Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1765/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 200 ust. 3
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym
article: par. 12
journal: Dz.U. 2007 nr 1 poz 3
law: Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 grudnia 2006 r. w sprawie studiów doktoranckich prowadzonych przez  jednostki organizacyjne uczelni
article: art. 151, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska sędzia NSA Ewa Dzbeńska sędzia del. NSA Wiesław Morys (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Małgorzata Kamińska po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2012 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 kwietnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Wr 2/12 w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium doktoranckiego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Wr 2/12, oddalił skargę K. G. na decyzję Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia [...] października 2011 r. w przedmiocie odmowy przyznania stypendium doktoranckiego.

Przedstawiając w uzasadnieniu stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, iż Prorektor ds. Nauczania Uniwersytetu Wrocławskiego decyzją z dnia [...] października 2009 r., powołując się na art. 200 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), zwanej dalej ustawą, oraz § 3 ust. 5 Regulaminu przyznawania i wypłacania stypendiów doktoranckich w Uniwersytecie Wrocławskim, stanowiącego załącznik do Zarządzenia nr 93/2007 Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 7 listopada 2007 r., zwanego dalej Regulaminem, nie przyznał K. G. stypendium doktoranckiego. Uzyskała ona bowiem 23 punkty i zajęła 30 miejsce w postępowaniu rekrutacyjnym. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 200 ust. 3 ustawy oraz § 3 ust. 5 Regulaminu, organ ten utrzymał w mocy wcześniejszą swą decyzję. W motywach rozstrzygnięcia wskazał, że uzyskana przez odwołującą się liczba 23 punktów z postępowania rekrutacyjnego (skorygowana po uwzględnieniu zarzutów co do poprawności oceny odpowiedzi testowych) była niewystarczająca dla pozytywnej opinii Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej i przyznania stypendium doktoranckiego. Organ wskazał, iż w odniesieniu do doktorantów pierwszego roku studiów nie mogą być stosowane zawarte w § 12 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 grudnia 2006 r. w sprawie studiów doktoranckich prowadzonych przez jednostki organizacyjne uczelni (Dz. U. z 2007 r. Nr 1, poz. 3 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem, kryteria realizacji programu studiów i nałożonych obowiązków, dlatego przyjęto jako miernik oceny wynik postępowania konkursowego.

Uwzględniając skargę K. G. na powyższą decyzję ostateczną, w której zarzuciła ona naruszenie prawa materialnego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia i prawa procesowego, a to art. 6, art. 7, art. 77, art. 136 k.p.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 15 lipca 2010 r., sygn. akt IV SA/Wr 171/10, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1272 ze zm.), dalej P.p.s.a., uchylił obie opisane powyżej decyzje. W uzasadnieniu orzeczenia wskazał, że z powołanych jako podstawa prawna decyzji przepisów art. 200 ust. 3 ustawy oraz § 3 ust. 5 Regulaminu nie wynikają przesłanki przyznania stypendium doktoranckiego, w szczególności nie wskazują one, by wystarczające kryterium rozstrzygnięcia stanowiły wyniki postępowania rekrutacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny uwzględniając skargi kasacyjne wniesione od tego wyroku przez obie strony, wyrokiem z dnia 29 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1775/10, uchylił go i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W jego motywach uznał za słuszny zarzut niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego, w tym co do ilości uzyskanej przez skarżącą punktów w postępowaniu rekrutacyjnym. Za zasadne uznał również zarzuty Rektora Uczelni odnoszące się do braku rozważenia przez Sąd podstawy prawnej decyzji, bowiem wyraził pogląd, że stosowanie zasad sprecyzowanych w Regulaminie mogłoby się okazać niewystarczające dla oceny wniosków doktorantów pierwszego roku studiów. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego należy mieć też na uwadze prognozy zawodowe doktoranta. Formułując wytyczne polecił, by przy ponownym rozpoznawaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny przede wszystkim ocenił prawidłowość ustalenia stanu faktycznego sprawy, następnie ustosunkował się do treści skargi, w tym zarzutów dotyczących niekonstytucyjności powołanych w decyzji przepisów oraz wskazał te normy prawne, które stanowią prawidłowe podstawy do wydawania decyzji o przyznaniu lub odmowie przyznania spornego stypendium, i dopiero na tej podstawie ocenił zgodność z prawem zaskarżonej decyzji.

Mając na względzie wyżej przywołane wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2011 r., sygn. akt IV SA/Wr 75/11, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. Obszernie uzasadniając to rozstrzygnięcie Sąd wskazał, że rozpoznając wniosek skarżącej o przyznanie stypendium doktoranckiego organ powołał się na przepisy, z których nie wynikają przesłanki przyznawania stypendium. Innych przepisów prawa materialnego organ nie przywołał, jak też w zapadłych decyzjach nie zawarł rozważań prawnych, co stanowi ich wadę w postaci naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. W jego ocenie organ winien mieć na uwadze w zakresie trybu, warunków, wysokości i kryteriów przyznawania stypendiów doktoranckich przesłanki ustanowione w rozporządzeniu. Regulamin nie ma oparcia prawnego, gdyż ustawa nie zawiera upoważnienia do jego wydania, zaś Minister Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki, jako organ upoważniony do wydania rozporządzenia wykonawczego przez art. 201 ustawy, nie był władny dokonać dalszego przekazania tego upoważnienia innemu podmiotowi. Nadto zwrócił uwagę na to, że skarżąca nie kwestionowała ostatecznie ilości uzyskanych punktów w postępowaniu rekrutacyjnym. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ art. 77 k.p.a. przez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w sprawie Sąd uznał, że skarżąca nie wskazała dowodów, które jej zdaniem organ winien był dopuścić, czego nie uczynił, w związku z czym ocena zasadności przez Sąd w/w zarzutu nie jest możliwa. Sąd nie odniósł się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 2, art. 7, art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, a to z tego względu, że skarżąca nie sprecyzowała na czym owo naruszenie miałoby polegać. Polecił organowi rozpoznać sprawę w oparciu o przepisy ustawy i rozporządzenia. Dlatego na zasadzie m.in. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Rozpoznając ponownie sprawę Prorektor Uniwersytetu Wrocławskiego decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., Nr [...], po raz kolejny odmówił przyznania stypendium doktoranckiego K. G. W jej uzasadnieniu wskazał, że decyzja wydawana w tej materii ma charakter uznaniowy i poza stwierdzeniem istnienia formalnych przesłanek określonych w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie studiów doktoranckich uczelnia musi posiadać możliwości finansowe dla wypłacania stypendiów. Zauważył, że nie istnieje realna możliwość zastosowania kryteriów określonych w przywołanym powyżej rozporządzeniu dla doktorantów rozpoczynających swoje studia.

