Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1624/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 26; art. 33 ust. 4; art. 63 ust. 2; art. 256 ust. 1;
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity
article: art. 7; art. 80; art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędzia WSA Jakub Linkowski Protokolant spec. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2021 r. sprawy ze skargi "(...)" Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia "(...)" lutego 2021 r. nr "(...)" w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej "Urząd Patentowy RP") unieważnił patent na wynalazek pt.: "Fotobudka" nr [...].

Jako podstawę prawną unieważnienia wskazano art. 26 w zw. z art. 24 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2013 r., poz. 1410 ze zm.), dalej "p.w.p.".

Do unieważnienia patentu doszło w następującym stanie faktyczno-prawnym;

Urząd Patentowy RP, decyzją z [...] września 2018 r., udzielił na rzecz S. sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej "Uprawniona") patentu na wynalazek pt.: "Fotobudka" ([...]) (dalej także jako "sporny patent"), z pierwszeństwem od 9 listopada 2015 r.

Dnia 23 sierpnia 2019 r. T. M. i A. Z.ki – wspólnicy V. s.c. w [...] (dalej "Wnoszący sprzeciw"), złożyli wobec udzielenia spornego patentu sprzeciw. Jako podstawę prawną wskazali art. 246 i art. 89 ust. 1 w zw. z art. 24, art. 25 i art 26 p.w.p., podnosząc brak nowości i poziomu wynalazczego oraz że zastrzeżony produkt nie został ujawniony w dokumentacji patentowej na tyle jasno, aby znawca mógł go zrealizować. Następnie, w piśmie z 24 września 2020 r., Wnoszący sprzeciw, jako podstawę sprzeciwu przywołali także art. 33 p.w.p.

Wnoszący sprzeciw, na okoliczność braku nowości i/lub braku poziomu wynalazczego spornego patentu, przedłożyli: fakturę za wynajem prototypowej fotobudki z dnia 7 października 2015 r.; 46 faktur za zakup komponentów prototypowych fotobudek z 2014 r. i 2015 r.; 6 umów dzierżawy prototypowej fotobudki z 2015 r.; opisy zgłoszeń patentowych: nr [...] opublikowany w dniu 4 lipca 2000 r., nr [...] oraz nr [...] wraz z tłumaczeniem przysięgłym wybranych ich fragmentów; numer [...] miesięcznika FOTO, oddanego do druku dnia 31 marca 2015 r., z artykułem dotyczącym wystawienia fotobudki SMOVE FBOX PRO na XVIII Targach FILM WIDEO FOTO w [...], które odbyły się w dniach 26-28 marca 2015 r.; akt notarialny nr [...] wraz ze zrzutem z ekranu z filmu pt.: "Build Your Own Photo Booth" zamieszczonego na portalu youtube; akt notarialny nr [...] wraz ze zrzutem z ekranu z filmu pt.: "Fotobudka [...]..." zamieszczonego na portalu youtube; akt notarialny nr [...] wraz z nagraniem filmu pt.: "Photo booth instruction video" zamieszczonego na portalu youtube; otwartą notarialnie aukcję internetową dotyczącą sprzedaży fotobudki SMOVE FBOX PRO zakończoną w dniu 5 maja 2015 r. i prywatną ekspertyzę, dotyczącą naruszania spornego patentu przez fotobudki wnoszącego sprzeciw; wyciąg ze zgłoszenia patentowego [...] z 19 wrzesnia 2012 r. dotyczącego paczkomatu z systemem chłodząco podgrzewającym.

Uprawniona uznała sprzeciw za bezzasadny. Stwierdziła, że przedłożone przy sprzeciwie materiały przedstawiają inne rozwiązania techniczne niż rozwiązanie przedstawione w spornym patencie. W szczególności numer [...] miesięcznika FOTO nie ujawnia spornego wynalazku ze względu na lakoniczność tego artykułu i odrębny charakter fotobudki SMOVE FBOX PRO w porównaniu z przedmiotem spornego patentu. Podobnie rożne od przedmiotu spornego patentu są wyroby Wnoszących sprzeciw. Tak więc Wnoszący sprzeciw nie przedstawili rozwiązania o cechach identycznych z cechami spornego rozwiązania, a więc nie udowodnili braku jego nowości.

Zdaniem Uprawnionej sporny patent jest nieoczywisty w świetle przedłożonych materiałów w postaci opisów zgłoszeń patentowych i filmów, przy czym zakwestionowała daty publikacji przedłożonych filmów. Podniosła także, że w sprawie nie dowiedziono prawdziwości zarzutu, że sporny produkt nie został ujawniony w dokumentacji patentowej na tyle jasno, aby znawca mógł go zrealizować.

Uprawniona przedłożyła do akt: prywatną ekspertyzę autorstwa dr inż. T. S. na okoliczność, że wentylator nie może być uznany za system grzewczo-chłodzący; dwa otwarte notarialnie filmy z portalu youtoube wraz ze zrzutami z ekranu na okoliczność możliwości manipulacji takimi filmami. Nadto stwierdziła, że nowe okoliczności, podniesione po upływie terminu do złożenia sprzeciwu, nie mogą być skutecznie.

W związku z uznaniem przez Uprawnioną sprzeciwu za bezzasadny, sprawa – zgodnie z art. 246 ust. 1 w zw. z art. 247 ust. 2 i art. 255 ust. 1 pkt 9 p.w.p., została przekazana do rozpatrzenia w trybie spornym.

Urząd Patentowy RP w uzasadnieniu skarżonej decyzji, przywoławszy na wstępie treść art. 24 i art. 26 ust. 1 p.w.p., wyjaśnił w jaki sposób przeprowadzana jest ocena poziomu wynalazczego/nowości rozwiązania. Wskazał przy tym na wypracowaną w orzecznictwie zasadę możliwie szerokiej interpretacji treści zastrzeżeń w świetle całego opisu patentowego oraz odwołał się do § 8 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 września 2001 r. w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych (Dz.U. z 2001 r., nr 102. poz. 1119 ze zm.).

Następnie przedstawił zakres ochrony spornego patentu, tj.: "w zastrzeżeniu niezależnym nr 1 - 1. Fotobudka wyposażona w ekran dotykowy oraz kamerę cyfrową lub aparat cyfrowy, a jednostka zarządzająca [JZ] fotobudki [F] komunikuje się dwustronnie, odbiera i wysyła informacje z aparatu cyfrowego [AC], przy czym aparat cyfrowy [AC] komunikuje się jednostronnie, wysyłając sygnał do lampy błyskowej [LB], ponadto jednostka zarządzająca [JZ] odbiera jednostronnie informację z rejestratora dźwięku [RD], przycisków wyboru [PW] oraz panelu dotykowego [PD], ponadto jednostka zarządzająca [JZ] komunikuje się jednostronnie, wysyłając sygnał do lampy światła stałego [LS], drukarki [D], monitora [M] oraz głośników [G], przy czym drukarka [D] drukuje zdjęcia [Z], które wpadają do podajnika [P], charakteryzuje się tym, że jednostka zarządzająca [JZ] komunikuje się dwustronnie, odbiera i wysyła informacje z modułu płatności [MP], oraz jednostka zarządzająca [JZ] komunikuje się dwustronnie, wysyła i odbiera informacje z routera [R], przy czym fotobudka [F] wyposażona jest w układ chłodzenia [UCH] oraz system ogrzewania [SO], przy tym fotobudka [F] połączona jest z modułem wyjść [MW], a korzystnie moduł wyjść wyposażony jest w dodatkową jednostkę zarządzającą [JZ]; przy czym fotobudka [F] ma budowę modułową to znaczy wykonana jest w systemie modułowym, gdzie fotobudka [F] i moduł wyjść [MW] stanowią oddzielne urządzenia, a konstrukcja fotobudki [F] wykonana jest jako monolityczna i/lub wielosegmentowa".

Wyjaśniono, że do oceny zdolności patentowej nie wchodzą cechy wskazane w zastrzeżeniu niezależnym jako korzystne; a więc nie należące do zespołu cech technicznych niezbędnego do określenia przedmiotu wynalazku, tj. cechy wskazane jako "korzystnie moduł wyjść wyposażony jest w dodatkową jednostkę zarządzającą [JZ]" oraz jako "fotobudka [F] połączona jest z modułem wyjść [MW]" i "gdzie fotobudka (F] i moduł wyjść [MW] stanowią oddzielne urządzenia", gdyż (nieokreślony w opisie spornego patentu) modułem wyjść [MW], jako odrębnie urządzenie nie należy do zespołu cech technicznych niezbędnego do określenia przedmiotu wynalazku w postaci tytułowej fotobudki.

Zatem ocenie zdolności patentowej spornego patentu podlegają cechy znamienne wskazane jako "jednostka zarządzająca [JZ] komunikuje się dwustronnie, odbiera i wysyła informacje z modułu płatności [MP], oraz jednostka zarządzająca [JZ] komunikuje się dwustronnie, wysyła i odbiera informacje z routera [R], przy czym fotobudka [F] wyposażona jest w układ chłodzenia [UCH] oraz system ogrzewania [SO], przy czym fotobudka [F] ma budowę modułową to znaczy wykonana jest w systemie modułowym, a konstrukcja fotobudki [F] wykonana jest jako monolityczna i/lub wielosegmentowa". Organ przywołał przy tym, że pod pojęciem "moduł" należy rozumieć zunifikowany podzespół pełniący samodzielną rolę. Przy takim rozumieniu każda fotobudka ma budowę modułową, gdyż złożona jest z zunifikowanych zespołów takich jak komputer [jednostka zarządzająca], aparat fotograficzny, ekran, lampy, drukarka, router, moduł płatności itd.

Organ przypomniał, że w opisie spornego patentu, jako osiągnięte cele, zalety wskazano, że zaletą jego jest: możliwość wykonania fotobudki, jako urządzenie mobilne, bądź też stacjonarne; możliwość zmiany kąta patrzenia aparatu/kamery/skanera; system fotobudki - może być modułowo, komponenty mogą być łączone ze sobą, bądź pracować jako oddzielne urządzenia. W toku postępowania - Uprawniona do zalet zaliczyła także zapewnienie fotobudce możliwości pracy w rożnych warunkach, np. zimą na stoku narciarskim.

Zdaniem Urzędu Patentowego RP przedmiotowy wynalazek należy traktować jako agregatowy - złożony z kilku rozwiązań cząstkowych (pięciu zespołów cech znamiennych), z których każdy jest niezależny od pozostałych zespołów cech znamiennych i nadaje fotobudce odrębną funkcjonalność dodatkową, niezależną od jej funkcjonalności głównej, tj. wykonywania zdjęć i/lub filmów. Wobec powyższego, przy ocenie nieoczywistości każdego z ww. rozwiązania cząstkowego, dopuszcza się zastosowanie dwóch dokumentów.

W ocenie organu cel spornego wynalazku, określony jako "Kolejną zaletą rozwiązania według wynalazku jest możliwość zmiany kąta patrzenia aparatu/kamery/skanera", nie znajduje uzasadnienia w części znamiennej zastrzeżenia niezależnego spornego patentu, gdyż żadna z cech znamiennych tego zastrzeżenia nie rozwiązuje tego problemu.

W konsekwencji Urząd Patentowy RP za zasadny przyjął zarzut udzielenia spornego patentu z naruszeniem art. 26 p.w.p., tj. zarzut braku poziomu wynalazczego spornego wynalazku. Podał, że badając kwestię poziomu wynalazczego przyjął wskazane przez Uprawnioną cele (zalety) spornego wynalazku, jako odrębne problemy do rozwiązania przez sporny wynalazek. Jako najbliższy stan techniki przyjął zaś fotobudkę SMOVE FBOX PRO, ujawnioną na XVIII Targach FILM WIDEO FOTO w [...], które odbyły się w dniach 26-28 marca 2015 r. W numerze [...] miesięcznika FOTO, oddanego do druku w dniu 31 marca 2015 r., a więc przed datą pierwszeństwa spornego patentu (9 listopada 2015 r.), przedstawiono artykuł dotyczący wystawienia ww. fotobudki na wskazanych targach, który ujawnia, że fotobudka ta, prócz szeregu cech niezamiennych spornego wynalazku, posiadała także cechy znamienne spornego wynalazku, zastrzegane jako "jednostka zarządzająca (JZ) komunikuje się dwustronnie, wysyła i odbiera informacje z routera lub jego ekwiwalentu ("po zrobieniu zdjęcia można je wysłać na facebooka lub maila"), przy czym fotobudka (F) wyposażona jest w układ chłodzenia (ma "system chłodzenia komponentów"), przy czym fotobudka (F) ma budowę modułową to znaczy wykonana jest w systemie modułowym, a konstrukcja fotobudki (F) wykonana jest jako monolityczna i/lub wielosegmentowa ("podział na dwa boksy ułatwia transport")" i jak każda fotobudka ma budowę modułową, gdyż złożona jest z zunifikowanych zespołów, takich jak komputer (jednostka zarządzająca), aparat fotograficzny, ekran, lampy, drukarka, router, itd.

Urząd Patentowy RP przywołał, że jedyny problem wskazany przez Uprawnioną, jako cel (zaleta) spornego wynalazku nie rozwiązywany bezpośrednio przez fotobudkę SMOVE FBOX PRO, to posiadanie systemu ogrzewania. Jednakże w jego ocenie każdy przeciętny fachowiec, zajmujący się urządzeniami użytkowanymi "na świeżym powietrzu", bez wkładu myśli twórczej może zaopatrzyć znaną mu fotobudkę SMOVE FBOX PRO w system ogrzewania.

Zdaniem organu ujawnienie fotobudki SMOVE FB0X PRO na ww. targach nie pokazuje bezpośrednio cechy znamiennej spornego rozwiązania, zastrzeganej jako "jednostka zarządzająca (JZ) komunikuje się dwustronnie, odbiera i wysyła informacje z modułu płatności (MP)", jednakże cecha ta jest powszechnie znana np. z urządzeń takich jak np. biletomaty, parkomaty i automaty sprzedające napoje lub słodycze. Tak więc również w tym zakresie przeciętny fachowiec, bez wkładu myśli twórczej, może zaopatrzyć znaną mu fotobudkę SMOVE FBOX PRO w moduł płatności skomunikowany dwustronnie z procesorem jednostką centralną.

Urząd Patentowy RP na koniec stwierdził także, że również amerykański opis zgłoszenia patentowego nr [...], przedstawiający mobilną fotobudkę, oprócz szeregu cech niezamiennych spornego wynalazku, ujawnia jego cechy znamienne zastrzegane jako "jednostka zarządzająca (JZ) komunikuje się dwustronnie, odbiera i wysyła informacje z modułu płatności [MP], oraz jednostka zarządzająca [JZ] komunikuje się dwustronnie, wysyła i odbiera informacje z routera [R], przy czym fotobudka [F] ma budowę modułową to znaczy wykonana jest w systemie modułowym, a konstrukcja fotobudki [F] wykonana jest jako monolityczna i/Iub wielosegmentowa". W szczególności w opisie tym został ujawniony moduł płatności złożony z czytnika kart kredytowych i skrzynki komunikacyjnej 32, a komputer 36 (jednostka zarządzająca) jest skonfigurowany do wysyłania i odbierania informacji m.in. z czytnika kart kredytowych i skrzynki komunikacyjnej 32. Ponadto, w jednym przykładzie wykonania, komputer jest skonfigurowany do przesyłania informacji do sieci www [Internet], a więc komunikuje się dwustronnie, wysyła i odbiera informacje z routera (lub jego ekwiwalentu). Dodatkowo fotobudka ta jest wykonana jako monolityczna i/lub wielosegmentowa, składana do transportu i jak każda fotobudka ma budowę modułową, gdyż złożona jest z zunifikowanych zespołów takich jak komputer (jednostka zarządzająca), aparat fotograficzny, ekran, lampy, drukarka, router, moduł płatności itd.

Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że sporny wynalazek jest oczywisty w świetle znanego stanu techniki, a co za tym idzie nie posiada poziomu wynalazczego. Wobec braku spełniania tego warunku - poziomu wynalazczego, jako wystarczająco samodzielnej przesłanki, unieważniono sporny patent, za niecelowe uznając zarówno rozpatrywanie sprawy w świetle braku nowości spornego wynalazku, jak i w kontekście nie ujawnienia spornego rozwiązania w dokumentacji patentowej na tyle jasno, aby znawca mógł je zrealizować.

Uprawniona – S. sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej "skarżąca"), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o uchylenie decyzji unieważniającej jej patent na wynalazek, zarzucając naruszenie:

przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. poprzez naruszenie zasady praworządności i zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zaniechanie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego polegające na:

nieprawidłowej analizie opisu spornego wynalazku i uznaniu, że zwrot "Korzystnie moduł wyjść wyposażony jest w dodatkową jednostkę zarządzającą (JZ)" zawarty w zastrzeżeniu niezależnym części znamiennej, stanowi cechę korzystną, nienależącą do zespołu cech technicznych spornego wynalazku, co doprowadziło do znacznego zawężenia ochrony patentowej, w sytuacji gdy zastosowane wyrażenie "KORZYSTNIE", określa optymalne rozwiązanie, nie mając za zadania ograniczenia zakresu ochrony patentowej;

nieuzasadnionym przyjęciu, że moduł wyjść (MW) wskazany w części znamiennej zastrzeżenia niezależnego nie został określony w opisie spornego wynalazku, w sytuacji gdy opis wynalazku stanowią również rysunki i przykłady, na których moduł wyjść został w sposób jednoznaczny ujawniony; a samo pojęcie "moduł wyjść" jest pojęciem powszechnie znanym, tym bardziej dla znawcy danej dziedziny;

nieuzasadnionym przyjęciu, że moduł wyjść (MW) stanowi odrębne urządzenie, które nie należy do zespołu cech technicznych niezbędnych do określenia przedmiotu wynalazku w postaci tytułowej fotobudki, w sytuacji, gdy moduł wyjść (MW) stanowi nierozerwalną część spornego wynalazku;

nieuzasadnionym przyjęciu, że wynalazek należy traktować jako "agregatowy - złożony z kilku rozwiązań cząstkowych", co skutkowało ustaleniem "rozdzieleniem" całości rozwiązania na pięć zespołów cech znamiennych, podlegających ocenie zdolności patentowej, przy czym każdy zespół cech znamiennych został przez organ oceniony osobno w kontekście przesłanki nieoczywistości, w sytuacji gdy wszystkie zespoły cech, stanowią jedną spójną, logiczną całość, składającą się na sporny wynalazek i jako całość winny być rozpoznawane;

błędnej analizie treści sprzeciwu oraz przekroczeniu granic wniosku i podstawy prawnej zgłoszonej w tym sprzeciwie, co doprowadziło do naruszenia przepisów procedury wskazanej w art 255 ust 4 w zw. z art. 255 ust 1 pkt 1 w zw. z art 89 ust. 1 p.w.p.;

przyjęciu, jako najbliższy stan techniki dla spornego rozwiązania, fotobudki SMOVE FBOX PRO, która została ujawniona na XVIII Targach FILM WIDEO FOTO w [...], a opisana na łamach miesięcznika FOTO, oddanego do druku w dniu 31 marca 2015 r., pomimo, że ww. artykuł nie tylko nie ujawnia wszystkich cech spornego rozwiązania wskazanych w części znamiennej, ale również nie ujawnia jego wewnętrznej konstrukcji oraz wzajemnych połączeń;

nieuzasadnionym pominięciu przedłożonej przez skarżącą prywatnej ekspertyzy, wskazującej na to, że przedstawiony w opisie patentowym współdziałający układ chłodzenia i system ogrzewania, połączone z jednostką zarządzająca, w kontekście spornego wynalazku, są rozwiązaniem innowacyjnym, tym bardziej nieznanym z takich urządzeń jak paczkomaty, parkomaty i automaty sprzedające napoje lub słodycze na ulicach;

błędnym przyjęciu, że problemami technicznymi spornego wynalazku są: samodzielny system ogrzewania oraz moduł płatności;

nieprzedstawieniu przez Organ pełnej analizy poziomu wynalazczego z zastosowaniem metodyki "problem-rozwiązanie";

przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 84 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. poprzez brak przeprowadzenia wszechstronnego postępowania dowodowego, w tym przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, w zakresie:

dokonania oceny nieoczywistości zgłoszonego rozwiązania, która wymaga wiadomości specjalnych i oparcie się przez organ wyłącznie na własnym przekonaniu, co do niespełnienia przez wynalazek kryterium braku nieoczywistości;

uznaniu, że przeciętny fachowiec bez wkładu myśli twórczej, może zaopatrzyć fotobudkę SMOVE FBOX PRO w:

moduł płatności skomunikowany dwustronnie z procesorem, znanym z urządzeń takich jak biletomaty, parkomaty i automaty sprzedające napoje łub słodycze, w sytuacji gdy ujawniony w spornym opisie patentowym wynalazek posiada rozbudowany moduł płatności, skomunikowany nie tylko z jednostką zarządzającą, ale również routerem, co umożliwia szerokie spektrum płatności, nieznane dla powyżej wymienionych urządzeń;

system ogrzewania w sytuacji, gdy w znanym dotychczas stanie techniki, w tego typu urządzeniach, nigdy wcześniej nie występował współdziałający ze sobą układ chłodzenia i system ogrzewania, współpracujący z jednostką zarządzającą;

przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a. w zw. z art 256 ust. 1 p.w.p. polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji:

wskazania, na podstawie których materiałów dowodowych organ uznał za zasadny zarzut naruszenia art. 26 p.w.p., wskazując, że Wnoszący sprzeciw przedłożyli cały szereg materiałów dowodowych;

powodów oraz podstawy prawnej, dla których organ uznał, że do oceny zdolności patentowej nie wchodzą cechy wskazane jako: "fotobudka (F) połączona jest z modułem wyjść (MW)" i "gdzie fotobudka (F) i moduł wyjść (MW) stanowią oddzielne urządzenie, gdyż (nieokreślony w opisie spornego patentu) modułem wyjść (MW), jako odrębne urządzenie nie należy do zespołu cech technicznych niezbędnego do określenia przedmiotu wynalazku w postaci tytułowej fotobudki", w sytuacji gdy zastrzeżenie niezależne w części znamiennej definiuje zespół cech jednego wynalazku, a moduł wyjść stanowi nierozerwalnie jego część;

przyczyn powołania jako przykładów urządzeń posiadających układ chłodzenia i system ogrzewania urządzeń w postaci: parkomatów, paczkomatów i urządzeń sprzedających napoje lub słodycze na ulicach, w sytuacji gdy z żadnego dowodu przedłożonego przez Wnoszących sprzeciw nie wynika, aby paczkomaty, poza systemem ogrzewania, posiadały układ chłodzenia, współdziałający z jednostką zarządzającą. Organ również nie wskazał z jakich dokumentów wywiódł powyższe tezy w zakresie parkomatów i urządzeń sprzedających napoje lub słodycze na ulicach;

odniesienia do stanowiska skarżącej, która w pismach z dnia 6 listopada 2019 r. i z dnia 18 grudnia 2020 r. szczegółowo ustosunkowała się do dowodów i twierdzeń Wnoszących sprzeciw;

motywów, jakimi kierował się organ uznając, że złożony do sprawy materiał dowodowy daje podstawę do stwierdzenia, że sporny wynalazek jest oczywisty dla znawcy w dziedzinie;

co doprowadziło do tego, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest wybiorcze, skrótowe, nieprzekonywujące i nie spełnia kryteriów, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a.;

przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 26 ust. 1 w zw. z art. 24 p.w.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie – niedokonanie analizy poziomu wynalazczego z zastosowaniem zasady "problem-rozwiązanie" i pominięcie pełnej analizy poziomu wynalazczego w procesie stosowania przepisu art. 26 ust. 1 p.w.p.

