Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 803/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Hasła tematyczne: Celne prawo
Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 145 par 1 pkt 1 lit a)
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 66
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zajda Sędzia NSA Maria Myślińska Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "J." Spółki z o.o. w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. z dnia 18 marca 2008 r. sygn. akt I SA/Rz 922/07 w sprawie ze skargi "J." Spółki z o.o. w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy unieważnienia zgłoszenia celnego 1. Oddala skargę kasacyjną; 2. Zasądza od "J." Spółki z o.o. w Ł. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w P. kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. wyrokiem z dnia 18 marca 2008 r. o sygn. akt I SA/Rz 922/07 oddalił skargę "J." Spółki z o.o. w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] października 2007 r., nr [...], w przedmiocie odmowy unieważnienia zgłoszenia celnego.

Sąd orzekał w następującym stanie sprawy.

Agencja Celna J. S.A. w dniu [...] kwietnia 2007 r. - po przeładunku z ukraińskiej cysterny kolejowej do trzech cystern samochodowych - zgłosiła w Oddziale Celnym M. towar w postaci 66833 kg alkoholu etylowego skażonego. Wskazanym w zgłoszeniu celnym odbiorcą towaru była niemiecka firma V. GmbH. W dniu 30 kwietnia 2007 Agencja celna wystąpiła z wnioskiem o zamknięcie operacji tranzytowych w związku z wycofaniem się kontrahenta niemieckiego z zakupu towaru. W związku z tym Agencja celna zwróciła się do z wnioskiem o wyrażenie zgody na przeładunek towaru z uwagi na zmianę odbiorcy oraz objęcie towaru procedurą tranzytu. Odbiorcą towaru, zgłoszonego po raz drugi do procedury tranzytu miała być Spółka "J." (zwana dalej również skarżącą).

Po dokonaniu przeładunku towaru Agencja celna złożyła wniosek o pobranie próbek towaru w celu ustalenia tożsamości towaru przed dokonaniem zgłoszenia do procedury dopuszczenia do obrotu. We wniosku tym jako kod towaru wskazano kod CN 38200000 - właściwy dla środków zapobiegających zamarzaniu i płynów przeciwoblodzeniowych.

W dniu 9 maja 2007 r. Kierownik Oddziału Celnego M. nakazał pobranie próbek towaru z każdej grodzi autocysterny oddzielnie, w celu zbadania czy podczas przeładunku nie doszło do manipulacji w zakresie składu chemicznego towaru.

Agencja celna w dniu 15 maja 2007 r., działając jako przedstawiciel pośredni skarżącej spółki, wniosła na podstawie zgłoszenia celnego o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu towaru w postaci środków zapobiegających zamarzaniu i płynów przeciwoblodzeniowych (koncentrat spryskiwacza szyb samochodowych) o masie brutto 68 833 kg, deklarując kod CN 3820000. Do zgłoszenia celnego zostało dołączone sprawozdanie z badania towaru, przeprowadzone przez laboratorium Izby Celnej w P., z którego wynikało, że próbka towaru może stanowić niezamarzający płyn do szyb spryskiwaczy szyb samochodowych na bazie alkoholu etylowego, klasyfikowany do kodu CN 38200000.

W wyniku weryfikacji dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego oraz kolejnych badań laboratoryjnych przeprowadzonych przez Izbę Celną, stwierdzono znaczne różnice w zawartości środka powierzchniowo czynnego w poszczególnych 12 grodziach, z których pobrano próbki. Wykazanych rozbieżności (od 0,01 %m/m do 0,11 % m/m) nie można w ocenie organu traktować jako błędu pomiarowego. W wyniku kontroli okazało się, że w jednej grodzi znajdował się wyłącznie alkohol etylowy skażony. Zatem zawartość środka powierzchniowo czynnego wynosząca 0,01 % m/m jest ilością niewystarczająca do otrzymania odpowiedniej objętości 0,5% wodnego roztworu, umożliwiającego oznaczenie napięcia powierzchniowego zgodnie z uwagami przy kodzie CN 38200000 Taryfy celnej.

Wobec powyższego skarżąca pismem z dnia 18 maja 2007 r. oświadczyła, że nie była zainteresowana nabyciem alkoholu etylowego skażonego, lecz wyłącznie koncentratu do spryskiwaczy o kodzie CN 38200000. Pismem z dnia 11 czerwca 2007 r., uzupełnionym pismem z dnia 22 czerwca 2007 r. skarżąca wniosła o unieważnienie zgłoszenia celnego z dnia [...] maja 2007 r.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r., wydanym na podstawie art. 6 i art. 65 lit. b) oraz art. 66 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302), zwane dalej WKC, oraz na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622) Naczelnik Urzędu Celnego w P. odmówił unieważnienia zgłoszenia celnego. Organ stwierdził, że skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów świadczących o omyłkowym zgłoszeniu towaru do procedury dopuszczenia do obrotu.

Dyrektor Izby Celnej w P. postanowieniem z dnia 11 października 2007 r. wydanym na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej, art. 66 WKC oraz art. 73 ust. 1 Prawa celnego utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że zgłoszenie celne w świetle art. 66 WKC może zostać unieważnione przed zwolnieniem towarów zgłaszanych, o ile zgłaszający przedstawi dowód potwierdzający, że towar został omyłkowo zgłoszony do procedury celnej, bądź objęcie towaru wnioskowaną w zgłoszeniu procedurą celną z powodu zaistnienia szczególnych okoliczności jest nieuzasadnione. Organ nie uznał argumentów skarżącej podniesionych w odwołaniu, w których wskazywała ona, że dokonując zgłoszenia celnego towarów działała pod wpływem błędu, będąc przekonaną, że zgłasza do procedury dopuszczenia do obrotu towar w postaci koncentratu płynu do spryskiwaczy szyb samochodowych. Organ podniósł, że jako dowód omyłkowego zgłoszenia do obrotu skarżąca przedstawiła jedynie pisma pochodzące od niemieckiej spółki V., z dnia 24 kwietnia 2007 r. oraz z dnia 21 maja 2007 r., z których wynika, że jakość towaru - etanolu skażonego - nie odpowiada normom wspólnotowym i z tego powodu spółka ta zdecydowała się zwrócić towar ukraińskiemu producentowi. Organ ponadto podkreślił, że towar od początku zgłaszany był jako alkohol etylowy skażony, określany był tak również w drogowych listach przewozowych, ukraińskim świadectwie pochodzenia i świadectwie jakości nr 8. W żadnym z powyższych dokumentów towar nie był określony jako koncentrat płynu do spryskiwaczy szyb.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. oddalając skargę, podzielił stanowisko Dyrektora Izby Celnej w P., iż skarżąca nie przedstawiła dowodu uzasadniającego stwierdzenie nieważności zgłoszenia celnego, wobec czego organy prawidłowo stwierdziły, że nie zaistniały przesłanki unieważnienia zgłoszenia celnego zawarte w art. 66 WKC.

W ocenie Sądu z przedstawionych faktów oraz zgromadzonych w sprawie dowodów wynika jednoznacznie, że towar wprowadzany na teren WE w dnu 30 kwietnia 2007 r. i objęty dwukrotnie procedurą tranzytu, dwukrotnie przeładowywany pod nadzorem celnym jest tożsamy z towarem zgłoszonym przez skarżącą do procedury dopuszczenia do obrotu. Nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym twierdzenie skarżącej, zawarte we wniosku o unieważnienie zgłoszenia celnego, że towarem, który miała ona zamiar zgłosić był koncentrat płynu do szyb. Sąd wskazał na fakturę pro-forma wystawioną przez spółkę V. GmbH, na rzecz skarżącej, której przedmiotem jest alkohol etylowy skażony.

W skardze kasacyjnej "J." Sp. z o.o. w Ł. zaskarżyła w całości powyższy wyrok domagając się jego uchylenia i uwzględnienia skargi ewentualnie uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w R. oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. polegające na błędnej wykładni i w konsekwencji niewłaściwym zastosowaniu art. 66 WKC.

W ocenie kasatora zaskarżone orzeczenie pominęło istotną okoliczność, że sporny towar, sprowadzany z Ukrainy, jest oznaczony jako alkohol etylowy skażony, z kodem CN 220720000. Następnie po wjechaniu takiego towaru należy wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie badań celem uzyskania zmiany kodu celnego na CN 38200000. Po uzyskaniu wiążących wyników badań potwierdzających, że nie jest to alkohol skażony dokonuje się zgłoszenia do odprawy celnej. Wynik pierwszego badania uzasadniał wystąpienie o zmianę kodu celnego, wobec czego skarżąca dokonała zgłoszenia do odprawy celnej. Kolejne wyniki badań nie potwierdziły wyniku badania pierwotnego, wobec czego towar nie spełniał warunków określonych dla klasyfikacji do kodu CN 38200000.

