Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 302/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6199 Inne o symbolu podstawowym 619
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 170,
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, 11
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.) Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska Janusz Walawski Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2014 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację ogólną - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr[...], powołując w podstawie prawnej art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1230 ze zm.), dalej: "u.k.s.s.p." w związku z art. 104 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej: "k.p.a.", utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia [...] listopada 2010 r. nr[...], o odmowie przyjęcia D.M. na aplikację ogólną.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

D.M. uczestniczył w konkursie na aplikację ogólną przeprowadzonym w 2010 r. Po przeprowadzeniu procedury konkursowej Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., nr[...], powołując w podstawie art. 23 ust. 1 u.k.s.s.p. oraz art. 104 § 1 i art. 268a k.p.a., odmówił przyjęcia D.M. na aplikację ogólną, mającą rozpocząć się w dniu [...] listopada 2010 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wymieniony zajął [...] pozycję na liście kwalifikacyjnej (przy limicie naboru na aplikację ogólną wynoszącym 300 miejsc), co uniemożliwiało przyjęcie go na tę aplikację. Wymieniony z obu etapów konkursu uzyskał łącznie [...] punktów, w tym z testu sprawdzającego wiedzę z poszczególnych dziedzin prawa [...] punktów, zaś z pracy pisemnej [...] punktów.

Od powyższej decyzji D.M. złożył odwołanie do Ministra Sprawiedliwości, wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie o przyjęciu na aplikację ogólną. W uzasadnieniu podniósł, że decyzja została podjęta przy przyjęciu punktacji dokonanej przez członków Komisji. Punktacja ta pozostaje zaś w oczywistej sprzeczności z przyjętymi przez Komisję Konkursową kryteriami.

Po pierwsze, jak wskazał odwołujący, w uzasadnieniu oceny kazusu z prawa karnego założono przyznanie przez każdego z oceniających jednego punktu za "dostrzeżenie nieorzeczenia obligatoryjnego przepadku podrobionych pieniędzy". Pomimo jednoznacznego wyartykułowania w tekście pracy D.M. sformułowania "Sąd zaniechał orzeczenia przepadku stosownie do postanowień art. 316 k.k.", należny punkt przyznany został jedynie przez jednego członka Komisji. W ocenie odwołującego, przy tak jasno sformułowanym kryterium nie sposób zaaprobować rozbieżności w ocenie zadania zaprezentowanej przez członków Komisji.

Po drugie, w uzasadnieniu oceny kazusu z prawa karnego założono przyznanie do 2 punktów przez każdego oceniającego za "zwrócenie uwagi na brak niektórych znamion przestępstwa w opisie czynu dotyczącego oszustwa (art. 286 § 1 k.k.), zakwestionowanie przyjętej kwalifikacji z art. 310 § 1 k.k., art. 312 k.k.". Pomimo zakwestionowania przez odwołującego żądanej kwalifikacji - dotyczącej art. 310 § 1 k.k. i art. 312 k.k., nie przyznano za uwzględnienie powyższego nawet po 1 punkcie.

Po trzecie, odwołujący wskazał, że w pkt VB uzasadnienia oceny kazusu z prawa karnego przewidziano przyznanie punktacji za "poprawność językową, prawniczą". Jednak za ten składnik pracy nie został mu przyznany żaden punkt mimo, iż wykonując zadanie z prawa karnego posługiwał się terminologią prawniczą oraz poprawnie językowo przedstawiał argumenty.

Po czwarte, w uzasadnieniu oceny zadania z prawa karnego członek Komisji Konkursowej zawarł sformułowanie: "Wprawdzie autor pracy dobrze wskazał sąd rejonowy jako właściwy, ale w dalszej części pracy stanowczo zmienił swoje stanowisko. Dowodzi to braku rozeznania co do właściwości sądu". Powyższe znalazło wyraz w dokonanej ocenie, przy czym początkowo przyznano dwa punkty za dokonanie analizy problemu - następnie jednak zmieniono punktację na niekorzyść strony. W ocenie odwołującego, uważna analiza treści jego pracy, w tym powołanych wszystkich przepisów dotyczących omawianego zagadnienia, przemawia za przyjęciem, iż potrafi on prawidłowo określić właściwość sądu. Powyższy zarzut odnieść należy również do stanowiska zaprezentowanego przez drugiego członka Komisji Konkursowej, który ocenił zaprezentowaną argumentację w ten sposób, że nie przyznał za nią żadnego punktu.

Po piąte, odwołujący podniósł, że w punkcie 2Ba uzasadnienia oceny z prawa publicznego "wskazanie konieczności rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu (kwestia zachowania terminu)", zadanie zostało ocenione w sposób odmienny przez oceniających je członków Komisji Konkursowej. Jeden z oceniających nie zauważył wszystkich zawartych w pracy sformułowań odnoszących się do udzielenia odpowiedzi na powyższe zagadnienie - co determinowało kolejny ubytek punktowy.

Po szóste, odwołujący zakwestionował brak przyznania punktu wobec ustalenia właściwej odpowiedzi na pytanie testowe nr 133, które sformułowane zostało następująco: "133. Zgodnie z ustawą o samorządzie gminnym, przepisy porządkowe może wydawać: (a) przewodniczący rady gminy, (b) wyłącznie wójt, burmistrz, prezydent miasta, (c) rada gminy lub wójt, (d) tylko rada gminy". Klucz odpowiedzi - jako prawidłową - określa odpowiedź "b", podczas gdy analiza treści przepisów art. 40 ust. 3 oraz art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), dalej: "u.s.g.", jednoznacznie wyklucza odpowiedź "b" z grona prawidłowych. Stosownie bowiem do postanowień art. 40 ust. 3 u.s.g. "rada gminy może wydawać przepisy porządkowe, jeżeli jest to niezbędne dla ochrony życia lub zdrowia obywateli oraz dla zapewnienia porządku, spokoju i bezpieczeństwa publicznego". Natomiast zgodnie z treścią art. 41 ust. 2 u.s.g. "W przypadku niecierpiącym zwłoki przepisy porządkowe może wydać wójt, w formie zarządzenia". Biorąc pod uwagę powyższe odwołujący zauważył, iż wskazana przez niego odpowiedź "c" jest prawidłowa.

Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr[...], powołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia [...] listopada 2010 r. o odmowie przyjęcia D.M. na aplikację ogólną uznając, że organy administracyjne wydające w sprawie decyzje nie mają uprawnień do merytorycznej oceny prac kandydatów na aplikację ogólną. Nie mogą zatem kontrolować sposobu oceny prac pisemnych. Komisja konkursowa jako niezależne ciało powołane przez Ministra Sprawiedliwości na czas przeprowadzenia konkursu, składające się z wybitnych prawników, specjalistów z poszczególnych dziedzin prawa, jest jedynym i wyłącznym podmiotem uprawnionym do merytorycznej oceny prac osób ubiegających się o przyjęcie na aplikację ogólną. Przepisy rozdziału 3 u.k.s.s.p. oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 kwietnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania naboru dla kandydatów na aplikację ogólną oraz trybu powoływania i działania zespołu konkursowego i komisji konkursowej (Dz. U. Nr 67, poz. 566), dalej: "rozporządzenie", wskazują na takie ukształtowanie naboru, aby zagwarantować kandydatom jak najwyższy profesjonalizm przygotowania i przeprowadzenia egzaminu przez organ niezależny od władzy publicznej oraz to, że będą oceniani według posiadanej wiedzy.

W dalszej części uzasadnienia Minister Sprawiedliwości wskazał, że Komisja Konkursowa ustaliła wynik dla pracy pisemnej D.M. na [...] punktu: [...]punktów z testu sprawdzającego wiedzę z poszczególnych dziedzin prawa i [...] punktu z pracy pisemnej. Po rozkodowaniu prac Komisja ustaliła listę kandydatów według liczby punktów uzyskanych przez nich z testu. Analiza akt naboru D.M. wskazuje, że ustalona przez Komisję liczba punktów przez niego uzyskanych została prawidłowo podliczona.

Na skutek skargi D.M. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 maja 2011 r. o sygn. akt II SA/Wa 465/11, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", uchylił decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2010 r.

W uzasadnieniu Sąd wywodził, iż w postępowaniu odwoławczym, przy zachowaniu zasad obowiązujących w postępowaniu administracyjnym, rozpatrywana jest ponownie sprawa administracyjna zakończona decyzją organu pierwszej instancji. W postępowaniu tym organ odwoławczy dokonuje weryfikacji dotychczasowej procedury postępowania, jak również zastosowanych w rozstrzygnięciu przepisów prawa materialnego. Dokonując weryfikacji organ odwoławczy powinien zbadać zarzuty strony, a w uzasadnieniu decyzji administracyjnej odnieść się do nich, szczególnie jeśli zarzuty dotyczą sposobu zastosowania przepisów prawa materialnego.

Sąd wskazał, że w swoim odwołaniu z dnia [...] listopada 2010 r. skarżący podniósł dwa rodzaje zarzutów, tj.: zarzuty odnoszące się do sposobu oceny rozwiązania przez niego kazusów w pracy pisemnej oraz zarzuty dotyczące braku przyznania punktu mimo zaznaczenia przez niego prawidłowej odpowiedzi w teście. Sąd stwierdził, iż w zaskarżonej decyzji Minister Sprawiedliwości odniósł się jedynie do zarzutów dotyczących sposobu rozwiązania przez skarżącego kazusów. Stanowisko to jest prawidłowe, bowiem jak słusznie zauważył organ II instancji, ustawodawca w u.k.s.s.p. oraz rozporządzeniu, tak skonstruował sposób merytorycznej oceny prac osób ubiegających się o przyjęcie na aplikację ogólną, aby wykluczyć pozamerytoryczny wpływ czynnika administracyjnego - jakim jest Minister Sprawiedliwości - na sposób oceny prac przez wybitnych specjalistów z gałęzi prawa, będących podstawą kazusów. W tym wypadku Minister Sprawiedliwości może jedynie badać w toku postępowania odwoławczego, czy w toku oceny prac nie popełniono błędów rachunkowych oraz weryfikować zgodność formalną ocen Komisji z kluczem rozwiązań i kryteriami oceny pracy pisemnej.

Jednakże skarżący w pkt VI odwołania postawił konkretny zarzut dotyczący niezaliczenia mu w teście pisemnym prawidłowej odpowiedzi. Zdaniem skarżącego, w świetle art. 40 ust. 3 i art. 41 ust. 2 u.s.g. odpowiedź, którą zaznaczył w teście jest prawidłowa. Tymczasem z klucza zaznaczonego w teście wynika, że Komisja uznała za prawidłową inną odpowiedź. Organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do tej części odwołania skarżącego i jak wynika z treści zaskarżonej decyzji nie dokonał w tym zakresie żadnych ustaleń. Takie działanie Ministra Sprawiedliwości powoduje, iż została złamana wyrażona w art. 11 k.p.a. zasada prawdy materialnej, jak i wskazana w art. 7 k.p.a. zasada wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy.

Sąd wskazał, iż badając ponownie sprawę, organ powinien odnieść się do wskazanego zarzutu skarżącego dotyczącego niezaliczenia mu w teście pisemnym prawidłowej odpowiedzi oraz dokonać ustaleń w zakresie możliwości poddania kontroli organu odwoławczego oceny pracy D.M. w części dotyczącej przedmiotowego zarzutu.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 marca 2012 r. o sygn. akt I OSK 1461/11 oddalił skargę kasacyjną wywiedzioną przez Ministra Sprawiedliwości od wskazanego powyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W uzasadnieniu NSA wskazał, iż zaskarżony wyrok w pełni odpowiada prawu. Podkreślił, iż jedną z zasad przyjętych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej jest zasada dwuinstancyjności ustanowiona w art. 78, który stanowi, że "Każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa". Realizacją tej zasady jest regulacja w art. 23 ust. 2 u.k.s.s.p. prawa odwołania: "Od decyzji, o której mowa w art. 1, przysługuje odwołanie do Ministra Sprawiedliwości, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Rozpoznanie odwołania następuje w terminie 14 dni od dnia jego wniesienia". Minister Sprawiedliwości ma rozpoznać odwołanie, co wyznacza obowiązek szczegółowego rozpoznania zarzutów wywiedzionych w odwołaniu.

