Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1335/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie : Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: Maksymilian Krzanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] lipca 2018 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala.


UZASADNIENIE

Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją z dnia 19 lipca 2018 r. znak: [...] nr [...]. na podstawie:

- art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 - dalej k.p.a.);

- art. 48 ust. 1 i art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 - dalej u.p.b.);

po rozpatrzeniu odwołania skarżącej - W. M. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Myślenicach nr [...] z dnia 28 lipca 2017 r. znak: [...], którą na podstawie art. 48 ust. 1 u.p.b. nakazano W. M. wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego: budynku rekreacyjno - gospodarczego o konstrukcji drewnianej, o wymiarach 6,4 mx 7,15 m, posadowionego na działce nr [...] w miejscowości D., wybudowanego bez wymaganej zgody właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej oraz niezgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej w Myślenicach nr 133/XIX/2016 z dnia 25 lutego 2016 r.

utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Pismem z dnia 30 grudnia 2014 r. znak: [...] Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie (dalej MWINB) zwrócił się do PINB w Myślenicach z wnioskiem o podjęcie kontroli w zakresie identyfikacji samowoli budowlanych wokół (...) zbiorników wodnych.

W dniu 15 kwietnia 2015 r. upoważnieni pracownicy PINB w Myślenicach przeprowadzili kontrolę obiektów budowlanych zlokalizowanych na działce nr [...] położonej w miejscowości D., gmina Myślenice. Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół, który wraz ze szkicem sytuacyjnym oraz dokumentacją fotograficzną został dołączony do akt postępowania znak: SB. [...]

Zawiadomieniem z dnia 21 stycznia 2016 r. znak: [...] w oparciu o art. 61 § 1 k.p.a., PINB powiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie budowy budynku rekreacyjno - gospodarczego na działce nr [...] w m. D. gm. Myślenice, bez wymaganej zgody właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej.

Postanowieniem z dnia 8 lutego 2016 r. znak: [...] PINB w Myślenicach, w oparciu o art. 48 ust. 2 i ust. 3 u.p.b., wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z budową, budynku rekreacyjno - gospodarczego, posadowionego na działce nr [...] w miejscowości D. gm. Myślenice oraz nałożył na inwestora - W. M. (...) obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 31.07.2016 r. wymaganych dokumentów.

Pismem z dnia 26 września 2016 r. skarżąca zwróciła się do PINB w Myślenicach z wnioskiem o cyt.: przesunięcie do 31.12.2016 r. terminu dostarczenia odpowiednich planów architektonicznych istniejących obiektów budowlanych na dz. [...] w miejscowości D..

Postanowieniem z dnia 3 października 2016 r. znak: [...] PINB w Myślenicach ustalił nowy termin przedłożenia wymaganych dokumentów do dnia 31 grudnia 2016 r. Pismem z dnia 30 grudnia 2016 r. skarżąca zwróciła się do PINB w Myślenicach z wnioskiem o przesunięcie do 31.03.2017 r. terminu dostarczenia odpowiednich planów architektonicznych istniejących obiektów budowlanych na dz. [...] w miejscowości D..

Postanowieniem nr [...] z dnia 10 stycznia 2017 r. znak: [...] PINB w Myślenicach ustalił nowy termin przedłożenia wymaganych dokumentów do dnia 31 marca 2017 r.

W dniu 28 lipca 2017 r. PINB w Myślenicach wydał decyzję nr [...] znak: [...], którą na podstawie art. 48 ust. 1 u.p.b. nakazał skarżącej wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego: budynku rekreacyjno - gospodarczego o konstrukcji drewnianej, o wymiarach 6,4 m x 7,15 m, posadowionego na działce numer [...] w miejscowości D..

Pismem z dnia 21 sierpnia 2017 r. skarżąca zwróciła się do PINB w Myślenicach z wnioskiem o uzupełnienie decyzji administracyjnej poprzez wskazanie terminu wykonania czynności nakazanych w decyzji nr [...] z dnia 28 lipca 2017 r. Postanowieniem nr [...] z dnia 4 września 2017 r. znak: [...], PINB w Myślenicach w oparciu o art. 111 § 1 i § 1 b k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku skarżącej z dnia 21 sierpnia 2017 r., odmówił uzupełnienia treści własnej decyzji nr [...] z dnia 28 lipca 2017 r., znak: [...], we wnioskowanej sprawie.

Pismem z dnia 28 września 2017 r. W. M. wniosła odwołanie od decyzji nr [...] PINB w Myślenicach z dnia 28 lipca 2017 r., zarzucając jej naruszenie prawa materialnego (art. 48 i art. 49b ust. 2 u.p.b.), naruszenie prawa procesowego i błędne ustalenia w zakresie okoliczności faktycznych.

Postanowieniem nr [...] z dnia 2 października 2017 r. znak: [...], PINB w Myślenicach, na podstawie art. 113 § 1 k.p.a., z urzędu sprostował oczywisty błąd pisarski w decyzji PINB w Myślenicach nr [...] z dnia 28 lipca 2017 r. znak: [...]

Postanowieniem nr [...] z dnia 23 października 2017 r. znak: [...], MWINB w Krakowie, na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia w art. 129 § 2 k.p.a.

Postanowieniem nr [...] z dnia 28 grudnia 2017 r. znak: [...], MWINB w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369), uchylił własne postanowienie nr [...] z dnia 23 października 2017 r. znak: [...], którym na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdził, że odwołanie skarżącej zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia w art. 129 § 2 k.p.a.

Działając na skutek odwołania, Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie, po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, wydał opisaną na wstępie decyzję nr [...] z dnia 19 lipca 2018 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał w szczególności, że postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. - o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2015 r. poz. 443) Zgodnie z art. 6 ww. ustawy: Do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe, zatem w dacie orzekania przez organ I instancji zastosowanie miały przepisy upb po wspomnianej nowelizacji. Obecnie natomiast z uwagi na obowiązującą od dnia 1 stycznia 2017 r. ustawę z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz. U. z 2016 r., poz. 2255, dalej: ustawa zmieniająca), zmieniającą brzmienie niektórych przepisów upb, w tym art. 36a, art. 48 i art. 49b upb, zgodnie z art. 26 ust. 2 ww. ustawy: w sprawach, o których mowa w art. 36a, art. 48 i art. 49b ustawy zmienianej w art. 5, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się art. 36a, art. 48 i art. 49b ustawy zmienianej w art. 5, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Zatem od dnia wejścia w życie ww. ustawy zmieniającej, badanie możliwości legalizacyjnych przeprowadza się w oparciu o odpowiednie przepisy w brzmieniu obecnie obowiązującym nawiązujące w swej treści do art. 29 i art. 30 upb.

Organ odwoławczy wskazał dalej, iż PINB w Myślenicach dokonał prawidłowej kwalifikacji przedmiotu postępowania administracyjnego. Niewątpliwie w stanie faktycznym niniejszej sprawy miała miejsce budowa budynku rekreacyjno - gospodarczego o konstrukcji drewnianej o wymiarach 6,4 m x 7,15 m na działce nr [...] w miejscowości D., gmina Myślenice. W myśl art. 3 pkt 6 u.p.b. pod pojęciem budowy winno się rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę i nadbudowę obiektu budowlanego.

Organ powołał treść art. 28 i art. 29 u.p.b. Katalog określony w art. 29 u.p.b. enumeratywnie wylicza przypadki nie wymagające uzyskania pozwolenia. Oznacza to, iż wyłącznie obiekty i roboty w nim wymienione mogą być wykonane bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Z analizy w/w przepisów jednoznacznie wynika, iż budowa budynku rekreacyjno - gospodarczego o wymiarach 6,4 m x 7,15 m nie mieści się w tym wyliczeniu. Zdaniem organu niewątpliwie przedmiotowy budynek rekreacyjno - gospodarczy wymagał przed jego realizacją pozwolenia na budowę. W konsekwencji, skoro wykonanie budowy przedmiotowego obiektu budowlanego wymagało pozwolenia na budowę, którym inwestor nie legitymował się, organ I instancji zasadnie prowadził postępowanie w sprawie legalności przedmiotowego obiektu w trybie art. 48 u.p.b.

Organ I instancji postanowieniem z dnia 8 lutego 2016 r., znak: [...], wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z budową budynku rekreacyjno - gospodarczego, posadowionego na działce nr [...] w miejscowości D., gm. Myślenice oraz zobowiązał inwestora nieruchomości, W. M. do przedłożenia wymaganych dokumentów w terminie do 31 lipca 2016 r. W toku prowadzonego przez organ I instancji postępowania termin złożenia wymaganych dokumentów, był dwukrotnie zmieniany na wniosek W. M., w wyniku czego inwestor uzyskał ponad 1 rok na wykonanie nałożonego obowiązku od dnia wydania pierwszego postanowienia. Zatem w ocenie MWINB, wyznaczony przez organ I instancji termin przedłożenia dokumentacji określonej w art. 48 ust. 3 u.p.b., zapewniał właścicielce, W. M., realną możliwość spełnienia obowiązków nałożonych w/w postanowieniem

W wyznaczonym terminie komplet żądanych dokumentów nie został przedłożony, co oznacza, iż strona nie skorzystała z możliwości zalegalizowania przedmiotowej budowy. Zatem z uwagi na niewywiązanie się przez skarżącą z nałożonego obowiązku, PINB w Myślenicach prawidłowo wydał zaskarżoną decyzję, którą nakazał rozbiórkę przedmiotowego budynku rekreacyjno - gospodarczego. Organ odwoławczy podkreślił, iż legalizacja obiektu nie jest obowiązkiem, lecz uprawnieniem strony. W sytuacji, gdy strona nie wypełnia nałożonego na nią obowiązku, prawo materialne nie przewiduje możliwości innej reakcji organu nadzoru budowlanego, jak tylko wydanie nakazu rozbiórki, w związku z brzmieniem art. 48 ust. 4 u.p.b. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.

Ponadto MWINB podał, że organ I instancji prawidłowo wskazał jako adresata orzeczonego nakazu rozbiórki inwestora przedmiotowego budynku rekreacyjno – gospodarczego – W. M.. Z oświadczenia skarżącej złożonego do protokołu kontroli w dniu 15 kwietnia 2015 r. wynika, iż to ona była inwestorem przedmiotowego budynku. Z zalegającego w aktach PINB oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynika, że skarżąca jest właścicielem działki nr [...] w miejscowości D.. Zdaniem MWINB organ I instancji prawidłowo, zgodnie z art. 48 ust. 4 u.p.b., wydał nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 u.p.b. Podkreślił, iż organ nadzoru budowlanego nie dysponuje swobodą co do dalszego trybu postępowania, gdyż konstrukcja powołanej normy nie pozostawia mu uznaniowości ani też możliwości odmiennego od wskazanego rozstrzygnięcia sprawy.

W toku postępowania ustalono, iż teren na którym zlokalizowano przedmiotowy obiekt objęty jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wsi D. w gminie Myślenice, przyjętym uchwałą Rady Miejskiej w Myślenicach nr 133/XIX/2016 w dniu 25 lutego 2016 r. Zgodnie z opinią urbanistyczną, opracowaną na zlecenie Urzędu Miasta i Gminy Myślenice przez Pracownię [...], przedmiotowy obiekt nie jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi D. w gminie M..

