Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1397/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 par 4, art. 145 par 1 pkt 1 lit c, art. 151 , art. 174, art 184
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 252 ust 1 pkt 1 i 2,  ust 4 i ust 6 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par 1,  art. 80, art. 107 par 1 i par 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 18b ust 1 i pkt 4 i pkt 6, art. 18 ust 2 pkt 4,
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
article: art. 8a ust 4 pkt 1-3
journal: Dz.U. 2012 poz 1138
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Protokolant Marta Koźlik po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [A.] w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 19 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Bk 653/14 w sprawie ze skargi [A.] w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu oddala skargę kasacyjną;


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 19 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Bk 653/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę [A.] w Z. Spółki z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] października 2014 r. [...] w przedmiocie ustalenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu i określenia terminu naliczania odsetek należnych od tej kwoty, naliczonych jak od zaległości podatkowej.

Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia.

Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Marszałek Województwa Podlaskiego ustalił [A.] w Z., przypadającą do zwrotu kwotę dotacji w wysokości 539.316,72 zł oraz określił termin naliczania odsetek należnych od tej kwoty – od dnia 10 lipca 2013 r.

Organ ten stwierdził, że Spółka dokonała sprzedaży imiennych biletów miesięcznych ulgowych po cenach innych niż wynikające z obowiązujących cenników podanych do publicznej wiadomości. Ponadto Spółka pobrała dopłaty do przewozów regularnych specjalnych oraz do biletów w komunikacji miejskiej. Organ stwierdził, iż naruszyła tym samym zasady wykonywania przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym i w świetle przepisów art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego, w związku z przepisami art. 22 ust. 1 pkt 1, art. 22b ust. 1 , art. 18b. ust. 1 pkt 4 i 6 oraz ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, a także w myśl § 3 ust. 3 i 7 ust. 2 lit. b) i d) umowy z dnia [...] grudnia 2010 r. zawartej pomiędzy Województwem Podlaskim a Spółką - nie mogła ubiegać się o rekompensatę dopłat do tych biletów. W związku ze sprzedażą biletów miesięcznych ulgowych za okres od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r. Organ uznał, że spółka pobrała dotacje w nadmiernej wysokości (tj. 534.701,76 zł) oraz dotacje nienależne (tj. 4.614,96 zł).

Po rozpatrzeniu odwołania Spółki, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku, decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...], uchyliło rozstrzygnięcie organu I instancji w części odnoszącej się do zawartych w nim stwierdzeń pobrania dotacji w "nadmiernej wysokości" i w tym zakresie umorzyło postępowanie jako bezprzedmiotowe. W pozostałej części Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Zdaniem organu odwoławczego to, czy dopłaty będące dotacjami celowymi zostały pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, należy ocenić na podstawie treści umowy, zawartej [...] grudnia 2010 r. pomiędzy Marszałkiem Województwa Podlaskiego a Spółką. Na zasadach określonych w tej umowie Spółce przysługiwały dopłaty z tytułu wykonywania autobusowych przewozów pasażerskich w krajowej komunikacji międzymiastowej, na podstawie biletów jednorazowych ulgowych oraz imiennych biletów miesięcznych. Zgodnie z § 3 ust. 3 umowy, cena biletu musi być zgodna z ceną zawartą w cenniku opracowanym przez Przewoźnika, udostępnionym do publicznej wiadomości w miejscach sprzedaży biletów.

Kolegium stwierdziło, że skoro ustawodawca, jako warunek konieczny uzyskania dotacji, wskazał zawarcie umowy, uznać należy, że umowa ta, w kontekście jej postanowień, ma istotne znaczenie zarówno dla otrzymania dotacji, jak i potem jej wypłacenia i rozliczenia. Zdaniem organu, z akt sprawy jak i z samych wyjaśnień Spółki, która w złożonym odwołaniu szeroko przedstawiła sposób wyliczenia ceny biletu za przejazd, wynika, iż cena sprzedanych przez Spółkę miesięcznych biletów ulgowych ujęta do rozliczenia dopłat przestawionych w zestawieniu (z podziałem na miesiące, ilość biletów i kwotę dopłaty), nie była zgodna z cennikiem opracowanym przez Spółkę, udostępnionym do publicznej wiadomości w miejscach sprzedaży biletów. Organ I instancji, metodą kompletną, porównał ceny sprzedanych przez Spółkę miesięcznych biletów ulgowych za okres od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r. ujętych do rozliczenia dopłat z cenami wynikającymi z cenników dostarczonych przez Spółkę, dowodząc tym samym, że sposób obliczania ceny biletu podany przez Stronę prowadzi do rozbieżności pomiędzy ceną wynikającą z cennika (która jest ustalana w oparciu o liczbę przejechanych kilometrów) a ceną faktycznie pobieraną od pasażerów. Organ uznał, że w rzeczywistości Przewoźnik stosował wobec pasażerów inne ceny niż wynikające z ustalonych w cenniku wartości dla przedziałów odległości faktycznie przejechanych przez pasażera. Organ zauważył przy tym, że art. 18b ust. 1 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym nakłada na przewoźnika obowiązek pobierania od pasażera należności za przejazd zgodnie z cennikiem opłat. Jednocześnie art. 18b ust. 2 pkt 4 zakazuje pobierania należności za przejazd niezgodnie z cennikiem opłat podanym do publicznej wiadomości pasażerów. Podkreślił ponadto, że w trakcie prowadzonego postępowania stwierdzono, że ani w cenniku, ani w rozkładzie jazdy, Przewoźnik nie wskazał, iż odległości tzw. "szuflad" nie są uwzględniane przy wyliczaniu ceny biletu pasażera podróżującego pomiędzy miejscowościami "głównymi".

