Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 768/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1, 2 i 7
journal: Dz.U. 2014 poz 1438
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Szymańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w .G z dnia 30 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 30 marca 2016 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – dalej jako "Dyrektor ARiMR", działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. – dalej jako "K.p.a.") w związku z art. 10 ust. 2 oraz art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r., poz. 1438 ze zm. – dalej jako "ustawa o ARiMR") po rozpatrzeniu odwołania Z. S. – dalej jako "Skarżący" od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – dalej jako "Kierownik ARiMR" z dnia 25 września 2015 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:

Skarżący, działając jako rolnik, wystąpił w dniu 15 maja 2013 r. do Kierownika ARiMR z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013, wnosząc o przyznanie płatności do działek rolnych o powierzchni 52,03 ha, położonych na działkach ewidencyjnych w [...].

W dniu 27 maja 2013 r. Skarżący złożył zmianę do wniosku, którą zwiększył powierzchnię działek rolnych i w rezultacie wniósł o przyznanie płatności ONW do działek rolnych o łącznej powierzchni 52,88 ha.

W dniu 9 grudnia 2013 r. i 12 grudnia 2013 r. w gospodarstwie Skarżącego dokonano kontroli na miejscu, której wyniki przedstawiono w załączonym do akt sprawy raporcie z kontroli.

Decyzją z dnia 18 marca 2014 r. Kierownik ARiMR przyznał Skarżącemu płatności ONW na rok 2013 w wysokości 13.390,12 zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, że powierzchnia deklarowana na obszarze ONW strefa nizinna wynosi 52,88 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona na obszarze ONW strefa nizinna wynosi 52,14 ha. Mając na uwadze powyższe płatność ONW strefa nizinna przyznano do powierzchni stwierdzonej.

W dniu 31 marca 2014 r. Skarżący złożył od powyższej decyzji odwołanie do Dyrektora ARiMR, nie zgadzając się z pomniejszeniem przez organ powierzchni dla działki rolnej AS, wskazując, iż działkę o powierzchni 3,65 ha zmierzył pomiarem GPS, a kontrola na miejscu stwierdziła powierzchnię 3,22 ha. W rezultacie strona wniosła o ponowny pomiar działki.

W dniu 14 kwietnia 2014 r. na wskazane w ewidencji producentów konto bankowe organ przelał kwotę przyznaną decyzją z dnia 18 marca 2014 r.

Decyzją z dnia 20 stycznia 2015 r. Dyrektor ARiMR uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, w uzasadnieniu wskazując, że w niniejszej sprawie organ zobowiązany jest do ustalenia powierzchni ewidencyjno-gospodarczej dla zadeklarowanych przez stronę gruntów, rozpatrzenia całości zebranego materiału dowodowego i wydania następnie decyzji w oparciu o zabrany materiał dowodowy.

Decyzją z dnia 4 marca 2015 r. Kierownik ARiMR przyznał Skarżącemu po potrąceniu kwoty z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości płatność ONW na rok 2013 w łącznej wysokości 9.684,10 zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, że powierzchnia deklarowana na obszarze ONW wynosi 52,88 ha. Powierzchnia stwierdzona na obszarze ONW wynosi 47,95 ha i została ustalona w oparciu o wyniki kontroli na miejscu i powierzchni ewidencyjno-gospodarczej. W rezultacie ustalono, że powierzchnia działki rolnej AS jest mniejsza od zadeklarowanej powierzchni 3,65 ha i wynosi 3,22 ha, natomiast z płatności wykluczono działkę rolną S, wskazując, że do płatności nie kwalifikują się luźne murawy napiaskowe.

Decyzję doręczono Skarżącemu w dniu 5 marca 2015 r. Skarżący nie wniósł w ustawowym terminie odwołania od wskazanej decyzji.

Postanowieniem z dnia 14 maja 2015 r. Kierownik ARiMR uwzględnił wniosek strony odnośnie wyjaśnienia treści wskazanej decyzji z dnia 4 marca 2015 r.

W wyniku rozpoznania wniesionego zażalenia Dyrektor ARiMR utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

Od powyższego postanowienie Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.

Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SA/Gd 88/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku skargę oddalił.

Pismem z dnia 29 kwietnia 2015 r. Kierownik ARiMR poinformował Skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania przyznanych na mocy decyzji z dnia 18 marca 2014 r.

