Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 998/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116 §  1,2
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi R.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 4 maja 2015 r. nr [....] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 2009. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 4 maja 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania R. K., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z 20 listopada 2014 r. w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

Decyzją z 7 kwietnia 2014 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej - dalej jako "Dyrektor UKS", określił "A" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. - dalej jako "Spółka", m.in. obowiązek zapłaty podatku od towarów i usług wykazanego w fakturach sprzedaży wystawionych w miesiącach: lipiec - grudzień 2009 r. oraz maj, październik i listopad 2010 r.

Spółka nie uregulowała w terminie ww. zobowiązań, w konsekwencji czego powstały zaległości podatkowe w rozumieniu art. 51 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) - dalej jako "Ordynacja podatkowa".

Wobec bezskuteczności egzekucji z majątku Spółki Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie w sprawie orzeczenia odpowiedzialności byłego członka zarządu Spółki - R. K., za zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 2009 r.

Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego w powyższym zakresie organ pierwszej instancji w dniu 20 listopada 2014 r. wydał decyzję, w której orzekł

o odpowiedzialności R. K. solidarnie ze Spółką za jej zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 2009 r. w łącznej kwocie 187.968 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 110.239 zł oraz kosztami egzekucyjnymi w łącznej kwocie 17.470,67 zł.

W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu R. K., wnosząc o jej uchylenie w całości, zarzucił jej naruszenie art. 116 Ordynacji podatkowej.

W uzasadnieniu odwołujący nie zgodził się z ustaleniami organu pierwszej instancji, gdyż - w jego ocenie - w okresie między lipcem a grudniem 2009 r. nie istniały przesłanki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, albowiem w tym czasie nie była ona obciążona zobowiązaniami podatkowymi, które określono dopiero decyzją Dyrektora UKS z 7 kwietna 2014 r.

Dyrektor Izby Skarbowej nie podzielił argumentacji odwołującego się uznając za prawidłowe rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji z 4 maja 2015 r. organ odwoławczy przytoczył treść mających zastosowanie w sprawie przepisów Ordynacji podatkowej i wskazał, że R. K. pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki od 21 lipca 2009 r. do 10 lutego 2010 r., czyli w czasie, w którym upływały terminy płatności podatku od towarów i usług za miesiące

od lipca do grudnia 2009 r. Tym samym, zaistniała pozytywna przesłanka orzeczenia solidarnej odpowiedzialności R. K. wraz ze Spółką za jej zaległości podatkowe z ww. tytułów wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego.

Odnosząc się do wymienionych w art. 116 Ordynacji podatkowej przesłanek egzoneracyjnych Dyrektor podał, że prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego postępowanie egzekucyjne okazało się bezskuteczne, gdyż Spółka nie posiadała środków na zajętym rachunku bankowym, z których mogłaby uregulować egzekwowane należności podatkowe, a ponadto do rachunku nastąpił zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej. Spółka nie posiadała nieruchomości ani rzeczy ruchomych. Pod adresem wskazanym jako miejsce prowadzenia działalności gospodarczej (W., ul. [...]) Spółka nie prowadziła działalności, w toku dokonanych czynności nie udało się ustalić nowego miejsca. Właściciel budynku, w którym Spółka wynajmowała lokal, poinformował, że umowę najmu rozwiązano z dniem 1 sierpnia 2012 r. z powodu nieopłacania czynszu i kosztów eksploatacyjnych. Korespondencja kierowana do Spółki przez organy była zwracana do nadawcy, po dwukrotnym awizowaniu, z uwagi na niepodjęcie przesyłki w terminie. Ponadto z ustaleń dokonanych przez Dyrektora UKS wynikało, że mimo formalnej rejestracji Spółki jako podmiotu w KRS, GUS, ZUS i urzędzie skarbowym, Spółka nie funkcjonowała w obrocie jako podmiot gospodarczy i nie posiadała możliwości wykonawczych, w tym specjalistycznego sprzętu i wykwalifikowanych pracowników do wykonania usług wykazanych na wystawionych przez siebie fakturach VAT, w związku z czym uznana została za podmiot fikcyjny.

W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że prowadzone wobec Spółki postępowania egzekucyjne okazały się bezskuteczne, przy czym nie ograniczono się do jednego sposobu egzekucji, ale poszukiwano wszelkich składników majątkowych mogących stanowić źródło środków pieniężnych.

Odnosząc się do zarzutu strony, że w 2009 r. Spółka "nie była obciążona" zobowiązaniami podatkowymi określonymi w decyzji Dyrektora UKS z 7 kwietnia 2014 r., organ odwoławczy wskazał, iż zobowiązanie w podatku od towarów i usług powstaje

z mocy prawa na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, a termin płatności tego podatku upływa 25 dnia miesiąca/kwartału następującego po miesiącu/kwartale, w którym powstał obowiązek podatkowy. Fakt wydania decyzji określającej zobowiązania podatkowe w roku 2014 r. nie ma wpływu na termin płatności tych zobowiązań. W przypadku zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa, niewypełnienie obowiązków

w zakresie zapłaty podatku należnego w terminie i we właściwej wysokości uzasadnia wydanie decyzji przez organ podatkowy na podstawie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej. Nie zmienia to jednak faktu, że zobowiązanie to już istniało wcześniej i powinno zostać wykonane w terminach przewidzianych w przepisach prawa. Ponadto, mając na uwadze dokonane przez Dyrektora UKS ustalenia, organ odwoławczy zauważył, że Spółka wystawiała "fikcyjne" faktury za usługi, których nie wykonała. W konsekwencji zobowiązana była do zapłaty podatku od towarów i usług wynikającego z wystawianych w okresie od lipca do grudnia 2009 r. faktur.

Analizując przesłanki negatywne określone w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej Dyrektor odwołał się do przepisów ustawy z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe

i naprawcze (Dz. U. z 2012 r. poz. 1112 ze zm.) - dalej jako "P.u.n.", wskazując, że dłużnik jest obowiązany nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań,

zaś dłużnika będącego osobą prawną uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco

te zobowiązania wykonuje.

Odwołując się do orzecznictwa Dyrektor podniósł, że o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki można orzekać (po spełnieniu pozostałych przesłanek określonych w art. 116 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej) tylko w sytuacji, gdy

w stosunku do spółki wystąpiły przesłanki ogłoszenia upadłości, a członek zarządu nie wypełnił w terminie obowiązku zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego lub też ponosi winę za jego niedopełnienie.

Odnosząc powyższe do stanu faktycznego sprawy organ odwoławczy wskazał,

że Spółka złożyła zarówno do urzędu skarbowego, jak i do akt Krajowego Rejestru Sądowego, sprawozdanie finansowe jedynie za rok 2008. Dyrektor zaznaczył, że dla oceny, kiedy powstał prawny obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, konieczne było ustalenie, czy i od kiedy Spółka nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań. Organ odwoławczy podniósł, że każdy, kto nie płaci określonego ustawą

(lub umową) drugiego z kolei zobowiązania, staje się niewypłacalny. Niewypłacalność ma miejsce już w pierwszym dniu opóźnienia, niezależnie od wielkości zobowiązań

i niezależnie od tego jak duże jest opóźnienie w zapłacie.

Dyrektor wskazał, że Spółka posiada zaległości wobec Naczelnika Urzędu Skarbowego w łącznej kwocie 531.535 zł (należność główna), w tym z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 2009 r., maj, październik

i listopad 2010 r. w łącznej kwocie 389.972 zł, oraz z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2011 r. w kwocie 141.563 zł. Ponadto, jak wynika z pisma ZUS z 16 marca 2015 r. oraz ustaleń Dyrektora UKS, Spółka posiadała zaległości z tytułu należnych składek za okres od lipca 2012 r. do stycznia 2015 r.

Z powyższych okoliczności organ odwoławczy wywiódł, że drugim z kolei niezapłaconym przez Spółkę zobowiązaniem jest podatek od towarów i usług za sierpień 2009 r., którego termin płatności przypadał na 25 września 2009 r. A zatem, Spółka zaprzestała wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań od 26 września 2009 r.,

tj. od pierwszego dnia opóźnienia drugiego z ww. zobowiązań. W konsekwencji Dyrektor stwierdził, że Spółka powinna w 14-dniowym terminie, tj. najpóźniej licząc do

9 października 2009 r., podjąć kroki zmierzające do ogłoszenia upadłości lub wszczęcie postępowania układowego. Tymczasem, jak wynika z pisma Sądu Rejonowego [...] w G. z 18 września 2014 r., do sądu nie wpłynął wniosek o ogłoszenie upadłości, jak też nie wszczęto postępowania naprawczego wobec Spółki.

Badając przesłankę "braku winy" w niezgłoszeniu w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości lub o wszczęcie postępowania układowego we właściwym czasie, Dyrektor stwierdził, że R. K. nie tylko nie wykazał, iż niezgłoszenie we właściwym czasie ww. wniosków nastąpiło bez jego winy, ale też zarzucił organowi pierwszej instancji, że ten dokonał błędnej oceny właściwego czasu na dokonanie - określonych w P.u.n. - działań, wskazując, iż nie istniały przesłanki do ogłoszenia upadłości Spółki.

Organ odwoławczy podkreślił, że z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej wynika wyraźnie, że ciężar dowodu spoczywa na członku zarządu, natomiast organ podatkowy powinien jedynie wskazać czas, w którym zaistniały obiektywne okoliczności zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości bądź wszczęcie postępowania układowego.

W przedmiotowej sprawie obiektywną okolicznością do podjęcia określonych przepisami P.u.n. działań było zaprzestanie przez Spółkę regulowania swych wymagalnych zobowiązań. Tym samym, strona nie wykazała, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jej winy.

Zdaniem Dyrektora, R. K. nie wskazał również składników majątku Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie jej zaległości podatkowych w znacznej części, podkreślając, że mienie, by skutecznie chronić od odpowiedzialności członka zarządu spółki, musi istnieć i być wskazane w momencie, w którym toczy się postępowanie w kwestii przedmiotowej odpowiedzialności.

Reasumując, organ odwoławczy stanął na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek egzoneracyjnych, o których mowa w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej.

W skardze na powyższą decyzję organu odwoławczego R. K. wniósł o uchylenie zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Skarżący zarzucił, że jako prezes zarządu Spółki nie mógł złożyć wniosku o jej upadłość w okresie między lipcem a grudniem 2009 r., gdyż nie było do tego ustawowych, bezwzględnie wymaganych przesłanek. Spółka w tym okresie nie była bowiem obciążona zobowiązaniami podatkowymi - określonymi dopiero decyzją Dyrektora UKS z 7 kwietnia 2014 r. Zdaniem strony, złożenie w tym okresie, tj. lipiec - grudzień 2009 r., kiedy Spółka regulowała swoje zobowiązania, wniosku o ogłoszenie upadłości, wiązałoby się z jego oddaleniem. A zatem, skarżący nie ponosi winy w tym, że taki wniosek nie został zgłoszony - bo nawet zgłoszony byłby niezasadny i podlegałby oddaleniu przez sąd.

W dalszej części uzasadnienia skargi R. K. przytoczył obszerne fragmenty uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 stycznia 2014 r. sygn. akt II FSK 61/12.

Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia

25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności

z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej jako "P.p.s.a", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Argumentacja skargi ogranicza się do wskazania, że skarżący nie może odpowiadać za zobowiązania podatkowe Spółki, albowiem w okresie od lipca do grudnia 2009 r. Spółka realizowała swoje zobowiązania i nie było podstaw do złożenia przez niego wniosku

o ogłoszenie upadłości. Zobowiązania w podatku od towarów i usług za ten okres zostały określone decyzją z 7 kwietnia 2014 r.

WSA w Gdańsku nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi ma obowiązek kontroli legalności zaskarżonej decyzji w każdym jej aspekcie.

Stosownie do treści art. 116 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swym majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna.

Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.

"A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. nie prowadziła rzeczywistej działalności gospodarczej, a jedynie jako zarejestrowany podatnik wystawiała faktury VAT. Spółka nie posiadała żadnego majątku. Dnia 1 sierpnia 2012 r. została rozwiązana umowa najmu lokalu, który był adresem prowadzenia przez nią działalności gospodarczej. Wypowiedzenie umowy nastąpiło z uwagi na nieregulowanie należności związanej z wynajmem lokalu. W toku postępowania egzekucyjnego nie dało się ustalić ewentualnego nowego adresu. Egzekucja z rachunku bankowego była bezskuteczna z uwagi na brak środków.

Skarżący nie zakwestionował powyższych ustaleń. Tym samym zaszła przesłanka do orzeczenia jego odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki, w której był prezesem zarządu, a rzeczą skarżącego było wskazanie mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie jej zaległości podatkowych w znacznej części (art. 116

§ 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej).

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15 kwietnia 2011 r. sygn. akt I GSK 1033/12 (LEX nr 1480761) ciężar wykazania istnienia przesłanek negatywnych odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. spoczywa na osobie, która zmierza do uwolnienia się od odpowiedzialności. Istnienie lub nieistnienie przesłanek wyłączających odpowiedzialność członka zarządu na podstawie art. 116 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej nie ma charakteru okoliczności uzupełniającej, lecz jest okolicznością zasadniczą, która podlega badaniu na etapie postępowania zakończonego decyzją organu, a następnie jest w postępowaniu sądowym kontrolowana, zaś ciężar dowodu ich istnienia spoczywa wyłącznie na członku zarządu (por. wyrok SN z 10 grudnia 2009 r. sygn. akt

III UK 51/09, LEX nr 578159; wyrok NSA z 15 lutego 2013 r. sygn. akt I FSK 515/12, LEX nr 1356861).

Brzmienie art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej nie pozostawia wątpliwości co do tego, że mienie spółki wskazywane przez członka zarządu uwalnia go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki tylko wtedy, gdy jest to mienie konkretne i rzeczywiście istniejące oraz umożliwiające przeprowadzenie egzekucji zaległości podatkowych spółki "w znacznej części", co oznacza, że musi mieć egzekwowalną wartość spełniającą przesłankę znaczności w porównaniu z wysokością zaległości podatkowych spółki (por. wyrok NSA z 7 grudnia 2011 r. sygn. akt I FSK 39/11, LEX nr 1134237).

Podobnie w wyrokach z 20 marca 2014 r. sygn. akt II FSK 1211/12 (LEX nr 1487948) i z 8 stycznia 2013 r. sygn. akt I FSK 1776/11 (LEX nr 1341370) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że orzekając o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, organ podatkowy jest zobowiązany wykazać istnienie przesłanek pozytywnych, tj. okoliczność pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce. Natomiast ciężar wykazania okoliczności zwalniających z tej odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu.

Zatem to rzeczą skarżącego było wskazanie istniejącego mienia Spółki, w tym ewentualnych praw majątkowych.

W niniejszej sprawie skarżący nawet nie twierdził, że istnieje jakikolwiek majątek Spółki umożliwiający skierowanie ku niemu egzekucji, zaś działania prowadzone przez organ nie doprowadziły do ujawnienia jakiegokolwiek jej majątku.

Zgodnie z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej w przypadku, gdy egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna, członek zarządu uwolniony jest od odpowiedzialności, jeżeli wykaże, że: 1) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe), albo 2) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy.

Przesłanki uwolnienia się przez członków zarządu spółki od odpowiedzialności

za zobowiązania sprowadzają się do wykazania należytej staranności w działaniach zmierzających do wszczęcia postępowania upadłościowego. Nie spełnia tego wymagania podjęcie stosownych czynności w warunkach niweczących sens postępowania upadłościowego, co wynika wprost z treści przepisu, w którym mowa o zgłoszeniu wniosku we właściwym czasie. Niewykazanie zaś okoliczności ekskulpujących z pkt 1 lit. a i b

art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej następuje wówczas, gdy osoba trzecia, na którą przenoszona jest odpowiedzialność podatkowa, w ogóle nie powołuje się na nie.

W przypadku zaś podniesienia takich okoliczności za każdym razem organ podatkowy zobowiązany jest do ich rozpatrzenia i ustalenia, czy i kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości. Jeżeli zatem członek zarządu spółki kapitałowej podnosi w toku postępowania podatkowego, że nie zaistniały przesłanki do ogłoszenia upadłości, to także wówczas obowiązkiem organu podatkowego jest ustalenie tej okoliczności i ewentualne wskazanie, czy w okresie pełnienia przez niego obowiązków doszło do wystąpienia podstawy do ogłoszenia upadłości, a w konsekwencji także złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Z powołanego przepisu wynika po pierwsze, że odpowiedzialność członka zarządu jako osoby trzeciej w rozumieniu art. 107 § 1 Ordynacji podatkowej może wchodzić w rachubę tylko w sytuacji, gdy w stosunku do spółki wystąpiły przesłanki ogłoszenia upadłości. Po drugie, że członek zarządu tylko wtedy ponosi odpowiedzialność, kiedy obowiązku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego nie wypełnił w terminie lub też ponosi winę za jego niedopełnienie.

Stosownie do art. 10 ustawy z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2012 r. poz. 1112 ze zm.) upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny.

Art. 11 ust. 1 P.u.n. określa niewypłacalność jako niewykonywanie przez dłużnika jego wymagalnych zobowiązań. Jeżeli zatem dłużnik nie wykonuje ciążących na nim wymagalnych zobowiązań, wówczas jest niewypłacalny, co stwarza podstawę ogłoszenia go upadłym. Przy czym nieistotne jest, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań, czy też tylko niektórych z nich. Dla określenia, czy dłużnik jest niewypłacalny, nieistotne jest też, czy nie wykonuje wymagalnych zobowiązań pieniężnych czy też niepieniężnych. Niewykonywanie zarówno jednych, jak i drugich powoduje, że dłużnik jest niewypłacalny

w rozumieniu art. 11 ust. 1 P.u.n. Nieistotny też jest rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań. Nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność w rozumieniu art. 11 P.u.n. Co najwyżej można w takim przypadkach oddalić wniosek o ogłoszenie upadłości na podstawie art. 12 tej ustawy.

Dla określenia stanu niewypłacalności bez znaczenia jest też przyczyna niewykonywania zobowiązań. Niewypłacalność istnieje nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn. Niewypłacalność dłużnika istnieje zawsze, gdy nie wykonuje on swoich wymagalnych zobowiązań (por. wyrok NSA z 11 kwietnia 2014 r. sygn. akt I FSK 656/13, LEX nr 1480695; czy wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 14 lutego 2013 r. sygn. akt I ACa 24/13, LEX nr 1313462).

Art. 11 ust. 2 P.u.n. reguluje drugą postać niewypłacalności i dotyczy m.in. osób prawnych. Osobą taką jest niewątpliwie Spółka, za której zobowiązania odpowiada skarżący. Podmioty takie są niewypłacalne także wtedy, gdy ich zobowiązania przekroczą wartość ich aktywów i to nawet wtedy, gdy na bieżąco wykonują swoje zobowiązania. Dlatego też dla ochrony praw wierzycieli osób prawnych niezbędne jest, aby zadłużenie tych podmiotów nie przekraczało wartości ich aktywów. W przeciwnym wypadku wierzyciele nie mogliby zostać zaspokojeni z ich majątku w postępowaniu upadłościowym.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 P.u.n. dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić

w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. W myśl ust. 2, jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym, kto ma prawo go reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami.

Dwutygodniowy termin do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości liczy się od dnia, w którym wystąpiła podstawa ogłoszenia upadłości, a więc dłużnik stał się niewypłacalny. Dniem tym jest dzień, w którym nastąpiło zaprzestanie wykonywania wymagalnych zobowiązań (art. 11 ust. 1 P.u.n.), albo w którym zobowiązania przekroczyły wartość majątku dłużnika (będącego osobą prawną lub jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej - art. 11 ust. 2).

Nie może nasuwać wątpliwości, że przesłanki do wystąpienia z wnioskiem

o ogłoszenie upadłości istniały już w 2009 r.

Z punktu widzenia odpowiedzialności przewidzianej w przepisie art. 116 § 1 pkt 1

lit. b Ordynacji podatkowej nie jest istotne, kiedy konkretnie nastąpiła utrata płynności finansowej, tylko to, że w czasie pełnienia funkcji przez skarżącego Spółka pozostawała niewypłacalna, co stanowi obiektywną przesłankę do zgłoszenia wniosku o upadłość

(por. wyroki NSA: z 2 lipca 2014 r. sygn. akt I FSK 1127/13, LEX nr 1517634; z 11 czerwca 2014 r. sygn. akt I FSK 1019/13, LEX nr 1517587; czy z 24 kwietnia 2014 r. sygn. akt

II FSK 1224/12, LEX nr 1481451).

W niniejszej sprawie Spółka zaprzestała realizacji ciążących na niej zobowiązań przynajmniej od 26 września 2009 r., w którym to dniu obowiązana była do zapłaty podatku za od towarów i usług za sierpień 2009 r.

Wobec powyższego, w czasie 14 kolejnych dni rzeczą skarżącego było podjęcie działań dla wszczęcia procedury upadłościowej lub układowej. Niesporne jest, że skarżący takich kroków nie podjął.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku,

na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.[pic]