Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1160/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), , Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2013 r. sprawy ze skargi G. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego skargę oddala


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2013r. Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) dalej k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania G. Z., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2012r., znak: [...], umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie budowy linii energetycznej 15 kV, przebiegającej przez działki o nr ew. [...],[...],[...]w miejscowości [...], gmina [...].

Postępowanie administracyjne wszczęte zostało na wniosek G. Z., właściciela działek nr ew. [...],[...],[...],[...]w miejscowości [...], który zażądał likwidacji linii energetycznych przebiegających przez jego działki.

Zdaniem G. Z. napowietrzna linia elektryczna słupowa 15kV wybudowana została samowolnie.

Organ I instancji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził zgodnie z wnioskiem G. Z. z dnia 09.05.2011r. inicjującym wszczęcie postępowania w omawianej sprawie, stosowne czynności wyjaśniające mające na celu ustalenie legalności i zgodności wybudowania z przepisami prawa linii energetycznej 15 kV, przebiegającej przez działki o nr ew. [...],[...],[...] w miejscowości [...], gmina [...].

W dniu [...].10.2012r. przeprowadzono wizję w terenie, w wyniku której stwierdzono, że przez działki nr ew. [...],[...],[...], przebiega linia 15kV. Linia wybudowana jest na słupach żelbetowych ażurowych. Słupy usytuowane są na działce: nr ew. [...]szt. + [...] szt. słup odłączny, nr ew. [...] szt., nr ew. [...] szt. słup rozkraczny. Nie stwierdzono występowania zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia.

W tym samym dniu przeprowadzono rozprawę administracyjną z udziałem stron i świadków zgłoszonych przez G. Z.. Świadkowie potwierdzili lata budowy i modernizacji przedmiotowych linii elektroenergetycznych. Nie posiadali natomiast wiedzy odnośnie legalności budowy tych linii.

W oparciu o zebrany materiał dowodowy w sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego doszedł do przekonania, że linia 15 kV została wybudowana legalnie w 1954r. w procesie powszechnej elektryfikacji kraju, jednakże w zasobach archiwalnych nie zachowały się dokumenty dotyczące budowy tej linii. W roku 1974 dokonano przebudowy w/w linii, co potwierdzają dokumenty prawno - techniczne z tego okresu, wskazując tym samym na legalność powstania linii 15 kV.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał w uzasadnieniu swojej decyzji, że w dniu [...] .06.2012r. do inspektoratu wpłynęło pismo [...] S.A. przekazujące kopie dokumentów dotyczące linii 110kV relacji [...]i linii 15kV relacji [...] m. innymi:

Decyzja Powiatowej Rady Narodowej w [...] Nr [...] zatwierdzającej w dniu [...].10.1973r. plan realizacyjny (usytuowania) remontu kapitalnego linii napowietrznej 15kV [...] ([...]) oraz projektu obiektów budowlanych.

Decyzja Powiatowej Rady Narodowej w [...] zatwierdzającej w dniu [...] .10.1973r. plan realizacyjny remontu kapitalnego linii napowietrznej 15kV [...] ([...]), plan usytuowania obiektów budowlanych.

Protokół z dn. [...].09.1963r. odbioru linii 15 kV w miejscowości [...]-[...].

Protokół z dn. [...].03.1974r. odbioru linii niskiego napięcia 220/380V w miejscowości [...] do 5 odbiorców.

Protokół z dn. [...].12.1974r. odbioru po remoncie kapitalnym linii 15 kV.

Szkice sytuacyjne przebiegu trasy linii 110 kV i 15 kV.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że rozpatrując sprawę zgodnie z wnioskiem, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, nie można uznać badanej inwestycji liniowej 15 kV jako samowoli budowlanej. Organ nie stwierdził również naruszenia przepisów ustawy Prawo budowlane. W związku z powyższym, zdaniem organu, postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe i należy je umorzyć.

W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy, a umorzenie postępowania było zasadne. Przedmiotowa linia energetyczna została wybudowana legalnie. Biorąc pod uwagę, że linia była wybudowana w latach pięćdziesiątych, organ odwoławczy uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zaszły podstawy do zastosowania art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. (tj. orzeczenia o przymusowej rozbiórce przedmiotowej inwestycji), jak też art. 40 w/w ustawy (tj. wydania nakazu wykonania określonych zmian lub przeróbek z uwagi na niezgodność wykonanych prac z przepisami), gdyż sporna linia energetyczna nie powstała w warunkach samowoli budowlanej. Ponadto stwierdził, że sporna inwestycja nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Nie stwierdzono również naruszenia innych przepisów ustawy Prawo budowlane, w związku z czym postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć.

Odnosząc się do argumentacji G. Z., zawartej w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania przedstawiciele [...] bucja S.A. przedłożyli szereg dokumentów, które świadczą i potwierdzają jednoznacznie, iż przedmiotowa linia była projektowana, powstała oraz została oddana do użytkowania w latach 50 - tych XX w i modernizowana w latach siedemdziesiątych.

W ocenie organu odwoławczego, PINB w [...], prowadząc postępowanie, dopełnił wszelkich starań, by wyjaśnić rzeczywisty stan faktyczny sprawy. Wskazać w tym miejscu należy, odpowiadając na argumenty zawarte w odwołaniu, że organ powiatowy w celu wyjaśnienia podnoszonych przez skarżącego zarzutów przeprowadził dokładne postępowanie wyjaśniające, tj. przeprowadził oględziny oraz rozprawę administracyjną z udziałem stron i świadków, występował o stosowne dokumenty do właściwych podmiotów, a także kilkakrotnie zwracał się o zajęcie stanowiska w sprawie przez [...] S.A., a o każdej podejmowanej czynności informował strony postępowania. W związku z czym nie można stwierdzić, aby doszło do naruszenia przez PINB w [...] art. 6, 7, 8, 9, 10, 11, 75, 77 Kpa. Organ odwoławczy wyjaśnił także, że w zaskarżonej decyzji organu powiatowego nie zachodzą przesłanki wskazujące na naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a., decyzja bowiem zawiera wszelkie niezbędne elementy przewidziane w § 1 oraz prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne.

Odnosząc się zaś do lokalizacji spornej linii i wyjaśnień [...] S.A. w tym zakresie, iż dokumentacja projektowa opracowywana w tamtym czasie nie pozwalała na precyzyjne określenie przebiegu linii energetycznych, zauważył, że zgodnie z obowiązującymi w chwili budowy przepisami ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974r. Nr 38, poz. 229) w rozdziale 8 o utrzymaniu obiektów budowlanych właściciel nie był zobligowany do przechowywania przez okres istnienia obiektu dokumentów związanych z jego realizacją. Wskazać trzeba, że obecnie obowiązujące przepisy nakładają na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek przechowywania przez okres istnienia obiektu określonych dokumentów, w tym pozwolenia na budowę.

Organ odwoławczy podniósł również, że osoba zainteresowana w wykazaniu samowolnej budowy jak i samowolnej zmiany usytuowania inwestycji może dowodzić tego faktu wszelkimi możliwymi środkami dowodowymi zgodnie z art. 75 i nast. Kpa. W przedmiotowej sprawie nie przedstawiono dowodów stwierdzających zarówno samowolną budowę linii energetycznej 110 kV, przebiegającej przez działki o nr ew. [...],[...].[...],[...]w miejscowości [...], gmina [...] jak i samowolną zmianę jej lokalizacji. W ocenie organu ciężar udowodnienia pewnych kwestii spoczywa nie tylko na organie ale również na podmiocie, który wywodzi z tych okoliczności określone skutki.

W skardze skierowanej do Sądu strona skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 10 w zw. z 140 kpa poprzez niezawiadomienie strony o możliwości zapoznania się z materiałem przed wydaniem decyzji, skutkujące pozbawieniem strony prawa czynnego udziału w postępowaniu, stanowiące rażące naruszenie prawa, art. 7, 77 § 1, 75 § 1, art. 80, 107 § 3 w zw. z art. 140 kpa polegające na:

ustaleniu stanu faktycznego w oparciu o lakoniczny protokół z oględzin sporządzony przez organ I instancji, naruszający ponadto przepis art. 68 § 2 kpa z uwagi na brak podpisu pełnomocnika skarżącego, uczestniczącego w czynności oraz brak wpisu odnośnie ewentualnej przeszkody w złożeniu podpisu,

ustaleniu stanu faktycznego na podstawie protokołu z rozprawy przeprowadzonej przez organ I instancji, z pominięciem pełnomocnika skarżącego,

braku ustaleń, czy roboty budowlane wykonane są zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i warunkami decyzji o pozwoleniu na budowę,

bezpodstawnym ustaleniu, nie mającym oparcia w dokumentach zebranych w postępowaniu, że na przedmiotową budowę wydano pozwolenie na użytkowanie,

niedopuszczeniu z urzędu dowodu w postaci dokumentacji z przeprowadzanych remontów i konserwacji linii, na okoliczność stanu technicznego,

niedopuszczeniu z urzędu dowodu w z książki obiektu budowlanego na okoliczność stanu technicznego

nieustaleniu przesłanek z art. 37 ust. 1 ustawy prawo budowlane z dnia 24.10.1974r. w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy prawo budowlane z 07.07.1994r.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzj ii wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnych tylko w oparciu o kryterium legalności, a więc zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi przez Sąd następuje więc jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły i w związku z tym skarga nie mogła zostać uwzględniona.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie budowy linii energetycznej 15 kV, przebiegającej przez działki o nr ew. [...],[...],[...]w miejscowości [...], gmina [...].

Z uwagi na zakończenie spornej budowy przed dniem 1 stycznia 1995 r., zasadnie organy orzekające w sprawie uznały, że zarzut wszczynający postępowanie administracyjne o samowoli budowlanej winien być rozpatrywany w trybie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., a to z uwagi na normę intertemporalną, zawartą w art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego. Zgodnie z powołanym art. 103 ust. 2, przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, a więc przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Ustalenia co do czasu realizacji przedmiotowych linii znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy oraz w zeznaniach świadków, złożonych w postępowaniu w pierwszej instancji. Również strona skarżąca nie kwestionuje ustalonego w toku postępowania czasu realizacji inwestycji, domaga się natomiast rozbiórki linii napowietrznej 15 kV przebiegającej przez działki o nr ew. [...],[...],[...] w miejscowości [...], gmina [...] jako inwestycji wybudowanej w warunkach samowoli budowlanej. Poza sporem jest również fakt usytuowania linii napowietrznej na w/w działkach należących do strony skarżącej.

Stosownie do treści art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. -Prawo budowlane, stanowiącego podstawę prawną rozstrzygnięć podjętych w niniejszej sprawie, obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Z treści przytoczonego przepisu wynika, że warunkiem zastosowania przez organ administracji instytucji przymusowej rozbiórki obiektu, przewidzianej w tym artykule, jest równoczesne wystąpienie dwóch przesłanek: braku zgodności obiektu budowlanego lub jego części z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy oraz powodowanego przez ten obiekt niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Przedstawiciele [...] S.A. przedłożyli również szereg dokumentów oraz planów usytuowania obiektów budowlanych, którego integralną część stanowią załączniki (szkice koncepcyjne projekt, indywidualne obiektów: ideogramy urządzeń sieci uzbrojenia terenu 1:5000), protokół wraz z dokumentacją techniczną z odbioru przedmiotowej linii z dnia [...].09.1963r. oraz protokół odbioru po remoncie z dnia [...].12.1974r., w którym zanotowano, że w ramach remontu wymieniono słupy drewniane na żelbetonowe, żerdziowe ZN 10 - 91 sztuk, ZN 12 - 57 sztuk, BSW - 14 - 1 sztuk, dokonano wymiany przodów na długości 12254 m i na odgałęzieniach 588 m, zamontowano odłączniki, wykonano uziemienia, wymieniono izolację linii na nieprzemijalną na całej trasie linii, linia wykonana w układzie płaskim, wykonana zgodnie z dokumentacją.

W/w dokumenty te świadczą i potwierdzają iż przedmiotowa linia była projektowana i powstała w latach 50-60, zaś w roku 1974 roku została wyremontowana oraz zmodernizowana.

Organy I i II instancji zasadnie przyjęły, iż w związku z faktem, że linia elektroenergetyczna 15 kV posadowiona została w latach pięćdziesiątych i modernizowana w latach siedemdziesiątych na podstawie decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Gospodarki Komunalnej Przestrzennej, Ochrony Środowiska i Komunikacji w [...] z dnia [...].10.1973r., znak: [...] zatwierdzającą plan realizacyjny - remontu kapitalnego linii 15 kV we wsi [...], powiat [...].

Wprawdzie w złożonej przez inwestora dokumentacji brak jest decyzji o pozwoleniu na budowę z lat pięćdziesiątych omawianej inwestycji to w świetle zebranego materiału dowodowego nie można uznać jej za samowolę budowlaną, a w konsekwencji nakazanie jej rozbiórki jest nieuzasadnione.

