Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 1037/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29
journal: Dz.U. 2015 poz 469
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędzia NSA Witold Falczyński, Protokolant Specjalista Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 lutego 2017 r. sprawy ze skargi Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie lub nakazanie wykonania urządzeń zapobiegających szkodom oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania [...] Polska Sp. z o.o. od decyzji z dnia [...] lipca 2016 r., znak: [...] wydanej przez Wójta Gminy W. w przedmiocie odmowy nakazania A. W. przywrócenia stanu poprzedniego i wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na działce o nr ewid. [...] - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23), zwanej dalej "kpa", art. 29 ust. 1-3 ustawy z dnia 18 lipca 2007r. - Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 469), zwanej dalej "Prawo wodne" - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przedstawił przebieg postępowania.

Wyjaśnił, że w dniu [...] lipca 2014 r. [...] Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w N. złożyła Burmistrzowi B. wniosek o wszczęcie postępowania w oparciu o art. 29 ust. 1 Prawa wodnego wobec dokonywania zmian stanu wód na gruncie na działce nr [...] położonej w obr. 1 B. [...] będącej własnością A. W. oraz nakazanie mu przywrócenia stanu poprzedniego.

Postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyznaczyło Wójta Gminy W. jako organ właściwy do załatwienia niniejszej sprawy.

Wójt Gminy W. pismem z dnia [...] lutego 2015 r. zwrócił się do Burmistrza Miasta B. o udostępnienie akt wcześniejszej sprawy dotyczącej naruszenia stanu wód na gruncie tj. na działce [...] i niewłaściwego odprowadzania wód opadowych na działkę nr [...] oraz na działkę nr [...].

Akta te wraz z opinią hydrologiczną biegłego mgr J. M. zostały dołączone do niniejszej sprawy.

W piśmie z dnia [...] marca 2015 r. Zakład Budowy i Eksploatacji Wiejskich Urządzeń Komunalnych zwrócił się do Wójta Gminy W. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze Strony. Przyczyną uzasadniającą wystąpienie był fakt zalewania działki nr [...] wodami opadowymi.

Taki sam wniosek złożył również Związek Gmin Komunalnych w B. w piśmie z dnia [...] marca 2015 r.

Wójt Gminy W. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o wyznaczenie innego organu do rozpoznania wniosku i załatwienia sprawy [...] - Polska z dnia [...] lipca 2014 r. ze względu na pokrywanie się funkcji Wójta Gminy W. z funkcją Przewodniczącego [...] w B..

W dniu [...] marca 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze udzieliło informacji, że wskazane przez Wójta [...] okoliczności nie stanowią podstawy do zmiany organu właściwego do przeprowadzenia postępowania w sprawie.

W piśmie z dnia [...] września 2015 r. Wójt [...] w [...] zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie o podjęcie uchwały w przedmiocie rozstrzygnięcia zagadnień w zakresie wskazanych wyżej wątpliwości i kolizji interesów Wójta [...].

Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego z dniem [...] października 2015r. odmówił podjęcia uchwały.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. Wójt Gminy W. odmówił udziału w sprawie Związkowi Komunalnemu Gmin w B..

W dniu [...] listopada 2015 r. wydane zostało postanowienie o zakończeniu postępowania administracyjnego. Zawiadomienie zostało przesłane do wszystkich stron wraz z pouczeniem o możliwości zapoznania się z aktami postępowania i zgłaszania dowodów.

W piśmie z dnia [...] listopada 2015 r. (data wpływu [...] listopada 2015 r.) pełnomocnik [...] - [...] sp. z o.o. radca prawny W. M. przedstawił swoje stanowisko w sprawie zgłaszając wnioski dowodowe (karty 119 – 198).

Na podstawie zawiadomień z dnia [...] grudnia 2015 r. Wójt [...] wezwał do osobistego stawiennictwa celem przesłuchania: A. W., R. M., M. D., M. K., L. S..

W dniu [...] grudnia 2015 r. odbyło się przesłuchanie A. W.. Z czynności sporządzona została notatka służbowa.

W dniu [...] grudnia 2015 r. wpłynęło pismo od L. S. o wyznaczenie innego terminu przesłuchania i zapewnienie w nim udziału ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi radcy prawnemu – W. M..

W piśmie z dnia [...] grudnia 2015 r. Wójt [...] w [...] odmówił wyznaczenie kolejnego terminu przesłuchania L. S. wobec braku podstaw takiego żądania.

