Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SAB/Wa 55/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
659
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłość postępowania  administracyjnego i że przewlekłość postępowania  nie miała charakteru rażącego
Powołane przepisy: article: art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Siwek, , Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Sędzia WSA Wojciech Sawczuk (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez S. W. w sprawie o wznowienie postępowania I. stwierdza przewlekłe prowadzenie postępowania przez S.W. w sprawie o wznowienie postępowania, II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. w pozostałym zakresie oddala skargę, IV. zasądza od S. W. na rzecz skarżącego M.S. 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I.

W skardze z 8 lutego 2021 r. M.S. zakwestionował przewlekłość postępowania w sprawie dotyczącej rozpoznania jego wniosku z [...] września 2019 r. o wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z [...] stycznia 2019 r. nr [...] zatwierdzającą projekt budowalny i udzielającą A.S. pozwolenia na budowę czternastu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej na działce nr ewid. [...] obręb [...] położonej przy ul. N. w K.

Jak wyjaśnił, w sprawie doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania wznowieniowego przez Starostę w okresie od [...] października 2019 r. do [...]kwietnia 2020 r.

Strona wniosła o:

1. uznanie, że organ I instancji dopuścił się w ww. okresach przewlekłego prowadzenia postępowania, co miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

2. "wymierzenie Staroście na rzecz Skarżącego grzywny w wysokości 2.000 zł";

3. zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

Skarżący wyjaśnił, że złożył wniosek o wznowienie postępowania w dniu [...] września 2019 r. Organ dopiero w dniu [...]listopada 2019 r. wznowił postępowanie i wprawdzie był uprawniony przyjąć, że badanie zaistnienia przesłanki wznowienia będzie miało miejsce w kolejnym etapie postępowania, to niemniej przy tak kategorycznej i praktycznie niczym nieuzasadnionej odmowie uznania Skarżącego za stronę, wyrażonej w późniejszej decyzji Starosty, nie istniały przeszkody aby legitymację Strony do złożenia wniosku, zbadać jeszcze na etapie przed wszczęciem postępowania wznowieniowego.

Następną formą aktywności Starosty było zwrócenie się pismem z [...] grudnia 2019 r. do inwestora oraz wnioskodawcy o złożenie dokumentów i wyjaśnień w celu ustalenia czy działka nr ew. [...] posiada dostęp do drogi publicznej. Odpowiedź na to wezwanie wpłynęła odpowiednio [...]i [...]grudnia 2019 r.

Wcześniej, w piśmie z [...] grudnia 2019 r. Strona wskazała na naruszenie konkretnego przepisu rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm.) - § 40 ust. 3.

Jednocześnie Skarżący zapobiegawczo [...] lutego 2020 r. złożył wniosek o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu w charakterze strony. W jego ocenie od [...] grudnia 2019 r. - zwrócenie się do stron o wyjaśnienia do [...]lutego 2020 r. czyli przez kolejny okres blisko 3 miesięcy, nie odnotowano żadnej formy aktywności Starosty. Postanowieniem z tego dnia organ I instancji odmówił jedynie uwzględnienia wniosku inwestora o zawieszenie postępowania wznowieniowego.

Następnie w dniu [...]lutego 2020 r. Skarżący wniósł pismo procesowe zaś organ po upływie kolejnych dwóch miesięcy, decyzją z [...]kwietnia 2020 r. nr [...]umorzył postępowanie wznowieniowe jako bezprzedmiotowe, odmawiając Skarżącemu przymiotu strony.

Decyzja Starosty z [...]kwietnia 2020 r. została uchylona decyzją Wojewody [...] z [...] lipca 2020 r. nr [...], a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. Wcześniej strona złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji budowlanej Starosty - sprawa ta toczy się obecnie.

