Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 515/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 134, art. 124
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak Sędzia WSA Izabela Paluszyńska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 września 2019 r. sprawy ze skargi W. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia uchyla zaskarżone postanowienie


UZASADNIENIE

Pismem z [...] lutego 2019 r. W. G. zwrócił się do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] (MGOPS) o przesłaniu mu odpisów poświadczonych za zgodność z oryginałem całości akt dotyczących wniosku o sygn. [...] z [...] października 2017 r., uzupełnionych o [...], celem zapoznania się z ich treścią i podjęcia stosownych kroków.

MGOPS pismem z [...] lutego 2019 r. nr [...] poinformował W. G., że nie ma możliwości przesłania kserokopii zwykłych całości akt dotyczących wniosku [...] z [...] października 2017 r. i dokumentacji [...] dotyczącej odwołania celem zapoznania się, o które skarżący wnioskuje, ponieważ zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, jednak zgodnie z art. 73 § 1a k.p.a., czynności określone w § 1 są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu. Organ wskazał więc, że prośba skarżącego nie może być zrealizowana o czym niejednokrotnie skarżący był informowany pisemnie.

Pismem z [...] marca 2019 r. skarżący wniósł zażalenie na powyższą odmowę MGOPS w [...] o sygn. [...] przekazania odpisów dokumentów, poświadczonych za zgodność z oryginałem, o które wnioskował w oparciu o k.p.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z [...] marca 2019 r. nr [...] stwierdziło niedopuszczalność zażalenia skarżącego na pismo Kierownika Działu Pomocy Społecznej MGOPS w [...] z [...] lutego 2019 r., znak: [...]

W uzasadnieniu Kolegium wskazało że zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych są one organami wyższego stopnia, w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i Ordynacji Podatkowej w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej i w tych sprawach kolega są organami właściwymi w szczególności do rozpatrywania odwołań od decyzji, zażaleń na postanowienia, ponagleń, żądań wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji. Powyższe przepisy nie przewidują, by samorządowe kolegium odwoławcze były organami właściwymi do rozpoznawania zażaleń na wszelkie pisma, które organy administracji publicznej kierują do stron postępowania. W związku z tym Kolegium stwierdziło, że brak jest podstaw do rozpoznania zażalenia na ww. pismo organu z [...] lutego 2019 r., bowiem nie stanowi ono decyzji ani postanowienia. Nie dotyczy także ponaglenia ani nie stanowi wniosku o wznowienie postępowania czy też stwierdzenia nieważności decyzji. Stosownie zaś do przepisu art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia m.in. niedopuszczalność odwołania (zażalenia), a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

W. G. pismem z [...] maja 2019 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższe postanowienie Kolegium wskazując, że nie wnioskował o przekazanie mu kserokopii zwykłych całości akt sprawy a o odpisy całości akt sprawy, poświadczonych za zgodność z oryginałem, do dalszego ich wykorzystania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

W rozpoznawanej sprawie kontrolą objęto postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którym organ ten stwierdził niedopuszczalność zażalenia skarżącego na pismo, którym skarżący został poinformowany o braku możliwości przesłania mu kserokopii akt sprawy.

Jak wynika z art. 141 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.), zażalenie przysługuje na wydane w toku postępowania postanowienia, gdy kodeks tak stanowi. Zażalenie, jako zwyczajny, samodzielny i formalny środek prawny, służy więc jedynie od rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji pierwszej instancji w formie postanowienia, które są wyliczone w kodeksie postępowania administracyjnego. Niedopuszczalne jest natomiast zażalenie od czynności organu administracji, która nie jest postanowieniem w rozumieniu art. 123 k.p.a. W takiej sytuacji organ odwoławczy wydaje postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia. Przy czym niedopuszczalność środka odwoławczego, jakim jest zażalenie może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również podmiotowym. Niedopuszczalność zażalenia z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia postanowienia w toku instancji. Zażalenie jest zatem niedopuszczalne, gdy czynność organu administracji publicznej nie jest postanowieniem, na które kodeks przewiduje możliwość wniesienia zażalenia (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 10 maja 2019 r., sygn. akt: II SA/Sz 389/19, LEX 2676929).

W rozpoznawanej sprawie w ocenie Kolegium skarżącemu nie przysługiwało zażalenie od pisma odmawiającego mu kopii akt, gdyż dokument ten nie był postanowieniem. Rozstrzygnięcie Kolegium uznać jednak należy za błędne, gdyż pismo MGOPS z dnia [...] lutego 2019 r. posiada wszelkie cechy niezbędne do uznania go za postanowienie. Pismo to zawiera oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania. Są to więc niemal wszystkie elementy składowe postanowienia określone w art. 124 § 1 k.p.a. za wyjątkiem pouczenia, którego brak niewątpliwie nie sprawia, że pismo traci charakter postanowienia. Nadto pismo to zawiera, choć bardzo lakoniczne, uzasadnienie, co pozwala na przyjęcie, że spełnione są również kryteria z art. 124 § 2 k.p.a.

Zwrócić również należy uwagę, że zgodnie z art. 73 k.p.a., strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania (§ 1). Czynności określone w § 1 są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu (§ 1a). Strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony (§ 2). Organ administracji publicznej może zapewnić stronie dokonanie czynności, o których mowa w § 1, w swoim systemie teleinformatycznym, po uwierzytelnieniu strony w sposób określony w art. 20a ust. 1 albo 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (§ 3). Jak wskazuje natomiast art. 74 k.p.a., przepisu art. 73 nie stosuje się do akt sprawy zawierających informacje niejawne o klauzuli tajności "tajne" lub "ściśle tajne", a także do innych akt, które organ administracji publicznej wyłączy ze względu na ważny interes państwowy (§ 1). Odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (§ 2).

Stwierdzić więc należy, że w rozpoznawanej sprawie, pismo MGOPS z [...] lutego 2019 r. nr [...] zawierało wszelkie elementy niezbędne do uznania go za postanowienie. Nadto, na mocy art. 74 § 2 k.p.a., od postanowienia tego przysługuje stronie zażalenie. Wobec powyższego, rozstrzygnięcie Kolegium uznające zażalenie skarżącego za niedopuszczalne, było błędne. Ponownie rozpoznając sprawę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno uznać, że w rozpoznawanej sprawie, przysługiwało skarżącemu zażalenie i podjąć dalsze czynności.

Wobec naruszenia przez Kolegium przepisów postępowania zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.).