Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 828/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Łoboz WSA Paweł Darmoń po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 listopada 2021 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2021 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy powiększenia odszkodowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 30 czerwca 2020 r., znak [...] Starosta [...] na podstawie art. 12 ust. 4a, 4f i 5, art. 18 ust. 1, 1e i 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1474 z późn. zm.) orzekł o odmowie powiększenia odszkodowania ustalonego decyzją Starosty [...] z dnia 30 września 2019 r. znak [...] o 5% wartości nieruchomości z tytułu jej wydania zgodnie z art. 18 ust. 1e ww. ustawy.

W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia 30 września 2019 r. znak: [...] Starosta [...] orzekł: w punkcie 1 o ustaleniu odszkodowania na rzecz: [...] Spółka z o.o., w wysokości [...] zł z tytułu wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz za części składowe znajdujące się na przedmiotowej nieruchomości oznaczonej jako działki: nr [...] o pow. 0,1981 ha, nr [...] o pow. 0,0155 ha oraz nr [...] o pow. 0,0095 ha, obr. [...]. ewid. N. H. m. K., przejętej z mocy prawa na własność Gminy K., na podstawie decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia 30 marca 2018 r., znak [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (dalej ZRID) pn.: "Budowa wiaduktu nad torami, łączącego ul. [...] w K. z drogą powiatową nr [...] w miejscowości B. - D. wraz z przebudową przyległego układu drogowego (...), w punkcie 2 o wypłacie odszkodowania w wysokości [...] zł w całości na rzecz ww. spółki oraz w punkcie 3 i 4 o sposobie wypłaty odszkodowania ustalonego w punkcie 1.

W ww. decyzji nie zawarto rozstrzygnięcia w zakresie zastosowania art. 18 ust. 1e ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Na konieczność wyrzeczenia w tym zakresie zwrócił uwagę Wojewoda w decyzji z dnia 24 lutego 2020 r. znak [...], którą umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji z dnia 30 września 2019 r.

Organ wskazał, że decyzji Starosty [...] z dnia 30 marca 2018 r., znak: [...] nadano rygor natychmiastowej wykonalności, a więc zastosowanie ma przepis art. 18 ust. 1e pkt 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Na podstawie zwrotnych potwierdzeń odbioru zawiadomienia o wydaniu decyzji ustalono, że [...] Sp. z o.o. odebrały zawiadomienie w dniu 4 kwietnia 2018 r. Wobec powyższego kwalifikowany termin do wydania działek: nr [...], nr [...] oraz nr [...] przez poprzedniego właściciela upłynął w dniu 4 maja 2018 r. Pismem z dnia 7 stycznia 2019 r. znak: [...] Zarząd Dróg Powiatu K. poinformował, że nie jest w posiadaniu dokumentów dotyczących przekazania przedmiotowej działki. Dopiero pismem z dnia 28 lutego 2019 r. [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. złożyła oświadczenie o gotowości do wydania przedmiotowej nieruchomości.

Odwołanie od w/w decyzji złożyła spółka [...]" Spółka z o.o. z siedzibą w K., kwestionując założenie, że to na stronie spoczywa inicjatywa do wydania nieruchomości. Jak podkreślono w odwołaniu, spółka była gotowa wydać wywłaszczoną nieruchomość ab initio, natomiast nie otrzymała żadnego żądania w tym zakresie. Organ nie wyjaśnił czy Zarząd Dróg Powiatu K. zwracał się o wydanie działki i czy napotkał opór ze strony byłego właściciela.

