Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 1924/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 621  Sprawy mieszkaniowe, w tym dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie : WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, NSA Anna Orłowska, Protokolant: Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. A. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 24 czerwca 2002 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

3 II SA/Gd 1924/02

UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia 24 czerwca 2002r. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej , powołując się na przepisy art. 80 i art. 81 pkt 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 88, poz. 400 z późno zmianami) i art. 138 § 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 25 kwietnia 2002 r. nr [...] odmawiającą S. A. przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, nabytego od Skarbu Państwa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej aktem notarialnym z dnia 8 października 2001 r.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że S. A. od dnia 28 stycznia 1978 r. posiadała na podstawie umowy najmu lokal położony przy ul. [...] (obecnie [...]) [...] o powierzchni mieszkalnej 27,52 m. Organ odwoławczy stoi na stanowisku, iż zasady wykładni językowej jak i systemowej nakazują, by termin "posiada" użyty w przepisie art. 81 pkt. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej w odniesieniu do lokalu mieszkalnego rozumieć tak jak wymaga tego przepis art. 336 kodeksu cywilnego. Gdyby ustawodawca chciał nadać terminowi "posiada" inne znaczenie niż to wynika z przepisów kodeksu cywilnego dałby temu wyraz w sposób wyraźny w przepisie art. 81 pkt.2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. W związku z tym, zdaniem organu odwoławczego, należy przyjąć iż S. A. była posiadaczką lokalu w rozumieniu przepisów ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, a zatem nie przysługiwało jej prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.

Skargę na powyższą decyzję wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. A., domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji i zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, iż zajmowała ona lokal położony przy ul. [...] [...] na podstawie umowy najmu, oraz że nie jest ona uprawniona do lokalu mieszkalnego przysługującego strażakowi, gdyż "posiada lokal mieszkalny" w rozumieniu art. 81 pkt 2 ustawy o Państwowej Straży' Pożarnej. Skarżąca zarzuciła również naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 2 pkt 2 lit. c) i art. 30 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 53, poz. 214) w zw. z art. 80 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie w sprawie a także naruszenie przepisów 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 stycznia 1998 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu dla strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 15, poz. 68) - przez ich niezastosowanie. W skardze wskazano, że skarżąca zajmowała lokal przy ul. [...] na podstawie decyzji o przydziale lokalu zamiennego jako wdowa po żołnierzu zawodowym. Lokal ten nigdy nie pozostawał w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji bądź jednostek jemu podległych. S. A. nie otrzymywała też - w żadnej formie - pomocy mieszkaniowej z Państwowej Straży Pożarnej. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że przepisy ustawy o Państwowej Straży Pożarnej zawierające regulacje dotyczące mieszkań strażaków w służbie państwowej stosuje się odpowiednio do strażaków - emerytów i rencistów. Lokale dla strażaków rozdysponowywane są nadal na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale (art. 80 ust. 1 ustawy). Strażak, któremu nie przydzielono lokalu z zasobów ministra właściwego do spraw wewnętrznych na podstawie decyzji o przydziale, ma prawo do pomocy finansowej. Co do zasad udzielania tej pomocy - art. 80 ustawy odsyła do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu dla strażaków Państwowej Straży Pożarnej. W § 1 ust. 2 rozporządzenia wyklucza się pomoc finansową strażakowi nie spełniającemu warunków przydziału lokalu na podstawie art. 81 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Stosownie do pkt 2 tego przepisu przeszkodą uniemożliwiającą przydział lokalu na podstawie decyzji administracyjnej jest fakt posiadania przez strażaka w miejscowości, w której pełni on służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, domu jednorodzinnego lub domu mieszkalno-pensjonatowego. Z kontekstu tego przepisu wynika, iż chodzi o lokal, który jest lokalem stanowiącym odrębną nieruchomość lub lokalem na zasadach spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu.

Odpowiadając na skargę Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 02.153.1271 z późno zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270).

W myśl art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Skarżąca była w dacie ubiegania się o pomoc finansową emerytem policyjnym w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U.94.53.214 z późno zmianami), zwanej dalej ustawą emerytalną.

Art. 29 ustawy emerytalnej stanowi, że funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio Ministra Spraw Wewnętrznych albo podległych mu organów, w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. W myśl art. 30 ustawy emerytalnej, emerytom i rencistom policyjnym zapewnia się pomoc w budownictwie mieszkaniowym na zasadach przewidzianych dla funkcjonariuszy. Aby stwierdzić zatem, czy skarżącej przysługiwało prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego należało poddać analizie przepisy ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej (D.U. 88/91 poz. 400 z późno zmianami) regulujące kwestię uprawnień strażaków do uzyskania tego rodzaju pomocy.

Art. 74 u. 1 powyższej ustawy stanowi, że strażakowi mianowanemu na stałe przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych, zaś z art. 80 u. 1 ustawy wynika, że strażakowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość.

Analiza powyższych przepisów wskazuje na to, że prawo strażaka do lokalu mieszkalnego jest realizowane przede wszystkim przez przydział lokalu w drodze decyzji administracyjnej, zaś dopiero jeśli przydziału takiego nie dokonano, przez udzielenie strażakowi pomocy finansowej. Obie te formy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych strażaków są zatem z sobą ściśle powiązane. Celem przepisu gwarantującego strażakowi prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni on służbę jest to, by strażak mianowany na stałe mieszkał w miejscowości w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. Jeśli zatem strażak ma odpowiednie mieszkanie w miejscowości w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej to wobec zrealizowania celu tego przepisu, prawo do lokalu nie powstaje. Zgodnie z przepisem art. 81 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się strażakowi:

1) w razie skorzystania z pomocy finansowej, o której mowa w art. 80,

2) posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny, dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy,

3) którego małżonek posiada lokal mieszkalny lub dom określony w pkt 2,

4) w razie zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego albo domu stanowiącego odrębną nieruchomość, o których mowa w pkt 2, z wyjątkiem przypadków określonych na podstawie art. 82 ust. 1.

Uprawnienia strażaka do lokalu mieszkalnego muszą być interpretowane w powiązaniu z powyższym przepisem, a w konsekwencji należy uznać, że ani prawo do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, ani pomoc finansowa udzielona na cel wymieniony w art. 80 ustawy nie przysługują strażakowi mającemu zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, w sposób określony w art. 81 pkt 2 ustawy.

Powyższe poglądy są zbieżne ze stanowiskiem wyrażonym przez skład 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie OPS 1/99, który w uchwale z dnia 29 marca 1999r., (publ. NSA 3/1999 poz. 77) analizując identyczne unormowania dotyczące prawa do pomocy finansowej dla policjantów, zawarte w art. 88, 94 ust. 1 i 95 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179 ze zm.) stwierdził, że policjantowi nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu lub domu, jeżeli nie ma on prawa do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego, określonego wart. 90 tej ustawy o Policji, w drodze decyzji administracyjnej, ponieważ posiada inny odpowiedni lokal mieszkalny w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej. W uzasadnieniu uchwały Sąd wskazał, że "przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu lub domu należy zatem wiązać tylko z taką sytuacją, w której policjant spełnia warunki do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego, o jakim mowa wart. 90 ustawy, na podstawie decyzji administracyjnej, lecz lokalu takiego nie otrzymał. Natomiast jeśli policjant ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej w formie przewidzianej przez ustawę (art. 95 ustawy), to nie spełnia on ustawowych warunków do uzyskania prawa do lokalu (art. 88 ustawy). W konsekwencji taki policjant nie spełnia niezbędnej przesłanki przyznania pomocy finansowej (określonej w art. 94 ust. 1 ustawy), tj. niezrealizowania prawa do lokalu mieszkalnego". Poglądy te znajdują pełne zastosowanie w stosunku do strażaków ubiegających się o przyznanie im pomocy finansowej na uzyskanie lokalu lub domu, wobec tego, że stosowne przepisy ustawy o Policji są identyczne z uregulowaniami ustawy o Państwowej Straży Pożarnej.

Skarżącej przysługiwało prawo do lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...] [...], wynikające z decyzji przydziału osobnej kwatery stałej z dnia 1 lutego 1978r. Zatem jej potrzeby mieszkaniowe były zaspokojone w mieszkaniu do którego posiadała tytuł prawny. Stwierdzić należy, że brak jest podstaw, by zastosowane w art. 81 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej określenie posiadania lokalu mieszkalnego jako negatywnej przesłanki nabycia przez strażaka uprawnień mieszkaniowych ograniczać do sytuacji, w której strażakowi przysługuje prawo własności nieruchomości lub spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. Zdaniem Sądu pojęcie posiadania, które ma w prawie cywilnym ściśle określone znaczenie i odnosi się do stanu faktycznego władztwa nad rzeczą nie może być rozumiane w sposób tak zawężający, jak wywodzi się to w skardze. Celem unormowań ustawowych odnoszących się do uprawnień mieszkaniowych strażaków jest bowiem umożliwienie legalnego zaspokojenia ich potrzeb mieszkaniowych w miejscu pełnienia służby. Nie jest natomiast tym celem przysporzenie materialnej korzyści polegającej na umożliwieniu nabycia przez strażaka lepszego tytułu prawnego do lokalu, w którym mieszka. Stąd też przyjąć należy, że także posiadanie lokalu mieszkalnego wykonywane na podstawie umowy zobowiązującej lub na podstawie stosunku wynikającego z decyzji o przydziale kwatery wojskowej lub innej wyłącza z mocy art. 81 pkt 4 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej prawo do uzyskania lokalu w drodze decyzji administracyjnej o przydziale, a co za tym idzie w myśl wcześniejszych rozważań także i prawo do uzyskania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu lub domu w oparciu o art. 80 u. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej w związku z art. 30 ustawy emerytalnej.

W tym stanie sprawy, stwierdzając że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem Sąd na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.