Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1040/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 122 art. 123 par. 1 art. 187 par. 1 art. 200 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 3 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędziowie WSA Wojciech Organiściak (spr.), Teresa Randak, Protokolant Izabela Maj - Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2011 r. sprawy ze skargi A S.A. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej zwane Kolegium lub SKO) działając na podstawie art. 233 § 1 pkt. 2 lit. a) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm. dalej Ordynacja podatkowa) decyzją z dnia [...] (Nr [...]) uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy P. [...] z dnia [...].określającą A S.A. z siedzibą w K. (dalej zwana też spółką) wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2003r. w kwocie [...] i orzekając co do istoty określiło spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2003r. w kwocie [...].

Prezentując dotychczasowy przebieg postępowania należy wskazać, iż Wójt Gminy P. decyzją ([...]) z dnia [...] - uzupełnioną decyzją (Nr [...] ) z dnia [...] - określił spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2003r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podatkowy I instancji wskazywał m. in. na to, że na działkach o nr [...],[...],[...] zlokalizowany jest osadnik (sztuczny zbiornik wodny), który pozostawał w posiadaniu B [...].

Od rozstrzygnięcia organu I instancji odwołanie wniosła A S.A. Spółka wskazała, że zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie, że sporny zbiornik znajdował się w posiadaniu B [...]. Zdaniem spółki posiadaczem zbiornika, a co za tym idzie podatnikiem podatku od nieruchomości jest Nadleśnictwo R.. Spółka podniosła nadto, że podatek od nieruchomości znajdujących się na obszarze Gminy P. deklarowały B [...] oraz B [...] obie wchodzące obecnie w skład A S.A. a wcześniej (do 31 grudnia 2003r.) w skład [...] C S.A. z siedzibą w G.. A S.A. wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Wójta Gminy P. i umorzenie postępowania w sprawie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją (Nr [...]) z dnia [...] uchyliło zaskarżoną decyzję Wójta Gminy P. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Kolegium wskazało, że w aktach sprawy brak jest protokołu zdawczo-odbiorczego potwierdzającego przekazanie spornych gruntów przez B [...] do Nadleśnictwa R.. Nadto Kolegium zwróciło uwagę, że organ podatkowy I instancji w odrębnych decyzjach opodatkował przedmioty opodatkowania położone w obszarze jego właściwości miejscowej a wchodzące w skład dwóch różnych jednostek organizacyjnych (zakładów górniczych) należących do jednego podatnika.

Wójt Gminy P. decyzją ([...] z dnia [...] określił A S.A. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2003r. w kwocie [...]. Do podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości organ podatkowy przyjął:

budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...]

grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...]

budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej od stycznia do lutego 2003r. o wartości [...]zł.;

-budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej od marca do grudnia 2003r. o wartości [...] zł.

Organ podatkowy I instancji objął opodatkowaniem m.in. grunty o powierzchni [...] (działki nr [...],[...],[...]) zajęte pod zbiornik wodny. Wójt Gminy P. stwierdził, że grunty te w okresie objętym decyzją znajdowały się w posiadaniu spółki (podatniczki) i należy je traktować jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

A S.A. wniosła odwołanie od decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...].Wniesienie odwołania poprzedzone zostało złożeniem przez spółkę wniosku o uzupełnienie decyzji poprzez wskazanie, w której części zobowiązanie podatkowe określone decyzją przypada na zobowiązanie zadeklarowane przez A S.A., a w której części na zobowiązanie podatkowe, które powinno być zadeklarowane przez [...] C S.A. Postanowieniem (Nr [...]) z dnia [...]. Wójt Gminy P. odmówił uzupełnienia decyzji. W odwołaniu spółka podniosła, że w sentencji decyzji organ podatkowy I instancji powinien był wskazać w jakiej części zobowiązanie podatkowe określone decyzją przypada na zobowiązanie zadeklarowane przez A S.A., a w której części na zobowiązanie podatkowe, które powinno być zadeklarowane przez [...] C S.A. Spółka podtrzymała tym samym swoje stanowisko wyrażone we wniosku o uzupełnienie decyzji twierdząc, że niedopuszczalne było "łączenie zobowiązań podatkowych". W dalszej kolejności spółka zakwestionowała zasadność objęcia opodatkowaniem gruntów zajętych pod zbiornik wodny tj. działki (nr [...],[...],[...]). Spółka wskazała, że aby uznać ją za podatnika podatku od nieruchomości musiałaby być w okresie objętym decyzją posiadaczem spornych gruntów, której to okoliczności zdaniem spółki organ podatkowy I instancji nie wykazał. A S.A. wskazywała, że sporne grunty nie pozostawały w jej władaniu, a także podkreślała, iż nie miała woli władania tymi gruntami dla siebie. Spółka podniosła nadto, że decyzja Naczelnika Gminy P. z dnia [...] stanowi przeciwdowód wobec treści ewidencji gruntów i budynków, z której wynikało, że w 2003r. sporne grunty były w zarządzie B [...]. A S.A. wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji z dnia [...] w całości i umorzenie postępowania w sprawie ze względu na jego bezprzedmiotowość.

Prezentując stan faktyczny sprawy będący podstawą wydanego przez SKO rozstrzygnięcia Kolegium podawało, że B [...] oraz B [...] złożyły deklaracje na podatek od nieruchomości za rok 2003 od przedmiotów opodatkowania położonych na terenie Gminy P.. Oba wymienione podmioty w roku 2003r. wchodziły w skład [...] C S.A. i zgłosiły do opodatkowania różne przedmioty opodatkowania, a łączna wysokość zadeklarowanego przez te podmioty podatku od nieruchomości wynosiła [...]zł (dowód: deklaracje B [...] na podatek od nieruchomości z dnia 13 stycznia 2003r., 24 lutego 2003r., 4 marca 2004r.; B [...] z dnia 13 stycznia 2003r., z dnia 19 lutego 2003r. - w aktach sprawy poz. od 12 do 16). Kolegium podawało, że według stanu ewidencji gruntów i budynków na dzień 10 lutego 2006r. sporne działki o nr [...],[...],[...]sklasyfikowane jako "K" stanowiły własność Skarbu Państwa oraz pozostawały we władaniu B [...] (dowód: wypis z rejestru gruntów Nr [...] wydany przez Starostę [...] w aktach sprawy poz. 8., zaświadczenie Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] w aktach sprawy poz. 11).

Kolegium wskazywało, iż tytułem podatku od nieruchomości za 2003r. ciążącego obecnie na A S.A. wpłacono dobrowolnie do dnia 31 grudnia 2008r. kwotę [...] zł., a w drodze egzekucji administracyjnej prowadzonej przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. na podstawie wystawionych przez Wójta Gminy P. tytułów wykonawczych (nr [...],[...] i [...]) uzyskano kwotę [...] ,(dowód: pismo Wójta Gminy P. z dnia 9 lipca 2010r.). SKO przypominało, że postanowieniem (Nr [...]) z dnia [...] uchyliło postanowienie Wójta Gminy P. (nr [...]) z dnia [...] w przedmiocie uznania za niesłuszne zarzutów podniesionych przez A S.A. na egzekucję administracyjną prowadzoną w oparciu o tytuły wykonawcze z dnia 18 grudnia 2008r. (nr [...],[...] i [...]) i uznało zarzuty za zasadne.

