Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 480/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2014-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 8 ust. 11 pkt 1, art. 106 ust. 5
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

SENTENCJA

Dnia 19 września 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. p.o. asystenta sędziego Dominika Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2014 roku sprawy ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji dotyczącej odpłatności za usługi opiekuńcze 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. a.bł.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 163 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., Nr 267 – w dalszej części przywoływana jako: k.p.a.), art. 8 ust. 1, ust. 3, ust. 4, ust. 11, art. 50 ust. 6, art. 106 ust. 5, art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2012 r., poz. 823 – dalej jako: ustawa), § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2012 r., poz. 823 - dalej jako: rozporządzenie), uchwały Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 29 maja 2013 r. Nr LXIII/1342/13 w sprawie określenia szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi oraz szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również trybu ich pobierania (Dz.Urz.Woj. Łódzkiego z 2013 r., poz. 3430 – dalej jako: uchwała) po rozpatrzeniu odwołania W. S., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...].

Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 104, art. 108 § 1 i art. 163 k.p.a., art. 8 ust. 1 pkt 1, ust. 11 pkt 1, art. 106 ust. 5, art. 109 ustawy, § 1 pkt 1 rozporządzenia, uchwały Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 19 maja 2004r. Nr XXX/481/04 w sprawie określenia szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze oraz szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również trybu ich pobierania (Dz.Urz.Woj.Łódzkiego Nr 155, poz. 1412) zmienił decyzję własną z dnia 9 lipca 2013 r. w ten sposób, że ustalił od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia 11 lipca 2013 r. odpłatność za 1 godzinę usług opiekuńczych w wysokości 11 zł w dni robocze, co stanowi 100% pełnego kosztu godziny usług wynoszącego aktualnie 11 zł, pozostałe warunki decyzji bez zmian. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Organ I instancji wskazał, po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego, iż strona prowadzi osobne gospodarstwo domowe, ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności do 2 sierpnia 2017 r., nie pobiera świadczeń z ZUS. Źródłem dochodu jest zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł, z którego na podstawie ugody sądowej z dnia 9 lutego 2009 r. strona płaci alimenty na córkę w wysokości 100 zł. Dalej, iż na podstawie pisemnego oświadczenia i przedstawionych dokumentów strona została objęta pomocą w formie usług opiekuńczych w okresie 1-11 lipca 2013 r. w wymiarze 3 razy w tygodniu po 2 godziny nie ponosząc odpłatności. Organ ustalił jednak, iż w lutym 2013 roku strona sprzedała mieszkanie własnościowe za kwotę 139 000 zł, o czym nie poinformowała organu, a co winna uczynić stosownie do art. 109 ustawy. Zgodnie zaś z art. 8 ust. 11 pkt 1 ustawy, w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej tj. w przypadku strony kwoty 2 710 zł kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. A skoro tak to dochód od miesiąca lutego 2013 r. wynosi 11 583,33 zł miesięcznie. Przy aktualnym dochodzie odpłatność za usługi opiekuńcze powinna wynosić od 1-11 lipca 2013 r. 11 zł za godzinę, co stanowi 100% kosztu pełnej odpłatności. W tym okresie strona wykorzystała 10 godzin usług, za które strona winna zapłacić łącznie 110 zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji W. S. zarzucił naruszenie art. 106 ust. 5 ustawy poprzez jego niewłaściwą wykładnię, polegającą na przyjęciu, że w sprawie doszło do zmiany sytuacji dochodowej strony, która doprowadziła do jego nieprawidłowego zastosowania tj. zmiany decyzji na niekorzyść strony bez jej zgody oraz poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na zmianie decyzji z mocą wsteczną, w sytuacji gdy art. 106 ust. 5 ustawy może wywoływać skutki jedynie na przyszłość. Nadto naruszenie art. 109 ustawy poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w sprawie doszło do zmiany sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej strony, która wiąże się z podstawą do przyznania świadczeń, o której strona obowiązana jest niezwłocznie poinformować organ. Jak również art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez niezbędnego wyjaśnienia stanu faktycznego dotyczącego sytuacji majątkowej strony. Wskazując na zasadność sformułowanych zarzutów odwołujący wniósł o uchylenie w całości decyzji organu I instancji, umorzenie postępowania przed organem I instancji w całości, uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności oraz o przeprowadzenie dowodów na okoliczności wskazane w uzasadnieniu odwołania.

Odwołujący się wyjaśnił, iż nie był zobowiązany do poinformowania organu o sprzedaży mieszkania, gdyż fakt ten pozostał bez wpływu na sytuację majątkową strony, gdyż pomimo sprzedaży strona nie otrzymała z tego tytułu żadnych pieniędzy, które wpłynęłyby na poprawę sytuacji majątkowej. Sprecyzował, iż w dniu 3 października 2011 r. zawarł z T. i J. F. umowę pożyczki w kwocie 150 000 zł, na zabezpieczenie której ustanowił na rzecz Państwa F. hipotekę do kwoty 150 000 zł na przedmiotowym mieszkaniu własnościowym. Następnie, z uwagi na brak środków na spłatę oraz problemy ze sprzedażą mieszkania obciążonego hipoteką, zawarł z Państwem F. porozumienie, w myśl którego Państwo F. wyrażą zgodę na wykreślenie hipoteki jedynie gdy cena za nieruchomość zostanie im przekazana a strona zapewni spłatę całej pożyczki. W dniu 4 lutego 2013 r. mieszkanie zostało sprzedane za kwotę 139 000 zł, cena sprzedaży została w całości przekazana wierzycielom tytułem zwrotu pożyczki, zaś brakująca kwotę 11 000 zł spłacił szwagier strony.

Dalej strona wskazała, iż zmiana sytuacji dochodowej w myśl art. 106 ust. 5 ustawy polega na tym, że strona bez udziału środków z pomocy społecznej ma realnie zabezpieczone niezbędne potrzeby życiowe, gdyż dysponuje odpowiednimi środkami finansowymi. W art. 106 podobnie jak w art. 109 ustawodawca posługuje się pojęciem "sytuacji dochodowej" a nie "dochodu", zmiana sytuacji dochodowej nie jest jedynie pochodną dochodu wyliczonego w sposób określony w art. 8 ust. 3 ustawy gdyż dla stwierdzenia zaistniałych zmian nie można pominąć sytuacji, w jakiej znajduje się beneficjent pomocy społecznej. Ustawa nie zawiera definicji pojęcia "zmiany sytuacji dochodowej". W art. 8 ust. 3 ustawy zawarta jest definicja dochodu, wyliczanego dla potrzeb ustalenia prawa do świadczeń z pomocy społecznej, nie ma jednak wątpliwości, że pojęcie "zmiana sytuacji dochodowej" jest pojęciem szerszym od pojęcia "dochodu", zmiana sytuacji dochodowej strony nie w każdym przypadku winna być oceniana jedynie przez pryzmat pojęcia dochodu zawartego w art. 8 ust. 3 ustawy, gdyby tak nie było to racjonalny ustawodawca możliwość wydania rozstrzygnięć określonych w art. 106 ust. 5 ustawy wiązałby ze zmianą dochodu strony. Zdaniem strony, w świetle ustawy, istotnym jest by ewentualna zmiana dochodu była tego rodzaju, że jest ona odczuwalna dla ogólnej sytuacji dochodowej uprawnionego. Sytuacja dochodowa odwołującego na przestrzeni ostatnich miesięcy nie ulegała zmianie, nie nastąpiła zatem zmiana sytuacji dochodowej, nie było podstaw do zmiany decyzji.

Nadto przepis art. 106 ust. 5 ustawy reguluje wydanie decyzji o charakterze konstytutywnym, swoim zakresem obejmują świadczenia otrzymane z pomocy społecznej po jej wydaniu, a więc z chwilą wprowadzenia jej do obrotu prawnego przez doręczenia lub ogłoszenie jej stronie.

Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Kolegium podkreśliło, iż ustawodawca w art. 8 ust. 3 ustawy wyraźnie wskazał co należy rozumieć pod pojęciem "dochód", nadto katalog obciążeń pomniejszających dochód, jak i katalog przychodów odliczanych od dochodu jest katalogiem zamkniętym, a jego zakres nie może być w sposób uznaniowy poszerzany. Nadto, na gruncie ustawy nie ma znaczenia w jaki sposób osoba uprawniona rozporządziła uzyskanym dochodem. Organ związany treścią art. 3 i art. 8 ustawy ocenia jedynie, czy powstałe przysporzenie majątkowe stanowi ustawowe źródło dochodu osoby uprawnionej oraz czy forma i rozmiar świadczenia odpowiadają celom pomocy i są adekwatne do okoliczności uzasadniających jej udzielenie. Sama możliwość rozdysponowania dochodem, jego przeznaczenie oraz wpływ jaki wywiera na sytuację życiową nie jest przedmiotem oceny i nie stanowi podstawy do interpretowania przepisów w sposób rozszerzający. Organ odwoławczy przenosząc powyższe na grunt ustalonego stanu faktycznego stwierdził, iż niewątpliwie przysporzenie - z tytułu sprzedaży mieszkania – stanowiło jednorazowy dochód strony, zgodny z definicją art. 8 ust. 3 ustawy, którym strona zadysponowała według własnych potrzeb i które powinno być rozpatrywane w tych kategoriach. Niezależnie od stanowiska strony, zasadnie przyjął organ I instancji, iż kwota 139 000 zł otrzymana ze sprzedaży powinna być rozliczona zgodnie z art. 8 ust. 11 ustawy, zatem od lutego 2013 r. strona osiągała miesięczny dochód w wysokości 11 583,33 zł co w sposób oczywisty zmieniło sytuację dochodową strony, z którą wówczas wiązało się uprawnienie do świadczeń pomocowych w formie nieodpłatnych usług opiekuńczych. Co za tym, zgodnie z art. 109 ustawy, strona była zobowiązana poinformować organ o zmianie swojej sytuacji dochodowej. Błędnym jest tym samym stanowisko strony, iż nie znajduje zastosowania art. 109 ustawy, gdyż sprzedaż mieszkania nie spowodowała zmiany takiej sytuacji dochodowej.

Odpowiadając na zarzut naruszenia art. 106 ust. 5 ustawy Kolegium wskazało na rozbieżne stanowisko judykatury i tę linię, wedle której decyzja wydawana na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy może być wydana ze skutkiem ex tunc. Organ podkreślił, iż w każdej indywidualnej sprawie uwzględnia konkretne przesłanki faktyczne stanowiące podstawę powstania określonych skutków prawnych. Zdaniem organu, dokonując wykładni art. 106 ust. 5 ustawy, mając jedynie na uwadze czysto akademicki pogląd o decyzjach konstytutywnych i deklaratoryjnych, przy pominięciu istoty tej normy i zamiaru ustawodawcy, aby każdy otrzymywał świadczenie, gdy mu ono przysługuje, albo ponosił odpłatność w takiej wysokości jaka pozostaje w prostej relacji z normą prawa materialnego – jest błędne. I dalej, iż zmiana decyzji przy wykluczeniu skutku ex tunc zakłóciłaby konstytucyjną zasadę równości wszystkich obywateli wobec prawa i doprowadziła do irracjonalnych sytuacji, w których osoby niezwłocznie realizujące ustawowy obowiązek informowania o zmianach mających wpływ na świadczenia, znajdowałyby się w gorszym położeniu, aniżeli te które obowiązek wynikający z art. 109 ustawy pominą.

Za nieuzasadnione Kolegium uznało zarzuty naruszenia art. 7 i art. 8 k.p.a., nie dopatrzyło się jakiejkolwiek niekompletności materiału, czy dowolności przy ustalaniu czynników mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Za nieuzasadniony ocenił wniosek dowodowy – przesłuchanie szwagra – gdyż materiał jest wyczerpujący.

Kolegium zaznaczyło dodatkowo, iż choć organ I instancji w sposób wadliwy wskazał uchwałę Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 19 maja 2004 r., to w uzasadnieniu prawidłowo powołał się na wielkości uregulowane obowiązującą uchwałą Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 29 maja 2013 r. I nawet jeśli w tym zakresie doszło do naruszenia art. 107 k.p.a. to naruszenie to nie ma znamion rażącego i nie może stanowić podstawy do wyeliminowania decyzji organu I instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi W. S. powtórzył zarzuty i argumenty odwołania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do regulacji art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.). Po myśli art. 134 §1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja organu II instancji, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, narusza prawo w stopniu opisanym w powołanych wyżej przepisach.

W ocenie sądu, lektura zaskarżonych decyzji nie pozostawia wątpliwości, iż organy administracji publicznej dokonały błędnej wykładni przepisu art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej. Ustawodawca w przywołanej normie prawnej wskazał, iż decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody.

Przepis art. 106 ust. 5 ustawy służy eliminacji lub zmianie decyzji ostatecznej i jest normą lex specialis w stosunku do uregulowań zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego. Postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy jest postępowaniem w nowej sprawie. Nie jest to kontynuowanie, czy rozpatrywanie na nowo sprawy administracyjnej rozstrzygniętej już ostateczną decyzją, przyznającą określone uprawnienia do świadczeń z pomocy społecznej. Jest to nowa sprawa administracyjna, której zakres wyznacza treść art. 106 ust. 5 ustawy (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 31 stycznia 2012 r., sygn.akt II SA/Rz 1133/11- http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przytoczony przepis budzi wiele kontrowersji i powoduje, iż stanowisko judykatury i doktryny nie jest jednolite. Kwestią sporną jest bowiem rozstrzygnięcie, czy decyzja wydana w oparciu o tę normę prawną jest decyzją konstytutywną, czy deklaratoryjną. Konstytutywny charakter decyzji z art. 106 ust. 5 ustawy przesądza bowiem, że tego rodzaju decyzja może wywierać tylko skutki ex nunc, tj. na przyszłość. Pojawiają się jednak i takie orzeczenie, gdzie sąd staje na stanowisku, że decyzja wydana na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy ma mieszany charakter, konstytutywno-deklaratoryjny i wówczas byłaby możliwość zmiana decyzji z mocą wsteczną – ex tunc (tak chociażby w wyroku NSA z dnia 11 marca 2010 r., w sprawie o sygn.akt I OSK 1554/09 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sądowi znane są orzeczenia idące w tym kierunku, niemniej jednak sąd tutejszy podziela dominujący w judykaturze i doktrynie pogląd, iż decyzja wydana na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy ma charakter konstytutywny, co determinowało treść wyroku.

Na gruncie Kodeksu postępowania administracyjnego wzruszenie decyzji tworzących prawa nabyte dla stron może nastąpić na podstawie art. 155 k.p.a. czy art. 161 k.p.a., poprzez wydanie decyzji o charakterze konstytutywnym, stąd też decyzja wydawana na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy, która jako lex specialis, zmienia lub uchyla pierwotną decyzję przyznającą prawo do określonych świadczeń, ma charakter decyzji konstytutywnej. Stwierdzenie przez organ administracyjny ziszczenia się przesłanek określonych w art. 106 ust. 5 ustawy wiąże się więc z wydaniem decyzji uchylającej lub zmieniającej decyzję pierwotną ze skutkiem ex nunc. Oznacza to, iż decyzja wydana w oparciu o art. 106 ust. 5 ustawy wywołuje jedynie skutek na przyszłość. Pozbawienie strony przyznanego jej decyzją prawa z mocą wsteczną może nastąpić jedynie wyjątkowo i tylko wówczas, gdy wyraźnie przepis prawa to przewiduje, a takim przepisem nie jest art. 106 ust. 5 ustawy. Brak jest zatem jakichkolwiek podstaw, by uchylać lub zmieniać decyzję przyznającą prawo do określonych świadczeń z pomocy społecznej ex tunc, tj. wstecz, np. z chwilą zmiany sytuacji dochodowej uprawnionego. Taka wykładnia komentowanego przepisu znajduje potwierdzenie w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 654/10; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Po 2/11; wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 października 2008 r., sygn. akt III SA/Kr 104/08 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Tutejszy sąd już chociażby w wyroku z dnia 13 lutego 2013 r., sygn.akt II SA/Łd 1285/12 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazał, iż wydanie przez organ decyzji konstytutywnej oznacza, że kształtuje ona nowy zakres uprawnień strony, istniejący dopiero od momentu wydania nowej decyzji, orzekającej o utracie prawa lub zmianie wysokości dotychczas pobieranego świadczenia. Skoro zatem taka decyzja wywołuje skutki ex nunc, to znajdzie ona zastosowanie jedynie do decyzji ostatecznej wywołującej w dalszym ciągu skutki np. decyzji na podstawie której beneficjent realizuje swoje uprawnienie. A contrario, tryb uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej z art. 106 ust. 5 ustawy nie znajdzie zastosowania do decyzji już zrealizowanej, takiej której skutki zostały już skonsumowane. Tym samym, wydając decyzję w tym trybie, organ nie może wyeliminować decyzji przyznającej świadczenie za okres poprzedzający jej wydanie. Skutek ex nunc oznacza bowiem, że decyzja wydana w oparciu o ten przepis może wywoływać jedynie skutki od momentu uostatecznienia się takiej decyzji, nie może natomiast sięgać swoim zakresem do świadczenia pobranego przed jej wydaniem.

Na kanwie przywołanego orzeczenia tutejszego sądu z dnia 13 lutego 2013 r. wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z dnia 17 kwietnia 2014 r., sygn.akt I OSK 988/13 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl), podkreślając, iż tryb weryfikacji ostatecznej decyzji konstytutywnej udzielającej zasiłku w sytuacji, kiedy przesłanka konieczna do zastosowania weryfikacji zaistniała jeszcze przed wydaniem decyzji ustalającej zasiłek i decyzja ta została już wykonana (pobranie zasiłku za wskazany okres), nie powinien mieć zastosowania. Ustalenie, iż decyzja przyznająca określone świadczenie została wykonana zdeterminowała moment wytępiania skutku decyzji konstytutywnej jedynie na przyszłość.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, przypomnieć trzeba, iż zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. o zmianie decyzji własnej z dnia [...] w ten sposób, że ustalono od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia 11 lipca 2013 r. odpłatność za 1 godzinę usług opiekuńczych w wysokości 11 zł w dni robocze co stanowi 100% pełnego kosztu godziny usług wynoszącego aktualnie 11 zł. Podstawą faktyczną takiego rozstrzygnięcia było ustalenie, iż strona skarżąca w lutym 2013 roku sprzedała mieszkanie własnościowe za kwotę 139 000 zł. Zgodnie zaś z art. 8 ust. 11 pkt 1 ustawy, w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej tj. w przypadku strony kwoty 2 710 zł kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. A skoro tak to dochód od miesiąca lutego 2013 r. wynosił 11 583,33 zł i przewyższał kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej. Z prostego zestawienia chronologicznego jednoznacznie wynika, iż okoliczność mająca wpływ na sytuację dochodową strony powstała i istniała przed wydaniem decyzji z dnia 9 lipca 2013 r. a jedynie nie była znana organowi, co zdaje się wskazywać na spełnienie przesłanki wznowienia postępowania. Zatem, zdaniem sądu, w tak ustalonym stanie fatycznym nie była dopuszczalna zmiana decyzji pierwotnej – tj. decyzji z dnia 9 lipca 2013 r., z mocą wsteczną. Decyzja ta nie jest już realizowana, jej skutki zostały skonsumowane a na mocy art. 106 ust. 5 ustawy nie jest możliwe rozstrzyganie o prawach nabytych z mocą wsteczną.

Reasumując, nieprawidłowe zastosowanie przez organy orzekające w niniejszej sprawie przepisu art. 106 ust. 5 ustawy miało wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracji publicznej winien dokonać poprawnej wykładni art. 106 ust. 5 ustawy w świetle ustalonego w sprawie stanu faktycznego, stosując się do oceny prawnej zawartej w niniejszym uzasadnieniu i rozważając zastosowanie właściwego trybu postępowania.

Z tych wszystkich względów sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono stosownie do art. 152 p.p.s.a.

d.r.