Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2293/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.362 ust. 1 oraz 34
journal: Dz.U. 2007 nr 124 poz 859
law: Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.), Sędziowie asesor WSA Paweł Dańczak, sędzia WSA Katarzyna Golat, Protokolant st. sekr. sąd. Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2019 r. sprawy ze skargi T. A. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2018r. [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej organ) po rozpatrzeniu odwołania T. A. (dalej skarżący), prowadzącego działalność gospodarczą pn. [...] T. A., z siedzibą pod adresem: ul. [...], [...] od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, znak: [...], z dnia [...] lutego 2017 r., wymierzającej karę pieniężną w wysokości 50.000 zł skarżącemu, będącemu odbiorcą odpadów w postaci pojazdów marki: MERCEDES BENZ CLASS E, o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] oraz MERCEDES BENZ VITO, o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], wwiezionych do kraju nielegalnie, tj. bez dokonania zgłoszenia, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Stan sprawy był następujący:

W/w decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wymierzył karę pieniężną T. A., będącemu odbiorcą odpadów w postaci pojazdów marki: MERCEDES BENZ CLASS E, o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] oraz MERCEDES BENZ VITO, o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], wwiezionych do kraju bez dokonania zgłoszenia wymaganego przepisami art. 4 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. WE L 190 z 12.07.2006 ze zm.). Jako podstawę wydania decyzji organ I instancji powołał art. 104 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów oraz art. 3, w związku z art. 2 pkt 35 lit. a rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył skarżący wnosząc o:

1) uchylenie w całości decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...],

2) przeprowadzenie dowodu z dokumentacji fotograficznej obrazującej stan uszkodzeń pojazdów marki MERCEDES-BENZ CLASS E o nr nadwozia [...] oraz MERCEDES-BENZ VITO o nr nadwozia [...] na okoliczność ustalenia zakresu uszkodzeń pojazdów, które nie dają podstaw do zakwalifikowania pojazdów jako odpadów,

3) przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków: a) A. W. , ul. [...], [...], b) W. C. , ul. [...], [...], na okoliczność stanu technicznego pojazdów, czy pojazdy te posiadają właściwości umożliwiające ich wykorzystywanie zgodnie z przeznaczeniem, a także dopuszczenia do ruchu pojazdów będących przedmiotem postępowania,

4) przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego z dziedziny techniki samochodowej na okoliczność ustalenia stanu technicznego pojazdów, oraz czy pojazdy te posiadają właściwości umożliwiające ich wykorzystywanie zgodnie z przeznaczeniem,

5) wystąpienie do właściwych Wydziałów Komunikacyjnych Starostw Powiatowych w celu ustalenia czy pojazdy marki MERCEDES-BENZ CLASS E o nr nadwozia [...] oraz MERCEDES-BENZ VITO o nr nadwozia [...] przeszły pozytywnie badania techniczne dopuszczające je do ruchu, a także czy pojazdy te pozostają zarejestrowane.

Decyzji organu I instancji zarzucono:

- naruszenie art. 7 i 77 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy oraz brak wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności: (i) zaniechanie przeprowadzenia oględzin pojazdów będących przedmiotami w sprawie w celu ustalenia ich stanu technicznego oraz okoliczności, czy pojazdy te posiadają właściwości umożliwiające ich wykorzystywanie zgodnie z przeznaczeniem; (ii) zaniechanie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków: A. W. oraz W. C. — nabywców przedmiotowych pojazdów, w celu ustalenia stanu technicznego pojazdów, okoliczności, czy pojazdy te posiadają właściwości umożliwiające ich wykorzystywanie zgodnie z przeznaczeniem, a także dopuszczenia do ruchu pojazdów będących przedmiotem postępowania; (iii) zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu techniki samochodowej na okoliczność ustalenia stanu technicznego pojazdów, oraz czy pojazdy te posiadają właściwości umożliwiające ich wykorzystywanie zgodnie z przeznaczeniem, co wskazywałoby na to, iż pojazdy mogą być wykorzystywane zgodnie z ich przeznaczeniem i nie było podstaw do zakwalifikowania ich jako odpady w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6) ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.

- naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 6) ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, będące skutkiem przyjęcia, iż pojazdy będące przedmiotem w sprawie nie mogą być wykorzystywane zgodnie z ich przeznaczeniem, a w konsekwencji winny zostać uznane jako odpady,

- naruszenie art. 32 ust. 1. ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów oraz art. 2 pkt 35 lit. (a) Rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, wobec braku podstaw do kwalifikowania pojazdów jako odpady.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2018r. [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że zgodnie z art. 32 ust. I ustawy z dnia 29 czerwca 2007r, o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów {Dz. U. z 2015r. poz. 1048 ze zm.) Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nakłada na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości od 50.000 do 300.000 zł. Zastosowanie kary nie jest uzależnione od odpowiedzialności danego podmiotu za fizyczny przywóz odpadów z zagranicy na terytorium RP, natomiast muszą wystąpić bezwzględnie trzy przesłanki - przedmioty objęte postępowaniem stanowią odpady, nastąpiło ich nielegalne przemieszczenie bez dokonania zgłoszenia, zaś podmiot, na który nakładana jest kara pieniężna, jest odbiorcą ww. odpadów, zgodnie z ustawową definicją odbiorcy odpadów sprowadzonych nielegalnie.

Organ podkreślił, że kwestia uznania uszkodzonych pojazdów marki MERCEDES¬BENZ CLASS E o nr nadwozia [...] oraz MERCEDES-BENZ VITO o nr nadwozia [...] za odpad, została rozstrzygnięta prawidłowo przez organ I instancji. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, pojazd marki MERCEDES¬BENZ CLASS E o nr nadwozia [...], uległ wypadkowi - zderzenie z przodu z ciałem stałym. Jak zostało wskazane w informacji przedstawionej przez [...] organ PNTTD, przedmiotowy pojazd z technicznego punktu widzenia mógł zostać naprawiony, jednak naprawa była nieopłacalna z ekonomicznego punktu widzenia, koszt naprawy przekraczał wartość pojazdu przed wypadkiem. W związku z tym za przedmiotowy pojazd ubezpieczyciel wypłacił właścicielowi odszkodowanie i odsprzedał pojazd na rzecz warsztatu napraw pojazdów okazyjnych Careco CORAM Pieces D'occasion Garanties. Następnie ww. podmiot, nie dokonując naprawy pojazdu sprzedał go na podstawie faktury Nr [...] na rzecz T. A.. Przedmiotowy pojazd już na terenie [...] był zbywany przez sprzedającego jako pojazd, którego naprawa była nieopłacalna z ekonomicznego punktu widzenia. Pojazd nie został poddany naprawie na terenie [...], lecz w takim stanie technicznym został zbyty na rzecz skarżącego. Ponadto, zgodnie z uwierzytelnionym tłumaczeniem sporządzonym przez tłumacza przysięgłego języka [...], [...] dowód rejestracyjny dla spornego pojazdu zawierał następującą odręczną adnotację umieszczoną w poprzek dokumentu (przekreślenie) — Sprzedany dn. [...]/04/2014. Z powyższego wynika więc, że ww. pojazd został w dniu [...] kwietnia 2014r. sprzedany (a jego dowód rejestracyjny unieważniony) - w stanie poważnie uszkodzonym, a następnie, po upływie ponad dwóch miesięcy, został zakupiony przez Skarżącego, który (pomimo ciążących na nim obowiązków wynikających z art. 71 ust 7 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1260 ze zm.), przez ponad 4 miesiące nie naprawił oraz nie zarejestrował spornego pojazdu, co dodatkowo potwierdza, że w omawianym okresie pojazd ten nie mógł być użytkowany zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, z uwagi na poważne uszkodzenia.

W ocenie organu, stan faktyczny pojazdu marki MERCEDES-BENZ CLASS E o nr nadwozia [...], zobrazowany w ww. materiale dowodowym, jednoznacznie wskazuje, że pojazd ten - w dacie jego międzynarodowego przemieszczenia - był poważnie uszkodzony, nie nadawał się do wykorzystania zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, zakres koniecznych do wykonania napraw był szeroki, zaś koszty naprawy zostały określone jako wyższe od wartości spornego pojazdu w stanie nieuszkodzonym. Powyższy stan faktyczny jednoznacznie wskazuje, że sporny pojazd nie był zdatny do użytkowania zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem i w takim stanie technicznym został przemieszczony z [...] na terytorium RP, co przekłada się wprost na zaistnienie przesłanki pozbycia się i zakwalifikowanie spornego pojazdu jako odpadu zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.

