Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1789/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-07-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1 e
journal: Dz.U. 2018 poz 1474
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: WSA Bożena Marciniak (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant referent stażysta Agnieszka Kołtuniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2020 r. sprawy ze skargi Gminy Miasta [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz Gminy Miasta [...] kwotę 215 (dwieście piętnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] czerwca 2019 r., nr [...], po rozpoznaniu odwołania E. K. i Z. K. od decyzji Starosty [...] z [...] marca 2019 r., nr [...], o ustaleniu odszkodowania, Wojewoda [...] uchylił punkt 2 rozstrzygnięcia ww. decyzji, powiększył ustalone odszkodowanie o kwotę [...] zł stanowiącą 5% wartości nieruchomości, zobowiązał Gminę Miasta [...] do wypłaty ustalonego odszkodowania w wysokości [...] zł na rzecz E. K. i Z. K., w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca odszkodowanie stanie się ostateczna oraz w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Wojewody [...] złożyła Gmina Miasto [...].

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym;

Decyzją nr [...] z [...] stycznia 2018 r. Starosta [...] zezwolił na realizację inwestycji drogowej, która obejmowała m.in. działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, położone w obrębie ewidencyjnym [...], obręb [...], stanowiące własność E. K. i Z. K.

Decyzją z [...] marca 2019 r. Starosta [...] w punkcie 1 ustalił na rzecz E. K. i Z. K. odszkodowanie w wysokości [...] zł za ww. nieruchomości oraz w punkcie drugim zobowiązał do wpłaty odszkodowania Gminę Miasta [...], która stała się właścicielem ww. nieruchomości, na podstawie ostatecznej decyzji Starosty [...] z [...] stycznia 2018 r.

Odwołanie od decyzji z [...] marca 2019 r. złożyli E. K. i Z. K. Podnieśli, że [...] marca 2019 r. odbyło się protokolarne przekazanie ww. działek na rzecz Miasta [...]. Odszkodowanie powinno być podwyższone o 5% wartości nieruchomości. Jednocześnie zakwestionowali wycenę nieruchomości, wskazując, ze ceny działek z lat ubiegłych tj. z 2017 r. i niżej nie powinny być brane pod uwagę w operacie. Wskazana w operacie cena za m2 była w ocenie odwołujących zbyt niska. Do odwołania załączono kserokopie protokółów z [...] marca 2019 r. w sprawie wydania ww. działek na rzecz Miasta [...] pod realizację przedmiotowej inwestycji.

Decyzją z [...] czerwca 2019 r. Wojewoda [...] uchylił punkt 2 rozstrzygnięcia decyzji z [...] marca 2019 r., powiększył ustalone odszkodowanie o kwotę [...] zł stanowiącą 5% wartości nieruchomości, zobowiązał Gminę Miasta [...] do wypłaty ustalonego odszkodowania w wysokości [...] zł rzecz E. K. i Z. K., w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca odszkodowanie stanie się ostateczna oraz w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że operat szacunkowy, który jest kluczowym dowodem w sprawie ustalenia odszkodowania, nie zawiera uchybień merytorycznych jak i formalnych, które dyskwalifikowałyby jego wartość dowodową w sprawie. W operacie uwzględniono wymogi prawa materialnego oraz ustalono wartość przedmiotowej nieruchomości według stanu z [...] stycznia 2018 r. i wartości nieruchomości na dzień jego sporządzenia. Rzeczoznawca w sposób właściwy dokonał wyjaśnień w zakresie doboru procedury określenia wartości nieruchomości, jak również doboru nieruchomości podobnych, przy zastosowaniu do wyceny metody korygowania ceny średniej, przy uwzględnieniu czynników wpływających na wartość nieruchomości. Dlatego ustalona w operacie wartość nieruchomości w wysokości [...] zł mogła stanowić podstawę do ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.

Odnosząc się do kwestii podwyższenia odszkodowania o 5% wartości nieruchomości, organ przywołał treść art. 18 ust. 1e ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (jt. Dz.U. z 2018r., poz. 1474 ze zm.), zwanej dalej "specustawą". W niniejszej sprawie decyzja Starosty [...] z [...] stycznia 2018 r. nie miała nadanego rygoru natychmiastowej wykonalności i stała się ostateczna z dniem [...] lutego 2018 r. Zatem 30-dniowy termin wydania nieruchomości upłynął w dniu [...] marca 2018 r. Wydanie przedmiotowych działek pod realizację inwestycji nastąpiło protokólarnie w dniu [...] marca 2019 r., a więc z uchybieniem wskazanego terminu. Jednakże, w rozpoznawanej sprawie E. i Z. K. nie wnieśli odwołania od decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Nie sprzeciwiali się również w jakikolwiek sposób rozpoczęciu robót na przejętych działkach. W piśmie z [...] marca 2019 r. wskazywali jedynie na fakt, że "minęło ponad rok czasu od zabrania działek zgodnie z opisem wyżej wymienionym, w dalszym ciągu nie ma zapłaty. Brak zapłaty i utrudnienia w uprawie pozostałych działek spowodował o podjęciu decyzji o obsianiu całości." Z informacji uzyskanej od Burmistrza [...] wynika, że dopiero w dniu [...] marca 2019 r. przystąpiono do realizacji inwestycji. W tym dniu Burmistrz [...] zawiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] o rozpoczęciu robót budowlanych na przedmiotowych działkach. W związku ze stwierdzonym w dniu [...] marca 2019 r. faktem obsiania działek zbożem, Burmistrz [...] zawiadomieniem z [...] marca 2019 r. wezwał właścicieli do przywrócenia nieruchomości do stanu pierwotnego. Następnie w dniu [...] marca 2019 r. nastąpiło protokolarne wydanie przedmiotowych działek pod realizację inwestycji.

Ponadto, w ocenie organu, istotne znaczenie dla uznania, czy zaistniały przesłanki z art. 18 ust. 1e pkt 1 specustawy miało to, czy decyzja z [...] stycznia 2018 r. zawierała pouczenie w przedmiocie terminu i sposobu wydania nieruchomości inwestorowi. Przepis art. 18 ust. 1e specustawy odnosi termin 30-dniowy do trzech różnych zdarzeń i nie wskazuje, w jaki sposób ma dojść do skutecznego "wydania" nieruchomości inwestorowi. W decyzji z [...] stycznia 2018 r. Starosta [...], zacytował treść przepisu art. 18 ust. 1e specustawy. Wojewoda wskazał, że z przepisów specustawy nie wynika wprost obowiązek pouczenia przez organ dotychczasowego właściciela o jego uprawnieniu do uzyskania odszkodowania w wysokości powiększonej o 5 % wartości nieruchomości. Jednakże, cała procedura nabywania nieruchomości pod drogi publiczne, mimo że dzieli się na część wywłaszczeniową i odszkodowawczą, jest zintegrowana. Organ orzekający o wywłaszczeniu zawiadamia dotychczasowych właścicieli o wydaniu decyzji, a następnie ten sam organ, po uzyskaniu przez decyzję cechy ostateczności (wykonalności), wszczyna z urzędu postępowanie o ustalenie odszkodowania i wydaje decyzję w przedmiocie odszkodowania (art. 12 ust. 4a specustawy). Organ prowadzący całą procedurę o nabycie nieruchomości pod drogę publiczną winien mieć już na etapie postępowania wywłaszczeniowego na uwadze to, że wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej będzie oddziaływało na prawa dotychczasowego właściciela, także na etapie postępowania odszkodowawczego, (czego przykładem jest przepis art. 18 ust. 1e specustawy).

Powołując się na powyższe organ odwoławczy podniósł, że choć protokolarne wydanie nieruchomości nastąpiło dopiero w dniu [...] marca 2019 r., a więc z uchybieniem 30-dniowego terminu na wydanie nieruchomości, to jednak zachodzą przesłanki do podwyższenia odszkodowania o 5 % wartości nieruchomości. Z akt sprawy nie wynika, aby właściciele nieruchomości w jakikolwiek sposób sprzeciwiali się rozpoczęciu robót na przejętych działkach. Natomiast podeszły wiek właścicieli nieruchomości (na co wskazują w pismach kierowanych do organów) niewątpliwie miał wpływ na kwestię dopełnienia formalności związanych z wydaniem nieruchomości. Potwierdzeniem powyższego jest stwierdzenie E. K. i Z. K. w piśmie z [...] kwietnia 2019 r. cyt. "Odbyło się protokolarne przekazanie ww. działek, bez żadnych przeszkód na dowód, czego załącza się kopie protokółów. Do dnia [...].03.2019 roku nikt się nie zgłaszał o przekazanie ww. działek. Ponieważ przekazaliśmy działki w żądanym terminie, należy się 5% zwiększenia odszkodowania za te działki. Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna." W związku z powyższym, w ocenie Wojewody, zachodzą podstawy do powiększenia odszkodowania o kwotę równą 5% wartości nieruchomości, tj. o kwotę [...] zł, stosownie do art. 18 ust. 1e specustawy.

Skargę na decyzję z [...] czerwca 2019 r. wniosła Gmina Miasta [...], zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1) prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1e pkt 3 specustawy, poprzez uznanie, że zawarty w hipotezie tego przepisu czasownik "wyda" oznacza obowiązek działania organu zobowiązanego do odszkodowania, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu, ugruntowana w linii orzeczniczej sądów administracyjnych, pod pojęciem wydania nieruchomości nakazuje rozumieć podjęcie i ujawnienie takich czynności przez dotychczasowego właściciela, które zapewnią nowemu właścicielowi realną możliwość wykonywania w stosunku do niej wszelkich działań wynikających z prawa własności,

2) przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77, 80, 107 § 3 k.p.a., poprzez brak wszechstronnej oceny dowodów, polegający na pominięciu takich okoliczności jak doręczenie przez Starostę [...] uczestnikom decyzji [...], w której byli informowani o możliwości wydania nieruchomości w terminie 30 dni od daty jej doręczenia z możliwością uzyskania dodatkowego odszkodowania, braku jakiejkolwiek propozycji uczestników w zakresie daty i oferty swobodnego przejęcia przez Miasto [...] nieruchomości, pominięcie treści pism uczestników wskazujących na brak ich woli co do dobrowolnego wydania nieruchomości, a także dokonanych przez uczestników zasiewów, co wskazuje na ciągłość przekonania o przysługującym uczestnikom prawie własności, czy też samoistnego przez nich posiadania tej nieruchomości.

Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca Gmina wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i w takim też zakresie przekazanie jej Wojewodzie [...] do ponownego rozstrzygnięcia oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Kontroli Sądu w niniejszej sprawie podlegała decyzja Wojewody [...], którą organ odwoławczy uchylił punkt 2 rozstrzygnięcia ww. decyzji, powiększył ustalone odszkodowanie o kwotę [...] zł stanowiącą 5% wartości nieruchomości, zobowiązał Gminę Miasta [...] do wypłaty ustalonego odszkodowania w wysokości [...] zł na rzecz E. K. i Z. K., w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca odszkodowanie stanie się ostateczna oraz w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w moc.

W pierwszej kolejności trzeba zauważyć, że Gmina Miasto [...] zaskarżyła powyższą decyzję Wojewody [...] w całości. W tej sytuacji kontroli Sądu podlega całość powyższego rozstrzygnięcia, które dotyczy zarówno ustalenia odszkodowania, jak i powiększenia go o 5 % wartości nieruchomości. Odnosząc się zatem do legalności ustalenia odszkodowania Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że sporządzona w niniejszej sprawie opinia rzeczoznawcy majątkowego z [...] listopada 2018 r. o wartości nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] stanowi wiarygodny dowód w sprawie. Opinia ta nie narusza wymogów zawartych w art. 18 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 208 r., poz. 1474, ze zm., zwanej dalej "ustawą") oraz § 36 rozporządzenia Rady Ministrów z 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109, ze zm.). Treść powyższej opinii potwierdza w szczególności, że uwzględniono w niej wymogi zawarte w powołanych przepisach oraz ustalono wartość przedmiotowej nieruchomości według stanu nieruchomości w dniu [...] stycznia 2018 r. i wartości nieruchomości z dnia dokonanej wyceny. Rzeczoznawca majątkowy prawidłowo wyjaśnił dobór procedury określenia wartości nieruchomości, jak również dobór nieruchomości podobnych, przy zastosowaniu do wyceny metody korygowania ceny średniej, przy uwzględnieniu czynników wpływających na wartość nieruchomości. Wobec powyższego, zasadnie uznał organ, że przedmiotowy operat mógł stanowić podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Ustalona w opinii biegłego wartość nieruchomości mogła więc stanowić podstawę do ustalenia odszkodowania za przejętą nieruchomość.

W skardze Gmina Miasto [...] kwestionuje ocenę Wojewody, że ustalone odszkodowanie należało powiększyć o 5 % wartości nieruchomości na podstawie art. 18 ust. 1e ustawy z 10 kwietnia 2003 r.

Stosownie do powołanego przepisu, powiększenie odszkodowania o 5 % wartości nieruchomości może nastąpić w przypadku, w którym dotychczasowy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wyda tę nieruchomość niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna.

Z powyższego wynika, że jedynymi przesłankami do powiększenia odszkodowania o 5 % są wydanie nieruchomości oraz zachowanie 30-dniowego terminu dla dokonania tej czynności. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego słusznie przyjmuje się, że w powołanym przepisie mowa jest o wydaniu wywłaszczonej nieruchomości, a nie o gotowości do jej wydania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1091/18). Prezentowany jest tam również trafny pogląd, że przesłanki uzyskania podwyższonego o 5 % odszkodowania są spełnione również, gdy bez czynienia przeszkód przez byłego właściciela nieruchomości dochodzi do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez zarządcę drogi. Zwraca się przy tym uwagę, że przepisy ustawy z 10 kwietnia 2003 r. nie przewidują żadnej szczególnej formy wydania nieruchomości. W szczególności nie jest wymagane sporządzenie protokołu zdawczo-odbiorczego ani złożenie jednostronnego oświadczenia woli o przekazaniu nieruchomości. Również bierne zachowanie polegające na zaprzestaniu wykonywania uprawnień właścicielskich oznaczać może przekazanie władztwa faktycznego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 sierpnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2977/15, 13 października 2017 r., sygn. akt I OSK 3216/15 oraz z 9 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 63/16).

Zdaniem sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, skoro w treści art. 18 ust. 1e ustawy mowa jest o "wydaniu" nieruchomości w określonym terminie, to w tym terminie powinno dojść do przekazania nieruchomości inwestorowi albo w sposób wyraźny (przez złożenie stosownego oświadczenia woli), albo w sposób dorozumiany, tj. gdy właściciel nie czyni przeszkód w objęciu nieruchomości w posiadanie przez inwestora. Oczywistym jest jednak, że aby to bierne zachowanie byłego właściciela mogło skutkować otrzymaniem wskazanej wyżej 5 % premii konieczne jest aby w terminie określonym w art. 18 ust. 1e ustawy inwestor objął nieruchomość w posiadanie. W przeciwnym wypadku nie można mówić o faktycznym wydaniu, ani o tym że do wydania tego doszło w przepisanym terminie. Do wydania w sposób dorozumiany nie wystarcza bowiem jedynie wola wydania po stronie wydającego. Potrzebne jest jeszcze objęcie tej nieruchomości w posiadanie przez inwestora. Dopiero wówczas można mówić o dorozumianym wydaniu (przekazaniu) nieruchomości inwestorowi.

W niniejszej sprawie organ odwoławczy ustalił, że decyzja z [...] stycznia 2018 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna z dniem [...] lutego 2018 r. W tej sytuacji, jak prawidłowo ustalił organ, 30-dniowy termin wydania nieruchomości wynikający z art. 18 ust. 1e pkt 3 ustawy upłynął [...] marca 2018 r. Organ ustalił również, że wydanie wywłaszczonej nieruchomości nastąpiło protokólarnie 29 marca 2019 r., a więc z uchybieniem powyższego terminu. Organ wskazał następnie, że właściciele nie wnieśli odwołania od decyzji z [...] stycznia 2018 r. Z zebranych dowodów nie wynika również aby w jakikolwiek sposób sprzeciwiali się oni rozpoczęciu robót na wywłaszczonych działkach. Natomiast podeszły wiek właścicieli nieruchomości (na co wskazują w pismach kierowanych do organów) niewątpliwie miał, w ocenie organu, wpływ na kwestię dopełnienia formalności związanych z wydaniem nieruchomości. Na podstawie powyższych ustaleń Wojewoda przyjął, że w sprawie zostały spełnione przesłanki do powiększenia odszkodowania o kwotę równą 5% wartości nieruchomości.

W ocenie Sądu, powyższe stanowisko organu odwoławczego jest błędne.

Wojewoda nie uwzględnił bowiem tego, że zgodnie z treścią art. 18 ust. 1e ustawy, do wydania nieruchomości w sposób dorozumiany nie wystarcza jedynie wola jej wydania po stronie wydającego. Potrzebne jest jeszcze objęcie tej nieruchomości w posiadanie przez inwestora. Dopiero wówczas można mówić o dorozumianym wydaniu (przekazaniu) nieruchomości inwestorowi. Z art. 18 ust. 1e ustawy wynika, że wydanie to musi nastąpić w ściśle określonym terminie. Powołany przepis nie zawiera konstrukcji "gotowości wydania" w określonym terminie, lecz określa ten fakt (wydania) w sposób stanowczy, tj. że musi on nastąpić w określonym terminie. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy pozostaje bezsporne, że inwestor nie objął nieruchomości w posiadanie w 30-dniowym terminie przewidzianym w art. 18 ust. 1e ustawy. Poza sporem pozostaje również to, że wola wydania nieruchomości ze strony właścicieli nieruchomości nie została w jakikolwiek sposób zamanifestowana inwestorowi. Ponadto, w sprawie nie nastąpiły też żadne okoliczności faktyczne, na podstawie których można byłoby domniemywać lub zakładać, że taką zgodę wyrażono w sposób bierny. W szczególności, nie można za taką okoliczność uznać podnoszonego przez Wojewodę faktu, że właściciele nieruchomości nie wnieśli odwołania od decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Z akt sprawy wynika również, że przedmiotowe nieruchomości były użytkowane przez byłych właścicieli w dniu [...] marca 2019 r., co potwierdza pismo Gminy Miasta [...] do E. i Z. K. z [...] marca 2019 r., w którym mowa jest o konieczności przywrócenia stanu pierwotnego nieruchomości poprzez usunięcie nielegalnie wykonanych przez byłych właścicieli zasiewów. W aktach sprawy znajduje się również pismo byłych właścicieli z [...] marca 2019 r. informujące, że brak zapłaty i utrudnienia w sprawie pozostałych działek spowodowały podjęcie decyzji o obsianiu w całości. Zatem, w opisanych okolicznościach nie można uznać, że przedmiotowa nieruchomość została faktycznie inwestorowi wydana lub strona miała wolę jej wydania i ją wyrażała, czego, jak szczegółowo wskazano powyżej, wymaga art. 18 ust. 1e ustawy. Brak spełnienia wymaganych powołanym przepisem przesłanek wyłącza więc możliwość powiększenia w niniejszej sprawie kwoty odszkodowania o 5%.

Z akt sprawy wynika również, że decyzja z [...] stycznia 2018 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawierała pouczenie o treści art. 18 ust. 1e ustawy. W ocenie Sądu, zawarcie w ww. decyzji pouczenia o treści powołanego przepisu wypełnia wymogi informacyjne zawarte w art. 8 i 9 kpa. Wymaganie bowiem aby organ w sposób szczegółowy "instruował" strony o wykładni art. 18 ust. 1e ustawy wykracza poza zakres obowiązków organu wynikających z powyższych przepisów kpa. W orzecznictwie sądów administracyjnych słusznie przyjmuje się, że realizacja przez organ administracji publicznej obowiązku informowania stron, o którym mowa w art. 9 kpa, polega jedynie na ogólnym ukierunkowaniu strony co do przepisów prawa znajdujących zastosowanie w jej sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 stycznia 2018 r., II OSK 1788/16). Warto dodać, co trafnie zauważa skarżąca, że nie w każdym przypadku inwestor musi być zainteresowany niezwłocznym uzyskaniem dostępu do nieruchomości. Stąd też nie ma powodu aby organ w tym zakresie w wydanej decyzji precyzyjnie przewidywał i określał stronom procedury przekazania nieruchomości służące ustawowym powiększeniem należnego odszkodowania. Brak jest zatem powodów do nakładania na organ obowiązku pouczenia o powyższym.

Końcowo, odnosząc się do powołanych w zaskarżonej decyzji wyroków podnieść trzeba, że w nowszym orzecznictwie sądów administracyjnych odstąpiono od poglądów prezentowanych w tych orzeczeniach. Orzecznictwo sądów administracyjnych aktualnie opowiada się bowiem za tezą, że "pod pojęciem wydania nieruchomości w rozumieniu art. 18 ust. 1e ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 ze zm.) należy rozumieć podjęcie i ujawnienie takich czynności przez dotychczasowego jej właściciela, które zapewnią nowemu właścicielowi (inwestorowi) realną możliwość wykonywania w stosunku do niej wszelkich działań wynikających z prawa własności, a więc przede wszystkim posiadania, używania, pobierania pożytków, przetworzenia i rozporządzania rzeczą." (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 2517/13, z 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 3299/15, z 13 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 990/18 oraz z 9 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 1789/14).

Wobec powyższego, Sąd uznał podniesione w skardze zarzuty za uzasadnione, co prowadzić musiało do uchylenia zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem art. 18 ust. 1e ustawy z 10 kwietnia 2003 r., które miało wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.), orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy uwzględni wykładnię przepisów prawa materialnego i procesowego zawartą w niniejszym uzasadnieniu.