Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1213/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2014-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16a ust. 8 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 16 stycznia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Protokolant specjalista Dominika Janicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2014 roku sprawy ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego oddala skargę. LS


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. po rozpatrzeniu odwołania B. B., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy N. z dnia [...] znak: [...].

Jak wynika z akt administracyjnych decyzją z dnia [...] Wójt Gminy N., działając na podstawie art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.) odmówił B. B. przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego z uwagi na brak spełnienia przesłanki dotyczącej rezygnacji z zatrudnienia oraz podleganie obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym z innych tytułów. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ l instancji powołał się na art. 16a ust. 8 pkt 1 lit. b wskazując, że B. B. jest ubezpieczona w KRUS jako domownik, zatem na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników należy uznać, że stale pracuje w gospodarstwie rolnym syna-rolnika Ł. B. i pozostaje z nim we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa. Ponadto organ l instancji wskazał, że B. i R. B. są małżeństwem, wobec czego nie można uznać, iż mają wobec siebie obowiązek alimentacyjny, gdyż ten zgodnie z art. 130 Kodeksu rodzinnego powstaje dopiero z chwilą ustania małżeństwa.

Od powyższej decyzji odwołała się B. B. podnosząc, że mąż jest po udarze niedokrwiennym z niedowładem czterokończynnym i wymaga całodobowej opieki tj. karmienia, kąpania, pielęgnacji, pomocy przy załatwianiu potrzeb fizjologicznych, co wypełnia dużą część dnia. Mąż aktualnie otrzymuje rentę rolniczą, jednakże na wychowaniu mają jeszcze dzieci, wobec czego środki te nie wystarczają na utrzymanie rodziny. Syn, któremu zostało przepisane gospodarstwo rolne uzyskane zyski przeznacza wyłącznie na potrzeby własnej rodziny.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając decyzję Kolegium stwierdziło, że z przedłożonych w sprawie dokumentów wynika, że R. B. (osoba wymagająca opieki) orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w S. z dnia [...] został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe. W orzeczeniu tym wskazano, że niepełnosprawność istnieje od sierpnia 2008 r., natomiast ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 21 stycznia 2009 r. R. B. do 10 stycznia 2011 r. był właścicielem gospodarstwa rolnego o pow.14,9800 ha, co stanowi 11,6150 ha przeliczeniowych, które następnie aktem notarialnym sporządzonym w dniu [...] przekazał swojemu synowi Ł. B. Aktualnie ma ustalone prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym na stałe. Z kolei wnioskodawczyni B. B. jest żoną R. B. i jak oświadczyła nie ma ustalonego prawa do emerytury, renty, renty inwalidzkiej oraz innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. Od dnia 28 sierpnia 2008 r. nie podejmuje pracy w gospodarstwie rolnym ani innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad mężem. Ponadto jak wynika z zaświadczenia KRUS Placówka Terenowa w S. z dnia [...] B. B. podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresie od [...] do [...] z mocy ustawy w zakresie emerytalno-rentowym oraz wypadkowym, chorobowym, macierzyńskim jako rolnik (małżonka). Aktualnie od 11 stycznia 2011 r. do nadal podlega z mocy ustawy ubezpieczeniu społecznemu rolników w pełnym zakresie, jako domownik. Przez domownika w myśl art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2008, Nr 50, poz. 291 ze zm.) rozumie się osobę bliską rolnikowi, która: a) ukończyła 16 lat, b) pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie, c) stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.