Organ wskazał, że analizę stanu technicznego spornego pojazdu można również przeprowadzić w oparciu o Wytyczne Korespondentów nr [...] w sprawie przemieszczania odpadów w postaci pojazdów. W pkt 1 ww. Wytycznych Korespondentów, wskazane zostało, że przedstawiają one, w jaki sposób w rozumieniu wspólnym wszystkich państw członkowskich powinno być interpretowane rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów. Dalej, zgodnie z pkt 7 ww. Wytycznych - pojazd używany staje się odpadem, jeżeli jego posiadacz pozbywa się go, zamierza się go pozbyć lub do którego pozbycia został zobowiązany. W pkt 8 ppkt e ww. Wytycznych wyjaśnione zostało, że pojazd używany klasyfikowany jest zazwyczaj jako odpad (odpad w postaci pojazdu, oczyszczony z substancji i elementów niebezpiecznych — typ 3, lub odpad w postaci wraku pojazdu nieoczyszczony z substancji i elementów niebezpiecznych - typ 4 (zamiar pozbycia się), m.in., gdy pojazd został skreślony ze stanu nie nadaje się do drobnych napraw/posiada znacznie uszkodzone istotne części (np. w wyniku wypadku) lub jest pocięty na kawałki (np. na pół). Dalej, zgodnie z pkt 9 ppkt d ww. Wytycznych, wśród wskaźników, które mogą być również istotne przy klasyfikowaniu używanego pojazdu jako odpadu, wskazano następujący wskaźnik - koszty naprawy przekraczają obecną wartość pojazdu (z wyjątkiem: samochodów lub pojazdów zabytkowych) oraz niemożliwe jest dokonanie wyceny naprawy (koszty naprawy w państwach członkowskich UE jako podstawa wyceny). Jak już wyjaśniono powyżej sporny pojazd - w dacie jego między narodowego przemieszczenia - wymagał przeprowadzenia szeregu napraw, z uwagi na poważne uszkodzenie, przy czym naprawy wykraczały znacznie poza zakres tzw. drobnych napraw, których katalog zamknięty - jak zostało wyjaśnione poniżej - został umieszczony w załączniku 1 do ww. Wytycznych.

Organ leży dodał, iż okoliczność przemieszczenia pojazdu z kompletem dokumentów umożliwiających jego ponowną rejestrację - pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia, bowiem stan techniczny omawianego pojazdu wykluczał możliwość jego użytkowania zgodnie z jego przeznaczeniem.

Odnośnie pojazdu marki MERCEDES-BENZ VITO o nr nadwozia [...] ustalono, iż pojazd ten uległ wypadkowi w dniu 15 marca 2013r., za przedmiotowy pojazd ubezpieczyciel [...] wypłacił właścicielowi odszkodowanie i odsprzedał pojazd w dniu [...] kwietnia 2013r. na rzecz [...] . Następnie ww. podmiot nie dokonując naprawy pojazdu sprzedał go w dniu [...] czerwca 2013r. na podstawie faktury Nr [...] na rzecz T. A.. W przedmiotowej fakturze umieszczono zapis "Pojazdu nie można ponownie zarejestrować we [...] ". Przedmiotowy pojazd już na terenie [...] był zbywany przez sprzedającego jako pojazd, którego rejestracja na terenie [...] nie była możliwa. Pojazd nie został poddany naprawie na terenie [...] , lecz w takim stanie technicznym został zbyty na rzecz Pana T. A.. Ponadto, zgodnie z uwierzytelnionym tłumaczeniem sporządzonym przez tłumacza przysięgłego języka [...], [...] dowód rejestracyjny dla spornego pojazdu zawierał następującą odręczną adnotację umieszczoną w poprzek dokumentu (przekreślenie) - Sprzedany dn. [...]/04/2013. Z powyższego wynika więc, że ww. pojazd został w dniu [...] kwietnia 2013r. sprzedany (a jego dowód rejestracyjny unieważniony) - w stanie poważnie uszkodzonym, a następnie, po upływie ponad dwóch miesięcy, został zakupiony przez Skarżącego, który (pomimo ciążących na nim obowiązków wynikających z art. 71 ust 7 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1260 ze zm.), przez ponad 4 miesiące nie naprawił oraz nie zarejestrował spornego pojazdu, co dodatkowo potwierdza, że w omawianym okresie pojazd ten nie mógł być użytkowany zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, z uwagi na przeszkodę prawną w postaci zapisu w: dokumencie zakupu "Pojazdu nie można ponownie zarejestrować we [...] ".

