Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 361/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6299 Inne o symbolu podstawowym 629
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 156  par. 1  pkt 2,  art. 158  par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant starszy referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi K. M. i E. L. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania orzeczenia z naruszeniem prawa oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpoznaniu wniosku K. M. i E. L. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia, że orzeczenie Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lipca 1960 r., nr [...] zostało wydane z naruszeniem prawa z powodu naruszenia przepisów o właściwości oraz o odmowie stwierdzenia jego nieważności z uwagi na upływ 10 lat od jego doręczenia.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Prezydium Rady Narodowej w [...] orzeczeniem z dnia [...] lipca 1960 r., nr [...] przejęło na własność Państwa bez odszkodowania wraz ze wszystkimi składnikami majątkowymi nieruchomości rolne położone w gminach katastralnych [...] oznaczone liczbami wykazów hipotecznych:

I. w gminie katastralnej [...]:

lwh [...], w skład której wchodzą parcele [...];

lwh [...], w skład której wchodzą [...];

lwh [...], w skład której wchodzą [...];

lwh [...], w skład której wchodzą [...];

lwh [...], w skład której wchodzą [...];

lwh [...], w skład której wchodzą [...];

II. w gminie katastralnej [...]:

lwh [...], w skład której wchodzi [...];

lwh [...], w skład której wchodzi [...];

[...] lwh [...], w skład której wchodzą [...];

i umorzyło wszelkie długi i ciężary zabezpieczone na tych nieruchomościach.

Pismem z dnia 16 sierpnia 2010 r. K. M. zwróciła się o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lipca 1960 r.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...] stwierdził, że orzeczenie Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lipca 1960 r. zostało wydane z naruszeniem prawa z powodu naruszenia przepisów o właściwości, jednak nie stwierdził jego nieważności z uwagi na upływ 10 lat od jego doręczenia.

Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpiły K. M. i E. L.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2016 r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że kontrolowane w trybie stwierdzenia nieważności orzeczenie zostało wydane na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz.U. Nr 17, poz. 71), który stanowił, że nieruchomości rolne i leśne, objęte we władanie Państwa do dnia wejścia w życie tej ustawy (tj. do dnia 5 kwietnia 1958 r.), przyjmuje się na własność Państwa bez względu na ich obszar, jeżeli znajdują się one nadal we władaniu Państwa lub zostały przekazane przez Państwo w użytkowanie innym osobom fizycznym lub prawnym. Nieruchomości te przejmowano bez odszkodowania, a długi i ciężary zabezpieczone na tych nieruchomościach umarzano, z wyjątkiem służebności gruntowych, których utrzymanie w mocy uznane zostało za niezbędne.

Zgodnie z art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o przejęciu nieruchomości rolnych na własność Państwa orzekał organ administracji rolnej prezydium powiatowej rady narodowej, a o przejęciu nieruchomości leśnych - rejon lasów państwowych. [...] położone były na terenie [...]. W dacie wydawania orzeczenia [...] był miastem wydzielonym (miastem na prawach województwa), na podstawie dekretu z dnia 31 grudnia 1956 r. (Dz.U. z 1957 r. Nr 1, poz. 1) o wyłączeniu z województw miast: Krakowa, Poznania i Wrocławia oraz nadaniu miejskim radom narodowym tych miast uprawnień wojewódzkich rad narodowych. Zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych (Dz.U. Nr 5, poz. 16) w sprawach administracyjnych dzielnicowym radom narodowym w miastach wyłączonych z województw przysługiwały uprawnienia powiatowych rad narodowych. Natomiast art. 2 ust. 2 dekretu z dnia 31 grudnia 1956 r. stanowił, że prezydia rad narodowych miast wyłączonych z województw orzekają w II instancji w sprawach należących do właściwości prezydiów dzielnicowych rad narodowych tych miast, a w I instancji w pozostałych sprawach. W związku z tym organ nadzorczy stwierdział, że w [...] organami właściwym do przejęcia nieruchomości rolnych w oparciu o art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. w I instancji były prezydia dzielnicowych rad narodowych, a organem odwoławczym - Prezydium Rady Narodowej w [...]. Kontrolowane orzeczenie zostało wydane przez Prezydium Rady Narodowej w [...] działające jako organ pierwszej instancji, a pouczenie zawierało informację o prawie złożenia odwołania do Ministra Rolnictwa. W związku z tym, zdaniem Minstra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, oceniane orzeczenie wydane zostało z naruszeniem przepisów o właściwości, a taka wada daje podstawę do stwierdzenia jego nieważności (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.). Jednakże, zgodnie z art. 156 § 2 k.p.a. nie stwierdza się nieważności decyzji m.in. z przyczyny wymienionej w § 1 pkt 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.

