Wyrok NSA oz. w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 1586-1587/98
NSA oz. w Lublinie
Data orzeczenia: 2000-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 14 ust. 1 pkt 1, art. 27 ust. 1-2
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Teza: Do kategorii podatników zwolnionych podmiotowo od podatku VAT na mocy art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50/ zastosowanie ma przepis art. 27 ust. 1 ustawy, zobowiązujący do zaewidencjonowania sprzedaży za dany dzień, nie później jednak niż przed dokonaniem sprzedaży w dniu następnym i ewentualnie - przy łącznym spełnieniu wymienionych w nim przesłanek - ust. 2 tego artykułu.

TEZY

Do kategorii podatników zwolnionych podmiotowo od podatku VAT na mocy art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50/ zastosowanie ma przepis art. 27 ust. 1 ustawy, zobowiązujący do zaewidencjonowania sprzedaży za dany dzień, nie później jednak niż przed dokonaniem sprzedaży w dniu następnym i ewentualnie - przy łącznym spełnieniu wymienionych w nim przesłanek - ust. 2 tego artykułu.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Haliny W. na 2 decyzje Izby Skarbowej w Z. z dnia 30 października 1998 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień 1995 r. i wrzesień 1996 r. oraz ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za te miesiące

1/ uchyla zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej w Z. w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień 1995 r. w części dotyczącej dodatkowego zobowiązania podatkowego;

2/ uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego w T.L. z dnia 31 grudnia 1997 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 1996 r.;

3/ w pozostałej części skargę oddala; (...).


UZASADNIENIE

Zaskarżonymi dwiema decyzjami z dnia 28 sierpnia 1997 r. wydanymi na podstawie art. 233 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ Izba Skarbowa w Z., po rozpatrzeniu odwołań od dwóch decyzji Urzędu Skarbowego w T.L. z dnia 31 grudnia 1997 r. (...) określających: za kwiecień 1995 r. kwotę zobowiązania w podatku od towarów i usług w wysokości 505 zł i ustalającej dodatkowe zobowiązanie w podatku od towarów i usług w wysokości 151 zł; za wrzesień 1996 r. kwotę zobowiązania w podatku od towarów i usług w wysokości 1.442 zł i ustalającej dodatkowe zobowiązanie w tym podatku w wysokości 432 zł, utrzymała w mocy decyzje organu pierwszoinstancyjnego.

W uzasadnieniach obu decyzji Izba wskazała, iż w latach 1995-1996 Halina W. nabyła i sprzedała w imieniu własnym dwa samochody ciężarowe. Samochód "Star 244 RS" nabyty został na podstawie umowy z dnia 22 marca 1995 r. za kwotę 2.100 zł, a sprzedany według umowy z dnia 12 kwietnia 1995 r. za kwotę 2.800 zł; samochód "Jelcz 080" nabyty w dniu 7 maja 1996 r. za kwotę 7.000 zł, sprzedany został według umowy z dnia 29 września 1996 r. za kwotę 8.000 zł.

W oparciu o zebrany materiał dowodowy Urząd Skarbowy uznał, iż brak jest podstaw do zaliczenia sprzedaży tych samochodów do sprzedaży zwolnionej zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 4 pkt 7 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, zaś prowadzona działalność spełnia przesłanki określone w art. 5 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy.

W odwołaniu od tych decyzji podatniczka wyjaśnia, że samochód "Star 244 RS" nie był używany z uwagi na zły stan techniczny, zaś samochód "Jelcz 080" nie mógł być używany, gdyż mąż nie posiada prawa jazdy kategorii D.

Po ponownym rozpoznaniu spraw Izba Skarbowa podzieliła pogląd zawarty w uzasadnieniach decyzji organu pierwszoinstancyjnego, iż zebrany materiał dowodowy nie pozwala na zaliczenie sprzedaży samochodów do sprzedaży zwolnionej na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 4 pkt 7 ustawy o VAT.

Dokonując analizy tych przepisów oraz w oparciu o ustalenia faktyczne wskazała, iż samochody te nie były w ogóle używane przez podatniczkę.

