Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2139/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu II instancji w części
Powołane przepisy: article: art. 98 ust. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marian Wolanin Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński Protokolant sekretarz sądowy Joanna Ołdakowska po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 1306/16 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w Warszawie na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w zaskarżonej części; 2. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz [...] Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w Warszawie kwotę 8 000 (osiem tysięcy) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 27 lutego 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 1306/16, oddalił skargę [...] Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w Warszawie na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Po rozpatrzeniu wniosku "[...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością" Spółki komandytowo-akcyjnej, Prezydent m.st. Warszawy, decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. (znak: [...]), zatwierdził projekt podziału nieruchomości uregulowanej w KW [...], położonej przy ul. [...] na terenie Dzielnicy [...] m.st. Warszawy, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] i działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...]. W wyniku podziału powstały m.in. działki: nr [...] z obrębu [...] o pow. 0,0141 ha i nr 34/3 (obecnie nr [...]) z obrębu [...] o pow. 0,0518 ha przeznaczone pod pas drogowy ulicy [...] oraz nr [...] (obecnie nr [...]) z obrębu [...] o pow. 0,0724 ha przeznaczona pod pas drogowy ulicy [...]. Niniejsza decyzja stała się ostateczna w dniu 9 maja 2008 r.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2015 r. Prezydent m. st. Warszawy:

1. ustalił odszkodowanie za grunt położony w Warszawie w rejonie ul. [...] (brak kategorii, oznaczona na rysunku planu symbolem 18KUD) stanowiący działki ewidencyjne nr [...] o pow. 141 m² i nr [...] o pow. 518 m², z obrębu [...] i ul. [...] (droga powiatowa), stanowiący działkę ewidencyjną nr [...], o pow. 724 m² z obrębu [...], opisany obecnie w księgach wieczystych KW Nr [...] i [...], stanowiący obecnie własność Miasta Stołecznego Warszawy w wysokości 1.279.275,00 zł;

2. przyznał ustalone w punkcie 1 odszkodowanie na rzecz [...] Sp. z o.o. S.K.A. za udział 32.355.160/153.433.881 części, tj. w kwocie 269.765,37 zł;

w pkt 3 i 4 zobowiązał do wypłaty ustalonego odszkodowania Prezydenta m. st. Warszawy w terminie 14 dni od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna.

Od pkt 2 w/w decyzji Spółka wniosła odwołanie, w którym zakwestionowała wielkość udziału Spółki w nieruchomości przyjętą przez organ I instancji i tym samym wysokość przyznanego Spółce odszkodowania wskazując, że organ I instancji błędnie pomniejszył udział Spółki w przedmiotowej nieruchomości o udziały w nieruchomości sprzedane przez Spółkę wraz z miejscami garażowymi.

Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] marca 2016 r., Nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ II instancji zaznaczył, że przedmiotem rozpoznania Wojewody Mazowieckiego jest tylko zaskarżona część decyzji odszkodowawczej, tj. pkt 2 dotyczący przyznania odszkodowania na rzecz [...] Sp. z o.o. S.K.A. za udział 32.355.160/153.433.881 części, tj. w kwocie 269.765,37 zł. W zakresie pkt 1, 3 i 4 decyzji rozstrzygnięcie stało się ostateczne z uwagi na niewniesienie odwołania.

Wojewoda Mazowiecki w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podał, że z akt sprawy wynika, iż zarówno przed, jak i po wszczęciu postępowania o podział nieruchomości, a także po dniu 9 maja 2008 r., kiedy decyzja podziałowa stała się ostateczna, spółka będąca właścicielem gruntu wyodrębniała z księgi wieczystej KW [...] lokale, zbywając jednocześnie udziały w prawie własności nieruchomości. W związku ze sprzedażą lokali wraz z udziałami w prawie własności nieruchomości, udział Spółki w gruncie, w dniu, w którym decyzja podziałowa stała się ostateczna wynosił 63.513.385/153.433.881. Ponadto, na podstawie aktu notarialnego Rep. [...] z dnia [...] marca 2008 r., spółka zawarła umowę sprzedaży jednego garażu wraz z udziałem w gruncie 296.745/153.433.881. Akty notarialne umowy sprzedaży pozostałych 130 miejsc garażowych wraz z udziałami w gruncie zostały zawarte po uostatecznieniu się decyzji podziałowej.

W ocenie organu odwoławczego rozstrzygnięcie organu I instancji należy uznać za prawidłowe. Wojewoda wskazał, że co prawda akty notarialne umowy sprzedaży 130 garaży, wraz z udziałami w gruncie zostały zawarte po dniu w którym decyzja podziałowa stała się ostateczna, to jednak do dnia uostatecznienia się decyzji podziałowej spółka zawarła, na podstawie aktów notarialnych, umowy przedwstępne, w których zobowiązała się do sprzedaży 130 miejsc garażowych. Z treści niniejszych umów przedwstępnych wynika, że spółka otrzymała od kupujących całą cenę za udziały w lokalu użytkowym garażu 131 stanowiskowym. Strony zaś oświadczyły, że wydanie przedmiotu umowy już nastąpiło i z tym dniem przeszły na kupujących korzyści i ciężary. Ponadto spółka udzielając kupującym niniejszymi umowami pełnomocnictwa nieodwołalnego i niewygasającego i upoważniając ich do zawarcia umów sprzedaży udziałów będących przedmiotem umów przedwstępnych dodatkowo potwierdziła, iż zapłata całej ceny za udziały w lokalu użytkowym garażu i ich wydanie już nastąpiło.

Na powyższą decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2016 r., skarżąca Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżając tę decyzję w części, w której Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] września 2015 r. co do wielkości udziału Spółki w nieruchomościach stanowiących działki o numerze ewidencyjnym [...], dla których prowadzona była księga wieczysta o numerze [...], w dniu, w którym decyzja podziałowa Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. stała się ostateczna i nie zmienił wysokości udziału Spółki na wyższy, niż przyjęty przez organ I instancji.

Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 65 § 2 K.c. poprzez błędne przyjęcie przez organ II instancji, że umowy nazwane przez strony tych umów jako umowy przedwstępne sprzedaży miejsc garażowych stanowiły w istocie umowy sprzedaży miejsc garażowych, co w konsekwencji spowodowało, że organ II instancji nie przyjął, że udział Spółki w nieruchomości na dzień, w którym decyzja podziałowa stała się ostateczna, był wyższy niż udział przyjęty w decyzji organu I instancji i tym samym, że Spółce przysługuje odszkodowanie w wyższej wysokości.

W ocenie Spółki, prawidłowa wysokość udziału Spółki w nieruchomości wynosi 63216640/153433881, co oznacza, że Spółce przysługuje odszkodowanie w wysokości 527.076,98 zł.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 27 lutego 2017 r., oddalił skargę.

Zdaniem Sądu całkowicie błędne jest zaliczanie umowy przedwstępnej do kategorii umów zobowiązujących do przeniesienia własności. Sąd podkreślił, że przez umowę przedwstępną strony mogą zobowiązać się jedynie do zawarcia przyrzeczonej umowy. Podzielając pogląd wyrażony przez WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 13 sierpnia 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 1382/14, Sąd wskazał, że umowa przedwstępna, jako umowa przygotowawcza, tym różni się od umów definitywnych, że nie stanowi źródła obowiązku świadczenia, które bezpośrednio realizuje zamierzony przez strony cel gospodarczy. Umowa przedwstępna tworzy wyłącznie zobowiązanie do zawarcia w przyszłości umowy przyrzekanej, która taki cel będzie realizować. Trudno zatem bezkrytycznie zaakceptować strukturę takiej umowy, w której strony tylko w części nadają jej cechy kontraktu przedwstępnego, a inne postanowienia obligują jedną stronę do świadczeń realizujących zobowiązanie już z umowy przyrzeczonej.

Sąd I instancji wskazał, że z ocenianych przez organy umów zawieranych przez skarżącą, a dotyczących garaży wynika, że spółka otrzymała od kupujących całą cenę za udziały w lokalu użytkowym garażu 131-stanowiskowym. Strony zaś oświadczyły, że wydanie przedmiotu umowy już nastąpiło i z tym dniem przeszły na kupujących korzyści i ciężary. Ponadto Spółka, udzielając kupującym niniejszymi umowami pełnomocnictwa nieodwołalnego i niewygasającego i upoważniając ich do zawarcia umów sprzedaży udziałów będących przedmiotem umów przedwstępnych dodatkowo potwierdziła, iż zapłata całej ceny za udziały w lokalu użytkowym garażu i ich wydanie już nastąpiło.

W ocenie Sądu doszło zatem nie tylko do określenia istotnych elementów umowy kupna-sprzedaży, ale również do ich zrealizowania, w związku z czym bezprzedmiotowe było zobowiązywanie się do przystąpienia do umowy stanowczej (co stanowi istotę umowy przedwstępnej), w tym zrealizowanym już prawnie zakresie.

Sąd I instancji wskazał, że przedmiotem niniejszej sprawy była ocena charakteru umów, a domniemanie wynikające z wpisów w księdze wieczystej nie jest domniemaniem nieobalanym.

Ponadto Sąd wskazał, że skoro o prawnej kwalifikacji umowy rozstrzyga nie jej tytuł, ale treść, to akcentowana przez skarżącą okoliczność, iż Spółka zawarła najpierw umowy zatytułowane jako przedwstępne umowy sprzedaży miejsc garażowych, a następnie umowy zatytułowane jako umowa kupna-sprzedaży, nie ma decydującego znaczenia dla ustalenia rzeczywistego charakteru prawnego tych umów.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyła skarżąca Spółka, zaskarżając go w całości. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Wniesiono także o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 65 § 2 K.c., poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji błędną kwalifikację prawną umów zawartych przez skarżącą kasacyjnie poprzez przyjęcie, że umowy nazwane przez strony tych umów jako umowy przedwstępne sprzedaży miejsc garażowych stanowiły w istocie umowy sprzedaży miejsc garażowych, co spowodowało, że Sąd I instancji uznał, że organ II instancji prawidłowo przyjął, że udział skarżącej kasacyjnie w nieruchomości stanowiącej dz. nr ew. [...], dla których prowadzona była księga wieczysta nr [...], na dzień, w którym decyzja podziałowa Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. stała się ostateczna, nie był wyższy, niż udział przyjęty w decyzji organu I instancji, a tym samym, że skarżącej kasacyjnie nie przysługuje odszkodowanie w wyższej wysokości;

Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie w okolicznościach wskazujących na konieczność jego zastosowania, a w konsekwencji nieuchylenie decyzji Wojewody Mazowieckiego nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] września 2015 r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania, podczas gdy została ona wydana z naruszeniem art. 65 § 2 K.c.,

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7,77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. 2016 r. poz. 790) w zw. z art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, że przepis ten nie został zastosowany w stanie faktycznym i prawnym uzasadniającym jego zastosowanie w ten sposób, że Sąd I instancji nie uchylił zaskarżonych decyzji, podczas gdy zostały one wydane z ewidentnym naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. z naruszeniem art. 7,77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece w zw. z art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, a następnie błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, w tym błędne przyjęcie, że do dnia, w którym decyzją podziałowa stała się ostateczna (9 maja 2008 r.) skarżąca kasacyjnie sprzedała więcej niż jedno miejsce garażowe, co następnie spowodowało przyznanie jej odszkodowania w niższej wysokości,

c) art. 151 p.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, że przepis ten został zastosowany w stanie faktycznym i prawnym, w którym nie powinien być zastosowany wobec spełnienia się przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej ponownie wskazano, że umowy przedwstępne umowy sprzedaży miejsc garażowych mają charakter umów przedwstępnych, a nie umów definitywnych. Podkreślono, że stanowisko, zgodnie z którym umowę przedwstępną traktuje się jako przyrzeczoną, dotyczy sytuacji, w których nie doszło do zawarcia umowy definitywnej – czyli do sytuacji, gdy zawarto tylko jedną umowę. Natomiast w przedmiotowej sprawie zawarto dwie umowy, zatem sytuacja taka nie miała miejsca, ponieważ skarżąca kasacyjnie najpierw zawarła umowy przedwstępne, a następnie po dniu, w który decyzja podziałowa stała się ostateczna, akty notarialne sprzedaży 130 miejsc garażowych wraz z udziałami w gruncie.

Skarżąca kasacyjnie spółka wskazała, że wyrok WSA w Gliwicach z dnia 13 sierpnia 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 1382/14, na który powołuje się Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, dotyczy zupełnie innego stanu faktycznego. Strony, o których mowa w w/w wyroku, zawarły bowiem wyłącznie jedną umowę – umowę przedwstępną sprzedaży nieruchomości, a dokonywane przez nie dalsze czynności sugerują, iż umowa przedwstępna została zawarta jedynie dla pozoru, bowiem w rzeczywistości strony chciały dokonać darowizny. W ocenie skarżącej kasacyjnie nie można zatem stanu faktycznego tamtej sprawy porównywać ze stanem faktycznym zaistniałym w przedmiotowej sprawie, gdzie strony zawarły dwie umowy: przedwstępną, a następnie definitywną, a celem stron była sprzedaż miejsc garażowych.

Podkreślono, że w niniejszej sprawie przyczyną zawarcia przedwstępnych umów sprzedaży miejsc garażowych było oczekiwanie na wyodrębnienie garażu do osobnej księgi wieczystej. Potwierdzają to zapisy w umowach przedwstępnych, zgodnie z którymi wniosek o wyodrębnienie lokalu garażowego do osobnej księgi wieczystej został złożony, ale wyodrębnienie jeszcze nie nastąpiło. Wskazano ponadto, że umowy przedwstępne nie zawierały zobowiązania do przeniesienia własności. Umowy te nie mogły także wywołać skutku rozporządzającego, a zatem na ich podstawie nie doszło do przeniesienia własności miejsc garażowych na rzecz poszczególnych osób. Zaznaczono, że z treści umów przedwstępnych wprost wynika, że ich strony zobowiązały się jedynie do zawarcia umowy mocą której skarżąca kasacyjnie sprzeda udział wynoszący 1/131 w lokalu użytkowym, a takie zobowiązanie może wynikać wyłącznie z umowy przedwstępnej. Dodatkowo określono także termin zawarcia umowy przyrzeczonej.

Wobec tego skarżąca kasacyjnie spółka stwierdziła, że przedwstępne umowy sprzedaży miejsc garażowych nie mogły zostać zakwalifikowane jako umowy definitywne, a w dniu uostatecznienia się decyzji podziałowej udział skarżącej kasacyjnie w nieruchomości wynosił 63216640/153433811.

Wskazano, że na dzień 9 maja 2008 r. to skarżąca kasacyjnie była wpisana w księdze wieczystej jako właściciel udziału w wysokości 130/131. Skarżąca spółka podkreśliła, że w/w wpis korzysta z domniemania wiarygodności ksiąg wieczystych, które w żaden sposób nie zostało obalone. Zdaniem skarżącej kasacyjnie spółki, jej udział w nieruchomości mógł zostać pomniejszony jedynie w stosunku do miejsca garażowego, które w dniu 9 maja 2008 r. stanowiło własność A. i M. małż. T.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów.

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, w takiej części jej zarzutów, w której zarzucono naruszenie przepisów art. 7,77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, w tym błędne przyjęcie, że do dnia, w którym decyzja podziałowa stała się ostateczna, czyli do dnia 9 maja 2008 r. skarżąca kasacyjnie sprzedała więcej niż jedno miejsce garażowe, co następnie spowodowało przyznanie jej odszkodowania w niższej wysokości.