Prezentują sporną część stanu faktycznego sprawy SKO przypominało, że decyzją z dnia [...] Naczelnik Gminy P. przekazał nieodpłatnie na cele produkcji rolnej na rzecz Nadleśnictwa R. m.in. grunty położone w obrębie N. stanowiące działki o nr [...],[...],[...] (dowód: decyzja Nr [...]- w aktach sprawy poz. 30/. Następnie decyzją z dnia [...] ten sam organ ponownie orzekł o przekazaniu m. in. działek o nr [...],[...],[...] na rzecz Nadleśnictwa R.. Wśród adresatów decyzji wymieniono B [...], Nadleśnictwo R., Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w G., (dowód: decyzja Nr [...]z dnia [...]— w aktach sprawy przy poz. 38). SKO podkreślało, że protokół zdawczo-odbiorczy mający dokumentować przekazanie ww. działek w wykonaniu decyzji z dnia [...] został podpisany jedynie przez J. M. występującego jako przedstawiciel B [...]. Na dokumencie tym brak jest podpisu K. Sz. wymienionego w projekcie protokołu jako osoba działająca z ramienia Nadleśnictwa R. (dowód: protokół z dnia 22 października 1979r. w aktach sprawy poz. 31). Kolegium wskazywało, iż K. Sz. powołany na świadka w postępowaniu podatkowym prowadzonym przez Wójta Gminy P. zeznał, że nie pamięta w ogóle sprawy i nie potrafi wyjaśnić powodów dlaczego protokół nie został podpisany. Świadek K. Sz. zeznał jednocześnie, że nierzadko powodem nie podpisywania protokołów był brak rozgraniczenia nieruchomości oraz trudności natury formalnej. Z zeznań świadka wynikało, że grunty były przejmowane przez Nadleśnictwo R. wyłącznie z przeznaczeniem na cele leśne (zalesienie) (dowód: zeznania świadka K. Sz. utrwalone w protokole z dnia 20 lipca 2009r. - w aktach sprawy poz. 50). Odnosząc się do zeznań J. M. Kolegium podawał, iż wynika z nich, że grunty miały być przekazane Nadleśnictwu R., świadek J. M. stwierdził, że grunty zostały najprawdopodobniej przekazane. Świadek potwierdził podpisanie przez siebie protokołu lecz nie potrafił wskazać, czy doszło do podpisania protokołu przez drugą stronę. Świadek M. wyjaśniał, iż przedmiotowe grunty nie były wykorzystywane do celów inwestycyjnych przez kopalnię, a w planach było przeprowadzenie przez grunty linii wysokiego napięcia na potrzeby budowy osiedli domków jednorodzinnych. Świadek zeznał także, iż znajdujący się na gruntach zbiornik wodny miał najprawdopodobniej charakter osadnika, (dowód: zeznania świadka J. M. utrwalone w protokole z dnia 15 lipca 2009r. - w aktach sprawy poz. 497).

Kolegium prezentując stan faktyczny sprawy podawało w dalszej części, odwołując się do "wystąpienia" Nadleśnictwa R. do Naczelnika Gminy P. z dnia 23 czerwca 1986r., iż do przekazania spornych gruntów na rzecz Nadleśnictwa R. nie doszło, ponieważ nie dokonano odbioru gruntów wymienionych w decyzji Naczelnika Gminy P. z dnia [...] w tym gruntów działek nr [...],[...],[...], (dowody: pismo Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo R. z dnia 6 kwietnia 2009r. wraz z dołączonymi pismem Nr [...] z dnia 23 czerwca 1986r. oraz decyzją Naczelnika Gminy w P. [...] z dnia [...]. Kolegium podawało także, iż zakłady górnicze B [...] i [...] oba znajdujące się w K. zostały nabyte przez A S.A. od [...] C S.A. na mocy umowy zbycia przedsiębiorstwa z dnia 1 lutego 2003r. (dowód: § 3 - akt notarialny z dnia 1 lutego 2003r. nr rep. A [...] - w aktach sprawy poz. 34/.

Po zaprezentowaniu stanu faktycznego Kolegium przechodząc do części rozważającej akcentowało, iż w rozpatrywanej sprawie spornym jest zagadnienie opodatkowania gruntów pozostających w zarządzie zakładu górniczego wchodzącego obecnie w skład przedsiębiorstwa opodatkowanej spółki, które zgodnie z decyzją Naczelnika Gminy P. wydaną w latach 70 miały zostać przekazane Nadleśnictwu R..

SKO na wstępie podkreślało także, że obok tak zakreślonego przedmiotu sporu kwestią wymagającą rozważania jest dopuszczalność orzekania o wysokości zobowiązania podatkowego przez organy podatkowe po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. W ocenie Kolegium zagadnienie to ma zasadnicze znaczenie, bowiem stanowi o dopuszczalności rozpoznania spawy przez organy podatkowe. SKO odwołując się do treści art. 59 § 1 Ordynacji podatkowej wskazywało, iż wymieniono w nim 9 sposobów wygaśnięcia zobowiązania (efektywnych i nieefektywnych), a wśród nich zapłatę należności podatkowej i akcentowało, że zobowiązanie podatkowe nie może wygasnąć więcej niż jeden raz. Kolegium akcentowało, fakt wygaśnięcia zobowiązania podatkowego w drodze zapłaty i podkreślało, iż za niedopuszczalne należy uznać powtórne wygaśnięcie zobowiązania poprzez przedawnienie. SKO akcentowało również, iż upływ okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego w toku postępowania odwoławczego powoduje, że podatkowy organ odwoławczy nie może modyfikować wysokości zobowiązania podatkowego w sposób prowadzący do zwiększenia jego wysokości ponad kwotę zapłaconego przed terminem przedawnienia podatku. Kolegium nawiązując do orzecznictwa sądów administracyjnych wskazywało, iż upływ terminu przedawnienia nie jest natomiast przeszkodą do wydania przez podatkowy organ odwoławczy rozstrzygnięcia utrzymującego w mocy bądź uchylającego decyzję organu podatkowego I instancji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2008r. Sygn. akt II FSK 951/07, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie 3 marca 2009r. sygn. akt I SA/Kr 1537/08).

Kolegium podkreślało, że w tak zakreślonych warunkach dla oceny tego, czy możliwym jest orzekanie w sprawie podatku od nieruchomości niezbędnym jest zbadanie, czy doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego będącego przedmiotem postępowania i wskazywało, że skutek prawny w postaci przerwy w biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego przewidziany w art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, może powstać jedynie w następstwie zastosowania środka egzekucji w ramach egzekucji administracyjnej wszczętej i prowadzonej zgodnie z przepisami prawa. Jeżeli natomiast egzekucja administracyjna zobowiązań podatkowych okazała się być przeprowadzona z naruszeniem prawa, to zastosowany w jej toku środek egzekucyjny nie prowadzi do przerwy biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Kolegium z uwagi na powyższe i w odwołaniu do własnego postanowieniem (Nr[...]) z dnia [...]. uznającego zasadności zarzutów zgłoszonych przez A S.A. w toku postępowania egzekucyjnego uruchomionego na wniosek Wójta Gminy P. i obejmującego zaległości w podatku od nieruchomości za 2003r. podkreśliło, iż w przedmiotowej sprawie nie doszło do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia. Konsekwencją powyższego jest przyjęcie, że zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2003r. w części niezapłaconej wygasło w skutek przedawnienia. W oparciu o to ustalenie Kolegium podkreślało, iż jako organ II instancji może orzec o wysokości zobowiązania podatkowego w kwocie nie wyższej niż suma wpłat na poczet zobowiązania podatkowego to jest [...]zł.

Odnosząc się do kwestii opodatkowania spornych gruntów stanowiących działki o numerach [...], [...], [...], SKO stwierdzało, iż zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 listopada 1968r. w sprawie przekazywania nieruchomości rolnych i niektórych innych nieruchomości położonych na terenie gromad pomiędzy jednostkami gospodarki uspołecznionej - stanowiącego podstawę prawną decyzji Naczelnika Gminy P. w sprawie przekazania gruntów - przejęcie nieruchomości w użytkowanie na podstawie decyzji właściwego organu, określonego w § 3, odbywa się w formie protokołu zdawczo-odbiorczego, sporządzonego przez jednostkę przekazującą i przyjmującą nieruchomość. Natomiast stosownie do § 17 tegoż rozporządzenia z dniem podpisania protokołu zdawczo-odbiorczego nieruchomości (§ 5) korzyści i ciężary związane z użytkowaniem przejętej nieruchomości przechodzą na jednostkę, która przejęła nieruchomość. Z przedstawionej regulacji wynika, że samo wydanie decyzji w sprawie przekazania było niewystarczające dla skutecznego przeniesienia użytkowania nieruchomości pomiędzy jednostkami gospodarki uspołecznionej, koniecznym bowiem było sporządzenie protokołu zdawczo-odbiorczego.

W rozpatrywanej sprawie protokół taki nie został sporządzony a to z uwagi na brak na dokumencie podpisów przedstawiciela jednostki, która miała objąć sporne grunty to jest Nadleśnictwa R.. Fakt nie objęcia przez Nadleśnictwo R. w użytkowanie spornych gruntów znajduje potwierdzenie, w tym że nie dokonano stosownych wpisów w ewidencji gruntów i budynków. Nadto ustalenia poczynione w toku postępowania wyjaśniającego wskazują, że przypadki nie objęcia w użytkowanie gruntów, a przez to nie podpisania przez obie strony protokołu zdawczo-odbiorczego, pomimo wydania decyzji o ich przekazaniu nie należały do odosobnionych. Dodatkowo fakt nie objęcia w użytkowanie tychże gruntów potwierdza oświadczenie Nadleśnictwa R. zawarte w piśmie z dnia 6 kwietnia 2009r. oraz wystąpienie Nadleśnictwa z dnia 23 czerwca 1986r., w którym wskazało ono, że nie przejęło m.in. spornych gruntów, a to z uwagi na niemożność ustalenia ich położenia. W ocenie Kolegium decyzja Wójta Gminy P. w sprawie przekazania spornych gruntów nie może być wobec powyższego uznana za wystarczający przeciwdowód dla obalenia dowodu urzędowego jakim jest ewidencja gruntów i budynków.