Decyzją z dnia 25 września 2015 r. Kierownik ARiMR ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości 3.706,02 zł, w uzasadnieniu wskazując, że kwota ta wynika z różnicy pomiędzy płatnościami przyznanymi decyzją z dnia 18 marca 2014 r. (tj. 13.390,12 zł) i decyzją z dnia 4 marca 2015 r. (tj. 9.684,10 zł).

W uzasadnieniu organ przeanalizował także kwestię możliwości odstąpienia od ustalenia nienależnie pobranych płatności, nie znajdując jednak podstaw do odstąpienia.

Skarżący złożył odwołanie od wskazanej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej.

W ocenie Skarżącego decyzja z dnia 25 września 2015 r. powinna zostać wyeliminowana z obiegu prawnego, gdyż Kierownik ARiMR nie był uprawniony do jej wydania po wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji z dnia 18 marca 2014 r.

Decyzją z dnia 30 marca 2016 r. Dyrektor ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika ARiMR z dnia 25 września 2015 r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że wypłacone Skarżącemu nienależnie środki publiczne za rok 2013 z tytułu płatności ONW pochodzą ze środków, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. b ustawy o ARiMR, natomiast w sprawie uwzględniono, że na podstawie decyzji z dnia 18 marca 2014 r. Kierownika ARiMR wypłacono Skarżącemu płatności ONW na rok 2013 w wysokości 13.390,12 zł. Decyzja ta została uchylona w toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia 4 marca 2015 r. przyznającej stronie płatności ONW w łącznej wysokości 9.684,10 zł. W rezultacie skarżoną decyzją ustalono Skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości 3.706,02 zł, stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą 13.390,12 zł i 9.684,10 zł.

Organ odwoławczy stwierdził przy tym, iż decyzja z dnia 18 marca 2014 r. o przyznaniu płatności w wysokości 13.390,12 zł została skutecznie wyeliminowana z obrotu prawnego, w którym znajduje się na dzień wydania niniejszej decyzji, decyzja z dnia 4 marca 2015 r., przyznająca płatności ONW w wysokości 9.684,10 zł.

W ocenie organu fakt zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postanowienia z dnia 9 listopada 2015 r., którą to skargą strona wniosła o uchylenie decyzji z dnia 4 marca 2015 r. w sprawie przyznania płatności ONW nie wpływa na istnienie przedmiotowej decyzji w obrocie prawnym.

W ocenie organu, w konsekwencji zaistniała konieczność ustalenia nienależnie pobranych płatności we wskazanej wyżej kwocie 3.706,02 zł.

Odnosząc się do możliwości odstąpienia od ustalenia nienależnie pobranej płatności organ powołując treść art. 43 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE L 181 z dnia 20 czerwca 2014 r.), a także art. 5 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. UE L z dnia 28 stycznia 2011 r.) stwierdził, że w przypadku dokonania nienależnej płatności beneficjent zwraca odnośną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust. 2, przy czym obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1. nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach.

Zdaniem organu, odstąpienie od ustalenia nienależnie pobranych płatności na podstawie art. 5 ust. 3 wymaga łącznego spełnienia dwóch przesłanek, tj. dokonania płatności na skutek błędu organu i stwierdzenia, że błąd ten nie mógł zostać wykryty przez stronę w zwykłych okolicznościach.

W ocenie organu odwoławczego błąd organu polegał na przyznaniu płatności do działek, do których płatność nie przysługiwała, co zostało wyjaśnione w decyzji z dnia 4 marca 2015 r., a także wydanych kolejno postanowieniach o wyjaśnieniu wątpliwości co do treści decyzji i w postanowieniu utrzymującym w mocy to postanowienie.

W ocenie organu odwoławczego błąd ten mógł być jednak wykryty przez rolnika, bowiem ten wypełniając wniosek powinien kierować się dostępną w siedzibach organów ARiMR i na stronie internetowej Agencji instrukcją jego wypełniania. W powyższej instrukcji przedstawione zostały rośliny, do których przysługują poszczególne grupy płatności. Zauważyć także należy, iż składając wniosek o przyznanie płatności, Skarżący podpisał zawarte w części IX oświadczenie, że znane są mu zasady przyznawania płatności i pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności.

W przypadku, gdyby jednak działająca w racjonalny sposób strona powzięła wątpliwości, miała ona możliwość wystąpienia ze stosownym zapytaniem do organów ARiMR, z czego nie skorzystała. W rezultacie w ocenie organu strona powinna była zadbać, by znać i deklarować do płatności uprawy, do których dana płatność przysługuje, a w przypadku zadeklarowania niewłaściwej uprawy, strona powinna była zauważyć błędną deklarację i wykryć błąd w wydanej decyzji.

