Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 1194/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174, art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia NSA Artur Mudrecki (spr.), Sędzia NSA Krzysztof Stanik, Protokolant Maja Fabrowska, po rozpoznaniu w dniu 19 września 2006 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Marka B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 631/05 w sprawie ze skargi Marka B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 27 grudnia 2004 r. (...) w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Marka B. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w W. kwotę 180 zł /słownie: sto osiemdziesiąt złotych / tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 31 maja 2005 r., III SA/Wa 631/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Marka B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 27 grudnia 2004 r., (...), w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Jak wynika z treści zaskarżonego wyroku Marek B. pismem z dnia 1 października 2004 r., wystąpił o umorzenie postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących zaległości określone w decyzjach Urzędu Skarbowego w Ż. (...).

Naczelnik Urzędu Skarbowego z Ż. nie uznając argumentacji podatnika odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Dyrektor Izby Skarbowej w W., zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia 27 grudnia 2004 r., (...), utrzymał w mocy postanowienie organu instancji. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej brak było podstaw do uznania, że w sprawie występują okoliczności wskazane w art. 59 par. 1 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 2002 nr 110 poz. 968 ze zm./ - dalej ustawa egzekucyjna, tj. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub brak doręczenia upomnienia, zaistnienie których obliguje organ egzekucyjny do umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Dyrektor Izby Skarbowej zaznaczył, że w art. 3a par. 1 ustawy egzekucyjnej ustanowiono wyjątek, zgodnie z którym w zakresie zobowiązań: powstałych w przypadkach określonych w art. 8 i 21 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ - dalej o.p., długów celnych powstałych w przypadkach określonych w art. 209 par. 1 oraz art. 217 par. 1 Kodeksu celnego, podatków wykazanych w zgłoszeniu celnym, a także składek na ubezpieczenie społeczne stosuje się również egzekucję administracyjną, jeżeli wynikają one odpowiednio:

- z deklaracji lub zeznania złożonego przez podatnika lub płatnika,

- ze zgłoszenia celnego złożonego przez zobowiązanego,

- z deklaracji rozliczeniowej złożonej przez płatnika składek na ubezpieczenie społeczne.

Organ wskazał, że podstawę prawną dochodzenia należności z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące w latach 1996, 1997 i 1999, stanowią złożone przez podatnika deklaracje VAT 7 za poszczególne miesiące zawierające korektę. Deklaracje te zawierały pouczenie, o którym mowa w art. 3a par. 2 ustawy egzekucyjnej. Ponadto zawiadomiono podatnika o konieczności zapłaty zaległego podatku pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego, które zostały odebrane przez podatnika odpowiednio w dniach 27 sierpnia 2001 r. i 20 września 2001 r. Dodał, że konieczność wydania przez Urząd Skarbowy decyzji wynikała przede wszystkim z faktu, iż zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym środka egzekucyjnego jakim jest egzekucja z nieruchomości może nastąpić jedynie w celu wyegzekwowania należności pieniężnych określonych lub ustalonych w ostatecznym orzeczeniu.

W złożonej skardze na wymienione postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie. Zarzucił naruszenie art. 59 par. 1 pkt 7 w związku z art. 3 ustawy egzekucyjnej, a także art. 6 Kpa oraz art. 7 Konstytucji RP.

2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga nie jest zasadna. W ocenie Sądu I instancji nie została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 59 par. 1 pkt 3 jak również żadne z innych przesłanek wymienionych w tym przepisie, gdyż tytuły egzekucyjne zostały wydane na podstawie korekt deklaracji. Z kolei decyzje Urzędu Skarbowego w Ż. z dnia 5 listopada 2001 r. określające zaległości podatkowe w podatku VAT zostały utrzymane w mocy decyzjami Izby Skarbowej w W. z dnia 19 lutego 2002 r., a wyrokiem z dnia 14 stycznia 2004 r., III SA 823/02, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na wyżej wymienione decyzje. W ocenie Sądu powyższe oznacza, że egzekwowany obowiązek został określony zgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego. Sąd podkreślił, że organ egzekucyjny nie posiada kompetencji organu podatkowego albowiem zgodnie z treścią art. 29 par. 1 ustawy egzekucyjnej, nie jest upoważniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Sąd przyznał rację stronie skarżącej w zakresie zarzutu dotyczącego art. 3a ustawy egzekucyjnej, zastrzegając jednocześnie, że uchybienie to nie mogło mieć znaczenia dla potrzeb tej sprawy.

Odnośnie powołanych w skardze zarzutów naruszenia art. 7 Konstytucji RP i 6 Kpa Sąd uznał je za nietrafne.

3. Od powyższego wyroku skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając mu naruszenie:

- art. 26a par. 1 w związku z art. 10 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ - dalej ustawa o VAT

- art. 59 ustawy egzekucyjnej poprzez błędną jego wykładnię

- art. 3 ustawy egzekucyjnej poprzez błędną jego wykładnię.

W oparciu o powyższe zarzuty strona wniosła o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania według obowiązujących norm.

W uzasadnieniu strona na wstępie przedstawiła zwięźle stan faktyczny sprawy, a następnie podniosła, że w sprawie zachodziły przesłanki do umorzenia postępowania z art. 59 ustawy egzekucyjnej. W ocenie skarżącego, wystawienie tytułu wykonawczego na podstawie deklaracji niespełniających wymagań, o jakich mowa w art. 10 ust. 1 i ust. 4 ustawy VAT, stanowi właśnie taką przesłankę niedopuszczalności prowadzenia egzekucji określoną w art. 59 ust. 1 pkt 7 ustawy egzekucyjnej. Ponadto skarżący zarzucił, że organ podatkowy, wbrew normom prawnym zawartym w treści art. 29 par. 1 ustawy egzekucyjnej, wszczął egzekucję na podstawie art. 3 ustawy egzekucyjnej, pomimo że przepis ten dopuszcza wyłącznie wszczęcie egzekucji wynikającej z decyzji i postanowień organu podatkowego, a nie z deklaracji czy korekt deklaracji podatnika. W ocenie autora skargi kasacyjnej uznanie przez Sąd I instancji za dopuszczalne prowadzenie przez organ egzekucji zobowiązań podatkowych z naruszeniem art. 3 ustawy egzekucyjnej, wynika z błędnej wykładni tego przepisu oraz błędnej wykładni art. 59 par. 1 pkt 7 ustawy egzekucyjnej.

Na rozprawie w dniu 19 września 2006 r. pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjną z braku uzasadnionych podstaw prawnych nie zasługuje na uwzględnienie.

Autor skargi kasacyjnej oparł zarzuty skargi kasacyjnej na naruszeniu przepisów prawa materialnego przez błędną ich wykładnię /art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm. w skrócie p.p.s.a./. Jednak w petitum skargi nie wskazano na czym ta wadliwa wykładnia miała podlegać.

Jeden z pierwszych zarzutów dotyczy naruszenia art. 26a ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /t.j. Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./. Przepis ten w dacie wszczęcia egzekucji stanowił, że dla zobowiązań podatkowych powstających w sposób przewidziany w art. 21 par. 1 pkt 1 ustawy - Ordynacja podatkowa podstawę wystawienia tytułu wykonawczego stanowi również deklaracja lub zeznanie złożone przez zobowiązanego.

W tych przypadkach tytuł wykonawczy można wystawić, jeżeli:

1/ w deklaracji lub zeznaniu zostało zamieszczone pouczenie, że stanowią one podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego,

2/ wierzyciel przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego przesłał zobowiązanemu upomnienie, o którym mowa w art. 15 par. 1.

W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że Marek B. wystawił korektę deklaracji w stosunku do swoich zobowiązań podatkowych, które mogły być określone w decyzjach deklaratoryjnych wskazanych w art. 21 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /t.j. Dz.U. 2005 nr 8 poz. 60 ze zm./. Następnie po doręczeniu upomnienia wystawiono tytuł wykonawczy, który stanowił podstawę do wszczęcia egzekucji. Analizowany przepis był przepisem szczególnym w stosunku do art. 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i mógł stanowić podstawę do zgodnego z prawem wystawienia tytułu egzekucyjnego. A zatem w dacie wszczęcia egzekucji istniały podstawy do jej prowadzenia. Przepis w wyniku nowelizacji ustawą z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 125 poz. 1368/ został skreślony, ale zastąpiono go art. 3a o tym samym brzmieniu. W związku z tym Sąd I instancji prawidłowo uznał, że powoływanie się przez organy egzekucyjne na art. 3a zamiast na przepis art. 26a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie stanowiło naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy /art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a./.

W tym miejscu należy podkreślić, że złożone deklaracje podatkowe zawierały pouczenie o możliwości wystawienia na jej podstawie tytułu wykonawczego i prowadzenia egzekucji. W związku z tym zarzut naruszenia art. 10 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ nie zasługuje na uwzględnienie. Powołane przepisy statuowały zasadę samoopodatkowania w podatku od towarów i usług. Brak jest również podstaw aby uznać, że wystawienie korekty deklaracji na innym druku niż w dacie powstania obowiązku podatkowego mogło ekskulpować Marka B. od prowadzenia egzekucji administracyjnej.

Za bezzasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /t.j. Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./. W świetle dotychczasowych ustaleń brak było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjna, bowiem egzekucja była w pełni dopuszczalna.

Z tych względów skargę kasacyjną na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało oddalić. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego uzasadnia treść art. 204 pkt 1 cyt. ustawy.