Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 284/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 83 ust. 1, art. 88 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 627
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2017 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi E. O. i Ł. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary za usunięcie drzew 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy z dnia 10 października 2016 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz skarżących E. O. i Ł. O. kwotę 2000 (dwa tysiące) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga E. O. i Ł. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 lutego 2017 r.

Jak wynika z akt sprawy, decyzja ta wydana została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Postępowanie w sprawie zostało wszczęte w dniu 13 maja 2013 r.

Wójt Gminy trzykrotnie wymierzał skarżącym karę za usunięcie drzew decyzjami z dnia: 14 sierpnia 2013 r., 28 listopada 2014 r. i 13 października 2015 r., które były uchylane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami odpowiednio z dnia: 14 lutego 2014 r., 26 czerwca 2015 r. i 4 sierpnia 2016 r.

Po kolejnym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia 10 października 2016 r. Wójt Gminy wymierzył E. O. i Ł.O. karę pieniężną w kwocie 165.696, 49 zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia dziewiętnastu drzew rosnących na terenie nieruchomości położonej w miejscowości Ł., obręb I., gmina K., na działkach nr [..] i [..], w tym jedenastu z gatunku olsza czarna oraz ośmiu z gatunku sosna zwyczajna.

Decyzja została wydana na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2, ust. 2, art. 89 ust. 1, 3 i 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2013 r., poz. 627).

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 13 maja 2013 r. przeprowadzono oględziny, w trakcie których stwierdzono usunięcie drzew z działek nr [..] i [..]. W trakcie oględzin na działkach tych wykonywane były roboty niwelacyjne na polecenie ojca skarżącego.

Właścicielem działki nr [..] jest Ł. O., natomiast działka nr [..] stanowi współwłasność E.O. i Ł.O.

W trakcie kolejnych oględzin uległ zmianie stan nieruchomości i nie odnaleziono wcześniej stwierdzonych pni drzew.

Celem ustalenia wieku i wymiarów drzew zlecono opracowanie stosownej opinii. Z opinii z czerwca 2013 r. wynika, że wycięte drzewa były w dobrym stanie z zachowaną żywotnością. Biegły ustalił, że sosny zostały wycięte krótko przed datą 13 maja 2013 r., natomiast olsze wiosną 2013 r.

Skarżący oświadczyli, że nie usuwali drzew, nie zlecali usunięcia drzew ani też nie wiedzieli o ich usunięciu. Organ przesłuchał jako świadków osoby biorące udział w pracach wykonywanych na działkach. Z zeznań tych wynika, że drzewa zostały wycięte w okresie od 27 kwietnia do 5 maja 2013 r. Przesłuchano także jako świadka , a także ojca skarżącego – H. O., który oświadczył, że sam wyciął drzewa bez zgody i wiedzy stron, mając pełnomocnictwo od skarżącego w zakresie doglądania prac prowadzanych na jego działce. Organ uznał jednakże, że wycięcie drzew stanowiło celowe działanie stron, gdyż zasłaniały widok na jezioro. Organ nie dał wiary twierdzeniom skarżącego, że nie wiedział nic o wycięciu drzew.

W konsekwencji organ I instancji, biorąc pod uwagę treść art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody oraz opinię biegłego, wymierzył karę skarżącym, jako osobom, które były zobowiązane do uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew. Wskazał również na art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 1045). Kara ta została wymierzona na podstawie znowelizowanych przepisów ustawy o ochronie przyrody w wysokości dwukrotności opłaty za usunięcie drzewa, obliczonej na podstawie obwodu pnia na wysokości 130 cm, stawki za 1 cm obwodu zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 25 września 2012 r. (poz. 747 załącznika nr 2 do tego rozporządzenia) oraz współczynnika różnicującego zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska dnia 13 października 2004 r. (poz. 2306). Z art. 89 ustawy o ochronie przyrody wynika przy tym, że w przypadku braku możliwości ustalenia obwodu pnia na wysokości 130 cm, do obliczenia należy przyjąć najmniejszy promień pnia, a obliczony obwód pomniejszyć o 10%.

Od decyzji odwołanie wnieśli oboje skarżący, podnosząc zarzuty:

- naruszenia art. 80 Kpa przez sprzeczność dokonanych przez organ ustaleń z materiałem dowodowym sprawy,

- naruszenia art. 88 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody poprzez przypisanie odpowiedzialności za dokonanie wycinki drzew osobom, które tego nie dokonały, nie miały o tym wiedzy ani się w żaden sposób nie godziły,

- naruszenia przepisów postępowania - art. 107 § 1 i 3 Kpa oraz art. 11 Kpa przez nienależyte uzasadnienie decyzji - poprzez zaniechanie omówienia oceny zeznań świadków i pominięcie istotnych obszernych fragmentów ich zeznań.

Wskazując na te zarzuty, skarżący wnieśli o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania pierwszej instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją z dnia 23 lutego 2017 r., wydaną na podstawie art. 83 ust. 1 i art. 89 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2016 r., poz. 2134), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy stwierdził bowiem, że po ustaleniu, że drzewa zostały usunięte bez zezwolenia, organ I instancji prawidłowo nałożył karę na skarżących jako na właścicieli działek nr [..] i [..].

Kolegium wskazało, że karę za usunięcie drzew bez zezwolenia nakłada się na właściciela nieruchomości - podmiotu uprawnionego do uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew, zarówno wtedy, gdy podmiot ten sam dokonał usunięcia drzew, jak i wtedy gdy zlecił dokonanie wycinki osobie trzeciej, a także gdy wiedział o zamiarze wycięcia drzew przez osobę trzecią i godził się na takie działanie. W niniejszej sprawie właściciel nieruchomości nie wystąpił o zgodę na wycinkę drzew ani nikogo nie upoważniał do wystąpienia w jego imieniu o zezwolenie. Działka była porośnięta drzewami, a w momencie rozpoczęcia prac budowlanych związanych z budową budynku mieszkalnego na działce były wycięte drzewa oraz ułożone kłody. Do wycinki tej przyznał się ojciec właściciela nieruchomości, który działał z ustnego upoważnienia syna Ł. W odwołaniu wprawdzie podano, że nie dokonał on wycinki wszystkich drzew i działał bez wiedzy syna, jednak organy administracyjne nie podzielają tego stanowiska. Stwierdzenie takie nie jest logiczne, bowiem działał on w imieniu syna, w czasie jego nieobecności. Usunięcie drzew było celowym działaniem strony, w wyniku którego zwarta przestrzeń została pozbawiona drzewostanu.

Kolegium nie uznało zarzutów odwołania dotyczących przypisania odpowiedzialności deliktowej E. O. mimo braku ustaleń i rozważań w zakresie jej obecności, wiedzy i akceptacji wycinki drzew. W ocenie Kolegium stroną postępowania są właściciele nieruchomości, którzy byli informowani o toku postępowania. W postępowaniu aktywnie uczestniczył jedynie skarżący i dlatego organ I instancji w uzasadnieniu decyzji odnosił się do przedstawianych przez niego argumentów.

Kolegium uznało, że zarzuty odwołania nie zasługują na uwzględnienie a ustalony stan faktyczny i wnioski z zebranego materiału dowodowego są logiczne i prawidłowe. W decyzji organu I instancji przedstawiono również sposób wyliczenia kary.

W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżący wnieśli o jej uchylenie, zarzucając naruszenie:

- przepisów postępowania - art. art. 107 § 1 i 3 Kpa oraz art. 11 Kpa w sposób mający istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, przez niewłaściwe uzasadnienie decyzji w sposób uniemożliwiający stronom zrozumienie jej podstaw, w szczególności zaniechanie rozważenia i omówienia zgłoszonych przez strony zarzutów,

- art. 80 Kpa przez utrzymanie w mocy decyzji opartej na ustaleniach dokonanych z przekroczeniem granicy swobodnej oceny dowodów, w zakresie wycinki drzew zgodnie z wolą i wiedzą skarżących,

- art. 88 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody przez utrzymanie w mocy decyzji przypisującej odpowiedzialność za dokonanie wycinki drzew osobom, które tego nie dokonały, nie miały o tym wiedzy ani się w żaden sposób nie godziły.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, co do zasady, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem i polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

W myśl natomiast art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie, niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze - w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania.

Zdaniem Sądu decyzje organów obu instancji zostały wydane naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mającym istotne znaczenie dla wyniku sprawy, a także z istotnym naruszeniem prawa materialnego.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie są decyzje wymierzająca karę pieniężną za wycięcie drzew bez zezwolenia.

Wójt Gminy decyzją z dnia 10 października 2016 r. wymierzył tę karę E. O. i Ł. O. na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2, ust. 2, art. 89 ust. 1, 3 i 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2013 r., poz. 627). Natomiast Kolegium orzekło na podstawie art. 83 ust. 1 i art. 89 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2016 r., poz. 2134).

Jak wynika z ustaleń dokonanych przez organ I instancji, zaakceptowanych również przez organ odwoławczy, na terenie działek nr [..] i [..] wycięto dziewiętnaście drzew - w tym jedenaście z gatunku olsza czarna oraz osiem z gatunku sosna zwyczajna, bez wymaganego zezwolenia. Organy obu instancji uznały, że wycięcie drzew nastąpiło za zgodą właścicieli tych działek - skarżących, którzy są jednocześnie osobami uprawnionymi do uzyskania zezwolenia na ich wycięcie.

Skarżący zakwestionowali zarówno w odwołaniu, jak i skardze, dokonane przez organy administracji ustalenia.

Wyjaśnić należy, że o ile z art. 83 ust. 1 ustawy wynika kto może ubiegać się o wydanie zezwolenia na usuniecie drzew, to art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy nie wskazuje wprost adresata nakazu ustalanego na jego podstawie. W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że którym kara za wycięcie drzew może być wymierzona takiemu właścicielowi lub posiadaczowi nieruchomości, który dokonał wycięcia drzew bez zezwolenia albo gdy zlecił dokonanie takiej wycinki osobie trzeciej lub gdy wiedział o zamiarze wycinki przez osobę trzecią i godził się na taką ewentualność. Dla nałożenia kary na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy na określoną osobę konieczne jest bowiem wykazanie, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy działaniem tego podmiotu a zniszczeniem drzew lub krzewów. Ponadto karę można wymierzyć jedynie tym podmiotom, które są uprawnione do uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew, wskazanego w art. 83 ust. 1 ustawy. Jeżeli natomiast drzewa usunęła osoba trzecia bez wiedzy właściciela czy posiadacza nieruchomości, i w sposób, któremu nie mogli oni zapobiec, wtedy właściciel lub posiadacz nieruchomości nie ponosi odpowiedzialności z art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy (tak NSA w uzasadnieniu wyroku z 30 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 568/10, Lex nr 1080362).

Obowiązkiem organów było zatem przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy w sprawie wystąpiły powyższe okoliczności.

Organy obu instancji wskazywały w niniejszej sprawie, że dla odpowiedzialności administracyjnej za nielegalne usunięcie drzew nie jest konieczne stwierdzenie osobistego działania posiadacza nieruchomości, co oznacza, że administracyjna kara pieniężna o jakiej mowa w art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy może być wymierzona posiadaczowi nieruchomości zarówno wówczas, kiedy dokonał on wycięcia tych drzew osobiście, jak i wtedy kiedy zlecił wykonanie tej czynności komu innemu, przy czym warunkiem uznania w takiej sytuacji odpowiedzialności posiadacza nieruchomości jest ustalenie, że co najmniej wiedział on o usuwaniu drzew z jego nieruchomości i na to działanie się godził. W ocenie orzekających organów, w zaistniałym stanie faktycznym można było odpowiednio zakwalifikować działanie skarżącego, jako godzenie się na zaistniały stan faktyczny, tj. wycinkę przez jego ojca drzew.

W decyzjach nie dokonano jednakże żadnych ustaleń dotyczących skarżącej E.O.

W ocenie Sądu, ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w zakresie uznania godzenia się syna na działania ojca - umocowanego do zarządzania nieruchomością i nadzorowania robót związanych z budową domu mieszkalnego - była prawidłowa i zgodna z zasadą swobodnej oceny wyrażoną w art. 80 Kpa. Jednakże nie może to mieć żadnego znaczenia dla dokonania oceny zachowania skarżącej E. O. z punktu widzenia zasad odpowiedzialności za usunięcie drzew bez zezwolenia. Organ I instancji nie dokonał żadnych ustaleń w tym zakresie. Kwestia ta nie została także wyjaśniona przez Kolegium mimo wyraźnych zarzutów odwołania.

W niniejszej sprawie ma to szczególnie istotne znaczenie, jako że właścicielem działki nr [..] jest Ł. O., natomiast działka nr [..] stanowi współwłasność E.O. i Ł. O. W tej sytuacji niezrozumiałe jest w ogóle potraktowania łącznie obojga skarżących przy wymierzaniu kary pieniężnej. W wydanych w sprawie decyzjach brak jest jakichkolwiek ustaleń i rozważań w tym zakresie. Jak natomiast wynika z wyjaśnień skarżącego na rozprawie, a także ustaleń organu I instancji, pozwolenie na budowę uzyskał jedynie skarżący i dotyczyło ono jedynie działki [..], będącej jego odrębną własnością. Zdaniem Sądu, obie nieruchomości powinny być rozpatrywane oddzielnie, w odrębnych postępowaniach administracyjnych, z uwagi na odrębny stan własności obu działek, a co za tym idzie odrębny krąg stron postępowania. Co więcej, w sprawie nie dokonano ustaleń dotyczących rodzaju i liczby drzew wyciętych na poszczególnych działkach.

Organ prowadzący postępowanie administracyjne, zarówno w pierwszej, jak i w drugiej instancji, obowiązany jest przestrzegać zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 Kpa. Oznacza to, że powinien on podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Zgodnie bowiem z art. 7 Kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują z urzędu lub na wniosek stron wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 Kpa). Organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 Kpa).

Ponadto stosownie do art. 80 Kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów (art. 81 Kpa).

Z przedstawionych wyżej przepisów postępowania wynika, że obowiązek dokładnego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla danej sprawy okoliczności faktycznych spoczywa na organie administracji. Prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego będzie możliwe tylko wówczas, gdy zostaną wszechstronnie wyjaśnione wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, a stronie zostanie zapewniony czynny udział w każdej fazie postępowania.

Nadto, stosownie do art. 107 § 3 Kpa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Dodać również trzeba, że na gruncie Kpa obowiązek uzasadniania decyzji powiązany jest z zasadą przekonywania (art. 11 Kpa) oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 Kpa). Uzasadnienie decyzji winno też spełniać rolę edukacyjną w stosunku do adresatów decyzji oraz innych podmiotów, a także powinno umożliwiać kontrolę poprawności decyzji, w tym również przez Sąd, który - sprawując kontrolę w oparciu o powołane na wstępie przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - nie zastępuje organu w podaniu motywów uzasadnienia decyzji o oznaczonej treści.

Z całą pewnością brak wyjaśnienia sprawy w powyższym zakresie, uzasadniał uchylenie decyzji organów obu instancji.

Wskazać nadto należy, że przy wydawaniu obu decyzji doszło również do naruszenia prawa materialnego.

Postępowanie dotyczące usunięcia drzew w sprawie toczyło się od 2013 roku. W toku tego postępowania następowały zmiany stanu prawnego, które nie zostały jednakże przez orzekające organy obu instancji uwzględnione.

I tak, w dniu 10 października 2016 r., kiedy to wydana została przez Wójta Gminy decyzja, obowiązywała ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2015 r., poz. 1651), w wersji po nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 1045).

Wydając dnia 10 października 2016 r. decyzję, organ I instancji stwierdził, że zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 1045) wymierzył karę na podstawie znowelizowanych przepisów ustawy o ochronie przyrody w wysokości dwukrotności opłaty za usunięcie drzewa.

Artykuł 53 ust. 1 stanowi, że do postępowań w sprawach, o których mowa w art. 83-87 ustawy zmienianej w art. 29, w brzmieniu dotychczasowym, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie art. 29 pkt 6-9, stosuje się przepisy dotychczasowe. Sposób ustalania opłat precyzje dodatkowo ust. 2.

Uszło jednakże uwadze organu, że zgodnie z art. 53 ust. 3 tej ustawy do postępowań w sprawach, o których mowa w art. 88 i art. 89 ustawy zmienianej w art. 29, w brzmieniu dotychczasowym, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie art. 29 pkt 11 w zakresie art. 88 i art. 89 ustawy zmienianej w art. 29, stosuje się przepisy dotychczasowe, chyba że kara pieniężna wymierzona na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 29, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, byłaby względniejsza. Co więcej, zgodnie z treścią ust. 4, postępowanie w sprawach, o których mowa w art. 88 i art. 89 ustawy zmienianej w art. 29, w brzmieniu dotychczasowym, wszczęte i niezakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie art. 29 pkt 11 w zakresie art. 88 i art. 89 ustawy zmienianej w art. 29, umarza się w przypadku gdy postępowanie to dotyczy kary pieniężnej za czyn, który nie jest zagrożony karą pieniężną na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 29, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

Wymierzając karę pieniężną za usunięcie drzew, należało zatem ustalić i wyliczyć wysokość kary na podstawie przepisów dotychczasowych oraz w brzmieniu po nowelizacji, a następnie wymierzyć karę względniejszą. Rozważenia wymagała również regulacja zawarta ust. 4 art. 53. Takich zaś ustaleń i rozważań w decyzji organu I instancji zabrakło.

Z kolei w dacie orzekania w niniejszej sprawie przez Kolegium obowiązywał już zupełnie inny stan prawny, co także uszło uwadze organu odwoławczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzję z dnia 23 lutego 2017 r. wydało bowiem na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2016 r., poz. 2134), tj. w brzmieniu obowiązującym jedynie do końca 2016 roku.

Ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o lasach (Dz. U. z 2016 r. poz. 2249.) wprowadziła natomiast istotne zmiany w zakresie dotyczącym usuwania drzew, zezwoleń, a co za tym idzie także kar. Ustawa ta weszła w życie z dniem 1 stycznia 2017 r. (art. 5).

Zgodnie natomiast z treścią art. 4 tejże ustawy:

1. Do postępowań w sprawach, o których mowa w art. 83-87 ustawy zmienianej w art. 1, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy nowe, chyba że opłata za usunięcie drzewa naliczona na ich podstawie byłaby wyższa niż opłata naliczona na podstawie przepisów dotychczasowych.

2. Do postępowań w sprawach, o których mowa w art. 88 i art. 89 ustawy zmienianej w art. 1, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy nowe, chyba że kara pieniężna wymierzona na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, byłaby względniejsza.

Zaskarżona decyzja została wydana z pominięciem powyższych przepisów, co świadczy o istotnym naruszeniu prawa materialnego, a także przepisów postępowania.

Wskazać przy tym należy, że ten stan prawny w dacie orzekania przez Sąd już nie obowiązywał, jako że z dniem 17 czerwca 2017 r. nastąpiły kolejne istotne zmiany w zakresie dotyczącym usuwania drzew, wprowadzone ustawą z dnia 11 maja 2017 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody (Dz.U. z 2017r., poz.1074).

Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, a także art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. uchylił decyzje organów obu instancji.

Wobec uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania, przyjmując stosownie do treści art. 205 § 1 tej ustawy, że na koszty te składa się uiszczony przez skarżących wpis sądowy w kwocie 2000 zł.

Z uwagi na uwzględnienie skargi sprawa będzie ponownie rozpoznawana przez organ I instancji, który winien uwzględnić powyższe uwagi przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Orzekając ponownie, organ powinien zastosować właściwe przepisy obowiązujące w dacie podejmowania rozstrzygnięcia, które to wyznaczą niezbędny zakres postępowania wyjaśniającego.