Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1146/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. art. 4 ust. 1 pkt 1, 5 ust. 2, 16 ust. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1429
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
article: art. 11 ust. 4
journal: Dz.U. 2018 poz 419
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi S. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dostępu do informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Prezesa Rady Ministrów na rzecz S. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezes Rady Ministrów decyzja z dnia [...] maja 2020 r. działając na podstawie art. 16 w związku z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 oraz z 2020 r. poz. 695), dalej u.d.i.p. oraz art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 i 695), po rozpatrzeniu wniosku S. (skarżące Stowarzyszenie, wnioskodawca) z dnia [...] kwietnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie punktu 4 wniosku, który dotyczy udostępnienia wszelkich umów, wraz z załącznikami i aneksami, zawartych w związku z akcją [...], powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy.

Do wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2020 r. S. (zwana dalej także "Wnioskodawcą") wystąpiła do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej udzielenia następujących informacji:

1. Czy inicjatywa zrealizowania akcji wyszła od L., czy też organów władz publicznych? Jeśli inicjatywa pochodzi od organów władz publicznych, to wnosimy o udostępnienie wszelkich poleceń i dyspozycji, wydanych w tym zakresie.

2. Jaki był koszt dopłaty do poszczególnych rejsów z budżetu państwa?

3. Jaki jest całkowity koszt dopłaty z budżetu państwa?

4. Wszelkich umów, wraz z załącznikami i aneksami, zawartych w związku z akcją [...];

5. Dlaczego do akcji [...] nie zostali dopuszczeni inni przewoźnicy, niż P.?

Pismem z dnia [...] kwietnia 2020 r. ([...]) udzielono Wnioskodawcy odpowiedzi - odnośnie do pytań 1-3 i 5 - iż Kancelaria Prezesa Rady Ministrów nie dysponuje wnioskowanymi informacjami.

Wskazaną na wstępie decyzją organ odniósł się do pkt 4 wniosku z dnia [...] kwietnia 2020 r. wskazując, że wniosek nie może być uwzględniony ze względu na treść art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z tym przepisem, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Spółka P. zastrzegła, że przedmiotowa umowa objęta jest tajemnica przedsiębiorstwa i nie wyraziła zgody na jej udostępnienie.

Organ wyjaśnił, że generalną zasadą każdego postępowania o udostępnienie informacji publicznej, w jego wstępnej fazie, jest ustalenie, czy w istocie dana informacja ma charakter i przymiot informacji publicznej. W przypadku zaś stwierdzenia, że żądana informacja charakter taki posiada, kolejnym etapem postępowania jest ustalenie, czy informacja taka podlega ochronie na zasadach określonych w odrębnych przepisach, co jest równoważne ustaleniu, czy w sprawie nie zachodzą przesłanki ograniczające podmiotowe prawo dostępu do informacji publicznej w rozumieniu art. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. W odniesieniu do pkt 4 wniosku S. przesłanki takie zachodzą ze względu na jego przedmiot.

Prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne jest prawem konstytucyjnym, zagwarantowanym obywatelom w art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym "obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne". Powyższe prawo nie jest nieograniczone, o czym stanowi ust. 3 art. 61 Konstytucji. Zatem wszystkie dokumenty publiczne są jawne z wyjątkiem tych, które chronią prywatność lub zostały utajnione na mocy właściwych przepisów (glosa do wyroku NSA z dnia 5 grudnia 2001 r., P. Szkudlarek, II SA 155/01, PiP 2002/12/107).

Organ wyjaśnił, iż w niniejszej sprawie prawo do uzyskania informacji jest ograniczone z uwagi na art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej - ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Wskazał, iż ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zawiera definicji pojęcia "tajemnica przedsiębiorcy". Jest to pojęcie niedookreślone, zatem jego wykładnia powinna być odczytywana m.in. przez pryzmat art. 61 ust. 3 Konstytucji, o którym mowa powyżej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2017 r., sygn. akt I OSK 3046/15).

Zdaniem organu w rozumieniu pojęcia "tajemnica przedsiębiorcy" należy uwzględnić przede wszystkim definicję tego pojęcia zawartą w art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1010 i 1649), który stanowi, iż przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności. Zdaniem organu interpretując ustawę o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, można powiedzieć, że tajemnicę przedsiębiorstwa stanowi poufna informacja, posiadająca wartość gospodarczą, a w szczególności informacja techniczna lub organizacyjna. Odnosząc się do znaczenia pojęcia informacji posiadającej wartość gospodarczą w rozumieniu przepisów ww. ustawy, należy podkreślić, że doktryna i orzecznictwo wskazuje na istnienie nawet nieznacznej lub jedynie potencjalnej wartości ekonomicznej informacji, której wykorzystanie przez innego przedsiębiorcę mogłoby zaoszczędzić mu wydatków lub zwiększyć jego zyski w relacjach z innymi uczestnikami obrotu. Bliższa analiza wskazanych powyżej elementów uprawnia do twierdzenia, że w zasadzie powyższe przesłanki da się sprowadzić do jednego wspólnego mianownika, tj. poufności. Jeżeli bowiem przedsiębiorca nie podjął działań w celu zabezpieczenia poufności, to informacja nie jest poufna, skoro każdy może mieć do niej dostęp. Daje się zatem zauważyć, iż informację można uznać za chronioną na podstawie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji wówczas, jeśli jest ona poufna. Podobnie w tej kwestii wypowiedział się również Sąd Najwyższy

w wyroku z dnia 7 marca 2003 r. sygn. akt I CKN 89/01.

Analizując powyższe organ wskazał, iż w doktrynie i orzecznictwie przyjęty jest pogląd, że tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, chociaż tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. W uzasadnieniu wyroku z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 192/13 Naczelny Sąd Administracyjny rozwinął powyższą myśl podnosząc, że tajemnicę przedsiębiorcy stanowią więc informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich poufności (nie jest wymagana przesłanka gospodarczej wartości informacji jak przy tajemnicy przedsiębiorstwa). Informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga więc podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań.

Dla odmówienia udostępnienia danej informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy spełnione muszą być przesłanki formalne i materialne. Przesłanka formalna wyraża się w zamanifestowaniu woli konkretnego przedsiębiorcy utajnienia danych informacji. Z kolei przesłanka materialna polega na tym, że informacje objęte tajemnicą przedsiębiorcy stanowią informacje, których ujawnienie mogłoby mieć wpływ na jego sytuację ekonomiczną, jakkolwiek nie muszą mieć same w sobie wartości gospodarczej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2218/16). Odnosząc tym samym powyższe do przedmiotowej sprawy należy zauważyć, że spółka P. S.A. zastrzegła, że przedmiotowa umowa jest objęta tajemnicą przedsiębiorstwa i nie wyraziła zgody na jej udostępnienie.

W związku z faktem, iż w przedmiotowej sprawie zaszły łącznie wyżej wymienione elementy, uznając charakter poufny informacji zawartych w umowie, należy odmówić udostępnienia informacji zawartej w pkt 4 przedmiotowego wniosku.

Konkludując organ stwierdził, że Wnioskodawca zwrócił się o udostępnienie informacji publicznej, która nie podlega udostępnieniu, podlega bowiem ochronie ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy i biorąc pod uwagę art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej, należało wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiodło skarżące Stowarzyszenie. Zaskarżonej decyzji zarzuciło naruszenie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Domagało się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, zobowiązania organu do załatwienia sprawy oraz zasądzenia kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi wskazano między innymi, że zgodnie ze stanowiskiem doktryny, aby została spełniona przesłanka materialna tajemnicy przedsiębiorcy, "muszą ze swej istoty dotyczyć kwestii, których ujawnienie obiektywnie mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację przedsiębiorcy (informacje takie muszą mieć choćby minimalna wartość) z wyłączeniem informacji, których upublicznienie wynika

np. z przepisów prawa". W orzecznictwie podkreśla się, że choć nie każda umowa cywilnoprawna podlega ujawnieniu, tak udostępnieniu podlegają takie umowy cywilnoprawne, na podstawie których osoby je zawierające otrzymają wynagrodzenie ze środków publicznych lub będą czerpać korzyści z rozporządzania majątkiem publicznym lub będą realizować zadania publiczne. Treść umów dotyczących majątku publicznego podlega zatem ujawnieniu. Dotyczą one bowiem spraw publicznych, zarówno wskazanych ogólnie w art. 1 u.d.i.p., jak i w katalogu art. 6 ust. 1 pkt 5. Tym samym błędne jest stanowisko Organu, który wobec szeroko uznanej w orzecznictwie kategorii danych publicznych, jakimi są umowy dotyczące majątku publicznego, zastosował ograniczenie dostępu do informacji publicznej, jakim jest tajemnica przedsiębiorcy. Jawność tego rodzaju umów jest wynikiem zasady jawności finansów publicznych, która oznacza dostęp obywatela do informacji o działalności państwa w wymiarze finansowym . Tym samym, niezależnie od innych okoliczności sprawy, zawarte przez [...] (błąd skarżącemu chodziło o P.) umowy winny zostać udostępnione.

Wskazano, że dla przedsiębiorcy wszystko, co wiąże się z jego funkcjonowaniem, może mieć wartość gospodarczą. Jednakże nie wszystko stanowić będzie tajemnicę przedsiębiorcy. Skarżące Stowarzyszenie podkreśliło, że wnioskowana umowa, w oczywisty sposób nie będzie zawierać żadnych danych technologicznych i strategicznych, i argumentacja Organu nie powinna się więc do nich odnosić. Organ nie wykazał więc, by zasadne było ograniczenie prawa do informacji, i w jaki sposób ujawnienie umów pogorszy jego sytuację na rynku przedsiębiorcy.

Zdaniem skarżącego argumentacji Organu brak jest przejrzystego ciągu przyczynowo-skutowego, który wskazywałby, jak ujawnienie, informacji objętych przedmiotem wniosku, może spowodować pogorszenie sytuacji rynkowej spółki wykonującej akcję "[...]", i opiera się ona w gruncie rzeczy na niesprawdzalnych spekulacjach. Odmowa dotyczy informacji, które albo zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem podlegają udostępnieniu, albo takich, które w żaden sposób nie są nośnikiem jakiejkolwiek wiedzy technologicznej, organizacyjnej bądź strategicznej.

Stanowisko Organu jest również sprzeczne z art. 33 i 35 ustawy o finansach publicznych, które stanowią jawność umów zawieranych w sferze finansów publicznych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., obejmują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie

w sprawach skarg na decyzje administracyjne pod względem zgodności z prawem,

tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania oraz prawa materialnego.

Kontroli legalności w niniejszej sprawie poddano decyzję Prezesa Rady Ministrów o odmowie udostępnienia informacji publicznej w zakresie udzielenia informacji dotyczących wszelkich umów, wraz z załącznikami i aneksami, zawartych w związku z akcją [...].

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja narusza zarówno przepisy postępowania administracyjnego, stosowane w tego rodzaju przypadkach na podstawie art. 16 ust. 2 u.d.i.p., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisy prawa materialnego poprzez przedwczesne zastosowanie 5 ust. 2 u.d.i.p. w celu odmowy udostepnienia informacji publicznej, jak również przez odmowę zastosowania przepisów art. 33 i art. 35 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 869 ze zm.), zwanej dalej u.f.p.

Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że Prezesa Rady Ministrów jest podmiotem zobowiązanym, w świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., do udostępniania informacji publicznej będącej w jego dyspozycji. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 1 obowiązane do udostępniania informacji publicznej są organy władzy publicznej.

Przepisy u.d.i.p. konkretyzują konstytucyjnie zagwarantowane prawo obywateli do informacji publicznej. Zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).

Co do zasady, informacja o majątku, którym dysponują zarówno władze publiczne, podmioty realizujące zadania publiczne, jak i dysponujące majątkiem publicznym, podlega udostępnieniu stronie zainteresowanej, zaś kontrahenci zawieranych przez te podmioty umów muszą liczyć się z tym, że korzystanie ze środków publicznych w ramach tychże umów (w jakikolwiek sposób lub formie) podlegać może także społecznej kontroli, wykonywanej w trybie u.d.i.p.

Odnosząc się do wskazanej przez organ przesłanki uzasadniającej odmowę udostępnienia informacji publicznej, tj. ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa, przypomnieć w pierwszej kolejności należy, iż art. 5 ust. 2 u.d.i.p. posługuje się pojęciem tajemnicy "przedsiębiorcy". Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa, tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa. Definicja legalna pojęcia "tajemnicy przedsiębiorstwa" została zawarta w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1010; zwanej dalej: "u.z.n.k."), zgodnie z którym przez tajemnicę tę rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. W świetle tego przepisu, dane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione zostały łącznie trzy przesłanki: po pierwsze, są to informacje o charakterze technicznym, technologicznym, organizacyjnym przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą; po drugie, są to informacje poufne, tzn. nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej; po trzecie, przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania poufności takich informacji. W doktrynie wskazuje się, iż brak spełnienia choćby jednej ze wskazanych przesłanek dyskwalifikuje daną informację jako tajemnicę przedsiębiorstwa.

Omawiane pojęcia w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny (np. szczegółowy opis, stosowanych technologii, urządzeń) oraz formalny – wola utajnienia danych informacji (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r. o sygn. akt I OSK 193/13).

Niezależnie jednak od tego, czy chodzi o tajemnicę przedsiębiorcy, czy

o tajemnicę przedsiębiorstwa, odmowa udostępnienia informacji publicznej wymaga: po pierwsze odniesienia się do definicji legalnej tajemnicy przedsiębiorstwa, następnie zbadania treści żądanej informacji w świetle przesłanek zamieszczonych w tej definicji, a dopiero w następstwie tego – wykazania, że zaistniały przesłanki, niezbędne dla wydania decyzji odmownej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy. Ewentualne przesłanki nieudzielenia informacji publicznej muszą być przez podmiot obowiązany omówione i wyjaśnione w sposób wyczerpujący. Dopiero taka argumentacja, w połączeniu z udostępnionymi sądowi administracyjnemu materiałami źródłowymi, umożliwi temu sądowi ocenę zasadności zastosowanych przesłanek ograniczenia prawa dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r. o sygn. akt I OSK 192/13). Naczelny Sąd Administracyjny wskazał w wyroku z dnia 22 czerwca 2017 r. o sygn. akt I OSK 2347/15, iż odmowa udostępnienia informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy wymaga skonkretyzowanego, zindywidualizowanego względem określonej informacji wykazania, że ma ona charakter informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej lub innej posiadającej wartość gospodarczą. Odmowa oparta na tych podstawach, aby była skuteczna i legalna, musi wystąpić po spełnieniu dwóch przesłanek: formalnej i materialnej (szerzej: wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2016 r. o sygn. akt I OSK 3260/14). W zakresie przesłanki formalnej przedsiębiorca musi zamanifestować w sposób zewnętrzny wolę zachowania określonych informacji w poufności. W zakresie zaś przesłanki materialnej, informacja ta, objęta manifestacją przedsiębiorcy, musi być tego rodzaju, że ma obiektywnie charakter informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej lub innej posiadającej realnie określoną wartość gospodarczą, wykluczającą możliwość udostępnienia informacji i przeważającą nad zasadą jawności. Wykazanie przesłanki materialnej względem objętych osnową decyzji informacji, musi nastąpić w uzasadnieniu decyzji odmownej. Natomiast organ nie można przyjmować a priori, twierdząc, że istota materii przesądza, iż określone jedynie w sposób dalece generalny informacje mają taką wartość dla przedsiębiorcy. Ocena tego rodzaju informacji powinna być dokonana i przedstawiona w uzasadnieniu decyzji w sposób umożliwiający kontrolę stanowiska organu przez sąd administracyjny.

Reasumując podkreślić należy, iż uzasadnienie decyzji odmawiającej – na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. – udostępnienia informacji z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy powinno zawierać argumentację na okoliczność spełnienia w sprawie przesłanek formalnych i materialnych tej odmowy. Obie te przesłanki muszą być bowiem spełnione, aby dana informacja podlegała ochronie. Nie wystarczy ogólnikowe wskazanie w decyzji odmawiającej udostępnienia wnioskowanej informacji, że żądane informacje objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa, konieczne jest bowiem wykazanie, że żądane informacje w istocie tę tajemnicę zawierają.

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie odpowiada wskazanym wyżej standardom. Przede wszystkim Prezes Rady Ministrów nie wskazał w jej uzasadnieniu, że informacja objęta wnioskiem Stowarzyszenia ma obiektywnie charakter informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej lub innej posiadającej wartość gospodarczą. Organ nie wskazał także, by zbadał omówione przesłanki w odniesieniu do żądanych informacji, a następnie nie wykazał z jakich – zindywidualizowanych i obiektywnych względów – uznał, że podlegają one ochronie

i nie mogą być udostępnione Stowarzyszeniu.

Podkreślić przy tym należy, iż nie budzi wątpliwości w orzecznictwie, że nie jest wystarczające jedynie oświadczenie przedsiębiorcy, że informacje złożone w ofercie stanowią dla niego wartość gospodarczą. Aby takie zastrzeżenie było skuteczne, konieczne jest dokładne wyjaśnienie, dlaczego konkretne informacje posiadają określoną wartość gospodarczą i w czym się ona wyraża (por. wyrok NSA z dnia 27 października 2017 r. o sygn. akt I OSK 3176/15). W wyroku z dnia 10 stycznia 2014 r. o sygn. akt I OSK 2143/13 Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, iż niewystarczające jest powołanie się jedynie na tajemnicę przedsiębiorcy, bez szczegółowego rozwinięcia, w jakim aspekcie tajemnicę tę należałoby oceniać. Podobnie w wyroku z tego samego dnia o sygn. akt I OSK 2112/13 stwierdził, iż aby określone informacje mogły zostać objęte tajemnicą przedsiębiorcy muszą ze swojej istoty dotyczyć kwestii, których ujawnianie obiektywnie mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację przedsiębiorcy (informacje takie muszą mieć choćby minimalną wartość) z wyłączeniem informacji, których upublicznienie wynika np. z przepisów prawa.

Z kolei w wyroku z dnia 4 kwietnia 2017 r. o sygn. akt I OSK 1939/15 zauważył, iż nie jest możliwe do przyjęcia zapatrywanie, że to wyłącznie wola przedsiębiorcy decyduje o utajnieniu określonej informacji publicznej.

Podzielając w całej rozciągłości powyższe poglądy, Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stwierdza, iż dla uznania czy w sprawie mamy do czynienia z tajemnicą przedsiębiorcy nie było wystarczające samo powołanie się przez organ na klauzulę "tajemnica przedsiębiorstwa" i poufność informacji. W ocenie Sądu, organ nie wyjaśnił również w jaki sposób ujawnienie żądanych informacji dotyczących akcji "[...]" może potencjalnie zagrozić interesom P., osłabić pozycje na rynku i wzmocnić pozycję podmiotów konkurencyjnych.

W tym stanie rzeczy uznać należało, iż brak było podstaw do przyjęcia, iż żądana przez Stowarzyszenie informacja stanowiła tajemnicę przedsiębiorcy (przedsiębiorstwa) i tym samym do odmowy jej udostępnienia na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Powołanie się przez organ na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy bez wykazania jej istnienia, nie uzasadnia bowiem takiej odmowy.

Z tych wszystkich względów, Sąd uznał, iż organ wydając zaskarżoną decyzję nie przeprowadził postępowania dowodowego w zakresie objęcia żądanych informacji ochroną z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., czym naruszyła art. 7 i art. 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p., a naruszenie to niewątpliwie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając ponownie wniosek Stowarzyszenia z dnia [...] kwietnia 2020 r.

w zakresie punktu 4, organ będzie obowiązany – uwzględniając zaprezentowaną ocenę prawną – zebrać w sposób wyczerpujący materiał dowodowy i ustalić stan faktyczny sprawy. Dopiero bowiem całościowo ustalony stan faktyczny umożliwi organowi przystąpienie do badania zasadności wniosku inicjującego postępowanie. Podkreślić przy tym należy, że wydania decyzji wymaga jedynie odmowa udostępnienia informacji publicznej, natomiast jej udostępnienie jest czynnością materialno-techniczną, która również kończy postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej.

Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Zawarte w punkcie drugim sentencji wyroku postanowienie w przedmiocie kosztów sądowych oparte zostało na przepisie art. 200 i art. 205 § 1 tej ustawy.