Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2909/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sylwester Golec (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Włodzimierz Gurba, sędzia WSA Ewa Radziszewska – Krupa, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 listopada 2017 r. sprawy ze skargi Z. sp. j. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę


UZASADNIENIE

Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia 5 sierpnia 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. (dalej "NUS") określił R. sp.j. [...] (dalej "Skarżąca") kwotę podatku od towarów i usług do zapłaty z tytułu wystawionej faktury VAT na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.) za luty 2014 r. oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za miesiące od czerwca do grudnia 2013 r. oraz za styczeń i luty 2014 r.

Powyższa decyzja przesłana na adres: [...] została uznana za doręczoną Skarżącej w dniu 21 sierpnia 2015 r. w trybie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., dalej "O.p.").

Ww. decyzja została też odebrana osobiście przez wspólnika Skarżącej J.W. w dniu 26 października 2015 r. co wynika z protokołu spisanego przez pracownika NUS w dniu 26 października 2015 r.

Skarżąca w dniu 20 czerwca 2016 r. złożyła odwołanie od przedmiotowej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia.

We wniosku wskazała, że o wydaniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r. dowiedziała się dopiero 13 czerwca 2016 r. Skarżąca wyjaśniła, że organ pierwszej instancji błędnie przyjął, iż doręczenie decyzji było skuteczne, bowiem w czasie kiedy decyzja została skierowana na adres: [...], osoba odpowiedzialna za odbieranie korespondencji w imieniu Skarżącej, zapadła na ciężką chorobę [...] i Skarżąca nie mogła dowiedzieć się o istnieniu decyzji.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej "DIS") postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. odmówił Skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu DIS dokonał analizy przesłanek z art. 162 § 1 i § 2 O.p. Następnie wskazał, że bezspornym jest złożenie przez Skarżącą odwołania z uchybieniem terminowi do jego wniesienia. Zatem w ocenie organu rozważenia wymagało czy złożenie wniosku o przywrócenie terminu przez Skarżącą nastąpiło w ciągu 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminu.

DIS nie zgodził się z twierdzeniem Skarżącej, że o wydaniu decyzji przez NUS dowiedziała się w dniu 13 czerwca 2016 r. W ocenie organu Skarżąca dowiedziała się o wydaniu przedmiotowej decyzji najpóźniej w dniu 26 października 2015 r. tj. w dacie odbioru decyzji przez J.W. DIS wyjaśnił, że odbiór przez J.W. decyzji potwierdzony jest jego własnoręcznym podpisem w protokole z dnia 26 października 2015 r. oraz na pierwszej stronie egzemplarza decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r. znajdującego się w aktach sprawy. Ponadto w aktach sprawy znajduje się także protokół z dnia 24 listopada 2015 r. spisany przez pracownika NUS, z którego wynika, że w tym dniu stawił się w organie pełnomocnik Skarżącej, który zapoznał się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i sporządził jego fotokopie.

DIS wskazał, że skoro Skarżąca dowiedziała się o wydaniu decyzji najpóźniej 26 października 2015 r. to stwierdzić należało, że nie dotrzymała 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. DIS nadmienił, że zgodnie z art. 162 § 3 O.p. niedopuszczalnym jest przywrócenie ww. 7-dniowego terminu.

Ponadto DIS wskazał, że w jego ocenie Skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy.

DIS podkreślił, że Skarżąca wiedziała o toczącym się wobec niej postępowaniu kontrolnym, a następnie podatkowym. Z akt sprawy wynika, że NUS w dniu 20 października 2014 r. wszczął wobec Skarżącej postępowanie kontrolne w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2013 r. i luty 2014 r. i postanowienie w tym przedmiocie doręczone zostało J.W. A następnie postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. (doręczonym 5 czerwca 2015 r. w trybie art. 150 O.p.), zostało wobec Skarżącej wszczęte postępowanie podatkowe w przedmiocie podatku od towarów i usług. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. - doręczonym J.W. w dniu 30 czerwca 2015 r. - włączono do akt ww. postępowania podatkowego dodatkowe materiały dowodowe.

Zdaniem DIS podatnik należycie dbający o swoje interesy winien przewidzieć, że skoro toczy się wobec niego postępowanie przed organem podatkowym to może otrzymać korespondencję, która będzie wymagała jego aktywności. DIS nadmienił, iż mimo świadomości o toczącym się postępowaniu przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego, Skarżąca nie wskazała np. innego niż dotychczas obowiązującego adresu do doręczania korespondencji. Natomiast żadne zgromadzone w aktach sprawy dowody nie potwierdzają, aby pod adresem: [...] korespondencję miała odbierać wyznaczona do tego osoba, tj. B.B. DIS wskazał, że pod ww. adresem korespondencję tj. postanowienie z dnia [...] czerwca 2016 r. o włączeniu dowodów do akt sprawy odebrał osobiście J.W. – wspólnik Skarżącej.

W ocenie DIS w przedmiotowej sprawie nie wykazano, aby zaistniała sytuacja nie do przezwyciężenia, w której Skarżąca została pozbawiona z przyczyn od niej niezależnych możliwości wniesienia odwołania w terminie. Zdaniem DIS Skarżąca winna we własnym interesie dołożyć starań, aby uniknąć skutku określonego w art. 150 O.p., tzn. przyjęcia fikcji prawnej doręczenia pisma, mimo jego nieodebrania przez adresata.

Skarżąca nie zgodziła się z wydanym postanowieniem i złożyła skargę do Sądu. Postanowieniu zarzuciła naruszenie:

- art. 187 § 1 i art. 191 O.p., przez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów w związku z ustaleniem przez organ, że:

a) Skarżąca o wydaniu decyzji dowiedziała się najpóźniej w dniu 24 listopada 2015 r., podczas gdy z materiału dowodowego wynika, że o wydaniu decyzji Skarżąca dowiedziała się dopiero w dniu 13 czerwca 2016 r. i w konsekwencji błędne ustalenie, że uchybiła ona terminowi do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu;

b) uchybienie terminowi do wniesienia odwołania wynika z winy Skarżącej, podczas gdy z materiału dowodowego wynika, że Skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia odwołania z powodu wysłania decyzji przez organ na nieaktualny adres, co oznacza, że uchybienie terminowi nastąpiło z przyczyn obiektywnych i niezależnych od Skarżącej, tj. z powodu nieotrzymania decyzji oraz braku wiedzy o jej wydaniu i w konsekwencji błędne ustalenie, że Skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia odwołania z własnej winy.

- art. 162 § 1 O.p., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że brak winy w uchybieniu terminowi można przyjąć tylko wtedy, gdy wnioskodawca nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, podczas gdy zgodnie z prawidłową wykładnią tego przepisu do oceny zawinienia należy stosować obiektywny miernik staranności, który nie wymaga od podatnika zachowań ekstremalnych lub heroicznych, lecz zwykłej, przeciętnej staranności.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez DIS oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazała, że nie jest prawdziwe twierdzenie organu, iż Skarżąca otrzymała decyzję w wyniku doręczenia zastępczego. Skarżąca podniosła, że w tym okresie korespondencję odbierała wyznaczona do tego osoba. tj. B.B. Osoba ta w czasie, kiedy decyzja była doręczana, zapadła na ciężką chorobę [...]. Zanim Skarżąca zorientowała się że ww. osoba jest chora, wiele przesyłek zostało nieodebranych. Zdaniem Skarżącej powyższe oznacza, że nie miała ona żadnej wiedzy o kierowanej do niej przesyłce, bowiem nieszczęśliwie okres ciężkiej choroby tej osoby nałożył się na czas, kiedy decyzja została wysłana do Skarżącej.

W dalszej części uzasadnienia Skarżąca zarzuciła, że decyzja NUS z dnia [...] sierpnia 2015 r. została przesłana na nieaktualny adres.

DIS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Odnosząc się do zarzutu skargi o doręczeniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r. na niewłaściwy adres wyjaśnił, że decyzja wbrew twierdzeniom Skarżącej wysłana została na adres prawidłowy tj. [...]. DIS wskazał, że z protokołu kontroli podatkowej wynika inny adres Skarżącej niż powyższy, jednakże adres ten był aktualny tylko do 10 grudnia 2013 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zmianami, dalej jako "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa.

W rozpoznawanej sprawie zaskarżonym do Sądu postanowieniem DIS odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji NUS z [...] sierpnia 2015 r.

Stosownie do treści art. 162 § 1 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Jednocześnie w § 2 tego przepisu zostało wskazane, że podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.

Podkreślić należy, że instytucja przywrócenia terminu ma zastosowanie jedynie w przypadku, gdy strona uchybi terminowi do dokonania czynności procesowej, którą w niniejszej sprawie było odwołanie od decyzji. Uchybić terminowi do wniesienia odwołania można jedynie wówczas, gdy decyzja została prawidłowo doręczona adresatowi. Dopiero bowiem w momencie skutecznego doręczenia decyzji, otwiera się termin do wniesienia odwołania. Jeżeli decyzja nie zostanie prawidłowo doręczona, powyższy termin nie rozpoczyna swojego biegu. W takim zaś przypadku nie można mu uchybić. Jeżeli zatem strona złoży wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, zaś organ stwierdzi, że nie doszło do jego uchybienia, albowiem termin ten nie rozpoczął swojego biegu, jest zobowiązany do odmowy przywrócenia terminu (wyrok NSA z dnia 21 października 2016 r., I GSK 11/15).

W związku z tym w pierwszej kolejności należało dokonać oceny stanowiska DIS co do uznania decyzji wydanej w pierwszej instancji za skutecznie doręczoną.

W ocenie Sądu rację należy przyznać DIS, który w zaskarżonym postanowieniu, po analizie akt administracyjnych sprawy, przyjął - przed przystąpieniem do rozpatrywania przesłanek przywrócenia terminu z art. 162 O.p. - że doszło do prawidłowego i skutecznego doręczenia zastępczego Skarżącej ww. decyzji NUS z dnia [...] sierpnia 2015 r.

Z akt sprawy wynika, że decyzja NUS z dnia [...] sierpnia 2015 r. została doręczona w trybie art. 150 O.p. Przesyłkę, zwierającą ww. decyzję, adresowaną do Skarżącej na adres: [...] z powodu niemożności doręczenia, awizowano w dniu 7 sierpnia 2015 r. i pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym [...] - stosownie do art. 150 § 1 pkt 1 O.p. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Przesyłkę powtórnie awizowano w dniu 17 sierpnia 2015 r., zgodnie z art. 150 § 1a O.p. Z uwagi na nie podjęcie przesyłki w terminie zwrócono ją nadawcy. Okoliczności te wynikają ze znajdującego się w aktach zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji. W związku z powyższym decyzja NUS została uznana za doręczoną w dniu 21 sierpnia 2015 r. w trybie art. 150 § 2 O.p., tj. z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 150 § 1 O.p. i pozostawiona w aktach sprawy (potwierdzenie w aktach sprawy).

Zgodzić się więc należy ze stanowiskiem DIS, że ww. decyzja została doręczona prawidłowo, tj. na adres Skarżącej wynikający z danych urzędowych. W odpowiedzi na skargę DIS wyjaśnił, że niezrozumiałe jest twierdzenie Skarżącej, że przedmiotowa decyzja została przesłana na nieaktualny adres, bowiem z akt sprawy wynika, że decyzję wysłano na adres: [...], zaś Skarżąca twierdzi, że na adres przy [...]. Twierdzenie Skarżącej nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy przedłożonych Sądowi.

Ponadto, co Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 listopada 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 2908/16 na podstawie wpisów w Krajowym Rejestrze Sądowym Sąd z urzędu ustalił, że Skarżąca w dniu 18 kwietnia 2014 r. dokonała zmiany adresu swojej siedziby- z adresu [...], na adres [...].

Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 2017, poz. 700 ze zm.) domniemywa się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe. Domniemanie owo jest domniemaniem wzruszalnym, jednakże to nie sąd administracyjny, lecz sądy powszechne władne są prowadzić postępowanie w celu obalenia wskazanego domniemania (zob. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1216/16- internetowa Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych ).

Ponadto, jak wynika z protokołu kontroli podatkowej (karta 198 akt administracyjnych) adres siedziby Skarżącej od 25 kwietnia 2014 r. to: [...], w związku z tym organy podatkowe poczyniły prawidłowe ustalenia w tym względzie przyjmując, że adresem siedziby Skarżącej była ul. [...].

Reasumując, okoliczności wskazywane przez Skarżącą, nie pozwalają na uznanie, że decyzja została doręczona na niewłaściwy adres.

Przechodząc zaś do oceny czy Skarżąca dochowała 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania należy ocenić jej stanowisko wyrażone w skardze za niezasadne. Skarżąca wywodzi, że o wydaniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r. dowiedziała się dopiero w dniu 13 czerwca 2016 r., gdyż dopiero tego dnia pełnomocnik Skarżącej poinformował Skarżącą o wydaniu tej decyzji.

Nie wchodząc w dywagacje dotyczące konsekwencji powierzenia swoich spraw pełnomocnikowi, gdyż nie ma to znaczenia w niniejszej sprawie, wskazać należy, że powyższemu twierdzeniu Skarżącej przeczy materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy.

Z akt sprawy wynika, że wspólnik Skarżącej – J.W. osobiście odebrał przedmiotową decyzję w dniu [...] października 2015 r. co potwierdzone jest w protokole z dnia 26 października 2015 r. sporządzonym przez pracownika NUS, a ponadto J.W. potwierdził odbiór decyzji własnoręcznym podpisem na pierwszej stronie zawartego w aktach sprawy egzemplarza decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r. Rację zatem zdaniem Sądu ma DIS wskazując, że Skarżąca najpóźniej w tym dniu powzięła informację o wydaniu przedmiotowej decyzji i od tego dnia - 26 października 2015 r. biegł 7-dniowy termin wskazany w art. 162 § 2 O.p. Termin ten upłynął 2 listopada 2015 r.

Zaś wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania Skarżąca wniosła dopiero 20 czerwca 2016 r. (data nadania), czyli z uchybieniem terminu określonego w art. 162 § 2 O.p.

Nie ma tu w ocenie Sądu znaczenia kiedy pełnomocnik Skarżącej poinformował ją o wydaniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r. Wspólnik Skarżącej, uprawniony do jej reprezentowania, odebrał decyzję w dniu [...] października 2015 r. będąc w siedzibie NUS i w tej dacie najpóźniej Skarżąca powzięła informację o wydaniu przedmiotowej decyzji.

Wobec niespełnienia warunków formalnych wymaganych art. 162 § 2 O.p., tj. złożenie wniosku o przywrócenie terminu z uchybieniem wymaganego 7-dniowego terminu, bezprzedmiotowa jest ocena czy Skarżąca uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi do złożenia odwołania nastąpiło bez jej winy. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, tak np. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2017 r. sygn. akt II FSK 1144/15 (LEX nr 2321384), zgodnie, z którym uchybienie terminowi przewidzianemu w art. 161 § 2 O.p. jest wystarczającą przyczyną nieuwzględnienia wniosku.

Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę jako nieuzasadnioną.