Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA 3470/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-10-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie W składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Iwona Dąbrowska Sędzia WSA - Ewa Grochowska- Jung Asesor WSA: - Joanna Kube (spr.) Protokolant: - Iwona Cichocka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2004 r. sprawy ze skargi J.H. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie aktu urodzenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości 3. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącej 15 (piętnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]maja 2003 r. nr [...], na podstawie art. 29 ustawy z dnia 29 września 1986 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. Nr 36, poz.180 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku J. J. z dnia 28 marca 2003 r., odmówił unieważnienia aktu urodzenia J. H. nr [...] sporządzonego w dniu [...] sierpnia 1945 r. na imię i nazwisko J. G. ur. [...] kwietnia 1928 r. w W. córka E.G. i J. G. z domu G., znajdującego się w Urzędzie Stanu Cywilnego w W. lub aktu urodzenia nr [...] spisanego [...]kwietnia 1927 r. na imię i nazwisko J. B ur. [...]kwietnia 1927 r. w W., córka Czesława B. i M.B z domu A., znajdującego się w Archiwum Urzędu Stanu Cywilnego W..

W uzasadnieniu tej decyzji Wojewoda [...] wskazał, że oba akty urodzenia sporządzone są na inne imię oraz nazwisko i dotyczą osób urodzonych w innej dacie i z innych rodziców. Oznacza to, że powołane akty urodzenia nie dotyczą tego samego zdarzenia, co wyklucza unieważnienie jednego z nich przez organ administracji państwowej wyższego stopnia właściwego dla kierownika urzędu stanu cywilnego, który akt sporządził.

Organ podniósł, że wyrażone stanowisko znajduje potwierdzenie również w postanowieniu Sądu Okręgowego sygn. akt [...]wydanym w dniu [...]października 2001 r. na skutek apelacji J. H. od postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] lutego 2001 r. sygn. akt [...]. Sąd w uzasadnieniu tego orzeczenia wskazał bowiem, że unieważnienie aktu urodzenia na tej podstawie, że osoby wpisane jako rodzice nie są biologicznymi lub prawnymi rodzicami może nastąpić w drodze procesu sądowego zakończonego wyrokiem.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. J. na podstawie art. 138 § 2 kpa w związku art. 29 ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...].

Organ odwoławczy uznał, że bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz podania jakichkolwiek dowodów na potwierdzenie, że przedmiotowe akty urodzenia dotyczą dwóch różnych osób organ nie miał podstaw do podważenie ustaleń wynikających z ostatecznego orzeczenia Sądu Okręgowego w W. o sygn. akt [...].

Minister przyjął, że do czasu uzyskania dowodów, które by podważyły ustalenia tego Sądu istnieją dwa akty urodzenia J.H.i stwierdził, że do rozpoznania wniosku o unieważnienie jednego z nich upoważniony jest właściwy organ administracji publicznej w trybie art. 29 ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. H.wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.

Skarżąca zarzuciła rażące naruszenie przepisów art. 7, 8, 9, 10 kpa w związku z naruszeniem prawa materialnego tj. Prawa o aktach stanu cywilnego obowiązującego w dacie sporządzenia aktu.

Podała, że posiada jedyny akt urodzenia sporządzony w O. k. W., który został na podstawie art. 94 Kodeksu Cywilnego Królestwa Polskiego jedynie umiejscowiony w W. w dniu [...] sierpnia 1945 r. pod nr [...]r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i przytoczył argumentację zbieżną z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd, właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, bowiem na obszarze tego Sądu znajduje się siedziba Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji – art. 13 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze.

Zgodnie z przepisem art. 3 ustawy z dnia 29 września 1986 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego (j. t. Dz. U. z 2004 r. Nr 161, poz. 1688) stan cywilny osoby stwierdza się na podstawie aktów sporządzonych w księgach stanu cywilnego.

Przepis art. 4 tej ustawy wyraża ogólną zasadą, że akty stany cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych. Ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym.

Akt urodzenia stanowi dowód, że wymieniona w nim osoba urodziła się ze wskazanych w nim rodziców w oznaczonym czasie i miejscu.

Organy administracji nie są władne do prowadzenia dowodów przeciw treści tego dokumentu.

Przepis art. 29 tej ustawy, mimo zasady wyrażonej w art. 4, dopuszcza możliwość unieważnienia przez organ administracji jednego z dwóch aktów stwierdzających to samo zdarzenie. Zdarzeniem jest to, co powoduje sporządzenie danego rodzaju aktu stanu cywilnego, a więc urodzenie, zawarcie małżeństwa lub zgon.

Unieważnienie jednocześnie istniejących aktów dotyczących tej samej osoby ma na celu zapobieżenie możliwości posługiwania się przez tę osobę wypisami tego samego aktu, który nie odzwierciedlałby aktualnego stanu cywilnego danej osoby. Mogłoby to mieć miejsce w sytuacji, gdy zmiany stanu faktycznego wynikające z wprowadzenia wzmianek i przypisków zostałyby wprowadzone w jednym akcie a pominięte w drugim.

W rozpoznawanej sprawie zdarzenie urodzenia się skarżącej J. H. zostało udokumentowane aktem urodzenia nr [...] sporządzonym w dniu [...] sierpnia 1945 r. w W..

Nie można zgodzić się z twierdzeniem Ministra, że akt ten dotyczy tego samego zdarzenia i tej samej osoby, co akt urodzenia sporządzony na nazwisko J. B córka C. B i M. B z domu A. ur. w dniu [...] kwietnia 1927 r. w W..

Zdaniem Sądu, nie upoważnia do przyjęcia, że istnieją dwa akty urodzenia J.H. ustalenie Sądu Okręgowego w sprawie o sygn. akt V [...], że naturalnymi rodzicami skarżącej byli C.B i M. B z d. A .

Należy bowiem mieć na uwadze fakt, że w tej sprawie postanowieniem z [...] października 2001 r. [...] wydanym w dniu [...]października 2001 r. oddalony został wniosek o unieważnienie aktu urodzenia J.H..

Sąd Okręgowy w uzasadnieniu tegoż postanowienia wyraźnie wskazał, że w sytuacji, gdy kwestionowane jest, że wpisani w akcie urodzenia rodzice nie są biologicznymi lub prawnymi rodzicami ustalenie rzeczywistego stanu cywilnego osoby nastąpić może tylko w trybie procesu sądowego.

Dopiero, więc na podstawie wyroku wydanego w tym postępowaniu zmiany z niego wynikające wpisuje się do aktów stanu cywilnego w formie wzmianek dodatkowych.

Należy przyjąć, że w świetle niewątpliwych ustaleń dokonanych w tej sprawie oba akty o rozbieżnej treści nie dotyczą tego samego zdarzenia, a mianowicie faktu urodzenia się skarżącej.

Wobec powyższego należy uznać, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uchylając decyzję Wojewody [...] z dnia[...]maja 2003 r. dokonał błędnej wykładni przepisu art. 29 ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego.

Mając na względzie powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt 1 na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na mocy art. 152 powołanej ustawy. Natomiast o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 209 tej ustawy.