Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2738/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13ha ust. 1 i 2, art. 13i ust. 3, ust. 4a, ust. 4b, art. 13hc ust. 1 i 2, art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 40a, art. 131 ust. 2
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: par. 3 ust. 1, par. 6 ust. 7 i 8, par. 7 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2011 nr 91 poz 524
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011 r. w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania oraz przekazywania  opłat elektronicznych i kar pieniężnych na rachunek Krajowego Funduszu Drogowego
article: art. 7, art. 75 par. 1, art. 77 par. 1 i 2, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2011 nr 133 poz 773
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2011 r. w sprawie trybu, sposobu i zakresu kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty  elektronicznej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędzia WSA Piotr Borowiecki Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2013 r. sprawy ze skargi P. N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (w skrócie: GITD) decyzją z dnia [...] października 2012 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm, dalej: "k.p.a."), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 z późn. zm., dalej: "u.d.p.") oraz załącznika nr 2 pkt 3 lit. c) do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. Nr 80, poz. 433 z późn. zm., dalej: "rozporządzenie z 22 marca 2011 r."), art. 50 pkt 1 lit. j), art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b), art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 z późn. zm., dalej: "u.t.d."), po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez P. N. (dalej: skarżący, strona), utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia:

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu w dniu [...] listopada 2011 r. po drodze ekspresowej nr 7 wymienionej w załączniku nr 2 pkt 3 lit. c) do rozporządzenia z 22 marca 2011 r. bez uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., który to przejazd został zarejestrowany o godzinie [...] przez bramownicę kontrolną nr [...].

Pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności faktu, czy został poinformowany jako użytkownik przez urządzenie viaBox o stanie konta w momencie spornego przejazdu przez bramownicę. Strona nie zgodziła się z tym, że nie uiściła opłaty elektronicznej za korzystanie z płatnej drogi krajowej. Wyjaśniła, że posiadana przez nią karta elektroniczna jest systematycznie doładowywana i nigdy urządzenie viaBox nie sygnalizowało jej o braku środków na koncie. Zatem skarżący podał, że nie miał świadomości, iż nie została pobrana stosowana opłata. Zaznaczył, że dwa sygnały dźwiękowe świadczą tylko o istnieniu progu ostrzegawczego, a nie o braku środków na koncie. Skarżący podał, że nie został powiadomiony ani czterema sygnałami dźwiękowymi o braku środków na koncie ani wybraną przy rejestracji metodą komunikacji tj. smsem lub mailem. Skarżący zarzucił naruszenie przez organ art. 7, art. 75 § 1 oraz art. 77 § 1 i 2 k.p.a.. Podniósł, że nie zostało wyjaśnione, czy nie doszło do błędu systemu. Wskazał, że system viaToll nie jest doskonały i zawiera błędy i z tego tytułu nie może ponosić ujemnych skutków. Skarżący zaznaczył, że nie został uwzględniony fakt, że faktycznie opłata została uiszczona niezwłocznie po uzupełnieniu stanu konta i zaksięgowana jako należna opłata. Strona wyjaśniła, że nigdy nie uchylała się od płacenia za przejazdy drogami płatnymi, gdyż systematycznie uzupełniała konto.

W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie kary pieniężnej i umorzenie postępowania.

Przystępując do rozpatrzenia sprawy, organ wziął pod uwagę następujące ustalenia faktyczne: w dniu [...] grudnia 2011 r. o godzinie [...] na drodze ekspresowej S7 na odcinku [...] inspektor Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymał do kontroli mobilnej samochód ciężarowy marki Star o nr rej. [...]. Pojazdem samochodowym kierował P. N. Dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu przekraczała 3,5 tony, co zostało ustalone na podstawie okazanego przez kierowcę dowodu rejestracyjnego. Kontrola miała miejsce na parkingu stacji paliw w S.

Podczas kontroli drogowej kontrolujący na podstawie danych uzyskanych z systemu elektronicznego poboru opłat stwierdzili, że kierujący nie uiścił opłaty elektronicznej za przejazd w dniu [...] listopada 2011 r. po drodze krajowej nr 7 na odcinku granica m. W., który to przejazd został zarejestrowany o godzinie [...] przez bramownicę kontrolną nr [...]o treści: "brak środków na koncie pre - pay". Naruszenie zostało zarejestrowane w systemie pod numerem [...]. Na podstawie danych z okazanej wykresówki oraz wyjaśnień zawartych w protokole przesłuchania strony ustalono, że kontrolowanym pojazdem kierował wówczas skarżący. Pojazd ten był wyposażony w urządzenie viaBox o numerze seryjnym [...].

Odcinek drogi krajowej, po której ustalono poruszanie się kontrolowanego pojazdu w dniu [...] listopada 2011 r., został wyszczególniony w załączniku nr 2 pkt 3 lit. c) do rozporządzenia z 22 marca 2011 r.

Mając na względzie wynik przeprowadzonej kontroli, pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. GITD zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu wobec niego postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po drodze krajowej nr 7 w dniu [...] listopada 2011 r. o godzinie [...] oraz zawiadomił stronę o treści art. 10 k.p.a.

W toku przeprowadzonej kontroli w dniu [...] grudnia 2011 r. przesłuchano skarżącego w charakterze strony. Wyjaśnił, że to on prowadził kontrolowany pojazd i urządzenie viaBox wydawało kilkakrotne sygnały dźwiękowe. Sądził, że istnieje możliwość późniejszego uregulowania należności i nie wiedział o obowiązku natychmiastowego zjechania z drogi płatnej. Pan P. N. zaznaczył, że nie wiedział o braku środków na koncie viaToll. Wyjaśnił, że w punkcie obsługi klienta zapewniono go o braku zaległości. Na potwierdzenie dokonania przedpłat przedstawił paragony fiskalne. Przebieg kontroli utrwalono w protokole nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r.

Pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. skarżący złożył dodatkowe wyjaśnienia w sprawie. Podniósł, iż konto było regularnie doładowywane, co potwierdzić miały załączone kopie potwierdzeń dokonania przedpłat. Dodatkowo podał, że urządzenie nigdy nie sygnalizowało braku środków, dlatego jedynym możliwym powodem zarejestrowania incydentów był błąd systemu. Zaznaczył, że żaden przepis ustawy o drogach publicznych nie wskazuje, by kara była uzależniona od ilości mijanych bramownic. Nadmienił, że przepis dotyczący nałożenia kary wskazuje jedynie, że za przejazd po płatnej drodze krajowej bez uiszczenia opłaty wymierza się karę w wysokości 3.000 zł. Jednak uważał, że ten przepis jego nie dotyczy.

Pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. skarżący, na potwierdzenie faktu uiszczania przez niego opłat elektronicznych, przesłał kopie not obciążeniowych, na których nie znajduje się dokładny wykaz naliczanych opłat.

Główny Inspektor Transportu Drogowego pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. wezwał K. Sp. z o.o. - podmiot odpowiedzialny za obsługę krajowego systemu poboru opłat działający w imieniu i na rzecz Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad - do udzielenia informacji związanych z kontrolowanym przejazdem, w szczególności do wskazania, czy została uiszczona opłata za przejazd po drodze krajowej 7 w dniu [...] listopada 2011 r. o godzinie [...] określony w protokole kontroli.

Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r., K. Sp. z o.o. wskazała, że nie została uiszczona opłata elektroniczna za przejazd w dniu [...] listopada 2011 r. pojazdem o nr rej. [...] po drodze krajowej nr 7, zarejestrowanym o godzinie [...] przez bramownicę kontrolną nr [...]. Ponadto Spółka poinformowała, że umowa zawarta z klientem nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty elektronicznej po dokonaniu przejazdu, gdyż klient ma zawartą umowę do konta w trybie przedpłaconym (dowód: pismo K. Sp. z o.o. - w aktach sprawy).

Mając na względzie powyższe okoliczności, pismem z dnia [...] lutego 2012 r. GITD zawiadomił skarżącego o zakończeniu postępowania dowodowego w niniejszej sprawie. W związku z otrzymaniem za pośrednictwem faksu w dniu [...] lutego 2012 r. noty obciążeniowej wraz z zestawieniem transakcji poboru opłat z systemu viaToll z okresu od dnia 1.11.2011 r. do dnia 30.11.2011 r. Organ pismem z dnia [...] marca 2012 r. poinformował P. N. o kontynuowaniu postępowania dowodowego. Natomiast pismem z dnia [...] marca 2012 r. wezwał K. Sp. z o.o. do odniesienia się do nowych informacji dotyczących uiszczenia wymaganej opłaty.

Pismem z dnia [...] marca 2012 r., K. Sp. z o.o. oświadczyła, że opłata za sporny przejazd w dniu [...] listopada 2011 r. o godzinie [...] po drodze krajowej nr 7 nie została uiszczona, gdyż saldo konta tuż przed ww. naruszeniem wynosiło 0 zł. Spółka poinformowała, że wydruki z konta viaToll nie są dokumentem potwierdzającym uiszczenie opłaty za ww. przejazd w dniu [...] listopada 2011 r. (dowód: pismo K. Sp. z o.o. - w aktach sprawy).

Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił skarżącego o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie. Do dnia wydania decyzji strona nie zajęła stanowiska.

W dniu [...] kwietnia 2012 r. do Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego wpłynęło pismo K. Sp. z o.o. z dnia [...] kwietnia 2012 r., w którym operator systemu elektronicznego poboru opłat oświadczył, że noty obciążeniowe wystawiane użytkownikom kont pre-pay zawierają zestawienie wszystkich transakcji zarejestrowanych na koncie użytkownika niezależnie od tego, czy w danym momencie posiadał on na swoim koncie środki umożliwiające pokrycie opłaty za przejazd. W związku z tym lista w zestawieniu transakcji nie jest równoznaczna z potwierdzeniem uiszczenia opłaty. Spółka podała, że do not obciążeniowych dla kont w trybie przedpłaconym została dodana klauzula o treści: "UWAGA: NINIEJSZA NOTA OBCIĄŻENIOWA ZOSTAŁA JUŻ OPŁACONA". Jednak nadmieniła, że nie dotyczy to tych transakcji, na pokrycie których w momencie przejazdu nie było na koncie użytkownika środków wystarczających na uiszczenie opłaty (dowód: pismo K. Sp. z o.o. - w aktach sprawy).

Pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę, GITD pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. wezwał K. Sp. z o.o. do udzielenia informacji związanych z kontrolowanym przejazdem, w szczególności do wskazania, czy została uiszczona opłata elektroniczna za przejazd po drodze ekspresowej nr 7 w dniu [...] listopada

2011 r. o godzinie [...] określony w protokole kontroli.

Pismem z dnia [...] września 2012 r., K. Sp. z o.o. wskazała, że nie została uiszczona opłata elektroniczna za przejazd pojazdem o nr rej. [...] w dniu [...] listopada 2011 r. po drodze krajowej nr 7 o godzinie [...]. Spółka podała, że stan salda konta użytkownika w systemie w dniu [...] listopada 2011 r. o godzinie [...] wynosił 0 zł. Poinformowała, że w ww. czasie bramownica kontrolna nr [...] działała prawidłowo. K. Sp. z o.o. do niniejszego pisma załączyła dokumentację fotograficzną z kwestionowanego przejazdu. Ponadto nadmieniła, że użytkownik przedmiotowego pojazdu nie składał reklamacji w związku z niesprawnym działaniem urządzenia viaBox, a umowa zawarta z użytkownikiem nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty po dokonaniu przejazdu, gdyż klient posiada umowę do konta w trybie przedpłaconym (dowód: pismo K. Sp. z o.o. - w aktach sprawy).

Pismem z dnia [...] października 2012 r. GITD zawiadomił skarżącego o nowym materiale dowodowym i poinformował, o jego uprawnieniach procesowych.

Pismem z dnia [...] października 2012 r. skarżący złożył dodatkowe wyjaśnienia w sprawie. Nie zgodził się z tym, że nie została uiszczona opłata elektroniczna za omawiany przejazd ani z tym, że w ww. dniu stan salda wynosił 0 zł. Podał, że z zestawienia transakcji z okresu od dnia 01.11.2011 r. do dnia 30.11.2011 r. wynikało, że za ww. przejazd została pobrana opłata w wysokości 0,45 zł, a ponadto opłata została uiszczona także za przejazdy przez kolejne bramki tuż po godzinie [...]. Podał, że konto jest systematycznie doładowywane. Skarżący podnosił, że przyczyną niepobrania opłaty było wadliwe działanie systemu. Jego zdaniem, z załączonej do pisma noty obciążeniowej odnoszącej się do przejazdów w dniu [...] listopada 2011 r. wynikało, że kwota w wysokości 60,06 zł została już przez niego opłacona. Strona wniosła na podstawie art. 75 § 1 k.p.a. i 84 § 1 k.p.a. o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu elektroniki na okoliczność tego, czy w dniu [...] listopada 2011 r. był sygnał na bramownicy kontrolnej, czy była informacja dotycząca pobranych środków z jego konta oraz czy system viaToll w ww. okresie działał prawidłowo.

GITD zauważył, że elektroniczny system poboru opłat z dniem 1 lipca 2011 r. zastąpił system "winietowy". Obowiązek ponoszenia powyższej opłaty spoczywa na korzystającym z dróg krajowych lub ich odcinków, natomiast sankcja za naruszenie tego obowiązku nakładana jest na kierującego pojazdem, na co wskazuje wykładnia normy prawnej - art. 13k u.d.p.

W myśl art. 5 ust. 1 u.d.p. do dróg krajowych zalicza się: 1) autostrady i drogi ekspresowe oraz drogi leżące w ich ciągach do czasu wybudowania autostrad i dróg ekspresowych; 2) drogi międzynarodowe; 3) drogi stanowiące inne połączenia zapewniające spójność sieci dróg krajowych; 4) drogi dojazdowe do ogólnodostępnych przejść granicznych obsługujących ruch osobowy i towarowy bez ograniczeń ciężaru całkowitego pojazdów (zespołu pojazdów) lub wyłącznie ruch towarowy bez ograniczeń ciężaru całkowitego pojazdów (zespołu pojazdów); 5) drogi alternatywne dla autostrad płatnych; 6) drogi stanowiące ciągi obwodnicowe dużych aglomeracji miejskich; 7) drogi o znaczeniu obronnym.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony.

Według art. 13ha ust. 1 u.d.p., opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., zwana dalej "opłatą elektroniczną", jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6, to jest w rozporządzeniu z 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej.

Stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., za który pobiera się opłatę elektroniczną, bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3.000 zł.

Zgodnie z art. 51 ust. 6 lit. b u.t.d. GITD jest organem właściwym w sprawach związanych z kontrolą uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po drogach krajowych, na zasadach określonych w u.d.p. Stosownie do art. 13k ust. 4 u.d.p. kary pieniężne, o których mowa w art. 13k ust. 1 u.d.p., nakładają, w drodze decyzji administracyjnej, uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 131 ust. 1 u.d.p.. Według art. 50 pkt 1 lit. j) u.t.d. do zadań Inspekcji należy kontrola prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. Na podstawie art. 51 ust. 5 u.t.d. czynności związane z realizacją zadań określonych w art. 50 pkt 1 w zakresie określonym w art. 68 - 75 wykonują inspektorzy Inspekcji.

Stosownie do treści art. 56 ust. 1 pkt 3 u.t.d. inspektor ma prawo do nakładania i pobierania kar pieniężnych oraz grzywien w drodze mandatów karnych w zakresie określonym w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Według art. 13 1 ust. 1 pkt 2 u.d.p. do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13 i ust. 3, jeżeli jest ono wymagane, oraz nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k, są uprawnieni inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego.

Zdaniem GITD zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony stan faktyczny.

Strona postępowania administracyjnego została ustalona prawidłowo, gdyż był nią skarżący, co wynikało zarówno z danych z okazanej wykresówki oraz wyjaśnień złożonych do protokołu z przesłuchania strony. Należało zaznaczyć, że w dniu [...] grudnia 2011 r. po zakończeniu kontroli drogowej, skarżącemu zostało doręczone zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej (dowód: oryginał zawiadomienia o wszczęciu postępowania z pokwitowaniem odbioru strony - w aktach sprawy).

GITD rozpoznając sprawę, mając na względzie treść art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a., po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania dowodowego stwierdził, że w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalono stan faktyczny. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy GITD ustalił w oparciu o informacje przedstawione przez K. Sp. z o.o. - podmiot odpowiedzialny za obsługę krajowego systemu poboru opłat działający w imieniu i na rzecz Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, że za kwestionowany przejazd nie została pobrana wymagana opłata elektroniczna. Z powyższych względów zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy, bowiem opłata za przejazd po płatnym odcinku drogi w powyższym stanie faktycznym nie została uiszczona.

Ponadto GITD stwierdził, że przedłożone przez stronę zestawienie transakcji poboru opłat z systemu viaToll nie stanowi dowodu na okoliczność, że w dniu [...] listopada 2011 r. została uiszczona opłata elektroniczna za przejazd przedmiotowego pojazdu o godzinie [...]. Na takie uznanie nie pozwalała treść tego dokumentu. Nie wskazano w nim, że przedstawione w nim dane to potwierdzenia uiszczenia opłat. Nadto na takie uznanie nie pozwalała informacja uzyskana od K. Sp. o.o. Spółka ta w piśmie z dnia [...] marca 2012 r. w sposób niebudzący wątpliwości wyjaśniła, że wydruki z konta viaToll, jakie zostały przesłane przez stronę, nie są dokumentem potwierdzającym uiszczenie opłaty za przejazdy po płatnych odcinkach dróg krajowych. Zapisy widoczne na przesłanym zestawieniu przedstawiały jedynie operacje zarejestrowane na koncie użytkownika i nie były równoznaczne z faktem uiszczenia opłaty za przejazd po płatnym odcinku drogi. Spółka podała, że za przedmiotowy przejazd nie została uiszczona opłata elektroniczna, ponieważ stan salda konta w chwili powstałego naruszenia wynosił 0 zł. Zatem kwota w wysokości 0,45 zł widniejąca na tym zestawieniu była kwotą, którą użytkownik powinien uiścić za ten przejazd, a nie kwotą, jaka została już opłacona. Ponadto K. Sp. z o.o. potwierdziła w sposób jednoznaczny, że z powodu braku środków na koncie klienta nie została uiszczona opłata elektroniczna za kwestionowany przejazd przedmiotowego pojazdu, ponieważ stan salda konta użytkownika w systemie w dniu [...] listopada 2011 r. w czasie powstałego incydentu wynosił 0,00 zł.

Mając na uwadze wszystkie informacje uzyskane od K. Sp. z o.o. oraz dokumenty przesłane przez stronę organ stwierdził, że za kwestionowany przejazd w dniu [...] listopada 2011 r. o godzinie [...] nie została uiszczona opłata elektroniczna z powodu braku środków na koncie w chwili powstałego naruszenia. Tym samym przedstawione przez skarżącego zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie.

Skarżący w złożonych wyjaśnieniach podnosił, że żaden przepis ustawy o drogach publicznych nie wskazuje, by kara była uzależniona od ilości mijanych bramownic. Zdaniem GITD, zgodnie z treścią art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. karę pieniężną wymierza się za każdy przejazd bez uiszczenia wymaganej opłaty, a więc za przejechanie po drodze płatnej bez uiszczenia opłaty. Z tego przepisu wynika, że za każde stwierdzone przejechanie po drodze płatnej bez uiszczenia opłaty (za każdy zaistniały przejazd po drodze płatnej bez uiszczenia opłaty) należy wymierzyć karę pieniężną w wysokości 3.000 zł. Przejazd po drodze płatnej bez uiszczenia opłaty elektronicznej stanowi "naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty", które to pojęcie zostało zdefiniowane wprost w § 2 pkt 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2011 r. w sprawie trybu, sposobu i zakresu kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej (Dz. U. Nr 133, poz. 773). W rozumieniu tego przepisu "naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty" to w szczególności taki przypadek, w którym zaistniała jedna z okoliczności wymienionych w art. 13k ust. 1 u.d.p. uzasadniająca nałożenie kary pieniężnej. Każdy przejazd po drodze płatnej bez uiszczenia opłaty elektronicznej stanowił odrębne zdarzenie (incydent), odrębną sprawę administracyjną. Do jej wystąpienia doprowadziło odrębne zachowanie się kierującego, poruszającego się po różnych drogach, pokonującego różne bramownice. Te odrębne sytuacje zostały zarejestrowane o zupełnie innych godzinach przez różne bramownice kontrolne. Zatem za każde takie naruszenie zarejestrowane przez urządzenie kontrolne w postaci przejazdu bez uiszczenia wymaganej opłaty elektronicznej jest wymierzana kara przewidziana w art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. Zgodnie z wykładnią literalną, ale również celowościową art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p., kary pieniężne wymierza się za każde stwierdzone naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej - za każde stwierdzone przejechanie (przejazd) po drodze płatnej bez uiszczenia opłaty. Z protokołu kontroli z dnia [...] grudnia 2011 r. wynikało, że w odniesieniu do skarżącego zaistniało sześć różnych incydentów i za każdy ten incydent - przejazd po drodze płatnej bez uiszczenia opłaty - należało wymierzyć karę w wysokości 3.000 zł zgodnie z art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p.

W stosunku do pozostałych pięciu naruszeń (przejazdów bez uiszczenia opłaty elektronicznej) toczą się odrębne postępowania administracyjne. Organ zauważył, że na gruncie postępowania administracyjnego nie ma instytucji "zbiegu przestępstw" czy czynu ciągłego ani ciągu przestępstw.

Organ stwierdził, że obowiązek sprawdzenia, czy na koncie znajduje się odpowiednia ilość środków pieniężnych wystarczająca na odbycie całego planowanego przejazdu po płatnym odcinku drogi krajowej spoczywa na kierującym. Dla organu nie jest istotne, czy urządzenie viaBox wydawało prawidłowe sygnały dźwiękowe ani czy użytkownik został powiadomiony za pomocą smsa lub maila o braku środków na koncie. Wszystkie okoliczności wskazane przez stronę nie mają istotnego znaczenia dla rozpoznawania niniejszej sprawy administracyjnej, bowiem nie są dowodami świadczącymi o uiszczeniu wymaganej opłaty elektronicznej.

Główny Inspektor Transportu Drogowego jest organem, który rozstrzyga sprawy związane z kontrolą i obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po płatnych drogach krajowych. Zatem prowadzi postępowanie administracyjne w celu zbadania, czy w danym konkretnym przypadku nie doszło do naruszenia art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. i czy została prawidłowo uiszczona opłata elektroniczna. Zatem dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie był istotny fakt, że skarżący nie został poinformowany o kończących się środkach wybraną w czasie rejestracji metodą komunikacji tj. smsem lub mailem. Zgodnie z pkt 1 § 11 Ogólnych warunków korzystania z konta w trybie przedpłaconym w sprawie potwierdzenia warunków korzystania z dróg płatnych oraz w sprawie warunków i zasad udostępniania viaBox ewentualne spory wynikłe na tle niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, a więc np. niepoinformowanie użytkownika wybraną przy rejestracji metodą komunikacji, będą rozstrzygane przez sąd powszechny właściwy dla siedziby Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad.

GITD wskazał, że w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011 r. w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania oraz przekazywania opłat elektronicznych i kar pieniężnych na rachunek Krajowego Funduszu Drogowego (Dz. U. z 2011 r. Nr 91 poz. 524) została przedstawiona procedura wnoszenia i rozliczania opłaty elektronicznej. W ww. rozporządzeniu dokładnie wskazano warunki, jakie należy spełnić przed rozpoczęciem wykonywania przejazdu po drodze płatnej. Przepis § 7 ust. 1 ww. rozporządzenia stanowi, że wniesienie opłaty elektronicznej w formie, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 1, następuje przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną, w kwocie nie mniejszej niż pozwalająca na odbycie planowanego przejazdu w całości.

Z kolei zgodnie z § 6 ust. 7 "Ogólnych warunków korzystania z konta w trybie przedpłaconym w sprawie potwierdzenia warunków korzystania z dróg płatnych oraz w sprawie warunków i zasad udostępnienia viaBox", stanowiących załącznik nr 2 do umowy zawartej z klientem (dalej jako "Ogólne warunki"), w przypadku, gdy na koncie użytkownika nie ma środków na pokrycie kosztów przejazdu drogą płatną przez użytkownika, użytkownik jest zobowiązany do uiszczenia opłaty elektronicznej przez przedpłatę na swoje konto przed rozpoczęciem jazdy po drodze płatnej. Jeżeli natomiast podczas jazdy użytkownik otrzyma komunikat ostrzegawczy o braku środków na opłatę elektroniczną za dalszą jazdę, użytkownik lub kierowca pojazdu zobowiązany jest niezwłocznie opuścić drogę płatną i wnieść opłatę elektroniczną należną za odcinek przebytej drogi od otrzymania komunikatu ostrzegawczego, niezależnie od powyższego użytkownik jest zobowiązany do uiszczenia opłaty elektronicznej w przypadku chęci kontynuowania jazdy drogą płatną (§ 6 ust. 8 Ogólnych warunków). Ogólne warunki nie przewidują możliwości powstania "debetu", a następnie jego pokrycia (rozliczenia) wskutek później dokonanej zapłaty. Według § 6 ust. 9 Ogólnych warunków, przejazd po drodze płatnej bez środków na opłacenie opłaty elektronicznej zawsze stanowi naruszenie ustawy o drogach publicznych i podlega karze, o której mowa w tej ustawie. Wobec tego, jeśli skarżący po godzinie [...] zasiliłby konto, środki z tego zasilenia nie pokryłyby zaległych opłat elektronicznych z tym skutkiem, żeby incydentu zarejestrowanego o godzinie [...] nie można było uznać na naruszenie ustawy o drogach publicznych. Wskazuje na to nie tylko treść art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p., ale również § 6 ust. 9 Ogólnych warunków. Skarżący sam zaś przyznał, że urządzenie viaBox wydawało dwa sygnały dźwiękowe, które świadczyły o niskim stanie konta. Ponadto nie przedstawił żadnych dowodów świadczących o tym, że to w dniu [...] listopada 2011 r. przed powstałym incydentem zasilił konto, ponieważ potwierdzenia dokonania przedpłat, które załączył do złożonych wyjaśnień, dotyczą wpłat dokonywanych na konto, ale w innych dniach. W przedmiotowej sprawie przyczyną niepobrania opłaty za sporny przejazd w dniu [...] listopada 2011 r. był brak środków pieniężnych na koncie użytkownika.

Odnosząc się do argumentu strony, że organ orzekający wydał decyzję z naruszeniem art. 7, art. 75 § 1 k.p.a. oraz art. 77 § 1 i § 2 k.p.a., zważyć należy, iż w przedmiotowej sprawie organ, który wydał zaskarżoną decyzję, GITD uznał, że wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 i art. 77 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody, które w jego ocenie były konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie było sprzeczne z prawem.

Organ wyjaśnił, iż decyzje w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków związanych z uiszczaniem opłat elektronicznych mają charakter decyzji związanych.

Organ podkreślił, że podniesione przez skarżącego zarówno we wniosku, jak i w złożonych dodatkowych wyjaśnieniach zarzuty dotyczące wadliwego działania systemu oraz żądanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu elektroniki na okoliczność prawidłowego działania bramownicy kontrolnej nie zasługują na uwzględnienie. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie można było uznać, że zaistniał błąd w działaniu systemu viaToll. Faktem jest, że w działaniu tego systemu występowały nieprawidłowości, jednak taka sytuacja nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie. Żaden dowód na to nie wskazywał.

Organ stwierdził, że okoliczności podniesione przez skarżącego nie mogą stanowić podstawy ani do uchylenia nałożonej kary pieniężnej ani do umorzenia postępowania administracyjnego. Ustawodawca nie przewidział bowiem okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków określonych w art. 13k ust. 1 u.d.p. w przypadku nieuiszczenia opłaty elektronicznej. Z tych względów przyczyny, z powodu których opłata nie została uiszczona, nie są okolicznościami istotnymi dla rozpoznania sprawy administracyjnej. Wynikające z naruszenia przepisów ustawy o drogach publicznych kary pieniężne są nakładane na podstawie obiektywnie stwierdzonych naruszeń. Zaznaczył, że wina i stopień ewentualnego zawinienia nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej.

Organ poinformował skarżącego, iż zgodnie z art. 55 w zw. z art. 64 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 157, poz. 1240 ze zm., zwanej dalej u.f.p.) należności pieniężne stanowiące niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym, przypadające organom administracji rządowej, państwowym jednostkom budżetowym i państwowym funduszom celowym, mogą być umarzane w całości albo w części lub ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty.

Organ zauważył, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2011 r. w sprawie trybu, sposobu i zakresu kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r. Nr 133, poz. 773) dopuszczalnym jest przeprowadzanie kontroli stacjonarnej oraz kontroli mobilnej celem sprawdzenia prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej.

Kontrola stacjonarna polega na kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej za pomocą stacjonarnych lub przenośnych przyrządów automatycznych ujawniających i rejestrujących informacje o naruszeniu obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej (por. § 2 pkt 10 ww. rozporządzenia z dnia 23 czerwca 2011 r.). Kontrola mobilna polega natomiast na kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej dokonywanej bezpośrednio przez kontrolującego, tj. funkcjonariusza Policji, inspektora Inspekcji Transportu Drogowego, naczelnika urzędu celnego, dyrektora izby celnej, funkcjonariusza Straży Granicznej (por. § 2 pkt 11 ww. rozporządzenia z dnia 23 czerwca 2011 r., w zw. z art. 131 ust. 1 ustawy o drogach publicznych).

Umocowanie do sporządzenia protokołu kontroli przez inspektora Inspekcji Transportu Drogowego wynika z art. 131 ust. 2 u.d.p. w zw. z § 6 pkt 1 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2011 r. w sprawie trybu, sposobu i zakresu kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej. Protokół podpisuje kontrolujący i kontrolowany, który może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli, jak również może odmówić jego podpisania. Protokół kontroli drogowej stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., zatem sporządzony w przepisanej formie przez powołany do tego organ państwowy stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Podpisanie protokołu kontroli drogowej bez zastrzeżeń, co miało miejsce w niniejszej sprawie, stanowi dowód na okoliczności w nim stwierdzone i wyznacza granice postępowania administracyjnego co do faktów i stanu prawnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2009 r., sygn. akt II GSK 240/09).

Pismem z dnia [...] listopada 2012 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję GITD z dnia [...] października 2012 r., wnosząc o jej uchylenie wraz z decyzją organu I instancji. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił rażące naruszenie:

- prawa materialnego, a to art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13 k 1 pkt 1, art. 13 ust. 4 u.d.p. oraz art. 50 pkt 1 lit. j), art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b), art. 51 ust. 7 u.t.d. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie do stanu faktycznego w niniejszej sprawie;

- przepisów postępowania, które miało wpływ na treść decyzji, a w szczególności art. 75 § 1 i art. 77 §1 i 2 k.p.a. poprzez nie dopuszczenie jako dowodu wszystkiego co mogłoby przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a to nie dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu elektroniki na okoliczność tego czy w dniu [...] listopada 2011 r. był sygnał na bramownicy kontrolnej, czy była informacja dotycząca pobranych środków z konta skarżącego oraz czy system viaToll działał prawidłowo mając na uwadze treść zawartej umowy oraz dowody już przeprowadzone w sprawie, co skutkowało naruszeniem podstawowych zasad postępowania, a w szczególności prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) poprzez nie sprawdzenie mimo zarzutów strony czy nie doszło do błędu systemu.

Skarżący nie zgodził się z twierdzeniami zawartymi w decyzji, jakoby nie została uiszczona opłata elektroniczna za przejazd pojazdem o nr rej. [...] w dniu [...] listopada 2011 r. po drodze krajowej nr 7, który to przejazd został zarejestrowany o godzinie [...] przez bramownicę kontrolną nr [...]. Nie jest prawdą, aby w dniu [...] listopada 2011 r. o ww. godzinie stan salda jego konta w systemie wynosił 0. Co innego wynikało z zestawienia transakcji z okresu rozliczeniowego 01.11.2011 - 30.11.2011 r.

Ponadto skarżący nie zgodził się z poglądem, że organ w postępowaniu administracyjnym nie ma na celu zbadania, czy użytkownik prawidłowo został poinformowany przez urządzenie viaBox o stanie konta w momencie przejazdu przez bramownicę, tylko ma zebrać materiał dowodowy potwierdzający uiszczenie lub nieuiszczenie opłaty elektronicznej, a także, iż GITD nie ingeruje w treść obowiązków i uprawnień wynikających z umowy zawieranej pomiędzy użytkownikiem, a podmiotem działającym w imieniu i na rzecz generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad – K. Sp. z o.o.

W ocenie skarżącego organ nie zrozumiał istoty sprawy, która sprowadza się do tego, że on (skarżący) konsekwentnie od samego początku do końca kwestionował i kwestionuje prawidłowość działania systemu viaToll, złożył stosowne dowody w tym dokumenty świadczące o tym, że po pierwsze opłata za przejazd była uiszczona, a po drugie, że system w określonej dacie, czasie i miejscu opisanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie sygnalizował istnienia braku opłat. Pismo z firmy K. Sp. z o.o. nie jest dokumentem urzędowym, a prywatnym, a więc nie wywołuje skutków prawnych określonych w art. 76 § 1 k.p.a.. Również ww. Spółka nie wykonuje jako podmiot zadań poruczonych jej z mocy prawa wymienionych w art. 1 pkt 1 i 4 k.p.a. Zatem treść tegoż pisma nie jest dowodem tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone, a zatem nie może być bezkrytycznie przyjmowane przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego.

W ocenie skarżącego rażącym uchybieniem przepisów postępowania, było to, że zaniechano dopuszczenia wszystkiego co mogło się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, a w szczególności opinii biegłego, który mając do dyspozycji dane w systemie viaToll w określonym czasie i miejscu oraz analizując dokumenty w postaci dowodów i dat uiszczonych przez stronę opłat stwierdziłby w sposób niebudzący wątpliwości czy wygenerowano błędne dane wskutek niewłaściwego działania systemu viaToll czy też zawiniła osoba dokonująca rozliczenia, skoro wygenerowano notę obciążeniową, że należność została uiszczona. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wbrew twierdzeniom GITD na pytanie kiedy określone należności zapłacono, skoro kwestionuje prawidłowości własnej noty obciążeniowej (patrz s. 8 uzasadnienia).

Zatem rozstrzygając niniejszą sprawę nie zmierzano do wyjaśnienia prawdy obiektywnej, lecz od samego początku bezkrytycznie przyjmowano informacje z K. Sp. z o.o.

Skarżący nie zgodził się z oceną, że sygnał który był nadawany kierującemu systemu viaToll był sygnałem oznaczającym brak środków na koncie. Umowy wiążą strony, ale muszą być dotrzymywane i w sytuacji kiedy skarżący się z nich wywiązał to nie może on ponosić kary administracyjnej - kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł.

Zdaniem skarżącego wykonanie obowiązku z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. następuje wtedy, kiedy na koncie znajduje się odpowiednia suma środków pieniężnych, a więc należy zweryfikować czy za przejazd w konkretnym dniu będącym rozstrzygnięciem w niniejszej sprawie dokonano wpłaty. Może się bowiem okazać, że błędnie działający system K. Sp. z o.o. nie wygenerował danych z uiszczonej opłaty, stąd powstały błędy na koncie, ale ta okoliczność w ogóle nie była przez nikogo badana, gdyż organ opiera się wyłącznie na informacji wyżej wskazanej.

Skarżący podnosił, że błędne działanie systemu viaToll jest powszechnie znane, a wystarczy zapoznać się z informacjami na forach internetowych, a nawet stanowiskiem Instytutu J.

W odpowiedzi na skargę, GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga P. N. nie zasługuje na uwzględnienie.

Z przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.g. wynika dla korzystających z dróg publicznych obowiązek ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej (opłaty elektronicznej). Opłata ta, w myśl art. 13ha ust. 1 u.d.p. jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6. Natomiast jej wysokość ustala się jako iloczyn liczby kilometrów przejazdu i stawki tej opłaty za kilometr dla danej kategorii pojazdu, według art. 13ha ust. 2 u.d.p.

Należy podkreślić, że przepisy ustawy o drogach publicznych przewidują możliwość uiszczenia opłaty elektronicznej jedynie w systemie elektronicznego poboru opłat, zgodnie z art. 13i (art. 13hc ust. 1 u.d.p.).

Zasadą jest, że pobranie opłaty następuje poprzez urządzenie na potrzeby pobierania tych opłat instalowane w pojeździe samochodowym. Obowiązek oferowania takowego urządzenia spoczywa na podmiotach pobierających opłaty z wykorzystaniem systemów elektronicznego poboru, zgodnie z art. 13i ust. 3 u.d.p.

Przepis art. 13hc ust. 2 u.d.p. przewiduje, że podmioty pobierające opłaty elektroniczne z wykorzystaniem systemów elektronicznego poboru opłat mogą umożliwić użytkownikom dróg krajowych uiszczanie tych opłat bez konieczności instalacji urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust 3 tej ustawy.

Jednakże w niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. W pojeździe skarżącego było zainstalowane urządzenie na potrzeby pobierania opłat elektronicznych.

Z kolei kierujący pojazdem samochodowym wyposażonym w urządzenie na potrzeby pobierania opłat elektronicznych, z mocy art. 13i ust. 4a u.d.p. jest obowiązany do: włączenia urządzenia podczas przejazdu po drodze, na której pobiera się opłatę (pkt 1); wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o rodzaju pojazdu (pkt 2); używania urządzenia zgodnie z przeznaczeniem (pkt 3).

W przypadku zaś stwierdzenia niesprawności tego urządzenia, kierujący pojazdem samochodowym wyposażonym w urządzenie, o którym mowa wyżej jest obowiązany do niezwłocznego zjechania z drogi objętej obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej (art. 13i ust. 4b u.d.p ).

