Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 200/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 184 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2017 poz 1460
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych  w perspektywie finansowej 2014- 2020  - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 4 lipca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Protokolant specjalista Aneta Brzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2018 roku sprawy ze skargi S. C. na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sygn. III SA/Łd 200/18

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257) – dalej: k.p.a.; art. 207 ust. 9, ust. 12a, art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 2077)- dalej: u.f.p.; art. 2 pkt 11, pkt 12, pkt 14, art. 9 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 8 i pkt 9 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1460 ze zm.) - dalej: ustawa wdrożeniowa, oraz art. 143 w zw. z art. 2 pkt 36 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U. UE. L nr 347, str. 320) – dalej rozporządzenie nr 1303/2013 Zarząd Województwa [...] po rozpatrzeniu wniosku S.C. o ponowne rozpatrzenie sprawy, uchylił w całości decyzję własną z dnia [...], nr [...] i określił kwotę przypadająca do zwrotu w wysokości 248.096,83 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, to jest od dnia 20 września 2016 r. do dnia zwrotu środków, jako środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystane przez S.C. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą Dwujęzyczne Przedszkole Ax. S.C. z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., w związku z realizacją projektu pod nazwą "Wracam do pracy z Ax.", na podstawie umowy o dofinansowanie z dnia 2 czerwca 2016r., nr RPLD.10.01.00-10-0006/15-00 zmienionej aneksem z dnia 8 września 2016 r., RPLD.10.01.00-10-0006/15-01 oraz zobowiązał stronę do zwrotu powyższej kwoty w terminie 14 dni na wskazany rachunek bankowy.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:

W dniu 23 listopada 2015 r. Urząd Marszałkowski Województwa [...] ogłosił konkurs nr RPLD.10.01.00-IZ.00-10-001/15 na projekty współfinansowane ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Osi Priorytetowej X Adaptacyjność pracowników i przedsiębiorstw w regionie, Działania X.1 Powrót na rynek pracy osób sprawujących opiekę nad dziećmi w wieku do lat 3, Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020. Termin składania wniosków rozpoczynał swój bieg w dniu 4 grudnia 2015 r. i upływał w dniu 14 grudnia 2015 r. W ramach jednego projektu regulamin konkursu zakładał obligatoryjne wykorzystanie pierwszego instrumentu w postaci utworzenia miejsc opieki nad dziećmi do lat 3 oraz fakultatywne wykorzystanie drugiego instrumentu w postaci aktywizacji zawodowej w przypadku, gdy wynika to ze zdiagnozowanych potrzeb osób pozostających bez zatrudnienia.

W ramach przedmiotowego konkursu skarżąca S.C. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu pn. "Wracam do pracy z Ax.", który zakładał uruchomienie żłobka dla 15 dzieci w wieku 0-3 lata oraz wsparcie dla rodziców dzieci w postaci szkoleń. Projekt ten został oznaczony nr RPLD.10.01.00-10-0006/15-00 i wybrany do dofinansowania. W wyniku zawartej umowy beneficjent miał otrzymać w okresie od 1 sierpnia 2016 r. do 31 lipca 2017 r. dofinansowanie, w kwocie nieprzekraczającej 488.320,05 zł, przy wkładzie własnym wynoszącym 49.500 zł. Na podstawie wniosku zaliczkowego strona otrzymała w dniu 20 września 2016 r. kwotę 248.096,83 zł, przelaną na wskazany w umowie rachunek bankowy, z której to kwoty rozliczona została kwota 179.893,64 zł.

W dniu 14 lutego Instytucja Zarządzająca wezwała skarżącą do przedstawienia (za pomocą systemu teleinformatycznego SL 20140) skanu dokumentu potwierdzającego wpis do rejestru żłobków i klubów dziecięcych. Natomiast w dniu 22 lutego 2017 r. skarżąca, w toku osobistego stawiennictwa w siedzibie Instytucji Zarządzającej wyjaśniła, że opieka nad dziećmi w wieku 0-3 lata jest prowadzona w budynku, w którym mieści się Ax. od września 2016 r. Oświadczyła także, że nie posiada wpisu do rejestru żłobków i klubów dziecięcych. Następnie w dniu 8 marca 2017 r. strona przedłożyła drogą elektroniczną zaświadczenie o dokonaniu, z dniem 6 marca 2017 r., wpisu do prowadzonego przez Prezydenta Miasta [...], na podstawie ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi do lat 3 (Dz.U. z 2011 r. Nr 45 poz. 235 ze zm.) rejestru żłobków i klubów dziecięcych, w którym skarżąca jako formę organizacyjną opieki wskazała "klub dziecięcy", a liczba miejsc utworzonych w ramach klubu została określona na 15.

W oparciu o powyższe Instytucja Zarządzająca pismem z dnia 10 marca 2017 r. poinformowała skarżącą o podjęciu decyzji o natychmiastowym rozwiązaniu zawartej w dniu 2 czerwca 2016 r. umowy o dofinansowanie, wskazując w jego treści motywy jakimi kierował się organ podejmując decyzję o rozwiązaniu umowy.

Następnie pismem z dnia 24 marca 2017 r. Instytucja Zarządzają przesłała skarżącej oświadczenie o rozwiązaniu umowy o dofinasowanie i wezwała ją do zwrotu całości otrzymanego dofinansowania w kwocie 248.096,83 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowej liczonymi od dnia przekazania środków.

Kwestionując zasadność rozwiązania zawartej umowy o dofinansowanie skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o ponowne rozważenie podjętej decyzji. Wskazała, iż zgodnie z § 25 ust. 1 pkt 1 zawartej umowy, który to przepis stanowił podstawę podjętej przez organ decyzji, przesłanką natychmiastowego rozwiązania umowy o dofinansowanie jest dopuszczenie się poważnych nieprawidłowości finansowych, mających charakter kwalifikowalny, to jest poważny, czy też rażący, do których można zaliczyć wydatkowanie przekazanych środków na inny cel niż określony w projekcie lub też niezgodnie z umową. Taka sytuacja w niniejszej sprawie, w ocenie strony skarżącej nie wystąpiła. Skarżąca zaznaczyła także, że została wezwana do przedłożenia zaświadczenia o wpisie do rejestru żłobków i klubów dziecięcych, jednakże wezwanie nie określało w jakiej formie organizacyjnej wpis ten miałby być dokonany. Tym samym nie można jej zarzucać nieprawidłowości, że dokonała tego wpisu w formie "klub dziecięcy", a nie "żłobek". Ponadto podkreśliła, że Instytucja Zarządzająca zarówno na etapie wnioskowania o udzielenie dofinansowania, jak i na etapie zawierania umowy o dofinansowanie wiedziała, ze skarżąca nie posiada wpisu do rejestru żłobków i klubów dziecięcych, jak i nie spełnia przepisanych prawem norm, co do wymaganej powierzchni sali przeznaczonej do zbiorowego pobytu dzieci. Mimo powyższego, jak i różnic w wymogach stawianych żłobkom i klubom dziecięcym, skarżąca oświadczyła, że realizuje projekt zgodnie z zatwierdzonym budżetem. Skarżąca wniosła także, że jeżeli pomimo przedstawionej powyżej argumentacji Instytucja Zarządzająca nadal podtrzymuje stanowisko, co do wymogu posiadania przez skarżącą wpisu do rejestru żłobków i klubów dziecięcych, w formie organizacyjnej – żłobek, to wnosi o udzielenie dodatkowego, 45 dniowego terminu na dokonanie powyższego wpisu oraz o przedłużenie realizacji projektu. Zapewniła jednocześnie, że posiada możliwości reorganizacji lokalu, w ten sposób aby spełniał on wymogi przewidziane dla żłobka.