Mając powyższe na uwadze kasator wywodził, że zgłaszając towar do procedury dopuszczenia do obrotu działał pod wpływem błędu, wywołanego działaniem organów celnych, które przedstawiły wyniki laboratoryjne pierwszych prób pobrań. W ocenie kasatora, gdyby znał on nie tylko wyniki pierwszego badania towaru, ale również wyniki badań następnych, to zgłoszenia celnego by nie doszło.

Dyrektor Izby Celnej w K. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, podstawy na których ją oparto nie popierają bowiem wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku.

Wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do powtórnego badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego w jego całokształcie. Zakres kognicji Sądu rozpoznającego skargę kasacyjną wyznaczają sformułowane przez skarżącego zarzuty, oparte na podstawach, określonych w art. 174 p.p.s.a. i uzasadnionych w treści skargi. Stosownie zaś do treści art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na dwojakich podstawach, a mianowicie na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1) oraz na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2).

Rozpoznawaną skargę kasacyjną oparto jedynie na zarzucie naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) p.p.s.a. przez naruszenie art. 66 WKC, polegające na błędnej wykładni i w konsekwencji niewłaściwym zastosowaniu.

Wobec tak sformułowanych zarzutów podkreślić należy, że naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię to mylne rozumienie treści określonej normy prawnej. Uchybienie prawu materialnemu przez niewłaściwe zastosowanie natomiast polega na tzw. błędzie w subsumcji, co wyraża się w tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej, względnie że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego tylko prawidłowa wykładnia normy prawa materialnego, znajdującej zastosowanie w sprawie - odpowiednio do żądania zgłoszonego przez stronę - pozwala na stwierdzenie, jakie fakty mają znaczenie dla sprawy. Poczynione pod tym kątem ustalenia stanu faktycznego rzutują zaś na prawidłowe zastosowanie tych norm.

W tym stanie rzeczy w pierwszym rzędzie odnieść należy się do zarzutu błędnej wykładni art. 66 WKC.

Zgodnie z ust. 1 zdaniem pierwszym tego artykułu, jeżeli zgłaszający przedstawi dowód, że towar został zgłoszony omyłkowo do procedury celnej właściwej temu zgłoszeniu, lub że wyniku zaistnienia szczególnych okoliczności objęcie towaru procedurą celną, do której został zgłoszony, nie jest już dalej uzasadnione, organy celne, na wniosek zgłaszającego, unieważniają już przyjęte zgłoszenie.

Przedstawiony przepis obejmuje zatem dwie sytuacje.

W pierwszej z nich unieważnić można zgłoszenie, jeżeli towar został omyłkowo zgłoszony do procedury powodującej obowiązek zapłacenia należności celnych przywozowych zamiast zostać objęte inną procedurą. W świetle twierdzeń strony powyższe unormowanie nie znajduje zastosowania w sprawie. Spółka "J". nie podnosiła bowiem, aby jej wolą było zgłoszenie towaru do innej procedury, niż wynika to z dokonanego zgłoszenia.

Druga z sytuacji, objętych art. 66 ust. 1 WKC, uzasadnia z kolei unieważnienie zgłoszenia, w razie przedstawienia przez zgłaszającego dowodu, że zaistniały szczególne okoliczności, z uwagi na które objęcie towaru procedurą, do której towar został zgłoszony, nie jest już dalej uzasadnione.

Prawodawca nie dookreśla dla potrzeb omawianej regulacji, co należy rozumieć pod pojęciem "szczególnych okoliczności". Przyjąć jednak należy, że w normatywnej przesłance zaistnienia "szczególnych okoliczności" uzasadniających unieważnienie zgłoszenia celnego na podstawie art. 66 WKC mieści się "omyłka" zgłaszającego co do towaru, który został zgłoszony. Rzeczą zgłaszającego jest wówczas wykazanie, że jego wolą było zgłoszenie towarów innych niż wskazane w zgłoszeniu celnym.

Zadeklarowanie niewłaściwego kodu towaru CN nie oznacza jednak - samo przez się - że miało miejsce zgłoszenie towaru omyłkowo, zamiast innego. Nie uzasadnia zatem unieważnienia zgłoszenia na podstawie art. 66 WKC.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wprawdzie za omyłkowe zgłoszenie towaru zamiast innego można - co do zasady - uznać przypadek, na który powołuje się strona, tzn. gdy zgłoszony towar okazuje się być towarem innym od umówionego ze zbywcą tego towaru, gdy towar ten nie posiada określonych umową cech, w tym cech rzutujących na taryfikację. Wymaga to jednak - w myśl przywołanego art. 66 ust. 1 WKC - przedstawienia przez zgłaszającego stosowanych dowodów, które pozwolą na ustalenie, że zgłoszenie nastąpiło pod wpływem omyłki. Ocena czy towar został zgłoszony omyłkowo jest zatem kwestią ustaleń stanu faktycznego sprawy.

Analiza uzasadnienia podstaw, na których oparto skargę kasacyjną, świadczy o tym, że w powyższym zakresie strona podważa nie tyle wykładnię art. 66 WKC, dokonaną przez WSA w zaskarżonym wyroku, co zmierza do zakwestionowania ustalonych okoliczności stanu faktycznego. Autor skargi kasacyjnej podnosi bowiem wyraźnie, że zaskarżony wyrok pomija istotne okoliczności, które - w jego ocenie - wskazują, że zgłaszający działał pod wpływem błędu. Nie formułuje jednak z naruszeniem jakich przepisów prawa procesowego doszło do pominięcia tych okoliczności. Tymczasem zarzut pominięcia istotnych okoliczności sprawy jak i zarzut odmiennej oceny dowodów i wyprowadzenia na jej podstawie odmiennych wniosków co do stanu faktycznego, bez wskazania przepisów postępowania, które zdaniem strony zostały naruszone nie może odnieść oczekiwanego przez stronę skutku (por. wyrok NSA z dnia 31 marca 2004 r., OSK 59/04, ONSAiWSA 2004, nr 1, poz. 10). Zarzut błędnej wykładni norm prawa materialnego, tak jak zarzut nietrafnego ich zastosowania, nie może być skuteczny, gdy z ich uzasadnienia wynika, że strona kwestionuje ustalone okoliczności stanu faktycznego, bez wskazania przy tym, jakie normy postępowania naruszył sąd pierwszej instancji (wyrok NSA z dnia 14 października 2004 r., FSK 568/04, ONSAiWSA 2005, nr 4, poz. 67; por. także wyrok NSA z dnia 17 listopada 2005 r., II OSK 209/05, niepubl.).

W świetle powyższego przypomnieć trzeba, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w rozpoznawanej sprawie za prawidłowe uznał stanowisko organów celnych, że strona nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających omyłkowe zgłoszenie towaru do procedury dopuszczenia do obrotu. W ocenie sądu pierwszej instancji zasadnie przyjęto, że z pism spółki V. GmbH z 24 kwietnia 2007 r. oraz z 21 maja 2007 r. wynika jedynie, że jakość towaru - etanolu skażonego - nie odpowiada normom wspólnotowym, co było powodem rezygnacji przez niemiecka spółkę prawa handlowego z towaru. Ustalenie, że skarżąca nabyła alkohol etylowy skażony znajduje też oparcie w treści faktury pro-forma wystawionej spółce J. przez V. GmbH.

Skoro wobec tak przyjętych przez WSA ustaleń strona nie sformułowała zarzutu uchybień proceduralnych to znaczy, iż Naczelny Sąd Administracyjny zobligowany jest przyjąć za wiążący stan faktyczny ustalony w sprawie i uznany przez WSA przy wyrokowaniu za prawidłowy.

W konsekwencji powyższego - wbrew zarzutom skargi kasacyjnej - WSA trafnie uznał, że stan faktyczny ustalony w sprawie nie pozwalał na unieważnienie zgłoszenia na podstawie art. 66 WKC.

Tym samym chybiony jest także zarzut, że zaskarżony wyrok wydano z naruszeniem ww. przepisu przez niewłaściwe jego zastosowanie.

Z tych wszystkich względów uznać należy, że podstawy, na których oparto skargę kasacyjną nie znajdują usprawiedliwienia.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.