Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 3687/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 170
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędzia NSA Jerzy Płusa, Sędzia WSA del. Alicja Polańska (sprawozdawca), Protokolant Dominika Kurek, po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Wr 258/14 w sprawie ze skargi B. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 6 listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutu przedawnienia zobowiązania objętego tytułami wykonawczymi 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od B. W. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1.Wyrok Sądu pierwszej instancji.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 12 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Wr 258/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę B.W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 6 listopada 2013 r. Nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutu przedawnienia zobowiązania objętego trzema tytułami wykonawczymi. Podstawą prawną orzeczenia był art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 ze zm.); dalej: "p.p.s.a.".

Z uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji wynika, że 13 listopada 2006 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. tytuł wykonawczy nr [...] na podstawie decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia 31 października 2006 r. określającej skarżącemu zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 13 listopada 2006 r. dokonał zajęcia prawa majątkowego, stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego zobowiązanego w Banku Zachodnim WBK S. A. Zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało doręczone zobowiązanemu w dniu 5 grudnia 2006 r., zaś dłużnik zajętej wierzytelności potwierdził odbiór zawiadomienia w dniu 21 listopada 2006 r.

Dyrektor Izby Skarbowej we Wrocławiu decyzją z dnia 22 lutego 2007 r. uchylił w całości ww. decyzję organu kontroli skarbowej i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Postanowieniem z dnia 11 maja 2007 r. - wydanym na podstawie art. 56 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2012.1015 ze zm.), dalej: "u.p.e.a". - organ egzekucyjny zawiesił na wniosek wierzyciela postępowanie egzekucyjne i wystosował do dłużnika zajętej wierzytelności pismo o wstrzymanie realizacji zajęcia egzekucyjnego do czasu wydania ponownej decyzji.

W dniu 24 października 2007 r. organ kontroli skarbowej ponownie decyzją określił skarżącemu zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. w kwocie wyższej niż w pierwotnie wydanej decyzji. Następnie, na podstawie zaktualizowanego przez wierzyciela w dniu 4 grudnia 2007 r. tytułu wykonawczego, zawiadomieniami z dnia 4 listopada 2010 r. dokonano zajęć prawa majątkowego, stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego zobowiązanego w Kredyt Banku S. A. - w dniu 19 listopada 2010 r., w Banku Millennium S. A. - w dniu 18 listopada 2010 r., w Banku Zachodnim WBK S. A. - w dniu 17 listopada 2010 r. i w ING Banku Śląskim S. A. - w dniu 18 listopada 2010 r. Zawiadomienia o zajęciu zostały doręczone zobowiązanemu w dniu 16 listopada 2010 r.

Pismem z dnia 7 marca 2013 r. skarżący wystąpił do organu egzekucyjnego z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego, wskazując że zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu. Zobowiązany stwierdził, że terminu przedawnienia nie przerywa czynność egzekucyjna podjęta na podstawie tytułu wykonawczego, wydanego na podstawie decyzji, która w wyniku postępowania odwoławczego została uchylona w

całości.

Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 13 maja 2013 r. - na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. - odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, uznając, że środek egzekucyjny zastosowany w związku z tytułem wykonawczym, wystawionym na podstawie decyzji, która została następnie uchylona, zachowuje moc prawną, ponieważ decyzja taka do pewnego momentu funkcjonuje w obrocie prawnym, rodząc określone skutki prawne, w tym także w zakresie postępowania egzekucyjnego. Uchylenie decyzji powoduje wyeliminowanie jej z obrotu prawnego ze skutkiem na przyszłość (ex nunc), chyba że dochodzi do stwierdzenia jej nieważności. Uchylenie decyzji nie unicestwia skutku w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Po rozpatrzeniu zażalenia, organ odwoławczy postanowieniem z dnia 10 lipca 2013 r. uchylił w całości zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego i umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. W związku z tym, wierzyciel wystawił 29 lipca 2013 r. trzy nowe tytuły wykonawcze obejmujące należność z tytułu zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę.