W ocenie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie organ pierwszej instancji zgromadził materiał dowodowy wystarczający do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a jego rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Organ odwoławczy kierując się zasadą prawdy obiektywnej, w trybie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. był zobligowany do utrzymania skarżonej decyzji w mocy.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą decyzję wniosła W. M.. Zaskarżanej decyzji zarzuciła:

- błędne ustalenia w zakresie okoliczności faktycznych poprzez różne nazywanie na różnych etapach postępowania administracyjnego spornego obiektu (w sentencji decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Myślenicach - budynku rekreacyjno-gospodarczego, w uzasadnieniu - budynek toalety rekreacyjno gospodarczy) oraz przyjęcie niewłaściwych wymiarów obiektu wskazanego do rozbiórki w wyniku zaliczenia powierzchni tarasów i podcieni do jego powierzchni,

- nie ustalenie i nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności dotyczących spornego budynku, a w szczególności jego położenia, wymiarów, nazwy i przeznaczenia, pomimo zgłoszenia w odwołaniu wniosku o ponowienie przeprowadzenie czynności sprawdzających i ustalających i wbrew twierdzeniom zawartym w zaskarżanej decyzji, że organ odwoławczy dokonał powtórnego, pełnego i merytorycznego rozpoznania sprawy,

- chybione stwierdzenie, że skarżąca nie wykonała obowiązków nałożonych przez PINB w Myślenicach dotyczących legalizacji samowoli budowlanej polegających na dostarczeniu określonych dokumentów wbrew przyznaniu w decyzji, od której zostało wniesione odwołanie, że dokumenty zostały przedłożone,

- naruszenie prawa poprzez nieuwzględnienie i nieuzasadnione odrzucenie Zaświadczenia Urzędu Miasta i Gminy Myślenice z dnia 20.07.2016 r., Nr [...], jako dokumentu poświadczającego zgodność naniesień budowlanych na działce [...] w Drogini z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, naruszenie prawa poprzez uznanie opinii urbanistycznej Pracowni [...] za równorzędną prawnie z formą zaświadczenia Burmistrza jako dokumentu stwierdzającego zgodność budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

- brak merytorycznego odniesienia się do zarzutów odwołania, poza lakonicznym stwierdzeniem, że organ wskazał w uzasadnieniu zaskarżanej decyzji motywy faktyczne i prawne, jakimi kierował się przy rozstrzyganiu sprawy.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ nadzoru budowlanego.

Skarżąca wskazała, że teren spornej działki został uporządkowany, co zapewne zostało zauważone przez RZGW w K., nadzorującego i kontrolującego sprawy sanitarne i czystość terenu. Organ ten nie zgłaszał sprzeciwu co do istnienia obiektu, pod warunkiem wskazania sposobu odprowadzania nieczystości, tym samym wyrażając zgodę na legalizacje samowoli. Skarżąca zarzuciła, że zaskarżana decyzja w zasadzie nie odnosi się do zarzutów, twierdzeń i wniosków zawartych w odwołaniu od decyzji PINB w M.. Lakonicznie tylko w końcowej części jej uzasadnienia zawarte jest stwierdzenie, że organ nadzoru budowlanego wskazuje w niej motywy faktyczne i prawne jakimi kierował się przy rozstrzyganiu sprawy. Taka konstrukcja decyzji administracyjnej jest niewątpliwie formalnie wadliwa, gdyż nie zawiera elementów wymaganych przez prawo administracyjne i gwarantujących jej skuteczność i stałość prawną. Odnośnie jej zawartości merytorycznej trudno polemizować, gdyż brak jest odniesienia do konkretnych zarzutów przedstawionych w odwołaniu, zarówno w zakresie ich akceptacji lub negacji. W zakresie merytorycznego stanowiska w sprawie, zarzutów, twierdzeń i wniosków, skarżąca podtrzymała wszystko, co oświadczyła w toku postępowania.

W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).

Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 19 lipca 2018 r. znak: [...] nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Myślenicach nr [...] z dnia 28 lipca 2017 r. znak: [...], którą nakazano W. M., wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego: budynku rekreacyjno - gospodarczego.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz.1202).

W ocenie Sądu nie budzą wątpliwości ustalenia faktyczne dokonane w trakcie postępowania przed organami nadzoru budowlanego, a dotyczące faktu wybudowania bez pozwolenia na budowę przez inwestora W. M., budynku rekreacyjno - gospodarczego o konstrukcji drewnianej, o wymiarach 6,4 mx 7,15 m, posadowionego na działce nr [...] w miejscowości D., wybudowanego bez wymaganej zgody właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej oraz niezgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej w Myślenicach nr 133/XIX/2016 z dnia 25 lutego 2016 r.

Prawidłowo również ustalono, że adresatem orzeczonego nakazu rozbiórki jest inwestor przedmiotowego budynku – W. M.. Z oświadczenia skarżącej złożonego do protokołu kontroli w dniu 15 kwietnia 2015 r, wynika, iż to ona była inwestorem przedmiotowego budynku. Ponadto z oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynika, że skarżąca jest właścicielem działki nr [...] w miejscowości D..

Prawidłowo również zakwalifikowano przedmiotowy obiekt budowlany jako obiekt budowlany (art. 3 ust. 1 u.p.b.), którego wzniesienie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie budowlanym – należy przez to rozumieć budynek, budowlę, bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych.

W obowiązującym na dzień budowy stanie prawnym zasadą była konieczność poprzedzenia robót budowlanych uzyskaniem pozwolenia na budowę. Wyjątki od tej zasady muszą wyraźnie wynikać z obowiązujących przepisów. Zostały one wyliczone w art. 29 ustawy Prawo budowlane. Nie sposób doszukać się w tym przepisie jakiejkolwiek podstawy do zaliczenia do tych wyjątków budynku rekreacyjno-gospodarczego.

W orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie wskazuje się, że naruszenia ustawy Prawo budowlane powinny być oceniane według przepisów obowiązujących w dacie popełnienia samowoli, natomiast zastosowanie przepisów dotyczących usuwania skutków samowoli uzależnione jest od okoliczności konkretnej sprawy, z zachowaniem zasady, że organy wydają decyzje według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydawania decyzji. Istotne jest rozróżnienie samego zdarzenia prawnego, jakim jest samowola budowlana, od likwidacji jej skutków (por. wyroki NSA z 2 grudnia 2010 r. II OSK 1974/10 oraz uchwałę NSA z 16 grudnia 2013 r., II OPS 2/13). Należy więc odróżnić dokonywanie kwalifikacji samowoli budowalnej od usuwania jej skutków.

Zgodnie z przepisem art. 48 ustawy Prawo budowlane, jeżeli obiekt budowlany lub jego część wybudowany został bez pozwolenia na budowę – organ nadzoru budowlanego jest obowiązany wydać decyzję nakazującą rozbiórkę takiego obiektu lub jego części. Jest to to rozstrzygnięcie, które może zostać poprzedzone postępowaniem legalizacyjnym. Wstępnym warunkiem wszczęcia i prowadzenia postępowania legalizacyjnego jest ustalenie, że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przy czym niesporne w orzecznictwie sądów administracyjnych jest, że badanie to przeprowadza się co do zasady w odniesieniu do planu miejscowego obowiązującego w dacie legalizacji obiektu. Dopiero po wstępnym ustaleniu przez organ nadzoru budowlanego, że zgodność taka występuje, zobowiązuje on inwestora do przedłożenia dalszych dokumentów umożliwiających ostateczną legalizację samowoli budowlanej.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.p.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę poza wyjątkami wskazanymi w ustawie. Zamknięty katalog obiektów i robót budowlanych, które nie wymagają uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę był zawarty w art. 29 u.p.b. W katalogu tym nie została ujęta budowa budynku rekreacyjno – gospodarczego. Zatem taka budowa wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Jak ustalono w postępowaniu wyjaśniającym, skarżąca nie posiadała pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku, co skutkowało prawidłowym przyjęciem przez organy nadzoru budowlanego, że jego budowa stanowiła samowolę budowlaną.

Legalizacja obiektu budowlanego przebiega dwustopniowo. Wstępnie o ewentualności zalegalizowania samowoli budowlanej rozstrzyga organ nadzoru budowlanego, który musi zbadać, czy zachodzą przesłanki wydania postanowienia na podstawie art. 48 ust. 2 u.p.b. Jeśli takie przesłanki zachodzą, organ musi stwierdzić, że legalizacja jest dopuszczalna i wydać postanowienie nakładające określone obowiązki na inwestora. W dalszej kolejności inicjatywę przejmuje inwestor, który musi wywiązać się z nałożonych na niego obowiązków pod rygorem nakazania rozbiórki (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Po 571/10).

W przedmiotowej sprawie organ I instancji umożliwił skarżącej doprowadzenie przedmiotowej budowy do stanu zgodnego z prawem.

Postanowieniem z dnia 8 lutego 2016 r. znak: [...] PINB w Myślenicach, nałożył na inwestora - W. M. obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 31.07.2016 r. wymaganych dokumentów. Następnie pismem z dnia 26 września 2016 r. skarżąca zwróciła się do PINB w Myślenicach z wnioskiem o przesunięcie do 31.12.2016 r. terminu dostarczenia odpowiednich planów architektonicznych istniejących obiektów budowlanych na dz. [...] w miejscowości D.. Postanowieniem z dnia 3 października 2016 r. znak: [...] PINB w Myślenicach ustalił nowy termin przedłożenia wymaganych dokumentów do dnia 31 grudnia 2016 r. Pismem z dnia 30 grudnia 2016r. skarżąca zwróciła się do PINB w Myślenicach z wnioskiem o przesunięcie do 31.03.2017 r. terminu dostarczenia odpowiednich planów architektonicznych istniejących obiektów budowlanych na dz. [...] w miejscowości D.. Postanowieniem nr [...] z dnia 10 stycznia 2017 r. znak: [...] PINB w Myślenicach ustalił nowy termin przedłożenia wymaganych dokumentów do dnia 31 marca 2017 r.

Skarżąca miała więc ponad rok na zgromadzenie wymaganych dokumentów.

Zgodnie z art. 48 ust. 4 u.p.b. w przypadku gdy adresat postanowienia wydanego na podstawie art. 48 ust. 2 u.p.b. nie spełni wszystkich nałożonych na niego obowiązków w wyznaczonym terminie, stosuje się przepis art. 48 ust. 1 u.p.b., zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego powinien w drodze decyzji nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego (zob. A. Gliniecki (red.), Prawo budowlane. Komentarz, Wydawnictwo Wolters Kluwer, Warszawa 2016 r., str. 674).

Poza sporem jest, że w zakreślonym przez organ terminie skarżąca nie złożyła wymaganych dokumentów. Z uwagi więc na niewypełnienie nałożonych przez organ obowiązków w wyznaczonym terminie, organ był zobligowany, na mocy art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 u.p.b., do orzeczenia nakazu rozbiórki.

Proces legalizacji samowoli budowlanej prowadzony jest w interesie inwestora. To inwestor sam decyduje, czy ujawniony nielegalnie wybudowany budynek będzie legalizowany, czy też nie. Organ nadzoru budowlanego ma tylko obowiązek umożliwić procedurę legalizacyjną, ale nie zastępuje w tym zakresie inwestora. Inwestor nie ma obowiązku przedłożyć wymaganych przez organ dokumentów. W takim jednak przypadku powinien liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z art. 48 ust. 4 w związku z art. 48 ust. 1 u.p.b.. Wykonanie nałożonych obowiązków jest bowiem obligatoryjnym elementem procesu legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu. Bez przedstawienia żądanej dokumentacji organ nie może bowiem wydać decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót, bądź decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona. Brzmienie art. 48 ust. 4 u.p.b. jest jednoznaczne i nie może budzić wątpliwości. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych przez organ obowiązków, właściwy organ obowiązany jest wydać decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1 u.p.b. Żaden przepis ustawy Prawo budowlane nie przewiduje w takiej sytuacji możliwości odstąpienia od orzeczenia nakazu rozbiórki. Powołany przepis nie daje organowi możliwości zastosowania uznania administracyjnego.

Zdaniem Sądu, stwierdzić trzeba, że organ prawidłowo uznał, że budowa obiektu będącego przedmiotem postępowania wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wobec stwierdzonej samowoli prawidłowo organ nadzoru zastosował przepis art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 Prawa budowlanego wydając deczyje z dnia 19 lipca 2018 r. skoro zaś inwestor, nawet w kilkakrotnie przedłużonym terminie, nie wykonał obowiązków, organ zastosował rygor, o którym mowa w art. 48 ust. 1.

Legalizacja obiektu w trybie art. 48 u.p.b. uzależniona jest od jego zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub w przypadku jego braku z ostateczną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz przepisami techniczno-budowlanymi.

Zarzuty skargi odnoszące się do niewłaściwej wykładni przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i błędnego stwierdzenia niezgodności obiektu budowlanego z tymi zapisami, są zdaniem Sądu nieuzasadnione.

Jak wskazano w zaświadczeniu z dnia 27 kwietnia 2015 r. tereny działki nr [...] w D. zgodnie z treścią planu zagospodarowania przestrzennego wsi D. uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej w Myślenicach nr 45/IX/2007 z dnia 25 kwietnia 2007 r. to:

ZN - tereny użytków rolnych, w tym tereny odbudowy biologicznej cieków wodnych, źródlisk i zadrzewień śródpolnych z wykluczeniem nowej zabudowy, utrzymuje się istniejąca zabudowę z możliwością remontów i rozbudowy oraz RL – tereny lasów z wykluczeniem zabudowy z wyjątkiem związanej z funkcja obszaru.

Ustalenia organów obu instancji co do niezgodności obiektu budowlanego z podstawowym przeznaczeniem tego terenu w planie miejscowym są prawidłowe.

Zarzut naruszenia prawa poprzez nieuwzględnienie i nieuzasadnione odrzucenie Zaświadczenia Urzędu Miasta i Gminy Myślenice z dnia 20.07.2016 r., Nr [...], jako dokumentu poświadczającego zgodność naniesień budowlanych na działce [...] w D. z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie znajduje uzasadnienia. Powyższe zaświadczenie dotyczy budowy altany ogrodowej, a nie budynku rekreacyjno - gospodarczego.

Prawidłowo ustalono też, że z powodu niezgodności przedmiotowego obiektu budowlanego z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jego legalizacja nie jest możliwa. Zgodnie z opinią urbanistyczną, opracowaną na zlecenie Urzędu Miasta i Gminy Myślenice przez Pracownię [...], przedmiotowy obiekt nie jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi D. w gminie Myślenice. Zdaniem Sądu, ocena ta jest prawidłowa. Warto dodać, że świetle art. 48 ust. 3 pkt 1 u.p.b. ciężar wykazania zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego tak naprawdę spoczywa na inwestorze. Inwestor zaś miarodajnego dowodu (zaświadczenia) nie przedłożył.

Nieprzedłożenie wymaganych dokumentów w zakreślonym terminie i niezgodność obiektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego to w okolicznościach niniejszej sprawy dwie niezależne i samoistne przesłanki implikujące nakaz rozbiórki. Każda z nich z osobna jawi się jako wystarczająca do podjęcia takiego rozstrzygnięcia.

Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności, skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.