Pismem z dnia 18 kwietnia 2017 r. Instytucja Zarządzająca wyraziła ostateczne stanowisko, co do wniosku skarżącej, nie wyrażając zgody na przedłużenie okresu realizacji projektu oraz na wyznaczenie terminu na dokonanie prawidłowego wpisu do rejestru żłobków i klubów dziecięcych. Jednocześnie podtrzymała stanowisko, co do natychmiastowego rozwiązania umowy o dofinansowanie i wezwania do zwrotu otrzymanej dotacji wraz z odsetkami.

Z uwagi na brak zwrotu przedmiotowych należności, w dniu 7 czerwca 2017 r. Instytucja Zarządzająca wszczęła z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu, a następnie decyzją z dnia [...] określił tę kwotę w wysokości 248.096,83 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, to jest od dnia 20 września 2016 r. do dnia zwrotu środków, jako środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem, co w myśl art. 207 ust. 1 pkt 1 u.f.p. uzasadniało podjęcie przedmiotowego rozstrzygnięcia.

Wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, oświadczyła że spełnia wszystkie wymogi określone w zawartej w dniu 2 czerwca 2016 r. umowie o dofinansowanie oraz kategorycznie zaprzeczyła jakoby wykorzystywała otrzymane środki finansowe, na inny cel niż określony w projekcie lub niezgodny z umową. Wskazała, że określone w ustawie z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi do lat 3 różnice , co do wymogów opieki nad dziećmi w żłobku i w klubie dziecięcym, pozostają bez wpływu na realizację projektu skarżącej, zgodnie z zawartą umową o dofinansowanie oraz zatwierdzonym budżetem. Dalej wskazała, że wbrew twierdzeniu organu nie zobowiązywała się do uzyskania wpisu w rejestrze żłobków i klubów dziecięcych w formie organizacyjnej – żłobek, a jedynie do dokonania wpisu do tego rejestru, w terminie nieokreślonym, jak wynika z postanowień zawartej umowy, pozostawionym dowolnemu wyborowi skarżącej. Podkreśliła nadto, że Instytucja Zarządzająca miała od samego początku pełnię wiedzy, co do niespełniania przez stronę warunków lokalowych i sanitarnych, wymaganych do uzyskania wpisu do rejestru w formie organizacyjnej – żłobek, a pomimo tego zaopiniowała pozytywnie jej wniosek i podpisała umowę o dofinasowanie. Użyte przez nią w złożonym wniosku o dofinansowanie sformułowanie "żłobek", miało charakter potoczny, a nie normatywny. Skarżąca przyjęła, że jeżeli mowa o żłobku, to chodzi o miejsce opieki do dziećmi do lat 3, a zgodnie z powołaną ustawą z dnia 4 lutego 2011 r. miejscem tym jest również klub dziecięcy. Obie przewidziane ustawą formy opieki nad dziećmi to jest żłobek i klub dziecięcy, różnią się jedynie, w pewnych kwestiach pod względem organizacyjnym. Tym samym uznała, że w ramach warunków konkursu mieści się również stworzenie klubu malucha. Ponadto w jej ocenie użycie przez nią sformułowania "żłobek" nie miało jakiegokolwiek znaczenia dla ważności umowy, gdyż kluczowe jej deklaracje zostały przez nią zrealizowane, a otrzymane środki wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem. Do wniosku strona załączyła tabelaryczny wykaz prac zrealizowanych w ramach dofinansowanego projektu.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Zarząd Województwa [...] uchylił w całości decyzję własną z dnia [...] i określił kwotę przypadającą do zwrotu w wysokości 248.096,83 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, to jest od dnia 20 września 2016 r. do dnia zwrotu środków, jako środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystane przez S.C. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą Ax. S.C. z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., w związku z realizacją projektu pod nazwą "Wracam do pracy z Ax.", na podstawie umowy o dofinansowanie z dnia 2 czerwca 2016r., nr RPLD.10.01.00-10-0006/15-00 zmienionej aneksem z dnia 8 września 2016 r., RPLD.10.01.00-10-0006/15-01, zobowiązując jednocześnie stronę do zwrotu powyższej kwoty w terminie 14 dni na wskazany rachunek bankowy. Uzasadniając wydane rozstrzygniecie organ administracji wskazał, iż zasady wydatkowania środków europejskich regulują zarówno przepisy prawa europejskiego, jak i prawa krajowego, a ich naruszenie przy realizacji programu skutkuje zastosowaniem określonych sankcji. Dalej organ wskazał, iż zgodnie z art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013 "nieprawidłowością" jest każde naruszenie prawa unijnego lub krajowego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet UE, poprzez jego obciążenie nieuzasadnionym wydatkiem. Powyższa definicja "nieprawidłowości" została implementowana w całości do ustawy wdrożeniowej, która w art. 2 pkt 14 definiując pojęcie "nieprawidłowości indywidualnej" odsyła wprost do przepisu art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013. Dalej powołując przepisy art. 73 , art. 143 ust. 2 rozporządzenia organ wskazał na ciążących na państwach członkowskich obowiązkach w zakresie między innymi wykrywania i korygowania, jak i odzyskiwania kwot nienależnie wypłaconych, w tym dokonywania korekt finansowych polegających na anulowaniu w całości lub w części finansowego wkładu publicznego, biorąc pod uwagę charakter oraz wagę nieprawidłowości, jak również stratę finansową poniesioną przez fundusze. Na gruncie prawa krajowego powyższe kwestie regulują przepisy ustawy wdrożeniowej (między innymi art. 2 pkt 12, art. 9 ) oraz przepisy u.f.p.(art. 184, art. 206, art. 207). W myśl art. 207 ust. 1 u.f.p. w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem; 2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184; 3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości – podlegają zwrotowi wraz z odsetkami liczonymi w wysokości jak dla zaległości podatkowych, od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany rachunek bankowy. Przy czym jak wskazała Instytucja Zarządzająca wykorzystanie środków niezgodnie z przeznaczeniem, to ich wydatkowanie na inne zadania, niż te na które zostały przyznane, natomiast ich wykorzystanie z naruszeniem procedur, dotyczy przede wszystkim ich wydatkowania niezgodnie z procedurami określonymi w zawartej umowie o dofinansowanie.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Instytucja Zarządzająca wskazała, iż w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy stwierdzić należy, że stan faktyczny sprawy został ustalony zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie regułami prawnymi, jednakże jego ocena dokonana została w sposób niewłaściwy. Jak wynika bowiem z treści rozstrzygnięcia wydanego w I instancji podstawą określenia kwoty przypadającej do zwrotu był art. 207 ust. 1 pkt 1 u.f.p., to jest przesłanka wykorzystania przyznanych środków niezgodnie z przeznaczeniem. Tymczasem w niniejszej sprawie poczynione przez skarżącą wydatki mieściły się w katalogu wydatków kwalifikowanych, zaakceptowanych dla danego projekty, a co za tym idzie brak jest podstaw do uznania, że zostały one wydatkowane niezgodnie z przeznaczeniem. Powyższe uzasadniało zatem uchylenie w całości kwestionowanej decyzji I instancji i ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy.

