Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 562/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia NSA Magdalena Bosakirska Sędzia del. WSA Inga Gołowska (spr.) Protokolant Karol Sienkiewicz po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] Spółdzielni [...] w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 1716/13 w sprawie ze skargi [...] Spółdzielni [...] w L. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

I.

Wyrokiem z 29 listopada 2013r. sygn. akt: V SA/Wa 1716/13, Wojewódzki Sąd

Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] Spółdzielni [...] w L. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] maja 2013r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych.

Referując stan sprawy, Sąd l instancji podał, że zaskarżonym postanowieniem

Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy postanowienie

Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji

Rolnictwa w O. (zwany dalej Dyrektorem Oddziału ARiMR) z [...] lutego 2013r., nr

[...] o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o płatność w ramach

działania "Grupy Producentów Rolnych".

Postanowieniem z [..] grudnia 2009r. Dyrektor Oddziału ARiMR odmówił skarżącej

przywrócenia terminu do złożenia wniosku o płatność w ramach działania "Grupy

producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Organ I instancji wskazał, że decyzją z [...] grudnia 2008r. Spółdzielni przyznana została

pomoc finansowa na okres od 6 października 2008r. do 5 października 2013r. W zw z tym,

aby ubiegać się o pomoc finansową na poszczególne lata skarżąca powinna złożyć wniosek

o płatność w terminie 30 dni od upływu okresu 12 miesięcy prowadzenia działalności przez

grupę producentów, liczonych od dnia wydania decyzji o wpisie grupy do rejestru.

Spółdzielnia uzyskała wpis do rejestru w dniu 6 października 2008r., co powoduje, że termin

kolejnych 12 miesięcy liczony od tej daty upływa 5 października 2009r., zatem termin 30-

dniowy, w czasie którego należało złożyć wniosek o płatność upłynął 4 listopada 2009r.

Wniosek o płatność za 2009r. został przez Spółdzielnię złożony 16 listopada 2009r., wobec

tego w ocenie Dyrektora Oddziału ARiMR doszło do przekroczenia terminu określonego w

§6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007r. w sprawie

szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Grupy

producentów rolnych" objętej planem rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U.

Nr 81, poz. 550 ze zm.). W ocenie organu termin ten ma charakter materiainoprawny, co

oznacza, że brak jest możliwości jego przywrócenia na podstawie art. 58 ustawy z 14

czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267, daiej-

k.p.a,), niezależnie od przyczyn, które doprowadziły do jego uchybienia.

W wyniku rozpoznania zażalenia Prezes ARiMR postanowieniem z [...] marca 2010r.

utrzymał w mocy ww. postanowienie. Organ odwoławczy stwierdził w uzasadnieniu swojego

postanowienia, że termin, o którym mowa w §6 ust. 2 rozporządzenia nie jest terminem

prawa materialnego i możliwe jest jego przywrócenie, jednak awaria komputera, która

według strony była przyczyną spóźnionego wniosku nastąpiła już po upływie terminu do jego złożenia, który upływał 4 listopada 2009 r., a awaria komputera miała miejsce 5 listopada 2009r. Strona zatem nie wykazała stosownie do art. 58 k.p.a., że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie wyrokiem z 15 października 2010r.

sygn. akt: V SA/Wa 1204/10 uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Oddziału ARiMR z [...] grudnia 2009r. W ocenie Sądu organ nieprawidłowo obliczył termin do złożenia wniosku o płatność. Sąd wyjaśnił, że zastosowanie w sprawie znajdzie art. 57§3 k.p.a., który wskazuje, że terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu

dniowi terminu, a gdyby takiego dnia nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca. Decyzja o wpisie Spółdzielni do rejestru została wydana 6 października 2008r., zatem termin 12 miesięcy, w którym Spółdzielnia prowadziła działalność upłynął 6 października 2009r., gdyż

to ten dzień odpowiadał początkowemu dniowi terminu. W tym stanie rzeczy termin 30 dni liczony po upływie terminu 12 miesięcy, w którym należało złożyć wniosek o płatność,

upłynął 5 listopada 2009r., zatem awaria komputera mogła mieć znaczenie dla uchybienia terminu i organ winien rozważyć wniosek o przywrócenie terminu w tym kontekście, mając na uwadze, że strona ma prawo dopełnić czynności w ostatnim dniu terminu.

NSA wyrokiem z, 18 kwietnia 2012r., sygn. akt II GSK 184/11 oddalił skargę

kasacyjną Prezesa ARiMR podzielając stanowisko sądu I instancji.

