Postanowienie NSA, sygn. akt I FZ 238/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-08-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Stanik po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 kwietnia 2010 r., sygn. akt I SA/Kr 1369/09 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 17 lipca 2009 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2004 r. postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 19.04.2010 r., sygn. I SA/Kr 1369/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek M. S. o zwolnienie od kosztów sądowych.

Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała, że nie była w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a więc przesłanki warunkującej zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwana dalej "popsa" przyznanie prawa pomocy w zakresie pełnego zwolnienia od kosztów postępowania. Wątpliwości jakie wynikały ze złożonych przez nią oświadczeń, przede wszystkim w zakresie źródła z którego pokrywane są wydatki na utrzymanie rodziny, które nie znajdowały pokrycia w łącznych dochodach, spowodowały, że nie możliwe stało się rzetelne zbadanie jej sytuacji majątkowej. Sąd wskazał również, że opłacanie dwóch abonamentów telewizji kodowanej jak i stosunkowo wysokie opłaty za telefon, sugerują, że albo sytuacja strony nie była taka zła jak to wynika z jej twierdzeń albo mogła ona jednak, czynią oszczędności w tych konkretnych wydatkach, opłacić sprawy sądowe. Poza tym wyraził pogląd, że zobowiązań kredytowych nie można w ich spłacie traktować priorytetowo względem należności publicznoprawnych, w tym względem wpisu od skargi.

Skarżąc powyższe postanowienia zażaleniem, strona wskazała, że Sąd nie dokonał prawidłowej oceny jej sytuacji majątkowej, która realnie nie pozwala na opłacenie wpisu w sprawie. Jej zdaniem. Sąd nie wziął pod uwagę łącznie kwoty wpisu we wszystkich sprawach strony. Argumentowała również, że spłata kredytu związana jest z zabezpieczeniem lokum rodzinie, dlatego też bezzasadne jest stwierdzenie, że raty kredytu przekraczają wysokość wpisu we wszystkich sprawach.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zażalenie nie jest uzasadnione.

W punkcie wyjścia należy wskazać, że art. 246 § 1 popsa stanowi, że: "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: pkt 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny." Z art. 245 § 3 popsa wynika natomiast, że: "Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.".

Strona we wniosku domagała się przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów postępowania. Jak wynika z treści przytoczonej regulacji, to na niej spoczywa ciężar wykazania, że faktycznie znajduje się w takim położeniu, że nie jest możliwe uiszczenie przez nią pełnych kosztów postępowania. W tej sytuacji rolą Sądu I instancji jest dokonanie oceny czy sytuacja jaka wynika z twierdzeń wniosku oraz złożonych na ich poparcie dokumentów, ewentualnie także z okoliczności wynikających z akt sprawy, uzasadnia taką konstatację. Rozważenia wymaga więc, czy zasadnie w skarżonym postanowieniu Sąd I instancji uznał, że skarżąca nie wypełniła tego obowiązku i w konsekwencji oddalił jej wniosek.

W tej materii stwierdzić należy, że stanowisko Sądu zaprezentowane w skarżonym postanowieniu było prawidłowe. Na pierwszy plan w tej ocenie wysuwają się wątpliwości, co do wiarygodności oświadczeń strony stanowiących podstawę jej wniosku. Wynikało to przede wszystkim z tego, że wydatki obciążające wspólne gospodarstwo domowe nie bilansowały się z łącznymi dochodami jego członków, przewyższając je znacznie, a brak było wskazania źródła ich pokrycia. Znaczenia przy tym nabierała również ocena wydatków na telewizję i telefon. Z całą pewnością nie należą one do kategorii wydatków koniecznych dla utrzymania. Strona mogła więc czynić w nich oszczędności. Jeśli zaś tego nie robiła, to mogło to wskazywać, że jej sytuacja materialna nie koniecznie była taka trudna jak twierdziła.

Powyższe pozwalało na przyjęcie, że strona nie przedstawiła pełnego, a tym samym rzeczywistego obrazu swojej sytuacji majątkowej, co uniemożliwiło rzetelną ocenę jej zdolności płatniczych pod kątem możliwości uiszczenia kosztów sądowych. Skoro taka ocena, z przyczyn obciążających stronę, nie była możliwa, to należało uznać, że niewykazała ona przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy, co jednocześnie wyklucza pozytywne ustosunkowanie się do jej żądania. Strona przedstawiając niepełne lub niewiarygodne dane powinna była liczyć się z tym, że sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania jej prawa pomocy (por. postan. NSA z 11.12.2008 r., sygn. I FZ 394/08, publik. System Informacji Prawnej LEX – Lex nr 565703).

Nie zdołała skutecznie podważyć oceny dokonanej przez Sąd I instancji argumentacja zażalenia, gdyż nie obalała wątpliwości co do wiarygodności złożonych przez stronę oświadczeń.

Z tych też względów na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 popsa orzeczono jak w sentencji.