Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1077/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant st. sekr. sąd. - Agnieszka Małyszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2014 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania ze środków unijnych; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A.F. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą K.-A.F. (dalej: Strona lub Skarżący lub Beneficjent) jest decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju (dalej: Minister, organ odwoławczy lub II instancji) z [...] lutego 2014 r., nr [...], znak [...] utrzymująca w mocy decyzję Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z [...] września 2013 r., nr [...] określającą kwotę środków do zwrotu w wysokości 431,800 zł wraz z odsetkami.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości przyznała firmie K.-A.F. z siedzibą w K. dofinansowanie na realizację Projektu pn. "A.". Projekt był realizowany ze środków publicznych w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka (PO IG). Dofinansowanie zostało przyznane na Projekt zgłoszony przez Beneficjenta w trybie konkursowym. W ramach realizacji Projektu Beneficjent zobowiązał się do wypracowania nowego wzoru mebla pełniącego funkcję stołu charakteryzującego się indywidualnym charakterem z powodu nowatorskiego połączenia stopu aluminium i głównie szkła oraz niestandardowej linii i nowatorskiego kształtu.

W ramach Projektu zaplanowano przeprowadzenie dwóch faz:

- fazę pierwszą obejmującą działania związane z opracowaniem wzoru, zlecone dla jednostki z zewnątrz (projekt wzoru, prace konstruktorskie uwzględniające uwagi na temat wykonalności odlewu otrzymane z odlewni, wybór optymalnego modelu wzoru i wykonanie go oraz wykonanie formy do odlewania elementów konstrukcyjnych mebla), oraz

- fazę drugą obejmującą nawiązanie stałej współpracy z firmą zewnętrzną wykonującą odlewy z formy otrzymanej jako rezultat fazy pierwszej oraz łączenie otrzymanych elementów odlewnych ze szkłem lub innymi materiałami.

W przypadku zrealizowania Projektu zgodnie z zapisami umowy o dofinansowanie PARP zobowiązała się przekazać Beneficjentowi dofinansowanie w maksymalnej kwocie 431 800,00 zł.

W dniu 6 marca 2012 r. PARP zwróciła się do Beneficjenta z prośbą o wyjaśnienie czy formy wykorzystywane są do produkcji i funkcjonują w sposób prawidłowy. Poproszono o wskazanie miejsca (pełnego adresu) przechowywania form oraz produkcji stołów a także o wskazanie nazwy handlowej produktu oraz opisanie sposobu jego sprzedaży.

Beneficjent pismem z dnia 15 marca 2012 r. poinformował, iż formy są wykorzystywane do produkcji stołów oraz funkcjonują w sposób prawidłowy. Formy są przechowywane w miejscu wykonywania odlewów w O.. Produkcja stołów odbywa się w następujący sposób: odlewy wykonywane są w odlewni A. w O., następnie przywożone są do K. do hali produkcyjnej firmy K. zlokalizowanej przy ul. [...] Blaty w zależności od wykończenia jakie wybierze klient firma K. albo wytwarza sama albo kupuje gotowe. Wszystkie elementy stołu są pakowane, a następnie wysyłane do końcowego odbiorcy, gdzie następuje montaż wszystkich elementów. Nazwa handlowa produktu to stół "Z.". W kwestii sprzedaży stołów firma prowadzi działania marketingowe wśród swoich dotychczasowych klientów, jednakże głównym dystrybutorem w Polsce i Europie Zachodniej jest firma L. sp. z o.o., której K. sprzedaje stoły, co potwierdzają dołączone faktury. Do chwili obecnej (tj. 15 marca 2012 r.) do firmy L. zostało sprzedanych 150 stołów.

W dniu 18 kwietnia 2012 r. PARP zwróciła się do Beneficjenta z prośbą o odniesienie się do informacji opublikowanej w Monitorze Sądowym i Gospodarczym nr [...] w dniu [...] czerwca 2011 r., poz. [...] z której wynikało, iż 7 form ciśnieniowych do odlewania w aluminium elementów stołu "Z." wraz z dokumentacją techniczną tych form zostało wniesione jako wkład niepieniężny do spółki L. Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo-akcyjna przez akcjonariusza Spółki A.F.. W kontekście powyższego, jak wskazano, istnieje uzasadnione podejrzenie, iż formy ciśnieniowe wniesione jako wkład niepieniężny są formami ciśnieniowymi zakupionymi i sfinansowanymi w ramach Umowy o dofinansowanie nr [...].

W odpowiedzi, pismem z dnia 11 maja 2012 r. Beneficjent poinformował, iż formy ciśnieniowe zakupione i sfinansowane w ramach umowy o dofinansowanie zostały wniesione do Spółki L. Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka Komandytowo-Akcyjna. Ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym stanowiło wypełnienie wymogu wynikającego z Kodeksu Spółek Handlowych i stanowiło pierwszy etap planowanej zmiany organizacyjno-prawnej Beneficjenta, której zakończenie w sensie organizacyjnym nastąpiło w kwietniu 2012 r. Powstała spółka ma charakter celowy, tj. ma prowadzić produkcję i sprzedaż stołu Z., a jej jednoosobowym reprezentantem oraz akcjonariuszem jest A.F.. W opinii Beneficjenta, zapewnienie osiągnięcia wszystkich celów projektu bez zmiany podmiotu kontynuującego projekt nie byłoby możliwe, z uwagi na niekorzystne zmiany w dostępności środków finansowych dla przedsiębiorców związane z ogólnie znaną sytuacją na rynkach finansowych.

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości stwierdziła, iż wniesienie aportem do spółki L. Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo-akcyjna 7 form ciśnieniowych do odlewania w aluminium elementów stołu "Z." wraz z dokumentacją techniczną, wytworzonych w ramach realizacji projektu "A.", stanowi naruszenie trwałości projektu, a tym samym naruszenie § 7 ust. 2 i 3 Umowy. W związku z powyższym , pismem z dnia 9 lipca 2012 r. wypowiedziała umowę o dofinansowanie ze skutkiem natychmiastowym na , wskazując jako podstawę § 12 ust. 2 pkt 8 oraz § 12 ust. 2 pkt 9 umowy. Pismo zawierało też wezwanie do zwrotu środków publicznych otrzymanych na realizację Projektu. W dniu 16 października 2012 r. PARP skierowała do Beneficjenta pismo ponownie wzywające do zwrotu kwoty dofinansowania otrzymanego w związku z realizacją projektu w terminie 14 dni, od dnia doręczenia wezwania.

W wyznaczonym terminie Beneficjent nie dokonał zwrotu środków i wobec tego PARP dnia 2 kwietnia 2013 r. wszczęła z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu środków pochodzących z umowy z dnia [...] grudnia 2008 r.

Decyzją z dnia [...] września 2013 r. PARP zobowiązała Skarżącego do zwrotu kwoty 431.800 zł wraz z odsetkami, w wysokości doliczonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu decyzji wskazała, iż utrzymanie trwałości polega na ustaleniu czy projekt nie został poddany modyfikacji, za którą uznaje się takie zmiany, które naruszałyby jego charakter, warunki realizacji mogące powodować uzyskanie nieuzasadnionych korzyści lub zmiany charakteru własności infrastruktury powstałej w wyniku realizacji projektu. I tak, za zmianę charakteru własności uznała się prawne jej przeniesienie na inny podmiot. Przeniesienia własności dokonuje się na mocy umowy sprzedaży, zamiany, darowizny, przekazania lub innej umowy służącej przeniesieniu własności rzeczy. Pojęcie to odnosi się także do przekształceń polegających na zmianach w strukturze własnościowej określonego podmiotu, w tym na zmianach struktury udziałów w spółce z o.o. i zmianie struktury akcjonariatu w spółce akcyjnej. W przypadku projektu nr [...] zmiana charakteru własności nastąpiła poprzez wniesienie do Spółki L. Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka Komandytowo-Akcyjna form ciśnieniowych zakupionych i sfinansowanych w ramach przedmiotowej umowy o dofinansowanie.

Wskazała, iż w świetle art. 57 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/19999 (Dz. Urz. UE L 210/25) – państwo członkowskie lub instytucja zarządzająca zapewniają, że operacja zachowuje wkład funduszy, wyłącznie jeżeli operacja ta, w terminie pięciu lat od zakończenia operacji lub trzech lat od zakończenia operacji w państwach członkowskich, które skorzystały z możliwości skrócenia tego terminu w celu utrzymania inwestycji lub miejsc pracy stworzonych przez MŚP, nie zostanie poddana zasadniczym modyfikacjom:

- mającym wpływ na jej charakter lub warunki jej realizacji lub powodującym uzyskanie nieuzasadnionej korzyści przez przedsiębiorstwo lub podmiot publiczny; oraz

- wynikającym ze zmiany charakteru własności elementu infrastruktury albo z zaprzestania działalności produkcyjnej.

Wniesienie zaś do Spółki L. Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka Komandytowo-Akcyjna form ciśnieniowych zakupionych i sfinansowanych w ramach przedmiotowej umowy o dofinansowanie oznacza dokonanie zasadniczej modyfikacji projektu, wynikającej ze zmiany charakteru własności elementu infrastruktury. Formy ciśnieniowe stanowią wskaźnik produktu w projekcie, a więc Beneficjent nie zapewnił trwałości projektu. Fakt posiadania pełnego nadzoru na Spółką przejmującą formy ciśnieniowe nie oznacza spełnienia warunków wynikających z § 7 ust. 2 oraz § 7 ust. 3 umowy o dofinansowanie. Osiągnięcie wszystkich założonych wskaźników realizacji celów projektu, jak i zapewnienie trwałości efektów projektu należy do obowiązków strony umowy o dofinansowanie, tj. firmy K.-A.F..

Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji.

Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu Minister wskazał, że zgodnie z art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tj. Dz. U. z 2013, poz. 885 z późn. zm.) dalej: u.o.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Jednocześnie, zgodnie z art. 206 ust. 1 u.o..f.p. szczegółowe warunki dofinansowania projektu określa umowa o dofinansowanie projektu, o której mowa w art. 5 pkt 9 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż Beneficjent naruszył postanowienia § 7 ust. 2 i ust. 3 umowy o dofinansowanie, gdyż nie zapewnił trwałości projektu w okresie wymaganych 3 lat poprzez dokonanie znaczącej modyfikacji projektu, polegającej na wniesieniu aportem do spółki L. Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo-akcyjna 7 form ciśnieniowych wraz z dokumentacją techniczną stwierdzając, że naruszenie tych postanowień umowy oznacza naruszenie procedur o których mowa w art. 184 ust. 1 u.o.f.p. Podkreślił, iż znacząca modyfikacja projektu nastąpiła w okresie krótszym niż 3 lata, przez co Beneficjent nie zachował trwałości projektu. Wyjaśnił, że za zmianę charakteru własności uznaje się prawne jej przeniesienie na inny podmiot. Przeniesienia własności dokonuje się na mocy umowy sprzedaży, zamiany, darowizny, przekazania lub innej umowy służącej przeniesieniu własności rzeczy. Pojęcie to odnosi się także do przekształceń polegających na zmianach w strukturze własnościowej określonego podmiotu, w tym na zmianach struktury udziałów w spółce z o.o. i zmianie struktury akcjonariatu w spółce akcyjnej.

Termin "zmiana charakteru własności" należy rozumieć także jako zmianę własności elementu projektu. W przypadku projektu nr [...], zmiana charakteru własności nastąpiła poprzez wniesienie aportem, do spółki L., 7 form ciśnieniowych do odlewania w aluminium elementów stołu "Z." wraz z dokumentacją techniczną, wytworzonych w ramach realizacji tego projektu.

Dodatkowo jak wskazała Strona, wnosząc aportem do spółki L. formy ciśnieniowe, dokonała w ten sposób zmiany własności elementu projektu, który był wskaźnikiem produktu w projekcie i powinien zostać zrealizowany oraz utrzymany również w okresie trwałości projektu (§ 7 ust. 2 umowy o dofinansowanie). Poprzez przekazanie aportem form ciśnieniowych, Beneficjent K.-A.F., nie jest już właścicielem przedmiotowych form. Formy te zostały przekazane i wniesione aportem, a tym samym stały się własnością spółki L.. Fakt zachowania uprawnień właścicielskich, które są wykonywane pośrednio, na które wskazuje Strona w odwołaniu, nie ma przy tym znaczenia, albowiem Beneficjent – K.-A.F. nie jest już właścicielem form.

Jednocześnie, wniesienie aportem ww. form ciśnieniowych powoduje, że Beneficjent podczas kontroli IW, która może zostać przeprowadzona w okresie trwałości projektu, nie będzie w stanie udowodnić, że ten wskaźnik produktu w projekcie będzie do końca okresu trwałości utrzymany, gdyż nie jest w posiadaniu form będących jednym z wskaźników projektu.

Ponadto, Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż Beneficjentem projektu nr [...], pod nazwą "A.", który podpisywał umowę o dofinansowanie, jest A.F. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą K.-A.F., a nie spółka L. (niezależnie od tego, kto jest jej akcjonariuszem i reprezentantem). Ponadto, to K.-A.F., podpisując umowę o dofinansowanie na realizację przedmiotowego projektu, przyjął na siebie prawa i obowiązki wynikające z umowy o dofinansowanie i zobowiązał się do dotrzymania jej warunków. Zdaniem Organu odwoławczego, wniesienie aportem form ciśnieniowych, które stanowiły wskaźnik produktu w projekcie, do spółki L., nie powoduje, że Beneficjentem przedmiotowego projektu i stroną umowy staje się spółka L. i nie powoduje, że ta spółka może dalej jako Beneficjent realizować ten projekt. To Beneficjent – K.-A.F. – jest zobowiązany wobec PARP do dotrzymania warunków umowy i utrzymania rezultatów projektu w okresie jego trwałości.

Powołując art. 57 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z 11 lipca 2006 r., iż Państwo członkowskie lub instytucja zarządzająca zapewniają, aby operacja obejmująca inwestycje w infrastrukturę lub inwestycje produkcyjne zachowała wkład funduszy wyłącznie jeżeli w terminie pięciu lat od jej zakończenia nie zostanie poddana zasadniczej modyfikacji wynikającej ze zmiany charakteru własności elementu infrastruktury albo z zaprzestania działalności produkcyjnej i mającej wpływ na charakter lub warunki realizacji operacji lub powodującej uzyskanie nieuzasadnionej korzyści przez przedsiębiorstwo lub podmiot publiczny wskazał, iż Beneficjent - K.-A.F., dokonując znaczącej modyfikacji projektu w okresie krótszym niż 3 lata od zakończenia projektu, naruszył zapisy umowy o dofinansowanie i nie zachował trwałości projektu. Zwrócił też uwagę, iż Beneficjent – K.-A.F., zakończył projekt w dniu 31 maja 2010 r., natomiast w Monitorze Sądowym i Gospodarczym nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. ([...]) ukazała się informacja, iż 7 form ciśnieniowych do odlewania w aluminium elementów stołu "Z." wraz z dokumentacją techniczną tych form zostało wniesione jako wkład niepieniężny do spółki L. Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo-akcyjna przez akcjonariusza Spółki A.F..

Dodatkowo, zgodnie z zapisami § 2 ust. 5 umowy o dofinansowanie projektu jak wskazał Beneficjent zobowiązuje się w okresie kwalifikowalności wydatków, o którym mowa w § 5 ust. 3, oraz w okresie trwałości projektu, o którym mowa w § 7 ust. 2, bez uprzedniej zgody Instytucji Wdrażającej/Instytucji Pośredniczącej II stopnia do niedokonywania czynności rozporządzających w stosunku do innego podmiotu, dotyczących praw i obowiązków wynikających z Umowy. Powyższy zapis dotyczy m. in. przenoszenia praw własności produktów projektu, której Beneficjent – K.-A.F., nie powinien był dokonywać bez uprzedniej zgody instytucji zawierającej umowę o dofinansowanie. Oznacza to, że nie jest bezwzględnie wykluczona możliwość przenoszenia prawa własności produktu projektu na inny podmiot, jednak ostateczna zgoda na takie działanie jest indywidualnie wydawana przez instytucję zawierającą umowę o dofinansowanie. W przedmiotowym przypadku Beneficjent - K.-A.F. nie wystąpił o taką zgodę do IW. Bez zgody lub choćby poinformowania PARP, sam zdecydował o wniesieniu aportem form ciśnieniowych, będących wskaźnikiem produktu w projekcie, do spółki L., co oznacza, ze nie dotrzymał zobowiązania z umowy o dofinansowanie. Informacja Skarżącego z dnia 11 maja 2012 roku wymogu tego zaś nie spełnia.

Podsumowując, Organ odwoławczy stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia procedur, o których mowa w art. 184 u.o.f.p., poprzez naruszenie warunków umowy o dofinansowanie i jej zapisów z § 7 ust. 3 zatem zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2, środki przeznaczone na realizację projektu realizowanego przez Beneficjenta winny być zwrócone.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego:

a. art. 57 ust. 1 akapit 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 i art. 98 ust 1 i ust. 2 tego Rozporządzenia w zw. Z pkt 61 oraz pkt 66 preambuły tego Rozporządzenia poprzez:

• jego błędną wykładnię i przyjęcie, ze wniesienie przez Beneficjenta – Skarżącego infrastruktury sfinansowanej na podstawie projektu w formie wkładu niepieniężnego, do spółki komandytowo-akcyjnej, której jest akcjonariuszem oraz której wyłącznym komplementariuszem jest spółka z o.o., której prezesem jednoosobowego zarządu oraz wspólnikiem jest Beneficjent, stanowi na zasadzie automatyzmu (bez badania jakichkolwiek innych okoliczności) znaczącą zmianę charakteru własności infrastruktury sfinansowanej w ramach projektu;

• jego błędną wykładnię i przyjęcie, że Beneficjent – Skarżący, jest zobowiązany do zwrotu środków, gdyż przeniósł na inny podmiot prawny (spółkę osobową prawa handlowego, której jest wspólnikiem i reprezentantem) własność infrastruktury z Projektu, jedynie w związku ze spełnieniem się przesłanki zmiany charakteru własności infrastruktury sfinansowanej w ramach projektu, w sytuacji gdy w świetle art. 57 ust. 1 akapit 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 w zw. z art. 98 Rozporządzenia, Beneficjent jest zobowiązany do zwrotu środków jedynie jeżeli przesłanka zmiany charakteru własności elementu infrastruktury zachodzi w koniunkcji z jedną z dwóch innych przesłanek wpływu na charakter lub warunki realizacji operacji – powodującą zasadnicza modyfikację projektu i spowodowania uzyskania nieuzasadnionej korzyści przez przedsiębiorstwo lub podmiot publiczny.

b. art. 207 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 184 ustawy o finansach publicznych, poprzez ich wadliwe i nieuzasadnione zastosowanie, w sytuacji nieistnienia żadnych wymienionych w art. 184 u.o.f.p. naruszeń procedur oraz ich błędną wykładnię, bez uwzględnienia treści art. 57 ust. 1 akapit 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 oraz art. 98 Rozporządzenia.

c. Wadliwe zastosowanie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.o.f.p. do sytuacji zmian własnościowych polegających na wniesieniu przez Beneficjenta dotacji elementu infrastruktury do kontrolowanej przez niego spółki osobowej.

d. Wadliwe – co do zasady – zastosowanie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.o.f.p. do naruszeń § 7 ust. 2 i ust. 3 umowy o dofinansowanie, wynikającego z błędnej oceny, że naruszenie tych przepisów kwalifikuje się jako naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 u.o.f.p.

e. art. 137 oraz art. 140 kodeksu spółek handlowych, w zw. z art. 201 § 1 k.s.h., poprzez nieuwzględnienie okoliczności, że Skarżący jako wyłączny reprezentant L. Polska sp. z o.o. – wyłącznego komplementariusza L. Polska sp. z o.o. S.K.A., w okresie 3 lat od daty realizacji projektu, był jedyną osobą decydującą o wykorzystaniu infrastruktury sfinansowanej z projektu (7 form ciśnieniowych + dokumentacja) i mógł samodzielnie decydować (tak też czyniąc) o dalszej realizacji projektu zgodnie z umową zawartą z PARP, co wyłączało jakąkolwiek możliwość, że zmiana własności przedmiotów infrastruktury mogła wpłynąć na jakąkolwiek znaczącą (w znaczeniu art. 57 ww. Rozporządzenia) modyfikację projektu, tj. zagrozić realizacji Umowy.

2) przepisów prawa o postępowaniu administracyjnym, mających wpływ na rozstrzygnięcie:

a. art. 7, art. 8, art. 77 k.p.a., poprzez sprzeczną z zasadami postępowania administracyjnego wykładnię postanowień umowy [...] zawartej z PARP – błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie następujących jej postanowień, skutkującą dokonaniem błędnych ustaleń faktycznych:

i. § 7 ust. 2 i ust. 3 Umowy, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na wadliwych ocenach iż Beneficjent naruszył wskazywane postanowienia Umowy, w sytuacji, gdy:

• trwałość efektów projektu jest utrzymywana, zaś wniesienie elementów infrastruktury do spółki związane z uzyskaniem dodatkowych środków na promocję podniosło efektywność wykorzystania funduszy europejskich;

• wniesienie elementów infrastruktury do spółki osobowej kontrolowanej przez Beneficjenta nie może być kwalifikowane jako zasadnicza modyfikacja projektu, z uwagi na to że taka zmiana charakteru własności nie powoduje utraty atrybutów właścicielskich (związanych z prawem własności) Beneficjenta w stosunku do elementów infrastruktury, gdyż Beneficjent zachowuje pełną kontrolę nad sposobem wykorzystania tych elementów i czerpie z nich korzyści. Zachowuje więc uprawnienie do korzystania z rzeczy oraz do dysponowania rzeczą, które wykonuje poprzez zależną od niego spółkę.

• wniesienie elementów infrastruktury do spółki osobowej kontrolowanej przez Beneficjenta nie może być kwalifikowane jako zasadnicza modyfikacja projektu, gdyż nie wiąże się tą zmianą żadna nieuzasadniona korzyść uzyskiwania przez przedsiębiorstwo lub podmiot publiczny oraz nie ma ona wpływu na warunki realizacji operacji.

• Wniesienie elementów infrastruktury do spółki osobowej kontrolowanej przez Beneficjenta pozwoliło pozyskać inwestora, który wniósł do spółki środki pieniężne umożliwiające rozwój projektu, a więc działanie to nie tylko nie może być kwalifikowane jako działanie powodujące niekorzystną i zasadniczą modyfikację projektu, lecz jako działanie będące warunkiem sine qua non zapewnienia dalszej realizacji projektu, tj. właśnie zapewniające (dzięki otrzymanemu wsparciu finansowemu od zewnętrznego inwestora), że projekt nie ulegnie zasadniczym modyfikacjom (in minus) w rozumieniu art. 57 ust. 1 akapit 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006

ii. § 8 ust. 10 oraz § 12 ust. 2 pkt 7 oraz pkt 8-9 Umowy, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na wadliwym przyjęciu, że Beneficjent miał obowiązek – pod rygorem uznania, że naruszył § 7 ust. 2-3 Umowy – notyfikować PARP każdą zmianę prawno-organizacyjną w swoim statusie (a więc i wniesienie części przedsiębiorstwa, tj. 7 form ciśnieniowych, aportem do S.K.A.), w sytuacji gdy zgodnie z Umową, Skarżący miał obowiązek zgłaszać PARP tylko takie zmiany prawno-organizacyjne i własnościowe w zakresie sfinansowanej z Projektu Infrastruktury, które zagrażały realizacji Umowy, natomiast w niniejszej sprawie Organ nie wykazał (a nawet nie zbadał), czy przedmiotowe zmiany (aport do S.K.A.) wpłynęły jakkolwiek (pozytywnie, czy negatywnie) na realizację Umowy.

b. art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, tj. nieuchylenie decyzji PARP w całości, w sytuacji gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz procesowego (art. 7 k.p.a.), bez dostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy ( i bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie) mających pierwszorzędne znaczenie dla oceny przepisów prawa materialnego (w szczególności art. 57 ust. 1 akapit 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006) i kwestii jego zastosowania w niniejszej sprawie.

c. art. 138 k.p.a. w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez nieuzupełnienie postępowania dowodowego w wystarczającym zakresie umożliwiającym ocenę, czy doszło w niniejszej sprawie do zaistnienia przesłanek z art. 207 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 184 ustawy o finansach publicznych oraz art. 57 ust. 1 akapit 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006.

d. art. 107 k.p.a. w zw. z art. 8, 9, 11 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez zupełne pominięcie w uzasadnieniu decyzji ustaleń co do tego, czy pomimo zaistnienia przesłanki zmiany charakteru własności elementu infrastruktury – sfinansowanych przez skarżącego ze środków otrzymanych z PARP – zmiana ta kwalifikuje się jako znacząca modyfikacja oraz czy kwalifikuje się jako mająca wpływ na charakter lub warunki realizacji operacji albo kwalifikująca się jako zmiana powodująca uzyskanie nieuzasadnionej korzyści przez przedsiębiorstwo lub podmiot publiczny.

e. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 i art. 140 k.p.a. poprzez nie przedsięwzięcie wystarczających czynności dowodowych w celu zweryfikowania czy zmiana charakteru własności elementu infrastruktury (7 form ciśnieniowych) – sfinansowanych przez Skarżącego ze środków otrzymanych z PARP – kwalifikuje się jako znacząca modyfikacja oraz czy kwalifikuje się jako mającą wpływ na charakter lub warunki realizacji operacji albo kwalifikującą się jako zmiana powodująca uzyskanie nieuzasadnionej korzyści przez przedsiębiorstwo lub podmiot publiczny.

f. art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób rażąco naruszający zasady rządzące prowadzeniem postępowań przez organy administracji publicznej, poprzez przyjęcie, że zmiana charakteru własności infrastruktury sfinansowanej w ramach projektu jest naruszeniem zasad umowy o dofinansowanie bez prób zbadania aspektów prawnych i ekonomicznych wniesienia przez Skarżącego tychże elementów infrastruktury wkładem niepieniężnym do spółki L. Polska sp. z o.o., tj. bez zbadania, czy cel projekt nie uległ modyfikacjom, tj. czy nadal jest realizowany, a więc bez jakiegokolwiek zbadania czy zmiany te zagroziły realizacji Umowy PARP.

Powyższe zarzuty skarżący rozwinął w obszernym uzasadnieniu skargi.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd zbadał legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy. Z uwagi na fakt, że na mocy art. 134 p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi uznano, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa.

Podstawa prawna zaskarżonej decyzji nie budzi wątpliwości.

Zgodnie z art. 207 u.f.p. w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są:

1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,

2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184,

3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości

- podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja, o której mowa w ust. 9, stała się ostateczna, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.

Zgodnie z art. 184 ust. 1 u.o.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Jednocześnie, zgodnie z art. 206 ust. 1 u.o.f.p.: "Szczegółowe warunki dofinansowania projektu określa umowa o dofinansowanie projektu, o której mowa w art. 5 pkt 9 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju".

W związku z powyższymi przepisami, procedurami, o których mowa w art. 184 u.o.f.p. są procedury określone w umowie o dofinansowanie.

Zgodnie z § 7 ust. 2 umowy o dofinansowanie Beneficjent zobowiązał się zapewnić trwałość efektów Projektu i utrzymać inwestycję na terenie województwa, w którym została zrealizowana, przez okres 3 lat od dnia zakończenia realizacji Projektu dla mikroprzedsiębiorcy, małego i średniego przedsiębiorcy oraz 5 lat od dnia zakończenia realizacji Projektu dla pozostałych podmiotów, przy czym nie jest niezgodna z warunkiem utrzymania inwestycji wymiana maszyn lub urządzeń, które z uwagi na szybki postęp technologiczny stają się przestarzałe w tym okresie. Okresy te ustala się na podstawie statusu przedsiębiorcy obowiązującego w dniu wejścia w życie Umowy.

§ 7 ust. 3 umowy o dofinansowanie stanowi, iż Beneficjent zobowiązuje się do niedokonywania, w okresie wskazanym w ust. 2, zasadniczych modyfikacji Projektu, o których mowa w art. 57 Rozporządzenia 1083/2006.

Zgodnie z brzmieniem art. 57 ust. 1 Rozporządzenia z 11 lipca 2006 r. Państwo członkowskie lub instytucja zarządzająca zapewniają, aby operacja obejmująca inwestycje w infrastrukturę lub inwestycje produkcyjne zachowała wkład funduszy wyłącznie jeżeli w terminie pięciu lat od jej zakończenia nie zostanie poddana zasadniczej modyfikacji wynikającej ze zmiany charakteru własności elementu infrastruktury albo z zaprzestania działalności produkcyjnej i mającej wpływ na charakter lub warunki realizacji operacji lub powodującej uzyskanie nieuzasadnionej korzyści przez przedsiębiorstwo lub podmiot publiczny. Państwa członkowskie mogą skrócić termin określony w akapicie pierwszym do trzech lat w przypadkach dotyczących utrzymania inwestycji przez małe i średnie przedsiębiorstwa.

Należy zgodzić się ze stanowiskiem organów, iż mając na względzie powyższe doszło do zasadniczej modyfikacji projektu, gdyż nastąpiła zmiana charakteru własności elementu infrastruktury poprzez wniesienie aportem do spółki L. 7 form ciśnieniowych, co ma wpływ na warunki realizacji operacji. Od momentu wniesienia przedmiotowych form ciśnieniowych do spółki L., będących wskaźnikiem produktu w projekcie, Beneficjent projektu nr [...] – K.-A.F., nie może utrzymać osiągniętego wskaźnika, a tym samym nie realizuje projektu zgodnie z umową o dofinansowanie. Zgodnie z zapisami art. 57 ust. 1 Rozporządzenia, Beneficjent – K.-A.F., dokonując znaczącej modyfikacji projektu w okresie krótszym niż 3 lata od zakończenia projektu, naruszył postanowienia umowy o dofinansowanie i nie zachował trwałości projektu.

W wyniku wniesienia aportem do spółki L., 7 form ciśnieniowych doszło do zmiany charakteru własności w projekcie. Wniesienie majątku przedsiębiorstwa, dotychczas prowadzonego w formie jednoosobowej działalności gospodarczej aportem do spółki prawa handlowego jest formą zbycia przedsiębiorstwa. Wniesienie aportem składników majątkowych składa się na majątek nowego podmiotu.

Doszło zatem do zmiany charakteru własności elementu infrastruktury, czyli doszło do zasadniczej modyfikacji projektu poprzez wniesienie aportem do spółki L. 7 form ciśnieniowych do odlewania w aluminium elementów stołu "Z." wraz z dokumentacją techniczną, wytworzonych w ramach realizacji projektu "A.". Doprowadziło to do niedotrzymania warunków umowy o dofinansowanie nr [...] i naruszenia § 7 ust. 2 i ust. 3 przedmiotowej umowy.

Beneficjent – K.-A.F., zakończył projekt w dniu 31 maja 2010 r., natomiast w Monitorze Sądowym i Gospodarczym nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. ([...]) ukazała się informacja, iż 7 form ciśnieniowych do odlewania w aluminium elementów stołu "Z." wraz z dokumentacją techniczną tych form zostało wniesione jako wkład niepieniężny do spółki L. Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo-akcyjna przez akcjonariusza Spółki A.F.. Przedmiotowe formy ciśnieniowe, co zasadnie podnosił organ, stanowią wskaźnik produktu w projekcie, a Beneficjent – K.-A.F., jest zobowiązany do osiągnięcia założonych celów i wskaźników określonych we wniosku o dofinansowanie oraz Umowie, zapewnienia trwałości efektów realizacji Projektu i utrzymania inwestycji w obrębie danego województwa oraz niedokonywania zasadniczej modyfikacji projektu, przez okres 3 lat od dnia zakończenia realizacji Projektu – tj. do dnia 31 maja 2013 r. Wniesienie aportem do spółki L. 7 form ciśnieniowych nastąpiło już w 2011 r., tak więc trwałość projektu nie została zachowana, gdyż dokonano znaczącej modyfikacji projektu już w rok po zakończeniu projektu.

Zgodnie z § 2 ust. 5 umowy o dofinansowanie projektu: Beneficjent zobowiązuje się w okresie kwalifikowalności wydatków, o którym mowa w § 5 ust. 3, oraz w okresie trwałości projektu, o którym mowa w z § 7 ust. 2, bez uprzedniej zgody Instytucji Wdrażającej/Instytucji Pośredniczącej II stopnia, do niedokonywania czynności rozporządzających w stosunku do innego podmiotu, dotyczących praw i obowiązków wynikających z Umowy. Oznacza to, co słusznie podkreślił organ, że nie jest bezwzględnie wykluczona możliwość przenoszenia prawa własności produktu projektu na inny podmiot, jednak ostateczna zgoda na takie działanie jest indywidualnie wydawana przez instytucję zawierającą umowę o dofinansowanie. W przedmiotowym przypadku Beneficjent – K.-A.F. nie wystąpił o taką zgodę do IW. Bez zgody lub choćby poinformowania PARP zadecydował o wniesieniu aportem form ciśnieniowych, będących wskaźnikiem produktu w projekcie, do spółki L., co oznacza, że nie dotrzymał ww. zobowiązania z umowy o dofinansowanie. Wymogu tego nie spełniło też pismo Skarżącego z dnia 11 maja 2012 r.

Za bezzasadny należy uznać zarzut dotyczący naruszenia Rozporządzenia 1083/2006, którym ustawodawca unijny nałożył na Polskę szereg obowiązków w tym w ust. 1, iż: Państwa członkowskie w pierwszej kolejności ponoszą odpowiedzialność za śledzenie nieprawidłowości, działając na podstawie dowodów świadczących o wszelkich większych zmianach mających wpływ na charakter lub warunki realizacji lub kontroli operacji, lub programów operacyjnych oraz dokonując wymaganych korekt finansowych, w ust. 2: "Państwo członkowskie dokonuje korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych, oraz art. 57 ust. 1 w zw. z pkt 61 i 66 preambuły.

Art. 70 ust. 1 tego rozporządzenia wskazuje, iż: "Państwa członkowskie są odpowiedzialne za zarządzanie programami operacyjnymi i ich kontrolę, w szczególności za pomocą następujących działań:

zapobiegania, wykrywania i korygowania nieprawidłowości oraz odzyskiwania kwot nienależnie wypłaconych wraz z odsetkami z tytułu zaległych płatności w stosownych przypadkach. Państwa członkowskie zgłaszają te nieprawidłowości Komisji na bieżąco o przebiegu postepowań administracyjnych i prawnych (b.).

Obowiązki te Polska, co słusznie podniósł organ, wykonuje za pomocą przepisów art. 270 u.o.f.p.

Wydatki poniesione niezgodnie z umową o dofinansowanie i obowiązującymi przepisami prawa nie mogą zostać uznane za kwalifikowalne.

Za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 137 oraz 140 k.s.h., w zw. z art. 201 § 1 k.s.h., poprzez nieuwzględnienie okoliczności, że Skarżący jako wyłączny reprezentant L. Polska Sp. z o.o. – wyłącznego komplementariusza L. Polska Sp. z o.o. Spółka komandytowo-akcyjna, w okresie 3 lat od daty realizacji projektu, był jedyną osobą decydującą o wykorzystywaniu infrastruktury sfinansowanej z projektu (7 form ciśnieniowych oraz dokumentacji) i mógł samodzielnie decydować o dalszej realizacji projektu zgodnie z umową zawartą z PARP, co wyłączało jakąkolwiek możliwość, że zmiana własności przedmiotów infrastruktury mogła wpłynąć na jakąkolwiek znaczącą ( w znaczeniu art. 57 ww. Rozporządzenia) modyfikację projektu, tj. zagrozić realizacji Umowy, Organ II instancji nie zgadza się z tym twierdzeniem.

Należy podzielić stanowisko organu, iż Beneficjent naruszył nie tylko § 7 ust. 2 i ust. 3 umowy o dofinansowanie nr [...], ale również nie zastosował się do postanowień jej § 2 ust. 5. Nie wystąpił o zgodę do Instytucji Wdrażającej, w sytuacji, gdy zamierzał wnieść aportem do spółki L. 7 form ciśnieniowych stanowiących produkt Projektu. Beneficjent – K.-A.F., wniósł aportem do spółki formy ciśnieniowe i stał się akcjonariuszem spółki L., nie informując o tym fakcie instytucji, z którą podpisał umowę o dofinansowanie.

Beneficjentem Projektu pod nazwą "A.", który podpisywał umowę o dofinansowanie był A.F. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą K.-A.F., a nie spółka L. (niezależnie od tego, kto jest jej akcjonariuszem i reprezentantem). K.-A.F., podpisując umowę o dofinansowanie na realizację przedmiotowego projektu, przyjął na siebie prawa i obowiązki wynikające z umowy o dofinansowanie i zobowiązał się do dotrzymania jej warunków. Wniesienie aportem form ciśnieniowych, które stanowiły wskaźnik produktu w projekcie, do spółki L., nie powoduje, że Beneficjentem przedmiotowego produktu i stroną umowy staje się spółka L. i nie powoduje, że ta spółka może dalej, jako Beneficjent, realizować ten projekt. To Beneficjent – K.-A.F. – jest zobowiązany wobec PARP do dotrzymania warunków umowy i utrzymania rezultatów projektu w okresie jego trwałości.

Trudno podzielić zarzut dotyczący naruszenia postanowień § 8 ust. 10 oraz § 12 ust.2 pkt 7 oraz pkt 8-9 Umowy, poprzez ich błędną wykładnię.

Zgodnie z § 7 ust. 4 umowy o dofinansowanie: "Naruszenie obowiązku, o którym mowa w ust. 2 i 3 stanowi podstawę o wypowiedzeniu Umowy ze skutkiem natychmiastowym". Beneficjent nie zastosował się do postanowień § 2 ust. 5 umowy. Nie wystąpił o zgodę do Instytucji Wdrażającej w sytuacji, gdy zamierzał wnieść aportem do spółki L. 7 form ciśnieniowych stanowiących produkt projektu. Beneficjent wniósł aportem do spółki formy ciśnieniowe i stał się akcjonariuszem spółki L. nie informując o tym fakcie PARP.

Nie zastosował się również do § 8 ust. 10 Umowy zgodnie z którymi Beneficjent zobowiązuje się do niezwłocznego informowania Instytucji Wdrażającej/Instytucji Pośredniczącej II stopnia o zamiarze dokonania zmian prawno-organizacyjnych w jego statusie, które mogą mieć wpływ na realizację Projektu lub osiągnięcie celów Projektu.

Ponownie należy stwierdzić, iż wymogu tego nie spełnia pismo z 11 maja 2012 r.

W związku z tym, że na podstawie zabranego materiału dowodowego zostało potwierdzone przez organy orzekające w sprawie, że wystąpiła przesłanka, o której mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.o.f.p., to tym samym doszło do nieprawidłowości w projekcie w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006, który wskazuje, że nieprawidłowość, to jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego.

Prawidłowo zatem organy ustaliły, że w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia warunków umowy o dofinansowanie i jej postanowień w § 7 ust. 2 i ust. 3, zatem, zgodnie z § 12 ust. 2 pkt 8 i 9 Umowy o dofinansowanie, Instytucja Wdrażająca mogła wypowiedzieć Beneficjentowi umowę ze skutkiem natychmiastowym, wobec czego środki przeznaczone na finansowanie projektu realizowanego przez Beneficjenta winny być zwrócone.

Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. i art. 140 k.p.a. oraz art. 138 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. Wynikający z art. 7 k.p.a. obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy polega m. in. na udzieleniu odpowiedzi na wątpliwości stron postępowania. Rolą organu jest takie ich wyjaśnienie, aby nie było wątpliwości co do wydanego rozstrzygnięcia. Minister wydając zaskarżoną decyzję podjął wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego i dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego, a także przestrzegał wskazanych reguł procesowych. Z akt sprawy i z uzasadnienia decyzji wynika, że zbadał on wszystkie okoliczności faktyczne i dokonał obiektywnej ich oceny. Rozstrzygając sprawę zarówno Organ I instancji, jak również Organ odwoławczy, przestrzegały zasady należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, iż zapoznał się przekazaną dokumentacją w sprawie, rozpatrzył cały materiał w sprawie i przedstawił też, jakich na tej podstawie dokonał ustaleń.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.