Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 446/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6059 Inne o symbolu podstawowym 605
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 46 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2015 poz 388
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Biłous po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 października 2015r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych z ewidencji ludności oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta J.G., powołując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 104 kpa w związku z art. 44h ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.), odmówił udostępnienia danych W.Ś. z ewidencji ludności, z ewidencji wydanych i unieważnionych dowodów osobistych.

W uzasadnieniu organ I instancji podał, że w dniu 30 grudnia 2014 r. do organu wpłynął wniosek pełnomocnika Spółki z o.o. "A." w S. w sprawie udostępnienia danych z ewidencji ludności oraz z ewidencji wydanych i unieważnionych dowodów osobistych danych W.Ś.. Do wniosku dołączono kserokopie m.in. skróconego odpisu aktu zgonu E.M., nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 6 grudnia 2004 r. wobec E.M., dwóch aktów notarialnych z dnia 23 sierpnia 2012 r. Rep.A. nr [...] i Rep.A. nr [...] oraz informacji z Centrum Personalizacji Dokumentów MSW, z treści której wynika, że siostrą zmarłego jest W.Ś.. W treści uzasadnienia wniosku wskazano, że uzyskanie tych danych jest niezbędne w celu dochodzenia należności wynikającej z tytułu niespłaconego zadłużenia przez E.M.. W odpowiedzi na wezwanie organu pełnomocnik strony wskazał, że "podstawą prawną upoważniającą do otrzymania danych lub uzasadniona potrzeba ich żądania to zamiar skierowania wniosku o stwierdzenie nabycia spadku w imieniu wierzyciela tj. A. Sp. z o.o. w S.".

Podnosząc, że przepisy art. 44h ust. 1 i 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zawierają zamknięty katalog osób prawnych i osób fizycznych uprawnionych do udostępnienia im danych osobowych ze zbiorów meldunkowych oraz określają warunki, jakie powinien spełniać uprawniony do uzyskania danych, Prezydent Miasta J.G. stwierdził, że wnioskodawca spełnia wymogi prawne, które uprawniają do uzyskania danych osobowych jedynie zmarłego E.M., nie zaś członków jego rodziny, przy czym z załączonych dokumentów nie wynika, aby podmiot wnioskujący posiadał uprawnienia do uzyskania omawianych danych.

Organ I instancji powołując się na przepisy Kodeksu cywilnego wywodził, że sam fakt bycia czyimś dzieckiem bądź siostrą nie przesądza o fakcie, czy dana osoba jest spadkobiercą, a tym samym czy ponosi odpowiedzialność za długi. Udostępnienie zatem wnioskowanych danych bez potwierdzenia, że osoba ta jest faktycznie spadkobiercą stanowi naruszenie art. 44h ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Prezydent Miasta J.G. zaakcentował, że cechami interesu prawnego są nie tylko indywidualność, konkretność i adekwatność, ale również obiektywna sprawdzalność, a jego istnienie winno znaleźć potwierdzenie w okolicznościach faktycznych będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Interes prawny nie może być interesem przewidywanym w przyszłości ani hipotetycznym. Nie można uznać legitymacji prawnej podmiotu, który uzasadnia swój interes prawny zdarzeniami i okolicznościami mającymi nastąpić w przyszłości (wyroki NSA z dnia 19 marca 2002 r., IV SA 11332/00 i z dnia 28 stycznia 2011 r., I OSK 1214/10). Tym samym ewentualny zamiar wystąpienia do Sądu nie może być uznany za wystarczający do posiadania interesu prawnego. Organ podkreślił, że wnioskodawca jest w posiadaniu informacji o adresie zameldowania W.Ś., zatem pełnomocnik wnioskodawcy może złożyć do Sądu pismo procesowe nawet bez zachowania warunków formalnych, bowiem sytuacja taka jest prawnie uregulowana w art. 130 § 1 kpc. Przedłożenie organowi wezwania sądowego do uzupełnienia braków umożliwi pozytywne rozpatrzenie wniosku o udostępnienie danych, gdyż dokument ten będzie potwierdzał istnienie interesu w żądaniu uzyskania danych na dzień składania wniosku.

Organ I instancji zaznaczył, że dane zawarte w ewidencji wydanych i unieważnionych dowodów osobistych zostały enumeratywnie wyszczególnione w art. 44e ust. 3 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zatem dane wskazane we wniosku nie podlegają udostępnieniu z bazy ewidencji wydanych i unieważnionych dowodów osobistych.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła A. Sp. z o.o. z siedzibą w S., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, to jest art. 44h ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych – przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na wadliwym przyjęciu, że wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego w uzyskaniu danych W.Ś., pomimo iż wnioskodawcy przysługuje wierzytelność względem tej osoby jako spadkobierczyni dłużnika E.M., a ustalenie powołanych danych jest niezbędne do przeprowadzenia postępowania spadkowego oraz uzyskania klauzuli wykonalności przeciwko spadkobiercy. Odwołująca się Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda D., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 46 ust. 2 pkt 1 i art. 47 ust. 3 w związku z art. 69 pkt 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 388; w decyzji podano Dz.U. z 2010 r. Nr 217, poz. 1427 z późn. zm.) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i wskazał, że stosownie do art. 69 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności, postępowanie administracyjne wszczęte na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych i nie zakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, w sprawach indywidualnych o zameldowanie, uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania oraz wymeldowanie, udostępnienie danych ze zbioru PESEL i gminnych zbiorów meldunkowych – prowadzi się na podstawie niniejszej ustawy. Przywołując następnie art. 46 ust. 2 pkt 1 i art. 72 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności oraz art. 28 kpa, organ II instancji – zaznaczywszy, że ustawa o ewidencji ludności weszła w życie dnia 1 marca 2015 r. – wskazał, że w przedmiotowej sprawie odwołujący żąda udostępnienia danych osoby wchodzącej w krąg potencjalnych ustawowych spadkobierców zmarłego E.M. w celu dochodzenia spłaty wierzytelności, która w wyniku cesji wierzytelności przelana została na rzecz A. Sp. z o.o.

Wojewoda podkreślił, że na organie gminy nie spoczywa obowiązek poszukiwania dowodów na wykazanie interesu prawnego wnioskodawcy, lecz to osoba ubiegająca się o uzyskanie dostępu do tych danych winna wykazać, że ma interes prawny w uzyskaniu danych, podać podstawę prawną i okoliczności uzasadniające żądanie. Interes prawny to związek o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegający na tym, że akt stosowania normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. O interesie prawnym strony do uzyskania ze zbiorów ewidencji ludności danych innych osób można zatem mówić wówczas jeżeli przedstawi dokumenty potwierdzające, że z osobami poszukiwanymi łączy ją stosunek prawny wynikający z przepisów prawa materialnego.

Przytaczając art. 922 § 1 kodeksu cywilnego (dalej – kc), organ odwoławczy podniósł, że w polskim systemie prawnym nie został przyjęty system rezerwy, zgodnie z którym określone osoby należące do najbliższych krewnych zmarłego zawsze dochodzą do dziedziczenia określonej części spadku. Tym samym nie można wykluczyć sytuacji, kiedy cały majątek spadkowy, a z nim odpowiedzialność za długi spadkowe, przejdzie na inne osoby niż te, które w ustawie zostały zaliczone do kręgu spadkobierców ustawowych – art. 931 § 1 kc (wyrok SN z dnia 19 października 2007 r. sygn. akt I CNP 51/2007). Skoro zatem wierzyciel ma prawo dochodzić swoich wierzytelności od spadkobierców dłużnika, to najpierw muszą oni być ustaleni, a do tego właściwy jest sąd powszechny, a nie organ gminy. Zgodnie z art. 1025 § 1 kc, sąd na wniosek osoby mającej w tym interes prawny stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę, a notariusz ma zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia. Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku może złożyć osoba mająca interes w uzyskaniu takiego stwierdzenia. Chodzi tu więc o osobę mającą interes w powstaniu tych skutków prawnych, które łączą się ze stwierdzeniem nabycia spadku. Do kręgu tych osób należy zaliczyć m.in. wierzyciela spadkowego.

Organ odwoławczy podkreślił, że we wniosku o stwierdzenie nabycia spadku wskazuje się dane spadkodawcy, natomiast wskazanie spadkobierców nie jest obowiązkiem wnioskodawcy. Nawet w przypadku, gdy we wniosku są podane osoby powołane do spadku, to sąd nie jest tym związany, bowiem związanie sądu w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku granicami wniosku odnosi się jedynie do osoby spadkodawcy. W myśl art. 677 § 1 kodeksu postępowania cywilnego (dalej – kpc), sąd stwierdzi nabycie spadku przez spadkobierców, choćby były nimi inne osoby niż te, które wskazali uczestnicy. W postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku sąd wymienia spadkodawcę oraz wszystkich spadkobierców, którym spadek przypadł, jak również wysokość ich udziałów. Zgodnie z art. 669 kpc, sąd spadku wydaje postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po przeprowadzeniu rozprawy, na którą wzywa wnioskodawcę oraz osoby mogące wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi i testamentowi. Zatem to sąd wzywa wyżej wymienione osoby, a nie wnioskodawca, tym samym żądane przez odwołującego dane nie są niezbędne do złożenia wniosku do sądu na podstawie art. 1025 kc. Zgodnie z art. 670 kpc, sąd spadku ma obowiązek badać z urzędu, kto jest spadkobiercą. W szczególności bada, czy spadkobierca pozostawił testament oraz wzywa do złożenia testamentu osobę, co do której będzie uprawdopodobnione, że testament u niej się znajduje. Jeżeli testament zostanie złożony, sąd dokona jego otwarcia i ogłoszenia.

W opinii Wojewody D., przytoczony w odwołaniu argument, iż dane W.Ś. są niezbędne do nadania sprawie biegu zgodnie z art. 126 kpc, nie ma pokrycia w rzeczywistości, ponieważ przytoczony przepis wskazuje jedynie, że elementem pisma procesowego, które jest pierwszym pismem w sprawie jest oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby i adresu stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników, zaś z akt sprawy wynika, że wnioskodawca dysponuje adresem W.Ś.. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 września 2011 r. sygn. akt II OSK 262/10 organ II instancji podniósł, że wnioskodawca ubiegający się o udostępnienie danych ze zbiorów meldunkowych ma interes prawny w uzyskaniu danych ze zbiorów meldunkowych (adres zameldowania) osoby, przeciwko której wytoczył powództwo przed sądem powszechnym w sytuacji, gdy sąd powszechny zobowiązał powoda do podania aktualnego adresu zamieszkania pozwanego. Od spełnienia tego wymogu zależy dalsze postępowanie cywilne.

Odnosząc się do argumentu wnioskodawcy, że przed Sądem Rejonowym w J.G. dotychczas nie było prowadzone postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po zmarłym E.M. Wojewoda zauważył, że możliwe jest również sporządzenie aktów poświadczenia dziedziczenia ustawowego lub testamentowego przez notariuszy, zatem niezarejestrowanie wyżej wymienionej sprawy w sądzie nie wyczerpuje prawnych możliwości nabycia spadku.

Powołując się na art. 47 ust. 3 ustawy o ewidencji ludności organ II instancji orzekł jak na wstępie.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła A. Sp. z o.o. z siedzibą w S., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest:

- art. 46 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 69 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności – poprzez błędną wykładnię przesłanki interesu prawnego stanowiącej podstawę udostępnienia danych objętych wnioskiem oraz nieuwzględnienie, że interes prawny w uzyskaniu danych o spadkobiercach dłużnika wynika z samego istnienia wierzytelności wnioskodawcy, która może być zrealizowana poprzez ustalenie, na kogo przeszły obowiązki majątkowe zmarłego dłużnika i tak rozumiany interes prawny znajduje podstawę w regulacji materialnoprawnej (w przepisach art. 922 § 1, 924 i 925 kc),

- art. 46 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 69 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności – poprzez błędne zastosowanie skutkujące przyjęciem, że wnioskodawca nie wykazał przesłanek zastosowania powołanej regulacji, pomimo iż wnioskodawcy przysługuje wierzytelność względem W.Ś., która jest spadkodawczynią dłużnika E.M., a ustalenie powołanych danych jest niezbędne do przeprowadzenia postępowania spadkowego oraz uzyskania klauzuli wykonalności spadkobiercy,

- art. 46 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 69 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności – poprzez błędne zastosowanie, co skutkowało uzależnieniem udostępnienia danych od wyrażenia przez W.Ś. zgody, podczas gdy wnioskodawca wykazał interes prawny, wobec czego regulacja powołanego przepisu – jako dotycząca osób i jednostek organizacyjnych legitymujących się jedynie interesem faktycznym – nie znajduje zastosowania;

2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

- art. 28 kpa – poprzez jego błędne zastosowanie i ograniczenie badania przesłanki interesu prawnego wyłącznie do pojęcia ukształtowanego na gruncie powołanego przepisu, który w istocie dotyczy interesu prawnego strony do udziału w postępowaniu administracyjnym,

- art. 7, art. 75, art. 77 § 1 i art. 80 kpa – polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz jego dowolnej ocenie wyrażającej się w przyjęciu, iż wnioskodawca nie wykazał, aby W.Ś. była spadkodawczynią zmarłego dłużnika, podczas gdy z przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentów, a w szczególności odpisu tytułu wykonawczego, aktów notarialnych, informacji z Centrum Personalizacji dokumentów MSW, informacji z sądu spadku, wynika, że wnioskodawcy przysługuje wierzytelność względem spadkobierców dłużnika, a W.Ś. jest jego siostrą, przy czym dotychczas nie było prowadzone postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po dłużniku,

- art. 7 oraz art. 77 § 1 i § 4 kpa – poprzez przyjęcie, iż możliwe było sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia przez notariusza po zmarłym dłużniku, podczas gdy w Rejestrze Aktów Poświadczenia Dziedziczenia prowadzonym przez Krajową Radę Notarialną nie odnotowano aktu poświadczenia dziedziczenia po zmarłym E.M., a informacja ta winna zostać uwzględniona z urzędu.

Wskazując na powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

Rozwijając w uzasadnieniu skargi podniesione zarzuty w szczególności wskazano, że od daty zgonu spadkodawcy minęło ponad 2,5 roku. Wywodzono, że organ dokonując badania przesłanki interesu prawnego po stronie wnioskodawcy dokonał częściowo błędnej interpretacji przepisów regulujących postępowanie spadkowe. Zasadą polskiego prawa spadkowego, wyrażoną w art. 925 kc, jest nabywanie przez spadkobiercę spadku z chwilą jego otwarcia, co oznacza, że nie ma znaczenia dla stania się spadkobiercą, czy postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku zostanie przeprowadzone, gdyż wydane w jego rezultacie postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku zawsze jest postanowieniem deklaratoryjnym. Polemizując zaś ze stanowiskiem organu, że strona skarżąca posiada jedynie interes faktyczny podniesiono, że podstawową cechą interesu faktycznego jest to, że o jego występowaniu nie przesądzają żadne kryteria obiektywne, lecz wyłącznie sfera subiektywnych odczuć danego podmiotu. Interes faktyczny zachodzi, gdy dana osoba jest bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, ale nie może tego interesu poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mogącego stanowić podstawę skierowania żądania określonych czynności organu administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).

W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 388), co wynika z art. 69 pkt 1 tej ustawy, wedle którego postępowania administracyjne wszczęte na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993, z późn. zm.) i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, w sprawach indywidualnych o zameldowanie, uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania oraz wymeldowanie, udostępnienie danych ze zbioru PESEL i gminnych zbiorów meldunkowych - prowadzi się na podstawie niniejszej ustawy.

Zgodnie z art. 46 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy o ewidencji ludności, dane, o których mowa w ust. 1, to jest z rejestru PESEL, rejestrów mieszkańców oraz rejestrów zamieszkania cudzoziemców, mogą być udostępnione:

1) osobom i jednostkom organizacyjnym, jeżeli wykażą w tym interes prawny;

3) innym osobom i jednostkom organizacyjnym, jeżeli wykażą interes faktyczny w otrzymaniu danych, pod warunkiem uzyskania zgody osób, których dane dotyczą.

Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest to, czy strona skarżąca A. Sp. z o.o. z siedzibą w S. ma interes prawny w rozumieniu art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności.

Poza sporem jest, że stronie skarżącej przysługuje wierzytelność względem spadkobierców E.M. wynikająca z nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym Sądu Rejonowego w J.G. z dnia 11 października 2004 r. sygn. akt [...], która to wierzytelność została przelana przez pierwotnego wierzyciela (S.) na rzecz A. Sp. z o.o. z siedzibą w S..

Jak trafnie wskazał organ odwoławczy w motywach zaskarżonej decyzji, w polskim systemie prawnym nie został przyjęty system rezerwy, zgodnie z którym określone osoby należące do najbliższych krewnych zmarłego zawsze dochodzą do dziedziczenia określonej części spadku. Tym samym nie można wykluczyć sytuacji, kiedy cały majątek spadkowy, a z nim odpowiedzialność za długi spadkowe, przejdzie na inne osoby niż te, które w ustawie zostały zaliczone do kręgu spadkobierców ustawowych.

Należy przy tym zauważyć, że w pierwszej kolejności krąg spadkobierców ustawowych został określony w art. 931 § 1 i 2 kc, w razie braku zstępnych spadkodawcy – w art. 932 § 1 kc, w przypadku braku zstępnych i małżonka spadkodawcy – w art. 932 § 3 kc, a dopiero w razie braku zstępnych i małżonka spadkodawcy oraz gdy jedno z jego rodziców nie dożyło otwarcia spadku, do kręgu tego – w myśl art. 932 § 4 kc – należy rodzeństwo spadkodawcy.

W tej sytuacji Wojewoda D. słusznie stwierdził, że skoro wierzyciel ma prawo dochodzić swoich wierzytelności od spadkobierców dłużnika, to najpierw muszą oni być ustaleni, a do tego właściwy jest sąd powszechny, nie zaś organ gminy. Zgodnie natomiast z art. 1025 § 1 kc, sąd na wniosek osoby mającej w tym interes prawny stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę, a notariusz ma zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia. Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku może złożyć osoba mająca interes w uzyskaniu takiego stwierdzenia. Chodzi tu więc o osobę mającą interes w powstaniu tych skutków prawnych, które łączą się ze stwierdzeniem nabycia spadku. Do kręgu tych osób należy zaliczyć m.in. wierzyciela spadkowego.

Organ odwoławczy trafnie przy tym podkreślił, że we wniosku o stwierdzenie nabycia spadku wskazuje się dane spadkodawcy, natomiast wskazanie spadkobierców nie jest obowiązkiem wnioskodawcy. Nawet w przypadku, gdy we wniosku są podane osoby powołane do spadku, to sąd nie jest tym związany, bowiem związanie sądu w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku granicami wniosku odnosi się jedynie do osoby spadkodawcy. W myśl art. 677 § 1 kpc, sąd stwierdzi nabycie spadku przez spadkobierców, choćby były nimi inne osoby niż te, które wskazali uczestnicy. W postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku sąd wymienia spadkodawcę oraz wszystkich spadkobierców, którym spadek przypadł, jak również wysokość ich udziałów. Zgodnie z art. 669 kpc, sąd spadku wydaje postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po przeprowadzeniu rozprawy, na którą wzywa wnioskodawcę oraz osoby mogące wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi i testamentowi. Zatem to sąd wzywa wyżej wymienione osoby, a nie wnioskodawca, tak więc żądane przez stronę skarżącą dane nie są niezbędne do złożenia wniosku do sądu powszechnego na podstawie art. 1025 kc. Stosownie do art. 670 kpc, sąd spadku ma obowiązek badać z urzędu, kto jest spadkobiercą. W szczególności sąd ten bada, czy spadkobierca pozostawił testament oraz wzywa do złożenia testamentu osobę, co do której będzie uprawdopodobnione, że testament u niej się znajduje. Jeżeli testament zostanie złożony, sąd dokona jego otwarcia i ogłoszenia.

W tym stanie rzeczy Wojewoda D. prawidłowo wywiódł, że podnoszony przez stronę skarżącą argument, iż dane W.Ś. są niezbędne do nadania sprawie biegu zgodnie z art. 126 kpc, nie ma pokrycia w rzeczywistości, ponieważ przytoczony przepis wskazuje jedynie, że elementem pisma procesowego, będącego pierwszym pismem w sprawie, jest oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby i adresu stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników, zaś z akt sprawy wynika, że strona skarżąca dysponuje adresem W.Ś.. Trafnie też – powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 września 2011 r. sygn. akt II OSK 262/10 – organ II instancji podniósł, że podmiot ubiegający się o udostępnienie danych ze zbiorów meldunkowych będzie miał interes prawny w uzyskaniu danych ze zbiorów meldunkowych (adres zameldowania) osoby, przeciwko której wytoczył powództwo przed sądem powszechnym w sytuacji, gdy sąd ten zobowiąże go do podania aktualnego adresu strony postępowania, ponieważ od spełnienia tego wymogu zależy dalsze postępowanie cywilne.

Odnosząc się do treści skargi zauważyć wypada, iż strona skarżąca w swych wywodach przesądza, że W.Ś. jest spadkodawczynią dłużnika E.M.. Tymczasem zebrany w sprawie materiał nie pozwala na takie jednoznaczne ustalenie. Tak więc kategoryczne stwierdzenie skarżącej Spółki, że W.Ś. jest spadkodawczynią dłużnika E.M., stanowi w istocie przypuszczenie strony skarżącej.

Nie negując, że zasadą polskiego prawa spadkowego, wyrażoną w art. 925 kc, jest nabywanie przez spadkobiercę spadku z chwilą jego otwarcia, zaznaczyć trzeba, że do stwierdzenia, kto konkretnie jest spadkobiercą konieczne jest przeprowadzenie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku, a sam fakt, że dana osoba przynależy do kręgu spadkobierców ustawowych nie przesądza o tym, że faktycznie jest spadkobiercą.

Co do zarzutu naruszenia art. 28 kpa poprzez jego błędne zastosowanie i "ograniczenie badania przesłanki interesu prawnego wyłącznie do pojęcia ukształtowanego na gruncie powołanego przepisu, który w istocie dotyczy interesu prawnego strony do udziału w postępowaniu administracyjnym" podkreślić należy, że rozumienie konkretnych terminów i pojęć używanych w różnych regulacjach prawnych co do zasady powinno być takie samo. Nie można bowiem różnie intepretować takich samych pojęć użytych w różnych ustawach, gdyż taki sam termin i takie samo pojęcie mają takie same znaczenia niezależnie od tego, w jakich aktach prawnych są używane. Ewentualne wyjątki od tej zasady mogą występować tylko wówczas, gdy wynika to z konkretnych unormowań i specyfiki konkretnych regulacji. W rozpatrywanej sprawie specyfika unormowań ustawy o ewidencji ludności została przez organ administracyjny wystarczająco uwzględniona, bowiem rozważono okoliczności istotne dla sprawy o udostępnienie danych z ewidencji ludności.

Reasumując, stwierdzić należy, że w realiach niniejszej sprawy posiadane przez stronę skarżącą dane są wystarczające dla możliwości zainicjowania postępowania spadkowego po zmarłym dłużniku. Trudno zatem mówić, by skarżąca Spółka miała interes prawny w domaganiu się na tym etapie postępowania dalszych danych dotyczących W.Ś..

Zauważyć przy tym trzeba, że – stosownie do treści art. 46 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności – dane, których regulacja ta dotyczy, mogą być udostępnione podmiotom wymienionym w omawianym unormowaniu w pkt 1-3, a więc m.in. osobom i jednostkom organizacyjnym, jeżeli wykażą w tym interes prawny. Użyte w tym przepisie sformułowanie "mogą być udostępnione" wskazuje, że nawet w przypadku legitymowania się interesem prawnym przez podmiot ubiegający się o udostępnienie określonych danych, organowi ewidencyjnemu pozostawiona jest fakultatywność w ich udostępnianiu. Organ ten może, ale nie musi pomiotom wskazanym w art. 46 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności udostępnić przedmiotowe dane.

W tym stanie rzeczy uznać należy, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów i to w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie powyższe – na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji wyroku.