Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 74/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6259 Inne o symbolu podstawowym 625
657
Hasła tematyczne: Radiofonia i telewizja
Skarżony organ: Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 2014 poz 1204
law: Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Protokolant Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. z o. o. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 września 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 1297/15 w sprawie ze skargi A. Sp. z o. o. w P. na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie indywidualnej interpretacji przepisów ustawy o opłatach abonamentowych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. Sp. z o.o. w P. na rzecz Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 14 września 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 1297/15 oddalił skargę A. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie indywidualnej interpretacji przepisów ustawy o opłatach abonamentowych.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z [...] września 2014 r. A. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej skarżąca lub A.) zwróciła się w trybie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j.: Dz. U. z 2013 r. poz. 672 ze zm., dalej u.s.d.g.) do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji o wydanie pisemnej interpretacji, co do zakresu i sposobu stosowania przepisów ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1204 ze zm., dalej: u.o.a.), mianowicie: czy w świetle art. 5 ust. 2 pkt 3 u.o.a., w opisanym we wniosku zdarzeniu przyszłym obowiązkowi rejestracji nie będą podlegały odbiorniki radiofoniczne będące wyposażeniem pojazdów zastępczych. Spółka wskazała, że jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą, której przedmiotem pozostają m.in. wynajem i dzierżawa samochodów osobowych i furgonetek (wg PKD 77.11.Z), wynajem i dzierżawa pozostałych pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli (wg PKD 77.12.Z), wynajem i dzierżawa pozostałych maszyn, urządzeń oraz dóbr materialnych, niesklasyfikowanych (wg PKD 77.39.Z). Podklasa ta obejmuje wynajem profesjonalnego sprzętu radiowego. Zdaniem spółki, na tej podstawie można stwierdzić, że prowadzi ona działalność gospodarczą zarówno w zakresie wynajmu pojazdów samochodowych, jak i wynajmu odbiorników radiofonicznych, ponieważ pojazdy zastępcze, przeznaczone do wynajmu, są wyposażone w odbiorniki radiofoniczne. Spółka podniosła, że zawiera z klientami umowy najmu pojazdów, jednak zawierane umowy nie wskazują bezpośrednio, że pojazd jest wynajmowany razem z odbiornikiem radiofonicznym. Jedynie protokół przekazania pojazdu najemcy wskazuje, że częścią wyposażenia pojazdu pozostaje m.in. odbiornik radiofoniczny. Spółka, udostępniając więc najemcom pojazdy zastępcze, przekazuje im również m.in. radioodbiorniki, jako że są one integralnie połączone z pojazdem. W okresie, w którym pojazd zastępczy nie jest objęty najmem, pozostaje on na parkingu, a odbiornik radiofoniczny nie jest wówczas używany przez spółkę. Zdaniem A., odbiorniki radiofoniczne, które będą stanowiły wyposażenie pojazdów zastępczych, nie będą w takiej sytuacji podlegały rejestracji na podstawie powyższego przepisu, ponieważ przeznaczone one będą (wraz z pojazdami zastępczymi) wyłącznie do przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów, które z kolei należą do przedmiotu działalności spółki.

Decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...] Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji (KRRiTV) stosując art. 10 ust. 5 u.s.d.g., art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej k.p.a.), uznała za nieprawidłowe stanowisko spółki A., że odbiorniki radiofoniczne, które będą stanowiły wyposażenie pojazdów zastępczych, nie będą podlegały rejestracji na podstawie art. 5 ust. 2 pkt 3 ww. u.o.a.

Organ podał, że zgodnie z art. 5 ust. 2 pkt 3 u.o.a., obowiązkowi rejestracji nie podlegają odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne przeznaczone przez przedsiębiorcę wyłącznie do sprzedaży lub przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów, jeżeli czynności te należą do przedmiotu działalności gospodarczej danego przedsiębiorcy. Według KRRiTV, wyłączenie to w opisie zdarzenia przyszłego, przedstawionego przez spółkę, nie występuje, gdyż nie dotyczy sprzedaży lub przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, jako czynności należących do przedmiotu działalności gospodarczej przedsiębiorcy. Przedmiotowe odbiorniki radiofoniczne, ze względu na integralność połączenia z pojazdem, nie spełniają przesłanki określonej w art. 5 ust. 2 pkt 3 u.o.a.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy spółka zarzuciła naruszenie art. 5 ust. 2 pkt 3 u.o.a. poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, że strona będzie zobowiązana do rejestracji odbiorników radiofonicznych, które będą stanowiły wyposażenie pojazdów zastępczych; art. 2 ust. 1 i 2 ww. ustawy poprzez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że strona będzie posiadała odbiorniki radiofoniczne w stanie umożliwiającym jej natychmiastowy odbiór programu, tj. że będzie ich używała; art. 10 ust. 5 in fine ww. u.s.d.g, poprzez niedostateczne uzasadnienie prawne stanowiska wyrażonego przez stronę oraz uznanie w sentencji decyzji stanowiska strony za nieprawidłowe, pomimo stwierdzenia w uzasadnieniu decyzji prawidłowości jej stanowiska; art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 kpa, poprzez naruszenie obowiązku działania organu na podstawie i w granicach przepisów prawa; art. 8 kpa, poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.

Decyzją z [...] lutego 2015 r. nr [...], uzupełnioną postanowieniem z [...] marca 2015 r. poprzez wprowadzenie do jej treści pouczenia o środkach zaskarżenia, mając za podstawę art. 10 ust. 5 u.s.d.g. w związku z art. 104, art. 107, art. 138 § 1 pkt 1 i art. 105 § 1 kpa, w punkcie pierwszym utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję, natomiast w punkcie drugim umorzyła postępowanie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że zaskarżona decyzja, mimo wadliwego uzasadnienia, odpowiada prawu, wobec czego brak jest podstaw do jej uchylenia. W treści tej decyzji dokonano bowiem interpretacji art. 5 ust. 2 pkt 3 ww. u.o.a. w oparciu o zasady wykładni literalnej, której wynikiem było stwierdzenie, że obowiązkowi rejestracji nie podlegają odbiorniki telewizyjne i radiowe, przeznaczone do przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów. Następnie dokonano subsumpcji zaprezentowanego przez spółkę zdarzenia przyszłego pod tak wyinterpretowaną normę prawną, co doprowadziło do sformułowania konkluzji, że w okolicznościach przedstawionych we wniosku o interpretację, posiadane przez skarżącą radioodbiorniki będą podlegać rejestracji, co z kolei znalazło wyraz w sentencji zaskarżonej decyzji. KRRiTV wywiodła, że skoro przepis art. 5 ust. 2 pkt 3 u.o.a. wyraźnie wskazuje, że elementem konstruującym odstępstwo od zasady rejestracji odbiorników radiowych i telewizyjnych jest to, że są one-przeznaczone do oddania do używania na podstawie i umów osobom trzecim, to jedynie istnienie umowy, na podstawie której wynajmujący oddaje do używania odbiornik radiowy, zamontowany w pojeździe, jest warunkiem koniecznym niepodlegania obowiązkowi rejestracji, o którym mowa w art. 5 ust. 1 przedmiotowej ustawy. Ze złożonego w sprawie wniosku o interpretację indywidualną wynika natomiast jednoznacznie, że spółka nie zawiera z najemcami pojazdów umów w zakresie używania odbiorników radiofonicznych w autach, a także, iż umowy na najem pojazdu nie wskazują, że wynajem obejmuje również zamontowany w pojeździe radioodbiornik. Wobec tego art. 5 ust. 2 pkt 3 ww. u.o.a. nie znajduje zastosowania, a skarżąca zobowiązana jest do rejestracji odbiorników radiofonicznych znajdujących się w autach, przeznaczonych do przekazania osobom trzecim. Tym samym - w ocenie organu - zarzuty spółki są bezzasadne. W zakresie żądania zwrotu kosztów postępowania administracyjnego organ uznał je za bezprzedmiotowe, wskazując, że strona ponosi koszty związane ze sprawą na skutek złożonego przez nią wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (WSA), na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) oddalił skargę spółki na powyższą decyzję, uznając, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem. WSA stwierdził, że przepis art. 5 ust. 2 pkt 3 u.o.a., zgodnie z którym obowiązkowi rejestracji nie podlegają odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne przeznaczone przez przedsiębiorcę wyłącznie do sprzedaży lub przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów, jeżeli czynności te należą do przedmiotu działalności gospodarczej danego przedsiębiorcy, wyłącza obowiązek rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych tylko wtedy, gdy są one przeznaczone przez przedsiębiorcę wyłącznie do sprzedaży lub przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów, pod warunkiem jednak, że czynności te należą do przedmiotu działalności tego przedsiębiorcy. Zatem wyłączenie obowiązku rejestracji na podstawie powołanego przepisu będzie miało miejsce wówczas, gdy odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne będą oferowane do sprzedaży lub używania na podstawie umów w ramach przedmiotu działalności danego przedsiębiorcy. Chodzi więc o sytuację, w której przedmiotem sprzedaży lub przekazania do używania na podstawie umów osobom trzecim są wyłącznie odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżąca spółka oferuje w ramach przedmiotu swojej działalności wynajem samochodów, w których znajdują się odbiorniki radiofoniczne, będące jedynie ich częścią składową. Zdaniem Sądu I instancji, wbrew twierdzeniom skarżącej, w takiej sytuacji nie dochodzi do odrębnego wynajmu odbiorników radiofonicznych, lecz przedmiotem umowy pozostaje tylko wynajem auta wyposażonego w radioodbiornik. Spółka bowiem nie zawiera z najemcami pojazdów umów w zakresie używania odbiorników radiofonicznych w autach, a ponadto umowy najmu pojazdów nie wskazują, że wynajem obejmuje również zamontowany w aucie radioodbiornik. Wobec tego art. 5 ust. 2 pkt 3 u.o.a. nie znajduje zastosowania w przedstawionych przez skarżącą okolicznościach, a spółka zobowiązana jest do rejestracji odbiorników radiofonicznych znajdujących się w pojazdach, które przeznaczone są do przekazania osobom trzecim.

