Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 470/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 112a, art. 113 ust. 2, art. 114 ust. 2, art. 115, art. 115a
journal: Dz.U. 2020 poz 1219
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.
article: art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 27 października 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Asesor WSA Anna Dębowska Protokolant: asystent sędziego Nina Krzemieniewska-Oleszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2021 roku sprawy ze skargi T. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie ustalenia dopuszczalnego poziomu emisji hałasu do środowiska oddala skargę. dc


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., działając na podstawie art.138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. – dalej w skrócie – "k.p.a."), art. 115a ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 1219 ze zm. – dalej w skrócie – "p.o.ś.") oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 570) uchyliło zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w części tj. pkt 4.2 i w tym zakresie orzekło co do istoty sprawy wprowadzając zapis, iż: "Przedstawienia organowi wydającemu decyzję, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od daty kiedy decyzja stanie się ostateczna, harmonogramu działań mających na celu obniżenie poziomów hałasu w środowisku do wartości określonych w punkcie 2 decyzji.", a w pozostałej części utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z [...] r., nr [...], znak: [...], ustalającą T.A., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" z siedzibą w Ł. przy ul. A 106[...] dopuszczalny poziom emisji hałasu do środowiska poza myjnię samoobsługową zlokalizowaną w Ł. przy ul. A 106[...] (działka nr ew. 124/6, obręb [...]). Organ ustalił, że poziom dopuszczalnej emisji hałasu do środowiska w związku z działalnością myjni samoobsługowej należącej do firmy "[...]", nie może przekroczyć następujących wartości:

1. dla terenu położonego w kierunku wschodnim od terenu zakładu, uznanego za teren zabudowy zagrodowej:

a. dla pory dnia LAeq D rozumianej jako przedział czasu od godz. 6:00 do godz. 22:00 - 55 dB

b. dla pory nocy LAeq N rozumianej jako przedział czasu od godz. 22:00 do godz. 6:00 - 45 dB

2. dla terenu położonego w kierunku zachodnim od terenu zakładu, uznanego za teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej;

a. dla pory dnia LAeq D rozumianej jako przedział czasu od godz. 6:00 do godz. 22:00 - 50 dB

b. dla pory nocy LAeq N rozumianej jako przedział czasu od godz. 22:00 do godz. 6:00 - 40 dB

3. dla terenu położonego w kierunku południowym od terenu zakładu, uznanego za teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej;

a. dla pory dnia LAeq D rozumianej jako przedział czasu od godz. 6:00 do godz. 22:00 - 50 dB

b. dla pory nocy LAeq N rozumianej jako przedział czasu od godz. 22:00 do godz. 6:00 - 40 dB

4. dla terenu położonego w kierunku północnym od terenu zakładu, uznanego za teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej;

a. dla pory dnia LAeq D rozumianej jako przedział czasu od godz. 6:00 do godz. 22:00 - 50 dB

b. dla pory nocy LAeq N rozumianej jako przedział czasu od godz. 22:00 do godz. 6:00 - 40 dB.

W powyższej decyzji organ pierwszej instancji ustalił, że instalacjami powodującymi emisję hałasu są urządzenia ciśnieniowe oraz silniki elektryczne znajdujące się na wyposażeniu 3-stanowiskowej myjni bezdotykowej – w wersji kontenerowej – firmy [...] oraz sam proces mycia pojazdów. Organ zezwolił na pracę źródeł hałasu wskazanych w porze dziennej w godzinach 6:00 – 22:00 oraz w porze nocnej w godzinach 22:00 – 6:00. Jednocześnie organ nie zezwolił na eksploatację instalacji, odbiegającą od normalnych warunków funkcjonowania, określonych w art. 3 pkt 7 p.o.ś. Jednocześnie, w pkt 4 decyzji, organ zobowiązał skarżącego do podjęcia działań zapewniających dotrzymanie akustycznych standardów jakości środowiska we wszystkich kierunkach od działki, na której usytułowana jest myjnia, przedstawienia organowi w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia decyzji harmonogramu tych działań, informowania organu o realizacji tych działań w terminie do 31 lipca 2021 r., a następnie okresowo oraz w razie zmiany warunków pracy instalacji, a także do przekazywania organowi oraz Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska wyników pomiarów w terminie 30 dni od dnia ich wykonania.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, że tereny sąsiadujące z myjnią nie są objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, w związku z czym oceny, czy należą one do rodzajów terenów, dla których określono w stosownych przepisach prawa dopuszczalne poziomy hałasu, dokonano na podstawie ich faktycznego zagospodarowania i wykorzystywania. Organ powołał się także na protokół Kontroli nr [...] oraz Sprawozdanie nr [...] z pomiarów kontrolnych hałasu w środowisku pochodzącego z instalacji lub urządzeń myjni samoobsługowej należącej do firmy "[...]", zlokalizowanej w Ł. przy ul. A 106[...] sporządzone przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Ł. Pomiary dokonane 7 lipca 2020 r. w godzinach 22:00 – 23:00 przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska stwierdziły przekroczenie dopuszczalnych poziomów hałasu poza zakładem, w wyniku jego działalności, a konkretnie przekroczenie wskaźnika hałasu LAeq N o 3,2 dB i 8 dB (w różnych punktach pomiarowych).

