Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 697/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 11 ust. 4
journal: Dz.U. 2003 nr 153 poz 1503
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie Sędzia NSA Julia Szczygielska (spr.) Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Protokolant specjalista Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w wydziale IV na rozprawie w dniu 14 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję [...] z dnia [...] 2013 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] 2013 r.; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji; III. zasądza od [...] na rzecz skarżącego [...] kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2013r. (brak numeru) Prezes Zarządu [...] działając w oparciu o przepis art. 4 ust.1 pkt.5, art. 16 ust.1 w związku z art.5 ust.2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), oraz art. 104 k.p.a., art. 107 k.p.a. i art. 138 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy poprzez zmianę decyzji z dnia [...] 2013r. odmawiającej udostępnienia informacji publicznej we wnioskowanym zakresie, utrzymał w mocy opisaną wyżej swą decyzję z dnia [...] 2013r.

Rozstrzygnięcie powyższe oparte zostało na następujących ustaleniach faktycznych i prawnych:

W dniu 27 sierpnia 2013r do Spółki z o.o. [...] wpłynął wniosek skarżącego [...] z dnia 26 sierpnia 2013r., w którym powołując się na przepis art.61 Konstytucji RP oraz ustawę z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, zwrócił się o udostępnienia kompletnej (wraz z załącznikami i aneksami) umowy sprzedaży nieruchomości przy ulicy [...], która to umowa została zawarta w sierpniu 2012 r. Jednocześnie wnioskodawca powołując się na treść art. 391 kodeksu postępowania administracyjnego wniósł o doręczenie mu żądanej informacji na podany przez niego adres poczty elektronicznej.

Decyzją z dnia [...] 2013 r. Prezes Zarządu [...]. odmówił wnioskodawcy udzielenia informacji we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu organ wskazał, że do [...] sp. z o.o. znajdują zastosowanie przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej z uwagi na zajmowanie przez Skarb Państwa pozycji dominującej w strukturze własnościowej przedsiębiorstwa. Należało jednak odmówić udostępnienie żądanych informacji o które zwrócił się wnioskodawca zważywszy na treść art. 5 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy. Zgodnie z treścią tego przepisu podmiot, do którego znajdują zastosowanie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej może odmówić udzielenia zgody na ich udostępnienie z uwagi na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, co też w niniejszej sprawie miało miejsce. Informacje, które miały podlegać udostępnieniu stanowią zdaniem organu tajemnicę handlową przedsiębiorcy i ich ujawnienie mogłoby narazić Spółkę na straty.

Dodatkowo powołując się na przepis art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. Nr 153, poz.1503 ze zm.), organ wskazał, że treść zawartej przez Spółkę z podmiotem zewnętrznym umowy cywilnoprawnej w przedmiocie sprzedaży należącej do niej nieruchomości przy ulicy [...] jest poufna i nie była do tej pory udostępniana postronnym podmiotom. Powyższe wynika z faktu, iż nowy nabywca dworca przy ul. [...] zobowiązał przewozową Spółkę do zachowania w tajemnicy przed osobami trzecimi treści zawartej umowy pod rygorem ponoszenia odpowiedzialności cywilnoprawnej związanej z ewentualną szkodą poczynioną ujawnieniem treści tej umowy.

Pismem z dnia 11 września 2013r. skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy i uchylenie opisanej wyżej decyzji odmownej. Zdaniem skarżącego, nie każda informacja dotycząca przedsiębiorstwa stanowi informację wyłączoną z upublicznienia, a jedynie taka, która zawiera się w definicji legalnej tajemnicy przedsiębiorstwa określonej w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Skarżący zauważył przy tym, że w sprawie brak jest jednoznacznej informacji, czy zastrzeżenie nabywcy nieruchomości zobowiązujące przewozową Spółkę do zachowania w tajemnicy treści umowy przed osobami trzecimi, a na które ta powołuje się w uzasadnieniu decyzji, stanowi odrębne oświadczenie woli tegoż nabywcy, czy też zostało wpisane do umowy, o udostępnienie treści której wystąpił wnioskodawca.

Organ nie podzielił stanowiska odwołującego się i utrzymując w mocy swą decyzję z dnia 28 sierpnia 2013r. wskazał, że zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2000r., sygn.akt I CKN 304/00, "informacja (wiadomość) nie ujawniona do wiadomości publicznej" to informacja nieznana ogółowi lub osobom, które ze względu na prowadzoną działalność są zainteresowane jej posiadaniem. Taka informacja staje się "tajemnicą przedsiębiorstwa", kiedy przedsiębiorca ma wolę, by pozostała ona tajemnicą dla pewnych kół odbiorców, konkurentów i wola ta dla innych osób musi być rozpoznawalna.

Organ przyznał, że w przepisach brak jest ogólnej normy zakazującej lub ograniczającej udostępnienie całej umowy handlowej, gdy jedynie część z niej stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa. Powyższe nie dotyczy jednak zdaniem organu analizowanego przypadku, a to z tego względu, że wnioskodawca zwrócił się o udostępnienie kompletnej (łącznie z załącznikami i aneksami) umowy sprzedaży nieruchomości przy ulicy [...] zawartej w sierpniu 2012 r., nie wnosząc o ewentualne udostępnienie jedynie w części umowy, nieobjętej tajemnicą przedsiębiorstwa. Zważywszy jednak na charakter wnioskowanej informacji - umowę cywilnoprawną, która w sposób kompleksowy reguluje wzajemne uprawnienia i obowiązki stron wynikające z zawartej umowy, nie sposób w ocenie Spółki uznać, by udostępnienie któregokolwiek z jej postanowień nie prowadziłoby do naruszenia tajemnicy przedsiębiorcy. Poszczególne postanowienia zawartej umowy są bowiem ze sobą funkcjonalnie i systemowo powiązane.

Nadto organ wskazał, że na mocy ustaleń pomiędzy nabywcą nieruchomości przy ul. [...] a przewozową Spółką, ta ostatnia została zobowiązana do zachowania w tajemnicy treści umowy sprzedaży wyżej wymienionej nieruchomości. W treści zawartej przez przewozową Spółkę z nowym nabywcą dworca umowy cywilnoprawnej, której postanowienia stanowią integralną część umowy sprzedaży przedmiotowej nieruchomości, zamieszczono klauzulę, zgodnie z którą niezachowanie w tajemnicy przed osobami trzecimi treści zawartej umowy skutkować może odpowiedzialnością cywilnoprawną związaną z ewentualną szkodą poczynioną ujawnieniem treści tej umowy.

Z powyższych względów należało zdaniem organu odmówić udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożył [...], wnosząc o :

1. przeprowadzenie dowodu z dokumentu, to jest z umowy sprzedaży nieruchomości przy ul. [...] zawartej przez podmiot zobowiązany w 2012 roku, na okoliczność w jakim zakresie zawarte są w niej informacje, o jakich stanowi art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, oraz czy nabywca nieruchomości podjął niezbędne działania w celu zachowania poufności w/w umowy sprzedaży poprzez odpowiednie zapisy w niej;

2. zobowiązanie podmiotu do dokonania czynności w zakresie udostępnienia informacji publicznych zgodnie z wnioskiem z dnia 26 sierpnia 2013 r.;

3. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Uzasadniając powyższe żądania, skarżący stwierdził, że nie można uznać, iż zobowiązany podmiot w sposób wyczerpujący i jednoznaczny wykazał, że do przedmiotowej umowy sprzedaży ma zastosowanie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, wnosząc również o oddalenie wniosku o

przeprowadzenie dowodu z dokumentu, a to z umowy sprzedaży nieruchomości przy ul. [...]. Organ wniósł z kolei o dopuszczenie dowodu z dokumentu tj. pisma [...] sp. z o.o. na okoliczność zobowiązania strony przeciwnej do zachowania w tajemnicy treści całej umowy sprzedaży nieruchomości przy ul. [...], pod rygorem odpowiedzialności za szkodę wywołaną ujawnieniem treści tej umowy osobom trzecim oraz na okoliczność rodzaju informacji publicznej, o której udostępnienie zwrócił się skarżący oraz zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania.

Zdaniem strony przeciwnej, wbrew twierdzeniom skarżącego, Spółka w sposób jasny i niebudzący wątpliwości wykazała podstawę odmowy udostępnienia informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, stąd też zarzut skarżącego w tym zakresie należy uznać za chybiony.

Na poparcie swego stanowiska, strona przeciwna przywołała wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2013 r., sygn.akt I OSK 511/13, gdzie Sąd wskazał, iż na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny (np. szczegółowy opis sposobu wykonania usługi, jej koszt) oraz formalny - wola utajnienia danych informacji. Interpretując art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, Sąd podkreślił, że tajemnicę przedsiębiorstwa stanowi poufna informacja posiadająca wartość gospodarczą, a w szczególności informacja techniczna, technologiczna lub organizacyjna (por. Michalak, "Komentarz do art. 11 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji" w: M. Zdyb (red.), A. Michalak, M. Mioduszewski, J. Raglewski, J. Rosiewicz, M. Sieradzka, J. Sroczyński, M. Szydło Marek, M. Wyrwiński, "Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz.", publ. LEX nr 93420). Podobnie w tej kwestii wypowiedział się również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 marca 2003 r., sygn.akt I CKN 89/01, (publ. LEX nr 583717).

W dalszej części odpowiedzi na skargę, strona przeciwna powołując się na załączone oświadczenie nowego nabywcy dworca - wskazała, że została na mocy porozumienia ze Spółką [...] zobowiązana do zachowania w tajemnicy treści zawartej umowy pod rygorem ponoszenia odpowiedzialności za poczynioną ich ujawnieniem szkodę. Nie może zatem ulegać - w ocenie strony przeciwnej wątpliwości, iż w powyższym zakresie przewozowa Spółka poczyniła niezbędne czynności celem nieudostępnienia treści zawartej umowy osobom trzecim.

Uzasadniając wniosek o oddalenie żądania przeprowadzenie dowodu z umowy sprzedaży, strona przeciwna wskazała, iż zgodnie z art. 12 a § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, akta sprawy udostępnia się stronom postępowania. Strony mają prawo przeglądać akta sprawy i otrzymywać odpisy, kopie lub wyciągi z tych akt. Nadto zgodnie z § 21 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 września 2003r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych, prawo przejrzenia akt przysługuje także osobom nie będącym stroną, jeżeli wykaże tego uzasadnioną potrzebę. Tym samym realna jest zdaniem organu - obawa, iż w przypadku skorzystania przez skarżącego lub tez osobę trzecią z uprawnienia przewidzianego wyżej wskazanymi przepisami, dojdzie faktycznie do udostępnienia treści załączonej wówczas do akt sprawy treści umowy i to przed wydaniem rozstrzygnięcia przez WSA we Wrocławiu. Zdaniem strony przeciwnej wystarczającym dla ustalenia czy treść umowy sprzedaży nieruchomości dworcowej zawiera elementy tajemnicy przedsiębiorcy i czy w związku z tym powyższe uprawnia przewozową spółkę do odmowy udostępnienia jej treści, jest przeprowadzenie dowodu z załączonego do niniejszej skargi oświadczenia Spółki [...].

Mając na uwadze powyższe, oddalenie skargi - zdaniem strony przeciwnej jest uzasadnione i konieczne.

Na rozprawie w dniu 14 stycznia 2014r., Sąd powołując się na przepis art.106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), nie uwzględnić wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu z umowy sprzedaży nieruchomości przy ul.[...], z tej to przede wszystkim przyczyny, że Sąd nie może dokonywać ustaleń, które w istocie służyłyby merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) kompetencje sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej ograniczone zostały do oceny działalności tych organów pod względem zgodności z prawem. Działając w granicach przyznanych kompetencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje zatem oceny prawidłowości zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego oraz trafności ich wykładni. Dokonując czynności kontrolnych, Sąd zobowiązany jest uwzględnić stan faktyczny i prawny jaki istniał w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Należy też dodać, że w myśl przepisu art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a. (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, co oznacza, że ma prawo, a nawet obowiązek, wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.

Działając w granicach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych oraz obowiązujących w czasie podejmowania zaskarżonej decyzji przepisów prawnych, stwierdził, że istnieje podstawa zastosowania w sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit."c" p.p.s.a., skutkującego wyeliminowaniem z obrotu prawnego – objętej kontrolą tutejszego Sądu – decyzji z dnia [...] 2013r. Prezesa Zarządu [...] oraz poprzedzającej decyzji tegoż organu z dnia [...] 2013r. odmawiającej skarżącemu udostępnienia informacji, określonej we wniosku z dnia 27 sierpnia 2013r.

Wskazać należy, że ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.),stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, przewiduje różne sposoby udostępniania informacji publicznych. Jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej zgodnie z art. 10 ustawy na wniosek. Wniosek nie tylko wszczyna postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej, ale również określa krąg podmiotów tego postępowania. Złożenie wniosku do organu administracji (podmiotu zobowiązanego) przesądza o tym, iż w odniesieniu do tego właśnie konkretnego organu /podmiotu/ należy ustalić, czy jest on zobowiązany, w świetle przepisów ustawy, do udzielenia informacji publicznej.

Niesporne jest w niniejszej sprawie, że podmiot, a to [...], do którego skarżący wystąpił z wnioskiem o udostępnienie przedmiotowej informacji jest co do zasady podmiotem obowiązanym do udzielenia informacji publicznej, a co znajduje potwierdzenie w postanowieniach art.4 ust.1 pkt 5 w/w ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Niesporne jest również w sprawie, że żądana przez skarżącego informacja w formie kopii bądź skanów umowy sprzedaży nieruchomości przy ul. [...] zawartej w dniu 29 sierpnia 2012r., stanowi informację publiczną w rozumieniu art.1 omawianej ustawy, zgodnie z którym, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie, przy czym przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Informacją publiczną jest bowiem każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów, gdzie w orzecznictwie przyjęte zostało, że jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2005r., II SA/Wa 1009/05, LEX nr 188310).

Podkreślić przy tym należy, że ustawodawca, formułując w art. 61 Konstytucji R.P. zasadę "prawa do informacji", wyznaczył tym samym podstawowe reguły wykładni tego uprawnienia. Jeżeli bowiem stanowi ono prawo konstytucyjne, to ustawy określające tryb dostępu do informacji powinny być interpretowane w taki sposób, aby gwarantować obywatelom i innym osobom i jednostkom szerokie uprawnienia w tym zakresie, a wszelkie wyjątki winny być rozumiane wąsko. Oznacza to stosowanie w odniesieniu do tych ustaw takich zasad wykładni, które sprzyjają poszerzaniu, a nie zawężaniu obowiązku informacyjnego (por.wyrok NSA z 21.07.2011r., sygn.akt OSK 678/11 ).

Nie może budzić wątpliwości pogląd, zgodnie z którym ograniczenie prawa, o którym mowa w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, determinuje wyłącznie regulacja ustawowa i tylko ze względu na ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa przewidzianą w aktach rangi ustawy (art. 61 ust. 3 Konstytucji R.P.).

Jak to już wyżej Sąd podkreślił, zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej - informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, jest udostępniana na wniosek.

Możliwość udostępnienia informacji publicznej na wniosek jest związana z koniecznością wszczęcia i prowadzenia określonego postępowanie w sprawie jej udostępnienia.

W istocie występują dwa postępowania o różnym charakterze. Pierwsze z nich dotyczy sprawy udzielenia informacji publicznej. Nie toczy się ono w trybie kodeksu postępowania administracyjnego, a ustawa o dostępie do informacji publicznej reguluje tylko niektóre jego aspekty, jak kwestię formy wniosku, terminu czy opłat. Postępowanie w tej sprawie może zakończyć się czynnością materialno-techniczną, jaką jest udzielenie informacji, bądź wydaniem aktu, przybierającego postać pisma, wskazującego na to, że żądane dane nie mają charakteru informacji publicznej, wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia takiej informacji, gdyż nią nie dysponuje, istnieje odrębny tryb dostępu itp.

Może też zakończyć się uruchomieniem drugiego postępowania w sprawie administracyjnej, jaką jest sprawa odmowy udzielenia informacji ( a co ma miejsce w niniejszej sprawie). I tak postępowanie w sprawie odmowy udzielenia informacji wszczynane jest przez organ (podmiot) z urzędu, gdy stwierdzi on, że zachodzą przesłanki do udzielenia takiej odmowy ze względu na wystąpienie okoliczności określonych w art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej lub we wskazanych w tym przepisie ustawach szczególnych. Odbywa się ono w trybie regulacji określonej w art. 16 omawianej ustawy o dostępie do informacji publicznej i kończy się zawsze wydaniem decyzji administracyjnej, która może mieć charakter merytoryczny, czyli przewidywać odmowę udzielenie informacji z uwagi na pewne chronione dobra, bądź formalny, w przypadku decyzji o umorzeniu postępowania (por.M.Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznej w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002. s. 59-60).

Tak jak to już wyżej Sąd zauważył i nie jest to także sporne w niniejszej sprawie, żądane przez skarżącego informacje stanowią informację publiczną.

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest natomiast kwestia zasadności odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej, w oparciu o przepis art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, tj. z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy.

Podkreślić należy, że ograniczenie dostępności informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy (w/w art. 5 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy) ma charakter wyjątku od zasady. Oznacza to – przenosząc na grunt niniejszej sprawy, że powody przemawiające za nieudzieleniem żądanej informacji publicznej ze wskazanej przez Spółkę przyczyny, winny były być wyjaśnione oraz wyczerpująco i precyzyjnie omówione w decyzji wydanej w trybie art.16 ust.1 w/w ustawy w związku z art.107 § 3 k.p.a..

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęte zostało, że wskazanie konkretnej podstawy i zakresu utajnienia danej informacji jest konieczne ze względu na specyficzny charakter objęcia ochroną tajemnicy przedsiębiorcy. W takich przypadkach organ musi szczegółowo określić, biorąc pod uwagę podstawy ochrony tajemnicy przedsiębiorcy, z czego wywodzi daną przesłankę odmowy i w czym znajduje ona uzasadnienie. Dopiero taka argumentacja organu, umożliwi sądowi ocenę zasadności zastosowanych przesłanek utajnienia danej informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013r., sygn. akt I OSK 192/13, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl).

Tak jak to już wyżej Sąd podkreślił, poza sporem pozostaje, że w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy, odmowa udostępnienia informacji publicznej wynika z powołania się przez organ na tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 zd. 1 u.d.i.p.).

Skoro jednak omawiana ustawa o dostępie do informacji publicznej, nie zawiera legalnej definicji sformułowania "tajemnicy przedsiębiorcy", to uprawnione jest w tym zakresie odwołanie się do definicji sformułowania "tajemnicy przedsiębiorstwa", zawartej w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 września 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. Nr 153, poz. 1503 ze zm.). W myśl zaś tego przepisu przez "tajemnicę przedsiębiorstwa" rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.

Oznacza to, że aby uznać dane informacje za tajemnicę przedsiębiorstwa, muszą one spełnić łącznie trzy przesłanki. Nie mogą po pierwsze być ujawniane do wiadomości publicznej, po drugie muszą mieć charakter techniczny, technologiczny, organizacyjny lub posiadać wartość gospodarczą, a po trzecie wreszcie, przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.

Istotne jest przy tym, stanowisko Sądu Najwyższego zaprezentowane w wyroku z dnia 28 lutego 2007r., sygn.akt V CSK 444/06, gdzie Sąd Najwyższy przyjął, że tajemnicą przedsiębiorcy "są nieujawnione wiadomości, informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne lub inne posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Fakt, że informacje dotyczące poszczególnych elementów urządzenia są jawne nie decyduje o odebraniu zespołowi wiadomości o produkcie przymiotu poufności".

Podobny pogląd prezentowany jest w doktrynie, gdzie w opracowaniu Mariusza Jabłońskiego "Udostępnienie informacji publicznej w formie wglądu do dokumentów" (PRESSCOM Spółka z o.o. Wrocław 2013 str. 131), czytamy: "możliwość ograniczenia prawa na podstawie tajemnicy przedsiębiorcy wchodzi w grę, gdy spełnione są przesłanki:

- brak wcześniejszego upublicznienia określonych informacji znajdujących się w dokumentacji wniesionej przez przedsiębiorcę;

- uprawdopodobnienie, że informacje te mają ze względu na swój charakter, sposób zastosowania itp. szczególną wartość gospodarczą, co w konsekwencji ich ujawnienia mogłoby narazić takiego przedsiębiorcę na szkodę;

- podjęcie przez przedsiębiorcę niezbędnych działań w celu zachowania poufności takich informacji (treść dokumentacji) – powinny one nastąpić w momencie składania odpowiednich dokumentów; ich brak dyskwalifikuje możliwość ograniczenia dostępu do tego typu dokumentów ze względu na tego rodzaju przesłankę, w szczególności gdy zastrzeżenie tajemnicy mogłoby nastąpić po wcześniejszym wpłynięciu wniosku o udostępnienie informacji".

W świetle powyższego, skład orzekający w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, iż aby można było uznać daną informację publiczną za tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 zd. 1 u.d.i.p. w związku z art.11 ust.4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji), przedsiębiorca winien przede wszystkim wykazać, że podjął kroki mające na celu zachowanie jej w poufności. Niewątpliwe jest przy tym, że wprowadzenie poufności informacji powinny nastąpić w dacie sporządzenia przedmiotowych dokumentów i powinno być dokonane w taki sposób, aby było czytelne i wiarygodne dla wszystkich osób zainteresowanych w danej sprawie.

Innymi słowy, aby móc ograniczyć dostęp do informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy, podmiot obowiązany do udostępniania takiej informacji musi wykazać w sposób jednoznaczny, że żądana informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorcy, przedsięwziął działania do zachowanie jej w poufności, a nadto - ustaliwszy, że tak jest, zwrócić się, nim odmówi jej udostępnienia, do przedsiębiorcy, którego dobra mają być chronione, z zapytaniem, czy nie rezygnuje z przysługującego mu prawa. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 2 zd. 2 u.d.i.p. ograniczenie prawa do informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy nie dotyczy przypadku, gdy przedsiębiorca rezygnuje z przysługującego mu prawa.

W świetle powyższego przyjąć należało, że w niniejszej sprawie nie dokonano właściwej analizy wniosku skarżącego pod kątem zidentyfikowania informacji mających status tajemnicy przedsiębiorcy, o którym stanowi art. 5 ust. 2 omawianej ustawy, nie respektując przy tym reguł zawartych w art. 107 § 3 k.p.a.

Aby móc bowiem ocenić, czy żądana informacja spełnia przesłanki do uznania jej za tajemnicę przedsiębiorcy, uzasadnienie decyzji winno być nie tylko szczegółowe, ale winno być oparte na konkretnych, racjonalnych i weryfikowalnych argumentach. Wymaga to zatem ze strony organu (podmiotu) konieczności dołożenia należytej staranności przy ocenie, czy w danej sprawie można zastosować procedurę odmowy udostępnienia informacji z uwagi na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy .

Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie obowiązku tego nie wypełniono, czym niewątpliwe naruszono art.7 k.p.a. i art.77 k.p.a., na co wskazują uzasadnienia obu decyzji administracyjnych, a które to uzasadnienia w konsekwencji nie odpowiadają wymogom określonym w art.107 § 3 k.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązkiem zaś każdego organu (podmiotu) jest jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji co wypływa także z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 k.p.a. (zasada udzielania informacji) oraz art. 11 k.p.a. (zasada przekonywania czyli wyjaśniania stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia).

Uchybienie to jest o tyle istotne, że cyt. wyżej przepis art.5 ust.2 omawianej ustawy nie mówi o całkowitym wyłączeniu prawa do informacji publicznej, ale o jego ograniczeniu w takim zakresie, w jakim wymaga tego ochrona prywatności osoby fizycznej lub tajemnicy przedsiębiorcy. Nie ma zatem prawnych przeszkód, aby wniosek o udostępnienie informacji publicznej mógł zostać rozpatrzony poprzez częściowe udostępnienie danych oraz w pozostałej części załatwiony odmownie z powołaniem się na ograniczenia wskazane w art. 5 ust. 2 ustawy. Wydanie decyzji odmownej z powołaniem na tajemnicę przedsiębiorcy wymaga – jak to już wyżej Sąd podkreślił, wyczerpującego uzasadnienia wystąpienia przesłanek z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

W konsekwencji, ograniczenie prawa do informacji mogło nastąpić tylko wówczas, gdy rzetelnie przeprowadzone postępowanie dowodowe dostarczyłoby obiektywnego materiału uzasadniającego, że wszystkie żądane we wniosku informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, a czego zabrakło w niniejszej sprawie. .

Wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, strona przeciwna powołuje się na zamieszczoną w przedmiotowej umowie sprzedaży klauzulę o skutkach niezachowania w tajemnicy treści umowy, to mając na uwadze cyt. wyżej przepis art.11 ust.4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, a z którego to jednoznacznie wynika, że aby daną informację – w niniejszej sprawie żądaną przez skarżącego umowę uznać można było za tajemnicę przedsiębiorstwa, musi zostać spełniony m.innymi warunek wykazania podjęcia przez przedsiębiorstwo niezbędnych działań w celu zachowania ich w poufności. Ograniczenie się natomiast jedynie do ogólnego stwierdzenia, a które obiektywnie nie poddaje się weryfikacji, pozwala na przyjęcie, że Spółka nie wykazała, iż istotnie podjęła niezbędne działania w celu zachowania w poufności określone tym przepisem informacje.

Podobnie ma się sprawa z decyzją poprzedzającą zaskarżoną decyzję, czyli decyzją z dnia [...] 2013r., co w konsekwencji oznacza, że co najmniej przedwcześnie wydane zostały w niniejszej sprawie kwestionowane przez skarżącego decyzje.

Podkreślić przy tym także należy, że nie jest wystarczające powołanie się na tajemnice przedsiębiorcy bez szczegółowego rozwinięcia, w jakim aspekcie tajemnice tę należałoby oceniać. Powołując się na obowiązki organu (podmiotu), a w szczególności obowiązki wynikające z cyt.wyżej art.107 § 3 k.p.a., stwierdzić należy, że przedstawiona w tym zakresie argumentacja zawarta w uzasadnieniu wydanych w sprawie decyzji budzi istotne zastrzeżenia, gdy zaś odpowiedź na skargę nie może stanowić ich uzupełnienia, jak i stanowisko Spółki z o.o. [...], zawarte w piśmie z dnia 23 października 2013r., czyli oświadczenie tejże Spółki złożone już po wydaniu zaskarżonej decyzji.

W orzecznictwie przyjęte zostało, iż podjęta w odpowiedzi na skargę, czyli złożonej po zakończeniu postępowania administracyjnego, próba usunięcia braków uzasadnienia decyzji, nie może zastąpić uzasadnienia decyzji, określonego w art.107 § 3 k.p.a. W odpowiedzi na skargę, organ winien odnieść się do podniesionych w niej zarzutów, a nie dokonywać brakujących ocen w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 27 czerwca 2012r., sygn.akt IV S.A./Wr 137/12; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 12 października 2011r., sygn.akt II S.A./Sz 846/11, Lex nr 1084622).

Powyższe oznacza, że przedłożona w niniejszej sprawie odpowiedź na skargę nie może konwalidować braków skarżonej decyzji z tego przede wszystkim względu, że nie jest ona częścią decyzji, lecz służy jedynie prezentowaniu stanowiska organu odwoławczego względem skargi.

W konsekwencji powyższych uwag, tak zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ja decyzję z dnia [...] 2013r. uznać należało za naruszające prawo, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie sprawy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania, Sąd orzekł na podstawie art.200 p.p.s.a.

Organ rozpoznając ponownie sprawę zobowiązany jest uwzględnić ocenę prawną Sądu i wskazania zawarte w niniejszym uzasadnieniu.