Zasady wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania reguluje wydane na podstawie art. 40a ust. 5 u.d.p. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011 r. w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania oraz przekazywania opłat elektronicznych i kar pieniężnych na rachunek Krajowego Funduszu Drogowego (Dz. U. Nr 91, poz. 524, dalej: "rozporządzenie z 30 kwietnia 2011 r."). Według wytycznych zawartych w art. 40a ust. 5 u.d.p. regulacja poboru opłat od użytkowników powinna zapewnić ich sprawny pobór.

Obowiązki użytkownika urządzenia (podmiotu zobowiązanego do wnoszenia opłaty, zgodnie z § 2 pkt 5 rozporządzenia z 30 kwietnia 2011 r.) określone w art. 13i ust. 4a i 4b u.d.p., zostały doprecyzowane w § 3 i 7 rozporządzenia z 30 kwietnia 2011 r.

Według § 3 ust. 1 powołanego rozporządzenia: Przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną użytkownik:

1. zawiera umowę z pobierającym opłatę elektroniczną dotyczącą korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków objętych opłatą elektroniczną w formie pisemnej, o czym mówi ust. 2 tego §;

2. odbiera od pobierającego opłatę elektroniczną urządzenie;

3. instaluje urządzenie w pojeździe;

4. wnosi przedpłatę - w przypadku wybrania formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 1 czyli w formie przedpłaty;

5. ustanawia zabezpieczenie oraz przekazuje pobierającemu opłatę elektroniczną dokument potwierdzający jego ustanowienie - w przypadku wybrania przez użytkownika formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 2 czyli płatności okresowej za zabezpieczeniem.

Wniesienie opłaty elektronicznej w formie przedpłaty następuje przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną, w kwocie nie mniejszej niż pozwalająca na odbycie planowanego przejazdu w całości, w myśl § 7 ust. 1 rozporządzenia z 30 kwietnia 2011 r. Przez wniesienie opłaty elektronicznej w formie przedpłaty rozumie się wpływ środków na rachunek bankowy, na który wnoszona ma być opłata elektroniczna, określony w umowie między użytkownikiem a pobierającym opłatę, zgodnie z § 7 ust. 2 cytowanego rozporządzenia.

Bezspornym w niniejszej sprawie jest, że P. N. z podmiotem pobierającym opłatę – K. Sp. z o.o. z siedzibą W. (dalej: "K.") miał zawartą umowę potwierdzającą warunki korzystania z dróg płatnych oraz udostępnienia urządzenia viaBox na konto w trybie przedpłaconym. Zatem, zgodnie z powołanym § 7 ust. 1 rozporządzenia z 30 kwietnia 2011 r. miał obowiązek wniesienia opłaty elektronicznej przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną, w kwocie nie mniejszej niż pozwalająca na odbycie planowanego przejazdu w całości.

Natomiast kwestionowane przez stronę jest stanowisko GITD, że podczas przejazdu w dniu [...] listopada 2011 r. po drodze krajowej nr 7 granica m. W., na której pobierana jest opłata elektroniczna, zarejestrowanym o godz. [...] przez bramownicę kontrolną nr [...] nie było na rachunku bankowym pobierającego opłatę środków pozwalających na pobranie stosownej opłaty za tenże przejazd. Skarżący stoi na stanowisku, że na koncie były środki i tylko wadliwie działający system ich nie pobrał albo nie wykazał, że zostały pobrane. Jego stanowisko miały potwierdzać zestawienia transakcji przedstawione przez K. oraz nota obciążeniowa z dnia [...] grudnia 2011 r., z której wynikać miało, że opłata za przejazd w dniu [...] listopada 2011 r. została już zapłacona (przesłane faksem do organu w dniu [...] lutego 2012 r., w aktach adm.). Skarżący podnosił także, że regularnie zasilał konto oraz regularnie sprawdzał stan konta na stacji paliw w S. i zawsze było wykazywane, że na koncie znajdują się środki (wyjaśnienia skarżącego z dnia [...] listopada 2011 r., które wpłynęły do organu w dniu [...] grudnia 2011 r. i z dnia [...] października 2012 r.).

Należy jednakże zauważyć, że nieuiszczenie opłaty elektronicznej za przejazd w dniu [...] listopada 2011 r. zostało stwierdzone przez organ podczas przeprowadzonej przez jego funkcjonariuszy kontroli w dniu [...] grudnia 2011 r. (kopia protokołu kontroli z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w aktach adm.) czyli ponad trzy tygodnie po przejeździe. Do protokołu kontroli zostały dołączone wydruki "Dane poboru opłat", z których wynikało, że na koncie nie było środków i nie została uiszczona opłata za przejazdy w dniu [...] i [...] listopada 2011 r. P. N. podpisał protokół kontroli bez zastrzeżeń. Należy zauważyć, że z protokołu kontroli wynika, że kontrola została przeprowadzona zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2011 r. w sprawie trybu, sposobu i zakresu kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej (Dz. U. Nr 133, poz. 773). Z delegacji ustawowej do wydania powyższego rozporządzenia zawartej w art. 131 ust. 2 u.d.p. wynika, że kontrola winna być przeprowadzana z uwzględnieniem technologii wykorzystywanej w systemie elektronicznego poboru opłat elektronicznych.

Ponadto przesłuchany podczas powyższej kontroli w charakterze strony, P. N. zeznał, że podczas przejazdu w dniu [...] listopada 2011 r. "urządzenie do poboru opłat dawało kilka sygnałów, ale z ojcem myśleliśmy, że jak wpłacimy to wszystko się ureguluje. Nie wiedzieliśmy, że powinniśmy wtedy natychmiast zjechać z drogi płatnej i najpierw wpłacić na konto, a potem dopiero jechać." (protokół przesłuchania strony z dnia [...] grudnia 2011 r.). Z § 6 ust. 6 Ogólnych warunków korzystania z konta przedpłat w trybie przedpłaconym w sprawie potwierdzenia warunków korzystania z dróg płatnych oraz w sprawie warunków i zasad udostępnienia viaBox, stanowiących załącznik do umowy zawartej przez skarżącego z K. (kopia tych warunków, k. - [...] -[...] akt sądowych) wynika, że Spółka będzie przesyłać użytkownikowi ostrzeżenia w postaci, m.in. komunikatów wysyłanych na wszystkie urządzenia viaBox przypisane do konta użytkownika, informując, że kwota na koncie osiągnęła ustalony w umowie pułap nie niższy niż minimalny próg ostrzegawczy. W przypadku wykorzystania środków, informować będzie, że na koncie użytkownika brakuje środków umożliwiających jazdę po drodze publicznej. Następnie ust. 7 i 8 powołanego § 6 omawianych Warunków określają zachowania użytkownika, gdy na koncie zabraknie środków na pokrycie przejazdu.

Oceniając zeznania w świetle powołanych Warunków należało przyjąć, że skarżący wiedział, że nie miał środków na koncie na uiszczenie opłaty w trakcie przejazdu w dniu [...] listopada 2011 r., tylko myślał, że może ich niedobór uzupełnić w późniejszym terminie.

Skarżący przedstawił podczas kontroli dowody dokonania przedpłat i wynikało z nich, że przedpłaty dokonał w dniu [...] października 2011 r. w kwocie 120 zł, potem w dniu [...] listopada 2011 r. w kwocie 120 zł (w aktach adm.). Do pisma z dnia [...] grudnia 2011 r. przesłanego do organu dołączył kopie dowodów dokonania powyższych przedpłat oraz przedpłaty z dnia [...] grudnia 2011 r., wyjaśnień przesłanych do organu w dniu [...] grudnia 2011 r. Zatem należało przyjąć, że skarżący przedstawił dowody wszystkich przedpłat dokonanych w okresie październik - [...] grudnia 2011 r. Równocześnie do tego samego pisma skarżący dołączył dwie noty obciążeniowe za okresy: [...]-[...] października 2011 r. na kwotę 119,55 zł i [...] - [...] listopada 2011 r. na kwotę 184,38 zł. Z zestawienia dowodów dokonanych przedpłat w październiku i listopadzie 2011 r. (wynikało ponadto z tych dokumentów, że skarżący posiadał na koncie tylko te kwoty, które wpłacił) oraz not obciążeniowych wynika, że na przejazdy w listopadzie do dnia [...] listopada 2011 r. nie było na koncie środków do uiszczenia opłaty elektronicznej, a tym samym opłata ta za przejazdy w tym okresie nie została uiszczona. Należy pamiętać, że P. N. był zobowiązany do wnoszenia opłaty w formie przedpłaty.

Oceniając oświadczenia i dokumenty złożone przez Spółkę K. w dniach: [...] stycznia 2012 r., [...] lutego 2012 r., [...] marca 2012 r., [...] kwietnia 2012 r., [...] września 2012 r. (w aktach adm.) w świetle wyżej przytoczonych dowodów, należało uznać je za wiarygodne. Zresztą K. konsekwentnie podtrzymywał swoje stanowisko, tylko w kolejnych pismach je uzupełniając, wskutek coraz szczegółowszych pytań organu. P. N. zaś nie przedstawił dowodów, które podważałaby jego stanowisko zaprezentowane podczas kontroli w dniu [...] grudnia 2011 r. i argumentację GITD.

Kierując się powyższym niezasadne są zarzuty skarżącego, że organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, szczególnie art. 7, 75 § 1 i art. 77 § 1 i 2 k.p.a. Stanowisko organu nie opierało się tylko na oświadczeniach i dowodach przesłanych przez K. Ocena ich została dokonana przez organ z uwzględnieniem zasady przewidzianej przez art. 80 k.p.a. czyli na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

Wobec powyższego za prawidłowe należało uznać stanowisko GITD, że P. N. za przejazd w dniu [...] listopada 2011 r. po odcinku drogi krajowej nr 7 nie uiścił opłaty elektronicznej.

Należało podzielić stanowisko GITD co do braku podstaw powołania biegłego, ustalenie faktów istotnych w niniejszej sprawie nie wymagało wiadomości specjalnych.

Z kolei dokument prywatny Instytutu J. (k. - [...] - [...] akt sądowych) nie dotyczył kwestii wadliwości działania systemu viaToll obsługiwanego przez K.

Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przepisów prawa materialnego.

Zgodnie z art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3.000 zł.

Jak wyżej wskazano P. N. nie uiścił opłaty za przejazd odcinkiem drogi krajowej nr 7 wymienionym w załączniku nr 2 pkt 3 lit. c) do rozporządzenia z 22 marca 2011 r. (według brzmienia tego aktu z daty kontroli, gdyż w dacie wydania decyzji droga ta wymieniona była w pkt 3 lit. d) załącznika nr 2 do omawianego rozporządzenia).

Jak już wyżej podnoszono opłata elektroniczna jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6. Zawarta w art. 13ha ust. 6 u.d.p. delegacja mówi, że Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia określi drogi krajowe lub ich odcinki, na których pobiera się opłatę elektroniczną (pkt 1), ustali dla nich wysokość stawek opłaty elektronicznej za przejazd kilometra, dla danej kategorii pojazdu, w wysokości nie większej niż określona w ust. 4 (pkt 2). Zatem opłata pobierana jest za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, wymienionych w rozporządzeniu z 22 marca 2011 r. Przepis § 4 cytowanego rozporządzenia określa sposób rozumienia początku i końca drogi krajowej lub jej odcinka, na którym pobiera się opłatę elektroniczną. Drogi krajowe lub ich odcinki, na których pobiera się opłatę elektroniczną szczegółowo wymieniają załączniki nr 1 i 2 do rozporządzenia z 22 marca 2011 r. Zatem, w ocenie Sądu, za przejazd drogi krajowej albo jej odcinka pobiera się osobną opłatę, tzn., odrębną opłatę pobiera się za przejazd po każdej drodze krajowej lub jej odcinku określonych w rozporządzeniu z 22 marca 2011 r., a nie za przejazd przez każdą bramownicę. W tej sytuacji, skoro za przejazd omawianym odcinkiem drogi krajowej nr 7, skarżący powinien był uiścić jedną opłatę elektroniczną, to skoro tego nie uczynił, to zgodnie z art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p uprawnione było stanowisko GITD o wymierzeniu kary pieniężnej w kwocie 3.000 zł.

Powoływane w decyzji przepisy ustawy o transporcie drogowym, a następnie kwestionowane przez skarżącego, to są przepisy kompetencyjne. P. N. nie wskazał, w jaki sposób miałoby dojść do naruszenia tychże uregulowań. Sąd zaś nie dopatrzył się ich naruszenia przez organ w trakcie kontroli czy podczas ocenianego postępowania administracyjnego.

Z powyższych względów skargę P. N. jako bezzasadną na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) należało oddalić.