Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1234/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 34 ust. 2 i art. 33 ust. 4
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. WSA Mariola Kowalska (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Justyna Żurawska po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej MM, [...] sp. z o.o. z siedzibą w K., [...] sp. j. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 1411/13 w sprawie ze skargi M.M., [...] sp. z o.o. z siedzibą w K., [...] sp. j. z siedzibą w K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak: [...] w przedmiocie pozwolenia na dokonanie rozbiórki oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

II OSK 1234/14

Uzasadnienie

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 10 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 1411/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M.M., [...] w K. i [...] Sp. j. w K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak: [...] w przedmiocie pozwolenia na dokonanie rozbiórki.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Prezydent Miasta Krakowa decyzją z [...] maja 2011 r., działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn.zm.), po rozpatrzeniu wniosku Gminy [...] udzielił Gminie [...] pozwolenia na rozbiórkę: "5 obiektów: budynku Archiwum Urzędu [...] (nr 1), budynku Archiwum Urzędu [...] (nr 2), zbiornika przeciwpożarowego (nr 3), budynku portierni (nr 4), oraz podziemnego magazynu składu opału przy budynku Straży Miejskiej (nr 7a), wraz z likwidacją przyłączy instalacyjnych archiwum Urzędu [...]: c.o. do granicy nieruchomości należącej do Inwestora, SN do granicy nieruchomości należącej do Inwestora, oraz telekomunikacyjnego do granicy nieruchomości należącej do Inwestora, oraz likwidacją wewnętrznych instalacji: wodociągowej, kanalizacji deszczowej, kanalizacji sanitarnej, instalacji ciepłowniczej (w tym węzeł cieplny w rozbieranym budynku archiwum), oraz rozbiórką linii elektrycznych NN (w tym linii kablowych oświetlenia terenu), zlokalizowanych na działkach nr [...],[...],[...],[...], [...],[...],[...], oraz [...] obr. [...] przy ulicy [...] w K.".

Po rozpatrzeniu odwołania M.M. [...],[...] sp. z o.o., [...] sp.j., Wojewoda Małopolski decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. (znak: [...]) - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyli: M.M. - [...],[...] Sp. z o.o. oraz firma [...] Spółka Jawna, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 16 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1593/11, po rozpoznaniu skargi, stwierdził nieważność decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, wydanych w przedmiocie pozwolenia na dokonanie rozbiórki oraz orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, że w przedmiotowej sprawie - wszczętej na wniosek Gminy [...] - w l instancji orzekał Prezydent Miasta Krakowa. Sąd ograniczył kontrolę sprawy tylko do kwestii właściwości organu i uznał, że Prezydent Miasta Krakowa podlega wyłączeniu od rozpoznania sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Wojewody Małopolskiego i Gminy [...] od powyższego wyroku, wyrokiem z dnia 3 września 2013 r., sygn. akt II OSK 987/12 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przedmiotem sporu w sprawie niniejszej była kwestia, czy Prezydent Miasta Krakowa podlegał wyłączeniu w sprawie rozpatrzenia wniosku złożonego przez Gminę [...] o wydanie pozwolenie na rozbiórkę obiektu budowlanego. Zdaniem składu orzekającego w sprawie, nie można było podzielić poglądu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, że w rozpoznawanej sprawie zachodziła podstawa wyłączenia, o której mowa w art. 24 § 1 pkt 1 i 4 K.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przyjęta w zaskarżonym wyroku przez Sąd I instancji wykładnia, że Prezydent Miasta Krakowa podlega na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 K.p.a. wyłączeniu od rozpoznania sprawy i wydania decyzji w sprawie pozwolenia na rozbiórkę obiektu budowlanego na rzecz Gminy [...] nie może być uznana za prawidłową, gdyż prowadzi do zmiany kompetencji organów, wynikających z norm prawa administracyjnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 88/10, opub. w Lex nr 597931).

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że skarga nie jest zasadna, a zawarte w niej argumenty nie uzasadniają uchylenia w sprawie decyzji organów administracji.

Sąd pierwszej instancji wskazał, iż zgodnie z art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.), dalej w Prawo budowlane lub P.b., pozwolenia nie wymaga rozbiórka budynków i budowli - niewpisanych do rejestru zabytków oraz nieobjętych ochroną konserwatorską - o wysokości poniżej 8 metrów, jeżeli ich odległość od granicy działki jest nie mniejsza niż połowa wysokości. Postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na rozbiórkę prowadzone jest natomiast w oparciu o art. 33 ust. 4 i art. 32 P.b.

W ocenie Sądu pierwszej instancji ww. przepisy zostały w tej sprawie prawidłowo zastosowane przez organy administracji.