Dalej NSA wskazał, iż w pełni zasadnie przyjęto w zaskarżonym wyroku, że jest naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy nierozpoznanie odwołania, przy czym nie ma znaczenia ilość punktów, które w wyniku jego pełnego rozpoznania doliczono by kandydatowi. Dla kandydata rzetelne wyliczenie punktów ma istotne znaczenie i to nie tylko z uwagi na prawo jednostki do rzetelnego działania organów państwa ale też na przyjęte rozwiązania. Według art. 19 ust. 3 u.k.s.s.p. "W przypadku niezłożenia w terminie oświadczenia, o którym mowa w ust. 2, lub nieusprawiedliwionego niepodjęcia aplikacji ogólnej w terminie 30 dni od dnia jej rozpoczęcia, Dyrektor Krajowej Szkoły uzupełnia listę kandydatów zakwalifikowanych na aplikację ogólną o kandydata umieszczonego na kolejnym miejscu na liście kwalifikacyjnej (...)". Nie do przyjęcia jest zatem stanowisko, że w pełni rzetelne wyliczenie punktów nie ma znaczenia dla sprawy.

W niniejszej sprawie, jak zaznaczył NSA, odwołanie nie zostało rozpoznane, co stanowi naruszenie art. 7, art. 11 k.p.a., a jest to podstawą do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

W tym stanie rzeczy Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr[...], powołując w podstawie prawnej art. 23 ust. 2 u.k.s.s.p. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., ponownie utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia [...] listopada 2010 r. o odmowie przyjęcia D.M. na aplikację ogólną.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zarówno Dyrektor Krajowej Szkoły, jak i Minister Sprawiedliwości nie zostali upoważnieni przez ustawodawcę do merytorycznej oceny prac, nie mogą zatem kontrolować sposobu oceny prac pisemnych. Jednocześnie organ uznał, że w niniejszej sprawie nie można stwierdzić, aby ocena pracy pisemnej skarżącego była niezgodna z regułami określonymi w kryteriach oceny pracy pisemnej, znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy. Ponadto zwrócił uwagę, że każdy z egzaminatorów uzasadnił w sposób wyczerpujący ocenę do każdego ocenianego kazusu z poszczególnych dziedzin prawa i nie stwierdzono nieprawidłowości w tym zakresie.

Odnosząc się z kolei do zarzutu nieprzyznania skarżącemu jednego punktu za pytanie nr 133 z testu, stwierdzono, że ustalona przez Komisję liczba punktów uzyskanych przez skarżącego została prawidłowo podliczona.

Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył D.M. podnosząc, że Minister Sprawiedliwości nie miał podstaw do ponownego wydania rozstrzygnięcia w sprawie, która została ostatecznie zakończona przed sądami administracyjnymi i której rozstrzygnięciem jest związany. Stwierdził, że zaskarżona decyzja stoi w oczywistej sprzeczności z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 1461/11, w którym to wyroku zawarto jednoznaczne wskazania co do sposobu rozpoznania odwołania, dalekie od formy przyjętej przez organ.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 października 2012 r. o sygn. akt II SA/Wa 1347/12, działając w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2012 r.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że przedmiotem niniejszej sprawy nie jest brak rozstrzygnięcia właściwego organu w trybie art. 23 ust. 4 u.k.s.s.p., lecz odmowa przyjęcia na aplikację ogólną w trybie art. 23 ust. 2 tej ustawy. Zaskarżona decyzja organu z dnia [...] maja 2012 r. jest kontynuacją sprawy administracyjnej po wydaniu przez Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury decyzji z dnia [...]listopada 2010 r. i w konsekwencji nie jest nowym postępowaniem administracyjnym. Tym bardziej, że organ był związany wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2011 r. o sygn. akt II SA/Wa 465/11, który stał się prawomocny po wydaniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2012 r. o sygn. akt I OSK 1461/11.

Sąd zaznaczył również, że uchylając zaskarżoną decyzję kierował się przepisami art. 153 i art. 170 p.p.s.a. Wskazał, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w ww. wyroku z dnia 12 maja 2011 r. badał kwestię zarzutów odwołania odnoszących się do sposobu oceny rozwiązania przez skarżącego kazusów w pracy pisemnej i nie podzielił ich. Wobec takiego stanu rzeczy, Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie może ponownie kontrolować owej kwestii.

Sąd zauważył również, że Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku z dnia 2 marca 2012 r. wyraźnie wskazał organowi, jakie wyjaśnienia ma poczynić. Tymczasem Minister Sprawiedliwości nie uwzględnił tych wskazań w zaskarżonej decyzji.

Na skutek skargi kasacyjnej Ministra Sprawiedliwości wywiedzionej od powyższego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 maja 2013 r. o sygn. akt I OSK 3108/12 oddalił skargę kasacyjną.

W uzasadnieniu NSA stwierdził, iż w niniejszej sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (wyrok z dnia 12 maja 2011 r. o sygn. akt II SA/Wa 465/11), który uchylił decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 grudnia 2010 r., a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 marca 2012 r. o sygn. akt I OSK 1461/11 oddalił skargę kasacyjną Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu pierwszej instancji. Wobec powyższego, rozpoznanie sprawy przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku było o tyle ograniczone, że zajął się on jedynie skontrolowaniem, czy Minister Sprawiedliwości w decyzji z dnia [...] maja 2012 r. zastosował się do wskazówek zawartych w zapadłych wcześniej wyrokach.

NSA zaznaczył, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a za nim Naczelny Sąd Administracyjny we wskazanych wyżej wyrokach nakazali organowi, aby ten zbadał zarzuty strony, a w uzasadnieniu decyzji administracyjnej odniósł się do nich, szczególnie jeśli zarzuty dotyczą sposobu zastosowania przepisów prawa materialnego.

Sąd wskazał bowiem, że w decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. Minister Sprawiedliwości odniósł się jedynie do zarzutów dotyczących sposobu rozwiązania przez skarżącego kazusów, nie odniósł się zaś do zarzutu dotyczącego niezaliczenia skarżącemu w teście pisemnym prawidłowej odpowiedzi. Także Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że dla kandydata na aplikację rzetelne wyliczenie punktów ma istotne znaczenie.

Sąd uznał, że badając ponownie sprawę organ powinien odnieść się do zarzutu skarżącego dotyczącego niezaliczenia mu w teście pisemnym prawidłowej odpowiedzi oraz dokonać ustaleń w zakresie możliwości poddania kontroli organu odwoławczego oceny pracy D.M. w części dotyczącej przedmiotowego zarzutu.

