Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1167/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne: Służba więzienna
Skarżony organ: Dyrektor Zakładu Karnego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 90 ust. 1, art. 91
journal: Dz.U. 2002 nr 207 poz 1761
law: Ustawa z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.) Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras Sędzia WSA Sławomir Antoniuk Protokolant ref.staż. Eliza Kusy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2010 r. sprawy ze skargi A.Z. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w W. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w W. Nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r., 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w W. decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.); zwanej dalej k.p.a., art. 90 i art. 91 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761), po rozpatrzeniu odwołania A.Z., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w W. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] o odmowie przyznania mu pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.

Organ rozpatrując przedmiotową sprawę ustalił następujący stan faktyczny.

W dniu 24 grudnia 2009 r. A.Z., funkcjonariusz w służbie stałej od dnia 1 września 2008 r., złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, z przeznaczeniem na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego na zakup lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W., o powierzchni użytkowej [...] m.

W toku postępowania ustalono, iż w dniu 21 grudnia 2009 r. wnioskodawca zakupił lokal mieszkalny zgodnie z aktem notarialnym Repertorium A Nr [...], który znajduje się w miejscowości pobliskiej w rozumieniu art. 85 ust. 3 powołanej ustawy

o Służbie Więziennej. Stosownie zaś do art. 85 tej ustawy, należna powierzchnia mieszkalna dla funkcjonariusza wynosi od 14,0 m2 do 20,0 m2, w związku z czym powierzchnia zakupionego lokalu mieszkalnego odpowiada przysługującej mu powierzchni mieszkalnej.

Na zakup wskazanego wyżej lokalu A.Z. zaciągnął zobowiązanie finansowe - umowa o kredyt hipoteczny z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] zawarta z N. w W.

W dniu 22 grudnia 2009 r. A.Z. złożył raport o wstrzymanie wypłaty równoważnika za brak lokalu mieszkalnego w związku z nabyciem lokalu mieszkalnego

w miejscowości W., ul. [...].

Następnie, Dyrektor Aresztu Śledczego w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] cofnął mu uprawnienie do otrzymywania równoważnika

z tytułu braku mieszkania z dniem 21 grudnia 2009 r., na podstawie art. 89 ust. 1 ustawy

o Służbie Więziennej, który stanowi, że równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania przysługuje funkcjonariuszowi w służbie stałej, jeżeli on sam lub jego małżonek nie posiada lokalu mieszkalnego lub domu, a także jeżeli nie przydzielono funkcjonariuszowi kwatery tymczasowej.

Dyrektor Aresztu Śledczego w W. decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...], na podstawie art. 104 k.p.a., art. 90 ust. 1 oraz art. 91 ustawy o Służbie Więziennej oraz § 2 ust. 1, § 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2003 r. Nr 132, poz. 1235), odmówił A.Z. przyznania pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, wskazując, iż w czasie złożenia wniosku był właścicielem lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. (miejscowości pobliskiej), a zatem na mocy art. 91 ust. 1 pkt 2 ustawy o Służbie Więziennej jest osobą nieuprawnioną do przydziału lokalu mieszkalnego i nie przysługuje mu pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego.

Od powyższej decyzji A.Z. złożył odwołanie wnosząc o jej uchylenie

w całości i orzeknięcie co do istoty, podając, że odmowa przyznania mu pomocy finansowej jest niesłuszna, bowiem posiada on do spłacenia kredyt zaciągnięty na zakup lokalu mieszkalnego, a na dzień złożenia wniosku był funkcjonariuszem w służbie stałej

i nie miał zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych.

Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w W. decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazał, że prawo do pomocy finansowej, o którym mowa w art. 90 ustawy o Służbie Więziennej, jest świadczeniem ekwiwalentnym w stosunku do świadczenia rzeczowego w postaci otrzymania lokalu w drodze decyzji administracyjnej na podstawie art. 85 tej ustawy. Prawo do lokalu mieszkalnego jest zatem prawem podstawowym i dopiero, gdy prawo do lokalu mieszkalnego nie może być zrealizowane, funkcjonariuszowi przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, domu jednorodzinnego albo lokalu mieszkalnego lub domu w ramach spółdzielni budownictwa mieszkaniowego. Zgodnie z art. 90 ust. 1

w związku z art. 85 ust. 1 i art. 91 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, prawo do pomocy finansowej posiada funkcjonariusz, który spełnia warunki do przydzielenia mu lokalu mieszkalnego.

Organ stwierdził, że A.Z., będąc na dzień złożenia wniosku właścicielem lokalu mieszkalnego, nie spełnia przesłanek do udzielenia pomocy finansowej. Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego podjętą w składzie siedmiu sędziów z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OPS 7/08, która w myśl polskiego systemu prawa nie jest powszechnym źródłem prawa, ale wiąże sądy administracyjne rozstrzygające skargi na decyzje wydane przez organy Służby Więziennej, dokument świadczący o zobowiązaniach zaciągniętych przez funkcjonariusza w związku z uzyskaniem lokalu mieszkalnego ma tylko za zadanie potwierdzić fakt wydatku ponoszonego przez niego na cel nabycia takiego lokalu. Z zawarcia umowy o spłatę zobowiązań finansowych zaciągniętych na cele mieszkaniowe "nie można wywodzić uprawnień do żądania w każdym czasie pomocy finansowej na spłatę wydatków poniesionych w związku z uzyskanym lokalem". Realizacja przedmiotowego uprawnienia zależy przede wszystkim od tego, czy funkcjonariusz występując o pomoc finansową ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscu pełnienia służby. "Kwestia czy funkcjonariusz spełnia przesłanki do otrzymania przedmiotowego świadczenia może być rozważana tylko po zgłoszeniu roszczenia, a nie na dzień nabycia lokalu (...) istotne jest czy w dacie złożenia wniosku funkcjonariusz spełniał podstawową przesłankę do otrzymania takiego przydziału, a mianowicie miał niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe".

Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w W. podkreślił, że w powoływanej uchwale wskazano, że "przewidziana ustawą pomoc mieszkaniowa nie została ukształtowana jako prawo z tytułu samego pełnienia służby w charakterze funkcjonariusza Służby Więziennej. Nie może być też ona uznawana jako dodatkowy przywilej tej grupy zawodowej, co musiałoby budzić uzasadnione wątpliwości z punktu widzenia zasady równego traktowania obywateli". Funkcjonariuszowi nie przysługuje zatem pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego, jeżeli nie ma on prawa do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego, ponieważ posiada już lokal mieszkalny w miejscowości pełnienia służby.

Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem organu odwoławczego, decyzja Dyrektora Aresztu Śledczego w W. z dnia [...] lutego 2010 r. nie narusza obowiązującego prawa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A.Z. wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w W. z dnia [...] maja 2010 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Skarżący podał, że do dnia 21 grudnia 2009 r. nie miał zrealizowanego prawa do lokalu mieszkalnego i w związku z tym korzystał do dnia zakupu, tj. 21 grudnia 2009 r.

z uprawnienia o charakterze rekompensacyjnym w postaci równoważnika pieniężnego

z tytułu braku mieszkania. Przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy finansowej uzyskał informację o konieczności dołączenia do niego umowy kupna mieszkania i umowy o spłatę zobowiązań finansowych zawartych w celu kupna mieszkania. Podkreślił, że lokal mieszkalny nabył z myślą, o tym, iż otrzyma dofinansowanie na spłatę kredytu zaciągniętego na ten cel. Jednocześnie podał, że pomoc finansowa w jego zakładzie pracy była przyznawana innym funkcjonariuszom, po podpisaniu umowy kupna-sprzedaży.

