Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 662/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2020-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz,, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 stycznia 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne dotyczące świadczeń pieniężnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. prowadził wobec majątku A. D. (dalej powoływany jako "skarżący") postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego [...] sierpnia 2018 r. przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., obejmującego należności w opłatach abonamentowych RTV za okres od stycznia 2013 r. do kwietnia 2018 r.

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny zawiadomieniem z [...] listopada 2018 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Powyższe zawiadomienie doręczono skarżącemu [...] listopada 2018 r. wraz z odpisem ww. tytułu wykonawczego.

Skarżący wniósł do organu egzekucyjnego zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, wskazując na nieistnienie obowiązku tj.: zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm., dalej powoływana jako u.p.e.a.), wskazując, że od września 2012 roku zmienił miejsce zamieszkania i prowadził wspólne gospodarstwo domowe z teściami, którzy regularnie opłacali abonament pod numerem indentyfikacyjnym [...], przypisanym do teścia – P. C. Wskazując na art. 2 ust. 5 pkt 1ustawy o opłatach abonamentowych stwierdził, że niezależnie od liczy odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych używanych w tym samym gospodarstwie domowym, uiszcza się jedną opłatę abonamentową. Podał też, że nie posiada dowodu wyrejestrowania odbiornika z poprzedniego adresu zameldowania. Podkreślił, że w związku ze zmianą miejsca zamieszkania nie był informowany o niedopełnieniu obowiązku wyrejestrowania odbiornika RTV, a pierwszym pismem, z którego dowiedział się o zaistniałej sytuacji było upomnienie z [...] maja 2018 r.

Postanowieniem z [...] lipca 2019 r. nr [...], wydanym w oparciu o ostateczne stanowisko Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. wyrażone w postanowieniu z [...] czerwca 2019 r., organ egzekucyjny uznał zarzuty skarżącego za nieuzasadnione. Po rozpatrzeniu zażalenia na to postanowienie, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B., postanowieniem z [...] września 2019 r., Nr [...] utrzymał je w mocy.

W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podkreślił, wskazując na brzmienie art. 33 § 1 pkt 1 i art. 34 § 1 4 u.p.e.a., że ostateczne stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutów zostało wyrażone w postanowieniu Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej z [...] czerwca 2019 r. Wypowiedź wierzyciela w zakresie zgłoszonego przez skarżącego zarzutu nieistnienia obowiązku jest dla organu egzekucyjnego wiążąca i organ ten nie miał uprawnień do jego podważenia. Jakkolwiek bowiem organ egzekucyjny z urzędu bada dopuszczalność egzekucji, nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności dochodzonego przez wierzyciela obowiązku (art. 29 u.p.e.a.). Będąc związany stanowiskiem wierzyciela w sprawie zarzutów wniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a., nie był uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w tym trybie stanowiska wierzyciela.

Wierzyciel wyrażając swoje stanowisko w sprawie zarzutów zakwalifikował wniesiony zarzut jako zarzut nieistnienia obowiązku w związku ze zmianą miejsca zamieszkania, wyrejestrowania odbiorników oraz prowadzeniem wspólnego gospodarstwa z teściem, który opłacał abonament rtv. Zarzut ten uznał za niezasadny wskazując, że: (-) na imię i nazwisko skarżącego została zgłoszona rejestracja odbiorników rtv, używanych pod adresem: ul. [...], w wyniku której wydana została książeczka radiofoniczna, która stanowiła potwierdzenie dokonania powyższej formalności, (-) zarejestrowanie odbiornika rtv stanowi wystarczającą przesłankę do stwierdzenia istnienia obowiązku dokonywania opłat abonamentowych, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej; (-) skarżącemu został nadany indywidualny numer identyfikacyjny użytkownika odbiorników rtv; (-) nie odnotowano wyrejestrowania odbiorników rtv zarejestrowanych przez skarżącego. Wierzyciel wskazał ponadto, że zarejestrowanie odbiorników rtv bez ich późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę do istnienia wynikającego z ustawy o opłatach abonamentowych obowiązku dokonywania opłat. Wobec braku wyrejestrowania odbiorników przez skarżącego wierzyciel uznał zarzut nieistnienia obowiązku z uwagi na niezamieszkiwanie przez skarżącego pod tym adresem, za nieuzasadniony.

Wierzyciel uznał również za niezasadny zarzut nieistnienia obowiązku w związku z prowadzeniem wspólnego gospodarstwa domowego z teściem, korzystającym ze zwolnienia od opłat abonamentowych.

Organ odwoławczy stwierdził, że skoro wierzyciel uznał za niezasadny zarzut nieistnienia obowiązku zapłaty abonamentu RTV, to w świetle przepisu art. 34 § 1 u.p.e.a. organ, jako związany wypowiedzią wierzyciela, nie mógł kwestionować takiego rozstrzygnięcia.

W skardze na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, skarżący wniósł o:

1) uchylenie tego postanowienia oraz poprzedzającego jego wydanie postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w B.,

2) o przeprowadzenie dowodów z dokumentów:

a) pisma z dnia [...] Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej Dział Abonamentu RTV - na okoliczność: faktycznego i przyznanego przez wierzyciela wyrejestrowania przez skarżącego w sierpniu 2012r. odbiorników na stronie internetowej Poczty Polskiej SA z powodu zmiany miejsca zamieszkania oraz nienadania mu numeru identyfikacyjnego nawet w roku 2012, pomimo obowiązku jego nadania i poinformowania go o tym w terminie do [...] grudnia 2007 r., zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. (Dz.U. Nr 187 poz. 1342), a w konsekwencji na okoliczność braku istnienia obowiązku ujętego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 roku, jako przypisanego do nienadanego mu numeru identyfikacyjnego;

b) potwierdzenia zameldowania na pobyt stały z [...] sierpnia 2012 roku nr ew. [...] - na okoliczność zmiany miejsca stałego pobytu skarżącego, wskazywanej jako przyczyna wyrejestrowania odbiorników podczas czynności ich wyrejestrowywania w sierpniu 2008 roku, potwierdzonej przez wierzyciela pismem z dnia [...] Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej Dział Abonamentu RTV;

c) dokumentów rejestracyjnych i zgłoszeniowych rejestracje lub zmianę danych rejestrowych wraz z zaświadczeniem o charakterze lokalu zajmowanego obecnie przez skarżącego - na okoliczność rzetelności skarżącego w wypełnianiu każdorazowo obowiązku rejestracji odbiorników rtv, przebywania we wspólnym gospodarstwie domowym z teściami zwolnionymi z opłat, a w konsekwencji o braku podstaw obciążania skarżącego opłatami abonenckimi zgodnie z art. 2 ust. 4 w zw. z ust. 5 ustawy o opłatach abonamentowych, wykluczającym obowiązek opłacania dwóch opłat w jednym gospodarstwie domowym, co skutkuje nieistnieniem obowiązku ujętego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 roku;

d) pism skarżącego skierowanych do Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej Dział Abonamentu RTV w Bydgoszczy wnoszących o przesłanie kopii pisma nadania skarżącemu numeru indentyfikacyjnego [...] widniejącego na ww. tytule wykonawczym - na okoliczność nienadania mi numeru identyfikacyjnego nawet w roku 2012, pomimo obowiązku jego nadania i poinformowania o tym w terminie do 12 grudnia 2007 roku, zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. (Dz.U. Nr 187 poz. 1342), a w konsekwencji na okoliczność braku istnienia obowiązku ujętego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 roku, jako przypisanego do nienadanego mu numeru identyfikacyjnego;

3) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu.

Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji lub postanowień, Sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm. oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania sytuacja taka niewątpliwie nie zachodzi.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze zauważyć należy, że z pisma Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej Dział Abonamentu RTV z [...].10.2012 r., na które powołuje się Skarżący, (nie zostało przedłożone organowi egzekucyjnemu i nadzoru) nie wynika aby dokonano wyrejestrowania odbiorników RTV. Z treści ww. pisma jasno wynika, "...że w przypadku braku weryfikacji danych (niezastosowania hasła) w ciągu 30 dni kalendarzowych złożony wniosek zostanie automatycznie usunięty z bazy, w związku z tym zgłoszenie wyrejestrowania nie zostanie dokonane". Ponadto do pisma załączono formularz zmiany danych wraz z jasną instrukcją jego wypełnienia i odesłania. W skardze zostało przyznane, że: " ...dowiedziałem się, że istnieją jakieś dodatkowe obowiązki (...), które miały polegać na jakiejś dodatkowej weryfikacji zgłoszonej zmiany". A zatem Skarżący został poinformowany jakie warunki musi spełnić aby wyrejestrowanie odbiorników doszło do skutku. Był też świadomy, że w związku z niedopełnieniem wymaganych formalności wyrejestrowanie odbiorników nie doszło do skutku. Okoliczność, iż pismo to zostało odebrane przez Pana A. D. po ok pół roku, jak też ocena, że nie ma oparcia w przepisach prawa nie uzasadnia uznania, że wyrejestrowanie odbiorników było skuteczne. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z 25.09.2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 z 2007 r., poz. 1342) o zaprzestaniu używania odbiorników użytkownik niezwłocznie powiadamia operatora publicznego poprzez złożenie w placówce operatora publicznego "Formularza zgłoszenia zmiany danych", którego wzór określa załącznik nr 3 do rozporządzenia. W związku z tym Poczta Polska postąpiła zgodnie z przepisami prawa załączając do pisma z [...].10.2012 r. formularz zgłoszenia zamiany danych wraz ze zwrotną kopertą. Ponadto możliwość wyrejestrowania odbiorników za pomocą strony internetowej i dodatkowe formalności z tym związane służące weryfikacji zgłoszenia nie stoją w sprzeczności z brzmieniem § 4 ww. rozporządzenia Ministra Transportu. Uznać go należy za dodatkowy sposób zgłoszenia zmian w zakresie opłat abonamentowych obok osobistego stawiennictwa w placówce pocztowej czy też poprzez korespondencję listową. Ponadto brak wyrejestrowania przez Skarżącego odbiorników RTV potwierdził wierzyciel w swoim stanowisku wyrażonym w ostatecznym postanowieniu z [...].06.2019 r. W rozstrzygnięciu tym wierzyciel przytoczył wyrok NSA z 22 czerwca 2017 r. sygn., akt II GSK 2878/15 zgodnie, z którym obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej trwa do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do dnia miesiąca, w którym dopełniono formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych. A zatem jak trafnie zauważył wierzyciel wyłącznie podjęcie przez abonenta działań do wyrejestrowania odbiorników rtv, zgodnie z obowiązującymi przepisami, może doprowadzić do ustania obowiązku opłacania abonamentu RTV jeżeli abonent nie dokona skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiornika, to nadal jest zobowiązany do uiszczania opłat abonamentowych. Mając powyższe na uwadze za niezasadne należy uznać twierdzenia, iż opłacanie abonamentu przez teścia w nowym miejscu zamieszkania, jak też zgłoszenie dokonane przez żonę, dowodzą skutecznego wyrejestrowania przez Pana A. D. odbiorników RTV. Odnosząc się do zarzutów nieotrzymania zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego zauważyć należy, że zarzut ten został zgłoszony na etapie skargi z [...].10.2019 r. Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Podkreślić należy, iż zobowiązany nie może po upływie terminu do wniesienia zarzutów uzupełniać zarzutów zgłoszonych w terminie, powołując nowe ich podstawy, gdyż zarzuty takie są spóźnione i nie podlegają rozpatrzeniu. Zobowiązany nie może, także zgłosić nowych podstaw zarzutów w toku postępowania w sprawie stanowiska wierzyciela wobec zarzutów oraz ewentualnego postępowania zażaleniowego (por. wyrok WSA w Warszawie z 16 marca 2005 r., w sprawie III SA/Wa 2485/2004, wyrok WSA w Gdańsku z II czerwca 2019 r. sygn.. akt I SA/Gd 686/19). Z tych też powodów Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie może się ustosunkować do tego zarzutu. W tym miejscu zauważyć należy, że postępowanie w sprawie umorzenia zaległości jest odrębnym postępowaniem, prowadzonym przez inny organ na podstawie odrębnych przepisów. Skoro zarzuty nie mogą być składne lub uzupełniane w ramach innych, nawet przewidzianych ustawą egzekucyjną, środków przysługujących zobowiązanemu, w tym np. skargi na czynności egzekucyjne z art. 54 u.p.e.a. lub żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego z art. 59 u.p.e.a., (por. wyrok WSA w Gliwicach z 3 września 2019 r. sygn. akt I SA/Gl 631/19) to tym bardziej okoliczności i dowody podnoszone w sprawie umorzenia zaległości nie mogą być wzięte pod rozwagę przez organ egzekucyjny oraz organ nadzoru rozpatrujący zarzuty na postępowanie egzekucyjne wniesione pismem z [...].11.2018 r. Stosownie do treści art. 34 § 1 u.p.e.a. wypowiedź wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Będąc związany stanowiskiem wierzyciela organ egzekucyjny nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutów i do obalenia w tym trybie stanowiska wierzyciela. Organ odwoławczy, tak jak organ egzekucyjny, będąc związany stanowiskiem wierzyciela, nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutów i merytorycznego badania stanowiska wierzyciela. Stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18.01.2012 r. sygn. akt II GSK 1490/10, w którym stwierdził, iż: "dyrektor izby skarbowej właściwy w sprawie nie jest uprawniony do ingerowania w treść stanowiska wyrażonego przez wierzyciela na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. Stanowisko wierzyciela odnośnie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 pkt 1- 5 u.p.e.a. jest wiążące także dla odwoławczego organu egzekucyjnego, sprawującego jednocześnie nadzór nad egzekucją administracyjną". Skoro wierzyciel wyrażając stanowisko w sprawie zarzutów, potwierdził istnienie i wymagalność egzekwowanego obowiązku na dzień wystawienia tytułu wykonawczego, oznacza to, iż zarzuty określone w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. nie mogły być uwzględnione.

Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Sąd postanowił jak w sentencji orzeczenia.