Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1050/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-12-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 64 par. 1 , 58, 59, art. 148
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 6, 7, 12
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska Sędziowie sędzia NSA Jan Kacprzak sędzia del. WSA Maria Werpachowska (spr.) Protokolant Urszula Radziuk po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24 marca 2009 r. sygn. akt II SA/Lu 809/08 w sprawie ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 24 marca 2009 r. sygn. akt II SA/Lu 809/08 po rozpoznaniu sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] sierpnia

2008 r. nr [...].

Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy N.

nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. o przyznaniu T. W. zasiłku celowego w wysokości 100 złotych miesięcznie w okresie od 1 stycznia 2008 r. do 30 czerwca 2008 r. z przeznaczeniem na zakup żywności.

W dniu [...] lipca 2008 r. T. W., powołując się na przepis art. 235 k.p.a. skierowała do SKO w Lublinie pismo, w którym podniosła, że nie zaskarżyła do sądu ww. decyzji z powodu udzielenia jej błędnej informacji przez pracownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N. Zaznaczyła, iż w połowie maja 2008 r. uzyskała faktyczne informacje dotyczące kryterium dochodowego. Ponadto brak działań uniemożliwiła jej długotrwała choroba.

Pismo to SKO potraktowało jako podanie o wznowienie postępowania zakończonego przywołaną na wstępie decyzją tego organu nr [...]

z dnia [...] lutego 2008 r., zawierające wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze

w Lublinie powołując się na art. 58, 59, 134, 148, 149 § 3 oraz art. 150 § 1 k.p.a. orzekło o: odmowie przywrócenia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania (pkt 1 decyzji) oraz odmowie wznowienia przedmiotowej decyzji (pkt 2 decyzji).

Kolegium stwierdziło, że strona nie uprawdopodobniła, iż choroba uniemożliwiła złożenie podania o wznowienie postępowania w ustawowym terminie. Strona nie wykazała również, iż jej prośba o przywrócenie terminu została złożona w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Z uwagi na powyższe organ odmówił przywrócenie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania

i wobec upływu tego terminu - odmówił wznowienia postępowania.

T. W. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wraz

z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. We wniosku podała,

iż przyczyną uchybienia terminu do złożenia żądania ponownego rozpatrzenia sprawy był zgon syna, który nastąpił [...] sierpnia 2008 r. Odnośnie istoty sprawy wskazała,

że o jej chorobie - [...] organy wiedzą od lat, jednakże na dowód jej istnienia przedstawia zaświadczenie lekarskie. Dalej podniosła, iż przyznany w wysokości 100 zł zasiłek na żywność winien ulec zwiększeniu do kwoty 750 zł.

SKO w Lublinie decyzją z [...] października 2008 r. przywróciło stronie termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (pkt 1 decyzji) oraz utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję (pkt 2 decyzji).

Odnośnie rozstrzygnięcia zawartego w pkt 1 decyzji, organ wskazał,

iż okoliczność śmierci syna strony uprawnia do twierdzenia, iż uchybienie terminu do złożenia środka zaskarżenia nastąpiło bez jej winy. Odnośnie zaś merytorycznej oceny przedmiotowej decyzji, zdaniem Kolegium, nie można jej skutecznie zarzucić naruszenia prawa. W tym zakresie Kolegium podtrzymało twierdzenie, iż długotrwała choroba, na którą powołuje się strona nie może być przesłanką do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Kolegium z dnia [...] lutego 2008 r. Organ zaznaczył,

że w okresie od doręczenia decyzji ([...] marca 2008 r.) do dnia złożenia wniosku

([...] lipiec 2008 r.) strona wielokrotnie w prowadzonych postępowaniach administracyjnych składała pisma, co oznacza, iż choroba jej w tym nie przeszkadzała. Wskazany brak podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania skutkuje odmową wszczęcia postępowania wznowieniowego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na wymienioną decyzję SKO w Lublinie T. W. zarzuciła, że kwota przyznanego zasiłku jest zbyt niska.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dodając, iż zarzuty skargi nie mają związku

z rozstrzygnięciem zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylając wyrokiem z dnia 24 marca 2009 r. sygn. akt II SA/Lu 809/08 zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję SKO

w Lublinie stwierdził, że organ naruszył art. 15, 58, 59, 64 § 2 oraz 148 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że sprawą wszczętą ze skargi T. W. jest sprawa w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego. Przedmiotem badania Sądu w takiej sprawie może być zatem wyłącznie prawidłowość działania organu administracji z punktu widzenia treści art. 149 § 3 k.p.a. Sąd stwierdził, że zanim organ rozpoznający sprawę przystąpi do merytorycznego rozpoznania zasadności przesłanek wznowienia wskazanych przez stronę, w pierwszej kolejności bada podanie o wznowienie pod względem formalnym. Zgodnie bowiem z art. 149 § 1 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Natomiast odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 149 § 3 k.p.a.). W orzecznictwie podkreśla się, iż w pierwszym stadium rozpatrywania podania o wznowienie postępowania organ administracji bada - oprócz dopuszczalności wznowienia z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych - tylko kwestię zachowania jednomiesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a.

Sąd zaznaczył, że nie wolno organowi - w ramach postępowania wstępnego - oceniać, czy przyczyny wznowienia wskazane przez stronę faktycznie wystąpiły.

Kwestię tę organ administracji powinien rozważyć dopiero po wydaniu postanowienia

o wznowieniu postępowania na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. W związku z tym odmowa wznowienia postępowania następuje wyłącznie ze względów formalnych,

a nie merytorycznych. Po stwierdzeniu przez organ administracyjny, iż termin z art. 148 k.p.a. nie został zachowany, powinien on - już bez wydawania postanowienia

o wznowieniu postępowania - wydać decyzję odmawiającą wznowienia postępowania.

Skoro więc przywołany przepis art. 148 k.p.a. stanowi, iż strona ze skutkiem prawnym (tzn. skutecznie) może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania wyłącznie w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, a w razie gdy żąda wznowienia na podstawie określonej w art. 145 § 1 pkt 4, od dnia w którym dowiedziała się o decyzji, to bezspornym jest, iż to na stronie spoczywa obowiązek udowodnienia, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną dla ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Zachowanie terminu miesięcznego musi być więc udowodnione przez stronę. Termin z art. 148 k.p.a. nie jest terminem prekluzyjnym (nieprzywracalnym). Od negatywnych skutków uchybienia tego terminu strona może bronić się składając wniosek o jego przywrócenie (art. 58 § 1 k.p.a.). Właściwy do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania organ może orzec o odmowie wznowienia postępowania w oparciu o art. 148 § 1 k.p.a., lecz dopiero po rozstrzygnięciu złożonego wniosku o przywrócenie terminu.

Sąd stwierdził, iż w rozpoznawanej sprawie SKO działając jako organ I instancji wydało jeden akt - decyzję, w której zawarło dwa rozstrzygnięcia. Pierwszym rozstrzygnięciem organ ten odmówił skarżącej przywrócenia terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania, a drugim, będącym niejako konsekwencją pierwszego, odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Kolegium z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...]. W ocenie Sądu już sama forma rozstrzygnięcia, w której organ zajął stanowisko w przedmiocie przywrócenia terminu (oprócz innych uchybień, o czym poniżej) nie odpowiada przepisom obowiązującego prawa.

Odnosząc się do przesłanek i zasad przywracania terminów procesowych – do których zalicza się również termin z art. 148 k.p.a. – Sąd wskazał, że zostały one określone w art. 58 i art. 59 k.p.a. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zatem, aby można było rozpatrywać wniosek

o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, najpierw taki termin musi być przez wnioskodawcę uchybiony. Skoro natomiast ocenie podlega rozstrzygnięcie

o odmowie przywrócenia terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania,

z akt sprawy winno bezspornie wynikać, iż upłynął miesięczny termin, wskazany

w art. 148 k.p.a., od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia lub od dnia w którym strona dowiedziała się o decyzji.

Kwestią zasadniczą dla organu było zatem ustalenie daty powzięcia przez stronę wiadomości stanowiącej podstawę wznowienia oraz dnia, w którym upłynął termin do wniesienia podania o wznowienie. Sąd podniósł, że organ nie wziął pod uwagę,

iż termin do złożenia podania o wznowienie postępowania uzależniony jest nierzadko od rodzaju przesłanki wznowienia, na którą powołuje się strona. Zatem do rozpoznania wniosku o przywrócenia terminu z art. 148 k.p.a. organ wpierw winien ustalić, w oparciu o jaką przesłankę strona żąda wznowienia postępowania. Jeśli bowiem przykładowo strona powołuje się na przesłankę z art. 145 pkt 5 k.p.a. (na co może wskazywać treść podania skarżącej z dnia [...] lipca 2008 r.) organ winien ustalić, w jakiej dacie strona dowiedziała się o nowych okolicznościach faktycznych lub nowych dowodach istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi który wydał decyzję. Dopiero bowiem ustalenie tej daty pozwala organowi określić termin do skutecznego złożenia podania o wznowienie postępowania, a co za tym idzie, do ustalenia czy w ogóle nastąpiło uchybienie tego terminu. Wyłącznie w sytuacji, gdy bezsporna jest kwestia uchybienia terminu, organ może przystąpić do rozpoznania wniosku o jego przywrócenie tj. do wykazania, czy strona ponosi - czy też nie - winę w uchybieniu terminu. W tym zakresie organ nie poczynił żadnych wymaganych ustaleń, co stanowi,

iż wydane orzeczenie jest nieprawidłowe. Z obu wydanych w sprawie decyzji w żaden sposób nie wynika, na jaką podstawę wznowienia powołuje się strona, a co za tym idzie - kiedy rozpoczął bieg termin do złożenia podania o wznowienie i kiedy upłynął.

Za bezpodstawne Sąd uznał stanowisko Kolegium zaprezentowane

w odpowiedzi na skargę, że wobec niewskazania przez skarżącą żadnej podstawy wznowieniowej oraz niewskazania daty, w której dowiedziała się o zaistnieniu tej podstawy, Kolegium było zobligowane do uznania za dzień, od którego należy liczyć miesięczny termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania, dzień doręczenia decyzji z dnia [...] lutego 2008 r. tj. [...] marca 2008 r. Twierdzenie to jako całkowicie błędne, nie uwzględnia dodatkowo istoty postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania. Organ rozpatrujący sprawę związany jest zakresem żądania strony co do przedmiotu i przesłanek postępowania.

W sytuacji, w której treść żądania strony budzi wątpliwości, organ nie może samodzielnie dokonywać jego sprecyzowania, mogłoby to bowiem doprowadzić do rozpatrzenia sprawy wbrew woli osoby wnoszącej podanie. Organ powinien w takiej sytuacji podjąć czynności zmierzające do sprecyzowania zakresu żądania,

z zastosowaniem art. 64 § 2 k.p.a. - w przedmiotowej sprawie do wskazania przez stronę podstaw wznowienia postępowania i daty powzięcia informacji o istnieniu tej podstawy. Sąd wskazał przy tym, że oprócz uprawdopodobnienia braku winy

w uchybieniu terminu, koniecznym dla jego przywrócenia jest także złożenie tego wniosku w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi.

Z treści kontrolowanej decyzji nie wynika, by organ tę przesłankę rozważał. Brak jest oceny organu - jaką datę należało przyjąć jako datę początkową biegu terminu dla strony do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu i następnie brak jest oceny,

czy strona zachowała ustawowy termin do wniesienia podania o jego przywrócenie,

a zatem czy złożyła wniosek w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jest to o tyle istotne, iż dopełnienie czynności dla której był określony termin jakkolwiek jest warunkiem koniecznym dla przywrócenia terminu, to jednak jest to warunek podlegający ocenie prawnej dopiero wówczas, gdy bezspornie oceniona zostanie przesłanka warunek ten poprzedzająca, w zakresie zachowania ustawowego terminu do wniesienia podania o przywrócenie terminu. Organ wydając zaskarżone orzeczenie skoncentrował się jedynie na okoliczności braku uprawdopodobnienia winy strony w uchybieniu terminu, nie ustalając w ogóle w jakim terminie (i z czego termin ten wynika) strona mogła złożyć podanie o wznowienie postępowania.

Sąd wskazał przy tym, że rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu powinno mieć formę postanowienia (art. 59 § 1 k.p.a.), które w przypadku odmowy przywrócenie terminu uprawnia stronę do złożenia zażalenia (art. 59 § 1),

a w przypadku jego nieuwzględnienia do złożenia skargi do sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a.). Organ rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu w formie decyzji naruszył nie tylko art. 59 § 1 k.p.a., ale również art. 15 k.p.a. określający zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Dając wskazania, co do dalszego postępowania Sąd I instancji stwierdził,

że organ powinien w pierwszej kolejności - z uwzględnieniem wyżej poczynionych uwag - rozpatrzyć prośbę skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku

o wznowienie postępowania w sprawie i wydać w tym zakresie stosowne postanowienie. Dopiero po wyczerpaniu przysługujących skarżącej środków odwoławczych lub odstąpienia od ich wykorzystania organ będzie mógł skutecznie dalej orzekać w przedmiocie wznowienia postępowania tj. ustali zaistnienie przesłanek

z art. 145 § 1 k.p.a. lub 145a (powodów wznowienia) i stosownie do stanu sprawy orzeknie o wznowieniu lub odmowie wznowienia postępowania.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia

24 marca 2009 r. sygn. akt II SA/Lu 809/08 skargę kasacyjną sporządzoną przez radcę prawnego wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie. Zaskarżając wyrok pełnomocnik wniósł o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi oraz zasądzenie na rzecz SKO w Lublinie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Autor skargi kasacyjnej powołując się na art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa procesowego, tj. art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie naruszyło przepisy postępowania, tj. art. 15, art. 58, art. 59,

art. 64 § 2 oraz art. 148 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania, w tym obszernych fragmentów uzasadnienia zaskarżonego wyroku, SKO w Lublinie nie zgodziło się z twierdzeniem, że w toku postępowania doszło do takich uchybień, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie kasatora nie ma podstaw do twierdzenia, że pismo T. W. z dnia [...] maja 2008 r. było rozpatrzone w niewłaściwym trybie. Za takim stanowiskiem Kolegium przemawia okoliczność, że strona nie kwestionowała trybu załatwienia jej pisma. Nieprawidłowe jest zatem stanowisko Sądu sugerujące, jakoby Kolegium miało wątpliwość, co do załatwienia pisma T. W. z dnia [...] maja 2009 r. w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, bo takich wątpliwości Kolegium nie miało.

Brak było zatem potrzeby występowania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. o wskazanie trybu, w jakim powinno być rozpatrzone podanie. Kasator zgodził się z Sądem, że na stronie ciąży obowiązek wskazania podstawy wznowienia postępowania oraz daty dowiedzenia się przez nią o okoliczności mogącej być podstawą do wniesienia podania o wznowienie postępowania administracyjnego. Niezrozumiałe jest wprowadzenie przez WSA w Lublinie innych standardów, sprzecznych z art. 148 k.p.a., odnoszących się do rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją. Sąd I instancji dokonuje nieuprawnionego przesunięcia na organ administracji publicznej ciężaru dowodu ustalenia przesłanki, na podstawie której strona żąda wznowienia postępowania

w sytuacji, w której wcześniej stwierdził, że to na stronie spoczywa obowiązek udowodnienia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną w tym zakresie

w wyroku Sądu I instancji zachodzi sprzeczność.

W dalszej części skargi kasacyjnej zwrócono uwagę, że termin złożenia podania o wznowienie postępowania jest jeden dla każdego rodzaju przesłanki mogącej skutkować wznowieniem postępowania i wynosi 1 miesiąc. Odrębnym zagadnieniem jest moment, od którego należy liczyć ten termin, tzn. zaistnienie okoliczności przesłanki do wznowienia. Kolegium w swoich decyzjach nie wskazało na ten moment, ale nie jest to powód do eliminacji tych decyzji z obrotu prawnego wobec faktu,

że strona nie wskazała przesłanki wznowienia postępowania, ani daty, w której dowiedziała się o zaistnieniu tej przesłanki. Kasator wskazał, że w takim przypadku momentem od którego należy liczyć ten termin jest data doręczenia decyzji Kolegium Nr [...], która już w dacie jej wydania miała przymiot decyzji ostatecznej.

W ocenie skarżącego kasacyjnie nie można nie zauważyć, że Sąd I instancji wskazał na przesłankę z art. 145 § 1 i pkt 5 k.p.a., tj. zaistnienie nowych okoliczności

w sprawie tzn. dowiedzenie się przez T. W., która od wielu lat korzysta z pomocy społecznej, o wysokości obowiązującego ustawowego kryterium dochodowego w maju 2008 r. Kasator stwierdził, że informacja o obowiązujących przepisach prawa nie może być rozpatrywana w kategoriach zaistnienia nowej okoliczności. Nawet przyjmując zasadność takiej sugestii i przyjmując, że dniem zaistnienia wymienionego zdarzenia jest ostatni dzień maja 2008 r., to wpływ podania w dniu [...] lipca 2008 r. nastąpił

z uchybieniem ustawowego terminu. W takiej sytuacji, nawet przy teoretycznym przyjęciu nieprawidłowości stanowiska Kolegium, nie można mówić o naruszeniu prawa mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do stwierdzeń Sądu o niepodjęciu przez Kolegium w swoich decyzjach rozważań dotyczących tematyki zachowania terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu kasator uznał, że zarzut znajduje swoje uzasadnienie, co do faktu, natomiast trudno go uznać w kategoriach naruszenia prawa mającego bezpośredni wpływ na końcowe rozstrzygnięcie. Brak tych rozważań nie zmienia faktu, że terminem, od którego należy liczyć termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu jest data doręczenia ostatecznej decyzji Kolegium nr [...] w dniu [...] marca 2008 r. Fakt wniesienia z uchybieniem terminu prośby o przywrócenie terminu w dniu [...] lipca 2008r. jest oczywistością.

W ocenie Kolegium decyzja zawierająca dwa rozstrzygnięcia może funkcjonować w obrocie prawnym i nie można jej oceniać w kategoriach naruszenia prawa wymagającego jej eliminacji z obrotu prawnego. Za takim sposobem załatwienia sprawy przemawia zdaniem kasatora zasada szybkości postępowania administracyjnego i zasada posługiwania się przez organ administracji publicznej najprostszymi środkami prowadzącymi do końcowego jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). Nie można też mówić, że takie rozstrzygnięcie jest niekorzystne dla strony ze względów formalnych, bowiem z racji zapadłego rozstrzygnięcia w formie decyzji o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia podania, termin do jego zakwestionowania wynosi 14 dni, zamiast 7 dni i nie pozbawia strony możliwości skarżenia takiego rozstrzygnięcia. Zdaniem autora skargi kasacyjnej Sąd niezasadnie przyjął, że taka forma rozstrzygnięcia narusza prawo w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się do twierdzeń Sądu w zakresie naruszenia art. 15 k.p.a. kasator podniósł, że skoro tematyka odmowy przywrócenia terminu jest przedmiotem dwóch postępowań (postępowania zakończonego decyzją nr [...] i po ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej decyzją nr [...]), to niezrozumiałe jest stwierdzenie naruszenia powołanego przepisu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, związany jest jej granicami. Z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zachodzi, stąd NSA rozpoznał skargę kasacyjną w jej granicach.

Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit.c P.p.s.a., którego naruszenie kasator zarzucił Sądowi I instancji, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej upatruje naruszenie powołanego przepisu w błędnym przyjęciu przez Sąd, że w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia art. 15, art. 58, art. 59, art. 64 § 2 i art. 148 k.p.a.

Zarzut ten nie jest trafny i z tego względu nie mógł odnieść zamierzonego skutku. W sprawie niniejszej nie można mówić o naruszeniu przez Sąd I instancji ani przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., ani też powołanych przez kasatora przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Stwierdzenia Sądu zawarte w zaskarżonym wyroku są prawidłowe i znajdują pełne oparcie w przepisach prawa. Nie można zgodzić

się z kastorem, że uchybienia proceduralne, do jakich doszło w toku rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania,

nie miały wpływu na wynik sprawy. Z tego też względu w ocenie NSA Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że obowiązek wskazania podstawy wznowienia postępowania oraz daty, w której strona dowiedziała się o okoliczności mogącej być podstawą do wniesienia podania o wznowienie postępowania, spoczywa na stronie występującej z żądaniem. Powyższe nie oznacza jednak – wbrew twierdzeniu pełnomocnika Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie –

że organ administracji właściwy do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania (także wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia), nie ma obowiązku podejmowania żadnych działań w celu zgodnego z prawem rozpoznania tych wniosków. W sytuacji, gdy strona wniosła o przywrócenie terminu (art. 58 k.p.a.),

a podanie nie zawiera podstawowych informacji, niezbędnych do jego prawidłowego procesowo załatwienia, organ administracji publicznej powinien zastosować art. 64 § 2 k.p.a. i wskazując braki podania wezwać stronę do ich usunięcia. Całkowicie niezrozumiałe jest traktowanie przez kasatora tego ustawowego obowiązku, jako nieuprawnionego przesunięcia na organ administracji ciężaru dowodu. Jest oczywiste, że w sprawie o wznowienie postępowania administracyjnego ocena, czy wniosek złożony został z zachowaniem terminu (art. 148 k.p.a.) dokonywana jest w ścisłym związku (zależności) z przesłanką wznowienia. Zgodnie bowiem z art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia,

w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała

się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.). Ocena, czy wniosek o wznowienie postępowania złożony został w terminie, może zatem zostać dokonana dopiero wówczas, gdy wiadomo jest, w oparciu o jaką przesłankę strona żąda wznowienia i kiedy dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia lub odpowiednio, kiedy dowiedziała się o decyzji. Tylko bowiem w przypadku stwierdzenia, że wniosek złożony został z uchybieniem terminu organ może przystąpić do rozpoznania wniosku o jego przywrócenie (art. 58 k.p.a.). Stwierdzenia Sądu w tym zakresie nie budzą żadnych wątpliwości. Także wniosek o przywrócenie terminu powinien spełniać ustawowe wymagania, a nadto, aby był dopuszczalny powinien zostać wniesiony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 58 § 2 k.p.a.). Jeśli strona nie wskazała, w jakim dniu (w jakiej dacie) ustała przyczyna uchybienia terminu, organ obowiązany jest wezwać stronę do uzupełnienia tego braku (art. 64 § 2 k.p.a.). Nieuprawnione jest – wobec niedokonania przez organ żadnych ustaleń – twierdzenie, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu należy

w niniejszej sprawie liczyć od daty doręczenia stronie ostatecznej decyzji Kolegium

z dnia [...] lutego 2008 r., tj. od [...] marca 2008 r. Prawidłowo Sąd I instancji orzekł,

że to stwierdzenie organu nie uwzględnia istoty postępowania w sprawie o wznowienie postępowania administracyjnego.

Obowiązek organu administracji publicznej wobec podmiotu wnoszącego

o rozstrzygnięcie jego indywidualnej sprawy nie polega jedynie na szybkim jej załatwieniu, choć oczywiście szybkość postępowania jest jedną z zasad procedury administracyjnej (art. 12 k.p.a.). Istotą postępowania administracyjnego jest rozstrzygnięcie sprawy zgodnie z przepisami obowiązującego prawa (art. 6 k.p.a.)

i z uwzględnieniem słusznego interesu obywatela (art. 7 k.p.a.). Organ obowiązany jest przy tym do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zasady te nie doznają wyłączenia w toku rozpatrywania wniosku o przywrócenie terminu. Również w toku tego postępowania wpadkowego organ obowiązany jest do należytego i wyczerpującego informowania strony

o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mają znaczenie dla załatwienia

jej wniosku. Wszelkie zarzuty skargi kasacyjnej w zakresie naruszenia art. 58, art. 59, art. 64 § 2 i art. 148 k.p.a. są zatem całkowicie niezasadne.

Trafnie Sąd I instancji ocenił również, jako naruszające przepis art. 59 § 1 k.p.a.

i art. 15 k.p.a., rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie jednym aktem administracyjnym (decyzją) wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania oraz orzeczenie o odmowie wznowienia postępowania z powodu uchybienia terminu do jego złożenia. Zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a. odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji. Kwestię przywrócenia terminu organ rozstrzyga zaś postanowieniem (art. 123 k.p.a.). Nie można zgodzić się z kastorem,

że uchybienie procesowe w tym zakresie nie miało w niniejszej sprawie znaczenia

i pozostawało bez wpływu na jej wynik. Przeczą temu wcześniejsze wywody, jednoznacznie wskazujące liczne uchybienia proceduralne popełnione przez organ przy rozpatrywaniu wniosku o przywrócenie terminu, które bez wątpienia mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Z tego też względu kwestią o zasadniczym znaczeniu jest rozpatrzenie w pierwszej kolejności wniosku o przywrócenie terminu. Dopiero zaś po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie z wniosku o przywrócenie terminu, prawnie dopuszczalne będzie rozstrzygnięcie przez organ w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego.

Wobec braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.