Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 173/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2007-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 20, 23
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 7
journal: Dz.U. 2004 nr 204 poz 2086
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.
article: art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
article: par. 44 pkt 2, par. 46 i 47
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Ryszard Bryk Sędziowie NSA Małgorzata Wolska AWSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 13 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi Burmistrza Miasta na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatowego z dnia [...] października 2006 r. nr [...].


UZASADNIENIE

II SA/RZ 173/07

Uzasadnienie

Naczelnik Wydziału Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami działając z upoważnienia Starosty, po rozpatrzeniu wniosku Burmistrza Miasta, decyzją [...] z dnia [...] października 2006 roku odmówił wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów miasta Ł. mających polegać na wpisaniu właścicieli działki nr 2706 stanowiącej drogę, zgodnie ze stanem uwidocznionym w Kw nr [...].

Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 20 ust.1 i 2 oraz art. 22 ust.1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 Prawo Geodezyjne i Kartograficzne /Dz. U. Nr 240 poz. 2027 z 2005 r. ze zm/.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że wnioskodawca domagał się wpisania w ewidencji właścicieli działki – Cz. K. i B. K. , zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Łańcucie V Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia [...] maja 2006 r. Dz. Kw. Nr [...].

Na podstawie postanowienia spadkowego częściowego Sądu Rejonowego w Łańcucie z [...] lutego 2003 roku I Ns [...] - spadek po B. K. nabyły dzieci: E. K., M. K. i Cz. K. po 1/3 części. Na podstawie postanowienia spadkowego końcowego w sprawie I Ns [...] z dnia [...] maja 2003 r., spadek po Cz. K. nabyli : żona A. K. oraz syn M.K. po 1/2 części.

Za strony postępowania uznano : E. K., M. K., A. K. i M. K..

Ustalono też, że działka nr 2706 odpowiada pgr. nr 694 wpisanej do Kw. [...]. E. K. działając imieniem własnym i swego brata M. wyraził zgodę na ujawnienie ich w ewidencji gruntów jako współwłaścicieli działki. M. K. nie zgodził się na ujawnienie w ewidencji podnosząc, że droga była urządzona dla mieszkańców Ł. przez Gminę, a wartość poniesionych nakładów przekracza wartość działki. Zarzucił również, że po rozmowie w Urzędzie Miasta ma obawy, że Gmina wymierzy mu podatek od tej nieruchomości według najwyższej stawki, jak za grunty budowlane, na co on nie wyraża zgody. Organ I instancji wskazał również, że wpłynął wniosek mieszkańców korzystających z drogi od kilkudziesięciu lat, w którym wskazali, że w latach 70 tych droga została utwardzona, wyasfaltowana i oświetlona, a zimą jest odśnieżana przez służby miejskie. Przejęcie drogi przez prywatne osoby może pogorszyć warunki ich dostępu do drogi głównej. Organ odmawiając wpisu do ewidencji wziął pod uwagę te okoliczności, a dodatkowo wskazał, że B. K. przekazał w 1976 roku na rzecz Skarbu Państwa, za rentę, całe gospodarstwo rolne. /decyzja Naczelnika Miasta nr [...] z [...] kwietnia 1976 r./.

Od powyższej decyzji Starosty odwołał się w ustawowym terminie Burmistrz Miasta. Zarzucił, że rozstrzygnięcie narusza przepisy § 10 ust.1 pkt.2 oraz § 12 ust.1 pkt.1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku /Dz. U. Nr 38 poz. 454 z 2001 ze zm./,zgodnie z którymi w ewidencji ujawnia się dane właścicieli nieruchomości na podstawie wpisów dokonanych w księgach wieczystych i prawomocnych orzeczeń sądowych. Nieruchomość nr 2076 ma uregulowany stan prawny . Postanowienia spadkowe po właścicielach nieruchomości stanowią podstawę dokonania zmian w ewidencji.

Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym , Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, decyzją z dnia [...] stycznia 2007 roku [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, powołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt.1 k.p.a. oraz art. 20 ust.1 i 2, art.7b ust.2 pkt.2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.

