Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 975/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 79 a par 9
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Stanisław Grzeszek sędzia WSA Paweł Dąbek sędzia WSA Piotr Głowacki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi T. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 3 lipca 2017r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty nieprzekazanej wierzytelności; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T., jako organ egzekucyjny w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego do majątku zobowiązanego P. HR Sp. z o.o., sp. komandytowa z siedzibą w P. , zawiadomieniami:

-z dnia 05.08.2016r. nr [...],

-z dnia 21.09.2016r. nr [...] i

-z dnia 03.01.2017r.nrl223-EA.511.2.868025.2016.N.SM

zajął prawo majątkowe z tytułu świadczonych usług, sprzedawanych towarów oraz innych należności u dłużnika zajętej wierzytelności T. N.. Zawiadomienia o zajęciu zostały doręczone T. N. kolejno w dniach: 24.08.2016r., 7.11.2016r. oraz 23.01.2017r. Dłużnik zajętej wierzytelności pomimo potwierdzenia odbioru w/w. zajęć nie złożył w terminie oświadczenia, o którym mowa w art. 89 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i nie dokonywał ich realizacji. Organ egzekucyjny pismem z dnia 22.09.2016r. nr [...] skierował do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. wniosek o przeprowadzenie w trybie art. 71 a upea kontroli prawidłowości realizacji zastosowanych środków egzekucyjnych w postaci zajęć wierzytelności pieniężnych. Kontrola realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego odbyła się w dniach 23.11.2016r., 24.11.2016r. oraz 01.12.2016r. w siedzibie Drugiego Urzędu Skarbowego T.. Kontrolę przeprowadzono na podstawie przedłożonych przez dłużnika zajętej wierzytelności dokumentów i w wyniku ich kontroli stwierdzono, że pomimo prawidłowego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności dłużnik zajętej wierzytelności nie wykonał obowiązku wynikającego z przepisu art. 89 § 3 pkt 1 upea i jest osobą odpowiedzialną za brak jego wykonania.

Dłużnik zajętej wierzytelności oświadczył również, że na dzień 24.11.2016r. wysokość wierzytelności podlegającej wypłacie dla P. HR Spółka z o. o. wynosi 765.113,16 zł i w okresie od otrzymania zawiadomienia o zajęciu do dnia kontroli nie dokonywał żadnej wypłaty na rzecz Spółki. Jako przyczynę braku realizacji zajęć wskazał liczne zobowiązania, w tym konieczność opłacania układu ratalnego wobec ZUS oraz Drugiego Urzędu Skarbowego w T.. Wskazał, że kwoty będą przekazywane w całości na wskazany w zawiadomieniu o zajęciu rachunek, lecz uzależnione będą od bieżących możliwości płatniczych. W dniu 1.12.2016r. sporządzony został protokół końcowy z czynności kontrolnych, doręczony T. N. w tym samym dniu i stanowił on podstawę określenia wysokości nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności kwoty. Dłużnik nie zgłaszał do protokołu żadnych dodatkowych wyjaśnień lub zastrzeżeń, jak również nie skierował zastrzeżeń w formie pisemnej w terminie 14 dnia od dnia doręczenia protokołu kontroli.

Postanowieniem z dnia 28.03.2017r. nr [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. określił wysokość nieprzekazanej wierzytelności w kwocie 335.236,39 zł. Podstawę prawną wydania powyższego rozstrzygnięcia stanowił art. 71 a § 9 upea. Organ egzekucyjny w uzasadnieniu w/w. postanowienia wskazał, że kwota w nim określona obejmowała sumę należności dochodzonych w oparciu o zawiadomienia o zajęciu z dnia 5.08.2016r., z dnia 21.09.2016r. oraz z dnia 3.01.2017r. na dzień wydania postanowienia. Zaznaczono, że przedmiotowym postanowieniem objęta została również kwota 110.398,17 zł, wynikająca z zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej z dnia 3.01.2017r., wystawionego po dokonaniu kontroli prawidłowości realizacji środka egzekucyjnego. Wyjaśniono, że nie było konieczne przeprowadzenie prawidłowości realizacji powyższego zajęcia, gdyż materiał dowodowy sprawy pozwolił na stwierdzenie, że doszło do bezpodstawnego uchylania się dłużnika od realizacji zajęcia. Podkreślono również, że wysokość nieprzekazanych do P. HR Spółka z o. o. Spółka komandytowa należności, tj. 765.113,16 zł, które nie budziły wątpliwości i nie były kwestionowane przez dłużnika zajętej wierzytelności przekracza wysokość dochodzonych przez organ egzekucyjny należności.

Na postanowienie to T. N. złożył zażalenie zarzucając naruszenie:

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym niewyjaśnienie podstawy powstania wierzytelności P. HR sp. z o.o.. Sp. kom. w stosunku do skarżącego, oraz wymagalności powyższej wierzytelności,

- art. 10 § 1 kpa, poprzez brak umożliwienia wypowiedzenia się stronie w zakresie zebranego materiału dowodowego,

- art. 71b upea poprzez uznanie za bezpodstawne uchylanie się przez skarżącego od przekazania zajętej wierzytelności.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. postanowieniem z dnia 3.07.2017r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu podano, iż w art. 71a § 9 upea, ustawodawca określił dwie przesłanki uprawniające organ egzekucyjny do określenia wysokości nieprzekazanej kwoty w drodze postanowienia, a mianowicie: po pierwsze - przeprowadzenie kontroli u dłużnika zajętej wierzytelności oraz po drugie - stwierdzenie w wyniku kontroli, że dłużnik bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności.

W ocenie organu informacje zawarte w protokole Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z dnia 01.12.2016r. potwierdziły istnienie należności na rzecz P. HR - sp.z o.o. S.k.

Podkreślono, iż w trakcie tej kontroli zebrano materiał dowodowy, a wyniki ustaleń kontroli zostały zawarte w protokole z czynności kontrolnych. Protokół został doręczony dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 1.12.2016r. i zawierał pouczenie o możliwości zgłoszenia przez kontrolowanego wyjaśnień lub zastrzeżeń, które można przedłożyć do protokołu lub pisemnie w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia. Z prawa tego kontrolowany nie skorzystał. Przeprowadzona kontrola ustaliła, że zajęta wierzytelność istnieje, została uznana przez kontrolowanego, jak również ustaliła, jaka jest wysokość nieprzekazanej wierzytelności, która ustalona została w oparciu o dokumentację rachunkową dłużnika oraz jego oświadczenia. Zgodnie z oświadczeniem T. N. wysokość wierzytelności podlegająca wypłacie firmie P. HR Sp. z o. o., Sp. kom., na dzień 24.11.2016r. wynosiła 765.113,16 zł. Potwierdzeniem tego był przedłożony przez kontrolowanego wydruk listy dekretów nierozrachowanych na dzień 24.11.2016r. T. N. uznał zajętą wierzytelność oraz nie kwestionował jej wysokości na etapie postępowania kontrolnego, jak też w pismach kierowanych do organu egzekucyjnego, będących odpowiedziami na ponaglenia dłużnika zajętej wierzytelności.