Zawiadomieniem z dnia 7 sierpnia 2013 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego zobowiązanego w Banku Zachodnim WBK S.A. we Wrocławiu. O dokonanym zajęciu organ egzekucyjny powiadomił zobowiązanego 12 sierpnia 2013 r., przesyłając mu odpis zawiadomienia wraz z odpisami powyższych tytułów wykonawczych. Dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienie doręczono 13 sierpnia 2013 r.

Przed datą doręczenia zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych (2 sierpnia 2013 r.), złożył on do organu egzekucyjnego pismo, które zostało zakwalifikowane jako zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 pkt 1 u.p.e.a. z uwagi na przedawnienie obowiązku objętego tytułami wykonawczymi z dnia 29 lipca 2013 r. Zobowiązany, powołując się na ww. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 10 lipca 2013 r., stwierdził, że czynność egzekucyjna dokonana po 22 lutego 2007 r. polegająca na zajęciu rachunku bankowego z dnia 17 listopada 2010 r. była niedopuszczalna i niezgodna z prawem, a zastosowany środek egzekucyjny nie ma wpływu na bieg terminu przedawnienia należności objętej decyzją z dnia 24 października 2007 r., która przedawniła się z dniem 21 listopada 2011 r.

Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 17 września 2013 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego W., na podstawie art. 34 § 4 w zw. z art. 33 pkt 1 u.p.e.a., uznał za nieuzasadniony zarzut przedawnienia obowiązku dochodzonego w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 29 lipca 2013 r.

W zażaleniu na ww. postanowienie, zobowiązany wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego i wskazał, że zobowiązanie podatkowe objęte tytułami wykonawczymi przedawniło się 21 listopada 2011 r.

Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 6 listopada 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej we Wrocławiu, po rozpoznaniu zażalenia, utrzymał w mocy zaskarżone

postanowienie.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że - zgodnie z przepisem w art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2012.749 ze zm.), dalej: "o.p.", zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Termin płatności podatku dochodowego od osób fizycznych objętego trzema tytułami wykonawczymi upływał w dniu 30 kwietnia 2001 r. Biorąc pod uwagę podstawowy termin przedawnienia, zaległość objęta tymi tytułami wykonawczymi uległaby przedawnieniu z końcem roku 2006. Termin przedawnienia może jednak ulec przedłużeniu w wyniku wystąpienia okoliczności skutkujących przerwaniem jego biegu lub zawieszeniem. Podniósł też, że z art. 21 i art. 70 § 4 o.p., w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 143, poz. 1199), wynika, że bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany, jeżeli w czasie jego biegu zostaną spełnione przed upływem terminu przedawnienia łącznie dwie przesłanki: organ egzekucyjny zastosuje środek egzekucyjny oraz podatnik zostanie o zastosowaniu tego środka zawiadomiony.

Przytaczając brzmienie art. 80 § 1 u.p.e.a., organ stwierdził, że nie ulega wątpliwości, iż organ egzekucyjny zastosował już wcześniej środek egzekucyjnym w postaci zajęcia wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego zmierzający do wyegzekwowania należności objętej tytułami wykonawczymi. Zobowiązany przyznał, że już od 2006 r. było prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 13 listopada 2006 r. nr [...], którego podstawę prawną stanowiła decyzja z dnia 31 października 2006 r.

Dalej, organ wskazał, że - jak wynika z akt sprawy - na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 13 listopada 2006 r., zawiadomieniem z dnia 13 listopada 2006 r. dokonano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego w Banku Zachodnim WBK S.A., o którym został powiadomiony 5 grudnia 2006 r. (doręczenie w trybie zastępczym). Natomiast, dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienie zostało doręczone 21 listopada 2006 r. Okoliczność ta świadczy o tym, że podstawowy bieg terminu przedawnienia, który rozpoczął się od 2002 r. został przerwany w dniu 21 listopada 2006 r., czyli przed upływem roku, w którym przedawnienie miało nastąpić i na podstawie art. 70 § 4 o.p. rozpoczął bieg na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano ten środek. Następnie, zawiadomieniami z dnia 4 listopada 2010 r. organ egzekucyjny dokonał zajęć wierzytelności na rachunkach bankowych w Kredyt Bank S.A. - w dniu 19 listopada 2010 r., w ING Bank Śląski S.A. - w dniu 18 listopada 2010 r., w Banku Zachodnim WBK S.A. - w dniu 17 listopada 2010 r. i w Banku Millennium S.A. - w dniu 18 listopada 2010 r. O zastosowanym środku egzekucyjnym zobowiązany został powiadomiony 16 listopada 2010 r. Zastosowany środek również spełnia przesłankę przerwania biegu terminu przedawnienia. W wyniku zastosowania ww. środka egzekucyjnego nastąpiło kolejne przerwanie biegu termin przedawnienia zobowiązania objętego tytułami wykonawczymi, który zaczął biec na nowo od dnia następującego po dniu w którym zastosowano ten środek, tj. od 18 listopada 2010 r. i upływa w dniu 18 listopada 2015 r.