Strona wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzuciła rażące naruszenie przepisów zarówno prawa materialnego, jak i procesowego, w szczególności art. 7, art. 77 k.p.a., oraz art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podała, że w toku postępowania postulowała uzupełnienie materiału dowodowego poprzez:

- zobowiązanie kierownika studiów doktoranckich do sporządzenia opinii, o której mowa w § 13 ust. 4 rozporządzenia w sprawie studiów doktoranckich,

- włączenie w poczet materiału dowodowego "oceny przebiegu studiów doktoranckich",

- włączenie w poczet materiału dokumentów innych doktorantów, którzy otrzymali stypendium,

- wyłączenie z akt sprawy dokumentów dotyczących postępowania rekrutacyjnego,

- wyłączenie z akt sprawy projektu decyzji przedłożonego przez kierownika studiów doktoranckich o odmowie przyznania stypendium doktoranckiego,

czego organ nie wykonał. Podkreśliła, że decyzja w sprawie stypendium doktoranckiego ma charakter związany, zatem przy spełnieniu warunków określonych w § 12 rozporządzenia Rektor jest zobowiązany przyznać to świadczenie. Naprowadziła na okoliczności potwierdzające spełnienie przesłanek z tego przepisu oraz na fakt przyznania stypendium innym doktorantom będącym w takiej samej sytuacji faktycznej i prawnej.

Rozpoznając sprawę Prorektor Uniwersytetu Wrocławskiego uzupełnił materiał dowodowy o:

- oceny przebiegu studiów doktoranckich,

- opinię kierownika studiów doktoranckich prof. dr. hab. P. M.,

- opinię promotora i opiekuna naukowego prof. dr hab. B. A.,

- opinię dr hab. L. K., wykonującej obowiązki związane z przydziałem zajęć dydaktycznych doktorantom.

Na podstawie takiego materiału sprawy decyzją z dnia [...] października 2011 r., Nr [...], utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2011 r. odmawiającą przyznania K. G. stypendium doktoranckiego. Powołał się przy tym na w/w opinie, z których wynika, że skarżąca na dzień wydania decyzji zaliczyła drugi rok studiów i ma zaawansowaną pracę doktorską na poziomie 40%. Nadto, że opublikowała dwa artykuły naukowe, a czynione przez nią postępy w studiach nie budzą zastrzeżeń przy decyzjach o zaliczaniu poszczególnych semestrów studiów. Fakty te, wobec regulacji prawnej zawartej w § 12 rozporządzenia w sprawie studiów doktoranckich, nie stanowiłyby jednak wystarczającej podstawy do przyznania skarżącej stypendium doktoranckiego w sytuacji gdyby wniosek o jego przyznanie złożyła w chwili obecnej, ponieważ stypendia są adresowane do wyróżniających się doktorantów, a do takich skarżąca nie należy. Prorektor zaakcentował, że decyzje wydawane przez uczelnię w trybie art. 107 k.p.a. są decyzjami indywidualnymi, co oznacza, że każda sprawa ma charakter odrębny i inne rozstrzygnięcia w podobnych sprawach nie mogą przesądzać o niezgodności z prawem indywidualnego aktu, jeżeli znajduje on oparcie w przepisach prawa materialnego i wydany został zgodnie z przepisami prawa procesowego. Dlatego wniosek skarżącej o włączenie do akt rozpatrywanej sprawy wniosków doktorantów o przyznanie stypendium doktoranckiego (złożonych w tym samym czasie, co podanie K. G. wraz z decyzjami o przyznaniu stypendium), nie może mieć zdaniem Prorektora żadnego wpływu na ocenę jej wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego.

W skardze na w/w decyzję skarżąca domagała się jej uchylenia z powodu naruszenia:

1. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 32 Konstytucji RP, art. 200 ust. 1 i 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i § 12, § 13 Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 grudnia 2006 r. w sprawie studiów doktoranckich prowadzonych przez jednostki organizacyjne uczelni oraz art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez ich niezastosowanie, ponieważ organ wydał decyzję o nieprzyznaniu skarżącej stypendium doktoranckiego, mimo iż nie dokonał - wbrew wytycznym zawartym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 kwietnia 2011 r. sygn. akt IV SA/Wr 75/11 - oceny wniosku K. G. w oparciu o kryteria wynikające z w/w przepisów ustawy i rozporządzenia, które winny mieć zastosowanie w sprawie, nadto nie uwzględniając pozytywnej opinii kierownika studiów doktoranckich, podczas gdy w stosunku do 21 doktorantów, którzy złożyli wniosek o przyznanie stypendium doktoranckiego w tym samym czasie co K. G. organ stypendia przyznał, co spowodowało, iż wydana decyzja jest wadliwa;

2. przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6 k.p.a., poprzez niedokonanie oceny wniosku skarżącej w kontekście kryteriów wynikających z § 12 w/w rozporządzenia, art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 78 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 136 k.p.a., ponieważ organ winien w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a czego nie uczynił, gdyż nie przeprowadził dowodów wnioskowanych przez stronę i nie dołączył do akt sprawy wniosków i decyzji 21 doktorantów, którym przyznano stypendia doktoranckie, mimo iż przedmiotem tego dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, a tylko taki sposób postępowania organu posiada przymiot praworządnego działania, art. 75 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w oparciu o niemające podstawy w obowiązujących przepisach opinie sporządzone przez prof. B. A. z dnia 22 września 2011 r. i przez dr hab. L. K. z dnia 22 września 2011 r., zawierające nieprawdziwe zarzuty, art. 8 k.p.a. i art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w sprawie i wydanie decyzji przed upływem terminu do ustosunkowania się przez stronę do zebranego materiału w sprawie, art. 12 k.p.a. ponieważ organ nie działał w sprawie szybko i wnikliwie, mimo iż sprawa była ponownie przezeń rozpatrywana, art. 107 § 3 k.p.a., albowiem uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów przewidzianych w tym przepisie, a w szczególności nie jest wiadome, jakie fakty organ uznał za udowodnione, na których dowodach się oparł, a którym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Na tych podstawach skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia [...] października 2011 r. oraz uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lipca 2011 r. i zasądzenie kosztów postępowania.

