Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2575/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6164 Wspólnoty gruntowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2015 r. sprawy ze skargi Ochotniczej Straży Pożarnej w S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem nr [...], z dnia [...] października 2014 r., wydanym na podstawie art. 134 Kodeksu Postępowania Administracyjnego. (Dz. U. 2000, Nr 98 poz. 1071 ), stwierdziło niedopuszczalność odwołania Ochotniczej Straży Pożarnej w S. od decyzji Burmistrz Gminy K. nr [...], z dnia [...] czerwca 2013 r., orzekającej, iż nieruchomość niehipotekowana oznaczone w ewidencji gruntów i budynków jako działka ewidencyjna numer [...] o pow. 0,04 ha z obrębu [...] S. stanowi mienie gromadzkie.

Ochotnicza Straż Pożarna w swoim odwołaniu wskazała, że włada ww. nieruchomością nieprzerwanie od 1945 r. jako posiadacz samoistny. Ponadto podjęte zostały przedsądowe działania zmierzające do zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że art. 134 k.p.a. obliguje organ odwoławczy do przeprowadzenia postępowania wstępnego polegającego na podjęciu czynności mających na celu ustalenie, czy wniesiony środek zaskarżenia jest dopuszczalny oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminu. Stwierdzenie zaistnienia przyczyny wskazującej na niedopuszczalność wniesionego środka zaskarżenia, czy też stwierdzenie jego wniesienia po terminie zobowiązuje organ do zachowania przewidzianego w ww. art. 134. W takiej sytuacji merytoryczne rozpatrzenie środka zaskarżenia nie jest możliwe, prowadziłoby bowiem do wydania orzeczenia dotkniętego wadą nieważności.

Jednocześnie Kolegium wskazało, że z akt sprawy, w tym m.in. zapisów z ewidencji gruntów a także z odwołania wynika, że Ochotnicza Straż Pożarna w S., która wniosła odwołanie nie ma żadnych praw do nieruchomości, co do której toczy się postępowanie. W związku z tym nie może zostać uznana za stronę postępowania, ponieważ nie ma w sprawie interesu prawnego. W tej sytuacji organ odwoławczy mógł stwierdzić niedopuszczalność odwołania w formie postanowienia, przy czym ustalenie interesu prawnego odwołujących nie wymagało podjęcia czynności dowodowych w postępowaniu wyjaśniającym wobec powyższego stwierdzono niedopuszczalność odwołania w oparciu o art. 134 k.p.a.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2014 r. wniosła Ochotnicza Straż Pożarna w S. Skarżąca zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:

- naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 134 w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez stwierdzenie niedopuszczalności odwołania wobec uznania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., iż Ochotnicza Straż Pożarna w S. nie mogła zostać uznana za stronę postępowania odwoławczego, ponieważ nie ma w sprawie interesu prawnego, podczas gdy Ochotniczej Straży Pożarnej w S. służy przymiot strony w tym postępowaniu, gdyż po pierwsze została uznana przez Burmistrza Gminy K. za stronę postępowania, a ponadto wpisana jest w ewidencji gruntów i budynków jako władająca nieruchomością położoną w S., przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...] z obrębu [...] S. oraz przed Sądem Rejonowym w P., pod sygn. akt [...] toczy się postępowanie o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie przez Ochotniczą Straż Pożarną w S., w którym uczestnikiem jest Gmina K.;

- naruszenie przepisów prawa procesowego, mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 28 k.p.a. w zw. z art. i 72 § 1 i 2 k.c. poprzez stwierdzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. braku interesu prawnego Ochotniczej Straży Pożarnej w S., co skutkowało brakiem uznania Ochotniczej Straży Pożarnej w S. za stronę postępowania, podczas gdy Ochotnicza Straż Pożarna w S. nabyła nieruchomość położoną w S., przy ul. [...], stanowiącą działkę nr [...] z obrębu [...] S. w drodze zasiedzenia, wskutek czego stała się właścicielem tej nieruchomości i jako właściciel jest stroną postępowania;

- naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 6 w zw. z art. 11 w zw. z art. 16 w zw. 28 k.p.a. poprzez pominięcie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzji Burmistrza Gminy K. stwierdzającej, że Ochotnicza Straż Pożarna w S. jest stroną postępowania.

W konsekwencji powyższego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd w składzie orzekającym nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa, skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności, stosownie do treści art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2014 r. wydane na podstawie art. 134 k.p.a. o niedopuszczalności odwołania. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również i podmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez osobę niemającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia zgodnie z art. 28 k.p.a. (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2000 r., sygn. akt V SA 235/00, LEX nr 81351). Natomiast niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji (por. B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz" Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 502). Do przyczyn przedmiotowych należy więc zaliczyć, m.in. taką sytuację, gdy na wydane przez organ administracji rozstrzygnięcie nie przysługuje żaden środek odwoławczy bądź przysługuje środek zaskarżenia, ale nie w administracyjnym toku postępowania.

W przedmiotowej sprawie organ uznał, że niedopuszczalność wniesienia odwołania wynika z braku legitymacji zgodnie z art. 28 k.p.a. po stronie Ochotniczej Straży Pożarnej w S. do wniesienia odwołania.

Postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte z urzędu i toczyło się w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. nr 28, poz. 169, ze zm.). Burmistrz Gminy K. decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. orzekł na podstawie art. 3 i art. 8 ust. 1 i 6 ww. ustawy, że nieruchomość niehipotekowana oznaczona w ewidencji gruntów i budynków jako działka ewidencyjna numer [...] o pow. 0,04 ha z obrębu S. stanowi mienie gromadzkie. Z wypisy z rejestru gruntów wynika, że Ochotnicza Straż Pożarna w S. jest podmiotem władającym działką ewidencyjną nr [...] o pow. 0,04 ha z obrębu [...] S.

Zgodnie a art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Postępowanie administracyjne będzie dotyczyło interesu prawnego lub obowiązku danego podmiotu, jeżeli w jego wyniku zostanie wydana decyzja rozstrzygająca o prawach i obowiązkach tego podmiotu, lub też rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach jednego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki innego podmiotu.

Jak już wyżej zaznaczono, postępowanie administracyjne w sprawie zostało wszczęte z urzędu. Skarżąca może być uczestnikiem takiego postepowania jeżeli dysponuje interesem prawnym lub obowiązkiem w rozumieniu art. 28 k.p.a. Zatem należy rozważyć, czy decyzja z dnia [...] czerwca 2013 r. dotyczy interesu prawnego lub obowiązku skarżącej Ochotniczej Straży Pożarnej w S. Skoro skarżąca włada działką ew. nr [...], to jest jej posiadaczem. Z posiadaniem tym nie wiąże się tytuł własności nieruchomości.

Interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie osobie przymiotu strony w określonej sprawie, powinien bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Brak bezpośredniości wpływu sprawy na sferę prawną osoby nie pozwala na uznanie jej za stronę (wyr. NSA z dnia 23 maja 1994 r., I SA 979/93, ONSA 1995, nr 1, poz. 50). Przy czym interes prawny powinien znajdować oparcie w przepisach prawa materialnego administracyjnego, lecz także z prawa cywilnego (vide wyrok NSA z 19.01.1995 r. I S.A. 1326/93 niepublikowany, wyrok NSA z 19.01.1982 r. S.A./Kr 517/81, ONSA 1/82, poz. 11).

Postępowanie administracyjne zakończone decyzją Burmistrza Gminy K. z dnia [...] czerwca 2013 r. nie wpływa na prawa i obowiązki skarżącej wynikające z faktu posiadania przedmiotowej nieruchomości. Samo posiadanie nieruchomości jest stanem faktycznym, z którym nie wiąże się żaden tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości objętej treścią decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r. Interes faktyczny danego podmiotu nie podlega ochronie prawnej w oparciu o art. 28 k.p.a.

Stosownie do treści art. 127 § 1 k.p.a. prawo do wniesienia odwołania przysługuje wyłącznie stronie. Oznacza to, że odwołanie może wnieść podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyło to postępowanie. Odwołanie jest niedopuszczalne, jeżeli zostało wniesione przez podmiot, który nie jest stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu przepisu art. 28 k.p.a. W postępowaniu odwoławczym wyróżnić można tzw. fazę wstępną, w której zadaniem organu odwoławczego jest dokonanie oceny czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione w ustawowym terminie. Zatem fakt uznania skarżącej za stronę przez organ I instancji nie zwalnia organu odwoławczego z obowiązku kontroli uprawnienia danego podmiotu do wniesienia odwołania, czyli przymiotu strony w postępowaniu.

Okoliczność, że przed Sądem Rejonowym w P., pod sygn. akt [...] zostało wszczęte postępowanie o stwierdzenie nabycia własności przedmiotowej nieruchomości przez zasiedzenie przez Ochotniczą Straż Pożarną w S. pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. Przedmiotem tego postępowania jest stwierdzenie deklaratoryjnym orzeczeniem sądu nabycia własności nieruchomości. Jednakże dopóki tego orzeczenia nie ma, brak potwierdzenia określonego stanu prawnego.

Wobec powyższego Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. kons