W ocenie organu stan faktyczny spornego pojazdu, zobrazowany w ww. materiale dowodowym, jednoznacznie wskazuje, że pojazd ten - w dacie jego międzynarodowego przemieszczenia - był uszkodzony, nie nadawał się do wykorzystania zgodnie z przeznaczeniem, z uwagi na zapis w dokumencie zakupu "Pojazdu nie można ponownie zarejestrować we [...] ". Powyższy stan faktyczny jednoznacznie wskazuje, że sporny pojazd nie był zdatny do użytkowania zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem i w takim stanie prawnym i technicznym został przemieszczony z [...] na terytorium RP, co przekłada się wprost na zaistnienie przesłanki pozbycia się i zakwalifikowanie pojazdu marki MERCEDES¬BENZ VITO o nr nadwozia [...] jako odpadu zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.

Z uwagi na fakt, że omawiane pojazdy posiadały na wyposażeniu silniki, skrzynie biegów oraz układy zawieszenia i hamowania, organ I instancji prawidłowo zakwalifikował ww. pojazdy jako odpady o kodzie 16 01 04* - zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy, zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2014r. poz, 1923). Organ zaznaczył, że o niebezpiecznym charakterze odpadu w postaci pojazdu przesądza sam fakt, iż zawiera on substancje i elementy niebezpieczne (np. olej silnikowy, olej przekładniowy w skrzyni biegów, resztki paliwa, płyn chłodniczy i inne).

Ponieważ odpady w postaci przedmiotowych pojazdów nie zostały sklasyfikowane pod żadnym kodem w załączniku III, HIB, IV i IVA i z tej przyczyny międzynarodowe przemieszczenie przedmiotowych odpadów wymagało zastosowania procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody właściwych zainteresowanych organów. Zgodnie z art. 2 pkt 35 lit. a ww. rozporządzenia, przemieszczenie opadów dokonane bez zgłoszenia go wszystkim zainteresowanym właściwym organom zgodnie z tym rozporządzeniem, stanowi nielegalne przemieszczenie, transport odpadów w postaci 2 szt. spornych pojazdów z zagranicy na terytorium Polski - nosi znamiona nielegalnego międzynarodowego przemieszczenia odpadów.

Art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów stanowi, iż wojewódzki inspektor ochrony środowiska nakłada na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości od 50.000 do 300.000 zł. W związku z faktem, iż pojazdy marki MERCEDES-BENZ CLASS E o nr nadwozia [...] oraz MERCEDES-BENZ VITO o nr nadwozia [...], zostały zakwalifikowane przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska jako odpady w nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, ww. organ był zobligowany do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego oraz nałożenia kary pieniężnej w trybie art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów na odbiorcę ww. odpadów, którym jest skarżący.

Organ wskazał na treść art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, zgodnie z którym przez odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie rozumie się każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną, do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady. Z analizy dokumentów sprawy, a w szczególności dokumentów zakupu Nr [...] i Nr [...] wynika, iż T. A. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą: "[...]", z siedzibą pod adresem: [...], ul. [...], jest odbiorcą przedmiotowych odpadów.

W ocenie organu II instancji, kierując się kryteriami określonymi w art. 34 ww. ustawy, tj. ilością odpadów (2 szt. pojazdów), ich niebezpiecznym charakterem, należy stwierdzić, że kara pieniężna nałożona na skarżącego w najmniejszej możliwej ustawowo wysokości - 50.000, nie jest dla niego krzywdząca. Należy mieć bowiem na uwadze, że w związku z nielegalnym przemieszczeniem (bez dokonania zgłoszenia) już 1 szt. odpadu, nakładana jest obligatoryjnie ww. kara pieniężna.