W motywach decyzji organ wskazał, że podczas założenia ewidencji gruntów miasta Ł. przedmiotowa działka wykazana została w operacie ewidencyjnym jako droga we władaniu Prezydium Miejskiej Rady Narodowej, a następnie na rzecz Urzędu Miejskiego. W obowiązującym operacie wykazana jest jako droga we władaniu Gminy Miasta.

Zgodnie z przepisem art. 73 ust.1 ustawy z 13 października 1998 Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną /Dz. U. Nr 133 z 1998 poz. 872 ze zm., nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego , nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne , z dniem 1 stycznia 1999 roku stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Zgodnie z art. 73 ust.3

podstawę do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa tego gruntu stanowi ostateczna decyzja wojewody na wniosek właściwego zarządu drogi.

Wykazanie przedmiotowej drogi na rzecz osób fizycznych zgodnie z wnioskiem pociągałoby za sobą obowiązek uiszczania od tego gruntu stosownego podatku, a również mogłoby wywołać komplikacje prawne i problemy związane z użytkowaniem i utrzymaniem drogi. Sporna droga znajduje się w faktycznym władaniu Gminy Miasta i w odniesieniu do niej znajdują zastosowanie powołane przepisy ustawy z 13 października 1998, w związku z tym brak jest podstaw do dokonania żądanej zmiany.

Skargę na wymienioną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł Burmistrz Miasta. Zarzucił, że droga /działka 2706 / nie jest drogą publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych /Dz. U. z 2004 nr 204 poz. 2086/ , na dowód czego przedłożył kserokopię Uchwały Nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej z [...] października 1987 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich z wykazem dróg gminnych na terenie Ł.. W związku z tym nie zachodzą przesłanki określone w art. 73 ustawy z dnia 13 pażdziernika1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną Nie ma zatem podstaw do wystąpienia Gminy o komunalizację tej drogi w celu wpisania jej jako właściciela drogi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153 poz. 1269 z 2002 roku/ sądy te sprawują w zakresie swej działalności kontrolę pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz.1270 z 2002 roku / zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy , których dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.

W myśl przepisu art. 145 P.p.s.a. Sąd obowiązany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny określone w przepisie art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest odmowa wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów. Zgodnie z art. 20 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne / t.j. Dz. U. z 2005 r. nr 240 , poz. 2027/, zwanej dalej ustawą, ewidencja gruntów jest zbiorem informacji o gruntach i budynkach, które stanowią podstawę planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej i gospodarki nieruchomościami. Odnośnie gruntów - zawiera ona informacje o ich położeniu, granicach, powierzchni, rodzajach użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczeniu ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, właścicielach i władających. Spełnia ona zatem funkcje informacyjno - techniczne, rejestrujące stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy. Z przepisu art. 20 wskazanej ustawy, w zw. z § 44 pkt.2 i § 47 ust.1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. ( Dz. U. Nr 38 poz. 454 ), zwanego dalej rozporządzeniem, wynika, że ewidencja ta powinna być utrzymana w stanie aktualności. Aktualizacji danych dokonuje się na podstawie przedłożonych dokumentów , którymi są: prawomocne orzeczenia, decyzje, akty notarialne, akty normatywne ilustrujące stan odmienny od uwidocznionego w operacie ewidencji gruntów /art. 20 w zw. z art. 23 ustawy i § 46 rozporządzenia/. Oznacza to, że w toku postępowania organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie może we własnym zakresie dokonywać ustaleń dotyczących danych zawartych w wymienionych dokumentach , a także rozstrzygać sporów dotyczących własności. Wynika to z istoty ewidencji gruntów i budynków, która ma charakter techniczno - deklaratoryjny i znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych / vide: wyroki NSA 27.10.1998sygn. II SA 1094/98 LEX nr 41305, NSA z 20.11.1998 sygn. ll SA 914/98 LEX 41816, NSA z 13.05.1999 sygn ll SA 566/99 LEX 46217/. W świetle powyższego - kompetencje organów ewidencyjnych sprowadzają się do rejestracji stosownego dokumentu i naniesienia wynikających z niego zmian.

