Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1645/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa~Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184, art. 204 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz, Sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.), Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski, Protokolant starszy inspektor sądowy Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lipca 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 543/16 w sprawie ze skargi D. C. i I. W. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od D. C. na rzecz Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 25 lipca 2016 r., I SA/Wa 543/16 oddalił skargę D. C. i I. W. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z [...] lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2014r., poz. 1090 t.j.; dalej jako: "ustawa") do wniosku, o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty, należy dołączyć: 1) dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1 ustawy, oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości; 2) dowody, które świadczą o posiadaniu obywatelstwa polskiego, o którym mowa w art. 2 i 3 ustawy; 3) dowody potwierdzające miejsce lub miejsca zamieszkania wnioskodawcy, a w przypadku, o którym mowa w art. 3 ust. 2, również dowody potwierdzające miejsca zamieszkania po przybyciu na obecne terytorium Rzeczypospolitej Polskiej osób, o których mowa w art. 2 lub art. 3 ustawy, a w przypadku braku tych dowodów do wniosku dołącza się oświadczenie wnioskodawcy o miejscu lub miejscach zamieszkania tych osób; 4) oświadczenie o wskazaniu osoby uprawnionej w przypadku, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy; 5) oświadczenie o dotychczasowym stanie realizacji prawa do rekompensaty.

W myśl ust. 4 ww. artykułu dowodami w sprawie o potwierdzenie prawa do rekompensaty mogą być w szczególności: a) urzędowy opis mienia; b) orzeczenie wydane przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny; c) dokumenty urzędowe, w tym sądowe, a także dokumenty pozyskane z archiwów państwowych Republiki Białoruś, Republiki Litewskiej, Federacji Rosyjskiej, Ukrainy lub innych państw; d) wydane przez władze polskie dokumenty, które świadczą o posiadaniu obywatelstwa polskiego.

W przypadku braku dokumentów zawierających urzędowy opis mienia lub orzeczenia wydanego przez Państwowy Urząd Repatriacyjny, dowodami mogą być oświadczenia dwóch świadków. Zgodnie z art. 6 ust. 5 ustawy muszą one zostać złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka. Świadkowie muszą być osobami, które zamieszkiwały w miejscowości, w której znajduje się nieruchomość pozostawiona poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, lub w miejscowości sąsiedniej, oraz nie są osobami bliskimi – w rozumieniu przepisów ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) – właścicieli lub spadkobierców ubiegających się o potwierdzenie prawa do rekompensaty.

Art. 6 ustawy zabużańskiej przewiduje osobną procedurę dowodową. Niemniej jednak uregulowania ustawy zabużańskiej nie wyłączają stosowania w sprawie o potwierdzenie prawa do rekompensaty przepisów k.p.a., w tym art. 75 § 1 k.p.a., który nakazuje dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem może być dokument urzędowy, zeznania świadków, opinia biegłego oraz oględziny (wyrok NSA z 27 marca 2015 r. I OSK 1767/13).

Dokonując analizy oświadczeń świadków A. Z. i M. K. z 21 listopada 2007 r. organ stwierdził, iż nie mogą one stanowić dowodów na pozostawienie przez spadkobierców I. K. nieruchomości poza obecnymi granicami RP, w miejscowości B., woj. t. Oświadczenia te nie spełniają bowiem wymogów określonych w art. 6 ust. 5 ustawy, gdyż zostały złożone z podpisem notarialnie poświadczonym, zamiast przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie bądź w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka. Notariusz potwierdził jedynie własnoręczność podpisów tych świadków. Jednocześnie Wojewoda Łódzki ustalił, że świadkowie A. Z. i M. K. zmarli, a zatem nie była możliwa konwalidacja ich oświadczeń. Natomiast w piśmie z 8 października 2014 r. strony wskazały, że nie znalazły innych świadków niż dotychczas zgłoszeni – A. Z. i M. K.

Oświadczenia świadków nie zostały jednak przez organ pominięte z uwagi na niezachowanie wymogów formalnych wskazanych przez ustawę zabużańską. Organ podkreślił, że oświadczenia niespełniające ustawowych wymagań mogą stanowić dowód w sprawie, gdyż ustawa nie wyłącza zastosowania przepisów k.p.a., ale oświadczenia te, w sytuacji gdy mają na celu wykazanie pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oraz rodzaju i powierzchni tych nieruchomości, mogą zostać potraktowane jedynie jako dowód uzupełniający. Nie mogą zaś one stanowić jedynego dowodu na tę okoliczność. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 września 2014 r., I OSK 371/13, wskazał, że oświadczenia świadków z podpisami notarialnie poświadczonymi co do zasady mogą stanowić dowód w sprawie, ale nie jako jedyny dowód na okoliczność pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP z przyczyn, o których mowa w art. 1 ustawy zabużańskiej, rodzaju i powierzchni tych nieruchomości. Bowiem w sytuacji gdy brak jest dokumentów o których mowa w ust. 4 pkt 1 i 2, dowodami o których mowa w ust. 1 pkt 1, mogą być oświadczenia dwóch świadków spełniających warunki określone normą art. 6 ust. 5 ustawy zabużańskiej. Okoliczność pozostawienia nieruchomość poza obecnymi granicami RP nie może zostać wykazana oświadczeniami świadków niespełniających ustawowych wymagań. Oświadczenia takie mogą stanowić dowód w sprawie, gdyż ustawa zabużańska nie wyłącza zastosowania k.p.a., ale oświadczenia te, w sytuacji gdy mają na celu wykazanie pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP, rodzaj i powierzchnię tych nieruchomości, mogą zostać potraktowane jedynie jako dowód uzupełniający. Nie mogą zaś one stanowić jedynego dowodu na tę okoliczność (abstrahując od oceny wiarygodności tych oświadczeń, albowiem w sprawie takiej oceny nie dokonano), gdyż w sytuacji gdy brak urzędowego odpisu mienia bądź orzeczenia wydanego przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny, dowodem na okoliczność pozostawienia mienia nieruchomego poza granicami oraz jego powierzchni i rodzaju, mogą być tylko oświadczenia świadków złożone w wymaganej prawem formie. Sąd I instancji przyjął wskazany wyżej pogląd i uznał za własny.

Organ prawidłowo zatem uznał, że oświadczenia świadków z podpisami notarialnie poświadczonymi, co do zasady mogą stanowić dowód w sprawie, ale nie jako jedyny dowód na okoliczność pozostawania nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że oświadczenia świadków wymogów tych nie spełniają. Prawidłowe zatem jest stanowisko organu, że oświadczeniami świadków niespełniającymi jasno sprecyzowanych ustawowych wymogów, nie można było udowodnić pozostawienia przez I. K. mienia na terenach obecnej Ukrainy. Oświadczenia niespełniające ustawowych wymagań mogą stanowić dowód w sprawie, gdyż ustawa zabużańska nie wyłącza zastosowania k.p.a., ale oświadczenia te mogą być potraktowane jedynie jako dowód uzupełniający. Nie mogą natomiast stanowić jedynego dowodu na tę okoliczność. Przesłuchanie świadków zgodnie z regułami ustawy zabużańskiej okazało się niewykonalne, albowiem świadkowie nie żyją. Na wezwanie organu strona odpowiedziała, że nie jest w stanie podać innych świadków. Organ nie miał zatem możliwości przeprowadzenia w tym kierunku postępowania dowodowego.

Strony nie przedłożyły przy tym żadnego dowodu w postaci dokumentu urzędowego lub oświadczenia świadków, o których mowa w art. 6 ustawy potwierdzających przysługiwanie poprzednikowi prawnemu stron prawa własności nieruchomości pozostawionej na byłym terytorium RP. Wypełniając zalecenie organ II instancji zawarte w decyzji z [...] sierpnia 2013 r. Wojewoda Łódzki wystąpił do Archiwum w P. Oddział w T., Archiwum w P., Centralnego Archiwum Wojskowego, a także ośrodka KARTA, a ponadto do IPN-u o kwerendę dokumentów dotyczących rodzaju i powierzchni nieruchomości pozostawionych w miejscowości B., w byłym województwie t. Działania te nie przyniosły pozytywnego rezultatu, okazało się, że brak jest jakichkolwiek dokumentów dotyczących wspomnianego gospodarstwa rolnego.

Organ prawidłowo przyjął również, że dowodem na pozostawienie nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w miejscowości B., woj. T. nie może być tylko dowód w postaci protokołu przesłuchania stron. Oświadczenie strony, czy też jej zeznania składane na podstawie art. 86 k.p.a. mogą być traktowane jedynie jako dowód uzupełniający, który nie może stanowić samoistnej podstawy do potwierdzenia spełnienia omawianej przesłanki. Ponadto, należy wskazać, że przesłuchane strony wiedzę o rzeczonym gospodarstwie czerpały jedynie z relacji innych osób.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiodła D. C., zaskarżając go w całości oraz wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 140 k.p.a. w zw. z art. 6 ust. 1, 4 i 5 ustawy zabużańskiej, w zw. z art. 151 p.p.s.a., polegające na nieuzasadnionym oddaleniu skargi w wyniku nieuzasadnionego przyjęcia przez Sąd I instancji, że Minister Skarbu Państwa w sposób prawidłowy utrzymał w mocy decyzję Wojewody Łódzkiego z [...] listopada 2015 r., pomimo niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, braku zebrania i rozważenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie i dokonania błędnych ustaleń faktycznych, skutkujących wydaniem decyzji o odmowie potwierdzenia skarżącym prawa do rekompensaty;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 11 k.p.a., art. 107 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., art. 140 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a., polegające na nieuzasadnionym oddaleniu skargi, pomimo braku wnikliwego i logicznego uzasadnienia decyzji organu II instancji, a w szczególności braku wskazania przyczyn, z powodu których odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej poszczególnym dowodom, tj. rozkazu dziennego nr [...] z [...] sierpnia 1945 r. dowódcy 58 Pułku Artylerii Przeciwpancernej,

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6 ust. 1, 4 i 5 ustawy zabużańskiej w zw. z art. 27 tej ustawy w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a., polegające na nieuzasadnionym oddaleniu skargi, pomimo iż organ II instancji w sposób nieusprawiedliwiony przyjął, że dowody przedłożone przez skarżące są niewystarczające do uzyskania rekompensaty, w sytuacji gdy art. 6 ust. 4 i 5 ustawy wskazuje tylko przykładowe zastępcze środki dowodowe, zaś jako dowód w postępowaniu administracyjnym należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie oraz o zasądzenie na rzecz organu administracji kosztów postępowania według norm przepisanych. Podniesiono w szczególności, że organ administracji podziela w całości interpretację przepisów prawa zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Zawarto w niej również obszerną polemikę z zarzutami skargi kasacyjnej, a także powołano liczne orzeczenia sądowe, w których podzielono ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W postępowaniu przed NSA prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § Prawo o postępowa-niu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). NSA jako sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonymi przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego za-skarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.

Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie są trafne.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 140 k.p.a. w zw. z art. 6 ust. 1, 4 i 5 ustawy zabużańskiej w zw. z art. 151 p.p.s.a., polegający na oddaleniu skargi w wyniku nieuzasadnionego przyjęcia przez Sąd I instancji, że Minister Skarbu Państwa w sposób prawidłowy utrzymał w mocy decyzję Wojewody Łódzkiego z [...] listopada 2015 r. pomimo niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, braku zebrania i rozważenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie i dokonania błędnych ustaleń faktycznych skutkujących wydaniem decyzji o odmowie potwierdzenia skarżącym prawa do rekompensaty nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym ustawa z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej jest ustawą szczególną i z tej racji, zawarte w niej przepisy proceduralne mają pierwszeństwo przed przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z tym, choć powołana ustawa nie ogranicza obowiązków, które – na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego – obciążają organ, tym niemniej wprowadza ona również ustawowe obowiązki zobowiązujące wnioskodawcę do określonego postępowania. Do takich obowiązków należy dołączenie do wniosku stosownej dokumentacji, na której oparte jest dochodzone uprawnienie (art. 6 ust. 1 ustawy). Tym samym, to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa do rekompensaty ciąży obowiązek udowodnienia okoliczności pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Niedopełnienie zaś tych obowiązków przez stronę postępowania skutkuje wydaniem decyzji odmownej (art. 7 ust. 2 ustawy). Oczywiście nie zwalnia to organu z prowadzenia postępowania wyjaśniającego z urzędu, zgodnie z art. 7 i 77 k.p.a., jednakże nie można twierdzić, że obowiązek poszukiwania dowodów na poparcie twierdzeń strony obciąża tylko i wyłącznie organ. Strona jest bowiem zobowiązana do współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych, zwłaszcza, gdy nieudowodnienie danej okoliczności będzie skutkowało nieuwzględnieniem żądania strony. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy do wniosku, o którym mowa w art. 5 ust. 1, należy dołączyć dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1, oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości. Przepis ten stanowi lex specialis w stosunku do art. 7 k.p.a. Zatem, to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania istnienia okoliczności pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1 ustawy. Natomiast organ prowadzący postępowanie, jako gospodarz postępowania wyjaśniającego ma obowiązek poinformowania strony o tym obowiązku i skutkach jego niedopełnienia, a także podjęcia weryfikacyjnych czynności dowodowych. Dodać przy tym należy, że w wyniku nowelizacji, która weszła w życie z dniem 11 kwietnia 2011 r. zmieniono brzmienie art. 7 k.p.a. przez wyraźne podkreślenie, że zebranie materiału dowodowego sprawy następuje zarówno z urzędu, jak i na wniosek strony. W ten sposób wyraźnie zwrócono uwagę na obowiązek współdziałania strony z organem w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy. W świetle nowego brzmienia art. 7 k.p.a., zasadą jest, że to strona powinna przedstawić środki dowodowe niezbędne do ustalenia konkretnej okoliczności faktycznej, z której istnienia wywodzi dla siebie skutki prawne, a już nie budzi to najmniejszych wątpliwości na gruncie postępowania w sprawach z zakresu realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, gdzie przepis szczególny (art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy) wyraźnie stanowi o takim obowiązku. W niniejszej sprawie organ wywiązał się ze swych obowiązków określonych w art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. podejmując szereg działań mających na celu pozyskanie dowodów na poparcie twierdzeń skarżących, że ich poprzednikowi prawnemu przysługiwało prawo własności nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami RP. Jak bowiem wynika z akt, Wojewoda Łódzki w trakcie postępowania wystąpił do Archiwum w P. Oddział w T., Archiwum w P., Centralnego Archiwum Wojskowego, a także ośrodka KARTA, a ponadto do IPN-u o kwerendę dokumentów dotyczących rodzaju i powierzchni nieruchomości pozostawionych w miejscowości B., w byłym województwie t. Działania te nie przyniosły pozytywnego rezultatu, okazało się, że nie odnaleziono żadnych dokumentów dotyczących wspomnianego mienia, zaś przeprowadzone w toku uzupełniającego postępowania dowodowego przesłuchania stron postępowania stanowią jedynie dowód uzupełniający i co zostało już zasadnie podniesione przez Sąd I instancji wiedzę o przedmiotowym gospodarstwie przesłuchane strony posiadały jedynie z relacji innych osób.

Również podniesiony w punkcie 3. skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6 ust. 1, 4 i 5 ustawy w zw. z art. 27 tej ustawy w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. polegający na oddaleniu skargi pomimo, że organ II instancji w sposób nieusprawiedliwiony przyjął, że dowody przedłożone przez skarżące są niewystarczające do uzyskania rekompensaty, w sytuacji gdy art. 6 ust. 4 i 5 ustawy wskazuje tylko przykładowe zastępcze środki dowodowe, zaś jako dowód w postępowaniu administracyjnym należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem okazał się bezzasadny. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego oświadczenia świadków z podpisami notarialnie poświadczonymi co do zasady mogą stanowić dowód w sprawie, ale nie może to być jedyny dowód na okoliczność pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn o których mowa w art. 1 oraz na okoliczność rodzaju i powierzchni tych nieruchomości. W sytuacji gdy brak jest dokumentów o których mowa w ust. 4 pkt 1 i 2, dowodami o których mowa w ust. 1 pkt 1, mogą być oświadczenia dwóch świadków spełniających warunki określone w art. 6 ust. 5 ustawy. Tymczasem przedłożonymi do akt sprawy oświadczeniami skarżące starały się udowodnić, że ich poprzednik prawny posiadał prawo własności do nieruchomości, którą pozostawił poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, organy prawidłowo uznały, co następnie zaaprobował również Sąd I instancji, że okoliczność ta nie może zostać wykazana oświadczeniami niespełniającymi ustawowych wymagań. Oświadczenia niespełniające ustawowych wymagań, mogą wprawdzie stanowić dowód w sprawie, gdyż ustawa zabużańska nie wyłącza zastosowania k.p.a., ale oświadczenia te, w sytuacji gdy mają na celu wykazanie pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, rodzaj i powierzchnię tych nieruchomości, mogą zostać potraktowane jedynie jako dowód uzupełniający. Jak już podniesiono wyżej nie mogą one stanowić jedynego dowodu na tę okoliczność, gdyż w sytuacji gdy brak urzędowego odpisu mienia bądź orzeczenia wydanego przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny, dowodem na okoliczność pozostawienia mienia nieruchomego poza granicami oraz jego powierzchni i rodzaju, mogą być tylko oświadczenia świadków złożone w wymaganej prawem formie. W niniejszej sprawie, co podkreślił już Sąd I instancji, organ zasadnie uznał, że przedłożone przez skarżące oświadczenia świadków A. Z. i M. K. z 21 listopada 2007 r. nie mogą stanowić dowodów na pozostawienie przez spadkobierców I. K. nieruchomości poza obecnymi granicami RP, w miejscowości B., woj. t., gdyż zostały złożone z podpisem notarialnie poświadczonym, co oznacza, że notariusz potwierdził jedynie własnoręczność podpisów tychże świadków. Zaś art. 6 ust. 5 ustawy wyraźnie wskazuje, że w przypadku braku dokumentów, o których mowa w ust. 4 pkt 1 i 2, dowodami, o których mowa w ust. 1 pkt 1, mogą być oświadczenia dwóch świadków złożone, pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie bądź w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka. Jednocześnie Wojewoda Łódzki ustalił, że wspomniani świadkowie zmarli, a zatem nie można było konwalidować ich oświadczeń. Strony zaś stwierdziły, że nie znalazły innych świadków niż dotychczas zgłoszeni. Ponadto, strony nie przedłożyły żadnego dowodu w postaci dokumentu urzędowego lub oświadczenia świadków, o których mowa w art. 6 ustawy potwierdzających przysługiwanie poprzednikowi prawnemu stron prawa własności nieruchomości pozostawionej na byłym terytorium RP. W aktach sprawy brak jest choćby cienia dowodu, na podstawie którego można byłoby kwestionować ustalenia organu, i gdzie na skarżącym ciąży obowiązek dołączenia dowodów, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji zasadnie stwierdził, że Minister Skarbu Państwa dostatecznie wyjaśnił dlaczego uznał fakt pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez poprzednika prawnego skarżących za nieudowodniony. Lektura uzasadnienia kontrolowanej decyzji prowadzi do wniosku, że Minister wypowiedział się odnośnie każdego dowodu przedstawionego przez stronę. Także Sąd I instancji przekonująco wyjaśnił swoje stanowisko. Tym samym również zarzut naruszenia art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 11 k.p.a., art. 107 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., art. 140 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a., polegający na nieuzasadnionym oddaleniu skargi pomimo braku wnikliwego i logicznego uzasadnienia decyzji organu II instancji, a w szczególności braku wskazania przyczyn, z powodu których odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej poszczególnym dowodom, tj. rozkazu dziennego nr [...] z [...] sierpnia 1945 r. dowódcy 58 Pułku Artylerii Przeciwpancernej, nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 4 ustawy dowodami w sprawie o potwierdzenie prawa do rekompensaty mogą być w szczególności: a) urzędowy opis mienia; b) orzeczenie wydane przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny; c) dokumenty urzędowe, w tym sądowe, a także dokumenty pozyskane z archiwów państwowych Republiki Białoruś, Republiki Litewskiej, Federacji Rosyjskiej, Ukrainy lub innych państw; d) wydane przez władze polskie dokumenty, które świadczą o posiadaniu obywatelstwa polskiego. Wprawdzie powyższy przepis zawiera jedynie przykładowe wyliczenie środków dowodowych, niemniej jednak jako wnoszący cokolwiek nowego do sprawy nie mógł zostać uznany dowód w postaci rozkazu dziennego nr [...] z [...] sierpnia 1945 r. dowódcy 58 Pułku Artylerii Przeciwpancernej, którym udzielił M. K. dziesięciodniowego urlopu w celach przesiedleńczych, albowiem w żaden sposób nie potwierdza on przysługiwania poprzednikowi prawnemu skarżących prawa własności nieruchomości pozostawionej na byłym terytorium RP i nie odnosi się do pozostawionych nieruchomości, ich rodzaju, stanu, powierzchni.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.