W wyniku ponownego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu Dyrektor

Oddziału ARiMR postanowieniem z [...] lutego 2013r. odmówił przywrócenia terminu do

złożenia wniosku o płatność w ramach działania "Grupy producentów rolnych".

Rozpoznając zażalenie Spółdzielni Prezes ARiMR zaskarżonym postanowieniem z

[...] maja 2013r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z [...] lutego 2013r. W

uzasadnieniu wskazał, że skarżąca nie uwiarygodniła stosowną argumentacją swojej

staranności oraz faktu, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do

wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Zdaniem organu II instancji pomimo awarii

sprzętu komputerowego w dniu 5 listopada 2009r. Spółdzielnia mogła przygotować

dokument spełniający wymagania zawarte w §7 ust. 1 rozporządzenia odręcznie i go

przekazać do Agencji. W ocenie organu odwoławczego skarżąca nie dokonała nawet

najmniejszych starań w celu złożenia wniosku o płatność w terminie. Strona nie

uprawdopodobniła okoliczności, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. Fakt awarii

komputera nie stanowi przeszkody nie do przezwyciężenia w sprawie złożenia wniosku o

płatność. Organ podkreślił, że nie ma wymogu komputerowego wydruku wniosku co

powoduje, że przedmiotowy wniosek mógł zostać przygotowany odręcznie i złożony w dniu 5

listopada 2009r.

II.

Spółdzielnia złożyła skargę na postanowienie Prezesa ARiMR z [...] maja 2013r.

wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie postanowienia organu I instancji. Zaskarżonemu

postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny

wpływ na wynik sprawy tj.:

art 76 k.p.a. poprzez pominięcie okoliczności wynikających z wyroków: Wojewódzkiego

Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 października 201 Or., sygn. akt: V SA/WA

1204/10 oraz NSA z 18 kwietnia 2012r., sygn. akt II GSK 184/11, w których to Sądy wprost

wypowiedziały się, iż awaria komputera mogła mieć znaczenie dla uchybienia terminu i

organ musi rozważyć wniosek o przywrócenie terminu w tym kontekście mając na uwadze,

że strona ma prawo dopełnić czynności w ostatnim dniu terminu;

art. 77 k.p.a. przez nieprzeprowadzenie dowodów w postaci przesłuchania reprezentanta

skarżącej w osobie P. K., czy też osób odpowiedzialnych za przygotowanie i

składanie wniosków u skarżącej (B. K.), celem ustalenia dlaczego awaria

komputera w dniu 5 listopada 2009r. - uniemożliwiła złożenie wniosku w terminie, celem

przeprowadzenia pełnej oceny okoliczności składania wniosku o płatność tym bardziej, iż we

wniosku z 16 listopada 2009r. strona w sposób klarowny i precyzyjny przedstawiła

okoliczności dla których awaria komputera w dniu 5 listopada 2009r. uniemożliwiła jej

złożenia wniosku w terminie.

Odpowiadając na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie.

III.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga była niezasadna.

W pisemnych motywach wyroku, Sąd I instancji podał, że zgodnie z art. 58§1 k.p.a. w razie

uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli

uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. § 2 art. 58 k.p.a. stanowi, że prośbę

o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny

uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla

której określony był termin.

Organ administracji publicznej jest zatem obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną

spełnione łącznie następujące przesłanki: a) uchybienie terminowi nastąpiło bez winy

zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, b) zainteresowany złożył

wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia

terminowi, c) zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin jednocześnie

ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu.

Spółdzielnia wniosek o przywrócenie terminu argumentowała awarią komputera,

która to awaria uniemożliwiła skorzystanie z wcześniej przygotowanego wniosku i

wymaganych załączników a czasochłonność procesu wprowadzania danych z faktur

sprzedaży i zakupów do wniosku (pond tydzień) sprawiła, że ponowne wypełnienie

dokumentów stało się niemożliwe nawet na jakimkolwiek innym sprzęcie komputerowym.

Zasadnie organy ARiMR wywodzą, iż w rozpatrywanej sprawie strona nie

uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu.

Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu

wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności

procesowej. Dokonując oceny winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej

można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. W stosunku do osób

prawnych oraz innych jednostek organizacyjnych dopuszczonych do obrotu, osoby powołane

do zarządzania przedsiębiorstwem, zobowiązane są należycie organizować pracę jednostki.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności nie można uznać powoływanych argumentów za

nagłą trwałą przeszkodę w złożeniu zarzutów w terminie. Słusznie bowiem organy wskazały

na możliwość złożenia samego formularza wniosku (bez obligatoryjnych załączników).

