Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 1242/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16  art. 2 lit. c
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8  art. 4 ust. 8
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.
journal: Dz.U.UE.L 1995 nr 312 poz 1  art. 4 ust. 3
law: Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot  Europejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska,, Sędzia WSA Bolesław Stachura, Protokolant starszy sekretarz sądowy Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 lutego 2017 r. sprawy ze skargi A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością M. Spółka komandytowa z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 6 października 2016 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na 2014 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] , Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatu B. ARiMR z siedzibą w B. z dnia [...] r. nr [...] , którą odmówiono [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością M. [...] S. K. z siedzibą w P. W. przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2014 r.

Z powyższych decyzji oraz akt sprawy wynika, że 17 marca 2014 r. wpłynął

do organu I instancji wniosek ww. Spółki o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej

w pakiecie 1. Zrównoważony sposób gospodarowania wariant 1.1. zrównoważony sposób gospodarowania na rok 2014 do powierzchni [...] ha. Część działek zgłoszonych przez Spółkę do płatności była dzierżawiona od [...] P. U. Sp. z o.o., a które wcześniej należały do [...] P. Sp. z o.o. i w latach 2006-2012 r. były zgłaszane przez tę spółkę do płatności.

Podobne zgłoszenie do płatności gruntów dzierżawionych od [...] P. U. Sp. z o.o. (które wcześniej należały do [...] P. Sp. z o.o.) w latach 2012-2014 r. miało miejsce również przez inne podmioty, m.in. A. Sp. z o.o. P. Sp. k., A. Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o. K. [...] Sp. k., [...] Sp. z o.o. W. [...] Sp. k., [...] Sp. z o.o. J. [...] Sp. k., [...] Sp. z o.o. Ż. [...] Sp. k., [...] Sp. z o.o. K. [...] Sp. k., przy czym wszystkie te spółki mają siedzibę w P. W. [...] oraz są reprezentowanie przez posiadającego w nich większość udziałów A. N.

Rozpatrując sprawę organ I instancji stanął na stanowisku, że deklarowana powierzchnia działek przez [...] P. Sp. z o.o. przekraczała [...] ha, co -

w związku ze zmianą przepisów - od 2012 r. powodowało, że nie mogła uzyskać za zadeklarowaną przez skarżącą Spółkę powierzchnię działek ([...] ha), takiej kwoty płatności jaką mogła otrzymać utworzona w 2011 r. skarżąca Spółka. Mając nadto na uwadze powiązania personalne pomiędzy ww. spółkami oraz brak bazy technicznej poszczególnych spółek (powierzenie gospodarowania [...] P. U.

Sp. z o.o.), organ uznał, że w sprawie doszło do stworzenia sztucznych warunków do uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemów wsparcia.

Spółka wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji, domagając się uchylenia jej w całości i orzeczenia co do istoty sprawy. Spółka zarzuciła decyzji:

1) błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na uznaniu, że Spółka sztucznie stworzyła warunki do otrzymania płatności, co w konsekwencji doprowadziło

do błędnego zastosowania art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.UE.L.2011.25.8 ze zm.) - dalej: "rozporządzenie nr 65/2011";

2) błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na uznaniu, że celem Spółki było uzyskanie korzyści sprzecznych z celami poszczególnych systemów wsparcia, w szczególności określonych w art. 33 (obecnie 39) Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE) i że w przypadku Spółki nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego;

3) naruszenie przepisów art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2013.267 ze zm.) – dalej: "k.p.a.", poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie oraz poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w szczególności poprzez nieżądanie od Spółki złożenia wyjaśnień i przedstawienia dowodów w kwestiach istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, poprzez pominięcie i nieprzeprowadzenie oględzin gospodarstwa rolnego prowadzonego i należącego do Spółki oraz niezebranie odpowiedniej dokumentacji dotyczącej Spółki, jej sytuacji majątkowej i kondycji finansowej jej gospodarstwa w Polsce, której analiza potwierdziłaby autonomiczny charakter prowadzonej przez nią działalności rolniczej, a także pozwoliłaby ustalić, czy przyznanie Spółce dopłat realizuje cele poszczególnych systemów wsparcia.

Organ odwoławczy włączył do materiału dowodowego sprawy dokumenty z akt postępowań w sprawie uchylenia czynności materialno-technicznej i odmowy dokonania wpisu do ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, a także dokumentację fotograficzną stanowiącą załącznik do raportów z kontroli na miejscu dla G. oraz członków G. [...] P. U. Sp. z o.o.

Po rozpatrzeniu odwołania, nie znajdując podstaw do jego uwzględnienia, organ odwoławczy wskazaną na wstępie decyzją, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy uznał za niezasadne zarzuty dotyczące naruszenia

art. 7 i art. 77 k.p.a., stwierdzając, że organ I instancji rozstrzygnął sprawę w oparciu

o materiał dowodowy zebrany w trakcie postępowania prowadzonego w przedmiocie ww. postępowania dotyczącego uchylenia czynności materialno-technicznej oraz

o dokumenty i dowody, które Spółka przedłożyła w tym postępowaniu. Ponadto, Spółka była wezwana do złożenia dodatkowych wyjaśnień. W toku postępowania Spółka przedłożyła jedynie odpis z KRS (stan na 15 maja 2014 r.), umowę Spółki (Repertorium A numer[...]) wraz ze zmianami, umowę dzierżawy gruntów rolnych z 1 marca 2012 r. oraz wyciągi z ksiąg rachunkowych za lata 2012 i 2013.

Zdaniem organu odwoławczego, zebrany w sprawie materiał dowodowy został oceniony przez organ I instancji wszechstronnie i wnikliwie z uwzględnieniem zasad wynikających z przepisów ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania organ stwierdził, że zaistniały sztuczne warunki do uzyskania płatności, co wyczerpuje przesłanki z art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, dotyczącego funduszy wypłacanych w ramach Wspólnej Polityki Rolnej. Organ odwołał się też do pojęcia "nadużycia", które stanowiło przedmiot analizy przeprowadzonej w orzeczeniach ETS.

Organ odwoławczy przedstawił ponadto wyniki badania samodzielności funkcjonalnej Spółki oraz powiązań osobowych i kapitałowych między nią i innymi podmiotami. Organ ustalił, że Spółka posiada siedzibę w miejscowości P. W., pod adresem: P. W. [...] , [...] K., oraz że pod tym adresem działa także [...] innych spółek prawa handlowego, zarządzanych lub kontrolowanych przez A. N., tj.: A. Sp. z o.o., E. E. P. Sp. z o.o., R. G. [...] P. Sp. z o.o., A. spółka z o.o. Sp. k., A. Sp. z o.o. P. spółka k., [...] Sp. z o.o. M. [...] Sp. k., [...] Sp. z o.o. K. [...] Sp. k., [...] Sp. z o.o. J. [...] Sp. k., [...] Sp. z o.o. Ż. [...] Sp. k., [...] Sp. z o.o. K. [...] Sp. k., [...] P. Sp. z o.o., "[...] P. U." Sp. z o.o., J.W. [...] Sp. z o.o., [...] A. Sp. z o.o.

Organ przedstawił także stan prawny i faktyczny Spółki, pozostałych

ww. [...] spółek oraz [..] powiązanych z nimi osób fizycznych (tj. A.N. , C. V., C. B. i A. H. O.), wskazując odpowiednio na: wspólników spółek, skład osobowy ich zarządów, datę utworzenia i wpisania do KRS, a także składane przez ww. podmioty wnioski do uzyskania płatności oraz działki ewidencyjne zgłaszane w tych wnioskach. Organ wskazał, że na bazie posiadanych dokumentów ustalono, iż z "Gospodarstwa" (ze spółki "[...] P. U." Sp. z o.o., ) wydzielono w 2012 r. jednostki produkcyjne poprzez wydzierżawienie im gruntów. Uprzednio grunty te były zgłaszane przez jeszcze inną spółkę kontrolowaną przez A. N., tj. [...] P. Sp. z o.o. Jedną z takich jednostek którym wydzierżawiono grunty była skarżąca [...] Sp. z o.o. M. [..] Sp. komandytowa, która gospodaruje na gruntach wcześniej zgłaszanych do płatności przez [...] P. Sp. z o.o., zarządzanych - na podstawie umowy zwartej przez Spółkę - przez "[...] P. U." Sp. z o.o.

Proces wydzielania odrębnych jednostek organizacyjnych i podziałów gruntów

na ww. jednostki w poszczególnych latach organ przedstawił w ujęciu tabelarycznym na str. 10 decyzji, podkreślając, że od 2012 r. powstało 11 dodatkowych jednostek produkcyjnych, wydzielonych w obrębie jednego gospodarstwa. Ponadto Spółkę (jak i inne podmioty – ww. spółki oraz osoby fizyczne, działające pod adresem P. W. [...]) łączy z [...] P. U. Sp. z o.o. (pierwotna spółka "[...] P. U." Sp. z o.o., na podstawie uchwały z 8 grudnia 2014 r. została przejęta przez grupę producentów rolnych w kategorii ziarna zbóż i nasion oleistych – G. P. Sp. z o.o., która to spółka po dokonaniu przejęcia zmieniła nazwę na [...] P. U. Sp. z o.o.) Umowa o Gospodarowaniu Gruntem Rolnym z dnia 1 marca 2012 r. (dotyczy ona podmiotów wydzielonych w 2012 r.), w ramach której podmioty zlecają wykonanie usług rolniczych obejmujących kompleksową uprawę roślin na terenie działek ewidencyjnych będących we władaniu Zleceniodawców, przy czym kompleksowa uprawa roślin obejmuje m.in.: wykonanie U. uprawy roli, siewu, oprysku, rozsiewania nawozów, usług na użytkach zielonych oraz zbioru plonów, dostawę na działki rolne środków do produkcji rolnej, takich jak materiał siewny, nawozy, środki ochrony roślin. Zgodnie zaś z § 4 zawartych umów o gospodarowanie gruntem, w celu zabezpieczenia należności z tytułu wykonywanych usług, płody rolne pochodzące z pól, które są przedmiotem umowy, pod warunkiem ich zebrania przez zleceniobiorcę, zostają z tym dniem przywłaszczone na zabezpieczenie roszczeń do czasu zapłaty wynagrodzenia z umowy; strony dopuszczają możliwość rozliczenia wzajemnych zobowiązań i należności w formie kompensaty wzajemnych rozrachunków.

W świetle powyższego organ odwoławczy stwierdził, że poszczególne jednostki gospodarują na gruntach dzierżawionych od spółki [...] P. U. Sp. z o.o., przy czym wszelkie zabiegi wykonywane są przez tę spółkę. Zapłata za usługi zabezpieczona jest płodami rolnymi i jednostki te, jako zrzeszone w grupie, obowiązane są sprzedawać płody do spółki [...] P. U., która jest jednocześnie grupą producentów. Organ zwrócił też uwagę na sposób, w jaki kształtuje się struktura własnościowa tej spółki, tj.: [...] P. Sp. z o.o., A. N., A. Sp. z o.o., C. V., R. G. [...] P. Sp. z o.o., A. O., C. B., [...] Sp. z o.o. M. [...] Sp. k., A. Sp. z o.o. P. Sp. k., [...] Sp. z o.o. W. [..] Sp. k., [...] Sp. z o.o. Ż. [...] Sp. k., [...] Sp. z o.o. J. [...] Sp. k., [...] Sp. z o.o. K. [...] Sp. k., A. Sp. z o.o. Sp. k.

W ocenie organu odwoławczego powyższe wskazuje na istnienie istotnych więzi strategicznych między ww. podmiotami. Stąd organ nie uznał twierdzeń Spółki, że dokonanie takiego wyodrębnienia kilkunastu spółek miało na celu wyłącznie decentralizację produkcji, aby nie dopuszczać do zwiększania tzw. strat stałych. Organ wskazał, że choć z jednej strony dokonano podziału gospodarstwa, to z drugiej –koncentruje się produkcję i obrót towarem w celu maksymalizowania zysku ze sprzedaży płodów w ramach grupy producentów. Zdaniem organu, oznacza to, że doszło do podziału gospodarstwa wyłącznie w celu uzyskania jak największego poziomu finansowania z funduszy unijnych a także z budżetu krajowego.

Organ wskazał również, że analiza powiązań osobowych w ramach ww. kilkunastu spółek kapitałowych prowadzi do wniosku, iż grupa osób fizycznych

(A. N., C. V., A. O. i C. B.) poprzez ukształtowanie struktury własnościowo-zarządczej w spółkach prawa handlowego (w tym spółkach

z o.o. i spółkach komandytowych oraz spółkach prawa handlowego utworzonych na gruncie prawa niemieckiego) ma rzeczywisty wpływ na kształtowanie przez te podmioty stosunków cywilnoprawnych. Korzystając z tego, w wyniku zawartych umów dzierżawy, ww. osoby podzieliły istniejące wcześniej gospodarstwo rolne - poprzez wydzielenie gruntów - na mniejsze jednostki produkcyjne. Wszystkie ww. podmioty stanowią spójny element jednorodnej masy majątkowej zarządzanej przez te same osoby w sposób zorganizowany, które realizują za ich pomocą wspólny cel gospodarczy. Tym samym, podmioty te są jednym gospodarstwem, w ramach którego wyodrębnione zostały mniejsze jednostki produkcyjne, działające w formie spółek prawa handlowego lub wykazywane jako zarządzane przez ww. osoby fizyczne.

Odwołując się do brzmienia § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 33, poz. 262 ze zm.) – zwanego dalej: "rozporządzeniem z dnia 26 lutego 2009 r." (stawiających jako warunek przyznania płatności - posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych, polegające na rolniczym użytkowaniu tych działek, oraz definicji "rolnika", "gospodarstwa" czy "prowadzenia działalności rolniczej" wynikających z przepisów unijnych, w tym rozporządzenia nr 73/2009, punktu I i II załącznika do rozporządzenia Komisji WE nr 1444/2002 z dnia 24 lipca 2002 r. zmieniającego decyzję Komisji 2000/115/WE odnoszącą się do definicji charakterystyk, wyjątków od definicji oraz regionów i okręgów, dotyczących przeglądów struktur gospodarstw rolnych (Dz.Urz.UE.L.2002.216.1), rozporządzenia Komisji (WE) nr 1200/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. wdrażającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1166/2008 w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej w odniesieniu do współczynników dotyczących sztuk dużych oraz definicji cech objętych badaniem (Dz.Urz.L.2009.329.1), art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady WE nr 1166/2008 z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 571/88 (Dz.Urz.UE.L.2008.321.14), organ odwoławczy stwierdził, że na gruncie rozpoznawanej sprawy stosunki cywilnoprawne, jakie łączą Spółkę z [...] P. U. Sp. z o.o. wskazują na to, że faktycznym posiadaczem i użytkownikiem (jako podmiotem mającym realny wpływ na prowadzoną działalność rolniczą) jest właśnie [...] P. U. Sp. z o.o. Mamy tu do czynienia z jednym gospodarstwem i jednym podmiotem spełniającym definicję rolnika - w postaci zmultiplikowanych spółek z o.o. i komandytowych i osób fizycznych z P. W [...] .

Organ odwoławczy przedstawił także analizę celu ukształtowania podmiotów

i struktury gospodarstwa. Odwołując do odpowiednich regulacji prawa krajowego i unijnego, wskazał na wprowadzenie w 2012 r. mechanizmu tzw. modulacji płatności bezpośrednich oraz że dla płatności z tytułu rolnośrodowiskowej (jak i ONW, o które Strona również się ubiega) obowiązuje degresywność kwot płatności, zgodnie

z § 20 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r.

w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U.2013.361) – zwanego dalej: "rozporządzeniem z dnia 13 marca 2013 r." w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2014 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 – zwanego dalej: "rozporządzeniem z dnia 12 marca 2014 r.". Spółka złożyła wniosek o płatność w ramach 1. Zrównoważony sposób gospodarowania wariant 1.1. zrównoważony sposób gospodarowania na powierzchni [...] ha.

Organ wyjaśnił również, że wysokość płatności rolnośrodowiskowych w danym roku kalendarzowym ustala się jako hektar gruntu i powierzchni działek rolnych, nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 (obecnie art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014), określony w systemie identyfikacji działek rolnych,

o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności. Płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana rolnikowi do działek rolnych lub ich części, a wysokość stawek płatności dla poszczególnych pakietów i ich wariantów jest określona w załączniku nr 5 do rozporządzenia. W przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 1, 2 i 8 płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana w wysokości:

1) [...] % stawki płatności - za powierzchnię od 0,1 ha do 100 ha;

2) [...] % stawki płatności - za powierzchnię powyżej 100 ha do 200 ha;

3) [...] %o stawki płatności - za powierzchnię powyżej 200 ha.

Gospodarstwo Strony zostało wydzielone w 2011 r. z większego gospodarstwa [...] P. U. Sp. z o.o. W przypadku jednego dużego gospodarstwa należałaby się stawka pełna tylko do powierzchni [...] ha ([...] zł), za kolejne [...] ha tylko 5[...] % stawki (czyli [...] zł) a za kolejne powierzchnie tylko [..] % stawki ([..] zł). Natomiast w momencie wydzielenia z dużego gospodarstwa kolejnych, mniejszych gospodarstw z powierzchnią gruntów zgłaszanych w granicach pierwszych [...] ha kwota ta ulega multiplikowaniu dokładnie o liczbę wydzielonych gospodarstw (zgłaszanych w ramach tego samego pakietu i wariantu). Organ nadmienił przy tym, że realizowane w ramach programu rolnośrodowiskowego pakiety i warianty podlegają wzajemnemu wykluczeniu, choćby ze względu na różnice w wymogach i normach nakładanych na rolników w poszczególnych wariantach i pakietach, a w odniesieniu do pakietu 1 – zrównoważony sposób gospodarowania, wariant 1.1 - ochrona siedlisk lęgowych ptaków, istnieje obowiązek realizowania tego pakietu w całym gospodarstwie (zgodnie z § 10 rozporządzenia), co oznacza, że w gospodarstwie nie można już realizować pakietu ekologicznego (a taki realizowany jest przez inne jednostki produkcyjne).

Organ odwoławczy wskazał na pkt 25 preambuły do rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. L 30 z 31.1.2009, str. 16-99) – dalej: "rozporządzenie nr 73/2009" - stanowiący, że: "Systemy wsparcia w ramach Wspólnej Polityki Rolnej przewidują bezpośrednie wsparcie dochodów mające na celu, w szczególności, zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej. Cel ten jest ściśle związany z zachowaniem obszarów wiejskich (...)." i stwierdził, że jakkolwiek w przedmiotowej sprawie z ogółu obiektywnych okoliczności wynika, iż formalnie spełniane są warunki do przyznania pomocy, to jednak z materiału tego wynika też, że warunki zostały te stworzone sztucznie, celem tylko pozyskania środków, niezgodnie z założeniami i zasadami udzielania wsparcia w ramach systemu wsparcia bezpośredniego. Organ przywołał przy tym art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) EURATOM nr 2988/95, który stanowi, iż działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.

Organ odwoławczy przytoczył przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi dotyczące płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (płatności ONW), z których wynika, że wysokość tych płatności uzależniona jest od wielkości gospodarstwa i maleje wraz z jego wzrostem (powierzchnia maksymalna, do której przyznaje się płatności stanowi [...] ha). Wskazał również na odnoszący się do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego mechanizmu modulacji płatności, zastosowanie czynnika korygującego o [...] % - jako mających istotne znaczenie dla ustalenia celu dokonania rozdrobnienia "Gospodarstwa".

W podsumowaniu organ odwoławczy stwierdził, że analiza powiązań kapitałowych i personalnych pomiędzy ww. podmiotami, wskazująca na zbliżony czas powstania spółek, sposób prowadzenia przez nie działalności, wspólne adresy oraz łączące je więzi personalne i kapitałowe, pozwalała na ustalenie zamierzonej koordynacji działań tych podmiotów, polegających na zgłaszaniu gruntów do płatności, w celu uzyskania korzyści wynikających z uregulowań systemu wsparcia. Korzyści te wynikają z uzyskania większych płatności w związku ze zgłoszeniem przez wiele podmiotów podzielonych pomiędzy nie gruntów, aniżeli byłoby to w przypadku zgłoszenia całości gruntów przez jeden podmiot. Tworzenie tak wielu podmiotów prowadzących działalność o tym samym profilu rolniczym, zarządzanych przez tę samą grupę osób, które wymieniały się między sobą posiadanymi gruntami, wskazuje, że sensem ekonomicznym utworzenia wielu powiązanych podmiotów i wykreowania posiadania przez te podmioty gruntów zawierał się wyłącznie w tym, aby w taki sposób zwiększyć rozmiar płatności przez obejście przepisów wprowadzających modulacje i degresywność płatności.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie na jej rzecz od organu odwoławczego zwrotu kosztów postępowania, zarzucając tej decyzji naruszenie:

1) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci naruszenia art. 21 ust. 1 i art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r.

o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U.2016.1387 ze zm.), poprzez dokonanie jednostronnego, a nie wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnego wniosku jakoby Skarżąca nie była faktycznym posiadaczem i użytkownikiem gruntów rolnych objętych wnioskiem oraz błędnej subsumcji stanu faktycznego pod hipotezę normy prawnej zawartą

w przepisie art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011;

2) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w postaci naruszenia art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 poprzez:

a) błędną wykładnię rozszerzającą, a w konsekwencji błędne zastosowanie przejawiające się uznaniem, że Skarżąca stworzyła sztuczne warunki w celu otrzymania płatności, w tym poprzez niedostrzeżenie różnicy pomiędzy jakościowymi "warunkami wymaganymi do otrzymania płatności" a ilościowymi przesłankami uzyskania wsparcia w określonej wysokości;

b) niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy organ pod pozorem stosowania tego przepisu, w istocie uzależnił przyznanie wnioskowanego wsparcia od spełnienia dodatkowych, niewynikających z przepisów prawa przesłanek.

Uzasadniając takie zarzuty Skarżąca podniosła, że okoliczności występowania określonych powiązań w postaci identycznego adresu do korespondencji, powierzenia jednej osobie zarządzania różnymi spółkami czy powiązania kapitałowe pomiędzy spółkami nie stanowią dowodu "sztucznego spełnienia" warunków wsparcia. Uzasadniając odmowę przyznania wsparcia, organ zarzuca Skarżącej, że jeden podmiot - [...] P. U. Sp. z o. o. prowadzi uprawę na wszystkich areałach, które wydzierżawił, co miałoby uzasadniać twierdzenie, że Skarżąca nie prowadzi gospodarstwa rolnego, nie była jego faktycznym posiadaczem i użytkownikiem. Tymczasem zlecanie poszczególnych czynności innemu podmiotowi jest naturalną i powszechnie stosowaną praktyką w gospodarce wolnorynkowej. W ocenie Spółki, w sprawie znajdzie zatem zastosowanie wyrok Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 12 września 2013 r., C-434/12, w którym Trybunał stwierdził, że: "nie można odmówić finansowania projektu, gdy dana inwestycja może mieć inne uzasadnienie niż tylko płatność w ramach systemu wsparcia EFRROW" (teza 42).

Skarżąca zarzuciła również brak odniesienia się do deklarowanego we wniosku profilu produkcji - w kontekście argumentacji Spółki co do autonomicznego charakteru prowadzonej działalności rolniczej – przy czym organ dysponował pełnymi danymi odnośnie profilu produkcji u poszczególnych wnioskodawców.

Powołując się na publikację Banku Światowego z lipca 2013 r. "Czy megafarmy to przyszłość globalnego rolnictwa?" autorstwa K. D., D. N.

i S. K. S. oraz artykuł z 1996 r. E. S. R. z Uniwersytetu w Oslo "Diminishing Returns and Economic Sustainability: The Dilemma of Resource-based Economies under a Free Trade Regime" ("Malejące korzyści skali a ekonomiczne przetrwanie: Dylemat gospodarek surowcowych otwartych na wolny handel") Skarżąca argumentowała, że wraz ze wzrostem areału upraw wydajność z 1 hektara spada, a zatem mniejsze gospodarstwa mają wyższy potencjał.

Zdaniem Skarżącej, organ wskazując na "sztuczne spełnienie warunków" uzależnia przyznanie wsparcia od przesłanek nieznanych ustawie. Przykładowo, niezrozumiała jest przedstawiona na stronie 15 decyzji argumentacja organu dotycząca przesłanki "posiadania" czy "prowadzenia gospodarstwa rolnego". Grunty zgłoszone do wsparcia spełniają wszystkie przesłanki wymienione w cytowanym przez organ wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 października 2011 r., II GSK 1034/10, tj. przesłankę faktycznego posiadania, rolniczego użytkowania, dobrej kultury rolnej oraz ścisłego związku nieruchomości z produkcja rolną. Jednakże organ wymaga od Skarżącej nie tylko posiadania gruntów, ale także osobistego prowadzenia gospodarstwa, w taki sposób jak to definiuje np. ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz.U.2012.803 ze zm.) w art. 6 ust. 2 pkt 1 - co nie wynika z przepisów prawa.

Nadto, organ nieprawidłowo zastosował w sprawie art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 bowiem przepis ten stanowi wyraźnie o spełnieniu "warunków wymaganych do otrzymania takich płatności" w ogóle, a nie odnosi się do wskaźników, od których zależy wysokość należnego wsparcia. Polska wersja językowa dokładnie odzwierciedla brzmienie tego przepisu w innych językach oficjalnych i wyraźnie odnosi się do warunków uzyskania wsparcia, a nie do ilościowych warunków uzyskania wsparcia w określonej wysokości. Wniosek taki wynika także z argumentów wykładni systemowej, iż przepis ten - jako wyjątek - nie podlega wykładni rozszerzającej. Niedopuszczalność rozszerzającej wykładni omawianego przepisu uzasadniona jest też argumentami natury funkcjonalnej. O ile nadzwyczaj surową sankcję w postaci "niedokonania żadnych płatności" można uznać za uzasadnioną w przypadku sztucznego spełnienia warunków uzyskania wsparcia w ogóle, to całkowite pozbawienie Skarżącej, jak i wszystkich podmiotów z nią powiązanych, w oparciu o wyliczenie, że w przypadku braku zarzucanego przez organ rzekomego "podziału gospodarstwa" suma przyznanego wsparcia byłaby niższa niż wnioskowane przez wszystkie podmioty powiązane, stoi w wyraźnej sprzeczności tak z literalnym brzmieniem tego przepisu, jak też z pozajęzykowymi metodami jego wykładni. Interpretacja taka byłaby też sprzeczna z zasadą proporcjonalności, stanowiącą ogólną zasadę prawa wspólnotowego.

Ponadto, w ocenie Skarżącej, zastosowanie powyższego przepisu powinno się odnosić do stanu faktycznego z chwili powstania podmiotu, ergo jego zorganizowania. Wskazany przepis odnosi się bowiem do pojęcia "tworzenia sztucznych warunków", które to tworzenie należy umiejscowić w czasookresie funkcjonowania podmiotu, tj. przesądzić czy z tworzeniem sztucznych warunków mamy do czynienia w chwili zawiązania podmiotu poprzez rejestrację w Krajowym Rejestrze Sądowym, czy też tworzenie sztucznych warunków miało miejsce później, np. w chwili wpisu do ewidencji producentów, w momencie złożenia pierwszego wniosku o płatność, czy też zawarcia pierwszej umowy o świadczenie usług na dzierżawionych gruntach. Brak ustaleń w tym zakresie skutkuje w praktyce niemożnością przypisania Skarżącej woli działania zmierzającej do uzyskania korzyści sprzecznych z celami wsparcia. Element subiektywny, o jakim mowa w wyroku TSUE z 12 września 2013 r. w sprawie

C-434/12, który to wyrok stanowi kierunkową dyrektywę wykładni art. 30 rozporządzenia nr 73/2009, będący odpowiednikiem art. 4 ust. 8 Rozporządzenia 65/2011 - wymaga natomiast rozważenia obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z sytemu wsparcia EFRROW ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. Elementem koniecznym jest zatem przypisanie podmiotowi woli działania ukierunkowanej na uzyskanie korzyści sprzecznych z celami wsparcia. Brak umiejscowienia tego typu oceny w czasookresie funkcjonowania podmiotu nie pozwala przykładowo na odniesienie się do konkretnych mechanizmów związanych z redukcjami płatności (degresywność i modulacja), gdyż wprowadzane były one w różnych formach w różnych latach funkcjonowania systemów wsparcia.

W kontekście powyższych stwierdzeń, Skarżąca zarzuciła również,

że zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu prowadzonym na skutek złożenia wniosków za 2014 r., a uzasadnienie decyzji w części obejmującej analizę przesłanek tworzenia sztucznych warunków odnosi się do płatności za 2012 r.

Kończąc, Skarżąca powołała się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 sierpnia 2016 r., II GSK 689/15, w którym podkreślono, iż okoliczność że spółka z o. o. powiązana z wnioskodawcą zlecała wykonywanie usług rolniczych innej firmie, której przedstawicielem był wnioskodawca, nie jest sama w sobie wystarczająca do uznania, że ta spółka nie prowadzi samodzielnej działalności rolniczej oraz że nie jest w posiadaniu nieruchomości rolnych zgłoszonych do dopłat.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie Sąd - na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2016.718 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") - postanowił połączyć sprawy o sygn. akt I SA/Sz 1240/16, I SA/Sz 1241/16 i I SA/Sz 1242/16 do wspólnego rozpoznania oraz odrębnego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Jak wynika z akt sprawy, w 2014 r. Skarżąca zawnioskowała o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (RŚ) w pakiecie 1 – Zrównoważony sposób gospodarowania, wariant 1.1. – Zrównoważony sposób gospodarowania, zgłaszając [...] ha gruntów rolnych, wnioskowana kwota to [...] zł.

Skarżąca złożyła również wniosek w zakresie przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania – (ONW) obejmujący powierzchnię [...] ha. Wnioskowana kwota to [...] zł.

Nadto, Skarżąca zadeklarowała do płatności bezpośredniej (jednolita płatność obszarowa - JPO) powierzchnię [...] ha. Wnioskowana kwota pomocy to [...] zł (JPO - bez zastosowania współczynnika).

Łączna wnioskowana kwota OB, RŚ oraz ONW wyniosła [...] zł.

Część gruntów deklarowanych przez Skarżącą do płatności na rok 2014,

w latach 2012 i 2013 zgłaszana była we wnioskach o dopłaty przez A. O.

Skarżąca Spółka została utworzona 7 września 2011 r. Przedmiotem jej działalności była m.in. działalność rolnicza. Uprawnionym do reprezentowania Skarżącej był komplementariusz [...] P. R. Sp. z o.o., reprezentowany przez zarząd w osobie A. N. Udziały w spółce objęli: [...] Sp. z o.o. ([...] % udziałów o wartości [...] zł) oraz A. N. ([...] % udziałów o wartości [...] zł). Prezesem [...] Sp. z o.o. był A. N.,

a wspólnikami: A. N. ( [...] % udziałów), O. & V. A. G. & C.K. ([..] % udziałów) oraz B. A. K. ([...] % udziałów).

W dniu 3 października 2011 r. Skarżąca uzyskała wpis do krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków

o przyznanie płatności.

W dniu 16 listopada 2012 r. zgodnie z aktem notarialnym Rep. A nr [...] zmieniona została umowa spółki komandytowej przez przystąpienie wspólników do spółki. Wspólnicy objęli udziały w następujący sposób: [...] sp. z o.o. ([...]% udziałów

o wartości [...] zł), A. N. ([...] % udziałów o wartości [...] zł), B. A. K. ([...] % udziałów do wysokości [...] zł), O. & V. A.-v. G. & C. K. ([...] % udziałów w wysokości [...] zł). Uprawnionym do reprezentowania Spółki był komplementariusz [...] P. R. Sp. z o.o. reprezentowany przez zarząd w osobie A. N.

U. gospodarowania gruntem rolnym świadczone były na rzecz Skarżącej przez [...] P. U. Sp. z o.o. (wcześniej Z. G. [...] P.

Sp. z o.o., G. P. Sp. z o.o.), której wspólnikami byli: A. Sp. z o.o. oraz A. N., członkami zarządu: A. N. i H. C. B. [...] P. U. Sp. z o.o. świadczyła U., które obejmowały kompleksową uprawę roślin oraz skup plonów, była także grupą producentów rolnych, wydzierżawiała grunty. Takie umowy o gospodarowanie zawarły również inne podmioty mające wspólną siedzibę/adres, tj. P. W. [...] , K.

A. N., H. C. B., A. O., C. V. uczestniczą w [...] utworzonych spółkach, których siedziba mieści się pod tym samym ww. adresem. Adres ten jest także adresem ww. 4 osób fizycznych. Jako producenci rolni od 2004 r. pod adresem P. W. [...] , K., funkcjonowała [...] P. Sp. z o.o., A. N., A. Sp. z o.o., której wspólnikami i osobami zarządzającymi byli odpowiednio H. C. B., A. O., A. N.

Sporna w niniejszej sprawie jest ocena ustalonego stanu faktycznego poprzez dokonanie – jak wywodzi Skarżąca - jednostronnego, a nie wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, co – jej zdaniem - doprowadziło do błędnego wniosku, jakoby Skarżąca nie była faktycznym posiadaczem i użytkownikiem gruntów rolnych objętych wnioskiem oraz błędnej subsumcji stanu faktycznego pod hipotezę normy prawnej zawartej w art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 i rozszerzającą wykładni tego przepisu przez uznanie, że Skarżąca stworzyła sztuczne warunki

w celu otrzymania płatności, w tym przez niedostrzeżenie różnicy pomiędzy jakościowymi "warunkami wymaganymi do otrzymania płatności" a ilościowymi przesłankami uzyskania wsparcia w określonej wysokości.

W rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie ma regulacja zawarta w art. 4 ust. 8 ww. rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011. Przepis ten był przedmiotem rozważań Trybunału Sprawiedliwości UE, który w wyroku z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 wskazał, że dowód w zakresie praktyki stanowiącej nadużycie ze strony potencjalnego beneficjenta takiego wsparcia wymaga, po pierwsze, zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty, a po drugie, wystąpienia subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek. Trybunał stwierdził, że do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z sytemu wsparcia EFRROW ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więzi prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.