Jednakże sam fakt podejmowania przez skarżącą działań zmierzających do osiągnięcia głównego celu projektu, na który otrzymała dofinansowanie, nie oznacza, że działania te były zgodne z prawem oraz z zawartą w dniu 2 czerwca 2016 r. umową o dofinansowanie. Jak wynika bowiem z treści regulaminu konkursu nr RPLD.10.01.00-IZ.00-10-001/15, składane w jego ramach projekty, miały przyczyniać się do powrotu na rynek pracy osób sprawujących opiekę nad dziećmi do lat 3, jednakże wsparcie działań ułatwiających powrót na rynek pracy tym osobom, możliwe było poprzez obligatoryjne tworzenie nowych miejsc opieki nad dziećmi do lat 3 w formie instytucjonalnej - żłobków, klubów dziecięcych, opiekuna dziennego i poza instytucjonalnej – niani oraz poprzez fakultatywną aktywizację zawodową osób sprawujących opiekę nad dziećmi do lat 3 , między innymi w formie doradztwa zawodowego, doradztwa indywidualnego, pośrednictwa pracy, szkoleń. Dalej organ wskazał, iż powyższy regulamin określał także definicję podstawowych pojęć, w tym klubu dziecięcego, opiekuna dziennego, niani , żłobka, a także listę podstawowych przepisów prawnych, według których projekty miałyby być realizowane, w tym powołanej ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi do lat 3. Skarżąca wnosząc o przyznanie dofinansowania złożonego przez nią projektu zobowiązała się do utworzenia 15 nowych miejsc opieki nad dziećmi do lat 3 w ramach jednego nowo utworzonego żłobka, co z kolei powodowało konieczność przystosowania pomieszczeń i zakup niezbędnego wyposażenia. Ponadto jak wynika z zawartej umowy o dofinansowanie realizacja projektu miała zostać zrealizowana w okresie od dnia 1 sierpnia 2016 r. do 31 lipca 2017 r. Tymczasem z dokonanych w sprawie ustaleń wynika, że opieka nad dziećmi w wieku 0-3 lata, w ramach przedmiotowego projektu, jest sprawowana od września 2016 r. w budynku , w którym mieści się Ax., a beneficjent nie posiadał wymaganego prawem wpisu do rejestru żłobków i klubów dziecięcych. Wpis ten, co prawda skarżąca uzyskała w dniu 6 marca 2017 r., jednakże jak wynika z ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia, nastąpiło to w formie organizacyjnej "klub malucha", zamiast deklarowanej we wniosku "żłobek". Tym samym w ocenie Instytucji Zarządzającej uznać należy, iż skarżąca w okresie od września 2016 r. do 5 marca 2017 r. niezgodnie z prawem (bez uzyskania stosownego wpisu do rejestru) sprawowała opiekę nad dziećmi w ramach dofinansowanego projektu "Wracam do pracy z Ax.", natomiast od 6 marca 2017 r. opieka ta sprawowana jest niezgodnie z zawartą umową o dofinansowanie, co uzasadniało jej natychmiastowe rozwiązanie, a wypłacone stronie środki, jako wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p.( w tym określonych w umowie o dofinansowanie z dnia 2 czerwca 2016 r.) podlegają zwrotowi wraz z odsetkami.

