Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 128/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 1  par. 1  i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2167
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: Art. 3 par. 1, art. 11, art. 134  par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: Art. 17
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: Art. 128, art. 129, art. 135
journal: Dz.U. 2020 poz 1359
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1359).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Makuch Sędziowie: SWSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) ASR WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 maja 2022 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2021 r. sygn. akt [...] w sprawie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 19 listopada 2021 r. sygn. akt: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.-Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2021 r. póz. 735, dalej: k.p.a.) oraz art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 111 z późn. zm., dalej: u.ś.r.), po rozpoznaniu odwołania M. W. (dalej: skarżąca), od decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia 28 września 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką M. B., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia 28 września 2021 r. Prezydent Miasta T., działając na podstawie art. 24 ust. 2 i ust. 4 u.ś.r. oraz art. 104 k.p.a. w zw. z art. 32 ust. 2 u.ś.r., odmówił przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką na matką M. B.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad chorą matką. Z dołączonego do wniosku orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 8 listopada 2018 r. wynika, że matka wnioskodawczyni jest osobą ze znacznym stopniem niepełnosprawności, przyznanym na stałe. Niepełnosprawność ta istnieje od 27 lipca 2018 r., a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 24 września 2018 r. Z przeprowadzonych wywiadów środowiskowych wynika, że matka wnioskodawczyni jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji, poruszającą się na wózku inwalidzkim, przy czym większość czasu spędza leżąc w łóżku. Wnioskodawczyni sprawuje opiekę nad matką około 9 godzin dziennie i w ramach opieki pomaga jej w czynnościach higienicznych podczas pielęgnacji przeciwodleżynowej, doprowadza do toalety, dozuje i podaje leki, umawia wizyty lekarskie, pielęgniarskie. Ponadto przygotowuje posiłki, robi zakupy, sprząta, pierze, prasuje. W godzinach wieczornych

i nocnych, opiekę nad matką przejmuje pracujący zawodowo syn, z którym matka

prowadzi gospodarstwo domowe. Podczas wywiadu środowiskowego ustalono, że do

czerwca 2021 r. tj. do czasu, kiedy wnioskodawczyni podejmowała zatrudnienie na 1/2 etatu, wynajmowana była opiekunka, która zajmowała się matką, kiedy skarżąca była w pracy. Zgodnie z ustaleniami wywiadu środowiskowego, skarżąca nie pracuje zawodowo, ani dorywczo, nie posiada prawa do własnych świadczeń, nie ma ustalonego prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, czy zasiłku dla opiekuna, co potwierdza znajdujący się w aktach sprawy wydruk z systemu PUP-ZUS. Ustalono, że skarżąca była zatrudniona do 30 czerwca 2021 r., a z dołączonego do wniosku świadectwa pracy wynika, że stosunek pracy ustał na mocy porozumienia stron w związku z likwidacją stanowiska pracy. Zgodnie z dołączonym do wniosku orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, u matki skarżącej niepełnosprawność istnienie od 27 lipca 2018 r.

W związku z powyższym organ stwierdził, że nie istnieje w niniejszej sprawie związek przyczynowy pomiędzy koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną w znacznym stopniu, a rezygnacją przez opiekuna z zatrudnienia lub innej pracy zawodowej.

Organ zacytował następnie treść art. 17 ust. 1 oraz ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, a także przywołał treść komunikatu Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, w którym Ministerstwo odniosło się do skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014r. sygn. akt K 38/13 w sprawie zgodności z Konstytucją art. 17 ust. 1b ustawy. W wyroku tym Trybunał orzekł o częściowej niekonstytucyjności wprowadzenia do ustawy kryterium wieku powstania niepełnosprawności jako przesłanki uzależniającej uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego. Równocześnie wskazano, że wyrok nie oznacza usunięcia kryterium z ustawy ani też nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji, które już przyznały prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, jak również nie kreuje nowego prawa do żądania świadczenia przez opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność ich podopiecznych powstała już po okresie dzieciństwa.

Mając na uwadze powyższe organ odmówił przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wskazując, że w sprawie nie istnieje związek przyczynowy pomiędzy koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną w znacznym stopniu, a rezygnacją przez opiekuna z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Podkreślono, że związek pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia, a sprawowaną opieką musi być bezpośredni. Tym samym nie każda rezygnacja z zatrudnienia może być podstawą do przyznania świadczenia, lecz wyłącznie taka której celem jest sprawowanie opieki. W rozpatrywanym przypadku sprawowana opieka może zostać podzielona pomiędzy wnioskodawczynię i jej brata mieszkającego razem z matką, umożliwiając skarżącej zarobkowanie chociażby w niepełnym wymiarze czasu.

W odwołaniu wniesionym od ww. decyzji, skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez zastosowanie normy prawnej w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych bez uwzględnienia okoliczności, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to narusza art. 190 ust. 1 Konstytucji RP. Zarzuciła także błędną wykładnię art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną przez odwołującą, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą z orzeczonym stopniem niepełnosprawności z koniecznością stałej lub długotrwałej opieki.

Decyzją z dnia 19 listopada 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz 17 u.ś.r. utrzymało w mocy decyzję organu l instancji.

Powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych, Kolegium wskazało, że świadczenie pielęgnacyjne jest przyznawane osobom, które nie mogą podjąć zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub które są zmuszone do rezygnacji z zatrudnienia ze względu na konieczność osobistego sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Świadczenie to jest zatem skierowane do osób zdolnych i gotowych do wykonywania pracy zarobkowej, które dobrowolnie nie podejmują tego rodzaju pracy lub z niej rezygnują w celu wykonywania czynności związanych z opieką nad osobą wymagającą opieki. Celem świadczenia pielęgnacyjnego jest udzielenie materialnego wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej, by opiekować się osobą niepełnosprawną. Świadczenie pielęgnacyjne ma zatem zastąpić dochód wynikający ze świadczenia pracy, której nie może podjąć lub z której musi zrezygnować osoba pielęgnująca. A zatem, zaprzestanie aktywności zawodowej przez opiekuna ma być spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie zaś innymi przyczynami, głównie leżącymi po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Kolegium podzieliło ustalenia organu l instancji, że wnioskodawczyni w okresie, w jakim istniała niezdolność do samodzielnej egzystencji jej matki była aktywna zawodowo. Okoliczność tę potwierdza m.in. świadectwo pracy z dnia 30 czerwca 2021 r., z którego wynika, że skarżąca w okresie od 1.08.2018 r. do 30.06.2021 r. była zatrudniona na 1/2 etatu w P.P.U. "A.", gdzie wykonywała pracę fryzjerki. Stosunek pracy ze skarżącą ustał na mocy porozumienia stron w związku z likwidacją stanowiska pracy. Ujawnienie powyższej okoliczności ma szczególne znaczenie mając na uwadze, że niepełnosprawność matki skarżącej istnieje od 27 lipca 2018 r. W orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności wskazano, że wymaga stałej i długotrwałej opieki i pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych, w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Tym samym Kolegium stwierdziło jednoznacznie, że skarżąca była aktywna zawodowo już w okresie roku 2018, kiedy matka została zaliczona do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności, a ponadto na podstawie dokumentacji medycznej uznana za niezdolną do samodzielnej egzystencji. Z powyższego wynika, że skarżąca podjęła się opieki nad matką i wystąpiła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego po tym jak stosunek pracy ustał za porozumieniem stron w związku z likwidacją stanowiska pracy. A zatem zaprzestanie aktywności zawodowej przez opiekuna nie wynikało z konieczności sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Dodatkowo, w okresie aktywności zawodowej wnioskodawczyni opiekę nad matką sprawowała opiekunka.

Kolegium zwróciło uwagę, że matka skarżącej podała w wywiadzie środowiskowym z dnia 27 września 2021 r., iż opiekę nad nią sprawuje przez 9 godzin skarżąca. Nadto niepełnosprawna matka wskazała, że w godzinach wieczornych i nocnych opiekę nad nią przejmuje pracujący zawodowo syn, który mieszka z nią w jednym gospodarstwie domowym.

Dalej Kolegium wskazało, że istotnym dla ustalenia, czy istnieje związek przyczynowy między rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną, jest wskazanie zakresu wykonywanych przez opiekuna czynności pielęgnacyjno-opiekuńczych. Organ zwrócił w tym miejscu uwagę, że w ramach spisu częstotliwości czynności wykonywanych wobec matki, odwołująca wskazała, iż wykonuje je "w razie potrzeby". Jak ustalono, czynności opiekuńcze bezpośrednio związane z matką, sprowadzają się do pomocy przy czynnościach codziennych. Kolegium zwróciło uwagę, że sama pomoc osobie wymagającej opieki w większości czynnościach deklarowanych przez skarżącą, należy do codziennych czynności wykonywanych w każdej rodzinie i nie musi być sprawowana w sposób ciągły. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, Kolegium zauważyło, że wykonywanie takich czynności jak pomoc w ubraniu, czy też przygotowywanie posiłków są czynnościami, które mogą być wykonywane w godzinach porannych, przed pójściem do pracy. Pomoc sprowadzająca się do wykonywania zwykłych czynności dnia codziennego, jakie wykonuje się zwykle w każdym gospodarstwie domowym, również w tych rodzinach, gdzie wszyscy ich członkowie pracują, nie stanowi o istnieniu związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia, a sprawowaną opieką.

Nie kwestionując złego stanu zdrowia matki skarżącej w okresie dotyczącym przedmiotowego sporu, Kolegium stwierdziło, że sama konieczność sprawowania opieki czy też wykonywanie czynności stanowiących w istocie codzienną pomoc, nie stanowi w świetle art. 17 ust. 1 ustawy samodzielnej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Wnioskująca musi sprawować stałą opiekę nad osobą niepełnosprawną i być jej niezbędna w tak znacznym wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia, a między tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowy. W przedmiotowym wypadku taka sytuacja nie zachodzi, bowiem skarżąca sprawuje opiekę nad matką w wymiarze 9 godzin dziennie, zaś przez pozostały czas sprawuje ją syn zamieszkujący wraz z podopieczną, pracujący zawodowo.

Końcowo organ odniósł się do wskazanej w decyzji organu l instancji podstawy odmowy przyznania świadczenia, stwierdzając, że organ pomocy społecznej orzekając o odmowie przyznania świadczenia nie uwzględnił zmiany stanu prawnego, która nastąpiła na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. K 38/13. Skutkiem tego wyroku jest stwierdzenie niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b ustawy w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, począwszy od dnia ogłoszenia wyroku. Zatem w obecnej sytuacji prawnej, nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej

przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1b u.ś.r. Pomimo dokonania przez organ l instancji błędnej wykładni art. 17 ust. 1b u.ś.r. Kolegium doszło do wniosku, że kwestionowana decyzja odpowiada prawu ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją z pracy lub niepodejmowaniem zatrudnienia, a koniecznością sprawowania stałej opieki nad matką.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję Kolegium, skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad matką, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Skarżąca podniosła, że warunku "stałej" opieki nie można rozumieć jako wykonywania opieki nieustannie i przez 24 godziny na dobę, lecz ma to być opieka stała w sensie trwałości, zaś "długotrwała" w sensie rozciągłości w czasie, jako opieka nad niepełnosprawną osobą, której zakres wyznaczony jest niepełnosprawnością osoby wymagającej opieki, a więc koniecznością wykonywania czynności warunkujących egzystowanie tej osoby w warunkach godności człowieka. Istotą opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., jest więc nie tylko jej stałość i ciągłość, ale także zapewnienie zaspokojenia normalnych, codziennych potrzeb osoby, nad którą jest sprawowana; zapewnienie jej egzystencji, której bez pomocy osób trzecich nie jest wstanie sobie sama zapewnić. Zdaniem skarżącej nie sposób przyjąć, że skoro pomoc (opieka), świadczona przez skarżącą matce nie jest wykonywana przez całą dobę (a jedynie we wskazanych godzinach), to tym samym nie można mówić o opiece "stałej i długoterminowej" w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r.