Na wstępie należy przypomnieć, że podstawę ustalenia odszkodowania w niniejszej sprawie stanowi art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Z przepisu tego wynika, że działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe – z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Za wymienione działki gruntu przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.

W świetle powyższego przepisu decydujące znaczenie dla określenia podmiotu uprawnionego do odszkodowania ma data, w której stała się ostateczna decyzja o podziale nieruchomości i tym samym ustalenie komu przysługiwał w tej dacie tytuł własności nieruchomości podlegających podziałowi. Ustaleń tych należało dokonać w oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach sprawy. A tymi dokumentami są niewątpliwie umowy ustanowienia odrębnej własności lokali i udziału we współwłasności gruntu, umowy przedwstępne sprzedaży udziału w lokalu użytkowym garażu 131 stanowiskowym stanowiącym odrębną nieruchomość zawarte w formie aktów notarialnych. Z treści tych umów wynika, że Spółka zawarła z nabywcami lokali umowy przedwstępne sprzedaży udziałów w lokalu użytkowym garażu stanowiącym odrębną nieruchomość. Z umów wynika również, że wniosek o wyodrębnienie lokalu garażowego do osobnej księgi wieczystej został złożony, ale wyodrębnienie jeszcze nie nastąpiło. Ponadto jak wynika z aktów notarialnych wydanie przedmiotu umowy przedwstępnej - udziału w garażu - nastąpiło do współposiadania a ponadto dokonano podziału lokalu użytkowego garażu do korzystania ( qoud usum). Nie jest również kwestionowana okoliczność, że zostały następnie zawarte akty notarialne sprzedaży udziałów w lokalu stanowiącym odrębną nieruchomość - garażu - już po dacie 9 maja 2008 r., kiedy stała się ostateczna decyzja podziałowa.

Sąd pierwszej instancji dokonując oceny prawnej kwalifikacji zawartych przez skarżącą umów przedwstępnych uznał, że są to umowy sprzedaży, nie zaś umowy przedwstępne, co skutkowało oceną, że w dacie 9 maja 2008 r. skarżąca nie była właścicielem określonych udziałów w garażu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko Sądu pierwszej instancji jest błędne, a ponadto Sąd ten nie był uprawniony do podważania woli stron wyrażonej w umowie zawartej w formie aktu notarialnego. Z umów przedwstępnych nie wynika, aby wolą stron było przeniesienie na podstawie tych umów własności udziałów w garażu, czyli wywołanie skutku rzeczowego. Akt notarialny jest dokumentem urzędowym, który korzysta z domniemania nie tylko autentyczności, ale także zgodności z prawdą tego co, zostało w nim urzędowo stwierdzone. Wzruszenie aktu notarialnego może nastąpić tylko w drodze postępowania sądowego. Dopóki zatem umowa, zawarta w formie aktu notarialnego, nie zostanie wzruszona w trybie prawem przewidzianym i funkcjonuje w obrocie prawnym, dopóty powinna być uwzględniana przez wszystkie podmioty, w tym przez organy administracji publicznej. Nieuznanie faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym stanowiłoby naruszenie przepisów prawa ( por. wyrok NSA z dnia 7 luty 2017, sygn. I OSK 1101/15). Sąd pierwszej instancji nie tylko dokonał błędnej oceny umów przedwstępnych, ale dokonując weryfikacji tych umów nie był do tego uprawniony.

Powyższe uchybienie skutkowało, jak słusznie zarzucono w skardze kasacyjnej, błędnym przyjęciem, że do dnia, w którym decyzja podziałowa stała się ostateczna, czyli do dnia 9 maja 2008 r. skarżąca Spółka sprzedała więcej niż jedno miejsce garażowe, co następnie spowodowało przyznanie jej odszkodowania w niższej wysokości.

Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art.188 p.p.s.a. uchylił wyrok Sądu I instancji i decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2016 r., w zaskarżonej części. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art.203 pkt 1 p.p.s.a.