Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1060/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 240 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wolas (spr.) Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 września 2021 r. spraw ze skarg A. G., A. G., P. G. i T. G. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 maja 2021 r. nr: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej podatku od środków transportowych za 2015 r. nr: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej podatku od środków transportowych za 2006 r. nr: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej podatku od środków transportowych za 2007 r. nr: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej podatku od środków transportowych za 2008 r. skargi oddala


UZASADNIENIE

Zaskarżonymi do WSA w Krakowie decyzjami z dnia 10 maja 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzje Prezydenta Miasta K. z dnia 18 stycznia 2021 r. odmawiające uchylenia własnych decyzji określających wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od środków transportowych za lata 2006 – 2008 i 2015.

Przedstawiając przebieg postępowania przed organem I instancji Kolegium wskazało, że decyzjami: z dnia 26 października 2010 r., z dnia 30 listopada 2010 r. oraz decyzją z dnia 16 czerwca 2015 r. Prezydent Miasta K. określił A. G., A. G., P. G. oraz T. G. zobowiązanie podatkowe w podatku od środków transportowych odpowiednio za lata 2006 r., 2007 r., 2008 r. i 2015 r. od pojazdów: ciągnika siodłowego marki Scania, ciągnika siodłowego marki Iveco, naczepy marki Kaessbohrer, ciągnika siodłowego marki Liaz oraz samochodu ciężarowego marki Jelcz. Pismami z dnia 29 stycznia 2020 r. wW. złożyli wniosek o wznowienie postępowania podatkowego i uchylenie decyzji określających zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od środków transportowych. Wskazali, że nie byli i nie są współwłaścicielami wyżej wymienionych pojazdów. Właścicielem wymienionych pojazdów był zmarły A. G. jednak w dniu otwarcia spadku, tj. 28 września 2006 r., pojazdy fizycznie nie istniały, a zatem nie wchodziły w skład spadku. Według wnioskodawców, okoliczności te wyszły na jaw w dniu 16 stycznia 2020 r., kiedy sporządzony został spis inwentarza po spadkodawcy A. G. przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie. Według ustaleń komornika w skład masy spadkowej nie wchodziły ruchomości i zobowiązani uważają, że zaistniały nowe, nieznane organowi podatkowemu okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania.

Po wznowieniu postępowania, Prezydent Miasta K. odmówił uchylenia decyzji wymiarowych uznając, że nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Nie zaistniały zatem przesłanki określone w art. 240 §1 Ordynacji podatkowej. Zaznaczył w szczególności, że skoro zobowiązani nie mieli informacji na temat tych pojazdów, to powinni dołożyć wszelkich starań by wyjaśnić stan własności przypisanych im pojazdów lub złożyć wniosek o ich wyrejestrowanie. Tym bardziej, że od 28 września 2006 r., tj. od nabycia spadku, organ podatkowy określał, co roku zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od środków transportowych, a zobowiązani decyzji tych nie zaskarżali. Organ zaznaczył, że Komornik Sądowy z nieznanych organowi podatkowemu przyczyn nie ujawnił prawa własności do wymienionych pojazdów podlegających opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych, co nie zmienia faktu, że prawo własności do pojazdów zarejestrowanych i będących wcześniej własnością zmarłego A. G. nabyli ww. spadkobiercy postanowieniem Sądu z dnia 7 kwietnia 2008 r. Organ I instancji zaznaczył także, że z przedłożonego protokołu wynika, że spis inwentarza został sporządzony w oparciu o informacje przekazane przez uczestników postępowania, tj. wnioskodawców i konkretnych wierzycieli.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołań, utrzymało w mocy decyzje organu I instancji, uznając, że słusznie organ ten przyjął, że w sprawach nie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania wskazana w art. 240 §1 pkt 5 O.p.

Kolegium wyjaśniło, że ww. pojazdy cały czas figurują w ewidencji pojazdów i kierowców na nazwisko A. G.. Postanowieniem Sądu Rejonowego dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie Wydział I Cywilny z dnia 7 kwietnia 2008r., sygn. Akt I Ns 2995/07/K, uzupełnionym postanowieniem Sądu z dnia 30 czerwca 2009r., spadek po zmarłym A. G., nabyli na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza: żona - A. G. oraz dzieci: A. G., P. G., T. G. wszyscy po 1/4 części. Tym samym, spadkobiercy stali się współwłaścicielami ww. pojazdów. Dla powstania obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych, podstawowe znaczenie ma sam fakt zarejestrowania, a nie przerejestrowania środków transportowych na nowego właściciela. Tak więc przy nabyciu pojazdu zarejestrowanego, w tym konkretnym przypadku w drodze spadkobrania, obowiązek podatkowy obciąża spadkobierców - nowych współwłaścicieli bez względu na to, czy dokonali oni przerejestrowania pojazdów. W ocenie organu odwoławczego, zasadnie organ I instancji podkreślił, że skoro podatnicy, jak twierdzą, nie mieli informacji na temat tych pojazdów, to powinni dołożyć wszelkich starań, by wyjaśnić stan własności przypisanych im pojazdów lub złożyć wniosek o ich wyrejestrowanie. Tym bardziej, że od nabycia spadku, organ podatkowy określał co roku zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od środków transportowych, a zobowiązani decyzji tych nie zaskarżali. W konsekwencji Kolegium stwierdziło, że w sprawach nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który je wydał. Podnoszona przez podatników okoliczność, że Komornik Sądowy w sporządzonym spisie inwentarza nie ujawnił prawa własności do przedmiotowych pojazdów, w ocenie Kolegium, nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Uwzględnienie przez organ podatkowy tej okoliczności nie spowodowałoby wydania odmiennej decyzji niż zapadła poprzednio.

W skargach skierowanych do WSA w Krakowie pełnomocnik skarżących zarzucił decyzjom SKO w K.:

1. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania tj. art. 130 § 1 pkt 6 O.p. w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 O.p. przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo niewyłączenia pracowników Urzędu Miasta K.: H. N. i M. A., biorących udział w wydaniu decyzji odmawiających wznowienia postępowania, następnie zaskarżonych i uchylonych przez SKO;

2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wspływ na wynik sprawy, tj.:

a. art. 200 §1 pkt 2 w zw. z §4 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie rozprawy pomimo wniosku strony oraz przez niewydanie postanowienia o odmowie przeprowadzenia rozprawy;

b. art. 194 § 1 O.p. w zw. z art. 767 § 1 i 4 kpc przez pominięcie istotnego faktu wynikającego z niekwestionowanego dokumentu urzędowego w postaci spisu inwentarza sporządzonego przez komornika pod nadzorem sądu, tj. faktu nieprzysługiwania spadkodawcy prawa własności pojazdów wym. w treści decyzji podatkowej w chwili śmierci;

c. art. 194 §1 O.p. w zw. z art. 9 ust. 4b ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010 r., nr 95, poz. 620 ze zm.), dalej: "u.p.o.l.", przez pominięcie istotnego faktu wynikającego z dokumentu urzędowego w postaci decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 19 lutego 2007 r. o umorzeniu postępowania w sprawie rejestracji pojazdu, tj. faktu braku rejestracji pojazdu przez A. G. , a w konsekwencji niepowstania obowiązku podatkowego w zakresie podatku od środków transportowych;

d. art. 191 O.p. w zw. z art. 194 § 1 O.p. przez bezpodstawne przyjęcie, że spis inwentarza nie może stanowić dowodu na nieprzysługiwanie spadkodawcy prawa własności środków transportowych z tego powodu, że komornik sporządza spis inwentarza w oparciu o informacje przekazane przez uczestników postępowania, podczas gdy zgodnie z przepisami k.p.c. w spisie inwentarza komornik zamieszcza przedmioty faktycznie należące do spadku (art. 6388 § 1 k.p.c.), które ustala i zamieszcza w spisie z urzędu (art. 6388 § 3 KPC), dokonując spisu majątku ruchomego w obecności dwóch świadków (art. 6384 § 1 w zw. z art. 6388 § 5 k.p.c.), nadzór nad czynnościami komornika sprawuje sąd, który wydał postanowienie o sporządzeniu spisu inwentarza (art. 6382 § 3 k.p.c.), a temu kto nie zgadza się z treścią spisu inwentarza przysługuje skarga do sądu w terminie 7 dni od dnia powzięcia wiadomości o sporządzeniu spisu (art. 767 §1 i 4 k.p.c.);