W rozpatrywanej sprawie Burmistrz Miasta wniósł o ujawnienie w ewidencji gruntów właścicieli działki nr 2706 na podstawie postanowień sądowych stwierdzających prawa do spadku po B. i Cz. K.. Organy ewidencyjne odmówiły wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków dotyczących przedmiotowej działki stanowiącej drogę odpowiadającą dawnej parceli gruntowej nr 694. Odmawiając wprowadzenia zmian organy stwierdziły, że sporna droga znajduje się w faktycznym władaniu Gminy Miasta i w odniesieniu do niej znajdują zastosowanie przepis art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 roku -Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Zgodnie z tym przepisem , nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego , nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 roku stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem ( ust 1).

Odszkodowanie wypłaca gmina - w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 drogami gminnymi, (ust. 2 pkt.1).

Stosownie do przepisu art. 7 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych / Dz. U. Nr 204 poz. 2086 z 2004 r. ze zm.) ,do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym, niezaliczone do innych kategorii, stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom , z wyłączeniem dróg wewnętrznych. ( ust.1).Zaliczenie do kategorii dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu. Burmistrz Miasta zaprzeczył w skardze, by droga, działka nr 2706 była drogą publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych, na dowód czego przedłożył kserokopię Uchwały nr [...] WRN z [...] października 1987 w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich z wykazem dróg gminnych na terenie Ł.. Sąd zauważa, że z dowodu tego nie wynika charakter przedmiotowej drogi. W aktach sprawy figuruje ona pod nr 2706, podczas, gdy Dziennik Urzędowy /jego kopia/ Województwa z dnia 30 października 1987 zawierający wskazaną uchwałę wymienia jedynie nazwy ulic miejskich zaliczonych do kategorii dróg lokalnych miejskich, bez numerów działek, co nie pozwala na stwierdzenie, czy przedmiotowa droga objęta jest uchwałą . Odnosząc się do tej kwestii organ odwoławczy stwierdził w odpowiedzi na skargę, że osoby fizyczne nie mają wpływu na przejście prawa własności gruntu zajętego pod drogę , bowiem stosowny wniosek w tym przedmiocie powinien złożyć zarządca drogi. Stwierdził też, że wykazanie w operacie ewidencyjnym drogi na rzecz osób fizycznych zgodnie z wnioskiem Burmistrza, pociągnęłoby za sobą obowiązek uiszczania od tego gruntu stosownego podatku oraz mogłaby wywołać komplikacje prawne i problemy z jej użytkowaniem i utrzymaniem, czego obawiają się jej użytkownicy. Takie stwierdzenie bazujące na faktach, a nie znajdujące oparcia w przepisach prawa nie uzasadnia odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji. Zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia ewidencja obejmuje dane dotyczące właścicieli nieruchomości. W rozpatrywanej sprawie właściciele przedmiotowej drogi są znani, bowiem legitymują się prawomocnymi postanowieniami sądowymi ustalającymi ich prawa do spadku po właścicielach nieruchomości wykazanych w księgach wieczystych.

Stosownie do art. 73 ust.3 , podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości o których mowa w ust. 1 jest ostateczna decyzja wojewody wydana na wniosek właściwego zarządu drogi. Stanowiska, że w odniesieniu do spornej drogi znajduje zastosowanie przepis art. 73 organy niczym nie uzasadniły. Fakt władania drogą przez Gminę Miasta w sytuacji, gdy znani są właściciele tej drogi, nie może być przeszkodą do dokonania wpisu w ewidencji, chyba, że istnieją okoliczności uzasadniające odmowę, ale to nie zostało w sprawie ustalone i wymaga ponownego rozpatrzenia.

Wskazując na powyższe, Sąd uznał skargę za uzasadnioną , i orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt.1 lit. a P.p.s.a.