Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SAB/Wr 486/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
658
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Stwierdzono bezczynność organu
Powołane przepisy: article: art. 37 par. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Asesor WSA Marta Pawłowska po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2022 r. w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G.W. na bezczynność W.D. w przedmiocie stwierdzenia prawa własności nieruchomości I. stwierdza, że W.D. dopuścił się bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje W.D. do wydania aktu lub dokonania czynności w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. zasądza od W.D. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skargą z 26 I 2022 r. gmina W. (dalej jako "skarżąca") zarzuciła Wojewodzie Dolnośląskiemu (dalej jako "wojewoda") bezczynność w sprawie stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r., przez Gminę W., prawa własności nieruchomości gruntowej, położonej we W. przy ul. S. , opisanej w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta W. obręb (...)S. , (...), jako działka nr (...), o pow. (...) ha. W konsekwencji wniosła o wyznaczenie wojewodzie miesięcznego terminu na wydanie decyzji kończącej postępowanie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca szczegółowo opisała przebieg postępowania stwierdzając, że czynności prowadzone są od 16 I 2016 r. i do chwili wniesienia skargi nie została wydana decyzja. W ocenie skarżącej wojewoda bezzasadnie uzależnia kontynuowanie postępowania komunalizacyjnego i wydanie decyzji od wykonania przez skarżącą czynności związanych ze sporządzeniem dokumentacji geodezyjnej umożliwiającej wydzielenie terenu objętego komunalizacją i zatwierdzenie podziału nieruchomości. Jeśli bowiem wojewoda stwierdził, że skutkiem komunalizacji objęta jest jedynie część nieruchomości oznaczonej jako działka nr (...), powinien sam zlecić opracowanie stosownej dokumentacji podziałowej.

W odpowiedzi na skargę wojewoda wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że postępowanie nie może zostać zakończone na skutek okoliczności niezależnych od niego. Skarżąca bowiem nie przedłożyła odpowiedniej dokumentacji podziałowej, mimo że wojewoda zwracał się do niej w tej sprawie kilkakrotnie. Wojewoda zaznaczył, że tego rodzaju czynności stanowiły ustaloną od lat praktykę. Ponadto Prezydent W. (dalej jako "prezydent") realizuje zadania z zakresu geodezji i kartografii. Początkowo nawet przystąpił do sporządzania wymaganej dokumentacji, jednak odstąpiono od prac powołując się na trudności z ustaleniem przebiegu granicy, co – zdaniem wojewody - nie znajdowało uzasadnienia. Wojewoda zaznaczył, że skarżąca powinna współpracować w celu zgromadzenia dokumentów wymaganych do wydania decyzji stwierdzającej nabycie mienia z mocy prawa. Zgodnie zaś z art. 7b kpa organy powinny ze sobą współdziałać w toku postępowania administracyjnego.

Na podstawie nadesłanych akt administracyjnych Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Zawiadomieniem z 11 I 2016 r. wojewoda wszczął z urzędu postępowanie administracyjne, w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 V 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. 1990 r. Nr 32, poz. 191), w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa, z dniem 27 V 1990 r., przez skarżącą, przysługującego Skarbowi Państwa, prawa własności nieruchomości gruntowej, położonej we W. przy ul. S., oznaczonej w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta W. obręb S., (...), jako działka nr (...) o pow. 13,8104 ha.

W okresie od 18 I do 31 V 2016 r. postępowanie administracyjne było zawieszone w celu umożliwienia skarżącej uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

Zawiadomieniem z 22 VI 2016 r. wojewoda poinformował o zebraniu materiału dowodowego i możliwości końcowego zaznajomienia się z nim w terminie 7 dni.

Pismem z 21 VII 2016 r. wojewoda wystąpił do prezydenta o przesłanie wypisu i wyrysu z planu miejscowego obowiązującego dla przedmiotowej nieruchomości w dniu 12 V 1981 r. (odpowiedź wpłynęła w dniu 5 VIII 2016 r.).

Pismami z dnia 29 VII i 29 VIII 2016 r. wojewoda wystąpił do określonych organów i innych jednostek organizacyjnych o udzielenie informacji pozwalających na ustalenie daty urządzenia na nieruchomości pracowniczego ogrodu działkowego "N." oraz określenia jego granic geodezyjnych (odpowiedzi wpływały do dnia 12 X 2016 r.).

Zawiadomieniem z 10 XI 2016 r. wojewoda wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia 31 I 2017 r.

Pismem z dnia 27 I 2017 r. wojewoda przedstawił uczestnikom postępowania wnioski poczynione w toku postępowania wyjaśniającego, w tym między innymi poinformował o konieczności, przed wydaniem decyzji w sprawie, wydzielenia z nieruchomości gruntowej, oznaczonej geodezyjnie jako działka nr (...) z (...) obręb S. obszaru gruntu należącego w dniu 27 V 1990 r. do terenowego organu administracji stopnia podstawowego, odpowiadającego granicom obszaru, na którym w dniu 12 V 1981 r. istniały pracownicze ogrody działkowe "N.", i wezwał strony postępowania, w tym prezydenta, do zajęcia stanowiska, w tym względzie.

Zawiadomieniem z 30 I 2017 r. wojewoda wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia 30 IV 2017 r.

Pismem z dnia 24 III 2017 r. skarżąca przedstawiła swoje stanowisko zaznaczając, że nieruchomość objęta postępowaniem komunalizacyjnym nie podlegała w jakiejkolwiek części wyłączeniu z komunalizacji następującej z mocy prawa i jako należąca w dniu 27 V 1990 r. w całości do terenowych organów administracji stopnia podstawowego, stała się z dniem 27 maja 1990 r. mieniem komunalnym.

Zawiadomieniem z 28 IV 2017 r. wojewoda wyznaczył kolejny termin załatwienia sprawy do dnia 31 VII 2017 r.

Pismem z dnia 8 VI 2017 r. wojewoda wystąpił do skarżącej o podjęcie czynności w celu sporządzenia dla działki objętej postępowaniem dokumentacji geodezyjnej, w związku z koniecznością potwierdzenia deklaratoryjną decyzją istnienia przesłanek do stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez skarżącą własności części terenu z działki nr (...).

Pismem z dnia 28 VI 2017 r. skarżąca poinformowała wojewodę, że podtrzymuje swoje stanowisko o braku podstaw do uznania, że działka nr (...) nie przeszła w całości na własność skarżącej.

Pismem z dnia 19 VII 2017 r. Wojewoda Dolnośląski poinformował skarżącą, że do czasu zakończenia czynności mających na celu sporządzenie dokumentacji podziałowej nie mogą być podejmowane dalsze czynności w sprawie, a także zobowiązał prezydenta jako organ reprezentujący skarżącą do podjęcia w terminie 30 dni od daty otrzymania pisma, czynności mających na celu wydzielenie z działki nr (...) części terenu określonej w dokumentacji architektoniczno-budowlanej Śląskiego Okręgu Wojskowego tj. decyzji Szefa Wojskowej Inspekcji Architektoniczno-Budowlanej Szefostwa Służby Zakwaterowania i Budownictwa Śląskiego Okręgu Wojskowego z dnia 20 III 1979 r. nr (...) i z dnia 19 IV 1983 r. nr (...), jako I etap ogrodów działkowych, na której w dacie 12 V 1981 r. istniały ogrody działkowe.

Zawiadomieniem z 31 VII 2017 r. wojewoda wyznaczył kolejny termin załatwienia sprawy do dnia 31 X 2017 r.

W dniu 22 IX 2017 r. wpłynęło do wojewody pismo skarżącej z dnia 19 IX 2017 r. informujące, że sprawa sporządzenia dokumentacji podziałowej została przekazana do Zarządu Geodezji, Kartografii i Katastru Miejskiego we W.

Zawiadomieniem z 31 X 2017 r. wojewoda wyznaczył kolejny termin załatwienia sprawy do dnia 31 I 2018 r.

W dniu 28 XI 2017 r. wpłynęło do wojewody pismo Zarządu Geodezji, Kartografii i Katastru Miejskiego we W. z 12 XI 2017 r. informujące, że termin zakończenia prac związanych z dokumentacją podziałową planowany jest na połowę XII 2017 r.

W dniu 2 I 2018 r. wpłynęło do wojewody pismo skarżącej z 28 XII 2017 r. informujące o braku możliwości sporządzenia dokumentacji podziałowej z uwagi na brak czytelności i kartometryczności planu realizacyjnego zagospodarowania pracowniczych ogródków działkowych "W.". Jednocześnie skarżąca zaproponowała podział zgodny ze stanem faktycznym na gruncie tj. wydzielenie części na której zlokalizowany jest obecnie ROD "N.".

Pismem z 16 I 2018 r. wojewoda wskazał skarżącej na możliwość przeprowadzenia linii podziału według dokumentacji dotyczącej lokalizacji Pracowniczych Ogrodów Działkowych W. lub dokumentacji architektoniczno-budowlanej Śląskiego Okręgu Wojskowego.

Zawiadomieniem z 29 I 2018 r. wojewoda wyznaczył kolejny termin załatwienia sprawy do dnia 30 IV 2018 r.

W dniu 23 II 2018 r. wpłynęło do wojewody pismo skarżącej z 21 II 2018 r. wskazujące na niemożliwość wyznaczenia linii podziału na podstawie sugerowanej przez wojewodę dokumentacji, bowiem linie tam wyznaczone są nieczytelne i ze sobą sprzeczne. Zarazem zaoferowano wyznaczenie linii na podstawie przedłożonej mapy zasadniczej z zaznaczonym przez zamawiającego przebiegiem linii podziału.

Pismem z 22 III 2018 r. wojewoda poinformował skarżącą o możliwości wyznaczenia linii podziału w oparciu o plan sytuacyjny pracowniczych ogrodów działkowych "W." wykonany na osnowie mapy zasadniczej 1:1000 arkusz Nr 283 i 282. Zawiera on bowiem charakterystyczne punkty graniczne i punkty osnowy. Wojewoda zasugerował również skarżącej rozważenie zlecenia usługi geodezyjnej firmie wykonawstwa geodezyjnego i kartograficznego.

Zawiadomieniem z 27 IV 2018 r. wojewoda wyznaczył kolejny termin załatwienia sprawy do dnia 31 VII 2018 r.

W dniach 15 V i 21 VIII 2018 r. wpłynęły do wojewody pisma skarżącej (z dnia 14 V i 20 VIII 2018 r.) informujące, że nie stwierdza ona podstaw do wykonania dokumentacji podziału geodezyjnego.

Zawiadomieniem z 1 VIII 2018 r. wojewoda wyznaczył kolejny termin załatwienia sprawy do dnia 31 X 2018 r.

Postanowieniem z 25 X 2018 r. wojewoda zawiesił postępowanie stwierdzając wystąpienie zagadnienia wstępnego w postaci konieczności sporządzenia dokumentacji do celów podziałowych. Jednocześnie wezwał skarżącą do sporządzenia odpowiedniej dokumentacji w terminie 30 dni.

Pismem z 22 X 2018 r. skarżąca wniosła ponaglenie.

Postanowieniem z 29 XI 2018 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uznał "zażalenie" za nieuzasadnione.

Pismem z 15 IV 2019 r. skarżąca wniosła skargę na bezczynność.

Wyrokiem z 21 VIII 2019 r. (sygn. akt II SAB/Wr 28/19) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę w całości. Sąd stwierdził, że wojewoda korespondował ze skarżącą, zbierał materiał dowodowy, jak też analizował dokumentację składaną przez skarżącą. Ostateczne postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego eliminuje możność powstania bezczynności lub przewlekłości (za okres zawieszenia) związanej z upływem terminu załatwienia sprawy, dając jednocześnie stronie możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego tego postanowienia. Zasadniczo zatem nie jest możliwe wniesienie skutecznej skargi na bezczynność organu dopóki we właściwym trybie nie zostanie wzruszone postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnym. Analiza trafności postanowienia o zawieszeniu postępowania nie może zaś mieć miejsca w toku postępowania sądowoadministracyjnego zainicjowanego skargą na bezczynność organu.

W dniu 2 XII 2019 r. Sąd zwrócił wojewodzie akta administracyjne załączając odpis prawomocnego wyroku.

Pismem z 29 IX 2020 r. wojewoda przekazał do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji akta administracyjne sprawy celem umożliwienia rozpatrzenia wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności postanowienia wojewody z 25 X 2018 r. zawieszającego postępowanie administracyjne.

W dniu 2 IX 2021 r. zwrócono wojewodzie akta administracyjne sprawy wraz z postanowieniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 11 VI 2021 r. stwierdzające nieważność postanowienia wojewody z 25 X 2018 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania. Stwierdzając nieważność wyrażono stanowisko, że samo przygotowanie dokumentacji geodezyjnej stanowi okoliczność faktyczną a nie prawną, tak więc tego rodzaju przypadek nie daje podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego.

Zawiadomieniem z 10 IX 2021 r. wojewoda wyznaczył kolejny termin załatwienia sprawy do dnia 31 XII 2021 r.

Pismem z 10 IX 2021 r. wojewoda wystąpił do skarżącej o przygotowanie dokumentacji geodezyjnej podziału nieruchomości nr (...) zgodnie ze wcześniejszą korespondencją.

Pismem z dnia 30 IX 2021 r. skarżąca podtrzymała swoje stanowisko o braku podstaw do wykonania przez nią tego rodzaju dokumentacji.

Pismem z dnia 6 X 2021 r. skarżąca wniosła ponaglenie.

Postanowieniem z 18 XI 2021 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uznał ponaglenie za nieuzasadnione. W ocenie ministra wydanie decyzji wymaga ustalenia stanu prawnego i faktycznego, co stanowi skomplikowany i czasochłonny proces.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Podstawą prawną skargi jest art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 VIII 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.) - dalej jako "ppsa", z którego wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania kończącego się wydaniem decyzji administracyjnej.

Istotą sprawy ze skargi na bezczynność organu jest to, że w ustawowym terminie organ administracji publicznej nie wydał stosownego aktu kończącego postępowanie przy braku okoliczności usprawiedliwiających niedotrzymanie terminów załatwiania spraw ustanowionych w art. 35 kpa lub terminu ustalonego w myśl art. 36 kpa bądź też dodatkowego terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez organ wyższego stopnia na skutek uwzględnienia zażalenia na niezałatwienie sprawy w trybie art. 37 ust. 2 kpa (zob. wyrok NSA z 20 V 2015 r., I OSK 9/15, publ. CBOSA).

Bezczynnością jest zatem sytuacja, gdy organ nie zakończył postępowania, pomimo upływu terminów ustawowych określonych w art. 35 kpa, względnie pomimo upływu terminów wyznaczonych przez organy na podstawie art. 36 lub art. 37 kpa.

Zgodnie z art. 35 § 2 i 3 kpa, niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.

W myśl art. 35 § 5 kpa, do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.

Stosownie zaś do art. 36 § 1 kpa, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia.

W okolicznościach niniejszej sprawy jest bezsporne, że postępowanie administracyjne prowadzone jest przez wojewodę od 2016 r. i do chwili obecnej nie została wydana decyzja w sprawie. Jest również bezsporne, że zasadniczą przyczyną takiego stanu rzeczy jest rozbieżność stanowisk pomiędzy wojewodą a skarżącą co do oceny prawnej sprawy i związanego z tym zakresu koniecznych czynności dowodowych. W ocenie wojewody do rozstrzygnięcia sprawy konieczne jest geodezyjne wydzielenie z działki nr (...) części terenu określonej w dokumentacji architektoniczno-budowlanej Śląskiego Okręgu Wojskowego tj. decyzji Szefa Wojskowej Inspekcji Architektoniczno-Budowlanej Szefostwa Służby Zakwaterowania i Budownictwa Śląskiego Okręgu Wojskowego z dnia 20 III 1979 r. nr (...) i z dnia 19 IV 1983 r. nr (...), jako I etap ogrodów działkowych, na której w dacie 12 V 1981 r. istniały ogrody działkowe. Ponieważ zaś skarżąca, pomimo licznych wezwań, nie przedłożyła stosownej dokumentacji geodezyjnej obrazującej takie wydzielenie terenu, opóźnienie w postępowaniu jest – zdaniem wojewody – spowodowane przyczyną niezależną od organu (zob. art. 35 § 5 kpa). Skarżąca zaś kontestuje takie stanowisko stwierdzając, że stanowisko wojewody jest błędne. Zdaniem skarżącej nabyła ona prawo własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr (...) w całości, tak więc nie ma potrzeby przeprowadzania w jej obrębie jakichkolwiek podziałów. Jeśli zaś wojewoda stwierdził taką konieczność, to we własnym zakresie powinien przeprowadzić stosowne czynności.

Sąd podkreśla, że w zakresie przedmiotowym sprawy ze skargi na bezczynność organu nie mieści kontrola stanowiska wojewody w przedmiocie istnienia przesłanek przewidzianych w ustawie - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, a więc rownież i ewentualnego zakresu, w jakim przedmiotowa nieruchomość przeszła na własność skarżącej. Tego rodzaju ocena może być bowiem zweryfikowana tylko w ramach skargi na decyzję administracyjną w sprawie. W niniejszym postępowaniu kontrola działalności organu ogranicza się zaś do sekwencji czynności procesowych pod kątem ich szybkości, celowości i koncentracji materiału dowodowego.

Sporządzenie dokumentacji geodezyjnej nieruchomości oznaczonej jako działka nr (...) musi być postrzegane jako zabieg celowy, bowiem stanowi ono konsekwencję oceny prawnej sprawy przeprowadzonej przez wojewodę. Skoro w ocenie wojewody tylko określona część przedmiotowej nieruchomości przeszła na własność skarżącej z dniem 27 V 1990 r., to geodezyjne oznaczenie takiej części jest niezbędne do wydania decyzji stwierdzającej nabycie mienia komunalnego z mocy prawa. Nie można się jednak zgodzić ze stanowiskiem wojewody, jakoby obowiązek przedłożenia dokumentacji obrazującej podział nieruchomości spoczywał na skarżącej. Skarżąca trafnie zauważyła, że tego rodzaju obowiązek nie wynika z przepisów prawa. Z przepisów ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, ani też z innych ustaw nie wynika, by strona postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia mienia komunalnego z mocy prawa zobligowana była do przedłożenia takiej dokumentacji. W kontrolowanej sprawie nie sposób też wyprowadzić tego rodzaju obowiązku z wynikającej z art. 7 § 1 kpa ogólnej powinności przedkładania przez stronę dowodów na te okoliczności, z których strona wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne (zob. np. wyrok NSA z dnia 5 IV 2019 r., I OSK 1597/17 – CBOSA). Wszak skarżąca konsekwentnie podtrzymuje, że zakresem komunalizacji objęta została cała nieruchomość i niecelowe jest nanoszenie w obrębie nieruchomości jakichkolwiek linii podziału. Nieporozumieniem jest przy tym powoływanie się przez wojewodę na kompetencje i zadania prezydenta jako organu administracji. To nie prezydent (organ) jest przecież stroną w sprawie, ale gmina W. (osoba prawna), którą prezydent jedynie reprezentuje w toku postępowania. Wynikający z art. 7b kpa obowiązek współdziałania między organami w toku postępowania nie może więc stanowić podstawy do egzekwowania od gminy W. jako strony tego rodzaju obowiązków. Tak samo nie może stanowić podstawy egzekwowania obowiązku bliżej nieokreślona "praktyka". Nawet jeśli przygotowanie przez stronę dokumentacji geodezyjnego podziału w tego rodzaju sprawach było dotychczas praktykowane, to nie można tylko z tego tytułu wywodzić źródła obowiązku, zwłaszcza w sytuacji gdy strona kwestionuje zasadność tego rodzaju czynności.

Jak wynika z art. 77 § 1 kpa, to na organie administracji publicznej ciąży obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Wyjątki w tym zakresie mogą wynikać z przepisów szczególnych, ewentualnie mogą stanowić konsekwencję powoływania się przez stronę na nieznane organowi okoliczności, z których strona wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. Żaden z takich przypadków w kontrolowanej sprawie nie zachodził. Skoro więc w ocenie wojewody wystąpiła konieczność przeprowadzenia czynności geodezyjnego wydzielenia w obrębie konkretnej nieruchomości obszaru objętego komunalizacją, to niezbędne czynności w tym zakresie przeprowadzone powinny być z urzędu w ramach postępowania wyjaśniającego. Jakkolwiek Sąd ma świadomość, że tego rodzaju czynności wykonywane są w ramach prac geodezyjnych i kartograficznych zastrzeżonych dla osób uprawnionych, jednak organ administracji ma procesową możliwość posiłkowania się dowodem w postaci opinii biegłego, ilekroć w sprawie wymagane są wiadomości specjalne (art. 84 kpa). Nie ma więc procesowych przeszkód, by w ramach postępowania dowodowego wojewoda zlecił wykonanie stosownych czynności osobom uprawnionym. Przepisy procesowe regulują przy tym przypadki ponoszenia przez stronę kosztów postępowania administracyjnego, w tym wnoszenia stosownej zaliczki (dział IX kpa).

Konkludując, w kontrolowanej sprawie wystąpiła bezczynność w powołanym wyżej rozumieniu. Okoliczność, że skarżąca odmówiła sporządzenia i przedłożenia dokumentacji geodezyjnego podziału nieruchomości objętej postępowaniem nie wstrzymywała biegu terminów załatwienia sprawy na zasadzie art. 35 § 5 kpa, a tym samym nie usprawiedliwiała opóźnienia w rozpoznaniu sprawy. Stwierdzić więc należy, że wojewoda nie załatwił sprawy w terminie ustawowym, ani też w terminach wyznaczonych na podstawie art. 36 § 1 kpa.

Jak wynika z art. 149 § 1 ppsa, sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Przepis art. 149 § 1 pkt 1 ppsa nie określa, jakimi kryteriami powinien kierować się sąd, określając organowi termin do wykonania wyroku przez podjęcie nakazanych w nim działań. W związku z tym należy przyjąć, że sąd dysponuje w tym zakresie pełną swobodą, przy czym powinien kierować się przede wszystkim interesem strony, a jako wytyczne traktować terminy ustawowe do załatwiania spraw

w postępowaniu, w którym nastąpiła bezczynność lub przewlekłość organu administracji publicznej.

Sąd w niniejszej sprawie zobowiązał wojewodę do rozpatrzenia sprawy w terminie 30 dni mając na względzie dotychczas przeprowadzone czynności, długość dotychczasowego postępowania oraz zakres wymaganych jeszcze ustaleń. Należy przy tym zaznaczyć, że wyznaczony przez Sąd termin należy liczyć z uwzględnieniem treści art. 35 § 5 kpa.

Jak wynika z art. 149 § 1a ppsa, stwierdzając przewlekłość lub bezczynność organu sąd jednocześnie stwierdza, czy przewlekłość lub bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

"Rażące" naruszenie prawa jest kwalifikowaną postacią naruszenia prawa. Orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności lub przewlekłości winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się w żaden sposób usprawiedliwić. Jednakże w celu ustalenia, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, lecz także warunkowane jest okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Samo przekroczenie przez podmiot zobowiązany ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia (wyrok NSA

z 17 V 2019 r., I OSK 2171/17, publ. CBOSA).

Uwzględniając powyższe kryteria stwierdzić należy, że w kontrolowanej sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Bezczynność wojewody nie polegała bowiem na poniechaniu przeprowadzania w sprawie jakichkolwiek czynności. Skarżąca otrzymywała na bieżąco stanowisko wojewody w sprawie jak i zawiadomienia o wyznaczeniu kolejnych terminów jej załatwienia. Wojewoda wyjaśniał również skarżącej przyczyny, dla których sprawa nie została dotychczas rozpatrzona. Bezczynność stanowiła tu więc raczej konsekwencję błędnej oceny prawnej co do zakresu procesowych obowiązków organu oraz skarżącej jako strony, a nie przypadek oczywistych i niedających się niczym usprawiedliwić opóźnień. Taki stan rzeczy nie stanowi rażącego naruszenia prawa.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa uwzględniając poniesione przez stronę skarżącą celowe koszty w łącznej kwocie 100 zł (wpis od skargi).

Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 ppsa.