Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2453/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Administracji i Cyfryzacji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 61a § 1, art. 28, art. 156 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Sikorska sędzia NSA Wiesław Morys (spr.) sędzia del. WSA Grażyna Staniszewska Protokolant starszy inspektor sądowy Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 3054/13 w sprawie ze skargi T. G. na postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 3054/13, oddalił skargę T. G. na opisane w sentencji postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji.

Przedstawiając w jego uzasadnieniu stan faktyczny sprawy Sąd I instancji wskazał, iż w dniu [...] lutego 1991 r. Wojewoda O. wydał, na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), decyzję stwierdzającą nabycie przez Gminę K. z dniem 27 maja 1990 r. z mocy prawa, nieodpłatnie, własności m.in. nieruchomości państwowej położonej w obrębie miasta K., gmina K., oznaczonej jako działka Nr [...]. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji komunalizacyjnej w części dotyczącej działki nr [...] wystąpiła T. G.. Minister Administracji i Cyfryzacji postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wojewody O. z dnia [...] lutego 1991 r. w części stwierdzającej nabycie przez Gminę K. z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r. nieodpłatnie własności nieruchomości państwowej, położonej w obrębie miasta K., gmina K., oznaczonej jako działka Nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej Nr [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej Nr [...], stanowiącej integralną część decyzji. T. G. w dnia [...] czerwca 2013 r. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując iż "taki sposób załatwienia sprawy należy uznać za nieuzasadniony, a przynajmniej za przedwczesny". Podniosła, iż w sprawie należy zawiesić postępowanie z uwagi na toczące się postępowanie spadkowe, a jednocześnie wskazała, iż przedstawiła stosowne argumenty za rozpoznaniem sprawy jeszcze przed uzyskaniem przez nią postanowienia spadkowego. Organ nadzoru powinien zbadać nie tylko formalną stronę samej decyzji, ale także działania organów administracji, które do niej doprowadziły. Jednocześnie podkreśliła, że "skoro art. 157 § 2 K.p.a. jako równorzędne traktuje tryby postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji na wniosek strony i z urzędu, to Minister Administracji i Cyfryzacji nie powinien być skrępowany w rozpoznaniu sprawy brakiem tej legitymacji procesowej". Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2013 r., nr [...], utrzymano w mocy poprzednie postanowienie. Zdaniem organu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zawiera żadnych nowych, istotnych dla sprawy argumentów, ani nie przedstawia nowych okoliczności (popartych dowodami), które skutkowałyby jego uwzględnieniem i wzruszeniem kwestionowanego rozstrzygnięcia. Organ w całości podtrzymał stanowisko, iż koniecznym było odmówienie wszczęcia postępowania - na podstawie art. 157 § 1 w zw. z art. 61 a § 1 i 2 K.p.a. - w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody O. z dnia [...] lutego 1991 r. we wnioskowanym zakresie, ponieważ z akt sprawy jednoznacznie wynika, że w dniu 27 maja 1990 r. przedmiotowa nieruchomość nie była w prawnym posiadaniu wnioskodawczyni. Zdaniem organu zebrany materiał dowodowy w żaden sposób nie potwierdził okoliczności zasygnalizowanych przez nią. Nie przedstawiła ona dokumentów poświadczających, iż przysługuje jej legitymacja do skutecznego wszczęcia postępowania, gdyż nie wykazała, że służy jej przymiot strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. Nie była stroną postępowania, w którym zapadła decyzja dotychczasowa, ani nie ma interesu prawnego, by być nią w postępowaniu nadzwyczajnym jej dotyczącym. Przedstawiła dokumenty, z których nie wynika jej tytuł do spornej nieruchomości, będącej w dniu komunalizacji pozostawała własnością Skarbu Państwa (wpisano go do księgi wieczystej na podstawie zaświadczenia z dnia [...] grudnia 1981 r. stwierdzającego, że nabył własność na mocy art. 2 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. Nr 13, poz. 13). Wpis w księdze wieczystej jest objęty domniemaniem zgodności z rzeczywistym stanem prawnym (art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.). Odnosząc się natomiast do argumentów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie stosowania art. 157 § 2 K.p.a. organ podkreślił, iż niniejsze postępowanie dotyczy rozpatrzenia złożonego przez T. G. wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody O. z dnia [...] lutego 1991 r. - w części dotyczącej działki nr [...]. Jednakże w żadnym z pism znajdujących się w aktach sprawy wnioskodawczyni nie zasygnalizowała organowi nadzoru konieczności wszczęcia w sprawie postępowania z urzędu, ani też nie podała argumentów, które wskazywałyby na konieczność wszczęcia takiego postępowania z urzędu. Faktem jest, iż w przypadku powzięcia przez organ informacji mogących wskazywać na zaistnienie przy wydawaniu decyzji przesłanek określonych w art. 156 § 1 K.p.a., może on z urzędu wszcząć stosowne postępowanie, po dokonaniu autonomicznej ich oceny, lecz takich przesłanek nie dostrzegł.

Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła T. G., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy organowi do rozpoznania zgodnie z wnioskiem. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 28 K.p.a. w związku z art. 156 K.p.a. poprzez uniemożliwienie dochodzenia nieważności wydanego z rażącym naruszeniem prawa decyzji Wojewody O. z dnia [...] lutego 1991 r., naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. i art. 100 § 1 K.p.a. poprzez odmowę skarżącej prawa do kontroli decyzji administracyjnej przed rozstrzygnięciem w odrębnym postępowaniu, czy komunalizacja była dopuszczalna mimo dowodów świadczących o tym, że komunalizowana nieruchomość należąca do jej ojca nie przeszła na własność Skarbu Państwa. Rozstrzygnięcie tej kwestii usunęłoby wątpliwości dotyczące legitymacji skarżącej. Tym samym organ pozbawił stronę środka ochrony jej konstytucyjnych praw poprzez wyłączenie możliwości kontroli legalności decyzji dotychczasowej. Zaskarżone postanowienie narusza także, w ocenie skarżącej, art. 7 K.p.a. i art. 77 K.p.a. poprzez arbitralne pominięcie dowodów przedstawionych przez nią, a świadczących o tym, że w chwili komunalizacji nieruchomość nie stanowiła własności Skarbu Państwa, co rodzi legitymację skarżącej jako strony i zarazem świadczy o nieważności decyzji komunalizacyjnej. Jest to tym bardziej istotne, gdy zważyć na wyłączenie możliwości skutecznego podważenia wpisu własności Skarbu Państwa po uprawomocnieniu się decyzji komunalizacyjnej (p. Uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 9 października 2007 r., sygn. akt III CZP 46/07). W jej ocenie rzeczą organu było więc wystąpienie do sądu powszechnego z powództwem o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, zawieszenie na ten czas niniejszego postępowania i po podjęciu skontrolowanie decyzji dotychczasowej.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazując na przepis art. 157 § 2 K.p.a. zauważył, że żądając wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności T. G. winna wykazać, że posiada przymiot strony w tym postępowaniu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest już pogląd, iż w postępowaniu o stwierdzenie nieważności stosuje się art. 28 K.p.a., gdyż stroną takiego postępowania jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd I instancji wskazał, iż skarżąca nie była stroną postępowania komunalizacyjnego zakończonego kwestionowaną decyzją Wojewody O. z [...] lutego 1991 r. Istotne jest zatem, czy skutki stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej mogą dotyczyć interesu prawnego skarżącej lub jej obowiązku. Skutkiem prawnym stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej mogłoby być obalenie tytułu własności Gminy K. do nieruchomości objętej kwestionowaną decyzją. Jednakże konsekwencją tego nie byłoby uzyskanie tytułu prawno-rzeczowego do tej nieruchomości przez skarżącą, gdyż w dacie komunalizacji, tj. 27 maja 1990 r., właścicielem spornej nieruchomości wpisanym do księgi wieczystej był Skarb Państwa, czego skarżąca nie kwestionuje podnosząc tylko, iż nabycie przezeń własności nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa. Tymczasem prawidłowość nabycia własności przez Skarb Państwa nie podlega badaniu przez organy orzekające w niniejszej sprawie. Nadto, w ocenie Sądu meriti skarżąca nie przedstawiła żadnego tytułu prawno-rzeczowego, który przysługiwałby jej do skomunalizowanej nieruchomości na dzień 27 maja 1990 r. Spory o prawo własności należą do spraw cywilnych, a ich rozstrzyganiem zajmują się sądy powszechne. Przedłożone przez skarżącą dokumenty potwierdzają jedynie, że właścicielem przedmiotowej nieruchomości przed wojną i do 1949 r. byli jej poprzednicy prawni, natomiast z innych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika wprost, że Skarb Państwa nabył własność tej nieruchomości na mocy art. 2 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich. Sąd I instancji nie dopatrzył się również naruszenia przepisów procedury administracyjnej. W jego ocenie organ nadzoru prawidłowo prowadził postępowanie i ustalił stan faktyczny oraz właściwie go ocenił, uznając że skarżąca nie wykazała tytułu prawno-rzeczowego do skomunalizowanej nieruchomości, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej P.p.s.a., orzekł jak w sentencji tego wyroku.

Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wniosła T. G., zarzucając mu naruszenie przepisu prawa materialnego przez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 28 K.p.a. polegające na nieuznaniu jej za stronę postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lutego 1991 r. na podstawie art. 156 K.p.a., mimo że zarówno decyzja komunalizacyjna, którą skarżąca kwestionuje, jak i ewentualna decyzja stwierdzająca jej nieważność, dotyczą jej praw i obowiązków.

Na tej podstawie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.

W motywach tego środka podała, iż z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, iż przedmiotowa nieruchomość należała po II Wojnie Światowej do jej ojca, a więc nie została opuszczona. Z kolei ojciec nigdy nie utracił obywatelstwa polskiego, a więc jego nieruchomość nie była poniemiecka. Natomiast skarżąca nabyła spadek po swoim ojcu i tym samym skutki stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej dotyczą jej interesu prawnego. Zaliczenie spornej nieruchomości do mienia Skarbu Państwa nastąpiło sprzecznie z prawem. Poza tym podniosła, iż osoby kwestionujące komunalizację czy uwłaszczenie zwykle nie mają tytułu do objętych nimi nieruchomości, gdyż w przeciwnym wypadku nie doszłoby do nabycia prawa własności przez gminy czy Skarb Państwa. W opinii autora skargi kasacyjnej organ powinien rzetelnie zbadać czy skarżąca jest podmiotem legitymowanym do zgłoszenia przedmiotowego żądania, czego nie uczynił. Tymczasem jej interes prawny wynika z wadliwego tytułu własności Skarbu Państwa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionej podstawy kasacyjnej, przeto nie mogła odnieść skutku.

Na wstępie godzi się przypomnieć, iż stosownie do brzmienia art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznawaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest jej granicami, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Takich okoliczności w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia zdeterminowały zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania – choć nie jest to wyraźnie wyartykułowane, może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać możliwość istotnego wpływu wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