W uzasadnieniu skargi, mając na uwadze Poradnik wynalazcy - Metodyka badania zdolności patentowej wynalazków i wzorów użytkowych, opublikowanym przez UPRP, Warszawa 2006 pod red. A. Pyrży, str. 74; decyzję KO UP RP z dnia [...] maja 1974 r., Odw. 1459/72, WUP 1974, Nr 4 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 marca 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 1837/08 podniosła, że w opisie patentu posłużono się terminami technicznymi, które są dobrze znane i zrozumiałe dla eksperta z danej dziedziny, dlatego też nie potrzebne jest ich tłumaczenie, bądź wyjaśnianie. Aby w pełni ocenić zakres przedmiotowy patentu trzeba wspólnie, to znaczy łącznie, rozważyć wszystkie zastrzeżenia patentowe poparte przykładami realizacji a nawet rysunkami (art. 33 i art. 63 p.w.p.). W związku z powyższym za nieuprawnione przyjęła stanowisko, że moduł wyjść (MW) nie został określony w spornym wynalazku i uznała je za wynik błędnej analizy treści opisu patentowego spornego wynalazku lub/i nierozważenia całokształtu zawartych w nim rysunków i figur.

Za dowolne i będące wynikiem powierzchownej analizy Skarżąca uznała także stanowisko organu w kwestii, że sporny wynalazek składa się z 5 niezależnych od siebie zespołów cech znamiennych, nadających mu odrębną funkcjonalność dodatkową, niezależną od funkcjonalności głównej, tj. wykonywania zdjęć/robienia filmów. Wyjaśniła, że badany wynalazek jest urządzeniem innowacyjnym, w którym wszystkie zespoły cech wskazanych w zastrzeżeniu niezależnym stanowią zwartą i nierozerwalną całość, i jako taki - w całości - winien być poddany analizie badania nieoczywistości rozwiązania. Zarzut oczywistości powinien być zatem stawiany wyłącznie całemu rozwiązaniu, a nie tylko poszczególnym jego elementom. Na potwierdzenie przywołała wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 marca2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 1837/08.

Skarżąca, mając na względzie treść art. 255 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 p.w.p., podniosła, że organ prowadząc postępowanie sporne wykroczył poza granice i podstawę prawną przywołaną w sprzeciwie. Wnoszący sprzeciw nie podważali bowiem zakresu udzielonej ochrony wyznaczonej częścią znamienną zastrzeżenia niezależnego, a jedynie wskazywali na brak w opisie spornego wynalazku znaczenia pojęć "jednostka zarządzająca (JZ)" i "moduł wyjść(MW)", które, jak wcześniej wskazała, są terminami powszechnie znanymi dla znawców z danej dziedziny, niewymagającymi dodatkowej wykładni. Tym samym organ samodzielnie dokonał zawężenia ochrony patentowej wskazanej w zastrzeżeniu niezależnym, w części znamiennej uznając, że do oceny zdolności patentowej spornego wynalazku nie mogą wchodzić cechy wskazane w zastrzeżeniu tj. zespół cech: "korzystnie moduł wyjść wyposażony jest w dodatkową jednostkę zarządzającą (JZ)" oraz "fotobudka (F) połączona z modułem wyjść (MW)" i "gdzie fotobudka (F) i moduł wyjść (MW)" - jako odrębne urządzenia.

Nadto wskazała, że Wnoszący sprzeciw, dowód w postaci czasopisma FOTO, przywołali na okoliczność braku poziomu nowości spornego rozwiązania, a nie - jak przyjął go organ, na okoliczność braku poziomu wynalazczego. Dodatkowo Wnoszący sprzeciw nie kwestionowali, przyjętego na etapie zgłoszeniowym, najbliższego stanu techniki, zaś organ samodzielnie wskazał, bez ich inicjatywy, jako najbliższy stan techniki urządzenie o nazwie "fotobudka SMOVE FBOX", o cechach wskazanych w treści ww. artykułu - tj. ujawniającego wyłącznie obudowę urządzenia oraz pierścieniową lampę LED (a więc nie ujawniającego cech spornego wynalazku zastrzeganych w zastrzeżeniu niezależnym przed datą pierwszeństwa spornego wynalazku) i na tej podstawie dokonał dalszego rozpatrzenia sprawy.

Odnośnie zarzutu naruszenia w sprawie art. 33 ust. 1 ust. 2 p.w.p., odwołując się do art. 89 ust. 1 p.w.p. oraz wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2017 r., sygn. akt II GSK 3679/15 oraz z dnia 13 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 582/13, skarżąca stwierdziła, że jako zgłoszony po terminie do złożenia sprzeciwu (w piśmie z dnia 24 września 2020 r.), nie powinien był zostać wzięty przez organ pod uwagę.

Reasumując skarżąca uznała, że organ nie wskazał motywów, jakimi kierował się przy uznaniu, że złożony do sprawy materiał dowodowy daje podstawy do stwierdzenia, że sporny wynalazek jest oczywisty dla znawcy w dziedzinie. Nadto nie tylko nie dokonał analizy, przedłożonej przez nią, prywatnej ekspertyza z dnia 18 grudnia 2020 r., wskazującej, że przedstawiony w opisie patentowym współdziałający układ chłodzenia i system ogrzewania, połączone z jednostką zarządzająca, w kontekście spornego wynalazku, jest rozwiązaniem innowacyjnym, nieznanym z takich urządzeń jak paczkomaty i automaty sprzedające napoje lub słodycze na ulicach, ale również nie ustosunkował się twierdzeń, wniosków i wyjaśnień stanowiących w odpowiedź na stanowisko Wnoszących sprzeciw.

Niezależnie od powyższego, odnosząc się do przyjętego przez organ, jako najbliższego stanu techniki, tj. urządzenia pod nazwą "fotobudka SMOVE FBOX PRO", Skarżąca stwierdziła, że organ dokonał w tym zakresie nadinterpretacji (domniemania). Fotobudka SMOVE FBOX PRO nie ujawnia bowiem żadnych cech wynalazku zastrzeganych w zastrzeżeniu niezależnym. Z przedstawionego artykułu wynika jedynie, że urządzenie to składa się z dwóch boxów, przy czym nie wyjaśniono na czym podział ten ma polegać, czy autor miał na myśli obudowę i wewnętrzną konstrukcję fotobudki, czy też inny podział. Jedyną "pewną" cechą przeciwstawionego urządzenia, wskazaną również w spornym wynalazku, jest zdaniem Skarżącej pierścieniowa lampa LED. Ze sprawy (artykułu) nie wynika również czy i w jaki sposób miałoby dojść do przesłania zdjęć na facebooka lub maila. W konsekwencji, na podstawie treści przedstawionego artykułu, nie można w sposób obiektywny uznać, że konstrukcja urządzenia fotobudka SMOVE FBOX PRO jest znana i odpowiada w znacznej części zastrzeżenia niezależnego spornego wynalazku - poza obudową i lampą nie zostały wskazane żadne jej cechy.

Powyższe w ocenie Skarżącej dowodzi, że organ w sposób nie uprawniony przyjął także, że przeciętny fachowiec, bez wkładu myśli twórczej, może zaopatrzyć fotobudkę SMOVE FBOX PRO w moduł płatności skomunikowany dwustronnie oraz wyposażyć ją w system ogrzewania. Nadto organ zaniechał porównania opisywanego przez Wnoszących sprzeciw systemu ogrzewania ze wspólnie działającym system ogrzewania i układem chłodzenia, połączonym z jednostką zarządzającą, przez co nie wyjaśnił wszystkie okoliczności, mających istotne znaczenie dla sprawy. W sprawie nie przedstawiono przy tym żadnego dowodu, ze znanego na dzień zgłoszenia spornego wynalazku stanu techniki, dokumentującego urządzenia, a tym bardziej urządzenia typu fotobudka, które przedstawiałyby układ chłodzenia i system ogrzewania, współpracujący z jednostką zarządzającą, do której i z której wysyłane są sygnały sterujące. W ocenie Skarżącej dowodem takim nie może być opis wynalazku "Paczkomat modułowy", bowiem z opisu rysunku wynika, że system chłodząco-podgrzewający paczkomatu modułowego wyposażony jest w wentylator, grzejnik i sensor temperatury - co oznacza wprost, że powyższy system chłodząco-podgrzewający nie jest połączony z jednostką zarządzającą, w ramach której dochodzi do przepływów sygnałów, a poszczególne urządzenia mogą być podłączone za pomocą zwykłej wtyczki podpiętej do gniazda z prądem.

Odnosząc się zaś do modułu płatności w zakresie ww. wynalazku "Paczkomat modułowy" Skarżąca wskazała, że zgodnie z jego opisem patentowym można wskazać jedynie na centralkę z terminalem płatniczym lub bankomatem. W spornym wynalazku mamy natomiast do czynienia z szeroko rozbudowanym modułem płatności, nieznanym w dacie ujawnienia wynalazku z wcześniejszego stanu techniki i nie dostępnym w paczkomatach, biletomatach automatach sprzedających napoję lub słodycze, a tym bardziej w urządzeniach typu "Fotobudka". W jej ocenie wskazane przez organ, powszechne urządzenia w 2015 r., nie posiadały z całą pewnością, w ramach jednego urządzenia, modułu płatności oferującego całe spektrum płatności, w tym skanera kodów kreskowych oraz kodów QR (S), które posiada sporny wynalazek.

Odnosząc się do kwestii oczywistości spornego wynalazku wskazała, że organ w tym zakresie oparł swoje stanowisko wyłącznie na własnym przekonaniu, bez przeprowadzenia zarówno wszechstronnego postępowania dowodowego, w tym bez przeprowadzenia opinii biegłego, jak i bez dokładnej analizy opisu patentowego w tym fig. 1a oraz z pominięciem ekspertyzy z dnia 23 listopada 2020 r.

Skarżąca stwierdziła, że w uzasadnieniu skarżonej decyzji próżno szukać:

wskazania, na podstawie których konkretnie dowodów, przedłożonych przez Wnoszących sprzeciw, organ uznał za zasadny zarzut naruszenia art. 26 p.w.p., wskazując, że jej wynalazek jest oczywisty i nie posiada poziomu wynalazczego;

powodów oraz podstawy prawnej, dla których organ uznał, że do oceny zdolności patentowej nie wchodzą cechy wskazane jako: fotobudka (F) połączona jest z modułem wyjść (MW) i gdzie fotobudka (F) i moduł wyjść (MW) stanowią oddzielne urządzenie, gdyż (nieokreślony w opisie spornego patentu) modułem wyjść (MW), jako odrębne urządzenie nie należy do zespołu cech technicznych niezbędnego do określenia przedmiotu wynalazku w postaci tytułowej fotobudki, w sytuacji gdy zastrzeżenie niezależne definiuje zespół cech jednego wynalazku, a moduł wyjść stanowi nierozerwalnie jego część;

przyczyn powołania:

amerykańskiego opisu zgłoszenia patentowego nr [...] , przedstawiającego mobilną fotobudkę oraz wpływu powołania tego zgłoszenia dla sprawy;

jako przykładów urządzeń posiadających układ chłodzenia i system ogrzewania urządzeń w postaci: parkomatów, paczkomatów i urządzeń sprzedających napoje lub słodycze na ulicach, w sytuacji gdy z żadnego dowodu przedłożonego przez Wnoszących sprzeciw nie wynika, aby ww. urządzenia, poza systemem ogrzewania, posiadały układ chłodzenia, współpracujący jednocześnie z jednostką zarządzającą;

z jakich dokumentów wywiódł tezy w zakresie parkomatów i urządzeń sprzedających napoje lub słodycze na ulicach;

przyczyn pominięcia treści i wniosków zawartych w ekspertyzie dr inż. T. S., mających istotne znaczenie dla sprawy w kontekście rozróżnienia systemu ogrzewania od układu chłodzenia (UCH) i systemu ogrzewania (SO) współdziałających z jednostką zarządzającą (JZ);

odniesienia się do stanowiska Skarżącej wyrażonego z pismach z 6 listopada 2019 r. oraz z 18 grudnia 2020 r., szczegółowo traktującego o dowodach i twierdzeniach Wnoszących sprzeciw;

wskazania, z jakich powodów rozpoznany został zarzut naruszenia art. 33 ust 1 i ust. 2 p.w.p., w sytuacji gdy zgłoszono go po terminie do wniesienia sprzeciwu.

W zakresie naruszenia prawa materialnego Skarżąca podniosła, że przy ocenie poziomu wynalazczego spornego wynalazku winna była zostać zastosowana, w sposób prawidłowy, metoda badania problem-rozwiązanie. Badanie w powyższy sposób kwestii nieoczywistości, na gruncie art. 26 p.w.p., wymaga po pierwsze zidentyfikowania najbliższego stanu techniki - co w sprawie organ poczynił błędnie, a następnie winno sformułować się problem techniczny, poprzez określenie cech zastrzeganego wynalazku, które nie występują w najbliższym stanie techniki. Organ w niniejszej sprawie przyjął, że problemem takim jest "system ogrzewania", w sytuacji gdy opis wynalazku wskazuje wprost na wspólnie działający system ogrzewania i układ chłodzenia, połączony z jednostką zarządzającą, w ramach której dochodzi do przepływów sygnałów. Błędnie "wykonane" przez organ powyższe dwa etapy uniemożliwiają zatem ocenę postępu technicznego wnoszonego przez sporny wynalazek.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej odnosząc się po kolei do wszystkich zarzutów ze skargi.

W toku postępowania Wnoszący sprzeciw – T. M. i A. Z. – wspólnicy V. s.c. w [...] (dalej "Uczestnicy") poinformowali o przystąpieniu do spółki nowego wspólnika - Justyny Mróz, a to w miejsce dotychczasowego wspólnika – A. Z. (k. 79).

Uczestnicy wnieśli o oddalenie skargi, wskazując, że podstawą sprzeciwu był art. 89 ust. 1 w zw. z art. 24, art. 25 ust. 1, art. 26 ust. 1 i art. 33 ust. 1 i 2 p.w.p. W ich ocenie w sprzeciwie przedstawiono argumenty i dowody wskazujące zarówno na brak nowości, jak i na brak poziomu wynalazczego oraz brak dostatecznego ujawnienia spornego wynalazku w sposób pozwalający na jego urzeczywistnienie. Ich zdaniem organ prawidłowo wykazał zarówno zakres badania spornego wynalazku, jak i powody, które legły u podstaw jego unieważnienia. Organ szczegółowo uzasadnił dlaczego ocenie zdolności patentowej nie podlegały cechy wskazane w zastrzeżeniu zależnym jako "korzystne", które nie znajdują oparcia w przykładzie realizacji wynalazku wskazanego w opisie (przykład 1 i odpowiadający mu rysunek fig. 1 nie realizuje przedmiotu wynalazku).

Skarżąca w replikach stwierdziła, że stanowiska Urzędu Patentowego RP i Uczestników są zbieżne i niezasadne. Podtrzymując argumentację skargi nie zgodziła się z zarzutem organu jakoby nie wskazała, na czym ma polegać naruszenie wskazanych w skardze przepisów postępowania, co jakoby uniemożliwiło szczegółową odpowiedź w tym zakresie (dot. pkt I-III skargi), a to w sytuacji, gdy już w petitum skargi, w poszczególnych punktach wykazał, na jakiej podstawie wywodzi konkretne naruszenia procedury. W jej ocenie teki stanowisko organu spowodowane jest znacznym uproszczeniem treści postawionych w skardze zarzutów.

Ponownie podniosła, że w sprawie nie uzyskała odpowiedzi na pytanie, dlaczego organ uznał, że fotobudka SMOVE FBOX PRO została uznana za najbliższy stan techniki dla spornego urządzenia, skoro - w sposób obiektywny, w ujawnionym artykule, nie jest widoczne nic innego, jak tylko zewnętrzna obudowa i lampa LED. Nie jest znana nie tylko wewnętrzna konstrukcja i system wzajemnych połączeń fotobudki SMOVE FBOX PRO, ale nie są nawet widoczne jej zewnętrzne elementy. Zatem skoro za najbliższy stan techniki uznano fotbudkę SMOVE FBOX PRO, której cechy zewnętrzne nie zostały ujawnione, to organ nie mógł w sposób obiektywny określić problemu technicznego, który powinien zostać rozwiązany, ani wskazać czy specjalista, znający najbliższy stan techniki przy rozpatrywaniu problemu technicznego zastosowanego w wynalazku, byłby w stanie, bez dokonań twórczych, w sposób zawodowy i rutynowy dojść do zastrzeganego rozwiązania.

W ocenie Skarżącej organ bez większego uzasadnienia (lakonicznie) przyjął, że jedynym problemem technicznym rozwiązywalnym przez sporny wynalazek jest system ogrzewania, który nie jest rozwiązywany bezpośrednio przez fotobudkę SMOVE FBOX PRO oraz ewentualnie, za problem techniczny, może zostać uznany moduł płatności, a także (choć nie jest to jasne) system chłodzenia oraz układ ogrzewania, występujące w spornym wynalazku, a jeśli tak, to z jakiego powodu porównuje go do układów zawartych w paczkomatach i parkomatach, skoro układy te nie są powiązane z jednostką zarządzającą.

Skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniem, że wspólnie działający układ chłodzenia i system ogrzewania nie zostały objęte ochroną patentową, gdyż współpraca tych układów została wskazana na rys. 1, który został również szczegółowo opisany, w pominiętej przez organ, prywatnej ekspertyzie sporządzonej przez dr inż. T. S. Podniosła przy tym, że ekspertyza ta nie została powołana, jak twierdzi organ, na okoliczność wykazania, że "wentylator nie może być uznany za system grzewczo-chłodzący", ale na okoliczność wykazania, że sporny wynalazek ujawnia wspólnie działający system ogrzewania i układ chłodzenia, oraz powoływanego w tym kontekście przez Uczestnika postępowania wentylatora. Zdaniem Skarżącej treść tej ekspertyzy winna wpływać na ocenę zdolności patentowej spornego rozwiązania, a jeżeli organ miał odmienne zdanie, winien był je wyjaśnić w uzasadnieniu decyzji.

Skarżąca wskazała także na - jej zdaniem, istniejące rozbieżności w stanowisku organu wyrażonym w uzasadnieniu skarżonej decyzji (s. 9 akapit 4 licząc od dołu strony), a wyrażonym w odpowiedzi na skargę (s. 9) w zakresie czy organ przyjął, czy też nie, że problemami technicznymi spornego wynalazku są: samodzielny system ogrzewania oraz moduł płatności. Zastanawiającym dla Skarżącej przy tym jest, że dla organu nie stanowi problemu technicznego wyposażenie fotobudki SMOVE FBOX PRO (nieznanej z budowy zewnętrznej i wewnętrznej) w układ ogrzewania i współdziałający układ chłodzenia, a problem stanowi niezdefiniowany "moduł wyjść", który jest urządzeniem powszechnie znanym i dostępnym, tym bardziej dla przeciętnego fachowca z danej dziedziny.

Reasumując Skarżąca stwierdziła, że - wbrew stanowisku organu, zastrzeżenie niezależne obejmuje współpracę systemu ogrzewania oraz układu chłodzenia, co jest potwierdzone w rys. 1a oraz zostało dokładnie wyjaśnione w ekspertyzie dr inż. T. S. Z treści uzasadnienia decyzji nie jest zaś wiadomym, dlaczego organ uznał, że w spornym wynalazku mamy do czynienia z niezależnym systemem ogrzewania oraz dlaczego pominął dowód z tej ekspertyzy.

Skarżąca w załączeniu replik przedłożyła do akt decyzję Urzędu Patentowego RP z [...] lipca 2019 r., dotycząca spornego wynalazku, wydaną także w trybie postępowania spornego, którą organ oddalił wniosek F. sp. z .o.o. z siedzibą w [...] o unieważnienie spornego wynalazku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Kontroli Sądu podlega decyzja o unieważnieniu patentu na wynalazek. Skarżąca kwestionuje stanowisko organu o braku poziomu wynalazczego spornego wynalazku w rozumieniu art. 26 p.w.p., czyli ustalenie przez organ, że wynalazek ten wynika dla znawcy w sposób oczywisty ze stanu techniki.

Wbrew zarzutom skargi, organ dokonał prawidłowej oceny poziomu wynalazczego rozwiązania według patentu. Wykorzystał w tym celu - wypracowaną zarówno na gruncie orzecznictwa krajowego, jak i Europejskiego Urzędu Patentowego (organu wykonawczego Europejskiej Organizacji Patentowej powołanej na mocy Konwencji o udzielaniu patentów europejskich) - metodykę problem-rozwiązanie, której zastosowanie pozwala zapewnić obiektywną ocenę poziomu wynalazczego (czy też nieoczywistości) i uniknąć analizy stanu techniki ex post factum.

Jedynie dla porządku wskazać należy, że w metodzie problem-rozwiązanie wyróżnia się trzy stadia. Pierwsze polega na ustaleniu najbliższego stanu techniki, jako jednej lub kilku publikacji, na tle których specjalista najłatwiej doszedłby do wynalazku. Następnie formułuje się obiektywny problem techniczny, poprzez określenie cech zastrzeganego wynalazku, które nie występują w najbliższym stanie techniki. W wyniku powyższych ustaleń, zmierza się - w trzecim stadium - do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy znawca - stojąc przed określonym problem technicznym i znając stan techniki - doszedłby do wynalazku, tj., czy modyfikując lub dostosowując ów stan techniki (bez twórczego jednak wkładu) zrealizowałby to, co realizuje wynalazek. Innymi słowy, czy znawca, mając na uwadze stan techniki, byłby w stanie sam zasugerować zastrzegane cechy techniczne w celu uzyskania rezultatu osiągniętego za pomocą zastrzeganego wynalazku.

Za rozwiązania oczywiste w szczególności uważa się rutynowe dostosowanie znanego rozwiązania do danych warunków, proste wykorzystanie znanej zasady dla osiągnięcia oczywistego w świetle tej zasady celu, proste zastąpienie znanych środków technicznych w znanym rozwiązaniu ich ekwiwalentami lub proste skojarzenie kilku znanych rozwiązań.

Poszczególne etapy badania poziomu wynalazczego zostały prawidłowo przeprowadzone przez organ i opisane w decyzji. Znajdują się w niej także wnioski sformułowane po każdej części tej oceny.

Najpierw organ ustalił zakres ochrony spornego wynalazku, właściwie identyfikując z zastrzeżenia niezależnego granice wyłączności spornego rozwiązania.

Zastrzeżenie niezależne określa bowiem główny zespół cech wynalazku (określony w art. 33 ust. 4 p.w.p. jako "ogół cech zgłaszanego wynalazku"), stanowiąc tym samym rozwiązanie podstawowe. Podaje wszystkie istotne cechy techniczne wynalazku, które są konieczne do jego realizacji w zastosowaniu przemysłowym. Natomiast zastrzeżenia zależne, zawierając wszystkie cechy zastrzeżenia niezależnego i dodatkowo cechy dodane, jedynie doprecyzowują cechy rozwiązania podstawowego lub służą do chronienia wariantów wynalazku będących dla rozwiązania podstawowego rozwiązaniami dodatkowymi. Zastrzeżenia te nie rozszerzają zakresu ochrony ponieważ nie zmieniają istoty wynalazku.

W niniejszej sprawie organ przyjął, że ocenie zdolności patentowej podlegają cechy znamienne spornego wynalazku wskazane jako "jednostka zarządzająca (JZ) komunikuje się dwustronnie, odbiera i wysyła informacje z modułu płatności (MP), oraz jednostka zarządzająca (JZ) komunikuje się dwustronnie, wysyła i odbiera informacje z routera (R), przy czym fotobudka (F) wyposażona jest w układ chłodzenia (UCH) oraz system ogrzewania (SO), przy czym fotobudka (F) ma budowę modułową to znaczy wykonana jest w systemie modułowym, a konstrukcja fotobudki (F) wykonana jest jako monolityczna i/lub wielosegmentowa".

W świetle treści zastrzeżenia niezależnego oczywiście uzasadnione było nieuwzględnianie w ocenie zdolności patentowej cechy wskazanej jako "korzystnie moduł wyjść wyposażony jest w dodatkową jednostkę zarządzającą (JZ)". Trudno bowiem podważyć stanowisko organu, że określenie w zastrzeżeniu niezależnym konkretnej cechy jako korzystnej oznacza, że nie należy ona do zespołu cech technicznych niezbędnego do określenia przedmiotu wynalazku. Jak wskazano w odpowiedzi na skargę, cechy korzystne nie występują we wszystkich wykonaniach zastrzeganego wynalazku, a jedynie w wykonaniach uznanych przez zgłaszającego za korzystne.

Ponadto - zdaniem organu - do oceny zdolności patentowej nie wchodzą cechy wskazane jako "fotobudka (F) połączona jest z modułem wyjść (MW)" i "gdzie fotobudka (F) i moduł wyjść (MW) stanowią oddzielne urządzenia". Także w tym zakresie należy przyznać rację organowi, że - nieokreślony w opisie spornego patentu - moduł wyjść (MW), jako odrębnie urządzenie nie należy do zespołu cech technicznych niezbędnego do określenia przedmiotu wynalazku w postaci tytułowej fotobudki. Nie została przedstawiona konstrukcja "modułu wyjścia (MW)" jako urządzenia służącego do podłączania innych urządzeń.

Należy podkreślić, że wynalazek musi zawierać, a zgłoszenie ujawniać, wszystkie środki techniczne niezbędne dla jego zastosowania, a więc urzeczywistnienia idei technicznej leżącej u jego podstaw. Niezbędnym warunkiem rejestracji zgłoszonego wynalazku jest takie określenie zastrzeżeń patentowych, aby stanowiły precyzyjną instrukcję wskazującą na konkretne środki techniczne niezbędne do osiągnięcia założonego, powtarzalnego rezultatu w dowolnych warunkach. Opis funkcjonalności urządzenia (lub jego części) sam w sobie nie znosi konieczności przedstawienia pełnego opisu budowy urządzenia jako takiego.

Skarżąca w skardze i piśmie procesowym z dnia 21 września 2021 r. - odwołując się do treść zastrzeżeń zależnych oraz do rysunków - dokonuje rozszerzającej interpretacji części znamiennej zastrzeżeń patentowych w stosunku do literalnej treści udzielonego prawa wyłącznego. Stanowiska takiego nie można zaakceptować. W tym miejscu wskazać należy, że art. 63 ust. 2 p.w.p. w zdaniu drugim dopuszcza możliwość wykładni zastrzeżeń patentowych. Taka potrzeba może pojawić się w różnych przypadkach np. w postępowaniu o naruszenie patentu. Interpretacja taka nie jest jednak dopuszczalna jeśli prowadzi do rozszerzenia ochrony patentowej wbrew jasnej literalnej treści zastrzeżenia patentowego w jego części znamiennej.

W kwestii wykładni zastrzeżeń patentowych w doktrynie wskazuje się, że pierwszoplanowe znaczenie ma interpretacja językowa zastrzeżeń patentowych. Nie jest przy tym możliwe odejście od językowego brzmienia zastrzeżeń w takim stopniu, który doprowadziłby do objęcia ochroną rozwiązania nieujawnionego w dacie pierwszeństwa (zob. K. Szczepanowska-Kozłowska, Przedmiotowy zakres ochrony patentowej na gruncie ustawy - Prawo własności przemysłowej, (w:) Księga pamiątkowa z okazji 85-lecia ochrony własności przemysłowej w Polsce, pod red. E. Wikło, Warszawa 2003, s. 158). Pozostaje to w zgodzie z ogólną zasadą nieobejmowania wyłącznością patentową rozwiązań, których nie przedstawiono w zgłoszeniu.

Tak więc organ bazując na treści zastrzeżeń patentowych wyciągnął wnioski mające w nich pełne oparcie. Stanowisko skarżącej wyrażone na rozprawie, że bez ujęcia w ocenie poziomu wynalazczego zakwestionowanych - pominiętych przez organ - cech spornego wynalazku, ten wynalazek nie ma sensu (bo wynalazek oceniany bez modułu wyjść to nie fotobudka tylko aparat), samo w sobie nie przekonuje. W tym zakresie decydujące znaczenie ma bowiem treść zastrzeżenia niezależnego. Jego uzupełnienia w treści w nim niewysłowione na etapie badania prawidłowości udzielenia ochrony jest niedopuszczalne.

Ustaliwszy zaś zespół cech spornego wynalazku organ pogrupował je w pięć zespołów, które wyznaczają poszczególne funkcjonalności spornego wynalazku, niezależne od jego funkcjonalności głównej. Uznał, że rozwiązanie ma charakter agregatowy. Skarżąca krytykuje to podejście podnosząc, że organ powinien dokonać oceny rozwiązania jako całości.

Rzeczywiście nie budzi wątpliwości, że wynalazki stanowiące agregaty i kompozycje, będące kompilacją znanych składników, należy oceniać całościowo. Zarzut oczywistości powinien być stawiany całemu rozwiązaniu, a nie tylko jego poszczególnym elementom, gdyż nawet połączenie znanych urządzeń czy metod postępowania może wymagać wkładu wynalazczego.

Niemniej skarżąca nie wykazała, że organ - mimo uznania, że wynalazek ma charakter agregatowy - poniechał takiej całościowej analizy.

Umknęło uwadze skarżącej, że w kontrolowanym postępowaniu organ poszukiwał w stanie techniki urządzeń realizujących podobny cel, a następnie zidentyfikował różnice i podobieństwa pomiędzy istotą zgłoszonego wynalazku, a znanymi w chwili zgłoszenia zbliżonymi rozwiązaniami, porównując ich cechy techniczne. Oczywiście na tyle, na ile pozwalały na to ujawnienia tych rozwiązań, czyli zastrzeżenia patentowe - w przypadku spornego wynalazku oraz opis w czasopiśmie - w przypadku przeciwstawienia.

Przechodząc do drugiego etapu oceny poziomu wynalazczego spornego rozwiązania organ przyjął za najbliższy stan techniki fotobudkę SMOVE FBOX PRO ujawnioną na XVIII Targach FILM WIDEO FOTO w [...] w dniach 26 - 28 marca 2015 r. Fakt ten odnotowano w nr [...] miesięcznika FOTO, oddanego do druku dnia 31 marca 2015 r., a zatem przed datą pierwszeństwa spornego patentu (9 listopada 2015 r.).

Wbrew stanowisku skarżącej, sięgnięcie przez organ przy ocenie wkładu spornego rozwiązania w stan techniki do zaoferowanego przez uczestnika/wnioskodawcę przeciwstawienia nie jest obarczone wadą. Organ miał obowiązek skorzystać z tego - znajdującego się w aktach sprawy - ujawnienia poszukując rozwiązania stanowiącego punkt wyjścia do rozważań w tym zakresie. Zakłada je pierwszy etap metodologii problem - rozwiązanie.

Organ następnie odniósł (przyporządkował/zestawił) ujawnione cechy przeciwstawienia do zastrzeżonych cech spornego wynalazku.

I tak, z artykułu tego wynika, że pokazana na ww. targach fotobudka posiadała cechy znamienne spornego wynalazku zastrzeżone jako "jednostka zarządzająca (JZ) komunikuje się dwustronnie, wysyła i odbiera informacje z routera lub jego ekwiwalentu (co odpowiada opisowi "po zrobieniu zdjęcia można je wysłać na facebooka lub maila"), przy czym fotobudka (F) wyposażona jest w układ chłodzenia (ma "system chłodzenia komponentów"), przy czym fotobudka (F) ma budowę modułową to znaczy wykonana jest w systemie modułowym, a konstrukcja fotobudki (F) wykonana jest jako monolityczna i/lub wielosegmentowa ("podział na dwa boksy ułatwia transport (...)".

Przywołane cechy ujawnionego na targach rozwiązania organ zaczerpnął wprost z publikacji. Tak więc niezasadnie skarżąca podnosi w piśmie z dnia 21 września 2021 r., że "w ujawnionym artykule nie jest widoczne nic innego jak tylko zewnętrzna obudowa i lampa LED".

W sprawie nie mogły odnieść skutku argumenty skarżącej odwołujące się do poglądu organu wyrażonego w decyzji z dnia [...] lipca 2019 r. załączonej do pisma do Sądu z dnia 21 września 2021 r. Dla jasności wywodu Sąd wskazuje, że w decyzji tej, wydanej z wniosku innego podmiotu o unieważnienie spornego patentu, dowód z notatki zawartej w miesięczniku FOTO nr [...] o pokazaniu fotobudki na XVIII Targach FILM WIDEO FOTO w [...] w dniach 26 - 28 marca 2015 r., został zdyskwalifikowany ze względu na jego formę, a jedynie na marginesie uczyniono uwagę, że ww. doniesienie nie ujawnia wszystkich cech spornego rozwiązania w sposób - co wynika z kontekstu - szkodzący jego nowości. Sąd wskazuje, że w niniejszej sprawie organ nie wyraził odmiennego poglądu. Nie budzi bowiem wątpliwości, ze ww. notatka prasowa nie ujawnia wszystkich zastrzeżonych cech spornego wynalazku. Okoliczność ta nie stoi jednak na przeszkodzie aby dowód ten - prawidłowo poświadczony za zgodność z oryginałem - w niniejszej sprawie wykorzystać w analizie poziomu wynalazczego wynalazku.

Następny etap oceny to zidentyfikowanie problemu technicznego, który jest rozwiązywany przez przedmiotowy wynalazek oraz istoty przeciwstawionych rozwiązań technicznych. W tym zakresie organ nawiązał do celów (zalet) spornego wynalazku określonych przez samego uprawnionego w opisie patentowym i zgłoszonych w toku postępowania spornego ("Zaletą rozwiązania według wynalazku jest możliwość wykonania fotobudki jako urządzenie mobilne bądź też stacjonarne". "Kolejną zaletą rozwiązania według wynalazku jest możliwość zmiany kąta patrzenia aparatu/kamery/skanera.", "Dodatkową zaletą rozwiązania według wynalazku jest to, że system fotobudki może być modułowy - komponenty mogą być łączone ze sobą bądź pracować jako oddzielne urządzenia", oraz zapewnienie fotobudce możliwości pracy w różnych warunkach, np. zimą na stoku narciarskim).

Wskazywany przez skarżącą cel spornego wynalazku określony jako "Kolejną zaletą rozwiązania według wynalazku jest możliwość zmiany kąta patrzenia aparatu/kamery/skanera" nie znajduje uzasadnienia w części znamiennej zastrzeżenia niezależnego spornego patentu, gdyż żadna z cech znamiennych zastrzeżenia niezależnego nie rozwiązuje tego problemu. Do tych cech nie nawiązują także inne cele określone w piśmie skarżącej do Sądu z dnia 21 września 2021 r. Wykazywany zaś w tym piśmie cel związany z modułowością został w sprawie uwzględniony. Organ zauważył, że ten cel spornego wynalazku realizuje także przeciwstawienie. Również cel związany z pracą urządzenia na zewnątrz został wzięty w sprawie pod uwagę w schemacie problem-rozwiązanie.

Zaś fakt, że organ zasugerował w decyzji, że problem techniczny spornego patentu stanowi także "posiadanie systemu ogrzewania" nie ma wpływu na wynik sprawy. Czytając decyzję można łatwo ten błąd dostrzec i mimo to w pełni zrozumieć wywód organu odnoszący się do drugiego etapu oceny poziomu wynalazczego spornego rozwiązania.

Organ odnotował bowiem, że przeciwstawione rozwiązanie nie ujawnia dwu znamiennych cech spornego wynalazku, mianowicie wyposażenia w układ ogrzewania i system płatności.

Uwzględniając jednak powszechną wiedzę o dostępnych funkcjonalnościach urządzeń/automatów obecnych w codziennym życiu (w tym tych pracujących na "świeżym powietrzu") organ uznał, że rutynowym krokiem znawcy byłoby uzupełnienie znanego rozwiązania o moduł ogrzewania (przy założeniu znajomości jednego z celów tego wynalazku w postaci przeznaczenia/zdolności urządzenia do pracy w warunkach zewnętrznych, np. wykonywania zdjęć na stoku narciarskim).

Na tej samej podstawie znawca wyposażyłby rozwiązanie ze stanu techniki w moduł płatności. Tym bardziej, że w opisie zgłoszenia patentowego nr [...], obejmującego mobilną fotobudkę, która ujawnia także cechy znamienne spornego wynalazku (wyszczególnione w zaskarżonej decyzji), został ujawniony także moduł płatności złożony z czytnika kart kredytowych i skrzynki komunikacyjnej 32 [patrz akapit 19 tłumaczenia], a komputer 36 (jednostka zarządzająca) jest skonfigurowany do wysyłania i odbierania informacji m.in. z czytnika kart kredytowych i skrzynki komunikacyjnej 32 (patrz akapit 20 tłumaczenia). Organ zauważył przy tym, że w jednym przykładzie wykonania, komputer jest skonfigurowany do przesyłania informacji do sieci www [Internet], a więc komunikuje się dwustronnie, wysyła i odbiera informacje z routera [lub jego ekwiwalentu]. Dodatkowo, fotobudka ta jest wykonana jako monolityczna i/lub wielosegmentowa, składana do transportu [patrz akapit 17 tłumaczenia] i jak każda fotobudka ma budowę modułową, gdyż złożona jest z zunifikowanych zespołów takich jak komputer jednostka zarządzająca], aparat fotograficzny, ekran, lampy, drukarka, router, moduł płatności itd.

Sąd wskazuje, że nie ma znaczenia stopień skomplikowania modułu płatności w spornym wynalazku, jako że ta jego cecha nie była zastrzeżona. Podobnie na gruncie zastrzeżenia niezależnego nie ma znaczenia akcentowane przez skarżącą współdziałanie (połączenie) układu chłodzenia i systemu ogrzewania. Stąd bez naruszenia prawa organ nie ocenił przedłożonej przez skarżącą w ww. zakresie opinii/ekspertyzy dr. inż. T. S.

Uwzględniając powyższe Sąd podzielił także stanowisko organu, że przeciętny znawca w danej dziedzinie techniki wykorzystując w sposób standardowy ogólnie dostępną wiedzę i swoje doświadczenie zawodowe, bez dokonań twórczych może osiągnąć wynik jak w spornym wynalazku.

Odnosząc się do zarzutów związanych z nieprzeprowadzeniem w sprawie dowodu z opinii biegłego na okoliczności podane w skardze (pkt III), Sąd wskazuje, że jak wynika z utrwalonego już orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu spornym przed Urzędem Patentowym RP dopuszczenie dowodu z opinii biegłego jest możliwe, która to możliwość wynika z treści art. 256 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. art. 84 § 1 k.p.a. (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2018 r., sygn. II GSK 3315/16, z dnia 22 listopada 2016 r., sygn. II GSK 1017/15, z dnia 13 października 2015 r., sygn. II GSK 1017/15). Nie oznacza to jednak, że w każdej sprawie dopuszczenie dowodu z opinii biegłego jest zasadne. Dowód taki w tego rodzaju postępowaniu ma miejsce wyjątkowo, wtedy gdy materia, której dotyczy rozwiązanie stanowiące wynalazek, należy do bardzo specjalistycznej i skomplikowanej dziedziny wiedzy technicznej, co do której istnieją uzasadnione wątpliwości czy w kolegium orzekającym Urzędu Patentowego RP jest zatrudniony ekspert posiadający tak szczegółowe i specjalistyczne wiadomości lub sprzecznych opinii ekspertów. Należy przy tym brać pod uwagę, że Urząd Patentowy RP jest wysoko wyspecjalizowanym organem zatrudniającym ekspertów, których specjalistyczna wiedza ma odpowiadać zadaniom tego organu. Należy pamiętać, że organ, a nie biegły, decyduje o załatwieniu sprawy, że biegły jest powołany tylko do wydania opinii w kwestii faktycznej, której rozstrzygnięcie jest niezbędne do wydania przez organ decyzji. W przedmiotowej sprawie skarżąca nie wykazała, iż taka szczególna sytuacja miał miejsce.

Reasumując, Sąd podzielił w pełnym zakresie stanowisko Urzędu Patentowego RP, iż badany wynalazek nie spełniał w dacie zgłoszenia wszystkich warunków patentowalności, nie różnił się bowiem w prawnie doniosły sposób od rozwiązań znanych już ze stanu techniki. Urząd Patentowy wydając zaskarżoną decyzję wywiązał się z obowiązków wynikających m.in. z art. 7, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się tez innych - w tym tych podnoszonych w skardze - naruszeń przepisów prawa materialnego lub prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe Sąd - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - oddalił skargę.