Kolegium akcentowało także, iż instytucja prawna użytkowania gruntów przez

państwowe jednostki organizacyjne uległa przekształceniu z mocy prawa w prawo zarządu tymi nieruchomościami - na mocy art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w brzmieniu pierwotnym (Dz. U. 1985r. nr 22, poz. 99/. Następnie prawo zarządu uległo przeobrażeniu z mocy prawa w prawo użytkowania wieczystego stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Wobec powyższego A S.A. jest podatnikiem podatku od nieruchomości od wspomnianych gruntów, co najmniej jako posiadacz gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa na podstawie innego tytułu prawnego. Fakt posiadania i dysponowania tytułem prawnym do gruntów potwierdza treść ewidencji gruntów i budynków.

Kolegium wskazywało, iż w tym stanie rzeczy, zasadnie organ podatkowy I instancji objął grunty spornych działek podatkiem od nieruchomości ujawnione w ewidencji gruntów jako pozostające w użytkowaniu B [...] i sklasyfikowane jako tereny kopalne. Jednocześnie Kolegium podkreśliło, że wobec wygaśnięcia poprzez przedawnienie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2003r. w zakresie w jakim nie został on zapłacony przez A S.A. kwota zobowiązania podatkowego określonego niniejszą decyzją winna zostać zredukowana. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wskazało także, że w ślad za organem podatkowym I instancji przyjęło do podstawy opodatkowania powierzchnię budynków, gruntów i wartość budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w wartościach podanych w decyzji Wójta Gminy P. i po uwzględnieniu powyższych ustaleń faktycznych i stanu prawnego postanowiło uchylić zaskarżoną decyzję w całości i orzec o wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2003r.

W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] (Nr [...]) uchylającą w całości decyzję Wójta Gminy P. (Nr [...]) z dnia [...] i określającą A S.A. (dalej zwana skarżącą) wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2003r. w kwocie [...]zł., skarżąca spółka wnosiła o uchylenie jej w części w jakiej określa ww. wysokość zobowiązania podatkowego ze względu na naruszenie: przepisów postępowania tj. art. 123 § 1, art. 187 § 1, art. 200 § 1, art. 210 § 1 pkt. 6 i § 4 Ordynacji podatkowej, a także art. 15 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 200 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 102, poz. 651) co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Spółka podniosła również zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 3 ust. 1 w brzmieniu obowiązującym w 2003r. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a także wniosła o zwrot kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi A podkreślał, iż spór w sprawie sprowadza się do wyjaśnienia zgodności z prawem opodatkowania podatkiem od nieruchomości działek gruntowych nr [...], [...] i [...], położonych w Gminie P. w obrębie N. i przypominała, iż z zapisów w ewidencji gruntów i budynków wynikało, że rozpatrywane działki w 2003 r. stanowiły własność Skarbu Państwa oraz pozostawały w zarządzie B [...] wskazując, iż stan ten uległ zmianie z dniem 31 marca 2006 r., kiedy to na wniosek Starosty [...] została dla przedmiotowych działek założona księga wieczysta nr [...]. A podkreślała, że jak wynika z wystosowanego w tej sprawie zawiadomienia Sądu Rejonowego w G. w założonej księdze ujawniony został jedynie jako właściciel Skarb Państwa — Starosta [...] oraz podawała, że w odpowiedzi na pismo Wójta Gminy P. z dnia 21 lutego 2008 r. Starosta [...] pismem z dnia 11 marca 2008 r. potwierdził fakt, że wobec zawartych w założonej księdze wieczystej zapisów, w ewidencji gruntów i budynków wykreślony został zarząd A [...]. A akcentowała ponadto, że w kolejnym piśmie z dnia 22 kwietnia 2008 r. Starosta [...] poinformował, że nie posiada wiedzy jakoby Wojewoda [...] wydał decyzję stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez A S.A. użytkowania wieczystego rozpatrywanych gruntów, wyrażając przy tym pogląd, iż zawarte w ewidencji gruntów i budynków zapisy nie mają wpływu na nabyte w dniu 5 grudnia 1990 r. prawo użytkowania wieczystego. Skarżąca przypominała także, że na etapie postępowania podatkowego Wójt Gminy P. ustalił, iż na mocy decyzji Naczelnika Gminy P. z dnia [...] (nr [...]) sporne w sprawie grunty zostały przekazane w zarząd Nadleśnictwu R.. Przekazanie to jednak nie zostało potwierdzone protokolarnie. Sporządzony na tę okoliczność protokół został podpisany jedynie przez stronę przekazującą — naczelnego inżyniera inwestycji J. M. z B [...], brak natomiast było podpisu strony przejmującej - K. Sz. z Nadleśnictwa R.. Skarżąca wskazywała, że powołane na świadków ww. osoby nie potrafiły precyzyjnie wyjaśnić przyczyn braku podpisu, a także jednoznacznie wskazać, czy ostatecznie do faktycznego przejęcia gruntu doszło. A S.A. przypominając wyjaśnienia co do stanu faktycznego działek gruntowych nr [...], [...] i [...], podkreślała, iż ostatecznie doszło do ustalenia, że działki te nie były zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w rozpatrywanym roku podatkowym i odwoływała się na tą okoliczność do protokołu oględzin dokonanych w dniu 5 lutego 2008 r., podając, iż na przedmiotowych działkach, znajdował się sztuczny zbiornik wodny powstały najprawdopodobniej w wyniku odprowadzania wód popłuczkowych, a teren wokół zbiornika był porośnięty samosiejkami, których stan wskazywał, że działalność była prowadzona przed okresem, którego dotyczyło postępowanie podatkowe.

Skarżąca wskazywała ponadto, iż w toku postępowania (zeznania świadka M.) odnośnie wykorzystania spornych w sprawie gruntów w prowadzonej przez B [...] ustalono, że B nie posiadała rozpatrywanych gruntów, lecz jedynie w latach 1979-1982 mogła być nimi zainteresowana, gdyż ze względu na budowę domków jednorodzinnych rozważała budowę linii wysokiego napięcia przebiegającej między innymi przez te grunty. Ponadto J. M. stwierdził, że B omawianych gruntów raczej nie wykorzystywała do celów inwestycyjnych.

Odnosząc się do stanu prawnego gruntów A S.A. podkreślała, że w prowadzonej z organami podatkowymi korespondencji podnosiła, że grunty te nie miały uregulowanego stanu prawnego, zawarte zaś w ewidencji gruntów i budynków informacje były nieaktualne. A SA. wyrażała pogląd, że decyzja Naczelnika Gminy P. z dnia [...]. (nr [...]) świadczyła przeciwko treści ujawnionej w ewidencji gruntów i budynków. Powołując się na § 5 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 listopada 1968 r. w sprawie przekazywania nieruchomości rolnych i niektórych innych nieruchomości położonych na terenie gromad pomiędzy jednostkami gospodarki uspołecznionej (Dz. U. z 1969 r. Nr 1, poz. 1 i z 1974 r. Nr 22, poz. 131) skarżąca potwierdzała wcześniejszy pogląd i stwierdzała, że decyzja ta stanowiła podstawę do ujawnienia nadanego nią prawa użytkowania gruntu w księdze wieczystej, a tym samym powinna ona stanowić również podstawę do dokonania stosownych wpisów w ewidencji gruntów i budynków. Fakt natomiast, że wynikające z tej decyzji zmiany nie zostały dokonane i nie zostało ujawnione nadane Nadleśnictwu R. prawo użytkowania działek gruntowych nr [...], [...] i [...], przesądzało o nieaktualności znajdujących się w ewidencji gruntów i budynków zapisów. Zdaniem A S.A. w tych też okolicznościach decyzja Naczelnika Gminy P. z dnia [...] (nr [...]) stanowiła na zasadzie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej dowód przeciwko dokumentom w postaci wypisów z ewidencji gruntów i budynków, z których wynikało, że w stosunku do tych gruntów B [...] przysługiwał zarząd.

Nawiązując z kolei do ujawnionego w trakcie rozpatrywania sprawy stanu faktycznego A S.A. stwierdzała, że nie można było jej przypisać posiadania rozpatrywanych działek gruntowych i powołując się na poglądy doktryny wskazała, że posiadanie występuje przy równoczesnym istnieniu fizycznego elementu władania rzeczą, określanego jako corpus possessionis, oraz psychicznego elementu animus rem sibi habendi, rozumianego jako zamiar władania rzeczą dla siebie. W rozpatrywanym tymczasem przypadku nie dało się doszukać żadnego z wymienionych elementów. Dokonane w terenie oględziny działek wykazały, że w rozpatrywanym roku podatkowym ze spornych gruntów nie korzystała ani A S.A., ani też należąca do niej B [...]. Z zeznań świadka wynikało, że stan ten miał miejsce już od początku lat osiemdziesiątych, kiedy to też przedmiotowe grunty nie były wykorzystywane do prowadzonej działalności, a jedynie rozważano możliwości budowy przebiegającej przez nie linii wysokiego napięcia. W ocenie A S.A. w toku całego postępowania podatkowego nie udało się też wykazać istnienia woli (animus), który świadczyłby o posiadaniu spornych działek. B [...] nie manifestowała w żaden sposób chęci posiadania dla siebie analizowanych gruntów, a wręcz przeciwnie, wobec decyzji Naczelnika Gminy P. przejawiała wolę rezygnacji z dotychczasowego posiadania, manifestując ją miedzy innymi przez sporządzenie i jednostronne podpisanie protokołu przekazania działek Nadleśnictwu R..

Skarżąca podkreślała, że w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy organy obu instancji zderzyły się z problemem racjonalnego uzasadnienia, dlaczego w przypadku spornych gruntów A S.A. ma płacić podatek od nieruchomości. Zgodnie z obowiązującym w 2003 r. art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podatnikami tego podatku były podmioty, które wiązały z przedmiotem opodatkowania (nieruchomością) określone więzy faktyczne lub prawne. Zdaniem skarżącej w rozpatrywanym przypadku wymaganego związku nie dało się jednoznacznie wskazać, a ostatecznie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w decyzji z dnia [...] stanęło na stanowisku, że "instytucja prawa użytkowania gruntów przez państwowe jednostki organizacyjne uległa przekształceniu z mocy prawa w prawo zarządu tymi nieruchomościami — na mocy art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w brzmieniu pierwotnym (Dz. U. 1985 r. nr 22 poz. 99)", a następnie "prawo zarządu uległo przeobrażeniu z mocy prawa w prawo użytkowania wieczystego stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości". A w dalszej części skargi kwestionowała ustalenia i twierdzenia Kolegium, iż spółka jest podatnikiem podatku od nieruchomości od wspomnianych gruntów, co najmniej jako posiadacz gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa na podstawie innego tytułu prawnego z racji tego, że fakt posiadania i dysponowania tytułem prawnym do gruntów potwierdza treść ewidencji gruntów i budynków.

Skarżąca spółka podkreślała, iż Kolegium bez zawiadomienia strony ustaliło wysokość zobowiązania podatkowego jedynie na podstawie informacji Wójta Gminy P. z dnia 9 lipca 2010r., a określając zobowiązanie na kwotę [...] ., SKO wskazało, iż złożyły się nań środki uregulowane w trakcie 2003 r. przez [...] C S.A. i przez A S.A., w tym zaliczone na poczet odsetek za zwłokę, oraz środki w kwocie [...] przelane na konto organu podatkowego przez A S.A. w dniu 24 grudnia 2008 r., natomiast nie uwzględniło środków, jakie zostały pobrane w toku egzekucji administracyjnej przeprowadzonej przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K., uznając że środki te pobrane zostały bezprawnie.

A S.A. uzasadniając zarzut naruszenia art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej podkreślała, iż zgodnie z tym przepisem organy podatkowe obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a w myśl art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Skarżąca podkreślała, iż umożliwienie zapoznania się z zebranymi materiałami i dowodami oraz wypowiedzenia się w ich sprawie powinno nastąpić po ostatecznym zgromadzeniu całego materiału dowodowego. Dopiero po ustaleniu przez organ podatkowy, że materiał ten jest kompletny, zachodzą podstawy prawne do zastosowania wskazanych wyżej regulacji prawnych, a jakiekolwiek z kolei uzupełnienie materiału po przeprowadzeniu czynności procesowych uregulowanych w przytoczonych przepisach niweczy te czynności i rodzi po stronie organu podatkowego obowiązek wyznaczenia kolejnego terminu, w którym strona postępowania podatkowego ponownie może zapoznać się i wypowiedzieć co do zebranych materiałów i dowodów, w tym w szczególności tych, które zostały zgromadzone już po uprzednim zapoznaniu. Skarżąca podkreślała, że tymczasem w rozpatrywanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. już po zaznajomieniu w dniu 24 listopada 2009 r. pełnomocników A S.A. ze zgromadzonymi materiałami i dowodami, uzupełniło akta o pismo Wójta Gminy P. z dnia [...] (nr [...]), co do którego pełnomocnicy ci nie mieli możliwości jakiegokolwiek ustosunkowania się. Strona skarżąca podkreślała, iż przedmiotowe pismo, stało się kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem to właśnie opierając się o jego treść Kolegium uznało, że dobrowolnie A S.A. uregulowała środki w wysokości [...]zł i w tej wysokości określiło zobowiązanie podatkowe w należnym za 2003 r. podatku od nieruchomości. W ocenie A S.A. dane zawarte w ww. piśmie z dnia 9 lipca 2010r. nie odpowiadają prawdzie i wprowadziły w błąd organ podatkowy drugiej instancji. Z analizy zapisów księgowych wynika bowiem, że wskazana przez Wójta Gminy P. wpłata ze stycznia 2003 r. została zrealizowana przez [...] C S.A., a dalsze natomiast płatności były realizowane przez A S.A. Na uwagę również zasługuje, że oprócz wskazanych w piśmie z dnia 9 lipca 2010r. środków, A S.A. uregulowała na konto organu podatkowego zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości należnego od [...] C S.A. za miesiące styczeń i luty 2003 r., które przejęła na mocy art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego w latach 2003—2006 (Dz. U. Nr 210, poz. 2037, ze zm.), a ta ostatnia okoliczność nie została jednak uwzględniona w wystosowanym przez Wójta Gminy P. piśmie. Zdaniem A S.A. w konsekwencji określone decyzją SKO z dnia [...] zobowiązanie podatkowe jest błędne zarówno wziąwszy pod uwagę jedynie podatek od nieruchomości jaki za 2003 r. miała uregulować A S.A. wyłącznie za siebie, jak też wziąwszy pod uwagę podatek, jaki w 2003 r. spoczął do zapłaty na A S.A. z uwzględnieniem okoliczności, że odpowiadała ona nie tylko za podatek przez siebie zadeklarowany, ale także za podatek należny Gminie P. od [...] C S.A. Taki stan rzeczy spowodował, że nie wiadomo do jakiego zobowiązania podatkowego zapadła decyzja się odnosi, gdyby bowiem dotyczyła jedynie podatku podlegającego zadeklarowaniu przez A S.A., to określona decyzją kwota zobowiązania podatkowego nie powinna uwzględniać dokonanej w styczniu 2003 r. wpłaty. Z kolei, gdyby decyzja ta miała odnosić się łącznie do zobowiązania A S.A. i [...] C S.A., to winna ona również uwzględniać płatności z tytułu zobowiązań przejętych na mocy art. 42 ust. 1 ustawy o restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego w latach 2003—2006. Powyższe zastrzeżenia co do prawidłowości określonego zapadłą decyzją zobowiązania podatkowego są następstwem uchybienia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. obowiązkom wynikającym z art. 123 § 1 i art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. Zdaniem skarżącej nie może budzić wątpliwości to, że gdyby organ podatkowy drugiej instancji dopełnił powyższym obowiązkom, to pełnomocnicy A S.A. zapoznawszy się z otrzymaną od Wójta Gminy P. korespondencją podnieśliby zastrzeżenia co do podanych w niej kwot. W konsekwencji doszłoby też do wyjaśnienia, jakie środki i z jakich tytułów zostały faktycznie przekazane na rachunek bankowy organu podatkowego. Spodziewać się także można, że w wyniku tych wyjaśnień Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. określiłoby zobowiązanie podatkowej w innej niż obecnie wysokości, uwzględniając wszystkie płatności. Zdaniem A przedstawione okoliczności wskazują na uchybienie obowiązkom wynikającym z art. 123 § 1 i art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a tym samym powinno stanowić przesłankę do uchylenia decyzji SKO z [...]. w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skarżąca akcentowała, iż bez względu na podniesione zastrzeżenia wskazać należy, że w świetle danych zawartych w piśmie z dnia 9 lipca 2010r. wobec zaistniałego zdaniem SKO w trakcie postępowania przedawnienia, A S.A. poza podatkiem od nieruchomości zadeklarowanym i uregulowanym przez nią w całości wspólnie z [...] C S.A. winna również ponieść zapłatę uregulowanej w dniu 24 grudnia 2008 r. kwoty [...] zł. Zdaniem skarżącej stanowisko to jednocześnie przesądziło, iż sprawa nie stała się bezprzedmiotowa ze względu na przedawnienie, bowiem w zależności od oceny, czy od spornych działek gruntowych nr [...], [...] i [...] powinien być zapłacony podatek, dojdzie do rozstrzygnięcia, czy organ podatkowy pierwszej instancji winien zwrócić kwotę [...]zł. Skarżąca wskazywała także, iż bezspornym natomiast stała się kwestia środków pobranych w toku egzekucji administracyjnej prowadzonej przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. i że w tym zakresie stanowisko Kolegium jest prawidłowe.