Wskazując na treść art. 54 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 oraz art. 28a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (t. j. Dz. U. z 2013, poz. 173 ze zm.) organ stwierdził, że od 1 stycznia 2014 r. należy stosować odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności w ramach PROW 2007-2013, gdy kwota płatności nie jest wyższa od równowartości 100 euro na beneficjenta w kontekście płatności indywidualnej w ramach danego programu pomocy lub środka wsparcia.

Organ zauważył, że w rozpatrywanej sprawie kwota ustalona jako nienależnie pobrana płatność w wysokości 3.706,02 zł przekracza kwotę stanowiącą równowartość 100 euro, przeliczoną na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w odniesieniu do prowadzenia kont przez agencje płatnicze, deklaracji wydatków i dochodów oraz warunków zwrotu wydatków w ramach EFRG i EFRROW (Dz. Urz. UE L 171 z 23.06.2006, str. 1 ze zm.), stąd w odniesieniu do wskazanej płatności nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności.

Powołując art. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 937/2012 z dnia 12 października 2012 r. zmieniającym rozporządzenia (WE) nr 1122/2009 oraz (UE) nr 65/2011 w odniesieniu do metody naliczania odpowiednich odsetek od nienależnych płatności do odzyskania od beneficjentów systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników ustanowionych rozporządzeniem Rady (WE) nr 73/2009, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich ustanowionego rozporządzeniem Rady nr 1698/2005 oraz wsparcia sektora wina ustanowionego rozporządzeniem Rady (WE) nr 1234/2007 (Dz. Urz. L Nr 280 z 13.10.2012, str. 2), art. 29 ust. 7 ustawy o ARiMR oraz art. 47 § 1 i art. 56 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej, oraz Obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 10 października 2014 r. w sprawie stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych oraz obniżonej stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych poczynając od dnia 9 października 2014 r. (M.P. z roku 2014 poz. 905) i obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 4 stycznia 2016 r. w sprawie stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych, obniżonej stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych oraz podwyższonej stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych (M.P. z roku 2016 poz. 20) organ dokonał wyliczenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych.

Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji poinformował stronę o możliwości skorzystania z uprawnień wynikających z art. 10 § 1 Kpa, skutecznie doręczonym pismem z dnia 29 kwietnia 2015 r., przy czym fakt, iż strona powołała następnie pełnomocnika, nie stanowi postawy do wystosowania kolejnego zawiadomienia w przedmiotowym zakresie. W rezultacie nie stwierdzono rażącego naruszenia wskazanego przepisu prawa.

Odnośnie zarzutu dotyczącego braku uprawnienia do wydania decyzji przez Kierownika ARiMR w sprawie przyznania płatności ONW na rok 2013 z uwagi na fakt uchylenia przez organ odwoławczy wydanej wcześniej decyzji, organ stwierdził, iż zgodnie z art. 138 § 2 Kpa, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Organ odwoławczy nie znalazł także podstaw do przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, ani też do przesłuchania M. B., wskazując w wydanym postanowieniu, iż nie ma podstaw do przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, w celu precyzyjniejszego przybliżenia pozostałych zarzutów. Strona została pismem z dnia 5 stycznia 2016 r. wezwana do doprecyzowania zarzutów zgłoszonych w odwołaniu a dotyczących przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, czego w złożonym na wezwanie oświadczeniu nie uczyniła. W ocenie organu także ewentualne wykazanie wadliwości i braku bezstronności organu pierwszej instancji nie wymaga przeprowadzenia rozprawy administracyjnej przed organem odwoławczym, tym bardziej, że strona miała możliwość złożenia wyjaśnień w tym zakresie, z której to możliwości nie skorzystała.

Odnosząc się do kwestii składania wyjaśnień przez M. B. w zakresie sporządzonej przez nią dokumentacji przyrodniczej na potrzeby programu rolnośrodowiskowego, organ stwierdził, że przedmiotem postępowania jest ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności ONW, nie zaś płatności rolnośrodowiskowej.

Stwierdzona kwota nienależnie pobranych płatności wynika z różnicy kwot przyznanych kolejno wydanymi decyzjami. Strona nie złożyła w ustawowym terminie odwołania od decyzji z dnia 4 marca 2015 r., zatem decyzja ta stała się ostateczna, przy czym uwzględniono w niej wyniki kontroli na miejscu, w tym wykluczenie z płatności działki rolnej S, na której w plonie głównym zadeklarowano roślinę nie kwalifikującą się do płatności ONW. Na powyższe pozostaje bez wpływu dokumentacja sporządzona przez M. B.; brak jest zatem podstaw do jej przesłuchania w charakterze świadka, ani w trybie art. 84 Kpa w charakterze biegłego, gdyż w sprawie nie są wymagane wiadomości specjalne.