Odnosząc się natomiast do argumentacji wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ stwierdził, iż nie można zgodzić się ze stwierdzeniem skarżącej, co do braku fundamentalnego znaczenia dla ważności umowy, użytego przez nią we wniosku sformułowania "żłobek". Po raz kolejny organ wskazał, iż regulamin konkursu, z którym strona miała się obowiązek zapoznać, zawierał słownik pojęć, gdzie wyraźnie rozróżniono sformułowania "żłobek" oraz "klub dziecięcy" i wyjaśniono zasadnicze różnice pomiędzy tymi formami organizacyjnymi opieki. Regulamin zawierał także typy projektów możliwych do realizacji w ramach konkursu , w tym wskazanie na formy instytucjonalne i poza instytucjonalne, w jakich mógł być realizowany projekt, co oznacza, że potencjalny wnioskodawca miał świadomość, iż posługiwanie się we wniosku wskazanymi pojęciami będzie oceniane w znaczeniu normatywnym, a nie potocznym. W związku powyższym skoro skarżąca deklarowała we wniosku utworzenie nowych miejsc opieki nad dziećmi w formie organizacyjnej "żłobka", to winna mieć świadomość, że będzie to żłobek w rozumieniu powołanej wcześniej ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi do lat 3, z której wynika, iż jednym z wymogów koniecznych do prowadzenia żłobka jest uzyskanie wpisu do rejestru żłobków i klubów dziecięcych, w formie organizacyjnej – żłobek. Ponadto, co istotne przystępując do konkursu strona miała pełną swobodę, co do wyboru formy sprawowania opieki nad dziećmi do lat 3, spośród przewidzianych w regulaminie ogłoszonego konkursu. Dokonany przez nią wybór, to jest zadeklarowanie we wniosku o dofinansowanie projektu konkretnej formy organizacyjnej opieki, był już wiążący. Natomiast, co do zarzutu, iż Instytucja Zarządzająca pomimo posiadanej wiedzy, co do niespełniania przez skarżącą warunków lokalowych pozwalających na prowadzenie żłobka, zawarła ze stroną umowę o dofinansowanie, organ administracji wskazał, że w złożonym wniosku skarżąca zawarła zapis, o możliwości dokonania prac adaptacyjnych posiadanych pomieszczeń na potrzeby nowo tworzonego żłobka. Z powyższego wynika, że pomimo posiadanych możliwości lokalowych, a co za tym idzie możliwości uzyskania wpisu do rejestru w formie żłobka, a nadto budżetu dostosowanego do sprawowania opieki nad dziećmi do lat 3, beneficjent nie spełnił tych warunków, mimo, iż wcześniej podjął takie zobowiązanie.

Resumując Instytucja Zarządzająca stwierdziła, że wskazane wyżej nieprawidłowości w pełni wypełniają znamiona nieprawidłowości, o których mowa w art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013, co skutkowało nałożeniem na skarżącą korekty finansowej, i określeniem w oparciu o przepisy art. 184, art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. kwoty przypadającej do zwrotu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zarzuciła naruszenie;

- art. 7, art. 77 §1 i art. 80 k.p.a.w kontekście zastosowania art. 143 pkt 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej nr 1303/2013 poprzez niezastosowanie przy wydawanej decyzji kryteriów: charakteru, wagi nieprawidłowości oraz strat finansowych poniesionych przez fundusze polityki spójności lub EMFR, niezastosowanie proporcjonalnej korekty finansowej i tym samym nieuwzględnienie interesu społecznego i interesu strony, przy wydawaniu decyzji;

- art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013, art. 2 pkt 4 ustawy wdrożeniowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że jako nieprawidłowość uprawniającą Instytucję Zarządzająca do odzyskania wypłaconych kwot środków finansowych wraz z odsetkami, należy rozumieć każde naruszenie prawa unijnego lub krajowego, dotyczące stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, nawet jeżeli jest to działanie, które nie ma lub nie może mieć szkodliwego wpływu na budżet Unii poprzez jego obciążenie nieuzasadnionym wydatkiem;

- art. 184 w zw. z art. 207 ust. 9 i ust. 12a i w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że naruszenie przez skarżącą procedury podczas realizacji przedmiotowego projektu jest wystarczające do wydania decyzji zobowiązującej ją do zwrotu całej uzyskanej dotacji.

Z uwagi na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Stronia wniosła nadto o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz o wstrzymanie, na podstawie art. 61 §2 pkt 1 p.p.s.a wykonania zaskarżonej decyzji.

Na zasadność podniesionych zarzutów pełnomocnik skarżącej przedstawił obszerną argumentację, popartą orzecznictwem sądów administracyjnych, akcentując w szczególności okoliczność niewykazania przez Instytucję Zarządzającą, związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonymi nieprawidłowościami, a rzeczywistą lub potencjalną szkodą w budżecie UE. Ponadto stwierdził, że nie bez znaczenia dla sprawy jest okoliczność, iż z dniem 1 stycznia 2018 r., na mocy ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie niektórych ustaw związanych ze wsparciem rodzin nastąpiły zmiany w ustawie z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3. Celem wprowadzonej nowelizacji było ułatwienie zakładania instytucji opieki nad dziećmi w wieku do 3 lat. W przypadku żłobków został zniesiony obowiązek posiadania co najmniej dwóch pomieszczeń. Duża zmiana nastąpiła także w zakresie klubów dziecięcych, bowiem w świetle aktualnych przepisów dzieci mogą spędzać w nich do 10 godzin dziennie.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa [...] wnosił o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zarząd Województwa [...] w zaskarżonej do sądu decyzji prawidłowo przyjął, ze beneficjentka środki przeznaczone na realizację programu finansowanego z udziałem środków europejskich wykorzystywała z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jen. Dz.U. z 2013 r., poz. 885) – dalej u.f.p.. Zgodnie z art. 184 ust 1 pkt 2 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ii 3, są dokonywane, zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Do tych procedur należy zaliczyć procedury określone w umowie o dofinansowanie projektu zawartej przez skarżącą z Instytucją Zarządzającą w dniu 2 czerwca 2016 r. Integralną częścią umowy jest wniosek o dofinansowanie projektu "Wracam do pracy z Ax.".

W punkcie 3.1.1. wniosku – wskaźniki realizacji celu, jako źródło danych do pomiaru wskaźnika skarżąca podała " dane z rejestru żłobków prowadzonych przez UMŁ". W podpunkcie 8 punktu 3.1.1. wskazała liczbę dzieci (15) uczestniczących w organizowanych na terenie żłobka zajęciach kulturalno-rozrywkowych. Z kolei w punkcie 4.1.1. wniosku (zadania) jako nazwę zadania wskazała, cyt. " Utworzenie 15 nowych msc opieki nad dziećmi do lat 3 w ramach 1 nowoutworzonego żłobka Ax., ul. A. 25 [...]. Dzienny czas pracy żłobka 7 -18... Do utworzenia żłobka konieczne będzie przystosowanie pomieszczeń i zakup niezbędnego wyposażenia... W lokalu jest możliwość dostosowania pomieszczenia gospodarczego jakim jest garaż wraz z zapleczem gospodarczym o łącznej pow. 80 m. 2 na żłobek".

Także w innych punktach wniosku skarżąca deklarowała opiekę nad dziećmi na terenie żłobka, który miał zostać sfinansowany ze środków otrzymanych na podstawie przedmiotowej umowy.

W ocenie Sądu niezasadne jest stanowisko skarżącej, iż zamieszczone we wniosku informacje, dotyczące organizacji żłobka nie miały charakteru normatywnego, a ponadto organ miał świadomość, iż nie będzie ona prowadziła opieki w formie żłobka, lecz klubu dziecięcego.

W regulaminie konkursu jednoznacznie zdefiniowano pojęcia "klub dziecięcy" oraz " żłobek".

W rozumieniu regulaminu "żłobek", to jedna z form opieki nad małymi dziećmi w wieku do lat trzech, której zadaniem jest zapewnienie dziecku opieki w warunkach bytowych zbliżonych do warunków domowych, zagwarantowanie dziecku właściwej opieki pielęgnacyjnej oraz edukacyjnej oraz prowadzenie zajęć opiekuńczo-wychowawczych i edukacyjnych. W żłobku mogą przebywać dzieci od ukończenia 20 tygodnia życia...

Bezsporne w sprawie pozostaje, iż skarżąca nie utworzyła żłobka, a także nie złożyła do właściwego organu wniosku o jego rejestrację.

W myśl art. 26 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi do lat trzech (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 157) prowadzenie żłobka jest działalnością regulowaną w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej ( Dz.U. z 2015 r., poz. 584 z późn. zm.) i wymaga wpisu do rejestru żłobków klubów dziecięcych, zwanego dalej "rejestrem".

Powyższy przepis koresponduje z przepisem art. 64 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, w myśl którego jeśli przepis odrębnej ustawy stanowi, że dany rodzaj działalności jest działalnością regulowaną w rozumieniu niniejszej ustawy, przedsiębiorca może wykonywać tę działalność, jeżeli spełnia szczególne warunki określone przepisami tej ustawy i po uzyskaniu wpisu w rejestrze działalności regulowanej.

Organ zawierając ze skarżącą umowę o dofinansowanie projektu uwzględnił oświadczenia zawarte w jej wniosku dotyczące utworzenia żłobka, który miał powstać dzięki przyznanym środkom finansowym na przystosowanie pomieszczeń i zakup niezbędnego wyposażenia.

Skarżąca w budżecie projektu uwzględniła wydatki przewidziane na zatrudnienie opiekunek, których liczba umożliwi opiekę nad dziećmi w przedziale wiekowym od 20 miesięcy do 3 lat.

Treść wniosku spełniała warunki określone w regulaminie konkursie. Zawarte w nim deklaracje organ uznał za wiarygodne, zaś ich wdrożenie wsparłoby osoby zamierzające powrócić na rynek pracy. Dlatego też przyznał środki na realizację projektu.

Z chwilą podpisania umowy skarżąca przyjęła na siebie zobowiązanie utworzenia żłobka i dokonania wpisu w rejestrze żłobków. Zobowiązania tego jednak nie zrealizowała. Wobec powyższego uzasadnione było wydanie przez organ decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu.

W ocenie Sądu organ odwoławczy, wbrew zarzutom skargi, wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów artykułów 7,77§1 i 80 k.pa. w kontekście zastosowania art. 143 pkt 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013, poprzez niezastosowanie przy wydawaniu decyzji kryteriów: charakteru, wagi nieprawidłowości oraz strat finansowych poniesionych przez fundusze polityki spójności lub EFMR, niezastosowanie proporcjonalnej korekty finansowej i tym samym nieuwzględnienie interesu społecznego i interesu strony przy wydawaniu decyzji.

Organ prawidłowo określił, iż do zwrotu przypada cała dotychczas wydatkowana kwota. Strona uzyskała bowiem płatność na podstawie umowy, której warunków nie zrealizowała. Mimo zobowiązania się do utworzenia żłobka nie podjęła jakichkolwiek czynność zmierzających do realizacji tego zadania. Nie wykonała nawet czynności polegającej na złożeniu wniosku o rejestrację żłobka.

Tym samym organ miał podstawy przyjąć, że wszystkie przekazane środki zostały zużyte niezgodnie z procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.

Również nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 2 pkt 36 Rozporządzenia PE i Rady (UE) nr 1303/13 i art. 2 pkt 4 ustawy wdrożeniowej.

Zgodnie z art. 2 pkt 36 ww. Rozporządzenia nr 1303/2013 "nieprawidłowość" oznacza każde naruszenie prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem.

Beneficjentka podpisując umowę zobowiązana była wykonać określone w niej zadania, w tym utworzyć żłobek. Natomiast obowiązkiem organu było przekazanie środków umożliwiających sfinansowane określonych w umowie czynności beneficjentki.

Przekazane, zgodnie u ustaleniami stron, środki nie zostały przeznaczone na utworzenie żłobka, a zatem pochodzące z budżetu Unii środki finansowe uznać należy za wydatek nieuzasadniony, podlegający zwrotowi.

Na ocenę zasadności skargi nie może mieć wpływu, obowiązująca od dnia 1 stycznia 2018 r., zmiana przepisów ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat trzech. Organ administracji zobowiązany był ocenić prawidłowość działania strony na podstawie przepisów obowiązujących w dniu podpisania umowy o dofinansowanie, to jest 2 czerwca 2016 r. W tej dacie, jak i w dniu wydania zaskarżonej decyzji – [...], istniał obowiązek zapewnienia w żłobku dwóch pomieszczeń.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), skargę oddalił.

D.Cz.