Postanowienie NSA, sygn. akt II GZ 518/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61 par. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. Spółki z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 2 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Po 243/16 w zakresie odmowy wstrzymania zaskarżonej wykonania decyzji w sprawie ze skargi W. Spółki z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 2 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Po 243/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. odmówił W. Spółce z o.o. w W. wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w P. z [...] grudnia 2015 r. w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry w wysokości 12.000 zł.

W ocenie Sądu strona nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji mogłoby wyrządzić jej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. We wniosku spółka jedynie ogólnikowo stwierdziła, że istnieje wysokie ryzyko utraty płynności finansowej przez skarżącą oraz wyrządzenia znacznej i nieodwracalnej szkody na skutek ewentualnego wykonania decyzji.

WSA uznał, że wykazywana przez wnioskodawczynię strata nie jest równoznaczna z brakiem środków finansowych, ani też nie jest wskaźnikiem jednoznacznie obrazującym sytuację finansową podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą.

Zdaniem Sądu skarżąca nie przedłożyła żadnych konkretnych danych dotyczących jej aktualnego stanu majątkowego np. deklaracji podatkowych czy też wyciągów z rachunków bankowych lub lokat. W tej sytuacji nie było możliwe ustalenie relacji pomiędzy kwotą za uiszczoną karę a dochodami spółki. W związku z powyższym Sąd nie mógł przyjąć, że uiszczenie kwoty 12.000 zł spowoduje wysokie ryzyko utraty płynności finansowej spółki oraz wyrządzenie znacznej i nieodwracalnej szkody.

Ponadto WSA uznał, że rodzaj obowiązku nałożonego na skarżącą, tj. zapłata kary pieniężnej, nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne, którego spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne.

Wobec tego w ocenie Sadu skarżąca nie wykazała zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.).

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła spółka, wnosząc o jego zmianę i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w P., a także o zasądzenie kosztów postępowania procesowego.

Zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Skarżąca stwierdziła, że istnieje wysokie ryzyko utraty przez nią płynności finansowej i wyrządzenie znacznej szkody na skutek ewentualnego wykonania zaskarżonej decyzji, co może doprowadzić do dalej idących negatywnych skutków. Przedstawiony przez spółkę rejestr zysków i strat w sposób niepozostawiający żadnych wątpliwości potwierdza, że niewstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji pogłębi jej trudną sytuację.

Ponadto, podniosła, że toczy się wobec niej wiele postępowań egzekucyjnych.

Skarżąca nie podzieliła również twierdzenia Sądu, że rodzaj nałożonego na stronę obowiązku (świadczenie pieniężne) nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny. Takie założenie pomija bowiem fakt, że wielość postępowań egzekucyjnych i sądowych może zmusić skarżącą do podjęcia decyzji o likwidacji prowadzonej działalności. To może spowodować, że świadczenie pieniężne, które obecnie zostanie wyegzekwowane, nigdy nie zostanie mu faktycznie zwrócone.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.

Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.

W ocenie NSA Sąd I instancji uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł zostać uwzględniony, bowiem skarżąca spółka nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie twierdzeń zawartych w tym wniosku, ani nie udokumentowała w żaden sposób swojej aktualnej sytuacji majątkowej. Brak dokumentów uniemożliwił WSA dokonanie oceny, czy w istocie skarżącej grozi niewypłacalność i spirala zadłużenia, którymi uzasadniła swój wniosek.

Ponadto, Sąd I instancji słusznie uznał, że wykonanie aktu administracyjnego nakładającego na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w takim akcie należności ma charakter odwracalny (tak też postanowienie NSA z dnia 16 października 2015 r., II GZ 587/15). W przypadku uchylenia zaskarżonego do sądu administracyjnego aktu uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania aktu nakładającego obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. To strona - chcąc skorzystać z wyjątku od zasady, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu - powinna wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania aktu przedstawić sądowi nie tylko argumenty, ale i stosowne dokumenty na ich poparcie, wskazujące że w sprawie istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd administracyjny nie ma natomiast instrumentów prawnych do samodzielnego ustalania sytuacji majątkowej strony, które to ustalenie jest niezbędne przy ocenie, czy wykonanie zaskarżonego aktu może spowodować w danym przypadku skutki, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. (tak też postanowienie NSA z dnia 27 listopada 2015 r., II GZ 755/15).

W dacie wydania orzeczenia Sądu I instancji w aktach niniejszej sprawy nie było dokumentów, które uprawdopodabniałyby oświadczenie zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w P., że wykonanie tej decyzji (tj. uiszczenie kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł) przed rozpoznaniem skargi doprowadzi do utraty płynności finansowej skarżącej spółki. W szczególności, strona wnioskująca o zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, nie przedstawiła dokumentów obrazujących jej aktualną kondycję finansową. Bez tego rodzaju dokumentacji Sąd I instancji nie mógł rzetelnie ocenić, czy w kontekście aktualnej sytuacji finansowej strony wykonanie zaskarżonej może doprowadzić do wyrządzenia jej szkody, która byłaby znaczna lub może spowodować skutki, które byłyby nieodwracalne. Takiej oceny nie może dokonać również Naczelny Sąd Administracyjny albowiem ww. dokumenty nie zostały przedłożone do zażalenia.

Oceny tej nie zmienia okoliczność prowadzenia postępowań egzekucyjnych w stosunku do skarżącej. Skoro bowiem nie wykazano sytuacji majątkowej spółki, to nie można zbadać, jak prowadzenie postępowań egzekucyjnych na nią wpłynie, a więc czy spowoduje spełnienie przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej.

Wobec powyższego NSA uznał za prawidłowe postanowienie WSA odmawiające skarżącej wstrzymanie wykonania decyzji, z uwagi na niewskazanie spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.

Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.