Wyjaśniła, że nakłady poniesione w celu doprowadzenia samochodów do stanu używalności /jak w przypadku "Stara 244 RS"/, lub na zakup części do remontu autobusu "Jelcz 080", nie są argumentem uzasadniającym odstąpienie od opodatkowania z uwagi na przepis art. 15 ust. 1 ustawy, wskazujący jako podstawę opodatkowania obrót pomniejszony o należny podatek.

Zdaniem Izby działalność podatniczki spełnia przesłanki określone w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Ponieważ podatniczka, dokonując czynności opodatkowanych podatkiem VAT nie prowadziła niezbędnej ewidencji oraz nie złożyła deklaracji VAT i nie uiściła należnego podatku, zasadnym jest ustalenie przez Urząd Skarbowy dodatkowego zobowiązania podatkowego.

Ponadto w uzasadnieniu decyzji wskazano na uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w sprawie wymiaru opłaty skarbowej od umów kupna-sprzedaży ww. samochodów.

W skardze do NSA skarżąca wnosi o uchylenie zaskarżonych decyzji uznając, iż nie zostały one oparte na faktach.

Wyjaśnia, że samochód "Jelcz 80" został nabyty z zamiarem wykorzystania w działalności gospodarczej w zakresie przewozu dzieci, ale działalność ta nie została podjęta. Cena uzyskana z jego sprzedaży odbiegała od ceny zakupu o wartość poniesionych kosztów na zakup akumulatorów oraz wymiany opon.

Zakupu samochodu "Star 244 RS" dokonała celem przerobienia go na pojazd do przewozu drewna, ale był on niesprawny i nie nadawał się do przeróbki. Faktycznie samochód został sprzedany za kwotę niższą od wartości poniesionych nakładów i poniżej ceny zakupu.

Z tych też przyczyn nie można uznać, że prowadziła działalność gospodarczą /zarobkową/.

Dochody ze sprzedaży samochodów zostały wykazane w zeznaniach rocznych PIT-33 za 1995 i 1996 r.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonych decyzjach.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest częściowo uzasadniona, aczkolwiek z innych przyczyn, niż podane w jej uzasadnieniu.

Przede wszystkim wbrew zawartej w skardze sugestii w rozpatrywanej sprawie nie miało miejsca naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym z dnia 8 stycznia 1993 r. /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm. - dalej "ustawa"/.

Wymieniona ustawa w art. 2 ust. 1 wprowadziła opodatkowanie sprzedaży towarów i odpłatnego świadczenia usług oraz importu towarów i usług, określając w art. 5 ust. 1 pkt 1, iż podatnikami podatku od towarów i usług są osoby prawne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne mające siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i wykonujące ww. czynności we własnym imieniu i na własny rachunek w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania ich w sposób częstotliwy.

Jak wynika z akt sprawy i uzasadnień zaskarżonych decyzji skarżąca na własny rachunek i we własnym imieniu nabyła a następnie sprzedała za wyższą kwotę w 1995 roku samochód "Star 244 RS", w 1996 r. samochód "Jelcz 080". Działalność gospodarczą w zakresie zakupu i odsprzedaży samochodów prowadził w latach 1994-1997 także mąż skarżącej.

Samochody te służyć miały według oświadczeń skarżącej do własnych potrzeb a nie dalszej odsprzedaży. Zebrany materiał dowodowy nie pozwala na potwierdzenie tych okoliczności, bowiem oba zakupione samochody, choć z różnych przyczyn /niesprawność pojazdu, nie podjęcie planowanej działalności wobec braku wymaganej prawem kategorii prawa jazdy/ nie były przez skarżącą używane. Nie znajduje także potwierdzenia w aktach sprawy oraz wyliczeniach zawartych w uzasadnieniach decyzji organów podatkowych, zawierających wyliczenie kwot uzyskanych ze sprzedaży samochodów - zarzut skargi, iż działalność skarżącej nie przyniosła żadnych zysków.

Zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala natomiast w pełni na podzielenie argumentacji organów podatkowych zawartej w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji, iż okoliczności prowadzonej w 1995 i 1996 roku działalności polegającej na sprzedaży zakupionych wcześniej samochodów wskazują, iż jest to działalność gospodarcza spełniająca przesłanki wymienione w art. 5 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy.

Poza sporem jest, iż skarżąca przed dokonaniem pierwszej czynności sprzedaży nie złożyła oświadczenia o wyborze zwolnienia od podatku VAT, przewidzianego w art. 9 ust. 1 ustawy. Nie przysługiwało jej też zwolnienie od podatku z art. 7 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 4 pkt 7.

Będąc zatem od chwili dokonania pierwszej sprzedaży podatnikiem podatku od towarów i usług, skarżąca obowiązana była do prowadzenia ewidencji, o jakiej mowa w art. 27 ust. 4 ustawy oraz do składania - w myśl jej art. 10 ust. 1 i art. 26 w Urzędzie Skarbowym comiesięcznych deklaracji dla podatku od towarów i usług oraz obliczania i wpłacania, bez wzywania przez Urząd Skarbowy, tego podatku za okresy miesięczne na rachunek właściwego Urzędu Skarbowego.

Skoro zatem skarżąca tego obowiązku nie wykonała, co jest w rozpatrywanej sprawie bezsporne, to nie można wydanej przez Urząd Skarbowy decyzji określającej jej wysokość tego zobowiązania za kwiecień 1995 r. zarzucić naruszenia prawa i w tym zakresie należało skargę oddalić.

Zauważyć jednak należy, iż organy podatkowe ustalając dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku VAT za kwiecień 1995 r. nie rozpatrzyły, co znajduje wyraz w uzasadnieniu decyzji, kwestii zasadności zastosowanej sankcji w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 kwietnia 1998 r. K 17/98 /OTK 1998 nr 3 poz. 30/ stwierdzającego sprzeczność z Konstytucją postanowień art. 27 ust. 5 ustawy o VAT w takim zakresie, w jakim dopuszcza stosowanie wobec tej samej osoby za ten sam czyn sankcji administracyjnej określonej w tej ustawie jako dodatkowe zobowiązanie podatkowe i odpowiedzialności za wykroczenie skarbowe. Podnieść należy, iż według wyroków Sądu Najwyższego /z dnia 6 stycznia 1999 r. III RN 99/98 - OSNAPU 1999 nr 20 poz. 635, z dnia 3 lutego 2000 r. III RN 194/99 - OSNAPU 2000 nr 8 poz. 297/ stanowisko Trybunału Konstytucyjnego uwzględniane musi być także przy stosowaniu tych przepisów w ich poprzedniej redakcji /przed zmianą wprowadzoną ustawą z dnia 21 listopada 1996 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym i o zmianie ustawy karnej skarbowej/.

Z tych też względów zaskarżona decyzja Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień 1995 r. podlega uchyleniu.

Niezależnie od zarzutów skargi, którymi Sąd stosownie do art. 51 ustawy o NSA nie jest związany, stwierdzić należy, iż decyzje organów podatkowych obu instancji w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 1996 r. wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Z uzasadnienia decyzji organów podatkowych obu instancji nie wynika, by wzięły one pod uwagę i rozważyły, wynikającą bezsprzecznie z materiału dowodowego okoliczność, iż skarżąca kontynuując rozpoczętą w 1995 r. działalność gospodarczą była w 1996 r. podatnikiem zwolnionym podmiotowo od podatku VAT na mocy art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Do tej kategorii podatników zastosowanie ma przepis art. 27 ust. 1 ustawy, zobowiązujący do zaewidencjonowania sprzedaży za dany dzień, nie później jednak niż przed dokonaniem sprzedaży w dniu następnym i ewentualnie - przy łącznym spełnieniu wymienionych w nim przesłanek - ust. 2 tego artykułu a nie, jak przyjął to organ I instancji, powołany w sentencji decyzji art. 10 ust. 1 i 2 w zw. z art. 26 oraz art. 27 ust. 5 w zw. z art. 8.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 55 ust. 2 ww. ustawy.