W przedmiotowej sprawie organy uznały, że zostały stworzone w sposób sztuczny i pozorny warunki do przyznania pomocy, a otrzymanie w takiej sytuacji przez Skarżącą pomocy finansowej oznaczałoby uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia i doprowadziłoby do naruszenia celów i istoty działania, wynikających z § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. oraz art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich.

Odnosząc poczynione ustalenia do regulacji prawnych przedmiotu sprawy, zgodzić się należy z organem, że dla płatności rolnośrodowiskowej obowiązuje degresywność kwot płatności zgodnie z § 20 rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r.

w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 marca 2014 r. Dodatkowo realizowane

w ramach programu rolnośrodowiskowego pakiety i warianty podlegają wzajemnemu wykluczeniu, choćby ze względu na różnice w wymogach i normach nakładanych na rolników w poszczególnych wariantach i pakietach, a w odniesieniu do pakietu 1. Zrównoważony sposób gospodarowania wariant 1.1. zrównoważony sposób gospodarowania, istnieje obowiązek realizowania tego pakietu w całym gospodarstwie (zgodnie z § 10 rozporządzenia), co oznacza, że w gospodarstwie nie można już realizować pakietu ekologicznego (a taki realizowany jest przez inne jednostki produkcyjne).

Ponadto, z uwagi na ujęcie w jednym wniosku również wniosku o płatności bezpośrednie wskazać należy, że dla płatności bezpośrednich w 2012 r. wprowadzono instytucję modulacji bezpośrednich, zgodnie z którą wszelkie płatności bezpośrednie, których kwota przekracza [...] euro są objęte modulacją podstawową wynosząca [...] %, a w przypadku kwot wyższych niż [...] euro - płatności bezpośrednie zmniejszane są o dodatkowe [...] % (art. 7 ust. 1 i 2, art. 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 73/2009). Nadto, zgodnie z przepisami obowiązującymi w 2014 r., na podstawie art. 11 rozporządzenia nr 73/2009 oraz zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym Komisji w sprawie ustalenia współczynnika korygującego do płatności bezpośrednich przewidzianych w rozporządzeniu nr 73/2009 w odniesieniu do roku kalendarzowego 2014, w przypadku, gdy łączna kwota płatności bezpośrednich finansowanych z budżetu wspólnotowego (jednolita płatność obszarowa, płatność do krów i owiec, specjalna płatność obszarowa do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych uprawianych w plonie głównym, płatność do tytoniu, płatność cukrowa, płatność do pomidorów oraz oddzielna płatność z tytułu owoców miękkich), w danym roku jest wyższa od równowartości [...] euro, kwotę płatności bezpośrednich przekraczającą [...] euro zmniejsza się, w wyniku zastosowania w 2014 r. współczynnika korygującego o [..] %.

Nie jest sporne, że podział dużego gospodarstwa pomiędzy podmioty deklarujące do płatności mniejsze powierzchnie, prowadzi do uzyskania sumarycznej płatności większej niż wynika to z przepisów o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Niewątpliwie wartość modulacji w sytuacji występującego podziału gruntów będzie niższa, niż gdyby grunt ten został zgłoszony do płatności w całości przez podmiot wydzierżawiający go Stronie i rzeczywiście prowadzący na nim działalność rolną.

Zebrany materiał wskazuje, że poczynając od 2012 r. wydzielonych zostało szereg jednostek produkcyjnych a podział gruntów dotyczy łącznie 18 podmiotów (spółek i osób fizycznych) – powiązanych kapitałowo i osobowo poprzez osoby

A. N., C. B., C. V. i A.O. A. N. występuje jako współudziałowiec w [...] spółkach, pełniąc w [...] funkcje reprezentacyjne, C. B., A. O., C. V. odpowiednio jako wspólnicy i zarządzający 8 spółkami. Osoby te również występują jako wspólnicy i reprezentujący w [...] Spółka z o.o. M. [...] Spółka K. z siedzibą w P. W. (Skarżąca).

Mając takie ustalenia na uwadze należy podzielić pogląd organów pomocowych, że mamy do czynienia z grupą osób fizycznych (A. N.,

C. V., A. O. i C. B.), które poprzez ukształtowanie struktury własnościowo-zarządczej w spółkach prawa handlowego (w tym spółkach z o.o. i spółkach komandytowych oraz spółkach prawa handlowego utworzonych na gruncie prawa niemieckiego) mają rzeczywisty wpływ na kształtowanie przez te podmioty stosunków cywilnoprawnych. Korzystając z tego, w wyniku zawartych umów dzierżawy, podzieliły one istniejące wcześniej gospodarstwo rolne (poprzez wydzielenie gruntów) na mniejsze jednostki produkcyjne. Biorąc pod uwagę sposób organizacji przedsięwzięcia gospodarczego przez ww. podmioty, zachodziła podstawa do przyjęcia, że wszystkie te podmioty stanowią spójny element jednorodnej masy majątkowej, zarządzanej przez te same osoby w sposób zorganizowany, które realizują za ich pomocą wspólny cel gospodarczy. Podmioty te są jednym gospodarstwem, w ramach którego, wyodrębnione zostały mniejsze jednostki produkcyjne działające w formie spółek prawa handlowego lub wykazywane jako zarządzane (administrowane) przez ww. osoby fizyczne.

Skarżąca wskazała, że celem tworzenia kolejnych spółek, w tym skarżącej spółki, jest unikanie koncentracji produkcji - powołując się na stanowisko Banku Światowego w przedmiocie megafarm zawarte w ww. pracy K. D., D. N. i S. K. S.

Zauważyć zatem należy, że stosownie do obowiązujących przepisów

- w przypadku grupy producentów rolnych – ich celem jest dostosowanie do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego producentów, wspólne wprowadzanie towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych; ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności. Nie sposób więc nie dostrzec, że więzi grupy to więzi strategiczne, które służą koncentracji działalności rolnej. Zatem skoro - jak wskazał organ odwoławczy, a czego nie zakwestionowała Skarżąca - indywidualizując jedynie czynności usług, [...] P. U. spółka z o.o. świadczyła U., które de facto obejmowały wszystkie czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego i to na rzecz innych podmiotów pod adresem P. W. [...] , K., przeczy to wskazywanej intencji tworzenia kolejnych spółek (w tym spółki skarżącej), która miała służyć unikaniu koncentracji. Skoro z jednej strony dokonano podziału gospodarstwa w celu decentralizacji produkcji (zysku, strat), a z drugiej strony koncentruje się produkcję i obrót towarem w ramach grupy producentów, to zasadnie organ uznał, że doszło do podziału gospodarstwa wyłącznie w celu uzyskania jak największego poziomu finansowania z funduszy unijnych, a także z budżetu krajowego. Rozumowanie przeciwne w tym stanie sprawy, ale przede wszystkim w świetle wyjaśnień Skarżącej, byłoby więc sprzeczne z zasadami logiki.

Aplikowanie o pomoc przez te same osoby w ramach kilkunastu spółek kapitałowych, jak przez pojedyncze osoby fizyczne (reprezentowane przez tego samego pełnomocnika, który również reprezentuje jako członek zarządu spółki) należy postrzegać jako skierowane na ominięcie limitu dofinansowania przysługującego jednemu beneficjentowi. Nie bez znaczenia jest również przy ocenie stanu faktycznego sprawy, fakt zmiany przepisów w zakresie przyznawania płatności, który miał miejsce w 2012 r. Stąd uznanie, że wyodrębnienie Skarżącej miało na celu obejście przepisów prawa związanych z ograniczeniami dotyczącymi maksymalnych kwot wsparcia i że powyższe działanie wyczerpało przesłanki z art. 4 ust. 8 Rozporządzenia 65/2011 oraz art. 30 rozporządzenia nr 73/2009 uznać należy za zasadne.

W oparciu o dokonane ustalenia, w zaskarżonej decyzji prawidłowo przyjęto więc, że Skarżąca ubiegająca się o płatności rolne, nie posiada odrębnego kierownictwa, nie jest wyodrębnionym pod względem technicznym ani ekonomicznym gospodarstwem, a z pozostałymi podmiotami jest ściśle powiązana osobowo, kapitałowo, nie prowadzi działalności rolniczej we własnym imieniu i na swoją rzecz.

Skarżąca wnioskowała o płatności rolnośrodowiskowe w oparciu o przepis

o przepis § 2 ww. rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r., zgodnie z którym płatność taką przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia nr 1122/2009 lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha.

"Rolnikiem" w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009 określa się osobę fizyczną lub prawną lub grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz która prowadzi działalność rolniczą. "Działalność rolnicza" w myśl art. 2 lit.c rozporządzenia nr 73/2009 oznacza produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska. "Gospodarstwo", zgodnie z art. 2 lit.b rozporządzenia nr 73/2009, oznacza wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego.

Nie bez znaczenia dla stwierdzenia prawidłowości rozstrzygnięcia w sprawie mają powołane przez organ odwoławczy przepisy rozporządzenia Komisji WE nr 1444/2002 z dnia 24 lipca 2002 r., zmieniającego decyzję Komisji 2000/115/WE dotyczących przeglądów struktur gospodarstw rolnych (Dz.Urz.UE.L.2002.216.1), rozporządzenie Komisji (WE) nr 1200/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. wdrażającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1166/2008 w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej w odniesieniu

do współczynników dotyczących sztuk dużych oraz definicji cech objętych badaniem (Dz.Urz.UE.L.2009.329.1), art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady WE nr 1166/2008 z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 571/88 (Dz.Urz.UE.L.2008.321.14) odnośnie wyodrębnienia jednostki pod względem technicznym, ekonomicznym i skutków zarządzania przez te same kierownictwo.

Wypada zauważyć, iż organ nie kwestionuje formalnoprawnego wyodrębnienia podmiotów ubiegających się o płatności rolne. Przedmiot sporu sądowego trzeba jednak w tej sprawie umieścić na innej płaszczyźnie i tak też – słusznie – uczyniły organy obu instancji. Chodzi mianowicie o to – co wymaga ponownego, silnego zaakcentowania – czy materiał dowodowy sprawy pozwalał przyjąć, że wskazane formalnoprawne wyodrębnienie podmiotowe Strony (na bazie gruntów, którymi wcześniej dysponował jeden podmiot, i przy wskazanych wieloaspektowych powiązaniach) mogło być uznane za wyodrębnienie sztuczne, dokonane w celu uzyskania płatności nienależnych w świetle postanowień art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady nr 2988/95, art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 i art. 30 rozporządzenia nr 73/2009.

Organy obu instancji oparły rozstrzygnięcie o zapisy Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli, akta rejestracji producenta i zawarte tam dokumenty, dane

z KRS, dokumenty złożone przez Skarżącą na wezwanie organu, a organ odwoławczy - w związku z powołaniem się przez Skarżącą w odwołaniu na toczące się postępowanie w sprawie wpisu do ewidencji producentów dodatkowo o dokumenty z akt postępowań w sprawie uchylenia czynności materialno-technicznej i odmowie dokonania wpisu do ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji producentów rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, a także dokumentacji fotograficznej stanowiącej załącznik do raportów z kontroli na miejscu dla G. oraz członków G. [...]P. U. Sp. z o.o.: [...] Sp. z o.o. M. [...] Sp. k., [...] Sp. z o.o. W. [...] Sp. k., [...] Sp. z o.o. Ż. [...] Sp. k., [...] Sp. z o. o., J. [...] Sp. k., [...] Sp. z o. o. K. [...] Sp. k., A. Sp. z o.o. Sp. k., V. C., R. G. [...] P. Sp. z o.o., O. A., B. C., A. Sp. z o.o. P. Sp. k.

Zdaniem Sądu, organy zebrały i oceniły materiał dowodowy, i na jego podstawie poczyniły niezbędne ustalenia faktyczne dotyczące czasu, w którym powstały podmioty (w tym Skarżąca), składu osobowego podmiotów powiązanych, przeanalizowały szczegółowo istniejące powiązania osobowe, pełnione funkcje, powiązania kapitałowe, ustaliły brak samodzielności technicznej, brak sprzętu rolniczego, przeanalizowały deklarowanie działek do płatności - skąd wywiedziono trafną konkluzję, że Skarżąca, nie prowadziła rzeczywistej działalności gospodarczej (rolniczej). Nie jest bowiem jednostką wyodrębnioną pod względem technicznym (tożsama siedziba i brak zaplecza sprzętu), cechuje ją ta sama działalność (rolnicza), jedność ekonomiczna, czyli powiązania osobowe i kapitałowe, nie posiada odrębnego kierownictwa, bowiem w rzeczywistości zarządzana jest przez te same osoby, co pozostałe podmioty.

Organy ustaliły ponadto cel, jaki zamierzano w wyniku tych praktyk osiągnąć. Argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odnośnie tego, że Skarżąca utworzona w 2011 r., została utworzona tylko i wyłącznie w celu pobierania zwiększonych dopłat do gruntów rolnych, poprzez sztuczny podział gospodarstwa rolnego stwarzający pozory prowadzenia działalności rolniczej, na gruntach tworzących w rzeczywistości jedno gospodarstwo rolne, Sąd podziela w całej rozciągłości.

Spółka nie przedstawiła żadnych wiarygodnych dowodów potwierdzających,

że była odrębną jednostką. Skarżąca - pomimo znanej jej argumentacji organu

I instancji co do braku możliwości zakończenia postępowania w sprawie jej wniosku o płatności, istotnych wątpliwości organu w toczącym się równolegle postępowaniu w sprawie wpisu do ewidencji producentów, zawiadomieniu o załatwieniu sprawy po rozstrzygnięciu sprawy z wpisu do ewidencji - nie wykazała więc, iż istotne wątpliwości organu co do prowadzenia na nich we własnym imieniu i na własny rachunek działalności rolniczej są nieuzasadnione, a posiadanie i prowadzenie działalności rolniczej rzeczywiście miało miejsce. Skarżąca nie wykazała, że posiada odrębne zaplecze techniczne, co uzasadniałoby odrębne gospodarowanie. Ze zgromadzonego materiału nie wynika także, aby powstała spółka wymagała wyodrębnienia ze względu na szczególny tego wymóg, np. odmienny profil działalności czy konieczność zapewnienia odmiennego rynku zbytu, nie wynika także przekonujący powód podziału działek na mniejsze części.

Odnosząc się do zarzutów skargi związanych z naruszeniem przepisów proceduralnych, tj. art. 21 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, wskazać należy, że nie mogło dojść do jego naruszenia, jako nie mającego zastosowania w niniejszej sprawie. Wskazać także należy, że ustawa o płatnościach

w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zawiera szczególną, w stosunku do k.p.a., regulację dotyczącą prowadzenia przez organ postępowania dowodowego, ograniczającą obowiązki organu w tym zakresie. Przepis art. 3 ust. 1 tej ustawy stanowi, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Według art. 21 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 k.p.a. nie stosuje się.

Z kolei art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich stanowi, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2 są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

W powyższym uregulowaniu ustawodawca zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej - wyrażonej w części drugiej art. 7 oraz w art. 77 § 1 k.p.a. - nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz zrezygnował z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 § 1 k.p.a. Obowiązek organów na tle tej ustawy został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego (całego), wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. Oznacza to w konsekwencji, iż nie ciąży na organach ARiMR obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a więc organ prowadzący postępowanie nie jest obowiązany do aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania wnioskodawcy (tj. jego uprawnienia do otrzymania wnioskowanej płatności). Jest jedynie obowiązany do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego - co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Skoro zatem działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania takiej korzyści (co wykazano powyżej), prowadzą do nieprzyznania korzyści (w myśl art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 oraz art. 30 rozporządzenia nr 73/2009, zatem jest oczywiste, że organy działały zgodnie z przywołanymi przepisami prawa wspólnotowego, co w zupełności, bez odwoływania się do pozostałych argumentów, w pełni uzasadniało odmowę przyznania Skarżącej wsparcia, o które wnioskowała.

Sztuczny podział gospodarstwa poprzez utworzenie spółki Skarżącej miał

na celu zwiększenie maksymalnego limitu pomocy przysługującego jednemu beneficjentowi. Zadaniem organów ARiMR jest każdorazowe badanie, czy stosunki pomiędzy powiązanymi podmiotowo i przedmiotowo podmiotami są układane w sposób sztuczny w celu uzyskania korzyści finansowej. W wypadku stwierdzenia takiego faktu, organ zobowiązany jest odmówić przyznania dofinansowania.

Zdaniem Sądu, organy wyjaśniły dlaczego, pomimo poprawności formalnej wniosku o płatność, stworzone zostały warunki umożliwiające uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. Prawidłowo, też zweryfikowały, czy wnioskująca o płatność Spółka, kierowana przez zarząd, który zarządza 14 podobnymi spółkami, jest samodzielną, odrębną jednostką, spełniającą kryteria odrębnego gospodarstwa, prowadzącego działalność rolniczą.

Mając powyższe na uwadze, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Organy ARMiR w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy, rozważając wszechstronnie spełnienie przesłanek omawianej klauzuli obejścia prawa – zarówno w części istnienia elementów obiektywnych, jak i subiektywnych. Nie doszło zatem do naruszenia omawianych przepisów prawa materialnego, tj. art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95 i art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011. W konsekwencji nie można mówić o naruszeniu przepisów regulujących przyznawanie przedmiotowych płatności.

W sprawie nie znajdują zasadności zarzuty naruszenia - mającego istotny wpływ na wynik sprawy - przepisów prawa procesowego. Jak już wskazano, organ w sposób prawidłowy poczynił ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący. Analiza okoliczności faktycznych znalazła odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które w pełni spełnia wymogi określone w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Tym samym w sprawie nie doszło do jednostronnej oceny ustalonego stanu faktycznego. Strona skarżąca zarzucając jego jednostronne rozważenie nie przedstawiła żadnych dowodów, które w jakikolwiek sposób potwierdzałyby jej twierdzenia, a negowały stanowisko organu.

Jednocześnie słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy, że nie można pominąć faktu, iż złożony przez Skarżącą wniosek o przyznanie płatności na rok 2014 oprócz wnioskowania o pomoc z tytułu płatności rolnośrodowiskowej wnosi także o jednolitą płatność obszarową oraz z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Pomimo odrębności tych programów i rozpatrywania każdego z nich na podstawie odrębnych przepisów prawa mają one wpływ na uzyskaną pomoc.

Bezspornie, zadaniem organów ARiMR jest każdorazowe badanie przy wnioskowaniu o płatności na dany rok, czy stosunki pomiędzy powiązanymi podmiotowo i przedmiotowo podmiotami są układane w sposób sztuczny w celu uzyskania korzyści finansowej. W wypadku stwierdzenia takiego faktu, organ zobowiązany jest odmówić przyznania dofinansowania. Prawidłowo zaś organy ustaliły, że podmioty ze wspólną siedzibą/adresem stanowią spójny element jednorodnej masy majątkowej zarządzanej przez te same osoby w sposób zorganizowany, które realizują za ich pomocą wspólny cel gospodarczy. Podmioty te są jednym gospodarstwem, w ramach którego, wyodrębnione zostały mniejsze jednostki produkcyjne działające w formie spółek prawa handlowego, wykazywane jako zarządzane przez ww. osoby fizyczne.

Wbrew zarzutom skargi, podjęte rozstrzygnięcie opiera się na istniejących wielorakich więziach pomiędzy kilkunastoma podmiotami ubiegającymi się o takie same płatności, przejawiające się również w zbieżności ich adresów, a także w "wymianie" między nimi działek zgłaszanych do płatności, które to okoliczności świadczą o koordynacji tych działań podejmowanych w ramach powiązanych ze sobą podmiotów, ich zmowie w dążeniu do uzyskania korzyści wynikających z obejścia kwotowych i obszarowych ograniczeń dopłat, przez zadeklarowanie do dopłat wielu podzielonych gospodarstw o mniejszej powierzchni. Z okoliczności sprawy nie wynika bowiem, aby istniały jakieś inne racjonalne powody przemawiające za tworzeniem przez wąską grupę osób powiązanych ze sobą tak dużej liczby spółek prowadzących działalność gospodarczą tego samego rodzaju i ubiegających się o takie same płatności.

Stworzenie sztucznych warunków, brak odrębności gospodarstwa, jest wystarczające do odmowy przyznania płatności.

Z przedstawionych względów, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, należało na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzec jak w sentencji wyroku.