W dniu [...] stycznia 2016 r. kontynuując postępowanie dowodowe w sprawie, Wójt [...] w [...] wystosował zapytanie ofertowe do biegłych z zakresu [...] w zakresie przebadania stanu wód na przedmiotowych nieruchomościach.

W odpowiedzi na zapytanie w dniu [...] stycznia 2016 r. wpłynęła oferta biegłego R. K..

Zarządzeniem z dnia [...] lutego 2016 r. Wójt [...] w [...] powołał komisję w sprawie dokonania oględzin działek nr [...], nr [...], nr [...], a zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2016 r. poinformował strony o terminie oględzin.

W dniu [...] marca 2016 r. przeprowadzono oględziny z udziałem stron.

Po zakończeniu czynności oględzin sporządzona została również notatka służbowa przez pracownika Urzędu Gminy M. M. na okoliczność wykonania zawnioskowanych dodatkowo przez L. S. czynności oględzin przedmiotowej działki i oględzin materiału zdjęciowego. Notatka służbowa sporządzona przez L. S. z powyższych dodatkowych czynności i dostarczone przez niego zdjęcia, zostały dołączone do akt niniejszego postępowania.

W dniu [...] maja 2016 r. wszystkie strony zostały zawiadomione o zakończeniu postępowania i o możliwości zapoznania się z materiałami postępowania oraz możliwości zgłaszania wniosków dowodowych i wypowiadania się na temat zebranego materiału dowodowego w sprawie.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. [...] - [...] sp. z o.o. zwróciła się z prośbą o przekazanie kopii protokołu lub notatki służbowej z czynności oględzin z dnia [...] marca 2016 r. Kopia wnioskowanej dokumentacji została przesłana stronie w dniu [...] maja 2016 r.

Do akt postępowania została dołączona opinia biegłego [...] mgr R. K. z dnia [...] kwietnia 2016 r.

W pismach z dnia 12 maja i [...] maja 2016 r. [...] - [...]. z o.o. wniosła uwagi do opinii biegłego [...] które organ przekazał biegłemu z prośbą o ustosunkowanie się do nich.

W piśmie z dnia [...] czerwca 2016 r. biegły udzielił odpowiedzi, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w sprawie. O treści pisma biegłego strony zostały poinformowane w dniu [...] czerwca 2016 r.

Następnie w dniu [...] czerwca 2016 r. do Wójta Gminy W. wpłynęło kolejne pismo od [...] [...] sp. z o.o. zawierające kolejne zastrzeżenia do opinii biegłego [...] oraz dodatkowo wniosek o powołanie biegłego z zakresu budownictwa.

W dniu [...] lipca 2016 r. Wójt Gminy W. wydał decyzję.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ I instancji wskazał, że miał na uwadze w szczególności wnioski opinii powołanego w sprawie biegłego [...] mgr R. K. z dnia [...] kwietnia 2016 r., który kategorycznie i jednoznacznie stwierdził, że zarówno ukształtowanie terenu działek nr nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], jak i prowadzona na nich gospodarka wodna, nie wykazują spełnienia żadnej z przesłanek wskazanych w art. 29 ust. 1 ustawy Prawo wodne. Takie same wnioski wynikają – w ocenie organu I instancji - z przeprowadzonych w obecności stron oględzin w dniu [...] marca 2016r. Organ dodał, że również takie wnioski wynikały z innego wcześniejszego postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organ z udziałem tych samych stron w sprawie stosunków wodnych m.in. na przedmiotowych działkach.

Organ odniósł się również do pisma pełnomocnika L. S. i [...] Polska sp. z o.o. z dnia [...] listopada 2015 r. i załączonej do niego opinii biegłego [...] Z. stwierdzając, że opinia ta nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż biegły ten w innym postępowaniu z udziałem tych samych stron odmówił sporządzenia opinii. Złożona obecnie opinia, niezawierająca uzasadnienia zmiany dotychczasowego stanowiska, budzi więc wątpliwości co do jej bezstronności i rzetelności.

Organ wskazał, że uwzględnił wniosek pełnomocnika L. S. oraz Spółki [...] zawarty w piśmie z dnia [...] listopada 2015 r. o przesłuchanie stron i świadków, których – zgodnie z wnioskiem – wezwał na przesłuchanie, jednak poza A. W., żaden z nich się nie stawił, dlatego organ przesłuchał tylko jego.

