Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2639/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-07-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 56 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), sędzia del. SO Ewa Izabela Fiedorowicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 lipca 2017 r. sprawy ze skargi F.sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 9 sierpnia 2016 r. F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (zwana dalej: "Spółka", "Zobowiązana" lub "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wydane przez Ministra Finansów postanowienie z dnia [...] czerwca 2016 r., utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Zawiadomieniem z dnia 1 marca 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w W. (dalej: "organ egzekucyjny") dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej, z tytułu posiadanych do zwrotu kosztów sądowych [...] należnych Spółce, u Dyrektora Izby Celnej w R., w zakresie kosztów egzekucyjnych, w wysokości 250,80 zł.

W dniu 18 marca 2016 r. Spółka złożyła skargę na powyższą czynność egzekucyjną. Skarżąca zarzuciła organowi egzekucyjnemu naruszenie:

1) art. 67 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm., przywoływana dalej jako: "u.p.e.a.") poprzez niewłaściwe określenie tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia, który organ egzekucyjny określił jako tytuł wykonawczy wystawiony przez Dyrektora Izby Celnej w S. o numerze [...], podczas gdy względem Zobowiązanej nie jest prowadzone żadne postępowanie egzekucyjne na podstawie takiego tytułu wykonawczego;

2) art. 56 § 1 u.p.e.a., poprzez dokonanie zaskarżonej czynności zajęcia wierzytelności pieniężnej przysługującej Zobowiązanej, podczas gdy na mocy postanowienia Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] toczące się postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Spółki na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. zostało zawieszone przez organ egzekucyjny na wniosek wierzyciela.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej: "organ I instancji") postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. oddalił skargę na ww. czynność egzekucyjną dokonaną przez Dyrektora Izby Celnej w W.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 67 § 2 pkt 4 u.p.e.a. organ I instancji wskazał, iż od dnia 1 października 2015 r., Dyrektor Izby Celnej w S. został wyznaczony na terytorium całego kraju do wykonywania zadań wierzyciela w zakresie należności celnych. W związku z powyższym w zawiadomieniu o zajęciu z 1 marca 2016 r. prawidłowo wskazano jako wierzyciela dochodzonych należności Dyrektora Izby Celnej w S.

Natomiast w odniesieniu do drugiego z podniesionych przez Stronę zarzutów, polegającego na dokonaniu czynności egzekucyjnej w okresie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, Dyrektor Izby Celnej w W. wskazał, iż postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone jedynie w części dotyczącej należności głównej i odsetek za zwłokę, natomiast koszty egzekucyjne mogą być na wniosek strony rozłożone na raty, a nawet umorzone, ale nie może być zawieszone dotyczące ich postępowanie egzekucyjne.

Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. Skarżąca wniosła zażalenie, w którym wniosła o jego uchylenie oraz uchylenie zaskarżonej czynności egzekucyjnej. W zażaleniu podniesiono zarzuty naruszenia:

1) art. 67 § 2 pkt 4 w zw. z art. 67 § 4 u.p.e.a., poprzez oddalenie skargi na czynność egzekucyjną, podczas gdy w przedmiotowej sprawie doszło do niewłaściwego określenia tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia, który organ egzekucyjny określił jako tytuł wykonawczy wystawiony przez Dyrektora Izby Celnej w S. o numerze [...], gdy tymczasem względem Zobowiązanej Spółki nie jest prowadzone żadne postępowanie egzekucyjne na podstawie takiego tytułu wykonawczego,

2) art. 32 u.p.e.a. w zw. z art. 15 u.p.e.a., poprzez oddalenie skargi na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, którą to uznać należałoby za podjętą w ramach niewszczętego prawidłowo postępowania egzekucyjnego i z brakiem poszanowania podstawowej zasady upomnienia,

3) art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a., poprzez dokonanie zaskarżonej czynności zajęcia innej wierzytelności pieniężnej przysługującej zobowiązanej, pomimo okoliczności, że na skutek wniosku wierzyciela z dnia 21 sierpnia 2015 r. postępowanie egzekucyjne uległo zawieszeniu nie tylko co do kary pieniężnej i odsetek, ale również co do kosztów postępowania egzekucyjnego.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej: "organ nadzoru", "organ II instancji") postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r., utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2016 r.

W odniesieniu do zarzutu niewłaściwego wskazania w treści zawiadomienia o zajęciu podmiotu, który wystawił tytuł wykonawczy z dnia [...] kwietnia 2015 r., Dyrektor Izby Skarbowej w W. podzielił stanowisko organu egzekucyjnego co do właściwego określenia organu występującego w przedmiotowej sprawie w charakterze wierzyciela. Zdaniem organu II instancji w tej sytuacji bez większego znaczenia dla Spółki jest informacja na temat organu, który wystawił tytuł wykonawczy. Organ nadzoru zaznaczył również, że treść przedmiotowego zawiadomienia o zajęciu w sposób jednoznaczny wskazywała tytuł wykonawczy, na podstawie którego wystawiono zawiadomienie, a tym samym Strona nie została wprowadzona w błąd co do podstawy dokonania czynności egzekucyjnej, tym bardziej, że w momencie otrzymania zawiadomienia posiadała już tytuł wykonawczy.

W kwestii podjęcia czynności w trakcie zawieszenia postępowania egzekucyjnego (zarzut 3) organ odwoławczy przyjął argumentację przedstawioną w decyzji pierwszej instancji.

Odnośnie zaś do zarzutu naruszenia art. 32 u.p.e.a. w zw. z art. 15 u.p.e.a. organ II instancji, powołując się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w wyroku z dnia 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt FSK 1688/13, wskazał, że okoliczność wszczęcia postępowania egzekucyjnego bez wcześniejszego doręczenia Stronie upomnienia nie podlega rozpoznaniu w postępowaniu wszczętym poprzez wniesienie skargi na czynność egzekucyjną, ponieważ stanowi podstawę do wniesienia zarzutów do postępowania egzekucyjnego.

W skardze na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła o uchylenie ww. postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z [...] czerwca 2016 r. oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] kwietnia 2016 r. Wniesiono również o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W skardze zarzucono naruszenie:

1) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 67 § 2 pkt 4 w zw. z art. 67 § 4 i art. 32 w zw. z art. 15 u.p.e.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy zawiadomieniu o zaskarżonej czynności egzekucyjnej organ w sposób niewłaściwy określił tytuł wykonawczy, będący podstawą do zajęcia innej wierzytelności pieniężnej, jako tytuł wykonawczy wystawiony przez Dyrektora Izby Celnej w S. o numerze [...], co przesądza o wadliwości elementarnego składnika zawiadomienia o czynności egzekucyjnej, tym bardziej, że względem zobowiązanej spółki nie jest prowadzone żadne postępowanie egzekucyjne w administracji w oparciu o wskazany tytuł wykonawczy, co jednocześnie doprowadziło do dokonania czynności egzekucyjnej przez organ egzekucyjny w ramach niewszczętego prawidłowo postępowania egzekucyjnego i z brakiem poszanowania podstawowej zasady upomnienia;

2) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz naruszenie art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej czynności egzekucyjnej organu I instancji, w sytuacji gdy organ ten dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej przysługującej Spółce, nie biorąc po uwagę okoliczności, że postępowanie egzekucyjne uległo zawieszeniu co do kary pieniężnej, odsetek i kosztów postępowania egzekucyjnego wskutek wniosku uprawnionego wierzyciela z dnia 21 sierpnia 2015 r.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów uznał ją za bezzasadną i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności postanowienia – w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 O.p. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy.

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Należy również wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego, od dnia 15 sierpnia 2015r., nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa.

Zgodnie z § 1c Rozporządzenia Ministra Finansów zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania z dnia 15 września 2015r. (Dz. U. z 2015r., poz. 1494) wyznacza się Dyrektora Izby Celnej w S. właściwego na terytorium całego kraju do wykonywania zadań wierzyciela w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydanych przez naczelnika urzędu celnego decyzji, postanowień lub mandatów karnych, z przyjętych przez naczelnika urzędu celnego zgłoszeń celnych, deklaracji, informacji o opłacie paliwowej albo informacji o dopłatach, z wydanych przez dyrektora izby celnej decyzji lub postanowień, z wydanych przez dyrektora urzędu kontroli skarbowej decyzji w zakresie podatku akcyzowego oraz podatku od wydobycia niektórych kopalin, a także z orzeczeń sądowych, których wykonanie następuje w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto zgodnie z § 3 cytowanego rozporządzenia w sprawach niezapłaconych należności powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, dla których obowiązujące przepisy przewidują tryb egzekucji administracyjnej, wierzycielem jest Dyrektor Izby Celnej w S., przy czym wszystkie podjęte w tych sprawach czynności pozostają w mocy. Natomiast na mocy § 4 przywołanej normy prawnej, rozporządzenie weszło w życie z dniem 1 października 2015 r.

Mając na uwadze powołaną powyżej regulację przyjąć należy, iż organ egzekucyjny poprawnie określił Dyrektora Izby Celnej w S. jako organ występujący w przedmiotowej sprawie w charakterze wierzyciela. Należy również zgodzić się z twierdzeniem organu odwoławczego, iż w przypadku właściwego wskazania organu występującego w sprawie w charakterze wierzyciela bez większego znaczenia dla Strony jest informacja na temat organu, który wystawił tytuł wykonawczy. Ponadto Sąd zauważa, że treść przedmiotowego zawiadomienia o zajęciu w sposób jednoznaczny wskazywała tytuł wykonawczy, na podstawie którego zawiadomienie wystawiono, a zatem Strona nie została wprowadzona w błąd co do podstawy dokonania czynności egzekucyjnej, tym bardziej, że w momencie, gdy otrzymała zawiadomienie, była już w posiadaniu przedmiotowego tytułu wykonawczego.

Twierdzenie Skarżącej, iż względem niej nie jest prowadzone żadne postępowanie egzekucyjne w oparciu o wskazany tytuł wykonawczy, nie ma uzasadnionych podstaw. Jak słusznie podnosi organ odwoławczy, z samej treści przedmiotowej skargi można wywieść, iż Strona doskonale zdaje sobie sprawę z faktu, że zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej zostało sporządzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], wystawionego pierwotnie przez Dyrektora Izby Celnej w O., co do którego funkcje wierzyciela z dniem 1 października 2015 r. przejął Dyrektor Izby Celnej w S. Powyższe wynika z drugiego z podniesionych przez Stronę zarzutów, w którym Strona powołuje się na wniosek złożony w tym zakresie przez Dyrektora Izby Celnej w O., który na dzień 21 sierpnia 2015 r. (tj. dzień wystosowania wniosku) pełnił w sprawie funkcję wierzyciela.

Zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz naruszenia art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a. jest bezzasadny. Należy bowiem zwrócić uwagę na fakt, iż kwestia zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...], została ostatecznie rozstrzygnięta w postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...], uchylającym postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w części dotyczącej kontynuowania postępowania egzekucyjnego w części dotyczącej kosztów egzekucyjnych w kwocie 1.464,77 zł i umarzającym postępowanie organu pierwszej instancji w tej części oraz utrzymującym w mocy zaskarżone postanowienie w pozostałej części.

W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.