Tym samym, według WSA, udzielając odpowiedzi na postawione wyżej pytanie, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji na tle zaprezentowanego przez skarżącą spółkę stanu faktycznego dokonała prawidłowej interpretacji przepisów ww. u.o.a., w szczególności jej art. 5 ust. 2 pkt 3, bowiem fakt wynajmu auta wyposażonego w odbiornik radiofoniczny nie zwalnia skarżącej z obowiązku rejestracji tego radioodbiornika. Przedmiotem umowy najmu nie jest wszak odbiornik radiofoniczny, lecz pojazd, którego jedynie częścią składową pozostaje taki radioodbiornik. Niezależnie więc od tego, czy w ramach przedmiotu działalności spółki mieściłby się wynajem profesjonalnego sprzętu radiowego, czy też nie, w przedstawionej sytuacji nie dochodzi do przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umowy radioodbiornika, lecz jej przedmiotem jest tylko najem auta, w którym radioodbiornik się znajduje. W takim stanie rzeczy, WSA uznał zaskarżoną decyzję za prawidłową, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione, mające jedynie charakter polemiczny. Sąd ponadto wskazał, że nie stwierdza takich naruszeń prawa materialnego i procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy i skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku spółka A. zarzuciła:

I. Mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów procedury:

1) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez wybiórcze odniesienie się przez WSA do zarzutów wskazujących na niewłaściwe zastosowanie przepisów wskazanych w skardze do WSA, a mianowicie pominięcie rozważań w zakresie braku posiadania oraz używania przez skarżącą odbiorników radiofonicznych, ponieważ te będą znajdowały się w pojazdach zastępczych przekazanych najemcom oraz przez całkowite pominięcie przez WSA okoliczności, że protokół wydania pojazdu zawiera postanowienie potwierdzające fakt wydania odbiornika klientowi, a także poprzez skonstruowanie uzasadnienia opierającego się jedynie na ogólnikach, uniemożliwiających prześledzenie toku rozumowania WSA;

2) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 10 ust. 1-3, 5 u.s.d.g. poprzez oddalenie skargi z uwagi na błędną ocenę, co do treści zdarzenia przyszłego, polegającego na przyjęciu przez WSA, że odbiorniki radiofoniczne będą używane przez skarżącą, podczas gdy z treści zdarzenia przyszłego wynika, że odbiorniki samochodowe będące częścią składową pojazdów zastępczych będą przekazywane do używania najemcom oraz poprzez brak odniesienia się przez sąd do elementu zdarzenia przyszłego polegającego na podpisywaniu przez strony protokołu wydania pojazdu, który wprost wskazuje, że przekazywany klientowi jest również odbiornik radiofoniczny, WSA zaakceptował dokonaną przez organ wykładnię przepisów z pominięciem opisu zdarzenia przyszłego; oddalenie skargi nastąpiło w sposób wyłączający możliwość przeprowadzenia prawidłowej kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku;

3) naruszenie art. 7 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm., dalej jako: Konstytucja RP) polegające na naruszeniu obowiązku działania organu na podstawie i w granicach przepisów prawa

II. Ponadto zarzucono naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, mianowicie:

1) naruszenie art. 5 ust. 2 pkt 3 u.o.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że skarżąca będzie zobowiązana do rejestracji odbiorników radiofonicznych, które będą stanowiły wyposażenie pojazdów zastępczych, tj. że przedmiotowe odbiorniki radiofoniczne nie są objęte wyłączeniem wskazanym w tym przepisie, a w konsekwencji jego niezasadne niezastosowanie;

2) naruszenie art. 5 ust. 1 u.o.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że skarżąca będzie zobowiązana do rejestracji w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego odbiorników radiofonicznych, które będą stanowiły wyposażenie pojazdów zastępczych, a w konsekwencji niezasadne zastosowanie;

3) naruszenie art. 2 ust. 1 i 2 u.o.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że skarżąca będzie posiadała odbiorniki radiofoniczne w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, tj. że będzie ich używała, podczas gdy przedmiotowe radioodbiorniki nie będą znajdowały się w posiadaniu skarżącej, tj. tym bardziej skarżąca nie będzie ich używała, a w konsekwencji jego błędne zastosowanie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano argumenty na poparcie zarzutów postawionych w petitum wniesionego środka zaskarżenia. Podnosząc powyższe zarzuty, skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie wydanie wyroku na podstawie art. 188 p.p.s.a. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Organ nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Natomiast w piśmie z 5 lipca 2016r. pełnomocnik KRRiTV wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zwrot kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.) i nie dostrzegając branych pod uwagę z urzędu przesłanek nieważności postępowania, o których mowa w art. 183 § 2 pkt 1-6 powołanej ustawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, zatem podlegała oddaleniu.

Z postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji w przedmiocie indywidualnej interpretacji przepisów ustawy o opłatach abonamentowych stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem. WSA w Warszawie uznał za prawidłowe stanowisko organu, że na tle stanu faktycznego zaprezentowanego przez spółkę we wniosku o wydanie przedmiotowej interpretacji, odbiorniki radiofoniczne stanowiące wyposażenie pojazdów zastępczych przeznaczonych wyłącznie do przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów objęte są obowiązkiem rejestracji i nie korzystają z wyłączenia, o którym mowa w art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, podstawy - na których wniesiony środek zaskarżenia oparto - nie podważają stanowiska Sądu I instancji.