Wojewoda decyzją z dnia 28 kwietnia 2021 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca

1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 256) uchylił w całości zaskarżoną decyzję i orzekł o odmowie powiększenia o 5% wartości prawa użytkowania wieczystego odszkodowania ustalonego decyzją Starosty [...] z dnia 30 września 2019 r. znak [...] na rzecz [...] Spółka z o.o. z siedzibą w K. z tytułu wydania nieruchomości oznaczonej jako działki ewidencyjne: nr [...] o pow. 0,1981 ha, nr [...] o pow. 0,0155 ha i nr [...] o pow. 0,0095 ha, obr. [...]. ewid. N. H., m. K., na podstawie art. 18 ust. 1e ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że rozstrzygnięcie organu I instancji, w zakresie w jakim stwierdza ono brak podstaw do powiększenia odszkodowania na podstawie art. 18 ust. 1e, było prawidłowe. Zawiadomienie o wydaniu decyzji Starosty [...] znak [...] z dnia 30 marca 2018 r. o zezwoleniu na realizację drogi: "Budowa wiaduktu nad torami, łączącego ul. [...] w K. z drogą powiatową nr [...] w miejscowości B. i D. wraz z przebudową przyległego układu drogowego (...)", dla [...]" Spółka z o.o. z siedzibą w K. zostało odebrane przez ww. spółkę w dniu 4 kwietnia 2018 r. Ze względu na fakt, iż decyzji nadany został rygor natychmiastowej wykonalności, to termin 30 dni na wydanie nieruchomości rozpoczął swój bieg 5 kwietnia 2018 r., zaś dobiegł końca z upływem 5 maja 2018 r. (art. 111 § 2 Kodeksu cywilnego). Tym samym oświadczenie o gotowości do wydania nieruchomości złożone pismem z dnia 28 lutego 2019 r. było spóźnione.

Organ II instancji uznał zarzuty odwołania za bezzasadne. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych wskazał, że literalne rozumienie przepisu art. 18 ust. 1e ww. ustawy wskazuje, że "wydanie" wymaga podjęcia działania czy też dokonania jakiejkolwiek czynności, która mogłaby być zrozumiana, jako przejaw woli wydania nieruchomości. Przy takim rozumieniu "wydania" oczekiwać należałoby od dotychczasowego właściciela nieruchomości, aby w jakikolwiek sposób uzewnętrznił swoją wolę wydania, chociażby miała to być czynność jednostronna. Były właściciel winien zatem wykazać się aktywnością i uzewnętrznić wolę wydania nieruchomości inwestorowi przez przeniesienie posiadania, w tym dobrowolne opuszczenie nieruchomości i umożliwienie inwestorowi korzystania z nieruchomości połączone przynajmniej z poinformowaniem inwestora o tym fakcie. Takie rozumienie kwestii "wydania" nie akceptuje samej tylko biernej gotowości do wydania nieruchomości, ale wymaga aktywności. Zgodne jest to z przyjętą przez sądownictwo cywilne definicją "wydania rzeczy" rozumianą jako nie tylko przeniesienie posiadania, ale realne zaoferowanie i zapewnienie możliwości odebrania rzeczy, niezależnie od tego, czy druga strona przyjęła rzecz do dyspozycji. Ponadto stanowisko dotychczasowego właściciela winno być odpowiednio widoczne oraz rzeczywiste. Wydanie nie oznacza bezczynności byłego właściciela nieruchomości lub biernego oczekiwania na działanie inwestora. Pasywna postawa właściciela nie może uzasadniać przyznania dodatkowego odszkodowania wynikającego z art. 18 ust. 1e ustawy.

Wskazując, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym przesłanki do uzyskania podwyższonego o 5% odszkodowania są spełnione także wtedy, gdy bez czynienia przez byłego właściciela nieruchomości przeszkód, dochodzi do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez zarządcę drogi, zanim dotychczasowy właściciel zostanie zawiadomiony o wydaniu decyzji rodzącej obowiązek wydania nieruchomości, organ odwoławczy podkreślił, że wówczas istotne jest by w zakreślonym terminie doszło do objęcia nieruchomości przez zarządcę drogi (nowego właściciela). Objęcie to może polegać na wykonywaniu na nieruchomości wszelkich działań wynikających z prawa własności, w tym posiadania, używania, pobierania pożytków, przetworzenia i rozporządzania rzeczą. Z akt postępowania wynika, że sytuacja taka nie miała miejsca. Potwierdziła to zresztą sama strona odwołująca wskazując w odwołaniu, że jej pismo z dnia 28 lutego 2019 r. o gotowości do wydania przedmiotowej nieruchomości, spowodowane było dotychczasową pasywną postawą inwestora.