e. art. 767§1 i 4 k.p.c. przez ich pominięcie przy ocenie mocy dowodowej dokumentu urzędowego w postaci spisu inwentarza w sytuacji, gdy organ zawiadomiony o sporządzeniu spisu inwentarza nie zakwestionował jego treści w sposób i w terminie przewidzianym w tych przepisach, a zatem spis inwentarza stanowi niekwestionowany dowód nieprzysługiwania spadkodawcy prawa własności środków transportowych w chwili otwarcia spadku;

f. art. 194§1 i 3 O.p. w zw. z art. 191 O.p. przez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego polegającą na przyjęciu, że:

- dokument urzędowy w postaci spisu inwentarza nie stanowi przesądzającego dowodu, że śp. A. G. nie był właścicielem środków transportowych w chwili śmierci, pomimo że z tego dowodu (niezakwestionowanego przez organ w sposób i w terminie przewidzianych przez przepisy k.p.c.) jednoznacznie wynika, że spadkodawca nie był właścicielem jakichkolwiek pojazdów w chwili śmierci, a organ nie przeprowadził innego dowodu przeciwko spisowi inwentarza, z którego wynikałoby że skarżący są właścicielami środków transportowych wymienionych w treści decyzji;

- dokumenty w postaci wydruków z ewidencji pojazdów stanowią dowód przysługiwania skarżącym prawa własności środków transportowych wymienionych w decyzji podatkowej, podczas gdy pojazdy wymienione w treści decyzji nie są tożsame z pojazdami ujawnionymi w ewidencji, jak również w treści ewidencji wpisana jest inna osoba niż skarżący - na dodatek nieżyjąca - a zatem treść ewidencji jest jednocześnie niezgodna zarówno z treścią decyzji jak i ze stanem faktycznym;

- zniszczenie przez organ dokumentów dotyczących pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] nie stanowi przeszkody do przypisania skarżącym obowiązku podatkowego w zakresie tego pojazdu, podczas gdy brak tych dokumentów powoduje, że organ nie dysponuje jakimkolwiek dokumentem potwierdzającym nabycie pojazdów nie tylko przez skarżących, ale nawet śp. A. G.;

g. art. 233 § 1 pkt 1O.p. w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 i art. 245 § i pkt 2 O.p. przez utrzymanie w mocy wadliwych decyzji organu I instancji o odmowie uchylenia decyzji podatkowej, pomimo że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, nieznane organowi, który wydał decyzje podatkowe;

h. art. 127 O.p. przez brak merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ II instancji i ograniczenie się do powtórzenia twierdzeń organu I instancji;

i. art. 124 w zw. z art. 210 §4 O.p. przez naruszenie obowiązku odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich zarzutów przytoczonych w treści odwołań;

3. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

a. art. 922§1 i 2 k.c. przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że spadkobierca nabywa prawa majątkowe, które nie przysługiwały spadkodawcy lub nie istniały w chwili otwarcia spadku;

b. art. 9 ust. 1 u.p.o.l. przez jego niewłaściwe zastosowanie w stosunku do skarżących, pomimo że nie są i nigdy nie byli właścicielami pojazdów wymienionych w treści decyzji;

c. art. 9 ust. 4a u.p.o.l. przez jego niezastosowanie i bezpodstawne uznanie, że pojazd o numerze rejestracyjnym K 10302 został zarejestrowany na śp. A. G. w sytuacji, gdy pojazd został zarejestrowany jedynie czasowo, a postępowanie w sprawie rejestracji pojazdu zostało umorzone;

d. art. 9 ust. 4 u.p.o.l. przez jego niewłaściwe zastosowanie w stosunku do skarżących, pomimo że skarżący nigdy nie nabyli środków transportowych wymienionych w decyzji, albowiem nie były własnością śp. A. G. w chwili jego śmierci.