W odwołaniu od decyzji T.A. zakwestionował wiarygodność pomiarów dokonanych przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Ł. wskazując, że mieszkańcy posesji znajdującej się przy ul. A 91[...] zawyżyli wynik pomiaru poprzez korzystanie z urządzeń myjni w sposób ciągły przez ponad godzinę tworząc ponadnormatywny hałas, którego wytworzenie jest absolutnie niemożliwe przy normalnej pracy myjni. Skarżący zarzucił organowi, że nie uwzględnił w treści decyzji powyższego zachowania pomimo posiadanego materiału dowodowego, co stanowi naruszenie art. 7, art. art. 77 ust. 1, art. 80 k.p.a. Następnie skarżący wskazał, że nie wzięto pod uwagę że przed pomiarem nie było możliwości wykonania pomiaru tła, co w oczywisty sposób dyskredytuje wynik pomiarów. T.A. stwierdził, że decyzja, stosownie do art. 115a ust. 2 p.o.ś., w ogóle nie powinna zostać wydana, bowiem obiekt myjni znajduje się w bliskim, bezpośredni sąsiedztwie drogi publicznej - ulicy A, w związku z eksploatacją której także powstaje hałas. Skarżący wskazał także, że przy wydawaniu decyzji nie wzięto pod uwagę, że teren nie jest objęty planem zagospodarowania przestrzennego, a co do określenia przeznaczenia ulicy A teren nie powinien być traktowany jako wyłącznie mieszkaniowy jednorodzinny, ale jako zabudowa mieszkaniowo-usługowa bo taki faktyczny stan przedstawia rzeczywistość. A niepodważalnym dowodem na to jest sama myjnia, która zmienia rodzaj zabudowy na usługowy czego nie można nie zauważyć. Skarżący wniósł o podniesienie dopuszczalnego poziomu hałasu emitowanego do środowiska co zrekompensuje przekłamania wyników badań poprzez ingerencję osób trzecich.

Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na wstępie stwierdziło, że podstawowe znaczenie w sprawie mają protokół z kontroli nr [...], przeprowadzonej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w okresie od 23 czerwca 2020 r. do 10 sierpnia 2020 r. w zakładzie strony zlokalizowanym w Ł. przy ul. A 106[...], wraz z załącznikami oraz sprawozdanie nr [...] z pomiarów hałasu, wykonanych 7 lipca 2020 r., w porze nocy, na posesji przy ul. A 91[...] przez Laboratorium Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Ł. – na okoliczność przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu poza zakładem, w wyniku jego działalności.

W oparciu o dokumenty powołane powyżej Kolegium stwierdziło, że we wskazanych w nich dacie i porze doby doszło do przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu poza zakładem, w wyniku jego działalności, a konkretnie wskaźnika hałasu LAeq N dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej - o 3,2 dB (w punkcie pomiarowym nr 1) i 8 dB (w punkcie pomiarowym nr 2). Zdaniem organu, nie ulega także wątpliwości, że tereny sąsiadujące z zakładem, na które oddziałuje ten zakład, należą do rodzajów terenów ujętych w art. 113 ust. 2 pkt 1 p.o.ś. Jednocześnie przemawiają za tym, aby rozróżnić w ramach tych terenów faktycznie dwie strefy, co do których obowiązują różne dopuszczalne poziomy hałasu tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, w kierunku zachodnim, południowym i północnym od zakładu oraz tereny zabudowy zagrodowej w kierunku wschodnim od zakładu.

Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów i argumentów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu, ponieważ w jego ocenie organ pierwszej instancji nie naruszył wskazanych przez nią przepisów prawa materialnego i procedury administracyjnej. W ocenie Kolegium zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że w okolicy myjni dominuje zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, nie mniej należy zauważyć, że pomiar hałasu w punkcie pomiarowym nr 2 wskazuje przekroczenie dopuszczalnej emisji hałasu także dla zabudowy mieszkaniowo-usługowej. Także sam pomiar hałasu według Kolegium został dokonany prawidłowo gdyż z doświadczenia organu wynika, że poziom tła akustycznego przed pomiarem jak i po pomiarze zwykle są identyczne a w powyższej sprawie, o ile nie został dokonany pomiar tła przed pomiarem to już po pomiarze wynosił odpowiedni dla punktów pomiarowych 36,7 dB i 38,6 dB.

