Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2054/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Hasła tematyczne: Bankowe prawo
Inne
Skarżony organ: Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1, art. 156 § 1, art. 157 § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant Patrycja Kołtan-Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skarg kasacyjnych M. P. i B. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 898/16 w sprawie ze skarg M. P. i B. G. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za manipulacje akcjami spółki poprzez rozpowszechnianie nierzetelnych informacji 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 grudnia 2016 r. sygn.. akt VI SA/Wa 898/16 oddalił skargi M. P. i B. G. na decyzja Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] lutego 2016 r., znak [...] w przedmiocie kary pieniężnej.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd I instancji przyjął następujące ustalenia.

Komisja Nadzoru Finansowego (dalej: "Komisja", "KNF" lub "organ nadzoru") postanowieniem z [...] października 2013 r. wszczęła z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia kar administracyjnych, w związku z podejrzeniem naruszenia przez B.G., M. P. oraz M. M. naruszenia art. 39 ust. 2 pkt 4 lit. b ustawy o obrocie, w związku z rozpowszechnianiem w raporcie bieżącym nr [...] spółki P. S.A. z siedzibą w G. (dalej: "Spółka") przekazanym w dniu [...] października 2011 r. nierzetelnych lub fałszywych informacji albo pogłosek, które wprowadzają lub mogą zakresie akcji Spółki.

KNF decyzją z dnia [...] maja 2015 r. (nr [...]) nałożyła kary pieniężne na:

B.G. w wysokości 180 000 zł;

M. P. w wysokości 160 000 zł stwierdzając, że skarżący dopuścili się naruszenia art. 39 ust. 2 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2014 r., poz. 94 ze zm.; dalej: "ustawa o obrocie").

Wobec M. M. KNF umorzyła postępowanie.

Skarżący w ustawowym terminie złożyli wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Komisji z dnia [...] maja 2015 r.

Natomiast M. M. nie złożył wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Komisji z dnia [...] maja 2015 r.

KNF zaskarżoną decyzją utrzymała w mocy decyzję w części, w której nałożyła na:

1. B. G. karę pieniężną w wysokości 180 000 złotych wobec stwierdzenia, iż dopuścił się manipulacji akcjami spółki P. S.A., określonej w art. 39 ust. 2 pkt 4 lit. b ustawy o obrocie, polegającej na rozpowszechnieniu nierzetelnych informacji dotyczących obiektu S., które mogły wprowadzać w błąd w zakresie akcji spółki P. SA, w związku z publikacją raportu bieżącego nr [...];

2. M. P. karę pieniężną w wysokości 160 000 złotych wobec stwierdzenia, iż M. P. dopuścił się manipulacji akcjami spółki P. S.A., określonej w art. 39 ust. 2 pkt 4 lit. b ustawy o obrocie, polegającej na rozpowszechnieniu nierzetelnych informacji dotyczących obiektu S., które mogły wprowadzać w błąd w zakresie akcji spółki P. SA, w związku z publikacją raportu bieżącego nr [...].

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał: art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: "k.p.a."), art. 11 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 614 ze zm.) oraz art. 172 ust. 1 w związku z art. 39 ust. 2 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2014 r., poz. 94 ze zm.; dalej: "ustawa o obrocie").

Komisja ustaliła stan faktyczny, tożsamy ze stanem faktycznym ustalonym w toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji z [...] maja 2015 r. Komisja szczegółowo opisała przebieg zdarzeń i wymianę informacji oraz działań niepożądanych skarżących.

Komisja przedstawiła, że Spółka P. S.A. jest podmiotem dominującym grupy kapitałowej Spółki. Do podstawowego zakresu działalności grupy kapitałowej Spółki należy działalność związana z poszukiwaniem złóż węglowodorów, w związku z czym posiada ona udziały w spółkach poszukiwawczych, w tym udziały spółek działających w Republice Kazachstanu. Ze sprawozdania Zarządu za 2011 r. z działalności grupy kapitałowej Spółki wynika, że w 2011r. Spółka posiadała bezpośrednio udziały w spółkach T. C. P. oraz pośrednio w spółce T. - dalej jako "O". O. jest podmiotem bezpośrednio zależnym od spółki O. R., Inc., której podmiotem dominującym jest Spółka. O. prowadzi w R. K. działalność w zakresie poszukiwania złóż węglowodorów na podstawie udzielonej koncesji przez właściwe organy R. K. - tzw. kontraktu O. (raport bieżący nr [...]).

Koncesja posiadana przez O. stanowiła kluczową inwestycję grupy kapitałowej Spółki, której akcje notowane są na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. ("GPW") od [...] lipca 2007 r. W ramach obszaru kontraktowego należącego do O., wykonywany był m. in. odwiert o nazwie S. [...], położony na obszarze S. w R. K. W. rozpoczęto w grudniu 2008 r., a następnie wstrzymano na głębokości 1 231,5 metrów.

Zgodnie z oceną z lipca 2009 r. - dokonaną przez spółkę M. & A. (dalej: "M.") specjalizującą się w ocenie obszarów, na których prowadzone jest poszukiwanie i wydobycie ropy naftowej i gazu ziemnego w obszarze S., gdzie wykonywany był odwiert S. [...], zasoby perspektywiczne wyrażone w ekwiwalencie (równoważniku) ropy naftowej określono na 311,1 mln baryłek, co oznacza wartość średnią, a geologiczne prawdopodobieństwo sukcesu określono w przedziale od 8-13 %. Przy czym zasoby perspektywiczne, zgodnie z oceną M., oznaczały oszacowaną na dany moment ilość węglowodorów potencjalnie możliwą do wydobycia z nieodkrytych złóż poprzez ich zagospodarowanie w przyszłości. M. w cyt. raporcie (przekazanym do publicznej wiadomości przez Spółkę raportem bieżącym nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r.) stwierdził, że "O. S. [...] został dowiercony i okresowo wstrzymany w głębokości 1231,5 m. Docelowe horyzonty podsolne nie zostały dowiercone, ponieważ zalegają na głębokości poniżej 5590 m. Odwiert ten ma na tyle istotne znaczenie dla poniższej oceny, że na głębokości 655 m zanotowano objawy gazu w płuczce wiertniczej, także w opisie próbek okruchowych mówi się o "pęcherzykach gazu wewnątrz kryształów hialitu oraz możliwych śladach migracji substancji bitumicznej i ropy. Objawy te zwiększają prawdopodobieństwo obecności pełnego systemu naftowego w rejonie S.."

W dniu [...] grudnia 2010 r. wznowiono wiercenie odwiertu S., o czym Spółka poinformowała komunikatem prasowym z dnia [...] grudnia 2010 r. Po wznowieniu prac, Spółka publikowała komunikaty prasowe dotyczące prac prowadzonych na odwiercie S. [...]: w dniu [...] stycznia 2011 r., [...] marca 2011 r., [...] kwietnia 2011 r., [...] maja 2011 r., [...] sierpnia 2011 r., [...] sierpnia 2011 r., oraz raporty okresowe.

W raporcie bieżącym z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...], Spółka poinformowała o pozytywnych wynikach interpretacji pomiarów geofizycznych odwiertu S.[...] sporządzonych przez spółkę S. I. wskazując, że w czasie opróbowania dają dużą szansę na uzyskanie przypływu węglowodorów, przypływu gazu i gazu z kondensatem. Wytypowano do opróbowania [...] poziomów nasyconych węglowodorami, nie było przewidywane dalsze pogłębianie odwiertu, który osiągnął głębokość 6 597,1 m. Zgodnie z planem, do odwiertu miała zostać zapuszczona kolumna rur okładzinowych o średnicy 7 cali i jej zacementowanie.

W dniu [...] sierpnia 2011 r. Spółka przekazała do publicznej wiadomości raport bieżący nr [...] dotyczący prac prowadzonych w odwiercie S.[...], zawierający wniosek, że posiadane dane wskazują, że doszło do odkrycia złoża.

W raporcie opisano zdarzenie mające miejsce w odwiercie S[...], polegające na silnym i stałym dopływie do odwiertu gazu ziemnego z kondensatem oraz poinformowano o pracach, jakie zostały wykonane w celu ustabilizowania sytuacji w odwiercie S. [...]. Spółka sformułowała wniosek, iż wyniki odwiertu, objawy zaobserwowane w czasie wiercenia, w tym w szczególności występujący w tamtym czasie silny i stały przypływ gazu z kondensatem oraz wyniki interpretacji wykonanych pomiarów geofizycznych, wskazują na odkrycie złoża. Wskazała, że wydajność odwiertu oraz wielkość zasobów zostaną określone na podstawie wyników opróbowania, a w gazie nie stwierdzono obecności siarkowodoru, co - z punktu widzenia ekologii oraz wielkości koniecznych nakładów na przyszłe zagospodarowanie złoża - oceniono jako czynnik niezwykle istotny i pozytywny. W treści raportu bieżącego znalazła się również informacja dotycząca ciśnienia panującego w odwiercie oraz prowadzonej analizy możliwości przebadania nawierconej niższej części złoża gazowo-kondensatowego.

W dniu [...] października 2011 r. o godzinie [...] Spółka przekazała do publicznej wiadomości raport bieżący nr [...] dotyczący raportu sporządzonego przez M. oceniającego zasoby węglowodorów tzw. kontraktu O. należącego do O. położonego w R. K. według stanu na październik 2011 r. (raport bieżący nr [...], k. 38-39).

Opisywany w raporcie bieżącym nr [...] raport M. (załącznik do raportu bieżącego nr [...], k. 40-65) - przekazany wraz z raportem bieżącym w formie skanu tłumaczenia z języka angielskiego na język polski, poświadczonego przez tłumacza przysięgłego - stanowi ocenę zasobów perspektywicznych ropy naftowej i gazu ziemnego kontraktu O., sporządzoną w oparciu o dane techniczne pochodzące z okresu do końca września 2011 r. Stosownie do treści raportu M., został on sporządzony w oparciu o standard określony w dokumencie P.[...] S. [S.Z..Z.. Ropy [....]], (dalej: "P."), opracowany przez stowarzyszenia z branży wydobywczej (wyjaśnienia M. M. z dnia [...] lutego 2014 r., k. 248). Zgodnie z definicją zawartą w raporcie M. zasoby perspektywiczne (ang. perspective resources) oznaczają oszacowaną na dany moment ilość węglowodorów, która jest potencjalnie wydobywalna (tzn. możliwa do wydobycia) z nieodkrytych złóż poprzez ich zagospodarowanie w przyszłości. Zasoby perspektywiczne mają przypisane zarówno prawdopodobieństwo odkrycia, jak i prawdopodobieństwo zagospodarowania (raport M. z [...] października 2011 r., k. 44).

W treści raportu M. znajduje się opis wyników odwiertu S. [...] wykonywanego na obszarze S., będącego częścią kontraktu O..

M. nie sformułował w raporcie wniosku o odkryciu złoża w ramach obiektu S., ale ocenił zasoby perspektywiczne ww. obiektu (raport M. z [...] października 2011 r., k. 49-50).

Spółka dokonała w treści raportu bieżącego nr [...] z dnia [...] października 2011 r. streszczenia najważniejszych - w jej ocenie - wniosków i informacji zawartych w ww. raporcie M..

Spółka wskazała, że M. dokonał przeszacowania współczynników geologicznego prawdopodobieństwa sukcesu odkrycia złoża (według międzynarodowych standardów przemysłu naftowego) z poziomu w przedziale 8-13% (zgodnie z Raportem M. z lipca 2009 r.) do poziomu 40-48% oraz zasobów liczonych z uwzględnieniem prawdopodobieństwa sukcesu (ang. risked mean estímate) - z 29,8 milionów boe do 135,1 milionów boe (baryłek ekwiwalentu ropy naftowej), co oznaczało 4,5-krotne zwiększenie. Spółka poinformowała, że raport określił poziom zasobów perspektywicznych struktury S. na 292,6 milionów boe, a wielkość całkowitych zasobów perspektywicznych kontraktu O. na 1909,2 mln boe, natomiast wielkość zasobów z uwzględnieniem prawdopodobieństwa sukcesu - 555,9 min boe.

Ponadto Spółka podkreśliła, że M. w swoim raporcie szczegółowo przeanalizował wyniki badań przeprowadzonych w trakcie wykonywania odwiertu S. [...], potwierdzając pozytywne wnioski geologiczne - złożowe w zakresie potencjału złoża S...

Po przedstawieniu głównych tez raportu M. Spółka zamieściła w treści raportu następujące zdanie "Zarząd Spółki podkreśla, że przestawiony przez audytora raport potwierdza publikowane przez Spółkę wnioski geologiczno-złożowe potwierdzające odkrycie złoża węglowodorów w ramach struktury S. (raport bieżący nr [...], k. 38-39).

Raport bieżący nr [...] został oznaczony, jako raport przekazujący informację poufną. M.. nie sformułował w raporcie wniosku o odkryciu złoża w ramach obiektu S., ale ocenił zasoby perspektywiczne ww. obiektu (raport M. z [...] października 2011 r., k. 49-50). Za informację poufną Spółka uznała aktualizację oceny zasobów kontraktu O. uznanego przez Spółkę za jej strategiczne aktywo (pisemne zeznania B. G. z dnia [...] grudnia 2011 r. złożone w postępowaniu administracyjnym prowadzonym wobec Spółki w związku z podejrzeniem naruszenia art. 56 ustawy o ofercie, k. 125). Spółka w raporcie bieżącym nr [...] nie wskazała, w jakim znaczeniu użyła sformułowania "odkrycie złoża węglowodorów". Zgodnie z definicją terminu "złoże" zamieszczoną na stronie internetowej Spółki (www.petrolinvest.pl) w zakładce słownik terminów geologicznych złożem jest nagromadzenie kopaliny lub kilku kopalin jednocześnie w takiej ilości i w takich warunkach, które uzasadniają gospodarczo jej wydobycie i wykorzystanie (k. 267). Raport bieżący nr [...] został przesłany Elektronicznym System Przekazywania Informacji (dalej: "ESPI"). Poprzez system ESPI raport bieżący został przekazany Komisji Nadzoru Finansowego, Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. oraz agencjom informacyjnym, o których mowa w art. 58 ust. 1 ustawy o ofercie. Raport ten został ponadto opublikowany na stronie internetowej Spółki oraz stronie http://moam.knf.gov.pl tworzącej system scentralizowanego gromadzenia informacji regulowanych (O. M.), o którym mowa w art. 21 ust. 2 oraz art. 22 Dyrektywy 2004/109/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie harmonizacji wymogów dotyczących przejrzystości informacji o emitentach, których papiery wartościowe dopuszczone są do obrotu na rynku regulowanym oraz zmieniającej dyrektywę 2001/34/WE.

Raport bieżący nr [...] został zaakceptowany do publikacji przez B.G. oraz M.P., co wskazane osoby potwierdziły zeznaniami złożonymi w toku postępowania (zeznania B.G. z dnia [...] maja 2014 r., k. 365, zeznania M. P. z dnia [...] marca 2014 r., k. 326).

Praca nad raportem bieżącym nr [...] przebiegała w następujący sposób. W dniu [...] września 2011 r. M.M. przekazał T. T. (osoba odpowiedzialna za komunikację w grupie kapitałowej Spółki, zeznania T. T. z dnia [...] lutego 2014 r., k. 218) oraz K. W. (operator ESPI oraz osoba odpowiedzialna za relacje inwestorskie w Spółce, zeznania T. T. z dnia [...] lutego 2014 r., k. 221) projekt raportu bieżącego dotyczącego nowego raportu M. (e- mail z dnia [...] września 2011 r., godzina [...], k. 140). M. M. pracował nad raportem bieżącym na polecenie B.G. (zeznania M. M. z dnia [...] marca 2014 r., k. 269). M. M. biorąc pod uwagę przewidywany termin otrzymania nowego raportu oraz czas konieczny do wykonania jego tłumaczenia zakładał, że publikacja raportu M. nastąpi w dniu [...] października 2011 r. Pierwsza wersja projektu raportu bieżącego zaproponowana przez M. M. nie zawierała informacji o całkowitych zasobach perspektywicznych kontraktu O., jak również oceny zarządu Spółki, która została sformułowana w ostatnim akapicie raportu bieżącego nr [...].

W dniu [...] października 2011 r. M. M. przesłał B.G., M. P, F. K. (ówczesny członek zarządu Spółki) oraz R. K. (ówczesny przewodniczący rady nadzorczej Spółki) e-mail zawierający opis nowego raportu M.. (e-mail z dnia [...] października 2011 r., godzina [...], k. 182- 183). M. M. zwrócił uwagę na następujące fakty wynikające z raportu M.: (i) potwierdzenie zasobów perspektywicznych struktury S., (ii) około 4-4,5 - krotne zmniejszenie ryzyka geologicznego (zwiększenie tzw. prawdopodobieństwa sukcesu), (iii) 4,5 - krotne zwiększenie zasobów perspektywicznych z uwzględnieniem ryzyka, (iv) uwzględnienie w tekście opisu wyników odwiertu. Odnosząc się do zasobów perspektywicznych struktury S. ocenionych w nowym raporcie na 292,6 min boe M. M. zawarł następujące zastrzeżenie " Uwaga Nadal są to zasoby perspektywiczne, ponieważ według standardów międzynarodowych przekwalifikowanie zasobów perspektywicznych na zasoby potwierdzone możliwe jest dopiero po uzyskaniu pozytywnego wyniku opróbowania. Ponieważ struktura S. jest duża, należy się spodziewać przekwalifikowania tej części zasobów perspektywicznych, która zostanie uznana za potwierdzoną odwiertem". M. M. ponadto napisał, że w raporcie opisane są wyniki odwiertu. Zwrócono uwagę między innymi na potwierdzony pomiarami i rdzeniami silny rozwój szczelinowatości, duże ciśnienie złożowe, silne objawy gazu w czasie wiercenia, brak w gazie siarkowodoru oraz objawy obecności kondensatu. Za bardzo istotny uznano fakt wydobywania i spalania gazu z kondensatem przez okres około 15 dni.

W toku prac nad treścią raportu bieżącego wprowadzono liczne zmiany. Modyfikacje miały na celu dostosowanie treści projektu zaproponowanego przez M. M. do stylistyki używanej przez Spółkę w raportach bieżących (e-mail z dnia [...] października 2011 r., k. 143- 144).

W dniu [...] października 2011 r. - po rozmowie z B.G. oraz M. M – T. T. zaproponował, aby w zasadniczej części raportu bieżącego pojawił się przekaz, wskazujący na odkrycie złoża - "wpraktyce oznacza odkrycie złoża" - (e- mail z dnia [...] października 2011 r., godzina 14:51, k. 153-154). Jednocześnie T. T. przekazał projekt zawierający fragment o następującej treści " Zarząd Spółki zwraca uwagę, ze potwierdzone zostały publikowane przez Spółkę wnioski geologiczno-złożowe. Dokonane przez audytora kilkakrotne podniesienie prawdopodobieństwa sukcesu geologicznego spowodowało, że ma on obecnie wartość na poziomie nie odnoszącym się już do obiektów poszukiwawczych. Dlatego Spółka uznaje, że w praktyce doszło do potwierdzenia odkrycia złoża węglowodorów ". W kolejnej wersji projektu Tomasz Tarnowski dokonał zmian w treści ostatniego akapitu raportu bieżącego nadając mu następujące brzmienie " Zarząd Spółki podkreśla, że przedstawione przez audytora dane i wnioski potwierdzają publikowane przez Spółkę wnioski geologiczno - złożowe, co dla Spółki oznacza potwierdzenie odkrycia złoża węglowodorów" (e-mail z dnia [...] października 2011 r., godzina 15:56, k. 158-160).

Ostatecznie ostatniemu akapitowi raportu nadano brzmienie " Zarząd Spółki podkreśla, że przedstawiony przez audytora raport potwierdza publikowane przez Spółkę wnioski geologiczno-złożowe potwierdzające odkrycie złoża węglowodorów w ramach struktury S.." (e-mail z dnia [...] października 2011 r., godzina 18:34, k. 205-207).

W takim właśnie brzmieniu udostępniono raport bieżący [...] podpisany przez Prezesa Zarządu B. G. oraz Wiceprezesa Zarządu M. P..

Przed publikacją raportu bieżącego nr [...] M. P. oraz B. G. w związku z pracą nad raportem bieżącym nr [...] byli informowani przez M. M., że jedną z przesłanek uznania czegoś za złoże zgodnie z używaną w Rzeczpospolitej Polsce definicją jest stwierdzenie, że można w sposób opłacalny prowadzić wydobycie. Powołana przez niego definicja została również zamieszczona na stronie internetowej Spółki w zakładce słownik pojęć geologicznych. M. M. stwierdził, że Spółka na dzień [...] sierpnia 2011 r. nie ma wiedzy, czy będzie możliwe rentowne wydobycie w ramach obiektu S.. Wskazał przy tym, że jest przekonany, że doszło do odkrycia złoża. Ponadto zwrócił uwagę na występującą w międzynarodowych standardach zasobów kategorię zasobów warunkowych, które odnoszą się do złóż odkrytych, ale nieeksploatowanych z uwagi na nieopłacalność tego przedsięwzięcia przy panujących warunkach. B.G. w toku prac nad raportem bieżącym nr [...] napisał natomiast, że w jego ocenie stwierdzenie występowania złoża nie oznacza jeszcze możliwości jego eksploatacji. B.G. powołał się przy tym na przykład odwiertu wykonywanego przez O. w rejonie K.. M. P. wyraził opinię, że jednoznaczną odpowiedź, czy doszło do odkrycia złoża da opróbowanie i raport niezależnego eksperta, (e-maile stron wysyłane w toku prac nad raportem bieżącym [..], k. 420- 455). W przypadku ww. odwiertu właściwy kazachski urząd nakazał dokonanie oceny odkrycia pomimo braku wyników opróbowania.

W dniu opublikowania raportu bieżącego nr [...] Spółka dysponowała danymi wskazującymi, że skały na obszarze obiektu S., gdzie drążony był odwiert S., są nasycone węglowodorami oraz. że są one ruchome (pisemne wyjaśnienia M. M. z dnia [...] lutego 2014 r., k. 253, zeznania M. M. z dnia [..] marca 2014 r., k. 271, zeznania B. G. z dnia [...] maja 2014 r., k. 367). Spółka w tym dniu nie miała danych pozwalających potwierdzić, czy na terenie obiektu S. możliwe będzie prowadzenie ekonomicznie uzasadnionego wydobycia węglowodorów.

Odkrycia złoża oraz możliwości prowadzenia ekonomicznie uzasadnionego wydobycia nie potwierdził audytor M. D. raportem z października 2011 r. (raport M.D. z [...] października 2011 r., k. 40-65, zeznania M. M. z dnia [...] marca 2014 r., k. 270). Spółka w treści raportu bieżącego nr [...] zamieściła informację sprzeczną z informacją pochodzącą z raportu M.D. o przeszacowaniu zasobów perspektywicznych (oszacowana na dany moment ilość węglowodorów, która jest potencjalnie wydobywalna z nieodkrytych złóż), podnosząc przy tym współczynnik geologicznego prawdopodobieństwa sukcesu odkrycia złoża do poziomu 40-48%, wskazała bowiem, iż przedstawiony raport potwierdza publikowane przez Spółkę wnioski geologiczno-złożowe potwierdzające odkrycie złoża węglowodorów w ramach struktury S..

Organ wskazał, że B.G z wykształcenia jest inżynierem (specjalność przemysł) z 25 - letnim doświadczeniem zawodowym, w tym od 15 lat obejmował stanowiska kierownicze i zarządcze. W październiku 2011 r. był zatrudniony w Spółce na stanowisku prezesa zarządu. B. G., stosownie do złożonych zeznań, włada językiem polskim w mowie i piśmie.

M. P. jest absolwentem Wydziału Zarządzania Politechniki . od 2002 r. zatrudnionym w różnych spółkach na stanowisku dyrektora finansowego. W październiku 2011 r. M. P. zatrudniony był w Spółce na stanowisku wiceprezesa ds. finansowych.

Odnosząc się do meritum sprawy KNF stwierdziła, że stosownie do art. 39 ust. 1 ustawy o obrocie, zakazana jest manipulacja instrumentem finansowym.

Zgodnie z art. 39 ust. 2 pkt 4 lit. b ustawy o obrocie, manipulację stanowi rozpowszechnianie za pomocą środków masowego przekazu, w tym internetu, lub w inny sposób fałszywych lub nierzetelnych informacji albo pogłosek, które wprowadzają lub mogą wprowadzać w błąd w zakresie instrumentów finansowych przez inną osobę niż dziennikarz - jeżeli wiedziała lub przy dołożeniu należytej staranności mogła się dowiedzieć, że są to informacje nieprawdziwe lub wprowadzające w błąd.

Przepis art. 172 ust. 1 ustawy o obrocie stanowi, iż na każdego kto dokonuje manipulacji, o której mowa w art. 39 ust. 2 pkt 4 lit. b lub pkt 8 ustawy o obrocie, Komisja Nadzoru Finansowego może, w drodze decyzji, nałożyć karę pieniężną do wysokości 200 000 zł lub karę pieniężną do wysokości dziesięciokrotności uzyskanej korzyści majątkowej albo obie te kary łącznie.

Natomiast zgodnie z art. 172 ust. 3 ustawy o obrocie, wydanie decyzji następuje po przeprowadzeniu rozprawy.

Komisja Nadzoru Finansowego po dokonaniu oceny zebranego materiału dowodowego oraz ustalonego w sprawie stanu faktycznego i prawnego, a także przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej stwierdziła, że B. G. oraz M. P. swoim zachowaniem wypełnili przesłanki manipulacji określone w art. 39 ust. 2 pkt 4 lit. b ustawy o obrocie w ten sposób, że rozpowszechnili za pomocą środków masowego przekazu nierzetelne informacje dotyczące obszaru S., w związku z przekazaniem do publicznej wiadomości raportu bieżącego nr [...], w sytuacji, gdy przy dołożeniu należytej staranności mogli dowiedzieć się, że rozpowszechnione przez nich raportem bieżącym nr [...] informacje mogły wprowadzać w błąd w zakresie akcji Spółki.

Po pierwsze, B. G. oraz M. P. w dniu [...] października 2011 r. rozpowszechnili raportem bieżącym nr [...] nierzetelne informacje dotyczące obiektu S., mogące wprowadzać w błąd w zakresie akcji Spółki, którzy pełnili w Spółce odpowiednio funkcje prezesa i wiceprezesa.

Osoby te zaakceptowały do publikacji raport bieżący nr [...]. Rozpowszechnienie oznacza uczynienie czegoś znanym szerokiemu gronu odbiorców. Raport bieżący nr [...] stał się znany szerokiemu gronu odbiorców w związku z jego upublicznieniem i przekazaniem go za pośrednictwem ESPI. Stosownie do zasad publikacji raportów bieżących określonych w Spółce do przekazania ww. raportu była konieczna akceptacja prezesa lub wiceprezesa łącznie z drugim członkiem zarządu. W przypadku raportu bieżącego nr [...] osobami akceptującymi jego publikację byli M. P. oraz B.G..

Dlatego też przesłankę rozpowszechnienia nierzetelnej informacji należy przypisać B.G. oraz M. P., a nie pracownikom współuczestniczącym w redakcji treści raportu bieżącego, tj. M.M. czy też T.T..

Po drugie, rozpowszechnione przez B. G. oraz M. P. informacje zawarte w raporcie bieżącym nr [...] dotyczące obiektu S. były nierzetelne i mogły wprowadzać w błąd w zakresie akcji Spółki.

Komisja uznała informacje zawarte w raporcie za nierzetelne z niżej wskazanych powodów. KNF podkreśliła, że nie dokonywała oceny czy na obszarze S. doszło do odkrycia złoża, a jeżeli tak to według jakich norm i regulacji, jak również prawidłowości samego raportu M.D.. W toku postępowania administracyjnego dokonano oceny treści raportu bieżącego, w oparciu o analizę raportu M.D., który został przekazany omawianym raportem.

W wyniku przeprowadzonej analizy stwierdzono, iż raport bieżący zawierał dwa sprzeczne ze sobą komunikaty, gdyż informował o zwiększeniu prawdopodobieństwa sukcesu odkrycia złoża oraz jednocześnie mówił o tym, że raport M.D. potwierdził dane potwierdzające odkrycie złoża na obiekcie S.. Raport bieżący przy tym nie wyjaśniał przyczyn ww. sprzeczności.

Spółka w zdaniu podsumowującym raport bieżący nr [...] stwierdziła, że raport M.D. potwierdza publikowane przez Spółkę wnioski geologiczno-złożowe potwierdzające odkrycie złoża węglowodorów w ramach struktury S.. M.D. w treści swojego raportu zamieścił informacje dotyczące wyników prac prowadzonych w odwiercie S. 1, które Spółka uznała za istotne dla sformułowania wniosku o odkryciu złoża odwiertem S. 1, jednak nie sformułował wniosku dotyczącego odkrycia złoża na obszarze S.. Był to wniosek Spółki, co zostało potwierdzone w toku postępowania.

Zgodnie ze standardem stosowanym przez M.D. potwierdzenie odkrycia złoża węglowodorów mogłoby nastąpić po uzyskaniu wyników tzw. opróbowania lub innego badania (metody ilościowej) określającego produktywność odwiertu, które nie zostało wykonane na dzień publikacji raportu bieżącego nr [...], jak również sporządzenia niniejszej decyzji. W toku postępowania stwierdzono, że Spółka oceniając informacje dotyczące odwiertu S. 1 nie opierała się na standardzie PRMS stosowanym przez M.D., ale bazowała na regulacjach Republiki Kazachstanu i zdobytych w Kazachstanie doświadczeniach w zakresie prowadzonych poszukiwań. Spółka jednak w treści raportu nie wskazała na ww. okoliczności, zaś raport M.D. wprost wskazywał, iż stosuje standard PRMS. Stąd uczestnicy rynku mogli zasadnie oczekiwać, że przy braku odmiennego wskazania Spółka przekazując raport i dokonując jego podsumowania stosuje te same standardy które zastosowano w raporcie M.D., co jednak nie było prawdą.

Sprzeczność pomiędzy informacjami w treści raportu [...] wynikała z nieuwzględnienia standardów PRMS przy formułowaniu wniosku o potwierdzeniu odkrycia złoża, na podstawie których został sporządzony przekazywany i opisywany raport M.D.. W treści raportu powyższa okoliczność nie została w żaden sposób zakomunikowana.

Jednocześnie w treści raportu bieżącego nr [...] nie wskazano jak należy rozumieć sformułowany w nim wniosek o potwierdzeniu odkrycia złoża oraz jakie ma on znaczenie dla Spółki, w szczególności w zakresie możliwości prowadzenia ekonomicznie uzasadnionego wydobycia węglowodorów, oraz jaka jest zależność pomiędzy aktualizacją zasobów perspektywicznych i zwiększeniem geologicznego prawdopodobieństwa sukcesu odkrycia złoża, której dotyczył raport M.D., a wnioskiem o potwierdzeniu odkrycia złoża sformułowanym przez Spółkę w raporcie bieżącym nr [...].

Komisja Nadzoru Finansowego zwróciła uwagę, że problem ze zrozumieniem przez uczestników rynku informacji przekazywanych przez Spółkę dotyczących prowadzonych poszukiwań był znany władzom Spółki, na co wskazywał sam B. G. w złożonych wyjaśnieniach, na poświadczenie czego przedłożył treść pytań akcjonariuszy i udzielonych im przez Spółkę odpowiedzi. Pytania te dotyczyły postępów i wyników prowadzonych prac poszukiwawczych (k. 280-292).

Konkluzja raportu bieżącego o potwierdzeniu wniosków potwierdzających odkrycie złoża - z uwagi na brak rzetelnej informacji w zakresie opisanych powyżej okoliczności, tj. wyjaśnienia sprzeczności zachodzącej pomiędzy wyrażoną w raporcie bieżącym opinią zarządu a treścią raportu M.D. - mogła wprowadzać w błąd. W raporcie [...] znajduje się bowiem informacja o zwiększeniu przez M.D. współczynnika geologicznego prawdopodobieństwa sukcesu odkrycia złoża (wartość ta wynosi według raportu M.D. od 40 do 48%) oraz informacja zarządu o tym, że raport M.D. potwierdził dane potwierdzające odkrycie złoża. Tak więc inwestorzy nie wiedzieli czy doszło do odkrycia złoża czy też nie, a jeżeli tak to co ono oznacza dla Spółki.

Na stronie internetowej Spółki w słowniku pojęć geologicznych wyrażenie "złoże" definiowane jest jako nagromadzenie kopaliny w takich ilościach i warunkach, że uzasadnione jest jej wydobycie i wykorzystanie. Konkluzja zarządu mogła zatem przy wykorzystaniu ww. słownika sugerować możliwość rozpoczęcia ekonomicznie uzasadnionego wydobycia węglowodorów przez O. mimo, iż raport M.D. szansę odkrycia złoża ocenił poniżej 50%.

Ponadto sposób w jaki sformułowano ostatni akapit raportu bieżącego mógł sugerować inwestorom, że również M.D. potwierdził wniosek o odkryciu złoża skoro potwierdził dane potwierdzające odkrycie złoża.