W związku z powyższym skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz decyzji je poprzedzających, jak również wnieśli o uchylenie decyzji określających wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od środków transportowych i umorzenie postępowania podatkowego, ewentualnie zobowiązanie organu I instancji do uchylenia tych decyzji i umorzenia postępowania podatkowego, jak również zasądzenie kosztów postępowania.

Odpowiadając na skargi organ wniósł o ich oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawach.

Postanowieniami z dnia 31 sierpnia 2021 r. WSA w Krakowie postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy dotyczące odmowy uchylenia decyzji określających wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od środków transportowych za lata 2006 – 2008 i 2015 i prowadzić je pod sygn. akt I SA/Kr 1060/21. Sprawy te ze względu na występowanie w nich tych samych skarżących, jak i tożsamy stan faktyczny, pozostawały ze sobą w związku, który uzasadniał zastosowanie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), "p.p.s.a.".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skargi są niezasadne.

Na wstępie Sąd zaznacza, mając na uwadze treść art. 54 §2 p.p.s.a., że zaskarżone decyzje SKO w K. z dnia 10 maja 2021 r. zostały doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 2 czerwca 2021 r. Termin do wniesienia skarg upływał w dniu 2 lipca 2021 r. i w tym dniu zostały one wysłane do SKO w K.. Do Kolegium wpłynęły one w dniu 5 lipca 2021 r., co wynika ze znajdującej się na nich prezentaty organu. Z kolei odpowiedzi na skargi wraz ze skargami i aktami sprawy, zostały przekazane do sądu w dniu 4 sierpnia 2021 r. (data stempla pocztowego – k. 43 akt I SA/Kr 1060/21 i k.34 akt I SA/Kr 1063/21; k. 28 akt I SA/Kr 1063/21). Zachowany został więc termin określony w ww. przepisie.

Należy także zaznaczyć, że WSA w Krakowie orzekał już w sprawach ze skarg wW. na decyzje dotyczące wznowienia postępowania podatkowego w sprawach wymiaru podatku od środków transportowych za lata 2011 – 2015. Wyrokiem z dnia 26 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 104/21, orzeczenia.nsa.gov.pl, Sąd skargi oddalił. Obecnie orzekający Sąd argumentację zawartą w uzasadnieniu wskazanego orzeczenia podziela i dlatego w dalszej części uzasadnienia posłuży się nią.

W rozpoznanych sprawach Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zastosowało przepisy procedury podatkowej, a przeprowadzone postępowanie i sposób rozstrzygnięcia spraw nie naruszył zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych wyrażonej w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, a także zasady czynnego udziału strony w postępowaniu wyrażonej w art. 123 tej ustawy. Prawa strony postępowania były respektowane, a prawidłowe stosowanie instytucji prawa podatkowego doprowadziło do wydania merytorycznie poprawnych decyzji, opartych na prawidłowej wykładni zastosowanych przepisów. Organ przede wszystkim prawidłowo skoncentrował się na ustaleniu, czy i w jakim zakresie wskazane przez skarżących we wniosku o wznowienie postępowania okoliczności i dowody mogły stanowić przesłankę zmiany decyzji ostatecznych w trybie wznowienia postępowania.

Istotą sporu przed sądem administracyjnym stała się kwestia, czy organy podatkowe prawidłowo rozpatrzyły wnioski skarżących o wznowienie postępowania oparte na przesłance z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, odmawiając – na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 O.p. – uchylenia decyzji dotychczasowych w całości, z uwagi na niestwierdzenie istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 ustawy. Rozpatrując zaistniały w sprawie spór w pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że wznowienie postępowania jest instytucją szczególną, nadzwyczajnym trybem wzruszania decyzji ostatecznych, której celem jest stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy, jeżeli postępowanie podatkowe przed organem było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi, wyliczonymi enumeratywnie w art. 240 Ordynacji podatkowej. Na gruncie tego przepisu w orzecznictwie podkreśla się, że procedowanie w trybie nadzwyczajnym przez organ administracji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 128 O.p. Zasada ta służy ochronie ogólnego porządku prawnego. Trwałość decyzji pozwala stronie polegać na rozstrzygnięciach organów państwa, a organy zabezpiecza przed wielokrotnym rozstrzyganiem tych samych spraw. Dlatego też tryby nadzwyczajne służą do weryfikacji decyzji ostatecznych wyłącznie w wyjątkowych i ściśle określonych przepisami sytuacjach. Z tego względu przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania podlegają ścisłej wykładni i nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający. Choć administracyjne postępowanie wznowieniowe pozostaje w ścisłym związku z przedmiotem sprawy prowadzonej uprzednio w trybie zwyczajnym, to nie jest ono jednak ponownym rozstrzyganiem sprawy zakończonej ostateczną decyzją, a koncentruje się jedynie wokół istnienia przesłanek wznowieniowych oraz badania wpływu tych przesłanek na treść pierwotnego rozstrzygnięcia. To oznacza, że postępowanie wznowieniowe nie otwiera drogi do ponowienia postępowania zwykłego (wyrok NSA z 20.04.2018 r., sygn. akt II FSK 1594/16, LEX nr 2502492). Prowadząc postępowanie wznowieniowe na wniosek strony, organ związany jest podstawami wznowienia wskazanymi we wniosku i nie może odnosić się do innych podstaw niewskazanych przez stronę.

Jedną z przesłanek wznowienia postępowania, określoną w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, na którą powołują się skarżący, jest ujawnienie się istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Zwrot: "wyjdą na jaw" oznacza, że decydujący jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli okazania i udostępnienia go organowi, zaś przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów jest spełniona wtedy, gdy mogą one mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, więc wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części. Natomiast "nowe okoliczności lub dowody", to takie dowody lub okoliczności, które wprawdzie istniały w dniu wydania rozstrzygnięcia w zwykłym postępowaniu, ale które zostały wykryte po wydaniu decyzji. Istotne jest więc, aby te dowody lub okoliczności nie były znane organowi (wyrok NSA z 1 października 2019 r., sygn. akt II FSK 3586/17, orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rozpoznanych sprawach postępowanie organów koncentrowało się wokół analizy zaistnienia przesłanki wznowienia z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. W tym zakresie ustalenia były czynione w celu przesądzenia czy w związku ze złożonymi wnioskami wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzje w sprawie określenia zobowiązania w podatku od środków transportowych za lata 2006-2008 i 2015. Organ ustalił, że pojazdy o nr rej. [...] [...], [...] [...], [...] były własnością zmarłego dnia 28 września 2006r. A. G. i do tej pory cały czas figurują w Ewidencji Pojazdów i Kierowców na nazwisko A. G.. Spadek po zmarłym A. G., nabyli na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza: żona - A. G. oraz dzieci: A. G., P. G., T. G. wszyscy po 1/4 części. Tym samym, spadkobiercy stali się współwłaścicielami ww. pojazdów.

