Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 203/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska Sędziowie NSA Edyta Anyżewska (spr.) NSA Elżbieta Rischka Protokolant Monika Orska po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" S.A. z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1998-2001 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy z dnia 8 listopada 2002 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 300 (słownie: trzysta) złotych tytułem zwrotu wpisu, 3. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

I SA/Gd 203/03

U z a s a d n i e n i e

"A" Spółka Akcyjna z siedzibą w S. wystąpiła do organu pierwszej instancji o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1998-2001 i zaliczenie tej nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych.

Uzasadniając wniosek strona powołała się na przepis art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 9, poz. 31), zgodnie z którym zwolnione od podatku od nieruchomości są m.in. budowle dróg publicznych.

Wójt Gminy – załatwiając powyższy wniosek – decyzją z dnia

08.11.02 r. Nr [...] odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości, podnosząc w uzasadnieniu decyzji, iż instalacje oświetlenia dróg to nie są budowle dróg publicznych i tym samym nie korzystają ze zwolnienia, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

W odwołaniu od tej decyzji Spółka Akcyjna "A" wniosła o jej uchylenie i wydanie orzeczenia zgodnie z wnioskiem. Strona zarzuciła, iż decyzję podjęto

z naruszeniem art. 7 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez błędne uznanie, iż instalacje oświetlenia drogowego, których strona jest właścicielem, nie podlegają zwolnieniu od podatku od nieruchomości.

Strona podniosła, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zwolnieniu od podatku od nieruchomości podlegają nie tylko "budowle dróg publicznych", ale także grunty zajęte pod te drogi wraz z pasami drogowymi.

Definicję pasa drogowego zawiera art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. Nr 71 z 2000 r., poz. 838 z późn. zm.) i w świetle tej definicji instalacje oświetleniowe jako urządzenia techniczne ściśle związane z zabezpieczeniem ruchu drogowego, podlegają zwolnieniu od podatku od nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło zarzutów podniesionych w odwołaniu i zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W podstawie prawnej rozstrzygnięcia Kolegium powołało m.in. art. 13 § 1 pkt 3,

art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 79 § 2 pkt 1 ustawy – Ordynacja podatkowa oraz art. 7 ust. 1

pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2002 r.

Nr 9, poz. 84).

Kolegium stwierdziło w uzasadnieniu decyzji, iż problem, czy instalacje oświetlenia drogowego zwolnione są z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy

o podatkach i opłatach lokalnych, nie sprowadza się tylko do oceny, czy oświetlenie jest usytuowane w pasie drogowym i czy stanowi urządzenie techniczne związane

z zabezpieczeniem ruchu.

Kolegium wywiodło, że instalacje oświetleniowe położone w pasie drogowym nie stanowią części składowych tego pasa. Droga publiczna może funkcjonować bez tych instalacji. Oświetlenie może służyć poprawie bezpieczeństwa na drodze publicznej, a nie zabezpieczeniu ruchu na niej.

Instalacje oświetlenia drogowego nie należą do zarządcy dróg, którego zadaniem jest utrzymywanie urządzeń zabezpieczających ruch (art. 20 pkt 4 ustawy o drogach publicznych), lecz do "A" uzyskującego przychód ze sprzedaży energii elektrycznej

w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego "A" S.A. w S. złożył skargę do sądu administracyjnego, zarzucając, iż decyzję tę podjęto z naruszeniem art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r.o podatkach i opłatach lokalnych (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002 r.).

Stawiając powyższy zarzut strona podtrzymała twierdzenie, że instalacje oświetlenia drogowego są usytuowanym w obrębie pasa drogowego "urządzeniem technicznym związanym z zabezpieczeniem ruchu", które to urządzenie obejmuje definicja "pasa drogowego" zawarta

w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych i tym samym podlegają one zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Instalacje oświetlenia drogowego – wywodzi strona – podobnie jak znaki drogowe, zapory, bariery oddzielające pasy ruchu itp. – mają na celu usprawnienie ruchu, w szczególności ruchu pieszych. Jeżeli znak drogowy jest urządzeniem technicznym związanym z zabezpieczeniem ruchu, to nie ma powodu, aby charakteru takiego urządzenia odmawiać instalacjom oświetleniowym. Instalacje są budowlą, tyle że nie są budowlą drogi publicznej. Są jednak elementem pasa drogowego, a pas drogowy to nie tylko grunt, ale również różnorakie obiekty. Dalej strona wywodzi, że Spółka płaci podatek od nieruchomości od instalacji oświetleniowych znajdujących się w parkach, na placach, w portach. Jeżeli jednak instalacje te znajdują się

w pasie drogowym, to z mocy art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych opodatkowaniu nie podlegają.

Kończąc Spółka podała, że pogląd ten potwierdza również Ministerstwo Finansów, o czym świadczy załączona do odwołania kopia pisma sporządzonego w tej kwestii przez ten organ.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało dotychczasowe stanowisko i argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) zważył, co następuje:

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja odmawiająca stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości od budowli instalacji oświetlenia drogowego, będących własnością strony skarżącej.

W sprawie nie stanowi sporu to, że instalacja oświetlenia drogowego jest budowlą

w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.).

Budowlą – zgodnie z definicją tego pojęcia zawartą w art. 3 pkt 3 przywołanej powyżej ustawy – jest każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury. I do tak rozumianej budowli ustawodawca zaliczył m.in. wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne.

Skoro więc instalacja oświetlenia drogowego jest budowlą w rozumieniu prawa budowlanego, to na stronie skarżącej, jako właścicielu tej budowli, ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1 i art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84), bowiem niewątpliwie budowle te związane są z prowadzeniem przez stronę działalności gospodarczej innej niż rolnicza lub leśna.

Rozstrzygnięcia wymaga natomiast kwestia, czy budowle instalacji oświetlenia drogowego objęte są zwolnieniem przedmiotowym od podatku na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy podatkowej.

W celu rozstrzygnięcia tej kwestii niezbędne było dokonanie analizy regulacji dotyczących dróg publicznych.

W świetle art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz.U. Nr 71, poz. 838 z późn. zm.) drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem... .

Drogi publiczne, ze względu na funkcje w sieci drogowej, dzielą się na cztery kategorie (art. 2 ust. 1): 1) drogi krajowe, 2) drogi wojewódzkie, 3) drogi powiatowe i 4) drogi gminne.

Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych użyte w ustawie określenie "droga lub pas drogowy" oznacza wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych, wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu.

Eliminując elementy składające się na drogę (pas drogowy) należy wskazać, że takie budowle, jak instalacje oświetlenia drogowego mogą być rozważane jako urządzenia techniczne związane z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu. Pierwszym warunkiem jaki tego rodzaju urządzenia muszą spełniać (a wynika to z powyższej definicji drogi) jest położenie w ciągu pasa drogowego, drugim – powiązanie z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu.

Pierwszy warunek wymaga w każdym przypadku ustaleń faktycznych, drugi natomiast należy wyjaśnić w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej

z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 43, poz. 430), wydane na podstawie delegacji z art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane.

W rozporządzeniu tym urządzenia oświetleniowe (§ 109) zostały zaliczone do wyposażenia technicznego dróg. Dział IV "Wyposażenie techniczne dróg" obejmuje rozdziały 1) urządzenia odwadniające oraz odprowadzające wodę, 2) urządzenia oświetleniowe,

3) obiekty i urządzenia obsługi uczestników ruchu, 4) urządzenia techniczne drogi,

5) infrastruktura techniczna w pasie drogowym nie związana z drogą. Do tej ostatniej zaliczono (§ 140 ust. 2),

1) linie energetyczne wysokiego i niskiego napięcia oraz linie telekomunikacyjne, 2) przewody kanalizacyjne nie służące do odwadniania drogi, gazowe, ciepłownicze i wodociągowe,

3) urządzenia wodnych melioracji, 4) urządzenia podziemne specjalnego przeznaczenia,

5) ciągi transportowe.

Skoro zatem urządzenia oświetleniowe zostały zaliczone do wyposażenia technicznego dróg

(a nie wyłączone w ramach urządzeń nie związanych z drogą) do rozważenia pozostaje jedynie ich związek z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu.

W § 109 ww. rozporządzenia przewidziano, że droga powinna być oświetlona ze względów bezpieczeństwa ruchu, określono miejsca, w których względy bezpieczeństwa ruchu drogowego wymagają oświetlenia.

Przepis ten reguluje ponadto usytuowanie słupów oświetleniowych w porównaniu do innych elementów drogi.

Z powyższych uregulowań wynika, iż budowle oświetlenia dróg jako urządzenia techniczne służące bezpieczeństwu ruchu na drogach stanowią element składowy drogi w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych.

Podlegają zatem zwolnieniu od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jako budowle dróg publicznych.

Strona skarżąca uiszczając podatek od nieruchomości od budowli od tego podatku zwolnionych uiściła podatek nienależny.

Skoro wystąpiła nadpłata w podatku w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) decyzja odmawiająca stwierdzenia nadpłaty narusza przepisy prawa materialnego: art. 73 § 1 (w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2002 r.) w zw. z art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej i art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

W związku z tym, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w wyroku.