Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 106/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2019-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Służba celna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 103 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2016 poz 1799
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Krupiński (spr.) Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant St. inspektor sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 18 stycznia 2019 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez A. W. (dalej zwanego również skarżącym) jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 18 stycznia 2018 r., nr [...], który utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 22 października 2018 r., nr [...], o przedłużeniu zawieszenia skarżącego w pełnieniu obowiązków służbowych.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Postanowieniem z dnia [...] 2015 r., sygn. akt [...] (ogłoszonym skarżącemu w dniu [...] 2015 r.), Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] przedstawił skarżącemu – [...] - zarzut brania udziału w zorganizowanej grupie przestępczej, mającej na celu popełnianie następujących przestępstw: z art. 258 § 1 K.k., art. 231 § 2 K.k. i art. 266 § 2 K.k. przy zastosowaniu art. 11 § 2 K.k. w związku z art. 12 K.k., art. 18 § 3 w zw. z art. 107 § 1 i 3 K.k.s. w związku z art. 37 § 1 pkt 5 K.k.s.

Postanowieniem z dnia [...] 2015 r. Prokuratura Okręgowa w [...] zastosowała wobec skarżącego środki zapobiegawcze, m.in. w postaci zawieszenia w wykonywaniu czynności służbowych funkcjonariusza celnego.

Pismem z dnia 20 listopada 2015 r. Dyrektor Izby Celnej w Opolu poinformował skarżącego, iż od [...] 2015 r. zwalnia go od pełnienia innych obowiązków służbowych.

Postanowieniem z dnia [...] 2017 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] uchylił ww. środek zapobiegawczy z dnia [...] 2015 r.

Decyzją z dnia 23 marca 2017 r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu zawiesił skarżącego w pełnieniu obowiązków służbowych od dnia [...] 2017 r. do czasu zakończenia postępowania karnego. W uzasadnieniu organ przywołał art. 103 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1799 z późn. zm.), dalej zwanej ustawą, wyjaśniając, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach funkcjonariusza celnego zawiesza się w pełnieniu obowiązków służbowych wobec wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo popełnione umyślnie, ścigane z oskarżenia publicznego do czasu zakończenia postępowania karnego. Dyrektor zwolnił też skarżącego od pełnienia innych obowiązków służbowych.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy - na skutek wniosku skarżącego - Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu decyzją z dnia 27 kwietnia 2017 r., nr [...], utrzymał w mocy rozstrzygnięcie własne z dnia 23 marca 2017 r. W uzasadnieniu wskazał, że z treści art. 103 ust. 1 ustawy bezpośrednio wynika, iż przesłanką zawieszenia jest wszczęcie przeciwko funkcjonariuszowi postępowania karnego w sprawie o przestępstwo, które popełnione zostało umyślnie, a dodatkowo ścigane jest z oskarżenia publicznego. Wystąpienie powyższej przesłanki obliguje organ do zawieszenia funkcjonariusza celnego w pełnieniu obowiązków służbowych. Postępowanie dyscyplinarne jest odrębnym postępowaniem prowadzonym przez inny organ i nie ma znaczenia dla wydania decyzji w sprawie zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych.

Na skutek rozpoznania skargi A. W., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Op 281/17, uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 27 kwietnia 2017 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia 23 marca 2017 r., nr [...] (pkt 1 wyroku). W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że z treści przepisów art. 103 ust. 1-3 wynika, że zasadą jest zawieszenie funkcjonariusza w czynnościach służbowych na okres nie dłuższy niż 3 miesiące, a "w szczególnie uzasadnionych przypadkach" przedłużenie tego okresu wymaga wydania odrębnej decyzji i zawsze (z woli ustawodawcy) następuje ono do czasu zakończenia postępowania karnego, czyli na czas bliżej nieokreślony. Użycie w przepisie art. 103 ust. 3 ustawy niedookreślonego zwrotu "w szczególnie uzasadnionych przypadkach" oznacza, że decyzja o możliwości przedłużenia okresu zawieszenia funkcjonariusza celnego w pełnieniu obowiązków służbowych ma charakter uznaniowy. Ponadto, zdaniem Sądu, przepis art. 103 ust. 3 ustawy dotyczy tych funkcjonariuszy Służby Celnej, wobec których wydano już decyzję administracyjną o zawieszeniu w pełnieniu obowiązków służbowych w sprawie o przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego na okres do trzech miesięcy. Tymczasem, jak wynika z akt niniejszej sprawy, decyzja taka nie została wydana w stosunku do skarżącego, albowiem zawieszenie skarżącego w czynnościach służbowych nastąpiło na mocy postanowienia Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] z dnia [...] 2015 r. na podstawie art. 276 K.p.k. Sąd I instancji uznał zatem, że w zaskarżonej decyzji błędnie przyjęto, iż w przedmiotowej sprawie zachodził przypadek szczególnie uzasadniony i uprawniający Dyrektora Izby Administracji Skarbowej do zawieszenia skarżącego w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego, czyli przedłużenia okresu zawieszenia.

Wyrokiem z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 2614/17, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Dyrektora IAS w Opolu od opisanego wyżej orzeczenia tut. Sądu. NSA zgodził się ze stanowiskiem wyrażonym przez Sąd I instancji, że w rozpoznawanej sprawie organy naruszyły art. 101 ust. 1, jak i art. 103 ust. 3 ustawy, ponieważ nie wydano decyzji na podstawie art. 103 ust. 1 ustawy, lecz z pominięciem tej regulacji, od razu wydano decyzję na podstawie art. 103 ust. 3 o przedłużeniu wobec funkcjonariusza okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych. Zdaniem NSA, prawidłowo w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy organ zawiesił funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych od dnia [...] 2017 r., lecz z naruszeniem art. 103 ust. 1 ustawy zawiesił funkcjonariusza do czasu zakończenia prowadzonego przeciwko funkcjonariuszowi postępowania karnego, co stanowi istotną wadę tej decyzji. W istocie bowiem decyzja wydana w dniu 23 marca 2017 r. (podobnie jak decyzja odwoławcza z 27 kwietnia 2017 r.) jest decyzją wydaną na podstawie art. 103 ust. 1 ustawy, a nie decyzją wydaną na podstawie art. 103 ust. 3. O tyle też w tej sytuacji - NSA za błędne uznał - wytyczne zawarte w zaskarżonym wyroku dotyczące konieczności uzasadnienia przy ponownym rozpatrzeniu sprawy oraz wskazania i uzasadnienia o jaki szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 103 ust. 3 ustawy, chodzi. Jednakże w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy NSA uznał zaskarżony wyrok za prawidłowy, mimo częściowo błędnego uzasadnienia.

Ponownie rozpoznając sprawę, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu decyzją z dnia 22 października 2018 r., nr [...], zawiesił A. W. w pełnieniu obowiązków służbowych na okres od dnia [...] 2017 r. do dnia [...] 2017 r. w związku przedstawieniem skarżącemu przez Prokuraturę Okręgową w [...] zarzutów popełnienia wyżej opisanych przestępstw. Rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 161 ust. 1 w związku z art. 188 ust. 1 ustawy oraz art. 184 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1948, z późn. zm.). W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na postanowienie Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] z dnia [...] 2015 r. oraz treść art. 103 ust. 1 ustawy. W ocenie organu, skoro postępowanie karne jest nadal w toku, to spełnione zostały przesłanki wynikające z art. 103 ust. 1 ustawy. Jednocześnie Dyrektor zwolnił skarżącego z pełnienia innych obowiązków służbowych. Stwierdził również, że zgodnie z art. 161 ustawy, skarżący będzie otrzymywać 50% uposażenia przysługującego mu w dniu zawieszenia.

Na skutek złożonego przez skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu decyzją z dnia 21 grudnia 2018 r., nr [...], utrzymał w mocy rozstrzygnięcie własne z dnia 22 października 2018 r. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że zaistnienie przesłanki z art. 103 ust. 1 ustawy w postaci wszczęcia przeciwko funkcjonariuszowi postępowania karnego w sprawie o przestępstwo, które popełnione zostało umyślnie a dodatkowo ścigane jest z oskarżenia publicznego, obliguje organ do zawieszenia funkcjonariusza celnego w pełnieniu obowiązków służbowych.

Decyzją z dnia 22 października 2018 r., nr [...], Dyrektor IAS w Opolu zawiesił skarżącego w pełnieniu czynności służbowych na okres od dnia [...] 2017 r. do czasu zakończenia postępowania karnego.

W wyniku rozpoznania wniosku strony o ponowne rozpoznanie sprawy, Dyrektor IAS w Opolu zaskarżoną decyzją utrzymał powyższe rozstrzygnięcie w mocy, powołując się w uzasadnieniu na przepis art. 103 ust. 3 ustawy i wskazując na toczące się przeciwko skarżącemu postępowanie karne oraz na konieczność ochrony dobrego imienia i prestiżu Służby Celnej. W ocenie organu, w interesie społecznym, utożsamianym z interesem Służby leży, aby funkcjonariusz, na którym ciążą zarzuty popełnienia przestępstwa w związku z pełnieniem służby, nie wykonywał żadnych zadań służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego. Nie leży bowiem w interesie społecznym dopuszczanie do pracy funkcjonariusza, który nie oczyścił się ze stawianych mu zarzutów popełnienia przestępstwa w służbie, gdyż nie gwarantuje to dalszego, należytego wykonywania tych obowiązków. Ze względu na tę okoliczność – zdaniem organu odwoławczego – nie można też takiemu funkcjonariuszowi powierzyć innych obowiązków służbowych. Ponadto organ odwołał się do wagi i rodzaju zarzuconego skarżącemu czynu, wskazując że jest to przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, dotyczące udziału w zorganizowanej grupie przestępczej, mającej na celu popełnianie przestępstw o charakterze korupcyjnym, co daje podstawę do przyjęcia wątpliwości co do dochowania przez niego wymogu posiadania nieposzlakowanej opinii. Zdaniem organu, skarżący jest osobą, która nie wzbudza zaufania społecznego i podważa autorytet Służby Celnej. Organ nie zgodził się z podnoszonymi we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzutami naruszenia powagi rzeczy osądzonej, gdyż z wyroku NSA wyraźnie wynikają wskazówki co do konieczności dalszego prowadzenia postępowania w sprawie.

W skardze sądowoadministracyjnej A. W., reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucił naruszenie art. 103 ust. 3 ustawy przez jego niewłaściwe zastosowanie i bezzasadne przyjęcie, że przesłanki w nim określone zostały spełnione, w sytuacji gdy organ tylko w sposób lakoniczny wskazał na normatywną treść tego przepisu i nie rozwinął go w sposób szczegółowy w odniesieniu do okoliczności sprawy. Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji wydanych w obu instancjach oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że w sprawie zapadły już w 2017 r. rozstrzygnięcia administracyjne w sprawie przedłużenia okresu zawieszenia skarżącego w pełnieniu czynności służbowych oraz sądowoadministracyjne w stosunku do tych decyzji, co oznacza, że w sprawie zachodzi tożsamość przedmiotowo-podmiotowa ze sprawą, która była już w sądzie administracyjnym rozpoznana, a to stanowi podstawę formułowania zarzutu naruszenia przez organy tzw. powagi rzeczy osądzonej. Podniósł też, że postępowanie karne przeciwko skarżącemu nadal się toczy i do czasu jego zakończenia przysługuje mu prawo korzystania z zasady domniemania niewinności.

Z urzędu jest tut. Sądowi wiadome, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Op 71/19, oddalił skargę wniesioną przez skarżącego na opisaną w części historycznej niniejszego uzasadnienia, decyzję z dnia 21 grudnia 2018 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania.

Natomiast na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a. - poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej, wykazała, że akty te nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa.

Odnotować również przyjdzie, że w niniejszej sprawie wydanie decyzji w obu instancjach nastąpiło w granicach związania wynikającego z art. 153 P.p.s.a., a ocena prawna oraz wskazania co do postępowania w tej sprawie wyrażone zostały w prawomocnym wyroku WSA w Opolu z dnia 8 sierpnia 2017 r. oraz wyroku NSA z dnia 24 maja 2018 r.

Stosownie do powyższego wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przytoczony przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a wyrażona w nim zasada związania orzeczeniem sądu oznacza, że orzeczenie to oddziałuje na przyszłe postępowanie, tak administracyjne, jak i sądowoadministracyjne. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku. Dostrzec również trzeba, że związanie oceną prawną powoduje, że ani organ administracji, ani sąd, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkować się mu w pełnym zakresie.

W związku z tym przypomnienia wymaga, że z uzasadnienia wyroku z dnia 8 sierpnia 2017 r., wynika, że zasadniczym powodem uchylenia decyzji było naruszenie przez organy art. 101 ust. 1, jak i art. 103 ust. 3 ustawy, ponieważ nie wydano decyzji na podstawie art. 103 ust. 1 ustawy, lecz z pominięciem tej regulacji, od razu wydano decyzję na podstawie art. 103 ust. 3 tej ustawy o przedłużeniu wobec funkcjonariusza okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych. Dodatkowo NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 24 maja 2018 r. stwierdził, że prawidłowo w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy organ zawiesił funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych od dnia [...] 2017 r., lecz z naruszeniem art. 103 ust. 1 ustawy zawiesił funkcjonariusza do czasu zakończenia prowadzonego przeciwko funkcjonariuszowi postępowania karnego, co stanowi istotną wadę tej decyzji. W istocie bowiem decyzja wydana w dniu 23 marca 2017 r. i utrzymująca ją w mocy decyzja z dnia 27 kwietnia 2017 r. są decyzjami wydanymi na podstawie art. 103 ust. 1 ustawy, a nie decyzjami wydanymi na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy. O tyle też w tej sytuacji, NSA za błędne uznał wytyczne zawarte w zaskarżonym wyroku, dotyczące obligatoryjnego uzasadnienia przy ponownym rozpatrzeniu sprawy konieczności wskazania i uzasadnienia o jaki szczególnie uzasadniony przypadek, o jakim mowa w art. 103 ust. 3 ustawy, chodzi.

Analizując kwestionowane decyzje pod tym kątem stwierdzić należy, że orzekający w sprawie organ prawidłowo zastosował się do oceny prawnej oraz wskazań wynikających z przytoczonych wyroków.

Materialnoprawną podstawę kontrolowanych decyzji stanowiły przepisy cyt. już wyżej, nieobowiązującej już wprawdzie w dacie wydania zaskarżonej decyzji ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, nadal zwanej ustawą, ale z mocy art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1948 ze zm.) zachowującej zastosowanie w sprawach ze stosunku służbowego, zaistniałych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947).

Stosownie do art. 103 ust. 1 ustawy, funkcjonariusza zawiesza się w pełnieniu obowiązków służbowych na czas nie dłuższy niż 3 miesiące, w przypadku wszczęcia przeciwko niemu:

1) postępowania karnego w sprawie o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub

2) postępowania karnego skarbowego w sprawie o umyślne przestępstwo skarbowe. Zawieszenia w czynnościach służbowych dokonuje przełożony właściwy do mianowania funkcjonariusza na zajmowane stanowisko służbowe (art. 94 ust. 4 ustawy).

Natomiast po myśli art. 103 ust. 3 ustawy w szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych można przedłużyć do czasu zakończenia postępowania karnego lub postępowania karnego skarbowego.

Zgodnie z art. 188 ust. 5 ustawy do postępowań m.in. w sprawach dotyczących zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych stosuje się przepisy K.p.a.

W ocenie Sądu, z treści przytoczonego przepisu art. 103 ust. 3 ustawy jednoznacznie wynika, że zawieszenie funkcjonariusza celnego w czynnościach służbowych - w razie wystąpienia okoliczności wskazanych w tym przepisie – nie jest wprawdzie obligatoryjne, ale jest ono dopuszczalne w razie zaistnienia szczególnie uzasadnionych przypadków. Ustawodawca posługując się zwrotem niedookreślonym dał organom właściwym w sprawach funkcjonariuszy pewien luz decyzyjny, oznaczający prawo działania w ramach tzw. uznania administracyjnego.

Dopuszczalność zawieszenia funkcjonariusza celnego w wykonywaniu przez niego czynności służbowych uzależniona została przez ustawodawcę od samego faktu postawienia funkcjonariuszowi zarzutów w postępowaniu karnym, nie zaś od stwierdzenia winy co do popełnionych czynów (por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 89/12, wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższy pogląd wyrażony został wprawdzie na tle wykładni przepisów ustawy o Policji, ale z uwagi na analogię rozwiązań obu ustaw odnośnie do omawianej instytucji, pozostaje aktualny również w okolicznościach rozpoznawanej sprawy. W razie zatem wszczęcia przeciwko funkcjonariuszowi celnemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub postępowania karnego skarbowego w sprawie o umyślne przestępstwo skarbowe, organ ma obowiązek zawieszenia takiego funkcjonariusza w czynnościach służbowych na okres trzech miesięcy, co w rozpoznawanej sprawie nastąpiło w dniu [...] 2018 r. na okres do dnia [...] 2017 r.

Wykładnia przepisu art. 103 ust. 3 ustawy nie powinna prowadzić do rozszerzenia pojęcia "szczególnie uzasadnione przypadki", ale powinna oznaczać takie sytuacje, w których nie jest możliwe dalsze pełnienie obowiązków służbowych przez funkcjonariusza celnego, a konieczność jego odsunięcia od pełnienia tych obowiązków zachodzi ze względu na ważny interes służby. Instytucja przedłużenia okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, o której mowa w art. 103 ust. 3 ustawy może znaleźć zastosowanie, gdy organ wykaże zaistnienie przesłanki z tej normy prawnej i to przez pryzmat możliwości wykonywania obowiązków służbowych przez funkcjonariusza. W konsekwencji, organ dokonując swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego może rozstrzygnąć daną sprawę, uznając określone fakty i argumenty za istotne dla rozstrzygnięcia, inne zaś oceniając za nieistotne dla wyniku sprawy. W trakcie dokonywania oceny w powyższej kwestii, organ zobligowany jest mieć na uwadze zarówno słuszny interes obywateli, tutaj funkcjonariusza, jak też uwzględnić interes społeczny, w tym przypadku służby.

Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy, za prawidłowe należy uznać stanowisko organu, że w przypadku skarżącego spełnione zostały przesłanki do zawieszenia go w pełnieniu obowiązków służbowych na okres od dnia 24 czerwca 2017 r. do czasu zakończenia postępowania karnego.

W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest bowiem to, że Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] w dniu [...] 2015 r. ogłosił skarżącemu treść postanowienia z dnia [...] 2015 r. o przedstawieniu zarzutów brania udziału w zorganizowanej grupie przestępczej, mającej na celu popełnianie następujących przestępstw: z art. 258 § 1 K.k., art. 231 § 2 K.k. i art. 266 § 2 K.k. przy zastosowaniu art. 11 § 2 K.k. w związku z art. 12 K.k., art. 18 § 3 w zw. z art. 107 § 1 i 3 K.k.s. w związku z art. 37 § 1 pkt 5 K.k.s. Nie ulega też wątpliwości, że czyny zarzucane skarżącemu należą do kategorii przestępstw umyślnych ściganych z oskarżenia publicznego. W stosunku do skarżącego wystąpiły zatem podstawy do przyjęcia, że ewentualne pozostawienie go w służbie czynnej godziłoby w interes Służby Cywilnej (obecnie po likwidacji Służby Celnej w interes przejmującej tę służbę – Krajowej Administracji Skarbowej). Interpretując pojęcie "szczególnie uzasadnionego przypadku", organy winny przede wszystkim brać pod uwagę charakter zarzucanego funkcjonariuszowi czynu i wartość naruszonego dobra. Tak też stało się w rozpatrywanej sprawie, trudno więc zarzucić organom – jak chce tego autor skargi – zbyt pobieżną ocenę materiału sprawy i niewyjaśnienie, że w sprawie chodziło o szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 103 ust. 3 ustawy.

Z woli ustawodawcy możliwość przedłużenia okresu zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu czynności służbowych została połączona z takimi zdarzeniami prawnymi jak wszczęcie postępowania karnego przeciwko niemu oraz wydanie decyzji o zawieszeniu na okres trzech miesięcy. Stąd też wydanie decyzji na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy może obejmować okres zawieszenia przed wydaniem decyzji, albowiem decyzja ta konkretyzuje sytuację prawną funkcjonariusza powstającą z mocy prawa z dniem zaistnienia zdarzenia opisanego w omawianym przepisie. Wydanie decyzji zaskarżonej zostało również poprzedzone wydaniem decyzji ostatecznej z dnia 21 grudnia 2018 r. o zawieszeniu skarżącego w czynnościach służbowych na okres trzech miesięcy. Trafnie więc przyjął organ, że skoro postępowanie karne nie zostało jeszcze zakończone, wydana została też decyzja o zawieszeniu skarżącego na okres trzech miesięcy i upłynął już okres zawieszenia na podstawie art. 103 ust. 1 ustawy, występują przesłanki do przedłużenia zawieszenia skarżącego w pełnieniu czynności służbowych z mocą wsteczną, tj. od dnia [...] 2017 r. do dnia zakończenia postępowania karnego.

W ocenie Sądu, oczekiwanego przez skarżącego skutku w postaci uchylenia kontrolowanych decyzji nie mógł również spełnić podniesiony w uzasadnieniu skargi zarzut naruszenia zasady powagi rzeczy osądzonej. Uznać trzeba, że zarzut ten jest niezrozumiały w okolicznościach rozpoznawanej sprawy. Wbrew twierdzeniu skarżącego postępowanie administracyjne w przedmiocie zawieszenia skarżącego w pełnieniu obowiązków służbowych nie zostało ostatecznie zakończone w administracyjnym toku instancji z tego powodu, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Op 281/17, uchylił wcześniejsze decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 23 marca 2017 r. i 27 kwietnia 2017 r. Wyrok ten stał się prawomocny wobec oddalenia skargi kasacyjnej organu przez NSA wyrokiem z dnia 24 maja 2018 r. Konsekwencją rozstrzygnięcia Sądu I instancji było wyeliminowanie z obrotu prawnego ww. aktów, zaś sprawa "wróciła" do organu w celu ponownego jej rozpatrzenia. Innymi słowy, w rezultacie orzeczenia tut. Sądu w postępowaniu przed organem nastąpił powrót do sytuacji, która miała miejsce przed wydaniem decyzji. W następstwie związania powyższym wyrokiem (o czym była już mowa wyżej) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu wydał natomiast decyzje stanowiące przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie.

Sąd nie mógł uwzględnić zarzutu naruszenia przez organy zasady domniemania niewinności strony do czasu prawomocnego wyroku sądu karnego, gdyż istotą regulacji art. 103 ust. 3 ustawy jest możliwość jego zastosowania w okresie pomiędzy postawieniem funkcjonariuszowi celnemu zarzutu popełnienia przestępstwa a wydaniem przez sąd karny prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie tych zarzutów.

Reasumując, Sąd uznał, że organy dokonały prawidłowej subsumcji powołanych przepisów do poczynionych ustaleń stanu faktycznego sprawy, co uprawniało je do wydania decyzji o zawieszeniu skarżącego w pełnieniu obowiązków służbowych. Z powyższych względów zarzuty skargi uznać należało za bezzasadne. Sąd nie dopatrzył się również z urzędu wad postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia.

W tym stanie rzeczy skargę należało oddalić, na podstawie art. 151 P.p.s.a.