Formularz ten mógł zostać bądź sporządzony w formie odręcznej bądź też mógł zostać

wygenerowany elektronicznie. Trzeba bowiem zauważyć, że formularze wniosków o płatność

dostępne są zarówno w siedzibie organu, tj., Oddziale Regionalnym ARiMR oraz podległych

mu biurach powiatowych, jak również na stronie internetowej Agencji, co wynika z art. 24 ust.

1 z 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków

Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tekst jedn. Dz.U. z

2013r., poz. 173), który stanowi, że wniosek o przyznanie pomocy oraz wniosek o płatność w

ramach działań objętych programem składa się na formularzu opracowanym przez Agencję i

udostępnionym przez podmiot wdrażający. Ponadto Sąd zwraca uwagę, że formularz

wniosku udostępniony jest także na szeregu innych stronach internetowych, w tym przede

wszystkim Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi i organizacji rolniczych. Zasadnie zatem

organy wskazały, że nic nie stało na przeszkodzie, by w celu zachowania terminu osoby

reprezentujące Spółdzielnię ostatniego dnia złożyły nawet niekompletny wniosek a w

terminie późniejszym dokonały jego bądź samodzielnego, bądź też na wezwanie organu

uzupełnienia. Słusznie organy wskazały, że brak jest konieczności składania wniosku o

płatność w formie komputerowego wydruku. Powszechna praktyka sporządzania

dokumentów urzędowych w wersji drukowanej nie oznacza w żadnym wypadku takiego

obowiązku i awaria sprzętu komputerowego nie stała na przeszkodzie do ręcznego,

terminowego sporządzenia i nadesłania/złożenia wniosku. Żaden bowiem przepis tego nie

nakazuje, co więcej w zakresie działania "Grupy producentów rolnych" do dnia dzisiejszego

wykluczona jest możliwość składania takiego wniosku za pomocą formularza umieszczonego

na stronie internetowej (art. 23 ust. 2 i 4 ww. ustawy z 7 marca 2007r.),

Zasadne było twierdzenie organu I instancji, iż działanie skarżącej nosiło cechy

niedbalstwa przejawiające się przez brak starannego działania wymaganego od

profesjonalnego przedsiębiorcy. Co więcej na żadnym z etapów postępowania Spółdzielnie

nie negowała możliwości złożenia wniosku w innej formie niż wydruk z uszkodzonego

komputera. Z jej wniosku o przywrócenie terminu wynika, iż założyła ona, że wydruk z tego

komputera był jedyną możliwą formą sporządzenia wniosku. Ponadto Spółdzielnia, po

odmowie przywrócenia terminu, w żaden sposób nie odniosła się do możliwości odręcznego

sporządzenia niekompletnego wniosku. Argumenty dotyczące tygodniowej analizy

dokumentów niezbędnych do sporządzenia prawidłowego wniosku, nie mogły mieć

zasadniczego znaczenia, gdyż zgodnie z tym co zostało wskazane wyżej, wystarczającym

warunkiem do zachowania terminu było złożenie wniosku nawet niekompletnego.

Wszelkie argumenty skarżącej wskazujące na konieczność przeprowadzenia

dodatkowego postępowania nie mogły odnieść zamierzonego skutku w postaci

uwzględnienia skargi. Trzeba bowiem wskazać, że awaria komputera nie była

kwestionowana. Organy obydwu instancji natomiast dokonały oceny wskazywanych przez

skarżącą przyczyny uchybienia terminu i zasadnie uznały, że skarżąca nie

uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. To na skarżącej ciąży ciężar dowodu, tj.

uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy, natomiast rola organu

ogranicza się jedynie w zasadzie do oceny tych okoliczności. W sprawie brak było

jakichkolwiek wątpliwości, które wymagałby dodatkowego wyjaśnienia, gdyż skarżąca jako

przyczynę podała jedynie awarię sprzętu komputerowego, która to awaria została właściwie

oceniona.

Niezasadny był zarzut naruszenia art. 76 k.p.a, bowiem Sądy obydwu

instancji nakazały jedynie ocenę czy awaria komputera mogła uprawdopodobnić brak winy w

uchybieniu terminu. WSA w Warszawie stwierdził bowiem, że cyt. "awaria komputera mogła

mieć znaczenie dla uchybienia terminu i organ musi rozważyć wniosek o przywrócenie

terminu w tym kontekście mając na uwadze, że strona ma prawo dopełnić czynności w

ostatnim dniu terminu". Organy obydwu instancji w całości wypełniły zalecenie Sądu i oceniły

podnoszone przez skarżącą argumenty. Negatywna dla skarżące] ocena nie oznacza, wbrew

twierdzeniom skarżącej podnoszonych na rozprawie, że organy wbrew art. 153 w zw. z 190

p.p.s.a. nie zastosowały się oceny prawnej zawartej w wyroku. Trzeba bowiem zaznaczyć,

że Sąd żadnej kategorycznej oceny nie zawarł nakazał jedynie odniesienie się do

podnoszonej argumentacji, która mogła, ale nie musiała mieć znaczenie przy ocenie

zasadności wniosku o przywrócenie terminu.

Przy ocenie wniosku o przywrócenie terminu wystąpić muszą wszystkie wskazane

powyżej przesłanki łącznie, aby dopuszczalne było przywrócenie terminu. Brak jednej z tych

przesłanek powoduje brak podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu.

Skarżąca, co zostało wykazane w uzasadnieniu nie uprawdopodobniła braku winy przy

uchybieniu terminu.

Bezzasadne były także pozostałe zarzuty odnoszące się do naruszenia art. 8, 9, 10,

11,12 k.p.a.

IV.

[...] Spółdzielnia [...] w L., działając przez pełnomocnika adwokata zaskarżyła powyższy wyrok w całości. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie zarzuciła:

naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

naruszenie art. 134§1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami

administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zm. dalej-p.p.s.a.), w zw z art. 775-

77 k.p.a i art. 58§1 k.p.a. w zw z art. 153 p.p.s.a w zwz art. 190 p.p.s.a-poprzez ich

niezastosowanie w sprawie tj, rozpoznanie skargi z pominięciem zasady zbierania i

rozpatrywania materiału dowodowego w konkretnej sprawie w sposób wyczerpujący, celem

rozpoznania twierdzenia strony, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony, przez co

strona poniosła szkodę w postaci niewypłacenia jej pomocy finansowej za okres od 6

października 2008r. do 5 października 2009r. mimo przyznania jej pomocy finansowej w

drodze decyzji na okres od 6 października 2008r. do 5 października 2013r.,

naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

naruszenie art. 134 p.p.s.a. w zw z art. 9 k.p.a. w zw z art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej

poprzez nie zastosowanie w/w przepisów a w konsekwencji wydanie orzeczenia z

naruszeniem w/w przepisów, co miało wpływ na wynik sprawy,

naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 133

p.p.s.a. w zw z art. 106 p.p.s.a. poprzez orzekanie nie na podstawie akt sprawy i czynienie

nie wynikających z akt sprawy ustaleń (s. 5 uzasadnienia zaskarżonego wyroku)

polegających na tym, iż wniosek jest dostępny na szeregu stronach internetowych w tym

przede wszystkim Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi i organizacji rolniczych, podczas

gdy te okoliczności wynikają z akt sprawy, a jeżeli zostały poczynione przez skład orzekający

na datę wyrokowania to nie odnoszą się do stanu faktycznego na dzień składania wniosku o

płatność tj. listopad 2009r. albowiem w aktach takich dowodów nie ma.

Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i

przekazanie do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Uzasadniając skargę kasacyjną skarżąca przedstawiła uzasadnienie wniesionych

zarzutów oraz stanowisko w sprawie.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie sporządzono.

V.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie ma

usprawiedliwionych podstaw (art. 184 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 183§1 p.p.s.a. Naczelny Sąd

Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu

pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki określone w §2 art. 183 p.p.s.a. w

tej sprawie nie występują. Tym samym wyrok Sądu I instancji podlega kontroli pod kątem

ustalenia, czy jest on wadliwy w zakresie objętym zarzutami wyartykułowanymi w skardze

kasacyjnej. Dodać przy tym należy, że rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej

oznacza, iż Naczelny Sąd Administracyjny związany jest jej podstawami, czyli wskazanymi

przepisami prawa materialnego lub procesowego. Natomiast NSA nie jest władny badać czy

zaskarżony wyrok nie narusza innych przepisów niż wskazane w podstawach, na których

środek oparto.

W skardze sformułowano jedynie zarzuty naruszenia przepisów postępowania.

Zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie.

Punktem wyjścia dla dokonania kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku była kwestia

związania organów administracji oraz sądu administracyjnego oceną prawną i wskazaniami

co do dalszego postępowania wyrażoną w orzeczeniu WSA w Warszawie z 15 października

2010r. sygn. akt: V SA/Wa 1204/10 wynikająca z art. 153 p.p.s.a. Sąd w cyt. wyroku

skonstatował, że awaria komputera mogła mieć znaczenie dla uchybienia terminu i organ

musi rozważyć wniosek o przywrócenie terminu w tym kontekście mając na uwadze, że

strona ma prawo dopełnić czynności w ostatnim dniu terminu.

Skarga kasacyjna organu administracji od tego wyroku, została oddalona wyrokiem NSA

z 18 kwietnia 2012r. sygn, akt: li GSK 184/11. Godzi się przypomnieć, że art. 170 p.p.s.a.

statuuje moc wiążącą prawomocnego orzeczenia sądu a jej swoistość wyraża się w tym, że

obejmuje także inne sądy (w tym Naczelny Sąd Administracyjny) i inne organy państwowe, w

tym także orzekające w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym, które muszą brać

pod uwagę nie tylko fakt istnienia, ale i treść prawomocnego orzeczenia sądu

administracyjnego.

Art. 153 p.p.s.a. stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania

wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub

bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przepis ten odnosi się więc do sytuacji, gdy w

sprawie orzekał już poprzednio sąd administracyjny, który dokonał określonej oceny prawnej.

Bezwzględny obowiązek zastosowania się przez organ administracji do poglądu prawnego i

wynikających z niego wytycznych co do dalszego postępowania może być wyłączony tylko w

razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, jak również po

wzruszeniu pierwotnego orzeczenia, która to sytuacja nie miała miejsca w rozpoznawanej

sprawie. Ocena prawna wynikająca z uzasadnienia wyroku dotyczy wykładni przepisów

prawa i sposobu ich zastosowania w związku z konkretną sprawą. Wskazania co do

dalszego postępowania wytyczają kierunek działania organu przy ponownym rozpatrywaniu

sprawy. Niezastosowanie się do nich przez organ administracji publicznej przy ponownym

wydawaniu decyzji narusza zasadę związania organu oceną prawną i oznacza, że podjęty

akt lub czynność są wadliwe.

Związanie sądu administracyjnego w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, iż nie może

on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem,

lecz zobowiązany jest do podporządkowania się w pełnym zakresie oraz konsekwentnego

reagowania w razie stwierdzenia barku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego

postępowania przed to organem administracji publicznej, jak i oceny prawnej. Kontrola

rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy sprowadza się do oceny, czy

organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd,

gdyż jest główne kryterium poprawności nowo wydanego postanowienia.

Interpolując powyższe na grunt sprawy poddanej osądowi należy zauważyć, że zarówno

WSA w Warszawie jak i organy administracji podporządkowały się ocenie prawnej i

zrealizowały wskazania co do dalszego sposobu postępowania co było przedmiotem analizy

ze strony Sądu I instancji, który w pisemnych motywach wyroku zbadał czy organy

respektowały wcześniejsze wytyczne sądu. Sąd I instancji ponownie orzekając w sprawie,

prawidłowo zastosował art. 153 p.p.s.a.

Skarżący kasacyjnie powiązał zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. z art. 134§1 i art. 190

p.p.s.a. oraz art. 75-77 k.p.a. i art. 58§1 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela

tych zarzutów.

W przedmiotowej sprawie w ogóle nie mógł mieć zastosowania art. 190 p.p.s.a., który

stanowi, że sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa

dokonaną w tej sprawie przez NSA i nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia

wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią

prawa ustaloną w tej sprawie przez NSA. Sąd II instancji w wyroku z 18 kwietnia 2012r.

sygn. akt: II GSK 184/11, oddalił skargę kasacyjną organu zatem art. 190 p.p.s.a. nie był

stosowany.

Zgodnie natomiast z art. 134§1 p.p.s.a. sąd administracyjny I instancji rozstrzyga w

granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz

powołaną podstawą prawną. Jakkolwiek z przywołanego przepisu wynika, że sąd

administracyjny l instancji nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną

podstawą prawną, to jednak związany jest granicami danej sprawy, albowiem ustawodawca

wprost stanowi, że "sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy". Oznacza to, że sąd nie może

uczynić przedmiotem kontroli zgodności z prawem, innej sprawy administracyjnej niż ta, w

której wniesiono skargę. Granice orzekania sądu administracyjnego I instancji wyznacza

sprawa administracyjna w znaczeniu materialnym (a nie procesowym), a skoro skarżący

przedmiotem skargi może uczynić określony akt lub czynność z zakresu administracji

publicznej w całości lub tylko w części, to tak określony w skardze przedmiot zaskarżenia

wyznacza jednocześnie wiążące granice sprawy rozpoznawanej przez sąd. Innymi słowy,

granice rozpoznania wojewódzkiego sądu administracyjnego określa sprawa administracyjna

będąc przedmiotem zaskarżenia. Treść i zakres sprawy administracyjnej, czyii tożsamość

sprawy, wyznaczają normy prawa materialnego, które determinują treść rozstrzygnięcia

zawartego w zaskarżonym akcie i precyzują czynności pozwalające zidentyfikować

skonkretyzowany w nich stosunek prawny.