Dokonując merytorycznej oceny zapadłego rozstrzygnięcia SKO skarżąca wskazywała, że zgodnie z obowiązującym w 2003 r. art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podatnikami podatku od nieruchomości były między innymi osoby prawne, które wiązał z nieruchomością lub obiektem budowlanym określony stosunek prawny lub faktyczny. W konsekwencji przypisanie podatnikowi obowiązku podatkowego w stosunku do konkretnego przedmiotu opodatkowania sprowadzać się musiało do wykazania takiej zależności między tym podatnikiem i przedmiotem opodatkowania, z której można było wywieźć obowiązek podatkowy. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wydając decyzję z dnia [...] nie wskazało na żadne więzy, które dawałyby podstawę do naliczenia podatku od działek gruntowych nr [...], [...] i [...]. Nie chodzi przy tym wyłącznie o wskazanie jednostki redakcyjnej przepisu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, na bazie którego wywieźć by można ciążący na A S.A. obowiązek podatkowy, ale o wskazanie przynajmniej takich okoliczności faktycznych, które w konfrontacji z uregulowaniami zawartymi w art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych dawałyby podstawy do uznania, że A S.A. winna zapłacić podatek od spornych gruntów. Skarżąca podkreślała, iż zamiast tego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] w kontekście zapisów w ewidencji gruntów i budynków ograniczyło się do lakonicznego stwierdzenia, iż "A S.A. jest podatnikiem podatku od nieruchomości od wspomnianych gruntów, co najmniej jako posiadacz gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa na podstawie innego tytułu prawnego", nie wyjaśniając przy tym o jaki "inny tytuł prawny" chodzi i z jakich okoliczności fakt jego istnienia należałoby wywieźć. Taki stan rzeczy zdaniem A S.A. z jednej strony wskazuje na naruszenie szeregu przepisów postępowania, z drugiej zaś stwarza perturbacje z ustaleniem z czego organ podatkowy wywodzi obowiązek podatkowy.

Skarżąca podkreślała także, iż w kontekście naruszenia regulacji procesowych nie sposób pominąć, że zgodnie z art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej nieodzownym elementem decyzji podatkowej jest uzasadnienie faktyczne i prawne. Jak wynika z treści art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej uzasadnienie faktyczne powinno zawierać w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawierać powinno wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa. Zdaniem skarżącej trudno tymczasem powyższych elementów doszukać się z decyzji SKO z dnia [...] i to zarówno w sferze uzasadnienia faktycznego jak i w sferze uzasadnienia prawnego. Zdaniem A S.A. powyższe uchybienia formalne co do treści decyzji nie mają w dodatku swojego źródła w niewłaściwym skonstruowaniu treści jej uzasadnienia, lecz wynikają z większych nieprawidłowości, jakie zaszły przy rozpatrywania sprawy. Stosownie do art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy obowiązany jest zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W analizowanym natomiast przypadku, o ile kompletność zgromadzonego materiału nie może budzić większych zastrzeżeń, o tyle nie można tego powiedzieć o jego ocenie. Rozpatrując sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. dokonało jedynie wybiórczej analizy materiału dowodowego, ukierunkowanej w dodatku na potwierdzenie tezy, że od spornych gruntów A S.A. powinna zapłacić podatek od nieruchomości. Pominięty został zupełnie aspekt, że dane w ewidencji gruntów i budynków wskazywały na nieuregulowany stan prawny spornych działek gruntowych. Jako miarodajne nie mogły w szczególności być uznane zapisy wskazujące na zarząd B [...] w sytuacji, gdy ta instytucja władania gruntem została wycofana z porządku prawnego blisko 20 lat temu. Zapisom tym w dodatku przeczyła decyzja Naczelnika Gminy P. z dnia [...] (nr [...]), która wskazywała na formalne przekazanie gruntów Nadleśnictwu R.. Okoliczności te jednak zostały całkowicie pominięte przez organ podatkowy drugiej instancji. Zupełnie przemilczane też zostało, że z ustalonego stanu faktycznego nie wynikało, aby A S.A. w 2003 r. znajdowała się w posiadaniu spornych gruntów. W konsekwencji także z powyższych względów zasadny staje się zarzut naruszenia przepisów postępowania w stopniu wpływającym na wynik sprawy, a to odpowiednio art. 187 § 1 oraz art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej.

Skarżąca odnosząc się do twierdzeń Kolegium, co do zawartych w ewidencji gruntów i budynków zapisów co do skutków prawnych jakie wiązać należy z zarządem, który z mocy prawa uległ przekształceniu w użytkowanie wieczyste, podkreślała, iż .takie działanie organu budzi uzasadnione zastrzeżenia. Skarżąca wskazywała, iż w kontekście ujawnionego w ewidencji zarządu przyznać istotnie trzeba, że zarząd ten na mocy 2 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464, ze zm.) z dniem 5 grudnia 1990 r. uległ przekształceniu w użytkowanie wieczyste, jednak w ocenie A nie można jednak pominąć, że faktu tego nabycia nie można wywodzić bezpośrednio z powyższej regulacji prawnej, lecz musi być on być potwierdzony decyzją administracyjną. Wydanie takiej decyzji zostało przy tym zgodnie z art. 200 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami obecnie zastrzeżone do wyłącznej kompetencji wojewody. Skarżąca akcentowała, iż w rozpatrywanej sprawie decyzja taka nie została wydana, a tym samym nie jest możliwe przypisanie A S.A. obowiązku podatkowego z art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, który obowiązek ten wiąże z użytkowaniem wieczystym gruntu. Działanie takie w okolicznościach braku tzw. decyzji uwłaszczeniowej wiązałoby się bowiem z naruszeniem właściwości rzeczowej organu podatkowego, który zgodnie z art. 15 § 1 Ordynacji podatkowej obowiązany jest do jej przestrzegania z urzędu. Nie da się więc w zaistniałej sytuacji z okoliczności faktycznych wywieźć jakoby ciążącego na A S.A. obowiązku podatkowego, a zawarte w decyzji z [...] stanowisko SKO, co do zasadności opodatkowania spornych gruntów przesądza o naruszeniu przepisów prawa materialnego, tj. obowiązującego w 2003 r. art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Zdaniem Kolegium rozważenia też wymaga, czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie naruszyło przepisów o właściwości rzeczowej, tj. art. 15 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 200 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wyciągając zbyt daleko idące wnioski z zapisu zarządu, zawartego w ewidencji gruntów i budynków oraz wskazując jakoby na obowiązek podatkowy, który w domyśle wiązać by głównie należało z nabyciem z mocy prawa użytkowania wieczystego. Skarżąca podkreślała jednocześnie, że w tym ostatnim przypadku, dotyczącym naruszenia przepisów postępowania, zastrzec jednak trzeba, że skład orzekający Kolegium nie wyartykułował jednoznacznie, że przedmiotowe nabycie prawa użytkowania wieczystego doszło do skutku, a tym samym zbyt daleko idące byłoby zarzucanie organowi podatkowego li tylko naruszenie przepisów w tym zakresie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy, a to art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez brak zawiadomienia strony przed wydaniem decyzji, o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie, polegającym na niemożności zapoznania się przedstawicieli spółki przed wydaniem zaskarżonej decyzji z pismem Wójta Gminy P. z dnia 9 lipca 2010r. SKO wskazywało, iż skarżąca nie wykazała, iż naruszenie przepisów procesowych mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W ocenie Kolegium skarżąca podnosząc, że z analizy posiadanych przez nią zapisów księgowych wynika, iż wpłaciła więcej niż to wynika z treści pisma Wójta Gminy P., nie wskazała kiedy i jakie wpłaty dokonała. Zdaniem Kolegium trudno dopatrywać się w tym przy tak sformułowanym zarzucie, aby istniał dla niego gravamen. Wprawdzie dla skuteczności zarzutu naruszenia przepisów postępowania w skardze do sądu administracyjnego nie jest konieczne istnienie gravamen, jakkolwiek skoro uwzględnienie podniesionego przez skarżącego zarzutu miałoby nieść za sobą niekorzystne dla niego skutki, to uzasadnionym jest aby zarzutowi temu towarzyszyło wskazanie konkretnych okolicznościach pozwalających na dokonanie oceny, czy naruszenie przepisów postępowania to miało wpływ na wynik sprawy. SKO wskazywało, iż nie sposób odmówić spółce racji jeżeli chodzi o sam fakt naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż Kolegium przed wydaniem decyzji nie zawiadomiło o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, który w dniu wydania decyzji obejmował również wspomniany dokument. Zdaniem SKO nie można się jednak zgodzić, że naruszenie to może być skuteczną podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a, bowiem w rozpatrywanej sprawie pozostawało ono bez istotnego wpływu na wynik sprawy.

Odpowiadając na dalsze zarzuty skargi Kolegium wskazywało, iż zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j. Dz. U. 2005r. Nr 240 poz. 2027 ze zm.) dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę wymiaru podatków. Oznacza to, że organy podatkowe związane są przy ustalaniu wymiaru podatków od nieruchomości i rolnego informacjami zawartymi w ewidencji budynków i gruntów. W okresie objętym decyzją ewidencja gruntów i budynków zawierała wpis wskazujący na to, że to B [...] czyli jeden z zakładów górniczych wchodzących w skład [...] C S.A. a następnie A S.A. był w zarządzie spornych gruntów. Kolegium przypominało, iż sporne grunty zajęte są w znacznej części pod zbiornik wodny gromadzący wody popłuczkowe, jego istnienie jest więc efektem prowadzenia wydobycia kopaliny metodą głębinową. Wbrew twierdzeniom skarżącej Kolegium nie pominęło żadnego fragmentu zebranego materiału dowodowego czemu dało wyraz w uzasadnieniu decyzji, w szczególności nie pominęło tego, iż Naczelnik Gminy P. wydał decyzję dotyczące przekazania gruntów Nadleśnictwu R.. Kolegium akcentowało donosząc się do zarzutów skargi, iż wskazało z jakich względów nie można uznać, iż powstał skutek prawny przewidziany w tych decyzjach i dlaczego decyzje te nie mogą stanowić przeciwdowodu wobec ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem SKO wszystkie te okoliczności w połączeniu z wynikającym z przepisów ustawy "pochodem prawa" do opodatkowania gruntów wskazują, że to A S.A. jest podatnikiem podatku od nieruchomości od spornych gruntów. W ocenie Kolegium spółce przypisać bowiem można posiadanie nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa bez tytułu prawnego, jeżeli przyjąć, iż wobec braku decyzji wojewody potwierdzającej nabycie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości z mocy prawa spółka nie była użytkownikiem wieczystym nieruchomości. Kolegium stwierdzało, iż tytuł prawny w postaci prawa użytkowania wieczystego przysługiwać będzie spółce, jako następcy prawnemu podmiotu, któremu przysługiwało prawo zarządu. Zdaniem Kolegium okoliczności tej nie można tracić z widoku, skoro przeistoczenie się prawa zarządu w prawo użytkowania wieczystego nastąpiło z mocy ustawy.

Prezentują stan sprawy należy wskazać, iż w odpowiedzi na wezwanie Sądu w przedmiocie wysokości wpisu, spółka w piśmie z dnia 12 października 2010r. wskazywała, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze określając w decyzji kwotę zobowiązania ograniczyło do wysokości podatku faktycznie zapłaconego, przyjmując za podstawę do wyliczeń dane podane przez Wójta Gminy P. w piśmie z dnia 9 lipca 2010r. A S.A. podkreślała, że w rozpatrywanym roku podatkowym ciążył na niej nie tylko obowiązek zapłaty zadeklarowanego przez nią podatku od nieruchomości, lecz także podatku zadeklarowanego przez [...] C S.A., za który jako następca prawny odpowiadała na mocy art. 93 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, gdy tymczasem w zapadłej decyzji SKO określając wysokość zobowiązania podatkowego uwzględniło wszystkie dokonane zapłaty zadeklarowanego przez A S.A. podatku od nieruchomości oraz tylko część zapłat podatku, jaki zadeklarowała [...] C S.A. W konsekwencji zapadła decyzja określała wadliwie wartość podatku bez względu na ocenę tego, czy w decyzji powinien być uwzględniony tylko podatek zadeklarowany i zapłacony przez A S.A., czy również przez [...] C S.A.

Odnosząc się do twierdzeń SKO, iż wobec przedawnienia zobowiązania podatkowego jego kwota powinna być ograniczona w decyzji do wartości faktycznie uregulowanej, skarżąca zważała, iż oprócz kwot zadeklarowanych i uregulowanych przez obie spółki, dodatkowo, po wydaniu decyzji przez organ podatkowy pierwszej instancji, A S.A. w dniu [...]. dokonała zapłaty podatku w kwocie [...] zł., tym samym sprawa sprowadza się do wyjaśnienia, czy podatek od nieruchomości na 2003 r. został zadeklarowany przez obie spółki w prawidłowej wysokości i Wójt Gminy P. powinien zwrócić kwotę [...]zł, czy też zadeklarowane zobowiązanie podatkowe zostało bezpodstawnie zaniżone i w tej sytuacji ze względu na przedawnienie powinno być ono określone decyzją w wysokości zadeklarowanej powiększonej o uregulowaną kwotę [...] zł. A S.A. podkreślała, że mając powyższe na uwadze uznała, że wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi [...]zł. i podkreślała przy tym, że w istocie kwestionowana na etapie postępowania podatkowego kwota zaniżenia zadeklarowanego zobowiązania podatkowego była wyższa to jednak z uwagi na zaistniałe przedawnienie uległa ona ograniczeniu do podanej kwoty [...] zł.

Na rozprawie w dniu 9 marca 2011r. pełnomocnik skarżącej wnosił i wywodził jak w skardze podkreślając, iż spór sprowadza się do oceny skutków prawnych decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...] o przekazaniu spornych gruntów na rzecz Nadleśnictwa R.. W ocenie pełnomocnika do tego rozstrzygnięcia miały zastosowanie przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów z 22 listopada 1968r. w sprawie przekazywania nieruchomości rolnych. Pełnomocnik zaznaczał, iż decyzja tego rodzaju przenosiła prawo użytkowania nieruchomości z jednej państwowej jednostki na drugą państwową jednostkę w ramach istniejącej w tamtym czasie jednolitej własności Skarbu Państwa. Pełnomocnik zaznaczał, iż protokół zdawczo-odbiorczy nieruchomości miał drugorzędne znaczenie i nie kształtował stosunku prawnego, gdyż został ukształtowany przez ww. decyzje.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Sąd dokonują oceny legalności zaskarżonej decyzji SKO według wyżej wyrażonych kryteriów uznał, że narusza ona prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Istota sporu sprowadza się do oceny tego czy SKO zasadnie uchyliło decyzję organu I instancji w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2003r. i orzekło co do istoty ustalając wobec przedawnienia obowiązku podatkowego wysokość tego podatku w kwocie odpowiadającej wysokości wpłat dokonanych przez skarżącą i [...] C S.A. Stan sprawy jest po części sporny i został obszernie przedstawiony powyżej dlatego brak jest w ocenie Sądu konieczności jego ponownego prezentowania. Elementem szczególnie spornym jest to, czy grunty o powierzchni [...] (działki nr [...], [...] i [...]) zajęte pod zbiornik wodny w okresie objętym decyzją znajdowały się w posiadaniu podatniczki i jako takie należy je traktować jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Spółka podkreślała, iż organ nie wykazał, że grunty pozostawały w jej posiadaniu, a także podkreślała, iż nie zbadano tego czy posiadała ona wolę władania tymi gruntami, co jest istotnym dla stwierdzenia posiadania elementem. Spółka podkreślała także, iż decyzja Naczelnika Gminy P. z dnia [...] stanowi przeciwdowód dla treści wpisu do ewidencji gruntów i budynków, z której zapisów wynika, że w 2003r. sporne grunty były w zarządzie B [...]. Skarżąca kwestionowała również twierdzenia Kolegium, iż do stwierdzenia przez nią prawa użytkowania wieczystego, a tym samym przypisania jej obowiązku podatkowego, nie jest konieczne wydanie decyzji w sprawie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego. SKO po uznaniu, iż zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2003r. nie uległo przedawnieniu w części w jakiej spółka i jej poprzednicy uiścili przedmiotowy podatek, opierając się na ustaleniach organu I instancji co do podstawy opodatkowania oraz zapisach w ewidencji gruntów i budynków, a także po ustaleniu, że sporne grunty wobec nie podpisania protokołu zdawczo-odbiorczego nie zostały przekazane Nadleśnictwu R. ustaliło wysokość zobowiązania podatkowego w kwocie niższej niż organ I instancji tj. w wysokości [...]zł. Kolegium oparło swoje ustalenia na treści pisma Wójta Gminy P. z dnia 9 lipca 2009r., z którego wynikało, że spółka dobrowolnie uiściła kwotę [...]zł. tytułem podatku od nieruchomości. Skarżąca podkreślała, iż organ II instancji przed wydaniem decyzji nie poinformował jej o nowym dowodzie i nie dał możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym już po wpłynięciu przedmiotowego pisma do SKO. Skarżąca podnosiła, że według jej zapisów księgowych oprócz wpłat wskazanych w piśmie Wójta Gminy P. dokonała innych wpłat na pokrycie zobowiązań podatkowych [...] C S.A. za okres od stycznia do lutego 2003r., a brak możliwości wypowiedzenia się co do treści ww. pisma z dnia 9 lipca 2009r. powoduje, iż wysokość zobowiązania została określona w błędnej wysokości. W piśmie z dnia 12 października 2010r. skarżąca precyzowała, iż sprawa sprowadza się do wyjaśnienia, czy podatek od nieruchomości za 2003r. został zadeklarowany przez obie spółki w prawidłowej wysokości i Wójt Gminy P. winien zwrócić kwotę [...]zł., czy też zadeklarowane zobowiązanie podatkowe zostało bezpodstawnie zaniżone i w tej sytuacji ze względu na przedawnienie powinno być ono określone decyzją w wysokości zadeklarowanej powiększonej o uregulowaną kwotę [...] zł.

Sąd odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 123 § 1 i 200 § 1 Ordynacji podatkowej, stwierdza, iż jest on zasadny. Z mocy art. 123 Ordynacji podatkowej organy podatkowe obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Organ podatkowy może odstąpić od tej zasady tylko w sytuacji gdy w wyniku postępowania wszczętego na wniosek strony ma zostać wydana decyzja w całości uwzględniająca wniosek strony, oraz w przypadkach, o których mowa w art. 200 § 2 pkt 2 ww. ustawy. Sąd podkreśla, iż w przytoczonym przepisie została zapisana jedna z najważniejszych zasad postępowania podatkowego, tj. zasada czynnego udziału stron w każdym stadium postępowania. Zawarcie takiej reguły w Ordynacji podatkowej wiąże się z faktem, iż postępowanie podatkowe nie ma charakteru kontradyktoryjnego; brak równości stron w tym postępowaniu, czyli przewaga władztwa organu podatkowego powoduje, iż realizacja ww. zasady nabiera szczególnego znaczenia. Sąd podkreśla, iż użyty tu zwrot (...) zapewnienie stronom czynnego udziału (...), nie może być interpretowany przy użyciu wykładni rozszerzającej ani też przy użyciu wykładni zawężającej; samo bowiem słowo (...) zapewnienie (...) należy w tym kontekście rozumieć jako danie możliwości, umożliwienie, wskazanie na sposobność, powiadomienie. Natomiast określenie (...) w każdym stadium postępowania (...) należy rozumieć tak szeroko, jak tylko jest to możliwe.

Bezpośrednim skutkiem prawnym naruszenia zasady czynnego udziału stron w postępowaniu podatkowym jest istotna wadliwość postępowania, która staje się tym samym podstawą do uchylenia rozstrzygnięcia w danej sprawie podatkowej. Przepis art. 123 Ordynacji podatkowej, stanowi bowiem procesową gwarancję realizacji uprawnień strony postępowania podatkowego w zakresie jej pełnego udziału w tym postępowaniu. W sprawie jest bezsporne, iż SKO nie zawiadomiło skarżącej spółki o możliwości zapoznania się z aktami, po tym jak wpłynęło pismo Wójta Gminy P. z dnia 9 lipca 2009r., które na dodatek stało się podstawą określenia nowej, niższej, ale nadal kwestionowanej wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2003r. W ocenie Sądu skarżąca spółka wystarczająco wykazała, iż brak możliwości zapoznania i wypowiedzenia co do treści ww. pisma mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tym samym już sama ta okoliczność wyczerpuje dyspozycję art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. i nakazuje uchylenie zaskarżonej decyzji, nie mówiąc już o tym, że w sprawie mamy także do czynienia z naruszeniem art. 200 § 1 p.p.s.a. poprzez także bezsporny fakt nie wyznaczenia stronie nowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Z uwagi na powyższe Kolegium winno przed wydaniem decyzji w sprawie, w której zasadnie stwierdziło, że z uwagi na przedawnienie można orzekać jedynie do wysokości kwoty zapłaconej przez A S. A. i [...] C S.A., dać możliwość stronie skarżącej wypowiedzenia się co do całego zebranego materiału dowodowego oraz przedstawienia wszystkich dowodów na okoliczność podatku zadeklarowanego i zapłaconego przez ww. spółki łącznie za 2003r., z uwzględnieniem tego, że skarżąca podkreśla, iż w istocie kwestionowana w toku postępowania kwota zobowiązania podatkowego uległa z uwagi na przedawnienie znacznemu ograniczeniu do kwoty [...] zł.

Sąd częściowo podziela także zarzut naruszenia art. 187 §1 i 210 § 1 pkt. 6 Ordynacji podatkowej. Zgodnie bowiem z pierwszą z wymienionych norm organ podatkowy obowiązany jest zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym i prawnym wydawanej decyzji (art. 210 § 1 pkt. 6 Ordynacji podatkowej).

W ocenie Sądu organ podatkowy nie ustalił jednoznacznie czy sporne działki o łącznej powierzchni [...], na które składają się działki o numerach [...], [...] i [...] podlegają według obowiązującego w 2003 roku stanu prawnego w ogóle podatkowi od nieruchomości zgodnie z zapisami art. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w tym nie ustalił jednoznacznie kto w 2003 roku był podatnikiem od ww. nieruchomości. Wskazać bowiem przyjdzie, że zgodnie z zapisami art. 3 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym w 2003 roku podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:

1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3,

2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych,

3) użytkownikami wieczystymi gruntów,

4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:

a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,

b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2.

2. Obowiązek podatkowy dotyczący przedmiotów opodatkowania wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe - ciąży odpowiednio na jednostkach organizacyjnych Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa i jednostkach organizacyjnych Lasów Państwowych, faktycznie władających nieruchomościami lub obiektami budowlanymi.

3. Jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym.

4. Jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 5.

5. Jeżeli wyodrębniono własność lokali, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od gruntu oraz części budynku stanowiących współwłasność ciąży na właścicielach lokali w zakresie odpowiadającym częściom ułamkowym wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku.

Mając na względzie brzmienie art. 3 u.p.o.l. przyjdzie wskazać, iż w postępowaniu podatkowym nie wyjaśniono w sposób dostateczny niezbędnych dla rozstrzygnięcia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, a tym samym organ podatkowy dopuścił się naruszenia postanowień art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej. Zasada prawdy obiektywnej nakazuje organom podatkowym podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Zakres postępowania dowodowego wynika bowiem z normy prawa materialnego, która ma mieć zastosowanie w sprawie. Postępowanie to winno doprowadzić do zrekonstruowania konkretnego prawnopodatkowego stanu faktycznego, czyli winno obejmować te fakty i dowody, które mają prawne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy podatkowej (por. A. Hanusz, Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia podatkowego - Kraków 2004, s. 80-81, B. Brzeziński, M. Kalinowski, M. Masternak, A. Olesińska, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Toruń 2002, s. 426, oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2008 r., I FSK 747/07, opubl. w Lex pod nr 465777, z dnia 15 grudnia 2005 r., I FSK 391/05, opubl. w Lex pod nr 187431 ).

Sąd podkreśla, iż w postępowaniu podatkowym obowiązuje zasada otwartego systemu środków dowodowych. Zgodnie z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej dowodem może być wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Przyjęto też zasadę równej mocy środków dowodowych, Ordynacja podatkowa nie wprowadza bowiem ograniczeń co do rodzaju dopuszczalnego dowodu na udowodnienie konkretnego rodzaju faktu (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wrocław 2006 r., s. 684). Także przeciwko dowodom z dokumentu urzędowego może być przeprowadzony przeciwdowód (art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej, por. też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2006 r., I FSK 563/05, opubl. w Lex pod nr 250355). Podkreślenia wymaga, iż organy podatkowe prowadząc postępowanie w sprawie określenia zobowiązania podatkowego muszą ustalić podmiot zobowiązany do zapłaty podatku (podatnika), przedmiot opodatkowania, podstawę opodatkowania i moment powstania obowiązku podatkowego.

W rozpatrywanej sprawie wątpliwości budzi przede wszystkim podmiot opodatkowania (A S.A., a wcześniej [...] C), ale także po części przedmiot.

Przyjdzie podkreślić, że dla ustalenia, kto jest podatnikiem podatku od nieruchomości konieczne jest stwierdzenie momentu skutecznego nabycia prawa od którego przepisy podatkowe uzależniają obowiązek podatkowy. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 1 u.p.o.l. obowiązek podatkowy w tym podatku powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Przypomnieć w tym miejscu należy, iż organy podatkowe ustalając podmioty zobowiązane do zapłaty podatku od nieruchomości za badany okres oparły się na dowodach z dokumentów - wypisie z ewidencji gruntów i budynków oraz protokole zdawczo-odbiorczym do decyzji Naczelnika Gminy P. z [...] roku o przekazaniu Nadleśnictwu R. przedmiotowych działek, który to protokół został podpisany jedynie przez przedstawiciela B [...], ale już nie przez reprezentanta Nadleśnictwa R..

Skład orzekający w przedmiotowej sprawie podkreśla, iż mając na względzie okoliczności sprawy, w tym także to, że przedmiotowy wypis stanowił w istocie zasadniczy dowód w sprawie, na podstawie którego ustalono podmioty, będące podatnikiem podatku od nieruchomości, należy zgodzić się ze stroną skarżącą, że ten materiał dowodowy nie był wystarczający do załatwienia sprawy podatkowej. Na jego podstawie nie można bowiem było jednoznacznie ustalić podmiotu, na którym ciążył obowiązek podatkowy. W okolicznościach przedmiotowej sprawy wypis z ewidencji gruntów i budynków nie stanowił w ocenie składu orzekającego w rozpatrywanym przypadku wystarczającego dowodu, pozwalającego na ustalenie kręgu podmiotów, w stosunku do których istniał obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości za rozpatrywany rok podatkowy. Należy zaakcentować, iż wykładnia językowa art. 21 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne (u.p.g. i k.) wskazuje na to, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków są istotne przy określeniu podstawy opodatkowania, a nie osoby zobowiązanej do zapłaty podatku. Mają one znaczenie, zgodnie z wolą ustawodawcy, tylko dla wymiaru podatku, a więc dla określenia jednego z jego elementów konstrukcyjnych. Ewidencja ta obejmuje (art. 20 ust. 1 u.p.g. i k.) informacje dotyczące gruntów (ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty), budynków (ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych), lokali (ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej). Dane te są niezbędne do określenia podstawy opodatkowania w podatku od nieruchomości (art. 4 ust. 1-3 u.p.o.l.) i właściwej stawki podatkowej (art. 5 ust. 1 u.p.o.l.). W ewidencji wskazuje się także (art. 20 ust. 2 u.p.g. i k.) właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części, miejsce zamieszkania lub siedzibę tych podmiotów, informacje o wpisaniu do rejestru zabytków, wartość nieruchomości.

Przyjdzie zatem podkreślić, iż treść art. 21 u.p.g. i k. nie pozwala na ustalenie właściciela czy użytkownika nieruchomości w sposób wiążący. Wskazanie osoby, na której ciąży obowiązek podatkowy nie mieści się bowiem w pojęciu wymiaru podatku.

Wykładnia systemowa wskazuje na związanie innych organów i sądów wyłącznie danymi z ewidencji gruntów i budynków dotyczącymi danych, o których mowa w art. 20 ust. 1 u.p.g.i k. Takie związanie, wyłącznie w zakresie oznaczenia nieruchomości wynika przykładowo z art. 27 ustawy z 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2001 r, III CP 47/00, opubl. w OSNC z 2001 r., nr 7-8,poz. 100, tak też S. Rudnicki, Dwa problemy rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, Przegląd Sądowy z 2002 r., nr 6, s. 3). Również dla planowania przestrzennego znaczenie mają dane dotyczące rodzaju i przeznaczenia, wielkości gruntów czy budynków (np. art. 1 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.).

W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie ograniczenie się przy ustalaniu podmiotu zobowiązanego do zapłaty podatku od nieruchomości do kwestionowanych zapisów z ewidencji oraz akcentowanego przez organ twierdzenia, iż decyzje Naczelnika Gminy P. z [...]. i [...]. o przekazaniu na rzecz Nadleśnictwa R. przedmiotowych działek nr [...], [...], [...] wobec nie podpisania przez przedstawiciela Nadleśnictwa R. protokołu zdawczo-odbiorczego nie mogą przesądzać o obowiązku podatkowym. Tym bardziej, że nie ustalono jednoznacznie jakie były formalne losy prawa zarządu przysługującego B[...] i czy zasadne jest twierdzenie, iż prawo zarządu uległo przeobrażeniu z mocy prawa w prawo użytkowania wieczystego – czy istnieje w tym zakresie stosowana decyzji jaki jest jej ewentualny charakter i czy prawo użytkowania zostało ujawnione w księdze wieczystej. Obok powyższych kwestii wyjaśnienia i zestawienia z odpowiednimi jednostkami redakcyjnymi ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wymagają twierdzenia SKO zawarte w zaskarżonej decyzji co do tego, że A S.A. jest podatnikiem podatku od nieruchomości od przedmiotowych działek (wspomnianych gruntów), co najmniej jako posiadacz gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa na podstawie innego tytułu prawnego oraz twierdzenie SKO, iż fakt posiadania i dysponowania tytułem prawnym do gruntów potwierdza treść ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem Sądu wobec bezspornego fakty wydania ww. decyzji Naczelnika Gminy P. z [...] roku i [...] roku, a także wobec bezspornego faktu podpisania przez przedstawiciela kopalni protokołu zdawczo-odbiorczego organ II instancji chcąc wywieźć obowiązek podatkowy skarżącej z faktu posiadania przez nią gruntów Skarbu Państwa bez tytułu prawnego należy ponad wszelką wątpliwość wykazać, iż [...] C S.A., a następnie A S.A. były w 2003 roku posiadaczami spornych działek, w tym także wykazać, że zostały spełnione wszystkie ustawowe elementy tego stosunku prawnego. W ocenie Sądu organ podatkowy nie wykazał także, wbrew twierdzeniu zawartemu w zaskarżonej decyzji, iż sporne działki pozostawały w użytkowaniu B [...]. Tym samym oparcie rozstrzygnięcia na zapisach ewidencji gruntów, w sytuacji gdy strona kwestionuje prawidłowość zapisów tej ostatniej, stanowi naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dowód z wypisu z ewidencji gruntów i budynków (jako dowód z dokumentu urzędowego) może być bowiem podważony innym dowodem, np. w postaci wypisu z księgi wieczystej nieruchomości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2007 r., II FSK 958/06, opubl. w Lex pod nr 389711, z dnia 23 stycznia 2009 r., II FSK 1475/07, opubl. w Lex pod nr 528073).

Sąd nie dopatrzył się natomiast naruszenia art. 15 Ordynacji podatkowej.

Uwadze Sądu nie umknął także błąd pisarki polegający na tym, że organ odwoławczy zaskarżoną decyzją uchylił w istocie decyzję organu I instancji o innym numerze niż w rzeczywistości ("Nr [...]"), a winno być (Nr [...]).

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają zatem wprost z powyższych rozważań Sądu.

Biorąc pod uwagę wszystkie przedstawione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. Zgodnie z dyspozycją art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i 209 p.p.s.a.