Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 178/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-05-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Odrzucono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. S. na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu działki nr ewid.[...], obręb L., gm. L. postanawia 1. odrzucić skargę 2. zwrócić Skarżącemu uiszczony wpis od skargi w kwocie [...]zł.


UZASADNIENIE

Sygn. akt IV SA/Po [...]

Uzasadnienie

Rada Miasta podjęła w dniu 06 grudnia 2018 r. uchwałę Nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu działki nr ewid.[...] obręb L..

Uchwała ta, została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez S. S., który wniósł o stwierdzenie nieważności ww. uchwały w całości. Zaskarżonej uchwale skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 1 u.p.z.p. poprzez podjęcie jej z naruszeniem obowiązujących postanowień Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy L. określonych uchwałą Nr [...] Rady Miasta z dnia 29 grudnia 2011 r. w sprawie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy L., ze zmianami.

W skardze wskazano, że S. S. jest właścicielem zabudowanej nieruchomości w L. obejmującej działkę nr [...], dla której Sąd Rejonowy w N. T. , IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o nr [...] Nieruchomość ta znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie działki nr [...], której dotyczy skarżona uchwała. Zatem ewentualna realizacja inwestycji zgodnie z założeniami uchwalonego dla tej działki planu zagospodarowania przestrzennego przez właściciela działki nr [...], będzie miała bezpośredni negatywny wpływ na zakres i sposób wykonywania prawa własności działki nr [...] należącej do skarżącego. Wpływ ten będzie w szczególności spowodowany lokalizacją na działce objętej planem obiektu handlowego wielkopowierzchniowego oraz parkingu. Podkreślić przy tym należy, że stanie się to przyczyną zwiększenia ruchu na ulicach dojazdowych do działki nr [...], ale również zwiększy poziom immisji oddziałujących bezpośrednio na nieruchomość skarżącego (w szczególności hałasu).

Mając na względzie, że uchwalenie przedmiotowego planu zagospodarowania przestrzennego daje właścicielowi nieruchomości objętej planem, w stosunku nieruchomości skarżącego, możliwości szerszego wykonywania swego prawa własności, nie może ulegać wątpliwości, że skarżona Uchwała godzi w interes prawny skarżącego.

W odpowiedzi na skargę Rada Miasta wniosła o odrzucenie skargi, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku o oddalenie skargi. Organ wskazał, że wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu skargi nieruchomość skarżącego tj. działka nr [...] nie leży w bezpośrednim sąsiedztwie działki objętej planem tj. działki nr [...]. Położenie nieruchomości względem siebie obrazuje mapka stanowiąca załącznik do odpowiedzi na skargę.

W ocenie organu Skarżący nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały. Przede wszystkim skarżący nie wskazuje konkretnego przepisu prawa materialnego, z którego interes ten wynika. Ponadto powołuje się jedynie na przewidywane w przyszłości, hipotetyczne okoliczności takie jak zwiększenie ruchu oraz poziomu hałasu, które mogą ale nie muszą zaistnieć.

Aktualność interesu prawnego oznacza, że w dacie wejścia w życie uchwały interes ten w danej sytuacji faktycznej i prawnej obiektywnie istnieje. Wymóg ten wiąże się z "realnością" interesu prawnego. Powinien on rzeczywiście istnieć we wskazanej dacie. Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani też hipotetyczny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega odrzuceniu.

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 roku, poz. 2188 ze zm.) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie zaś do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. – dalej jako: p.p.s.a.) przedmiotowy zakres kontroli sądów administracyjnych obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.) oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.).

Z kolei w myśl art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Przepisem szczególnym w rozumieniu przywołanego powyżej art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. jest niewątpliwie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 994 ze zm. – dalej jako: u.s.g.).

Wymaga w tym miejscu podkreślenia, że z dniem 1 czerwca 2017 r. na podstawie art. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postepowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935 – dalej jako: ustawa nowelizująca), ustawodawca dokonał zmiany brzmienia przywołanego powyżej przepisu, znosząc tym samym obowiązek uprzedniego bezskutecznego wezwania organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Zgodnie z treścią art. 17 ust. 2 ustawy nowelizującej przepisy art. 52 i art. 53 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą oraz przepis art. 101 ust. 1 u.s.g. w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. po dniu 1 czerwca 2017 r. (art. 18 ustawy nowelizującej).

Przedmiotem niniejszej skargi jest uchwała Rady Miejskiej we L. z dnia 06 grudnia 2018 r. Nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Stosownie do art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

Dla skutecznego wywiedzenia skargi konieczne jest legitymowanie się interesem prawnym. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem na stronie skarżącej spoczywa obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, a nie w przyszłości, naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia. Wnosząc skargę strona skarżąca musi wykazać, że istnieje związek pomiędzy jej prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżonym aktem, polegający na tym, że narusza on jej interes prawny lub uprawnienia (por. wyrok WSA w Białymstoku z 9 września 2004 r., sygn. akt II SA/Bk 364/04; wyrok WSA w Krakowie z dnia 12 października 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 528/09; postanowienie WSA w Szczecinie z dnia 11 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 1518/15).

Ponieważ do wniesienia skargi nie legitymuje stan jedynie zagrożenia naruszeniem, stąd w skardze należy wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę (wyrok NSA z 4 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1563/04; wyrok NSA z 22 lutego 2006 r. sygn. akt II OSK 1127/05).

Źródłem interesu prawnego lub uprawnienia jest norma prawa materialnego. Naruszenie tego interesu następuje wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący. Naruszenie interesu prawnego musi powodować dla strony skarżącej negatywne konsekwencje prawne.

Istotne też jest, że od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który nie upoważnia do zaskarżania aktów organów administracji, a który występuje wówczas, gdy określony podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany sposobem uregulowania danej kwestii, jednakże poprzez dane uregulowanie nie dochodzi do naruszenia przepisu prawa materialnego czy formalnego dotyczącego jego sytuacji prawnej.

W ocenie Sądu, skarżący nie wykazał, aby kwestionowana przez niego uchwała Rady Miejskiej we L. naruszała jego interes prawny lub uprawnienie.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że kryterium naruszenia interesu prawnego, na którym oparta została legitymacja do wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy, nakazuje przyjmować, że akt ten musi naruszać interes prawny skarżącego, określany jako interes własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego. Stąd też ze skargą może wystąpić, co do zasady, podmiot, który wykaże związek pomiędzy przysługującym mu, chronionym przez przepisy prawa materialnego (względnie procesowego lub ustrojowego), interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 98/12). Kryterium interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., musi być oceniane w płaszczyźnie materialnoprawnej i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, a zaskarżonym aktem. Skarga wniesiona na podstawie ust. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma więc charakteru skargi powszechnej (actio popularis), co oznacza, że nawet sprzeczność aktu organu gminy z prawem nie daje uprawnienia do jej wniesienia. Składający skargę musi w pierwszej kolejności wskazać na normę prawa administracyjnego materialnego, z którego swój interes prawny wywodzi (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 1 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1209/13, 22 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 2236/12, 12 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 1761/12, 7 marca 2013 r. sygn. akt II GSK 1374/11, 10 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 2349/14 – Orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że Skarżący upatruje naruszenia jego interesu prawnego i uprawnień przez przedmiotową uchwałę, poprzez wprowadzenie w sąsiedztwie jego nieruchomości ewentualnej możliwości realizacji inwestycji w postaci sklepu wielkopowierzchniowego, co wpłynie na zmianę sposobu zagospodarowania i korzystania z nieruchomości sąsiednich. Zdaniem Skarżącego stanie się to przyczyną zwiększenia ruchu na ulicach dojazdowych do działki nr [...], ale również zwiększy poziom immisji oddziałujących bezpośrednio na nieruchomość skarżącego (w szczególności hałasu).

W tym miejscu należy jeszcze raz stanowczo podkreślić, że skarżący na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. musi wykazać się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, nie w przyszłości, naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia.

Skarżący, mimo argumentu narażenia na ewentualne zwiększenie hałasu i innych uciążliwych immisji, w żaden sposób nie wykazał, aby ustalenia zaskarżonego aktu skutkować miały naruszeniem obowiązujących norm w zakresie hałasu. Z punktu widzenia oceny naruszenia przysługującego skarżącemu prawa własności istotne jest to czy doszło do przekroczenia ustanowionych w tym zakresie norm i czy nastąpiło ograniczenie w tym zakresie przysługującego skarżącemu prawa.

Skarżący nie wykazał też, aby naruszenie uprawnień, na które wskazuje miało charakter realny, a nie jedynie hipotetyczny. Naruszenie interesu prawnego podmiotu składającego taką skargę musi mieć przy tym charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Uchwała, czy też konkretne jej postanowienia, muszą więc naruszać rzeczywiście istniejący w dacie podejmowania uchwały interes prawny skarżącego. Naruszenie interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. musi dotyczyć interesu aktualnego, nie zaś przyszłego i ewentualnego (patrz wyrok NSA z dnia 10 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 2349/14, Legalis Numer 1245329, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 września 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 416/17, LEX nr 2364317).

Końcowo wskazać należy, iż żaden właściciel nieruchomości planując jej wykorzystanie, określoną zabudowę, inwestycję, rodzaj działalności gospodarczej nie ma zagwarantowanej przepisami niezmienności otoczenia. Należy mieć też na uwadze prawo do zagospodarowania nieruchomości, należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Prawo własności nie jest prawem bezwzględnym i absolutnym. Doznaje ono bowiem w określonych sytuacjach ograniczeń. Ingerencja w sferę prawa własności musi pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia. Takimi przepisami ustawowymi dającymi podstawę do ograniczenia prawa własności są m.in. regulacje zawarte w przepisach u.p.z.p. upoważniające gminy do uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (art. 3 ust. 1). Z istoty planowania przestrzennego wynika zatem, że plan miejscowy może ograniczać prawo własności nieruchomości i prawo użytkowania wieczystego.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skoro skarżący nie wykazał, by poprzez podjęcie zaskarżonej uchwały nastąpiło naruszenie jego interesu prawnego lub uprawnienia, nie mógł skutecznie wnieść skargi do sądu administracyjnego w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.

Z powodu braku legitymacji skargowej w niniejszej sprawie Sąd nie miał podstaw do dokonania merytorycznej kontroli zaskarżonej uchwały, dopiero bowiem naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę na uchwałę rady gminy, otwierałoby drogę do merytorycznego rozpoznania skargi (por. m.in. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2008 r., II OSK 1765/07, publ.: LEX nr 437511).

Z tego powodu w niniejszej sprawie Sąd orzekając w trybie art.58 § 3 P.p.s.a. skargę odrzucił i to na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a.. O zwrocie opłaty sądowej orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.