Bazując na tym stanie faktycznym, organ następnie ocenił zgłoszoną w tym zakresie nową okoliczność, która wyszła na jaw w dniu 16 stycznia 2020r., kiedy sporządzony został spis inwentarza po spadkodawcy A. G.. W spisie tym nie zostały ujęte przedmiotowe pojazdy co – w ocenie skarżących – oznaczać miało, że nie wchodziły one w skład masy spadkowej, bowiem w dniu otwarcia spadku nie istniały. Organ I instancji – po analizie sporządzonego przez komornika w dniu 16 stycznia 2020r. spisu inwentarza – powołał się na treść art. 9 ust. 1 i 2 u.p.o.l. i podał, że obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych, ciążący na właścicielach pojazdu jest związany z prawem własności, niezależnie od posiadania, użytkowania, czy przerejestrowania pojazdu. Dla powstania obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych, podstawowe znaczenie ma sam fakt zarejestrowania, a nie przerejestrowania środków transportowych na nowego właściciela. Tak więc przy nabyciu pojazdu zarejestrowanego, w tym konkretnym przypadku w drodze spadkobrania, obowiązek podatkowy, obciąża spadkobierców - nowych współwłaścicieli bez względu na to, czy dokonali oni przerejestrowania pojazdów. Organ I instancji wskazywał także, że postępowanie w przedmiocie spisu inwentarza, prowadzone było z wniosku spadkobierców przy uczestnictwie wierzycieli: L. P. Sp. z o.o., M. F. S.A., P. L. Sp. z o.o. i B. P. S.A. Jak wynika z przedłożonego protokołu, spis inwentarza został sporządzony w oparciu o informacje przekazane przez uczestników postępowania, tj. wnioskodawców i konkretnych wierzycieli. Komornik sądowy nie występował do organu podatkowego z żadnym wnioskiem w tym zakresie i jak wynika z protokołu, nie ustalił też prawa własności pojazdów w organie rejestrującym. Fakt, że Komornik Sądowy z nieznanych organowi podatkowemu przyczyn, nie ujawnił prawa własności do wymienionych pojazdów, podlegających opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych, nie zmienia faktu, że prawo własności do pojazdów zarejestrowanych i będących wcześniej własnością zmarłego A. G., nabyli jego spadkobiercy, którzy pojazdów z ewidencji nie wyrejestrowali. W ocenie organu I instancji nie została zatem wskazana nowa, istotna okoliczność która miałaby wpływ na sposób rozstrzygnięcia spraw w przedmiocie podatku od środków transportowych za ww. lata. Nie można za taką uznać przedłożonego spisu inwentarza z dnia 16 stycznia 2020r. z niewykazanymi tam spornymi pojazdami ciężarowymi. Stanowisko to w pełni zaakceptował organ II instancji.

Sąd rozpoznający niniejsze połączone sprawy, konstatacje te w pełni podziela. Dokonując oceny stanu faktycznego rozpoznawanych spraw, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy podatkowe, albowiem stan faktyczny został ustalony przez te organy z zachowaniem reguł procedury administracyjnej, a sprawa została prawidłowo, zgodnie z dyspozycją art. 127 O.p., zbadana przez organ odwoławczy, który ponownie rozważył wszelkie aspekty sprawy. Organy obydwu instancji przeprowadziły stosowne i wyczerpujące postępowanie wyjaśniające a ocena materiału dowodowego została przedstawiona w uzasadnieniach decyzji organów obydwu instancji i odpowiada wymogom oceny swobodnej. Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonych decyzjach niczego, co usprawiedliwiałoby podnoszone zarzuty niewystarczającej i błędnej oceny materiału dowodowego. Zdaniem Sądu wyciągnięte przez organy podatkowe wnioski są logiczne i spójne. Ocena materiału dowodowego dokonana przez organy była swobodna, ale nie dowolna i mieściła się w regułach określonych w art. 191 O.p. Do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, zostały też prawidłowo zastosowane przepisy prawa materialnego. Sąd stwierdza, że okoliczności sprawy dawały podstawę do przyjęcia, że w sprawie nie zaistniała przesłanka wznowienia określona w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., czyli nie wskazano we wnioskach o wznowienie postępowania istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który wydał objęte wnioskiem decyzje.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że z przyjętej w art. 98 § 1 O.p. zasady, iż do odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spadkodawcy stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o przyjęciu i odrzuceniu spadku oraz o odpowiedzialności za długi spadkowe, wynika, że w postępowaniu podatkowym prowadzonym w tym zakresie należy stosować unormowania zawarte w przepisach od art. 1012 k.c. do art. 1024 k.c. oraz od art. 1030 k.c. do art. 1034 k.c. W zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszych połączonych spraw, stanowią one, iż w razie przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w wykazie inwentarza albo spisie inwentarza stanu czynnego spadku. Powyższe ograniczenie odpowiedzialności odpada, jeżeli spadkobierca podstępnie pominął w wykazie inwentarza lub podstępnie nie podał do spisu inwentarza przedmiotów należących do spadku lub przedmiotów zapisów windykacyjnych albo podstępnie uwzględnił w wykazie inwentarza lub podstępnie podał do spisu inwentarza nieistniejące długi (art. 1031 § 2 k.c.). Zgodnie z art. 1031 k.c., spadkobierca, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza (zapisobierca windykacyjny lub wykonawca testamentu) mogą złożyć w sądzie (albo przed notariuszem) wykaz inwentarza (§ 1). Wykaz inwentarza może zostać złożony wspólnie przez więcej niż jednego spadkobiercę, zapisobiercę windykacyjnego lub wykonawcę testamentu (§ 2). W wykazie inwentarza z należytą starannością ujawnia się przedmioty należące do spadku oraz przedmioty zapisów windykacyjnych, z podaniem ich wartości według stanu i cen z chwili otwarcia spadku, a także długi spadkowe i ich wysokość według stanu z chwili otwarcia spadku (§ 3). W razie ujawnienia po złożeniu wykazu inwentarza przedmiotów należących do spadku, przedmiotów zapisów windykacyjnych lub długów spadkowych pominiętych w wykazie inwentarza składający wykaz uzupełnia go. Do uzupełnienia wykazu stosuje się przepisy dotyczące składania wykazu inwentarza (§ 4). Wykaz inwentarza składany w sądzie sporządza się według ustalonego wzoru (art. 10312 § 1 k.c.). Spadkobierca, który złożył wykaz inwentarza spłaca długi spadkowe zgodnie ze złożonym wykazem, co nie oznacza jednak jego dowolności i uznaniowości w zakresie tego jaki majątek czy jakie zobowiązania wskaże do uwzględnienia w wykazie.

W rozpoznanych sprawach skarżący powoływali się na brak wskazania w sporządzonym przez komornika spisie inwentarza spadku po A. G. spornych samochodów ciężarowych i stąd wywodziły "nową, nieznana i istotną dla sprawy okoliczność" nieistnienia w majątku spadkowym tych samochodów. Tymczasem, okoliczność ta nie była wynikiem jakichkolwiek ustaleń czy analizy dowodów czy dokumentów, lecz wynikała zapewne z informacji, jakiej skarżący udzielili komornikowi sporządzającemu spis inwentarza. Komornik ten nie prowadził przecież żadnego postępowania w sprawie przynależności do masy spadkowej spornych pojazdów, nie odkrył więc okoliczności nowych, nieznanych wcześniej stronie czy organowi prowadzącemu postępowanie w zakresie podatku od środków transportowych. Postępowanie w przedmiocie spisu inwentarza prowadzone było z wniosku spadkobierców przy uczestnictwie wierzycieli: L. P. Sp. z o.o., M. F. S.A., P. L. Sp. z o.o. i B. P. S.A.. Komornik Sądowy z niewskazanych tam przyczyn, nie ujawnił prawa własności do wymienionych pojazdów, podlegających opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych, o czym strony niniejszego postępowania oraz postępowania w sprawie sporządzenia spisu inwentarza dobrze wiedziały, skoro objęte wznowieniem decyzje wydawane były w 2010 i 2015 roku, a spis inwentarza miał miejsce w 2020 roku. Jak w istocie wynika z przedłożonego protokołu, spis inwentarza został sporządzony w oparciu o informacje przekazane przez uczestników postępowania, tj. wnioskodawców i konkretnych wierzycieli. Komornik sądowy nie występował do organu podatkowego z żadnym wnioskiem w tym zakresie i jak wynika z protokołu, nie ustalał też prawa własności pojazdów w organie rejestrującym. Fakt niezamieszczenia zatem w sporządzonym spisie inwentarza spadku po A. G. prawa własności spornych pojazdów nie może zatem stanowić przesądzającego dowodu, że przedmioty te nie istniały i nie weszły do masy spadkowej w chwili otwarcia spadku. Co jednak najbardziej istotne to fakt, że przepis art. 9 ust. 1 i 2 u.p.o.l. łączy obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych, ciążący na właścicielach pojazdu, z rejestracją pojazdu. Obowiązek podatkowy w przypadku pojazdu zarejestrowanego powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pojazd został nabyty (art. 9 ust. 4 u.p.o.l.). Dla powstania obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych, podstawowe znaczenie ma sam fakt zarejestrowania, a nie przerejestrowania środków transportowych na nowego właściciela. Tak więc, przy nabyciu pojazdu zarejestrowanego, w tym konkretnym przypadku w drodze spadkobrania, obowiązek podatkowy, obciąża spadkobierców - nowych współwłaścicieli bez względu na to, czy dokonali oni przerejestrowania pojazdów. Sądy administracyjne w licznym orzecznictwie ugruntowały stanowisko, że obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych wygasa dopiero z chwilą wyrejestrowania pojazdu lub wydania decyzji organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu (art. 9 ust. 5 u.p.o.l.). Konieczność opłacania podatku od środków transportowych nie jest natomiast uzależniona od użytkowania pojazdu ani od jego fizycznego posiadania. W postępowaniu wznowieniowym skarżący nie wykazali – jak wyżej stwierdzono – by sporne pojazdy nie stanowiły własności spadkodawcy w chwili otwarcia spadku. Nadal są one zarejestrowane na jego osobę, a stosowne rejestry nie ujawniły żadnych zdarzeń związanych z ich ewentualnym zbyciem czy fizyczną likwidacją. Również sami skarżący nie wskazywali na takie okoliczności, w szczególności, by po otwarciu i nabyciu przez nich spadku doszło do tego rodzaju zdarzeń. Oznacza to, że prawo własności pojazdów przynależne jest spadkobiercom, aktualnym właścicielom do czasu ich wyrejestrowania z ruchu na ich wniosek. Zatem, dopóki nie dojdzie do wydania decyzji uchylającej decyzję o rejestracji nie można stwierdzić, że ustał obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych. Wyrejestrowanie pojazdu, jako odwrotność czynności zarejestrowania, wywołuje jednoznacznie określony przez ustawodawcę skutek w postaci wygaśnięcia obowiązku podatkowego.