Dokonując analizy zgromadzonych materiałów dowodowych, opierając się w szczególności na Wyniku Kontroli UKS z dnia [...] lipca 2013 r. i dołączonych do niego załączników organ odwoławczy stwierdził, że Spółka dokonując sprzedaży biletów miesięcznych ulgowych uczniom korzystającym z przejazdów do i ze szkół finansowanych przez gminy: (-) stosowała ceny z innych przedziałów kilometrowych określonych w obowiązujących cennikach niż odległość wynikająca z rozkładu jazdy i określona na bilecie, (-) wystawiała bilety w cenach nie wynikających z cenników, (-) określała na biletach różne ceny mimo odbywania podróży tymi samymi kursami, (-) wykazywała na biletach kursy, które wg rozkładów jazdy nie odbywały się na wskazanych trasach, (-) wykazywała na biletach inne odległości niż wynikające z obowiązujących rozkładów jazdy, (-) po 20 grudnia 2011 r. stosowała ceny niezgodnie z Aneksem [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. - tj. określała ceny z załącznika Nr [...] do ww. aneksu (w rzeczywistości były to ceny nie zmienione obowiązujące od 20 marca 2011 r.) mimo, iż kursy wskazane na biletach odbywały się w ramach linii nie wymienionych w powyższym aneksie, (-) dokonywała sprzedaży biletów za połowę ceny pomimo określenia na bilecie kursów tam i powrót.

Kolegium nie zgodziło się z argumentacją w zakresie zawartych z gminami umów dotyczących niezmienności wynagrodzenia bez względu na wysokość stawek cenowych, które będą obowiązywały w Spółce w czasie trwania umowy. Wskazało, że fakt zawarcia umów po przeprowadzonych postępowaniach o zamówienia publiczne, w których określono ceny inne niż w cennikach opublikowanych i zgłoszonych odpowiednim organom oraz wykonywanie przewozu według tych cen, w tym tylko dla określonej grupy osób wskazuje, iż przedmiotowe przewozy były wykonywane z naruszeniem zasad wykonywania przewozów regularnych. Oznacza to, że przewozy te nie miały cech przewozów regularnych, zatem zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885 ze zm. – dalej w skrócie: "u.f.p"), dopłaty były pobrane nienależnie.

Organ nie uwzględnił również argumentacji Spółki, że zaistniałe okoliczności należy traktować jak "usterkę", która skutkowała jedynie otrzymaniem niższych dopłat - dotacji publicznych. Spółka - stosując inny cennik, niż podany do publicznej wiadomości - sprzedawała bilety w ramach własnej strategii handlowej.

W ocenie Kolegium, organ I instancji prawidłowo ustalił kwotę 534.541,23 zł pobranych dopłat za przejazdy wg innych cen niż wynikające z obowiązujących cenników podanych do publicznej wiadomości. Jednakże zdaniem organu odwoławczego analiza materiału dowodowego oraz przedstawiona w rozstrzygnięciu argumentacja przesądza o nienależności pobranych dotacji, a nie - jak stwierdził organ I instancji - o pobraniu dotacji w nadmiernej wysokości. Okoliczność ta nie ma jednak wpływ na merytoryczne rozstrzygnięcie, gdyż treść decyzji jak również materiał dowodowy wyraźnie wskazuje, iż doszło do pobrania nienależnie pobranych dotacji w wysokości 539.316,72 zł. Odnośnie stwierdzeń (zwrotów) organu I instancji, dotyczących pobrania dotacji w "nadmiernej wysokości", Kolegium rozstrzygnęło tę kwestie uchylając zaskarżoną decyzję w części dotyczącej ww. twierdzeń.

Organ odwoławczy podzielił również ustalenia w zakresie pobrania przez Spółkę dopłat do przewozów regularnych specjalnych dowożących dzieci niepełnosprawne wraz z opiekunami do Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w D. w wysokości 4.326,72 zł. Wskazał w tym zakresie, że dopłaty nie przysługują z tytułu wykonywania tego rodzaju przewozów regularnych. Z akt sprawy wynika również, iż Spółka dokonała sprzedaży biletów komunikacji miejskiej w wysokości 288,24 zł. Ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego nie stosuje się do komunikacji miejskiej. W związku z powyższym pobrane dopłaty do tych biletów uznano za nienależne. Zdaniem Kolegium nie przysługuje ponadto Spółce dopłata do biletów w wysokości 160,53 zł zwróconych przez Zespół Szkół w K.