Z takim stanowiskiem nie zgodził się T. A. zaskarżam w całości decyzję Głównego Inspektora Ochrony środowiska z dnia [...].06.2018 r., sygnatura akt: [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i zarzucając jej:

- naruszenie art. 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy oraz brak wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności:

(i) zaniechanie przeprowadzenia oględzin pojazdów będących przedmiotami w sprawie w celu ustalenia ich stanu technicznego oraz okoliczności, czy pojazdy te posiadają właściwości umożliwiające ich wykorzystanie zgodnie z przeznaczeniem;

(ii) zaniechanie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków: A. W. oraz W. C. - nabywców przedmiotowych pojazdów, w celu ustalenia stanu technicznego pojazdów, okoliczności, czy pojazdy te posiadają właściwości umożliwiające ich wykorzystanie zgodnie z przeznaczeniem, a także dopuszczenia do ruchu pojazdów będących przedmiotem postępowania;

(iii) zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu techniki samochodowej na okoliczność ustalenia stanu technicznego pojazdów, oraz czy pojazdy te posiadają właściwości umożliwiające ich wykorzystywanie zgodnie z przeznaczeniem i nie było podstaw do zakwalifikowania ich jako odpady w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6) ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach;

(iv) zaniechanie przeprowadzenia dowodu z dokumentacji fotograficznej obrazującej stan uszkodzeń pojazdów marki MERCEDES-BENZ CLAS5 E o nr nadwozia [...] oraz MERCEDES-BENZ VITO o nr nadwozia [...] na okoliczność ustalenia zakresu uszkodzeń pojazdów, które nie dają podstaw do zakwalifikowania pojazdów jako odpadów;

(v) zaniechanie wystąpienia do właściwych Wydziałów Komunikacyjnych Starostw Powiatowych w celu ustalenia czy pojazdy marki MERCEDES-BENZ CLASS E o nr nadwozia [...] oraz MERCEDES-BENZ VITO o nr nadwozia [...] przeszły pozytywne badania techniczne dopuszczające je do ruchu, a także czy pojazdy te pozostają zarejestrowane,

- naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie będące skutkiem przyjęcia, iż pojazdy będące przedmiotem w sprawie nie mogą być wykorzystywane zgodnie z ich przeznaczeniem, a w konsekwencji winny zostać uznane jako odpady,

naruszenie art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów oraz art. 2 pkt 35 lit. (a) Rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14. czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, wobec braku podstaw do kwalifikowania pojazdów jako odpady.

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o:

1. uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska,

2. uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...],

3. zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych,

4. wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji administracyjnej do czasu rozpatrzenia niniejszej skargi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa, przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów administracji naruszenia norm prawa, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi.

Przedmiotem rozstrzygnięcia jest nałożenie na skarżącego - jako odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie, bez dokonania zgłoszenia - kary pieniężnej. W toku postępowania organ winien zatem ustalić istnienie następujących przesłanek:

- czy skarżący był odbiorcą odpadów,

- czy przedmioty przemieszczenia w postaci pojazdów marki: MERCEDES-BENZ CLASS E, o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] i MERCEDES-BENZ VITO, o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] stanowiły odpady w stanie faktycznym i prawnym z daty ich międzynarodowego przemieszczenia,

- czy przemieszczenie odpadów miało charakter nielegalny (bez dokonania zgłoszenia),

Przede wszystkim należało powołać art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. z 2018 r. poz. 296), który stanowi, że przez odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie rozumie się każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną, do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady. Z analizy dokumentów sprawy, a w szczególności dokumentów zakupu Nr [...] i Nr [...] wynika, iż T. A. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą: "[...]", z siedzibą pod adresem: [...], ul. [...], zgodnie z wyżej powołaną regulacją jest odbiorcą przedmiotowych odpadów sprowadzonych nielegalnie.

Sąd podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 18 czerwca 2015r. sygn. akt II OSK 2874/13, że dla uznania danego przedmiotu za odpad podlegający regulacjom ustawy z dnia 29 czerwca 2007r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. z 2015r. poz. 1048 ze zm.) oraz rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. WE L 190 z 12 lipca 2006 ze zm.), decydujące znaczenie ma stan prawny i faktyczny istniejący w chwili wprowadzenia produktu na terytorium Polski. Nabycie przez pojazd statusu odpadu uzależnione jest od tego, czy w momencie przekroczenia granicy może on być wykorzystywany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, a zatem, czy może on poruszać się po drogach. Z tej przyczyny w postępowaniu w sprawie dotyczącej międzynarodowego przemieszczania odpadów, nie bada się możliwości przywrócenia pojazdowi stanu technicznego umożliwiającego dopuszczenie do ruchu drogowego. To co stanie się w przyszłości z pojazdem, nie ma wpływu na uzyskany przez niego statusu odpadu.

