Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2226/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: par. 2 ust. 1; art. 141 par.4, art. 151, art. 174pkt 2, art. 183, art. 185 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; art. 156 par. 1 pkt 2, par2, art. 7, 75, 77, 80 ustawy z dnia
journal: Dz.U. 2002 nr 132 poz 1115
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wiesław Kisiel Sędziowie sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska sędzia del. WSA Elżbieta Kremer /spr./ Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej B. G. i K. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 718/10 w sprawie ze skargi B. G. i K. M. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 czerwca 2010r. sygn.akt VII SA/Wa 718/10 oddalił skargę B. G. i K. M. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2010r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2010r., wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 2 i art.157 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz § 2 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, Główny Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia [...] września 2009r. stwierdzającą nieważność decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia [...] października 2007r. znak: [...] wydanej w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej – przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C u M. G..

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Łodzi decyzją z dnia [...] października 2007r. znak: [...] stwierdził chorobę zawodową – przewlekłe wirusowe zapalenia wątroby typu C u M. G.. W uzasadnieniu decyzji wskazano na orzeczenie lekarskie Nr 17/06 o rozpoznaniu choroby zawodowej wystawione przez Oddział Obserwacyjno-Zakaźny i Chorób Wątroby Wojewódzkiego Specjalistycznego Szpitala im.dr Wł. Biegańskiego w Łodzi przedłożone w dniu 28.08.2007r. oraz podano, że M. G. od 13.08.1986r. zatrudniony był na stanowisku doręczyciela w Poczcie Polskiej. Organ stwierdził z wysokim prawdopodobieństwem, że do zakażenia wirusem HCV doszło w czasie wykonywania obowiązków zawodowych, uzasadnienie orzeczenia zawiera bowiem informacje, iż "narażenie na zakłucia igłami wrzucanymi do skrzynek na listy ( prawdopodobnie przez narkomanów zakażonych HCV ) uzasadnia stwierdzenie HCV jako choroby zawodowej.

Po wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] października 2007r., Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi decyzją z dnia [...] maja 2008r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] października 2007r., a Główny Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] września 2008r. znak [...] utrzymał ją w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 lutego 2009r. sygn.akt VII SA/Wa 1970/08 , po rozpoznaniu skargi M. G. uchylił decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] września 2008r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że organy stwierdzając nieważność decyzji w oparciu o przesłankę rażącego naruszenia prawa nie dokonały szczegółowej oceny tego naruszenia.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, w trakcie którego w dniu 15 lipca 2009r. zmarł M. G., a do postępowania wstąpili jego następcy prawni tj. B. G. i K. M., Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi wydał w dniu [...] września 2009r. decyzję znak; [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia [...] października 2007r. stwierdzającej chorobę zawodową u M. G. w postaci przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C, a Główny Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] stycznia 2010r. znak [...] utrzymał ja w mocy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Łodzi wydając decyzję z dnia [...] października 2007r. rażąco naruszył § 2 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz.U. Nr 105, poz.869 ). Dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: 1) na stanowisku pracy występuje czynnik szkodliwy dla zdrowia, 2) u pracownika występuje choroba zawodowa wymieniona w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, 3) ocena narażenia zawodowego na ten czynnik szkodliwy pozwala stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana jego działaniem albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia [...] października 2007r. została podjęta wbrew powyższym przesłankom, gdyż stwierdzono chorobę zawodową u osoby, która na stanowisku pracy listonosza nie była narażona zawodowo na kontakt z szkodliwym czynnikiem biologicznym w postaci wirusa zapalenia wątroby, a nadto decyzja została podjęta bez dokonania oceny narażenia zawodowego. zarówno na etapie medycznego rozpoznania choroby jak i na etapie rozstrzygania przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łodzi. Nadto wskazano, że decyzja z dnia [...] października 2007r. wydana została z rażącym naruszeniem § 3 ust.2 pkt 1 powołanego rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002r. w świetle którego zgłoszenia choroby zawodowej pracownik może dokonać wyłącznie za pośrednictwem lekarza sprawującego nad nim profilaktyczną opiekę zdrowotną, zaś samo zgłoszenie musi być dokonane na formularzu zgłoszenia według wzoru stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia, bądź poprzez wystawienie przez lekarza skierowania na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej, co w tym przypadku nie miało miejsca, a postępowanie zostało wszczęte na podstawie pisma M. G. z dnia 23 stycznia 2007r., w którym prosił o uznanie rozpoznanego u niego WZW C za chorobę zawodową. Według organu decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia [...] października 2007r. wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, a to powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie tej decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. G. i K. M. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji zarzuciły, że organy powtórzyły w większości argumentację z poprzednio wydanej decyzji z dnia 17 września 2008r. i nie wykazały, aby dostrzeżone uchybienia miały charakter rażącego naruszenia prawa, które mogłoby skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji.