Nie ulegało wątpliwości Sądu, że wniosek o pozwolenie na rozbiórkę złożył właściciel działek, na których znajdują się obiekty i urządzenia przeznaczone do rozbiórki. Do wniosku dołączono projekt rozbiórki, zawierający opis zakresu prac objętych rozbiórką. Projekt ten w ocenie Sądu I instancji znacznie wykraczał poza wymagania stawiane w art. 33 ust. 4 pkt 2 i 3 P.b., zawierał bowiem nie tylko szkic usytuowanych obiektów budowlanych, opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych, ale szczegółowo opisane i szczegółowo zaznaczone na mapach (w tym na projekcie zagospodarowania terenu w zakresie prac rozbiórkowych) obiekty budowlane przeznaczone do rozbiórki. Sąd pierwszej instancji uznał zasadność jego sporządzenia na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 6 P.b.

Wskazano ponadto, iż projekt rozbiórki zawiera także opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia (strony 9 i 10 projektu). W ocenie Sądu w sprawie przedmiotowej rozbiórki nie zachodziła podstawa do domagania się od inwestora uzyskania oceny oddziaływania przedsięwzięcia polegającego na rozbiórce na środowisko albo oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000.

Tym samym Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organów administracji, iż wniosek inwestora, po jego uzupełnieniu i doprecyzowaniu w toku postępowania administracyjnego, spełniał wymagania stawiane przez przepisy Prawa budowlanego.

W tym zakresie Sąd nie podzielił stanowiska zawartego w skardze, jakoby niezbędnym było dołączenie do projektu rozbiórki opinii budowlanych i badań geologicznych w zakresie ustalenia skutków, jakie może wywołać podczas rozbiórki demontaż ściany niektórych budynków (Archiwum i Magazynu), które to ściany przylegają do budynku stanowiącego własność jednej ze skarżących stron. Nałożenie na inwestora zamierzającego rozebrać dany obiekt obowiązku przedłożenia opinii czy stanowiska innego organu nie może wynikać z uznania organu prowadzącego postępowanie. Każde nałożenie obowiązku musi mieć podstawę prawną. W przypadku postępowania mającego na celu wydanie pozwolenia na rozbiórkę nie ma ani odpowiednika art. 34 ust. 3 pkt 4 P.b., ani też nie można odpowiednio stosować tego przepisu. Sąd pierwszej instancji podkreślił, iż nie ma podstawy prawnej pozwalającej na nałożenie na inwestora obowiązku przedłożenia (i to w zależności od potrzeb), wyników badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych. Taki obowiązek dotyczy tylko postępowanie w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę. Także przepisy obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 września 1998 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych (Dz. U. z 1998 r. Nr 126, poz. 839) nie przewidywały możliwości nakładania obowiązku sporządzania badań geologiczno-inżynierskich lub geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych w przypadku rozbiórki obiektu. Takiego obowiązku nie zawiera również obecnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych (Dz. U. z 2012 r., poz. 463).

Dokonując dalszej oceny prawidłowości wydanej w sprawie decyzji Sąd pierwszej instancji uznał, że zachowane zostały warunki wydania pozwolenia na rozbiórkę wynikające z art. 32 ust. 1 P.b.

Zamierzona inwestycja polegająca na rozbiórce pięciu obiektów wraz z likwidacją przyłączy instalacyjnych do granicy nieruchomości należącej do inwestora oraz likwidacją wewnętrznych instalacji: wodociągowej, kanalizacji deszczowej, kanalizacji sanitarnej, instalacji ciepłowniczej nie jest zlokalizowana w obszarze Natura 2000 ani nie wymaga przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu zawartego w skardze, zgodnie z którym w przypadku złożenia wniosku o rozbiórkę, koniecznym było dołączenie do tego wniosku także wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę na obszarze nieruchomości, na których – po ich rozbiórce – inwestor zamierza wznieść nowe obiekty – Sąd pierwszej instancji wskazał, iż nie jest zasadny. Żaden przepis Prawa budowlanego nie nakłada bowiem takiego obowiązku. Inwestor może rozebrać wzniesione przez siebie lub też wzniesione na posiadanym terenie obiekty bez jakiegokolwiek obowiązku budowy nowych obiektów.

W ocenie Sądu pierwszej instancji istota sporu między stronami skarżącymi a inwestorem (Gminą [...]) sprowadza się w istocie do zagadnień natury cywilnoprawnej. Skarżący bowiem podnosili, że w związku z posiadaniem uprawnień o charakterze właścicielskim (prawa własności budynków i prawa użytkowania wieczystego sąsiednich nieruchomości gruntowych), zostaną oni pozbawieni dostępu do sieci gazowej, wodociągu, kanalizacji, sieci ciepłowniczej i energetycznej oraz dostępu do drogi publicznej poprzez teren objęty przyszłą rozbiórką.

W dalszej części Sąd pierwszej instancji podkreślił, że ani z pozwolenia na rozbiórkę, ani z projektu budowlanego nie wynika, aby strony skarżące zostały pozbawione dostępu do drogi publicznej. Tego w ogóle nie zawiera pozwolenie na rozbiórkę. Tym samym podnoszony w tym zakresie zarzut został uznany przez Sąd za niezasadny. Skarżący mają zagwarantowany dostęp do drogi publicznej poprzez teren objęty rozbiórką i w razie jakiegokolwiek ograniczania tego dostępu służą im stosowne roszczenia w zakresie ochrony prawa własności na gruncie prawa cywilnego. Wydane pozwolenie na rozbiórkę nie ingeruje w prawo dostępu do drogi publicznej.

Także podnoszony zarzut tzw. "odcięcia" dostępu do sieci gazowej, wodociągu, kanalizacji, sieci ciepłowniczej i energetycznej nie mógł w tej sprawie odnieść zamierzonego przez skarżących skutku. Jak podkreślił Sąd pierwszej instancji niewątpliwie udzielone pozwolenie na rozbiórkę obejmuje, między innymi, "likwidację przyłączy instalacyjnych archiwum Urzędu [...]: c.o. do granicy nieruchomości należącej do inwestora, SN do granicy nieruchomości należącej do inwestora, oraz telekomunikacyjnego do granicy nieruchomości należącej do Inwestora, wewnętrznych instalacji: wodociągowej, kanalizacji deszczowej, kanalizacji sanitarnej, instalacji ciepłowniczej (w tym węzeł cieplny w rozbieranym budynku archiwum) oraz rozbiórkę linii elektrycznych NN (w tym linii kablowych oświetlenia terenu)". Z akt sprawy wynika, że dostawy ww. mediów były zabezpieczone na rzecz skarżących na podstawie umów o charakterze zobowiązaniowym i inwestor dnia 6 lipca 2009 r. skutecznie wypowiedział tak zawarte umowy (tzw. porozumienia) (akta administracyjne organu I instancji, karty nr 96 (126) i nr 95 (125). Nie można zatem było odmówić inwestorowi prawa do rozbiórki urządzeń na jego działkach. Przyjęcie stanowiska skarżących skutkowałoby niczym nie uzasadnioną sytuacją, w której właściciel skutecznie wypowiada umowy dostarczania ww. mediów, ale nie mógłby dysponować urządzeniami do przesyłania tych mediów, bo one nadal musiałyby służyć do dostarczania wody, energii, ciepła, kanalizacji.

Ponadto z akt sprawy wynika, że np. zawierając w dniu 15 kwietnia 2009 r. umowę oddania gruntu w użytkowanie wieczyste wraz z przeniesieniem własności pomiędzy Gmina [...] a [...] sp. z o.o. w treści tej umowy wyraźnie zbywający (Gmina [...]) wskazała, że będzie realizować na swoich działkach inwestycję obejmującą budowę Urzędu [...] (akta administracyjne organu I instancji, karty nr 55-42). Już więc od 2009 r. było wiadomym, że inwestor (Gmina [...]) zamierza realizować na tym terenie określoną inwestycję, co wobec działek zabudowanych będzie oznaczało rozbiórkę, między innymi, już istniejących budynków.

W ocenie Sądu podniesione w skardze zarzuty, dotyczące naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 10 P.b. w kontekście art. 35 ust. 1 pkt 3 P.b. nie znajdują w tej sprawie zastosowania. Artykuł 35 ust. 1 pkt 3 P.b. nakłada obowiązek sprawdzenia kompletności projektu budowlanego, a ta sprawa nie dotyczy projektu budowlanego. Art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a nakazuje, aby obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi był, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektowany i budowany w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając przy tym spełnienie wymagań podstawowych dotyczących bezpieczeństwa konstrukcji. Także i ten przepis w tej sprawie (dotyczące rozbiórki obiektów i urządzeń) nie ma zastosowania). Również art. 5 ust. 1 pkt 10 P.b. zgodnie z którym nakłada się obowiązek projektowania i budowania obiektu budowlanego wraz z urządzeniami w taki sposób, aby zapewnić warunki bezpieczeństwa i ochrony zdrowia osób przebywających na terenie budowy – w tej sprawie nie ma zastosowania.

Już bowiem z powołanego art. 33 ust. 4 pkt 4 P.b. wynika obowiązek zawarcia w projekcie rozbiórki opisu sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia właśnie w czasie rozbiórki i ten warunek został w tej sprawie spełniony.

Art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. nakazujący poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej – dotyczy formalnie projektowania i budowy obiektu budowlanego. Tym niemniej w ocenie Sądu w tej sprawie nie można skutecznie zarzucić organom administracji uznania, że skoro właściciel wypowiedział umowy o dostawy mediów dla skarżących, to naruszył tym samym uzasadnione interesy osób trzecich występujące w obszarze oddziaływania obiektu.

Sąd nie dostrzegł także naruszenia w tej sprawie art. 136 K.p.a. oraz art. 7 i art. 77 K.p.a. Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone prawidłowo, wyjaśniono wszystkie istotne kwestie niezbędne do załatwienia sprawy.

Skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli M.M., [...] Sp. z o.o. w K. i [...] Sp. j. w K.

Zarzucono Sądowi I instancji :

1) naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i/lub niewłaściwe zastosowanie w sprawie przez :

- naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 a i pkt 10 oraz art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez brak wzięcia pod uwagę przez Wojewódzki Sąd Administracyjny powyższych regulacji podczas badania poprawności wydanych przez organy administracji decyzji, skutkujące nienależytym zbadaniem sprawy w zakresie braku oceny zarzutów Skarżących, co do niekompletności dokumentacji koniecznej do uzyskania pozwolenia na rozbiórkę, a to z uwagi na brak przeprowadzenia opinii budowlanych oraz badań geologicznych co do ustalenia skutków, jakie może wywołać podczas rozbiórki demontaż ściany budynków Archiwum i Magazynu, która przylega bezpośrednio do budynku własności Skarżącej [...] Sp. z o.o., a które to prace budowlane stwarzają poważne zagrożenie uszkodzenia przylegającej do podlegających rozbiórce ścian bryły budynku Spółki, tak samo jak brak zbadania wpływu planowanych robót ziemnych i nawierzchniowych, które mają być prowadzone w tym obszarze, a jakie mogą spowodować osunięcie się ściany budynku Spółki grożące zdrowiu i życiu pracujących w Spółce osób;

- naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podstawowych zasad Prawa budowlanego poprzez uznanie za prawidłowe wydzielenie przez organ administracji I stopnia w niniejszej sprawie kwestii udzielenia pozwolenia na rozbiórkę od pozwolenia na budowę obiektu Urzędu [...], jaki ma powstać w miejscu likwidowanego budynku Archiwum [...], mimo że Inwestor składał jeden wniosek w tym zakresie;

- naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 a i pkt 10 oraz art. 35 ust.1 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez uznanie za prawidłowe postępowanie organów administracji, mimo że nie zbadały one zarzutów Skarżących co do niekompletności dokumentacji projektowej w zakresie braku objęcia zakresem decyzji zezwalającej na rozbiórkę przez Inwestora stacji trafo, zlokalizowanej na przedmiotowej nieruchomości, a nie objętej tym pozwoleniem, mimo że znajduje się ona w jednym z podlegających rozbiórce budynków i również będzie podlegała likwidacji, co w konsekwencji prowadzi do wydania wyroku, który swoim zakresem nie objął całości zebranego w sprawie materiału dowodowego i podniesionych przez Skarżących zarzutów;

- naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego poprzez utrzymanie w mocy decyzji organów administracji, które przepisy te naruszają, a to z uwagi na udzielenie pozwolenia na rozbiórkę, które prowadzi do odcięcia Skarżących od drogi dojazdowej oraz od dostępu do podstawowych mediów tj. gaz, prąd, ogrzewanie, co doprowadzi do pozbawienia Skarżących możliwości prowadzenia działalności gospodarczych na tym obszarze, a zatem pozwolenie na działanie łamiące nabyte przez Skarżących prawa i godzące w uzasadnione interesy osób trzecich, które ściśle pozostają w zakresie oddziaływania planowanej inwestycji budowlanej;

- naruszenie art. 64 Konstytucji, poprzez jego niezastosowanie w sprawie, a to z uwagi na nie uwzględnienie zarzutu, iż rozbiórka planowanych obiektów pozbawi Skarżących praw nabytych w zakresie korzystania z przesyłu mediów (prąd, gaz, OC- i woda) z instalacji będących podlegać rozbiórce, do nieruchomości które Skarżący nabyli od Gminy [...], jako nieruchomości uzbrojone w te właśnie media, oraz które to media były i są obecnie nadal dostarczane przez Gminę [...];

- naruszenie art. 144 k.c. w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a poprzez jego błędną wykładnię i brak zastosowania w niniejszej sprawie, a to z uwagi na uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, iż decyzje organów administracyjnych nie naruszają praw i interesów Skarżących, przez uznanie, że w sprawie nie zachodzi przypadek, w którym działania Inwestora nie spowodują zakłócenia funkcjonowania sąsiadujących nieruchomości ponad przeciętną miarę, a czemu całkowicie przeczy zebrany w sprawie materiał dowodowy;

- naruszenie art. 144 k.c. w zw. z art. art. 5 ust. 1 pkt 1 a i pkt 10 oraz art.35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, poprzez wydanie wyroku zatwierdzającego decyzje organów o wydaniu pozwolenia na rozbiórkę obiektu i systemu instalacji wbrew wydanym na ten obszar warunkom zabudowy i zagospodarowania terenu określonych w załączniku nr 1 do decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...].03.2008r. nr [...], w których to wprost w pkt 4 dotyczącym ochrony interesów osób trzecich wskazano, że: "realizacja przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego nie może powodować braku dostępu do drogi publicznej, możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz środków łączności", a do czego co jak wynika wprost z projektu rozbiórki zatwierdzona inwestycja prowadzi, gdyż w zagadnieniach wstępnych na 1 stronie zakłada ona odcięcie Firm produkcyjnych [...],[...] Sp. z o.o.. i [...] Sp.J. od wszelkich mediów, z których obecnie korzystają, oraz dostępu do drogi publicznej (przez którą Spółka [...] ma służebność drogi koniecznej, a pozostali Skarżący mają faktyczny dostęp do drogi publicznej);

- naruszenie art. 35 pkt. 2 Prawa budowlanego z uwagi na uznanie prawidłowości wydanych decyzji, mimo braku zastosowania tegoż przepisu przez organy administracji, które wydały pozwolenie na rozbiórkę bez przeprowadzenia koniecznych ekspertyz technicznych oraz przy złożeniu w toku postępowania przez Inwestora dwóch wzajemnie przeczących sobie oświadczeń, co do tego czy planowana rozbiórka narusza interesy podmiotów trzecich;

- naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego z uwagi na przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, iż organ administracji prawidłowo przyjął, że obowiązki i rygory kompletności projektu budowlanego nie odnoszą się do kwestii inwestycji rozbiórkowych, w sytuacji w której planowane przez Inwestora zamierzenie inwestycyjne w sposób jednoznaczny (co zostało objęte jednym wnioskiem) odnosi się nie tylko do przeprowadzenia rozbiórki ale również do zamiaru rozpoczęcia prac budowlanych, w postaci pierwotnej rozbiórki znajdujących się na nieruchomości obiektów i w konsekwencji wybudowania na ich obszarze nowego budynku Urzędu [...];

- naruszenie art. 33 ust. 4 pkt. 4 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że organy administracyjne prawidłowo zbadały, że Inwestor w załączonym do wniosku pozwolenia na budowę projekcie rozbiórki w sposób dostateczny określił warunki oraz rozwiązania zapewniające bezpieczeństwo osób i mienia w czasie prowadzonych prac rozbiórkowych, w sytuacji w której Inwestor na żadnym etapie postępowania nie wykazał w jaki sposób oraz w jakim zakresie zabezpieczenia takie zamierza podjąć, m.in. w zakresie zapobieżenia niebezpieczeństwu zawalenia się ściany bocznej budynku Spółki [...] przylegającej do rozbieranego budynku, jak również zabezpieczenia bryły tego budynku w czasie prowadzenia prac ziemnych rozbiórkowych tj. likwidacja dotychczasowych fundamentów;

- naruszenie art. 5 ust. 1 pkt. 10 Prawa budowlanego poprzez uznanie za prawidłowe przez WSA w Krakowie, iż w przedmiotowej sprawie obowiązek przedstawienia przez Inwestora sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia podczas projektowania i budowania obiektu wraz z urządzeniami (na etapie prac rozbiórkowych) nie ma zastosowania, z uwagi na rzekome odniesienie się tej regulacji wyłącznie do kwestii wydania pozwolenia na budowę, w sytuacji w której planowana inwestycja rozbiórkowa jest nierozerwalnie połączona z zamierzeniem budowy na jej terenie nowego obiektu, co rodzi konieczność stosowania przepisów wynikających bezpośrednio z reżimu, jaki nakłada ustawodawca na inwestycje pozwolenia na budowę;

- naruszenie art. 171 ust. 1 Konstytucji, a to poprzez wydanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyroku, w którym zatwierdza decyzję Organu sprzeczną z przepisami prawa;

2) naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

- naruszenie art. 133 p.p.s.a w zw. z art. 136 k.p.a, poprzez brak całościowego rozpatrzenia sprawy oraz nieuwzględnienie wszystkich zebranych w aktach sprawy dowodów oraz wydanie wyroku, który opiera się na niekompletnym postępowaniu administracyjnym pomijającym zasadnicze dla sprawy wydania pozwolenia na rozbiórkę kwestie bezpieczeństwa z uwagi m.in. na brak przeprowadzenia wnioskowanej przez Skarżących ekspertyzy technicznej wpływu rozbiórki na ściany budynku [...] oraz oddziaływania prac rozbiórkowych i sposobu ich prowadzenia na obiekty położone na sąsiadujących działkach, które stanowiły niegdyś funkcjonalnie jedną całość i są bardzo blisko siebie zlokalizowane;

- naruszenie art. 133 p.p.s.a w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez pozostawienie w mocy decyzji organu o pozwoleniu na rozbiórkę, która to decyzja utrzymuje w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...], z której treści wynikało nienależyte poddanie analizy sprawy pod kątem zarzutów Skarżących przez organ I instancji pomimo dyspozycji w tym zakresie organu II instancji zawartych w decyzji Wojewody Małopolskiego znak: [...] z dnia [...].03.2011r. zwłaszcza w kwestii przeprowadzenia powtórnej analizy sprawy z uwagi na przedwczesne wydanie decyzji;

- naruszenie art. 133 p.p.s.a w zw. z art. 7 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organów, które nienależycie zbadały sprawą m.in. w zakresie braku zweryfikowania prawdziwości oświadczenia Inwestora o nie ingerowaniu poprzez rozbiórkę przedmiotowego obiektu na sytuację podmiotów trzecich Firm produkcyjnych [...], [...] Sp. z o.o. i [...] Sp. J. w zakresie pozbawienia ich dostępu do mediów poprzez likwidację przyłączy stacji "trafo", węzła cieplnego, instalacji wodno - kanalizacyjnej, a nawet drogi wewnętrznej prowadzącej do drogi publicznej, mimo iż wszystkie te obiekty infrastruktury są wspólne, a zlikwidowanie ich podczas rozbiórki spowoduje pozbawienie możliwości korzystania z nich pozostałych osób trzecich;

- naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez wydanie wyroku wraz z uzasadnieniem, które jako lakoniczne i wybiórcze, nie odnosi się do wszystkich zasadniczych kwestii, podlegających rozstrzygnięciu w niniejszej sprawie i nie wskazuje na prawidłową logikę argumentacji, jaką kierował się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wydając wyrok utrzymujący w mocy decyzje w rażący sposób naruszającą uzasadnione prawa i interesy Skarżących, których nie mogą w żaden inny sposób chronić, ani zabezpieczyć jak w przedmiotowym postępowaniu;

- naruszenie art. 212 k.p.c w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a, w sytuacji, w której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wydał wyrok, mimo braku zbadania kwestii braku możliwości uzyskania przez Skarżących alternatywnego dostępu do mediów niż za pośrednictwem działki Inwestora z uwagi na fakt, iż wszyscy dostawcy mediów" odmówili Skarżącym wykonania niezależnych podłączeń, nim Inwestor wzniesie w przyszłości planowaną inwestycję;

- naruszenie art. 212 k.p.c. w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a poprzez wydanie wyroku, nie uwzględniającego istotnej dla sprawy kwestii kontynuowania rozliczeń z tytułu przesyłu mediów przez Gminę [...] ze Skarżącymi na zasadach dotychczasowego porozumienia, mimo twierdzenia ze strony Inwestora, że porozumienie to rozwiązał;

- naruszenie art. 233 § k.p.c w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a poprzez wydanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyroku, który nie opierał się na całokształcie zebranych w sprawie materiałów- dowodowych (oświadczenia Skarżących, oświadczenia Inwestora, oświadczenia dostawców mediów, plany zagospodarowania przestrzennego, projekt inwestycji), a które to dowody w sposób jednoznaczny wskazują iż wykonanie przedmiotowej decyzji Organu doprowadzi do rażącego naruszenia interesów oraz praw nabytych Skarżących;

Mając na uwadze powyższe wniesiono o:

- uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10.01.2014r. o sygn. akt II SA/Kr 1411/13 oraz utrzymanych w mocy tym wyrokiem decyzji organów administracyjnych I i II stopnia;

- zasądzenie na rzecz Skarżących kosztów postępowania kasacyjnego, ewentualnie o:

- uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i przekazanie temu Sądowi sprawy do ponownego rozpoznania

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna mimo wielości i obszerności zarzutów nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej "P.p.s.a.", rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się do zbadania zawartych w skardze zarzutów sformułowanych w granicach podstawy kasacyjnej.

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ze względu na to, że skarga kasacyjna jest bardzo sformalizowanym środkiem prawnym obwarowana jest przymusem adwokacko – radcowskim ( art. 175 § 1 – 3 P.p.s.a.). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny. Z brzmienia art. 176 P.p.s.a. jednoznacznie wynika, że autor skargi ma przytoczyć podstawy kasacyjne i je uzasadnić.

Powyższe ma znaczenie w niniejszej sprawie o tyle, iż skarżący kasacyjnie mimo obszerności skargi kasacyjnej uzasadnił jedynie kilka z zarzutów w niej przywołanych.

Przytoczone w podstawach kasacyjnych zarzuty dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, Kodeksu cywilnego, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Kodeksu postępowania administracyjnego a także Konstytucji sprowadzają się w zasadzie do kilku zagadnień prawnych mających zasadnicze znaczenie w rozpoznawanej sprawie, które pozostają ze sobą w ścisłym związku.

Zarzuty naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1a i pkt 10 oraz art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, art. 35 pkt 2, art. 35 ust. 1 pkt 3, art. 33 ust. 4 pkt 4 Prawa budowlanego oraz zarzut naruszenia przepisów postępowania art. 133 P.p.s.a w związku z art. 136 k.p.a., art. 133 P.p.s.a w związku z art. 7 k.p.a. skarżący kasacyjnie wiążą z niewyczerpującym zebraniem materiału dowodowego w sprawie, w szczególności brakiem opinii budowlanych i badań geologicznych, co skarżący wiąże z niekompletnością projektu budowlanego w zakresie braku bezpieczeństwa zarówno ludzi jak i obiektu sąsiedniego.

Zarzuty te nie są zasadne.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji, na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych, prawidłowo ocenił, że organ administracji wyczerpująco zebrał materiał dowodowy sprawy. Sąd pierwszej instancji prawidłowo wskazał, iż stosownie do art. 31 ustawy Prawo budowlane na wnioskowane przez Inwestora przedsięwzięcie wymagane jest pozwolenie na rozbiórkę.

Zgodnie z art. 33 ust. 4 Prawa budowlanego do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę inwestor powinien był dołączyć m.in. opis zakresu i sposobu prowadzenia prac rozbiórkowych, opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia, pozwolenia, uzgodnienia lub opinie innych organów, a także inne dokumenty wymagane przepisami szczególnymi, w zależności od potrzeb projekt rozbiórki obiektu.

Jak prawidłowo ocenił Sąd pierwszej instancji inwestor złożył wszelkie wymagane prawem dokumenty a zatem wypełnił dyspozycję art. 33 ust. 4 Prawa budowlanego. W szczególności złożono projekt rozbiórki sporządzony przez osoby z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi. W projekcie rozbiórki określono sposób prowadzenia robót rozbiórkowych, w tym warunki realizacji, zapewnienie bezpieczeństwa ludzi i mienia, projekt zabezpieczenia ściany szczytowej łącznika między obiektami. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, nie jest prawdziwe zatem twierdzenie, iż projekt rozbiórki nie określa sposobu prowadzenia prac rozbiórkowych zapewniających bezpieczeństwo ludzi i mienia.

Ponadto, jak trafnie uznał Sąd pierwszej instancji, konieczność dołączenia do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę pozwoleń, uzgodnień i opinii innych organów, w tym opinii budowlanych i badań geologicznych musi wynikać z przepisów szczególnych. Skarżący kasacyjnie formułując powyższe zarzuty nie wskazał z jakim przepisem wiąże obowiązek dołączenia do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę wskazanych w zarzutach dokumentów. Skarżący nie wykazał ponadto, aby projekt dołączony do wniosku zawierał takie wady i błędy konstrukcyjne, które miałyby wpływ na prawidłowość wykonywanych na jego podstawie prac budowlanych. Podkreślenia też wymaga, iż organy administracji sprawdzają projekty budowlane jedynie pod kątem ich kompletności i zgodności z przepisami prawa. Taki jest również zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne. W celu wykazania nieprawidłowości projektu budowlanego skarżący winni byli udowodnić, z pomocą osób posiadających odpowiednie uprawnienia, iż projekt dołączony do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę jest wadliwy i nie zapewnia bezpieczeństwa wykonywanych prac. W przeciwnym razie wszelkie zarzuty odnoszące się do projektu budowlanego należało uznać za gołosłowne. Takich dowodów , jak wynika z akt administracyjnych i sądowych, skarżący kasacyjnie nie przedłożyli. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zarzut odnoszący się do niekompletności akt sądowo administracyjnych ( art. 133 p.p.s.a w związku z art. 7 k.p.a) za niezasadny. Z uwagi na powyższe nie są zatem zasadne zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego art. 5 ust. 1 pkt 1a i pkt 10 oraz art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, art. 35 pkt 2, art. 35 ust. 1 pkt 3, art. 33 ust. 4 pkt 4 Prawa budowlanego, które skarżący kasacyjnie wiązali z brakami w dokumentacji projektowej.

Kolejna grupa zarzutów wiąże się z naruszeniem prawa skarżących kasacyjnie do korzystania z linii przesyłowych i odcięcia skarżących od mediów , jak również od drogi dojazdowej. Naruszenie to skarżący wiąże z obrazą przepisów art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, art. 64 Konstytucji, art. 144 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 106 par. 5 P.p.s.a, i art. 5 ust. 1 pkt 1a i pkt 10 oraz art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, art. 133 P.p.s.a w zw. z art. 7 i 77 k.p.a., art. 212 k.p.c. w zw. z art. 106 par. 5 P.p.s.a., art. 233 k.p.c. w zw. z art. 106 par. 5 P.p.s.a.

Żaden z tych przepisów nie został w niniejszej sprawie naruszony.

Po pierwsze uwadze skarżącego kasacyjnie umknęło, iż przepisy P.p.s.a nie pozwalają sądowi administracyjnemu na dokonywanie własnych ustaleń w sprawie. Sąd administracyjny może prowadzić postępowanie dowodowe w takim tylko zakresie w jakim ma prawo kontrolować zaskarżoną decyzję. Postępowanie dowodowe prowadzone przez sąd nie może prowadzić do ustalania nowych okoliczności faktycznych sprawy. Dlatego też zarzut naruszenia art. 106 par. 5 P.p.s.a w powiązaniu z zarzutami naruszenia przepisów Kodeksu postępowania cywilnego nie mógł zostać uwzględniony. Również z tego powodu, iż skarżący kasacyjnie podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 106 par. 5 P.p.s.a. wskazywał w istocie, nie na braki w materiale dowodowym sprawy, lecz konieczność dokonania innej oceny stanu faktycznego niż uczynił to Sąd pierwszej instancji. W tym natomiast zakresie Naczelny Sąd Administracyjny podziela w pełni stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

W szczególności z akt sprawy nie wynika, zaś skarżący kasacyjnie tego nie wykazał, aby wydane pozwolenie na rozbiórkę naruszało jego prawa w zakresie dostępu do drogi publicznej. Trafnie Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w tej sprawie służą skarżącym roszczenia na drodze cywilnej. Zgodzić się również należy ze stanowiskiem Sądu, iż z żadnego przepisu prawa nie wynika konieczność jednoczesnego składania wniosku o pozwolenie na rozbiórkę z wnioskiem o pozwolenie na budowę na tym terenie. Wolą inwestora jest to czy chce aby oba wnioski zostały rozpoznane w jednym postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się ze stanowiskiem sądu pierwszej instancji, iż to inwestor decyduje, czy chce rozbiórki obiektu, czy też nie. Inwestor może bowiem po rozbiórce wybudować nowy obiekt, ale równie dobrze może nic nie budować lub zbudować inny obiekt niż pierwotnie zamierzał.

Nie został naruszony również art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane stanowiący o konieczności poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich (...). Podkreślenia wymaga, iż przepis ten ma zastosowanie do projektowania i budowania nowych obiektów. Nie ma on natomiast zastosowania wprost do prac rozbiórkowych, które ze swej istoty nie powodują ingerencji w prawa osób trzecich. Świadczy o tym również zakres wniosku o pozwolenie na rozbiórkę ograniczający się w tym zakresie jedynie do oceny bezpieczeństwa ludzi i mienia przy pracach rozbiórkowych.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia pozostałych przepisów, w szczególności art. 64 Konstytucji i art. 144 Kodeksu cywilnego, przypomnieć należy ogólną zasadę Prawa budowlanego wyrażoną w art. 4 ustawy, iż ,"każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami". Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 marca 2011 r. w sprawie sygn. akt II OSK 451/10 wyraził pogląd, na tle wprawdzie pozwolenia na budowę, jednakże co do zasady mający również odniesienie do sytuacji skarżących kasacyjnie, iż :"Interes osób trzecich chroniony przepisem art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. nie może naruszać prawa inwestora wynikającego z art. 4 Prawa budowlanego", (LEX nr 1080298). Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie pogląd ten podziela.

Ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości na cele budowlane muszą wynikać bądź z przepisu prawa bądź z obowiązującej właściciela gruntu umowy cywilnej. Nie jest dopuszczalne, w sytuacji skutecznego wypowiedzenia umów na korzystanie przez właścicieli sąsiednich nieruchomości z infrastruktury, aby inwestor nie mógł dysponować swoją nieruchomością tylko dlatego, że ta nieruchomość (znajdująca się na niej infrastruktura) jest potrzebna dla korzystania z nieruchomości sąsiednich. Skarżący kasacyjnie już w 2009 roku utracili prawo do korzystania z sieci przesyłowych zlokalizowanych na działce inwestora. Z tych przyczyn nie mogli zatem kwestionować uprawnień właściciela do korzystania z jego nieruchomości zgodnie z jego wolą.

Za chybiony należy także uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku zawiera wszystkie elementy określone we wskazanym wyżej przepisie. Zarzut ten nie został w skardze kasacyjnej uzasadniony.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę kasacyjną