Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 700/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Edmund Łój, Sędziowie NSA Artur Mudrecki (spr.), Małgorzata Długosz-Szyjko, Protokolant Krzysztof Kołtan, po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2006 r. na rozprawie w Wydziale I Izby Finansowej skargi kasacyjnej Władysława N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 stycznia 2005 r. sygn. akt I SA/Wr 1013/03 w sprawie ze skargi Władysława N. na decyzję Izby Skarbowej w W. OZ w J. z dnia 26 marca 2003 r. (...) w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty w podatku od towarów i usług. 1. oddala skargę kasacyjną, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, 3. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokata Daniela G. kwotę 366 zł /słownie: trzysta sześćdziesiąt sześć złotych/ tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 25 stycznia 2005 r., I SA/Wr 1013/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Władysława N. na decyzję Izby Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w J. z dnia 26 marca 2003 r. (...) w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty w podatku od towarów i usług.

Z akt sprawy wynika, że Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w J. z dnia 30 grudnia 2002 r. w sprawie odmowy zwrotu podatku VAT w kwocie 2.992 zł. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił stanowisko Urzędu Skarbowego co do daty powstania nadpłaty i terminu zwrotu nadpłaty. Stwierdził, iż zgodnie z art. 74 par. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej nadpłata powstaje z dniem zapłaty podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej, tj. w dniu 25 stycznia 1996 r., a termin jej zwrotu upłynął w dniu 31 grudnia 1999 r. zgodnie z art. 29 ust. 4 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. W ocenie organu odwoławczego na zmianą daty powstania nadpłaty nie wpływa przedstawione przez skarżącego orzeczenia sądu powszechnego. Organ zauważył ponadto, że nadpłatę w tej sprawie mogła stanowić jedynie kwota 2.284 zł wynikająca z deklaracji za grudzień 1995 r., gdyż pozostała kwota - 708 zł mogła być rozliczona wyłącznie na zasadach obowiązujących w ustawie z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od tworów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Władysław N. wniósł o uchylenie decyzji, zarzucając, że organy podatkowe nie dokonały sprawdzeń w zakresie wskazanym przez niego w odwołaniu od decyzji Urzędu Skarbowego w J., a dotyczącym uiszczenie zarówno opłaty skarbowej jak i podatku od towarów i usług od sprzedaży spornych pojazdów. Ponadto podkreślił, że sprawa jego jest szczególna z tego względu, że sąd powszechny stwierdził, iż złamano obowiązujące prawo.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi.

2. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując zarzuty zawarte w skardze stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy podatkowe przepisów prawa materialnego ani przepisów procedury, które mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu I instancji zasadnie organ podatkowy przyjął, że termin do zwrotu nadpłaty upłynął z końcem 1999 r. Sąd podkreślił, że skarżący swoje uprawnienie do zwrotu nadpłaty wywodzi z prawomocnego wyroku częściowego Sądu Okręgowego w J. z dnia 3 lipca 2002 r. (...), uznającego nieważność umów sprzedaży czterech pojazdów. Sprzedaż tych pojazdów, jak twierdzi, opodatkowana została podatkiem od towarów i usług i wykazana w deklaracji za grudzień 1995 r. Termin do zwrotu tej nadpłaty winien być, zdaniem skarżącego, liczony od daty uprawomocnienia się przedstawionego wyroku częściowego sądu powszechnego. Zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej, zdaniem sądu, nie daje podstaw do przyjęcia, iż przedstawiony przez skarżącego w dniu 30 września 2002 r. wyrok uprawnia go do uzyskania zwroty nadpłaty wynikającej z deklaracji VAT-7 za grudzień 1995 r. W jego ocenie organy podatkowe zasadnie przyjęły, że wyrok ten nie ma wpływu na ustalenie innej daty powstania nadpłaty niż wynika to z przepisów podatkowych.

W dacie złożenia przez skarżącego wniosku o zwrot nadpłaty upłynęły już wszystkie terminy umożliwiające przeprowadzenie postępowania w zakresie stwierdzenia i zwrotu ewentualnej nadpłaty. Brak zatem podstaw do kwestionowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

3. Strona skarżąca wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Wyrok zaskarżono w całości, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, w szczególności art. 29 ustawy o zobowiązaniach podatkowych z dnia 19 grudnia 1980 r. /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486/ w związku z art. 189 Kodeksu postępowania cywilnego poprzez uznanie, że wyrok Sądu Cywilnego jest wyrokiem deklaratoryjnym, a nie konstytutywnym i uznanie w związku z tym, że bieg terminu do zwrotu nadpłaty zaczął się w dniu 31 grudnia 1996 r., a nie w dniu uprawomocnienia się wyroku Sądu Cywilnego.

W oparciu o te zarzuty wniesiono o zmianę wyroku Sądu I instancji i zasądzenie na rzecz skarżącego kwoty 2.992 zł tytułem zwrotu nadpłaty, ewentualnie o uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu na rzecz adwokata Daniela G.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej na wstępie przedstawiono zwięźle stan faktyczny sprawy, a następnie podniesiono, że Sąd Administracyjny błędnie przyjął, że wyrok sądu cywilnego nie ma charakteru konstytutywnego. Zdaniem skarżącego wyrok wydany przez Sąd Cywilny po przeprowadzeniu procesu na podstawie art. 189 Kpc przy stanie faktycznym, w którym możliwa jest konwalidacja czynności cywilnoprawnej prze osobę uprawnioną jest wyrokiem konstytutywnym.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuję:

Skarga kasacyjna z uwagi na brak uzasadnionych podstaw kasacyjnych nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarga kasacyjna jest wysoce wyspecjalizowanym środkiem zaskarżenia. Można ją oprzeć zarówno na naruszeniu przepisów prawa materialnego jak również na naruszeniu przepisów prawa postępowania /art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a./. W rozpatrywanej sprawie autor skargi kasacyjnej zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 29 ustawy o zobowiązaniach podatkowych z dnia 19 grudnia 1980 r. /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486/ w związku z art. 189 Kodeksu postępowania cywilnego poprzez uznanie, że wyrok Sądu Cywilnego jest wyrokiem deklaratoryjnym, a nie konstytutywnym i uznanie w związku z tym, że bieg terminu do zwrotu nadpłaty zaczął się w dniu 31 grudnia 1996 r., a nie w dniu uprawomocnienia się wyroku Sądu Cywilnego.

Wprawdzie w skardze kasacyjnej nie sprecyzowano wykładnię, której jednostki redakcyjnej z art. 29 ustawy o zobowiązaniach podatkowych zakwestionowano, lecz z dalszych wywodów można uznać, iż chodzi tu o ust. 4 tego przepisu. Omawiane uregulowanie stanowi, że nadpłata nie podlega zwrotowi po upływie 3 lat licząc od końca roku, w której powstała. Przepis ten nie przewidywał żadnych wyjątków od tej reguły, w tym prawo do zwrotu nadpłaty, gdy zapadł wyrok o ustalenie nieważności określonej umowy. W niezakwestionowanego stanu faktycznego wynika, że napłata powstała w dniu 25 stycznia 1996 r. a termin do zwrotu nadpłaty upłynął 31 grudnia 199 r. a zatem wniosek z dnia 20 września 2002 r. nie mógł odnieść zamierzonego skutku.

Z tych względów zarzut skargi kasacyjnej Naczelny Sąd administracyjny uznał za nieuzasadniony i na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ skargę kasacyjną oddalił. Z uwagi na trudną sytuację materialną i zdrowotną skarżącego NSA na podstawie art. 207 par. 2 p.p.s.a. odstąpił od zasądzania od skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego. Orzeczenie w pkt 3 sentencji wyroku uzasadnia treść art. 250 p.p.s.a.