Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 213/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 §1 pkt 1, art. 145 § 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 16 ust. 7 i 8
journal: Dz.U. 2018 poz 2220
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Sędzia WSA Tomasz Grossmann Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska - Cybulska Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2019 r. sprawy ze skargi P. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranych zasiłków pielęgnacyjnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza M. G. z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...]; 2. umarza postępowanie administracyjne.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2018r., poz. 2096 – dalej k.p.a.) oraz art. 16 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz.U. z 2018 r., poz. 2220 ze zm. – dalej u.ś.r.), po rozpatrzeniu odwołania E. S. od decyzji Burmistrza M. G. z dnia [...] grudnia 2018 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranych zasiłków pielęgnacyjnych w okresie od 1 grudnia 2011 r. do 31 października 2018 r. w łącznej kwocie [...]zł., orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji całości i umorzeniu postępowania przed organem I instancji w całości.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że Burmistrz M. G. decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] przyznał E. S. zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł miesięcznie. Powyższa decyzja została następnie uchylona decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...], w której jako powód uchylenia decyzji przyznającej zasiłek pielęgnacyjny wskazano przyznanie dodatku pielęgnacyjnego przez ZUS w R. od dnia 1 grudnia 2011 r.

E. S. wniósł odwołanie od powyższej decyzji lecz organ I instancji nie przekazał go do Kolegium, a potraktował jako wniosek o umorzenie nienależnie pobranych świadczeń, o czym orzekł w decyzji z dnia [...] grudnia 2018 r. Kolegium stwierdziło, że odwołanie to znajdujące się w aktach sprawy rozpatrzone zostanie w odrębnym postępowaniu.

E. S. w odwołaniu od decyzji z dnia [...] grudnia 2018 r. podniósł, że ma trudną sytuację materialną, jest osobą schorowaną, a pieniądze z zasiłku pielęgnacyjnego zużył na bieżące potrzeby tj. leki i rehabilitację.

Pismem z dnia 9 stycznia 2019 r. do postępowania przyłączył się P. R..

Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając odwołanie od decyzji Burmistrza M. G. z dnia [...] grudnia 2018 r. w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranych zasiłków pielęgnacyjnych stwierdziło, że jest ono uzasadnione, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazane w odwołaniu. Organ odwoławczy wskazał, że organ wydał decyzję w oparciu o art. 30 ust. 9 u.ś.r., który w jego ocenie nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Z dniem 4 marca 2016 r. weszły bowiem w życie przepisy dotyczące procedury zwrotu zasiłku pielęgnacyjnego pobieranego jednocześnie z dodatkiem pielęgnacyjnym. Od tego momentu wprowadzono przepis art. 16 ust. 7 i 8 u.ś.r. Zgodnie z ich brzmieniem osobie, której przyznano dodatek pielęgnacyjny za okres, za który wypłacono zasiłek pielęgnacyjny, Zakład Ubezpieczeń Społecznych lub inny organ emerytalny lub rentowy, który przyznał dodatek pielęgnacyjny, wypłaca emeryturę lub rentę pomniejszoną o kwotę odpowiadającą wysokości wypłaconego za ten okres zasiłku pielęgnacyjnego i przekazuje tę kwotę na rachunek bankowy organu właściwego. Przekazanie kwoty odpowiadającej wysokości zasiłku pielęgnacyjnego, o którym mowa w ust. 7, uznaje się za zwrot świadczeń nienależnie pobranych.

Z powyższego zdaniem Kolegium wynika, że potrącenie pobranych tytułem zasiłku pielęgnacyjnego kwot za okres, za który przyznano emeryturę lub rentę następuje z mocy prawa. Oznacza to, że przepis ten, mając bezwzględnie obowiązujący charakter, obliguje Zakład Ubezpieczeń Społecznych do dokonania potrącenia. Organ, który wypłacił stronie zasiłek pielęgnacyjny nie posiada kompetencji do zwolnienia strony zobowiązanej od obowiązku zwrotu tego zasiłku, a tym samym umorzenia nienależnie pobranych świadczeń. Potrącenie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego następuje z mocy prawa, a przepis ten ma bezwzględnie obowiązujący charakter i obliguje ZUS do dokonania potrącenia.