Organ odwoławczy podkreślił, że postępowanie w sprawie wydania decyzji ZRID jest z woli ustawodawcy postępowaniem odrębnym względem postępowania odszkodowawczego. Żaden z przepisów specustawy drogowej nie nakłada na organ wydający decyzję ZRID obowiązku zawarcia w zawiadomieniu o wydaniu takiej decyzji szczegółowego pouczenia o uprawnieniach przysługujących stronie w odrębnej sprawie. Także przepisy k.p.a. regulujące obowiązki informacyjne organów administracji odnoszą się do praw i obowiązków strony w konkretnej sprawie, a nie we wszystkich, w mniejszym czy większym stopniu powiązanych ze sobą postępowań. Dla wzmocnienia swojego stanowiska organ zacytował rozważania zaprezentowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 10 maja 2018 r. sygn. akt II SA/Ol 239/18.

W konkluzji organ odwoławczy wskazał, że brak podstaw do przyjęcia możliwości zastosowania tego powiększenia, albowiem odwołująca nie podjęła w wymaganym terminie stosownych działań i nie wykonała aktywności wskazujących na gotowość wydania przedmiotowych działek na zasadach określonych w art. 18 ust. 1e ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Ponadto w przedmiotowej sytuacji nie doszło również do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez zarządcę drogi, zanim dotychczasowy użytkownik wieczysty został zawiadomiony o wydaniu decyzji rodzącej obowiązek wydania nieruchomości tj. do dnia 4 kwietnia 2018 r., ani też w kolejnych 30 dniach.

Organ zreformował decyzję organu I instancji, ponieważ decyzja organu I instancji nie zawierała prawidłowego oznaczenia strony, będącej adresatem decyzji.

Skargę na opisaną wyżej decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła [...]" sp. z o.o. z siedzibą w K., wskazując, że "zaskarża decyzję w części dotyczącej orzeczenia o odmowie powiększenia o 5% wartości prawa użytkowania wieczystego odszkodowania ustalonego decyzją Starosty [...] z dnia 30 września

2019 r. znak [...]". Strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w tym zakresie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W ocenie skarżącej spółki doszło do naruszenia prawa materialnego, a to art. 18 ust. 1e ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych w zakresie w jakim organ nie powiększył wysokości odszkodowania o kwotę równą 5% wartości prawa użytkowania wieczystego w sytuacji, gdy skarżący nie czynił żadnych przeszkód dla przekazanie władztwa faktycznego nad nieruchomością.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ bezzasadnie przyjął, że to na stronie spoczywa "inicjatywa" do wydania nieruchomości. Aby strona mogła wydać nieruchomość inwestor musi wpierw o jej wydanie się zwrócić, co jednak nigdy nie nastąpiło. Pismo z dnia 28 lutego 2019 r. które zalega w aktach było wyrazem zniecierpliwienia strony dla zupełnie pasywnej postawy inwestora, a nie zasygnalizowaniem gotowości rozumianej w ten sposób, że przed datą złożenia oświadczenia owa gotowość nie istniała. Kluczową w sprawie jest okoliczność czy inwestor napotkał na opór ze strony byłego właściciela oraz czy zwracał się o wydanie działki. Słuszność stanowiska strony skarżącej potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2019 r., sygn. I OSK 2027/18.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Do dnia wyrokowania stan epidemii nie został odwołany. Zgodnie z brzmieniem art. 15zzs4 ust.2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w brzmieniu obowiązującym od dnia 3 lipca 2021 r., wprowadzonym art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. (Dz.U.2021.1090), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID -19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, wojewódzkie sądy administracyjne przeprowadzają rozprawę wyłącznie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających prowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym, że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. W myśl art. 15zzs4 ust.3 ustawy Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W rozpoznawanej sprawie strony postępowania zostały wezwane o podanie, czy wnoszą o przeprowadzenie rozprawy zdalnej, a jeżeli tak – to o wskazanie adresu elektronicznego na platformie ePUAP - w terminie 7 dni od dnia doręczenia - pod rygorem przyjęcia, że strona nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej. Ponieważ strony, z wyjątkiem pełnomocnika organu (który wnioskował o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym), nie wykonały powyższego wezwania, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z przepisem art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.- dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).

Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji lub postanowienia bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia ( wyrok NSA z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).

Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że wydana została zgodnie z prawem.

Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody, którą odmówiono powiększenia w oparciu o przepis art. 18 ust. 1e ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1474 z późn. zm.) o 5% przyznanego odszkodowania za prawo użytkowania wieczystego w związku z przejęciem nieruchomości na podstawie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.

Rozstrzygniecie sprawy wymagało więc ustalenia, czy w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy słusznie organy uznały, że nie doszło do wydania wywłaszczonej nieruchomości w terminie określonym w art. 18 ust. 1e pkt 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. W myśl art. 18 ust. 1e pkt 1 cyt. ustawy w przypadku, w którym dotychczasowy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej odpowiednio wyda tę nieruchomość lub wyda nieruchomość i opróżni lokal oraz inne pomieszczenia niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji o której mowa w art. 17 (decyzji został nałożony rygor natychmiastowej wykonalności) wysokość odszkodowania powiększa się o kwotę równą 5% wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego. Powiększenie odszkodowania o 5% uzależnione jest więc od spełnienia dwóch warunków: wydania nieruchomości oraz zachowania 30-dniowego terminu dla dokonania tej czynności. Przesłanki te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione.

Trzeba zauważyć, że omawiany przepis kreuje po stronie wywłaszczonego podmiotu szczególne uprawnienie do uzyskania dodatkowego (podwyższonego) świadczenia odszkodowawczego w związku z dobrowolnym i niezwłocznym wydaniem nieruchomości przejętej na podstawie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Pozwala to na przyspieszenie przystąpienia do realizacji inwestycji drogowej bez konieczności stosowania środków przymusu przewidzianych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (por. art. 16 ust. 3 o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427). Pojęcie "wydania nieruchomości", jakim posłużył się w art. 18 ust. 1e ustawodawca zakłada takie postępowanie po stronie dotychczasowego właściciela (użytkownika wieczystego), które pozwala na stwierdzenie, że w sposób świadomy wyzbywa się on władztwa nad nieruchomością. Może to przejawiać się aktywnym działaniem zmierzającym do przekazanie inwestorowi nieruchomości, czego przykładem będzie złożenie stosownego oświadczenia woli czy też podpisanie protokołu zdawczo-odbiorczego. Może też mieć charakter dorozumiany, jak w sytuacji dotychczasowy właściciel (użytkownik wieczysty) toleruje faktyczne zajęcie przez inwestora terenu nieruchomości i rozpoczęcie przez niego prac budowlanych. W każdym przypadku niezbędne jest aby właściciel (użytkownik wieczysty) w sposób jednoznaczny uzewnętrznił wolę wydania nieruchomości inwestorowi. W żadnym razie nie można uznać, że wystarczające samo bierne oczekiwanie dotychczasowego właściciela/użytkownika wieczystego na zajęcie nieruchomości przez inwestora. Samo pozostawanie w przeświadczeniu, że nie będzie się czyniło przeszkód w zagospodarowaniu nieruchomości nie odpowiada jeszcze pojęciu "wydania" nieruchomości. O dorozumianym przekazaniu nieruchomości można więc mówić dopiero w sytuacji gdy inwestor obejmie nieruchomość w posiadanie, przy braku sprzeciwu ze strony wywłaszczonego podmiotu.