Odpowiadając na skargę Rektor Uniwersytetu Wrocławskiego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wskazał, że od 4 listopada 2011 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Nauki Szkolnictwa Wyższego z dnia 5 października 2011 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich (Dz. U. Nr 225, poz. 1351), w którym ustalił on kryteria przyznawania stypendiów doktoranckich dla doktorantów pierwszego roku studiów. I tak w § 15 ust. 2 postanowił, że stypendium doktoranckie na pierwszym roku studiów doktoranckich może być przyznane doktorantowi, który osiągnął bardzo dobre wyniki w postępowaniu rekrutacyjnym. Uregulowanie to pokrywa się z zasadami przyznawania przez Uniwersytet Wrocławski stypendiów doktoranckich doktorantom pierwszego roku studiów doktoranckich w czasie, w którym dostała się na studia doktoranckie skarżąca. Dodatkowo podniósł, że rozpatrując niniejszą sprawę i mając na uwadze art. 200 ustawy, Uniwersytet Wrocławski wziął pod uwagę fakultatywny charakter tego przepisu, zatem przyjął, że doktorant może otrzymać stypendium doktoranckie, jeżeli spełnia warunki określone w obowiązującym prawie. Należy jednak stwierdzić, iż poza warunkami formalnymi, szkoła wyższa musi posiadać odpowiednie środki finansowe, umożliwiające wypłatę stypendium. Inna interpretacja prowadziłaby w konsekwencji do tego, że liczba doktorantów przyjętych na studia wynikałaby ze stanu finansów uczelni, pozwalających przyznać stypendia doktoranckie wszystkim uczestnikom studiów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w uzasadnieniu zaskarżonego obecnie wyroku wskazał, iż regulacje dotyczące stypendium doktoranckiego w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym zawarte są tylko w przepisie art. 200. Z przepisu tego wynika, że uczestnik stacjonarnych studiów doktoranckich może otrzymywać stypendium doktoranckie (ust. 1). Przepis ten w ust. 2 określa minimalną wysokość stypendium, o którym mowa w ust. 1 stanowiąc, że nie może być ono niższe niż 60 % minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta ustalonego w przepisach o wynagradzaniu nauczycieli akademickich; w ust. 3 - właściwość rektora jako organu umocowanego do przyznania stypendium oraz okres jego pobierania i wysokość; w ust. 4 dopuszcza możliwość podejmowania przez doktorantów otrzymujących stypendium, o którym mowa w ust. 1, pracy zarobkowej wyłącznie w niepełnym wymiarze czasu pracy, a w ust. 5 wskazuje środki, z których stypendia doktoranckie są finansowane. W art. 201 ustawy ustawodawca zawarł delegację dla ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego do określenia, w drodze rozporządzenia, warunków i trybu organizowania studiów doktoranckich, ich prowadzenia i odbywania oraz trybu, warunków, wysokości i kryteriów przyznawania stypendiów doktoranckich i świadczeń pomocy materialnej dla doktorantów, wskazując w dalszej części tego przepisu materię, jaką winno regulować rozporządzenie wydane na jego podstawie. Z przytoczonych wyżej regulacji wynika m.in., że tryb, warunki, wysokość i kryteria przyznawania stypendiów doktoranckich i świadczeń pomocy materialnej dla doktorantów winny być uregulowane w akcie rangi rozporządzenia wydanego na podstawie art. 201 ustawy. Wykonując delegację Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wydał w dniu 19 grudnia 2006 r. rozporządzenie w sprawie studiów doktoranckich prowadzonych przez jednostki organizacyjne uczelni (Dz. U. z 2007 r. Nr 1, poz. 3 ze zm.). Według treści § 1, rozporządzenie to określa warunki i tryb organizowania studiów doktoranckich przez jednostki organizacyjne uczelni, ich prowadzenia i odbywania oraz tryb, warunki, wysokość i kryteria przyznawania stypendiów doktoranckich i świadczeń pomocy materialnej dla doktorantów. Problematyki stypendiów doktoranckich dotyczą przepisy § 5, § 12, § 13 i §14 tego rozporządzenia. W myśl § 12, stypendium doktoranckie może otrzymać doktorant, który terminowo realizuje program studiów doktoranckich i wykazuje się zaangażowaniem w prowadzeniu zajęć dydaktycznych lub badawczych w ramach praktyk zawodowych albo zaangażowaniem w realizację badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną uczelni. W § 13 rozporządzenie wprowadza zasadę przyznawania stypendiów na wniosek doktoranta (ust. 1), składany kierownikowi studiów doktoranckich (ust. 3) przekazywany w terminie 14 dniu rektorowi wraz z opinią kierownika studiów doktoranckich rektorowi (ust. 4), przy czym doktorant wykonujący pracę zarobkową dołącza do wniosku oświadczenie o wymiarze czasu pracy i wysokości dochodów uzyskiwanych w związku z wykonywaniem tej pracy (ust. 2). W ocenie Sądu I instancji Prorektor Uniwersytetu Wrocławskiego oparł swoją decyzję z dnia [...] października 2011 r. zarówno na art. 200 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, jak i § 12 rozporządzenia w sprawie studiów doktoranckich, czemu dał wyraz zarówno w sentencji decyzji, jak i jej uzasadnieniu. Dla wyjaśnienia sprawy w tym kierunku przeprowadził postępowanie wyjaśniające w zakresie wypełnienia przesłanek tej normy przez Skarżącą. Sąd wskazał, iż prawodawca w art. 200 w ust. 1 ustawy używa określenia "uczestnik stacjonarnych studiów doktoranckich może otrzymywać stypendium", a w ust. 3 "decyzję o przyznaniu stypendium doktoranckiego, okresie jego pobierania oraz wysokości podejmuje rektor", zatem decyzja w sprawie przyznania stypendium doktoranckiego ma charakter uznaniowy (por. też wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt IV SA/ Po 945/10). Potwierdzeniem tego stanu rzeczy jest wydane na podstawie art. 200 ust. 4 tejże ustawy rozporządzenie w sprawie studiów doktoranckich, które w § 12 wprost stanowi, że "stypendium doktoranckie może otrzymać doktorant". Uznaniowy charakter decyzji ogranicza zakres badania jej legalności do kontroli zgodności decyzji z normami dopełnienia. Sprowadza się ona zasadniczo do badania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej, zarówno przepisów szczegółowych, jak i zasad ogólnych określonych w rozdziale 2 k.p.a. W szczególności sąd kontroluje, czy w toku tego postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano zatem wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, czyli nie nosi cech dowolności. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany w kryteriach słuszności i celowości, pozostaje już poza kontrolą sądowo-administracyjną. Oznacza to, że sądowa kontrola tego rodzaju orzeczeń obejmuje samo postępowanie poprzedzające jego wydanie, ale już nie rozstrzygnięcie będące wynikiem dokonania przez właściwy organ wyboru jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy. Sąd administracyjny nie jest bowiem władny kwestionować celowości rozstrzygnięcia organu, jeżeli organ administracji państwowej wydając decyzję rozważył wszystkie okoliczności i postępowanie prowadził zgodnie z regułami k.p.a. Decyzja taka powinna być zatem skontrolowana z punktu widzenia naruszenia przepisów postępowania. Zdaniem Sądu I instancji normy te nie zostały w omawianej sprawie naruszone w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym bardziej, że Kodeks postępowania administracyjnego nie jest w omawianej sprawie stosowany wprost. Bowiem po myśli art. 207 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, do decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, jak również przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Przepis § 12 ust. 4 rozporządzenia w sprawie studiów doktoranckich stanowił, że kierownik studiów, w terminie 14 dni od otrzymania wniosku o przyznanie stypendium przekazuje go wraz ze swoją opinią rektorowi. Nie oznacza to jednak zdaniem Sądu, że rektor nie może przeprowadzić dodatkowego postępowania celem ustalenia przed podjęciem decyzji, czy wnioskodawca/doktorant wykazuje się "zaangażowaniem" przy prowadzeniu zajęć dydaktycznych lub badawczych. Co więcej, takie działania należy uznać za w pełni uzasadnione w sytuacji, gdy prawodawca wprowadza pewne kryteria, których spełnienie dopiero otwiera drogę do ewentualnego (uznaniowego) podjęcia decyzji pozytywnej. Nie można podzielić stanowiska skarżącej, że takie działanie narusza art. 6, art. 7, art. 77, art. 78, art. 80 i art. 136 k.p.a., bowiem przepis § 12 ust. 4 rozporządzenia, jako obligatoryjny element wymienia jedynie opinię kierownika studiów. Ustalenie stanu faktycznego jest obowiązkiem organu wydającego decyzję (art. 7 k.p.a.), a jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art.75 § 1 k.p.a.). Przepis art. 75 § 1 nakłada na organ administracji publicznej obowiązek dopuszczenia, jako dowodu nie tylko środków dowodowych wymienionych w zdaniu drugim, lecz "wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem". Z brzmienia tego przepisu wynika, że pod pojęciem dowodu należy rozumieć także inne dowody niewymienione wyraźnie w tym przepisie. W tym sensie trafnie stwierdza się w piśmiennictwie, że art. 75 § 1 nie zawiera zamkniętego katalogu środków dowodowych dopuszczalnych w postępowaniu dowodowym, lecz że jest to jedynie wyliczenie przykładowe, na co wskazuje użycie zwrotu "w szczególności" w zdaniu drugim tego przepisu. Trudno zaś uznać, ze zasięgnięcie opinii o doktorantce ubiegającej się o przyznanie stypendium doktoranckiego u opiekuna naukowego i osoby odpowiedzialnej za przydzielanie zajęć dydaktycznych jest sprzeczne z prawem, skoro ma na celu ustalenie stanu faktycznego niezbędnego do podjęcia decyzji. Nie można także uznać, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera elementów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Rektor przywołał w nim przepisy prawa, na których oparł swoje rozstrzygnięcie, odniósł się do całego zebranego w sprawie materiału, jak również twierdzeń i żądań Strony zawartych w odwołaniu. Powołał się na ocenę przebiegu studiów doktoranckich skarżącej oraz opinie opiekuna naukowego prof. dr hab. B. A. i Kierownika Studiów Doktoranckich [...] prof. dr. hab. P. M., a także opinię dr hab. L. K. Podkreślił, że zapoznał się również z kartami oceny przebiegu studiów doktoranckich skarżącej. Oceniając zawnioskowany przez skarżącą materiał dowodowy uznał, że dowody te, wobec regulacji prawnej zawartej w § 12 rozporządzenia, nie stanowiłyby wystarczającej podstawy do przyznania skarżącej stypendium doktoranckiego, ponieważ stypendia są adresowane do wyróżniających się doktorantów, a do takich skarżąca nie należy. Sąd uznał za prawidłowe stanowisko Rektora odnoście braku podstaw do włączenia w poczet materiału dowodowego tej sprawy dokumentów z postępowań w sprawie stypendium doktoranckich innych osób, jak również odnośnie braku podstaw do wyłączenia z materiału dowodowego dokumentów dotyczących postępowania rekrutacyjnego. Odnośnie tego pierwszego wniosku stwierdził, że każda sprawa ma charakter indywidualny i niczym nieuzasadnione, a wręcz sprzeczne z prawem byłoby włączanie akt innych osób, bowiem art. 73 k.p.a. stanowi, że jedynie Strona ma prawo wglądu do akt sprawy. Skarżąca nie była stroną w postępowaniach dotyczących innych doktorantów, zatem nie może domagać się do nich wglądu, ani tym bardziej żądać ich włączenia do przedmiotowej sprawy. Odnośnie zaś drugiego żądania stwierdzić należy, że skoro materiały dotyczące postępowania rekrutacyjnego były podstawą do wydania pierwotnej decyzji odmawiającej przyznania stypendium, to mimo uchylenia decyzji przez Sąd nadal stanowią materiał dowodowy sprawy choćby w zakresie histograficznym. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 8 i art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału przed wydaniem decyzji i wydanie decyzji przed upływem terminu do ustosunkowania się przez skarżącą do zebranego w sprawie materiału dowodowego uznał, iż jakkolwiek zarzut ten jest częściowo zasadny, to jednak zdaniem Sądu to naruszenie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.). Rektor wykazał się pewną niefrasobliwością wydając decyzję w następnym dniu po upływie 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału, nie przewidując, że pismo mogło zostać nadane na poczcie, wszak podkreślił Sąd, że Strona w skardze poza zarzutem naruszenia art.10 § 1 k.p.a. nie podała żadnych przesłanek wskazujących, aby to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie odniósł się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 32 Konstytucji RP, a to z tego względu, że skarżąca nie sprecyzowała na czym owo naruszenie miałoby polegać.