Wyżej wymieniona procedura nie przewiduje możliwości umorzenia podlegającego zwrotowi zasiłku pielęgnacyjnego. Organ odwoławczy podkreślił, że na gruncie u.ś.r. możliwość umorzenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń przewiduje jedynie art. 30 ust. 9 tejże ustawy. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, umorzenie nienależnie pobranych świadczeń jest dopuszczalne jedynie w przypadku wydania przez organ właściwy decyzji o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranych świadczeń. W opisanej sytuacji, procedura odzyskiwania kwoty zasiłku pielęgnacyjnego, nie przewiduje wydawania decyzji o nienależnie pobranym świadczeniu i o obowiązku ich zwrotu, co mając na względzie wcześniejsze uwagi, prowadzi do wniosku, że w ramach procedury uregulowanej w art. 16 ust. 7 u.ś.r. organ właściwy nie jest uprawniony do umorzenia kwoty zasiłku pielęgnacyjnego, wypłaconego za okres, za który ta sama osoba miała przyznany dodatek pielęgnacyjny.

W niniejszej sprawie organ I instancji po uchyleniu decyzji przyznającej zasiłek pielęgnacyjny w sytuacji gdy był on pobierany jednocześnie z dodatkiem pielęgnacyjnym, nie posiada w przepisach prawa dyspozycji do orzekania o nienależnie pobieranym świadczeniu czy o zastosowaniu ulg w jego spłacie. Organ winien ograniczyć się do zawiadomienia właściwego ZUS, który z mocy prawa winien przekazywać na rachunek bankowy organu kwoty odpowiadające wysokości wypłaconego zasiłku pielęgnacyjnego, co równoznaczne będzie ze zwrotem nienależnie pobranych świadczeń.

P. R. kwestionując powyższą decyzję wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, przez niewłaściwe zastosowanie art. 16 ust. 7 i 8 u.ś.r. i błędne przyjęcie, że przepisy te w przypadku świadczenia rodzinnego w postaci zasiłku pielęgnacyjnego wykluczają możliwość stosowania przez organ art. 30 ust. 1, 2 i 5 u.ś.r., tj. wykluczają możliwość wydawania decyzji o nienależnie pobranym świadczeniu i obowiązku ich zwrotu, jak również, że wykluczają możliwość stosowania przez organ art. 30 ust. 9 u.s.r., tj. wykluczają możliwość merytorycznego rozstrzygania przez organ w przedmiocie umorzenia kwot nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w postaci zasiłku pielęgnacyjnego, odroczenia terminu płatności albo rozłożenia na raty nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego w postaci zasiłku pielęgnacyjnego, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. Mając powyższe na uwadze Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z jednoczesnym umorzeniem postępowania ewentualnie o uchylenie przez Sąd części zaskarżonej decyzji dotyczącej uzasadnienia.

Odnosząc się do zaskarżonej decyzji, pomijając fakt naruszenia przez organ II instancji art. 10 k.p.a. względem prokuratura korzystającego z procesowych praw strony (uznano nie miało to istotnego wpływu na wynik sprawy), Skarżący wskazał, że zgodnie z art. 16 ust. 6 u.ś.r. zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. Wymieniony przepis zakazuje jednoczesnego pobierania dodatku i zasiłku pielęgnacyjnego. Tym samym wypłacanie zasiłku pielęgnacyjnego osobie, która jest uprawniona do dodatku pielęgnacyjnego następuje bez podstawy prawnej. W tej sytuacji można mówić o "nienależnym świadczeniu", które charakteryzuje się obiektywnością w przeciwieństwie do pojęcia "świadczenia nienależnie pobranego", któremu to świadczeniu należy przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli) lub określone działanie (zaniechanie). Obowiązek zwrotu świadczenia nienależnie pobranego obciąża tylko tego, kto przyjął świadczenie w złej wierze, tzn. wiedząc, że mu się ono nie należy, a mimo to takie świadczenie dana osoba

Zdaniem Skarżącego prezentowana w zaskarżonej decyzji wykładnia art. 16 ust. 7 i 8 w zw. z art. 30 ust. 1, 2, 5 i 9 u.ś.r. de facto pozbawiałaby strony, wobec której uchylono decyzję w przedmiocie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, prawa do merytorycznej oceny przez organ, czy przy pobieraniu zasiłku pielęgnacyjnego, jako świadczenia nienależnego, wystąpiły cechy dotyczące stanu świadomości, że uprawnienie do jego otrzymywania ustało. W konsekwencji wykładnia tych przepisów dokonana przez organ II instancji wykluczałaby również możliwość merytorycznego rozstrzygania przez organ w przedmiocie umorzenia kwot nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w postaci zasiłku pielęgnacyjnego, odroczenia terminu płatności albo rozłożenia na raty nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego.

