 k.p.a. wymaga prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w szczególności w uzasadnieniu decyzji przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody.

Tymczasem w niniejszej sprawie organ II instancji nie odniósł się w żaden sposób do podnoszonych przez stronę w piśmie procesowym z dnia 9 marca 2011 r. zarzutów.

Jak wynika bowiem z analizy uzasadnienia zaskarżonej decyzji Kolegium procedowało ono wyłącznie w oparciu o potraktowany jako odwołanie wniosek I. J. z dnia 28 lutego 2011 r. i w żaden sposób nie odniosło się do podnoszonych przez stronę w piśmie z dnia 9 marca 2011 r. zarzutów niezastosowania się przez organ I instancji przy wydaniu decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. do wytycznych zawartych w prawomocnym wyroku tutejszego Sądu z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. II SA/Po 680/10, dokonując natomiast oceny zgodności z tymże orzeczeniem sądowym nie stanowiącej przedmiotu zaskarżenia ostatecznej decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] lipca 2010 r.

Stąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K..

Niezależnie od powyższych uchybień stanowiących przesłankę uchylenia zaskarżonej decyzji Kolegium z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] Sąd pragnie nadto zwrócić uwagę na okoliczność, iż co do zasady i abstrahując od stanu faktycznego niniejszej sprawy wadliwym jest orzeczenie o odmowie przyznania świadczenia rodzinnego (w tym zasiłku pielęgnacyjnego) w sytuacji, gdy przesłanką tej odmowy jest okoliczność, iż świadczenie to zostało już przyznane decyzją ostateczną wydaną w ramach odrębnego postępowania administracyjnego zainicjowanego kolejnym, nowym wnioskiem strony, względnie okoliczność, iż wcześniejszą decyzją ostateczną odmówiono już przyznania świadczenia rodzinnego określonego rodzaju na dany okres zasiłkowy.

W takiej sytuacji procesowej zachodzi bowiem bezprzedmiotowość postępowania.

Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium winno wziąć pod uwagę poczynione w niniejszym uzasadnieniu wywody, a w szczególności rozważyć jaki jest charakter pism skarżącej zatytułowanych "Wniosek" i "Odwołanie" oraz czego w istocie w pismach tych skarżąca się domaga.

Wyniki poczynionych ustaleń faktycznych i prawnych organ winien uzewnętrznić w spełniającym wymogi określone w art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnieniu wydanego orzeczenia, w którym poza składnikami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. winien nadto szczegółowo odnieść się do argumentów podnoszonych przez stronę zarówno w odwołaniu, jak i kolejnych pismach procesowych.

Jednocześnie Sąd nie określił w wyroku czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. W ocenie Sądu wykładnia celowościowa art. 152 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że przepis ten odnosi się do aktów lub czynności, które podlegają wykonaniu. Ratio legis niniejszego przepisu wskazuje, iż jego stosowanie ma zabezpieczyć stronę, której skarga została uwzględniona przed ewentualnym wykonaniem przez organ, przed uprawomocnieniem się wyroku, aktu uchylonego przez Sąd. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy lub zakazy, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. W niniejszej sprawie Sąd uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w przedmiocie odmowy ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Z uwagi zatem na charakter prawny uchylonego aktu organu administracji, który to akt ma charakter wyłącznie odmowny i nie wiąże się z nałożeniem na stronę jakiegokolwiek obowiązku, bądź przyznaniem uprawnienia, uznać należy, iż jako taki nie nadaje się on do wykonania (nie ma przymiotu wykonalności). Stąd też nie znaleziono podstaw do orzekania w przedmiocie jego wykonania, w trybie art.152 p. p. s. a.

Również sposób sformułowania przez ustawodawcę art. 152 p.p.s.a. zdaje się wskazywać, że choć obligatoryjnym jest każdorazowe dokonanie przez sąd w przypadku uwzględnienia skargi na akt lub czynność oceny dopuszczalności ich wykonania, to jednocześnie przepis ten nie determinuje treści konkretnego rozstrzygnięcia, na co wskazuje sformułowanie, iż "sąd w wyroku określa, czy (...) zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonywane", co wyraźnie wskazuje na dopuszczenie przez ustawodawcę do sytuacji, gdy nawet w przypadku uwzględnienia skargi nie zostanie wydane orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Gdyby bowiem racjonalny ustawodawca chciał nałożyć na sąd obowiązek każdorazowego orzekania o niemożności wykonania uchylonego aktu użyłby sformułowania wskazującego na obligatoryjność rozstrzygnięcia o takowej treści, na przykład poprzez sformułowanie, iż sąd orzeka, iż uchylony akt nie może być wykonywany w całości lub części.