W świetle powyższego, prawidłowo organ odwoławczy stwierdził w zaskarżonych decyzjach, że nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał ww. decyzje. Nie zaistniały zatem przesłanki określone w art. 240 § 1 O.p., umożliwiające uchylenie decyzji dotychczasowych w całości lub w części. Oceny tej nie zmieniłoby przeprowadzenie przez organ rozprawy administracyjnej, bowiem wszelkie dowody w sprawie z uwagi na jej przedmiot i powołane wyżej przepisy opierać się musiały na istniejących dokumentach, a wyjaśnienia stron miałyby charakter tylko subiektywnej oceny okoliczności sprawy, bez wpływu na jej rozstrzygnięcie. Nieuprawnione były też zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu cywilnego albowiem organy rozpoznając sprawę nie przyjęły by "spadkobiercy nabywali prawa, które nie przysługiwały spadkodawcy lub nie istniały w chwili otwarcia spadku". W żadnym ze swych rozstrzygnięć organy nie prezentowały tego typu tez. Skoro – jak wyżej wskazano – zaskarżone decyzje oraz decyzje wydane w I instancji opierały się na prawidłowym zastosowaniu przepisów prawa oraz należytej, zgodnej z utrwalonym i jednolitym poglądem sądów administracyjnych ich wykładni, nie uprawnione było twierdzenie, że zaskarżone rozstrzygnięcia powinny zostać wyeliminowane z obrotu prawnego.

Oczywiście, skarżący niniejszym orzeczeniem nie zostają pozbawieni prawa do złożenia nowych wniosków o wznowienie postępowania, w szczególności o ile uzasadniać to będzie przesłanka "istotna" dla rozstrzygnięcia sprawy. Doniosłość ta musi przy tym przesądzać o konieczności zmiany treści decyzji w kwestiach zasadniczych, tj. służyć ustaleniu stanu faktycznego w sprawie, a nie jego ocenie (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 1300/12, Lex nr 1369571). W rozpoznanych sprawach Sąd był natomiast zobligowany do zbadania zasadności i legalności zaskarżonych decyzji wydanych w następstwie konkretnych wniosków o wznowienie postępowania z dnia 29 stycznia 2020r. i w oparciu o przedstawiony w postępowaniu materiał dowodowy. Jeszcze raz należy przypomnieć, że postępowanie "wznowieniowe" toczy się w bardzo zawężonych ramach i jego przedmiotem nie może być ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, a sprecyzowane we wniosku strony o wznowienie postępowania.

Z ww. przyczyn Sąd, działając na zasadzie art. 151 p.p.s.a., skargi oddalił.