Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1672/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 82 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 748
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędziowie WSA Piotr Borowiecki (spr.), Andrzej Góraj, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2017 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty specjalnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], Prezes Rady Ministrów (dalej także: "organ") - działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. - dalej: "k.p.a.") - w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy - utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] maja 2016 r. o odmowie przyznania K. W. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") renty specjalnej, na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 748 ze zm. - dalej także: "ustawa o emeryturach i rentach z FUS").

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], działając na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - odmówił przyznania K. W. renty specjalnej.

W uzasadnieniu decyzji organ, powołując się na treść przepisu art. 82 ust. 1 cyt. ustawy - wskazał, że świadczenie może być przyznane osobie posiadającej wybitne zasługi w jakiejś dziedzinie aktywności, np. na niwie zawodowej, artystycznej, społecznej, sportowej, czy też politycznej oraz w przypadku zaistnienia nadzwyczajnych zdarzeń losowych. Prezes Rady Ministrów wskazał jednocześnie, że brana jest też pod uwagę sytuacja bytowa wnioskodawcy, jednakże zauważył, iż nie może być ona jedyną przesłanką uzasadniającą przyznanie takiego świadczenia. Mając na względzie powyższe, Prezes Rady Ministrów stwierdził, że okoliczności wynikające z uzasadnienia wniosku i nadesłanych dokumentów nie dają podstaw do przyznania skarżącemu świadczenia specjalnego.

W wyniku ponownego rozpatrzenie sprawy Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] maja 2015 r., nr [...], utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] stycznia 2015 r. odmawiającą przyznania skarżącemu renty specjalnej.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ stwierdził, że z wniosku przedłożonego przez stronę skarżącą wynika, iż od 55 lat skarżący trwa w służbie dla Ojczyzny, dla Polski i Polaków, pełniąc ją jako pracownik naukowy Uniwersytetu [...] (specjalizacja: [...]) oraz w ramach działalności społecznej, w tym na polu ochrony przyrody, ochrony środowiska, wpływu skażeń środowiska na zdrowie człowieka. Organ zauważył ponadto, że z informacji strony skarżącej wynika, iż skarżący jest autorem 550 prac naukowych, artykułów, map z zakresu [...]. Jednocześnie, skarżący wskazał, że od połowy lat 60-tych XX wieku był aktywnym działaczem opozycji niepodległościowej i jako pracownik naukowy był z tego powodu dyskryminowany. Według skarżącego, działania te, po przeniesieniu służbowym z Uniwersytetu [...] do Polskiej Akademii [...], nasiliły się i ostatecznie został bezprawnie usunięty z pracy, w wyniku czego pozostał bez środków do życia. Organ wskazał, że z oświadczenia skarżącego wynika, iż uniemożliwiono mu również podjęcie zatrudnienia. Jednocześnie, jak wskazał organ, skarżący podniósł, że na skutek represji politycznych nastąpiło poważne załamanie jego stanu zdrowia. Ponadto, jak wskazał organ, z informacji skarżącego wynika, że pomimo, iż całe życie poświęcił Polsce, teraz otrzymuje emeryturę, która nie pozwala na leczenie ani na najskromniejsze warunki życia. Prezes Rady Ministrów zauważył ponadto, że skarżący załączył do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy m. in.: "wyciąg (skrócony) z dokumentów znajdujących się w Archiwum Czynu Niepodległościowego dotyczących K. W." oraz "Biuletyn Komendy Naczelnej Związku [...]", wydanie specjalne z 2005 r. z okazji 65 tych urodzin Komendanta Naczelnego K. W. W dokumentach tych, jak wskazał organ, potwierdzono okoliczności podnoszone przez wnioskodawcę w uzasadnieniu wniosku o przyznanie renty specjalnej, a także wymieniono m.in. liczne gremia, w skład których wchodził skarżący oraz otrzymane przez niego odznaczenia i tytuły honorowe. Mając na względzie powyższe, Prezes Rady Ministrów stwierdził jednakże, iż zawarte w tych opracowaniach informacje są w wielu miejscach ogólnikowe, niejasne i nieokreślone w czasie. Organ uznał ponadto, że nie wskazano żadnych materiałów źródłowych, na których oparto dane tezy. Prezes Rady Ministrów zaznaczył jednocześnie, że również sam skarżący, mimo wezwań organu, nie nadesłał żadnych dokumentów mogących potwierdzać jego dokonania i doznane represje, na które się powołał w toku postępowania. Organ uznał również, że brak jest dokumentów potwierdzających, aby skarżący był kiedykolwiek "więźniem politycznym". Ponadto, w uzasadnieniu decyzji Prezes Rady Ministrów wskazał na pisemne wyjaśnienia skarżącego zawarte w piśmie z dnia [...] lipca 2014 r., a także na załączoną do owego pisma kopię opracowania "Zarys życia i walki K. W.", zawierającego obszerny tekst przedstawiający szczegółowy życiorys skarżącego oraz wymieniający "wybrane prace naukowe, rozprawy, artykuły, notatki naukowe, ekspertyzy, wiersze i in.". Prezes Rady Ministrów uznał jednakże, że brak jest wykazu materiałów źródłowych, na podstawie których opracowano informacje dotyczące działalności opozycyjnej wnioskodawcy i doznanych przez niego represji. Organ wskazał, że wnioskodawca powołując się na dziesiątki interpelacji dotyczących działań SB i MO wobec demonstrantów w stanie wojennym i problemów ochrony środowiska, przywrócenia historycznych nazw ulicom, ratowania grobów i kwater wojennych, a także problemów pozornie lokalnych, ale o istotnym ciężarze gatunkowym, społecznym i politycznym, nadesłał kopie kilku z nich, złożonych na sesjach Dzielnicowej Rady Narodowej [...] z lat 1978 -1983, przy czym - jak zauważył organ - części z nich był współautorem. Prezes Rady Ministrów wskazał ponadto, że na prośbę o nadesłanie dokumentów mogących potwierdzać polityczny charakter zwolnienia z pracy w 1979 r., skarżący stwierdził w piśmie z dnia [...] listopada 2014 r., że jego dokumenty w tej sprawie zostały mu skradzione, a z kolei ważne dokumenty, jakie znajdowały się w Kancelarii Tajnej PA[...], zaginęły. Organ wskazał ponadto w uzasadnieniu decyzji, iż przy piśmie z dnia [...] stycznia 2015 r. K. W. nadesłał wyrok Sądu Okręgowego w [...], Wydział [...] Karny z dnia [...] września 2014 r. zasądzający na jego rzecz odszkodowanie i zadośćuczynienia w łącznej kwocie 11.660 złotych na podstawie przepisów ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Organ podniósł, że z uzasadnienia powyższego wyroku Sądu Okręgowego w [...] wynika, że K. W. w 2008 r. złożył pozew o odszkodowanie i zadośćuczynienie w łącznej kwocie 25.000 złotych za krzywdę wynikłą z wyroku Sądu Okręgowego w [...] - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 1979 r. (wyrok oddalający jego odwołanie od rozwiązania umowy o pracę) i o stwierdzenie nieważności tego orzeczenia. Prezes Rady Ministrów stwierdził, że Sąd Okręgowy, orzekając w tej sprawie, oparł się na fragmentarycznych dokumentach z Instytutu Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz zeznaniach wnioskodawcy, które uznał za "prawdziwe i wiarygodne". Prezes Rady Ministrów zauważył, że z uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w [...] wynika, Sąd ten ustalił, iż K. W. był działaczem opozycji niepodległościowej od początku lat 60-tych XX wieku, a od 1979 r. był członkiem Komitetu Porozumienia [...] i członkiem redakcji podziemnych pism m.in. "[...]". Z tego powodu - jak ustalił Sąd Okręgowy - skarżący był "inwigilowany przez służby, działające w ramach ówczesnych władz". Mając powyższe na względzie, Prezes Rady Ministrów stwierdził, że Sąd nie miał wątpliwości, że K. W. był działaczem opozycyjnym, a jego zatrzymania miały związek z tą działalnością. Organ podniósł ponadto, że ze zgromadzonych w niniejszej sprawie dokumentów wynika, iż decyzją z dnia [...] maja 2014 r. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych potwierdził, że skarżący w okresie od dnia [..] czerwca 1979 r. do dnia [...] czerwca 1989 r. nie wykonywał pracy na skutek represji politycznych (wnioskodawca wystąpił o taką decyzję w celu uwzględnienia tego okresu przez ZUS). Prezes Rady Ministrów zaznaczył, że z dokumentów nadesłanych, na prośbę KPRM, przez Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wynika, iż decyzja ta wydana została w oparciu o informacje przekazane przez samego zainteresowanego oraz oświadczenia dwóch osób. Organ ustalił ponadto, że K. W. od dnia [...] maja 1983 r., tj. w wieku 43 lat, nabył prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Przy ustalaniu prawa i wysokości świadczenia uwzględniono okres zatrudnienia od dnia [...] grudnia 1964 r. do dnia [...] maja 1979 r. oraz okres odbywania studiów od dnia [...] października 1958 r. do dnia [...] września 1963 r. Po osiągnięciu wieku emerytalnego, ZUS w decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. przyznał skarżącemu emeryturę z urzędu. Ponadto, organ podniósł, iż po dostarczeniu ww. decyzji Szefa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] maja 2014 r. potwierdzającej okres niewykonywania pracy na skutek represji politycznych w okresie od dnia [...] czerwca 1979 r. do dnia [...] czerwca 1989 r., ZUS zaliczył ten okres, co spowodowało, że od dnia [...] czerwca 2014 r. skarżący miał podwyższoną otrzymywaną emeryturę. Z uzasadnienia decyzji wynikało ponadto, ze przed ostatnią waloryzacją (od dnia 1 marca 2015 r.) skarżący otrzymywał świadczenie w kwocie 1.267,66 złotych brutto (netto 1069,56 złotych). Jednocześnie, Prezes Rady Ministrów zauważył, że z informacji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] lipca 2014 r. wynika, iż skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymuje się z emerytury. Organ wskazał także, iż w związku z pełnieniem społecznej funkcji Komendanta Naczelnego Związku [...] i Prezesa Instytutu [...], skarżący mieszka w lokalu wydzielonym w Domu [...]. Organ wskazał, że skarżący nie ponosi wydatków związanych z zamieszkiwaniem w tym lokalu. Jednocześnie, Prezes Rady Ministrów zauważył, że z informacji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] wynika, iż skarżący jest osobą przewlekle chorą (według oświadczenia skarżącego złożonego przed pracownikiem MOPS, od 1960 r. cierpi on na astmę, a ponadto ma liczne schorzenia, zaś na leki ponosi wydatki w wysokości 300-400 złotych miesięcznie), lecz nie korzysta z pomocy MOPS.

W konsekwencji powyższych ustaleń, Prezes Rady Ministrów stwierdził, że zgromadzone w sprawie dokumenty nie wskazują na istnienie szczególnego przypadku dającego podstawę do przyznania skarżącemu świadczenia specjalnego. Organ podniósł, że podstawą uzyskania świadczenia specjalnego mogą być udokumentowane, konkretne dokonania, które wskazują, iż wnioskodawca podczas swojej działalności, np. sportowej, naukowej, społecznej, politycznej, gospodarczej, opozycyjnej, położył wybitne i niepowtarzalne zasługi, a jego obecna sytuacja socjalno-bytowa jest rażąco niesprawiedliwa w odniesieniu do jego dokonań. Taka okoliczność, zdaniem Prezesa Rady Ministrów - nie występuje jednak w niniejszej sprawie. Organ stwierdził wprawdzie, że skarżący - jako pracownik naukowy i członek wielu gremiów - zaangażowany był w działalność na rzecz ochrony przyrody i środowiska, niemniej jednak - w ocenie organu - brak jest dowodów, aby w działalności tej legitymował się wybitnymi, niepowtarzalnymi dokonaniami. Zdaniem organu, zebrany materiał dowodowy nie wskazuje też na to, aby skarżący legitymował się tego rodzaju zasługami w działalności społecznej, na którą się powołuje, w tym działalności na rzecz Związku [...]. Prezes Rady Ministrów uznał wprawdzie, że bezspornie skarżący pełnił w NSZZ "Solidarność" wskazane w zebranym materiale dowodowym funkcje, niemniej jednak, organ stwierdził, że skarżący, powołując się ogólnikowo na swoją działalność opozycyjną od lat 60-tych XX wieku, nie wskazał, ani też nie udokumentował żadnych swoich wybitnych, niepowtarzalnych dokonań w tej działalności, gdy tymczasem, tylko tego rodzaju zasługi mogą uzasadniać przyznanie świadczenia specjalnego. Prezes Rady Ministrów uznał jedocześnie, że zebrany materiał dowodowy nie potwierdza również, aby wnioskodawca poddany był jakimś szczególnym represjom, czy też szykanom z przyczyn o charakterze politycznym. W ocenie organu, również twierdzeniom skarżącego, jakoby w okresie pracy na U[...] i w PA[...], był on przez ówczesne władze szykanowany, przeczy fakt, iż w okresie tym skarżący wchodził w skład wielu rad, komitetów i zespołów zajmujących się sprawami związanymi z jego pracą naukową. Ponadto, jak wskazał organ odwołując się do zebranych dokumentów, w okresie 1979-1983 skarżący miał mandat radnego Dzielnicowej Rady Narodowej [...]. Ponadto organ uznał, iż z akt wynika, że skarżący do 1985 r., tj. do czasu zastrzeżenia, o którym mowa wyżej, miał możliwość wyjeżdżania za granicę, mimo że władzom znane były jego poglądy i działalność. Organ zauważył również, iż skarżący nie był też internowany, ani aresztowany.

W konsekwencji, Prezes Rady Ministrów uznał, że powyższe okoliczności nie świadczą o tym, aby działalność skarżącego była uważana za szczególnie zagrażającą ówczesnemu ustrojowi. Zdaniem organu, nie można każdej formy działalności opozycyjnej i związkowej traktować jako wybitnej i niepowtarzalnej, albowiem - jak wskazał organ - wyjątkowość świadczenia specjalnego wyklucza dopuszczalność stosowania tej instytucji powszechnie. W tej sytuacji, Prezes Rady Ministrów uznał, że zebrany materiał dowodowy nie daje podstaw do podzielenia subiektywnej oceny wnioskodawcy, jakoby jego działania, jak i przedstawiane represje, miały charakter wyjątkowy i niepowtarzalny. Organ stwierdził, że brak jest zatem podstaw do wyróżnienia skarżącego z grona innych działaczy opozycyjnych. Zdaniem organu, również zaangażowanie wnioskodawcy w pracę naukową i w działalność społeczną, także nie wyróżnia skarżącego z grona innych działaczy zaangażowanych w działalność społeczną w różnych dziedzinach, ani też w gronie pracowników naukowych wyższych uczelni, legitymujących się dokonaniami w pracy naukowo-badawczej. Konkludując, Prezes Rady Ministrów uznał, że okoliczności sprawy nie pozwalają na przyjęcie, iż w przypadku skarżącego zachodzą podstawy do przyznania renty na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Organ stwierdził, że samo powoływanie się na trudną sytuację materialną i zdrowotną, bez wykazania spełnienia przesłanek potwierdzających szczególny charakter sprawy, w rozumieniu powołanego przepisu, nie uzasadnia przyznania świadczenia specjalnego.

Od powyższej decyzji Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] maja 2015 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W wyniku rozpoznania skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1159/15, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] stycznia 2015 r.

W uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie stwierdził, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, że sądowa kontrola decyzji mającej charakter uznaniowy, a do takich należy decyzja w przedmiocie renty specjalnej, sprowadza się zasadniczo do zbadania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem z zachowaniem procedury administracyjnej. Sąd wskazał, że zobowiązany jest zbadać, czy w takim postępowaniu podjęto kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano dowody celem ustalenia przesłanek do przyznania świadczenia, a także, czy organ uwzględnił słuszny interes strony. WSA w Warszawie zauważył jednocześnie, że kontroli sądowej podlega samo uzasadnienie decyzji uznaniowej z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną oraz z wyrażeniami normatywnymi, określającymi przesłanki aktualizacji upoważnienia do decyzji uznaniowej (vide: wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 130/10, czy też wyrok NSA z dnia 6 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK1981/14 - publik. /w:/ www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie, WSA w Warszawie podkreślił, ze w takim przypadku rozstrzygnięcie dokonane na podstawie kryteriów słuszności, czy też celowości pozostaje poza kontrolą sądową (podobnie /w:/ wyrok NSA z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 2282/12). Powołując się na normę prawną wyrażoną w przepisie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, WSA w Warszawie wskazał w uzasadnieniu wydanego wyroku, iż w sprawie niniejszej zasadnicze znaczenie miało dokonanie przez organ wykładni pojęcia "w szczególnie uzasadnionych przypadkach" i odniesienie tego pojęcia do stanu faktycznego sprawy. Sąd zauważył, że przepis art. 82 ust. 1 cyt. ustawy nie określa, jakie okoliczności są uznawane za szczególne. W tej sytuacji, Sąd uznał, że stanowisko Prezesa Rady Ministrów, iż przedmiotowe uprawnienia należy łączyć z wybitnymi zasługami na niwie artystycznej, społecznej, kulturalnej, gospodarczej, czy też politycznej, mieści się w przyznanych kompetencjach wyznaczania kryteriów przyznawania omawianego świadczenia. Sąd wskazał, iż przyjęte przez organ kryteria przyznawania tego świadczenia zostały zaaprobowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, a także Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt P 28/05, wskazał, że ratio legis świadczeń specjalnych jest uhonorowanie i zapewnienie godziwych warunków bytowych osobom, które mają wybitne, indywidualne, także w znaczeniu "niepowtarzalne" zasługi i osiągnięcia w określonej dziedzinie aktywności. Sąd podniósł także, że brana jest również pod uwagę sytuacja bytowa, jakkolwiek nie może być ona jedyną przesłanką przyznania stosownego świadczenia. Ponadto, WSA w Warszawie zauważył, że świadczenia specjalne nie mogą zastępować świadczeń o charakterze socjalnym, które są udzielane jedynie z tytułu trudnej sytuacji zdrowotnej lub materialnej. Sąd stwierdził jednocześnie, że z uzasadnienia decyzji, w tym zwłaszcza uznaniowej, musi wynikać, że organ wszechstronnie rozważył wszystkie okoliczności sprawy. Wskazał ponadto, że warunkiem koniecznym zaś dokonania tych rozważań jest ustalenie stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.), jako elementu tego procesu, niezbędnego do dokonania właściwej oceny (art. 80 k.p.a.).

Mając powyższe na względzie, WSA w Warszawie w uzasadnieniu wydanego wyroku z dnia 15 stycznia 2016 r. uznał, iż z treści spornej decyzji Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] stycznia 2015 r. nie wynika nie tylko, aby organ ten dokonał wszechstronnej oceny materiału dowodowego, ale przede wszystkim nie wynika, aby organ dokonał jakichkolwiek ustaleń stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.). Zdaniem Sądu, z uzasadnienia tej decyzji wnioskodawca nie ma możliwości powziąć wiedzy, co do tego, z jakich przyczyn przywołane przez niego okoliczności i zdarzenia, przedstawiona działalność naukowa, społeczna i opozycyjna, które w ocenie strony uprawniały do wystąpienia o rentę specjalną, nie zasługują na potraktowanie ich jako szczególnie uzasadnionego przypadku. Jednocześnie, WSA w Warszawie zarzucił, iż organ naruszył przepis art. 8 k.p.a. statuujący zasadę pogłębiania zaufania do organu władzy, a także naruszył przepisy art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Biorąc pod uwagę treść decyzji Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] stycznia 2015 r., WSA w Warszawie stwierdził również, że organ sprowadził postępowanie w sprawie renty specjalnej z wniosku skarżącego do jednej instancji, tj. w tym przypadku jednokrotnego jej rozpatrzenia, co narusza w sposób istotny zarówno powołane wyżej przepisy, jak i przepis art. 15 k.p.a.

W konsekwencji, wobec braku uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r., WSA w Warszawie uznał, że ograniczona została też możliwość odniesienia się przez stronę w postępowaniu administracyjnym do dokonanej przez organ oceny materiału dowodowego.

Sąd stwierdził, że w przypadku decyzji, o której mowa w art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wybór przez organ sposobu rozstrzygnięcia sprawy musi znajdować wyraz w uzasadnieniu decyzji, zaś pozostawienie Prezesowi Rady Ministrów oceny, czy sytuacja wnioskodawcy nosi cechy szczególnie uzasadnionego przypadku nie oznacza, że organ ten może rozstrzygnąć sprawę bez wszechstronnego rozważenia oraz odniesienia się w decyzji do okoliczności i zdarzeń powołanych przez wnioskodawcę (vide: wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 2350/12).

W tej sytuacji, Sąd uznał, że utrzymanie przez Prezesa Rady Ministrów w mocy własnej decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r., noszącej cechy decyzji dowolnej, stanowiło naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Jednocześnie, WSA w Warszawie podkreślił, że analiza zgromadzonego materiału dowodowego winna zmierzać do stwierdzenia, czy ten konkretny przypadek należy uznać za przypadek "szczególnie uzasadniony". Sąd uznał natomiast, iż nie jest rolą organu w tym postępowaniu administracyjnym i nie jest dopuszczalne kwestionowanie tak ustaleń zawartych w wyroku sądu powszechnego, jak też decyzji innego organu administracji publicznej (pozostającej w obrocie prawnym), a potwierdzającej niewykonywanie przez wnioskodawcę pracy na skutek represji politycznych, dla uzasadnienia odmownego rozstrzygnięcia, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

W konsekwencji, WSA w Warszawie w uzasadnieniu wydanego wyroku z dnia 15 stycznia 2016 r. uznał, iż ponownie rozpoznając sprawę z wniosku skarżącego o przyznanie renty specjalnej, Prezes Rady Ministrów rozstrzygnie ją po rozważeniu wszystkich okoliczności ustalonego przez siebie stanu faktycznego. W szczególności, Sąd uznał, że wszechstronnego rozważenia wymaga, czy działalność na rzecz ochrony przyrody, działalność społeczna, czy też działalność opozycyjna, na którą powołuje się wnioskodawca, stanowi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, umożliwiający przyznanie renty specjalnej. Sąd stwierdził, że uzasadnienie decyzji powinno spełniać wymogi określone w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., zaś dopełnienie tych wymogów stanowić będzie wyraz należytego rozpatrzenia sprawy indywidualnej i przyczyni się do pogłębienia zaufania jednostki do władzy publicznej.

W wyniku uchylenia obu spornych decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sprawa wniosku skarżącego z dnia [...] czerwca 2014 r. o przyznanie renty specjalnej, na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, trafiła ponownie do rozpatrzenia przez Prezesa Rady Ministrów, który po ponownym przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego decyzją z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] odmówił przyznania skarżącemu świadczenia, o którym mowa w art. 82 ust. 1 cyt. ustawy.

W uzasadnieniu wydanej decyzji Prezes Rady Ministrów, dokonując szczegółowej analizy zgromadzonych w toku postępowania materiałów dowodowych - uznał, że nie wskazują one na istnienie szczególnego przypadku dającego podstawę do przyznania skarżącemu świadczenia specjalnego.

Organ zauważył, że ustawodawca pozostawił wyłącznemu uznaniu Prezesa Rady Ministrów, jakie okoliczności uprawniające do nabycia świadczenia specjalnego należy uznać za szczególne. Zdaniem organu, podstawą uzyskania świadczenia specjalnego przyznawanego w trybie szczególnym przez Prezesa Rady Ministrów mogą być udokumentowane, konkretne dokonania, które wskazują, iż wnioskodawca podczas swojej działalności, np. sportowej, naukowej, społecznej, politycznej, gospodarczej, czy też opozycyjnej osiągnął wybitne i niepowtarzalne zasługi, a jego obecna sytuacja socjalno-bytowa jest rażąco niesprawiedliwa w odniesieniu do jego dokonań. Mając to na względzie, organ uznał, iż taka okoliczność w przypadku skarżącego nie występuje.

W uzasadnieniu decyzji Prezes Rady Ministrów stwierdził, że ze zgromadzonego materiału dowodowego bezspornie wynika, iż skarżący, jako pracownik naukowy i członek wielu gremiów, zaangażowany był w działalność na rzecz ochrony przyrody i środowiska. Organ uznał jednak, że brak jest dowodów, aby w działalności tej legitymował się wybitnymi, niepowtarzalnymi dokonaniami. Zdaniem organu, zebrany materiał dowodowy nie wskazuje też na to, aby skarżący legitymował się tego rodzaju zasługami w działalności społecznej, na którą się powołuje, w tym w ramach działalności na rzecz Związku [...]. Organ uznał, że bezsporne jest to, iż skarżący pełnił w NSZZ "Solidarność" wskazane w zebranym materiale dowodowym funkcje. Niemniej jednak, organ stwierdził, że powołując się ogólnikowo na swoją działalność opozycyjną od lat 60-tych XX wieku, skarżący nie wskazał, ani też nie udokumentował żadnych swoich wybitnych, niepowtarzalnych dokonań w tej działalności, a tylko tego rodzaju zasługi mogą uzasadniać przyznanie świadczenia specjalnego przez Prezesa Rady Ministrów. Zdaniem organu, na takie dokonania wnioskodawcy nie wskazują też dokumenty zgromadzone w niniejszej sprawie. Zebrany materiał dowodowy nie potwierdza również, aby wnioskodawca poddany był szczególnym represjom, czy też szykanom z przyczyn o charakterze politycznym. Organ podniósł, iż z tytułu dwóch zatrzymań, na które wnioskodawca się powołuje, otrzymał odszkodowanie i zadośćuczynienie w kwocie uznanej przez niezawisły Sąd za adekwatną do poniesionych strat i doznanych szkód. Natomiast, jak stwierdził organ, okres niewykonywania pracy na skutek represji politycznych od dnia [...] czerwca 1979 r. do dnia [...] czerwca 1989 r. uwzględniony został przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, co spowodowało, jak w przypadku innych osób posiadających takie decyzje, zwiększenie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych emerytury należnej w zwykłym trybie. Ponadto, organ uznał, że skarżący, powołując się na zwolnienie z pracy z powodów politycznych, miał możliwość zgłoszenia ponownego podjęcia pracy w tym zakładzie pracy na mocy przepisów ustawy z dnia 24 maja 1989 r. o przywróceniu praw pracowniczych osobom pozbawionym zatrudnienia za działalność związkową, samorządową, przekonania polityczne i religijne. Organ podkreślił jednocześnie, że renty i emerytury specjalne nie stanowią formy odszkodowania, czy też zadośćuczynienia z jakiegokolwiek tytułu. Prezes Rady Ministrów zauważył, że w okresie pracy na U[...] i w PA[...], podczas której - jak podnosił skarżący – miał być przez ówczesne władze szykanowany, wchodził w skład wielu rad, komitetów i zespołów zajmujących się sprawami związanymi z jego pracą naukową. Ponadto, jak wskazał organ z dokumentów zgromadzonych w toku postępowania wynika, iż w okresie 1979-1983 miał mandat radnego Dzielnicowej Rady Narodowej [...]. Organ zauważył ponadto, że skarżący nie był też internowany, ani aresztowany. W ocenie organu, powyższe okoliczności nie świadczą o tym, aby działalność wnioskodawcy, znana władzom, była uważana za szczególnie zagrażającą ówczesnemu ustrojowi. Z kolei, w związku z powoływaniem się przez skarżącego na swoją działalność opozycyjną, organ wskazał, iż nie kwestionuje jej, niemniej uznał, że transformacja systemowa w Polsce została zapoczątkowana przez bardzo wielu Polaków, wiążących się z różnymi organizacjami podziemia, opozycją demokratyczną, stających się członkami NSZZ "Solidarność", bądź jedynie sympatyzujących z tym związkiem lub innymi organizacjami. Był to jednak, zdaniem organu, masowy protest społeczny w obronie godności i praw pracowniczych. Wszyscy ci działacze postrzegani byli przez ówczesne władze jako osoby zagrażające ustrojowi, co niejednokrotnie skutkowało ich zatrzymaniem, aresztowaniem, skazaniem, internowaniem, zwolnieniem z pracy, trudnościami ze znalezieniem zatrudnienia, dokonywaniem rewizji w miejscu zamieszkania czy pobytu oraz wzywaniem do stawiennictwa w siedzibach ówczesnych organów bezpieczeństwa, co niejednokrotnie wpłynęło na ich całkowitą i trwałą niezdolność do pracy. Dlatego też, zdaniem organu, nie można każdej formy działalności opozycyjnej i związkowej traktować jako wybitnej i niepowtarzalnej. Prezes Rady Ministrów zauważył, że wyjątkowość świadczenia specjalnego wyklucza dopuszczalność stosowania tej instytucji powszechnie oraz przesądza, że świadczenie przyznawane na podstawie art. 82 ustawy o emeryturach i rentach z FUS może być przyznane tylko w rzeczywiście wyjątkowych, nadzwyczajnych sytuacjach. W związku z tym, organ uznał, że nie może być ono taktowane ani jako pomoc finansowa dla wszystkich osób zaangażowanych w różnym stopniu w działalność opozycyjną, znajdujących się obecnie w trudnej sytuacji materialnej, zdrowotnej i życiowej, ani też jako forma rekompensaty za wyrządzone, czy też odczuwane krzywdy i uszczerbki, albowiem o roszczeniach z tego tytułu orzekają niezawisłe sądy.

Mając na względzie zebrany materiał dowodowy, Prezes Rady Ministrów uznał, że nie daje on podstaw do podzielenia subiektywnej oceny strony skarżącej, że jego działania miały charakter wyjątkowy i niepowtarzalny, albowiem brak jest podstaw do wyróżnienia właśnie skarżącego z grona innych działaczy opozycyjnych. Zdaniem organu, nie ma również podstaw do uznania, że szykany, na które skarżący się powołuje, miały wyjątkowy charakter wśród represji i szykan stosowanych przez ówczesne władze wobec działaczy opozycyjnych.

Organ podkreślił ponadto, iż nie kwestionuje również zaangażowania skarżącego w pracę naukową i w działalność społeczną, jednakże, w ocenie organu, z akt sprawy nie wynika, aby działalność ta wyróżniała skarżącego z grona innych działaczy zaangażowanych w działalność społeczną w różnych dziedzinach, ani też w gronie pracowników naukowych wyższych uczelni, legitymujących się dokonaniami w pracy naukowo-badawczej. W tym miejscu, organ zauważył, że brak jest poparcia starań wnioskodawcy o świadczenie specjalne ze strony byłych pracodawców.

W konsekwencji, Prezes Rady Ministrów uznał, że tak udokumentowane okoliczności sprawy nie pozwalają na przyjęcie, iż są one wystarczające do wypełnienia dyspozycji art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, albowiem nie spełniają wymaganego kryterium wyjątkowości, w rozumieniu powołanego przepisu, a tym samym nie uzasadniają przyznania skarżącemu świadczenia specjalnego przez Prezesa Rady Ministrów.

Organ zauważył jednocześnie, że działacze opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowane z powodów politycznych znajdujące się w trudnej sytuacji bytowej mogą otrzymać świadczenie pieniężne i pomoc pieniężną, które przyznaje Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych. W tej sytuacji, organ podniósł, iż skarżący może podjąć starania o przyznanie świadczeń na podstawie przepisów ww. ustawy.

Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2016 r. skarżący wystąpił o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej w/w decyzją Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] maja 2016 r. dotyczącą odmowy przyznania renty specjalnej.

W wyniku ponownego rozpatrzenie sprawy Prezes Rady Ministrów, działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., decyzją z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] maja 2016 r. o odmowie przyznania skarżącemu renty specjalnej, na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

W uzasadnieniu wydanej decyzji Prezes Rady Ministrów, dokonując szczegółowej analizy zgromadzonych w toku postępowania materiałów dowodowych - podtrzymał swoje stanowisko, iż zebrany materiał nie daje jednak podstaw do uznania, że działania skarżącego, jak i przedstawiane przez niego represje kierowane w stosunku do jego osoby, miały charakter wyjątkowy i niepowtarzalny, wyróżniający skarżącego w gronie innych działaczy antykomunistycznych zaangażowanych w różne formy działalności opozycyjnej. Zdaniem organu, posiadania wybitnych, niepowtarzalnych zasług, w rozumieniu art. 82 ust. 1 ustawy o emerytach i rentach z FUS, nie potwierdza również fakt otrzymania statusu osoby pokrzywdzonej, na co skarżący się powołuje. W ocenie organu, uznać należy, iż fakt, że wnioskodawca, jak wynika z akt, nie był internowany, tymczasowo aresztowany, czy też skazany, mimo iż odpowiednie służby posiadały informacje o poglądach i działalności skarżącego, potwierdza fakt, że nie był on jednym z czołowych działaczy opozycji antykomunistycznej. Organ zauważył, że również Sąd Okręgowy w [...], Wydział [...] Karny w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] września 2014 r. w sprawie z wniosku skarżącego o odszkodowanie i zadośćuczynienie, orzekł, że z dostępnych materiałów wynika, iż przeciwko skarżącemu nie prowadzono żadnego oficjalnego postępowania. W tej sytuacji, organ uznał więc, że zgromadzone dokumenty nie potwierdzają, aby wnioskodawca był represjonowany, czy też szykanowany w szczególny sposób.

Prezes Rady Ministrów podkreślił, że z akt sprawy wynika, iż Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] maja 2014 r. potwierdził, że skarżący nie wykonywał pracy na skutek represji politycznych w okresie od dnia [...] czerwca 1979 r. do dnia [...] czerwca 1989 r., a Sąd Okręgowy w [...], Wydział [...] Karny, wyrokiem z dnia [...] września 2014 r. potwierdził, że w 1979 r. skarżący stracił pracę z powodów politycznych. Organ zauważył, iż nie kwestionuje tych okoliczności, podobnie jak faktu zastrzeżenia wyjazdów za granicę w latach 1985-1987 r. Organ wskazał też, iż skarżący był dwukrotnie zatrzymany, co potwierdził Sąd Okręgowy w [...] we wskazanym powyżej wyroku, przyznając z tego tytułu skarżącemu stosowne odszkodowanie i zadośćuczynienie, uznane za adekwatne do poniesionej straty i doznanej szkody. Jednocześnie, organ zauważył, że okres niewykonywania pracy potwierdzony we wskazanej powyżej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, ZUS uwzględnił przy ustalaniu stażu pracy, co spowodowało podwyższenie kwoty należnej emerytury. Ponadto, organ podniósł, że renty i emerytury specjalne nie stanowią formy odszkodowania, czy też zadośćuczynienia z jakiegokolwiek tytułu, w tym z tytułu represji z powodów politycznych. Tak więc, organ uznał, że powyższe okoliczności, których organ nie kwestionuje, nie mogą stanowić podstawy przyznania prawa do świadczenia specjalnego. Zdaniem organu, przyjęcie innego stanowiska prowadziłoby do tego, że każdej osobie zwolnionej z pracy z powodów politycznych, czy też pozbawionej możliwości zatrudnienia w okresie do czerwca 1989 r., musiałoby być przyznane świadczenie specjalne, zaś taki pogląd jest nie do przyjęcia.

Ponadto, organ podniósł, że ustawa z dnia 24 maja 1989 r. o przywróceniu praw pracowniczych osobom pozbawionym zatrudnienia za działalność związkową, samorządową, przekonania polityczne i religijne, stwarzała m.in. możliwość ponownego podjęcia zatrudnienia w zakładzie pracy, z którego pracownik został zwolniony z uwagi na takie okoliczności. Organ uznał jednakże, iż z akt postępowania nie wynika, aby skarżący z tej możliwości skorzystał.

Ponadto, Prezes Rady Ministrów wskazał, że działacze opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowane z powodów politycznych, znajdujące się w trudnej sytuacji bytowej, mogą otrzymać świadczenie pieniężne i pomoc pieniężną, które przyznaje Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych. Trak więc, organ uznał, że z uwagi na okoliczności, na które skarżący powołuje się, może on podjąć starania o przyznanie świadczeń na podstawie przepisów w/w ustawy.

Prezes Rady Ministrów wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego bezspornie wynika, że skarżący, jako pracownik naukowy i członek wielu gremiów, zaangażowany był w działalność na rzecz ochrony przyrody i środowiska. Organ uznał jednak, że brak jest dowodów, aby w działalności tej legitymował się wybitnymi, niepowtarzalnymi dokonaniami, wyróżniającymi go m.in. w gronie innych członków organizacji, do których należał. Zebrany materiał dowodowy nie wskazuje też na to, aby legitymował się tego rodzaju zasługami w działalności społecznej, na którą się powołuje, w tym. w działalności na rzecz Związku [...].

Fakt, że wnioskodawca miał w swoim dorobku kilkaset różnych publikacji oraz był członkiem wielu rożnych gremiów, nie jest jednoznaczny z legitymowaniem się w pracy naukowej, wybitnymi niepowtarzalnymi zasługami. Jednocześnie, organ zauważył, że w sprawie skarżącego, jego starań o rentę specjalną nie poparło ani Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, do którego Kancelaria Prezesa Rady Ministrów wystąpiła w związku z tym, że wnioskodawca był pracownikiem naukowym U[...] (asystent, starszy asystent, samodzielny geograf), ani też Polska Akademia [...], co potwierdza ocenę organu, że nie kwestionując dorobku skarżącego, uznać należy, iż brak jest podstaw do uznania, że w pracy skarżący legitymuje się wybitnymi, niepowtarzalnymi zasługami.

Również, jeśli chodzi o powoływaną w sposób ogólnikowy swoją działalność opozycyjną od lat 60-tych XX wieku, organ uznał, że strona nie wskazała, ani też nie udokumentowała swoich wybitnych, niepowtarzalnych dokonań w działalności na rzecz związku NSZZ "Solidarność". Zdaniem organu, sam fakt wchodzenia w skład różnych komisji, czy też pełnienia funkcji, nie jest jednoznaczny z legitymowaniem się związanymi z tym wybitnymi, niepowtarzalnymi zasługami, a tylko tego rodzaju zasługi - według organu - mogą uzasadniać przyznanie świadczenia specjalnego przez Prezesa Rady Ministrów.

Ustosunkowując się z kolei do powoływanych przez skarżącego rzekomych szykan z przyczyn politycznych stosowanych wobec niego w czasie pracy zawodowej na Uniwersytecie [...] i w PA[...], Prezes Rady Ministrów zauważył, że w okresie tego zatrudnienia wnioskodawca wchodził do wielu rad, komitetów i zespołów zajmujących się sprawami związanymi z jego pracą naukową.

Ponadto, organ ponownie przypomniał, że z dokumentów wynika, iż w okresie 1979-1983 miał mandat radnego Dzielnicowej Rady Narodowej [...], a także, iż wnioskodawca do 1985 r. miał możliwość wyjeżdżania za granicę, mimo że władzom znane były jego poglądy i działalność. Organ ponownie zwrócił uwagę na fakt braku internowania, czy też aresztowani. W tej sytuacji organ uznał, że powyższe okoliczności nie świadczą o tym, aby działalność wnioskodawcy była uważana za szczególnie zagrażającą ówczesnemu ustrojowi.

Organ dodał, że trudna sytuacja bytowa, w tym materialna i zdrowotna, bez wykazania spełnienia jednej z przesłanek potwierdzających szczególny charakter sprawy, w rozumieniu przepisu art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, nie uzasadnia przyznania świadczenia specjalnego, albowiem - w świetle dotychczasowego orzecznictwa - świadczenie specjalne nie ma charakteru socjalnego i nie zależy wyłącznie od potrzeb osoby ubiegającej się o nie, nawet w sytuacji, gdy potrzeby te byłyby w pełni uzasadnione.

Reasumując, Prezes Rady Ministrów uznał, że w przedmiotowej sprawie udokumentowane okoliczności nie wskazują na istnienie szczególnego przypadku dającego podstawę do przyznania skarżącemu świadczenia specjalnego.

W piśmie z dnia 24 sierpnia 2016 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lipca 2016 r.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, skarżący zarzucił organowi rażący brak obiektywizmu, a także kwestionowanie oraz świadome pominięcie niepodważalnie udokumentowanych faktów, co - zdaniem skarżącego - świadczy o złej woli organu i rażącej nieznajomości realiów okresu od lat 50/60-tych XX w. do czasów obecnych, i to nie tylko w odniesieniu do działalności konspiracyjnej, opozycyjnej, ale i wielorakich aspektów działalności na niwie naukowej, społecznej, czy też wychowawczej. Skarżący zarzucił jednocześnie, iż w obu spornych decyzjach Prezes Rady Ministrów całkowicie pominął zasadniczej wagi stwierdzenia i zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w wyroku z dnia 15 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1159/15. Skarżący zauważył, że we wspomnianym wyroku Sąd wskazał na naruszenie licznych przepisów k.p.a. i w konsekwencji nakazał usunięcie tych naruszeń prawa, wskazując na konieczność "należytego rozpatrzenia sprawy indywidualnej", co "(...) przyczyni się do pogłębienia zaufania jednostki do władzy publicznej".

Ponadto, skarżący zarzucił, że obie sporne decyzje nie tylko w żadnej mierze nie uwzględniły zaleceń Sądu, ale powtórzone w nich zostały stwierdzenia niedopuszczalne i jawnie nieprawdziwe, stojące w rażącej sprzeczności z niepodważalnie udokumentowanymi faktami. Jednocześnie, skarżący zarzucił, że obie wspomniane decyzje, obok zasadniczej wagi naruszeń prawa, są krzywdzące i niesprawiedliwe, ale również obrażające nie tylko skarżącego, ale i te osoby, z którymi przez dziesięciolecia skarżącemu było dane służyć Polsce.

W ocenie skarżącego, brak obiektywizmu, nierzetelność i zła wola przebijają aż nadto wyraźnie przez sformułowania zawarte w uzasadnieniu decyzji, co - zdaniem skarżącego - świadczy o tym, iż uzasadnienie to służy w sposób oczywisty przyjętej a priori decyzji o odmowie przyznania renty specjalnej. Skarżący zarzucił również, że zaprezentowana przez organ interpretacja działalności, zasług, a także osiągnięć skarżącego jest tendencyjna i ma służyć wyłącznie deprecjonowaniu tychże poprzez posługiwanie się nieprawdą i niedomówieniami. Jednocześnie, skarżący, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w pismach kierowanych w tej sprawie do Prezesa Rady Ministrów, a w szczególności w piśmie z dnia [...] czerwca 2016 r., a także zarzuty skargi skierowanej w dniu 17 czerwca 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarżący zwrócił ponadto uwagę na znajdujące się w treści spornej decyzji organu nieprawidłowości dotyczące zarówno powołania się na artykuł z "[...]" z 2002 r., jak również niewłaściwie zacytowane słów żołnierza [...][...] E. J., z którym skarżący współpracował. Skarżący zarzucił również, iż w spornej decyzji po raz kolejny pominięto istotny fakt, że to TKK powołała skarżącego na stanowisko Przewodniczącego Społecznego Komitetu [...] NSZZ "Solidarność". Skarżący podniósł ponadto, że nie wie, dlaczego - wbrew faktom i dokumentom - w uzasadnieniu spornej decyzji powraca się do wyroku Sądu Pracy z 1979 r. Skarżący wyjaśnił ponadto, że z ZMP został wyrzucony i nie był "aktywny". Jednocześnie, skarżący wskazał na okoliczności dotyczące zarówno sprawy T., jak i sprawy dotyczącej zamknięcia Wydziału [...] Huty [...] w [...].

Skarżący podniósł, iż - wbrew twierdzeniom organu - ma oryginały dokumentów świadczących o tym, iż przeciwko niemu toczyło się szereg postępowań, o czym informował Kancelarię Prezesa Rady Ministrów. Wskazał jednocześnie, iż całej dokumentacji poszukuje od lat bezskutecznie w Instytucie Pamięci Narodowej.

Zdaniem skarżącego, wszystkie przesłane dokumenty, wyjaśnienia i opinie uzasadniające jego wniosek zostały przy opracowaniu spornej decyzji albo pominięte, albo zmarginalizowane. W konsekwencji, zdaniem strony skarżącej, decyzja ta stanowi jaskrawy przykład podważania zaufania do władzy publicznej, co mocno zaakcentował również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w swym prawomocnym wyroku z dnia 15 stycznia 2016 r.

Konkludując, skarżący wskazał, że jako obywatel Rzeczypospolitej, jako Polak, a także jako człowiek ma prawo oczekiwać uczciwego, zgodnego z prawem, rzetelnego i zarazem kompleksowego rozpatrzenia swojej sprawy, z uwzględnieniem zaleceń WSA w Warszawie zawartych we wspomnianym wyżej wyroku.

W odpowiedzi na skargę Prezes Rady Ministrów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 11 maja 2017 r. reprezentująca skarżącego adwokat - pełnomocnik z urzędu - podtrzymała zarzuty skargi oraz dotychczasową argumentację strony skarżącej, wnosząc dodatkowo o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a.").

W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga K. W. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja Prezes Rady Ministrów z dnia [...] lipca 2016 r., jak i utrzymana nią w mocy decyzja tego organu z dnia [...] maja 2016 r., nr [...], odmawiająca przyznania skarżącemu renty specjalnej - nie naruszają przepisów prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że Prezes Rady Ministrów, wydając obie sporne decyzje administracyjne w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu renty specjalnej - nie dopuścił się naruszenia norm procedury administracyjnej, w tym przede wszystkim przepisów art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.

Organ prawidłowo ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, ustosunkowując się jednocześnie do wszelkich wątpliwości i argumentów strony skarżącej.

Ponadto, w ocenie Sądu, wydając przedmiotowe decyzje administracyjne, Prezes Rady Ministrów nie dopuścił się również naruszenia norm prawa materialnego, w tym mającego zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie przepisu art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Sąd stwierdził jednocześnie, że - wbrew zarzutom strony skarżącej - Prezes Rady Ministrów nie dopuścił się naruszenia normy prawnej wyrażonej w przepisie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawidłowo stosując się w pełni do oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1159/15.

W kontekście powyższego wyroku tutejszego Sądu, na wstępie rozważań merytorycznych dotyczących oceny legalności spornych decyzji Prezesa Rady Ministrów, należy wyraźnie zaznaczyć, że zgodnie z przepisem art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Przyjmuje się zgodnie, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla tego sądu oraz organu administracji publicznej zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że organ administracji jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach, a tym bardziej w orzeczeniach organów administracyjnych wydanych w innych sprawach (por. m.in. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 5, LexisNexis, Warszawa 2012, s. 398; podobnie: T. Woś /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 4, LexisNexis, Warszawa 2011, s. 691-692 i cyt. tam m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 marca 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 2320/05, LexPolonica nr 402781).

Uznać trzeba, że nawet w przypadku sporu co do stanu faktycznego, będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny prawnej sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym do tego trybie. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego (tak również: m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 1999 r., sygn. akt I SA 1089/99, niepublik.).

Przez ocenę prawną, o której mowa w art. 153 p.p.s.a., rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.

Niewątpliwie, ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie administracji oraz sądzie, może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku.

Pamiętać należy przy tym, że ocena prawna, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a., to wyjaśnienie przez sąd istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku, a więc nie tylko sama wykładnia w ścisłym tego słowa znaczeniu (tak m. in. /w:/ wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 marca 2004 r., sygn. akt IV SA 3103/02).

Należy ponadto wskazać, że ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny ogranicza się do kontroli, czy organy administracji prawidłowo uwzględniły wytyczne zawarte w poprzednim wyroku, a także oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku. Te natomiast kwestie, które były już przedmiotem oceny sądu i co do których sąd nie dopatrzył się uchybień w działaniu organu administracji, ponownie oceniane być nie mogą.

Warto zauważyć, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 426/08, stwierdził jednoznacznie, że związanie samego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a., oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku (por. m. in. M. Jagielska, J. Jagielski i R. Stankiewicz /w:/ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, po red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, 2 wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2013, s. 592 i powołane tam orzecznictwo).

Mając na względzie powyższe, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie Prezes Rady Ministrów bezwzględnie związany był oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1159/15.

W tej sytuacji, wskazać trzeba, iż wydając obie zaskarżone decyzje, Prezes Rady Ministrów zastosowała się do wytycznych i oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu przedmiotowego wyroku WSA w Warszawie z dnia 15 stycznia 2016 r., którymi był związany przy ponownym orzekaniu w sprawie skarżącego, albowiem - wbrew sugestiom strony skarżącej - wyjaśnił w sposób szczegółowy, dlaczego działalność na rzecz ochrony przyrody, działalność społeczna, a także działalność opozycyjna, na którą powoływał się skarżący K. W., nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, o którym mowa w art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, który umożliwiałby przyznanie stronie skarżącej wnioskowanej renty specjalnej.

Przechodząc do oceny legalności obu spornych decyzji Prezesa Rady Ministrów, wskazać trzeba, iż będący podstawą materialnoprawną wydania wspomnianych decyzji administracyjnych przepis art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych stanowi, że Prezes Rady Ministrów, w szczególnie uzasadnionych przypadkach może przyznać emeryturę lub rentę na warunkach i w wysokości innej niż określone w tej ustawie.

Nie ulega wątpliwości, że brzmienie powyższego przepisu wskazuje na uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, jakie na tej podstawie uprawniony jest podjąć Prezes Rady Ministrów. Uregulowanie takie oznacza, że organ administracji działając w ramach swobodnego uznania, ma możliwość wyboru rozstrzygnięcia w określonym stanie faktycznym. Zakres uznania wyznaczony jest zawsze przepisem prawa, a ramy uznania określają normy kompetencyjne, przepisy o postępowaniu administracyjnym i przepisy prawa materialnego.

Wydając decyzję o charakterze uznaniowym, organ administracji publicznej jest związany nie tylko przepisem, ale i celem ustanowionego przepisu oraz normami etycznymi. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale jednocześnie nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela (por. wyrok NSA z dnia 26 września 2000 r., sygn. akt I SA 945/00, LEX nr 79608).

Kontrola sądu administracyjnego w przypadku decyzji wydanej w oparciu o uznanie administracyjne jest zasadniczo ograniczona i sprowadza się do zbadania, czy decyzja nie nosi cech dowolności, a więc, czy organ administracji publicznej, prowadząc postępowanie, zebrał cały materiał dowodowy i wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy dokonał po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz czy przyjęte przez organ rozstrzygnięcie zostało wyczerpująco i jasno uzasadnione zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 K.p.a. Kontroli sądowej nie podlega natomiast sam wybór rozstrzygnięcia meritum sprawy (por. m.in. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 2051/11).

Z całą pewnością podkreślić należy jednocześnie, iż sąd administracyjny nie jest władny wkraczać w to uznanie, gdyż wtedy musiałby dokonać oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia słuszności i celowości, wychodząc poza granice określone w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.).

Należy podkreślić, że wprowadzając możliwość przyznania świadczenia w trybie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, ustawodawca posłużył się nieostrym pojęciem "w szczególnie uzasadnionych przypadkach", co oznacza, że wypełnienie hipotezy powołanego przepisu ustawodawca pozostawił organowi stosującemu ten przepis. Dokonując zatem wyboru rozstrzygnięcia, według kryterium "szczególnie uzasadnionego przypadku", organ przy ocenie bierze pod uwagę te okoliczności, które jego zdaniem, z uwagi na ich szczególną cechę, uzasadniają przyznanie świadczenia specjalnego.

W literaturze podkreśla się, że mamy tu do czynienia z szerokim upoważnieniem, które pozostawia Prezesowi Rady Ministrów znaczny margines swobody oceny (por. m.in. J. Jończyk, Prawo zabezpieczenia społecznego, Kraków 2006, s. 149). Znaczenie użytego w art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS określenia "w szczególnie uzasadnionych przypadkach" orzecznictwo sądowe łączy z wybitnym zasługami na niwie zawodowej, artystycznej, społecznej, czy też politycznej, a nadto ze zdarzeniami losowymi. Brana jest również pod uwagę sytuacja bytowa, jakkolwiek nie może być ona jedyną przesłanką przyznania stosownego świadczenia. Takie rozumienie przez judykaturę nieostrego pojęcia "szczególnie uzasadnionego przypadku" zaakceptował również Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 października 2006 r., wydanego w sprawie o sygn. akt P 38/05 (OTK-A 2006/9/123), stwierdzając, iż art. 82 ust. 1 ww. ustawy jest zgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 67 ust. 1 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny wskazał w przedmiotowym orzeczeniu, że chodzi tu o uhonorowanie i zapewnienie godziwych warunków bytowych osobom, które mają wybitne, indywidualne, także w znaczeniu "niepowtarzalne" zasługi i osiągnięcia w określonej dziedzinie aktywności.

Takie też rozumienie powyższego pojęcia przyjął również WSA w Warszawie w swym wyroku z dnia 15 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1159/15, wydanym w niniejszej sprawie w wyniku rozpatrzenia skargi K. W. wniesionego od poprzednio wydanej decyzji Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] maja 2015 r. odmawiającej przyznania stronie skarżącej renty specjalnej.

Zdaniem Sądu, warto zauważyć ponadto, że judykatura sformułowała już jednolite stanowisko, że udział w wydarzeniach sprzed 1989 r. i działalność opozycyjna, aczkolwiek bezsprzecznie oceniane pozytywnie, jednak nie mogą być uznane za wybitne i niepowtarzalne, co jest podstawą do przyznania świadczenia, o którym mowa w art. 82 omawianej ustawy. Były one bowiem udziałem wielu Polaków i gdyby uznać, że świadczenie określone w powyższym przepisie należy się wszystkim tym osobom, to wtedy świadczenie to utraciłoby swój wyjątkowy charakter, stając się świadczeniem o charakterze niemal powszechnym.

Świadczenia specjalne nie mogą tymczasem stanowić żadnego odszkodowania, żadnej rekompensaty, czy też zadośćuczynienia za doznane krzywdy, cierpienia, represje. O ich charakterze przesądza bowiem zamieszczenie regulujących je przepisów w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, co jednoznacznie wskazuje, że nie mają one charakteru roszczeniowego. Nie mają one również charakteru socjalnego.

W ocenie Sądu, uznać należy, że świadczenia specjalne nie mogą zastępować świadczeń o charakterze socjalnym, które są udzielane jedynie z tytułu trudnej sytuacji zdrowotnej lub materialnej. Samej poprawie egzystencji bytowej służą bowiem zupełnie inne świadczenia, przede wszystkim te, które finansowane są ze środków pomocy społecznej. Należy również przywołać ponownie ww. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, w którym stwierdzono wyraźnie, że świadczenie, o którym mowa w art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, nie zostało przewidziane dla sytuacji, w których osoby starsze lub też całkowicie niezdolne do pracy, a zarazem niespełniające warunków do uzyskania świadczeń przewidzianych w ustawie emerytalnej, nie są w stanie podjąć pracy (lub innej działalności zarobkowej) i pozostają w ciężkim położeniu materialnym. Dla wskazanych przypadków przewidziane są inne instytucje, w tym emerytura/renta wyjątkowa, o której stanowi art. 83 ustawy.

Kierując się wskazaną wykładnią, która - co należy podkreślić - jest utrwalona i powszechnie akceptowana w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, Sąd podziela stanowisko Prezesa Rady Ministrów, że w sytuacji skarżącego nie można mówić o szczególnie uzasadnionym przypadku, który mógłby przemawiać za przyznaniem wnioskowanego świadczenia.

Sąd, podobnie jak organ, musi kierować się tylko obiektywnymi kryteriami oceny. Taka obiektywna ocena nie daje zaś podstaw do przyjęcia, że działalność skarżącego nosiła znamiona działalności wybitnej i wyjątkowej. Okoliczność, że skarżący był członkiem związku NSZZ "Solidarność" i w ramach struktur tego związku zajmował się działalnością opozycyjną, nie świadczy - jak słusznie przyjął organ - o wybitnej i wyróżniającej działalności skarżącego. Organ nie zakwestionował też społecznej działalności skarżącego na rzecz ochrony przyrody i na rzecz społeczności lokalnej, a także podkreślił jego duże zasługi na rzecz nauki. Zasadne jest jednak stanowisko, że działalność ta nie miała charakteru wyjątkowego, niepowtarzalnego, a tym samym uzasadniającego przyznanie świadczenia specjalnego.

W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, Prezes Rady Ministrów zgromadził i rozważył cały materiał dowodowy istotny z punktu widzenia normy prawnej mającej w sprawie zastosowanie. Organ ten zwracał się do szeregu instytucji, jak i do skarżącego dla ustalenia tak jego dokonań dotyczących działalności opozycyjnej, społecznej, naukowej, jak i w ramach Związku [...], jak i jego sytuacji materialnej, zdrowotnej i rodzinnej. Zdaniem Sądu, wyniki oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zostały przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Okoliczność, że skarżący kwestionuje wyniki tej oceny, nie świadczy o naruszeniu przez organ wskazanych w skardze przepisów postępowania.

Należy uznać, iż analiza dowodów zgromadzonych w aktach sprawy prowadzi do wniosku, że ocena okoliczności faktycznych sprawy została dokonana przez organ prawidłowo, przy uwzględnieniu wszystkich wskazanych na wstępie okoliczności i kryteriów. Nie budzi zdziwienia, że w ocenie skarżącego jego dokonania są szczególne i wybitne, to jednak jest to tylko subiektywne spojrzenie osoby zainteresowanej. Jak zwrócono uwagę na wstępie, ocena w tym zakresie nie może być jednak prowadzona według kryteriów subiektywnych, lecz zobiektywizowanych, uwzględniających zarówno miernik wybitności, jak i przeciętności.

Zdaniem Sądu, organ prawidłowo również ocenił, że skarżący nie wykazał zaistnienia nadzwyczajnych, szczególnych zdarzeń losowych. Wbrew przekonaniu skarżącego, do szczególnych zdarzeń losowych nie można zakwalifikować złego stanu zdrowia skarżącego, tym bardziej, że nie pozostaje on w związku z działalnością opozycyjną. Problemy zdrowotne, z którymi boryka się skarżący dotykają także wiele innych osób w wieku zbliżonym do skarżącego i z pewnością nie wyróżniają go z tego grona.

Sąd pragnie jednocześnie wyraźnie podkreślić, że z pełnym zrozumieniem odnosi się do sytuacji zdrowotnej i bytowej skarżącego, zauważając wszak, że celem wnioskowanego świadczenia specjalnego nie jest jedynie poprawa sytuacji życiowej, ale uhonorowanie osób szczególnie zasłużonych dla kraju. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy i ma na celu polepszenie sytuacji osób, których szczególne zasługi dla społeczeństwa uzasadniają odstępstwo od ogólnie przyjętych zasad przyznawania świadczeń emerytalnych i rentowych. Przyjdzie powtórzyć, że przedmiotowe świadczenie nie ma charakteru kompensacyjnego, którego zadaniem jest wyrównanie wyrządzonych, czy odczuwanych przez wnioskodawców krzywd i uszczerbków. Skarżący pobiera emeryturę w wysokości 1.069 złotych miesięcznie, nie jest więc pozbawiony zabezpieczenia socjalnego.

Reasumując, stwierdzić należy, że zarzut naruszenia przepisu art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie jest zasadny. Ustalone w sprawie okoliczności faktyczne nie wyczerpują znamion szczególnie uzasadnionego przypadku. Zarówno zaskarżona decyzja Prezesa Rady Ministrów, jak i utrzymana nią w mocy decyzja tego organu z dnia [...] maja 2016 r. mieszczą się w ramach uznania administracyjnego, a granice tego uznania nie zostały przez organ przekroczone. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ zawarł, w zgodzie z art. 107 § 3 k.p.a., szczegółowe uzasadnienie faktyczne, odwołując się do dowodów, w oparciu o które dane fakty zostały ustalone. Zdaniem Sądu, ustalone okoliczności faktyczne zostały rozpatrzone w kontekście przesłanek mogących uzasadniać prawo do świadczenia specjalnego na podstawie art. 82 ust. 1 cyt. ustawy, a argumentacja organu nie budzi zastrzeżeń.

Tym samym, Sąd uznał również, że Prezes Rady Ministrów nie dopuścił się w toku postępowania administracyjnego naruszenia zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa, o której mowa w art. 8 k.p.a., albowiem prowadząc postępowanie w kontekście przepisu art. 82 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, wszechstronnie wyjaśnił wszelkie istotne okoliczności dotyczące analizowanej sprawy, jak również wyjaśnił w sposób precyzyjny i jednoznaczny zarazem, dlaczego - w świetle wskazanego przepisu - nie zachodzą podstawy do przyznania stronie skarżącej renty specjalnej.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.