W ocenie Strony w sprawie doszło do przewlekłości we wskazanym przedziale czasowym. Jej zdaniem przeszkodą przy procedowaniu wniosku o wznowienie postępowania, nie było późniejsze złożenie przez Stronę wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji objętej postępowaniem wznowieniowym. Uruchomienie bowiem trybu wznowieniowego i trybu stwierdzenia nieważności wadliwej decyzji powoduje odmienne konsekwencje. Wznowienie postępowania umożliwia ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie danej sprawy, jeżeli postępowanie, w którym zapadła ostateczna decyzja, było dotknięte co najmniej jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. Natomiast stwierdzenie nieważności eliminuje z obrotu prawnego decyzję dotkniętą wadą wskazaną w art. 156 § 1 k.p.a. i wywołuje skutki od chwili jej wydania.

W żadnej mierze usprawiedliwieniem dla przewlekłości Starosty nie może być jak wskazuje Wojewoda w postanowieniu z [...]grudnia 2020 r. (rozpatrując ponaglenie) wielowątkowość sprawy (str. 3 postanowienia), czy też fakt złożenia przez Stronę w dniu [...]czerwca 2020 r. wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Wojewoda błędnie w ocenie Strony podnosi, że "Nie można również stwierdzić, aby Starosta [...] dopuścił się przewlekłości czy bezczynności w przedmiotowym postępowaniu, gdyż w momencie rozpatrywania sprawy zakończonej decyzją Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2020 r Skarżący złożył (data wpływu do Urzędu: [...]czerwca 2020 r.) wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji pierwotnej (str. 4 postanowienia)". W ocenie Strony logika Wojewody jest wadliwa, gdyż zakłada, że gdyby nie owa aktywność Strony (wniosek o unieważnienie decyzji), to przewlekłości by nie było. Jest to o tyle pozbawione logicznych podstaw, że przewlekłe postępowanie prowadzone było przez 8 miesięcy do dnia [...]kwietnia 2020 r., a więc zakończyło się prawie 2 miesiące przed złożeniem przez Skarżącego w dniu [...]czerwca 2020 r. wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Wniosek złożony [...]czerwca 2020 r. nie mógł mieć żadnego wpływu na ocenę postępowania organu I instancji pod kątem jego przewlekłego działania.

W przekonaniu Skarżącego, przeszkodą w rozpoznaniu niniejszej skargi, nie jest uchwała NSA z 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19, albowiem dotyczy spraw zakończonych decyzją administracyjną, a w niniejszej sprawie postępowanie na mocy niezaskarżonego przez Stronę postanowienia z [...] stycznia 2021 r. uległo jedynie zawieszeniu.

Strona podniosła również, że oczekiwała od Starosty większej staranności w badaniu jej legitymacji procesowej wynikającej z przedkładanych pism.

W przekonaniu Strony, organ dysponował w pełni materiałem dowodowym pozwalającym na wydanie rozstrzygnięcia, a sprawa tak pod względem faktycznym jak i prawnym nie wydaje się szczególnie skomplikowana. Rozstrzygnięcie zakończone wydaniem decyzji z [...]kwietnia 2020 r. zajęło Staroście blisko 8 miesięcy, od dnia [...] września 2019 r. do [...]kwietnia 2020 r., nie mieszcząc się w żadnych terminach wymienionych w art. 35 k.p.a.

Przerwy w procedowaniu wniosku Strony trwały:

- blisko 2,5 miesiąca od złożenia wniosku w dniu [...] września 2019 r. do [...]listopada 2019 r. kiedy to nastąpiło wznowienie postępowania,

- 2 tygodnie od wznowienia postępowania w dniu [...]listopada 2019 r. do [...] grudnia 2019 r. kiedy to organ I Instancji zwrócił się do stron postępowania o złożenie dokumentów i wyjaśnień, otrzymując je od inwestora i Skarżącego odpowiednio [...]i [...]grudnia 2019 r.,

- prawie 3 miesiące licząc od dnia [...]grudnia 2019 r. - termin wystąpienia przez Starostę do stron do [...]lutego 2020 r. kiedy to organ I instancji odmówił uwzględnienia wniosku inwestora o zawieszenie postępowania wznowieniowego, a licząc od złożenia wyjaśnień przez Stronę w dniu [...]grudnia 2019 r. do [...]lutego 2020 r., ponad 2 miesiące,

- 2 miesiące od [...]lutego 2020 r. do dnia [...]kwietnia 2020 r. kiedy to decyzją Starosty umorzono jako bezprzedmiotowe postępowania w sprawie wniosku Skarżącego o wznowienie postępowania.