Główny Inspektor Sanitarny w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę zaskarżonym wyrokiem stwierdzając, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu Sąd odwołał się do szczególnej instytucji procesowej jaką jest stwierdzenie nieważności decyzji, która służy do eliminowania z obrotu prawnego decyzji administracyjnych dotkniętych ciężką, kwalifikowaną wadą prawną opisaną w art.156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. W postępowaniu tym decyzję weryfikuje się w odniesieniu do stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dniu wydania decyzji w stosunku do której toczy się postępowanie nieważnościowe. W niniejszej sprawie podstawę materialnoprawną do ubiegania się przez pracownika wydania decyzji stwierdzającej chorobę zawodową stanowił przepis § 2 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r., zgodnie z którym, aby można było stwierdzić chorobę zawodową muszą być spełnienie łącznie wszystkie przesłanki w nim określone, którymi są: 1) na stanowisku pracy występuje czynnik szkodliwy dla zdrowia, 2) u pracownika występuje choroba zawodowa wymieniona w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, 3) ocena narażenia zawodowego na ten czynnik szkodliwy pozwala stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana jego działaniem, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Sąd stwierdził, że organy nadzoru orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo uznały, że zestawienie treści decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z [...] października 2007r. z wyżej podanym przepisem § 2 ust.1 rozporządzenia z 2002r. wskazuje, że przedmiotowa decyzja jest z nim rażąco sprzeczna i została podjęta wbrew przesłankom jasno w nim określonym, gdyż stwierdza chorobę zawodową u osoby, która zatrudniona na stanowisku listonosza nie była narażona zawodowo na kontakt ze szkodliwym czynnikiem biologicznym w postaci wirusa zapalenia wątroby oraz została wydana bez dokonania oceny narażenia zawodowego zarówno na etapie medycznego rozpoznania choroby jak i na etapie rozstrzygania przez organ. Wskazując na § 8 ust.1 rozporządzenia z 2002r. Sąd podniósł, że organ wydaje decyzje o stwierdzeniu choroby zawodowej na podstawie danych zawartych w orzeczeniu lekarskim, jednakże może to nastąpić w sytuacji, gdy orzeczenie lekarskie zostało wydane z zachowaniem norm zamieszczonych w powołanym rozporządzeniu, nie jest sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym. Organ ma prawo i obowiązek zbadać, czy przedłożone orzeczenie jest zupełne, logiczne i wiarygodne oraz ewentualnie żądać jego uzupełnienia. Narażenie zawodowe jest niezbędnym warunkiem do stwierdzenia choroby zawodowej i oznacza wykonywanie pracy, która polega na stykaniu się z czynnikiem szkodliwym podczas wykonywania czynności typowych dla danego stanowiska. Praca M. G. na stanowisku listonosza nie wiązała się z koniecznością kontaktu z zakaźnym materiałem biologicznym przy wykonywaniu czynności typowych dla tego stanowiska i tym samym pracy tej nie można zakwalifikować do wykazu prac narażających pracowników na działanie czynników biologicznych, o których mowa w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki ( Dz.U. Nr 81, poz.716 ).Zasadnie więc organy uznały, że M. G. nie był zatrudniony w warunkach narażających go na powstanie choroby zawodowej w postaci WZWC. Sąd przyjął również za prawidłowe stanowisko organu nadzoru, który upatruje kwalifikowaną wadliwość badanej decyzji w związku z naruszeniem § 3 ust.2 pkt 1 i ust.4 rozporządzenia z 2002r.. W świetle tych przepisów zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej pracownik może dokonać wyłącznie za pośrednictwem lekarza sprawującego nad nim profilaktyczną opiekę zdrowotną, zaś samo zgłoszenie musi być dokonane na formularzu zgłoszenia bądź poprzez wystawienie przez lekarza skierowania na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej, co w tym przypadku nie miało miejsca, a postępowanie zostało wszczęte na podstawie pisma M. G. z dnia 23 stycznia 2007r., w którym prosił o stwierdzenie choroby zawodowej. W ocenie Sądu pozostawienie kontrolowanej w trybie nieważności decyzji, prowadziłoby do naruszenia jednej z podstawowych zasad konstytucyjnych, jaką jest zasada równości wyrażona w art. 32 ust.1 Konstytucji RP. Sąd uznał, że decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia [...] października 2007r. nr 25 została wydana z rażącym naruszeniem prawa, co skutkować musiało stwierdzeniem nieważności przedmiotowej decyzji. Sąd podkreślił, ze zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2010r. jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, została wydana z uwzględnieniem oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2009r. sygn.akt VII SA/Wa 1970/08.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosły B. G. i K. M. zarzucając na podstawie art.174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1)art.141 § 4 p.p.s.a. oraz art.151 p.p.s.a. w zw. z art.145 § 1 pkt 1 lit.b i lit.c p.p.s.a., art.145 § 1 pkt 2 w zw. z art.75, 77, 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi pomimo tego, że w postępowaniu przed Sądem i w postępowaniu przed organami administracji nie dokonano prawidłowych oraz pełnych ustaleń faktycznych, co w konsekwencji doprowadziło do błędnych ustaleń oceny prawnej i faktycznej w zakresie stwierdzenia, czy na stanowisku pracy listonosza M. G. istniało zagrożenie zarażenia wirusem HCV i tym samym zachorowania na chorobę zawodową WZW typu C, które to uchybienie wystąpiło w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

2) art.141 § 4 p.p.s.a. oraz art.151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit,b i c p.p.s.a. w związku z art.156 § 1 pkt 2 kpa poprzez oddalenie skargi, pomimo tego, że nie wystąpiła przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji w postaci rażącego naruszenia prawa, zamiast zastosowania art.145 § 1 pkt 1 lit.b i c p.p.s.a. i uchylenia zaskarżonej decyzji.

ewentualnie

w przypadku gdyby Sąd uznał, że decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łodzi nr 25 z dnia [...] października 2007r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy tj.

3) art.141 § 4 p.p.s.a. oraz 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c p.p.s.a. w związku z art.156 § 2 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, wskutek nie przyjęcia, że decyzja, co do której zachodzi rażące naruszenie prawa wywołała nieodwracalne skutki prawne, zamiast zastosowania art.145 § 1 pkt 1 lit. b i c p.p.s.a. i uchylenia zaskarżonej decyzji

4) art.134 § 1 p.p.s.a., ponieważ Sąd pierwszej instancji, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, nie wyszedł poza ich granice, mimo że w przedmiotowej sprawie powinien to uczynić, poprzez ustalenie, że stwierdzenie nieważności decyzji jest niemożliwe ponieważ decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.

Nadto zarzucono naruszenie przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.art.145 § 1 pkt 1 lit.b i c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zwz. z art. 6, 7, 6, 75, 77 i 80 kpa, albowiem przyjęto w wyroku, iż postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji odpowiadało wymogom k.p.a. i było wolne od wad, podczas gdy naruszało powołane przepisy poprzez: Bezpodstawne uchylenie się od oceny dowodu z dokumentu w postaci pisma Poczty Polskiej z dnia 22 listopada 2007r. na okoliczność udowodnienia, że na stanowisku pracy listonosza istniało zagrożenie zarażenia chorobą zawodową WZW typu C , przyjęcie przez WSA stanu faktycznego, który ustalił organ administracji, bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania i bez jego właściwej oceny, tym samym Sąd wadliwie wykonał swój ustrojowy obowiązek kontroli decyzji administracyjnej pod względem zgodności z prawem, wynikający z art.1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art.3 § 2 p.p.s.a.

W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w szczególności podkreślono, że wbrew ugruntowanemu orzecznictwu:

- nie istniała oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją

- nie wystąpiło kwalifikowane naruszenie prawa, przez co nie wystarczy samo ustalenie faktu jakiegokolwiek "naruszenia prawa" , konieczne bowiem było stwierdzenie i wykazanie, iż miało ono charakter rażący, co w tym przypadku nie nastąpiło

-czynności zmierzające do wydania decyzji nie stanowiły zaprzeczenia stanu prawnego sprawy w całości lub w części

- decyzja nie została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym

- zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa nie wskazuje na ich oczywistą niezgodność

- waga naruszenia jest znacznie mniejsza niż waga stabilności ostatecznej decyzji

- podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji nie stanowi – z reguły – naruszenie, i to nawet istotne, przepisów procedury administracyjnej

- nie wystąpiły naruszenia prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, a wyłącznie za takie należy uznać naruszenia rażące

- ocena skutków społeczno-gospodarczych przedmiotowej decyzji nie pozwala na uznanie jej za wydaną z rażącym naruszeniem prawa.

