Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 242/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2012-07-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1, art. 33 ust. 1, art. 87 ust. 1 i 2,  art.92 ust. 1  pkt 7, art. 93 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska – spr. Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Górska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 lipca 2012 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 28 lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem przepisów prawa oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Celnego w Opolu, decyzją z dnia 16 czerwca 2011 r.,

nr [...], opartą o przepis art.93 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz.874 ze zm.), zwanej dalej u.t.d., art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 3 lit. h rozporządzenia (WE) 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98 uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z dnia 11 kwietnia 2006 r.), oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr RGM/N-Transp-387/2010 z dnia 14 października 2010 r., nałożył na przedsiębiorstwo A.M. [...], karę pieniężną w kwocie 11 000 zł. W uzasadnieniu organ wskazał na czynności kontrolne przeprowadzone w dniu 14 października 2010 r. przez funkcjonariuszy organów celnych w miejscowości [...]. Kontrolą objęto samochód ciężarowy marki [...] nr rej [...] o dopuszczalnej masie całkowitej 3500 kg wraz z przyczepą o numerze rej [...] o dopuszczalnej masie całkowitej 3000 kg, kierowany przez J.M. W sporządzonym protokole kontroli nr [...], stwierdzono wykonywanie przewozu drogowego rzeczy na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia oraz wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące. Protokół został podpisany przez kontrolowanego i przez funkcjonariusza dokonującego kontroli. Do protokołu dołączono min. fakturę zakupu części samochodowych do [...] wystawioną na [...], [...], z dnia 5 października 2010 r., nr [...]. Dalej organ wskazał, że piśmie z dnia 26 kwietnia 2011 r. A. M. oświadczył, iż samochód ciężarowy m-ki [...] służył jako przedmiot do dalszej sprzedaży. Nigdy nie służył do zarobkowego transportu oraz, że samochód ten w okresie późniejszym został sprzedany. Podnosił, że kontrolowany pojazd był wyposażony w fabryczne urządzenie rejestrujące – tachograf, natomiast J.M. nigdy nie był jego pracownikiem. Ponadto strona wskazała, że pożyczyła J. M. swój samochód, aby mógł przewieźć zakupiony przez siebie samochód. Z uwagi na niedokonanie zakupu samochodu J. M. grzecznościowo przewiózł zakupione przez stronę części samochodowe. Do pisma dołączono kopię oraz tłumaczenie przysięgłe dokumentu "Fahrzeugdaten". Organ wskazał, iż słuchany w sprawie w charakterze świadka J. M. potwierdził fakt wyjazdu po samochód dla siebie, jednocześnie wskazał, że nie zawarł umowy użyczenia z A. M. oraz, że nie jest pracownikiem jego firmy. Ponadto świadek oświadczył, że w pojeździe, który pożyczył, był zamontowany fabrycznie tachograf, ale on go nie uruchamiał. Powołując się na pismo Wydziału Zwalczania Przestępczości Izby Celnej w Opolu Referat Grup Mobilnych w Nysie, organ pierwszoinstancyjny ustalił, iż kontrolowany pojazd nie był wyposażony w urządzenie rejestrujące. Następnie, przywołując treść przepisów art. 5 ust. 1 i art. 33 ust. 1, art. 87 ust. 1 i 2, ust. 3 u.t.d. organ podkreślił, że podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji, natomiast przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych, jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. W związku z powyższym, kierowca pojazdu samochodowego wykonujący przewóz drogowy w ramach transportu drogowego lub na potrzeby własne, obowiązany jest posiadać i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli wypis z licencji lub zaświadczenie. Organ wskazał, iż za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne w wymagane dokumenty odpowiedzialni są przedsiębiorąca lub podmiot wykonujący przewozy na potrzeby własne. W dalszej części uzasadnienia organ odniósł się do definicji niezarobkowego przewozu drogowego - przewozu na potrzeby własne, zawartej w art. 4 pkt 4 u.t.d. – wyjaśniając, że jest to: "każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników;

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi;

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin;

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych". Uwzględniając powyższe regulacje organ stwierdził, że kontrolowany pojazd, jak i przewożone części samochodowe, były własnością firmy [...], natomiast przedmiotowy przewóz nie miał związku z usługami turystycznymi. Następnie, odwołując się do definicji pracownika zawartej w art. 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz.94 ze zm.), zgodnie z którym pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę, organ wyjaśnił, że kontrolowany kierowca J. M. nie był zatrudniony przez firmę [...] A. M., na podstawie jednej z wyżej wymienionych umów, w związkuz czym nie można było go uznać za pracownika strony. Przytaczając treść art. 4 pkt 3 lit. a) u.t.d, organ wskazał, że każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4, traktowany jest jako transport drogowy. W ocenie organu pierwszej instancji, skoro kontrolowany w dniu 14 października 2010 r. samochód nie był prowadzony przez pracownika firmy [...] A. M. a kontrolowany przewóz był wykonywany w ramach transportu drogowego, to w takim przypadku przedsiębiorca winien był dysponować stosowną licencją, udzieloną na podst. art. 5 ust. 1 u.t.d. Nawiązując do protokołu kontroli i przepisu ustawy o transporcie drogowym wyszczególnionego w załączniku lp. 1.4. (brak wymaganego zaświadczenia), organ stwierdził, iż kontrolowany winien był posiadać licencję na wykonywanie transportu drogowego. Przewóz wykonywany był na zlecenie A. M., jego pojazdem, z jego towarem, lecz kierowca J. M. nie był pracownikiem jego firmy. W związku z powyższym zmieniono kwalifikację naruszenia przepisu wyszczególnionego w załączniku do ustawy o transporcie drogowym lp.1.4. (brak wymaganego zaświadczenia), na naruszenie przepisu wyszczególnionego w załączniku do ustawy o transporcie drogowym lp. 1.1. tj. wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Stwierdzone naruszenie, wyczerpuje znamiona czynu określonego w lp. 1.1. załącznika do ustawy, który przewiduje za nie karę pieniężną w wysokości 8.000 zł. Odnosząc się do kwestii wykonywania przewozu drogowego pojazdem nie wyposażonym w urządzenie rejestrujące, organ stwierdził, iż zgodnie z art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, urządzenie rejestrujące jest instalowane i użytkowane w tych pojazdach zarejestrowanych w Państwie Członkowskim, które są wykorzystywane do przewozu drogowego osób lub rzeczy

z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Pojazdy, o których mowa w art. 16 ust. 1 rozporządzenia (WE) 561/2006 oraz pojazdy, które wyłączono z zakresu stosowania rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85, ale które nie są już wyłączone z zakresu stosowania rozporządzenia (WE) nr 561/2006, muszą spełniać ten wymóg do dnia 31 grudnia 2007 r. Przywołując brzmienie wskazanego wyżej art. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 organ podkreślił, że przepis ten nie ma zastosowania do przewozu drogowego: pojazdami używanymi do przewozu osób w ramach przewozów regularnych, których trasa nie przekracza 50 km; pojazdami o dopuszczalnej maksymalnej prędkości nieprzekraczającej 40 km/h; pojazdami będącymi własnością sił zbrojnych, służb obrony cywilnej, straży pożarnej i sił odpowiedzialnych za utrzymanie porządku publicznego, lub wynajmowanych przez nie bez kierowcy, gdy przewóz wykonywany jest w związku z zadaniami powierzonymi tym służbom i pozostaje pod ich kontrolą; pojazdami używanymi w razie wypadków lub do prowadzenia działań ratunkowych, w tym pojazdami używanymi w niehandlowym przewozie pomocy humanitarnej; pojazdami specjalistycznymi używanymi do celów medycznych; pojazdami specjalistycznymi pomocy drogowej poruszającymi się

w promieniu 100 km od swej bazy; pojazdami poddawanymi próbom drogowym do celów rozwoju technicznego lub w ramach napraw albo konserwacji oraz pojazdami nowymi lub przebudowanymi, które nie zostały jeszcze dopuszczone do ruchu; pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używanymi do niehandlowego przewozu rzeczy; pojazdami użytkowymi o statusie pojazdów zabytkowych zgodnie z przepisami państwa członkowskiego, w którym są użytkowane, wykorzystywanymi do niehandlowych przewozów osób lub rzeczy. Jednocześnie organ wskazał, że w przetłumaczonym dokumencie, w kodach wyposażenia podstawowego pojazdu w Lp. 125, widnieje zapis, bez tachografu. Powyższy zapis potwierdza fakt, że w trakcie kontroli drogowej kontrolowany pojazd nie był wyposażony w tachograf. Organ podkreślił, że niehandlowy przewóz rzeczy, to taki, który nie stanowi przedmiotu wymiany towarowej o charakterze ewidencyjnym. Nie może być wykonywany pomocniczo w stosunku do prowadzonej działalności gospodarczej. Dotyczy jedynie przewozu prywatnego związanego

z potrzebami własnymi osoby i nie jest funkcjonalnie związany z prowadzoną działalnością gospodarczą.

W wyniku ustaleń faktycznych organ stwierdził, że zespół pojazdów o łącznej masie całkowitej 6500 kg, jak i przewożone części do samochodów, należały do firmy [...] A.M. W dniu kontroli drogowej wykonywany był zatem przewóz w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez stronę. W związku z powyższym, w świetle art. 92 ust. 1 pkt. 7 ustawy o transporcie drogowym, ten kto wykonuje transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych podlega karze pieniężnej. Wysokość kary za brak instalacji przyrządu kontrolnego określona została w lp. 61.1. ust.1a załącznika nr 3 do w/w ustawy i wynosi 3.000 zł. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A. M., właściciel [...], kwestionując wysokość nałożonej kary pieniężnej za brak urządzenia rejestrującego. Odwołujący wskazał, że kontrolowany samochód był fabrycznie wyposażony w urządzenie rejestrujące, oraz że samochód służył do dalszej sprzedaży, gdyż firma nie świadczy usług transportowych.

Dyrektor Izby Celnej w Opolu, decyzją z dnia 28 lutego 2012 r., powołując się na przepis art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji

z dnia 16 czerwca 2011 r. i ustalił łączną wysokość kary w kwocie 10.000 zł. Organ odwoławczy stwierdził, że niniejsze rozstrzygnięcie jest konsekwencją zmiany stanu prawnego, jaka nastąpiła po wydaniu decyzji przez Naczelnika Urzędu Celnego

w Opolu, a przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy, bowiem z dniem

1 stycznia 2012 r. uległa zmianie u.t.d. Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw

(Dz. U. Nr 244, poz. 1454), zostały zmienione między innymi art. 92, art. 92a, art. 93-95 określające katalog kar pieniężnych, grzywien oraz zasad ich wymierzania w ustawie

z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (u.t.d.). Zmieniony został także załącznik do ustawy zawierający wyszczególnienie naruszeń, za które nakładana jest kara pieniężna. Dwa pierwsze załączniki zawierają katalog naruszeń i grzywien wymierzanych w trybie określonym w Kodeksie postępowania w sprawach

o wykroczenia, natomiast załącznik nr 3 zawiera wykaz naruszeń oraz wysokość kar pieniężnych wymierzanych w drodze decyzji administracyjnych. Przy czym, art. 10 ustawy z dnia 16 września 2011 r. zawiera przepisy przejściowe stanowiące, że przepisy znowelizowanej ustawy stosuje się w sprawach wszczętych i nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem jej wejścia w życie, czyli przed

1 stycznia 2012 r. Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem

z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Organ podkreślił, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d. oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do tej ustawy. Przy czym, suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000 zł. W związku z powyższym organ odwoławczy zobligowany był uchylić łączną karę pieniężną w wysokości 11.000 zł i wymierzyć ją w wysokości 10.000 zł. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania administracyjnego w sprawie oraz przytoczył treść przepisów stanowiących materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia. Po analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wskazał, że zespół pojazdów o łącznej masie całkowitej 6500 kg należał do firmy A. M. – [...], którym kierowca J. M. przewoził zakupione części samochodowe na rzecz przedsiębiorcy. Skoro zatem przewóz wykonywany był w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez A. M., to zespół pojazdów składający się z samochodu ciężarowego i przyczepy winien być wyposażony w użytkowane urządzenie rejestrujące (tachograf). W ocenie organu odwoławczego, z analizy załączonych dokumentów nie wynika, aby samochód był fabrycznie wyposażony w takie urządzenie. Faktu tego nie potwierdza również złożony przez stronę w toku postępowania pierwszoinstancyjnego przetłumaczony dokument. Z treści tego dokumentu wynika jedynie, że samochód jest przystosowany do założenia takiego urządzenia rejestrującego. Z kolei dołączona do odwołania kopia faktury sprzedaży samochodu ciężarowego marki [...] nr rej[...] wskazuje datę pierwszej rejestracji samochodu na 15 maja 2002 r., natomiast kontrola miała miejsce 14 października 2010 r. Dyrektor Izby Celnej w Opolu podkreślił, że obowiązek wyposażenia pojazdu badany jest na dzień kontroli. Uwzględniając powyższe, organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art.92a ustawy o transporcie drogowym, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej. Wysokość kary za brak instalacji przyrządu kontrolnego określona została w załączniku nr 3 lp. 6.1.1. do w/w ustawy i wynosi 3000 zł. Następnie, organ przywołał treść art. 5 ust.1 i art. 4 pkt 3 u.t.d. i wyjaśnił pojęcie przewozu na potrzeby własne (art. 4 pkt 4), po czym i stwierdził, że strona wykonywała transport drogowy polegający na przewozie części samochodowych dla [...], bez wymaganej licencji. W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji właściwie ustalił wykonywanie przewozu drogowego bez wymaganej licencji, gdyż dopuszczalna masa całkowita, na którą nie jest wymagana licencja lub zaświadczenie na przewozy na potrzeby własne nie może przekroczyć 3500 kg. Ponieważ dopuszczalna masa pojazdów wynosiła 6500 kg strona w chwili kontroli licencję taką winna posiadać. W ocenie organu odwoławczego, nie był to też przewóz na potrzeby własne, gdyż osoba kierująca zespołem pojazdów nie była pracownikiem strony, czego odwołujący nie kwestionował. Zgodnie z art. art. 92a u.t.d. za wykonywanie przewozu drogowego bez licencji wysokość kary wynosi 8.000 zł. Kwota kary nakładanej w przypadku naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz innych przepisów wymienionych w art. 92a u.t.d. została określona przez ustawodawcę w taki sposób, że konkretnemu naruszeniu została przypisana kara

w jednej wysokości. Organ nakładający karę nie ma więc możliwości ani jej zwiększenia, ani zmniejszenia. Dodatkowo organ podniósł, iż w sprawie nie zaistniała sytuacja, o której mowa w art. 92c., zgodnie z jego brzmieniem postępowania administracyjnego wobec podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem nie wszczyna się, a wszczęte w tej sprawie umarza się jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. Przywołane przepisy nie znajdują zastosowania w sprawie, gdyż strona nie wykazała, że nie miała wpływu na stwierdzone naruszenia.

Decyzja odwoławcza została zaskarżona przez A. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Wnosząc w skardze o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie pkt 2 zarzucił naruszenie:

- art. 77 § 1 K.p.a. przez jego niezastosowanie, skutkiem czego organ administracyjny nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, co też mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

- art. 80 K.p.a. przez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów;

- art. 4 pkt 3) i pkt 6a) ustawy o transporcie drogowym przez jego błędną wykładnię

- art. 92a ust. 1 i ust. 6 ustawy o transporcie drogowym, przez jego zastosowanie,

w sytuacji kiedy brak było podstaw do jego stosowania. W uzasadnieniu skargi, skarżący zakwestionował prawidłowość zastosowania przepisów materialnych i proceduralnych. Podnosił, że w sprawie organ odwoławczy nie poświęcił dostatecznej uwagi na fakt, że prowadzący w dniu kontroli J. M. wykonywał przewóz na własne potrzeby. Skarżący użyczył mu przedmiotowy pojazd aby mógł przywieźć zakupiony dla siebie samochód osobowy. Wskazał, że tylko grzecznościowo, z uwagi na niedokonanie zakupu samochodu osobowego, J. M. przewiózł skarżącemu skrzynię ładunkową. Zarzucił, że organ nie rozważył wyczerpująco okoliczności, że skarżący prowadzi działalność w zakresie handlu samochodami a nie przewozu towarów. Podnosił, że organ nie uznał zeznań świadka J. M. a także wyjaśnień skarżącego, co do korzystania z przedmiotowego samochodu przez J. M. na potrzeby własne. Za bezpodstawne uznał zarzucanie mu wykonywanie transportu drogowego bez licencji, jak i wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące. W ocenie skarżącego, organ odwoławczy dokonał błędnej wykładni przepisów art.4 pkt 3 i pkt 6a u.t.d., jak również przepisu art. 92a ust. 1 i 6 tej ustawy.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Opolu wniósł o jej oddalenie

i podtrzymał motywy rozstrzygnięcia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zaznaczył, że nie ma podstaw do zastosowania art. 156 K.p.a., bowiem zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej w Opolu nie zawiera wad wyliczonych enumeratywnie

w tym przepisie. . W piśmie z dnia 7 maja 2012 r., kwestionując zasadność nałożonej kary pieniężnej, skarżący powtórzył argumentację przedstawioną w wywiedzionej skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne powołane są m.in. do sprawowania kontroli nad działalnością administracji publicznej, pod względem jej zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa

w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sąd przy rozpatrywaniu sprawy nie bada zatem ani celowości, ani słuszności zaskarżonego rozstrzygnięcia, a ogranicza się do stwierdzenia, czy w świetle ustalonego stanu faktycznego oraz obowiązującego stanu prawnego dopuszczalne było wydanie zaskarżonego aktu.

W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej P.p.s.a.

Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Celnej

w Opolu z dnia 28 lutego 2012 r., którą uchylono decyzję organu pierwszej instancji oraz ustalono łączną wysokość kary pieniężnej w kwocie 10.000 zł, za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji oraz wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące. Oceniając zaskarżoną decyzję pod kątem zgodności jej z prawem, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego i procesowego, które mogłoby skutkować uwzględnieniem skargi. Wbrew twierdzeniom strony, organ prawidłowo ustalił stan faktyczny niniejszej sprawy i właściwie dokonał subsumcji ustalonego stanu zgodnie z przepisami mającymi zastosowanie w sprawie. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.), zwanej dalej w skrócie u.t.d. Zauważyć w tej sprawie należy, że z dniem 1 stycznia 2012 r., czyli po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji, przepisy powyższej u.t.d. zostały znowelizowane. Przy czym, na zasadzie art. 10 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 244, poz. 1454), przepisy u.t.d., ale już w brzmieniu nadanym tą ustawą, stosuje się w sprawach o nałożenie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, wszczętych i nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem jej wejścia w życie. W świetle powyższego odnotować należy, że organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję z dnia 28 lutego 2012 r., zobligowany był uwzględnić zmiany stanu prawnego i faktycznego sprawy zaistniałe po wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej. Podkreślenia wymaga, iż skarżący nie kwestionował ustaleń faktycznych, co do okoliczności, że zespół pojazdów o łącznej masie całkowitej 6500 kg należał do firmy A. M., [...]. Negował natomiast zasadność nałożenia na nią kary pieniężnej, uznając, iż ustalony stan faktyczny nie daje ku temu podstaw. Skarżący wywodził bowiem, iż wskutek następstwa prawnego, wynikającego z użyczenia samochodu J. M., wykonywany przez niego w dniu kontroli przewóz drogowy spełniał warunki przewozu na potrzeby własne, o jakim mowa w art.4 pkt 4 u.t.d. Skarżący próbował uwolnić się od stawianych mu zarzutów podnosząc, że skoro J. M. grzecznościowo przewiózł rzeczy dla skarżącego, to przewóz ten nie był wykonywany w danym dniu przez przedsiębiorcę oraz, że w zakresie jego działalności gospodarczej nie mieści się świadczenie usług transportowych.

Wobec tak podnoszonych zarzutów, zasadniczym było, więc ustalenie charakteru przewozu drogowego świadczonego w dniu kontroli przez skarżącego. Uwzględniając powyższe należy wskazać na art. 3 ustawy o transporcie drogowym, który wyznacza zakres przedmiotowy i podmiotowy ustawy.

Zakres podmiotowy obejmuje przewoźników drogowych, przedsiębiorców wykonujących niezarobkowy przewóz drogowy, a także podmioty nieposiadające statusu przedsiębiorców, jeżeli wykonują przewóz drogowy w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie drogowym, jak również kierowców wykonujących przewozy drogowe, osoby zarządzające przedsiębiorstwem lub transportem, a także podmioty wykonujące inne czynności związane z przewozem drogowym. Z kolei przepis art.

3 ust. 1 u.t.d. wskazuje na przypadki przewozów, do których przepisy ustawy nie mają zastosowania. Zakresem przedmiotowym ustawy nie są objęte trzy rodzaje przewozów drogowych: w zakresie przewozu drogowego osób nie ma zastosowania do niezarobkowych przewozów drogowych (przewóz na potrzeby własne), wykonywanych pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie kierowcą; w zakresie przewozu drogowego rzeczy (zarówno transportu, jak przewozu na potrzeby własne), wyłączone są przejazdy wykonywane pojazdem samochodowym lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nie większej niż 3,5 tony oraz przewozy wykonywane zespołami ratownictwa medycznego oraz w ramach usług transportu sanitarnego. Podkreślenia wymaga, iż wyliczenie wyłączeń spod zakresu przedmiotowego ustawy stanowi katalog zamknięty i nie podlega rozszerzeniu. Z definicji transportu drogowego określonej w art. 4 pkt 3 u.t.d. wynika, że transport ten obejmuje krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy oraz obejmuje każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej (tzw. ułomny przewóz drogowy), niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4 (przewóz na potrzeby własne). Zgodnie z art. 4 ust. 4 u.t.d.przewóz na potrzeby własne (niezarobkowy przewóz drogowy) jest to każdy przejazd po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego

i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników;

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi;

c) w przypadku pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin;

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych. Zasadniczym kryterium pozwalającym na zakwalifikowanie danego przejazdu do przewozu drogowego na potrzeby własne jest służebny charakter tego przejazdu wobec zasadniczej działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorcę. Podkreślenia wymaga, że w odróżnieniu od transportu drogowego jest to przewóz niezarobkowy.

Natomiast ułomny przewóz drogowy na potrzeby własne to przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej niespełniający wszystkich warunków określonych w art. 4 pkt 4 u.t.d. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2012 r. sygn. akt II GSK 1326/10, Lex 1129375). W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że kontrolowany przewóz nie wypełniał warunków z art. 4 pkt 4 u.t.d. Omawiany przejazd, aby mógł być traktowany, jako przewóz na potrzeby własne, musi spełniać warunki wymienione

w art. 4 pkt 4 lit. a - lit. d u.t.d. Warunki wymienione pod literami a-d muszą być spełnione łącznie. Zgodnie z art. 4 pkt 4 lit. a u.t.d. pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników. Ta okoliczność nie była sporna w sprawie, zarówno skarżący, jak i świadek J. M. okoliczności tej nie kwestionowali. Niespełnienie tego jednego warunku powoduje więc, że przejazd nie może być traktowany, jako przewóz na potrzeby własne, zatem stosownie do art.

4 pkt 3 u.t.d., jest transportem drogowym. W myśl art. 5 ust. 1 u.t.d. podjęcie

i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego. Skoro kontrolowany w dniu 14 października

2010 r. samochód nie był prowadzony przez pracownika skarżącego, a kontrolowany przewóz wykonywany był w ramach transportu drogowego, to słusznie organy administracyjne uznały, że podjęcie i wykonywanie tego przewozu wymagało uzyskania odpowiedniej licencji (art. 5 ust. 1 u.t.d.). Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 przepisów u.t.d. nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3500 kg

w transporcie krajowym. Powyższy przepis wyłącza, zatem obowiązek posiadania licencji na wykonywanie transportu drogowego zespołami pojazdów, których całkowita dopuszczalna masa nie przekracza 3500 kg. W przedmiotowej sprawie zespół pojazdów składał się z samochodu ciężarowego nr rej [...] o dopuszczalnej masie całkowitej 3500 kg oraz przyczepy o nr rej. [...] o dopuszczalnej masie całkowitej 3000 kg, a więc łączna dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdu kontrolowanego wynosiła 6500 kg. Słusznie, zatem uznały organy administracyjne, że skoro strona wykonywała transport drogowy, polegający na przewozie części samochodowych dla [...] zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej 6500 kg, to w chwili kontroli winna posiadać licencję na wykonywanie transportu. Zgodnie z art. 92a u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężne, określonej w załączniku Nr 3 do u.t.d. lp 1 1.1. w wysokości 8.000 zł. Odnosząc się do naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące, należy wskazać, że zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia

1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. UE. L 1985 Nr 370, str. 8), urządzenie rejestrujące jest instalowane i użytkowane

w tych pojazdach zarejestrowanych w Państwie Członkowskim, które są wykorzystywane do przewozu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów,

o których mowa w art. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. W przepisie art. 3 lit. h rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozp. Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie(EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE.L Nr 102, poz.1), stanowi się o pojazdach lub zespołach pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używanych do niehandlowego przewozu rzeczy. Kontrolowany zespół pojazdów o łącznej masie całkowitej 6500 kg, stanowił niewątpliwie własność skarżącego. Dopuszczalna masa całkowita zespołu odpowiadała tej z art. 3 lit. h rozporządzenia, bowiem nie przekraczała 7,5 tony. Użycie zaś tego kontrolowanego zespołu pojazdów - do przewozu zakupionych części samochodowych, od momentu załadunku towaru, stanowiło przewóz drogowy w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez A. M. Wobec powyższego zespół pojazdów składający się z samochodu ciężarowego marki [...] nr rej [...] o dopuszczalnej masie całkowitej 3500 kg oraz przyczepy nr rej. OK [...] o dopuszczalnej masie całkowitej 3000 kg łącznie 6500 kg, winien być wyposażony w użytkowane urządzenie rejestrujące. Nie znajduje uzasadnienia w sprawie podnoszona przez stronę okoliczność, że samochód był fabrycznie wyposażony w urządzenie rejestrujące. Z analizy załączonych do akt administracyjnych dokumentów nie wynika, aby pojazd był wyposażony w urządzenie rejestrujące, okoliczności tej nie potwierdza również dołączony przez stronę przetłumaczony dokument "Fahrzeugdaten". Z dokumentu tego wynika jedynie, że samochód jest przystosowany do założenia takiego urządzenia rejestrującego, a nie, że urządzenie to zostało zainstalowane. Okoliczności tej nie potwierdza również kopia faktury dotycząca sprzedaży przez skarżącego samochodu marki [...] o nr rej [...], bowiem wskazana w nim data oznacza datę pierwszej rejestracji samochodu na dzień 15 maja 2002 r., z kolei kontrola miała miejsce 14 października 2010 r. Dowodem jednoznacznie potwierdzającym niewyposażenie pojazdu w urządzenie rejestrujące jest protokół kontroli, w którym stwierdzono: brak wypisu zaświadczenia o wykonywaniu przewozu na potrzeby własne oraz wykonywanie przewozu pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące. Protokół ten został podpisany przez funkcjonariusza dokonującego kontroli oraz kierowcę J. M., bez wniesienia uwag czy zastrzeżeń. W świetle powyższego, mając na uwadze treść art. 3 lit. h rozporządzenia (WE) nr 561/2006, opisanego przewozu nie można było potraktować, jako wyłączonego spod wymogu posiadania w pojeździe skarżącego urządzenia rejestrującego. Podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, zgodnie z przywołanym wyżej art. 92a u.t.d., podlega każe pieniężnej. Wysokość kary za brak instalacji przyrządu kontrolnego określona została w załączniku Nr 3 do u.t.d., lp.6.1.1. i wynosi 3000 zł. Skoro w chwili kontroli, pojazd skarżącego nie był wyposażony w wymagany przepisami rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 przyrząd kontrolno-pomiarowy, stąd należało przyjąć, że podmiot wykonujący przewóz drogowy z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze na zasadzie art. 92a ust. 1 u.t.d. Podkreślić też trzeba, że przywołane przepisy u.t.d. i rozporządzeń unijnych mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że w razie stwierdzenia naruszenia tych przepisów, uprawniony organ obowiązany jest do nałożenia na podmiot wykonujący przewóz odpowiedniej kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej.

Słusznie również organ przyjął, że w sprawie nie ma zastosowania przepis

art. 92c u.t.d., zgodnie, z którym postępowania administracyjnego wobec podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem nie wszczyna się a wszczęte umarza, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia,

a naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. W rozpoznawanej sprawie, nie zaistniała sytuacja, o której mowa w art. 92c u.t.d. skarżący, bowiem nie wykazał, że nie miał wpływu na stwierdzone naruszenia. W ocenie tut. Sądu, zasadnie organy administracyjne uznały, że wykonywany

w dniu kontroli przez skarżącego przewóz nie był przewozem na potrzeby własne, których mowa w art. 4 pkt 4 u.t.d. Skoro, więc w rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z wykonywaniem przez skarżącego transportu drogowego, o którym mowa art. 4 ust. 3 lit. a u.t.d., to stosownie do treści art. 5 ust. 1 u.t.d. oraz art. 3 lit.

h rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r., koniecznym było posiadanie przez podmiot wykonujący taki transport odpowiedniej licencji oraz wyposażenie pojazdu w urządzenie rejestrujące. Powyższe uzasadniało, zatem wymierzenie skarżącemu kary pieniężnej w łącznej wysokości 10.000 zł, na podstawie właściwych przepisów załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

Z uwagi na powiedziane powyżej, uznać należało, że skoro przewóz drogowy wykonywany był przez skarżącego z naruszeniem przepisów prawa, to zaskarżoną decyzją prawidłowo nałożono na skarżącego karę przewidzianą ustawą. Regulacje

z art. 92 ustawy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że w razie stwierdzenia naruszenia, uprawniony organ obowiązany jest do nałożenia na podmiot wykonujący przewóz odpowiedniej kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej. Powtórzyć przyjdzie, że organy obu instancji wyczerpująco zbadały też wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą i nie naruszyły przepisów procedury administracyjnej, w tym w szczególności art. 7 K.p.a., 77 § 1 K.p.a., 80 K.p.a. oraz 107 § 3 K.p.a.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

-----------------------

6