Prawie 8 miesięcy trwało procedowanie przez organ I instancji wniosku Strony o wznowienie postępowania. Przez ten czas inwestor rozpoczął i w zasadzie zakończył budowę, doprowadzając do de facto trwałych zmian zagospodarowania terenu.

Po wszczęciu postępowania wznowieniowego w dniu [...]listopada 2019 r. Starosta nie przeprowadził zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, ale począwszy od [...]listopada 2019 r. prawie 5,5 miesiąca zajęło mu ustalenie, że Skarżący nie jest stroną. Zwłoka w rozpoznaniu wniosku Strony o wznowienie postępowania umożliwiła Inwestorowi praktycznie zakończenie budowy.

Organ działał zatem w warunkach przewlekłości, przekraczając przy tym znacznie terminy załatwienia sprawy wyznaczone w art. 35 § 3 k.p.a., nawet dla spraw szczególnie skomplikowanych, a do tak znaczącej zwłoki z całą pewnością nie przyczyniła się sama Strona.

II.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, przedstawiając szczegółowo przebieg postępowania w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

III.

Skarga na przewlekłość postępowania jest uzasadniona, choć nie w pełni zasługują na uwzględnienie sformułowane w niej żądania.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.) przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być brak działań administracji publicznej w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie. Z treści przywołanego przepisu p.p.s.a. wynika, że zaskarżalna do sądu opieszałość organu administracji w procedowaniu może przybrać dwie postaci - bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Rozpoznawana w niniejszej sprawie skarga dotyczy przewlekłego działania Starosty [...] określonego w pkt 1 art. 3 § 2 p.p.s.a. (zob. art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.) i jest dopuszczalna bowiem przed jej wniesieniem Skarżący skierował do organu ponaglenie z [...] listopada 2020 r. zaś sprawa podlega co do zasady załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej (dotyczy wznowienia postępowania). Skarga jest dopuszczalna również pomimo uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19. Po pierwsze, wskazana uchwała dotyczy nominalnie bezczynności postępowania, a nie jego przewlekłości. Po drugie, traktuje o niedopuszczalności skargi na bezczynność wniesionej po ostatecznym zakończeniu postępowania. W niniejszej sprawie postępowanie Starosty nie zostało zakończone decyzją ostateczną (sprawa jest obecnie zawieszona). Jedynie na marginesie Sąd zwraca uwagę na postanowienie NSA z 28 października 2021 r. sygn. akt II OSK 130/21, którym skierowano pytanie prawne czy skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania wniesiona po jego zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w trakcie postępowania administracyjnego, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 lub pkt 6 p.p.s.a., czy rozpoznaniu z uwzględnieniem art. 149 § 1 pkt 3, § 1a i § 2 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. Sprawa nie została jeszcze rozpatrzona przez NSA.

IV.

Sąd zauważa, że celem skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest zobligowanie organu administracji publicznej do podjęcia działań, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a).

Stosownie do § 1b art. 149 p.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2 może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego.

Na podstawie § 2 cytowanego przepisu Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

Podkreślić dalej należy, że zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny zostać załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.).

Przechodząc do meritum sprawy zauważyć należy, że jak wynika z nadesłanych akt sprawy decyzją z [...] stycznia 2019 r nr [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił A.S. pozwolenia na budowę. Decyzja stała się ostateczna.

Wnioskiem z [...] września 2019 r. M.S. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją powołując jako podstawę wznowieniową art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Postanowieniem z [...] listopada 2019 r nr [...] Starosta [...] wznowił postępowanie, doręczając je Inwestorowi, PINB w Wołominie i Skarżącemu odpowiednio [...]i [...]listopada 2019 r.

Następnie pismem z [...] grudnia 2019 r. nr [...] Starosta [...] wystąpił do Inwestora i Skarżącego z żądaniem złożenia wyjaśnień i kopii dokumentów na okoliczność posiadania przez działkę nr [...]dostępu do drogi publicznej. Żądanie to doręczono odpowiednio [...]i [...]grudnia 2019 r.

W toku postępowania do akt sprawy wpłynęło pismo Skarżącego z [...] grudnia 2019 r. (w dniu [...] grudnia 2019 r.), zaś wyjaśnienia względem żądania organu z [...] grudnia 2019 r. wpływają odpowiednio [...]i [...]grudnia 2019 r.

Do akt sprawy wpłynęło również: pismo inwestora z [...]stycznia 2020 r., wniosek inwestora z [...]stycznia 2020 r. o zmianę pozwolenia na budowę, pismo Skarżącego i jego małżonki – V. G.-S. z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym.

Do organu wpłynął również wniosek inwestora z [...]lutego 2020 r. o zawieszenie postępowania z uwagi na potrzebę zgromadzenia dodatkowych dowodów w sprawie. Jednocześnie Starosta pismem z [...]lutego 2020 r. nr [...] zwrócił się do Gminy Miasto K. z zapytaniem, czy ul. [...] posiada status drogi gminnej.

W odpowiedzi z [...]lutego 2020 r. Miasto K. wyjaśniło, że ul. [...] jest zaliczona do dróg gminnych na podstawie uchwały Rady Miasta w K. z [...] września 2001 r. nr [...].

Z kolei postanowieniem z [...]lutego 2020 r. nr [...]Starosta odmówił zwieszenia postępowania, a jednocześnie pismem z [...]lutego 2020 r. Skarżący i jego małżonka rozwijają zarzuty wznowieniowe.

Pismem z [...]marca 2020 r. inwestor przedstawił stanowisko dotyczące przedmiotu postępowania.

Pismem z [...]marca 2020 r. Starosta skierował do inwestora żądanie uzupełnienia dokumentacji budowlanej poprzez złożenie 4 egzemplarzy projektu zamiennego.

Następnie decyzją z [...]kwietnia 2020 r. nr [...]Starosta [...] umorzył postępowanie wznowieniowe jako bezprzedmiotowe, doręczając ją wszystkim stronom [...]kwietnia 2020 r.

Na skutek odwołania Skarżącego Wojewoda [...] decyzją z [...] lipca 2020 r. nr [...] uchylił decyzję Starosty o umorzeniu postępowania.

V.

Oceniając, czy doszło do zarzuconej w skardze przewlekłości Sąd zauważa, że przepisy k.p.a. definiują ją jako stan, w którym "postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy" (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Definicja ta odpowiada znaczeniu, jakie w ogólnym (powszechnym) języku polskim przypisuje się wyrażeniu "przewlekły", które zasadniczo jest odnoszone do czegoś trwającego długo, ciągnącego się, rozwlekłego, długotrwałego, czy też powolnego (por. Słownik języka polskiego, red. M. Szymczak, t. 2, Warszawa 1998, s. 1020).

W dotychczasowym orzecznictwie przyjmuje się, że postępowaniem przewlekłym pozostaje postępowanie administracyjne, w którym organ nie podejmuje koniecznych działań procesowych, ewentualnie je podejmuje, niemniej działa w sposób nieskuteczny, co sprawia, że sprawa, która mogłaby zostać załatwiona w terminie, w tym w terminie wcześniejszym, nadal pozostaje nierozstrzygnięta. Działanie niesprawne obejmuje przypadki dokonywania przez organ czynności procesowych w ten sposób, że występują pomiędzy nimi nieusprawiedliwione okresy przerw, które w wyniku ich zsumowania prowadzą do znaczącego i nieakceptowalnego z punktu widzenia ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania. Niesprawność, zdaniem Sądu, odnosić należy również do podejmowania czynności nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy, albowiem zasadność czynności podjętych przez organ, obok stopnia zawiłości sprawy i zachowania samej strony, determinuje ocenę, czy czas trwania postępowania przekracza rozsądne granice (por. wyrok NSA z 18 lipca 2019 sygn. Il OSK 533/19; wyrok NSA z 27 czerwca 2019 r. sygn. Il OSK 1009/19; wyrok NSA z 10 lipca 2018 r. sygn. Il OSK 737/18; wyrok NSA z 8 maja 2018 sygn. Il OSK 1592/17; wyrok NSA z 16 marca 2018 r. sygn. Il OSK 1401/17). Powyższe nakłada na sąd rozpoznający skargę na przewlekłość obowiązek wnikliwego rozważenia sposobu prowadzenia postępowania w tym aspekcie, który wiąże się z przestrzeganiem przez organ zasad szybkości i sprawności postępowania. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę równocześnie zauważa, że nie podziela stanowiska prezentowanego w piśmiennictwie, zgodnie z którym stwierdzenie ewentualnego pozostawania przez organ w bezczynności uniemożliwia skuteczne postawienie organowi zarzutu prowadzenia postępowania w sposób przewlekły z uwagi na to, że art. 37 § 1 k.p.a. w jego aktualnym brzmieniu stanowi o tym, że przewlekłość może istnieć tylko wówczas, gdy organ nie pozostaje zarazem w bezczynności (por. Z. Kmieciak [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. W. Chróścielewski, Z. Kmieciak, Warszawa 2019, komentarz do art. 37, pkt 2). Sytuacja objęta dyspozycją ponaglenia, o której mowa w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a., pozostaje, zdaniem Sądu, niezależna od przestrzegania bądź uchybienia terminowi załatwienia sprawy i przestrzegania przez organ obowiązków określonych w art. 36 § 1 i § 2 k.p.a.

Z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że pierwszą czynnością organu w związku ze złożonym przez Skarżącego wnioskiem o wznowienie postępowania z [...] września 2019 r. było wydanie [...] listopada 2019 r. postanowienia o wznowieniu postępowania. Nastąpiło to z oczywistym naruszeniem art. 12 k.p.a. bowiem organowi zajęło blisko 2,5 miesiąca rozpatrzenie prostego zagadnienia jakim jest wstępna ocena wniosku. Ocena wznowienia postępowania nie została przy tym połączona z jednoczesną potrzebą analizy powołanej przez Skarżącego okoliczności i zgromadzenia wymaganych dokumentów. Nastąpiło to dopiero przy piśmie organu z [...] grudnia 2019 r., w którym Starosta zwrócił się do Stron o udokumentowanie i odniesienie się do przyczyny wznowienia. Następnie organ podejmował czynności związane z ustalaniem okoliczności wymaganych dla oceny wniosku tj. zwrócił się do zarządcy drogi o podanie jej statusu, czy wreszcie rozstrzygnął wniosek Inwestora o zawieszenie postępowania. Wszystkie te czynności podejmowane były w sposób niezborny i z naruszeniem zasady szybkości postępowania, co miało o tyle istotne znaczenie w sytuacji wskazywanego przez Skarżącego realizowania inwestycji. Dopiero po blisko 8 miesiącach od wpływu wniosku organ podjął decyzję o umorzeniu postępowania wznowieniowego.

W ocenie Sądu Starosta bez uzasadnionych przyczyn i w sposób opieszały prowadził postępowanie w sprawie od dnia [...] października 2019 r. (data, w której powinien był zakończyć sprawę) do dnia [...]kwietnia 2020 r.

W sprawie wystąpiła zatem przewlekłość postępowania, bowiem sprawy nie zakończono w terminie, a czynności podejmowane były z nieusprawiedliwionym okolicznościami opóźnieniem, niejednokrotnie znacznym. Sąd zatem stwierdził ten stan w pkt I sentencji wyroku.

VI.

Orzekając w przedmiocie przewlekłości należy zauważyć, że Sąd ma obowiązek ocenić, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie wiec z art. 149 § 1a p.p.s.a. rażące naruszenie prawa odnosi się do wadliwości o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, mającej miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2019 r. sygn. akt Il OSK 1557/18; wyrok NSA z 5 września 2018 r. sygn. akt Il OSK 272/18; wyrok NSA z 24 maja 2018 r. sygn. akt Il OSK 381/18). Stwierdzenie przez sąd rażącego naruszenia prawa i odniesienie tego stanu do zaistniałej przewlekłości prowadzonego przez organ postępowania administracyjnego wymaga zatem zaistnienia szczególnych okoliczności, które z punktu widzenia celów ochrony zapewnianej stronie, powinny być powszechnie uznawane za niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasady praworządności (por. wyrok NSA z 4 kwietnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1831/17).

W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, taka sytuacja jednak nie zaistniała, z uwagi na przedmiot postępowania, a także jednoczesne zmodyfikowanie przez Inwestora wniosku o wydanie pozwolenia na budowę, co musiało mieć wpływ na postępowanie.

Jest oczywiste, że niewątpliwie organ nie informował Strony o jej prawach i przyczynie zwłoki, a także opieszale podejmował w niej działania, co do skuteczności których można i należy mieć zastrzeżenia. To jednak per se nie przesądza o rażącym charakterze stwierdzonego naruszenia prawa.

Uwzględniając całokształt sprawy Sąd uznał zatem, że jakkolwiek wystąpiła w niej podstawa do stwierdzenia przewlekłości Starosty, jednakże nie miała ona charakteru rażącego naruszenia prawa, o czym przesądzono w punkcie II wyroku.

W sprawie Sąd uznał również, że niecelowe jest ani karanie organu grzywną, ani też przyznanie Skarżącemu żądanej sumy pieniężnej, gdyż wskazane środki są fakultatywne i uzależnione od okoliczności sprawy i oceny Sądu, który uznaje za nieuzasadnione korzystania z tych środków w tym momencie.

W orzecznictwie NSA wskazuje się, że wymierzenie przez sąd administracyjny grzywny lub przyznanie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. pozostawione jest do uznania sądu i stanowi jego uprawnienie w sytuacji uwzględnienia skargi na bezczynność, czy też przewlekłość (zob. wyrok NSA z 4 września 2019 r. sygn. akt I OSK 950/18). Wybór środka (grzywna lub suma pieniężna) należy do sądu orzekającego i powinien być w pierwszym rzędzie uwarunkowany celem skargi na bezczynność/przewlekłość, którym jest zwalczenie bezczynności i doprowadzenie do zakończenia postępowania, a także zapobieganie bezczynności lub przewlekłemu prowadzeniu postępowania. W tym kontekście istotne jest też dyscyplinowanie organu (por. wyrok NSA z 14 grudnia 2019 r. sygn. akt II OSK 111/19). Wprawdzie wymierzenie grzywny organowi nie jest uzależnione od stwierdzenia, że bezczynność czy przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (por. wyrok NSA z 26 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 2430/14), to jednak z uwagi na okoliczności sprawy Sąd uznał, że nie ma mowy o rażącym naruszeniu prawa i bezcelowe jest dodatkowe karanie organu (poza stwierdzeniem stanu przewlekłości).

Uwzględniając skargę na przewlekłość postępowania Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. winien zobowiązać organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. W niniejszej sprawie nie było to jednak ani konieczne ani możliwe. Dzieje się tak dlatego, że w chwili obecnej postępowanie jest zawieszone i dopiero po jego podjęciu organ będzie mógł podejmować w sprawie dalsze czynności. Jest przy tym oczywiste, że działania te powinny być podejmowane terminowo, bez zbędnej zwłoki.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. orzekł, jak w pkt I-II sentencji wyroku, zaś o oddaleniu skargi w poostałym zakresie (pkt III) Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.) ustalając je na kwotę 597 zł (wynagrodzenie adwokata, uiszczony wpis od skargi i opłata od pełnomocnictwa).