W konkluzji skargi kasacyjnej na podstawie art.185 § 1 p.p.s.a. wniesiono o :

uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, zasądzenie na rzecz skarżących od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przepisanych

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do postanowień art.183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art.183 § 2 p.p.s.a..

Skarga kasacyjna w rozpoznawanej sprawy nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarga kasacyjna oparta została na zarzutach naruszenia przepisów postępowania tj. art.141 § 4 p.p.s.a. oraz art.151 p.p.s.a. w zw. z art.145 § 1 pkt 1 lit.b i lit.c p.p.s.a., art.145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 6, 7, 75, 77, 80 k.p.a. co zdaniem skarżących spowodowało, że zarówno w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji jak i w postępowaniu przed organami administracji nie dokonano prawidłowych oraz pełnych ustaleń faktycznych, co w konsekwencji doprowadziło do błędnych ustaleń odnośnie oceny prawnej. Odnosząc się do wskazanych zarzutów naruszenia przepisów postępowania poprzez zaakceptowanie wadliwego postępowania w sprawie organów administracji, które nie podjęły czynności niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a także nie przeprowadziły niezbędnych dowodów w sprawie należy stwierdzić, że zarzuty te są niezasadne. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że przedmiotem sprawy jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wydanej przez organ administracji w zwykłym postępowaniu. Ocena organu administracji orzekającego w trybie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, dotyczy wyłącznie tego, czy kwestionowana w tym trybie decyzja jest dotknięta wadą określoną w art.156 § 1 k.p.a.. W tym postępowaniu organ nadzoru nie poddaje analizie całego postępowania zwykłego, lecz jedynie mając na uwadze zaskarżoną decyzję, kontroluje, czy jej wydanie może się wiązać z zaistnieniem którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie. W postępowaniu nieważnościowym nie ma więc co do zasady miejsca na prowadzenie postępowania dowodowego w takim zakresie, jak to ma miejsce w postępowaniu zwykłym. Oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje się tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej. Tak więc badany jest stan faktyczny jak i prawny z daty wydania decyzji ostatecznej w postępowaniu zwykłym , w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie jej nieważności. Mając na uwadze wskazane wyżej cechy postępowania nadzwyczajnego jakim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji należy stwierdzić, że podnoszone w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przez organy przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie nie przeprowadzenia prawidłowego, wyczerpującego postępowania dowodowego, a w konsekwencji sformułowanie zarzutu, że organy nie prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy są niezasadne, a tym samym nie można postawić Sądowi pierwszej instancji zarzutu dokonania niewłaściwej kontroli.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia art.141 § 4 p.p.s.a. oraz art.151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit.b i c p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa.. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Sądu pierwszej instancji, który dokonując kontroli decyzji Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2010r. znak [...] utrzymującej w mocy decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia [...] września 2009r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia [...] października 2007r. prawidłowo ocenił, że decyzja ta wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Sąd pierwszej instancji w sposób szczegółowy i trafny przedstawił istotę kwalifikowanej wady jaką jest rażące naruszenie prawa. Wskazał, że o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja. Podkreślił, że oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną przez proste ich zestawienie ze sobą. Natomiast w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki który nie wymaga wykładni prawa. Podzielając ten pogląd Naczelny Sąd Administracyjny pragnie dodatkowo podkreślić, że naruszenie prawa tylko wtedy ma charakter rażący, gdy akt administracyjny został wydany wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść aktu pozostaje w jawnej sprzeczności z treścią przepisu przez proste zestawienie ich ze sobą. Dla oceny, czy dane naruszenie prawa ma charakter rażącego naruszenia istotne są skutki które to naruszenie wywołuje, jeżeli skutki te są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, to takie naruszenie ma cechy rażącego naruszenia prawa. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli decyzji z dnia [...] października 2007r. pod kątem wystąpienia kwalifikowanej wady prawnej określonej w art.156 § 1 pkt 2 kpa były przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania, podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów w tych sprawach ( Dz.U. Nr 132, poz.1115). Zgodnie z przepisem § 2 ust.1 powołanego rozporządzenia podstawą materialnoprawną uzyskania przez pracownika decyzji stwierdzającej chorobę zawodową było: rozpoznanie schorzenia zamieszczonego w wykazie chorób zawodowych, oraz ustalenie że na stanowisku pracy występuje czynnik szkodliwy dla zdrowia, a także przeprowadzenie oceny narażenia zawodowego na ten czynnik ( dokonanie oceny warunków pracy ), które pozwoliłoby stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana jego działaniem. Dla stwierdzenia choroby zawodowej nie wystarczy zatem rozpoznanie schorzenia zamieszczonego w wykazie chorób zawodowych, ale niezbędne jest ustalenie, że dana osoba pracowała w warunkach narażających ją na powstanie choroby zawodowej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie organy administracji prawidłowo ustaliły, a Sąd pierwszej instancji prawidłowo dokonał kontroli, że decyzja z [...] października 2007r. jest rażąco sprzeczna z wskazanym wyżej przepisem § 2 ust.1 rozporządzenia, gdyż stwierdza chorobę zawodową u osoby, która będąc zatrudniona na stanowisku listonosza nie była narażona zawodowo na kontakt z szkodliwym działaniem czynników biologicznych w postaci wirusa zapalenia wątroby. Decyzja ta została wydana bez dokonania oceny narażenia zawodowego zarówno na etapie medycznego rozpoznania jak i na etapie rozstrzygania przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Podkreślenia jednak wymaga nie tylko fakt wydania decyzji stwierdzającej chorobę zawodową bez dokonania oceny narażenia zawodowego, ale dalsza istotna okoliczność sprowadzająca się do stwierdzenia, że co do zasady osoby zatrudnione na stanowisku listonosza nie są narażone na szkodliwy kontakt z czynnikiem biologicznym. Słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, że wykonywanie typowych czynności dla pracy listonosza nie można kwalifikować do wykazu prac narażających pracowników na działanie czynników biologicznych, o których mowa w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki ( Dz.U. Nr 81, poz.716 ze zm.). Dla uzupełnienia tego stwierdzenia i wyeliminowania wszelkich wątpliwości należy wskazać na treść powołanego załącznika nr 2, który zawiera wykaz prac narażających pracowników na działanie czynników biologicznych. Zasadnie tym samym organy uznały, a Sąd pierwszej instancji prawidłowo dokonał kontroli, że M. G. nie był zatrudniony w warunkach narażających go na powstanie choroby zawodowej w postaci WZW C.

Wydanie w takich okolicznościach tzn bez spełnienia prawnej przesłanki jaką jest ustalenie, że M. G. pracował w warunkach narażenia na powstanie choroby w postaci WZW C , decyzji z dnia [...] października 2007r. stwierdzającej chorobę zawodową w postaci WZW C dokonane zostało z rażącym naruszeniem prawa. Naczelny Sąd Administracyjny podziela dokonaną ocenę prawną, że zaistniałe naruszenie prawa ma cechę rażącego naruszenia, albowiem w wyniku tego naruszenia wbrew przepisom prawa materialnego stwierdzono chorobę zawodową, a więc przyznano pewne uprawnienia wynikające z faktu ustalenia choroby zawodowej. Zasadne jest również stanowisko Sądu pierwszej instancji, który za prawidłowe uznał stanowisko organu nadzoru upatrujące dodatkowo kwalifikowaną wadliwość decyzji z dnia [...] października 2007r. w naruszeniu przepisów § 3 ust.2 pkt 1 i ust.4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r., które regulują tryb i formę zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej. Zgłoszenie choroby mogło być dokonane wyłącznie za pośrednictwem lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotna , na stosownym formularzu zgłoszenia stanowiącym załącznik do rozporządzenia. W rozpoznawanym przypadku przepisy te zostały naruszone, albowiem Powiatowy Inspektor Sanitarny w Łodzi wszczął postępowanie na wniosek M.G. zawarty w piśmie z dnia 23 stycznia 2007r., Wprowadzenie wymogów formalnych jakie muszą być spełnione, aby można było wszcząć postępowanie w sprawie choroby zawodowej ma m.in. na celu zapobieganie przed nieuzasadnionym wszczynaniem postępowań.

Dokonując oceny naruszenia prawa do jakiego doszło przy wydaniu decyzji z dnia [...] października 2007r. przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łodzi i kwalifikując je jako rażące naruszenie prawa, istotne jest dokonanie oceny skutków społeczno-gospodarczych jakie rażące naruszenie prawa za sobą pociąga. Za "rażące" uznać należy takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Słusznie zatem organy nadzoru wskazały, a Sąd pierwszej instancji uznał za zasadne, że pozostawienie w obrocie prawnym kontrolowanej w trybie postępowania nieważnościowego decyzji naruszałoby jedną z podstawowych zasad konstytucyjnych tj zasadę równości wyrażoną w art.32 ust.1 Konstytucji RP. Zgodnie z tą zasadą "Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne". Istotą zasady równości wobec prawa nie jest traktowanie wszystkich jednakowo, a tylko – równe traktowanie określonej grupy obywateli, wyróżnionej ze względu na cechę prawnie relewantną. Różnicowanie sytuacji prawnej obywateli jest wtedy sprzeczne z Konstytucją, jeżeli traktuje się w sposób różny podmioty, których sytuacja prawna i faktyczna jest zbliżona, tym samym mogą zasadnie oczekiwać od organów administracji, że zostaną podjęte wobec nich tożsame decyzje. Pozostawienie w obrocie prawnym decyzji z dnia [...] października 2007r. mogłoby skutkować tym, że inne osoby, które znalazłyby się podobnych okolicznościach mogłyby oczekiwać i żądać wydania decyzji stwierdzającej chorobę zawodową, mimo braku zawodowego narażenia, a odmienne rozstrzygnięcie organu postrzegane byłoby jako naruszenie konstytucyjnej zasady równości.

Niezasdny jest również zarzut naruszenia art.156 § 2kpa zgodnie z którym nie stwierdza się nieważności decyzji, jeżeli decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Nieodwracalność skutków prawnych nie dotyczy skutków wynikających z faktu wydania decyzji nieważnej, lecz wynika z podjęcia kolejnej czynności prawnej dokonanej w związku ze skutkami decyzji obarczonej wadą nieważności. Nieodwracalność skutków prawnych można przyjąć tylko w przypadku, gdy w obowiązującym systemie prawnym brak jest możliwości odwołania skutku prawnego, bez względu na tryb w którym mogłoby to nastąpić, a więc zarówno w trybie postępowania administracyjnego, jak i w trybie postępowania przed sądem powszechnym. W przedmiotowej sprawie skutki prawne wynikające z decyzji z dnia [...] października 2007r. mogą być wyeliminowane w drodze administracyjnego postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji.

Nietrafny jest również zarzut sformułowany na ostatniej stronie skargi kasacyjnej, w którym podniesiono, że nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą państwa prawnego jest taki stan, w którym decyzją wydaną po śmierci osoby, której udział w ponownym postępowaniu jest niemożliwy, odbiera się prawa nabyte jego następcom prawnym. Odnośnie tego zarzutu należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe wskutek śmierci strony w toku postępowania, ale tylko wówczas gdy przedmiot postępowania dotyczy praw ściśle związanych z osobą zmarłej strony. A zatem śmierć strony w toku postępowania administracyjnego stanowi podstawę do umorzenia postępowania tylko wówczas, gdy sprawa dotyczy praw lub obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłej strony. Jeżeli zatem przedmiotem postępowania nie są prawa i obowiązki ściśle związane z osobą zmarłego, postępowanie administracyjne toczy się dalej z udziałem spadkobierców zmarłej strony. Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie, w której następcy prawni zmarłego M. G. wstąpili do toczącego się postępowania. Jeżeli zatem w trakcie postępowania o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej zmarła strona tego postępowania, postępowanie to może być kontynuowane z udziałem spadkobierców zmarłej strony, którzy wstępują wówczas w ogół praw i obowiązków zmarłego

Mając powyższe na uwadze brak było podstaw prawnych pozwalających na uznanie zasadności podniesionych zarzutów, a w konsekwencji należy stwierdzić że postępowanie przed organami administracji było przeprowadzone prawidłowo, a Sądowi pierwszej instancji nie można postawić zarzutu dokonania niewłaściwej kontroli.

Z przedstawionych względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.