Dlatego oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wniosła K. G. postulując uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez:

1. błędną wykładnię art. 200 ust. 1 i 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 12 i § 13 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 grudnia 2006 r. w sprawie studiów doktoranckich prowadzonych przez jednostki organizacyjne uczelni poprzez przyjęcie, iż decyzja rektora wydawana na postawie wskazanych powyżej przepisów ma charakter decyzji uznaniowej, podczas gdy w jej ocenie decyzja ta ma charakter decyzji związanej, co nakłada obowiązek przyznania stypendium doktoranckiego, gdy ubiegający się o nie spełnia warunki uzyskania go;

2. błędną wykładnię art. 201 w/w ustawy poprzez przyjęcie, iż kryteria przyznawania stypendiów doktoranckich mogą kształtować organy uczelni, mimo iż delegacja ustawowa dotyczy wyłącznie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego;

3. błędną wykładnię § 12 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 grudnia 2006 r. poprzez przyjęcie, iż organ uczelni może stosować inne kryteria rozpoznając wniosek o przyznanie stypendium od tych, które zostały wskazane w powyższej regulacji;

4. niezastosowanie § 13 ust. 4 wskazanego powyżej rozporządzenia, zgodnie z którym wyłącznie kierownik studiów doktoranckich jest uprawniony do wydania opinii w sprawie wniosku o przyznanie stypendium;

5. niezastosowanie art. 32 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w sytuacji, gdy skarżącej odmówiono stypendium, podczas gdy 21 doktorantom, którzy złożyli wniosek stypendium to przyznano.

Zarzuciła nadto naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik postępowania poprzez:

1. nieustosunkowanie się do zarzutu podniesionego w skardze, a dotyczącego uchybienia przez organ przepisom prawa materialnego: art. 32 Konstytucji RP, art. 141 § 4 P.p.s.a. i art. 3 § 1 P.p.s.a. uznając, że skarżąca nie wskazała na czym to naruszenie miało polegać, mimo argumentacji zawartej na stronach 5-6 skargi;

2. nieustosunkowanie się do zawartych w skardze zarzutów naruszenia przez organ przepisów postępowania tj. art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 78 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 136 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 12 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. oraz stwierdzenie, iż normy te nie zostały naruszone w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie wskazując które to normy i dlaczego naruszenie ich nie ma wpływu na wynik sprawy;

3. nieustosunkowanie się do podniesionych w skardze zarzutów podważających prawidłowość opinii prof. B. A. i dr hab. L. K., co stanowi naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a., art. 3 § 1, § 2 pkt 1 P.p.s.a.;

4. nieustosunkowanie się do wniosków dowodowych skarżącej w zakresie dowodów uzupełniających takich jak e-mail K. G. z dnia 28 czerwca 2010 r., e-mail K. G. z dnia 8 lutego 2011 r., e-maila P. G. z dnia 1 lipca 2011r., co stanowi naruszenie art. 106 § 3 i § 5 P.p.s.a., gdyż przeprowadzenie tych dowodów nie spowodowałoby nadmiernego przedłużenia postępowania, a pozwoliłoby podważyć opinię dr hab. L. K.;

5. błędne przyjęcie, iż organ zastosował § 12 i § 13 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, mimo iż w uzasadnieniu decyzji wyraźnie wskazano, iż w stosunku do wniosku skarżącej złożonego w dacie przyjęcia na studia doktoranckie nie można zastosować kryteriów wskazanych w tych przepisach;

6. niezastosowanie się do wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 kwietnia 2011 r., w którym nakazano ocenić zasadność wniosku o przyznanie stypendium w zakresie trybu, warunków, wysokości i kryteriów przyznania tego stypendium w oparciu o przepisy ustawy o szkolnictwie wyższym i rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 grudnia 2006 r. dopuszczając możliwość stosowania innych kryteriów niż wskazane we wskazanej regulacji.