NSA stwierdził, iż podziela pogląd Sądu pierwszej instancji wyrażony w zaskarżonym wyroku z dnia 10 października 2012 r., że Minister Sprawiedliwości w decyzji z dnia [...] maja 2012 r. nie zastosował się do wskazanych wyżej wytycznych i nie wykonał zaleceń Sądu. Podkreślił również, że gdy kandydat na aplikację wskaże konkretne uchybienia organu, to organ odwoławczy - Minister Sprawiedliwości - nie może się uchylić od ich rozpatrzenia. Organ obowiązany jest bowiem do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy (art. 7 k.p.a.) oraz wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi się kierował przy załatwieniu sprawy, o czym stanowi zasada prawdy materialnej wyrażona w art. 11 k.p.a.

NSA podkreślił, iż Minister Sprawiedliwości nie może ingerować w prawidłowo przeprowadzone postępowanie przy przyjęciu na aplikację ogólną. Zaś po zgłoszeniu ewentualnych nieprawidłowości organ ten musi je ocenić w toku postępowania administracyjnego.

Mając na względzie powyższe, Minister Sprawiedliwości pismem z dnia [...] września 2013 r. zwrócił się do członków Komisji Konkursowej powołanej zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. do przeprowadzenia naboru na aplikację ogólną w 2010 r. (zmienionym zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości nr [...] z dnia [...] maja 2010 r.) o ustosunkowanie się do zarzutów podniesionych w odwołaniuD.M. Pismo Ministra Sprawiedliwości zostało wystosowane do 12 spośród 13 członków Komisji Konkursowej, bowiem ustalono, że sędziaE.D., która była członkiem tej Komisji, zmarła w dniu [...] listopada 2011 r. Spośród 12 członków Komisji Konkursowej odpowiedź nadesłało jedynie 7 jej członków. Dwóch członków komisji (J.M.,D.D.) nie zajęło stanowiska w sprawie podnosząc, że nabór na aplikację ogólną w 2010 r. został zakończony, Komisja Konkursowa została rozwiązana, zaś oni nie są prawnie umocowani do zajmowania stanowiska w sprawie. Dwóch członków Komisji (A.K.,A.N.) nie stwierdziło nieprawidłowości w wyliczeniu punktów z testu D.M., zaś trzech członków Komisji (E.B., A.H.,G.M.) wskazało, że rację ma skarżący twierdząc, że z wykładni gramatycznej przepisów art. 40 ust. 3 i art. 41 ust. 2 u.s.g. wynika, że prawidłowa odpowiedź na pytanie testowe nr 133 to odpowiedź "C", a nie odpowiedź "B". Oznacza to, że klucz rozwiązań był w tym miejscu błędny oraz że skarżącemu - podnoszącemu zarzut co do nieprawidłowości merytorycznej klucza - należy przyznać jeden dodatkowy punkt za jego odpowiedź ponad to, co otrzymał. Ponadto, wszyscy członkowie Komisji Konkursowej, którzy merytorycznie ustosunkowali się do zarzutów skarżącego, nie podzielili racji skarżącego co do nieprawidłowej, jego zdaniem, oceny jego pracy pisemnej sporządzonej w ramach drugiego etapu konkursu na aplikację ogólną.

Motywując powołaną na wstępie decyzję z dnia [...] grudnia 2013 r., organ odwoławczy stwierdził w pierwszej kolejności, że kwestia oceny zarzutów odwołania D.M., odnoszących się do nieprawidłowej - jego zdaniem - oceny pracy pisemnej, sporządzonej w ramach drugiego etapu procedury konkursowej, została już przesądzona w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2011 r. o sygn. akt II SA/Wa 465/11. Sąd ten zaaprobował stanowisko Ministra Sprawiedliwości w powyższym zakresie stwierdzając, że jest ono prawidłowe. W związku z powyższym w tej kwestii Minister Sprawiedliwości podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniach decyzji administracyjnych wydanych uprzednio w sprawie, które nie zostało skutecznie zakwestionowane przez skarżącego.

Odnośnie zarzutu odwołania dotyczącego nieprzyznania skarżącemu jednego punktu za pytanie testowe nr 133, organ stwierdził, że pytanie to brzmiało następująco: "Zgodnie z ustawą o samorządzie gminnym przepisy porządkowe może wydawać: (A) przewodniczący rady gminy, (B) wyłącznie wójt, burmistrz, prezydent miasta, (C) rada gminy lub wójt, (D) tylko rada gminy". W kluczu rozwiązań testu opracowanego przez zespół konkursowy na pierwszy etap konkursu na aplikację ogólną w 2010 r. jako prawidłową odpowiedź wskazano "B" i powołano podstawę prawną - art. 41 ust. 2 u.s.g. Skarżący jako prawidłową odpowiedź zaznaczył "C", co wynika z jego arkusza odpowiedzi. Zdaniem skarżącego, jego odpowiedź była prawidłowa i z tego powodu powinien on otrzymać 1 (jeden) punkt.

Organ stwierdził, że stanowisko skarżącego jest w powyższym zakresie prawidłowe. Zgodnie z treścią art. 41 ust. 1 u.s.g. akty prawa miejscowego ustanawia rada gminy w formie uchwały. Z kolei w myśl art. 41 ust. 2 u.s.g., w przypadku niecierpiącym zwłoki przepisy porządkowe może wydać wójt w drodze zarządzenia. Trzeba wskazać, że przepisy porządkowe są rodzajem aktów prawa miejscowego i mogą być wydane zarówno przez radę gminy jak i przez wójta w przypadku wskazanym w art. 41 ust. 2 u.s.g. W tej sytuacji jedynie zakreślenie odpowiedzi "C" było równoznaczne ze wskazaniem odpowiedzi prawidłowej. Tym samym należy uznać, że zakreślenie odpowiedzi "B" wskazanej w kluczu rozwiązań było merytorycznie niepoprawne.

Komisja konkursowa ustalająca wyniki z postępowania konkursowego umieściła D.M. na [...] miejscu na liście klasyfikacyjnej kandydatów przyjmując, że uzyskał on [...] punktów. Lista ta została ogłoszona zarządzeniem Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury Nr [...] z dnia [...] września 2010 r. w sprawie ogłoszenia listy kandydatów zakwalifikowanych na aplikację ogólną. Przedmiotowe zarządzenie, wobec niezłożenia przez niektórych kandydatów oświadczenia o gotowości podjęcia aplikacji, było uzupełniane:

(1) zarządzeniem Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. w sprawie uzupełnienia listy kandydatów zakwalifikowanych na aplikację ogólną;

(2) zarządzeniem Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. w sprawie uzupełnienia listy kandydatów zakwalifikowanych na aplikację ogólną;

(3) zarządzeniem Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. w sprawie uzupełnienia listy kandydatów zakwalifikowanych na aplikację ogólną;

(4) zarządzeniem Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. w sprawie uzupełnienia listy kandydatów zakwalifikowanych na aplikację ogólną.

Zarządzenie Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. uzupełniło listę kwalifikacyjną w ten sposób, że w miejsce W.M.A., który nie złożył oświadczenia o gotowości podjęcia aplikacji ogólnej, uzupełniono przedmiotową listę o M.K. był umieszczony na [...] miejscu listy kwalifikacyjnej i uzyskał [...] punktów.

Korekta liczby punktów przyznanych D.M. polegająca na przyznaniu jednego punktu za prawidłową odpowiedź na pytanie testowe nr 133, pozwoliła na umieszczenie D.M. na [...] pozycji na liście kwalifikacyjnej z sumą uzyskanych punktów wynoszącą [...] pkt. Działanie to znajduje oparcie w art. 18 ust. 2 u.k.s.s.p. który stanowi, że o kolejności miejsca na liście kwalifikacyjnej decyduje suma punktów uzyskanych przez kandydatów z obu etapów konkursu. Jeżeli dwóch lub więcej kandydatów uzyska taką samą liczbę punktów, o kolejności miejsca na liście kwalifikacyjnej decyduje liczba punktów uzyskanych z pracy pisemnej, a jeśli liczba punktów uzyskanych z pracy pisemnej jest taka sama, wszystkich tych kandydatów umieszcza się na jednym miejscu na liście kwalifikacyjnej. W przypadku gdy miejsce na liście kwalifikacyjnej, w którym następuje wyczerpanie limitu, o którym mowa w art. 16 ust. 2, zajmuje więcej niż jedna osoba, limit ulega podwyższeniu o liczbę osób umieszczonych na tym miejscu.

W tym stanie rzeczy, zdaniem organu, zmiana liczby punktów uzyskanych przez D.M. nie pozwoliła na przyjęcie, że osiągnął on wynik pozwalający rozpocząć szkolenie na aplikacji ogólnej. Od ostatniej osoby przyjętej na aplikację ogólną dzieli skarżącego 5 osób, które uzyskały lepszy od niego wynik punktowy. Zaistniała zatem konieczność utrzymania w mocy decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia [...] listopada 2010 r. o odmowie przyjęcia D.M. na aplikację ogólną.

W skardze na powyższą decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] D.M. wniósł o jej uchylenie w całości zarzucając naruszenie art. 190, art. 153 i art. 170 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do wytycznych i niewykonanie zaleceń Sądu wynikających z zapadłych w sprawie wyroków.

Skarżący wskazał, iż na obecnym etapie w sprawie sporna pozostaje kwestia, czy organ w związku z wniesionym odwołaniem mógł poprzestać na odniesieniu się w decyzji jedynie do kwestii związanych z przyznaniem punktacji dotyczącej pytania testowego, nadto czy wymogi rozpoznania odwołania w zakresie pozostałych zarzutów spełnia stanowisko przedstawione w drugim akapicie na stronie 4 skarżonej decyzji, a także czy Komisja faktycznie podjęła się wyjaśnienia owych zarzutów, zaś jej skład pozostawał wystarczający do powzięcia wiążących decyzji.

Skarżący podniósł, że w dalszym ciągu podtrzymuje zarzuty zawarte w odwołaniu i nie akceptuje braku możliwości kwestionowania wyniku egzaminu ustalonego z faktycznym uzasadnieniem organu odwoławczego, że ewentualne błędy Komisji Konkursowej są w zasadzie nieusuwalne mimo przewidzianej prawem drogi odwoławczej. Skarżący podkreślił, iż nie polemizuje z oceną Komisji dotyczącą drugiej części egzaminu, lecz żąda sprostowania bądź właściwego przyporządkowania udzielonych odpowiedzi do szczegółowego i jednoznacznego klucza rozwiązań, obowiązującego podczas sprawdzania prac. W toku postępowania odwoławczego "mogą być poprawiane błędy rachunkowe oraz weryfikowana zgodność formalna ocen komisji z kluczem rozwiązań i kryteriami oceny pracy pisemnej" na co konsekwentnie wskazują Sądy orzekające w sprawie, a nawet organ odwoławczy. W przeważającej części zarzutów nie jest przy tym wymagana jakakolwiek ocena ze strony organu odwoławczego albowiem w kluczu rozwiązań przyjęto kryteria "zerojedynkowe" przewidując za zauważenie problemu konkretny dorobek punktowy. Powyższe najpełniej obrazuje brak właściwego przyporządkowania do klucza rozwiązań w zakresie punktu IV B tabeli uzasadnienia oceny z prawa karnego. Usunięcie już chociażby ww. omyłki powiększyłoby dorobek punktowy skarżącego właśnie o brakujące 0,5 punktu, nie wspominając już o innych omyłkach zauważonych przez skarżącego i szczegółowo wskazanych w odwołaniu. W założeniach kryteriów oceny pracy odnoszących się do ww. punktu przyjęto konieczność przyznania przez każdego z oceniających 1 (jednego) punktu za "dostrzeżenie nieorzeczenia obligatoryjnego przepadku podrobionych pieniędzy". Jednoznaczne stwierdzenie zawarte w treści pracy skarżącego, a odnoszące się do powyższego, zauważone zostało i uwzględnione w tabeli oceny (przewidującej nadto przyznanie konkretnie 1 (jednego) punktu) jedynie przez Członka Komisji Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w K. – A.K. Drugi Członek Komisji nie odwzorował właściwie odpowiedzi w tabeli oceny mimo, iż w treści pracy dotyczącej zadania z prawa karnego skarżący zawarł żądane sformułowanie, a nadto powołał przepisy przemawiające za powyższym. Treść pracy skarżącego zawiera więc jednoznaczne, niewymagające oceny stwierdzenie: "Sąd zaniechał orzeczenia przepadku stosownie do postanowień art. 316 k.k. w zw. z art. 44 § 6 w zw. z art. 39 pkt 4". Zniwelowanie chociażby ww. omyłki poprzez właściwe wypełnienie tabeli oceny oraz właściwe wskazanie uzyskanej sumy punktów, rzutuje w sposób oczywisty na wynik egzaminu skarżącego.

Odnosząc się zaś do kwestii czy skład komisji pozostawał wystarczający do powzięcia wiążących decyzji w sprawie wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku o sygn. akt II SA/Wa 1347/12 wyraźnie wskazał, że podjęcie wyjaśnienia przez członków komisji prawidłowości przez ustosunkowanie się do zarzutów w odwołaniu daje podstawę do rozpoznania odwołania i że nie ma podstaw prawnych do wprowadzenia ograniczeń co do kontroli zasadności przyjętej oceny przez członków komisji konkursowej. Tymczasem jak wynika z treści skarżonej decyzji - jedynie 5 z 13 członków Komisji w bliżej nieokreślony sposób - zarówno co do treści jak i formy, zareagowało na wiążące zalecenia Sądu wynikające z zapadłych w sprawie wyroków, przy czym jedynie w stosunku do jednego członka Komisji niezastosowanie się do powyższego - z obiektywnych względów - pozostawało usprawiedliwione.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał, iż kwestia oceny zarzutów D.M. dotyczących nieprawidłowej - jego zdaniem - oceny pracy pisemnej sporządzonej w ramach drugiego etapu procedury konkursowej, została już prawomocnie przesądzona w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2011 r. o sygn. akt II SA/Wa 465/11. Sąd ten zaaprobował stanowisko organu odwoławczego w powyższym zakresie stwierdzając, że jest ono prawidłowe. Na uwzględnienie nie zasługują również zarzuty dotyczące naruszenia art. 153, art. 170 i art. 190 p.p.s.a., bowiem wydając zaskarżoną decyzję organ procedował w ramach wyznaczonych przez sądy dotychczas orzekające w przedmiotowej sprawie kierując się przy tym zaleceniami Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartymi w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 maja 2013 r. o sygn. akt I OSK 3108/12.

Pismem procesowym z dnia [...] marca 2014 r. D.M. podtrzymał zarzuty i wnioski skargi przytaczając obszerne fragmenty - wydanych w niniejszej sprawie oraz w sprawach zbliżonych pod względem faktycznym - orzeczeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 i § 2 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenia prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Oceniając niniejszą sprawę w świetle powyższych kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona w sprawie decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2013 r. została wydana w następstwie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2013 r. o sygn. akt I OSK 3108/12 oddalającego skargę kasacyjną wywiedzioną przez Ministra Sprawiedliwości od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] października 2012 r. o sygn. akt II SA/Wa 1347/12 uchylającego decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2012 r. wydaną w przedmiocie odmowy przyjęcia D.M. na aplikację ogólną. Ta z kolei uchylona decyzja organu odwoławczego została wydana w następstwie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2012 r. o sygn. akt I OSK 1461/11, mocą którego oddalona została skarga kasacyjna złożona przez Ministra Sprawiedliwości od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2011 r. o sygn. akt II SA/Wa 465/11 uchylającego decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2010 r. wydaną w przedmiocie odmowy przyjęcia D.M. na aplikację ogólną.

W związku z powyższym w sprawie znajduje zastosowanie przepis art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W świetle powyższego przepisu organ administracji jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej i wskazań zawartych w zapadłym wcześniej wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach, a tym bardziej w orzeczeniach organów administracyjnych wydanych w innych sprawach. Nawet w przypadku sporu co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny prawnej sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym do tego trybie. Odmienna ocena dokonana przez organ stanowi zatem prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 1999 r., sygn. akt I SA 1089/99, publ. LEX nr 48019; wyrok SN z dnia 25 lutego 1998 r., sygn. akt III RN 130/97, publ. LEX nr 34466; uchwała NSA z dnia 21 czerwca 1999 r., sygn. akt OPS 4/99, publ. LEX nr 38476 - glosa aprobująca B. Adamiak, OSP 1999, nr 5, poz. 101; A. Kabat, Komentarz do art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LEX 2013).

Zaznaczyć należy, że w pojęciu "ocena prawna" mieści się wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych przez organ oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. W świetle powyższego przepisu, ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez sąd, będzie on związany oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono wzruszone w przewidzianym do tego trybie, nie nastąpi zasadnicza zmiana stanu faktycznego sprawy, nie zmieni się też stan prawny w stopniu, który czyniłby pogląd wyrażony w wyroku sądu nieaktualnym. W niniejszej sprawie żadna z tych okoliczności nie zachodzi, zatem Sąd orzekający pozostaje związany oceną prawną i wskazówkami co do dalszego postępowania wyrażonymi w zapadłych uprzednio wyrokach.

W sprawie niniejszej znajduje również zastosowanie art. 170 p.p.s.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2011 r. o sygn. akt II SA/Wa 465/11, który to wyrok ma istotne znaczenie w kontekście późniejszego postępowania kontrolnego organu odwoławczego i jego zakresu - zważywszy na treść zapadłych w sprawie wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt I OSK 1461/11 oraz I OSK 3108/12 - wynika, że wadą postępowania odwoławczego prowadzonego przez Ministra Sprawiedliwości był brak odniesienia się do tej części odwołania, w której skarżący kwestionował prawidłowość odpowiedzi zawartej w kluczu w odniesieniu do jednego z pytań testowych. W wyroku tym stwierdzono bowiem: "W decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. Minister Sprawiedliwości odnosi się jedynie do zarzutów dotyczących sposobu rozwiązania przez skarżącego kazusów. Stanowisko to jest prawidłowe (...). Niemniej jednak skarżący w pkt VI odwołania postawił konkretny zarzut dotyczący niezaliczenia mu w teście pisemnym prawidłowej odpowiedzi (...). Organ II instancji w ogóle nie odniósł się do tej części odwołania skarżącego i jak wynika z treści zaskarżonej decyzji nie dokonał w tym zakresie żadnych ustaleń". Nadto w wyroku tym zawarto następujące wskazania co do dalszego postępowania: "Zatem badając ponownie sprawę organ powinien odnieść się do wskazanego zarzutu skarżącego dotyczącego niezaliczenia mu w teście pisemnym prawidłowej odpowiedzi oraz dokonać ustaleń w zakresie możliwości poddania kontroli organu odwoławczego oceny pracy D.M. w części dotyczącej przedmiotowego zarzutu". Zaznaczenia wymaga, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku o sygn. akt I OSK 1461/11 oddalił skargę kasacyjną Ministra Sprawiedliwości na podstawie art. 184 p.p.s.a. nie wskazując, aby nastąpiło to pomimo błędnego uzasadnienia wyroku Sądu I instancji. Z treści uzasadnienia wyroku NSA wynika jednoznacznie, iż Sąd II instancji zaaprobował w całości orzeczenie WSA w Warszawie stwierdzając, iż "zaskarżony wyrok w pełni odpowiada prawu". Zatem co do dalszego toku postępowania organ odwoławczy związany był zaleceniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 465/11.

Stanowisko to znajduje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt I OSK 3108/12, który stwierdził: "Przypomnieć należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a za nim Naczelny Sąd Administracyjny we wskazanych wyżej wyrokach (sygn. akt: II SA/Wa 465/11, I OSK 1461/11 - przyp. Sądu) nakazali organowi, aby ten zbadał zarzuty strony, a w uzasadnieniu decyzji administracyjnej odniósł się do nich, szczególnie jeśli zarzuty dotyczą sposobu zastosowania przepisów prawa materialnego. Sąd wskazał bowiem, że w decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. Minister Sprawiedliwości odniósł się jedynie do zarzutów dotyczących sposobu rozwiązania przez skarżącego kazusów, nie odniósł się zaś do zarzutu dotyczącego niezaliczenia skarżącemu w teście pisemnym prawidłowej odpowiedzi. Także Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że dla kandydata na aplikację rzetelne wyliczenie punktów ma istotne znaczenie. Sąd uznał, że badając ponownie sprawę organ powinien odnieść się do zarzutu skarżącego dotyczącego niezaliczenia mu w teście pisemnym prawidłowej odpowiedzi oraz dokonać ustaleń w zakresie możliwości poddania kontroli organu odwoławczego oceny pracy D.M. w części dotyczącej przedmiotowego zarzutu. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną podziela pogląd Sądu pierwszej instancji wyrażony w zaskarżonym wyroku z dnia 10 października 2012 r., że Minister Sprawiedliwości w decyzji z dnia [...] maja 2012 r. nie zastosował się do wskazanych wyżej wytycznych i nie wykonał zaleceń Sądu. Podkreślić natomiast należy, że gdy kandydat na aplikację wskaże konkretne uchybienia organu, to organ odwoławczy - Minister Sprawiedliwości - nie może się uchylić od ich rozpatrzenia. Organ obowiązany jest bowiem do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy (art. 7 k.p.a.) oraz wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, o czym stanowi zasada prawdy materialnej wyrażona w art. 11 k.p.a.".

Realizując tak określone wytyczne co do dalszego postępowania Minister Sprawiedliwości pismem z [...] września 2013 r. wystąpił do członków Komisji Konkursowej, powołanej zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. do przeprowadzenia naboru na aplikację ogólną w 2010 r. (zmienionym zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości nr [...] z dnia [...] maja 2010 r.), o ustosunkowanie się do zarzutu podniesionego przez D.M. w odwołaniu odnośnie niezaliczenia mu w teście pisemnym prawidłowej odpowiedzi.

Powyższe pismo Ministra Sprawiedliwości zostało wystosowane do 12 spośród 13 członków Komisji Konkursowej, bowiem jeden z członków Komisji zmarł. Spośród 12 członków Komisji Konkursowej odpowiedź nadesłało jedynie 7 jej członków. Dwóch członków komisji - sędzia Sądu Najwyższego J.M., prok. Prokuratury Apelacyjnej w W. D.D. - nie zajęło stanowiska w sprawie podnosząc, że nabór na aplikację ogólną w 2010 r. został zakończony, Komisja Konkursowa została rozwiązana, zaś oni nie są prawnie umocowani do zajmowania stanowiska w sprawie. Dwóch członków Komisji - prok. Prokuratury Apelacyjnej w K. A.K., sędzia Sądu Apelacyjnego we W. A.N. - nie stwierdziło nieprawidłowości w wyliczeniu punktów z testu D.M., zaś trzech członków Komisji - prof. E.B., prok. Prokuratury Apelacyjnej w R. A.H., sędzia Sądu Okręgowego w K. G.M. - wskazało, iż rację ma skarżący twierdząc, że z wykładni gramatycznej przepisów art. 40 ust. 3 i art. 41 ust. 2 u.s.g. wynika, że prawidłowa odpowiedź na pytanie testowe nr 133 to odpowiedź "C", a nie odpowiedź "B". Oznacza to, że klucz rozwiązań był w tym miejscu błędny oraz że skarżącemu - podnoszącemu zarzut co do nieprawidłowości merytorycznej klucza - należy przyznać jeden dodatkowy punkt za jego odpowiedź ponad to, co otrzymał.

Prawidłowo zatem organ odwoławczy uznał zasadność zarzutu odwołania w powyższym zakresie. Mając na względzie treść pytania testowego nr 133 oraz treść art. 40 ust. 3 u.s.g. i art. 41 ust. 1 i 2 u.s.g., podzielił stanowisko skarżącego, iż zakreślenie odpowiedzi "C" było równoznaczne ze wskazaniem odpowiedzi prawidłowej. Tym samym organ uznał, że zakreślenie odpowiedzi "B" wskazanej w kluczu rozwiązań było merytorycznie niepoprawne.

Z akt sprawy wynika, że Komisja Konkursowa ustalająca wyniki z postępowania konkursowego umieściła D.M. na [...] miejscu na liście kwalifikacyjnej kandydatów przyjmując, że uzyskał on łącznie 146,5 punktów. Lista ta została ogłoszona zarządzeniem Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury Nr [...] z dnia [...] września 2010 r. w sprawie ogłoszenia listy kandydatów zakwalifikowanych na aplikację ogólną. Przedmiotowe zarządzenie, wobec niezłożenia przez niektórych kandydatów oświadczenia o gotowości podjęcia aplikacji, było kilkakrotnie uzupełniane - po raz ostatni zarządzeniem Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. w sprawie uzupełnienia listy kandydatów zakwalifikowanych na aplikację ogólną, które uzupełniło listę kandydatów w ten sposób, że w miejsceW.M.A., który nie złożył oświadczenia o gotowości podjęcia aplikacji ogólnej, uzupełniono przedmiotową listę o M.K. (§ 1 zarządzenia). M.K. był umieszczony na [...] miejscu listy kwalifikacyjnej i uzyskał [...] punktów. Korekta liczby punktów przyznanych D.M., polegająca na przyznaniu jednego punktu za prawidłową odpowiedź na pytanie testowe nr 133, pozwoliła na umieszczenie D.M. na [...] pozycji na liście kwalifikacyjnej z sumą uzyskanych punktów wynoszącą [...] punktów. Zgodnie bowiem z art. 18 ust. 2 u.k.s.s.p. o kolejności miejsca na liście kwalifikacyjnej decyduje suma punktów uzyskanych przez kandydatów z obu etapów konkursu. Jeżeli dwóch lub więcej kandydatów uzyska taką samą liczbę punktów, o kolejności miejsca na liście kwalifikacyjnej decyduje liczba punktów uzyskanych z pracy pisemnej, a jeśli liczba punktów uzyskanych z pracy pisemnej jest taka sama, wszystkich tych kandydatów umieszcza się na jednym miejscu na liście kwalifikacyjnej. W przypadku gdy miejsce na liście kwalifikacyjnej, w którym następuje wyczerpanie limitu, o którym mowa w art. 16 ust. 2, zajmuje więcej niż jedna osoba, limit ulega podwyższeniu o liczbę osób umieszczonych na tym miejscu.

Z powyższego wynika, że wskazane powyżej zwiększenie liczby punktów uzyskanych przez D.M. nie pozwoliło na przyjęcie, że osiągnął on wynik umożliwiający rozpoczęcie szkolenia na aplikacji ogólnej. Od ostatniej osoby przyjętej na aplikację ogólną dzieliło skarżącego [...] osób, które uzyskały lepszy od niego wynik punktowy.

W tym stanie rzeczy organ odwoławczy zasadnie uznał, iż istnieją podstawy faktyczne i prawne do wydania rozstrzygnięcia o utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia [...] listopada 2010 r. o odmowie przyjęcia D.M. na aplikację ogólną.

Powyższej oceny nie mogą zmienić zarzuty zawarte w skardze oraz w późniejszym piśmie procesowym z dnia [...] marca 2014 r. sprowadzające się w zasadzie do kwestionowania zakresu postępowania organu odwoławczego wyznaczonego wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 465/11, który nie został wyeliminowany z obrotu prawnego. Zaznaczyć należy, że wskazania te zostały zaaprobowane w kolejnych, wydanych w niniejszej sprawie orzeczeniach i prawidłowo zrealizowane przez organ odwoławczy na obecnym etapie postępowania. Bez wpływu na powyższą ocenę pozostają również - obszernie cytowane przez skarżącego - fragmenty uzasadnień wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zapadłe w zbliżonych okolicznościach faktycznych i prawnych, bowiem nie mają one mocy wiążącej w niniejszej sprawie (a contrario art. 153 p.p.s.a.).

Końcowo, na marginesie już tylko Sąd zauważa, że oceny pracy pisemnej skarżącego dokonywali prok. Prokuratury Apelacyjnej w W. D.D. oraz prok. Prokuratury Apelacyjnej w K. A.K. D.D. nie zajęła w ogóle stanowiska w sprawie zarzutów D.M. podniesionych w odwołaniu wskazując, że nie jest do tego prawnie umocowana, bowiem nabór na aplikację ogólną w 2010 r. został zakończony, zaś Komisja Konkursowa została rozwiązana. Natomiast A.K. stwierdził: "(...) nie znajduję podstaw do zmiany dokonanej przeze mnie oceny pracy pisemnej p.D.M. , przedstawionej w protokole z dnia [...] sierpnia 2010 r., tak w zakresie ilości przyznanych punktów za rozwiązanie kazusów z prawa prywatnego, publicznego i karnego, jak i uzasadnień oceny kazusów". Prof. E.B. stwierdziła: "Nie oceniałam żadnego z kazusów pisemnych napisanych przez Pana D.M.. Po zapoznaniu się z ocenami innych członków Komisji mogę jedynie potwierdzić, że oceny te zostały dokonane zgodnie z regułami przyjętymi przez Komisję, w szczególności egzaminatorzy wskazali cząstkowe oceny w wielostronicowym uzasadnieniu oceny każdego z kazusów oraz odnieśli się w sposób bardziej ogólny do logiczności i poprawności prawnej odpowiedzi na końcu uzasadnienia arkusza oceny. Arkusz oceny został stworzony i zaakceptowany przez wszystkich członków Komisji - znawców różnych działów prawa. Zapewniał on transparentność ocen oraz równorzędne traktowanie odpowiedzi wszystkich osób egzaminowanych, ponieważ te same elementy odpowiedzi miały przypisaną określoną wartość punktową. Ocena egzaminu Pana M. jest w mojej opinii obiektywna, rzetelna i staranna". Z kolei sędzia Sądu Apelacyjnego A.N. stwierdził: "Jeśli chodzi o oceny prac pisemnych D.M., to stwierdzam, że prac tych nie sprawdzałem. (...) Chcę jednak wyjaśnić, że przystąpienie do oceny prac konkursowych poprzedzone było wielogodzinną dyskusją komisji konkursowej w pełnym składzie. W toku obrad ustalono jednolite kryteria oceny prac w celu zminimalizowania prawdopodobieństwa rozbieżności ocen spowodowanej sprawdzaniem prac w zespołach dwuosobowych. W sytuacjach wątpliwych przeprowadzano szerokie konsultacje w pełnym składzie Komisji. Z przestrzegania takiej procedury wywodzę przekonanie o trafności przyjętych ocen". Ponadto prok. Prokuratury Apelacyjnej w R. A.H. stwierdziła: "(...) w pełni podzielam stanowisko reprezentowane przez dwóch niezależnych członków Komisji w zakresie oceny kazusów (ujętych w pkt 1 - 5 cyt. odwołania) rozwiązanych przez skarżącego". Wskazane powyżej opinie członków Komisji Konkursowej znajdują się w aktach administracyjnych sprawy (tom II).

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w związku z art. 153 i art. 170 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.