Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2575/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 października 2020 r. sprawy ze skargi Fundacji W. z siedzibą w P. na decyzję Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z dnia [...] września 2019 r. nr [...], 2. zasądza od Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego na rzecz Fundacji [...] z siedzibą w P. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego decyzją z dnia [...] września 2019 r. nr [...], na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1429), zwanej dalej u.d.i.p. oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096), zwanej dalej k.p.a. wskazując na rozpatrzenie wniosku R. P. o udostępnienie informacji publicznej w postaci postanowień Sądu Najwyższego wydanych po rozpoznaniu wszystkich protestów wyborczych przeciwko ważności wyborów do Parlamentu Europejskiego przeprowadzonych w dniu [...] maja 2019 r., odmówił udostępnienia wskazanej informacji publicznej.

Decyzją z dnia [...] września 2019 r. nr [...] Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p., po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2019 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że we wniosku z [...] lipca 2019 r., który został przesłany drogą elektroniczną, R. P. wniósł udostępnienie informacji publicznej w postaci składu orzekającego, w którym Sąd Najwyższy w dniu [...] sierpnia 2019 r. stwierdził ważność wyborów do Parlamentu Europejskiego przeprowadzonych w dniu [...] maja 2019 r. oraz postanowień Sądu Najwyższego wydanych po rozpoznaniu wszystkich protestów wyborczych przeciwko ważności wyborów do Parlamentu Europejskiego przeprowadzonych w dniu [...] maja 2019 r.

Pierwszy Prezes SN wskazał, że pismem z [...] sierpnia 2019 r. nr [...], Dyrektor Biura Studiów i Analiz Sądu Najwyższego, działając z upoważnienia Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, poinformował wnioskodawcę w zakresie pierwszego żądania, że do składu orzekającego zostali wyznaczeni: Prezes SN Joanna Lemańska, SSN Marek Dobrowolski, SSN Paweł Księżak. Z kolei w zakresie drugiego żądania wnioskodawca został wezwany do wykazania, w terminie 7 dni, że uzyskanie informacji ma szczególne znaczenie dla interesu publicznego. Wnioskodawcy wyjaśniono przy tym, że informacja ta ma charakter przetworzony i w świetle art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p nie może być udostępniona bez wykazania przesłanki specjalnego znaczenia jej udostępnienia dla interesu publicznego.

Organ podał, że wyznaczony wnioskodawcy termin do wykazania, że uzyskanie informacji ma szczególne znaczenie dla interesu publicznego upłynął bezskutecznie.

Organ wskazał też, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona podniosła, że decyzja została wydana przez osobę nieuprawnioną wobec wady powołania aktualnego piastuna stanowiska Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego na urząd sędziego tego Sądu, a także, że błędne jest przekonanie, iż udostępnienie gotowych dokumentów jest udostępnieniem informacji przetworzonej. Organ wskazał, że R. P.domagał się wyłączenia od rozpoznania sprawy SSN Małgorzaty Gersdorf.

Pierwszy Prezes SN wskazał w uzasadnieniu decyzji, że osoba piastująca stanowisko ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a., załatwiającego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie podlega wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. (zob. uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010 r., I OPS 13/09, ONSAiWSA 2010, nr 5, poz. 82). Pogląd ten - o niewyłączeniu osoby piastującej stanowisko jednoosobowego centralnego organu administracji rządowej od udziału w rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy - został podzielony przez Trybunał Konstytucyjny (wyrok z 6 grudnia 2011 r., SK 3/11, Dz.U. Nr 272, poz. 1613). Organ wskazał, że wbrew intencjom R. P. aktualny piastun stanowiska Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego nie może podlegać wyłączeniu. Pierwszy Prezes SN podniósł jednocześnie, że nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja wnioskodawcy, jakoby aktualny piastun Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego był osobą nieuprawnioną do wydania zaskarżonej decyzji, co miałoby wynikać z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 listopada 2007 r., SK 43/06, OTK-A 2007, nr 10, poz. 130. Organ podkreślił, że w uzasadnieniu tego wyroku Trybunał Konstytucyjny wyraźnie zastrzegł, że stwierdzenie niekonstytucyjności art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. Nr 100 ze zm.) nie uzasadnia kwestionowania legalności aktów powołania sędziów wydanych po przeprowadzeniu postępowania przy zastosowaniu kryteriów oceny określonych na podstawie wymienionego przepisu.

Odnosząc się do żądania wnioskodawcy pierwszy Prezes SN wskazał, że poza sporem jest to, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z treścią tego przepisu informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej. Artykuł 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) tiret trzeci u.d.i.p. wprost stanowi, że informacją publiczną jest treść i postać dokumentów urzędowych, w tym treść orzeczeń Sądu Najwyższego.