Wnoszący skargę, wskazując na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2008 r., sygn. akt I OSK 1833/07 podał, że przepisy prawa materialnego nie limitują czasu przyznania pomocy w związku z czym prawo funkcjonariusza, który nie ma zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej i nie otrzymał pomocy w formie przydziału lokalu staje się wymagalne najpóźniej w dacie nabycia lokalu. Istotnym jest natomiast ustalenie, czy prawo to wobec strony zostało już wcześniej zrealizowane, tj., czy skorzystał już on w okresie służby z pomocy finansowej określonej w art. 90 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej oraz, czy zaistniały okoliczności wykluczające uzyskanie pomocy, określone w art. 91 tej ustawy.

Powołał się także na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OPS 7/08, w której stwierdzono, że nabycie przez funkcjonariusza Służby Więziennej domu mieszkalnego przed złożeniem wniosku

o przyznanie pomocy finansowej, o której mowa w art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej, nie wyklucza samo przez się przyznania tej pomocy. Fakt nabycia zatem lokalu w dniu złożenia wniosku (lub przed takim dniem) nie może stanowić okoliczności do odmowy udzielenia oczekiwanej pomocy finansowej.

Skarżący podał, że funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do pomocy finansowej, który do tej pory nie miał zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, byłby uprawniony do otrzymania lokalu na podstawie decyzji administracyjnej, ale zdecydował się nabyć lokal mieszkalny lub dom w ramach spółdzielni budownictwa mieszkaniowego. Nie ma prawnego znaczenia dla nabycia prawa do pomocy finansowej, czy wniosek

o przyznanie prawa do pomocy finansowej złożył przed nabyciem danego lokalu, czy też po jego nabyciu, o ile nie doszło do przedawnienia roszczenia. Inna wykładnia przepisu regulującego instytucję prawa pomocy finansowej prowadziłaby do nieuzasadnionego różnicowania sytuacji prawnej funkcjonariuszy w służbie stałej, która powodowałaby, że funkcjonariusze będący w tej samej sytuacji faktycznej, którzy nie mają własnego mieszkania, ani domu i podejmują decyzję o zakupie lokalu mieszkalnego,

a nadto lokale te nabywają w tym samym dniu, nabywaliby prawo do pomocy finansowej

w zależności od tego czy wniosek o pomoc finansową został złożony w dzień poprzedzający zawarcie aktu notarialnego, czy też w dniu zawarcia aktu notarialnego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga oceniana pod tym względem zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r.

o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.), regulującym prawo funkcjonariuszy tej służby do pomocy finansowej na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość, domu jednorodzinnego albo lokalu mieszkalnego lub domu w ramach spółdzielni budownictwa mieszkaniowego. W związku tym, że przepis powyższy określa tylko krąg osób uprawnionych i cel przedmiotowego świadczenia, nie precyzując przy tym innych kryteriów umożliwiających jego przyznanie, w orzecznictwie sądów administracyjnych dość powszechny jest pogląd, iż art. 90 ust. 1 powołanej ustawy nie może stanowić samoistnej

i wyłącznej podstawy rozstrzygnięcia w tym przedmiocie, a w procesie jego wykładni nie można poprzestać na językowych dyrektywach interpretacyjnych. Dlatego też w zakresie omawianej pomocy finansowej wykładnię językową należy uzupełnić wykładnią systemową i celowościową oraz dokonywać jej z uwzględnieniem pozostałych przepisów zawartych

w rozdziale 6 "Mieszkania funkcjonariuszy" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego

z dnia 13 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1332/05, Lex nr 299245).

Pierwszorzędne znaczenie ma w tym względzie przepis art. 85 ustawy o Służbie Więziennej, statuujący prawo funkcjonariusza w służbie stałej do lokalu mieszkalnego

w miejscowości, w której stale pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej,

z uwzględnieniem członków rodziny określonych w art. 86 oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Chodzi tu o lokal o odpowiedniej powierzchni mieszkalnej, a zatem uwzględniający stan rodzinny funkcjonariusza, jego stopień służbowy lub zajmowane stanowisko, normy dodatkowe przysługujące członkom rodziny oraz jednostkowe normy powierzchni mieszkalnej (art. 81 ust. 1 i ust. 2).

Podstawową formą zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy jest przydział w drodze decyzji administracyjnej lokalu z zasobów mieszkaniowych określonych w art. 87 ust. 1 cytowanej ustawy. Dopiero wtedy, gdy przydziału takiego nie dokonano,

w grę wchodzić mogą inne przewidziane w ustawie świadczenia, w tym omawiana pomoc finansowa. Jest ona zatem ekwiwalentną formą realizacji prawa do lokalu mieszkalnego, wynikającą z niezrealizowania uprawnienia podstawowego czyli przydziału lokalu. Stanowisko to nie wynika wprawdzie z art. 90 ust. 1 ustawy, lecz należy go wywieść

z wykładni tego przepisu w powiązaniu z art. 85 i art. 91 ust. 1 ustawy, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OPS 7/08 (ONSAiWSA 2009/4/66). Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił ponadto uwagę na treść korespondującego z powyższymi rozważaniami § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 132, poz. 1235) stanowiącego, że świadczenie to przyznaje się jednorazowo funkcjonariuszowi, który spełnia warunki do przydzielenia mu lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, a lokalu takiego nie otrzymał. Sąd odwołał się również do brzmienia art. 91 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o Służbie Więziennej, zgodnie z którym lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się funkcjonariuszowi, który jest właścicielem lub współwłaścicielem, w części odpowiadającej co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub domu, położonych w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej (pkt 2.), lub którego małżonek spełnia warunki określone w pkt 2. (pkt 3.).

Powyższe oznacza, że ustawodawca do kręgu osób posiadających zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, zaliczył tych funkcjonariuszy, którzy sami lub ich małżonkowie, są właścicielami (współwłaścicielami) domu lub lokalu mieszkalnego położonego w takich miejscowościach. Zatem w stosunku do funkcjonariusza, który (lub jego małżonek) ma dom (odpowiedni lokal mieszkalny) w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, cel omawianej regulacji, co do zasady, został osiągnięty, co powoduje, że takiemu funkcjonariuszowi nie przysługuje prawo do uzyskania przydziału lokalu, a co za tym idzie, nie przysługuje mu też pomoc finansowa przewidziana w art. 90 ust. 1 ustawy.

W uzasadnieniu wzmiankowanej uchwały, której treść brzmi: "Nabycie przez funkcjonariusza Służby Więziennej domu mieszkalnego przed złożeniem wniosku

o przyznanie pomocy finansowej, o której mowa w art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz.1761 ze zm.), nie wyklucza samo przez się przyznania tej pomocy", Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił ponadto, że uprawnienie do uzyskania pomocy finansowej nie można wiązać wyłącznie z datą nabycia przez funkcjonariusza domu (lokalu) mieszkalnego, ani też wyłącznie z datą złożenia wniosku o pomoc finansową, albowiem istotne jest przede wszystkim to, czy funkcjonariusz ma zaspokojone prawo do mieszkania w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. Nabycie domu (lokalu) przed dniem zgłoszenia roszczenia

o pomoc finansową automatycznie nie wyklucza uprawnień przewidzianych w art. 90 ust. 1, ponieważ decydujące znaczenie ma sytuacja mieszkaniowa funkcjonariusza składającego wniosek o przyznanie takiego świadczenia, a zatem pomoc finansowa przysługuje funkcjonariuszowi tylko wówczas, gdy zgłaszając roszczenie nie miał zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych. Istotne jest więc w takiej sytuacji wyjaśnienie, jak należy rozumieć pojęcie "zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych" funkcjonariusza. Niewątpliwie chodzi tu przede wszystkim o spełnienie kryterium przysługujących norm powierzchni mieszkalnej, na co wskazują przepisy art. 85 ust. 2 oraz art. 91 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy. Ponadto "zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych" musi mieć charakter faktyczny, a nie jedynie formalny, tzn. wynikający z samego faktu nabycia domu (lokalu) bez odniesienia się do możliwości zamieszkania w nim w dacie jego nabycia. Problem ten zasygnalizował Naczelny Sąd Administracyjny w cytowanej uchwale stwierdzając: "Chodzi tu przy tym niewątpliwie o dom (lokal) nadający się do zamieszkania, trudno bowiem mówić

o zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych na przykład w razie nabycia domu w budowie czy w stanie surowym (...). Wykładnia celowościowa przepisów rozdziału 6 ustawy prowadzi jednak do wniosku, że w takich sytuacjach – umowa najmu, współwłasność lokalu lub domu, ale przy usprawiedliwionej niemożności zamieszkania w nim – funkcjonariusz Służby Więziennej nie powinien być pozbawiony prawa do pomocy finansowej, o jakiej mowa w art. 90 ust.1 ustawy".

Bezsporne jest w niniejszej sprawie, że A.Z. jest funkcjonariuszem Służby Więziennej w służbie stałej, dotychczas nie korzystał z pomocy finansowej na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, a nadto był uprawniony do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Nie budzi również wątpliwości okoliczność, iż

w dniu 21 grudnia 2009 r. wspólnie z żoną nabył na rynku wtórnym, na współwłasność (w formie aktu notarialnego), lokal mieszkalny położony w W. (miejscowość pobliska) przy ulicy [...] o powierzchni użytkowej [...] m2, na zakup którego zaciągnął kredyt hipoteczny, zaś w dniu 24 grudnia 2009 r. wystąpił do Dyrektora Aresztu Śledczego w W. z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej na zakup powyższego lokalu.

Ponadto podkreślenia wymaga w pierwszej kolejności, iż właściwe organy Służby Więziennej podejmując decyzje administracyjne w przedmiocie pomocy finansowej związane są rygorami procedury administracyjnej, określającej ich obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania. Oznacza to, że muszą przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), a więc podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Winien także w sposób należyty i wyczerpujący informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw

i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.). Muszą wreszcie wyczerpująco zebrać, rozpatrzyć i ocenić materiał dowodowy (art. 77 § 1

i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcia według wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a.

W niniejszej sprawie organy Służby Więziennej uchybiły wyżej wymienionym regułom postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Zarówno postępowanie przed organem pierwszej instancji, jak również przed organem odwoławczym cechuje automatyzm i schematyczność bez głębszej refleksji co do skutków wydawanych rozstrzygnięć. Obydwa organy w uzasadnieniach swoich decyzji eksponują te fragmenty uzasadnienia cytowanej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego, które

w ich przekonaniu przemawiają za prawidłowością podjętych decyzji, pomijając jednocześnie inne, nieprzystające do z góry założonej tezy. Należy przede wszystkim wskazać, iż organy nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący podstawowej kwestii,

a mianowicie, czy zakup przez skarżącego w dniu 21 grudnia 2009 r. lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, położonego w miejscowości pobliskiej, był równoznaczny ze spełnieniem w tej dacie przesłanki zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza. Organy nie wykazały, czy lokal ten nadawał się w ww. dniu do zamieszkania, by móc mówić o faktycznym, a nie jedynie formalnym, zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych. Przede wszystkim brak jest ustaleń co do stanu technicznego lokalu, czy nie wymagał on remontu, ewentualnie innych przedsięwzięć umożliwiających zamieszkanie w nim. Co prawda skarżący powyższych kwestii w toku postępowania nie podnosił, lecz okoliczność ta nie zwalnia organów od podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w myśl art. 7 k.p.a.

Rozstrzygnięcie sprawy w takiej sytuacji nie może być zatem uznane za spełniające wymogi zawarte w cytowanych przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego.

Rozpoznając sprawę ponownie organy winny zatem zebrać wyczerpująco materiał dowodowy w sprawie mając na uwadze wskazane uchybienia i dopiero wtedy przystąpić do jej rozstrzygania z zastosowaniem właściwych przepisów prawa materialnego.

Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy.