Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 6/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Zawieszenie/podjęcie postępowania
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 120, art. 122, art. 201§1, art. 201§1a, art. 201§1b
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art.7
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca) Sędziowie WSA Halina Chitrosz-Roicka WSA Andrzej Niezgoda po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi C. P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania podatkowego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz C. P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. kwotę [...]([...]) złotych z tytułu zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze (organ) utrzymało w mocy postanowienie organu z [...] września 2020 r. zawieszające odwoławcze postępowanie podatkowe prowadzone na wniosek "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] (spółka "A") w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty podatku od nieruchomości za 2017 r. i zwrotu odsetek zapłaconych od zaległości podatkowych.

W motywach tej treści postanowienia organ powołał się na art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 201 § 1 pkt 2 i art. 239 ustawy Ordynacja podatkowa (ostatnio Dz.U.2020.1325 ze zm. - O.p.). W kontekście wymienionych przepisów organ tłumaczył, że Prezydent Miasta [...] decyzją z [...] marca 2020 r. częściowo uwzględnił wniosek spółki "A" i stwierdził nadpłatę podatku od nieruchomości za 2017 r. w wysokości [...] zł. Natomiast odmówił stwierdzenia nadpłaty tego podatku w odniesieniu do kwoty [...] zł. Jednocześnie w związku z powstaniem nadpłaty Prezydent Miasta [...] w decyzji z [...] marca 2020 r. określił wysokość zobowiązania podatkowego spółki "A" z tytułu podatku od nieruchomości za 2017 r. na kwotę [...] zł.

Zdaniem organu, odwoławcze postępowanie podatkowe w niniejszej sprawie podlegało zawieszeniu z powodu oczekiwania na rozstrzygnięcie przez Naczelny Sąd Administracyjny zagadnienia wstępnego, a ściślej skarg kasacyjnych od wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 2 lipca 2019 r. w sprawach sygn. I SA/Lu 160/19, I SA/Lu 159/19, I SA/Lu 158/19, I SA/Lu 163/19, I SA/Lu 161/19, I SA/Lu 162/19, w których kontrolowane były decyzje organu wydane w rezultacie wniosków spółki "A" o stwierdzenie nadpłaty podatku od nieruchomości za lata 2010-2015. Organ odnotował, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie każdorazowo oddalił skargi spółki "A".

W tym stanie rzeczy organ przyjął, że przyszłe wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach spółki "A" o stwierdzenie nadpłaty podatku od nieruchomości za lata 2010-2015 będą miały bezpośredni związek z merytorycznym rozstrzygnięciem sporu z tą samą spółką o nadpłatę podatku od nieruchomości w odniesieniu do 2017 r. Będą pośrednio rzutowały na treść przyszłej decyzji organu w rozpatrywanej sprawie.

Ponadto organ zaznaczył, że spółka "A" konsekwentnie opowiada się za swoją interpretacją przepisów prawa podatkowego. Wobec tego zawieszenie postępowania podatkowego pozwoli zapobiec komplikacjom procesowym związanym z wydaniem decyzji, która może okazać się sprzeczna z przyszłym stanowiskiem prawnym Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Spółka "A" (skarżąca spółka) wniosła skargę na powyższe postanowienie organu.

Zarzuciła naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 w związku z art. 120, art. 121 § 1, art. 122 O.p. przez zawieszenie postępowania podatkowego w okolicznościach, w których nie występuje przeszkoda tamująca jego bieg.

W następstwie formułowanego zarzutu skarżąca spółka domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia organu wraz z postanowieniem organu z 1 września 2020 r. oraz zasądzenia od organu na jej rzecz kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu przyjętego stanowiska skarżąca spółka zasadniczo wykazywała, że złożenie skarg kasacyjnych w odrębnych sprawach dotyczących stwierdzenia nadpłaty podatku od nieruchomości za lata 2010-2015 nie stanowi przeszkody do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia istoty sprawy w przedmiocie spornej nadpłaty podatku od nieruchomości za rok 2017. Skarżąca spółka akcentowała, że są to niezależne od siebie postępowania o różnych przedmiotach.

W następstwie, zdaniem skarżącej spółki, przyszłe stanowisko prawne Naczelnego Sądu Administracyjnego odnoszące się do zasadności jej wniosków o stwierdzenie nadpłaty podatku od nieruchomości za wcześniejsze lata podatkowe nie może być zasadnie uznawane za zagadnienie wstępne w rozumieniu przesłanki zawieszenia postępowania podatkowego. Rezultaty postępowań kasacyjnych, na które powołał się organ zawieszając postępowanie podatkowe, nie są koniecznym warunkiem rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sporu skarżącej spółki z organem o nadpłatę podatku od nieruchomości za późniejszy rok podatkowy - 2017. Dodatkowo skarżąca spółka zwróciła uwagę, że przedmioty postępowań zawisłych przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie są tożsame z przedmiotem niniejszej sprawy podatkowej także z tego powodu, że nie dotyczą wyłącznie tych samych składników majątkowych.

Organ, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga spółki "A" zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ nie wykazał istnienia ustawowej przesłanki zawieszenia postępowania podatkowego.

Stosownie do art. 201 § 1 O.p. organ podatkowy zawiesza postępowanie:

1) w razie śmierci strony, jeżeli postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe;

1a) w razie zaprzestania pełnienia funkcji przez zarządcę sukcesyjnego albo wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego, jeżeli postępowanie toczyło się z udziałem zarządcy sukcesyjnego;

2) gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd;

3) w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony;

4) w razie utraty przez stronę lub jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych;

5) i 6) uchylone;

7) w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję uchylającą w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ lub stwierdzającą nieważność decyzji;

8) w razie wystąpienia o opinię Rady.

Następnie w myśl art. 201 § 1a O.p. organ podatkowy zawiesza postępowanie w sprawie dotyczącej odpowiedzialności osoby trzeciej do dnia, w którym decyzja, o której mowa w art. 108 § 2 pkt 2, stanie się ostateczna, z zastrzeżeniem art. 108 § 3 oraz art. 115 § 4.

Z kolei według art. 201 § 1b O.p. organ podatkowy może zawiesić postępowanie:

1) w razie wystąpienia, na podstawie ratyfikowanych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, do organów innego państwa o udzielenie informacji niezbędnych do ustalenia lub określenia wysokości zobowiązania podatkowego, jeżeli nie ma żadnych innych okoliczności poza objętymi wystąpieniem, które mogą być przedmiotem dowodu, albo

2) jeżeli wszczęta została procedura wzajemnego porozumiewania się, w tym procedura arbitrażowa prowadzona na podstawie ratyfikowanej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innej ratyfikowanej umowy międzynarodowej, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, lub przyjęto wniosek w ramach procedury prowadzonej na podstawie przepisów działu II rozdziału 2 ustawy z 16 października 2019 r. o rozstrzyganiu sporów dotyczących podwójnego opodatkowania oraz zawieraniu uprzednich porozumień cenowych.

W analizowanej sprawie organ nawiązał do przesłanki zawieszenia postępowania podatkowego zawartej w art. art. 201 § 1 pkt 2 O.p. i przyjął, że wydanie wobec skarżącej spółki decyzji rozstrzygającej o nadpłacie podatku od nieruchomości za rok podatkowy 2017 jest uzależnione od stanowiska prawnego Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącego sporu skarżącej spółki z organem o nadpłatę podatku od nieruchomości za lata 2010-2015.

W ocenie sądu, w zaistniałym stanie sprawy nie mamy do czynienia z zagadnieniem wstępnym, o którym stanowi art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Takim zagadnieniem jest bowiem wyłącznie sytuacja, w której organ nie ma prawnej możliwości rozstrzygnięcia rozpatrywanej przez siebie sprawy bez uprzedniego rozstrzygnięcia kwestii prawnej należącej do właściwości innego organu lub sądu w wyniku przeprowadzenia odrębnego postępowania.

W realiach analizowanego postępowania podatkowego nie ma przeszkód o charakterze prawnym wykluczających wydanie przez organ decyzji ostatecznej kończącej spór ze spółką "A" o nadpłatę podatku od nieruchomości za 2017 r. Postępowania toczące się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym dotyczące wniosków skarżącej spółki o nadpłatę podatku od nieruchomości za lata 2010-2015 mają odrębne, autonomiczne przedmioty, nawet jeśli stan faktyczny i stan prawny z upływem czasu nie ulegały zmianom.

Natomiast wątpliwości organu prowadzącego analizowane postępowanie podatkowe co do trafności ustaleń faktycznych bądź sposobu wykładni i zastosowania materialnego prawa podatkowego, w efekcie oczekiwanie przez organ na wskazówki prawne, jakie będą wynikały z przyszłych wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanych w innych sprawach, nie mogą być utożsamiane z zagadnieniem wstępnym (prejudycjalnym) prawnie tamującym ustawowe czynności organu. Samodzielne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy podatkowej w toku instancji zgodnie przede wszystkim z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U.1997.78.483 ze zm.) oraz z art. 120 i art. 122 O.p. należy do obowiązków właściwego organu podatkowego bez względu na stopień jej skomplikowania i w następstwie na skalę wymaganego nakładu pracy.

Zwrócić należy przy tym uwagę, że zawieszenie postępowania podatkowego tamuje jego bieg i w ten sposób prowadzi do odsunięcia w czasie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Dlatego rozważana instytucja proceduralna powinna mieć zastosowanie tylko w przypadkach ściśle określonych przez ustawodawcę. Z tego punktu widzenia przesłanki zawieszenia postępowania podatkowego nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej.

W świetle powyższego organ dowolnie zastosował art. 201 § 1 pkt 2 O.p. w sytuacji, w której obiektywnie nie stwierdził przeszkód prawnych do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącej spółki o stwierdzenie nadpłaty podatku od nieruchomości za 2017 r.

Nie ulega przy tym wątpliwości, że przyszłe stanowisko prawne Naczelnego Sądu Administracyjnego w kwestii oczekiwanej przez skarżącą spółkę nadpłaty podatku od nieruchomości za wcześniejsze lata podatkowe przynajmniej w części ułatwiłoby organowi wydanie trafnej decyzji w przedmiocie nadpłaty za późniejszy rok podatkowy. Rzecz jednak w tym, że tego rodzaju relacja między postępowaniami toczącymi się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym a zawieszonym przez organ mocą kontrolowanego postanowienia, które mają odrębne, autonomiczne przedmioty, nie kreuje zagadnienia wstępnego jako przesłanki sformułowanej w art. 201 § 1 pkt 2 O.p.

Kluczowe znaczenie ma natomiast konstatacja, że przyszłe rozpatrzenie skarg kasacyjnych przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawach o nadpłatę podatku od nieruchomości za lata podatkowe 2010-2015 w świetle prawa nie czyni niemożliwym zakończenia przez organ postępowania o nadpłatę podatku od nieruchomości za rok 2017 bez względu na stopień podobieństwa stanu faktycznego i prawnego w kolejnych latach (por. szerzej przykładowo sprawy sygn.: I FSK 9/18, II FSK 2244/18 II FSK 3826/18 dostępne na stronie internetowej orzecznia.nsa.gov.pl).

Z powodów omówionych wyżej zaskarżone postanowienie organu oraz postanowienie organu z 1 września 2020 r. podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c przy zastosowaniu art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325 ze zm.).

Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego uzasadnia art. 200 i art. 205 § 2, § 4 tej ustawy oraz § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1687). Obejmują one wpis od skargi ([...] zł), wynagrodzenie pełnomocnika ([...] zł) i opłatę od pełnomocnictwa ([...] zł).