Po rozpatrzeniu odwołania Spółki [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji podzielając ustalenia i stanowisko tego organu.

Kolegium podkreśliło, że - w świetle opinii biegłego – w niniejszej sprawie nie dokonano zmiany stanu wody szkodliwie wpływającej na grunty sąsiednie. Oceniając tę opinię Kolegium stwierdziło, że spełnia ona wymogi wynikające z obowiązujących przepisów, jest dokumentem o odpowiedniej treści, któremu należy przyznać wiarygodność. Biegły korzystając ze swojej wiedzy oraz dostępnych źródeł fachowych, a także po zapoznaniu się ze stanem wody na przedmiotowym obszarze przedstawił wszechstronną analizę stanu faktycznego, co stanowi podstawę do przyjęcia, że nie ma konieczności ani przywracania stanu poprzedniego przedmiotowej nieruchomości ani też wykonania dodatkowych urządzeń zabezpieczających działki sąsiednie, gdyż w sprawie niniejszej nie miała miejsca szkodliwa dla gruntów sąsiednich, w tym nieruchomości skarżącej Spółki, zmiana stanu wody. Ekspertyza zawiera jednoznaczne, wyczerpujące i wewnętrznie spójne stwierdzenia, które prowadzą do zrozumiałego i logicznego, a co za tym idzie, przekonującego wniosku końcowego. Z opinii jasno wynika, w jakich warunkach biegły dokonał oceny stanu i jakimi metodami się posłużył w tym celu, co zostało szczegółowo opisane w samej opinii.

Dodatkowo Kolegium wskazało, że kwestia prowadzenia gospodarki wodnej przez A. W. była przedmiotem postępowania zakończonego decyzją organu I instancji z dnia [...] stycznia 2015 r. o umorzeniu postępowania w sprawie niewłaściwego prowadzenia gospodarki wodno-ściekowej przez A. W., utrzymaną w mocy decyzją tut. Kolegium z dnia [...] czerwca 2016 r., uwzględniającą wytyczne wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 września 2013 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 268/13.

Odnosząc się do dokumentów przedstawionych przez L. S., repezentującego Spółkę, w szczególności do zdjęć przedstawionych pracownikowi organu w dniu [...] marca 2016 r., po przeprowadzonych oględzinach, organ stwierdził, że nie są one wiarygodnym dowodem, gdyż nie wiadomo, jakiego terenu dotyczą - brak jest opisu, dat i miejsca ich sporządzenia, a pracownik organu, który stawił się ponownie na terenie oględzin, naocznie wykluczył, by A. W. wylewał nieczystości na działkę Spółki.

Zdaniem Kolegium nie doszło do naruszenia art. 10 kpa, gdyż wszystkie strony postępowania, w tym L. S. i [...] Polska Sp. z o.o., miały zapewniony udział w postępowaniu.

Kolegium uznało, że stanowisko [...] [...] Sp. z o.o. i L. S. wyrażone w piśmie z dnia [...] czerwca 2016 r., nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia i służy wyłącznie do przedłużenia postępowania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie [...] – Polska Sp. z o.o. w N. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając ich wydanie z naruszeniem przepisów postępowania tj.:

1) art. 10 w zw. z art. 79 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia pełnomocnika strony o przeprowadzeniu czynności dowodowych w dniu [...] grudnia 2015 r. (przesłuchanie świadków i stron)

2) naruszenie przepisów art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez: nieuwzględnienie wniosku stron o wyznaczenie nowego terminu przeprowadzenia dowodów z przesłuchania świadków oraz L. S., a także niezapewnienie możliwości wzięcia udziału w tych czynnościach ustanowionemu wcześniej pełnomocnikowi procesowemu; powierzchowną analizę akt sprawy oraz oparcie rozstrzygnięcia na notatce urzędowej z dnia [...] marca 2016 r. sporządzonej przez pracownika organu M. M., podczas gdy w aktach sprawy znajdują się dokumenty negujące treść tego dowodu; bezpodstawną odmowę uwzględnienia opinii hydrologicznej Przedsiębiorstwa Projektowo-Wykonawczego "[...]" z dnia [...] marca 2015 r. sporządzonej przez [...] Z.; nieuwzględnienie dowodów załączonych do pisma [...]-[...] z dnia [...] maja 2016 r. tj. mapy z naniesionymi pomiarami, dokumentu oceny stanu technicznego budynku biurowo - produkcyjnego [...]-[...] SP. z o.o. wraz z zestawieniem kosztów robót naprawczych oraz książki obiektu z wpisami dotyczącymi powstałych szkód, a także

3) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 29 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego mimo, że okoliczności sprawy wskazują jednoznacznie, że wykonane przez A. W. prace ziemne doprowadziły do zmiany kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, a zebrana w sprawie dokumentacja potwierdza, że doprowadziło to do powstania szkód na gruntach sąsiednich, zwłaszcza na nieruchomości [...]-[...] Sp. zo.o.

Skarżąca podniosła, że wraz z pismem z dnia [...] listopada 2015r. (doręczonym organowi [...] listopada 2015 r.) złożyła pełnomocnictwo procesowe udzielone r. pr. W. M. przez L. S., działającego zarówno w imieniu własnym, jak i w imieniu skarżącej [...] Sp. z o.o. Organ pominął jednak tego pełnomocnika przy podejmowaniu czynności procesowych i nie uwzględnił jego wniosków dowodowych zawartych w tym piśmie. Organ nie uwzględnił również żądania L. S. sformułowanego w piśmie z dnia [...] grudnia 2015 r. o wyznaczenie nowego terminu przesłuchania świadków i umożliwienie udziału w tym przesłuchaniu ustanowionemu pełnomocnikowi, lecz przesłuchał A. W. bez pełnomocnika, a dowód ten stanowił podstawę ustalenia stanu faktycznego sprawy - stanowi to zatem rażące naruszenie art. 79 k.p.a. w związku z art. 40 § 2 k.p.a.

Skarżąca zarzuciła również, że organ niezasadnie uwzględnił jako dowód w sprawie notatkę urzędową z dnia [...] marca 2016 r. sporządzoną przez pracownika organu M. M., gdyż jej zdaniem notatka ta nie jest wiarygodna. Pracownik, który ją sporządził potwierdził w niej bowiem, że podczas wizyty tego dnia na terenie zakładu [...] nie zauważył wylewania przez A. W. nieczystości na teren tego zakładu, a jednocześnie podpisał inną notatkę, znajdującą się w aktach sprawy, sporządzoną przez L. S., z której wynika, że pracownik sporządził w tym dniu zdjęcia potwierdzające zalewanie działki skarżącej przez A. W..

Skarżąca zarzuciła, że organ nie uzasadnił należycie odmowy uwzględnienia przedstawionej przez nią opinii hydrologicznej sporządzonej przez [...] Z., stwierdzając jedynie, że biegły w innym postępowaniu z udziałem skarżącej odmawiał sporządzenia opinii oraz pominął żądanie skarżącej zawarte w piśmie z dnia [...] czerwca 2016 r. powołania biegłego z zakresu budownictwa w celu wyliczenia wielkości strat spowodowanych przez A. W. w wyniku prac ziemnych.

Podniosła, że opinia biegłego R. K. z dnia [...] kwietnia 2016r. nie jest miarodajna, gdyż biegły dokonał zbyt szerokiej oceny zmiany stosunków wodnych na działce nr [...] odstępując bezpodstawnie od ograniczenia się do zakresu przedmiotowej sprawy i tym samym weryfikacji skutków wykonanych prac ziemnych na sposób odprowadzania wód opadowych z nieruchomości A. W..

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza.

Materialnoprawną podstawę jej wydania stanowił art. 29 Prawa wodnego.

Zgodnie z tym przepisem właściciel gruntu, o ile przepisy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (ust. 1). Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (ust. 2). Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (ust.3).

Wydanie decyzji na podstawie powołanego przepisu jest możliwe tylko w razie jednoznacznego ustalenia, że spowodowana zmiana stanu wód na gruncie szkodliwie oddziałuje na grunty sąsiednie, a więc że powoduje szkodę, przy czym pomiędzy dokonaną zmianą a szkodą musi zachodzić adekwatny związek przyczynowo – skutkowy, co oznacza, że szkoda powinna być typowym, normalnym następstwem dokonanej na gruncie zmiany stanu wód.

Prawidłowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że brak jest podstaw w niniejszej sprawie do wydania decyzji na podstawie tego przepisu.

W sprawach dotyczących naruszenia stosunków wodnych na gruncie opinia biegłego jest podstawowym i koniecznym dowodem.

W sprawie niniejszej została sporządzona przez biegłego sądowego w zakresie budownictwa lądowego, wodnego, melioracji i ochrony środowiska inż. R. K. specjalistyczna opinia, która – jak zasadnie oceniły organu obu instancji – jest szczegółowa, rzetelna i kompletna (obejmuje ocenę stanu wód nie tylko na działce nr [...], jak i na działkach sąsiednich, w tym skarżącej), a przez to w pełni wiarygodna.

Z opinii tej wynika jednoznacznie, że na działce nr [...] (jak i na sąsiednich działkach) nie doszło do zmiany stanu wód na gruncie. Wprawdzie dokonano na niej zmiany ukształtowania terenu, gdyż jej właściciel – A. W. wykonał nieckę tj. obniżenie terenu o ok. 40 cm pomiędzy ogrodzeniem a budynkiem gospodarczym, co jest bezsporne, ale nie wpłynęło to na stan wód na gruncie. Wynika to z bardzo dobrej infiltracji wody do gleby. Zdaniem biegłego, nawet bardzo duże ilości wody deszczowej zostaną wsiąknięte w ziemię.

Biegły stwierdził, że ze względu na naturalne ukształtowanie terenu, wody opadowe i roztopowe z działek nr [...], [...] [...], [...], [...] spływają w kierunku niżej położonej działki nr [...], jednak spływ ten nie powoduje zalewania działek sąsiednich i nie wywołuje żadnej szkody na zabudowaniach tych działek. Biegły stwierdził to na podstawie zgromadzonych w sprawie materiałów dowodowych oraz podczas wizji lokalnej z udziałem innych biegłych – tj. J. [...] (który w innym postępowaniu dotyczącym tych samych nieruchomości, sporządził opinię) i F. Z. (którego opinię przedstawiła w niniejszej sprawie Spółka [...].

Biegły stwierdził, że "wykonane na działce nr [...] prace ziemne nie zakłócają stosunków wodnych na działce nr [...], a spływ wody przy obecnym ukształtowaniu działki nie zakłóca korzystania z tej nieruchomości ponad przeciętną miarę, nie narusza stosunków miejscowych, nie powoduje szkody, nie zachodzą więc przesłanki z art. 29 Prawa wodnego. Z obliczeń hydrologicznych (bilans wodny i wielkość spływów) wynika, że spływy spowodowane zarówno opadami normalnymi i nawalnymi są w całości zretencjonowane w warstwach piaszczystych i również nie mają negatywnego wpływu na środowisko naturalne oraz nie stanową zagrożenia dla zdrowia i życia sąsiadów ani nie powodują szkody. (...) Nie występują żadne przesłanki w ukształtowaniu działki nr [...], aby nastąpiło naruszenie stosunków wodnych na działkach nr [...] i [...] oraz ich zalewanie. Sposób zagospodarowania działki nr [...] nie zakłóca stosunków wodnych na w/w działkach i nie wywołuje żadnej szkody. Dokonana synteza bilansu wodnego obszaru działki nr [...] jako obszaru domniemanego oddziaływania na działkę nr [...] i [...] wskazuje, że wydzielony na tej działce obszar pola infiltracyjnego może zmagazynować w całości opady roczne, miesięczne i dobowe bez naruszenia stosunków wodnych na działce nr [...] i [...]. Zmiana stanu wody na gruncie w/w działek może wystąpić tylko w przypadku wystąpienia ekstremalnych warunków opadowych (deszcze nawalne i burzowe) powodujących utworzenie wód grawitacyjnych na gruncie i ich spływ według ukształtowanych na tych działkach spadków".

W świetle powyższej opinii, prawidłowo stwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że nie ma podstaw do wydania decyzji w trybie art. 29 Prawa wodnego.

W sprawie nie zostały przedstawione przy tym inne wiarygodne dowody, które skutecznie podważyłyby ustalenia i wnioski biegłego R. K..

W toku całego postępowania, w szczególności podczas oględzin z udziałem stron, nie stwierdzono zalewania działek. Biegły wskazał w opinii, że "podczas wizji terenowej nie stwierdzono wód roztopowych ani też żadnych zastoisk wody na działkach będących przedmiotem sporu". Wprawdzie podniósł, że "załączona do dokumentacji postępowania dokumentacja fotograficzna (zdjęcie nr 7b ) wskazuje na zastoisko wody opadowej w okolicach narożnika działki nr [...] i nr [...] (...)" jednak stwierdził, że "na załączonych fotografiach nie podano daty jego powstania i czasu trwania". Biegły wyjaśnił przy tym, że "w przedmiotowym terenie nie ma kanalizacji deszczowej, a wody opadowe z poszczególnych posesji zabudowanych o dużych powierzchniach dachowych i dużych placach zabrukowanych, przy opadach nawalnych i burzowych, spływają na działki właścicieli. Działki nie posiadają żadnych urządzeń zabezpieczających przed niekorzystnym oddziaływaniem spływających wód (...) w bliskiej odległości nie ma żadnych rowów melioracyjnych, siedliskowych lub przydrożnych" (strona 5 opinii). Biegły odnosząc się dalej do tych zastoin, po dokonaniu charakterystyki glebowej i hydrogeologicznej stwierdził, że tworzenie się tych zastoin w miejscach niżej położonych może być wynikiem ulewnych deszczów i roztopów (strona 5 opinii). Zastoiny te nie są natomiast wynikiem robót ziemnych wykonanych przez A. W...

Skarżąca wnosiła również w piśmie z dnia [...] listopada 2015 r. o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków.

Organ uwzględnił wniosek i wezwał wskazane osoby ([...], R. M., A. W., M. K., L. S.) na przesłuchanie (k. 206 - 214), jednak spośród tych osób, stawił się jedynie A. W., który został przesłuchany, a z przesłuchania sporządzono notatkę urzędową (k.216).

Nie ma przy tym istotnego znaczenia to, że o przesłuchaniu A. W. nie został zawiadomiony pełnomocnik [...] i L. S.. Z akt sprawy wynika, że A. W. składał następnie wyjaśnienia podczas oględzin z udziałem wszystkich stron i pełnomocnika, który począwszy od oględzin był zawiadamiany - niezależnie od reprezentowanych stron o wszystkich czynnościach procesowych. Zarówno strony, jak i ich pełnomocnik mogli zadawać A. W. pytania i odnosić się do jego wyjaśnień; nie było również przeszkód do odniesienia się podczas oględzin do złożonych przez niego wyjaśnień podczas przesłuchania w dniu [...] grudnia 2015 r., z którego sporządzono notatkę, z którą zarówno strony jak i ich pełnomocnik mogli się zapoznać. Pomimo więc dokonania przesłuchania A. W. przed upływem 7 dniowego terminu, o którym mowa w art. 79 § 1 kpa w stosunku do pełnomocnika skarżących, nie ma podstaw do uznania, że naruszenie to było istotne i mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Jakkolwiek w orzecznictwie podkreśla się istotną rolę, jaką pełni ustanowiony w sprawie profesjonalny pełnomocnik procesowy, to jednak nie w każdym przypadku uchybienia procesowe dotyczące praw pełnomocnika mają istotne znaczenie, skutkujące wyeliminowaniem wydanego rozstrzygnięcia.

Skarżąca domagała się również dopuszczenia dowodu z opinii innego biegłego – inż. [...] Z.. Wprawdzie organ lakonicznie uzasadnił odmowę uwzględnienia tej opinii (wskazując, że skoro biegły ten w innym postępowaniu z udziałem stron, odmówił wykonania opinii, to obecnie zmiana jego stanowiska podważa wiarygodność jego opinii), to jednak mając na uwadze całokształt materiału dowodowego, nie można uznać, że pominięcie tej opinii przez organ było wadliwe. Przedstawiona przez skarżącą opinia inż. [...] Z. została sporządzona w innej sprawie i inny był jej przedmiot – "Opinia sprawdzająca czy doszło do naruszenia stosunków wodnych na działkach nr ewid. [...], [...], [...] i [...] położonych w rejonie ul. [...] w B. w związku z poczynaniami inwestycyjnymi przez [...] – [...] sp. zoo. i czy może mieć to negatywny wpływ na działki sąsiednie nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...] położone w rejonie ul. [...] w B.".

W tej sytuacji organ mając na względzie uwagi i zastrzeżenia skarżącej złożone w piśmie z dnia [...] listopada 2015 r. wraz z wnioskami dowodowymi i z tą opinią, zlecił niezależnemu biegłemu – inż. R. K. wykonanie takiej opinii w niniejszej sprawie, określając jakie okoliczności w tej sprawie biegły ma wyjaśnić. Poza tym, jak wynika ze sporządzonej opinii, biegły dokonując analizy sprawy, uwzględnił również wnioski biegłego inż. [...] Z. oraz wnioski mgr J. M., zawarte w sporządzonej w innej sprawie, dołączonej do akt niniejszej sprawy "Opinii hydrogeologicznej z uwzględnieniem warunków spływu wód atmosferycznych i roztopowych wraz z propozycją rozwiązania protestów składanych przez użytkowników działek położonych w rejonie [...] – [...] Sp. z o.o." – w podstawie opracowania biegły wskazał akta postępowania, w których znajdują się obie te opinie, a na stronie 5 wprost odniósł się do nich; poza tym wizji terenowej dokonał wspólnie z tymi biegłymi (strona 7 opinii).

Z powyższych względów nie ma podstaw do przyjęcia, że nie odnosząc się szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do opinii inż. [...] Z., organ naruszył przepisy art. 7, 77 i 80 kpa.

Skarżąca domagała się również uwzględnienia przez organ i biegłego dokumentów potwierdzających występowanie szkody w jej budynku produkcyjno – usługowym ("Ocena stanu technicznego budynku biurowo – produkcyjnego [...] –[...] w B.", k.381 akt admin.) i zarzucała, że dokumenty te zostały pominięte, co stanowi naruszenie wskazanych wyżej przepisów postępowania wyjaśniającego.

Zarzuty te nie są zasadne, gdyż biegły stwierdził "nieznaczne zarysowania na konstrukcji słupowej i ścianie działowej w pomieszczeniu tego budynku" (s.7 opinii), ale mając na uwadze szczegółową analizę terenu i obliczenia wskazał jednoznacznie, że szkody te nie mają związku z robotami ziemnymi wykonanymi na działce nr [...] przez A. W. (k.341). Biegły odniósł się więc jednoznacznie do tej kwestii, a stanowisko uzasadnił szczegółowymi obliczeniami, organ nie był więc w tej sytuacji uprawniony do formułowania odmiennych wniosków.

Skarżąca domagała się również uwzględnienia przez organ dowodów, w szczególności wykonanych przez nią zdjęć, potwierdzających wylewanie przez A. W. na teren działki nieczystości.

Odnosząc się do tego żądania stwierdzić należy, że okoliczność ta nie może być przedmiotem postępowania toczącego się w trybie art. 29 Prawa wodnego. Kwestia ta może ewentualnie stanowić przedmiot sporu przed sądem powszechnym. W sprawie o naruszenie stosunków wodnych chodzi o takie działania, które zmieniają stan wód opadowych na gruncie, a nie wszelkie działania, mające za przedmiot inne płyny (nieczystości, ścieki itp.).

Z tego powodu zarzuty skargi dotyczące wiarygodności notatki urzędowej sporządzonej w dniu [...] marca 2016 r. przez pracownika organu (pomimo iż organ odnosi się do niej), ani zdjęcia, o których mowa w tej notatce nie mają znaczenia.

Reasumując, organ prawidłowo i wyczerpująco przeprowadził postępowanie wyjaśniające – przeprowadził dowód z opinii biegłego, mający podstawowe znaczenie w tego typu sprawach, dokonał jej oceny i zasadnie uznał za wiarygodny; przeprowadził oględziny z udziałem stron.

O czynnościach postępowania zawiadamiał strony i pełnomocnika skarżącej Spółki, zapewniając im udział w postępowaniu, a do zgłaszanych zarzutów i wniosków organ odnosił się na piśmie. Organ przekazał również uwagi skarżącej biegłemu (zgłoszone do jego opinii), a wyjaśnienia biegłego przekazał następnie stronom. Jak wyżej wyjaśniono, organ uchybił jedynie art. 79 § 1 i 40 § 1 kpa, gdyż przesłuchał A. W. przed upływem 7 dni od daty zawiadomienia o terminie przesłuchania pełnomocnika skarżącej, ale uchybienie to w świetle okoliczności sprawy nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

W sytuacji występującej w sprawie za prawidłowe więc należy uznać rozstrzygnięcia organów o braku podstaw do wydania decyzji w trybie art. 29 Prawa wodnego.

Skarga nie zasługuje zatem na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja, prawa nie narusza, dlatego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz.270) orzekł, jak w sentencji.