Wyjaśnić należy w tym miejscu, iż uprzednio obowiązujące przepisy nie nakładały na inwestora, właściciela czy też zarządcę obiektu budowlanego obowiązku przechowywania dokumentów związanych z budową. Zdaniem organu odwoławczego zgromadzone w sprawie dokumenty świadczą o legalnym przeprowadzeniu inwestycji, tj. budowy przedmiotowej linii napowietrznej wysokiego napięcia. Istotne jest to, iż z uwagi na brak odnalezienia decyzji o pozwoleniu na budowę, dla ustalenia istnienia takiej decyzji posłużono się dowodami pośrednimi, w wyniku czego nie stwierdzono w niniejszej sprawie braku wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, ale wskazano na brak możliwości jej odnalezienia. Powyższe upoważnia do przyjęcia, iż przedmiotowa inwestycja nie stanowi samowoli budowlanej.

W kontekście zebranego materiału dowodowego, w tym dokumentacji technicznej, nie można zarzucić wadliwości w ustaleniu organów nadzoru budowlanego, iż inwestor nie dopuścił się żadnej samowoli budowlanej, a roboty budowlane wykonał zgodnie z dokumentacja techniczną, co leżało u podstaw umorzenia postępowania prowadzonego na podstawie art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. Skoro inwestor nie dopuścił się samowoli budowlanej - brak było podstawy prawnej do nakazania rozbiórki, czego domagają się skarżący.

Odnosząc się do zarzutów Skarżącego co do naruszenie art. 7, 77 § 1, 75 § 1, art. 80, 107 § 3 k.p.a oraz niezbadania przez organ II instancji stanu technicznego linii i stwarzanego rzekomo przez nią zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia, wskazać należy, iż zarzuty te również są chybione. Zdaniem Sądu, organ II instancji uznał dowód z oględzin przeprowadzonych w toku postępowania pierwszoinstancyjnego i wnioski z niego płynące za wystarczające w tej mierze. Słusznie organ II instancji przyjął, iż sam fakt posadowienia na nieruchomości linii elektroenergetycznej nie powoduje konsekwencji w postaci zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Dla wykazania takiego faktu należałoby udowodnić, że linia ta wybudowana została niezgodnie z wiedzą techniczną lub też, że jest uszkodzona czy też eksploatowana w nieprawidłowy sposób. W niniejszej sprawie okoliczności takie nie zachodzą, a z całą pewnością takich okoliczności Skarżący w toku postępowania nie wykazał.

Również w ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego, prowadząc postępowanie, dopełnił wszelkich starań by wyjaśnić rzeczywisty stan faktyczny sprawy. Wskazać w tym miejscu należy, że organ powiatowy w celu wyjaśnienia podnoszonych przez skarżącego zarzutów przeprowadził postępowanie wyjaśniające, tj. przeprowadził oględziny oraz rozprawę administracyjną z udziałem stron i świadków, występował o stosowne dokumenty do właściwych podmiotów, a także kilkakrotnie zwracał się o zajęcie stanowiska w sprawie przez [...] S.A., a o każdej podejmowanej czynności informował strony postępowania. W związku z czym nie można stwierdzić, aby doszło do istotnego mającego wpływ na wynik sprawy ,naruszenia przez PINB w [...] art. 6, 7, 8, 9, 10, 11, 75, 77 Kpa. Zasadnie organ odwoławczy wyjaśnił stronie odwołującej się, że w zaskarżonej decyzji organu powiatowego nie zachodzą przesłanki wskazujące na naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a., decyzja organu I instancji bowiem zawiera wszelkie niezbędne elementy przewidziane w § 1 oraz prawidłowe uzasadnienie faktyczne jak i prawne. Również decyzja organu II instancji w sposób jasny i niebudzący wątpliwości wyjasnia przesłanki braku możliwości zastosowania art. 37 Prawa budowlanego z 1974r.

Podnieść także należy, że ocena zgromadzonego materiału w sprawie nie była dowolna, a zastosowanie i wykładnia przepisów rozporządzenia były prawidłowe.

Nie można zatem uznać za naruszenie zasad sporządzania decyzji I instancji, jeżeli jej uzasadnienie powołując się na wyniki oględzin i ustaleń organu opiera na nich rozstrzygnięcie. Natomiast w decyzji II instancji, która rozstrzyga sprawę wywołaną odwołaniem, organ szczegółowo wyjaśnia te kwestie które podnoszone są w odwołaniu. Organ odniósł się do najistotniejszych kwestii, dlatego zdaniem Sądu, obowiązek rozpoznania odwołania i sporządzenia uzasadnienia decyzji został wykonany przez odniesienie się do zarzutów odwołania, nie można zatem zarzucić, że organ administracji nie działał w tym zakresie prawidłowo.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które Sąd ma obowiązek badać z urzędu skargę należało oddalić.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji