Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 824/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6551
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 116 ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 39 poz 353
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - tekst jedn.
article: par. 14 ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 114 poz 1191
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.) Sędzia del. NSA Stanisław Śliwa Protokolant Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 26 września 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 26 stycznia 2012 r. sygn. akt III SA/Lu 699/11 w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania wypłaty renty strukturalnej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w L., 2. zasądza od Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. na rzecz J. B. kwotę 380 (trzysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. wyrokiem z dnia 26 stycznia 2012 r., sygn. akt III SA/Lu 699/11 oddalił skargę J. B. na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. z dnia [...] października 2011 r. w przedmiocie wstrzymania wypłaty renty strukturalnej.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd przedstawił następujący stan faktyczny sprawy.

W dniu [...] sierpnia 2004 r. J. B. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w Z. wniosek o przyznanie renty strukturalnej, zgodnie z § 18 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114, poz. 1191 ze zm.), dalej: rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskanie rent strukturalnych. Strona oświadczyła we wniosku, że znane są jej zasady przyznawania i wypłaty rent strukturalnych.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. decyzją z dnia [...] marca 2005 r. przyznał skarżącemu rentę strukturalną od listopada 2004 r. do października 2014 r. w wysokości [...] zł, która miała być wypłacana przez ARiMR co miesiąc w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, począwszy od dnia 15 kwietnia 2005 r.

W okresie pobierania przez skarżącego świadczenia rentowego Biuro Powiatowe ARiMR w Z. zostało poinformowane przez Oddział Regionalny Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w B. o przyznaniu J. B. wyrokiem Sądu Okręgowego - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Z. z dnia 5 kwietnia 2005 r. (sygn. akt IV U 2363/03) prawa do renty inwalidzkiej rolniczej. Z ww. orzeczenia wynikało, że Sąd Okręgowy uznał odwołanie J. B. od decyzji KRUS w B. z dnia [...] września 2003 r., Nr [...], za zasadne oraz zmienił zaskarżoną decyzję KRUS w B., ustalając prawo do renty inwalidzkiej rolniczej z tytułu długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, poczynając od dnia 1 października 2003 r.

W dniu [...] lipca 2005 r. Prezes KRUS OR B. wydał decyzję o przyznaniu skarżącemu od dnia 1 października 2003 r. renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, ustalając prawo do wypłaty tego świadczenia do dnia 30 kwietnia 2006 r.

W związku z ww. dokumentacją przesłaną przez KRUS, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006 r. wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie przyznania skarżącemu renty strukturalnej.

W dniu [...] września 2006 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Z. wpłynęło zaświadczenie z dnia [...] września 2006 r. informujące o przyznaniu J. B. prawa do świadczenia (okresowa renta inwalidzka rolnicza) od 1 października 2003 r. do kwietnia 2006 r. oraz o odmowie przyjęcia renty przez świadczeniobiorcę i wstrzymaniu wypłaty.

W odpowiedzi na wystosowane przez organ pierwszej instancji wezwanie do złożenia wyjaśnień z dnia [...] listopada 2006 r. J. B. przedłożył zaświadczenie z dnia [...] listopada 2006 r. wystawione przez KRUS OR B. Placówka Terenowa w H. świadczące, że w okresie od 1 października 2001 r. do 31 grudnia 2004 r. nie podlegał on ubezpieczeniu społecznemu rolników z tytułu pobierania świadczenia rentowego oraz pobierał rentę inwalidzką okresową od 1 sierpnia 2001 r. do 31 sierpnia 2005 r.

W wyniku wznowienia postępowania i powtórnie przeprowadzonej weryfikacji danych wniosku organ I instancji ustalił, iż w dniu złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej J. B. nie spełniał warunków koniecznych do uzyskania świadczenia. W związku z powyższym decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. uchylił decyzję ostateczną i wydał decyzję odmawiającą przyznania renty strukturalnej. W wyniku rozpatrzenia odwołania, Dyrektor L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. wyrokiem z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt II SA/Lu 508/07, uchylił powyższą decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z. z dnia [...] lutego 2007 r.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. w dniu [...] stycznia 2008 r. wydał decyzję o umorzeniu postępowania wznowionego. Następnie postanowieniem z dnia [...] lutego 2008 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wznowił postępowanie z urzędu.

Organ I instancji ustalił, że J. B. w dniu złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej nie podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu. W związku z powyższym, decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. uchylił decyzję ostateczną i odmówił przyznania Jerzemu Brzezińskiemu renty strukturalnej.

W ramach przeprowadzonego postępowania odwoławczego, Dyrektor L. Oddziału Regionalnego wydał w dniu [...] maja 2008 r. decyzję o utrzymaniu w mocy powyższego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. wyrokiem z dnia 19 września 2008 r., sygn. akt I SA/Lu 379/08, oddalił skargę J. B. na wskazaną decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż wyrok Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Z. z dnia 5 kwietnia 2005 r. nie mógł być znany organowi i nie istniał w dniu wydania przez ten organ decyzji z dnia [...] marca 2005 r. Uznał również za zasadne wznowienie postępowania zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jak i uchylenie decyzji z dnia [...] marca 2005 r. wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z. oraz odmowę przyznania renty strukturalnej w związku z niespełnieniem przesłanki określonej w § 4 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych.

Wyrokiem z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. akt II GSK 1105/08, Naczelny Sąd Administracyjny, uznając skargę kasacyjną J. B. za uzasadnioną, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w L. do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku, Sąd podzielił stanowisko skarżącego co do naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż zgodnie z tym przepisem podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego są okoliczności i dowody, które istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi wydającemu decyzję.

Rozpoznając ponownie sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. w dniu 27 listopada 2009 r., sygn. akt I S.A./Lu 653/09, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] maja 2008 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] lutego 2008 r. oraz postanowienia Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] lutego 2008 r.

W dniu [...] lutego 2010 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Z. wpłynęło pismo skarżącego z żądaniem wypłaty renty strukturalnej wraz z odsetkami. W dniu [...] marca 2010 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło pismo Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka Terenowa w B., z którego wynikało m.in., iż w związku ze złożoną prośbą J. B. z dnia [...] czerwca 2005 r. o wycofanie wniosku o rentę, z uwagi na art. 116 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 z późn. zm.), wniosek z dnia [...] sierpnia 2001 r. nie mógł być skutecznie wycofany.

W odpowiedzi na wezwanie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z., J. B. złożył w dniu [...] marca 2010 r. pismo, w którym m.in. ponownie podtrzymał żądanie wypłaty zaległej renty strukturalnej. Do pisma strona dołączyła zaświadczenie KRUS z dnia [...] września 2006 r., z którego wynikało, że ze względu na odmowę przyjęcia renty za lipiec i sierpień 2005 r. wstrzymano skarżącemu od dnia 1 września 2009 r. dalszą wypłatę renty inwalidzkiej rolniczej.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. zmienił wysokości renty strukturalnej, przyznanej skarżącemu na podstawie decyzji z dnia 15 marca 2005 r., o kwotę w wysokości 1462,71 zł. Nowa wysokość renty strukturalnej wynosi 0,00 zł.

W wyniku rozpatrzenia odwołania strony, Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. wyrokiem z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt I SA/Lu 666/10, uchylił powyższą decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że w sprawie może znajdować zastosowanie § 14 ust. 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych, a przy jego stosowaniu uwzględnić należy regulację zawartą w art. 116 § 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Jeżeli w świetle § 14 pkt 2 rozporządzenia nie ma podstaw do dalszego wypłacania renty strukturalnej, właściwy organ winien wydać, na podstawie wymienionego przepisu w związku z art. 5 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej z dnia 28 listopada 2003 r., decyzję o wstrzymaniu wypłaty renty strukturalnej. Sąd podkreślił, że należało dokonać wiarygodnego ustalenia, czy J. B. cofnął wniosek o rentę z ubezpieczenia społecznego rolników do dnia uprawomocnienia się decyzji o jej przyznaniu. Wyjaśnić również należało, na jakich przesłankach faktycznych i podstawach prawnych organ rentowy oparł swój pogląd dotyczący skuteczności wycofania.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR zmienił wysokości renty strukturalnej przyznanej skarżącemu. Na podstawie ww. decyzji zmieniona została od lipca 2005 r. wysokość pobieranej przez J. B. renty strukturalnej, przyznanej na podstawie decyzji z dnia [...] marca 2005 r., o kwotę w wysokości [...] zł. Nowa wysokość renty strukturalnej wynosi 0,00 zł.

Decyzją z dnia [...] października 2011 r. Dyrektor L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania J. B., uchylił powyższą decyzję organu pierwszej instancji i wstrzymał J. B. od miesiąca lipca 2005 r. wypłatę renty strukturalnej przyznanej na podstawie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Zamościu z dnia [...] marca 2005 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na przepis § 14 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich i stwierdził, że w sposób jednoznaczny określa on, iż warunkiem wypłaty renty strukturalnej jest wycofanie wniosku o rentę z ubezpieczenia społecznego. Natomiast zgodnie z § 18 ust. 5 pkt 3 i § 19 ust. 4 wspomnianego rozporządzenia do wniosku o przyznanie świadczenia z tytułu renty strukturalnej wnioskodawca powinien dołączyć dokumenty potwierdzające okres podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu oraz brak zadłużenia w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Dokumentem potwierdzającym te okoliczności jest w myśl art. § 19 ust. 4 zaświadczenie właściwej jednostki organizacyjnej KRUS.

Organ podniósł, że w okresie pobierania świadczenia rentowego przez skarżącego Biuro Powiatowe ARiMR w Z. zostało poinformowane przez Oddział Regionalny Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w B. pismem z dnia [...] maja 2005 r. o przyznaniu wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 5 kwietnia 2005 r. prawa do renty inwalidzkiej rolniczej na rzecz J. B. Z orzeczenia Sądu Okręgowego wynikało, że Sąd uznał odwołanie J. B. od negatywnej decyzji KRUS za zasadne oraz zmienił zaskarżoną decyzję, ustalając z mocą wsteczną prawo do renty inwalidzkiej rolniczej z tytułu długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym od dnia 1 października 2003 r. Następnie Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka Terenowa w B., wykonując prawomocny wyrok Sądu Okręgowego z dnia 5 kwietnia 2005 r., wydał w dniu [...] lipca 2005 r. decyzję przyznającą skarżącemu od dnia 1 października 2003 r. rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, ustalając prawo do wypłaty tego świadczenia do dnia 30 kwietnia 2006 r.

Organ odwoławczy podniósł, że ze zgromadzonej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z. dokumentacji dotyczącej świadczenia rentowego KRUS dla J. B. wynikało, że J. B. pismem z dnia [...] czerwca 2005 r. skierowanym do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w B., jako organu rentowego, zwrócił się o wydanie decyzji określającej końcową datę przysługującej mu renty z tytułu niezdolności do pracy, albo o wycofanie wniosku o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy.

Wykonując prawomocny wyrok Sądu Okręgowego z dnia 5 kwietnia 2005 r., Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka Terenowa w B. wydał w dniu [...] lipca 2005 r. decyzję przyznającą skarżącemu od dnia 1 października 2003 r. rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, ustalając prawo do wypłaty tego świadczenia do dnia 30 kwietnia 2006 r. J. B. złożył odwołanie od ww. decyzji do Sądu Okręgowego w Z., który postanowieniem z dnia 6 października 2005 r. (sygn. akt IV U 1168/05) odrzucił odwołanie. Następnie skarżący złożył do Sądu Apelacyjnego III Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w L. zażalenie na wspomniane postanowienie Sądu Okręgowego IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Z. Po rozpoznaniu sprawy w dniu 30 listopada 2005 r., sygn. akt III AU z 298/05, Sąd Apelacyjny w L. III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wydał postanowienie, w którym oddalił zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego - Sądu Ubezpieczeń Społecznych w Z. z dnia 6 października 2005 r., sygn. akt IV U 1168/05, podkreślając w uzasadnieniu, że decyzja KRUS została wydana w wykonaniu prawomocnego wyroku sądu.

Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy stwierdził, że J. B. nabył prawo do renty z ubezpieczenia społecznego z dniem [...] lipca 2005 r., tj. od chwili wydania decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego OR w B.

W § 14 ust. 2 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych regulowana jest kwestia dalszej wypłaty, przyznanej już uprzednio beneficjentowi na oznaczony czas renty strukturalnej. Zdaniem organu, z przepisów w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że w sytuacji gdy beneficjent uzyska rentę strukturalną, a następnie przyznane mu zostanie prawo do renty z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników i nie wycofa on wniosku o rentę z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników w terminie określonym w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, to przyznana renta strukturalna nie jest dalej wypłacana (jest wstrzymana).

W skardze na powyższą decyzję skarżący podał, że przed uprawomocnieniem się decyzji KRUS z dnia [...] lipca 2005 r., przedłużającej prawo do renty z ubezpieczenia społecznego rolników, przyznane decyzją KRUS z dnia [...] września 2003 r., złożył organowi rentowemu oświadczenie o wycofaniu się z ubiegania o to przedłużenie, czego dowodzi pismo z dnia [...] czerwca 2005 r. Zawierało ono alternatywny wniosek albo o wydanie decyzji określającej końcową datę okresu przysługującej renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy do dnia 1 sierpnia 2004 r., tj. do daty złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej, albo wycofanie wniosku o przyznanie renty strukturalnej. Art. 116 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie wyklucza możliwości cofnięcia wniosku o rentę z ubezpieczenia społecznego rolników także wtedy, gdy decyzja o jej przyznaniu została wydana na podstawie wyroku sądowego.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 26 stycznia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. oddalił skargę J. B. wskazując, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że w trakcie pobierania renty strukturalnej skarżący nabywa prawo do inwalidzkiej renty rolniczej (na mocy decyzji KRUS w B. z dnia [...] lipca 2005 r. przyznającej skarżącemu rentę z tytułu niezdolności do pracy od dnia 1 października 2003 r. z ustaleniem prawa do wypłaty świadczenia do dnia 30 kwietnia 2006 r.). Jednakże zgodnie z obowiązującymi przepisami nie jest możliwe równoczesne pobieranie dwóch świadczeń w postaci renty strukturalnej oraz renty rolniczej. W rozpoznawanej sprawie w obrocie prawnym pozostają dwa wnioski skarżącego. W pierwszym z dnia [...] sierpnia 2001 r. skarżący wnosi o przyznanie inwalidzkiej renty rolniczej (z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym). W drugim wniosku z dnia [...] sierpnia 2004 r. skarżący domaga się od organu przyznania renty strukturalnej. W sprawie dalszego otrzymywania i wypłaty J. B. renty strukturalnej, wiążące jest zapatrywanie wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. akt II GSK 1105/08 oraz przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. (ostatnio w wyroku z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt I SA/Lu 666/10 oraz wcześniejszych wyrokach z dnia 27 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Lu 653/09 i z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt II SA/Lu 508/07). Według zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego oceny wymaga, czy w okolicznościach sprawy ewentualne zachodzenie przesłanek z § 14 rozporządzenia powinno być podstawą do wszczęcia odrębnego, samodzielnego postępowania umożliwiającego zachowanie prawa do renty strukturalnej. W wyroku w sprawie o sygn. akt I SA/Lu 653/09, WSA w Lublinie zwraca uwagę, że § 14 ust. 1 rozporządzenia nie może mieć zastosowania, natomiast w odniesieniu do regulacji z § 14 ust. 2, skarżącemu w trakcie pobierania przez niego renty strukturalnej przyznano prawo do renty z ubezpieczenia społecznego, w związku z czym przy stosowaniu tegoż przepisu należy uwzględnić treść art. 116 § 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W wyroku o sygn. akt I SA/Lu 666/10 WSA w L. akcentuje między innymi, że gdy w świetle § 14 ust. 2 rozporządzenia nie ma podstaw do dalszego wypłacania renty strukturalnej, właściwy organ powinien wydać, na mocy wymienionego przepisu w związku z art. 5 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, decyzję o wstrzymaniu wypłaty renty strukturalnej, jeśli organ wyjaśni i ustali, że skarżący nie cofnął skuteczne swojego wniosku o rentę z ubezpieczenia społecznego do dnia uprawomocnienia się decyzji z dnia [...] lipca 2005 r. o przyznaniu tego świadczenia. Po wydaniu wyroku WSA w L. z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt I SA/Lu 666/10, organ uzupełnia dotychczas zebrany materiał dowodowy o: postanowienie Sądu Okręgowego w Z. z dnia 6 października 2005 r., sygn. akt IV U 1168/05 o odrzuceniu odwołania J. B. od decyzji KRUS z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...], zażalenie J. B. z dnia [...] listopada 2005 r. na powyższe postanowienie, postanowienie Sądu Apelacyjnego w L. z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt III AUz 298/05 o oddaleniu ww. zażalenia, postanowienie Sądu Okręgowego w Z. z dnia 30 czerwca 2005 r., sygn. akt IV U 2363/03 o odrzuceniu apelacji od wyroku tegoż Sądu z dnia 5 kwietnia 2005 r., sygn. akt IV 2363/03 (tym ostatnim wyrokiem zmieniono decyzję KRUS z dnia [...] września 2003 r. - odmawiającą wnioskodawcy prawa do dalszej wypłaty renty inwalidzkiej rolniczej – i ustalono wnioskodawcy prawo do renty z tyłu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, poczynając od 1 października 2003 r.).

Z uzasadnienia ww. postanowienia Sądu Apelacyjnego w L. wynika, że kwestia ustalenia prawa do renty rolniczej jest przedmiotem wyroku Sądu Okręgowego w Z. z dnia 5 kwietnia 2005 r. o przyznaniu J. B. prawa do renty poczynając od 1 października 2003 r., w wykonaniu tego prawomocnego wyroku organ rentowy w dniu [...] lipca 2005 r. decyzją ustala ubezpieczonemu rentę rolniczą od dnia 1 października 2003 r. do 30 kwietnia 2006 r., Sąd Okręgowy w Z. zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 października 2005 r. odrzuca odwołanie od decyzji z dnia [...] lipca 2005 r. z uwagi na powagę rzeczy osądzonej. Jednocześnie Sąd Apelacyjny wyjaśnia, że formalnie odwołanie dotyczące tejże decyzji w istocie kwestionuje prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Z. z dnia 5 kwietnia 2005 r. W postanowieniu z dnia 30 czerwca 2005 r., sygn. akt IV U 2363/02 Sąd Okręgowy w Z. stwierdza, że "Wnioskodawca przyznał, że na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2005 roku nie cofnął odwołania, ponieważ myślał, że Sąd przyzna mu rentę inwalidzką rolniczą do dnia 1 listopada 2004 r".

