Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1428/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6201 Prawo wykonywania zawodu lekarza, aptekarza pielęgniarki, położnej
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Rada Pielęgniarek i Położnych
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 11 ust. 2 pkt 2 i art. 7 ust. 2
journal: Dz.U. 1996 nr 91 poz 410
law: Ustawa z dnia 5 lipca 1996 r. o zawodach pielęgniarki i położnej.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Hauser Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Stahl (spr.) Sędzia del. NSA Leszek Leszczyński Protokolant Agnieszka Maszewska-Bącal po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 grudnia 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 1387/06 w sprawie ze skargi K. G. na uchwałę Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych w Warszawie z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia prawa wykonywania zawodu pielęgniarki oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 grudnia 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1387/06 w sprawie ze skargi K. G. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych w Warszawie z dnia [...] maja 2006 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia prawa wykonywania zawodu pielęgniarki, w punkcie 1) uchylił zaskarżoną uchwałę oraz poprzedzającą ją uchwałę organu pierwszej instancji, w punkcie 2) stwierdził, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się tego wyroku, w punkcie 3) zasądził od Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych w Warszawie na rzecz skarżącej kwotę 362 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że Okręgowa Rada Pielęgniarek i Położnych w Katowicach uchwałą z dnia [...] marca 2006 r., nr [...], na podstawie art. 12 ust. 1, art. 9 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 2 pkt 2 i art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz. U. nr 91, poz. 410 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie określenia standardów nauczania dla poszczególnych kierunków studiów i poziomów kształcenia (Dz. U. nr 116, poz. 1004 ze zm.) odmówiła stwierdzenia prawa wykonywania zawodu pielęgniarki K. G. W uchwale wskazano, że wnioskodawczyni nie spełnia przesłanki koniecznej do uzyskania prawa wykonywania zawodu pielęgniarki, o której mowa w art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej, tj. nie posiada dyplomu ukończenia szkoły pielęgniarskiej prowadzącej kształcenie w oparciu o obowiązujące standardy nauczania określone w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 roku w sprawie określenia standardów nauczania dla poszczególnych kierunków studiów i poziomów kształcenia. W załączniku nr 48 do rozporządzenia - w brzmieniu obowiązującym w dacie ukończenia przez wnioskodawczynię studiów - wskazano bowiem, że studia magisterskie na kierunku pielęgniarstwo trwają nie mniej niż 5 lat (10 semestrów) z łączną liczbą godzin zajęć dydaktycznych 6.100, z których 2.940 godzin winna być przeznaczona na kształcenie praktyczne (zajęcia praktyczne i praktyki zawodowe). W ocenie Okręgowej Rady z przedstawionego przez wnioskodawczynię suplementu do dyplomu ukończenia jednolitych studiów magisterskich prowadzonych na Śląskiej Akademii Medycznej w Katowicach wynikało, że te wymagania godzinowe nie zostały w trakcie prowadzonego kształcenia zachowane, zaś jako standard nauczania powołano uchwałę nr 76/2000 Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego z dnia 29 czerwca 2000 r. w sprawie określenia minimalnych wymagań programowych dla studiów magisterskich na kierunku pielęgniarstwo oraz dla studiów licencjackich na kierunku pielęgniarstwo, a także dla studiów inżynierskich na kierunku elektronika i telekomunikacja (Dz. U. MEN z 2000, nr 3, poz. 17). Zdaniem organu I instancji Śląska Akademia Medyczna w Katowicach kształcąca w zawodzie pielęgniarki powinna na bieżąco dostosowywać prowadzone kształcenie do obowiązujących standardów.