Pierwszy Prezes SN wskazał, że przepisy u.d.i.p. zawierają jednak pewne ograniczenia w dostępie do informacji publicznej. Przede wszystkim są one przewidziane w art. 5 ust. 1 i 2, które ograniczają dostęp do informacji publicznej w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych oraz ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Niemniej istotne ograniczenie przewidziane zostało w art. 3 ust. 1 pkt. 1 u.d.i.p., który stanowi, że prawo do informacji publicznej obejmuje m.in. prawo do uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Organ wskazał m.in., że informację przetworzoną definiuje się jako informację jakościowo nową, nieistniejącą dotychczas w żądanej treści i postaci, choć jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej (H. Knysiak-Molczyk, Granice prawo do informacji w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministrocyjnym, Warszawa 2013, s. 182, M. Bernaczyk,

M. Jabłoński, K. Wygoda, Biuletyn informacji publicznej. Informatyzacja administracji, Wrocław 2005, s. 85). Przetworzenie oznacza zebranie lub zsumowanie pojedynczych informacji prostych, w rożny sposób ze sobą powiązanych i mogących występować w rożnej formie, równoznaczne z koniecznością odpowiedniego zestawienia informacji, samodzielnego ich zredagowania związanego z koniecznością przeprowadzania czynności analitycznych, których efektem finalnym jest dokument, pozwalający na dokonanie przez jednostkę samodzielnej interpretacji i oceny (H. Knysiak-Molczyk, op.cit, s. 182, H. Izdebski, Dostęp do informacji publicznej - wdrażanie ustawy, Warszawa 2001, s. 31). Omawiane pojęcie obejmuje zarówno przekształcenie intelektualne, jak i przybranie nowej formy, w tym zwłaszcza stworzenia pewnej bazy danych (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 września 2004 r., II S/V/Wa 1139/04, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Informacją przetworzoną jest więc pewna suma informacji prostych, jeżeli z uwagi na treść żądania jej udostępnienie wymaga dokonania analiz, obliczeń, wciągów, zestawień statystycznych, czy dokonywania innych czynności połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1048/07, z dnia 27 czerwca 2007 r., sygn. akt li SA/Wa 112/07, z dnia 17 maja 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 481/05, www.orzeczenia.nsa.gov.pl) Innymi słowy różnica między informacją prostą a informacją przetworzoną polega na tym, że informacją prostą jest informacja zawarta w istniejącym dokumencie lub dokumentach, a informacja przetworzona, musi zostać dopiero wytworzona na podstawie istniejących dokumentów czy - inaczej mówiąc – "specjalnie" przygotowana dla wnioskodawcy (zob. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2015 r., 1 OSK 1398/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając powyższe na uwadze Pierwszy Prezes SN stwierdził, że żądana przez wnioskodawcę informacja publiczna w postaci postanowień Sądu Najwyższego wydanych po rozpoznaniu wszystkich protestów wyborczych przeciwko ważności wyborów do Parlamentu Europejskiego przeprowadzonych w dniu [...] maja 2019 r. ma charakter przetworzony i w świetle art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p nie może być udostępniona bez wykazania przesłanki specjalnego znaczenia jej udostępnienia dla interesu publicznego. Wskazano, że wygenerowanie takiego zbioru orzeczeń nie jest możliwe w sposób automatyczny z systemów wykorzystywanych do obsługi administracyjnej Sądu Najwyższego. Spełnienie oczekiwań wnioskodawcy wymagałoby przetworzenia polegającego na stworzeniu odrębnej formy, a mianowicie stworzenia tylko dla niego i na jego żądanie zbioru orzeczeń Sądu Najwyższego dotyczącego protestów wyborczych (organ wskazał na wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 września 2004 r., sygn. akt II SA/Wa 1139/04, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Organ podkreślił, że uzyskanie informacji przetworzonej możliwe jest tylko w zakresie, w jakim jest to szczególnie uzasadnione ze względu na interes publiczny.

Pierwszy Prezes SN zaznaczył, że pojęcie interesu publicznego jest pojęciem niedookreślonym i odnosi się w swojej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem państwa oraz innych ciał publicznych jako pewnej całości, szczególnie z funkcjonowaniem podstawowej struktury państwa. Pojęcie to dookreślono w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, gdzie prezentuje się zupełnie inne jego rozumienie od wskazywanego przez wnioskodawcę. Podnosi się bowiem, że skuteczne działanie w granicach interesu publicznego wiąże się z możliwością realnego wpływania na funkcjonowanie określonych instytucji państwa w szerokim tego słowa znaczeniu.

W zakresie prawa dostępu do informacji publicznej oznacza to, że interes publiczny istnieje wówczas, gdy uzyskanie określonych informacji mogłoby mieć znaczenie z punktu widzenia funkcjonowania państwa, np. w konsekwencji usprawniałoby działanie jego organów (zob. np. wyroki WSA w Warszawie z dnia 22 lutego 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 1721/05, Prokuratura i prawo 2006, nr 5, poz. 53, WSA w Warszawie, z dnia 7 grudnia 2015 r., II SA/Wa 680/15, orzeczenia.nsa.ov.pl).

Pierwszy Prezes SN stwierdził, że przesłanka interesu społecznego nie została spełniona. Sam wnioskodawca nie przedstawił bowiem żadnego uzasadnienia znaczenia udostępnienia żądanej informacji dla interesu publicznego. Brak jest natomiast innych informacji pozwalających na przyjęcie, że wnioskodawca ma jakąkolwiek możliwość przyszłego wykorzystania żądanych przez niego informacji

w celu wywierania wpływu na poprawę funkcjonowania Sądu Najwyższego, czy sądownictwa w ogólności. Uzyskanie żądanej informacji przetworzonej wiąże

się natomiast z koniecznością zaangażowania określonych środków osobowych

i organizacyjnych, trudnych do pogodzenia z bieżącą działalnością Sądu Najwyższego.

Decyzja Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi Fundacji [...] z dnia [...] listopada 2019 r., podpisanej przez R. P., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucił:

- wydanie jej przez Małgorzatę Gersdorf, nie uprawnioną do sprawowania funkcji Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego ani sędziego tego sądu,

- błędną wykładnię poprzez przyjęcie, że udostępnienie informacji przetworzonej podlega samoistnemu ograniczeniu ze względu na samą konieczność przetworzenia informacji przed udostępnieniem, z pominięciem postępowania w przedmiocie kosztu udostępnienia,

- błędną wykładnię poprzez przyjęcie, że udostępnienie gotowych dokumentów orzeczeń sądu jest udostępnianiem informacji przetworzonej,

- rażące naruszenia obowiązku zapewnienia jawności postępowania w sprawach ważności wyborów,

- niewyłączenie od rozpatrywania sprawy pracownika objętego zarzutem bezprawnego powołania na stanowiska sędziego oraz Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, mimo że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki, a rzeczone powołania nie mają skutku prawnego.

W uzasadnieniu skarżący podniósł m.in., że udostępnienie żądanej informacji

nie wymaga takiego uprzedniego jej przetworzenia, którego koszt nie mógłby zostać ustalony i pokryty w trybie dostępu do informacji publicznej. Wskazał, że udostępnienie na wniosek treści orzeczeń sądowych sporządzonych w roku złożenia wniosku

i dotyczących wyborów przeprowadzonych w tymże roku nie jest udostępnieniem informacji przetworzonej i nie jest tworzeniem zbioru orzeczeń, jeśli udostępnia je sąd, który je wydał. Samo znalezienie lub zebranie orzeczeń przez sąd, który je wydał, nie jest przygotowywaniem informacji przetworzonej w pojęciu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie obejmuje ono czynności "analitycznych", "analiz, obliczeń, wyciągów, zestawów statystycznych", i nie jest "sumowaniem informacji prostych" ani tworzeniem bazy danych. Skarżący wskazał, że udostępnianie orzeczeń to podstawowe zadanie sądu. W ocenie skarżącego żądanie, by wnioskodawca wykazał interes publiczny w udostępnieniu informacji publicznej, jest sprzeczne z ustawą i Konstytucją. Wskazał, że bezprawne jest zmuszanie do podjęcia lub wykazania możliwości działań "w celu wywierania wpływu na poprawę funkcjonowania Sądu Najwyższego, czy sądownictwa w ogólności". Jako że jest jednak słusznym wskazanie potrzeby takiego wywierania, Stowarzyszenie i Fundacja [...] włączają niniejszą skargę w zakres inicjatywy "[...]", ze wskazaniem naruszenia konstytucyjnej-normy społecznego udziału obywateli w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości, określonej między innymi w art. 1, art. 2, art. 4, art. 7, art. 8, art. 182 Konstytucji.

Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, a w razie nieuzupełnienia w terminie braku formalnego – o jej odrzucenie. Organ wskazał, że w nagłówku wywiedzionej skargi zawarto inne oznaczenie, niż we wniosku o udostępnienie informacji publicznej oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W tych ostatnich wnioskodawca został bowiem oznaczony jako "R. P., Stowarzyszenie [...], Fundacja [...]".