Merytoryczne rozważania należy poprzedzić stwierdzeniem, że przedmiotem zaskarżenia w postępowaniu sądowym było postanowienie oparte o art. 61a § 1 K.p.a., wedle którego organ administracji publicznej odmawia wszczęcia postępowania, gdy żądanie w tym zakresie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, który to przepis nie został zakwestionowany w skardze kasacyjnej. Jest to niewątpliwie jej wadą. Zastosowanie tej regulacji w pierwszej wersji ma miejsce wówczas, gdy brak przymiotu strony jest oczywisty, nie wymaga specjalnych ustaleń i rozważań, bowiem te mogą być prowadzone po wszczęciu postępowania, w toku którego są podejmowane czynności wyjaśniające i w tej materii (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 774/14, publ. CBOSA). Jest to w zasadzie przepis wyjątkowy, tamujący prowadzenie właściwego postępowania administracyjnego, gdy jednoznaczne są sytuacje, które je wyłączają. W przywołanym wyżej wyroku wskazano, iż w takich sprawach jak niniejsza konieczne jest umożliwienie wnioskodawcy przedstawienie swych racji i dowodów w toku postępowania, zatem częstym będzie przyznanie w tym celu przymiotu strony w postępowaniu nadzwyczajnym wnioskodawcy, który nie był stroną postępowania zwykłego. Jednakowoż jest tak tylko wówczas, gdy wskazane przezeń środki dowodowe, fakty czy okoliczności, mogą uzasadniać konkluzję, iż postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku wnioskodawcy. Jest tak najczęściej wtedy, kiedy wskazuje on na tytuł wnioskodawcy do przedmiotowej nieruchomości. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zainicjował wniosek skarżącej kasacyjnie, który nie został poparty takimi środkami, faktami czy okolicznościami. Twierdzenia o wadliwości nabycia przez Skarb Państwa własności spornego gruntu są na tym etapie postępowania gołosłowne, a wręcz błędnie przerzucają tylko ciężar ich dowodzenia, w końcu wbrew domniemaniu legalności i zasadzie trwałości decyzji administracyjnych, na organ nadzoru, nie posiadając przy tym konkretnego wymiaru.

Jak słusznie wywiódł Sąd I instancji, stosownie do utrwalonego orzecznictwa stronami postępowania nieważnościowego są strony postępowania zwykłego oraz inne podmioty, mające interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności (tak Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 2910/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 28 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 358/13, publ. CBOSA). Przyjmuje się więc, że prawo strony służy także innym podmiotom, które wykażą taki przymiot, w szczególności tym, które co najmniej uprawdopodobnią prawo do nieruchomości objętej dotychczasową decyzją (przykładowo komunalizacyjną – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1716/10, publ. jw.). Na gruncie postępowania administracyjnego stroną jest bowiem każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 K.p.a.). Interes prawny jest określany jako osobisty, konkretny i aktualny, prawnie chroniony interes, który może być realizowany na podstawie określonego przepisu, bezpośrednio wiążący się z indywidualnie i prawnie chronioną sytuacją strony. Istnieje on więc wówczas, gdy istnieje związek o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu na gruncie administracyjnoprawnym (p. m.in. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1957/11, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 74/12, i cytowane tam orzecznictwo, dostępne jw.). Dlatego zagadnienie interesu prawnego, którego legitymacja procesowa jest pochodną, powszechnie w doktrynie i orzecznictwie uważane jest za zagadnienie o charakterze materialnoprawnym, bowiem warunkujący przymiot strony w postępowaniu administracyjnym interes prawny zależny jest od istnienia przepisu materialnoprawnego, z którego można go wywieść (p. przykładowo wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1220/11 i z dnia 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 176/11, publ. jw.). Poza sporem pozostaje fakt, że skarżąca kasacyjnie nie brała udziału w postępowaniu dotychczasowym, zatem winna wykazać służący jej przymiot strony wynikający z interesu prawnego. Interes prawny lub obowiązek, jakie muszą dotyczyć tego postępowania albo żądanie czynności organu ze względu na interes prawny lub obowiązek, zasadza się na przesłankach zawartych w art. 28 K.p.a., a więc winien mieć oparcie w przepisie prawa materialnego, z którego wynika uprawnienie do spornej nieruchomości (p. m.in. orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 7 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 2226/12, 9 maja 2013 r., sygn. akt II GSK 330/12, 22 listopada 2012r., sygn. akt I OSK 2719/12, 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 2633/12). Tymczasem skarżąca kasacyjnie go nie wykazała, ani w toku postępowania administracyjnego, ani sądowego. Nie wykazała bowiem żadnego tytułu, zwłaszcza prawnorzeczowego do przedmiotowej działki, ani nawet go nie uprawdopodobniła. Powoływała się jedynie na sukcesję generalną po byłym właścicielu tej nieruchomości, nadto na brak spełnienia przesłanek prowadzących do przejęcia działki przez Skarb Państwa. Jednakowoż ta ostatnia kwestia nie podlega badaniu w tym postępowaniu. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w uzasadnieniu przywołanej uchwały z dnia 9 października 2007 r., decyzja komunalizacyjna, jakkolwiek ma charakter deklaratoryjny, to wykazuje cechy orzeczenia konstytutywnego. Organ orzekający w tej materii bada czy podlegające jej mienie stanowi własność Skarbu Państwa. Jest związany wpisem tego prawa do księgi wieczystej. Po uprawomocnieniu się decyzji komunalizacyjnej zagadnienie to jest przesądzone. Co prawda możliwe jest wzruszenie aktu, na podstawie którego dokonano wpisu do księgi wieczystej, a następnie samego wpisu, lecz nie może to nastąpić w tym postępowaniu i nie w wyniku działań organu nadzoru. Wspomniane już reguły domniemania legalności i trwałości decyzji, obejmujące nie tylko samo rozstrzygnięcie, ale i dokonane przez organ ustalenia faktyczne, będące jego podstawą, pozwalają na konkluzję, że te okoliczności są ostatecznie ustalone. Zatem niejako ubocznie godzi się podkreślić, iż z uzasadnienia decyzji z dnia [...] lutego 1991 r., jak i materiału dowodowego jej wydanie poprzedzającego, wynika iż nieruchomość przejęto na podstawie art. 2 cytowanej wyżej ustawy z dnia 8 marca 1946 r. Z uwagi na brak danych wyczerpujących przesłankę majątku poniemieckiego, należy przyjąć, iż został on przejęty jako majątek opuszczony (p. art. 1 ust. 1 w związku z art. 2 ust. 5 zd. ostatnie). Potwierdzają to okoliczności faktyczne, a to wyjazd poprzednika prawnego skarżącej kasacyjnie – J. P. - w roku 1957 r. do Niemiec, który to wyjazd miał charakter stały i trwały, o czym świadczy to, że w roku 1987 tamże zmarł. Był on spadkobiercą całości nieruchomości, gdyż nabył spadek po poprzednikach (W. P. zm. [...] maja 1939 r. i M. P. zm. [...] marca 1951 r.), co wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] maja 1960 r., sygn. akt [...]. Godzi się w tym miejscu zwrócić uwagę również na regulację art. 34 ust. 1 cytowanej ustawy, która przewidywała zasiedzenie przez Skarb Państwa własności majątków opuszczonych po 10 latach. Nadto na brak podejmowania przez właściciela jakichkolwiek działań względem niej, w tym też żądania przywrócenia posiadania majątku opuszczonego przewidzianego przez przepisy Działu III tej ustawy. Wymóg wykazania przez wnioskodawcę tytułu prawnego do skomunalizowanej nieruchomości objętej żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji jest powszechnie akceptowany w judykaturze (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 13 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 511/11, 16 maja 2012r., sygn. akt I OSK 660/11, publ. jw). Jak trafnie wskazał Sąd meriti organy administracyjne nie są powołane do rozstrzygania sporów o własność. Zresztą zaskarżone postanowienie nie wyłącza dopuszczalności wszczęcia postępowania nieważnościowego po ewentualnym zakończeniu takiego postępowania przed sądem powszechnym. Nadto trzeba mieć na uwadze coraz bardziej dochodzącą do głosu regułę stabilizacji stosunków prawnych (również administracyjnych), czego wyrazem jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13 (Z.U. 2015/5A/62) zapadły na gruncie regulacji art. 156 § 2 K.p.a. w odniesieniu do przesłanki nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 tej ustawy.

W konsekwencji czego zarzuty skargi kasacyjnej okazały się chybione, dlatego skarga ta została oddalona na zasadzie art. 184 P.p.s.a.

-----------------------

1