[A.] w Z. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. WSA wskazał, iż strona skarżąca kwestionuje ustalenia organu odnośnie pobrania nienależnej dotacji w związku ze sprzedażą imiennych biletów miesięcznych ulgowych po cenach innych niż wynikające z obowiązujących cenników podanych do publicznej wiadomości oraz w zakresie nienależnego pobrania dotacji do przewozów regularnych specjalnych. W efekcie Spółka twierdzi, że spełniła ustawowe przesłanki do otrzymania dotacji w tym zakresie. Jednocześnie nie zgadza się z określeniem początkowego terminu naliczania odsetek od przypadającej do zwrotu dotacji.

WSA wskazał, iż określoną w zaskarżonej decyzji przypadającą do zwrotu kwotę dotacji Spółka uzyskała na mocy postanowień umowy z dnia [...] grudnia 2010 r. zawartej z Marszałkiem Województwa Podlaskiego. Przedmiotem tej umowy było określenie szczegółowych zasad refundacji kosztów finansowania dopłat, przewoźnikom wykonującym krajowe przewozy autobusowe, z tytułu stosowania obowiązujących ustawowych ulg w przewozach pasażerskich, m.in. zgodnie z postanowieniami ustawy z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego (Dz. U. z 2002 r. nr 175, poz. 1440 ze zm.). Zawarcie takiej umowy jest jednym z warunków otrzymywania przez przewoźnika dopłat.

Sąd I instancji wskazał, że na zasadach określonych w umowie Spółce przysługiwały dopłaty z tytułu wykonywania autobusowych przewozów pasażerskich w krajowej komunikacji międzymiastowej, na podstawie biletów jednorazowych ulgowych oraz imiennych biletów miesięcznych (§ 3 ust. 1). Zgodnie z § 3 ust. 3 umowy, cena biletu musi być zgodna z ceną zawartą w cenniku opracowanym przez Przewoźnika, udostępnionym do publicznej wiadomości w miejscach sprzedaży biletów. W § 3 ust. 4 umowy postanowiono, że o zmianie wszelkich dokumentów stanowiących załącznik do wniosku o zawarcie niniejszej umowy, a w szczególności cennika, zezwoleń na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym czy wykazu stosowanych kas rejestrujących, Przewoźnik powiadamia Przekazującego w terminie do 14 dni od dnia obowiązywania tych dokumentów.

Rozpatrując zarzuty skargi Sąd I instancji podniósł, że w toku postępowania administracyjnego zadaniem organu jest takie ustalenie stanu faktycznego sprawy, aby odpowiadał on rzeczywistości. Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie organy nie uchybiły powyższym zasadom postępowania i dołożyły wszelkich starań, by dokładnie ustalić stan faktyczny sprawy. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny, a wyciągnięte na jego podstawie wnioski zostały wystarczająco uzasadnione. Rozstrzygnięcie oparte zostało na wyniku kontroli UKS z [...] lipca 2013 r., protokole kontroli wraz z załącznikami (m.in. kserokopia umowy z dnia [...] grudnia 2010 r., kserokopie miesięcznych zestawień zbiorczych rozliczeń dopłat, zestawienia biletów). Sąd I instancji wskazał, że Organ porównał ceny sprzedanych przez Spółkę miesięcznych biletów ulgowych za kontrolowany okres ujętych do rozliczenia dopłat, z cenami wynikającymi z cenników dostarczonych przez Spółkę. Przeprowadzona analiza wskazała, że Spółka stosowała inne ceny niż wynikające z ustalonych w cenniku wartości dla odległości faktycznie przejechanych przez pasażera. Jednocześnie poprzez stosowną kontrargumentację odniesiono się do twierdzeń zawartych w odwołaniu.

WSA wskazał, iż Kolegium odniosło się przede wszystkim do argumentów Spółki wskazujących na praktykę uwzględniania przy odczytywaniu cennika tzw. "szuflad", tzn. realizowania kursów na trasie pomiędzy miejscowością początkową i końcową, z wykorzystaniem zjazdów z tej trasy do miejscowości pobocznej, a następnie powrotu na trasę główną. Sąd I instancji wskazał, że nie kwestionuje powszechności i przydatności wspomnianej praktyki. WSA wskazał, że przeprowadzone postępowanie nie wykazało natomiast aby odległości tzw. "szuflad" były uwzględniane przy wyliczaniu ceny biletu pasażera podróżującego pomiędzy miejscowościami początkową i końcową podróży. Sąd podniósł, że rzeczą Spółki zamierzającej uwzględniać w cenniku odległości tras pobocznych było ujawnienie tego zamierzenia w sposób zgodny z ustawą o transporcie drogowym i postanowieniami umowy z dnia [...] grudnia 2010 r., tj. podanie cennika opłat do wiadomości publicznej ze stosownym zastrzeżeniem i poinformowanie organu udzielającego dotacji.

WSA wskazał, że zasadnym jest podnieść, że Spółka jako profesjonalny uczestnik obrotu gospodarczego powinna w taki sposób organizować pracę przedsiębiorstwa, aby niezwłocznie eliminować problemy techniczne mające znaczenie dla stwierdzenia, czy przewozy regularne są wykonywane zgodnie - z postanowieniami umowy dotyczącej dopłat z tytułu wykonywania autobusowych przewozów pasażerskich w krajowej komunikacji międzymiastowej, na podstawie biletów jednorazowych ulgowych oraz imiennych biletów miesięcznych, jak też - z zasadami wynikającymi z ustawy o transporcie drogowym.

W dalszej części uzasadnienia WSA wskazał, iż ocena argumentów skargi powinna ponadto odbywać się z uwzględnieniem okoliczności zawarcia przez Spółkę z kilkoma gminami, umów na dowóz dzieci na podstawie biletów miesięcznych. Z umów tych wynika, że Spółka zobowiązała się do stosowania niezmiennych cen za bilety przez cały okres obowiązywania umów. Trafnie zatem wywiódł organ, że sprzedawanie uczniom biletów ulgowych na inne kursy, było działaniem mającym na celu utrzymanie ceny za bilet, zgodnie z umowami zawartymi z gminami. Utrzymanie cen na takim poziomie nie odzwierciedlało cenników opłat podanych do publicznej wiadomości.

WSA wskazał, że podobnie należy ocenić praktykę wpisywania na biletach odległości, która pozwalała stosować cenę biletów zgodną z umowami zawartymi z gminami. Aby nie narazić się na zarzut wykonywania przewozów regularnych z naruszeniem zasad Spółka powinna zmienić cennik opłat podany do publicznej wiadomości, bądź dostosować ceny biletów do aktualnego cennika podanego do publicznej wiadomości. Zawarcie umów, w których określono ceny inne niż w cennikach opublikowanych i zgłoszonych odpowiednim organom oraz wykonywanie przewozu według tych cen, w tym tylko dla określonej grupy osób wskazuje, iż przedmiotowe przewozy były wykonywane z naruszeniem zasad wykonywania przewozów regularnych. W ocenie Sądu powyższe pozwalało organowi na przyjęcie, że przewozy te nie miały cech przewozów regularnych, a dopłaty pobrane były przez Spółkę nienależnie. Przy czym, dla ustalenia, czy dotacje pobrane zostały nienależnie nie ma wpływu okoliczność, czy jednostka samorządu terytorialnego poniosła z tego tytułu szkodę. Dotacja nienależna, to dotacja udzielona bez podstawy prawnej. Pobieranie przez Spółkę niższych opłat za bilety od tych zawartych w cenniku stanowiącym załącznik do umowy z Województwem Podlaskim nie oznacza w ocenie Sądu I instancji że wykluczona jest możliwość uznania dotacji za nienależnie pobraną. Oferowanie do sprzedaży biletów w cenach innych, niższych niż te, które deklarowano w załączniku do umowy o dotację, jest działaniem niezgodnym z umową. Spółka nie była uprawniona do samodzielnej zmiany cen sprzedawanych biletów bez poinformowania o tym drugiej strony umowy.

WSA wskazał, że z materiału dowodowego wynika również, że Spółka pobrała dopłaty do przewozów regularnych specjalnych – dowóz niepełnosprawnych dzieci wraz z opiekunami do ośrodka w D. Zdaniem WSA, dopłaty te są nienależne, bowiem pobrane zostały z naruszeniem art. 8a ust. 4 pkt. 1 ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego. Przepis ten wskazuje na jeden z warunków uzyskania dopłaty, tj. posiadanie przez przewoźnika zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych osób w krajowym transporcie drogowym. WSA wskazał, że twierdzenia Spółki o braku wiedzy odnośnie porozumienia dotyczącego korzystania przez niepełnosprawnych uczniów z przejazdów na odcinku do D. oraz tego, że nie posiadał list uczniów, są w ocenie Sądu I instancji niepoparte żadnymi dowodami, które wskazywałyby, że dowóz uczniów do Ośrodka w D. nie odbywał się w ramach przewozów regularnych specjalnych. Natomiast dowody znajdujące się w dyspozycji organów, tj. protokół z kontroli i wynik kontroli oraz zestawienia biletów, pozwoliły na podjęcie kwestionowanych przez Spółkę ustaleń.

W ocenie Sądu I instancji, ocena zebranych dowodów mieści się w ustawowych granicach i wskazuje, że Spółka dokonując sprzedaży biletów miesięcznych ulgowych uczniom korzystającym z przejazdów do i ze szkół finansowanych przez gminy: (-) stosowała ceny z innych przedziałów kilometrowych określonych w obowiązujących cennikach niż odległość wynikająca z rozkładu jazdy i określona na bilecie, (-) wystawiała bilety w cenach nie wynikających z cenników, (-) określała na biletach różne ceny mimo odbywania podróży tymi samymi kursami, (-) wykazywała na biletach kursy, które wg rozkładów jazdy nie odbywały się na wskazanych trasach, (-) wykazywała na biletach inne odległości niż wynikające z obowiązujących rozkładów jazdy, (-) po 20 grudnia 2011 r. stosowała ceny niezgodnie z Aneksem [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. - tj. określała ceny z załącznika Nr [...] do ww. aneksu (w rzeczywistości były to ceny nie zmienione obowiązujące od 20 marca 2011 r.) mimo, iż kursy wskazane na biletach odbywały się w ramach linii nie wymienionych w powyższym aneksie, (-) dokonywała sprzedaży biletów za połowę ceny pomimo określenia na bilecie kursów tam i powrót. Sąd I instancji uznał, że Kolegium trafnie stwierdziło, że doszło do pobrania nienależnej dotacji, co czyni niezasadnym zarzut naruszenia art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p.

W ocenie Sądu organy prawidłowo przyjęły, że stwierdzenie okoliczności świadczących o nienależnym pobraniu dotacji nastąpiło w dniu doręczenia Spółce protokołu z czynności kontrolnych przeprowadzonych przez UKS. W tym dniu ujawnione zostały nieprawidłowości w zakresie pobrania dopłat związanych ze stosowaniem ulg ustawowych w pasażerskich przewozach w ramach umowy zawartej z Województwem Podlaskim.

W sprawie organ I instancji w sentencji decyzji określił termin naliczania odsetek należnych – naliczanych jak od zaległości podatkowych, liczonych od 10 lipca 2013 r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, odwołując się do art. 252 § 1 pkt 2 u.f.p. wskazał jednak, że termin naliczania odsetek rozpoczyna się od 11 lipca 2013 r. Zgodnie z zasadami obliczania terminów dopiero po 11 lipca 2013 r. rozpoczyna się naliczanie odsetek. Nieprecyzyjność decyzji w tym zakresie i brak wyjaśnienia tej kwestii przez organ odwoławczy nie sprawia jednak, że zaskarżone rozstrzygnięcie Kolegium jest wadliwe w stopniu, który uzasadniałby jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Zdaniem Sądu I instancji wskazane uchybienie nie ma wpływu na wynik sprawy.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło [A.] w Z. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: "[A.]" lub "Spółka"). Zaskarżyło w całości wyrok, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie. Nadto, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. - o wstrzymanie wykonania w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku nr [...] z dnia [...] października 2014 r. oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych.

Skargą kasacyjną zarzucono:

1. Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2013.267, ze zm.), polegające na przedstawieniu stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym oraz na niewłaściwym wyjaśnieniu podstawy prawnej orzeczenia, co prowadziło do braku wyczerpującego rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego, braku jego właściwej oceny oraz braku wskazania uzasadnienia dla tej oceny w zakresie:

- bezkrytycznego oparcia się na protokole kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej w Białymstoku (dalej: "UKS") i wynikach kontroli UKS, mimo że nie mają one władczego charakteru, a jednocześnie były kwestionowane na zasadzie wyjaśnień i dowodów przez skarżącego,

- braku przyporządkowania każdej konkretnej kategorii działań skarżącego kwalifikowanej jako naruszenie przy stosowaniu ulg ustawowych do konkretnych sprzedanych przez skarżącego biletów i ich ilości, co uniemożliwia skarżącemu należytą obronę przed formułowanymi w sposób ogólny zarzutami organu, w szczególności nie pozwala na stwierdzenie, które bilety obarczone były wszystkimi stwierdzonymi uchybieniami, a które tylko wybranymi lub jednym z nich, co - w przypadku zasadności jedynie wybranych zarzutów w stosunku do sprzedaży biletów - uniemożliwia weryfikację kwotową przyjętych wniosków o konieczności zwrotu określonej sumy dotacji i pozbawia faktycznej możliwości kontroli prawidłowości orzeczenia,

- dokonania oceny materiału dowodowego z pominięciem argumentacji skarżącego odnoszącej się do ogólnej logiczności przyjętego przez niego rozwiązania polegającego na stosowaniu tzw. szuflad i z pominięciem zakorzenienia tego rozwiązania w praktyce znanej podróżnym skarżącego, jak również z pominięciem argumentacji skarżącego odnoszącej się do braku racjonalności dla stosowania rozwiązania innego niż odwołujące się do tzw. szuflad, a także dokonania tej oceny z pominięciem dokumentacji stanowiącej załącznik nr [...] do odwołania z [...] grudnia 2013 r. (wydruk z kursu 221 z dnia [...] października 2013 r.), z której wynika uwidocznienie praktyki tzw. szuflad przez skarżącego (bez uzasadnienia dla tego pominięcia), co prowadziło do sprzecznej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego oceny, że rozwiązanie polegające na stosowaniu tzw. szuflad nie było odpowiednio wiadome podróżnym skarżącego, a dalej - przyjęcia, że skarżący stosował ceny niezgodne z cennikiem podanym do publicznej wiadomości,

- zaniechania wyciągnięcia z dowodu w postaci umowy zawartej przez skarżącego z województwem wynikającego z niej wniosku, że nie przewiduje ona sankcji w postaci zwrotu dotacji w przypadku stosowania cen niezgodnie z cennikiem podanym do publicznej wiadomości,

- wyciągnięcia z materiału dowodowego wniosków, które z niego nie wynikały poprzez błędne ustalenie, że za kursy w tej samej relacji (miejscowość początkowa i końcowa), na które program komputerowy wybierał inną trasę niż rzeczywiście realizowana (ale we właściwej relacji), skarżący pobierał należności niezgodnie z cennikiem,

- pominięcia i braku uzasadnienia takiego pominięcia oświadczeń dyrektorów szkół oraz oświadczenia wójta Gminy W., załączonych do odwołania z dnia [...] grudnia 2013 r., podczas gdy wskazywały one, że uczniowie jeździli do szkół odpowiednimi kursami (nawet wbrew omyłkowym zapisom na biletach co do miejscowości pośrednich) i pobierano w związku z tym za nie właściwe ze względu na obowiązujące cenniki należności,

- pominięcia i braku uzasadnienia takiego pominięcia wyjaśnień skarżącego i nawiązującego do niego załącznika nr [...] do aneksu [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., z którego wynika, że skarżący stosował w zakresie wybranych tras ceny zgodne z cennikiem, jak również pominięcia i braku uzasadnienia takiego pominięcia dokumentacji znajdującej się w skoroszycie oznaczonym jako załącznik nr [...] do odwołania z dnia [...] grudnia 2013 r.,

- bezkrytycznego oparcia się na wynikach kontroli UKS oraz pominięcia wyjaśnień skarżącego w zakresie dowozu dzieci do Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w D., jak również braku wykazania inicjatywy dowodowej w tym zakresie.

b. art. 151 w zw. z 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, mimo naruszenia przez organy administracji publicznej art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2013.267 ze zm.) w zakresie, o którym mowa w lit. a).

2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

a). art. 252 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U.2013.885 ze zm.) w zw. z art. 8a ust. 4 pkt 1-3 ustawy z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego (Dz.U.2012.1138 ze zm.) w zw. z art. 18b ust 1 pkt 4 i pkt 6, art. 18b ust. 2 pkt 4, pkt 6 w zw. z art. 92 ust. 1, art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U.2013.1414 ze zm.) w zw. z art. 16 ust. 2 pkt 1-4 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe (Dz.U.2012.1173 ze zm.), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w orzeczeniu obowiązku zwrotu dotacji w sytuacji, gdy skarżący spełniał wszystkie ustawowe warunki do jej otrzymania,

b. art. 18b ust. 1 pkt 6 oraz ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U.2013.1414 ze zm.) poprzez niewłaściwą wykładnię zakładającą, że podanie do publicznej wiadomości cennika sprowadza się wyłącznie do sporządzenia pisemnych dokumentów w tym zakresie, podczas gdy wymogom tych przepisów czyni zadość udostępnienie podróżnym informacji w odpowiednich wymaganych miejscach w dowolnej formie,

c. art. 5a ustawy z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego (Dz.U.2012.1138 ze zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, że mimo iż przyznaje on prawo stosowania ulg ustawowych w przypadku sprzedaży biletów miesięcznych mających zadośćuczynić obowiązkowi gmin zapewnienia dowozu dzieci do szkół i przedszkoli, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uznał, iż do przewozów realizowanych w ten sposób przez skarżącego nie przysługują ulgi ustawowe i - wobec tego - dopłaty, a zatem nie zastosował tego przepisu w niniejszej sprawie,

d. art. 252 ust. 6 pkt 2 w zw. z art. 252 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 60 pkt 1 w zw. z art. 65 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U.2013.885 ze zm.) w zw. z art. 57 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U.2013.267 ze zm.) poprzez niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w nieprawidłowym określeniu początkowego terminu naliczania odsetek od przypadającej do zwrotu kwoty dotacji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art.174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270 ze zmianami, powoływanej dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art.183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.

Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art.174 pkt.1 i pkt.2 p.p.s.a.

W związku z takim sformułowaniem podstaw kasacyjnych rozpatrzenia w pierwszej kolejności wymagają zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy stanowiący podstawę wydanego wyroku został ustalony bez naruszenia przepisów postępowania.

Przechodząc do oceny zarzutów zgłoszonych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art.174 pkt.2 p.p.s.a. należy stwierdzić, że w ramach podstawy kasacyjnej określonej w tym przepisie prawa strona wnosząca skargę kasacyjną winna powołać przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, którym w jej ocenie uchybił Sąd I instancji, uzasadnić ich naruszenie i wykazać, że wytknięte uchybienia mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie odwołując się do treści art.174 pkt 2 p.p.s.a. zauważyć należy, że nie każde naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę kasacyjną, ale tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy przed Sądem I instancji. Oznacza to, że obowiązkiem kasatora jest wykazanie, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, to wyrok Sądu I instancji byłby inny. Innymi słowy kasator winien wskazać przepisy które jego zdaniem zostały naruszone oraz uzasadnić, na czym konkretnie to naruszenie polegało, a także wykazać, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W związku z powyższym podkreślić należy, że zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania, mimo że obszernie ujęte, to merytorycznie są nietrafne. Zasadniczo koncentrują się one na dwóch grupach zagadnień. Jedne odnoszą się do wad postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organy i w tym zakresie skarżąca spółka zarzuca Sądowi I instancji naruszenie art.141 § 4 p.p.s.a. w związku z art.7, art.77 § 1, art.80, art.107 § 1 i §3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Natomiast druga grupa zarzutów zgłoszonych w ramach wymienionej wyżej podstawy kasacyjnej wskazuje na naruszenie przez Sąd I instancji art.151 w związku z art.145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy doszło do naruszenia przez organ administracji publicznej wskazanych w punkcie 1b petitum skargi kasacyjnej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw do uznania, że przedstawione zarzuty skargi kasacyjnej są zasadne.

W szczególności podnieść należy, że nie jest trafny zarzut skargi kasacyjnej wskazujący na naruszenie przez Sąd I instancji art.141 § 4 p.p.s.a. Zauważyć bowiem należy, że w orzecznictwie NSA wielokrotnie podnoszono, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa niezbędne elementy konstrukcyjne uzasadnienia wyroku, do których zalicza się zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zdanie drugie tego przepisu dotyczy sytuacji, gdy w wyniku uwzględnienia skargi, sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji i przewiduje, że uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jako samodzielna podstawa kasacyjna może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (vide uchwała NSA z 15.02. 2010 r., II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010 nr 3, poz. 39, wyrok NSA z 20.08. 2009 r., II FSK 568/08, niepublikowany). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Tak więc sam fakt, że strona skarżąca nie zgadza się z rozstrzygnięciem i jego uzasadnieniem nie może oznaczać, że uzasadnienie wyroku nie spełnia wymogów określonych w powołanym wyżej przepisie prawa.

Uwzględniając powyższe uwagi Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymienione w art. 141 § 4 p.p.s.a. elementy konstrukcyjne uzasadnienia: przedstawia stan sprawy przyjęty za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, prezentuje zarzuty skargi, wyjaśnia podstawę prawną rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem, zawiera odniesienie do zarzutów skargi.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie Sąd I instancji uznał, że organy dokonały analizy i oceny wszystkich dowodów zgromadzonych w aktach sprawy. W szczególności podkreślić należy, że istota problemu prawnego jaki zaistniał w rozpoznawanej sprawie dotyczy kwestii zwrotu dotacji nienależnie pobranej przez skarżącą spółkę, to jest niezgodnie z przepisami ustawy z 20 czerwca 1992 roku o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego. Niewątpliwie na zasadach określonych w umowie, zawartej pomiędzy Województwem Podlaskim a Skarżącą Spółką, spółce przysługiwały dopłaty z tytułu wykonywania autobusowych przewozów pasażerskich w krajowej komunikacji międzymiastowej, na podstawie biletów jednorazowych ulgowych oraz imiennych biletów miesięcznych. W umowie wskazano, że cena biletu musi być zgodna z ceną zawartą w cenniku opracowanym przez przewoźnika i udostępnionym do publicznej wiadomości w miejscach sprzedaży biletów. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że spółka dokonując sprzedaży biletów miesięcznych ulgowych uczniom stosowała ceny z innych przedziałów kilometro wychokreślonych w obowiązujących cennikach niż odległość wynikająca z rozkładu jazdy i określona na bilecie, wystawiała bilety w cenach nie wynikających z cenników, określała na biletach różne ceny mimo odbywania podróży tymi samymi kursami, wykazywała na biletach kursy, które według rozkładu jazdy nie odbywały się na wskazanych trasach, wykazywała na biletach inne odległości niż wynikające z obowiązującego rozkładu jazdy, dokonywała sprzedaży biletów za połowę ceny mimo określenia na bilecie kursów w obie strony.

W tym stanie rzeczy należy uznać za prawidłowy stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji, a w związku z powyższym ocenę zasadności zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia prawa materialnego należy przeprowadzić w odniesieniu do przyjętego przez Sąd I instancji stanu faktycznego stanowiącego podstawę faktyczną orzekania.

Przechodząc do oceny zasadności zarzutów zgłoszonych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art.174 pkt 1 p.p.s.a. uznać należy, iż są one niezasadne.

W związku z powyższym podkreślić należy, że stosownie do treści art.252 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego pobrane nienależnie lub nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w punkcie 1 lub 2. Natomiast z treści art.252 ust.4 u.f.p. wynika, że dotacjami nienależnymi są dotacje udzielone bez podstawy prawnej.

Z kolei zgodnie z treścią art.8a ust.4 ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego, uprawnienie do otrzymania dopłat, o których mowa w ust. 2 tegoż przepisu prawa nabywa przewoźnik, który: 1) posiada zezwolenie na wykonywanie przewozów regularnych osób w krajowym transporcie drogowym, wydane zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 roku transporcie drogowym, 2) stosuje kasy rejestrujące posiadające pozytywną opinię ministra właściwego do spraw finansów publicznych, które umożliwiają określenie kwoty dopłat do przewozów w podziale na poszczególne kategorie ulg ustawowych, 3) zawarł umowę z samorządem województwa określającą zasady przekazywania przewoźnikom dopłat.

Ponadto wskazać należy, że z treści art.18b ust.1 pkt 4 i pkt 6 ustawy o transporcie drogowym wynika, że wykonując przewozy regularne w krajowym transporcie drogowym przewoźnik zobowiązany jest do pobierania należności zgodnie z cennikiem opłat, a pasażer otrzymuje potwierdzenie wniesionej opłaty w postaci biletu wydanego zgodnie z przepisami o kasach rejestrujących oraz zobowiązany jest do podania do publicznej wiadomości przy kasach dworcowych oraz w każdym autobusie wykonującym regularne przewozy osób cennika opłat, przy czym cennik opłat musi zawierać także ceny biletów ulgowych. Natomiast zgodnie z treścią art.18b ust.2 pkt 4 u.t.d. podczas wykonywania przewozów regularnych zabrania się pobierania należności za przejazd niezgodnie z cennikiem opłat podanym do publicznej wiadomości pasażerów.

Przypomnienie treści wymienionych wyżej przepisów prawa było o tyle zasadne, że kasator przedstawiając zarzut opisany w punkcie 2a petitum skargi kasacyjnej wskazuje na niewłaściwe zastosowanie tychże przepisów prawa, podkreślając, iż skarżąca spółka spełniała wszystkie ustawowe warunki otrzymania dotacji.

W związku z powyższym zauważyć należy, że dotacje pochodzą ze środków publicznych a sposób ich wykorzystania jest pod szczególną kontrolą, co powoduje, że podmiot dotujący ma nie tylko prawo ale i obowiązek kontrolowania sposobu wydatkowania przez dotowanego otrzymanej dotacji. Zakres sprawowanej kontroli poza przepisami prawa określa także sama umowa o udzieleniu dotacji.

Z treści zawartej między stronami umowy wynika jednoznacznie, że spółka zobowiązała się do tego, iż cena biletu będzie zgodna z ceną zawartą w cenniku opracowanym przez przewoźnika i udostępnionym do publicznej wiadomości w miejscach sprzedaży biletów (§ 3 pkt 3 ). Treść wskazanych postanowień umowy pozostaje w związku z zakresem kontroli wykonywanej przez podmiot dotujący a określonym w § 6 pkt 2 umowy. Jednocześnie podkreślić należy, że w umowie określono skutek cywilnoprawny związany z ujawnieniem nieprawidłowości w zakresie jej wykonywania. W tym zakresie wskazuje się, że w przypadku ujawnienia nieprawidłowości, o których mowa w § 7 pkt lit. a-h umowy, podmiot dotujący ma prawo rozwiązania umowy ze skutkiem natychmiastowym. Oczywiście uprawnienia o charakterze cywilnoprawnym wynikające z samego charakteru umowy, przy uwzględnieniu treści wskazanych wyżej przepisów prawa oraz treści § 8 umowy nie mogą pozbawić organów uprawnień publicznoprawnych związanych z żądaniem zwrotu do budżetu dotacji pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości.

W tym stanie rzeczy skoro kontrola przeprowadzona u podmiotu dotowanego wykazała, że skarżąca spółka sprzedawała imienne bilety miesięczne ulgowe po cenach innych niż ceny określone w cenniku stanowiącym załącznik do umowy o udzielenie dotacji to zasadnie Sąd I instancji zaakceptował ocenę tego działania dokonaną przez organ, jako działanie niezgodne z umową. Poza sporem pozostaje okoliczność, że skarżąca spółka będąc związana treścią umowy nie była uprawniona do samodzielnej zmiany cen sprzedawanych biletów bez poinformowania podmiotu dotującego - § 3 pkt 4 umowy. Podkreślić także należy, że z treści art.18b ust.2 pkt 4 u.t.d. wynika jednoznaczny zakaz pobierania, podczas wykonywania przewozów regularnych, należności za przejazd niezgodnie z cennikiem opłat podanym do publicznej wiadomości pasażerów.

W związku powyższym uznać należy, że wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej spełnienie przez przewoźnika warunków wymienionych w art.8a ust.4 pkt 1-3 ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego, w sytuacji ustalenia, iż działanie przewoźnika jest niezgodne z umową, nie stanowi podstawy do przyjęcia, że w sprawie nie znajduje zastosowania regulacja, o której mowa w art.252 ust.1 pkt 2 u.f.p.

Również nie jest zasadny zarzut skargi kasacyjnej zgłoszony w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art.174 pkt 1 p.p.s.a. a szczegółowo opisany w punkcie 2b petitum skargi kasacyjnej. Zarzut skargi kasacyjnej opisany w punkcie 2b petitum wskazuje na niewłaściwą wykładnię art.18b ust.1 pkt 6 oraz ust.2 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Przypomnieć więc należy, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu dlaczego powinien być zastosowany. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy.

W ocenie NSA Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia wskazanych wyżej przepisów prawa w sposób opisany przez kasatora bowiem brak jest podstaw aby przyjąć, że Sąd I instancji dokonywał wykładni art.18b ust.1 pkt 6 i ust.2 pkt 4 u.t.d. Z treści uzasadnienia wynika, że Sąd I instancji ograniczył się wyłącznie do przytoczenia treści wskazanych przepisów prawa.

W ocenie NSA nie jest także zasadny zarzut skargi kasacyjnej opisany w punkcie 2d petitum skargi kasacyjnej.

Z treści art.252 ust.6 pkt 2 u.f.p. wynika, że w przypadku dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości odsetki od dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu nalicza się począwszy od dnia następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust.1 i 2 tegoż przepisu prawa. Oznacza to, że w rozpatrywanej sprawie termin do naliczania odsetek winien być liczony od następnego dnia po bezskutecznym upływie terminu wskazanego w art.252 ust.1 pkt 2, a więc po upływie 15 dni liczonych od daty doręczenia protokołu kontroli, który to dokument stanowi stwierdzenie okoliczności wymienionych w art.252 ust.1 pkt 1 i 2 u.f.p. Trafnie Sąd I instancji wskazał, że organ w uzasadnieniu decyzji odwołuje się do daty 11 lipca 2013 roku jako terminu od którego należy naliczać odsetki. Zasadne jest stanowisko Sądu I instancji, że naliczenie odsetek winno nastąpić po tej dacie, a uchybienie to należy ocenić jako nie mające wpływu na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art.184 p.p.s.a orzekł, jak w sentencji wyroku.