Mając na uwadze powyższe, z uwagi na niespełnienie przesłanek art. 78 Kpa, organ postanowił nie przeprowadzać wskazanych dowodów.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

Dodatkowo Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia z dnia 25 lutego 2016 r. o odmowie przeprowadzenia w postępowaniu odwoławczym dowodu z przesłuchania M. B. z uwagi, iż na wskazane postanowienie nie przysługiwało zażalenie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Należy wskazać, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 30 marca 2016 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 25 września 2015 r., o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW).

Na wstępie należy podkreślić, że decyzją z dnia 18 marca 2014 r. na rok 2013 w kwocie 13.390,12 zł została przyznana Skarżącemu pomoc finansowa z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ONW. Środki finansowe zostały przekazane w dniu 14 kwietnia 2014 r. na rachunek bankowy wskazany we wniosku o wpis do ewidencji producentów. Następnie decyzja ta została usunięta z obrotu prawnego w wyniku rozpoznania wniesionego przez Skarżącego odwołania.

Tak więc zaskarżona decyzja wydana została w następstwie ostatecznej decyzji Kierownika ARiMR z dnia 4 marca 2015 r. w sprawie przyznania płatności ONW na rok 2013 r. do działek rolnych położonych w obszarze ONW typu: ONW- Nizinne strefa II w wysokości 9.684,10 zł.

Wobec powyższego kontrola sądowa w związku z wniesioną przez Skarżącego skargą dotyczy wyłącznie decyzji orzekającej merytorycznie o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ONW na rok 2013.

Spór w sprawie dotyczy wyjaśnienia, czy określona płatność została pobrana nienależnie oraz czy istnieje obowiązek jej zwrotu względnie czy istnieją przesłanki taki zwrot wykluczające.

Kontrolując zatem legalność takiej decyzji Sąd związany jest granicami tej skargi, która określa przedmiot, podmiot i podstawę prawną zaskarżonej decyzji.

Z art. 29 ustawy o ARiMR, wynika, że organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej, krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, w drodze decyzji administracyjnej ustala kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych.

Niekwestionowaną okolicznością w sprawie jest, że wypłacone Skarżącemu środki z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ONW na rok 2013 pochodzą z funduszy, o których mowa w wyżej wymienionym przepisie. Przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji w oparciu o przepis art. 29 ust. 1 ustawy jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków z wymienionych funduszy, do których dochodzi gdy wspomniane środki zostaną przyznane oraz wypłacone na podstawie decyzji administracyjnej wyeliminowanej następnie z obrotu prawnego. W takim przypadku zadaniem organu nie jest kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to jest prawnie skuteczne to jest, czy nastąpiło ostateczną decyzją administracyjną.

W rozpoznawanej sprawie decyzja, na podstawie której przyznano Skarżącemu płatność, została usunięta z obrotu prawnego, a wniosek o płatność został rozpoznany ponownie, w wyniku czego płatność przyznano w niższej kwocie.

Sąd całkowicie podziela stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji, że nienależną płatnością jest wypłacona rolnikowi przez organ administracji kwota nienależnie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej i krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, jako świadczenie dokonane przez organ administracji publicznej na rzecz rolnika, które przestało być należnym na skutek uchylenia pierwotnej decyzji przyznającej płatności i wydaniu nowej decyzji o przyznaniu płatności w niższej wysokości (tak jak w przedmiotowym przypadku).

Przepis art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy nie uzależnia konieczności wydania decyzji od przyczyny, z powodu której nastąpiła taka wypłata. Do nienależnego pobrania płatności dochodzi w sytuacji jak ta, gdy na podstawie decyzji administracyjnej zostaną przyznane środki i nastąpi ich wypłata, a następnie decyzja o przyznaniu pomocy zostanie ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego.

Decyzja o nienależnie pobranych środkach finansowych zostaje wydana w odrębnym postępowaniu, w ramach którego nie kontroluje się zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki.

Organy wykazały, że Skarżący pobrał płatności ONW w nienależnej wysokości. Ustalona kwota nienależnie pobranej płatności ONW wynikała m. in. z ustalenia zawyżenia powierzchni deklarowanej do płatności w roku 2013 i wykluczenia działki z uwagi na niekwalifikowanie się uprawy do płatności.

W przedmiotowej sprawie postępowanie zostało zakończone decyzją z dnia 4 marca 2015 r., od której Skarżący nie wniósł odwołania. Tym samym przedmiotowe rozstrzygnięcie stało się ostateczne w administracyjnym toku instancji. Rozstrzygnięcia takie nie tylko wywierają skutki prawne dla strony postępowania, ale wiążą również organ administracji publicznej, który wydał taką decyzję.

Organ prawidłowo uznał, że środki finansowe przekazane na pomoc ONW na 2013 rok łącznej wysokości 3.706,02 zł stały się nienależnie pobrane i podlegają zwrotowi.

Zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku, ponieważ Sąd nie kontroluje decyzji wydanych na wcześniejszym etapie postępowania o odmowie przyznania pomocy.

W ocenie Sądu organ prawidłowo stwierdził w przedmiotowej sprawie brak przesłanek do odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności ONW z tytułu nieprzekraczania 100 euro.

Zgodnie z art. 28a ustawy PROW 2007-2013 w przypadku określonym w art. 33 ust. 7 rozporządzenia (WE) Nr 1290/2005, odstępuje się od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności, jeżeli kwota, o której mowa w art. 5a rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) Nr 885/2006, nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 883/2006. Uwzględniając powyższe, od dnia 1 stycznia 2014 r. należy stosować odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności w ramach PROW 2007-2013, gdy kwota płatności nie jest wyższa od równowartości 100 euro na beneficjenta w kontekście płatności indywidualnej (oddzielnie dla każdej kampanii) w ramach danego programu pomocy lub środka wsparcia, zgodnie z art. 28a ustawy PROW 2007-2013, w zw. z art. 54 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013.

Przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności zostały określone w art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE Nr L 25, str. 8 z 28.01.2011 r. ze zm.). Zgodnie z przywołanym przepisem obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności nie ma zastosowania pod warunkiem łącznego spełnienia następujących przesłanek: płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy, błąd ten nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika.

Jednakże w przypadku, jeśli błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nie powstaje wyłącznie wówczas, jeżeli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności.

W niniejszej sprawie wypłacone w dniu 14 kwietnia 2014 r. płatności nie stanowiły pomyłki ARiMR. Bezsprzecznie bowiem wypłata płatności nie nastąpiła na skutek pomyłki organu, który w momencie wydawania decyzji nie miał pełnej wiedzy co do stanu zadeklarowanych gruntów. Błąd ten z kolei mógł być w zwykłych okolicznościach wykryty przez rolnika, który powinien być zorientowany w tym zakresie. To Skarżący był zobowiązany do zachowania wszelkiej staranności przy określeniu powierzchni kwalifikującej się do płatności, ponieważ własnoręcznym podpisem potwierdził prawdziwość danych wskazanych we wniosku.

Odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu dotyczącego postanowienia z dnia 25 lutego 2016 r. o odmowie przeprowadzenia w postępowaniu odwoławczym dowodu z przesłuchanie świadka, Sąd stwierdził, że zarzut ten wykracza poza kognicję Sądu w niniejszej sprawie. Przypomnieć należy, kontrola sądowa w związku z wniesioną przez Skarżącego skargą dotyczy wyłącznie decyzji orzekającej merytorycznie o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ONW na rok 2013.

Zauważyć przy tym należy, że z art. 133 § 1 p.p.s.a. stanowiącego, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, z wyjątkiem sytuacji określonej w art. 55 § 2 p.p.s.a., wprost wynika, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd orzeka na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organy administracji publicznej w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, uwzględniając również w tej mierze, zgodnie z art. 106 § 4 p.p.s.a., powszechnie znane fakty, a także, jak wynika z art. 106 § 3 p.p.s.a., dowody uzupełniające z dokumentów.

Oczywistą konsekwencją powyższego jest więc to, że sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną, lecz dokonuje kontroli legalności zaskarżonej decyzji ostatecznej z perspektywy realizacji i przestrzegania przez organ administracji orzekający w sprawie, wiążących go, w zakresie dotyczącym dokonywania ustaleń faktycznych, reguł proceduralnych. Sąd administracyjny orzeka więc na podstawie akt sprawy, rozpatrując ją na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu.

W związku z tym Sąd nie miał podstaw do uwzględnienia wniosku o przesłuchanie świadków, bowiem przepisy p.p.s.a. nie przewidują takiej możliwości.

Mając powyższe na uwadze w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.