W tej sytuacji Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego przyjął, że omawiane wnioski pochodzą od R. P., zaś dodatkowe oznaczenie ww. stowarzyszenia

i fundacji ma na celu jedynie wskazanie afiliacji wnioskodawcy. W konsekwencji, zarówno wezwanie do wykazania znaczenia udostępnienia żądanej informacji dla interesu publicznego, jak i obie wydane w sprawie decyzje administracyjne zostały skierowane do R. P.. Tymczasem w piśmie zatytułowanym "skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie" skarżący został oznaczony, przynajmniej w nagłówku, jako "Fundacja [...]". Zdaniem organu powstaje więc pytanie, czy skarga pochodzi od podmiotu posiadającego legitymację skargową.

Organ uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi wskazał, że do skargi nie dołączono dowodu uiszczenia wpisu od skargi; w razie uznania, że skarżącym jest nie R. P., a Fundacja [...]– odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, wskazującego na umocowanie R. P., względnie wydruku komputerowego pobranego na podstawie art. 4 ust. 4 aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym.

Ponadto, Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego wyraził wątpliwość, czy skarga została podpisana, czy też znajdujący się na niej podpis stanowi jedynie wynik nadruku komputerowego.

W dalszej kolejności Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego wskazał,

że rozstrzygnięcie zawarte w decyzji z dnia [...] września 2019 r. jest prawidłowe. Podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji.

Pierwszy Prezes SN wskazał, że informacja objęta wnioskiem istnieje fizycznie tylko w ujęciu cząstkowym, nie ma bowiem gotowego zbioru, którego treść odpowiadałaby intencjom wnioskodawcy i konieczne jest jego opracowanie (wytworzenie), aby informacja mogła przyjąć taką treść i formę, jakiej oczekuje zainteresowany, to zaś wskazuje na proces przetworzenia. Wnioskodawca domagał się bowiem ściśle określonego zbioru orzeczeń. Jego wygenerowanie nie jest jednak możliwe w sposób automatyczny z systemów wykorzystywanych do obsługi administracyjnej Sądu Najwyższego. Z tego względu, spełnienie oczekiwań wnioskodawcy wymagałoby przetworzenia polegającego na stworzeniu odrębnej formy, a mianowicie stworzenia tylko dla niego i na jego żądanie zbioru orzeczeń Sądu Najwyższego dotyczącego protestów wyborczych.

Zdaniem organu nie sposób zgodzić się zarzutem skargi, że decyzja z dnia [...] września 2019 r. została wydana w błędnym przekonaniu, iż udostępnienie gotowych orzeczeń sądu jest udostępnieniem informacji przetworzonej w pojęciu u.d.i.p. Jak wyjaśniono wyżej, nie ma gotowego zbioru orzeczeń, którego treść odpowiadałaby intencjom wnioskodawcy. Bezsporne jest, że przygotowanie takiego zbioru według określonych przez skarżącego wiąże się z przetworzeniem polegającym na stworzeniu odrębnej formy.

Organ wskazał też, że wbrew argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu skargi, badanie przez Sąd Najwyższy, czy w danej sprawie występuje interes publiczny uzasadniający udzielenie zainteresowanemu podmiotowi przetworzonej informacji publicznej, w żaden sposób nie narusza wskazanych przez skarżącego art. 1, 2, 4, 7, 8 i 182 Konstytucji. Podkreślił, że odmowa udostępnienia żądanej informacji nie wynika z samego faktu jej przetworzonego charakteru, ale z faktu braku wykazania spełnienia przesłanki wystąpienia interesu publicznego po stronie wnioskodawcy.

Pierwszy Prezes SN wskazał też, że całkowicie chybiony jest zarzut,

że zaskarżona decyzja została wydana przez osobę nieuprawnioną do sprawowania funkcji Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego. Jest on bezzasadny w szczególności w kontekście jego uzasadnienia, w którym niewskazane, z jakich względów, zdaniem skarżącego, powołanie na stanowisko sędziego oraz Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego było bezprawne. Organ wskazał, że zaskarżona decyzja została podpisana przez osobę uprawnioną, tj. Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, który w świetle art. 14 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 825) kieruje pracami Sądu Najwyższego i reprezentuje Sąd Najwyższy na zewnątrz.

Zdaniem organu nie jest trafny kolejny zarzut skarżącego, w świetle którego w niniejszej sprawie pominięto postępowanie w przedmiocie kosztu doręczenia. Skarżący zdaje się nie dostrzegać, że koszty pokrycia uprzedniego przetworzenia informacji nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie.

Zdaniem organu chybiony jest ponadto zarzut sprowadzający się do wykazania, że w wyniku wydania zaskarżonej decyzji nastąpiło rażące naruszenie obowiązku zapewnienia jawności postępowania w sprawach ważności wyborów. Skarżona decyzja, poprzez którą nastąpiła odmowa wytworzenia nowego zbioru orzeczeń dla wnioskodawcy, nie dotyczy bowiem problematyki jawności postępowania w przedmiocie ważności wyborów. Pierwszy Prezes SN wskazał, że omawiany zarzut jest tym bardziej chybiony, że zgodnie z art. 8 ustawy o SN, Sąd Najwyższy niezwłocznie publikuje wszystkie wydane przez siebie orzeczenia, a po sporządzeniu jego uzasadnienia - również uzasadnienie orzeczeń, w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Sądu Najwyższego. Orzeczenia dostępne są w zakładce e-sprawa (http://www.sn.pl/sprawy/SitePages/e-Sprawa.aspx).

W piśmie z dnia [...] grudnia 2019 r. Fundacja [...] podtrzymała skargę z [...] listopada 2019 r. na decyzję Pierwszego Prezesa SN z dnia [...] września 2019 r. Jednocześnie wniosła o uznanie skargi z dnia [...] listopada 2019 r. za skargę na bezczynność Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego ze względu na niemożność uznania czynności osoby nieuprawnionej za czynności Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego. Skarżący wniósł też m.in. o zasądzenie od skarżonego organu kosztu opłaty sądowej, wskazał na uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 200 zł od skargi z [...] listopada 2019 r. Skarżący oświadczył też, że skarga została podpisana odręcznie czarnym tuszem. Przedstawił odpis dotyczący Fundacji z KRS. Wskazał nadto m.in.,

że naruszenie zasady jawności wyborów jest oczywiste. Podniósł, że pod wskazanym dopiero w odpowiedzi na skargę adresem internetowym w serwisie Sądu Najwyższego udostępniany jest formularz wyszukiwania orzeczeń jedynie według sygnatury akt, z zastrzeżeniem: Orzeczenia niewystępujące w internetowej bazie orzeczeń Sądu Najwyższego są udostępniane przez Referat do spraw dostępu do informacji publicznej, oraz z blokadą (brak odpowiedzi serwera) dostępu z części adresów internetowych, jak można sądzić, celem uniemożliwienia uzyskiwania dostępu do większej liczby orzeczeń.

Pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. Pierwszy Prezes SN wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Odpis tego pisma doręczony został Fundacji [...] w dniu [...] lipca 2020 r. Fundacja [...] w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o złożeniu wniosku o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest dopuszczalna. Sąd nie stwierdził także braku legitymacji skargowej Fundacji [...] w niniejszej sprawie. Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja skierowane zostały do R. P., jednakże zarówno we wniosku

o udostępnienie informacji publicznej jak i we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w nagłówku wskazana była Fundacja [...], do działania w imieniu której uprawniony jest R. P.. Sąd przyjął tym samym, że brak jest podstaw do oddalenia skargi z uwagi na brak legitymacji skargowej Fundacji. Jeśli organ miał jakiekolwiek wątpliwości co do podmiotu będącego wnioskodawcą należało je wyjaśnić na wstępnym etapie postępowania, przed wydaniem decyzji. Niepodjęcie przez organ takiego działania i wskazanie w decyzji jako wnioskodawcy R. P. nie daje – w stanie faktycznym tej sprawy – podstaw do stwierdzenia braku legitymacji skargowej Fundacji [...], zwłaszcza, że R. P. jest uprawniony do jej reprezentowania.

Skarga jest zasadna.

Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego,

a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy

i przedmiotowy.

W sprawie niniejszej jest bezsporne, że zarówno zakres podmiotowy, jak

i przedmiotowy ustawy zostały spełnione. Kwestią sporną między stronami pozostaje zasadniczo kwestia zakwalifikowania przez organ żądanej informacji publicznej jako informacji przetworzonej, a w dalszej kolejności kwestia szczególnej istotności dla interesu publicznego.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że informacja publiczna przetworzona jest informacją jakościowo nową, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej. Wytworzenie takiej informacji wymaga podjęcia przez podmiot zobowiązany określonego działania intelektualnego w odniesieniu do odpowiedniego zbioru znajdujących się w jego posiadaniu informacji i nadania skutkom tego działania cech informacji publicznej. Przetworzeniem informacji jest zebranie lub zsumowanie, często na podstawie różnych kryteriów, pojedynczych wiadomości znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Te pojedyncze wiadomości mogą być ze sobą w różny sposób powiązane i mogą występować w różnej formie. Przetworzenie jest równoznaczne z koniecznością odpowiedniego zestawienia informacji, samodzielnego ich zredagowania związanego z koniecznością przeprowadzenia przez zobowiązany podmiot czynności analitycznych, których końcowym efektem jest dokument pozwalający na dokonanie przez jednostkę samodzielnej interpretacji i oceny (v. wyroki NSA: z dnia 7 grudnia 2011 r. sygn. akt I OSK 1737/11, publ.: LEX nr 1149235, z dnia 8 czerwca 2011 r. sygn. akt I OSK 426/11, publ.: LEX nr 1135982).

Podkreślenia wymaga jednakże, że o informacji przetworzonej można mówić również wtedy, gdy wniosek o udostępnienie informacji obejmuje wprawdzie informacje proste będące w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, a taką informacją

są postanowienia Sądu Najwyższego, ale rozmiar i zakres żądanej informacji przesądza o tym, że w istocie mamy do czynienia z żądaniem informacji przetworzonej. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy utworzenie zbioru informacji prostych wymaga takiego nakładu środków i zaangażowania pracowników, które negatywnie wpływa na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na podmiot zobowiązany, a w szczególności wymaga analizowania całego zbioru posiadanych dokumentów w celu wybrania tylko tych, których oczekuje wnioskodawca. Zbiór takich informacji nie stanowi informacji przetworzonej tylko wtedy, gdy jego wytworzenie nie wymusza analizowania posiadanego zasobu dokumentów i wyboru tylko niektórych dokumentów z tego zasobu według określonych kryteriów (v. wyroki NSA: z dnia 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 977/11, publ.: LEX nr 1068557 z dnia 6 października 2011 r. sygn. akt I OSK 1199/11, publ.: LEX nr 1149133). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, który podziela Sąd rozpoznający sprawę, że w pewnych przypadkach suma informacji prostych może przekształcić się w informację przetworzoną, jeżeli uwzględnienie wniosku wymaga ich zgromadzenia poprzez przegląd materiałów źródłowych, w których są zawarte, a ilość informacji prostych jest znaczna i angażuje po stronie organu znaczne środki i zasoby. Przetworzenie informacji nie zawsze należy utożsamiać zatem z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji (v. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2015 r. sygn. akt I OSK 1398/14, orzeczenia.nsa.gov.pl).

W sprawie niniejszej Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego nie wykazał w sposób bezsporny, że żądana we wniosku informacja publiczna w postaci postanowień Sądu Najwyższego wydanych po rozpoznaniu wszystkich protestów wyborczych przeciwko ważności wyborów do Parlamentu Europejskiego przeprowadzonych w dniu [...] maja 2019 r. stanowi informację przetworzoną. Ocena organu we wskazanym zakresie jest dowolna, co stanowi naruszenie przepisu art. 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przepis ten znajduje zastosowanie w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej. Z uwagi na to, że uchybienie powołanemu przepisowi prawa procesowego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, konieczne stało się wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji.

Zdaniem Sądu, jak wskazano to już wyżej, postanowienia Sądu Najwyższego, stanowią informację publiczną prostą. Podkreślić należy, że także zanonimizowane postanowienia sądu stanowią informację publiczną prostą. Samo zatem ewentualne dokonanie anonimizacji postanowienia nie jest jej przetworzeniem, a jedynie przekształceniem (v. wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 977/11, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podkreślenia wymaga jednakże, że jeżeli utworzenie zbioru informacji prostych wymaga w istocie takiego nakładu środków i zaangażowania pracowników, które negatywnie wpływa na tok realizacji ustawowych zadań podmiotu zobowiązanego,

a w szczególności, gdy wymaga analizowania całego zasobu posiadanych dokumentów, w celu wybrania tych, których oczekuje wnioskodawca, to wówczas można taką informację uznać za przetworzoną.

W tej sprawie jednakże Pierwszy Prezes SN powyższego nie wykazał. W decyzji stwierdzono bowiem jedynie, że wygenerowanie żądanego zbioru orzeczeń nie jest możliwe w sposób automatyczny z systemów wykorzystywanych do obsługi administracyjnej Sądu Najwyższego. Sama ta okoliczność nie przesądza o tym,

że mamy do czynienia z informacją publiczną przetworzoną. Organ wskazał wprawdzie, że spełnienie oczekiwań wnioskodawcy wymagałoby stworzenia tylko dla niego zbioru orzeczeń Sądu Najwyższego dotyczącego protestów wyborczych, ale z uzasadnienia decyzji nie wynika, jakie konkretne czynności, w odniesieniu do ilu postanowień, czy akt spraw, organ musiałby podjąć, aby żądanie zrealizować. Nadto, z uzasadnienia decyzji nie wynika, czy te ewentualnie podjęte działania, ich zakres i czas trwania byłyby tego rodzaju, że negatywnie wpłynęłyby na tok realizacji ustawowych zadań podmiotu zobowiązanego. Samo stwierdzenie w zaskarżonej decyzji, że uzyskanie żądanej informacji wiąże się z koniecznością zaangażowania określonych środków osobowych (nie wskazano jakich i w jakim zakresie) i organizacyjnych (także ich nie wskazano), trudnych do pogodzenia z bieżącą działalnością Sądu Najwyższego, nie daje podstaw do stwierdzenia, że mamy do czynienia z informacją publiczną przetworzoną.

Jeśli dla uzyskania żądanego we wniosku zbioru postanowień konieczne byłoby podjęcie przez organ działań polegających na przejrzeniu znacznej liczby akt spraw w celu odszukania żądanych postanowień, dokonanie analiz, czy nawet anonimizacji znacznej ilości orzeczeń, co bezsprzecznie wpłynęłoby negatywnie na tok realizacji ustawowych zadań SN i zostałoby wykazane, wówczas żądana informacja mogłaby być uznana za informację przetworzoną (v. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 202/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). W tej sprawie, na tym jej etapie, powyższego nie wykazano jednakże. Powyższe stanowi uchybienie również przepisowi art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nadto, w odpowiedzi na skargę wskazano, że SN publikuje wszystkie wydane przez siebie orzeczenia, a po sporządzeniu jego uzasadnienia – również uzasadnienie orzeczeń w BIP na stronie podmiotowej SN. Nie jest w świetle powyższego zrozumiałe zawarte w zaskarżonej decyzji twierdzenie, że wygenerowanie żądanego zbioru orzeczeń nie jest możliwe w sposób automatyczny z systemów wykorzystywanych do obsługi administracyjnej SN. Niezależnie od powyższego skarżący podniósł, że pod wskazanym w odpowiedzi na skargę adresem internetowym w serwisie Sądu Najwyższego udostępniany jest formularz wyszukiwania orzeczeń jedynie według sygnatury akt.

Organ ponownie rozpoznając wniosek z dnia [...] lipca 2019 r. w zakresie informacji publicznej, której udostępnienia odmówiono decyzją, obowiązany będzie dokonać wyczerpujących ustaleń w zakresie stanu faktycznego co do rzeczywistych możliwości udostępnienia żądanej informacji, a w przypadku podtrzymania twierdzenia o jej przetworzonym charakterze, organ obowiązany będzie ponownie wezwać wnioskodawcę do wykazania w zakreślonym terminie szczególnej istotności żądanej informacji dla interesu publicznego. W sytuacji, gdy w ocenie organu zachodzić będą przesłanki do wydania decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji, decyzja powinna szczegółowo wskazywać na pełne ustalenia stanu faktycznego, z których powinno wynikać, jakie czynności i obejmujące jaki zakres działań, w odniesieniu do ilu postanowień bądź akt spraw, konieczne są do podjęcia, aby udostępnić żądaną informację publiczną. Jeśli w ocenie organu dla wyszukania orzeczeń konieczne będzie np. przejrzenie określonej liczby akt spraw, należy wskazać, ile takich akt spraw wymaga przejrzenia, a następnie w odniesieniu do ilu postanowień konieczne będzie dokonanie anonimizacji. Twierdzenie, że żądana we wniosku informacja publiczna stanowi informację przetworzoną wymaga dokonania przez organ pełnej oceny, która to ocena nie może być dowolna. Ewentualne ustalenie organu, że wykonanie zadania w postaci udostępnienia żądanych postanowień SN zakłóci funkcjonowanie SN wymagać będzie wyczerpującego uzasadnienia z wykazaniem, jaka liczba pracowników zostałaby przez organ skierowana do wykonania tego zadania i przez jaki czas.

Realizacja ustawy o dostępie do informacji publicznej zawsze wiąże

się z koniecznością obciążenia określonego pracownika, czy pracowników podmiotu zobowiązanego obowiązkami w tym zakresie. Sąd Najwyższy tak, jak i inne podmioty zobowiązane do rozpatrywania wniosków o udostępnienie informacji publicznej, powinien kierować się przede wszystkim konstytucyjną zasadą dostępu do informacji (art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Ewentualne zakłócenie normalnego toku działania podmiotu zobowiązanego, z uwagi na wypełnienie obowiązku wynikającego z u.d.i.p., winno być zatem przekonująco wykazane.

Dodatkowo Sąd wskazuje, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej

nie musi odpowiadać żadnym szczególnym wymogom (także formalnym), albowiem nie stanowi on podania w rozumieniu art. 63 k.p.a. i na tym etapie, na jakim następuje udostępnienie informacji publicznej, a zatem dokonanie czynności materialno-technicznej, nie stosuje się przepisów k.p.a. Jednakże, wówczas, gdy podmiot zobowiązany na gruncie u.d.i.p., zmierza do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, a zatem zamierza wydać akt administracyjny, do którego stosuje się k.p.a., obowiązany jest zbadać, czy wniosek wszczynający to postępowanie jest podpisany i czy nie zawiera innych braków formalnych (v. wyrok WSA w Warszawie

z dnia 23 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 570/15, orzeczenia.nsa.gov.pl). Odmowa udostępnienia informacji publicznej wiąże się z koniecznością dysponowania przez organ wnioskiem, który spełnia wymogi formalne, w tym zawiera podpis (art. 63 § 3, § 3a k.p.a.). Sąd podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 16 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 1002/09, iż Kodeks postępowania administracyjnego ma zastosowanie do całego procesu wydawania decyzji, a więc także do kwestii usuwania braków formalnych wniosku o dostęp do informacji publicznej, o ile zobowiązany organ zmierza do wydania takiej decyzji (orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a., jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Brak spełnienia wymagań podania określonych w art. 63 k.p.a. (czy to wniesionego osobiście, drogą pocztową, czy też w formie dokumentu elektronicznego), oczywiście po wezwaniu przez podmiot rozpatrujący wniosek o udostępnienie informacji publicznej do jego uzupełnienia

w wyznaczonym terminie, powoduje, że podmiot zobowiązany nie ma podstaw do wydania kwalifikowanego aktu administracyjnego na podstawie art. 16 u.d.i.p. Decyzję administracyjną, o której mowa w art. 16 u.d.i.p. można bowiem wydać tylko wówczas, gdy podmiot zobowiązany dysponuje podaniem spełniającym wymogi określone w art. 63 k.p.a. Tylko wówczas uzasadnione jest – z punktu widzenia istoty dostępu do informacji publicznej (założeniem ustawodawcy było niezwłoczne udostępnienie żądanej informacji bądź udostępnienie jej bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni) oraz na gruncie procedury administracyjnej – wydanie kwalifikowanego aktu, jakim jest decyzja. W sytuacji bowiem, gdy udostępnienie informacji publicznej może nastąpić niezwłocznie (art. 10 ust. 2 u.d.i.p.) ustawodawca nie wymaga nawet pisemnego wniosku. Odmowa jednak udostępnienia informacji publicznej wiąże się z koniecznością dysponowania przez organ wnioskiem, który spełnia wymogi formalne, w tym zawiera podpis (art. 63 § 3, § 3a k.p.a.). Jeśli zatem organ ponownie rozpoznając sprawę zmierzał będzie do wydania decyzji administracyjnej należy wezwać Fundację [...] do podpisania wniosku z dnia [...] lipca 2019 r. przez osobę uprawnioną.

Odnosząc się do pozostałych kwestii poruszonych przez skarżącego, wskazania wymaga, że sprawa niniejsza nie dotyczy ważności wyborów, co trafnie wskazał Pierwszy Prezes SN w odpowiedzi na skargę. W sprawie nie budziło wątpliwości,

że przedmiotem skargi jest decyzja Pierwszego Prezesa SN z dnia [...] września 2019 r., a podnoszenie w piśmie z [...] grudnia 2019 r. zagadnienia bezczynności organu strona wiązała z kwestionowaniem uprawnień do działania przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego. Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Decyzja nie narusza przepisów o właściwości, nie zaszła przesłanka braku podstawy prawnej, czy rażącego naruszenia prawa, ani żadna inna przesłanka wskazana w art. 156 k.p.a. Decyzja została podpisana przez osobę uprawnioną, tj. Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, na podstawie art. 14 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym. Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu "niewyłączenia od rozpatrywania sprawy pracownika", które to żądane dotyczyło rozpatrywania sprawy przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, Sąd wskazuje, że przepis art. 24 k.p.a. o wyłączeniu pracownika od udziału w postępowaniu w sprawie nie odnosi się do piastuna organu (v. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010 r. sygn. I OPS 13/09, orzeczenia.nsa.gov.pl). Podstawy do wyłączenia organu od załatwienia sprawy są ściśle określone w art. 25 k.p.a. Strona nie wykazała

w tej sprawie, aby wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 25 § 1 k.p.a., stanowiące podstawę do wyłączenia organu. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji publicznej podlega wyłączeniu od załatwienia sprawy dotyczącej interesów majątkowych: 1) jego kierownika lub osób pozostających z tym kierownikiem

w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3; 2) osoby zajmującej stanowisko kierownicze w organie bezpośrednio wyższego stopnia lub osób pozostających z nim w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego, jak w punkcie drugim wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy. Do kosztów tych sąd zaliczył uiszczony wpis sądowy od skargi w wysokości 200 zł.

-----------------------

12