W świetle przedstawionego stanu prawnego oraz faktycznego Kolegium stwierdziło, że pozostawanie przez R. B. w związku małżeńskim z B. B. nie może stanowić przeszkody do przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego, bowiem małżonek w świetle art. 16a w/w ustawy o świadczeniach rodzinnych należy do grupy osób na których, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny. Przy uwzględnieniu dotychczasowego orzecznictwa sądowego uzasadnione jest przyjęcie, że pełnosprawna żona lub mąż sprawujący opiekę nad niepełnosprawnym współmałżonkiem wypełniając spoczywający na nich ustawowy obowiązek, wynikający z faktu zawarcia związku małżeńskiego, który to obowiązek ma charakter alimentacyjny ma prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Również wskazana przez organ l instancji okoliczność wymieniona w art. 16a ust. 8 pkt 1 lit b w/w ustawy, dotycząca podlegania obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów nie może w niniejszej sprawie stanowić negatywnej przesłanki do nabycia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Jak wynika z treści zaświadczenia KRUS B. B. podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników jako domownik. Ubezpieczenie społeczne rolników, obejmuje, na zasadach określonych w tej ustawie, rolników i pracujących z nimi domowników, jednakże ten rodzaj ubezpieczenia przeznaczony dla domowników nie ma charakteru obowiązkowego, co wynika wprost z art. 16 ust. 2 pkt 1 tej ustawy.

Dalsza analiza przesłanek warunkujących przyznanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego wskazuje, że B. B. nie spełnia warunku dotyczącego rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, o jakiej mowa w art. 3 pkt 22 w/w ustawy. Dla spełnienia tego warunku bada się przyczynę (konieczność sprawowania opieki) i skutek (konieczność rezygnacji z zatrudnienia) oraz ich powiązanie w czasie powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. W rozpatrywanej sprawie w oparciu o zebrane dokumenty bezspornym jest, że B. B. w dacie powstania niepełnosprawności męża tj. w sierpniu 2008 r. i rozpoczęcia sprawowania opieki w związku z tą niepełnosprawnością pozostawała rolnikiem. Wprawdzie gospodarstwo rolne należało do męża, jednakże B. B. jako żona rolnika w okresie od [...] do [...] objęta była ubezpieczeniem społecznym rolników, co było możliwe tylko dlatego, że pracowała w gospodarstwie rolnym męża albo w gospodarstwie domowym bezpośrednio związanym z tym gospodarstwem rolnym. Praca w gospodarstwie rolnym nie jest jednak zatrudnieniem ani inną pracą zarobkową w rozumieniu art. 3 pkt 22 w/w ustawy. Ratio legis tego unormowania należy poszukiwać w fakcie, że osoba prowadząca gospodarstwo rolne nie jest poddana reżimowi pracy, charakterystycznemu dla zatrudnienia u innego podmiotu (określone godziny pracy, miejsce wykonywania obowiązków, dyspozycyjność i inne). W związku z powyższym, przy właściwej organizacji pracy, rolnik może prowadzić gospodarstwo rolne i jednocześnie sprawować opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Pogląd wyrażony powyżej został również potwierdzony w podjętej w dniu 11 grudnia 2012 r. uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w składzie siedmiu sędziów, sygn. akt I OPS 5/123, według której prowadzenie gospodarstwa rolnego przez rolnika stanowi negatywną przesłankę przyznania tej osobie świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1, w związku z art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Powyższe stanowisko należy odnieść również do specjalnego zasiłku opiekuńczego, albowiem są to świadczenia rodzajowo podobne, których celem jest sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.

W ocenie Kolegium fakt, że R. B. od stycznia 2011 r. zaprzestał trwale prowadzenia działalności rolniczej jako rolnik nabywając prawo do renty, a także fakt podlegania przez B. B. ubezpieczeniu społecznemu jako domownik nie może stanowić podstawy do uznania, że jest osobą aktywną zawodową. Nie wykonuje ona bowiem takiej formy zatrudnienia, które enumeratywnie zostało wymienione w art. 3 pkt 22 w/w ustawy. W tej sytuacji, pomimo faktycznego sprawowania przez B. B. opieki nad swoim niepełnosprawnym mężem nie można uznać, że zainteresowana była osobą aktywną zawodowo w dacie kiedy rozpoczęła sprawowanie tej opieki. Brak spełnienia przesłanki dotyczącej rezygnacji z zatrudnienia, o jakiej mowa w art. 3 pkt 22 w/w ustawy o świadczeniach rodzinnych jednoznacznie przesądza o odmowie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi B. B. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania, podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia: art. 7, art. 77 § 1 i 80 K.p.a., polegające na wybiórczym rozpatrzeniu materiału dowodowego, ponieważ organ nie ustalił w jakiej sytuacji życiowej i rodzinnej znajduje się skarżąca i czy gdyby zaoferowano jej pracę, to byłaby gotowa do jej podjęcia na skutek czego odmówiono skarżącej przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego; art. 138 § 1 K.p.a., poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji; art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych, polegające na błędnej wykładni pojęcia "rezygnacja z zatrudnienia", o którym mowa w art. 16a ust. 1 ustawy, co doprowadziło do odmowy przyznania skarżącej specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 16 stycznia 2014 r. B. B. poparła skargę i oświadczyła, że od dnia 11 stycznia 2011 r. została zarejestrowana jako domownik w KRUS-ie przez syna Ł. B., któremu zostało przekazane gospodarstwo rolne. Skarżąca wyjaśniła, że mąż otrzymuje 1100 zł renty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Innymi słowy sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] o odmowie przyznania B. B. specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Podstawę materialnoprawną wspomnianego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz.U. z 2006 r., nr 139, poz. 992 ze zm.) – dalej w skrócie "u.ś.r.".

W myśl art. 16a u.ś.r. specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (ust. 1).

Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2. Przepisy art. 5 ust. 4-9 stosuje się odpowiednio (ust. 2).

W przypadku gdy łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę przekracza kwotę uprawniającą daną osobę do specjalnego zasiłku opiekuńczego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje (ust. 3).

Za dochód rodziny osoby wymagającej opieki, o którym mowa w ust. 2, uważa się dochód następujących członków rodziny:

1) w przypadku gdy osoba wymagająca opieki jest małoletnia:

a) osoby wymagającej opieki,

b) rodziców osoby wymagającej opieki,

c) małżonka rodzica osoby wymagającej opieki,

d) osoby, z którą rodzic osoby wymagającej opieki wychowuje wspólne dziecko,

e) pozostających na utrzymaniu osób, o których mowa w lit. a-d, dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia

- z tym że do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko, a także rodzica osoby wymagającej opieki zobowiązanego tytułem wykonawczym pochodzącym lub zatwierdzonym przez sąd do alimentów na jej rzecz;

2) w przypadku gdy osoba wymagająca opieki jest pełnoletnia:

a) osoby wymagającej opieki,

b) małżonka osoby wymagającej opieki,

c) osoby, z którą osoba wymagająca opieki wychowuje wspólne dziecko,

d) pozostających na utrzymaniu osób, o których mowa w lit. a-c, dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia

- z tym że do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko (ust. 4).

W przypadku gdy prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego ustala się na osobę znajdującą się pod opieką opiekuna prawnego lub umieszczoną w rodzinie zastępczej spokrewnionej w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. Nr 149, poz. 887, z późn. zm.), uwzględnia się dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz dochód osoby wymagającej opieki (ust. 5).

Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje w wysokości 520,00 zł miesięcznie (ust. 6).

Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługujący za niepełne miesiące kalendarzowe wypłaca się w wysokości 1/30 specjalnego zasiłku opiekuńczego za każdy dzień. Należną kwotę zasiłku zaokrągla się do 10 groszy w górę (ust. 7).

Specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje, jeżeli:

1) osoba sprawująca opiekę:

a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego,

b) podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów,

c) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego,

d) legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2) osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, w rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu;

3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury;

4) członek rodziny osoby sprawującej opiekę ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego;

5) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub prawo do świadczenia pielęgnacyjnego;

6) na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej (ust. 8).

Specjalny zasiłek opiekuńczy jest nowym świadczeniem, wprowadzonym do polskiego porządku prawnego z dniem 1 stycznia 2013 r. na skutek nowelizacji ustawy o świadczeniach rodzinnych mocą ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012 r., poz. 1548). Brzmienie art. 16a u.ś.r. dowodzi, że ustawodawca uzależnił przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego od łącznego spełnienia przesłanek pozytywnych, o których mowa w ust. 1 art. 16a i kryterium dochodowego przewidzianego w ust. 2 i następne oraz niewystąpienia którejkolwiek z przesłanek negatywnych, uregulowanych w ust. 8 art. 16a. Innymi słowy, ziszczenie się choćby jednej z przesłanek negatywnych wyklucza prawną możliwość przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego, nawet jeśli spełnione zostaną przesłanki pozytywne.

W rozpoznawanej sprawie okolicznością niesporną jest, że skarżąca ubiegała się o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem R. B., legitymującym się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. z dnia [...] R. B. do dnia 10 stycznia 2011 r. był właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. 14,9800 ha (11,6150 ha przeliczeniowych), które na mocy umowy darowizny z dnia [...] (akt notarialny [...]) przekazał synowi Ł. Aktualnie ma on ustalone prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym na stałe.

Skarżąca natomiast jest żoną R. B. Pozostawanie B. B. w związku małżeńskim i sprawowanie całodobowej opieki nad małżonkiem jak słusznie wywiodło Kolegium nie jest przeszkodą do przyznania rozważanego świadczenia. Od dnia 28 sierpnia 2008 r. skarżąca nie podejmuje pracy w gospodarstwie rolnym ani innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad mężem. Jak wynika z zaświadczenia KRUS Placówka Terenowa w S. z dnia [...] (k. 32 akt administracyjnych) B. B. w okresie od [...] do [...] podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy w zakresie emerytalno-rentowym oraz wypadkowym, chorobowym, macierzyńskim jako rolnik (małżonka). Aktualnie od 11 stycznia 2011 r. do nadal z mocy ustawy podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników w zakresie emerytalno-rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako domownik.

Powyższe zaświadczenie, czego niewątpliwie nie dostrzegł organ II instancji miało kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Świadczy ono bezspornie o wystąpieniu w przypadku skarżącej przesłanki negatywnej z art. 16a ust. 8 pkt 1 lit. b u.ś.r. B. B. jest niewątpliwie osobą sprawującą opiekę nad mężem R. B., podlegającą obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym z innych tytułów.

W rozumieniu art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 1403) ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu podlega z mocy ustawy:

1) rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny;

2) domownik rolnika, o którym mowa w pkt 1.

Innymi słowy, okoliczność podlegania przez skarżącą z mocy ustawy (a więc obowiązkowo) ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu w trybie art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników (czyli z innych tytułów), musiała skutkować odmową przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego na podstawie art. 16 ust. 8 pkt 1 lit. b u.ś.r. Takie zresztą stanowisko prawidłowo zajął organ I instancji w motywach decyzji z dnia [...]. Z kolei wywody Kolegium o objęciu skarżącej ubezpieczeniem emerytalno-rentowym rolników jako domownik rolnika na wniosek w trybie art. 16 ust. 2 pkt 1 wspomnianej wyżej ustawy należało uznać za błędne i nieznajdujące potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostawała w tej sytuacji poprawność rozważań organu orzekającego na tle brzmienia art. 3 pkt 22 u.ś.r. w zw. z art. 16a ust. 1 u.ś.r. dotycząca oceny spełnienia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oraz wystąpienia związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem skarżącej.

Reasumując sąd stwierdził, że rozstrzygnięcie Kolegium o odmowie przyznania B. B. specjalnego zasiłku opiekuńczego odpowiada prawu. Wprawdzie skład orzekający nie podzielił argumentacji organu administracyjnego zaprezentowanej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji co do powodów odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego, niemniej jednak uwzględniając fakt, że powyższe uchybienie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, bowiem w wyniku uchylenia zaskarżonej decyzji mogłaby zapaść wyłącznie decyzja negatywna, skargę należało oddalić. Przyczyną odmowy przyznania B. B. specjalnego zasiłku opiekuńczego jest podleganie obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu z innych tytułów w rozumieniu art. 16 ust. 8 pkt 1 lit. b u.ś.r. Sąd nie kwestionuje w tym wypadku trudnej sytuacji rodzinnej i finansowej skarżącej oraz jej rodziny, jednakże jego rola ogranicza się wyłącznie do oceny legalności, czyli zgodności z prawem kwestionowanych aktów administracyjnych.

Z tych wszystkich powodów sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

LP