Zdaniem Skarżącego z przepisów art. 16 ust. 7 i 8 u.ś.r., wbrew twierdzeniu organu odwoławczego wcale nie wynika, że organ który wypłacił stronie zasiłek pielęgnacyjny nie posiada kompetencji do wydania decyzji o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranych świadczeń. Wprowadzenie od dnia 4 marca 2016 r. rozwiązań zawartych w art. 16 ust. 7 i 8 u.s.r. miało i ma jedynie pozwolić w efektywny sposób wyegzekwować kwotę nadpłaconego zasiłku pielęgnacyjnego, będącego świadczeniem nienależnie pobranym, przede wszystkim z uwagi na możliwość pominięcia procedur związanych z ewentualną egzekucją administracyjną.

Jak wskazał Skarżący także lektura uzasadnienia projektu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych pozwala ustalić ratio legis, jaki prawodawca chciał osiągnąć dodając ust. 7 i 8 w art. 16 u.s.r. Chodziło tylko o możliwość pominięcia procedur związanych z ewentualną egzekucją administracyjną. Z uwagi na powyższe zmiany zaproponowany został także przepis przejściowy, zgodnie z którym do postępowań w sprawie zwrotu zasiłku pielęgnacyjnego nienależnie pobranego za okres, za który przyznano dodatek pielęgnacyjny, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Innymi słowy powyższą regulacją ustawodawca uprościł jedynie zwrot świadczeń nienależnie pobranych (egzekucję), a nie przesądził, że "z mocy prawa" zasiłek pielęgnacyjny pobierany równocześnie z dodatkiem pielęgnacyjnym jest nienależnie pobranym świadczeniem.

Stąd też, aby nie dopuścić do sytuacji sugerowanej przez organ odwoławczy tj. ograniczenia się przez organ I instancji do zawiadomienia właściwego ZUS o uchyleniu decyzji Burmistrza M. G. z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...], bez uprzedniego orzekania o nienależnie pobranym świadczeniu, w ocenie Skarżącego koniecznym stało się wniesienie niniejszej skargi.

Prokurator stanął na stanowisku, że wniosek E. S. o umorzenie wypłaconego mu zasiłku pielęgnacyjnego jako co najmniej przedwczesny jest bezprzedmiotowy. Stąd też zgłaszając swój udział w postępowaniu prokurator domagał się rozstrzygnięcia, jakie zapadło w sentencji zaskarżonej decyzji (uchylenia decyzji organu I instancji w całości i umorzenia postępowania przed organem I instancji w całości). Nie do zaakceptowania jest jednak uzasadnienie zaskarżonej decyzji i zawarta w tym uzasadnieniu argumentacja dla zapadłego rozstrzygnięcia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zawiera usprawiedliwione podstawy.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 – dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Ewentualne stwierdzenie uchybień w działaniu administracji publicznej obliguje sąd do uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności, bądź też stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 P.p.s.a.). Sąd administracyjny, kontrolując działalność administracji publicznej, pozostaje zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. związany granicami sprawy, a nie granicami skargi.

W pierwszej kolejności odnotować należy, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w której uchylono decyzję organu I instancji w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranych zasiłków pielęgnacyjnych w okresie od 1 grudnia 2011 r. do 31 października 2018 r. w łącznej kwocie [...]zł. i orzeczono o umorzeniu postępowania przed organem I instancji w całości. Powodem takiego rozstrzygnięcia było przyjęcie przez organ odwoławczy stanowiska, że w sytuacji gdy zasiłek pielęgnacyjny był pobierany jednocześnie z dodatkiem pielęgnacyjnym, brak w przepisach prawa dyspozycji do orzekania o nienależnie pobieranym świadczeniu czy o zastosowaniu ulg w jego spłacie. Zdaniem Kolegium organ winien ograniczyć się do zawiadomienia właściwego ZUS, który z mocy prawa winien przekazywać na rachunek bankowy organu kwoty odpowiadające wysokości wypłaconego zasiłku pielęgnacyjnego, co równoznaczne będzie ze zwrotem nienależnie pobranych świadczeń. Skarżący, nie kwestionując zasadności umorzenia postępowania z uwagi na to, że przedmiotowy wniosek jako przedwczesny, stwierdził, iż nie do zaakceptowania jest uzasadnienie zaskarżonej decyzji i zawarta w tym uzasadnieniu argumentacja dla zapadłego rozstrzygnięcia.

Mając na uwadze fakt, że Skarżący zakwestionował zaskarżoną decyzję w części dotyczącej jej uzasadnienia w pierwszej kolejności należy wskazać, że w świetle aktualnie obowiązującego ustawodawstwa sądowoadministracyjnego, było i jest dopuszczalne zaskarżenie skargą do wojewódzkiego sądu administracyjnego jedynie uzasadnienia decyzji administracyjnej, jako jej części oraz co za tym idzie uchylenie jej w całości lub w części przez Sąd. Decyzja administracyjna jako przejaw woli organu administracji stanowi bowiem całość, w której poszczególne jej części, a w szczególności podstawa prawna, przesłanki faktyczne, samo rozstrzygnięcie oraz uzasadnienie rozstrzygnięcia są nierozerwalnie związane, wzajemnie się uzupełniają, warunkują i powinny być oceniane łącznie. Wszelkie nieprawidłowości w sferze określonego elementu mogą rzutować tylko na ten element – część decyzji, mogą także oznaczać wadliwość całej decyzji, w zależności od okoliczności danej sprawy. Możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji administracyjnej dotyczy wszystkich jej elementów, w tym również uzasadnienia, jako jej integralnej części (takie stanowisko zostało zaprezentowane w doktrynie: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 53; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo Wolters Kluwer, Warszawa 2009, s. 24; J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2010, s. 24; oraz w orzecznictwie: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 1982 r. sygn. akt I SA 47/82 – publ. LexPolonica nr 297477, z dnia 30 czerwca 1983 r. sygn. akt I SA 178/83 – publ. ONSA 1983, nr 1 poz. 51 z glosą J. Zimmermanna – NP 1985, nr 5 s. 153, z dnia 20 maja 1998 r., sygn. akt I SA 1896/97 – publ. Lex nr 44519, z dnia 22 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 223/10, dost. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – dalej CBOSA).

Co do zasady dopuszczalne jest zatem zaskarżenie do sądu administracyjnego uzasadnienia decyzji organu odwoławczego. W tym miejscu stwierdzić należy, że skarga skierowana tylko przeciwko uzasadnieniu decyzji powinna zostać oddalona w sytuacji, gdy wady uzasadnienia nie mają wpływu na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie sytuacja jest jednak odmienna, bowiem w ocenie Sądu błędne uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na wskazane w nim wytyczne, ma istotny wpływ na dalszy przebieg sprawy, a tym samym na jej wynik, co obligowało Sąd do jej uchylenia.

Oceniając zasadność samej skargi na wstępie wskazać należy, że zasady przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego zostały określone w art. 16 u.ś.r. W art. 16 ust. 6 u.ś.r. zastrzeżono, że zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. Zgodnie z art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie (...) prawa do świadczeń rodzinnych (...) w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania. Oznacza to, że w przypadku równoczesnego pobierania zasiłku pielęgnacyjnego oraz dodatku pielęgnacyjnego, obowiązkiem organów administracji publicznej jest wydanie decyzji stwierdzającej, że zasiłek pielęgnacyjny stanowił świadczenie nienależnie pobrane, co z kolei, otwiera drogę do jego zwrotu. Wydanie powyższej decyzji jest przy tym uzależnione od łącznego spełnienia dwóch warunków: równoczesnego pobierania powyższych świadczeń oraz uprzedniego poinformowania beneficjenta zasiłku, o niemożności jednoczesnego pobierania zasiłku pielęgnacyjnego oraz dodatku pielęgnacyjnego.

W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, że E. S. w okresie od dnia 1 grudnia 2011 r. pobierał równocześnie zasiłek pielęgnacyjny oraz dodatek pielęgnacyjny. Okoliczność powyższą potwierdza pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. W.. z dnia [...] października 2018 r. nr [...] znajdujące się w aktach organu I instancji. Powyższego faktu nie kwestionował również E. S. w toku przedmiotowego postępowania.