Nadto, w chwili dokonywania ww. zajęć z roku 2010, wbrew stanowisku skarżącego, w obrocie prawnym była już nowa decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia 24 października 2007 r. nr [...] określająca

wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. w wysokości 927.235,00 zł.

W związku z wydaniem ww. decyzji wierzyciel pismem z dnia 28 listopada 2007 r. wystąpił do organu egzekucyjnego o podjęcie zawieszonego w dniu 11 maja 2007 r. postępowania egzekucyjnego. Następnie, 14 grudnia 2007 r. wierzyciel zaktualizował pierwszą stronę tytułu wykonawczego nr [...] w ten sposób, że w części B poz. 30 podał nową podstawę prawną, tj. decyzję z dnia 24 października 2007 r., a w poz. 34 kwotę należności głównej do wyegzekwowania, wynikającą z tej decyzji w wysokości 187.585,20 zł i przekazał organowi egzekucyjnemu.

Organ wyjaśnił także, że odpis zaktualizowanej pierwszej strony tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zmianie wysokości zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, dokonanego zawiadomieniem z dnia 13 listopad 2006 r., zostały doręczone skarżącemu 10 marca 2008 r.

W konsekwencji, zdaniem organu odwoławczego, bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego objętego nowymi tytułami wykonawczymi został przerwany, ponieważ także w stosunku do tego zobowiązania spełnione zostały wskazane w art. 70 § 4 o.p. warunki skutecznego zastosowania środka egzekucyjnego. O zastosowanym zawiadomieniem z dnia 4 listopada 2010 r. skutecznym środku egzekucyjnym w postaci zajęcia wierzytelności na rachunku bankowym podatnik został powiadomiony 16 listopada 2011 r., a więc jeszcze przed upływem kolejnego pięcioletniego biegu terminu przedawnienia, tj. przed 22 listopada 2011 r.

Dodatkowo, organ wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na posiedzeniu w dniu 24 października 2013 r., rozpoznając skargę B. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 10 lipca 2013 r. nr [...], uznał, że dochodzone w postępowaniu egzekucyjnym zobowiązanie skarżącego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. nie uległo przedawnieniu.

2. Skarga do Sądu pierwszej instancji.

Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 6 listopada 2013 r. w ustawowym terminie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożył B. W. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie na jego rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie prawa, tj.: art. 70 § 4 o.p. w związku z art. 1a pkt 12 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że środek egzekucyjny zastosowany w niedopuszczalnym postępowaniu egzekucyjnym, wywiera skutek materialnoprawny w postaci przerwania biegu przedawnienia oraz naruszenie art. 124 § 2 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. w postaci braku w zaskarżonym postanowieniu uzasadnienia prawnego, iż zobowiązanie skarżącego nie uległo przedawnieniu; art. 29 § 1 i § 2 u.p.e.a. poprzez zaniechanie badania przez organ egzekucyjny dopuszczalności prowadzenia egzekucji, po uchyleniu decyzji będącej podstawą prawną do wystawienia tytułu wykonawczego nr [...], co skutkowało prowadzeniem przez organ niedopuszczalnej egzekucji;

art. 34 § 4 w związku z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie mimo przedawnienia obowiązku podatkowego.

