Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1200/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 29, art. 30 ust. 1 pkt 1, ust. 3, ust. 4, art. 50, art. 51
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński Sędziowie WSA Paweł Zaborniak AWSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2021 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2021 r. nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego Z. P. kwotę 500 zł /słownie: pięćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "WINB", "organ odwoławczy", "organ odwoławczy") z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] nakładająca na I.P. i K.P. (dalej: "inwestorzy") obowiązek wykonania określonych czynności oraz robót budowlanych, w celu doprowadzenia budynku gospodarczego do stanu zgodnego z prawem.

W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. 2021 r. poz. 735; dalej: "k.p.a.") i art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 1333; dalej: "P.b.") w zw. z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 471).

Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB", "organ I instancji", "organ powiatowy") wszczął postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego wykonanego w konstrukcji drewnianej o wymiarach zewnętrznych 5,17m x 3,70m usytuowanego na działce nr ewid. 985/2 w miejscowości [...], stanowiącej własność I. i K.P.

Organ I instancji dwukrotnie umarzał prowadzone postępowanie, po raz pierwszy decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...], a następnie po jej uchyleniu przez organ II instancji, kolejno decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...]. Ta ostatnia decyzja również została uchylona przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...], a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania PINB. Wyrokiem z dnia 3 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 383/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił sprzeciw inwestorów od wskazanej decyzji.

Rozpatrując sprawę ponownie PINB postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...], na podstawie art. 81 c ust. 2 u.P.b., zobowiązał inwestorów do przedłożenia w określonym terminie ekspertyzy sporządzonej przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, stwierdzającą czy ww. budynek gospodarczy spełnia wymogi dotyczące bezpieczeństwa pożarowego w stosunku do granicy z działką sąsiednią, tj. działką nr ewid. 985/1, która w zależności od ustaleń winna zawierać koncepcję ewentualnych zabezpieczeń. Postanowienie to zostało następnie utrzymane w mocy postanowieniem WINB z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...].

Po przedłożeniu przez inwestorów w wyznaczonym terminie żądanej ekspertyzy PINB, podzielając zalecenia w niej zawarte, decyzją z dnia [...] maja 2021 r. nr [...], nakazał wyżej wymienionym wykonanie robót budowlanych przy budowie budynku gospodarczego, tj.:

- zabezpieczyć wszystkie elementy ściany północno-zachodniej, południowo-zachodniej i południowo-wschodniej budynku gospodarczego do stopnia nierozprzestrzeniającego ognia NRO, zaznaczając, że impregnację należy wykonać metodą powierzchniową zgodnie z zaleceniami producenta wybranego produktu przeznaczonego do zastosowań zewnętrznych oraz właściwą dla danego środka aprobatą techniczną uzyskując stopień nierozprzestrzeniania ognia dla ww. elementów lub:

- wykonać od strony działki nr ew. 985/1 ścianę oddzielenia przeciwpożarowego z materiałów niepalnych o klasie odporności ogniowej co najmniej RMI-M 60 w terminie do dnia 10 sierpnia 2021 r.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ powiatowy wyjaśnił, że w omawianym przypadku istnieje możliwość doprowadzenia robót budowlanych związanych z budową budynku gospodarczego do stanu zgodnego z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm.; dalej: "rozporządzenie"), poprzez zabezpieczenie ścian obiektów do stopnia nierozprzestrzeniającego ognia. PINB wskazał również, że nie zachodzi potrzeba wstrzymania robót budowlanych, ponieważ wszystkie roboty związane z budową ww. obiektów zostały zakończone.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł skarżący, podnosząc, że fakt budowy ww. obiektu zgłosił w dniu 15 kwietnia 2019 r. i już wtedy było widać, że jest to typowy domek letniskowy. Zaznaczył, że inwestor przedłożył zgłoszenie z dnia 30 kwietnia 2019 r., czyli 15 dni później po jego zgłoszeniu. Skarżący wskazał, że inwestor wcześniej ubiegał się o zgodę na wybudowanie sześciu domków letniskowych, lecz ze względów zalewowych jej nie otrzymał. Zarzucił również, że K.P. poświadczył nieprawdę co do terminu rozpoczęcia budowy domku, ponieważ już w marcu 2019 r. trwały prace związane z jego budową. Zakwestionował również ekspertyzę przeciwpożarową. Zdaniem skarżącego rzeczoznawca nie zauważył, że na dachu znajduje się papa. Wniósł o nakazanie rozbiórki nielegalnie wybudowanego budynku zbyt blisko granicy.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r., WINB uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i jednocześnie nałożył na inwestorów obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem ww. budynku gospodarczego, w terminie do dnia 31 sierpnia 2021 r., poprzez:

- zabezpieczenie wszystkich ścian budynku gospodarczego poprzez impregnację zewnętrznych drewnianych elementów ścian środkiem ogniochronnym przeznaczonym do zastosowań zewnętrznych do stopnia nierozprzestrzeniającego ognia (NRO), lub:

- wykonanie ściany południowo-zachodniej budynku jako ściany oddzielenia przeciwpożarowego poprzez wzniesienie na własnym fundamencie z materiału niepalnego o klasie odporności ogniowej nie niższej niż R E I 60 (materiał np. pustak gr. 24 cm, cegła pełna gr. 25 cm), wysuniętej na co najmniej 0,3 m poza lico ściany zewnętrznej z każdej strony oraz alternatywnie: wyprowadzonej ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,30 m lub zamontowanie wzdłuż południowo-zachodniej ściany oddzielenia przeciwpożarowego budynku pasa z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 1 m i klasie odporności ogniowej E I 60, bezpośrednio pod pokryciem.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że w dniu 30 kwietnia 2019 r. K.P. dokonał zgłoszenia do Starosty [...] budowy budynku gospodarczego na działce nr 985/2 w [...]. Budynek miał być usytuowany w odległości 3,50 m od granicy z działką nr 985/1. Do zgłoszenia nie wniesiono sprzeciwu. Zrealizowany budynek usytuowany jest w odległości 3,31m w narożniku północno-zachodnim i 3,38m w narożniku południowo-zachodnim od granicy pomiędzy działkami nr ewid. 985/2 i 985/1.

WINB wskazał, że w rozpatrywanym przypadku zachodzi okoliczność wskazana w § 272 ust. 1 rozporządzenia, gdyż przedmiotowy budynek gospodarczy jest usytuowany od strony granicy działki niezabudowanej oraz ściana zewnętrzna przedmiotowego budynku od granicy sąsiedniej niezbudowanej działki budowlanej nie jest ścianą oddzielenia przeciwpożarowego. W ocenie organu odległość od granicy działki niezabudowanej winna zatem wynosić co najmniej 6m. Jednocześnie WINB zaznaczył, że w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że prowadzenie robót budowlanych w oparciu o zgłoszenie, wobec którego nie wniesiono sprzeciwu, nie zwalnia inwestora od zarzutu przewidzianego w art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. W dalszej kolejności organ odwoławczy ustalił, że ze względu na moment wszczęcia postępowania, tj. zawiadomieniem z dnia 3 czerwca 2019 r., w sprawie zastosowanie znajdą przepisy obowiązujące przed dniem 19 września 2020 r.

WINB podzielił stanowisko organu powiatowego odnośnie możliwości przeprowadzenia procedury legalizacyjnej przedmiotowego budynku, wskazał jednak, że treść nałożonego zaskarżoną decyzją obowiązku jest niewystarczająca, biorąc pod uwagę treść § 272 ust 2 rozporządzenia. W ocenie organu odwoławczego, aby budynek mógł istnieć w odległości takiej jak obecnie to wszystkie jego ściany winny być zabezpieczone do stopnia nierozprzestrzeniającego ognia (NRO) lub należy wykonać ścianę południowo-zachodnią budynku od strony działki nr ew. 985/1 jako ścianę oddzielenia przeciwpożarowego. Konieczne zatem było zreformowanie zaskarżonej decyzji i wyznaczenie nowego terminu wykonania obowiązku.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżący wniósł o uchylenie opisanej wyżej decyzji organu II instancji, podnosząc, że w toku postępowania miały miejsce liczne nieprawidłowości. Skarżący przytoczył okoliczności wskazane uprzednio w odwołaniu, jak również podniósł, że nie podziela oceny odnośnie niemożności dokonania rozbiórki obiektu ze względu na zainwestowane w jego realizację środki. Podał, że kilkukrotnie bezskutecznie zwracał się do organu o wstrzymanie prac przy budowie obiektu, a ponadto inwestor działał na własne ryzyko.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W piśmie procesowym z dnia 4 sierpnia 2021 r., sporządzonym przez fachowego pełnomocnika, skarżący sprecyzował żądanie skargi, wnosząc o uchylenie wyłącznie tej części decyzji lI instancji, która nakłada na inwestorów oznaczone obowiązki, jak również wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Sformułował również kolejne zarzuty względem zaskarżonej decyzji.

Wskazał, że inwestycja stanowiąca przedmiot postępowania została przez organy błędnie zakwalifikowana jako budowa budynku, podczas gdy funkcja budynku, wynikająca jednoznacznie z jego bryły, elementów architektonicznych (w tym tarasu) oraz ulokowania przestrzennego (na działce służącej rekreacji) stanowi realizację budynku domu letniskowego, a więc budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, co generuje w stosunku do niego odmienne (zaostrzone) wymogi określone warunkami technicznymi aniżeli ma to miejsce w wypadku pozostałych budynków gospodarczych. Zaskarżona decyzja w ocenie skarżącego została wydana z naruszeniem § 3 pkt 7 rozporządzenia. Nadto z powyższych przyczyn projekt nie był badany pod względem wymogów stawianych budynkom rekreacji indywidualnej, co doprowadziło do szeregu kolejnych naruszeń przepisów rozporządzenia. Skarżący podniósł, że organy w sposób niekonsekwentny sklasyfikowały inwestycję, gdyż pod względem minimalnej odległości budynku od granicy działki sąsiedniej zastosowały regulacje odnoszące się do budynków rekreacji indywidualnej, na co jednoznacznie wskazuje powołanie się na § 272 ust. 2 rozporządzenia, zaś z punktu widzenia pozostałych wymogów stawianych takiej inwestycji, liczne warunki tego rodzaju zabudowy konsekwentnie pominięto. Również pomimo tego, że postępowanie dowodowe organ zarządził w kierunku wykazania warunków z art. 272 § 2 rozporządzenia, to swoje rozważania co do odległości budynku od granicy, sprowadził do oceny przesłanek z art. 271 ust. 1 i § 272 ust. 1. Zdaniem skarżącego organ nieprawidłowo odstąpił też od wydania postanowienia wstrzymującego roboty budowlane. Poza tym organ nieprawidłowo uznał o zastosowaniu w sprawie przepisów sprzed 19 września 2020 r., ponieważ postępowanie nie zostało wszczęte tak jak to wskazał organ zawiadomieniem z dnia 3 czerwca 2019 r., lecz żądaniem skarżącego wniesionym w dniu 15 kwietnia 2019 r. Również sentencja decyzji nie odpowiada w ocenie skarżącego wymogom rozstrzygnięcia w rozumieniu art. 107 § 1 pkt 5 i art. 107 § 2 k.p.a.

W piśmie procesowym z dnia 27 października 2021 r. inwestorzy odnieśli się do stawianych zarzutów. Wskazali, że sporny budynek jest domkiem gospodarczym zbudowanym w miejsce poprzedniego takiego budynku, który był mniejszy i z uwagi na zbyt małe rozmiary nie pozwalał na przechowywania wszystkich sprzętów. Podnieśli, że nigdy nie mieli zamiaru budowania dodatkowego domku letniskowego, ani też sześciu domków letniskowych, nie podejmowali żadnych działań mających służyć takiemu celowi. Inwestorzy zaznaczyli, że prace budowlane rozpoczęli zgodnie ze zgłoszeniem, a wszelkie wcześniejsze działania były wyłącznie pracami przygotowawczymi do budowy. Zakwestionowali również zarzuty podniesione przez pełnomocnika w piśmie procesowym z dnia 4 sierpnia 2021 r., wskazując, że zarzuty te opierają się jedynie na niezweryfikowanych twierdzeniach skarżącego. Zaznaczyli, że lokalizacja budynku została wymuszona zalewowym charakterem działki. Wyjaśnili, że poprzednio zlokalizowany budynek gospodarczy położony był w tym samym miejscu, jednak miał mniejszą kubaturę i został tak usytuowany właśnie z uwagi na to, iż ten fragment działki jest terenem niezalewowym i odrolnionym dla tego właśnie celu. Podkreślili również, że przepisy nie zabraniają sytuowania tego typu obiektów na działkach rekreacyjnych. Wskazali na brak jakiegokolwiek dowodów na to, że domek gospodarczy pełni czy kiedykolwiek pełnił funkcję rekreacyjną i ma być przeznaczony na pobyt ludzi. Z tego powodu przedstawione w ww. piśmie zarzuty są ich zdaniem całkowicie chybione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, jak wynika z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli w tym zakresie Sąd uchylił zarówno zaskarżoną decyzję, jak również decyzję organu I instancji z uwagi na uchybienie przepisom prawa procesowego, jak i materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w sprawie nałożenia na K. i I.P. określonych obowiązków, celem doprowadzenia zrealizowanego na podstawie zgłoszenia budynku do zgodności z prawem, na podstawie art. 50 i 51 P.b.

Jak ustaliły organy i co w sprawie nie budzi wątpliwości budynek jest konstrukcji drewnianej, ma wymiary zewnętrzne 5,17 mx 3,70 m. W swoim obrysie posiada taras o wymiarach 3,00 mx 1,05 m od strony usytuowanego na tej samej działce budynku mieszkalnego oraz taras o wymiarach 5,17 mx 0,70 m od strony wejścia do budynku. Konstrukcja budynku ustawiona jest na legarach o przekroju 5 cm x 8 cm zamontowanych do stóp fundamentowych Ø 150 osadzonych w gruncie. Dach jest konstrukcji drewnianej krokwiowej, dwuspadowy, pokryty blachą. Budynek znajduje się w odległości 3,31 m w narożniku północno – zachodnim i 3,38 w narożniku południowo -zachodnim od granicy pomiędzy działkami 985/1 i 985/2 oraz w odległości 9,70 m od budynku mieszkalnego usytuowanego na tej samej działce. Najbliższa działka sąsiednia tj. działka 985/1 to działka niezabudowana należąca do skarżącego.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że realizacja budynku wymagała zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno - budowlanemu. Wynika to z art. 29 P.b. w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 P.b.

1. Pozwolenia na budowę nie wymaga budowa:

2) wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki;

2a) wolno stojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej, rozumianych jako budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać jednego na każde 500 m2 powierzchni działki.

Zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 i 4 budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. b-d, pkt 1a-2b, 3, 3a, 9, 11, 12, 14, 16, 19, 19a, 20b oraz 28- art. 30 ust. 1 pkt 1 P.b.

Niezależnie zatem od kwalifikacji przedmiotowego budynku jako gospodarczego, czy letniskowego, co budziło w sprawie wątpliwości, przystąpienie do jego realizacji w każdym przypadku wymagało zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno -budowalnemu.

W sprawie bezsporne jest, że zgłoszenia dokonano w dniu 30 kwietnia 2019 r. a także to, że organ administracji architektoniczno -budowlanej nie zgłosił sprzeciwu.

Zasadnicze wątpliwości Sądu budzi natomiast kwestia, czy budynek ten został zrealizowany przed, czy po zgłoszeniu.

Reglamentacja procesu budowlanego polega między innymi na obowiązku uzyskania przed jego rozpoczęciem pozwolenia na budowę bądź dokonania zgłoszenia na realizację określonych robót budowlanych. Warunkiem legalności takiego procesu jest w przypadku pozwolenia na budowę uzyskanie decyzji, w przypadku zgłoszenia upływ terminu do złożenia przez organ sprzeciwu – 21 dni, bądź wydania przez organ zaświadczenia o nie zgłaszaniu sprzeciwu przed upływem tego terminu.

Od spełnienia zadość tym wymogom zależy tryb prowadzenia postępowania naprawczego, na wypadek, gdyby wykonane pracy okazały się niezgodne z przepisami prawa, warunkami technicznymi, bądź też generowały istnienie niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzi.

O ile w przypadku dopełnienia wymogu dokonania zgłoszenia lub uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy jest tryb uruchamiany na podstawie art. 50 i 51 P.b., o tyle realizacja inwestycji bez zawiadomienia właściwych organów jest samowolą budowlaną objętą procedurą z art. 48 P.b.

Z utrwalonego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądu wynika, że zgłoszenie wykonania określonych robót budowlanych i brak sprzeciwu właściwego organu wyłącza co do zasady ustalenie, że roboty te były wykonywane w warunkach uzasadniających stosowanie art. 48 Prawa budowlanego, chyba że rzeczywistym zamiarem inwestora jest obejście przepisów o uzyskaniu pozwolenia na budowę (por. wyroki NSA z dnia 28 kwietnia 2004 r., sygn. akt OSK 108/04; z dnia 28 kwietnia 2006 r., sygn. akt II OSK 791/05; z dnia 7 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1052/05; z dnia 12 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 604/06; z dnia 29 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 119/07 wszystkie powołane w sprawie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych orzeczenia.nsa.gov.pl).

W sprawie organy obu instancji przyjęły, że budynek został zrealizowany na podstawie zgłoszenia dokonanego Staroście [...] w dniu 30 kwietnia 2019 r., do którego organ nie złożył sprzeciwu. Zdaniem organów realizację inwestycji inwestorzy rozpoczęli po dniu 13 maja 2021 r., w którym to dniu organ wydał zaświadczenie, że nie wnosi sprzeciwu.

Informacjom tym przeczy skarżący wskazując, że realizacja budynku nastąpiła znacznie wcześniej, o czym zawiadomił organy w dniu 15 kwietnia 2019 r. wnosząc o wstrzymanie prowadzenia nielegalnych prac na nieruchomości 985/2.

Kwestia ta w ocenie Sądu nie została wyjaśniona. Organy bezkrytycznie oparły się na zapewnieniach inwestorów, że do realizacji budynku przystąpiono po wydaniu przez organ zaświadczenia o nie zgłaszaniu sprzeciwu. Tymczasem twierdzenia inwestorów i dokonane na ich podstawie ustalenia organów nie wytrzymują krytyki w konfrontacji z twierdzeniem skarżącego, że do realizacji budynku doszło wcześniej i znajdującym się w aktach pierwszym zgromadzonym w sprawie dokumentem tj. zawiadomieniem skarżącego z dnia 15 kwietnia 2019 r. o nielegalnym prowadzeniu prac na działce nr 985/2.

Z akt spawy nie wynika by bezpośrednio po wniesieniu tego zawiadomienia organ nadzoru budowlanego podjął jakiekolwiek czynności w celu zweryfikowania wskazanych informacji i ustalenia czy w rzeczywistości jakieś prace były już wykonywane na terenie tej nieruchomości. Kontrola na gruncie została przeprowadzona w dniu 23 maja 2019 r., kiedy budynek już stał.

Kolejne karty akt administracyjnych zawierają dopiero dokumenty związane ze złożonym przez inwestorów zgłoszeniem organowi architektonicznemu, które dokonane zostało w dniu 30 kwietnia 2019 r.

Jako rażące Sąd ocenia takie postępowanie organów, które pomimo dokonania zawiadomienia o ewentualnej samowoli budowlanej w dniu 15 kwietnia 2019 r. nie podejmują żadnych czynności w tej sprawie, co wynika z akt, a dopiero po dokonaniu prac, po zgłoszeniu przez inwestorów w dniu 30 kwietnia 2019 r. i nie wniesieniu przez organ sprzeciwu, podejmują czynności mające na celu sprawdzenie prawidłowości dokonanych robót.

W sytuacji spornych interesów uczestników postępowania poprzestanie na twierdzeniu jednych nie może zostać uznane za wiarygodne, zwłaszcza w sytuacji braku, poza zwykłym zapewnieniem, jakichkolwiek dowodów na ich potwierdzenie.

Na organach nadzoru budowlanego, jak na każdym organie administracyjnym spoczywa obowiązek działania w sposób uzasadniający zaufanie do organów państwa, prawidłowe wykonywanie czynności oraz dążenie do wyjaśnienia okoliczności faktycznych. Rozpoznając sprawę organy są obowiązane zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy i na jego podstawie ocenić twierdzenia stron, zeznania świadków, czy wyjaśnienia złożone przez uczestników postępowania, dając wiarę tym, na które pozwala materiał dowody. Strony mają prawo oczekiwać, że postępowanie zostanie przeprowadzone szybko a jednocześnie wnikliwie, i że organ swoim działaniem będzie dążył do wyjaśnienia wynikającej z art. 7 k.p.a. prawdy obiektywnej.

W niniejszej sprawie te gwarancje nie zostały zachowane. Jak wyjaśnić przeprowadzenie oględzin w lipcu 2019 r., gdy zawiadomienie miało miejsce w kwietniu 2019 r. Zrodziło to uzasadnione wątpliwości skarżącego ale również Sądu co do prawidłowości podejmowanych czynności, w aspekcie obejścia przepisów dotyczących zgłoszenia.

Celem wyjaśnienia tych kwestii organ zobowiązany będzie do przeprowadzenia postępowania dowodowego, w tym chociażby przesłuchania świadków, na których skarżący wskazywał na rozprawie przed Sądem, bądź poprzez sięgnięcie do zdjęć terenu dostępnych drogą internetową, które pozwolą na odtworzenie stanu z chwili dokonania przez inwestorów zgłoszenia i zweryfikowanie twierdzeń, co do tego, że na dzień zgłoszenia nie rozpoczęto prac przy realizacji budynku.

Mając to wszystko na uwadze Sąd uchylił zarówno zaskarżoną decyzję, jak też decyzję organu I instancji, co znajduje uzasadnienie w treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200, 205 § 1 i 209 p.p.s.a.