W oparciu o powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie oraz poprzedzającej ją decyzji organu l instancji, i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ewentualnie przekazanie sprawy organowi l instancji do ponownego rozpoznania, skarżąca wniosła także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych,

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134§ 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.

Zdaniem Sądu skarga nie jest uzasadniona.

Materialnoprawną podstawę wydania decyzji przez organy obu instancji stanowił przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r., z treści którego wynika, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce albo ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej lub innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1359, dalej: k.r.o.), ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Na wstępie Sąd wskazuje, iż podziela pogląd organu II instancji, że nie ma znaczenia data powstania niepełnosprawności dla świadczenia pielęgnacyjnego otrzymywanego przez opiekunów osób dorosłych. Przywołany w decyzji organu

1 instancji art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych nie mógł być stosowany w związku z uznaniem go za niekonstytucyjny przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r., sygn. K 38/13. Stosując właściwą wykładnię art. 17ust. 1b u.ś.r, należy przyjąć, iż w stosunku do opiekunów osób, których niepełnosprawność powstała później, oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. W konsekwencji niedopuszczalne jest oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, co znalazło potwierdzenie w jednolitej linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela (por. wyroki NSA z dnia 29 kwietnia 2019 r, l OSK 300/19, z dnia 26 kwietnia 2019 r., l OSK 8/19, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Ze wskazanych przepisów wynika, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje wymienionym w nim osobom, jeżeli spełnią one łącznie wskazane w nich przesłanki.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, skarżąca nie spełnia warunku sprawowania stałej opieki, oraz przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku ze sprawowaniem opieki nad matką. Mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy, nie budzi wątpliwości Sądu fakt, że organ prawidłowo ustalił, że z materiału tego w żaden sposób nie wynika, aby-matka skarżącej wymagała stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, wykluczającej podjęcie przez opiekuna jakiegokolwiek zatrudnienia.

Jak wynika z akt sprawy, matka skarżącej posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia 8 listopada 2018 r., przyznanym na stałe, w którym wskazano, iż niepełnosprawność ta istnieje od 27 lipca 2018 r., a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 24 września 2018 r.

Z oświadczenia złożonego przez skarżącą wynika, że aktualnie nie podejmuje ona stałego zatrudnienia, natomiast ze świadectwa pracy, że w okresie od 1.08.2018 r. do 30.06.2021 r. była zatrudniona na 1/2 etatu w P.P.U. "A.", gdzie wykonywała pracę fryzjerki, a stosunek pracy ze skarżącą ustał na mocy porozumienia stron w związku z likwidacją stanowiska pracy. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że matka skarżącej wymaga pomocy przy doprowadzaniu do toalety, mierzeniu ciśnienia 2 x dziennie, dozowaniu i podaniu leków, dbaniu o higienę jamy ustnej, ubieraniu, kąpieli, pielęgnacji przeciwodleżynowej, obcinaniu paznokci, strzyżeniu włosów, umawianiu wizyt lekarskich, pielęgniarskich. Ponadto skarżąca przygotowuje posiłki, robi zakupy, sprząta, pierze, prasuje. Skarżąca nie mieszka z matką, ale mieszka na tym samym osiedlu. Matka skarżącej mieszka z synem, a bratem skarżącej i utrzymuje się z emerytury i zarobków syna.

W ocenie Sądu, z materiału dowodowego zgormadzonego w sprawie nie wynika, aby matka skarżącej był osobą leżącą, niemogącą się poruszać czy też wymagającą szczególnej pielęgnacji.

Zdaniem Sądu zakres opieki, nie wymusza na skarżącej rezygnacji z podjęcia zatrudnienia. Podkreślić należy, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w żaden sposób nie wynika, iż matka skarżącej, nie jest w stanie funkcjonować bez stałej obecności skarżącej. Czynności związane z opieką nad matką skarżącej ograniczają się zaś do pomocy przy doprowadzaniu do toalety, mierzeniu ciśnienia 2 x dziennie, dozowaniu i podaniu leków, dbaniu o higienę jamy ustnej, ubieraniu, kąpieli, pielęgnacji przeciwodleżynowej, obcinaniu paznokci, strzyżeniu włosów, umawianiu wizyt lekarskich, pielęgniarskich. Ponadto skarżąca przygotowuje posiłki, robi zakupy, sprząta, pierze, prasuje. Nie są to czynności oznaczające stałą lub długotrwałą opieką innej osoby w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r.

Sąd wskazuje, że systemowo, świadczenia pielęgnacyjne, zgodnie z art. 17 ust. 1 zdanie ostatnie u.ś.r., przysługują tylko tym osobom, które "nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub

długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

System świadczeń rodzinnych został tak pomyślany, aby rekompensować utratę dochodów z powodu konieczności pielęgnacji członka rodziny wymuszającej rezygnację lub niepodejmowanie zatrudnienia. Wnioskujący musi sprawować stałą opiekę nad osobą niepełnosprawną i być jej niezbędny w tak znacznym wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowy.

W ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający dla stwierdzenia, że pomiędzy sprawowaną przez skarżącą opieką nad matką a niepodejmowaniem przez nią pracy, nie istnieje związek przyczynowy.

Ponadto, stosownie do stanowiska wyrażonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie np. w wyroku z dnia 26 kwietnia 2021 roku, sygn. III SA/Kr 1065/20, z dnia 28 stycznia 2022 r. sygn. III SA/Kr 1386/21 i III SA/Kr 1418/21, z dnia 25 lutego 2022 r. sygn. III SA/Kr 1480/21, z dnia 29 marca 2022 r., sygn. III SA/Kr 1601/21, czy z dnia 7 kwietnia 2022 r., sygn. III SA/Kr 101/22 (opubl. w CBOSA), w których Sąd wskazał, że jeżeli osoba wymagająca opieki ma oprócz osoby skarżącej jeszcze inne dzieci, z których część zamieszkuje w nieznacznej odległości od tej osoby, to mogą one wspomóc osobę skarżącą w opiece nad wymagającym opieki. Natomiast dzieci zamieszkujące w dalszej odległości, powinny wspomóc tę osobę w inny sposób tj. finansując pomoc w opiece nad nią. Zgodnie bowiem z art. 128 k.r.o., obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny), obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Podkreślić należy, że stosownie do treści art. 129 § 2 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, krewnych w tym samym stopniu, w tym wypadku dzieci, obowiązek alimentacyjny obciąża w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym. Natomiast zgodnie z art. 135 § 1 k.r.o., zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Z kolei stosownie do § 2 tego przepisu, wykonanie obowiązku alimentacyjnego wobec osoby niepełnosprawnej, może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie uprawnionego; w takim wypadku świadczenie alimentacyjne pozostałych zobowiązanych, polega na pokrywaniu w całości lub w części kosztów utrzymania uprawnionego. Zgodnie zaś z art. 140 § 1 k.r.o., osoba, która dostarcza drugiemu środków utrzymania, będąc zobowiązana z tego powodu, że uzyskanie na czas świadczeń alimentacyjnych od osoby zobowiązanej w tej samej kolejności, byłoby dla uprawnionego niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami, może żądać zwrotu od osoby, która powinna była te świadczenia spełnić. Okoliczności te mają znaczenie dla oceny czy zachodzi bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją lub niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez wnioskującego o świadczenie pielęgnacyjne, a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. W niniejszej sprawie skarżąca ma brata, i zostało przez nią wskazane, iż realizuje on swój obowiązek alimentacyjny wobec matki poprzez sprawowanie nad nią osobistej opieki, w co najmniej równym wymiarze co skarżąca, oraz pomoc finansową, nie mając przy tym problemu z łączeniem tej opieki z pracą zawodową.

Zdaniem Sądu, zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na szczegółowej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który pozwolił na wyczerpujące ustalenie istotnych okoliczności sprawy. Zaskarżona decyzja zawiera wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne podjętego przez organ rozstrzygnięcia, które, w ocenie Sądu, w całości odpowiada prawu.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.