Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1056/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 235(2)
journal: Dz.U. 2016 poz 1666
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz Sędzia del. WSA Rafał Wolnik (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2017r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 21 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 1124/14 w sprawie ze skargi C.B. na decyzję Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w R. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. z dnia [...] czerwca 2014r. nr [...], 2. zasądza od Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w R. na rzecz C.B. kwotę 700 (siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 1124/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi C.B. na decyzję Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w R. z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...], w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, oddalił skargę.

W uzasadnieniu powyższego wyroku zawarto następujące ustalenia faktyczne:

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. prowadził postępowanie dotyczące choroby zawodowej u skarżącej C.B., po otrzymaniu zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej z poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych - przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespól cieśni nadgarstka.

W postępowaniu ustalono, że skarżąca zatrudniona była od dnia 8 sierpnia 1978 r. do dnia 15 września 2011 r. w [...] S.A. w B., na stanowisku szlifierz wyrobów ceramicznych. Do jej obowiązków należało parafinowanie izolatorów, badanie izolatorów, pomoc przy zakładaniu pieca, produkcja grysiku porcelanowego. Czynności wykonywane były ręcznie, w ośmiogodzinnym czasie pracy, w systemie dwuzmianowym, czasami trzyzmianowym. Czynności wykonywane były w pozycji stojącej, z wyjątkiem stanowiska przy wycieraczce gumowej (szkliwienie izolatorów mało gabarytowych). Skarżąca od około 7 lat zaczęła odczuwać ból w rękach, barku prawym i nadgarstku. Podjęła leczenie w Poradni Ortopedycznej w S., przebyła dwa zabiegi - w 2010 r. - konflikt podbarkowy prawego barku, a w 2011 r. - uwolnienie części kanału nadgarstka prawego. Przebywała na długotrwałym zwolnieniu lekarskim a także świadczeniu rehabilitacyjnym. Mimo operacji i leczenia nadal odczuwa bóle w okolicach barku i nadgarstka.

W wydanym przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w R. orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. nie stwierdzono u skarżącej choroby zawodowej.

Po ponownym badaniu, przeprowadzonym po odwołaniu skarżącej, w Instytucie Medycyny Pracy w L., orzeczeniem z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] nie stwierdzono choroby zawodowej wymienionej w poz. 20.1, wyjaśniając, że analiza czynności zawodowych dotyczących sposobu wykonywania pracy wykazała, że na zajmowanym stanowisku szkliwierza wyrobów ceramicznych w zależności od gabarytu opracowywanych izolatorów skarżąca wykonywała ruchy zginania i prostowania oraz odwodzenia i przywodzenia w stawie nadgarstkowym, ale żaden z nadgarstków nie był narażony na długotrwałe ruchy monotypowe, rozumiane jako ruchy jednorodne wykonywane przez cały czas zmiany roboczej i polegające na maksymalnym lub submaksymalnym zginaniu i prostowaniu nadgarstka z użyciem siły. Stwierdzono, że analiza dokumentacji lekarskiej i narażenia zawodowego oraz przeprowadzone badania nie dają podstawy do rozpoznania zespołu cieśni nadgarstka.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. w dniu [...] czerwca 2014 r. wydał decyzję Nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej - przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy - zespół cieśni w obrębie nadgarstka.

Na skutek wniesionego przez skarżącą odwołania, Podkarpacki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w R. zaskarżoną do Sądu pierwszej instancji decyzją utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że pojęcie choroby zawodowej jest pojęciem prawnym a nie medycznym. By orzec o chorobie zawodowej organ administracji stwierdzić musi wystąpienie następujących trzech przesłanek, tj. ustalić, że strona w środowisku pracy narażona była na działanie czynników mogących potencjalnie wywołać chorobę zawodową; po drugie powołani w sprawie biegli rozpoznają u strony chorobę w sensie medycznym; po trzecie ustalony zostanie związek przyczynowy pomiędzy narażeniem na działanie czynników szkodliwych w środowisku pracy a chorobą strony. Brak którejkolwiek z tych przesłanek obliguje organ do wydania decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

Organ stwierdził, że w wydanych orzeczeniach lekarskich jednoznacznie wskazano, że rozpoznane u skarżącej dolegliwości nie stanowią choroby zawodowej określonej w poz. 20/1 wykazu. Przy tym orzeczenia te są zgodne w rozpoznaniu, logiczne i wyczerpujące. W ich świetle u odwołującej za przyczynę zgłaszanych dolegliwości uznano przyczynę pozazawodową - zaburzenia lipidowe oraz współistniejącą chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa. Zatem brak w niniejszej sprawie związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy narażeniem na czynniki chorobotwórcze w środowisku pracy a dolegliwościami odwołującej się.

W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 84 § 3, art. 8, art. 107 § 3 k.p.a., brak wskazania w decyzji materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia, dowolną ocenę materiału dowodowego i brak przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego. Zarzuciła także sprzeczność ustaleń z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, błąd w ustaleniach faktycznych, dowolność i sprzeczność oceny zebranego materiału.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz.U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej p.p.s.a., wskazał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Sąd pierwszej instancji wskazał na art. 2351 Kodeksu pracy oraz na przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367), zwane dalej rozporządzeniem. Podkreślił, że rozpoznawanie chorób zawodowych należy do lekarzy posiadających wymagane kwalifikacje, zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych I stopnia (m.in. poradnie chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy) oraz II stopnia (jednostki badawczo-rozwojowe w dziedzinie medycyny pracy) wymienionych w rozporządzeniu. Wydane przez nich orzeczenie ma w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej kluczowe znaczenie, a inspektor sanitarny jest związany orzeczeniem lekarskim wydanym w sprawie, w tym znaczeniu, że nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich jednostek uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych, ani też do dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania schorzenia. Ocena opinii lekarskich dokonywana przez inspektora sanitarnego prowadzącego postępowanie sprowadza się do badania ich pod względem formalnym, czyli oceny czy wyjaśniają istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych i czy są rzeczowo i przekonywująco uzasadnione.

Sąd wskazał też, że również sąd administracyjny nie jest uprawniony do weryfikacji treści merytorycznej orzeczeń lekarskich, a jedynie ocenia legalność, czyli zgodność z prawem rozstrzygnięcia dokonanego przez organy administracji.

Wydane w niniejszej sprawie orzeczenia lekarskie stanowią obligatoryjny dowód w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej i mają walor opinii biegłego w rozumieniu art. 84 k.p.a. Taka opinia, oprócz konkluzji powinna zawierać uzasadnienie zajętego stanowiska, ze wskazaniem przeprowadzonych badań i wyjaśnieniem wszelkich wątpliwości. Zaleca się przy tym, aby użyte w niej sformułowania podane zostały w sposób zrozumiały dla stron, organów i sądu, nie posiadających wiadomości specjalnych zastrzeżonych dla biegłych. Wymogi te spełniają wydane w niniejszej sprawie opinie przez obie jednostki orzecznicze. W ocenie Sądu pierwszej instancji trafnie zatem organ uznał, że są one zgodne w rozpoznaniu, logiczne, wyczerpujące i zrozumiałe. Brak jest zatem podstaw, by orzeczenia te zakwestionować. Ponadto w ocenie Sądu organy w sposób wystarczający wyjaśniły dlaczego nie stwierdziły u skarżącej choroby zawodowej, zaś jednostki orzecznicze w sposób przekonywujący przedstawiły, z jakich przyczyn rozpoznanego u skarżącej schorzenia nie można uznać za chorobę zawodową.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła skarżąca, zarzucając na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie:

1. art. 106 § 2 do § 5, art. 113 § 1 p.p.s.a, w związku z art. 233 k.p.c., art. 244 k.p.c. przez dopuszczenie się dowolnej oceny dowodów i sprzeczności wyciągniętych wniosków z zebranego materiału dowodowego, oraz nie przeprowadzenie dowodów wnioskowanych w skardze tj.:

- z zapisów historii choroby poradni chorób zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w R. z 19 września 2012 r., specjalisty lek. med. W.P. - ortopedy traumatologa, dla ustalenia, że lekarz ten stwierdził cyt. "zespół bólowy barku prawego może być wynikiem pracy w zakładzie";

- z zapisów historii choroby poradni neurologii Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w R. z [...] kwietnia 2013 r., specjalisty neurologa lek. med. A.D. dla ustalenia, że lekarz ten stwierdził cyt. " zgłoszone dolegliwości mogą mieć związek z wykonywaną pracą ...";

- z treści świadectwa pracy wykonywania pracy w warunkach szczególnych dla ustalenia, że od 8 sierpnia 1978 r. do 30 listopada 1998 r. skarżąca pracowała na wymienionych w świadectwie stanowiskach pracy w warunkach szkodliwych, a w nomenklaturze emerytalnej "szczególnych", co uprawnia do przejścia na emeryturę po 15 latach pracy w warunkach szczególnych, co potwierdza, że praca którą wykonywała skarżąca musiała szkodliwie oddziaływać na jej organizm;

- z kopii str. 138 i 137 książki wydanej przez zakład z okazji 70-lecia zakładu zawierającej dwie fotografie, dla ustalenia że proces produkcji w latach 70-90-tych XX wieku w zakładzie był ręczny, nie zmechanizowany, dla ustalenia, że pokrywanie części montażowej izolatora grysikiem odbywało się na skutek ręcznego kręcenia izolatorem przez pracownika, a formowanie izolatorów było ręcznie wykonywane na toczku obrotowym - a które potwierdzały charakter pracy skarżącej oraz wysokie prawdopodobieństwo związku przyczynowego choroby zawodowej z pracą, skoro świadectwo pracy w warunkach szczególnych skarżącej potwierdza, że skarżąca ponad 30 lat pracowała w warunkach szczególnych (uprawniających do przejścia na emeryturę i inne świadczenia przedemerytalne);

2. art. 134 § 1 i 135 p.p.s.a. przez niezastosowanie tych przepisów;

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. przez jego niezastosowanie;

4. art. 151 p.p.s.a. przez jego błędne zastosowanie;

5. art. 134 § 1, art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, poprzez pominięcie uchybień organu administracyjnego, tj.: naruszenia art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie sprawy na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego;

6. przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 6,art. 7, art. 77 § 1 , art. 80 w zw. z art. 84 § 3, art. 8 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne określenie zakresu postępowania dowodowego oraz zebranie materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący, w oparciu o które została wydana opinia Instytutu Medycyny Pracy w L. oraz, że organ wydał decyzję na podstawie wadliwych, niepełnych, a także sprzecznych z dowodami znajdującymi się w aktach sprawy ustaleń;

7. § 6 ust 2 pkt 5 rozporządzenia poprzez nieprzeprowadzenie przez organ dowodu wymaganego przez ten przepis, tj. niewykonanie chronometrażu czynności na stanowiskach pracy skarżącej w latach 1978 r. do 2010 r.;

Skarżąca kasacyjnie zarzuciła ponadto błąd w ustaleniach faktycznych, dowolność i sprzeczność oceny zebranego materiału ponieważ:

1) organ pominął podstawowe w sprawie udowodnione okoliczności, tzn. charakter wykonywanej pracy, ponad 30 letni okres w jakim praca ta była świadczona oraz tego że praca skarżącej jest potwierdzona świadectwem pracy wykonywania pracy w warunkach szczególnych;

2) organy nie zebrały prawidłowo i w sposób wyczerpujący materiału dowodowego tj.: kart procesu technologicznego oraz kart pracy, przez co nie ustalono okoliczności faktycznych uzasadniających stwierdzenie, że skarżąca pracowała w warunkach stwarzających ryzyko powstania przewlekłej choroby układu ruchu a w szczególności, że wykonywane prace stwarzały zagrożenie monotypią ruchów i przeciążeniem kończyn górnych;

3) organ nie roztrząsnął, nie ocenił prawidłowo dowodów zebranych w sprawie, a dodatkowo pominął część dowodów np. dowody konsultacji lekarzy z WOMP w R. o specjalności ortopeda i neurolog, z których wynika, że choroba zawodowa pozostaje w związku z pracą skarżącej, pominięto treść świadectwa pracy w warunkach szczególnych i o szczególnym charakterze, z których jednoznacznie wynika że wysoce prawdopodobne jest, iż zdiagnozowane schorzenie powstało na skutek ponad 30 lat świadczonej pracy w warunkach szczególnych i o szczególnym charakterze potwierdzonym świadectwem pracy, ponieważ brak jest obiektywnie uchwytnych innych przyczyn.

Wskazując na powyższe skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania celem przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, ewentualnie o zmianę decyzji organu zgodnie z wnioskiem, a ponadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego za obie instancje.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor przedstawił argumenty na poparcie stawianych zarzutów i wniosków.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podzielając stanowisko Sądu pierwszej instancji.

Również uczestnik postępowania - [...] w B., wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Granice te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wobec niestwierdzenia przesłanek nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał oceny podstaw i zarzutów kasacyjnych.

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

Przede wszystkim podkreślić należy, że stosownie do art. 2351 Kodeksu pracy choroba zawodowa to choroba wymieniona w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 2352 K.p.). Wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Zgodnie z § 8 ust. 1 tego rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Rozpoznanie chorób zawodowych należy do właściwości jednostek medycznych określonych w § 5 rozporządzenia i organy inspekcji sanitarnej nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku do tego podstaw są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, jeżeli zostały one wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych. Zgodnie z § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania wydaje się na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego.

W świetle powyższego niewątpliwie bez opinii lekarskiej bądź sprzecznie z tą opinią organ administracyjny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby zawodowej i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to jednak zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a. Orzeczenie lekarskie w sprawie choroby zawodowej jest bowiem dowodem, o którym mowa w art. 84 § 1 k.p.a. i jako takie, posiadając walor opinii biegłego podlega ocenie organu administracyjnego, który na jego podstawie wydaje decyzję administracyjną. W konsekwencji orzeczenie lekarskie, jako środek służący stwierdzeniu choroby zawodowej, nie może budzić żadnych wątpliwości w odniesieniu do diagnozowanej jednostki chorobowej (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 9/11).

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy organy inspekcji sanitarnej nie stwierdziły u skarżącej występowania jednostki chorobowej wymienionej w obowiązującym wykazie chorób zawodowych pod poz. 20.1 – zespół cieśni w obrębie nadgarstka, opierając się na zgromadzonej w sprawie dokumentacji, w szczególności na orzeczeniu lekarskim Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w R. z dnia [...] sierpnia 2013 r. oraz orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy im. [...] w L. z dnia [...] maja 2014 r.

Odnosząc się do prezentowanej w powyższych opiniach pozazawodowej etiologii zdiagnozowanego u skarżącej schorzenia zaakcentować trzeba, że dyspozycja art. 2351 K.p., co do zasady, nie wyklucza dopuszczalności rozpoznania choroby zawodowej w przypadkach, gdy obok ustalenia, że choroba mogła zostać spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, ujawniono również inne dysfunkcje organizmu badanego, predysponujące do powstania schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych. Stwierdzenie choroby zawodowej byłoby wykluczone jedynie w przypadku, gdy dysfunkcje te stanowiłyby wyłączną albo wysoce prawdopodobną przyczynę powstania tych chorób. Kwestia ta nie została jednak w niniejszym postępowaniu w sposób jednoznaczny udowodniona, gdyż czynnik pozazawodowy wystąpienia choroby musi być udowodniony w sposób pewny.

Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem w sytuacji, gdy orzeczenie lekarskie w zakresie rozpoznania choroby zawodowej jest wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, to nie może ono budzić żadnych wątpliwości w odniesieniu do diagnozowanej jednostki chorobowej. W związku z tym powyższe uchybienie uzasadnia zarzut niepodjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.) oraz nierozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.).

Domniemanie związku przyczynowego pomiędzy wystąpieniem choroby a wykonywaniem pracy w warunkach narażenia na jej powstanie - może zostać obalone wyłącznie wówczas, gdy zostanie wykazane w sposób nie budzący wątpliwości, że etiologia choroby ma charakter pozazawodowy. Nie jest zatem wystarczające – jak już wielokrotnie stwierdzono w orzecznictwie – wykazanie współistnienia czynników pozazawodowych. Organy sanitarne zobligowane są bowiem do jednoznacznego i przekonującego ustalenia, że właśnie takie czynniki – a nie sposób wykonywania pracy – wywołały dolegliwość.

Wprawdzie nie można zarzucić organom, iż nie podejmowały żadnych prób rzetelnego poczynienia ustaleń faktycznych, na co wskazuje znajdująca się w aktach administracyjnych korespondencja. Zdaniem składu orzekającego nie doprowadziły one jednak do satysfakcjonujących rezultatów z punktu widzenia zasady prawdy obiektywnej. Możliwości w tym zakresie dawało brzmienie cytowanego wyżej § 8 ust. 2 rozporządzenia oraz ogólne reguły dowodowe wynikające z unormowań K.p.a. Powołany § 8 ust. 2 rozporządzenia nie wprowadza jakiejkolwiek hierarchii w zakresie przedstawionych w nim sposobów uzupełnienia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, jak też jakichkolwiek ograniczeń w tym przedmiocie w rozumieniu limitu podejmowanych czynności. Granicą jest więc ustalenie jednoznacznego stanu faktycznego sprawy oraz wyjaśnienie wszelkich wątpliwości, mających zasadnicze znaczenie dla podjętego rozstrzygnięcia.

Dodatkowo wskazać przyjdzie, że w aktach administracyjnych znajduje się karta oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, sporządzona przez Państwowy Powiatowy Inspektorat Sanitarny w R. (vide: karta nr 5 akt), z której wynika, że skarżąca podczas wypełniania swych obowiązków pracowniczych wykonywała ruchy monotypowe – skręcane. Znajdujące się w aktach administracyjnych opinie lekarskie nie są natomiast w tej kwestii spójne. Opinia WOMP w R. całkowicie bowiem wyklucza, aby czynności wykonywane przez pracowników miały charakter monotypowy, natomiast zgodnie z opinią Instytutu Medycyny Pracy im. [...] "praca (...) zawierała elementy pracy monotypowej z obciążeniem ręki dominującej lecz ilość wyrobów, które wymagały takiej obróbki nie stanowią wiodącego asortymentu wytwarzanego w zakładzie".

Z powyższych wywodów wynika zatem, że zaskarżony wyrok wydany został z naruszeniem przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając sprawę ponownie, organy przeprowadzą postępowanie administracyjne mając na uwadze przedstawioną wyżej argumentację. W szczególności nie powinny ograniczać się do samej treści orzeczeń lekarskich wydanych w ramach niniejszego postępowania, ale uwzględnić również przyczyny braku rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej oraz wziąć pod uwagę wszelkie dowody, które zostały w niniejszej sprawie zebrane. Organy winny też rozważyć wystąpienie do jednostki medycznej o dodatkową konsultację, która jednak powinna uwzględniać bezwzględnie rozważania Sądu zawarte w niniejszym wyroku.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok. Ponadto, ponieważ Sąd uznał, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, rozpoznał jednocześnie skargę uchylając decyzje organów obu instancji na zasadzie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a.