Prezydium Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych na skutek wniesionego odwołania uchwałą nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. utrzymała w mocy uchwałę Okręgowej Rady Pielęgniarek i Położnych w Katowicach. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ II instancji wskazał, iż studia ukończone przez K. G. były niezgodne z obowiązującymi standardami nauczania. Uczelnię obowiązywały standardy nauczania określone w Rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18.04.2002 r., które przewidywały 5-letnie studia obejmujące 3.500 godzin kształcenia plus 1.120 godzin praktyki. K. G. ukończyła natomiast studia, które trwały 4 lata i obejmowały 2.323 godziny. Oznacza to, że studia odbyte przez K. G. nie spełniają standardów kształcenia określonych w obowiązujących przepisach i nie mogą być podstawą do przyznania prawa wykonywania zawodu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych K. G. podniosła, iż spełniła wszystkie wymagania ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej. Jej zdaniem w dalszym ciągu obowiązuje uchwała Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego z dnia 29.06.2000 r. i standardy nauczania w niej określone są w dalszym ciągu obowiązujące.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami o samorządzie pielęgniarek i położnych, organy samorządu nie mogą ograniczyć się tylko do formalnego zebrania dokumentów wymaganych od kandydatki do zawodu, ale zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o samorządzie pielęgniarek i położnych, zobowiązane są do sprawowania nadzoru i pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu pielęgniarki. Oznacza to, że organ samorządu ma prawo ustalić, czy dyplom szkoły wyższej może być uznany za dyplom szkoły pielęgniarskiej w rozumieniu art. 7 ust. 2 i 3 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił wniesioną przez K. G. skargę, uznając ją za uzasadnioną. Uchylając zaskarżoną uchwałę oraz poprzedzającą ją uchwałę Okręgowej Rady Pielęgniarek i Położnych w Katowicach, Sąd uznał, iż akty te zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że stosownie do brzmienia art. 11 ust. 1 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej, zawód pielęgniarki i położnej może wykonywać osoba posiadająca prawo wykonywania zawodu stwierdzone przez okręgową radę pielęgniarek i położnych. Okręgowa rada pielęgniarek i położnych jest organem samorządu zawodowego i do podejmowanych przez nią uchwał m.in. w przedmiocie stwierdzenia prawa wykonywania zawodu stosuje się, zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o samorządzie pielęgniarek i położnych, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego odnoszące się do decyzji administracyjnych. Jest to norma o charakterze ogólno-kompetencyjnym dająca organom samorządu zawodowego wykonującym funkcje zlecone z zakresu administracji publicznej, podstawę do przeprowadzenia postępowania i podjęcia uchwały będącej w istocie decyzją administracyjną. Organy samorządu zawodowego w zakresie powierzonym im przez ustawę wykonują zadania zlecone z zakresu administracji publicznej i zastępując w tym obszarze władzę państwową muszą ściśle przestrzegać wyznaczonych im przepisami prawa kompetencji, których nie można domniemywać. Oznacza to, że zgodnie z art. 7 Konstytucji, mogą działać jedynie na podstawie i w granicach prawa.

Podstawę uchwał podjętych w kontrolowanym postępowaniu przez organy obu instancji stanowił art. 11 ust. 1 i 2 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej, określający warunki jakie musi spełniać osoba aby uzyskać prawo wykonywania zawodu pielęgniarki; są to:

- posiadanie obywatelstwa polskiego,

- posiadanie dyplomu ukończenia polskiej szkoły pielęgniarskiej lub odpowiednio polskiej szkoły położnych bądź uzyskany w innym państwie dyplom uznany w Rzeczypospolitej Polskiej za równorzędny, zgodnie z odrębnymi przepisami,

- odbycie wymaganego stażu podyplomowego,

- posiadanie pełnej zdolności do czynności prawnych,

- posiadanie stanu zdrowia pozwalającego na wykonywanie zawodu.

Spełnienie tych warunków jest równoznaczne z uzyskaniem prawa wykonywania zawodu. Zawód pielęgniarki może zaś wykonywać osoba posiadająca prawo wykonywania zawodu stwierdzone przez okręgową radę pielęgniarek i położnych. Taka konstrukcja art. 11 ust. 1 i 2 wskazanej wyżej ustawy oznacza, iż osobie, która spełni wszystkie wymogi określone w ust. 2, w związku z czym uzyska prawo wykonywania zawodu, nie można odmówić stwierdzenia posiadania tego prawa. Uchwała w tym przedmiocie ma więc wyłącznie charakter deklaratoryjny potwierdzający prawo wykonywania zawodu.

Jak zauważył Sąd, z akt sprawy wynika, że skarżąca wraz z wnioskiem o stwierdzenie prawa wykonywania zawodu przedstawiła dokumenty mające potwierdzać spełnienie wymagań określonych w art. 11 ust. 2 cyt. ustawy. Ani Okręgowa Rada Pielęgniarek i Położnych w Katowicach ani Prezydium Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych nie dokonały oceny przedstawionych dokumentów koncentrując się wyłącznie, w sposób zupełnie nieuprawniony, na ocenie standardów kształcenia w Śląskiej Akademii Medycznej. Stanowisko organów samorządu zawodowego kwestionujące dyplom ukończenia wyższej uczelni nie znajduje żadnego umocowania w obowiązujących w tym przedmiocie przepisach. Z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej wprost wynika, iż pielęgniarka uzyskuje kwalifikacje zawodowe po ukończeniu szkoły pielęgniarskiej, którą w rozumieniu ustawy jest m.in. wyższa szkoła prowadząca kształcenie w formie studiów magisterskich jednolitych lub uzupełniających. Żaden zaś przepis prawa nie upoważnia samorządu zawodowego do kwestionowania dyplomu wyższej uczelni, powołanej zgodnie z obowiązującymi przepisami i posiadającej uprawnienia do prowadzenia studiów wyższych. Podniesione w uzasadnieniu obu uchwał argumenty o niespełnieniu przez uczelnię wymaganych standardów nauczania, nie dają podstaw do nieuznawania indywidualnego dyplomu ukończenia takiej uczelni. Samorząd zawodowy pielęgniarek i położnych przy rozpoznawaniu indywidualnej sprawy administracyjnej nie ma uprawnień ani do oceny nauczania w szkole wyższej, ani tym bardziej do podważania otrzymanego dyplomu danej szkoły wyższej. Przepisy bowiem ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej nie dają podstawy do przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu wykazania, iż poziom nauczania w danej uczelni jest prawidłowy i zgodny ze standardami nauczania. Stosownie do art. 8a ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej to Krajowa Rada Akredytacyjna Szkolnictwa Medycznego składająca się w połowie z kandydatów przedstawionych przez samorząd pielęgniarek i położnych oraz innych stowarzyszeń zawodowych ma za zadanie m.in. ocenę spełniania przez szkołę standardów kształcenia. W przypadku stwierdzenia braku spełnienia standardów nauczania przez konkretną uczelnię może wystąpić do ministra właściwego do spraw zdrowia z wnioskiem o cofnięcie akredytacji. Zatem tą drogą samorząd pielęgniarek i położnych może wywierać wpływ na uczelnie wyższe w celu zmiany standardów nauczania. Przy czym nawet ewentualne cofnięcie akredytacji danej uczelni nie ma wpływu na wydane uprzednio dyplomy ukończenia studiów na tej uczelni. Przedstawiony więc przez skarżącą dyplom ukończenia jednolitych studiów magisterskich na Śląskiej Akademii Medycznej i uzyskanie tytułu magistra pielęgniarstwa oznacza, iż spełniła ona wymóg określony w art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej i brak było podstaw do podjęcia uchwały o odmowie stwierdzenia prawa wykonywania zawodu.

Na marginesie Sąd wskazał, że Śląska Akademia Medyczna decyzją Ministra Zdrowia nr 3/2004 z dnia 4 maja 2004 r. otrzymała akredytację dla kierunku kształcenia: pielęgniarstwo. Oznacza to, że uczelnia spełniła standardy kształcenia, w tym wymogi programowe określone odrębnymi przepisami (art. 8a ust. 6 pkt 1-3) ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") uchylił podjęte w kontrolowanym postępowaniu decyzje organów samorządu zawodowego.

Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu art. 7 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r., Nr 57, poz. 602 z późn. zm.) poprzez pominięcie znajdującego się w tym przepisie wyrażenia "prowadzącą kształcenie w zawodzie pielęgniarki", przy równoczesnym nieuwzględnieniu dyspozycji przepisu art. 8c ust. 1-3 wskazanej ustawy, a w konsekwencji błędne zastosowanie przepisu art. 11 ust. 2 pkt 2 tej ustawy w następstwie nieprawidłowego przyjęcia, iż dyplom, który uzyskała skarżąca jest dyplomem ukończenia polskiej szkoły pielęgniarskiej w rozumieniu przywołanej wyżej ustawy, niezależnie od kwestii zadośćuczynienia przez tę szkołę standardom kształcenia określonym prawem.

Wskazując na powyższe pełnomocnik Naczelnej Izby Pielęgniarek i Położnych wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie przez Naczelny Sąd Administracyjny wniesionej skargi w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu podniesionych zarzutów wskazano, że podejmując zaskarżone uchwały organy samorządu zawodowego stanęły na stanowisku, iż studia ukończone przez skarżącą były niezgodne ze standardami nauczania obowiązującymi nie tylko w dniu ukończenia przez nią studiów, ale także w dniu ich rozpoczęcia i w czasie ich przebiegu, zaś uczelnia kształcąca w zawodzie pielęgniarki winna na bieżąco dostosowywać prowadzone kształcenie do prawem wymaganych standardów. W szczególności, z dokumentów załączonych przez skarżącą wynikało, iż ukończone kształcenie objęło łącznie jedynie 2.303 godziny, w sytuacji gdy z załącznika do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie określenia standardów nauczania dla poszczególnych kierunków studiów i poziomów kształcenia (Dz. U. Nr 116, poz. 1004 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu uzyskania przez skarżącą dyplomu, jednoznacznie wynika, iż studia na kierunku pielęgniarstwo winny obejmować łącznie 6.100 godzin (w trakcie 5 lat - 10 semestrów). Stąd też zdaniem zarówno Okręgowej Rady Pielęgniarek i Położnych, jak i Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych studia ukończone przez skarżąca z uwagi na treść art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o zawodach pielęgniarki i położnej nie mogą być podstawą do przyznania jej prawa wykonywania zawodu pielęgniarki, ponieważ nie ukończyła ona szkoły pielęgniarskiej w rozumieniu powołanej ustawy. Możliwość podjęcia takich rozstrzygnięć przez organy samorządu zawodowego pielęgniarek i położnych wynika z treści art. 11 ust. 1 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej. W tym kontekście uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, iż w niniejszej sprawie organy samorządu zawodowego pielęgniarek i położnych zakwestionowały dyplom wyższej uczelni wynika z błędnego rozumienia regulacji zawartych w przedmiotowej ustawie. W świetle okoliczności sprawy oczywistym pozostaje przecież, iż ani Okręgowa, ani Naczelna Rada nie zakwestionowały samego dyplomu, a jedynie dokonały sprawdzenia, czy skarżąca zadośćuczyniła prawnemu wymogowi przewidzianemu w art. 11 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy, a więc czy posiada ona dyplom ukończenia polskiej szkoły pielęgniarskiej.

Pojęcie polskiej szkoły pielęgniarskiej jest pojęciem ustawowym, określonym w art. 7 ust. 2 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej. Zgodnie z tym przepisem szkołą taką jest m.in. prowadząca kształcenie w zawodzie pielęgniarki szkoła wyższa, prowadząca kształcenie w formie studiów magisterskich jednolitych lub uzupełniających. Nie można uznać, iż użycie sformułowania "prowadząca kształcenie w zawodzie pielęgniarki" pozbawione jest tu znaczenia prawnego. Zdaniem Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych, dla prawidłowego odczytania konsekwencji prawnych wynikających z przedmiotowego sformułowania, interpretacji art. 7 ust. 2 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej należy dokonywać przy jednoczesnym odwołaniu się do treści art. 8c ust. 1-3 przedmiotowej ustawy. W świetle art. 8c ust. 1 tej ustawy szkoła wyższa zamierzająca prowadzić kształcenie w zawodzie pielęgniarki jest obowiązana uzyskać akredytację potwierdzającą właśnie spełnienie określonych standardów kształcenia. Oznacza to, z jednej strony, iż bez otrzymania akredytacji nie jest możliwe zgodne z prawem prowadzenie przez daną szkołę, wyższą kształcenia w zawodzie pielęgniarki, z drugiej zaś, że oceniając czy dana szkoła prowadzi kształcenie w zawodzie pielęgniarki nie można abstrahować od kwestii spełniania przez nią określonych standardów kształcenia.

Wobec powyższego, obowiązkiem organów samorządu było zbadanie czy dyplom przedstawiony przez skarżącą jest dyplomem ukończenia polskiej szkoły pielęgniarskiej. Dokonując zatem analizy, czy w świetle obowiązujących standardów nauczania w odniesieniu do kształcenia odbytego przez skarżącą uczelnia prowadziła kształcenie w zawodzie pielęgniarki, organy prawidłowo uznały, że ukończone przez skarżąca studia nie spełniały na żadnym ich etapie wymaganych standardów nauczania i to w sposób rażący. Błędne jest zatem przyjęcie, iż skarżąca odbyła kształcenie w zawodzie pielęgniarki, a zatem ukończyła polską szkołę pielęgniarską w rozumieniu art. 7 ust. 2 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej, a w konsekwencji spełniła wymaganie określone w art. 11 ust. 2 pkt 2 tej ustawy, tj. posiadanie dyplomu polskiej szkoły pielęgniarskiej.

Dodatkowo podkreślono, że mimo tego, iż uzyskanie przez szkołę akredytacji ma znaczenie dla oceny czy dana szkoła jest polską szkołą pielęgniarską, samo przyznanie takiej akredytacji na pewnym etapie prowadzonego kształcenia nie może niejako sanować rażących uchybień przeprowadzonego procesu edukacji. Przyznanie akredytacji ze swej istoty (tj. dla należytej realizacji celów, jakie stoją za wprowadzeniem tejże instytucji do krajowego porządku prawnego) może bowiem oddziaływać jedynie co do kształcenia mającego się rozpocząć po dacie uzyskania akredytacji. Inny punkt widzenia jest równoznaczny z przyzwoleniem uczelni, nie spełniającej warunków prawem przewidzianych, na prowadzenie kształcenia w zawodzie zaufania publicznego jakim jest zawód pielęgniarki. Oczywistością jest tu przy tym, iż powodować to może zagrożenie dla szczególnie chronionych w systemie prawa dóbr jakimi są zdrowie i życie ludzkie. Osoby nie legitymujące się należytym przygotowaniem do wykonywania tego zawodu nie powinny być w świetle obowiązującego porządku prawnego dopuszczane do jego wykonywania. Na straży tego stoi samorząd pielęgniarek i położnych, który przecież zgodnie z art. 17 ust. 1 Konstytucji RP w szczególności sprawuje pieczę nad należytym wykonywaniem zawodów (pielęgniarki i położnej) w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

W rozpoznawanej sprawie nie stwierdzono występowania przesłanek nieważności postępowania określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., a zatem zgodnie z § 1 powołanego artykułu Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany był rozpoznać sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w tej skardze podstawy.

Skarga kasacyjna zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu art. 7 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 57, poz. 602 ze zm.) poprzez pominięcie znajdującego się w tym przepisie wyrażenia "prowadzącą kształcenie w zawodzie pielęgniarki" przy równoczesnym nieuwzględnieniu dyspozycji przepisu art. 8c ust. 1-3 wskazanej ustawy, a w konsekwencji błędne zastosowanie przepisu art. 11 ust. 2 pkt 2 tej ustawy w następstwie przyjęcia, że dyplom, który uzyskała skarżąca jest dyplomem ukończenia polskiej szkoły pielęgniarskiej w rozumieniu powołanej ustawy, niezależnie od kwestii zadośćuczynienia przez tę szkołę prawem określonym standardom kształcenia.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 zd. pierwsze powołanej ustawy pielęgniarka uzyskuje kwalifikacje zawodowe po ukończeniu szkoły pielęgniarskiej, a jak wynika z ust. 2 pkt 3 lit. a szkołą pielęgniarską w rozumieniu ustawy jest prowadząca kształcenie w zawodzie pielęgniarki szkoła wyższa, prowadząca kształcenie w formie studiów magisterskich jednolitych lub uzupełniających. Stosownie zaś do art. 8c ust. 1 szkoła pielęgniarska (ze wskazanymi w ustawie wyłączeniami niedotyczącymi sprawy) obowiązana jest posiadać akredytację potwierdzającą spełnianie standardów kształcenia, którą uzyskuje się po dokonaniu oceny spełniania przez szkołę standardów kształcenia, o których mowa w art. 8a ust. 6 pkt 1 (art. 8 ust. 2), zgodnie zaś z art. 8 ust. 3 standardy kształcenia określa w drodze rozporządzenia minister właściwy do spraw zdrowia, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady, uwzględniając w szczególności wymagania dotyczące wskazanych tam okoliczności.

W myśl art. 11 ust. 1 powołanej ustawy zawód pielęgniarki może wykonywać osoba posiadająca prawo wykonywania zawodu stwierdzone przez okręgową radę pielęgniarek i położnych, zgodnie zaś z ust. 2 pkt 2 powołanego artykułu prawo wykonywania zawodu pielęgniarki uzyskuje osoba, która posiada dyplom ukończenia polskiej szkoły pielęgniarskiej (bądź uzyskany w innym państwie dyplom uznany w Rzeczypospolitej Polskiej za równorzędny).

W niniejszej sprawie pomimo, że K. G. legitymuje się dyplomem ukończenia studiów magisterskich na kierunku pielęgniarstwo i uzyskała w dniu [...] stycznia 2006 r. tytuł magistra pielęgniarstwa, a Minister Zdrowia decyzją z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] udzielił Śląskiej Akademii Medycznej akredytacji, o której mowa w art. 8c ust. 1 ustawy na kierunku kształcenia: pielęgniarstwo, organy samorządu zawodowego dokonując we własnym zakresie oceny spełniania w przypadku skarżącej standardów nauczania w zakresie liczby godzin kształcenia uznały, że odbyte przez nią studia nie spełniały standardów nauczania, czego konsekwencją była odmowa stwierdzenia prawa wykonywania zawodu.

Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku, że żaden przepis prawa nie upoważnia samorządu zawodowego do kwestionowania dyplomu wyższej uczelni, powołanej zgodnie z obowiązującymi przepisami i posiadającej uprawnienia do prowadzenia studiów wyższych potwierdzone uzyskaniem stosownej akredytacji. Prawidłowość przyjętego przez Sąd I instancji stanowiska potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w uchwale z dnia 13 maja 2009 r., sygn. akt II OPS 2/08, w uzasadnieniu której Sąd wskazał, że posiadanie przez wyższą szkołę akredytacji stwarza domniemanie, że kierunek studiów prowadzonych przez taką szkołę odpowiada standardom kształcenia przewidywanym dla tego kierunku przez obowiązujące przepisy. Skoro więc nadanie certyfikatu akredytacji następuje w drodze decyzji administracyjnej, to tak długo, jak nie nastąpi jej cofnięcie, bądź we właściwym, nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego nie zostanie ona uchylona albo nie nastąpi stwierdzenie jej nieważności, przysługuje jej, stosowanie do art. 16 § 1 kpa, domniemanie legalności i prawidłowości. Posiada więc ona moc wiążącą erga omnes, co oznacza, że wszystkie organy i podmioty, w tym również organy samorządu zawodowego pielęgniarek i położnych muszą ją respektować. Ponadto należy przyjąć, że akredytacja winna być rozumiana jako decyzja potwierdzająca określone standardy kształcenia na danym kierunku studiów odnoszącej się do całego cyklu szkolenia od pierwszego do ostatniego roku, a nie decyzji, która odnosi się tylko do tego rocznika i następnych, kiedy szkole przyznano akredytację.

W konkluzji Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej uchwale wskazał, że działania organów samorządu zawodowego pielęgniarek i położnych mające na celu badanie standardów kształcenia w takiej szkole wyższej prowadzącej kierunek pielęgniarstwo, w postępowaniu o stwierdzenie prawa do wykonywania zawodu, nie znajdują oparcia w przepisach obowiązującego prawa. Przedmiotem oceny w takim postępowaniu może być tylko, czy posiadany dyplom jest dyplomem ukończenia polskiej szkoły pielęgniarskiej, która miała wymaganą akredytację, a nie to, czy program nauczania w tej szkole spełnia standardy kształcenia, czy też to, jakim programem kształcenia była objęta osoba, która uzyskała dyplom ukończenia takiej szkoły. Zastrzeżenia zatem organów samorządu dotyczące prawidłowości realizowania w toku studiów obowiązujących standardów nie mogą prowadzić do podważania uzyskanego przez daną osobę dyplomu ukończenia szkoły wyższej. Kompetencje takie, wbrew twierdzeniom Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych, nie wynikają z przepisów ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o zawodach pielęgniarki i położnej. Przypisywane sobie przez samorząd uprawnienie musiałoby znajdować oparcie w jednoznacznie sformułowanym przepisie ustawowym, czego w omawianej ustawie nie przewidziano. Wyprowadzenie takiego uprawnienia bezpośrednio z art. 17 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym w drodze ustawy można tworzyć samorządy zawodowe, reprezentujące osoby wykonujące zawody zaufania publicznego i sprawujące pieczę nad należytym wykonywaniem tych zawodów w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony jest nieuprawnioną nadinterpretacją tego przepisu, nieznajdującą oparcia w jego brzmieniu i dokonaną z pominięciem ustawowo uregulowanych kompetencji samorządu zawodowego pielęgniarek i położnych.

Z powyższych względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.