W decyzji z dnia [...] września 2016 r. organ pierwszej instancji wskazał, że z treści orzeczenia z dnia [...] lipca 1960 r. wynika, iż zostało ono skierowane do adwokata M. W. działającego jako pełnomocnik B. L. - następczyni prawnej b. właścicieli przejmowanych nieruchomości. Z pisma z dnia 31 lipca 1958 r, skierowanego do Prezydium Rady Narodowej [...], wynika, że adwokat M. W. reprezentował B. L. w sprawie dotyczącej nieruchomości położonych w gminie katastralnej [...]. Nie zachował się dowód doręczenia kontrolowanego orzeczenia, jednak w aktach sprawy znajdują się wnioski o wpis prawa własności Skarbu Państwa przejętych nieruchomości, które wysłane zostały do Sądu Powiatowego dla [...] w dniu 3 września 1960 r. i do których załączono prawomocne orzeczenie z dnia [...] lipca 1960 r., opisane błędnie jako orzeczenie z dnia [...] lipca 1960 r. Z tych przyczyn Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi przyjął, że doręczenie decyzji nastąpiło w lipcu lub sierpniu 1960 r., bezsprzecznie upłynęło więc dziesięć lat od dokonania tej czynności, co stanowi negatywną przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji i nakazuje poprzestać na stwierdzeniu, że kontrolowana decyzja została wydana z naruszeniem prawa (art. 158 § 2 k.p.a.). Ustosunkowując się do zarzutów strony prezentowanych we wniosku o ponowne rozspoznanie sprawy odwoławczy organ nadzorczy wyjaśnił, że z uwagi na okoliczność wydania orzeczenia ponad 65 lat temu, określenie daty jego doręczenia musi napotykać na obiektywne trudności spowodowane przeszkodą jaką jest upływ czasu. Jest oczywistoste, że przez ten czas zmieniały się ustrój organów władzy publicznej, kompetencje i struktura organizacyjna urzędów oraz podział administracyjny kraju, które to okoliczności sprzyjały rozproszeniu lub zaginięciu dokumentacji. Powszechnie wiadomo, że tylko część dokumentów urzędowych jest przechowywana, pozostałe zaś materiały po upływie określonego czasu podlegają zniszczeniu. To, że dziś nie można jednoznacznie wykazać, że doręczenie nastąpiło i miało miejsce określonego dnia, nie pozwala na zanegowanie faktu doręczenia orzeczenia. W orzeczeniu z 1960 r. wskazano, że będzie ono doręczone pełnomocnikowi strony, a w korespondencji kierowanej do sądu nazwano je "prawomocnym", czyli takim, wobec którego upłynął termin do zaskarżenia, a więc uprzednio musiało być ono doręczone. Nie ma podstaw do podważenia twierdzeń ówczesnych organów, nie można bowiem zakładać, że funkcjonowały one w sposób nieprawidłowy, przeciwnie - w postępowaniu nadzorczym wszelkie wątpliwości trzeba tłumaczyć na korzyść legalności ocenianego orzeczenia, co wynika z zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.). Następnie Minister wskazał, że gdyby jednak rzeczywiście decyzja nie została doręczona B. L. (co jest podnoszone przez stronę skarżącą) - to takie zaniechanie nie oznaczałoby, że decyzja nie weszła do obrotu prawnego. Wejście decyzji do obrotu prawnego następuje wówczas, gdy decyzja zostaje doręczona jakiemukolwiek podmiotowi zewnętrznemu, nawet wtedy gdy ów podmiot nie miał przymiotu strony postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., tj. w tym przypadku właściwemu sądowi wieczystoksięgowemu. Natomiast jeżeli chodzi o niedoręczenie orzeczenia z dnia [...] lipca 1960 r. I. L. (I. B.), zdaniem organu nadzorczego, niezawiniony brak udziału strony w postępowaniu administracyjnym jest przesłanką wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), czyli podlega rozpoznaniu w innym trybie weryfikacji decyzji ostatecznych.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu wnioskodawczyń, to jest, iż orzeczenie z dnia [...] lipca 1960 r. nigdy nie weszło do obrotu prawnego, w związku z czym pozbawione jest przymiotu aktu administracyjnego i stanowi tzw. nieakt, Minister stwierdził, że jest ono pozbawione logiki. Gdyby bowiem orzeczenie rzeczywiście było nieaktem (czynnością prawną nieistniejącą), to niecelowe byłoby domaganie się stwierdzenia jego nieważności. W nauce prawa wyraźnie odróżnia się nieakt od decyzji nieważnych. Orzeczenie z dnia [...] lipca 1960 r. wywołało określone skutki prawne w świecie zewnętrznym, stało się bowiem podstawą odebrania nieruchomości poprzednikom prawnym skarżących i nabycia ich przez Skarb Państwa, co uwidocznione zostało w księgach wieczystych. Nie można abstrahować od tych okoliczności i uznawać orzeczenie za niebyłe.

Jednocześnie organ wskazał, że stwierdzenie, iż orzeczenie dotknięte jest wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., nie zwalnia organu z oceny kontrolowanego orzeczenia pod kątem występowania innych kwalifikowanych wad, w szczególności rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). W decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2016 r. szczegółowo wskazano przejmowane nieruchomości (numery parcel i rodzaj użytków). Łączna powierzchnia nieruchomości przejętych kontrolowanym orzeczeniem wynosiła ok. [...] ha. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że faktycznemu przejęciu podlegała cała posiadłość rodziny L., tj. zarówno nieruchomości wskazane w osnowie orzeczenia, jak i nieruchomości tworzące z nimi "jedność gospodarczą", a "objęcie całości majątku we władanie Państwa znalazło swój wyraz w protokole z dn. 27 listopada 1945 r. w sprawie przejęcia na cele reformy rolnej i podzieleniu całości majątku na [...] działki widoczne na planie sytuacyjnym z dn. 18 kwietna 1946 r. i rozdysponowaniu tych działek pomiędzy miejskich rolników i instytucje". Do nieruchomości tworzących "jedność gospodarczą" z przejmowanymi nieruchomościami (które były jedynie wzmiankowane w uzasadnieniu orzeczenia) należały:

1) w gminie katastralnej [...]: lwh tab. [...] o powierzchni ok. [...] ha, lwh [...] o powierzchni [...] ha i lwh [...] o powierzchni [...] ha (stanowiące własność J. L.), a także lwh [...] o powierzchni [...] ha (współwłasność J. L. w [...], S. K. w [...] oraz E. B., M. L., B. L. i I. L. po [...]);

2) w gminie katastralnej [...]: lwh [...] o powierzchni [...] ha i lwh [...] o powierzchni [...] ha (własność J. L.), a także [...] nieruchomości objętej lwh [...], tj. udział odpowiadający [...] ha spośród [...] ha ogólnej powierzchni nieruchomości (współwłasność J. L. w [...], S. K. w [...], E. B. w [...], M. L. w [...], B. L. w [...] i I. L. w [...]).

W aktach sprawy znajduje się (powołany w uzasadnieniu orzeczenia z 1960 r.) protokół przejęcia majątku [...] z dnia 27 lutego 1945 r., z którego wynika, że faktycznemu przejęciu podlegała nieruchomość o ogólnym obszarze [...] ha, w tym [...] ha użytków rolnych ([...] ha gruntów ornych, [...] ha łąk dwukośnych, [...] ha pastwisk), [...] ha pod podwórzem, zabudowaniami i drogami oraz [...] ha nieużytków. Cały majątek rodziny L. o powierzchni ok. [...] ha położony był w dwóch gminach katastralnych: [...] (w większej części) i [...], jednak w dokumentacji archiwalnej opisywany jest jednolicie jako [...] (majątek określany jako [...] stanowił własność innych osób). Należy wyjaśnić, że nazwa [...] była używana także dla oznaczenia odrębnej nieruchomości o powierzchni ok. [...] ha, należącej do Skarbu Państwa i zajmowanej przez szpital psychiatryczny.

Nieruchomości wzmiankowane w uzasadnieniu orzeczenia zajmowały powierzchnię ok. [...] ha i zostały uprzednio przejęte na własność Państwa na cele reformy rolnej, na podstawie dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13, ze zm.), co potwierdzają: zaświadczenie Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w [...] z dnia [...] lipca 1945 r., [...] dotyczące lwh tab. [...] (wł. J. L.), a także zaświadczenie Starostwa Powiatowego [...] z dnia [...] stycznia 1949 r., [...] dotyczące trzech nieruchomości położonych w gminie katastralnej [...]: lwh [...] (w [...] własność J. L.), lwh [...] (wł. J. L.) i lwh [...] (wł. J. L.).

Porównanie protokołu przejęcia z zestawieniem poszczególnych nieruchomości i charakteru składających się na nie parcel prowadzi do wniosku, że w 1945 r. we władanie Państwa objęto - oprócz nieruchomości J. L. o powierzchni ok. [...] ha, co do których ujawniono prawo własności Skarbu Państwa w księdze wieczystej - również nieruchomości o powierzchni ok. [...] ha, należące do innych członków rodziny L. i przejęte na własność Państwa dopiero ocenianym orzeczeniem z 1960 r., a także inne nieruchomości (nieużytki o powierzchni ok. [...] ha). Ustalenia te znajdują potwierdzenie w zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji. I tak sporządzony 5 kwietnia 1945 r. przez mierniczego przysięgłego W. M. szkic podziału majątku [...] uwidacznia parcelację nieruchomości na szereg mniejszych działek i określa powierzchnię majątku na [...] ha (a więc parcelacji nie podlegały nieużytki o powierzchni [...] ha). Wielkość [...] ha wymieniona jest - jako powierzchnia łączna - również w wykazie powierzchni działek z podziału majątku [...]. Na obszar ten składają się: [...] ha należące do J. L. (a więc nieruchomości przejęte pierwotnie na cele reformy rolnej, co do których wydano odpowiednie zaświadczenia), a także nieruchomości o łącznej powierzchni [...] ha, tj. objęte ocenianym orzeczeniem z 1960 r. nieruchomości należące do F. L. ([...] ha), M. L. ([...] ha), I. L. (0,3 ha), a także stanowiące współwłasność kilkorga członków rodziny ([...] ha).

W sprawozdaniu z kontroli przeprowadzonej w Powiatowym Urzędzie Ziemskim - przy Starostwie Powiatowym w [...] w dniach od 18 września 1947 r. do 1 października 1947 r. podano, że z majątku [...] rozparcelowano [...] ha na rzecz [...] osób (wymieniono ich nazwiska), szkole rolniczej pozostawiono [...] ha, a pozostałą część stanowią nieużytki i drogi ([...] ha). Podobnie w piśmie Urzędu Wojewódzkiego [...] do Ministerstwa Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 7 sierpnia 1947 r. wskazuje się, że z majątku [...] rozparcelowano [...] ha, resztówka o powierzchni [...] ha przekazana została natomiast szkole rolniczej. Z kolei w wykazie rozparcelowanych majątków w powiecie [...] podano, że parcelantom przydzielono [...] ha, a zapas ziemi będący w posiadaniu szkoły rolniczej zajmuje [...] ha (wskazana wielkość obejmuje prawdopodobnie również nieużytki). Natomiast w wykazie resztówek powierzchnia resztówki przeznaczona dla szkoły rolniczej wynosi - tak jak we wcześniej przytaczanych dokumentach - [...] ha. Z planu sytuacyjnego wykonanego w dniu 7 lutego 1950 r. w skali 1:2880 wynika, że w użytkowaniu oświaty rolniczej znajdowały się parcele [...] oraz parcela budowlana [...] (łącznie [...] ha).

Odwoławczy organ nadzorczy stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy tworzy spójną całość, z której wynika, że w 1945 r. we władanie Państwa objęto [...] ha nieruchomości należących do rodziny L., na którą to powierzchnię składało się [...] ha użytków rolnych oraz [...] ha nieużytków. Wśród użytków rolnych znajdowały się zarówno nieruchomości objęte ocenianym orzeczeniem (lwh [...] w gm. kat. [...] oraz lwh [...] w gm. kat. [...]), jak i tworzące z nimi "jedność gospodarczą" nieruchomości J. L., przejęte już wcześniej na własność Państwa. W 1945 r. władze państwowe rozparcelowały większość użytków rolnych, pozostałą zaś część (ok. [...] ha) przeznaczyły na cele oświaty rolniczej. W konsekwencji, nieruchomości, których dotyczyło kontrolowane orzeczenie, zostały faktycznie objęte we władanie Państwa i przekazane przez Państwo w użytkowanie miejscowym rolnikom, a "stan ten trwa od czasów objęcia nieruchomości we władanie Państwa do chwili obecnej". Zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, że wszystkie nieruchomości przejęte na podstawie orzeczenia z 1960 r. zostały w 1945 r. rozparcelowane (część majątku przeznaczona na cele oświaty rolniczej pochodziła z lwh tab. [...] oraz lwh [...] w gm. kat. [...], należących do J. L. i przejętych już wcześniej na własność Skarbu Państwa). Przejęte nieruchomości nie "wyszły" spod władania Państwa przed wydaniem kwestionowanego orzeczenia, tj. przed 1960 r. Właścicielami nieruchomości były osoby narodowości żydowskiej, które w większości zginęły w czasie okupacji niemieckiej, a akta sprawy nie dają podstaw do twierdzenia, że ich spadkobiercy przed 1960 r. podjęli skuteczne działania w celu odzyskania posiadania tych nieruchomości. Z pisma B. L. z dnia 31 lipca 1958 r. wynika jedynie, że spadkobierczyni niektórych nieruchomości, zamieszkała w [...], dopiero w 1958 r. wykazała zainteresowanie losami nieruchomości, nie ma jednak dowodów, że przed 1960 r. doprowadziła do pozbawienia Skarbu Państwa władztwa nad nimi.

Tym samym, zdaniem Ministra, przyjąć należy, że Prezydium Rady Narodowej w [...] w orzeczeniu z dnia [...] lipca 1960 r. prawidłowo uznało, że nieruchomości wymienione w osnowie tego orzeczenia odpowiadają w pełni wymogom określonym w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Nie wykazano wprawdzie, że były to nieruchomości rolne, co było jedną z przesłanek zastosowania wymienionego przepisu, jednak w świetle ustaleń dokonanych na podstawie protokołów parcelowych (klasyfikacja parcel jako rola, łąka, pastwisko) nie może być wątpliwości, że przejmowane nieruchomości miały taki właśnie charakter. Parcele pgr [...] obj. lwh [...], pgr [...] obj. lwh [...] oraz pgr [...] obj. lwh [...] nie stanowiły dróg (zarówno w protokole parcelowym, jak i w wykazach hipotecznych wymienione parcele oznaczone są jako rola). Nawet gdyby pojedyncze parcele o niewielkiej powierzchni były drogami, to okoliczność taka nie może zmienić charakteru nieruchomości, jest bowiem oczywiste, że prawidłowe gospodarowanie na kilkudziesięciohektarowej nieruchomości rolnej wymaga istnienia dróg dojazdowych, a drogi takie mieszczą się w pojęciu "nieruchomość rolna", które jest znaczeniowo szersze niż "użytki rolne". Następnie organ stwierdził, że nie ma podstaw do przyjęcia, że zachodziła którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 9 ust. 2 ustawy, która wykluczałaby możliwość zastosowania art. 9 ust. 1 ustawy, tj. nie zostały one przekazane w użytkowanie na podstawie dekretu z dnia 9 lutego 1953 r. o całkowitym zagospodarowaniu użytków rolnych (Dz.U. Nr 11, poz. 40) ani też nie były objęte we władanie Państwa na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31).

Dalej organ nadzorczy podkreślił (odnosząc się do twierdzeń skarżących), że na cele reformy rolnej przejęto jedynie nieruchomości J. L. o powierzchni przekraczającej [...] ha użytków rolnych i w odniesieniu do tych nieruchomości wydano - na podstawie dekretu z dnia 8 sierpnia 1946 r. o wpisywaniu w księgach hipotecznych (gruntowych) prawa własności nieruchomości przejętych na cele reformy rolnej (Dz.U. Nr 39, poz. 233, ze zm.) - odpowiednie zaświadczenia. Podobnych czynności nie dokonano natomiast wobec nieruchomości objętych orzeczeniem, które stanowiły własność lub współwłasność innych członków rodziny L. (lwh [...] w gm. kat. [...] oraz lwh [...] w gm. kat. [...]). W 1945 r. dokonano jedynie protokolarnego objęcia tych nieruchomości we władanie Państwa, a podstawą ich nacjonalizacji było dopiero oceniane orzeczenie z 1960 r., na co wskazują wpisy w księgach wieczystych. Z uzasadnienia orzeczenia nie wynika, ażeby nieruchomości, których ono dotyczyło, zostały już wcześniej przejęte na własność Państwa. W uzasadnieniu mowa jest jedynie o tym, że warunkom przewidzianym w dekrecie PKWN z dnia 6 września 1944 r. odpowiada posiadłość, na którą składały się nieruchomości stanowiące "jedność gospodarczą" z przejmowanymi nieruchomościami. Jeśli zaś chodzi o nieruchomości wskazane w osnowie, to zostały one poddane ocenie pod kątem występowania przesłanek istotnych z punktu widzenia art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. i w rezultacie Prezydium Rady Narodowej w [...] "przejęło" nieruchomości na własność Państwa, a więc wydało konstytutywne orzeczenie przewidziane przez wymieniony przepis.

Organ nadzorczy nie zgodził sie także ze stanowiskiem wnioskodawczyń, aby termin "użytkowanie" wskazany w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. należało rozumieć jako instytucję użytkowania, która - jako ograniczone prawo rzeczowe - była wówczas uregulowana w art. 130-161 dekretu z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe (Dz.U. Nr 57, poz. 319). Przepis art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r., miał bowiem na celu legalizację określonych stanów faktycznych, prawodawca używając terminu "użytkowanie", miał na myśli nie prawo podmiotowe, ale czynność faktyczną polegającą na korzystaniu z nieruchomości. Podobne rozumienie pojęcia "użytkowanie" funkcjonowało w ówczesnym ustawodawstwie, np. jako jedno z uprawnień przysługujących dzierżawcy w myśl art. 402 § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 października 1933 r. Kodeks zobowiązań (Dz.U. Nr 82, poz. 598, ze zm.): "Przez umowę dzierżawy wydzierżawiający zobowiązuje się dać dzierżawcy używanie i użytkowanie rzeczy lub prawa majątkowego, w szczególności prawo wytwarzania i pobierania pożytków (...)".

W konsekwencji, zdaniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Prezydium Rady Narodowej w [...] nie dopuściło się rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), wydając orzeczenie z dnia [...] lipca 1960 r. o przejęciu na własność Państwa określonych nieruchomości rolnych położonych w gminach katastralnych [...] i [...]. Ponadto Minister nie dopatrzył się w orzeczeniu innych kwalifikowanych wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 2-7 k.p.a.

Skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2016 r. wniosły K. M. i E. L., zarzucając jej naruszenie:

1) art. 156 § 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 1) k.p.a. w zw. z art. 80 ust. 2, art. 23 ust. 1, art. 25 ust. 1, art. 28 ust. 1 i art. 29 oraz w zw. z art. 11 i 12 ust. 2 i 3 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej o postępowaniu administracyjnym z dnia 22 marca 1928 r. (Dz.U. Nr 36, poz. 341 ze zm.) poprzez jego błędne zastosowanie w sprawie, tj. nie stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lipca 1960 r. nr [...] i ograniczenie się do stwierdzenia wydania orzeczenia z naruszeniem prawa, tj. przepisów o właściwości wskutek uznania, że doszło do upływu terminu 10 lat od daty doręczenia orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lipca 1960 r. wskutek błędnego ustalenia, że orzeczenie zostało doręczone, a w konsekwencji błędnego ustalenia, że rozpoczął bieg termin 10-letniego, o którym mowa w art. 156 § 2 k.p.a., w tym poprzez uznanie, że:

a) nie ma podstaw do podważenia twierdzeń ówczesnych organów (o prawomocności orzeczenia), nie można bowiem zakładać, że funkcjonowały one w sposób nieprawidłowy, podczas gdy prawidłowość działania organu została podważona poprzez:

- ustalenie w zaskarżonej decyzji, że organ działał poza swoją właściwością rzeczową (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.),

- ustalenie, że orzeczenie nie zostało doręczone I. L. (I. B.), a ponadto nie brał on udziału w postępowaniu, wskutek błędnego ustalenia przez organ, że wyłącznie B. L. jest stroną postępowania jako prawna następczyni poprzednich właścicieli nieruchomości, co jest przesłanką wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.),

- zdaniem skarżących organ w sposób zupełnie bezpodstawny ustalił, że adwokat M. W. był pełnomocnikiem B. L.;

- w pismach (kilku odrębnych) do sądu wieczystoksięgowego jako "prawomocne" określa się orzeczenie z dnia [...] lipca 1960 r., bez podania jego znaku, co dodatkowo podważa tezę o prawidłowości działania organu również w zakresie stwierdzenia prawomocności orzeczenia;

b) wejście decyzji do obrotu prawnego następuje poprzez doręczenie jakiemukolwiek podmiotowi zewnętrznemu, nawet wtedy gdy ów podmiot nie miał przymiotu strony w postępowaniu w rozumieniu art. 28 k.p.a., tj. w tym przypadku sądowi wieczystoksięgowemu, podczas gdy taka wykładnia przepisu jest dopuszczalna wyłącznie w przypadku doręczenia podmiotowi stojącemu na zewnątrz organów władzy publicznej i jemu podporządkowanemu w ramach władztwa administracyjnego (w danym stosunku administracyjnym), tj. podmiotowi który potencjalnie może być stroną postępowania, a tylko z uwagi na brak interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 k.p.a. nią nie jest (tj. w przypadku, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.), nie zaś innemu organowi Państwa wyłącznie wykonującemu decyzję;

c) doręczenie o którym mowa w art. 156 § 2 k.p.a. oznacza wejście decyzji do obrotu prawnego, w sposób opisany w pkt b powyżej, podczas gdy przepis posługuje się sformułowaniem ustawowym "doręczenie", przez które ustawa rozumie doręczenie decyzji stronie (art. 109 § 1 k.p.a.), a nie doręczenie w rozumieniu technicznym, dowolnemu podmiotowi, zwłaszcza innemu organowi władzy publicznej - sądowi wieczystoksięgowemu, zatem wykładania taka jest wykładnią contra legem, a ponadto prowadzi do ograniczenia prawa obywatela do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji dotkniętej wadą kwalifikowaną, w sytuacji gdy nie prowadzi to do naruszenia praw osób trzecich - obywateli;

2) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., w zakresie w jakim zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia odnośnie dokonanych ustaleń faktycznych i oceny prawnej, poprzez:

błędną ocenę dowodów, polegającą na przyjęciu, że orzeczenie Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lipca 1960 r. nr [...] zostało doręczone, a to na podstawie zawartego w samym orzeczeniu sformułowania, że będzie ono doręczone pełnomocnikowi strony, a ponadto na tej podstawie, że w korespondencji kierowanej do sądu nazwano je "prawomocnym", czyli takim, wobec którego upłynął termin do zaskarżenia, a więc uprzednio musiało ono być doręczone, podczas gdy ustalenie to opiera się na założeniu, że czynności doręczenia zostały wykonane zgodnie z rozdzielnikiem orzeczenia, a zatem organ wnioskuje z wniosku na przesłankę, zaś co oczywiste, gdyby orzeczenie nie zostało doręczone nie wpłynęłoby odwołanie, wobec czego mogło zostać uznane za "prawomocne" nawet wobec braku doręczenia, nadto zaś kodeks postępowania administracyjnego obowiązujący w dacie wydania orzeczenia i później nie posługiwał się pojęciem "prawomocności" w stosunku do decyzji, od których nie zostało wniesione odwołanie, a pojęciem "ostateczności", zaś w pismach (kilku odrębnych) do sądu wieczystoksięgowego jako "prawomocne" określa się orzeczenie z dnia [...] lipca 1960 r., bez podania jego znaku, co podważa wiarygodność tego dokumentu jako podstawy ustalenia doręczenia orzeczenia i jego ostateczności;

brak ustalenia czy orzeczenie mogło zostać uznane za doręczone adwokatowi M. W., tj. skierowane do właściwej osoby - pełnomocnika strony - wskutek braku ustalenia czy "pełnomocnik" strony wskazany w rozdzielniku posiadał umocowanie do reprezentowania strony w sprawie, a w szczególności wobec dokonania przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi ustaleń w zakresie daty doręczenia orzeczenia w oparciu o dokumenty znajdujące się poza aktami postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lipca 1960 r. nr [...], z których wynika, że adwokat M. W. był pełnomocnikiem B. L. w innej sprawie dwa lata przed wydaniem zaskarżonego orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lipca 1960 r., a zatem organ - Prezydium Rady Narodowej w [...], mógł skierować decyzję do osoby nie będącej już pełnomocnikiem, lub pełnomocnikiem nie umocowanym w tej sprawie - na podstawie informacji pochodzącej sprzed dwóch lat w stosunku do wydanej decyzji, a to pisma do Prezydium Rady Narodowej [...] Wydziału Finansowego Miejskiego Zarządu Rolnictwa - Działu Urządzeń Rolnych z dnia 31 lipca 1958 r., a w szczególności poprzez brak ustalenia czy adwokat M. W. był umocowany do działania w imieniu B. L. i na jakiej podstawie w postępowaniu zakończonym wydaniem orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lipca 1960 r., a w szczególności brak pełnomocnictwa dla adwokata;

brak wpływu na ocenę doręczenia orzeczenia z dnia [...] lipca 1960 r. okoliczności, że organ w sposób nieprawidłowy ustalił krąg stron postępowania, pomijając I. L. (I. B.), podczas gdy, gdyby postępowanie było prowadzone z udziałem strony – B. L. i jej pełnomocnika, w tym poprzez skuteczne doręczenie orzeczenia, okoliczność ta zostałaby ujawniona, a orzeczenie nie było dodatkowo dotknięte wadą stanowiącą podstawę wznowienia postępowania (obok wady nieważności wydania orzeczenia przez niewłaściwy organ);

brak ustalenia, czy zaskarżone orzeczenie odpowiadało prawu, tj. czy nieruchomości nim objęte stanowiły nieruchomości rolne, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego, w związku z definicją nieruchomości rolnej zawartą w ustawie z dnia 13 lipca 1957 r. o obrocie nieruchomościami rolnymi (Dz.U. nr 39, poz. 172), w związku z brakiem ustalenia w jaki sposób nieruchomości te były wykorzystywane oraz brakiem ustalenia obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, w szczególności z uwagi na znajdujące się w aktach sprawy orzeczenie Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] marca 1961 r., nr [...], które zaprzecza aby część nieruchomości objętych tym orzeczeniem stanowiła nieruchomości rolne;

3) naruszenie art. 156 § 1 pkt 2) k.p.a. w zw. z art. 44, 47 ust. 1, 50 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnem poprzez brak stwierdzenia nieważności orzeczenia PRN w [...] z dnia [...] lipca 1960 r. wobec braku przytoczenia podstawy faktycznej ustalenia, że "nieruchomości te po objęciu we władanie Państwa zostały następnie przekazane przez Państwo w użytkowanie miejscowym rolnikom" oraz, że "stan ten trwa od czasów objęcia nieruchomości we władanie Państwa do chwili obecnej", brak wskazania jakie dowody są konieczne do dokonania powyższego ustalenia, i w konsekwencji ich przeprowadzenia, brak umożliwienia zapoznania się ze sprawą stronie postępowania, a także złożenia potrzebnych oświadczeń, nie wyjaśnienie na jakiej podstawie i czy doszło do oddania nieruchomości objętych orzeczeniem w użytkowanie osobom trzecim oraz brak przeprowadzenia dowodu na tą okoliczność, jak również nie dokonania ustalenia czy ustawodawca posługując się pojęciem przekazanie w użytkowanie rozumiał użytkowanie uregulowane w przepisach Kodeksu zobowiązań.

W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji oraz ustosunkował się do zarzutów skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna, zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu.

W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę istota sporu dotyczy przede wszystkim prawidłowości ustaleń faktycznych poczynionych przez organ nadzorczy w toku postępowania nadzwyczajnego.

Na wstępie należy więc uczynić pewną uwagę o charakterze ogólnym. Jak wynika z ukształtowanego sądownictwa administracyjnego, w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji zasadniczo nie mogą być skutecznie podnoszone zarzuty, że kwestionowana decyzja została wydana mimo braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, dokonania wadliwej oceny dowodów i na tej podstawie wadliwych ustaleń faktycznych. Tego rodzaju naruszenia, mogą być podnoszone na etapie zwykłego postępowania administracyjnego, ewentualnie w postępowaniu sądowoadministracyjnym, obejmującym kontrolę wydanych w postępowaniu zwykłym decyzji administracyjnych. Przedmiotem postępowania zwykłego jest bowiem sprawa administracyjna materialna, zaś przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest sprawa administracyjna procesowa (zob. B. Adamiak: "Przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej" - Państwo i Prawo z 2001 r., nr 8, str. 29 i n.). Niewątpliwie sprawy prowadzone w trybie nadzwyczajnym i wydawane w ich następstwie rozstrzygnięcia są bezpośrednio powiązane ze sprawą materialną, ponieważ przesądzają o obowiązywaniu w obiegu prawnym decyzji rozstrzygającej sprawę administracyjną materialną, po jej uprzedniej analizie pod kątem zaistnienia jednej z przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Nie mniej, wadliwości, dotyczące ustalenia stanu faktycznego i gromadzenia materiału dowodowego, mogą być usuwane jedynie w postępowaniu zwykłym odwoławczym, a nie w trybie nadzwyczajnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2014 r. sygn. akt I OSK 172/13).

Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały w sposób wyczerpujący wyliczone w art. 156 § 1 k.p.a. Pierwszą ze wskazanych w powyższym przepisie podstaw stwierdzenia nieważności jest wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości (pkt 1). Naruszenie przepisów o właściwości należy odróżnić od przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a. pkt 2 (rażące naruszenie prawa). Wydanie bowiem decyzji ostatecznej z naruszeniem przepisów o właściwości oznacza nieważność takiej decyzji bez względu nawet na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w zakresie zgodności z przepisami prawa materialnego (co i tak w niniejszej sprawie, w ocenie składu orzekającego, nie miało miejsca - o czym poniżej).

Organy nadzorcze obu instancji przyjęły, że kontrolowane w postępowaniu nadzorczym orzeczenie Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lipca 1960 r., nr [...] zostało wydane z naruszeniem prawa z powodu naruszenia przepisów o właściwości. Powołując przepisy art. 9 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o przejęciu nieruchomości rolnych na własność Państwa, dekretu z dnia 31 grudnia 1956 r. o wyłączeniu z województw miast: Krakowa, Poznania i Wrocławia oraz nadaniu miejskim radom narodowym tych miast uprawnień wojewódzkich rad narodowych oraz art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych – przyjęły bowiem, że w [...] organami właściwym do przejęcia nieruchomości rolnych w oparciu o art. 9 ust. 1 ww. ustawy w pierwszej instancji były prezydia dzielnicowych rad narodowych, a organem odwoławczym - Prezydium Rady Narodowej w [...]. Skoro więc kontrolowane orzeczenie zostało wydane przez Prezydium Rady Narodowej w [...] działające jako organ pierwszej instancji, a pouczenie zawierało informację o prawie złożenia odwołania do Ministra Rolnictwa, to wydane zostało z naruszeniem przepisów o właściwości, a taka wada daje podstawę do stwierdzenia jego nieważności (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.).

Powyższe stanowisko Sąd podziela, a okoliczność ta nie jest kwestionowana także przez stronę skarżącą.

Powołując się na przepis art. 158 § 2 k.p.a. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazał, że ustawodawca wyłączył jednak możliwość stwierdzenia nieważności decyzji jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat (w przypadku wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4 i 7 k.p.a.) jak również jeżeli decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. W konsekwencji organ nadzoru nie stwierdził nieważności orzeczenia z dnia [...] lipca 1960 r. z uwagi na upływ 10 lat od jego doręczenia.

Zarzuty skargi wskazują m.in. na naruszenie przez organ administracji art. 158 § 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Zdaniem skarżących nie ma dowodu, że orzeczenie z 1960 r. zostało doręczone, co skutkuje tym, że nie otworzył się termin przedawnienia wskazany w art. 156 § 2 k.p.a. uniemożliwiający stwierdzenie nieważności decyzji z powodu naruszenia przepisów o właściwości. W ślad za tym skarżący upatrują naruszenia szeregu przepisów procesowych jak: art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a.

Z takim poglądem strony skarżącej Sąd jednak nie zgadza się. Z treści orzeczenia wynika, że zostało ono skierowane do adwokata M. W. działającego jako pełnomocnik B. L. Z kolei, z pisma z 1958 r. skierowanego do Prezydium Rady Narodowej [...] odczytujemy, że adwokat ten reprezentował B. L. w sprawie dotyczącej nieruchomości położonych w [...], a ponadto w aktach sprawy znajdują się wnioski o wpis prawa własności Skarbu Państwa przejętych nieruchomości, które zostały wysłane do Sądu Powiatowego dla [...] we wrześniu 1960 r. i do których załączono prawomocne orzeczenie z dnia [...] lipca 1960 r. Decyzja Prezydium była więc podstawą wpisu prawa własności w księgach wieczystych i spowodowała ukształtowanie określonego stanu prawnego. Słusznie więc Minister przyjął (biorąc pod uwagę, na wskazywaną wyżej, istotę postępowania nadzorczego oraz przeszkodę obiektywną w postaci upływu czasu), że orzeczenie zostało doręczone a wynika to w sposób pośredni z zachowanej dokumentacji. W ocenie Sądu organ nadzorczy prowadząc postępowanie dotyczące kontroli orzeczenia sprzed kilkudziesięciu lat uwzględnił wszelkie zachowane dokumenty, które uzasadniają wniosek, iż orzeczenie zostało doręczone a tym samym weszło do obrotu prawnego. Słusznie Minister przyjął, że z uwagi na upływ czasu i procedurę brakowania dokumentów archiwalnych trudno sprostać oczekiwaniom skarżących sprowadzającym się do okazania im zwrotnego potwierdzenia odbioru orzeczenia z 1960 r. oraz dokumentu pełnomocnictwa dla M. W.

Prawidłowo też organ nadzoru przyjął, że podnoszona przez skarżących okoliczność niedoręczenia orzeczenia z dnia [...] lipca 1960 r. I. L. (I. B., zmarłemu w dniu [...] grudnia 1978 r.), stanowi przesłankę wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), a więc podlega rozpoznaniu w innym trybie weryfikacji decyzji ostatecznych i z czego następcy prawni I. B. mogli skorzystać.

Ponadto, skład orzekający podziela stanowisko organów obu instancji, z którego wynika, że orzeczenie z dnia [...] lipca 1960 r. nie zostało wydane z naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Stan faktyczny, w którym zostało wydane, uzasadniał zastosowanie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego, który stanowił, że nieruchomości rolne i leśne, objęte we władanie Państwa do dnia wejścia w życie tej ustawy (tj. do dnia 5 kwietnia 1958 r.), przyjmuje się na własność Państwa bez względu na ich obszar, jeżeli znajdują się one nadal we władaniu Państwa lub zostały przekazane przez Państwo w użytkowanie innym osobom fizycznym lub prawnym. Nieruchomości te przejmowano bez odszkodowania, a długi i ciężary zabezpieczone na tych nieruchomościach umarzano, z wyjątkiem służebności gruntowych, których utrzymanie w mocy uznane zostało za niezbędne.

Skarżący kwestionują m.in. rolny charakter przejętych nieruchomości oraz wskazują na wątpliwości co do przedmiotu orzeczenia, to jest okoliczność dotyczącą różnicy w powierzchni rozparcelowanego majątku, a tym samym zarzucają brak prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego, co ma skutkować naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 44, 47 ust. 1, 50 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnem oraz wskazanych wyżej szeregu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

Jak zasadnie przyjęły organy, obszerny materiał dokumentacyjny sprawy opisany szczegółowo w uzasadnieniu decyzji (protokoły parcelowe majątku, w których miała miejsce klasyfikacja parcel jako rola, łąka, pastwisko), pozwala na przyjęcie, że przejmowane nieruchomości miały charakter rolny. Protokoły te wchodziły w skład opisowej części operatu katastralnego w byłym zaborze austriackim, tym samym brak jest jakichkolwiek podstaw do ich kwestionowania. Nieuprawnione jest w ocenie Sądu żądanie strony skarżącej aby po kilkudziesięciu latach prowadzić postępowanie zmierzające do szczegółowych ustaleń co do tego czy nieruchomości te były wykorzystywane lub przeznaczone na cele rolnicze, w jaki sposób były użytkowane. Dowodem braku spełnienia przesłanki w postaci charakteru rolnego ma być, zdaniem skarżących, orzeczenie Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] marca 1961 r. skierowane do W. S. Wskazać jednak należy, że dotyczyło ono nieruchomości oznaczonej lwh [...] gminy katastralnej [...], która to nieruchomość nie była objęta kontrolowanym orzeczeniem z dnia [...] lipca 1961 r.

Także wykazywane przez skarżące różnice w powierzchni rozparcelowanego majątku nie mogą mieć wpływu na przedmiot przejęcia orzeczeniem z 1961 r. Podkreślić bowiem należy, że różnica rzędu 1,5 % wynika z danych podawanych w różnych dokumentach, z różnych źródeł, z różnych lat. W niektórych wynosi ona [...] ha, w innych [...] ha. Powyższa różnica, zważywszy na charakter postępowania nadzorczego oraz okoliczność, że wielkość nieruchomości nie miała znaczenia dla przejęcia – nie ma wpływu na ocenę orzeczenia.

Wobec powyższego, Sąd nie podzielił zarzutów skargi i nie stwierdził, aby organy orzekające w sprawie nie przeprowadziły prawidłowego i wymaganego z uwagi na charakter sprawy postępowania oraz dokonały wadliwej oceny prawnej. Wszystkie okoliczności, które mogły mieć znaczenie prawne w sprawie zostały ocenione i znalazło to wyraz w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), skargę jako bezzasadną należało oddalić.