Podkreślenia wymaga to, że WSA w Warszawie, ponownie kontrolując postanowienie o

odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę’ pomocy finansowej, był

związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w orzeczeniu z 15 października 201 Or.

sygn. akt: V SA/Wa 1204/10 wynikająca z art. 153 p.p.s.a.

Instytucja przywrócenia uchybionego terminu ma na celu usunięcie ujemnych następstw

procesowych, jakie powstały w wyniku niedochowania terminu prawa procesowego. W myśl

art. 58§1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę

zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o

przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny

uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla

której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w §

2 jest niedopuszczalne (§ 3). Stosownie zaś do art. 59§1 k.p.a. o przywróceniu postanawia

właściwy w sprawie organ administracji publicznej.

W tym miejscu wskazać należy, że w orzecznictwie sądowym powszechnie przyjmuje

się, że brak winy w uchybieniu terminu zachodzi, gdy zachowanie strony postępowania

odpowiada obiektywnemu miernikowi staranności, a więc staranności w prowadzeniu spraw,

jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Nawet lekkie

niedbalstwo przy dokonywaniu czynności w toku postępowania wyklucza przywrócenie

terminu. O braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie

obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj, że strona nie

mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku i

jeśli przeszkoda ta powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej,

(vide wyroki WSA; w Rzeszowie z 4 września 2013r. o sygn. akt; II SA/Rz 360/13, w

Bydgoszczy z 3 kwietnia 2013r. o sygn. akt: I SA/Bd 106/13, w Poznaniu z 17 października

2012r. o sygn. akt: II SA/Po 648/12, w Warszawie z 17 lutego 2011r. o sygn. akt: II SA/Wa

1697/10, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przywrócenie terminu usprawiedliwia zaistnienie obiektywnych, występujących bez woli

strony okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w

prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie. Wskazuje się, że

do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np.

przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą,

powódź, pożar.

Co istotne, to na stronie, która uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, spoczywa

obowiązek wykazania, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Nie jest wymagane

udowodnienie braku winy, wystarczające jest uprawdopodobnienie tej okoliczności. Aby

uprawdopodobnić brak winy, strona postępowania winna uwiarygodnić stosowną

argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała

cały czas, aż do momentu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zarzutu niewyjaśnienia przez organ

okoliczności sprawy poprzez brak podjęcia wszelkich czynności wyjaśniających.

Postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do dokonania zaniedbanej czynności

procesowej prowadzone jest na prośbę strony i opiera się na ocenie okoliczności przez

stronę wskazanych. To strona ma uprawdopodobnić brak winy w niedochowaniu terminu a

nie organ ma dociekać . przyczyn spóźnienia strony. Chybiony jest tym samym zarzut

naruszenia art. 9 k.p.a.

Jak wynika z akt sprawy, skarżąca kasacyjnie nie składała w toku postępowania

administracyjnego żadnych wniosków dowodowych w związku z czym trudno czynić zarzut,

że organy nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego a Sąd I instancji nie

dostrzegł tych uchybień.

Wadliwie zostały sformułowane zarzut naruszenia art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej,

który dzieli się na cztery ustępy oraz art. 106 p.p.s.a. i art. 133 p.p.s.a., które składają się z

kilku paragrafów. Skarżąca kasacyjnie nie sprecyzowała którego z tych przepisów odnosi się

zarzut jak również do której wersji Traktatu. Podzielić należy prezentowany w judykaturze

pogląd, wedle którego, skoro skarga kasacyjna musi spełniać wymogi ustawowe określone w

art. 176 p.p.s.a., to w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a

składa się z paragrafów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie

wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis

naruszony przez sąd I instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie

innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14

marca 2013r. sygn. akt: I OSK 1799/12, LEX nr 1295809).

Ze wskazanych wyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniesiona

skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i stosownie do art. 184 p.p.s.a., orzekł

o jej oddaleniu.