Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 3251/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 28, art. 30 par. 4, art. 97 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący - sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Kaja Angerman, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 maja 2016 r. sprawy ze skargi J.B. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem [...] sierpnia 2015 r. utrzymano w mocy postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] grudnia 2013 r. o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie z wniosku Burmistrza [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] października 2007 r. stwierdzającej nieważność decyzji Naczelnika Miasta i Gminy [...] z [...] lipca 1983 r. w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] i [...], oznaczonej jako działki ew. nr [...] i [...] o łącznej pow. 315 m², stanowiącej przed wywłaszczeniem własność W.B.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano następujące uwarunkowania faktyczne i prawne sprawy:

- Naczelnik Miasta i Gminy [...] decyzją z [...] lipca 1983 r. orzekł o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] i [...], oznaczonej jako działki ew. nr [...] i [...] o łącznej pow. 315 m², stanowiącej przed wywłaszczeniem własność W. B.;

- Wojewoda [...] decyzją z [...] października 2007 r., po rozpatrzeniu wniosku J. B., stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Miasta i Gminy [...] z 7 lipca 1983 r. w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości stanowiącej przed wywłaszczeniem własność W. B.;

- pismem z 28 sierpnia 2008 r. Burmistrz [...] wniósł o stwierdzeni nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] października 2007 r.; decyzją z [...] marca 2009 r. Minister Infrastruktury stwierdził nieważność decyzji z [...] października 2007 r.; decyzja Ministra z [...] marca 2009 r. została utrzymana w mocy decyzją Ministra z [...] czerwca 2009 r.; obie powyższe decyzje Ministra zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 6 maja 2010 r. (sygn. akt I SA/Wa 1440/09), w którym Sąd zobowiązał Ministra do ustalenia wszystkich stron postępowania;

- pismem z 26 września 2011 r. organ bezskutecznie wezwał J. B. do nadesłania stosownego dokumentu (postanowienia sądu cywilnego albo notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia) wykazującego spadkobierców byłego właściciela wywłaszczonej nieruchomości W. B. oraz ich adresów zamieszkania;

- postanowieniem z [...] grudnia 2013 r. Minister zawiesił postępowanie, a strony (Burmistrz [...] i J. B.) wniosły o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej tym postanowieniem;

- stosownie do art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", organ zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd;

- z art. 28 K.p.a. wynika, że stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek; w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej stronami są osoby, które uczestniczyły w postępowaniu wywłaszczeniowym lub ich następcy prawni oraz osoby, którym obecnie przysługują prawa rzeczowe do nieruchomości; w myśl art. 30 § 4 K.p.a. w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni; zgodnie z art. 10 § 1 K.p.a. organy obowiązane są zapewnić wszystkim stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;

- w niniejszej sprawie zagadnienie wstępne stanowi kwestia stwierdzenia nabycia spadku po W. B. zmarłym [...] stycznia 1990 r., który w dniu wydania decyzji wywłaszczeniowej był właścicielem objętej nią nieruchomości; następstwo prawne w wyniku spadkobrania wymaga potwierdzenia postanowieniem sądu powszechnego lub notarialnym poświadczeniem dziedziczenia wskazującym spadkobiercę (art. 1025 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121, zwanej dalej "K.c."); zmarły W. B. był ojcem J. B.;

- w przedmiotowej sprawie do chwili obecnej do organu nie wpłynęły dokumenty potwierdzające następstwo prawne po W. B.; brak postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub notarialnego poświadczenia dziedziczenia co do którejś ze stron postępowania powoduje, że nie można ustalić kręgu osób mających prawo uczestniczyć w postępowaniu w charakterze stron;

- organ nadzorczy związany jest wytycznymi wyroku z 6 maja 2010 r., w którym zobowiązano go do przeprowadzenia czynności wyjaśniających celem ustalenia wszystkich stron postępowania;

- zgodnie z art. 100 § 1 pkt 4 K.p.a. organ, który zawiesił postępowanie z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., wystąpi równocześnie do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego albo wezwie stronę do wystąpienia o to w oznaczonym terminie, chyba że strona wykaże, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub sądu; w przedmiotowej sprawie Minister, stosownie do art. 100 § 1 pkt 4 K.p.a., wezwał J. B. (jako syna zmarłego byłego właściciela nieruchomości) oraz wnioskodawcę (Gminę [...]) do wystąpienia do sądu o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym W. B.

- ustalenie spadkobierców poprzez przeprowadzenie postępowania spadkowego nie leży po stronie organu.

Skargę na postanowienie Ministra z [...] sierpnia 2015 r. wniósł J. B. wskazując, że:

- niedopuszczalne jest stwierdzenie nieważności decyzji orzekającej o stwierdzeniu nieważności innej decyzji (tu: wywłaszczeniowej);

- nieprawidłowe jest ustalenie, że W. B. jest stroną postępowania, jako że właścicielami przedmiotowej nieruchomości jest Gmina [...] i Skarb Państwa, co narusza art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.

Sąd podziela w całości stanowisko organu zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W związku z obszernym jego przytoczeniem, jego powtarzanie jest zbędne.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy podnieść, co następuje.

Żaden z przepisów prawa nie wyklucza możliwości stwierdzenia nieważności decyzji orzekającej o stwierdzeniu nieważności innej decyzji (tu; wywłaszczeniowej). Decyzja wydana w trybie stwierdzenia nieważności innej decyzji także może być obciążona wadami uzasadniającymi wyeliminowanie jej z obiegu prawnego w trybie art. 156 K.p.a.

Jeżeli zaś chodzi o drugi zarzut skargi należy wskazać, że Minister nie ustalił, że W. B. jest stroną postępowania. W związku ze zgonem W. B. - byłego właściciela wywłaszczonej nieruchomości - Minister stwierdził jedynie, że brak jest stosownego dokumentu (postanowienia sądu cywilnego albo notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia) wykazującego jego spadkobierców, którzy w myśl art. 28 K.p.a. są stronami postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] orzekającej o stwierdzeniu nieważności decyzji wywłaszczeniowej z 1983 r., ponieważ postępowanie dotyczy interesu prawnego spadkobierców W. B.

Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Organ administracji publicznej nie ma kompetencji do orzekania w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku ani do wydania aktu poświadczenia dziedziczenia. Uczynić to może odpowiednio sąd (art. 1025 § 1 K.c. w zw. z art. 669 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 2014 r., poz. 101 ze zm.) albo notariusz (art. 95a ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie - Dz. U. z 2014 r., poz. 164).

Wobec tego organ zasadnie orzekł o utrzymaniu w mocy postanowienia o zawieszeniu postępowania.

W związku z tym Sąd w orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.