Prezentowany pogląd znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 stycznia 2020 r., sygn. I OSK 3776/18 wskazał: "W przepisie art. 18 ust. 1e ustawy z 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych wyraźnie jest mowa o wydaniu wywłaszczonej nieruchomości, a nie o gotowości do jej wydania. To zaś jednoznacznie przesądza o aktywnej postawie byłego właściciela tej nieruchomości. Pod pojęciem wydania nieruchomości w rozumieniu przepisu art. 18 ust. 1e specustawy drogowej należy zatem rozumieć podjęcie i ujawnienie takich czynności przez dotychczasowego jej właściciela, które zapewnią nowemu właścicielowi (inwestorowi) realną możliwość wykonywania w stosunku do niej wszelkich działań wynikających z prawa własności, a więc przede wszystkim posiadania, używania, pobierania pożytków, przetworzenia i rozporządzania rzeczą." Z kolei w wyroku z dnia 10 grudnia 2019 r., sygn. I OSK 1158/18 Naczelny Sąd Administracyjny wywodził w następujący sposób: "Skoro w treści art. 18 ust. 1e specustawy drogowej mowa jest o "wydaniu" nieruchomości w określonym terminie, to w tym terminie powinno dojść do przekazania nieruchomości inwestorowi albo w sposób wyraźny (przez złożenie stosownego oświadczenia woli), albo w sposób dorozumiany, tj. gdy właściciel nie czyni przeszkód w objęciu nieruchomości w posiadanie przez inwestora. Oczywistym jest jednak, że aby to bierne zachowanie byłego właściciela mogło skutkować otrzymaniem 5% bonusu, to konieczne jest aby w terminie określonym w tym przepisie inwestor objął nieruchomość w posiadanie. W przeciwnym wypadku nie można mówić o faktycznym wydaniu, ani o tym, że do niego doszło w przypisanym terminie. Do wydania w sposób dorozumiany nie wystarcza bowiem jedynie wola wydania po stronie wydającego. Potrzebne jest jeszcze objęcie tej nieruchomości w posiadanie przez inwestora. Dopiero wówczas można mówić o dorozumianym wydaniu (przekazaniu) nieruchomości inwestorowi." Potrzeba aktywności po stronie wywłaszczonego właściciela (użytkownika wieczystego) została również zaakcentowana w wyroku z dnia 12 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 509/16, w którym Naczelny Sąd Administracyjny podniósł: "W art. 18 ust. 1e ustawy z 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych wyraźnie stanowi się o wydaniu wywłaszczonej nieruchomości, a nie o gotowości do jej wydania, to zaś jednoznacznie przesądza o aktywnej postawie byłego właściciela tej nieruchomości."

W niniejszej sprawie niesporne jest, że w zakreślonym ustawą terminie, który upływał dla spółki w dniu 4 maja 2018 r. (prawidłowe obliczenie terminu zaprezentował organ I instancji) strona skarżąca nie złożyła oświadczenia o przekazaniu nieruchomości, nie został podpisany żaden protokół zdawczo-odbiorczy, Gmina nie objęła również nieruchomości w posiadanie. Nie ma racji skarżąca twierdząc, że przedmiotem ustaleń organów winno być, czy inwestor napotkał na opór ze strony byłego właściciela oraz czy zwracał się o wydanie działki. Omówione wyżej rozumienie sformułowania "wydanie nieruchomości" zakłada, że akt ten znajdzie odzwierciedlenie w rzeczywistości. Sąd nie neguje faktu, że być może spółka istotnie pozostawała w gotowości do wydania nieruchomości, jednak zaniechanie podjęcia czynności zmierzających do uzewnętrznienia jej woli sprawia, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że do wydania nieruchomości doszło. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 kwietnia 2019 r., sygn. I OSK 2027/18 nie potwierdził wykładni przepisu forsowanej przez stronę skarżącą. Wręcz przeciwnie, w powołanym orzeczeniu NSA uchylił wyrok Sądu I instancji i oddalił skargę na decyzję w której stwierdzono brak podstaw do powiększenia wysokości odszkodowania o kwotę 5 % wartości nieruchomości, określonej w art. 18 ust. 1e specustawy drogowej. Uzasadniając orzeczenie NSA wyraźnie wskazał, że aby bierne zachowanie byłego właściciela mogło skutkować otrzymaniem 5 % bonusu konieczne jest aby w terminie określonym w przepisie inwestor objął nieruchomość w posiadanie. W przeciwnym wypadku nie można mówić o faktycznym wydaniu, ani o tym że do niego doszło w przypisanym terminie. Natomiast cytowany w skardze fragment rozważań pochodził z wyroku Sądu I instancji, który – jak wskazano wyżej – został uchylony.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę.