Postanowienie NSA, sygn. akt II FSK 2755/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 61 par. 3, art. 193,
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartosz Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku pełnomocnika R. M. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej R. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 22 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Lu 671/11 oddalającego skargę B. M. i R. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 12 września 2011 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

B. i R. M. wnieśli skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z 12 września 2011 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. W skardze zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z dnia 14 marca 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej "p.p.s.a.").

Postanowieniem z 27 grudnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wstrzymał wykonanie kwestionowanej decyzji; następnie zaś wyrokiem z 22 lutego 2012 r. — oddalił skargę.

Od tego wyroku R. M. wniósł skargę kasacyjną. W toku postępowania kasacyjnego, 16 lipca 2012 r., pełnomocnik skarżącego wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podnosząc, że z momentem wydania zaskarżonego wyroku, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji upadło. Pełnomocnik wskazał nadto, że w dacie złożenia wniosku nie uległy zmianie przesłanki, które uwzględnił sąd pierwszej instancji wydając postanowienie z 27 grudnia 2011 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek strony skarżącej zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie zgodzić się wypada z pełnomocnikiem strony, że w postępowaniu kasacyjnym, wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę, dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. (w zw. z art. 193 p.p.s.a.). Pogląd ten pojawił się już wcześniej w orzecznictwie sądowym i zasługuje na pełną aprobatę (por. postanowienie NSA z 30 września 2005 r., II OSK 1002/05, ONSAiWSA 2006, Nr 2, poz. 43).

Przechodząc do merytorycznej oceny wniosku przypomnieć należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., to jest: (a) zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub (b) spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (B. Dauter, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 205; postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, publikowane na stronie internetowej NSA (cbois): http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Z kolei trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie NSA z 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FZ 110/10, cbois).

Podkreślić należy, że przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia. Na wnioskodawcy zatem spoczywa obowiązek jedynie uprawdopodobnienia istnienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu lub czynności (postanowienie NSA z 11 stycznia 2008 r., II OZ 1002/07, cbois). Zgodzić się również należy z wyrażaną w orzecznictwie tezą, że sąd administracyjny, rozpoznając wniosek, bierze pod uwagę nie tylko okoliczności w nim wskazane, ale też wszelkie okoliczności i dokumenty znane sądowi z urzędu (postanowienie NSA z 10 marca 2008 r., II OZ 209/08, cbois).

W niniejszej sprawie analiza danych zawartych w aktach sprawy skłania do wniosku, że miesięczne środki, jakimi dysponuje rodzina skarżącego, uwzględniając ceny artykułów spożywczych, gazu, prądu i leków, są nadal skromne. Obciążenie miesięcznego budżetu skarżącego jakąkolwiek dodatkową kwotą z tytułu prowadzonej egzekucji, może, w ocenie sądu, pozbawić jego rodzinę niezbędnych środków do życia. Szczegółową analizę sytuacji strony przeprowadził sąd pierwszej instancji przy okazji analizy ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy (postanowienie WSA w Lublinie z 29 sierpnia 2012 r.). Wynika z niej, że R. M. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i trojgiem uczących się dzieci; utrzymuje się w wynagrodzenia za pracę żony skarżącego (2.600 zł brutto miesięcznie), stypendium syna (300 zł miesięcznie) oraz korzysta z pomocy finansowej rodziny; jest wraz z żoną właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 1,4 ha; miesięczne koszty utrzymania rodziny wynoszą około 1.900 zł miesięcznie; wraz z żoną posiada zadłużenie w banku na kwotę ok. 80.000 zł. W takiej sytuacji wykonanie decyzji doprowadzi do pozbawienia skarżącego i jego rodziny środków utrzymania, a w każdym razie — zniweczy konsensus do jakiego małżonkowie M. doszli z wierzycielami cywilnoprawnymi, dzięki któremu są oni w stanie zrealizować przynajmniej część swoich zobowiązań.

Ponieważ żądanie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji okazało się w pełni uzasadnione, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.