Składająca skargę kasacyjną zarzuciła nadto błędne i dowolne ustalenie przez Sąd stanu faktycznego, a to:

1. przyjęcie, iż skarżąca nie spełnia kryteriów zawartych w § 12 wskazanego powyżej rozporządzenia, mimo, iż z opinii kierownika studiów doktoranckich prof. P. M. wynika, iż skarżąca spełnia te kryteria, co znajduje potwierdzenie także w sporządzanych semestralnie ocenach przebiegu studiów doktoranckich, w których opiekun naukowy prof. B. A. wyrażała pozytywną opinię co do pracy naukowej, jak i pracy dydaktycznej skarżącej;

2. błędne i dowolne przyjęcie w stanie faktycznym sprawy, iż skarżąca nie wyróżnia się, mimo, iż nie wskazano kryteriów pozwalających na taką ocenę;

3. błędne i dowolne przyjęcie w stanie faktycznym sprawy okoliczności wskazanych w opiniach z dnia 22 września 2011 r. sporządzonych przez prof. B. A. i dr hab. L. K., mimo iż pozostały w opozycji do pozostałego materiału dowodowego;

4. błędne uznanie, iż organ oparł zaskarżoną decyzję o § 12 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, mimo iż w uzasadnieniu decyzji wyraźnie wskazano, iż w stosunku do wniosku skarżącej złożonego w dacie przyjęcia na studia doktoranckie nie można zastosować kryteriów wskazanych w tych przepisach;

5. błędne uznanie, iż w postępowaniu o przyznanie stypendium doktoranckiego mogą być składane inne opinie, mimo iż § 13 ust. 4 rozporządzenia mówi, iż opinię dotyczącą wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego może wydać wyłącznie kierownik studiów doktoranckich.

W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej K. G. szeroko zarzuty te umotywowała, w szczególności stwierdziła, iż Sąd I instancji naruszył przepisy art. 200 ust. 1 i 3 ustawy oraz § 12 rozporządzenia przyjmując, iż decyzja wydana na podstawie tych przepisów ma charakter decyzji uznaniowej. Zdaniem składającej skargę kasacyjną decyzja ta ma charakter decyzji związanej. Nadto zarzuciła naruszenie art. 201 w.w. ustawy poprzez błędne przyjęcie, iż kryteria przyznawania stypendiów doktoranckich mogą kształtować organy uczelni, mimo iż delegacja ustawowa do wydania rozporządzenia wykonawczego dotyczy wyłącznie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Zdaniem skarżącej naruszenie art. 32 Konstytucji RP polega na niezastosowaniu go przez Sąd I instancji w sytuacji, gdy skarżącej odmówiono przyznania stypendium, podczas gdy 21 wniosków doktorantów zostało rozpoznanych pozytywnie. W jej ocenie Sąd ten błędnie przyjął, że w postępowaniu o przyznanie stypendium mogą być składane inne opinie, skoro w § 13 ust. 4 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego mowa wyłącznie o opinii kierownika studiów doktoranckich.

Odpowiadając na skargę kasacyjną organ postulował jej oddalenie, dowodząc wydania zaskarżonego wyroku zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 grudnia 2010 r., nadto prawidłowo stosując przepis art. 200 ust. 1 ustawy. Eksponował przy tym zasadność przyjętych kryteriów oceny i konieczność uwzględnienia posiadanych środków finansowych na ten cel. Skarżąca nie uzyskała wymaganej ilości punktów, jak też nie jest wyróżniającą się doktorantką. Dlatego zaskarżony wyrok uznał za trafny, a skargę kasacyjną za chybioną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw. Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw nieważnościowych w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli wadliwe uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Powołanie się na obie podstawy kasacyjne wymusza rozpoznanie w pierwszej kolejności zarzutów procesowych, gdyż ocena trafności zastosowania czy wykładni prawa materialnego może mieć miejsce tylko po przesądzeniu poprawności ustaleń faktycznych i procedowania przez Sąd pierwszej instancji.

Zagadnienie prawidłowości ustalenia stanu faktycznego sprawy jest uzależnione od przyjętego reżimu prawnego jej rozpoznania, a w szczególności od kryterium reżimu materialnoprawnego, który przesądza o przesłankach przyznania stypendium doktoranckiego. W tej materii wiążąco (p. art. 190 P.p.s.a.) wypowiedział się zarówno Naczelny Sąd Administracyjny, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 grudnia 2010 r. polecił ocenić prawidłowość ustalenia stanu faktycznego sprawy, ustosunkować się do treści skargi i wskazać te normy prawne, które stanowią prawidłowe podstawy wydania decyzji. Nadto Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 kwietnia 2011 r., wskazując na potrzebę oceny zasadności wniosku skarżącej o przyznanie stypendium w oparciu o przepisy ustawy i rozporządzenia (p. art. 153 P.p.s.a.). Jednocześnie Sąd ten przesądził, że art. 200 ust. 3 ustawy i § 3 ust. 5 Regulaminu nie zawierają przesłanek tej oceny. Regulamin nie ma oparcia prawnego, gdyż brak jest podstaw do jego uchwalenia wobec niemożności przekazania kompetencji upoważniających Ministra do wydania rozporządzenia. W przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie obecnie rozpoznającym sprawę zasadnie uznał Sąd I instancji, że zaskarżona decyzja trafnie oparta została o przepisy wskazanego wyżej rozporządzenia, mimo iż jednoznacznie z jej treści to nie wynika. Co prawda jego § 12 nie zawiera "ostrych" kryteriów przyznawania stypendium doktoranckiego, wszak odwołuje się do oceny postępów doktoranta w zakresie realizacji programu studiów i zaangażowania w zajęcia dydaktyczne i badania naukowe. Naczelny Sąd Administracyjny w poprzednim składzie rozpatrującym sprawę wskazał na dopuszczalność prognozowania faktów i ocen w tej materii. Zatem opowiedzieć się wypada za możliwością przeprowadzenia wszelkich dowodów pozwalających na dokonanie ustaleń i ocen w tym zakresie. Przepisy ustawy, jak i rozporządzenia nie zawężają zakresu postępowania dowodowego, niepodobna też dostrzec tego rodzaju zapis w odpowiednio stosowanych przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. Dlatego zarzuty odnoszące się do przekroczenia granic postępowania dowodowego należy uznać za nietrafne, a wywody Sądu I instancji w tym przedmiocie za poprawne. Analiza zebranego materiału dowodowego przeprowadzona przez organy i zaakceptowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny jest prawidłowa. Znajdujące się w aktach opinie istotnie upoważniają do konkluzji, że skarżąca nie była doktorantem wyróżniającym się, a tylko takim w świetle wskazanych norm może być przyznane stypendium. Pojęcie "wyróżniający się" nie jest zdefiniowane, wszak należy mu przypisać ogólnie przyjęte znaczenie ponadprzeciętnych osiągnięć naukowych i edukacyjnych. Skarżąca nie wykazała wadliwości konkluzji organu i Sądu, jak też nieprawdziwości uzyskanych opinii, nie przedstawiła też przeciwdowodów, pozwalających na zakwestionowanie dokonanej oceny ich wiarygodności. Tymczasem zgodzić się wypadnie ze stanowiskiem, że decyzja wydana w tym przedmiocie ma charakter uznaniowy, o czym szerzej poniżej. Co prawda wywód Sądu I instancji o ograniczonym zakresie badania legalności takiej decyzji jest nieco przesadzony, ale ostatecznie nie wpłynęło to na wynik sprawy. Wbrew stanowisku przedstawionemu w skardze kasacyjnej powyższe kwestie zostały omówione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Zatem zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. w kontekście uchybień przez organ przepisom art. 6, art. 7, art. 77, art. 80, art. 8, art. 12 k.p.a. okazał się chybiony.

Podobnie rzecz się ma z zarzutem nieustosunkowania się Sądu meriti do wskazanego naruszenia przez organ art. 78 i art. 136 k.p.a., bo uznając sprawę za wyjaśnioną Sąd ten dał wyraz kompletności materiału dowodowego i niedostrzeżenia konieczności jego poszerzenia. To, czy omówienie owo albo zaprezentowane stanowisko jest prawidłowe czy nie, a więc czy podlega pozytywnej czy negatywnej ocenie, jest innym zagadnieniem. Nietrafny jest zarzut nieustosunkowania się Sądu Wojewódzkiego do podniesionego naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), gdyż w motywach zaskarżonego wyroku został on szczegółowo omówiony. Reasumując tę część wywodów godzi się podkreślić, że jakkolwiek uzasadnienie zaskarżonego wyroku, jak i kontrolowanych przez Sąd I instancji decyzji, nie jest modelowe, to jednak nie sposób postawić im zarzutu naruszenia przepisów postępowania mającego wpływ na wynik sprawy, który to zarzut skutkowałby wzruszeniem tychże orzeczeń.

Wskazanie przez skarżącą na pominięcie przez Sąd Instancji oceny zarzutu naruszenia przepisów Konstytucji RP, gdy wbrew jego twierdzeniu istotnie na str. 3 skargi pojawił się zarzut uchybienia jej art. 32, skoro nie zostało ono umotywowane w skardze kasacyjnej odrębnie od pozostałych zarzutów naruszenia prawa materialnego, nie mogło odnieść skutku. Poza tym w ostatecznym wyniku do naruszenia eksponowanych norm konstytucyjnych nie doszło, przeto uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Dowody prezentowane przez skarżącą w toku postępowania sądowoadministracyjnego nie zostały uznane za niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, przy czym w okolicznościach sprawy należy to stanowisko podzielić, przeto nie uchybił Sąd I instancji przepisowi art. 106 § 3 i 5 P.p.s.a. Ocena meritum zarzutów naruszenia przepisów art. 133 § 1 i art. 153 P.p.s.a. zostanie przedstawiona poniżej, jako że wkraczają one w zakres materialnoprawny orzeczenia. W tym miejscu wypada zwrócić uwagę, że w sprawie nie doszło do uchybienia art. 133 § 1 P.p.s.a., gdyż nie ma powodów do zasadnego twierdzenia, aby Sąd I instancji orzekał na innej podstawie niż akta sprawy, zaś do zamknięcia rozprawy uprawniał go stan wyjaśnienia sprawy do orzekania. W konsekwencji przyjąć należało prawidłowe ustalenie przezeń stanu faktycznego sprawy.

Zarzuty naruszenia prawa materialnego okazały się również chybione. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu dokonał prawidłowej wykładni art. 200 ust. 1 i 3 ustawy oraz § 12 rozporządzenia. Jak to już podkreślono użyte w tych przepisach zwroty nie pozostawiają wątpliwości, że decyzje w tej materii mają charakter uznaniowy. Uzyskanie stypendium jest uprawnieniem, a nie prawem podmiotowym, o czym świadczy wyraz "może". Co prawda nie zawsze jego zastosowanie w tekstach prawnych oznacza ewentualność, prawdopodobieństwo, możliwość określonego zachowania, czyli wyboru jednego z wariantów, a więc brak zobowiązania do określonego działania, bowiem w pewnych sytuacjach jest równoznaczne z takim właśnie obowiązkiem, lecz badając jego znaczenie należy oceniać użycie wyrazu w kontekście znaczeniowym brzmienia całego przepisu. W tym zakresie do głosu dochodzą też reguły wykładni prawa. W omawianym przypadku użycie wyrazu "może" oznacza możliwość, a nie obowiązek przyznania stypendium. Zatem spełnienie przesłanek z § 12 rozporządzenia nie jest równoznaczne z automatycznym uwzględnieniem żądania w tej materii, gdyż jak wynika z brzmienia art. 200 ust. 3 ustawy o jego wysokości decyduje rektor, przy czym przepis ten nie stanowi tylko normy kompetencyjnej. Taki stan rzeczy uprawnia tylko do starania się o świadczenie. Słusznie wywiódł organ orzekający w sprawie, co trafnie zaakceptował Sąd I instancji, że nie można w tym zakresie pomijać kwestii posiadanych środków, bowiem zarówno wielkość stypendiów, jak też ilość osób, które je otrzymają uzależniona jest od ilości pieniędzy przeznaczonych na ten cel. Nie ma więc racji skarżąca dowodząc, że decyzje w tym przedmiocie mają charakter związany. Niepodobna wszak zaakceptować sytuacji, w której organ przyznaje stypendium, lecz nie może go zrealizować. Zatem ustalone kryteria należy odnieść zarówno do ilości środków, jak i liczby wnioskodawców. Trzeba też zwrócić uwagę, że skarżąca kwestionując dokonaną wykładnię przywołanych przepisów nie wskazała, jakie to warunki spełniła, aby uzyskać sporne świadczenie. Wbrew twierdzeniu skargi kasacyjnej organ i Sąd wypowiadający się w sprawie nie odwołały się wprost do kryteriów sformułowanych przez organ uczelni, a powołały się na przepisy ustawy i rozporządzenia. Przy czym trzeba dodać, że jakkolwiek w dotychczasowym stanie sprawy przesądzone jest stanowisko o niedopuszczalności regulacji wewnętrznej w tym zakresie, to jednak treść § 12 rozporządzenia nie przystaje do doktorantów pierwszego roku. Jednakowoż w sytuacji skarżącej, która na dzień orzekania już nie była doktorantem pierwszego roku, przesłanki tamże wymienione mogły zostać szczegółowo zbadane. Tak też postąpił organ, który zebranymi w granicach prawa dowodami normę tę wypełnił. Przepis § 13 ust. 4 rozporządzenia nie zastrzega jako jedynego dowodu w sprawie opinii kierownika studiów, gdyż stanowi jedynie o konieczności przekazania wniosku rektorowi wraz z opinią. Przepis ten jest konsekwencją brzmienia § 13 ust. 3, który stanowi o obowiązku złożenia wniosku kierownikowi studiów doktoranckich. Jeżeli zatem uznano, że skarżąca nie spełnia przesłanek z § 12 rozporządzenia, to błędne jest sformułowanie zarzutu naruszenia art. 32 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP przez odmowę przyznania stypendium skarżącej. Eksponowanie uchybienia art. 45 ust. 1 Konstytucji jest nieporozumieniem, gdyż przepis ten zawiera gwarancje rozpatrzenia sprawy przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd – rozpatrzenia sprawiedliwego i jawnego, bez nieuzasadnionej zwłoki. Skarżąca nie podważa właściwości, niezależności, bezstronności i niezawisłości, jak też terminowości działania, jawności i sprawiedliwości. A zatem nie dowodzi naruszenia sformułowanych tamże gwarancji. Wniosek ten jest tym bardziej uprawniony, gdy zważyć, że w ramach tego zarzutu mieszczą się zarzuty naruszenia konkretnych norm prawa materialnego, których podniesienie jest wystarczające dla objęcia kontrolą tych aspektów. W przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego nie doszło do uchybienia art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, gdyż trzeba stwierdzić, że skoro jednolite kryteria zostały sformułowane i zastosowane do wszystkich wnioskodawców, to niepodobna dopatrzyć się w tym postępowaniu naruszenia zasady równości wobec prawa. Innym zagadnieniem jest to, czy kryteria te były poprawne, wszak nie można analizować obecnej sytuacji skarżącej w kontekście stanu istniejącego w dacie przyznawania stypendium wszystkim starającym się o nie. Skarżąca nie wykazała, aby 21 doktorantów, którzy uzyskali stypendium będąc w takiej samej sytuacji zostało lepiej potraktowanych, a wiec by doszło do jej dyskryminacji. Poza sporem jest, że skarżąca uzyskała mniej od nich punktów rekrutacyjnych. Toteż w ówczesnym stanie jej sytuacja była inna niż pozostałych wnioskodawców. Trzeba przy tym wskazać, że omawiana zasada chroni osoby będące w takiej samej sytuacji przed odmiennym traktowaniem. Natomiast jeżeli każda z nich znalazła się w innej sytuacji faktycznej, czy to z powodu uzyskania innej ilości punktów, czy to z uwagi na inne podstawy ocen, czy wreszcie z powodu orzekania w innym stanie prawnym, to istniały powody do zróżnicowania w zakresie ich potraktowania. Niepodobna nie dostrzegać, że w odniesieniu do skarżącej zapadło szereg rozstrzygnięć, które tę sytuację odmiennie ukształtowały.

W konsekwencji czego, prawidłowo ustalony stan faktyczny został trafnie został podciągnięty pod właściwie zastosowane normy prawa, które poprawnie zinterpretowano. Dlatego niepodobna znaleźć powodu do wzruszenia zaskarżonego wyroku, który uznał legalność zaskarżonej decyzji.

Z wyłożonych powodów skarga kasacyjna została oddalona na zasadzie art. 184 P.p.s.a.