Przede wszystkim za nietrafny należało uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. W punkcie wyjścia przypomnieć należy, że z powyższego przepisu, określającego wymogi formalne uzasadnienia wyroku wynika, że motywy powinny zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania, co do dalszego postępowania. Ponadto o skuteczności zarzutów opartych na podstawie z pkt 2 art. 174 p.p.s.a. nie decyduje każde naruszenie przepisów postępowania, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wskazane wyżej wymogi art. 141 § 4 p.p.s.a. i - wbrew zarzutom skarżącej kasacyjnie - poddaje się kontroli instancyjnej. Wbrew również poglądowi skarżącej, Sąd I instancji nie pominął kwestii protokołu przekazania pojazdu wskazywanego we wniosku o interpretację. Lektura zaskarżonego wyroku pozwala na stwierdzenie, że Sąd I instancji dostatecznie jasno i wyraźnie wskazał, że odbiornik musi być przedmiotem odrębnej umowy . Tym samym, zamieszczenie informacji w protokole przekazania wynajmowanego auta, że wyposażony on jest w zamontowany radioodbiornik, nie podważa powyższej prawidłowej konstatacji Sądu, a w efekcie prawidłowości zaskarżonego wyroku.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty wskazane w pkt II 1, 3 petitum skargi kasacyjnej, a dotyczące naruszenia prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych oraz art. 2 ust.1 i 2 tejże ustawy poprzez ich błędną wykładnię a w konsekwencji niezasadne zastosowanie oraz ściśle z nimi związany zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych (pkt II.2 petitum skargi kasacyjnej).

Ocena zasadności tak postawionych zarzutów wymaga przypomnienia, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Według ust. 2, domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Art. 5 ust. 1 stanowi zaś, że odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe.

Z treści przytoczonych regulacji wynika zatem jednoznacznie, że ustawa o opłatach abonamentowych wprowadza obowiązek rejestracji, a w konsekwencji powszechny obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej za - oparte na domniemaniu prawnym - używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych.

Art. 5 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych przewiduje wprawdzie wyjątki od tej zasady, stanowiąc m.in. w pkt 3, że obowiązkowi rejestracji nie podlegają odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne przeznaczone przez przedsiębiorcę wyłącznie do sprzedaży lub przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów, jeżeli czynności te należą do przedmiotu działalności gospodarczej danego przedsiębiorcy.

Podkreślenia wymaga jednak, że wyjątki od zasad nie mogą być interpretowane rozszerzająco.

Wobec powyższego, według Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodzić należy się z Sądem I instancji, że skoro w świetle przedstawionego w sprawie stanu faktycznego spółka - zgodnie z przedmiotem swojej działalności gospodarczej - wynajmuje samochody nie zaś radioodbiorniki i nie zawiera wymaganych prawem umów przekazania osobom trzecim do używania odbiorników radiowych, to - mimo że odbiorniki te są wyposażeniem samochodów - nie jest spełniona przesłanka z art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych .

Należy mieć na uwadze, że wyposażenie samochodów może wpływać na ich atrakcyjność i wartość, a w konsekwencji na wysokość uzyskiwanych przez przedsiębiorcę wynagrodzeń za przekazywanie - w ramach prowadzonej działalności gospodarczej - samochodów osobom trzecim do używania na podstawie stosownych umów.

W tym stanie rzeczy nie można zatem przyjąć, że przedsiębiorca przeznacza - w rozumieniu art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy - radioodbiorniki będące wyposażeniem samochodów wyłącznie do przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów, w zakresie prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej.

W ocenie składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego zaaprobowanie stanowiska prezentowanego przez skarżącą kasacyjnie spółkę skutkowałoby tym, że w każdej sytuacji, gdy odbiorniki radiofoniczne czy telewizyjne stanowią element wyposażenia brak byłoby podstaw do przyjęcia obowiązku ich rejestracji i uiszczania opłat abonamentowych – mimo braku umów, o których mowa w art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy. Wskazania w tym miejscu wymaga tymczasem jednolitość orzecznictwa co do obowiązku rejestracji i zasadności pobierania opłat np. w hotelach za odbiorniki stanowiące wyposażenie wynajmowanych pokoi (por. np. wyroki NSA z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 627/13, z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 455/14, z dnia 20 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 933/15, z dnia 11 sierpnia 2017 r., sygn. akt II GSK 3045/15).

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa pewną rozbieżność, jaka zaistniała w orzecznictwie tego Sądu odnośnie do kwestii wykładni art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych, gdy chodzi o radioodbiorniki zamontowane w samochodach zastępczych (przy czym te wyroki nie dotyczyły wniosków o interpretację, ale nakazu rejestracji używanych odbiorników i ustalenia opłaty).

Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie obecnym, nie podziela jednak poglądu - wyrażonego w wyroku z dnia 11 sierpnia 2017 r., sygn. akt II GSK 3166/15 - że przeznaczenie do oddania do używania osobom trzecim na podstawie umów samochodów zastępczych z zamontowanymi odbiornikami radiowymi oznacza zarazem takie samo przeznaczenie tych odbiorników radiowych, stąd dopiero wykazanie, że przedsiębiorca używa samochodów wyposażonych w odbiorniki radiowe dla własnych potrzeb niezwiązanych ze sprzedażą lub oddawaniem do używania osobom trzecim na podstawie umów pozwalałoby na przyjęcie, że jest zobowiązany do ich rejestrowania i opłacania od nich opłat abonamentowych.

Zdaniem składu orzekającego w rozpoznawanej obecnie sprawie sam fakt, że odbiornik radiofoniczny stanowi element wyposażenia samochodu zastępczego (przeznaczonego do wynajmu) nie podważa wynikającego z art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych domniemania, że przedsiębiorca używa posiadany przez siebie odbiornik, jeśli odbiornik ten jest w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu.

Skład orzekający aprobuje kierunek rozstrzygnięcia wyrokiem z 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 1944/15. Skoro bowiem odbiorniki radiofoniczne w samochodach - będąc elementem wyposażenia - nie stanowią samoistnego przedmiotu umów przewidzianych art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych, to znaczy, że odbiorniki te nie podlegają wyłączeniu z obowiązku ich rejestracji na mocy powołanego przepisu. Należy też mieć na uwadze, że przepisy ustawy o opłatach abonamentowych nie nakazują rejestracji odbiornika radiofonicznego osobie biorącej do czasowego używania np. pojazd zastępczy. Wykładnia art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych, zgodnie z którą - wbrew brzmieniu przepisu - odbiorniki stanowiące wyposażenie samochodów zastępczych pozostawałyby poza obowiązkiem rejestracji i obowiązkiem opłat przez którąkolwiek stronę umowy przekazania samochodu - byłaby wykładnią rozszerzającą i sprzeczną z zasadą powszechności abonamentu na zasadach określonych w ustawie.

Z tych względów zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego - wskazanych pkt II petitum skargi kasacyjnej - nie jest trafny.

Wniosku o uchylenia zaskarżonego wyroku nie usprawiedliwia też oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 10 ust. 1-3, 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej.

Art. 10 w ust. 1,3 i 5 u.s.d.g. stanowi o możliwości wystąpienia z wnioskiem o udzielenie pisemnej interpretacji w drodze decyzji. Naruszenie tych regulacji nie mogło zatem polegać na - jak wskazano w skardze kasacyjnej - na błędnej ocenie co do treści zdarzenia przyszłego.

W świetle dotychczasowych rozważań - skoro zarzuty naruszenia zastosowanych w sprawie przepisów prawa okazały się chybione - za nietrafny uznać należało też zarzut naruszenia art. 7 Konstytucji RP, poprzez naruszenie obowiązku działania organu na podstawie i w granicach przepisów prawa.

Wobec powyższego skarga kasacyjna - nie mając usprawiedliwionych podstaw - nie mogła zostać uwzględniona.

Mając to wszystko na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie § 14 ust.2 pkt 1 lit.c) w zw. z ust.2 pkt 2 lit.c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (...) ( Dz. U. z 2013 r. poz. 490).