W tym stanie rzeczy wniosek skarżącego z dnia [...] czerwca 2005 r. (w dniu [...] czerwca 2005 r. wniosek ten wpływa do KRUS Oddział w B.) nie jest dowodem skutecznego wycofania wniosku o rentę w rozumieniu art. 116 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Podobnie trzeba ocenić zarówno pismo skarżącego z dnia [...] czerwca 2005 r. nawiązujące do wniosku zawartego w piśmie z dnia [...] czerwca 2005 r. o wydanie przez KRUS decyzji określającej końcową datę przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy, jak i wyjaśnienia skarżącego zamieszczone odwołaniu od decyzji KRUS z dnia [...] lipca 2005 r., że "wielokrotnie składał KRUS oświadczenie o cofnięciu wniosku o przyznanie prawa do renty na podstawie przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników od dnia 1 lipca 2004 r., jednak bezskutecznie", czy też fakt, iż na tę samą okoliczność skarżący powołuje się w zażaleniu z dnia [...] listopada 2005 r. na postanowienie Sądu Okręgowego w Z. z dnia 6 października 2005 r., sygn. akt IV U 1168/06. To, że skarżący odmawia przyjęcia świadczenia rentowego z KRUS, czego dowodzi pismo tego organu z dnia 8 września 2006 r., nie oznacza, że skarżący prawnie i skutecznie wycofuje swój wniosek o rentę rolniczą. Jak wynika z akt sprawy skarżący pobiera rentę inwalidzką okresową od 1 października 2002 r. do 30 września 2003 r. Odwołuje się od decyzji KRUS z dnia [...] września 2003 r. odmawiającej dalszej wypłaty świadczenia rentowego. Zatem spór o rentę rolniczą toczy się od 2003 r. i kończy w 2005 r.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J. B., zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów:

I. postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1/ art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów i nieuchylenie zaskarżonej decyzji, mimo że organy ARiMR ustaliły stan faktyczny sprawy z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. i niewłaściwie zastosowały przepisy prawa materialnego,

2/ art. 153 p.p.s.a. wskutek nieuwzględnienia oceny prawnej wyrażonej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt I SA/Lu 666/10,

3/ art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art.134 § 1 p.p.s.a. wskutek nieprawidłowego przedstawienia w uzasadnieniu wyroku stanu sprawy i nieustosunkowania się do wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżącego,

4/ art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi, mimo że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

II. prawa materialnego, tj. § 14 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r.w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich i art. 116 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z zm.) przez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów i wydanie niezgodnie z ich treścią decyzji o wstrzymaniu wypłaty renty strukturalnej.

W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w L. oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący stwierdził, że zgodnie z wiążącą, a nieuwzględnioną przez WSA w L. oceną prawną zawartą w wyroku WSA w L. z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt I SA/Lu 666/10, dla oceny skuteczności złożenia przez skarżącego oświadczenia o wycofaniu się z ubiegania się o przedłużenie uprawnienia do renty inwalidzkiej rolniczej istotne znaczenie ma złożenie tego oświadczenia przed uprawomocnieniem się decyzji organu rentowego o przedłużeniu renty na dalszy okres, a nie brak cofnięcia odwołania w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w Z. w sprawie o ustalenie prawa do renty inwalidzkiej rolniczej.

Tymczasem Sąd przyjął jako przesądzającą dla wyniku sprawy okoliczność niewycofania przez skarżącego odwołania na rozprawie przed Sądem Okręgowym w Z. w dniu 5 kwietnia 2005 r. Na rozprawie tej skarżący poinformował Sąd o fakcie przyznania mu renty strukturalnej i był przekonany, że Sąd przy orzekaniu weźmie pod uwagę tę okoliczność i w przypadku uwzględnienia odwołania przyzna skarżącemu prawo do renty inwalidzkiej rolniczej do dnia listopada 2004 r.,tj. do daty przyznania mu renty strukturalnej. Brak cofnięcia odwołania na wspomnianej rozprawie, zdaniem skarżącego, nie może, jak przyjął to Sąd, przesądzać o nieskuteczności cofnięcia wniosku dokonanego w piśmie z dnia [...] czerwca 2005 r.

Skarżący zarzucił ponadto, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 134 § 1 p.p.s.a., ponieważ Sąd, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, nie ustosunkował się do podniesionego przez skarżącego w piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2011 r. dodatkowego zarzutu kwestionującego treść decyzji wydanej przez organ odwoławczy, w której nie określono końcowej daty wstrzymania wypłaty renty strukturalnej i nie uwzględniono faktu, że decyzja Prezesa KRUS z dnia [...] lipca 2005 r. ustala prawo skarżącego do wypłaty renty inwalidzkiej rolniczej do dnia 30 kwietnia 2006 r.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, wyjaśniając, że skarżący nabył prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy na podstawie prawomocnego orzeczenia Sądu Okręgowego IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Z. z 5 kwietnia 2005 r. W tym orzeczeniu Sąd Okręgowy w Z. uwzględnił odwołanie skarżącego i orzekł co do istoty sprawy, przyznając skarżącemu prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Orzeczenie tego Sądu, po uprawomocnieniu się, uzyskało walor powagi rzeczy osądzonej i wyrok jako taki, co oczywiste, na podstawie art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego wiąże strony, sąd, który je wydał, inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej. W tym wypadku decyzja Prezesa KRUS z [...] lipca 2005 r. była już tylko decyzją przyznającą rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy, ustalającą jej wysokość, do którego to świadczenia prawo skarżący uzyskał z momentem uprawomocnienia się wyroku Sądu Okręgowego IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Z. z 5 kwietnia 2005 r. O powyższej okoliczności skarżący doskonale wiedział, skoro wkrótce po uprawomocnieniu się tego wyroku Sądu Okręgowego w Z. dążył do jego wzruszenia.

Organ uznał też za niezasadny zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a., wskazując, że po wyroku WSA w L. z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt I SA/Lu 666/10 nastąpiło uzupełnienie materiału dowodowego przez organ, przez co stan faktyczny oraz jego ocena prawna okazała się zasadniczo inna.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna ma uzasadnione podstawy, chociaż nie wszystkie podniesione zarzuty są zasadne.

W rozpoznawanej sprawie w pierwszej kolejności zasadne jest ustosunkowanie się do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego.

W skardze kasacyjnej w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego wskazano na naruszenie § 14 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich i art. 116 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) przez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów i wydanie niezgodnie z ich treścią decyzji o wstrzymaniu renty strukturalnej.

Powołane wyżej przepisy stanowią, że "w przypadku przyznania prawa do renty z ubezpieczenia społecznego, zaopatrzenia emerytalnego lub ubezpieczenia społecznego rolników w trakcie pobierania renty strukturalnej, uprawnionemu wypłaca się rentę strukturalną, jeżeli wycofa wniosek o rentę z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników w terminie określonym w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczenia Społecznego (§ 14 ust. 2 rozporządzenia). Stosownie zaś do art. 116 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych "wniosek o emeryturę lub rentę może być wycofany, jednakże nie później niż do dnia uprawomocnienia się decyzji. W razie wycofania wniosku postępowanie w sprawie świadczeń podlega umorzeniu."

Z przywołanej dosłownej treści przepisów jasno wynika, że rolnik pobierający rentę strukturalną w wypadku przyznania mu renty z ubezpieczenia społecznego rolników zachowuje prawo do renty strukturalnej, jeżeli wycofa wniosek o rentę z ubezpieczenia społecznego rolników nie później niż do dnia uprawomocnienia się decyzji.

W rozpoznawanej sprawie wyrokiem Sądu Okręgowego – Sąd Pracy i Ubezpieczenia Społecznego w Z. z dnia 5 kwietnia 2005 r. (sygn. akt IV U 2363) zostało przyznane skarżącemu prawo do renty inwalidzkiej. Z ww. orzeczenia wynikało, że Sąd Okręgowy uznał odwołanie J. B. od decyzji KRUS w B. z dnia [...] września 2003 r. za zasadne oraz zmienił zaskarżoną decyzję KRUS w B., ustalając prawo do renty inwalidzkiej rolniczej z tytułu długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, poczynając od dnia 1 października 2003 r.

W dniu [...] lipca 2005 r. Prezes KRUS OR B. wydał decyzję o przyznaniu skarżącemu od dnia 1 października 2003 r. renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, ustalając prawo do tego świadczenia do dnia 30 kwietnia 2006 r.

Przed uprawomocnieniem się decyzji KRUS z dnia [...] lipca 2005 r. skarżący złożył organowi rentowemu oświadczenie o wycofaniu z ubiegania się o przedłużenie prawa do renty, o czym świadczy jego pismo z [...] czerwca 2005 r. zawierające alternatywny wniosek o wydanie decyzji określającej końcową datę okresu pobierania renty rolniczej do dnia 1 sierpnia 2004 r. albo wycofanie wniosku o rentę inwalidzką.

Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, iż uznał, że wniosek skarżącego z dnia [...] czerwca 2005 r. nie jest dowodem skutecznego wycofania wniosku o rentę w rozumieniu art. 116 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczenia Społecznego i jak się wydaje stanowisko takie Sąd I instancji wyprowadził z uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgowego w Z. z 30 czerwca 2005 r., sygn. akt IV U 2363/02, cytując następujące zdanie "Wnioskodawca przyznał na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2005 r., że nie cofnął odwołania, ponieważ myślał, że Sąd przyzna mu rentę inwalidzką rolniczą do dnia 1 listopada 2004 roku".

Wobec takiego poglądu Sądu I instancji zarzut naruszenia art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich należy uznać za zasadny. Powołany przepis uzależnia zachowanie przez rolnika prawa do pobieranej już renty strukturalnej, jeżeli wycofa wniosek o rentę z ubezpieczenia społecznego rolników przed uprawomocnieniem się decyzji o to świadczenie. Zatem to nie wyrok Sądu Okręgowego określa moment skutecznego wycofania wniosku o rentę inwalidzką lecz decyzja organu rentowego wydana w związku z tym wyrokiem. Na takie rozumienie treści art. 14 ust. 2 rozporządzenia wskazuje art. 116 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Jeśli natomiast chodzi o zarzut naruszenia przepisów postępowania, to należy je uznać częściowo za zasadniczo błędnie sformułowane. Przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/, art. 145 § 1 pkt 2 czy też art. 151 p.p.s.a. stanowią podstawę prawną orzekania dla sądu administracyjnego i jako takie nie mogą stanowić samodzielnej podstawy do formułowania zarzutu skargi kasacyjnej a jedynie wespół z innymi przepisami postępowania administracyjnego czy sądowoadministracyjnego, do naruszenia których w ocenie skarżącego doszło.

Pierwszy z zarzutów procesowych został wprawdzie powiązany z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., jednakże argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu skargi wskazuje nie na braki dowodowe lecz odmienną niż przedstawia to strona skarżąca kasacyjnie ocenę pism zawierających oświadczenie o wycofaniu się skarżącego z ubiegania o przedłużenie prawa do renty inwalidzkiej rolniczej.

Zgodzić się należy z zarzutem naruszenia art. 153 p.p.s.a. W wyroku z dnia 26.01.2011 r., sygn. akt I SA/Lu 666/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. uznał, iż organ winien przede wszystkim dokonać wiarygodnego ustalenia, czy skarżący cofnął wniosek o rentę z ubezpieczenia społecznego rolników do dnia uprawomocnienia się decyzji o jej przyznaniu, tj. decyzji z dnia [...].07.2005 r., znak [...]. Ustalenia tego rodzaju nie zostały dokonane i wbrew poglądowi Sądu, że decydujące znaczenie w sprawie ma data wydania powołanej decyzji przyjęto, iż moment wycofania wniosku o rentę rolniczą powinien nastąpić na rozprawie przed Sądem Okręgowym w Z. 5 kwietnia 2005 r.

Zważywszy na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 oraz art. 203 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.