W kontrolowanej sprawie, żaden z pojazdów nie mógł, w chwili wprowadzenia go na terytorium Polski, bez odpowiedniej naprawy, być wykorzystywany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że pojazd marki MERCEDES-BENZ CLASS E o nr nadwozia [...] uległ wypadkowi - zderzenie z przodu z ciałem stałym. Jak zostało wskazane w informacji przedstawionej przez [...] organ PNTTD, przedmiotowy pojazd z technicznego punktu widzenia mógł zostać naprawiony, jednak naprawa była nieopłacalna z ekonomicznego punktu widzenia, koszt naprawy przekraczał wartość pojazdu przed wypadkiem. Pojazd nie został poddany naprawie na terenie [...] , w takim stanie technicznym sprzedano go na podstawie faktury Nr [...] skarżącemu, który (pomimo ciążących na nim obowiązków wynikających z art. 71 ust 7 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1260 ze zm.), przez ponad 4 miesiące nie naprawił go oraz nie zarejestrował, co – jak słusznie wywiódł organ - dodatkowo potwierdza, że w omawianym okresie nie mógł być użytkowany zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, z uwagi na poważne uszkodzenia.

Odnośnie pojazdu marki MERCEDES¬BENZ VITO o nr nadwozia [...] ustalono, iż pojazd ten uległ wypadkowi, ubezpieczyciel [...] wypłacił właścicielowi odszkodowanie i odsprzedał pojazd w dniu 25 kwietnia 2013r. na rzecz [...] , który nie dokonując naprawy pojazdu sprzedał go w dniu 18 czerwca 2013 r. na podstawie faktury Nr [...] skarżącemu. W przedmiotowej fakturze umieszczono zapis, że pojazdu nie można ponownie zarejestrować we [...] .

Sąd podziela stanowisko organu, że pojazd już na terenie [...] był zbywany przez sprzedającego jako pojazd, którego rejestracja na terenie [...] nie była możliwa i który na terenie [...] nie mógł być użytkowany zgodnie z przeznaczeniem. Ponadto, zgodnie z uwierzytelnionym tłumaczeniem, [...] dowód rejestracyjny dla spornego pojazdu zawierał następującą odręczną adnotację umieszczoną w poprzek dokumentu (przekreślenie) - Sprzedany dn. [...]/04/2013. Z powyższego wynika więc, że ww. pojazd został w dniu [...] kwietnia 2013r. sprzedany (a jego dowód rejestracyjny unieważniony) - w stanie poważnie uszkodzonym, a następnie, po upływie ponad dwóch miesięcy, został zakupiony przez skarżącego, który (pomimo ciążących na nim obowiązków wynikających z art. 71 ust 7 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1260 ze zm.), przez ponad 4 miesiące nie naprawił oraz nie zarejestrował spornego pojazdu.

Podobnie jak w przypadku pierwszego z omawianych pojazdów, Sąd podziela stanowisko organu, ze okoliczność ta dodatkowo potwierdza że w omawianym okresie pojazd ten nie mógł być użytkowany zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem.

Wobec powyższego Sąd podziela stanowisko organu, że powyższy stan faktyczny jednoznacznie wskazuje, że objęte postępowaniem pojazdy nie były zdatne do użytkowania zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem i w takim stanie technicznym zostały przemieszczone z [...] na terytorium RP, co przekłada się wprost na zaistnienie przesłanki pozbycia się i zakwalifikowanie ich jako odpadu zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.

W kontrolowanej sprawie analizę stanu technicznego pojazdów przeprowadzono również w oparciu o Wytyczne Korespondentów nr [...] w sprawie przemieszczania odpadów w postaci pojazdów, które dodatkowo potwierdzają, że pojazd, w opisanym stanie faktycznym, należało zakwalifikować jako odpad.

W pkt 1 ww. Wytycznych Korespondentów, wskazano w jaki sposób - w rozumieniu wspólnym wszystkich państw członkowskich - powinno być interpretowane rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów. Zgodnie z pkt 7 ww. Wytycznych - pojazd używany staje się odpadem, jeżeli jego posiadacz pozbywa się go, zamierza się go pozbyć lub do którego pozbycia został zobowiązany. Dla dokonania takiego rozróżnienia, niezbędne jest zbadanie historii konkretnego pojazdu, jednakże istnieją pewne cechy pojazdu wskazujące, czy jest on odpadem, czy nie. W pkt 8 ppkt e ww. Wytycznych wyjaśnione zostało, że pojazd używany klasyfikowany jest zazwyczaj jako odpad (odpad w postaci pojazdu, oczyszczony z substancji i elementów niebezpiecznych - typ 3, lub odpad w postaci wraku pojazdu nieoczyszczony z substancji i elementów niebezpiecznych - typ 4 (zamiar pozbycia się), m.in., gdy został skreślony ze stanu/nie nadaje się do drobnych napraw/posiada znacznie uszkodzone istotne części (np. w wyniku wypadku) lub jest pocięty na kawałki (np. na pół). Zgodnie z pkt 9 ppkt d ww. Wytycznych, wśród wskaźników, które mogą być również istotne przy klasyfikowaniu używanego pojazdu jako odpadu, wskazano koszty naprawy przekraczające obecną wartość pojazdu (z wyjątkiem: samochodów lub pojazdów zabytkowych) oraz brak możliwości dokonania wyceny naprawy (koszty naprawy w państwach członkowskich UE jako podstawa wyceny).

Objęte postępowaniem pojazdy - w dacie ich międzynarodowego przemieszczenia - wymagały przeprowadzenia szeregu napraw, z uwagi na poważne uszkodzenie, przy czym naprawy wykraczały znacznie poza zakres tzw. drobnych napraw, których katalog zamknięty został umieszczony w załączniku 1 do ww. Wytycznych. Zgodnie z załącznikiem 1 do ww. Wytycznych, pojazd używany nadający się do naprawy (typ 2) to pojazd wymagający drobnych napraw, po których może stać się przydatny do ruchu drogowego, być wykorzystywany do swego pierwotnego przeznaczenia i spełniać europejskie normy bezpieczeństwa.

Jako kryteria jakości omawianego typu pojazdu (pojazd używany nadający się do naprawy), w ww. załączniku wskazano, że tzw. drobne naprawy obejmują: pękniętą lub rozbitą przednią szybę, rozbite lampy przednie lub tylne, silnik wystawiony na działanie czynników atmosferycznych ze względu na brak maski, nieotwierające lub niezamykające się drzwi lub drzwi zdjęte z zawiasów (każda para drzwi dołączona do pojazdu), konieczność wymiany klocków hamulcowych, rozładowany akumulator lub jego brak, całkowicie zużyty bieżnik opon, uszkodzona jest nieistotna część pojazdu.

Ponadto, jako wskaźniki charakterystyczne dla typu 2 pojazdu używanego nadającego się do naprawy, wymieniono m.in. ważne świadectwo przeprowadzenia krajowych badań przydatności do ruchu drogowego, ogólnie dobry stan pojazdu, pojazd może być eksploatowany w stanie obecnym lub po drobnych naprawach.

Organ słusznie stwierdził, że powyższe okoliczności nie mają miejsca w niniejszej sprawie, wobec czego nie można było zakwalifikować pojazdów jako pojazdów używanych nadających się do naprawy, bowiem - w dacie ich międzynarodowego przemieszczenia - nie mogły być użytkowane i wymagały przeprowadzenia napraw zdecydowanie wykraczających poza zakres ww. drobnych napraw. Powyższe zostało wykazane w fakturach zakupu, a także raportach dodatkowych przedstawionym przez organ [...] , w których odnotowano, iż pojazdy muszą być poddane naprawie przed wprowadzeniem do ruchu, z oznaczeniem, że naprawa jest nieopłacalna. W związku z powyższym stan techniczny pojazdów nie mógł być zaliczony do kategorii - ogólnie dobry stan pojazdu, a zatem - pojazdy te spełniały kryterium wskazane w pkt. 8 ww. Wytycznych, co zgodnie z pkt. 10 ppkt a tiret ii omawianych Wytycznych, jest równoznaczne z zakwalifikowaniem danego uszkodzonego pojazdu jako odpadu.

Art. 32 ust. 1 w/w ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów stanowi, iż wojewódzki inspektor ochrony środowiska nakłada na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości od 50.000 do 300.000 zł. W związku z faktem, iż pojazdy marki MERCEDES-BENZ CLASS E o nr nadwozia [...] oraz MERCEDES-BENZ VITO o nr nadwozia [...], zostały zakwalifikowane przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska jako odpady w nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, ww. organ był zobligowany do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego oraz nałożenia kary pieniężnej w trybie art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów na odbiorcę ww. odpadów, którym jest Skarżący.

Przepis art. 32 ust. 1 omawianej ustawy nie jest przepisem uznaniowym, zatem w przypadku wypełnienia dyspozycji tego przepisu, Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska jest obowiązany nałożyć karę na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości od 50 000 do 300 000 zł, miarkując przy tym jej wymiar zgodnie z art. 34 ww. ustawy.

Wskazany przepis precyzuje, że przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, o których mowa w art. 32 i 33, należy uwzględnić w szczególności ilość, rodzaj i charakter odpadów, w tym możliwość zagrożeń dla ludzi i środowiska powodowanych przez te odpady, oraz okoliczności uprzedniego naruszenia przepisów ustawy i rozporządzenia nr 1013/2006. - które to przesłanki w ocenie Sądu zostały przez organ uwzględnione.

Tym samym, nie można podzielić zarzutów skargi odnośnie naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 1 ww. ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006r., procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody podlegają wszystkie odpady, jeżeli mają być poddane procesom unieszkodliwiania, a także:

- odpady wyszczególnione w załączniku IV, który obejmuje między innymi opady wyszczególnione w aneksach II i VII Konwencji Bazylejskiej;

- odpady wyszczególnione w załączniku IVA;

- odpady niesklasyfikowane pod żadnym kodem w załączniku III, HIB. IV i IVA;

- mieszanin odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załączniku III, HIB, IV lub IVA, chyba że zostały wyszczególnione w załączniku IIIA, jeżeli mają być poddane procesom odzysku.

Sąd podziela ocenę organu, że odpady w postaci przedmiotowych pojazdów nie zostały sklasyfikowane pod żadnym kodem w załączniku IIl, HIB. IV i IVA i z tej przyczyny międzynarodowe przemieszczenie przedmiotowych odpadów wymagało zastosowania procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody właściwych zainteresowanych organów,

Z uwagi na fakt, że omawiane pojazdy posiadały na wyposażeniu silniki, skrzynie biegów oraz układy zawieszenia i hamowania, organ I instancji prawidłowo zakwalifikował ww. pojazdy jako odpady o kodzie 16 01 04* - zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy, zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2014r. poz. 1923). Należało również uznać za słuszną uwagę, że o niebezpiecznym charakterze odpadu w postaci pojazdu przesądza sam fakt, iż zawiera on substancje i elementy niebezpieczne (np. olej silnikowy, olej przekładniowy w skrzyni biegów, resztki paliwa, płyn chłodniczy i inne).

Reasumując, organ trafnie powołał treść art. 2 pkt 35 lit. a rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006, w myśl którego przemieszczenie opadów dokonane bez zgłoszenia go wszystkim zainteresowanym właściwym organom zgodnie z tym rozporządzeniem, stanowi nielegalne przemieszczenie, transport odpadów w postaci 2 szt. spornych pojazdów z zagranicy na terytorium Polski - nosi znamiona nielegalnego międzynarodowego przemieszczenia odpadów.

W kontrolowanej sprawie, wystąpiły wszystkie przesłanki wskazane w art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, co w pełni uzasadnia nałożenie na skarżącego kary pieniężnej i sprawia, że zarzuty skargi są bezpodstawne.

Sąd podziela również stanowisko organu w zakresie odmowy przeprowadzenia wnioskowanych przez skarżącego dowodów. Według art. 78 § I Kodeksu postępowania administracyjnego, żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na potrzeby przedmiotowego postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej nie było zasadne bowiem stan techniczny i prawny pojazdów uległ zmianie, okoliczność aktualnego stanu technicznego spornych pojazdów oraz możliwości obecnego ich wykorzystania zgodnie z przeznaczeniem, pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.

Sąd podziela również stanowisko organu co do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na wskazane przez Stronę okoliczności, nie miały znaczenia dla sprawy, gdyż okoliczność naprawy pojazdów pozostaje niezmienna.

W świetle powyższego, podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 7 i 77 Kodeks postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy oraz brak wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności przeprowadzenia dowodów, o które wnioskowała Strona w odwołaniu od decyzji organu I instancji są bezzasadne. W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest kompletny, odzwierciedla stan faktyczny niniejszej sprawy i został w całości wyczerpująco rozpatrzony przez organ.

Z tych względów, oceniając zaskarżoną decyzję, po rozważeniu podniesionych przez skarżącego zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organowi orzekającemu w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłych w sprawie orzeczeń.

W konsekwencji, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.