Podsumowując, w ocenie KNF informacje przekazane raportem bieżącym nr [...] były nierzetelne z uwagi na sprzeczność informacji w nich zawartych. Spółka nie wyjaśniła w raporcie bieżącym przekazywanej informacji w sposób nie budzący u odbiorcy wątpliwości, co do jej znaczenia.

KNF podkreśliła, że informacja rzetelna to informacja zawierająca dane pozwalające na jej pełne zrozumienie, a więc na tyle dokładna i precyzyjna, aby jej odbiorcy mogli zrozumieć jej znaczenie. Rozpowszechniona informacja była nierzetelna, gdyż na jej podstawie poszczególni inwestorzy mogli wysnuć różne wnioski, co do jej znaczenia, a co za tym idzie, wpływu tej informacji na samą Spółkę i wycenę jej akcji. Raport zawierał bowiem sprzeczne ze sobą komunikaty bez wyjaśnienia przyczyn tej sprzeczności.

Opisane powyżej nierzetelne informacje, w ocenie Komisji Nadzoru Finansowego, mogły wprowadzać w błąd w zakresie akcji Spółki. Informacje te dotyczyły bowiem O. i posiadanej przez nią koncesji. Nierzetelne informacje dotyczące oceny obiektu S., mogły mieć znaczenie dla wyceny akcji Spółki. Jak wskazano powyżej raport M.D. nie potwierdzał odkrycia złoża odwiertem S., a stwierdzenie przez Spółkę, iż doszło do potwierdzenia odkrycia złoża pozostawało w sprzeczności z przedmiotowym raportem. Spółka w treści raportu bieżącego posługując się takim sformułowaniem nie wskazała, w jaki sposób należy rozumieć wniosek dotyczący potwierdzenia odkrycia złoża na obiekcie S., w szczególności w zakresie możliwości prowadzenia wydobycia. Brak pełnej informacji na temat tego, w jaki sposób należy rozumieć wniosek Spółki zawarty w raporcie bieżącym nr [...] mógł wprowadzać w błąd w zakresie akcji Spółki, gdyż inwestorzy dokonujący transakcji na podstawie ww. raportu bieżącego nie dysponowali wiedzą, co Spółka rozumie przez wyrażenie "odkrycie złoża". Jaki związek i zależność zachodzą pomiędzy potwierdzeniem odkrycia złoża, oceną zasobów perspektywicznych dokonaną przez M D. , a chociażby publikowaną na stronie internetowej definicją złoża. W związku z tym ich transakcje mogły być potencjalnie zawierane w przeświadczeniu, że O. będzie mogło prowadzić uzasadnione ekonomicznie wydobycie w ramach obszaru S. oraz, że zostało to również potwierdzone przez niezależnego eksperta, gdy tymczasem M. potwierdził jedynie cząstkowe wnioski prezentowane do tej pory przez Spółkę w tym zakresie.

Spółka publikując przedmiotowy raport [...] nie wiedziała, czy na terenie obszaru S. będzie możliwe prowadzenie ekonomicznie uzasadnionego wydobycia węglowodorów.

Zdaniem KNF, B.G. i M.P. mieli świadomość, że pojęcie złoża, a co za tym idzie wyrażenie "odkrycie złoża", może być w różny sposób interpretowane. Zeznania B.G.oraz M.P. potwierdzają, że mieli oni świadomość, iż na dzień publikacji raportu bieżącego nie było wiadomo, czy będzie możliwe prowadzenie ekonomicznie uzasadnionego wydobycia na obiekcie S. oraz, że M.D. nie dokonał zmiany klasyfikacji zasobów perspektywicznych dla obiektu OTG na zasoby warunkowe lub zasoby (reserves), gdyż nie miał ku temu podstaw.

Komisja Nadzoru Finansowego podkreśla, że na B. G.. oraz M. P., jako członkach zarządu (odpowiednio prezes i wiceprezes) ciążył obowiązek prowadzenia spraw Spółki, do których należy również prowadzenie prawidłowej polityki informacyjnej, tj. zgodnej z przepisami prawa, co wymaga zachowania należytej staranności. W badanym przypadku projekt raportu bieżącego nr [...] był opracowany przez zespół pracowników Spółki, jego treść była konsultowana z doradcą prawnym Spółki, ale nie zwalniało to B.G.oraz M.P. z obowiązku zachowania należytej staranności na etapie akceptacji projektu raportu. KNF wskazała, iż raport ten został przekazany jako raport zawierający informację poufną, a więc informację o szczególnym znaczeniu dla inwestorów, stąd redakcja raportu przekazującego tego typu informację winna być staranna i wykluczająca nieprecyzyjność pojęciową, gdyż stosownie do definicji informacji poufnej ma ona cenotwórczy charakter.

W ocenie Komisji Nadzoru Finansowego M.P.oraz B.G. przy dołożeniu należytej staranności mogli dowiedzieć się, że rozpowszechnione przez nich raportem bieżącym nr [...] informacje mogą wprowadzać w błąd w zakresie akcji Spółki.

B.G. oraz M.P.nie odwołując się do żadnych dokumentów i danych mogli stwierdzić, że raport zawiera sprzeczne informacje, a przyczyna tych sprzeczności nie jest w raporcie wyjaśniona. Niezależnie od powyższego przed dokonaniem akceptacji raportu bieżącego nr [...] dysponowali danymi wskazującymi, że użyte w raporcie bieżącym nr [...] wyrażenie "odkrycie złoża" jest niejednoznaczne i może prowadzić do różnych wniosków.

W ocenie KNF w przedmiotowej sprawie B.G. i M.P.nie dochowali należytej staranności przy formułowaniu wniosków dotyczących odwiertu S. 1, które zawarli w raporcie bieżącym nr [...]. Brak wykształcenia geologicznego w przypadku B.G.czy M.P. nie był przeszkodą, by ocenić przekazywaną do publicznej wiadomości informację. Ww. osoby, gdyby zachowały należytą staranność, o której mowa w art. 39 ust 2 pkt 4 lit. b, nie zamieściłyby w raporcie bieżącym wniosków dotyczących odkrycia złoża w sytuacji, gdy M.D. nie mówił o jego odkryciu, a jedynie dokonał m.in. przeszacowania współczynników geologicznego prawdopodobieństwa sukcesu odkrycia złoża z poziomu 8-13% do poziomu 40-48%.

Podkreślić należy, że w badanym przypadku projekt raportu bieżącego nr [...] był opracowany przez zespół pracowników Spółki, jego treść była konsultowana z doradcą prawnym Spółki – M. M., ale nie zwalniało to członków zarządu Spółki, tj. B.G.oraz M.P. z obowiązku zachowania należytej staranności na etapie akceptacji projektu raportu. Tym bardziej, jak już wcześniej zostało podane, użycie sformułowania mówiącego o odkryciu złoża, któremu w zależności od stosowanej definicji można nadać różne znaczenie, bez wskazania w jaki sposób należy rozumieć ten wniosek, w tym przypadku mogło wprowadzić w błąd w zakresie akcji Spółki. Istotnym jest, iż raport ten został przekazany jako raport zawierający informację poufną, a więc informację o szczególnym znaczeniu dla inwestorów, stąd redakcja raportu przekazującego tego typu informację winna być staranna i wykluczająca nieprecyzyjność pojęciową. Zważywszy na powyższe okoliczności, w ocenie organu nadzoru, M.P.oraz B.G. dochowaliby należytej staranności, gdyby wzięli pod uwagę informacje zawarte w raporcie M.D. a czy wypowiedzi M. M., a w konsekwencji nie rozpowszechnialiby nierzetelnych informacji, które mogły wprowadzić w błąd inwestorów.

Odnośnie wysokości nałożonych kar Komisja wskazała, że kara pieniężna w wysokości 180 000 zł nałożona na B.G.oraz kara pieniężna w wysokości 160 000 zł nałożona na M. P., stanowi adekwatny środek oddziaływania w stosunku do stwierdzonego w toku postępowania naruszenia. Ustalając wysokość kar na ww. poziomie, Komisja skupiła się na nierzetelności informacji przekazywanej przez B.G.i M. P..

Komisja wskazała, że stosownie do treści art. 172 ustawy o obrocie, jest uprawniona nałożyć karę pieniężną w maksymalnej wysokości do kwoty 200 000 zł.

Wymierzając kary pieniężne w ww. kwotach Komisja miała na uwadze cel sankcji administracyjnej, a przede wszystkim zasadę zgodnie z którą represyjny charakter sankcji administracyjnej przemawia za wymierzeniem kary w takiej wysokości, aby jej dolegliwość była realnie odczuwana przez Stronę, uznając jednocześnie, że charakter naruszenia uzasadnia nałożenie kary we wskazanej wyżej wysokości.

Nałożenie kary w ww. kwotach ma wymóc na M. P. oraz B. G.. przestrzeganie prawa w przyszłości tym bardziej, że B.G. pełni funkęje w organach spółek publicznych. Wskazano, że Komisja nie może uchylać się od nałożenia kary pieniężnej, z uwagi na cele nadzorcze wskazane w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o nadzorze nad rynkiem kapitałowym (Dz. U. z 2014 r., poz. 1537), w tym ze względu na obowiązek dbania o interesy uczestników rynku regulowanego.

Natomiast prewencja ogólna kary pieniężnej realizuje się poprzez uświadomienie innym podmiotom nieuchronności sankcji, tym samym nieopłacalność popełniania naruszeń. Stanowić ma to bodziec do dołożenia należytej staranności przy wykonywaniu obowiązków ustawowych, ugruntowując jednocześnie poczucie obowiązywania prawa i wartości oraz zaufania do instytucji państwa, w tym organów nadzoru nad rynkiem finansowym.

Komisja ustalając wymiar kary pieniężnej nałożonej na B.G.wzięła pod uwagę okoliczności wskazane wcześniej, iż w momencie dokonania manipulacji akcjami Spółki pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki i nadal pełni tę funkcję. Nadto B.G. był osobą, która zainicjowała prace nad raportem bieżącym nr [...].

Komisja Nadzoru Finansowego ustalając wysokość kary pieniężnej nałożonej na M.P. uwzględniła to, że strona nie była inicjatorem przekazania raportu bieżącego nr [...], a jej zaangażowanie w prace nad nim wynikało z konieczności akceptacji projektu raportu bieżącego do publikacji przez prezesa z innym członkiem zarządu Spółki lub wiceprezesa z członkiem zarządu Spółki, stosownie do ustalonych przez Spółkę zasad akceptacji raportów bieżących do publikacji. Ponadto M.P.na dzień wydania niniejszej decyzji nie pełni funkcji członka zarządu Spółki, ani spółki, której akcje są dopuszczone do publicznego obrotu na rynku regulowanym, wobec czego funkcja kary w postaci prewencji indywidualnej realizuje się w mniejszym zakresie.

Wskazano, iż ustawodawca przyznał Komisji uprawnienie do nałożenia sankcji administracyjnej na podstawie art. 172 ustawy o obrocie, jako konsekwencję niezgodnego z prawem postępowania każdego kto dopuścił się manipulacji określonej w art. 39 ust. 2 pkt 4 lit. b ustawy o obrocie. Zwrot "Komisja może (...)" nie oznacza dowolności w zakresie nakładania sankcji, ale świadczy o tym, iż ww. przepis daje podstawę do działania KNF w ramach uznania administracyjnego i oznacza, że w przypadku, gdy dojdzie do naruszenia prawa, Komisja uprawniona jest do nałożenia sankcji w maksymalnej wysokości do 200 000 zł. Art. 172 ustawy o obrocie nie pozwala na niezastosowanie sankcji w przypadku stwierdzenia uchybień. Korzystając z uprawnień do nałożenia sankcji, Komisja powinna zbadać wszystkie okoliczności sprawy, albowiem uprawnienie organu administracji do wydawania decyzji o charakterze uznaniowym nie zwalnia go od obowiązku wszechstronnego zebrania i zbadania materiału dowodowego, całkowitego wyjaśnienia sprawy i wydania decyzji przekonującej pod względem prawnym i faktycznym (podobnie wyrok NSA z dnia 19 marca 1981 r., sygn. SA 234/81). Uznanie nie może oznaczać dowolności w podejmowaniu rozstrzygnięć, a organ jest zobowiązany do działania w granicach prawa, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (podobnie wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. II GSK 429/07). Tym samym sankcja nie może być oderwana od stwierdzonych nieprawidłowości i ma pozostawać z nimi w ścisłym związku przyczynowo - skutkowym, tak by w pełni odzwierciedlać stopień naganności zachowania jednostki w stosowaniu prawa.

Komisja wskazuje, że nakładając kary pieniężne nie mogła wziąć pod uwagę sytuacji majątkowej B.G.oraz M. P., ponieważ jej nie przedstawili, tym samym nie dając podstawy do dokonania oceny swojego stanu majątkowego. Jednakże B.G. i M.P. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podnieśli, że Komisja naruszyła art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., ponieważ nie zebrała materiału dowodowego odnośnie sytuacji finansowej. B.G. i M.P. wskazali, iż KNF ustalając wysokość kar wzięła pod uwagę wynagrodzenie Stron przedstawione w raportach rocznych za 2012 r. oraz 2013 r., a nie podjęła żadnych innych kroków w celu ustalenia sytuacji finansowej. Nadto B.G. podniósł, iż Komisja nie wzięła pod uwagę tego, iż dane dotyczące wynagrodzenia zawarte we wskazanych raportach dotyczą kosztów wynagrodzenia, tj. wszelkich wydatków jakie Spółka na niego poniosła (w tym koszty samochodu służbowego, koszty szkoleń).

Odnosząc się do powyższego Komisja wskazuje, iż zgodnie z brzmieniem niniejszego przepisu organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Komisja ponownie podkreśliła, że w niniejszej sprawie istotną okolicznością dla organu nadzoru przy wymierzaniu kary pieniężnej była przede wszystkim waga rozpowszechnianych nierzetelnych informacji przez B.G. oraz M.P., bowiem informacje te dotyczyły okoliczności istotnych z uwagi na charakter prowadzonej przez Spółkę działalności, tj. inwestycje w spółki poszukujące węglowodorów, a mianowicie informacji dotyczących obiektu S. . Przekazane informacje dotyczyły raportu M.D. a, który oceniał zasoby perspektywiczne kontraktu O. na terenie którego znajdował się obiekt S. oraz oceny przedstawionych wyników raportu. Raport bieżący zawierał sprzeczne informacje, których sprzeczności w żaden sposób nie wytłumaczono. Nie wyjaśniono mianowicie znaczenia sprzecznej z treścią raportu M.D. a informacji o potwierdzaniu danych potwierdzających odkrycie złoża na obiekcie S. (raport M.D. a wskazywał jedynie zasoby perspektywiczne obiektu S. , a więc oszacowaną na dany moment ilość węglowodorów potencjalnie wydobywalnych z nieodkrytych złóż). Informacje te mogły w związku z tym wprowadzać w błąd w zakresie akcji Spółki, gdyż inwestorzy na podstawie nierzetelnych informacji mogli dokonać błędnej oceny perspektyw ekonomicznych Spółki, co w konsekwencji mogło mieć wpływ na nieprawidłowe ukształtowanie się kursu akcji Spółki. Komisja uznała przy tym za istotne, że nierzetelne informacje zostały rozpowszechnione w formie raportu bieżącego przekazującego do publicznej wiadomości, stosownie do kwalifikacji nadanej przez Spółkę, informację poufną. Raport bieżący stanowi na rynku regulowanym źródło najważniejszych informacji o emitencie, stąd ten sposób komunikacji powinien być wolny od nierzetelnych i mogących wprowadzać w błąd informacji.

Komisja wskazała, że nie brała pod uwagę wielkości kar nałożonych na inne podmioty za podobne naruszenie. Podkreślono, iż decyzja administracyjna jest wydawana w sprawach indywidualnych i konkretnych, tj. dotyczy jednoznacznie określonego podmiotu, w tym przypadku B. G., M. P., a nie innych jednostek.

Wobec powyższego o wysokości nakładanych kar decydują okoliczności konkretnej sprawy. Przedmiotem niniejszego postępowania było naruszenie przepisu dotyczącego manipulacji i tylko na podstawie okoliczności tej sprawy KNF możgła ustalić wymiar kary pieniężnej. Jak wskazuje się w orzecznictwie sankcja za naruszenie przepisu powinna być dopasowana do okoliczności sprawy.

KNF uznała, że biorąc pod uwagę opisane w decyzji naruszenie oraz cel kary pieniężnej sankcje w ww. wysokościach stanowią adekwatny instrument oddziaływania na strony.

Na powyższą decyzję KNF skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł B.G. oraz M. P..

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 grudnia 2016 r. na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) oddalił skargi.

Sąd uznał, że obie skargi nie zasługują na uwzględnienie, gdyż Sąd nie dopatrzył się naruszenia wskazanych w skargach przepisów prawa materialnego i procesowego w sposób mający wpływ na wynik sprawy.

Sąd wskazał, że podstawą nałożonej kary były art. 172 ust. 1 w związku z art. 39 ust. 2 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2014 r., poz. 94 ze zm.; dalej: "ustawa o obrocie").

Zdaniem Sądu ocena działania stron oparta została na obowiązującym prawie zaś wysokość kar ustalona została przez organ prawidłowo.

Sąd stwierdził, że Komisja Nadzoru Finansowego prawidłowo dokonała oceny obszernego materiału dowodowego oraz ustalonego w sprawie stanu faktycznego i prawnego, i zasadnie uznała, że B.G. oraz M.P. zachowaniem wypełnili przesłanki manipulacji określone w art. 39 ust. 2 pkt 4 lit. b ustawy o obrocie w ten sposób, że rozpowszechnili za pomocą środków masowego przekazu nierzetelne informacje dotyczące obszaru S. , w związku z przekazaniem do publicznej wiadomości raportu bieżącego nr [...], w sytuacji, gdy przy dołożeniu należytej staranności mogli dowiedzieć się, że rozpowszechnione przez nich raportem bieżącym nr [...] informacje mogły wprowadzać w błąd w zakresie akcji Spółki.

Skarżący w dniu [...] października 2011 r. rozpowszechnili raportem bieżącym nr [...] nierzetelne informacje dotyczące obiektu S. , mogące wprowadzać w błąd w zakresie akcji Spółki. Skarżący pełnili w Spółce odpowiednio funkcje prezesa i wiceprezesa.

Skarżący Osoby te zaakceptowały do publikacji raport bieżący nr [...]. Rozpowszechnienie oznacza uczynienie czegoś znanym szerokiemu gronu odbiorców. Raport bieżący nr [...] stał się znany szerokiemu gronu odbiorców w związku z jego upublicznieniem i przekazaniem go za pośrednictwem ESPI. Stosownie do zasad publikacji raportów bieżących określonych w Spółce do przekazania ww. raportu była konieczna akceptacja prezesa lub wiceprezesa łącznie z drugim członkiem zarządu. W przypadku raportu bieżącego nr [...] osobami akceptującymi jego publikację byli M.P.oraz B. G..

Sąd doszedł do przekonania, że przesłankę rozpowszechnienia nierzetelnej informacji zasadnie przypisano B.G. oraz M. P., a nie np. pracownikom współuczestniczącym w redakcji treści raportu bieżącego, tj. M.M. czy też T. T..

Po drugie, rozpowszechnione przez B.G.oraz M.P. informacje zawarte w raporcie bieżącym nr [...] dotyczące obiektu S. były nierzetelne i mogły wprowadzać w błąd w zakresie akcji Spółki.

Sąd podkreślił, że Komisja Nadzoru Finansowego prawidłowo nie dokonywała oceny czy na obszarze S. doszło do odkrycia złoża, a jeżeli tak to według jakich norm i regulacji, jak również prawidłowości samego raportu M.D. a. W toku postępowania administracyjnego dokonano oceny treści raportu bieżącego, w powiązaniu z analizą raportu M.D. a, który został przekazany omawianym raportem.

Należy zauważyć, iż raport bieżący zawierał dwa sprzeczne ze sobą komunikaty, gdyż informował o zwiększeniu prawdopodobieństwa sukcesu odkrycia złoża oraz jednocześnie mówił o tym, że raport M.D. a potwierdził dane potwierdzające odkrycie złoża na obiekcie S. . Raport bieżący [...] nie wyjaśniał jednak przyczyn ww. sprzeczności.

Spółka w zdaniu podsumowującym raport bieżący nr [...] stwierdziła, że raport M.D. a potwierdza publikowane przez Spółkę wnioski geologiczno-złożowe potwierdzające odkrycie złoża węglowodorów w ramach struktury S. .

M.D. w treści swojego raportu zamieścił informacje dotyczące wyników prac prowadzonych w odwiercie S. , które Spółka uznała za istotne dla sformułowania wniosku o odkryciu złoża odwiertem S. , audytor jednak nie sformułował wniosku dotyczącego odkrycia złoża na obszarze S. . Był to wniosek Spółki, co zostało potwierdzone w toku postępowania administracyjnego.

Zgodnie ze standardem stosowanym przez M.D. a potwierdzenie odkrycia złoża węglowodorów mogłoby nastąpić po uzyskaniu wyników tzw. opróbowania lub innego badania (metody ilościowej) określającego produktywność odwiertu, które nie zostało wykonane na dzień publikacji raportu bieżącego nr [...], jak również sporządzenia niniejszej decyzji. Organ prawidłowo ustalił w toku postępowania, że Spółka oceniając informacje dotyczące odwiertu S. nie opierała się na standardzie PRMS stosowanym przez M.D. a, ale bazowała na regulacjach Republiki Kazachstanu i zdobytych w Kazachstanie doświadczeniach w zakresie prowadzonych poszukiwań. Spółka jednak w treści raportu nie wskazała na ww. okoliczności, zaś raport M.D. a wprost wskazywał, iż stosuje standard PRMS. Stąd uczestnicy rynku mogli zasadnie oczekiwać, że przy braku odmiennego wskazania Spółka przekazując raport i dokonując jego podsumowania stosuje te same standardy które zastosowano w raporcie M.D. a, co jednak nie było prawdą.

Sprzeczność pomiędzy informacjami w treści raportu [...] wynikała z nieuwzględnienia standardów PRMS przy formułowaniu wniosku o potwierdzeniu odkrycia złoża, na podstawie których został sporządzony przekazywany i opisywany raport M.D. a. W treści raportu powyższa okoliczność nie została w żaden sposób zakomunikowana.

Jednocześnie w treści raportu bieżącego nr [...] nie wskazano jak należy rozumieć sformułowany w nim wniosek o potwierdzeniu odkrycia złoża oraz jakie ma on znaczenie dla Spółki, w szczególności w zakresie możliwości prowadzenia ekonomicznie uzasadnionego wydobycia węglowodorów, oraz jaka jest zależność pomiędzy aktualizacją zasobów perspektywicznych i zwiększeniem geologicznego prawdopodobieństwa sukcesu odkrycia złoża, której dotyczył raport M.D. a, a wnioskiem o potwierdzeniu odkrycia złoża sformułowanym przez Spółkę w raporcie bieżącym nr [...] (ostatni akapit Raportu [...]).

Zdaniem Sądu, należy zwrócić uwagę (co wskazała KNF), że problem ze zrozumieniem przez uczestników rynku informacji przekazywanych przez Spółkę dotyczących prowadzonych poszukiwań był znany władzom Spółki, na co wskazywał sam B.G. w złożonych wyjaśnieniach, na poświadczenie czego przedłożył treść pytań akcjonariuszy i udzielonych im przez Spółkę odpowiedzi. Pytania te dotyczyły postępów i wyników prowadzonych prac poszukiwawczych.

Konkluzja raportu bieżącego o potwierdzeniu wniosków potwierdzających odkrycie złoża - z uwagi na brak rzetelnej informacji w zakresie opisanych powyżej okoliczności, tj. wyjaśnienia sprzeczności zachodzącej pomiędzy wyrażoną w raporcie bieżącym opinią zarządu a treścią raportu M.D. a - mogła wprowadzać w błąd. W raporcie [...] znajduje się bowiem informacja o zwiększeniu przez M.D. a współczynnika geologicznego prawdopodobieństwa sukcesu odkrycia złoża (wartość ta wynosi według raportu M.D. a od 40 do 48%) oraz informacja zarządu o tym, że raport M.D. a potwierdził dane potwierdzające odkrycie złoża. Tak więc inwestorzy nie wiedzieli czy doszło do odkrycia złoża czy też nie, a jeżeli tak to co ono oznacza dla Spółki.

Należy zauważyć, że KNF ustaliła, że na stronie internetowej Spółki w słowniku pojęć geologicznych wyrażenie "złoże" definiowane jest jako nagromadzenie kopaliny w takich ilościach i warunkach, że uzasadnione jest jej wydobycie i wykorzystanie. Konkluzja zarządu mogła zatem przy wykorzystaniu ww. słownika sugerować możliwość rozpoczęcia ekonomicznie uzasadnionego wydobycia węglowodorów przez OTG mimo, iż raport M.D. a szansę odkrycia złoża ocenił poniżej 50%.

Ponadto sposób w jaki sformułowano ostatni akapit raportu bieżącego mógł sugerować inwestorom, że również M.D. potwierdził wniosek o odkryciu złoża skoro potwierdził dane potwierdzające odkrycie złoża.

Sąd stwierdza, że zasadnie KNF przyjęła, iż informacje przekazane raportem bieżącym nr [...] były nierzetelne z uwagi na sprzeczność informacji w nich zawartych. Spółka nie wyjaśniła w raporcie bieżącym przekazywanej informacji w sposób nie budzący u odbiorcy wątpliwości, co do jej znaczenia.

Przekazane do publicznej wiadomości informacje dawały podstawę do uznania, że spółka dokonała odkrycia złoża na odwiercie S. . W tej sytuacji inwestorzy nie będący specjalistami w dziedinie poszukiwań węglowodorów mogli uznać, że złoża nadające się do eksploatacji zostały rzeczywiście odkryte. Z tych powodów odwoływanie się do racjonalności inwestorów jest nieuzasadnione i właśnie nieracjonalne.

Informacja taka mogła co najmniej wprowadzić w błąd w zakresie instrumentów finansowych.

Rozpowszechnianie informacji, które wprowadzają lub mogą wprowadzać w błąd, a więc nierzetelne lub nieprawdziwe, muszą być uznane za manipulację, co też w niniejszym sprawie zostało udowodnione. Informacja o odkryciu złoża jest wartością dodaną samą w sobie i z punktu widzenia przeciętnego inwestora, który nie powinien w momencie zaznajamiana się z nią prowadzić jednocześnie dodatkowych rozważań tych wszystkich aspektów, o których mowa w skargach.

W ocenie Sądu, Komisja Nadzoru Finansowego prawidłowo ustaliła, że B.G. oraz M.P.rozpowszechnili za pomocą środków masowego przekazu nierzetelne informacje dotyczące efektów prac prowadzonych przez spółkę OTG na odwiercie S. , w związku z przekazaniem do publicznej wiadomości raportu bieżącego nr [...]. Informacje były nierzetelne, gdyż wskazywały, że odwiertem S. odkryto złoże węglowodorów, bez wskazania w jaki sposób należy rozumieć ww. informację, co mogło wraz z pozostałymi przekazanymi informacjami sugerować możliwość rozpoczęcia ekonomicznie uzasadnionej eksploatacji złoża na terenie obiektu S. . Dane posiadane przez Spółkę nie wskazywały, na taką możliwość. Nierzetelne informacje przekazane raportem bieżącym nr [...] mogły wprowadzać w błąd w zakresie akcji Spółki. Jednocześnie B.G. oraz M.P.wiedzieli lub mogli wiedzieć, że były to informacje wprowadzające w błąd w zakresie akcji Spółki.

Ponadto KNF ustaliła, że M. M. nie rozpowszechnił raportem bieżącym nr [...] ww. nierzetelnej informacji, gdyż nie zdecydował o jego przekazaniu do publicznej wiadomości.

Oznacza to, że w przypadku B.G. oraz M.P. spełnione zostały wszystkie przesłanki manipulacji wymienione w art. 39 ust. 2 pkt 4 lit. b ustawy o obrocie, co uprawniało Komisję Nadzoru Finansowego do nałożenia na B.G. oraz M.P. na podstawie art. 172 ust. 1 ustawy o obrocie stosownych kar pieniężnych.

Nie ulega wątpliwości, że raport bieżący nr [...] stał się znany szerokiemu gronu odbiorców w związku z jego upublicznieniem i przekazaniem za pośrednictwem ESPI. Co istotne, zasady publikacji raportów bieżących określonych w Spółce, do przekazania ww. raportu była konieczna akceptacja prezesa lub wiceprezesa łącznie z drugim członkiem zarządu. Poza sporem jest, że osobami akceptującymi jego publikację byli B.G. (prezes zarządu) oraz M.P.(wiceprezes). Z uwagi na powyższe, Komisja prawidłowo uznała ich za decydujących o publikacji raportu i tym samym odpowiedzialnych za rozpowszechnienie informacji zawartych w raporcie bieżącym nr [...] mogących wprowadzać w błąd w zakresie akcji Spółki.

Przy czym raport bieżący nr [...] został zakwalifikowany przez Spółkę jako raport przekazujący informację poufną. Tymczasem, Spółka w nim nie wskazała, jak inwestorzy i akcjonariusze będący odbiorcami ww. raportu powinni rozumieć przekazane informacje, w tym przedstawiony przez Spółkę wniosek o istnieniu podstaw do uznania, iż doszło do odkrycia złoża odwiertem S. .

Zdaniem Sadu, oceniając działania Spółki, Komisja Nadzoru Finansowego prawidłowo uznała, że treść raportu bieżącego nr [...] nie uwzględnia, że jego odbiorcami były również osoby nie posiadające specjalistycznej wiedzy z zakresu poszukiwań węglowodorów, które w jego świetle mogły uznać, że na dzień przekazania raportu bieżącego nr [...] istnieją przesłanki wskazujące na odkrycie złoża, a co za tym idzie możliwość prowadzenia ekonomicznie uzasadnionego wydobycia na terenie obiektu S. . Przemawia za tym informacja przekazująca do publicznej wiadomości w tym raporcie, że dane jakimi dysponuje Spółka ( w tym raport audytora) wskazują na odkrycie złoża.

Tymczasem, co istotne, w treści raportu bieżącego nr [...] brak jest zastrzeżenia, że podana informacja co do odkrycia złoża w żadnym wypadku nie stanowi potwierdzenia ekonomicznie uzasadnionej eksploatacji złoża.

Oznacza to, że zdarzenie to i jego ocena, zostały zaakceptowane przez Prezesa i Wiceprezesa Zarządu Spółki, w konsekwencji sugerują inwestorom i mogą być przez nich rozumiane, jako stwierdzenie Spółki o możliwości podjęcia komercyjnego wydobycia węglowodorów na obiekcie S. .

Zdaniem Sądu, KNF dokonała wyczerpującej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i wyciągnęła z tej analizy słuszne wnioski.

Zgodnie z art. 39 ust. 2 pkt 4 ustawy o obrocie, manipulacji w nim określonej może dopuścić się dziennikarz lub inna osoba. Z uwagi na to, że B.G. oraz M.P.akceptując treść raportu bieżącego nr [...] do publikacji spełniali przesłanki uznania każdego z nich "za inne osoby" (w rozumieniu art. 39 ust. 2 pkt 4 lit b ustawy o obrocie) - wiedzieli zatem, że rozpowszechnione przez nich raportem bieżącym nr [...] informacje wprowadzały w błąd w zakresie akcji Spółki.

W ocenie Sądu organ prawidłowo zastosował art. 172 ust. 1 ustawy o obrocie, który stanowi, iż na każdego kto dokonuje manipulacji, o której mowa w art. 39 ust. 2 pkt 4 lit. b ustawy o obrocie, Komisja Nadzoru Finansowego może, w drodze decyzji, nałożyć karę pieniężną do wysokości 200 000 zł lub karę pieniężną do wysokości dziesięciokrotności uzyskanej korzyści majątkowej albo obie te kary łącznie.

Zdaniem Sądu, KNF prawidłowo oceniła, że B.G. i M.P.dokonali manipulacji akcjami Spółki. Stwierdzenie, iż B.G. oraz M.P.dopuścili się manipulacji akcjami Spółki, o której mowa w art. 39 ust. 2 pkt 4 lit. b ustawy o obrocie, uprawniało Komisję Nadzoru Finansowego do nałożenia kar pieniężnych określonych na podstawie art. 172 ust. 1 ustawy o obrocie.

Sankcja określona w przepisie art. 172 ust. 1 ustawy o obrocie nakładana jest w ramach uznania administracyjnego. Komisja Nadzoru Finansowego prawidłowo, uwzględniwszy charakter i okoliczności dokonania przez B.G. oraz M.P. manipulacji akcjami Spółki nałożyła kary pieniężnej w wysokości 180 000 zł na B.G. i kary pieniężnej na M.P. w wysokości 160 000 zł.

Zdaniem Sadu, przy wymiarze kar uwzględniła charakter stwierdzonego naruszenia oraz cele nakładanych sankcji administracyjnych. Stwierdziła bowiem, że kara pieniężna w wysokości 180 000 zł wymierzona wobec B.G. oraz kara pieniężna w wysokości 160 000 zł wymierzona wobec M.P., spełniają cele w zakresie prewencji indywidualnej i generalnej. Stanowią represje o charakterze majątkowym za dokonaną manipulację w zakresie akcji Spółki, skierowaną w stosunku do majątków stron. Dolegliwość w postaci nałożenia ww. kar ma stanowić zadośćuczynienie za stwierdzone naruszenie prawa oraz zarazem ma na celu wymóc na B.G. oraz M. P. przestrzeganie prawa w przyszłości.

Komisja Nadzoru Finansowego ustalając wysokość kary pieniężnej nałożonej na B.G.wzięła pod uwagę pełnienie w momencie dokonania manipulacji akcjami Spółki, funkcji prezesa zarządu Spółki, a więc osoby kierującej pracami tego zarządu, która zainicjowała prace nad raportem bieżącym nr [...]. Ponadto uwzględniła, że strona nadal pełni funkcję prezesa zarządu Spółki, wobec czego kara ma istotne znaczenie w zakresie prewencji indywidualnej, gdyż ma na celu przeciwdziałać kolejnym naruszeniom ustawy o obrocie.

Komisja Nadzoru Finansowego ustalając wysokość kary pieniężnej nałożonej na M.P. uwzględniła natomiast, że nie był on inicjatorem przekazania raportu bieżącego nr [...], a jego zaangażowanie w prace nad nim wynikały z konieczności akceptacji projektu raportu bieżącego do publikacji przez prezesa z innym członkiem zarządu Spółki lub wiceprezesa z członkiem zarządu Spółki, stosownie do ustalonych przez Spółkę zasad akceptacji raportów bieżących do publikacji.

Skarżący M.P.podpisał jednak raport bieżący nr [...], który był nierzetelny i ponosi za to odpowiedzialność administracyjną. KNF uwzględniła, że M.P.na dzień wydania zaskarżonej decyzji nie pełnił funkcji członka zarządu Spółki, ani spółki, której akcje są dopuszczone do publicznego obrotu na rynku regulowanym, wobec czego funkcja kary w postaci prewencji indywidualnej realizuje się w mniejszym zakresie.

Jednocześnie niezależnie od celów, jakie kara spełnia w stosunku do B.G.oraz M.P. pełni ona również funkcję prewencji generalnej, a więc wskazuje innym podmiotom, iż naruszenie norm prawa rynku kapitałowego w zakresie manipulacji instrumentami finansowymi może prowadzić do nałożenia określonych dolegliwych sankcji.

Zdaniem Sądu, Komisja Nadzoru Finansowego w ramach uznania administracyjnego, o którym mowa w art. 172 ust. 1 ustawy o obrocie, uwzględniła również sytuację ekonomiczną stron.. Jednakże ta przesłanka nie może być traktowana w kategoriach kluczowej, która ma decydujące znaczenie dla określenia wysokości kary pieniężnej. Zasady ogólne k.p.a. nie zwalniały stron postępowania od wszelkiej aktywności procesowej.

W toku postępowania administracyjnego B.G. oraz M.P.wezwani do przedstawienia swojej sytuacji majątkowej nie złożyli odpowiedzi w tym zakresie. Wobec powyższego Komisja Nadzoru Finansowego wskazała, że stronom, na które nałożono karę zapewniono możliwość czynnego udziału w powyższej czynności procesowej, jednakże nie miały one obowiązku korzystania z przyznanych jej ustawowo uprawnień. Strony z własnych zaniechań nie mogą wywodzić korzystnych dla siebie skutków prawnych. Poza wskazanym powyżej przypadkiem B.G. oraz M.P.brali czynny udział w postępowaniu administracyjnym, tj. udzielali odpowiedzi na pisma, stawiali się na przesłuchaniach oraz uczestniczyli w rozprawie administracyjnej (M.P.osobiście wraz z pełnomocnikiem, B.G. poprzez pełnomocnika).

Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia obu skarg. Przedstawione zarzuty, w jego ocenie mają charakter polemiczny, zarówno w odniesieniu do prawa procesowego jak i materialnego. W ocenie Sądu, Komisja Nadzoru Finansowego dokonała wszechstronnej oceny sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadniła w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.

Skargi kasacyjne od wyroku Sądu I instancji złożył B.G. i M.P..

Skarżący B.G. zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 145§ 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej "k.p.a."), poprzez ich niezastosowanie polegające na przyjęciu, iż Komisja Nadzoru Finansowego w toku postępowania prawidłowo zebrała i rozpatrzyła wszechstronnie i wnikliwie materiał dowodowy, w zakresie:

a) ustalenia, że Skarżący akceptując treść przekazanego do publicznej wiadomości przez P. spółkę akcyjną z siedzibą w G. (dalej "Spółka") raportu bieżącego nr [...] z dnia 12 października 2011 r. (dalej "Raport") poinformował inwestorów o potwierdzeniu przez niezależnego eksperta (M.& A.Ltd) o odkryciu złoża węglowodorów w ramach struktury S. , podczas gdy Raport zawierał wyłącznie streszczenie podstawowych informacji zawartych w Raporcie Niezależnego Eksperta M.& A. Ltd z października 2011 r. (dalej "Raport M.D. ") odnośnie wyników badań przeprowadzonych w toku odwiertu S. -i, przeszacowania współczynników Geologicznego Prawdopodobieństwa Sukcesu odkrycia złoża i zasobów liczonych z uwzględnieniem tego prawdopodobieństwa, poziomu zasób perspektywicznych oraz komentarz Zarządu Spółki wskazujący na potwierdzenie przez Raport M.D. a wcześniej publikowanych przez Spółkę wniosków geologiczno-złożowych wskazujących na prawdopodobieństwo odkrycia złoża w rozumieniu nagromadzenia kopalin;

b) ustalenia, że Raport zawierał informację lub sugestię odnośnie możliwości uzasadnionej ekonomicznie eksploatacji złoża w sytuacji, gdy jego treść zawierała wyłącznie wskazanie na potwierdzenie wcześniej publikowanych informacji o zdarzeniach i wnioskach wskazujących na odkrycie złoża węglowodorów w znaczeniu nagromadzenia kopalin, bez odnoszenia się w jakikolwiek sposób do możliwości i ekonomicznej zasadności eksploatacji;

c) ustalenia, że Raport zawierał sprzeczne informacje - o zwiększeniu prawdopodobieństwa sukcesu odkrycia złoża oraz o potwierdzeniu przez Raport M.D. a danych o odkryciu złoża na obiekcie S. - w sytuacji gdy jego treść zawierała spójne informacje o przeszacowaniu wcześniejszych współczynników podawanych przez niezależnego eksperta i potwierdzeniu wcześniejszej publikowanych przez Spółkę informacji o wystąpieniu zdarzeń i badań wskazujących na odkrycie złoża w rozumieniu nagromadzenia kopalin, a w ramach Raportu opublikowano również Raport M.D. a w całości (przetłumaczony na język polski);

d) ustalenia, że Komisja Nadzoru Finansowego ustalając wysokość kary pieniężnej prawidłowo uwzględniła sytuację ekonomiczną Skarżącego, w sytuacji gdy organ wprost przyznał, iż wobec braku aktywności Skarżącego w tym zakresie nie przeprowadził innych dowodów na tą okoliczność - co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie objęte Wyrokiem, albowiem doprowadziło Wojewódzki Sąd Administracyjny w-Warszawie do wniosku, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu;

2. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie przepisu art. 3 § 1 p.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie polegające na nieprzeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego na okoliczność prawdziwości informacji podanych w Raporcie (rzetelności Raportu) odnośnie potwierdzenia przez Raport M. uprzednio publikowanych wniosków geologiczno-złożowych wskazujących na odkrycie złoża węglowodorów w kontekście zgodności podanych w nim informacji z wynikami danych odnośnie odwiertu S. 1 na dzień publikacji Raportu, w sytuacji gdy ustalenie prawdziwości (rzetelności) danych wymagało wiedzy specjalnej, której Komisja Nadzoru Finansowego nie posiadała, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego Wyroku, albowiem doprowadziło do uznania, iż odpowiada on prawu;

3. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie przepisu art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 39 ust. 2 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r., poz. 94 ze zm., dalej "Ustawa o obrocie") poprzez niewłaściwe zastosowanie (błędną subsumpcję) polegające na:

a) błędnym przyjęciu za uzasadnione stanowiska Komisji Nadzoru Finansowego, w myśl którego treść Raportu mogła wprowadzać w błąd inwestorów poprzez sugerowanie im możliwości prowadzenia ekonomicznie uzasadnionego wydobycia węglowodorów ze złoża S. i, podczas gdy:

(i) Raport w żadnym miejscu nie odnosił się do kwestii możliwości technicznych i zyskowności potencjalnego wydobycia węglowodorów ze złoża, a wyłącznie informował o wynikach Raportu M., w myśl których zwiększeniu uległy istotne wskaźniki prawdopodobieństwa odkrycia złoża, wartość zasobów liczonych z jego uwzględnieniem oraz poziom zasobów perspektywicznych, wskazując jednocześnie na potwierdzenie w ten sposób wcześniejszych informacji publikowanych przez Spółkę o zdarzeniach i okolicznościach wskazujących na odkrycie złoża węglowodorów,

(ii) Spółka uprzednio szczegółowo informowała raportami bieżącymi i komunikatami prasowymi o przebiegu prac poszukiwawczych i zaistniałych w ich toku zdarzeniach i wynikających z nich wnioskach;

b) błędnym przyjęciu za uzasadnione stanowiska Komisji Nadzoru Finansowego, w myśl którego treść Raportu informująca o wnioskach z Raportu M. (mówiącego o zwiększeniu prawdopodobieństwa) i wskazująca na potwierdzenie w ten sposób uprzednich informacji publikowanych przez Spółkę o zaistnieniu przesłanek wskazujących na natrafienie na złoże węglowodorów (odkryciu złoża) stanowiła informację nierzetelną, w sytuacji gdy informacje i komentarz były oparte o faktyczne wyniki prac poszukiwawczych i dane zawarte we wspomnianym Raporcie M.,

c) błędnym przyjęciu za uzasadnione stanowiska Komisji Nadzoru Finansowego, iż Skarżący wiedział o nierzetelności danych publikowanych w Raporcie i nie zachował należytej staranności w ich weryfikowaniu, w sytuacji gdy informacje i komentarz w nim zawarte były oparte o treść Raportu M., uwzględniały wcześniej publikowane informacje o wystąpieniu zdarzeń wskazujących na odkrycie nagromadzenia węglowodorów, jak też informacje przekazywane przez głównego geologa Spółki, a sama treść Raportu obejmowała pełną treść Raportu M.D. a;

4. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 172 § i Ustawy o obrocie poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu za zgodne z prawem nałożenie na Skarżącego kary pieniężnej w wysokości 180.000 zł, w sytuacji gdy nie zostały wyczerpane przesłanki z art. 39 ust. 2 pkt 4 lit. b Ustawy o obrocie skutkujące prawem organu do nałożenia przedmiotowej kary.

W konsekwencji na podstawie przepisu art. 173 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 176 i art. 185 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący wniósł o:

• uchylenie w całości zaskarżonego Wyroku w zakresie oddalenia skargi Skarżącego oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie w celu rozpoznania sprawy w innym składzie,

ewentualnie na podstawie przepisu art. 173 p.p.s.a. w zw. z art. 176 i art. 188 p.p.s.a. wniósł o:

• uchylenie w całości zaskarżonego Wyroku w zakresie oddalenia skargi Skarżącego oraz rozpoznanie skargi wniesionej przez B. G. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] lutego 2016 r. sygn. [...] (dalej "Decyzja") utrzymującą w mocy decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] maja 2015 r. sygn. [...] nakładającą na skarżącego B. G. karą pieniężną w wysokości 180.000 zł wobec stwierdzenia, że dopuścił się on manipulacji akcjami spółki P. SA, określonej wart. 39 ust. 2 pkt 4 lit. b Ustawy o obrocie i uchylenie w całości obu decyzji Komisji Nadzoru Finansowego,

a ponadto:

• na podstawie przepisu art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. wnoszę o zasądzenie na rzecz skarżącego B.G. od Komisji Nadzoru Finansowego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, a w przypadku rozpoznania skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny dodatkowo na podstawie przepisu art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw skarżącego,

• na podstawie przepisu art. 176 § 2 p.p.s.a. wnoszę o rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej na rozprawie.

M.P. skargą kasacyjną zarzucił:

I. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego przez ich niewłaściwe zastosowanie, tj.:

a) art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze w brzmieniu z dnia 23 sierpnia 2011 r. (Dz.U. 2005 r., Nr 228, poz. 1947 ze zm., dalej także jako: "Prawo geologiczne i górnicze") dokonane przez nieprzyjęcie definicji ustawowej skutkujące stwierdzeniem, iż znaczenie prawe dla oceny informacji zawartej w Raporcie bieżącym nr [...] miała definicja zawarta na stronie internetowej P.S.A. ("Spółka"), a nie definicja złoża kopalin zawarta w przepisie art 6 ust. 1 pkt 1 Prawa geologicznego i górniczego;

b) naruszenie art. 68 § 1 w związku z art. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. -Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej jako: "Ordynacja podatkowa") poprzez jego niezastosowanie w przedmiotowej sprawie polegające na nieprzyjęciu, iż w przedmiotowej sprawie doszło do przedawnienia kary finansowej;

c) art. 12 ust. 1 lit c) rozporządzenia UE z dnia 16 kwietnia 2014 roku nr [...] w sprawie nadużyć na rynku (Dz.Urz. UE L nr 173, s. 1), dokonane przez jego niezastosowanie pomimo tego, iż przepis ten w dacie orzekania powinien być bezpośrednio stosowany z pierwszeństwem względem art. 39 u.o.i.f.;

II. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię, tj.:

a) art. 39 ust. 1 w zw. z art. 39 ust. 2 pkt 4 lit. b) u.o.i.f. polegające na błędnej wykładni przez uznanie iż, działania skarżącego spełniają przesłanki "manipulacji", tj. rozpowszechniania za pomocą środków masowego przekazu, w tym Internetu, lub w inny sposób fałszywych lub nierzetelnych informacji lub pogłosek które wprowadzają lub mogą wprowadzać w błąd w zakresie instrumentów finansowych, przez osobę nie będącą dziennikarzem, podczas gdy udostępniona informacja tylko w wyniku nadinterpretacji mogła być uznana za wprowadzającą w błąd, jak również poprzez odrzucenie jako niewłaściwego wzorca racjonalnego inwestora;

b) art. 172 ust 1 u.o.i.f. w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP przez niezastosowanie tego przepisu po pierwsze poprzez faktyczne przyjęcie, iż wysokość nakładanej kary pozostawiona jest dyskrecjonalnej władzy KNF, podczas, gdy nałożona kara powinna uwzględniać także stopień przyczynienia się Skarżącego do powstałego naruszenia oraz wszelkie okoliczności sprawy, w tym zwłaszcza wątpliwości w zakresie stanu faktycznego, po drugie poprzez przyjęcie, że kara finansowa nałożona na Skarżącego ma charakter odszkodowawczy, w sytuacji gdy przepis nie wymaga niestwierdzenia szkody, jak również poprzez przyjęcie, że nałożona kara jest proporcjonalna do stwierdzonego naruszenia;

III. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c] w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej: "KPA") polegające na poczynieniu ustaleń faktycznych i prawnych wykraczających poza zakres kognicji sądu;

b) naruszenie art. 106 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1 i art. 107 § 3 KPA, poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji wydanej w obliczu braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy i niedostatecznego wyjaśnienia okoliczności sprawy, w tym okoliczności wymagających informacji specjalistycznych z zakresu geologii;

c) naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 39 ust 2 pkt 4 lit. b) u.o.i.f. poprzez niedokonanie oceny zgodności z prawem prowadzenia przez Komisję Nadzoru Finansowego dwóch postępowań administracyjnych w przedmiocie nałożenia kary administracyjnej w sytuacji, w której obowiązki Skarżącego wynikały z tego samego stanu faktycznego oraz tej samej podstawy prawnej, a zatem sprawy te powinny być prowadzone łącznie, co w następstwie doprowadziło do nałożenia na Skarżącego dwóch kar administracyjnych przewyższających maksymalną wysokość dopuszczalnej kary, jaką można nałożyć za naruszenie przepisu art. 39 ust 2 pkt 4 lit. b) u.o.i.f.;

d) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku niezgodnie z wymogami prawa, w szczególności poprzez brak odniesienia się do zarzutów podniesionych w skardze przy wyjaśnianiu podstawy prawnej rozstrzygnięcia, brak odniesienia do pism składanych w toku postępowania i na rozprawie, a także poprzez ograniczenie się w uzasadnieniu do powołania się na stanowisko Strony przeciwnej. W konsekwencji doszło do pozbawienia strony informacji o przesłankach wydanego rozstrzygnięcia, co czyni kontrolę instancyjną niemożliwą do przeprowadzenia, w szczególności w sytuacji, w której sąd administracyjny dokonał odmiennych ustaleń faktycznych i prawnych niż ustalenia poczynione w zaskarżonej Decyzji KNF.

W związku z ww. zarzutami skarżący wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i w razie uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, że zarzuty naruszenia prawa materialnego są wystarczające do uwzględnienia skargi kasacyjnej, rozpoznanie - na podstawie art. 188 p.p.s.a. - skargi z dnia 5 kwietnia 2016 r. i uchylenie Decyzji KNF, jak też - na podstawie art. 135 p.p.s.a. - uchylenie poprzedzającej decyzji KNF z 12 maja 2015 roku;

2. w razie nieuwzględnienia wniosku wskazanego w pkt 1 - uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

oraz

3. zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.

Komisja Nadzoru Finansowego w odpowiedzi na skargę kasacyjną M.P. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu badając jedynie, czy w sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania. Wynikająca z tego przepisu zasada związania granicami skargi kasacyjnej oznacza, że Sąd jest związany wnioskiem skarżącego wynikającym ze skargi kasacyjnej, określającym przedmiot zaskarżenia oraz podstawy zaskarżenia określone w art. 174 p.p.s.a. Wskazane w tym przepisie podstawy zaskarżenia determinują kierunek działalności kontrolnej Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W pierwszej kolejności przypomnieć wypada, że sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Szczególnego znaczenia nabiera zagadnienie tożsamości sprawy administracyjnej. Na sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, a zatem przy ustalaniu tożsamości sprawy należy badać te właśnie elementy. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej.

Podkreślić należy, że po części wstępnej wyroku (komparycji) następuje rozstrzygnięcie sądu (sentencja) o żądaniu skarżącego zawartym w jego skardze uruchamiającej postępowanie i ewentualnie o żądaniach zgłoszonych w toku postępowania przed sądem, czyli o zasadności skargi. Rozstrzygnięcie zawarte w wyroku sądu administracyjnego może mieć dwojaką postać. Stwierdzając w zaskarżonym akcie lub czynności naruszenie prawa, sąd orzeka o skutkach prawnych tego naruszenia w jeden ze sposobów określonych w art. 145-150 p.p.s.a. Natomiast stwierdzenie przez sąd, że zaskarżony akt lub czynność są zgodne z prawem, powoduje nieuwzględnienie skargi. Następuje to w wyroku oddalającym skargę – art. 151 p.p.s.a.

Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. numer [...] Komisja Nadzoru Finansowego utrzymała w mocy decyzję Komisji Nadzoru finansowego z dnia [...] maja 2015 roku numer [...], mocą której nałożono na B.G.karę pieniężna w wysokości 180.000 złotych, a na M.P. nałożono karę pieniężną w wysokości 160.000 złotych. Jak wynika z komparycji zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie rozpoznaniu przed tym sądem administracyjnym podlegały skargi M.P. B. G., wniesione od decyzji KNF z dnia [...] lutego 2016 roku numer [...]. Również z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie były dwie skargi wniesione przez M.P. B. G. Tymczasem z treści sentencji zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2016 roku wynika, że Sąd I instancji rozstrzygnął w przedmiocie jednej skargi pisząc w sentencji wyroku "oddala skargę".

Jednocześnie należy wskazać, że z akt sprawy nie wynika aby strony skorzystały z instytucji prawnej uregulowanej w art. 157 § 1 p.p.s.a., a to oznacza, że nie było podstaw do uzupełnienia wyroku. Również brak było podstaw do sprostowania wyroku w oparciu o regulację zawartą w art. 156 § 1 p.p.s.a. Jak się podnosi w orzecznictwie NSA sprostowanie powinno dotyczyć omyłek o charakterze oczywistym, które nie wpływają w żaden sposób na treść rozstrzygnięcia i mogą to być wyłącznie ujawnione w orzeczeniu niedokładności, błędy pisarskie lub rachunkowe albo inne oczywiste omyłki (vide postanowienie NSA z dnia 13.01.2015 r. sygn. akt II OZ 1401/14, postanowienie NSA z dnia 14.10.2014 r. sygn. akt II GZ 633/14).

W tym stanie rzeczy zasadny okazał się zarzut skargi kasacyjnej wskazujący na naruszenie przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieobjęcie rozstrzygnięciem zawartym w sentencji wyroku całości rozpoznanej przez sąd sprawy. Pamiętać bowiem należy, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika jednoznacznie, że "...Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia obu skarg" – strona 33 uzasadnienia wyroku. Oznacza to, że Sąd I instancji poddał ocenie obie skargi wniesione przez M.P. i B.G.

Tak więc jakkolwiek w uzasadnieniu wyroku zawarte zostały wywody wskazujące, że intencją Sądu I instancji było oddalenie obu skarg to w przypadku rozbieżności między sentencją wyroku, a jego uzasadnieniem o zakresie rozstrzygnięcia decyduje sentencja wyroku, a nie jego uzasadnienie, które powinno odpowiadać treści rozstrzygnięcia (vide postanowienie NSA z dnia 13.05.2008 r sygn. akt II GSK 105/08, wyrok NSA z 8.04. 2011 r. sygn. akt I OSK 811/10).

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznając zarzuty skargi kasacyjnej za usprawiedliwione w przedstawionym zakresie i działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Jednocześnie działając na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.