Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 737/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-08-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 48a ust 3
journal: Dz.U. 1997 nr 123 poz 776
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
article: art 141 par 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2008 nr 214 poz 3 art 1 ust 6 lit c), art. 41
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w  zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych) - Tekst mający znaczenie dla EOG

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Maria Myślińska (spr.) Protokolant Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. P.-B. G. Spółki z o.o. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 1968/11 w sprawie ze skargi P. P.-B. G. Spółki z o.o. w S. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 1[...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 grudnia 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 1968/11 oddalił skargę [...] na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, z następującym uzasadnieniem.

[...] – dalej: skarżąca złożyła do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych; zwanego dalej: "Fundusz", wnioski o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Wn-D) za wrzesień 2010 r., październik 2010 r. oraz listopad 2010 r.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., Fundusz – działając na podstawie art. 104 § 1 i 2 k.p.a., art. 45 ust 3, art. 26a ust 9a w związku z art. 48a ust 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. 123, poz. 776 z późn. zm.); dalej jako ustawa o rehabilitacji lub ustawa, art. 1 ust 6 lit a) oraz art. 1 ust 7 lit a) rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych) (Dz. Urz. WE L 214 z 09.08.2008, str. 3); dalej: rozporządzenie Komisji nr 800/2008 lub rozporządzenie - odmówił wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące wrzesień, październik, listopad 2010 r.

W uzasadnieniu wskazał, że pomoc ze środków Funduszu nie może zostać przyznana skarżącej ze względu na jej trudną sytuację ekonomiczną.

Rozpoznając sprawę w wyniku odwołania Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazał, iż oceny, czy pracodawca znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej należy dokonać mając na uwadze kryteria określone w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 800/2008 oraz Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (Dz. U. UE.C z 2004r. Nr 244, poz. 2, ze zm.; dalej: wytyczne). Zgodnie z motywem 15 preambuły Rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 pomoc przyznawana przedsiębiorstwom zagrożonym w rozumieniu Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw powinna być oceniana na podstawie tych wytycznych, aby uniknąć ich obchodzenia. Pomoc na rzecz przedsiębiorstw zagrożonych należy wyłączyć z zakresu obowiązywania rozporządzenia, a państwa członkowskie przyznając pomoc dla małych i średnich przedsiębiorstw, do których stosuje się rozporządzenie, powinny zastosować uproszczoną w porównaniu z wytycznymi, definicję zagrożonego przedsiębiorstwa.

Organ zauważył, że skarżąca ubiegając się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie przedstawiła formularz informacji według wzoru stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (Dz. U. z 2010 r., Nr 53, poz. 312 ze zm.). Wskazała w nim, że jest średnim przedsiębiorstwem, co oznacza, że przy ocenianiu jej sytuacji finansowej będzie miała zastosowanie uproszczona definicja przedsiębiorstwa zagrożonego określona w rozporządzeniu Komisji (art. 1 ust. 7 rozporządzenia).

Organ oceniając informacje przedstawione przez skarżącą w formularzu i na tej podstawie stwierdził, że w dniu składania wniosku o wypłatę dofinansowania skarżąca była przedsiębiorstwem zagrożonym. Powyższe ustalenie stanowiło podstawę odmowy wypłaty stronie dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych, ponieważ dofinansowanie przedsiębiorstwa zagrożonego, zgodnie z przepisami rozporządzenia nie mogło być uznane za pomoc zgodną ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu.

W ocenie organu II instancji skarżąca w powołanym formularzu wskazała, iż w odniesieniu do okresu ostatnich 3 lat poprzedzających dzień wystąpienia z wnioskiem o udzielenie pomocy publicznej odnotowała rosnące straty, malejące obroty, zmniejszony przepływ środków finansowych oraz zwiększoną sumę zadłużenia, co nie świadczy o jej dobrej sytuacji ekonomicznej.

Uzasadniając oddalenie skargi na powyższa decyzję WSA w Warszawie podkreślił, że pomoc ze środków Funduszu nie może zostać udzielona lub wypłacona pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą i znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej. Przepis art. 48 a ust. 2 ustawy o rehabilitacji wyraźnie wskazuje, że dofinansowanie dla pracodawców do wynagrodzeń zatrudnionych przez nich osób niepełnosprawnych jest pomocą na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008, w związku tym dofinansowanie to winno być zgodne z postanowieniami tego Rozporządzenia Komisji (WE). Kryteriów niezbędnych dla ustalenia, czy pracodawca znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej należy więc poszukiwać we wskazanym wyżej Rozporządzeniu Komisji (WE) nr 800/2008 oraz Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw.

Sąd I instancji zaznaczył, iż cyt. rozporządzenie nr 800/2008 nie zawiera definicji przedsiębiorstwa w trudnej sytuacji ekonomicznej, określa natomiast kryteria uznania przedsiębiorstwa za przedsiębiorstwo zagrożone, stanowiąc w art. 1 ust.6 lit. c), że rozporządzenie nie ma zastosowania do pomocy dla zagrożonych przedsiębiorstw, co oznacza, że pomoc dla zagrożonych przedsiębiorstw jest pomocą publiczną niezgodną ze wspólnym rynkiem i nie może być udzielona. Zgodnie z motywem 15 preambuły Rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 pomoc przyznawana przedsiębiorstwom zagrożonym w rozumieniu Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw powinna być oceniana na podstawie tych wytycznych, aby uniknąć ich obchodzenia. Pomoc na rzecz tych przedsiębiorstw należy zatem wyłączyć z zakresu obowiązywania rozporządzenia. Aby ograniczyć swoje obciążenie administracyjne, państwa członkowskie przyznając pomoc dla małych i średnich przedsiębiorstw, do której stosuje się rozporządzenie, powinny zastosować uproszczoną w porównaniu wytycznymi, definicję zagrożonego przedsiębiorstwa. Do dużych przedsiębiorstw jako przedsiębiorstw zagrożonych stosuje się definicję zawartą w Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw. W związku z tym, iż w formularzu informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie – którego wzór stanowi załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie – strona wskazała, iż jest małym przedsiębiorstwem, przy ocenianiu jej sytuacji finansowej, znajdzie zastosowanie uproszczona definicja przedsiębiorstwa zagrożonego określona w rozporządzeniu Komisji.

Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 1 ust. 6 lit. c) rozporządzenie Komisji, nie ma zastosowania do pomocy dla zagrożonych przedsiębiorstw, za które, zgodnie art. 7 lit a uważa się przedsiębiorstwo, jeżeli spełnia następujące warunki:

a) w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością - jeżeli ponad połowa jej zarejestrowanego kapitału została utracona, w tym ponad jedna czwarta w okresie poprzedzających 12 miesięcy; lub

b) w przypadku spółki, której przynajmniej niektórzy członkowie są w sposób nieograniczony odpowiedzialni za długi spółki - jeżeli ponad połowa jej kapitału według sprawozdania finansowego została utracona, w tym ponad jedna czwarta w okresie poprzedzających 12 miesięcy; lub

c) bez względu na rodzaj spółki, jeżeli zgodnie z prawodawstwem krajowym podlega zbiorowemu postępowaniu w sprawie niewypłacalności."

Oceniając sytuację ekonomiczną skarżącej Minister Pracy i Polityki Społecznej odwołał się do art. 37 ust. 5 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, który stanowi: " Podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie jest zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem o jej udzielenie, informacji dotyczących wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz informacji o otrzymanej pomocy publicznej, zawierających w szczególności wskazanie dnia i podstawy prawnej jej udzielenia, formy i przeznaczenia, albo oświadczenia o nieotrzymaniu pomocy. Zakres informacji, które musi przedstawić podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy został określony w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie. Wzór formularza informacji został określony w załączniku do rozporządzenia. Wartość niepokrytych strat spółki w okresie objętym oceną przekraczała 50% zarejestrowanego kapitału zakładowego, w tym wysokość straty w ciągu ostatniego roku obrotowego przewyższała 25% wysokości tego kapitału, co oznacza, że w dniu składania wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące październik, listopada i grudzień 2010 r. była "przedsiębiorstwem zagrożonym" - zgodnie z definicją zawartą w rozporządzeniu.

W ocenie WSA w Warszawie skarżąca w okresie ostatnich 3 lat poprzedzających dzień wystąpienia z wnioskiem o udzielenie pomocy publicznej odnotowała rosnące straty, malejące obroty, zmniejszony przepływ środków finansowych oraz zwiększoną sumę zadłużenia, co nie świadczy o jej dobrej sytuacji ekonomicznej. Na podstawie tych ustaleń, a przede wszystkim na podstawie odpowiedzi udzielonych przez skarżącą na pytania formularza organy administracji uznały, że skarżąca w dacie złożenia wniosku o przyznanie pomocy znajdowała się w trudnej sytuacji ekonomicznej i dlatego wnioskowana pomoc nie może być jej udzielona.

Sąd I instancji odnosząc się do zarzutu naruszenie art. 10 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych poprzez uwzględnienie sytuacji finansowej obowiązującej przez dniem wejścia w życie art. 48a ustawy, tj. przed 1 stycznia 2009 r. stwierdzić należy, że zarzut nie jest zasadny. W zakresie kompetencji ustawodawcy mieściło się bowiem określenie zasad przyznawania pomocy przedsiębiorstwom i w ramach tych zasad mógł ustawodawca przyjąć kryterium sytuacji ekonomicznej przedsiębiorstwa występującego o pomoc.

Sąd zauważył, że organ uznał za tożsame pojęcia: "przedsiębiorstwo zagrożone" i "przedsiębiorstwo" znajdujące się w trudnej sytuacji ekonomicznej". WSA zgodził się ze skarżącą, że pojęcia jakimi posługują się przepis art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji tj. pojęcie "znajdowania się w trudnej sytuacji ekonomicznej" oraz Wytyczne wspólnotowe dotyczące pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw tj. pojęcie zagrożonego przedsiębiorstwa, nie mogą zostać uznane za pojęcia tożsame znaczeniowo. "Znajdowanie się w trudnej sytuacji ekonomicznej" jest pojęciem szerszym, w którym mieści się pojęcie "przedsiębiorstwa zagrożonego", o którym można powiedzieć, że znajduje się w szczególnie trudnej sytuacji ekonomicznej. Skoro pojęcie przedsiębiorstwa zagrożonego mieści się w definicji pojęcia "znajdowania się w trudnej sytuacji ekonomicznej", nie ma podstaw do uznania za nieuprawnione posłużenie się tym pojęciem w przedmiotowej sprawie zgodnie z dyspozycją art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji.

[...] wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz zasądzenia kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie:

I. Przepisów prawa materialnego tj.:

1. art. 1 ust. 6 lit c) Rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych) poprzez jego błędną wykładnię;

2. art. 48a ust. 3 pkt. 1) ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych poprzez jego błędną wykładnię.

3. art. 48a ust. 3 pkt. 1) ustawy w związku z art. 1 ust. 6 lit c) rozporządzenia w związku z art. 1 ust. 7 lit. a) rozporządzenia oraz art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - poprzez ich błędną wykładnie i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie;

4. art. 10 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie;

II. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.) poprzez brak

zamieszczenia w uzasadnieniu wyroku kompletnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia i brak wyjaśnienia wszystkich aspektów sprawy.

W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że przepis art. 1 ust 6 lit. c) rozporządzenia Komisji nr 800/2008 odnosi się do określonych rodzajów pomocy, a nie do określonych podmiotów. Przepis ten nie zakazuje przekazywania pomocy dedykowanej dla pracowników niepełnosprawnych "zagrożonych przedsiębiorstw". Stanowi on jedynie, że: "Niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do pomocy dla zagrożonych przedsiębiorstw". Z cyt. przepisu wynika jedynie, że pomoc dla zagrożonych przedsiębiorstw (czyli pomoc ukierunkowana na uzdrowienie/poprawę sytuacji ekonomicznej przedsiębiorstwa - tzw. pomoc na ratowanie / pomoc restrukturyzacyjna) nie jest regulowana cyt. rozporządzeniem i nie może być udzielana w celu ratowania i/lub restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw. Dlatego wyłączenie zawarte w art. 1 ust. 6 lit. c) rozporządzenia Komisji nr 800/2008 nie ma charakteru podmiotowego - to jest nie odnosi się do wszystkich "zagrożonych przedsiębiorstw", lecz charakter przedmiotowy - odnosi się do określonych rodzajów pomocy, które ze względu na swój charakter zmierzają do uzdrowienia sytuacji ekonomicznej zagrożonego przedsiębiorstwa (co do rodzajów pomocy dla zagrożonych przedsiębiorstw patrz Wytyczne wspólnotowe).

W ocenie autora skargi kasacyjnej gdyby z rozporządzenia komisji nr 800/2008 wynikał zakaz udzielania "zagrożonym przedsiębiorcom" w jego ramach jakiejkolwiek pomocy określonej w tym cyt. rozporządzeniu, wówczas zamiast zwrotu "Niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do pomocy dla zagrożonych przedsiębiorstw", ustawodawca unijny użyłby zapewne zwrotu: "Niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do zagrożonych przedsiębiorstw".

Skarżąca podniosła, że zgodnie z art. 48a ust. 3 pkt. 1) ustawy, pomoc ze środków funduszu nie może zostać udzielona lub wypłacona pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą, znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej. Należy stwierdzić, iż żaden akt prawny Unii Europejskiej takowych kryteriów nie zawiera. Niezależnie od powyższego, co najmniej dwa akty prawne Unii Europejskiej (Rozporządzenie oraz Wytyczne wspólnotowe) definiują pojęcie "zagrożonego przedsiębiorstwa". Definicje zawarte w tych regulacjach różnią się od siebie. W pkt 15 preambuły cyt. rozporządzenia nakazano krajom UE stworzenie własnej -uproszczonej w porównaniu z wytycznymi wspólnotowymi - definicji "przedsiębiorstwa zagrożonego". Z analizy przepisu art. 48a ust. 3 lit. a) ustawy o rehabilitacji wynika, że polski ustawodawca w żaden sposób nie wywiązał się z tego wymogu. Przeciwnie — zamiast sformułować definicję tego pojęcia w prawie krajowym, po pierwsze: tworzy chaos terminologiczny wprowadzając pojęcie "pracodawcy w trudnej sytuacji ekonomicznej", nie mające swego odpowiednika w prawie unijnym, a po drugie - wbrew wskazówkom zawartym w Rozporządzeniu - dla określenia znaczenia tego pojęcia nakazuje stosować przepisy UE w sprawie pomocy publicznej, nie trudząc się nawet, aby określić, o jakie konkretnie przepisy chodzi.

W ocenie kasatora art. 48a ust. 3 pkt. 1) cyt. ustawy, w zakresie, w jakim dla oceny sytuacji ekonomicznej pracodawcy wykonującego działalność gospodarczą nakazuje stosować kryteria zawarte w bliżej nieokreślonych przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących pomocy publicznej, narusza zasady wynikające z art. 2 Konstytucji RP. Trybunał Konstytucyjny w wielu swoich orzeczeniach podkreślał, że przepisy odsyłające mogą być uznane za niezgodne z Konstytucją wówczas, gdy ustawodawca bez żadnego uzasadnienia ujął regulację jednego zagadnienia w różnych przepisach (a nawet różnych ustawach), a skutkiem tego działania byłaby "poważna" dezorientacja adresatów i organów stosujących prawo. Inaczej mówiąc, działanie prawodawcy musiałoby w oczywisty sposób podważać zaufanie do jego racjonalności, którą uznać należy za istotny element zasady bezpieczeństwa prawnego i ochrony zaufania do państwa i prawa.

Zdaniem skarżącego, efektem wadliwego odesłania zawartego przez ustawodawcę w art. 48a ust. 3 pkt. 1) cyt. ustawy jest brak możliwości odczytania zakresu treściowego pojęcia "znajdowania się w trudnej sytuacji ekonomicznej" na podstawie przepisów unijnych. W przypadku, gdy chodzi o nakładanie na jednostkę obowiązków, albo ograniczanie jej uprawnień, zarówno zakres ograniczeń jak i przesłanki ich wprowadzenia muszą być wyraźnie określone w ustawie (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). W konsekwencji, w ocenie Skarżącego niedopuszczalne jest w niniejszym przypadku stosowanie wykładni rozszerzającej ustawowego (wynikającego z Rozporządzenia) pojęcia "zagrożonego przedsiębiorcy" poprzez posługiwanie się tym pojęciem w niniejszej sprawie dla rozszyfrowania pojęcia "pracodawcy znajdującego się w trudnej sytuacji ekonomicznej".

W ocenie autora skargi kasacyjnej WSA nie uwzględnił celu określenia zakresu treściowego pojęcia "przedsiębiorstwa zagrożone" zawartego w Wytycznych Wspólnotowych, do których ustawodawca unijny odsyła w treści motywu 15 preambuły Rozporządzenia. Ocena, czy istnieją przesłanki do uznania, że przedsiębiorstwo jest zagrożone, może być dokonywana zgodnie z definicją zawartą w art. 1 ust. 7 Rozporządzenia, jednak wyłącznie przy jednoczesnym uwzględnieniu treści pkt. 2.1. akapitu 9 ww. Wytycznych Wspólnotowych, tworzącego niejako dodatkowe kryterium, które należy brać pod uwagę przy dokonywaniu tej oceny. Zgodnie z pkt. 2.1. akapit 9 cyt. Wytycznych: "Komisja uważa przedsiębiorstwo za zagrożone, jeżeli ani przy pomocy środków własnych, ani środków, które mogłoby uzyskać od właścicieli/akcjonariuszy lub -wierzycieli, nie jest ono w stanie powstrzymać strat, które bez zewnętrznej interwencji władz publicznych prawie na pewno doprowadza to przedsiębiorstwo do zniknięcia z rynku w perspektywie krótko lub średniookresowej". Z powyższego wynika, że kwalifikacja przedsiębiorstwa jako zagrożonego powinna być dokonywana w kontekście całokształtu okoliczności, w jakich funkcjonuje przedsiębiorstwo, a nie tylko na podstawie informacji dotyczących tego przedsiębiorstwa zamieszczonych przez podmiot ubiegający się o pomoc w treści wniosku (w treści formularza). Jeżeli nawet analiza informacji zawartych przez przedsiębiorcę w formularzu prowadzi do wniosku, że wynik finansowy (bilansowy) przedsiębiorstwa jest niekorzystny, ale istnieją inne przesłania, które pozwalają wyeliminować ryzyko, "zniknięcia z rynku w perspektywie krótko- lub średniookresowej", to wówczas nie może być mowy o uznaniu przedsiębiorstwa za zagrożone.

Skarżąca podkreśliła, że oceniając sytuację ekonomiczną skarżącego, Sąd I-ej instancji całkowicie pominął wskazywane przez niego okoliczności, które pomimo utrzymującego się w okresie sprawozdawczym niskiego wyniku finansowego, pozwalają na uznanie, że w odniesieniu do Skarżącego nie istnieje ryzyko zniknięcia z rynku w perspektywie krótko- lub średniookresowej. Powyższe wynika z faktu iż:

a) skarżący jest wyposażony w bardzo dużej wartości majątek, który ze względu na ograniczenia wynikające z przepisów o rachunkowości nie jest w sposób wyraźny uwidoczniony w bilansie spółki. Mianowicie Skarżący dysponuje znaczącym majątkiem nieruchomym (grunty budowlane) o wartości rynkowej wielokrotnie przekraczającej wartość kapitałów własnych spółki; powyższe powoduje, że Skarżący posiada znaczące rezerwy, które stanowią zabezpieczenie jego wypłacalności;

b) skarżący zachowuje cały czas płynność finansową - nie posiada zaległości publicznoprawnych ani z tytułu wynagrodzeń pracowniczych;

c) skarżący nie ma znaczącego zadłużenia z tytułu należności za otrzymane towary lub usługi czy z tytułu kredytów i pożyczek;

d)majątek skarżącego nie jest obciążony.

Ponadto, w formularzu oświadczeń (we wnioskach o dofinansowanie) skarżący wyraźnie wskazuje m.in. że nie spełnia kryteriów kwalifikujących go do objęcia postępowaniem upadłościowym lub naprawczym, zaś wartość jego aktywów netto nie zmniejsza się, ani nie jest zerowa.

Zarzucając naruszenia art. 10 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r., o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie autor skargi kasacyjnej zarzucił, że organy orzekające nie miały podstaw do badania sytuacji ekonomicznej strony przed datą wejścia w życie art. 48a cyt. ustawy.

W ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. podniesiono, że Sąd nie odniósł się do naruszenia przez organy orzekające art. 10 cyt. ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r., oraz do wszelkich okoliczności składających się na ocenę sytuacji ekonomicznej strony.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej poza nieważnością postępowania, którą bierze pod rozwagę z urzędu, a która w niniejszej sprawie nie występuje. Oznacza to, że zakres kontroli kasacyjnej wyznacza kasator poprzez wskazania podstaw i zarzutów kasacyjnych. Do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie na czym polegała błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób je korygując.

Przy oparciu skargi kasacyjnej na obu podstawach kasacyjnych tj. zarzucie naruszenia przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania co ma miejsce w niniejszej sprawie z reguły w pierwszym rzędzie należy rozważyć zarzuty natury procesowej bowiem przesądzenie prawidłowości ustaleń faktycznych pozwala na ocenę zastosowania przepisów prawa materialnego.

Przy powiązaniu przez autora skargi kasacyjnej jedynego zarzutu procesowego dotyczącego naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., w połączeniu z zarzutami naruszenia przepisów prawa materialnego wymienionych w pkt 3 i 4 skargi kasacyjnej (str. 4) "poprzez brak zamieszczenia w uzasadnieniu wyroku kompletnej podstawy rozstrzygnięcia i brak wyjaśnienia wszystkich aspektów sprawy" celowym jest kompleksowe odniesienie się do obu zarzutów.

O tym jakie fakty mają w sprawie znaczenie decyduje norma prawa materialnego.

Zgodnie z art. 48a ust. 2 cyt. ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (dalej: ustawy o rehabilitacji) środki Funduszu przyznane pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą na podstawie art. 26, art. 26a, art. 26d i art. 32 ust 1 pkt 2 stanowią pomoc dla zatrudnienia pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z 6 sierpnia 2008 r., uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i art. 88 Traktatu (ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych) (Dz. U. WE L, 214 z 9 sierpnia 2008 r., str.3).

Natomiast z art. 48a ust. 3 pkt 1 cyt. ustawy wynika, że pomoc ze środków Funduszu nie może zostać udzielona lub wypłacana pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą i m.in. znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących rozdzielenia pomocy publicznej.

Z brzmienia przytoczonego przepisu wynika, że pomoc, o której mowa w art. 48a ust 2 cyt. ustawy jest pomoc dla pracodawcy na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielonej pomocy publicznej czyli m.in. rozporządzenie komisji (WE) nr 800/2008.

Rozporządzenie nr 800/2008 nie zawiera definicji "przedsiębiorstwa w trudnej sytuacji ekonomicznej" jak stanowi art. 48a ust 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji. Określa natomiast kryteria uznania przedsiębiorstwa za zagrożone stanowiąc w art. 1 ust 6 lit c), że rozporządzenie nie ma zastosowania do pomocy dla zagrożonych przedsiębiorców, co oznacza, że pomoc dla zagrożonych przedsiębiorców jest pomocą publiczną niezgodną ze wspólnym rynkiem i nie może być przyznana.

Zgodnie z motywem 15 preambuły rozporządzenia komisji (WE) nr 800/2008 pomoc przyznawana przedsiębiorcom zagrożonemu w rozumieniu Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu zastosowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorców (Dz. U. UE C z 1 października 2004 r.) powinna być oceniana na podstawie tych wytycznych, aby uniknąć ich obchodzenia. Pomoc na rzecz tych przedsiębiorców należy zatem wyłączyć z zakresu obowiązywania rozporządzenia. Aby ograniczyć swoje obciążenie administracyjne, państwa członkowskie przyznając pomoc dla małych i średnich przedsiębiorstw, do których stosuje się rozporządzenie, powinny zastosować uproszczona w porównaniu z wytycznymi definicję zagrożonego przedsiębiorstwa, które w polskim ustawodawstwie określone zostało jako przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji ekonomicznej (art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji).

Na podstawie przedłożonej dokumentacji zawierającej oświadczenie strony organy orzekające uznały, że wnioskodawca jest średnim przedsiębiorcą i jest to okoliczność bezsporna, a nie jak mylnie stwierdził Sad i instancji – małym przedsiębiorstwem.

Wobec tego w myśl art. 1 ust. 7a cyt. rozporządzenia tego rodzaju przedsiębiorstwo uważa się za zagrożone m.in. wówczas gdy – w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ponad połowa jej zarejestrowanego kapitału została utracona – w tym ponad jedna czwarta w okresie poprzedzającym 12 miesięcy.

Tę okoliczność potwierdziła skarżąca w pkt B.1. formularza informacji o pomocy publicznej dla podmiotów ubiegających się o przedmiotową pomoc stanowiącego załącznik do cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z 29 marca 2010 r., w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc inna niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie które stanowi wykonanie delegacji określonej w art. 37 ust 6 ustawy z 30 kwietnia 2004 r., o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. Nr 59, poz. 404 ze zm.).

Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego wymienione w pkt 1-3 skargi kasacyjnej w zasadzie zostały skomasowane w pkt 3 i sprowadzają się do błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 48a ust. 3 pkt 1 cyt. ustawy z 27 sierpnia 1997 r., o rehabilitacji w związku z art. 1 ust. 6 lit. c) i art. 1 ust. 7 lit a) rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008. Ponadto zarzucono błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 37 ust. 5 ustawy z 30 kwietnia 2004 r., o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej.

Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu, zaś niewłaściwe zastosowanie to błąd subsumcji czyli wadliwe uznanie, ze ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej.

Poczynając od oceny zasadności zarzutu naruszenia art. 37 ust. 5 cyt. ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej w sposób wskazany przez autora skargi kasacyjnej zauważyć należy, że Sąd I instancji poza stwierdzeniem, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił m.in. art. 37 ust. 5 wymienionej ustawy, to nie dokonywał jego wykładni i nie stosował tegoż przepisu jak również pozostałych, wskazanych wyżej przepisów.

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r., - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r., - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rola wojewódzkich sądów administracyjnych polega na kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd nie podważył zastosowania przepisu art. 37 ust 5 przez organy orzekające. Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej art. 37 ust 5 cyt. ustawy nie jest przepisem prawa materialnego. Jest przepisem natury procesowej wskazującym wyłącznie na obowiązek ubiegającego się o pomoc załączenia do winsoku wymienionych w nim informacji i oświadczeń. Określenie zakresu tych informacji i oświadczeń powierzono w drodze delegacji wynikającej z art. 37 ust 6 Radzie Ministrów, która wydała rozporządzenie z 29 marca 2010 r.

Chybiony jest wiec zarzut naruszenia art. 37 ust 5 jako przepisu prawa materialnego w sposób wskazany przez autora skargi kasacyjnej.

Przechodząc do oceny pozostałych zarzutów naruszenia wymienionych w pkt 1-3 skargi kasacyjnej przepisów prawa materialnego również za chybione należy uznać zarzut naruszenia tychże przepisów.

Art. 48a ust. 3 pkt 1 cyt. ustawy o rehabilitacji zawodowej wyraźnie stanowi, iż nie przyznaje się środków z Funduszu przedsiębiorcom znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy społecznej.

Przepisami prawa Unii Europejskiej dotyczącymi udzielania pomocy MŚP na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych są niewątpliwie przepisy rozporządzenia nr 800/2008.

Art. 1 ust 1 pkt b) w związku z art. 41 rozporządzenia stanowi, iż rozporządzenie to ma zastosowanie do pomocy na zatrudnianie pracowników niepełnosprawnych, a tym samym ma zastosowanie w części wykluczającej pomoc dla przedsiębiorstw z przyczyn określonych w art. 1 ust 6 lit. c) w związku z art. 1 ust 7 lit. a), a więc dla przedsiębiorców zagrożonych. Chybiony jest więc zarzut niewłaściwego zastosowanie ww. przepisów poprzez (w ocenie skarżącej) brak podstaw do zastosowanie art. 1 ust 6 lit c), a także wykładni tychże przepisów w sposób zaprezentowany w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej cyt. art. 1 ust 6 lit c rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 odnosi się do określonych podmiotów (MŚP) i określonej pomocy (na zatrudnienie dla MŚP), a nie wyłącznie określonych rodzajów pomocy zwłaszcza gdy się zważy, że pomoc udzielana jest pracodawcy.

Ustawa z 5 grudnia 2008 r., o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 237, poz. 1652) weszła w życie z dniem 1 stycznia 2009 r. (art. 10), a więc ma zastosowanie do niniejszego stanu faktycznego (wniosek o przyznanie pomocy za wrzesień, październik oraz listopad 2010 r.).

Błędne jest stanowisko autora skargi kasacyjnej gdy twierdzi, że naruszony został przepis prawa materialnego tj. art. 10 cyt. ustawy w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sposób polegający na jego niewłaściwym zastosowaniu poprzez dokonanie oceny wyników finansowych osiąganych przez Spółkę przed dniem wejścia w życie tejże ustawy. Nie odpowiada prawdzie twierdzenie, iż Sąd I instancji nie ustosunkował się do zarzutu naruszenia art. 10 cyt. ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji czym również naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a.

Sąd I instancji odniósł się do zarzutu naruszenia art. 10 ww. ustawy uznając go za bezzasadny (str. 7 uzasadnienia wyroku). Jednak zauważyć wypada, iż uzasadnienie tego stanowiska sprowadzające się do przyznania ustawodawcy kompetencji do określenia zasad przyznawania pomocy w tym kryteriów sytuacji ekonomicznej przedsiębiorstwa nie stanowi odpowiedzi na zarzut naruszenia art. 10 cyt. ustawy w sposób sformułowany w skardze.

Skarżący zarzucił wprost, iż z dniem wejścia w życie wymienionej ustawy tj. 1 stycznia 2009 r., nie mogły być brane pod uwagę wyniki finansowe osiągane przez Spółkę przed tą datą.

Uzasadnienie wyroku Sądu I instancji w powyższym zakresie w stosunku do treści zarzutu jest błędne, jednak pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.

O tym jaki zakres informacji zobowiązany jest przedstawić podmiot ubiegający się o pomoc określa rozporządzenie Rady Ministrów z 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawionych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, które stosowały organy orzekające, a nie cyt. ustawa z 5 grudnia 2008 r., która nie zawierała zakazu sformułowane przez autora skargi kasacyjnej tj. oceny wyników finansowych przed jej wejściem w życie, iż jest aktem wcześniejszym od przytoczonego rozporządzenia .

Z § 2 ust 1 i 2 cyt. rozporządzenia wynika, że ubiegający się o pomoc przedstawia informację dotyczącą m.in. sytuacji ekonomicznej w tym sprawozdania finansowego za okres 3 ostatnich lat obrotowych.

Ponadto zauważyć wypada, że przepis art. 10 cyt. ustawy z 5 grudnia 2008 r., stanowiący o dacie wejścia w życie nie stanowi przepisu prawa materialnego, a zarzut jego naruszenia poprzez zastosowanie w połączeniu z art. 141 § 4 p.p.s.a. jest oczywiście bezzasadny w świetle tego co wyżej powiedziano.

Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. czyli wadliwość uzasadnienie zaskarżonego wyroku autor skargi kasacyjnej upatruje również w tym, że Sąd I instancji "nie ustosunkował się do zarzutów skarżącego dotyczących konieczności uwzględnienia przy ocenie sytuacji ekonomicznej okoliczności innych niż dane zawarte w tych formularzach".

W myśl art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrywana przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.

Tym wymogom odpowiada uzasadnienie zaskarżonego wyroku. Podkreślić należy, iż fakt, że strona nie zgadza się z rozstrzygnięciem i jego motywami nie świadczy o tym, że uzasadnienie wyroku narusza art. 141 § 4 p.p.s.a. w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy.

Samodzielny zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest skutecznym środkiem zwalczania stanowiska Sądu I instancji w zakresie wykładni i stosowania przepisów prawa oraz podważania zaaprobowanych, dokonanych przez organy orzekające ustaleń faktycznych.

Wyjaśnienie i ustalenie czy spółka stanowi średnie zagrożone przedsiębiorstwo to kwestia ustaleń faktycznych podważeniu, których nie służy art. 141 § 4 p.p.s.a.

Mając powyższe uwagi na uwadze należało oddalić skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw w oparciu o art. 184 p.p.s.a.