Odnosząc się do dalszych zarzutów organ podał, iż zarzut naruszenia art. 10 § 1 kpa, nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie. Organ egzekucyjny działając na postawie art. 89 upea dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej z tytułu rozliczeń zobowiązanego z Firmą Handlowo-Usługową P. T. N.. Wobec braku realizacji prawidłowo doręczonych zawiadomień o zajęciu wierzytelności pieniężnych oraz przedłużającego się braku odpowiedzi na dokonane zajęcia, organ egzekucyjny był uprawniony do zastosowania procedury określonej w art. 71 a upea, tj. do przeprowadzania u dłużnika zajętej wierzytelności kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego, a następnie w przypadku stwierdzenia, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, do wydania postanowienia, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. Ponieważ ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jasno określa procedurę regulującą postępowanie organu egzekucyjnego w związku z uchylaniem się dłużnika zajętej wierzytelności od przekazania zajętej wierzytelności, zatem art. 10 Kpa nie znajduje tu odpowiedniego zastosowania. Dłużnik zajętej wierzytelności nie został pozbawiony możliwości aktywnego uczestnictwa w toku postępowania, posiadał uprawnienia do zgłaszania zastrzeżeń i wyjaśnień do protokołu z kontroli, z których nie skorzystał. Odnosząc się natomiast do zarzutu błędnego uznania za bezpodstawne uchylanie się przez skarżącego od przekazania zajętej wierzytelności, organ odwoławczy podał, iż zebrany materiał dowodowy, a w szczególności treść składanych przez dłużnika zajętej wierzytelności wyjaśnień, pozwoliło na stwierdzenie, że skarżący bezpodstawnie uchyla się od przekazania organowi egzekucyjnemu zajętej wierzytelności, a to z kolei stanowiło przesłankę do wydania postanowienia na podstawie art. 71a § 9 upea. W kwestii podania przez skarżącego, jako przyczynę braku realizacji zajęć, konieczność regulowania innych zobowiązań, w tym układu ratalnego względem ZUS oraz Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T., w/g organu skoro do dnia wydania zaskarżonego postanowienia dłużnik zajętej wierzytelności nie dokonał jakiejkolwiek wpłaty tytułem realizacji zajęć, jak również nie udzielił odpowiedzi na wezwanie organu egzekucyjnego skierowane pismem z dnia 30.11.2016r. o podanie daty realizacji zajęcia, zaistniała konieczność zastosowania art. 71a § 9 upea

Na powyższe postanowienie T. N. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucając naruszenie:

- art. 7 i 77 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich niezbędnych okoliczności stanowiących o prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, a mianowicie brak ustalenia wymagalności roszczeń T. N. w stosunku do FHU P. sp. z o.o. sp. k. w P. , w sytuacji, gdy skarżący odniósł się jedynie do zadłużenia w stosunku do spółki FHU P. sp. z o.o., jak również zbadania podstaw uchylania się przez skarżącego od zapłaty roszczeń wobec FHU P. sp. z o.o. sp. k. w P.,

- art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak umożliwienia wypowiedzenia się stronie w zakresie zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji określającej kwotę nieprzekazanej wierzytelności pieniężnej, którego to prawa został pozbawiony skarżący zarówno w postępowaniu pierwszo jak i drugo instancyjnym,

- art. 138 § 1 ust. 1 kpa poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu l instancji w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o nieprawidłowo ustalony stan faktyczny, a także

- art. 71 b upea poprzez uznanie za bezpodstawne uchylanie się przez skarżącego o uchylaniu się od przekazania zajętej wierzytelności.

Skarżący wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji i zasądzenie kosztów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 – dalej p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a., natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd w oparciu o art. 151 oddala skargę.

Zarzuty przedstawione w skardze nie są zasadne.

Należy wskazać, że istotą rozpatrywanej sprawy było rozstrzygnięcie, czy spełnione zostały przesłanki z art. 71a § 9 upea uprawniające organ egzekucyjny do określenia wysokości nieprzekazanej kwoty w drodze postanowienia, tj. przeprowadzenie kontroli u dłużnika zajętej wierzytelności oraz stwierdzenie w wyniku kontroli, że dłużnik bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności, albo części wierzytelności. W skardze zakwestionowano spełnienie tych przesłanek, a także prawidłowość przeprowadzonego postępowania, w tym w szczególności wskazano na uniemożliwienie skarżącemu czynnego w nim udziału.

Wbrew sformułowanemu zarzutowi dotyczącemu tak istnienia i wymagalności wierzytelności P. HR sp. z o.o. sp. k. w P. wobec T. N., oraz tożsamości wierzyciela (P. HR sp. z o.o. sp. k. w P.), przeprowadzone w sprawie dowody w postaci protokołu kontroli, a zwłaszcza oświadczenie skarżącego, wydruk listy dekretów nierozrachowanych na dzień 24.11.2016r., oraz faktur VAT nie pozostawiają wątpliwości, iż prawidłowo ustalono jak i określono w skarżonych postanowieniach tę właśnie spółkę, jako wierzyciela skarżącego, a zatem jest on dłużnikiem rzeczonej spółki. Ustalenia potwierdziły również istnienie należności na rzecz P. HR - sp. z o.o. S.k. W zakresie spełnienia pozostałych przesłanek z art. 71a § 9 upea organy zasadnie przyjęły, iż podstawą do legalnego uchylania się przez dłużnika zajętej wierzytelności od przekazania zajętej wierzytelności, albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu w rozumieniu tego przepisu mogą być takie okoliczności prawne, które umożliwiają mu skuteczne uchylanie się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela (np. zarzut przedawnienia, potrącenia itp.). Użyty w treści art. 71a § 9 upea zwrot normatywny "bezpodstawnie uchyla się" należy interpretować jako przesłankę prawną, a nie faktyczną, co oznacza, że nie odnosi się on do okoliczności związanych ze złą kondycją finansową dłużnika zajętej wierzytelności (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8.03.2017r. sygn. akt II FSK 411/15). W wyjaśnieniach złożonych do organu egzekucyjnego w trakcie kontroli dłużnika zajętej wierzytelności, skarżący wskazał, jako przyczynę braku realizacji zajęć, konieczność regulowania innych zobowiązań, w tym układu ratalnego względem ZUS oraz Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T.. Skarżący jednocześnie podtrzymał i uznał swoje zobowiązanie w przedmiocie uiszczania wpłat na rzecz organu egzekucyjnego, ale poinformował, że wpłaty jego będą uzależnione od bieżących możliwości płatniczych. Do dnia wydania zaskarżonego postanowienia dłużnik zajętej wierzytelności nie dokonał jakiejkolwiek wpłaty tytułem realizacji zajęć, jak również nie udzielił odpowiedzi na wezwanie organu egzekucyjnego skierowane pismem z dnia 30.11.2016r. o podanie daty realizacji zajęcia. Z uwagi na to uchylanie się przez skarżącego od przekazania organowi egzekucyjnemu zajętej wierzytelności z przyczyn faktycznych tj. konieczności regulowania innych zobowiązań, nie stało na przeszkodzie wydaniu postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty. Zgodnie z oświadczeniem T. N. wysokość wierzytelności podlegająca wypłacie dla P. HR Sp. z o. o., Sp. kom., na dzień 24.11.2016r. wynosiła 765.113,16 zł. Potwierdzeniem tego był przedłożony przez kontrolowanego wydruk listy dekretów nierozrachowanych na dzień 24.11.2016r. T. N. uznał zajętą wierzytelność oraz nie kwestionował jej wysokości na etapie postępowania kontrolnego, jak też w pismach kierowanych do organu egzekucyjnego, będących odpowiedziami na ponaglenia dłużnika zajętej wierzytelności. Nie doszło zatem do wskazywanego w skardze niewyjaśnienia wszystkich niezbędnych okoliczności stanowiących o prawidłowo ustalonym stanie faktycznym. Wydanie zaskarżonego postanowienia zostało poprzedzone kontrolą prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego; w trakcie tej kontroli zebrano wystarczający materiał dowodowy, a wyniki ustaleń kontroli zostały zawarte w protokole z czynności kontrolnych.

Niezasadne są również pozostałe zarzuty dotyczące sposobu przeprowadzenia postępowania, w tym uniemożliwienie skarżącemu czynnego w nim udziału. Protokół z czynności kontrolnych został doręczony dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 1.12.2016r. i zawierał pouczenie o możliwości zgłoszenia przez kontrolowanego wyjaśnień lub zastrzeżeń, które można przedłożyć do protokołu lub pisemnie w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia. Z prawa tego kontrolowany nie skorzystał. Dłużnik zajętej wierzytelności nie został pozbawiony możliwości aktywnego uczestnictwa w postępowaniu, posiadał uprawnienia do zgłaszania zastrzeżeń i wyjaśnień do protokołu z kontroli, z których nie skorzystał. Również ani w zażaleniu, jak i skardze nie wyjaśnił powodów, jak i nie przywołał konkretnych okoliczności umożliwiających skuteczne zakwestionowanie ustaleń poczynionych przez skarżone organy w oparciu o zgromadzoną w aktach sprawy dokumentację. Powołane zarzuty stanowią więc jedynie gołosłowną polemikę z ustaleniami organów i nie mogą prowadzić do uwzględnienia skargi.

W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy o p.p.s.a. oddalił skargę.