Dyrektor Izby Skarbowej we Wrocławiu w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

3. Rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji i uzasadnienie rozstrzygnięcia.

Ww. wyrokiem z dnia 12 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Wr 258/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę B. W. na ww. postanowienie, w pełni akceptując ocenę prawną przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu i wskazując, że w następstwie dwukrotnego przerwania biegu terminu przedawnienia - na podstawie art. 70 § 4 o.p. - nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r.

Sąd pierwszej instancji wyjaśnił także, że uchylenie decyzji organu kontroli skarbowej z dnia 31 października 2006 r. określającej skarżącemu zobowiązanie podatkowe za 2000 r. nie zniweczyło materialnoprawnego skutku zastosowanego na jej podstawie środka egzekucyjnego w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia, ponieważ uchylenie decyzji wskutek kontroli instancyjnej nie wywołuje skutków wstecznych, ale działa na przyszłość, w odróżnieniu od stwierdzenia nieważności decyzji. Czynności egzekucyjne organu dokonane na podstawie tytułu wykonawczego wydanego na podstawie uchylonej przez organ odwoławczy decyzji organu kontroli skarbowej nie są obarczone wadami prawnymi. W judykaturze wyrażony został pogląd, że czynności egzekucyjne zastosowane w związku z tytułem wykonawczym wydanym na podstawie decyzji wymiarowej, która następnie została uchylona zachowują moc prawną, ponieważ decyzja ta do pewnego momentu funkcjonuje w obrocie, wywołując określone skutki prawne, w tym w zakresie postępowania egzekucyjnego, a to w związku z art. 70 § 4 o.p. Uchylenie decyzji nie powoduje wyeliminowania jej skutków od początku (ex tunc), gdyż taki stan nastąpiłby jedynie wówczas, gdyby decyzję tę uznano za nieważną (por. wyrok NSA z dnia 18 października 2005 r. sygn. akt FSK 2390/04, wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 listopada 2009 r. sygn. akt I SA/Kr 1113/09, wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2011 r. sygn. akt I FSK 323/10, CBOSA).

4. Skarga kasacyjna.

W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego orzeczenia, skarżący - reprezentowany przez radcę prawnego - wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonemu wyrokowi skarżący, na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., zarzucił naruszenie:

1) art. 3 § 1 i § 2 pkt 3 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe wykonanie kontroli postanowienia pod względem jej zgodności z prawem, co doprowadziło do utrzymania w mocy niezgodnego z prawem postanowienia organu drugiej instancji, wydanie wyroku niezgodnego z przedstawionymi aktami spraw, tj. nieuwzględnienia całego materiału zgromadzonego w sprawie, w tym nieuwzględnienie okoliczności, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], na

którym organ egzekucyjny opierał czynności egzekucyjne w dacie dokonania zawiadomienia o zajęciu wierzytelności w dniu 17 listopada 2010 r. zostało umorzone wobec jego niedopuszczalności z uwagi na błędy w zakresie tytułu wykonawczego;

2) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 w zw. z art. 134 p.p.s.a. polegający na tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej uznał, iż organy podatkowe, mimo braku przesłanek uzasadniających aktualizację tytułu wykonawczego nr [...], dokonując tej aktualizacji na podstawie zaktualizowanego tytułu wykonawczego, nadal podejmowały czynności egzekucyjne, w ramach których zastosowane środki egzekucyjne były prawnie skuteczne;

3) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia podstaw prawnych swojego rozstrzygnięcia, ograniczenie się do stwierdzenia, iż środek egzekucyjny z dnia 17 listopada 2010 r. został zastosowany gdy w obrocie prawnym funkcjonowała decyzja z dnia 31 października 2007 r. bez żadnej analizy, czy taki środek egzekucyjny wobec błędów tytułu wykonawczego nr [...] mógł wywrzeć skutek prawny;

4) art. 70 § 4 o.p. zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez niedostrzeżenie, iż zasada pewności i bezpieczeństwa obrotu prawnego w zestawieniu z zasadą sprawiedliwości społecznej ma w sprawie większą doniosłość aniżeli zasada skuteczności w egzekwowaniu obowiązku podatkowego, co uzasadnia stwierdzenie upadku skutków przerwania biegu przedawnienia poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego z 17 listopada 2010 r.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zostały uszczegółowione powyższe zarzuty.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną, organ - reprezentowany przez radcę prawnego - wniósł o jej oddalenie i o zasądzenie kosztów na rzecz organu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Dodatkowo, wskazano w odpowiedzi na skargę kasacyjną, że wyrokiem z dnia 19 lutego 2015 r. sygn. akt II FSK 844/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną B. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 października 2013 r. sygn. akt I SA/Wr 1534/13 w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, w którym skontrolował legalność tych konkretnych wyżej opisanych działań organu egzekucyjnego i organu nadzoru potwierdzając, że w sprawie doszło do dwukrotnego przerwania biegu terminu przedawnienia oraz, że nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. Wyjaśniono także, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego został podjęty na bazie tych samych ustaleń faktycznych.

5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do brzmienia art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to

mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).

Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu.

Nadto, w związku ze wskazaniem przez pełnomocnika organu w odpowiedzi na skargę kasacyjną, że w innych prawomocnych wyrokach zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (I SA/Wr 1534/13), jak też Naczelny Sąd Administracyjny (II FSK 844/14), rozstrzygnęły kwestie, które są objęte zarzutami sformułowanymi w skardze kasacyjnej w tej sprawie, tj. kwestię przerwania biegu terminu przedawnienia i kwestię przedawnienia zobowiązania podatkowego, to konieczne jest wyjaśnienie, czy w sprawie tej te prawomocne orzeczenia - na podstawie art. 170 p.p.s.a. - nie wiążą sądu rozpoznającego sprawę. Zgodnie bowiem z tym przepisem, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Zgodnie także z orzecznictwem i doktryną, dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu, jeżeli w konkretnym postępowaniu uczestniczą te same podmioty i znajdują w niej zastosowanie te same przepisy prawa co w sprawie wcześniej zakończonej prawomocnym (wyrok z dnia 25 marca 2013 r. sygn. akt II GSK 2322/11, LEX nr 1334127). Dla zaistnienia związania, o jakim mowa w art. 170 p.p.s.a., nie jest wystarczające przyjęcie, że w drugim postępowaniu uczestniczą te same podmioty i obowiązują te same przepisy prawa. Przede wszystkim stan faktyczny tej sprawy powinien wykazywać istotne podobieństwo ze stanem zaistniałym wcześniej, poddanym sądowoadministracyjnej kontroli (W. Piątek, glosa do wyroku NSA z dnia 25 marca 2013 r. sygn. akt II GSK 2322/1, OSP 2015, z. 9, poz. 88). Skoro moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a. oznacza, że podmioty wymienione w tym przepisie muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu, zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (por. J. Kunicki, glosa do postanowienia SN z dnia 21 października 1999 r. sygn. akt I CKN 169/98, OSP 2001, z. 4, poz. 63); [Komentarz, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Bogusław Dauter, Andrzej Kabat, Małgorzata Niezgódka-Medek Wolters Kluwer, 2016].

Uwzględniając wskazaną regulację i przywołane orzecznictwo oraz stanowisko doktryny, należy odwołać się do ww. prawomocnych wyroków i stwierdzić, że zarówno kwestia przerwania biegu terminu przedawnienia, jak i kwestia samego przedawnienia zobowiązania skarżącego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. została prawomocnie rozstrzygnięta.

Wskazano w ww. wyrokach, że podstawowy termin przedawnienia zobowiązania skarżącego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. upływał z dniem 31 grudnia 2006 r. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 13 listopada 2006 r. nr [...] dokonał zajęcia

prawa majątkowego, stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego zobowiązanego w Banku Zachodnim WBK S. A. Zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało doręczone zobowiązanemu w dniu 5 grudnia 2006 r. Natomiast dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienie zostało doręczone w dniu 21 listopada 2006 r. Przerwanie biegu terminu przedawnienia nastąpiło w dniu 21 listopada 2006 r. i od dnia następnego rozpoczął bieg na nowo kolejny 5-letni okres przedawnienia (do 22 listopada 2011 r.). Następnie, wskutek zastosowania kolejnego środka egzekucyjnego, jakim było zajęcie prawa majątkowego, stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w dniu 17 listopada 2010 r. nastąpiło ponowne przerwanie biegu terminu przedawnienia, który zaczął biec na nowo od 18 listopada 2010 r. i upłynie w dniu 18 listopada 2015 r. Zatem, do przedawnienia zobowiązania w dacie wydania zaskarżonych postanowień nie doszło, na podstawie art. 70 § 4 o.p.

Nadto, z ww. wyroków jasno wynika, że w tej sprawie uczestniczą te same podmioty (skarżący: B. W. i oraz organy obu instancji: Naczelnik Urzędu Skarbowego W. i Dyrektor Izby Skarbowej we Wrocławiu) i znajdują w niej zastosowanie te same przepisy prawa co w sprawach wcześniej zakończonych prawomocnymi wyrokami (m.in. art. 70 § 4 o.p.). Również stan faktyczny tej sprawy jest tożsamy ze stanem zaistniałym w sprawach uprzednio zakończonych i poddanych kontroli sądowoadministracyjnej.

Wobec takich ustaleń, kwestie prawomocnie już rozstrzygnięte wyrokami sądów nie mogą być ponownie badane.

W tej sytuacji, konieczne pozostaje odniesienie się do zarzucanych w skardze kasacyjnej naruszeń prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Według Sądu, wniesiony przez skarżącego środek odwoławczy nie został w prawidłowy sposób skonstruowany. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd kasacyjny jest wyrok Sądu pierwszej instancji, a zatem zarzuty naruszenia prawa, o jakich mowa w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. powinny obejmować nie tylko przepisy normujące postępowanie przed organami administracji publicznej, ale również przepisy regulujące postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym kształtujące tzw. normy odniesienia: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w przypadku zarzutu naruszenia prawa materialnego lub też art. 145 § 1 pkt 1 lit. c tej ustawy, jeśli chodzi o naruszenia przepisów postępowania, mogące mieć wpływ na wynik sprawy. Tymczasem, treść zarzutów zawartych w petitum skargi kasacyjnej wskazuje, że jej autor nie powiązał przepisów o.p. oraz przepisów u.p.e.a. z odpowiednimi przepisami procedury sądowoadministracyjnej.

Za nietrafny należało także uznać zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten określa wymogi, jakim winno odpowiadać uzasadnienie wyroku. Jednym z elementów, jaki winien być w nim zawarty jest zwięzły opis stanu faktycznego. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie powinno zatem zawierać nie tylko opis stanu faktycznego, ustalonego przez organ, ale także wskazanie, w jakim stopniu został on przyjęty przez sąd i dlaczego. Jeżeli uzasadnienie nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną. Jeżeli jednak uzasadnienie zawiera takie stanowisko (czyli spełnia formalne wymogi), a strona jedynie podważa jego prawidłowość uznając, że stan ten nie odpowiada rzeczywistemu, winna postawić zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w powiązaniu z odpowiednimi przepisami postępowania administracyjnego (por. uchwałę składu siedmiu sędziów

NSA z dnia 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, publik.: ONSAiWSA 2010 nr 3 poz. 39). W rozpoznawanej sprawie uzasadnienie wyroku zawiera opis stanu faktycznego oraz stanowisko Sądu co do prawidłowości tego stanu. Formalny wymóg, jaki art. 141 § 4 p.p.s.a. stawia uzasadnieniu wyroku, został zatem przez Sąd pierwszej instancji spełniony. Ponadto, zaskarżone orzeczenie zawiera wszystkie dalsze elementy obligatoryjne wskazane w powyższym przepisie. Nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, jakoby Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił podstawy prawnej swojego rozstrzygnięcia. Wbrew tym twierdzeniom, Sąd pierwszej instancji nie tylko odniósł się do sedna zarzutów kierowanych przeciwko organom egzekucyjnym, ale dokonując dokładnie odzwierciedlonej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wykładni przepisów u.p.e.a. oraz o.p. oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach obowiązującego prawa.

6. Uwzględniając powyższe uwagi dotyczące bezzasadności zarzutów skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną - na podstawie art. 184 p.p.s.a. - oddalił. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.