Następnie Kolegium wyjaśniło, że decyzja o dopuszczalnym poziomie hałasu jest tzw. decyzją związaną, co oznacza, że spełnienie przesłanek określonych w art. 115a ust. 1 p.o.ś. wiąże się z obowiązkiem wydania takiego rozstrzygnięcia przez właściwy organ. Warunkiem koniecznym i wystarczającym do wydania decyzji jest stwierdzenie przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu poza danym zakładem, w wyniku jego działalności. Przepis ten nie wskazuje bowiem na żadne okoliczności umożliwiające odstąpienie od jego zastosowania. Co więcej, stwierdzenie przekroczenia norm może być jednorazowe, dotyczyć choćby tylko jednego ze wskaźników hałasu (LAeq D lub LAeq N) i nastąpić przed wszczęciem postępowania administracyjnego. Skoro zostało prawidłowo wykazane, że w dacie dokonania pomiarów doszło do przekroczenia wskaźnika hałasu LAeq N w wyniku działalności zakładu należącego do skarżącego, to nie ma podstaw do odstąpienia od wydania rozstrzygnięcia określającego dopuszczalne poziomy hałasu poza tym zakładem, ze względu na takie okoliczności, jak np. kwestia zawinienia, stopień stwierdzonego przekroczenia standardów, środki podjęte w celu zapobieżenia kolejnym takim sytuacjom w przyszłości itp. Nie ma także wpływu na wynik postępowania fakt, że okoliczni mieszkańcy celowo korzystali z myjni przez jedną godzinę na trzech stanowiskach naraz w czasie dokonywania pomiarów hałasu gdyż myjnia jest przystosowana do ciągłej pracy 24h na wszystkich stanowiskach. Z doświadczenia organu wiadomo, że np. w okresach przed świątecznych przy wielu takich myjniach powstają wręcz kolejki chętnych do skorzystania z usług oferowanych przez tego typu myjnie.

Do ustalenia, jakiego rodzaju tereny znajdują się w sąsiedztwie zakładu istotne dla rozstrzygnięcia są jedynie okoliczności dotyczące aktualnego faktycznego sposobu zagospodarowania gruntów, które zostały prawidłowo stwierdzone. Zdaniem organu drugiej instancji, ustalając rodzaje terenów pozostających w sferze oddziaływania akustycznego zakładu, Prezydent Miasta Ł. opierał się na wyczerpująco zebranym materiale dowodowym, a dokonana ocena tego materiału nie była dowolna, lecz miała solidne podstawy w stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Na koniec Kolegium zauważyło, że korzystanie z myjni w żadnym wypadku nie jest związane z eksploatacją dróg, linii kolejowych, linii tramwajowych, kolei linowych, portów oraz lotnisk tym samym ten zarzut podniesiony w treści odwołania jest chybiony.

Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył T.A., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając naruszenie:

1. art. 28 k.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie kręgu osób mających status strony w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym;

2. art. 6, 7, 8 i 10 k.p.a. oraz art. 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu taktycznego sprawy, nieuwzględnienie zarzutów skarżącego dotyczących rzetelności i wiarygodności protokołu kontroli oraz sprawozdania nr [...], a także prawidłowości przeprowadzenia pomiarów hałasu oraz zaniechanie przeprowadzenia przez organ w toku postępowania ponownego dowodu mającego na celu ustalenie faktycznie emitowanego poziomu hałasu;

3. art. 115 ust. 1 p.o.ś. poprzez wadliwe określenie rodzaju terenu – obszaru sąsiadującego z działką, na której zlokalizowana jest myjnia skarżącego, a tym samym dopuszczalnego poziomu hałasu dla tego terenu.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. z [...] r., przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do skargi oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu, w pierwszej kolejności skarżący stwierdził, że mimo, że postępowanie administracyjne formalnie zostało wszczęte i toczyło się z urzędu, to asumpt do jego wszczęcia stanowiły działania podejmowane przez Z.K. właścicielkę posesji położonej po przeciwległej względem myjni skarżącego stronie ulicy, oddalonej od działki skarżącego o ok. 100 m. Pomimo jednak tego, że organ pierwszej instancji zainicjował postępowanie kontrolne, a następnie wszczął i przeprowadził postępowanie administracyjne w efekcie wystąpień Z.K., osobie tej odmówiono statusu strony postępowania administracyjnego, co zdaniem skarżącego doprowadziło do naruszenia przez organ art. 28 k.p.a.

Następnie skarżący, powołując się na pogląd doktryny, wskazał, że wydanie decyzji na podstawie dowodów zgromadzonych przed wszczęciem postępowania będzie mogło być przyjęte w sytuacji, gdy nikt nie kwestionuje prawidłowości prowadzonych pomiarów. Jeżeli jednak wyniki pomiarów uzyskane w ten sposób zostaną z jakichś przyczyn zakwestionowane, organ ochrony środowiska będzie zobowiązany do przeprowadzenia dowodów uzupełniających w formie ponownych pomiarów. Tylko wówczas będzie można przyjąć, że w sposób wszechstronny wyjaśnił on okoliczności stanu faktycznego i rozpoznał wszystkie podnoszone zarzuty. Natomiast skarżący zarówno w toku postępowania przed organem pierwszej instancji jak i w odwołaniu stanowczo kwestionował prawidłowość przeprowadzenia pomiarów. Skarżący w szczególności zwracał uwagę na to, że:

1. ponadnormatywny wynik pomiarów został sztucznie zawyżony celowymi działaniami Z.K. oraz osób z nią współpracujących, które w chwili dokonywania pomiarów podejmowały działania ukierunkowane na uzyskanie jak najmniej korzystnych dla skarżącego wyników pomiarów;

2. przed pomiarem nie wykonano pomiaru tła akustycznego;

3. nie zweryfikowano wpływu na ustalone wyniki poziomu hałasu czynników zewnętrznych takich jak chociażby hałas powstający wskutek dużego ruchu pojazdów przejeżdżających ulicą A, która dzieli działkę skarżącego, na której znajduje się myjnia i posesję Z.K..

Następnie skarżący stwierdził, że protokół kontroli nie wskazuje, czy w czasie pracy myjni występowały inne dostrzegalne źródła hałasu, w tym przede wszystkim spowodowane przejazdem samochodów na ruchliwej ulicy A. Emisji takiego dodatkowego źródła hałasu nie sposób, zdaniem skarżącego, wykluczyć i nie można nie brać go pod uwagę.

T.A. wskazał również, że dopuszczalne poziomy emisji hałasu zostały ustalone w sposób nieprawidłowy, bowiem wbrew błędnym ustaleniom organu, dopuszczalne poziomy hałasu powinny być ustalone jak dla przeważającego rodzaju terenu, czyli zabudowy o przeznaczeniu mieszkaniowo-usługowym, względnie zagrodowym, co zrekompensowałoby przekłamania wyników badań spowodowane ingerencją osób trzecich współpracujących ze Z.K.

Z przepisów art. 112a pkt 2 i art. 115a p.o.ś. wynika, że dla prawidłowego wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie w sprawie określenia dopuszczalnego poziomu hałasu emitowanego do środowiska wymagane jest ustalenie po pierwsze, czy wokół terenu, na którym znajduje się urządzenie emitujące hałas znajdują się tereny podlegające ochronie akustycznej w rozumieniu art. 113 ust. 2 p.o.ś. oraz po drugie, czy hałas emitowany przez to źródło przekracza dopuszczalne normy, ustalone na podstawie wskazanych przepisów. Powyższych ustaleń organ powinien dokonać z uwzględnieniem obowiązków płynących z art. 7 k.p.a., natomiast analiza akt sprawy dowodzi, że organ pierwszej instancji nie wyjaśnił wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, co w konsekwencji doprowadziło do wydania przedwcześnie decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu, stwierdzającej przekroczenie owego poziomu hałasu emitowanego do środowiska z terenu myjni samochodowej należącej do skarżącego, a następnie jej utrzymania w mocy przez organ odwoławczy.

Skarżący podkreślił jednocześnie, że w orzecznictwie wskazuje się, że celem decyzji o ustaleniu dopuszczalnego poziomu hałasu jest określenie tego poziomu nie dla jednej konkretnej nieruchomości, lecz dla danego terenu – obszaru sąsiadującego z zakładem emitującym hałas. W przypadku zaś zróżnicowanej funkcji zabudowy sąsiadującej z zakładem będącym źródłem hałasu dopuszczalne poziomy hałasu powinny być ustalone jak dla przeważającego rodzaju terenu, czyli zabudowy o przeznaczeniu przeważającym na danym obszarze. W ocenie skarżącego obszar, na którym znajduje się myjnia i tereny wokół niej nie powinny być traktowane jak tereny o w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej, ale jako zabudowa mieszkaniowo-usługowa (względnie zabudowa zagrodowa). Zdaniem skarżącego wbrew ustaleniom organu, zabudowa zagrodowa nie występuje jedynie w kierunku wschodnim od działki skarżącego, ale również w kierunku północnym. Z kolej o fakcie, że obszar, na którym znajduje się myjnia powinien zostać zakwalifikowany jako teren zabudowy mieszkaniowo-usługowej świadczy przede wszystkim fakt występowania na tym obszarze zakładów usługowych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie, odnosząc się do naruszenia art. 28 k.p.a., Kolegium wskazało, że ewentualne naruszenie powyższego przepisu nie ma wpływu na wynik sprawy. Pomiar nie został dokonany na najbliższej sąsiadującej działce tylko dalej od źródła hałasu, skoro normy hałasu zostały przekroczone w większej odległości to i w bliższej odległości doszło do ich naruszenia tym samym ewentualne pominięcie sąsiadów strony nie będzie miało wpływu na wynik postępowania a jedynie je przedłuży. Pomiary dokonane sprzętem przez wyspecjalizowaną jednostkę administracji są obiektywnym dowodem przekroczenia norm w sprawie, natomiast ewentualne zeznania innych osób w postępowaniu nie będą miały wpływu na wynik postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842), zwanej ustawą covidową, znowelizowanym na mocy art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1090), z dniem 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Stosownie do tej regulacji sprawa – za zgodą stron postępowania – została rozpoznania na rozprawie zdalnej.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 z późn.zm. – dalej w skrócie: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu (decyzji lub postanowienia) nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Kontroli sądu poddane zostało postępowanie zakończone decyzjami ustalającymi dopuszczalne normy hałasu. Podstawę orzekania organu stanowią przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 1219 ze zm., dalej w skrócie: "p.o.ś."). Zgodnie z art. 115a p.o.ś., w przypadku stwierdzenia przez organ ochrony środowiska, na podstawie pomiarów własnych, pomiarów dokonanych przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska lub pomiarów podmiotu obowiązanego do ich prowadzenia, że poza zakładem, w wyniku jego działalności, przekroczone są dopuszczalne poziomy hałasu, organ ten wydaje decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu; za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu uważa się przekroczenie wskaźnika hałasu LAeq D lub LAeq N. Z ustępu 3 tego artykułu, wynika, że w decyzji tej określa się dopuszczalne poziomy hałasu poza zakładem przy zastosowaniu wskaźników hałasu LAeq D i LAeq N w odniesieniu do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, na które oddziałuje zakład. Z kolei art. 113 ust. 2 p.o.ś. określa te tereny, które ze względu na sposób ich zagospodarowania podlegają ochronie akustycznej i zalicza do nich tereny faktycznie zagospodarowane: a) pod zabudowę mieszkaniową, b) pod szpitale i domy pomocy społecznej, c) pod budynki związane ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, d) na cele uzdrowiskowe, e) na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, f) pod zabudowę mieszkaniowo-usługową.

Z kolei stosownie do art. 112a pkt 1lit. b p.o.ś, przez wskaźniki hałasu rozumie się wskaźniki hałasu mające zastosowanie do ustalania i kontroli warunków korzystania ze środowiska w odniesieniu do jednej doby: LAeq D - równoważny poziom dźwięku A dla pory dnia (rozumianej jako przedział czasu od godz. 6:00 do godz. 22:00) oraz LAeq N - równoważny poziom dźwięku A dla pory nocy (rozumianej jako przedział czasu od godz. 22:00 do godz. 6:00).

W załączniku do rozporządzenia Ministra Środowisku z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 112) ustalono dopuszczalne poziomy hałasu, zróżnicowane dla rodzajów terenów przeznaczonych w szczególności pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i zamieszkania zbiorowego, tereny mieszkaniowo-usługowe, tereny zabudowy zagrodowej.

W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że zaistniały podstawy do wydania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu, określonych w art. 115a p.o.ś. Jak wynika z decyzji organu pierwszej instancji, Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Ł. przy piśmie z 13 sierpnia 2020 r. przekazał do Wydziału Ochrony Środowiska i Rolnictwa w Departamencie Ekologii i Klimatu UM[...] protokół kontroli nr [...] oraz sprawozdania nr [...] z pomiarów kontrolnych hałasu w środowisku pochodzących z instalacji lub urządzeń myjni samoobsługowej należącej do firmy "[...]" Informację tę należy uznać za wystarczającą dla wydania decyzji. Wyjaśnić w tym miejscu bowiem należy, że decyzja wydana na podstawie art. 115a p.o.ś. ma na celu ochronę otoczenia przed przekroczeniem przez dany podmiot dopuszczalnego poziomu hałasu. W orzecznictwie sądów administracyjnych jest zarazem ugruntowany pogląd, że wystarczy jednokrotne przekroczenie tych poziomów, aby mogła być wydana, zgodnie z tym przepisem, decyzja w celu zabezpieczenia prawa osób, na które szkodliwie oddziałuje działalność tego podmiotu (por. wyroki NSA z 18 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 6/10 oraz z 1 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OSK 754/12).

Z przytoczonych unormowań wynika, że dla prawidłowego rozstrzygnięcia wymagane jest ustalenie po pierwsze, czy wokół terenu, na którym znajduje się urządzenie emitujące hałas znajdują się tereny podlegające ochronie akustycznej w rozumieniu art. 113 ust. 2 p.o.ś. oraz po drugie, czy hałas emitowany przez to źródło przekracza dopuszczalne normy, ustalone na podstawie wskazanych przepisów.

Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że nie jest spornym, że hałas powodowany przez myjnię skarżącego oddziałuje na tereny, do których zastosowanie mają przepisy ochrony przed hałasem. Zidentyfikowanie istnienia w obszarze oddziaływania akustycznego jednego z terenów wymienionych w art. 113 ust. 2 pkt 1 p.o.ś. oznacza, że to ten teren, w konkretnych granicach, podlega ochronie. Nie ma przy tym znaczenia, że w sąsiedztwie znajduje się obszar niewymagający ochrony akustycznej, np. przemysłowy (por. wyrok WSA w Poznaniu z 10 sierpnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 406/17).

Nie ulega wątpliwości, że dla terenu, na którym znajduje się myjnia skarżącego nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Z tych względów, w sprawie znajduje zastosowanie art. 115 w zw. z art. 114 ust. 2 p.o.ś. Z tych przepisów wynika, że organ powinien ustalić faktyczne zagospodarowanie i wykorzystanie terenu na którym położona jest myjnia oraz terenów sąsiednich oraz ustalić dopuszczalny poziom hałasu na poziomie odpowiednim dla "przeważającego rodzaju terenu".

W rozpatrywanej sprawie, istota sporu sprowadza się do ustalenia tego, jaki rodzaj terenu jest przeważający w sąsiedztwie zakładu skarżącego. Kwestia ta jest niewątpliwie istotna dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż normy ustalone Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku przewidują inne dopuszczalne poziomy hałasu dla terenów zabudowy mieszkaniowo-usługowej lub zagrodowej, a inne (niższe) dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej.

Klasyfikacja akustyczna terenów zlokalizowanych w obszarze oddziaływania myjni została określona przez organ w oparciu o rozpoznanie w terenie przeprowadzone 18 czerwca 2020 r. Wynik analizy aktualnego sposobu zagospodarowania i wykorzystywania terenów w sąsiedztwie przedmiotowej myjni został opracowany w postaci graficznej i stanowi załącznik nr 9 do protokołu kontroli nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. We wskazanym protokole kontroli stwierdzono, że działka na której przeprowadzono pomiary hałasu znajduje się na terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Natomiast organy obu instancji zgodnie stwierdziły, że tereny sąsiadujące z zakładem przemawiają za tym, aby w ich ramach rozróżnić faktycznie dwie strefy, co do których obowiązują różne dopuszczalne poziomy hałasu – tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej w kierunku zachodnim, południowym i północnym od zakładu oraz terenu zabudowy zagrodowej w kierunku wschodnim od zakładu. Skarżący zakwestionował powyższe ustalenia, twierdząc, że przeważającym rodzajem zabudowy terenów sąsiednich jest zabudowa mieszkaniowo-usługowa, względnie zagrodowa, zaznaczając, że zabudowa zagrodowa nie występuje jedynie w kierunku wschodnim, ale również w kierunku północnym. Jednocześnie skarżący wskazał zakłady usługowe, które znajdują się w kierunkach wschodnim, zachodnim i południowym od myjni i w jego ocenie świadczą o tym, w obszarze oddziaływania myjni znajdują się tereny zabudowy mieszkaniowo-usługowej.

Sąd nie podzielił zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia art. 115 ust. 1 p.o.ś. poprzez wadliwe określenie przeważającego rodzaju terenu sąsiadującego z działką na której znajduje się myjnia. W ocenie Sądu analiza zebranych dokumentów uzasadnia stanowisku organów obu instancji, że analizowany obszar obejmuje faktycznie dwie strefy – mieszkaniową jednorodzinną w kierunku zachodnim, południowym i północnym oraz zagrodową w kierunku wschodnim i w konsekwencji organy prawidłowo przyjęły, że należy uwzględnić dopuszczalne poziomy hałasu dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej na kierunku północnym, zachodnim i południowym oraz dla terenów zabudowy zagrodowej na kierunku wschodnim, określone w tabeli nr 1 stanowiącej załącznik do Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Co prawda skarżący twierdzi, że w analizowanym obszarze występują zakłady usługowe – B w kierunku wschodnim, C, D i E w kierunku zachodnim, F w kierunku południowym oraz przedmiotowa myjnia skarżącego, to nawet przy uwzględnieniu ich usytuowania w obszarze analizowanym, w dalszym ciągu uzasadnione jest twierdzenie, że przeważającymi funkcjami tego obszaru są odpowiednio: zabudowa mieszkaniowa w kierunku północnym, zachodnim i południowym oraz zabudowa zagrodowa w kierunku wschodnim. O charakterze zabudowy stanowi bowiem zabudowa występująca na dominującej ilości nieruchomości, a nie na kilku z nich. Jednocześnie podkreślenia wymaga również fakt, że nawet gdyby przyjąć, jak oczekuje tego skarżący, że w obszarze oddziaływania myjni znajdują się tereny mieszkaniowo-usługowe, to w dalszym ciągu mielibyśmy do czynienia z przekroczeniem dopuszczalnego poziomu hałasu, albowiem wyniki równoczesnego poziomy dźwięku LAeq N wynosiły odpowiednio w punkcie pomiarowym nr 1 – 43,2 dB, natomiast w punkcie pomiarowym nr 2 – 48 dB (natomiast zgodnie z wyżej wymienioną tabelą dopuszczalny poziom hałasu na terenach mieszkaniowo-usługowych w porze nocnej wynosi 45 dB), co jednak w niniejszej sprawie nie może mieć zastosowania, ponieważ organy prawidłowo określiły rodzaj zabudowy w miejscu przeprowadzenia pomiarów – w kierunku północnym od przedmiotowej myjni, gdzie dopuszczalny poziom hałasu w porze nocnej wynosi 40 dB.

Następnie skarżący zarzucił naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. i niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, nieuwzględnienie zarzutów skarżącego dotyczących rzetelności i wiarygodności protokołu kontroli oraz sprawozdania, a także prawidłowości przeprowadzenia pomiarów hałasu oraz zaniechanie przeprowadzenia przez organ w toku postępowania ponownego dowodu mającego na celu ustalenie faktyczne emitowanego poziomu hałasu. Skarżący stwierdził, że wynik pomiarów został sztucznie zawyżony celowymi działaniami Z.K. oraz osób z nią współpracujących, które w chwili dokonywania pomiarów podejmowały działania ukierunkowane na uzyskanie jak najmniej korzystnych dla skarżącego wyników pomiarów. Jak wynika z notatki służbowej z 7 lipca 2020 r., stanowiącej załącznik nr 6 do protokołu kontroli nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, zachowania kierowców korzystających z myjni w czasie dokonywania pomiaru wskazują, że: "byli to znajomi właścicielki posesji, którzy zostali umówieni, aby korzystać z myjni właśnie w trakcie wykonywania pomiarów emisji hałasu do środowiska". Odnosząc się do powyższej kwestii, w protokole z kontroli nr [...] stwierdzono, że: "obciążenie myjni samochodowej podczas prowadzonych pomiarów było wyższe niż w przypadku normalnej pracy myjni, jednakże nie stanowiło ono obciążenia maksymalnego kontrolowanej instalacji". Zdaniem Sądu ponadprzeciętne, jednak w dalszym ciągu niestanowiące maksymalnego obciążenia, wykorzystanie myjni w godzinach wykonywania pomiarów nie miało wpływu na prawidłowość dokonanych pomiarów ani ich niewspółmierne zawyżenie. Ilość samochodów korzystających z myjni w trakcie dokonywania pomiaru, była co prawda większa niż średnia z dni poprzedzających i następujących po dokonaniu pomiaru, jednakże należy zgodzić się ze stanowiskiem zajętym przez organ, że nie miało to wpływu na wynik postępowania, ponieważ myjnia jest przystosowana do pracy przez 24 godziny na dobę na wszystkich stanowiskach.

Kolejno skarżący wskazał, że przed dokonaniem pomiaru nie wykonano pomiaru tła akustycznego. Analiza akt postępowania potwierdza stanowisko skarżącego, bowiem ze sprawozdania nr [...] z 10 lipca 2020 r. wynika, że pomiar tła akustycznego został przeprowadzony wyłącznie po pomiarze. W tym miejscu jednakże należy wyjaśnić, że sposób wykonywania pomiarów hałasu regulowało w momencie ich dokonywania rozporządzenie Ministra Środowiska z 30 października 2014 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2286). Przepisy powyższego rozporządzenia przewidywały w załączniku nr 7 pkt E ppkt II 1), że do dalszej oceny akustycznych oddziaływań na środowisko rozważanych źródeł hałasu przyjmuje się wyższą wartość poziomu tła akustycznego. Jeżeli nie jest możliwe wykonanie pomiarów tła akustycznego przed pomiarem hałasu w sposób ciągły i po nim, wykonuje się przynajmniej jeden pomiar tła akustycznego, a wynik tego pomiaru stosuje się w dalszych obliczeniach. W pomiarach tła akustycznego jest stosowana taka sama procedura, jaką stosuje się w pomiarach równoważnego poziomu dźwięku z danego źródła. Z kolei w uwagach do sprawozdania nr 436/2020 stwierdzono, że "ze względu na ciągłą pracę myjni nie było możliwości wykonania pomiaru tła akustycznego przed pomiarami, czyli o godzinie 22:00". Sąd zauważa, że dla punktu pomiarowego nr 1 ustalono poziom tła akustycznego na poziomie 36,7 dB, natomiast dla punktu pomiarowego nr 3 poziom 38,6 dB. Wobec powyższego należy uznać wykonany w sprawie pomiar tła akustycznego wyłącznie po dokonaniu pomiaru za wystarczający, gdyż jego wykonanie przed dokonaniem pomiarów byłoby niemiarodajne i mogłoby doprowadzić do błędnych ustaleń.

Nie można się jednocześnie zgodzić ze skarżącym, że dokonując pomiarów nie zweryfikowano wpływu na ustalone wyniki poziomu hałasu czynników zewnętrznych takich jak hałas powstający wskutek dużego ruchu pojazdów przejeżdżających ulicą A. Należy wyjaśnić, że tło akustyczne to hałas, jaki występuje w określonym miejscu pomiaru po wyłączeniu badanego źródła hałasu. Jak wynika ze sprawozdania nr [...], uwzględniono tło akustyczne, w tym właśnie hałas dochodzący z pobliskiej drogi. Dopiero po analizie wszystkich pomiarów i skorygowaniu poziomu hałasu pochodzącego z myjni skarżącego z uwzględnieniem tła akustycznego organ stwierdził, że doszło do przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu. Nie może zatem odnieść skutku zarzut, że badania były przeprowadzone w sposób nieprawidłowy i nie zweryfikowano wpływu na wyniki poziomu hałasu czynników zewnętrznych.

Wobec powyższego, w ocenie Sądu, nie doszło do naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., natomiast organ w sposób wyczerpujący wyjaśnił wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności.

Wobec powyższych ustaleń dotyczących prawidłowości przeprowadzenia badania poziomu hałasu w dniu 7 lipca 2020 r., w ocenie Sądu brak przeprowadzenia ponownego badania, o który wnioskował skarżący, nie stanowił przeszkody do wydania zakwestionowanej decyzji. Należy jednoznacznie podkreślić, że wydanie decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu ma jedynie charakter deklaratoryjny, z uwagi na fakt, że dopuszczalne poziomy hałasu obowiązują na danym terenie z mocy prawa. Decyzja wydana na podstawie art. 115a p.o.ś. ma na celu ochronę otoczenia przed przekroczeniem przez dany podmiot dopuszczalnego poziomu hałasu, a to prowadzi do wniosku, że wystarczy jednorazowe przekroczenie tych poziomów, by mogła być wydana decyzja zgodnie z tym przepisem w celu zabezpieczenia prawa osób, na które szkodliwie oddziałuje działalność danego podmiotu. Powołany przepis nie daje możliwości do orzekania w przedmiocie dopuszczalnego poziomu hałasu na podstawie dowolnie wybranych pomiarów hałasu, korzystnych dla podmiotu emitującego hałas do środowiska. Tym samym nawet gdyby okazało się, że kolejne pomiary nie wykazałyby przekroczenia norm, nie oznaczałoby to, że należy nie brać w ogóle pod uwagę wcześniejszego pomiaru, który takie przekroczenie wykazał (por. wyrok NSA z 24 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 370/13).

Sąd nie podzielił jednocześnie zarzutu naruszenia art. 28 k.p.a. polegającego na nieprawidłowym ustaleniu kręgu osób mających status strony w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym i przeprowadzeniu postępowania bez właścicielki posesji położonej po przeciwległej stronie ulicy względem myjni – Z.K.. Ustosunkowując się do tego zarzutu, należy stwierdzić, że naruszenie zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym jest niewątpliwie kwalifikowaną wadą procesową, mogącą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Powyższe nie oznacza jednak, że zarzut taki może być zawsze uwzględniony, gdyż na tego rodzaju wadliwość powołać się może jedynie podmiot, którego ona dotyczy. Z uprawnieniem do podnoszenia zarzutu pozbawienia możliwości udziału w postępowaniu dysponuje wyłącznie podmiot, który uznaje, że bez swej winy nie brał udziału w tym postępowaniu. Inne podmioty nie mogą się skutecznie powoływać na okoliczność zaistnienia przesłanki wznowienia określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Przesłanka wznowienia postępowania w związku z niezapewnieniem stronie udziału w postępowaniu administracyjnym bez jej winy (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) wiąże się ściśle z art. 147 k.p.a., stosownie do którego wznowienie postępowania z tej przyczyny następuje tylko na żądanie strony. Takie rozwiązanie ustawowe powoduje, że tylko od woli strony, która została pominięta w postępowaniu zależy, czy skorzysta z prawa do żądania wznowienia, ewentualnie podniesienia zarzutu zaistnienia tej przesłanki wznowienia w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Inne podmioty, ani sąd administracyjny z urzędu, nie mogą co do zasady zastępować uprawnionej strony i powoływać się na to, że osoba, która powinna brać udział w postępowaniu, nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, skoro ta podstawa wznowienia postępowania zależy także od wykazania, że strona nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy oraz zachowania terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a. (por. wyrok NSA z 23 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 2057/11). Akceptując powyższe stanowisko należy stwierdzić, że skarżący nie może skutecznie wywodzić naruszenia zasady czynnego udziału w sprawie poprzez pominięcie w toku postępowania jako strony Z.K..

Konkludując, w powyższych okolicznościach sprawy Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa materialnego, ani przepisów procedury w stopniu mającym lub mogącym mieć istotny wpływ na jej wynik, co tym samym uzasadnia oddalenie skargi w całości.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

dc