Oceniając zasadność wyrażonego w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego stanowiska, wskazać należy, że jak słusznie zauważyło Kolegium od 4 marca 2016 r. obowiązują przepisy upraszczające tryb dochodzenia zwrotu nienależnie pobranych zasiłków pielęgnacyjnych (ustawa z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych; Dz. U. z 2015 r., poz. 1302 – dalej ustawa zmieniająca). W świetle art. 16 ust. 7 u.ś.r. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą osobie, której przyznano dodatek pielęgnacyjny za okres, za który wypłacono zasiłek pielęgnacyjny, Zakład Ubezpieczeń Społecznych lub inny organ emerytalny lub rentowy, który przyznał dodatek pielęgnacyjny, wypłaca emeryturę lub rentę pomniejszoną o kwotę odpowiadającą wysokości wypłaconego za ten okres zasiłku pielęgnacyjnego i przekazuje tę kwotę na rachunek bankowy organu właściwego. Przekazanie kwoty odpowiadającej wysokości zasiłku pielęgnacyjnego w powyższym trybie uznaje się za zwrot świadczeń nienależnie pobranych (ust. 8).

Wbrew stanowisku wyrażonemu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, treść powyższych przepisów nie zwalnia jednak właściwego organu z obowiązku wydania decyzji stwierdzającej, że zasiłek pielęgnacyjny stanowił świadczenie nienależnie pobrane. Powyższe znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowadministracyjnym wydanym w obowiązującym stanie prawnym wynikającym z wejścia w życie ustawy zmieniającej, w którym wskazuje się, że "W przypadku równoczesnego pobierania zasiłku pielęgnacyjnego oraz dodatku pielęgnacyjnego, obowiązkiem organów administracji publicznej jest wydanie decyzji stwierdzającej, że zasiłek pielęgnacyjny stanowił świadczenie nienależnie pobrane, co z kolei, otwiera drogę do jego zwrotu. Wydanie przedmiotowej decyzji jest przy tym uzależnione od łącznego spełnienia dwóch warunków: równoczesnego pobierania powyższych świadczeń oraz uprzedniego poinformowania beneficjenta zasiłku, o niemożności jednoczesnego pobierania zasiłku pielęgnacyjnego oraz dodatku pielęgnacyjnego (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 30 maja 2018 r. sygn. akt III SA/Gd 145/18 - CBOSA). W tym miejscu wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym uwzględniając treść art. 16 ust. 7 – 9 u.ś.r. w aktualnym brzmieniu akcentuje się również, iż skoro ustawodawca traktuje powyższą procedurę jako zwrot świadczeń nienależnie pobranych, nie ulega wątpliwości, że do należności tych zastosowanie mają również przepisy przewidujące ulgi w zwrocie należności – w postaci umorzenia lub rozłożenia na raty (art. 30 ust. 9 u.ś.r.) - zob. wyrok WSA w Lublinie z dnia 22 listopada 2018r. sygn. akt II SA/Lu 766/18 – CBOSA.

Podzielając stanowisko prezentowane w powołanych wyżej wyrokach i mając na uwadze także okoliczność że również w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczących stanów faktycznych objętych dyspozycjami art. 16 ust. 7 i 8 u.ś.r. nie prezentuje się stanowiska analogicznego do zajętego przez organ II instancji (por. wyroki z 18 kwietnia 2018 r. w sprawie I OSK 2604/17 i z 20 września 2018 r. w sprawie I OSK 979/18, CBOSA), Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie uznał, że zarzuty podniesione w skardze są w pełni uzasadnione. Oznacza to, że zasadnym jest uznanie zaskarżonej decyzji za wydaną z naruszeniem art. 16 ust. 7 i 8 u.ś.r.

Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Wobec braku w obrocie prawnym decyzji stwierdzającej, że wypłacony E. S. zasiłek pielęgnacyjny stanowił świadczenie nienależnie pobrane, zasadnym jest również uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie umorzenia nienależnie pobranych zasiłków pielęgnacyjnych na podstawie art. 135 P.p.s.a. i art. 145 § 3 P.p.s.a. w związku z art. 105 § 1 k.p.a. Postępowanie administracyjne podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe z uwagi na stwierdzenie, że wniosek E. S. jest przedwczesny.