Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 27/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2008-07-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.107, 108, 116.
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia NSA Zbigniew Romała, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 lipca 2008 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe spółki oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], którą orzeczono odpowiedzialność W.W. (jako członka zarządu) za zaległości podatkowe "A." sp. z o.o. w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT-4) za miesiąc listopad 2002 r.

Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny:

"A." sp. z o.o., zwana dalej Spółką - jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych - złożyła w dniu 20 grudnia 2002 r. w Urzędzie Skarbowym deklarację PIT-4 za miesiąc listopad 2002 r., w której zadeklarowała pobrane zaliczki od wypłaconych wynagrodzeń, jednakże nie przekazała ich w ustawowym terminie na rachunek organu podatkowego pierwszej instancji. Wobec powyższego Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] określił Spółce zaległość podatkową z tytułu pobranych, a niewpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiąc listopad 2002 r. w kwocie 11.164,70 zł. Spółka nie uregulowała jednakże przedmiotowych zaległości podatkowych również w terminie późniejszym.

Ponieważ podjęte działania egzekucyjne zmierzające do wyegzekwowania nieuiszczonych zaległości podatkowych z majątku płatnika ("A." sp. z o.o.) okazały się bezskuteczne, Naczelnik Urzędu Skarbowego przeprowadził postępowanie w sprawie przeniesienia odpowiedzialności za w/w zaległości podatkowe z "A." sp. z o.o. na osobę trzecią. Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł odpowiedzialność W. W. (jako członka zarządu) za zaległości podatkowe "A." sp. z o.o. w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiąc listopad 2002 r.

Dyrektor Izby Skarbowej , po rozpatrzeniu odwołania podatnika, decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu powołując się na art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005r. z późn. zm.), zwanej dalej Ordynacją podatkową, wskazano, że W. W. był członkiem wieloosobowego zarządu spółki w czasie, gdy powstało przedmiotowe zobowiązanie podatkowe – co przesądza, iż w przedmiotowej sprawie zaistniała pozytywna przesłanka dla orzeczenia o odpowiedzialności W.W. za zaległości podatkowe "A." sp. z o.o. Jednocześnie zdaniem organu odwoławczego podatnik nie wykazał, aby w sprawie zachodziła którakolwiek z przesłanek negatywnych wyłączających jego odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe "A." sp. z o.o. Wprawdzie pismem z dnia 23 grudnia 2002 r. Spółka złożyła do Sądu Rejonowego wniosek o ogłoszenie upadłości, jednakże wniosek ten został oddalony postanowieniem tegoż Sądu z dnia 18 lipca 2003r. z uwagi na fakt, iż Spółka nie posiadała żadnego majątku ruchomego ani nieruchomości, a na kontach bankowych i w kasie brakowało środków pieniężnych, jedyny zaś majątek spółki stanowiły należności w kwocie 656,00zł. Powyższe z kolei przesądza, iż majątek spółki oczywiście nie wystarczał nawet na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego oraz nie pozwalał na pozyskanie w przyszłości środków niezbędnych do prowadzenia tegoż postępowania upadłościowego i zaspokojenia wierzycieli. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej nie można uznać, iż wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony we właściwym czasie, zgodnie z art. 5 i art. 13 § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 24 października 1934r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 1991 r., Nr 118, poz. 512 ze zm.), zwanego dalej Prawem upadłościowym, oraz art. 116 Ordynacji podatkowej. Z analizy powyższych przepisów organ odwoławczy wywiódł, iż wniosek o ogłoszenie upadłości winien zostać złożony już w chwili, gdy wiadomo było, iż zarząd spółki nie jest w stanie zrealizować zobowiązań wobec wszystkich jego wierzycieli, a jego stan majątkowy nie kwalifikuje go jeszcze jako bankruta. Natomiast w sytuacji, gdy wniosek o ogłoszenie upadłości został zgłoszony wtedy, gdy majątek spółki nie wystarczał nawet na koszty postępowania upadłościowego, to nie mogło być mowy o zaspokojeniu jakichkolwiek wierzycieli, a ogłoszenie upadłości było bezcelowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny , po rozpoznaniu skargi podatnika, wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt I SA/Gd 79/05, uchylił powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż bezspornie skarżący, na którego przeniesiona została odpowiedzialność za zaległości Spółki, w czasie, w którym powstało zobowiązanie, był członkiem jej wieloosobowego zarządu, a wdrożone przeciwko Spółce postępowanie egzekucyjne było bezskuteczne. Jednakże zdaniem Sądu organ podatkowy nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący, czy wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony we właściwym czasie, która to okoliczność mogłaby wpływać na zwolnienie podatnika od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki. Dla stwierdzenia istnienia, bądź nieistnienia tej przesłanki zwolnienia od omawianej odpowiedzialności ważne jest ustalenie, czy i kiedy wystąpił stan trwałego zaprzestania płacenia długów. Sąd wskazał, że sam fakt nieposiadania majątku pozwalającego na przeprowadzenie postępowania upadłościowego nie pozwala stwierdzić, że wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki nie został zgłoszony we właściwym czasie, tj. po upływie dwóch tygodni od zaprzestania płacenia przez nią długów.

Ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, bowiem rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części.

Po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania dowodowego Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] r. orzekł o odpowiedzialności W. W. za zobowiązania podatkowe "A." sp. z o.o. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za miesiąc listopad 2002 r. W uzasadnieniu wskazano, że wniosek Spółki o ogłoszenie upadłości został skutecznie złożony dopiero w dniu 6 marca 2003 r., bowiem pierwotnie złożony wniosek z dnia 23 grudnia 2002 r. został zwrócony przez Sąd Rejonowy zarządzeniem z dnia 5 lutego 2003 r. Analiza kondycji finansowej "A." sp. z o.o. wykazała, że wskaźniki bieżącej płynności finansowej oraz obsługi zadłużenia w 2002 r. uległy znacznemu pogorszeniu w porównaniu do 2001 r. Nastąpiło też zmniejszenie udziału kapitału własnego w źródłach finansowania majątku spółki. Zły stan finansów Spółki znalazł także potwierdzenie w braku terminowych wypłat wynagrodzeń pracownikom za miesiące od lipca do września 2002 r. Spółka już w czerwcu 2002 r. nie regulowała terminowo składek ubezpieczeniowych. Składki należne za maj, z terminem płatności do dnia 16 czerwca 2002 r., zostały zapłacone dopiero w lipcu tego roku. Natomiast składki na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, fundusz pracy i fundusz gwarantowanych świadczeń pracowniczych za miesiące lipiec, październik i listopad 2002 r. nie zostały uiszczone do dnia wydania decyzji przez organ pierwszej instancji. Złożenie zatem wniosku o ogłoszenie upadłości w marcu 2003 r. nastąpiło po upływie dwóch tygodni od zaprzestania płacenia długów przez Spółkę i nie zwalnia członków jej zarządu od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki.

Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania podatnika, decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podał, iż zaległości podatkowe "A." sp. z o.o. w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiąc listopad 2002 r. powstały przed wejściem w życie ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustawy (Dz.U. Nr 169, poz. 1387), a zatem do odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej - w niniejszym przypadku - należało zastosować przepisy art. 107-109, art. 116 i art. 118-119 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002r. W myśl tych przepisów osoby trzecie mogą być objęte odpowiedzialnością podatkową jedynie wówczas, gdy podatnik, płatnik, inkasent nie wykonał dobrowolnie zobowiązania podatkowego - w konsekwencji czego powstała zaległość podatkowa. Zaległością podatkową - zgodnie z art. 51 ww. ustawy - jest podatek niezapłacony w terminie płatności, a także niezapłacone w terminie zaliczki na podatek oraz należności z tytułu podatków, zaliczek oraz rat niewpłaconych w terminie płatności przez podatnika, płatnika lub inkasenta. Osoby trzecie, które ponoszą odpowiedzialność z tytułu cudzych zaległości podatkowych zostały enumeratywnie wymienione w art. 110 - 117 ustawy Ordynacja podatkowa. Wśród tych podmiotów znajdują się m.in. członkowie zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, którzy odpowiadają za zaległości podatkowe tej spółki całym swoim majątkiem, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, a zobowiązania podatkowe powstały w czasie pełnienia przez nich ww. funkcji. Odpowiedzialność osób trzecich powstaje wyłącznie w drodze doręczenia konkretnej osobie trzeciej decyzji o takiej odpowiedzialności. Decyzja wydawana jest po przeprowadzeniu postępowania w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej, w którym stroną jest potencjalnie odpowiedzialna osoba. Zadaniem tego postępowania jest ustalenie, czy w objętym nim przypadku zachodzą podmiotowe i przedmiotowe przesłanki odpowiedzialności konkretnej osoby trzeciej. Przedmiotem postępowania w sprawach odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe płatnika są wyłącznie kwestie wiązane z odpowiedzialnością tych osób, a celem wydanie decyzji, o której mowa w art. 108 Ordynacji podatkowej. Płatnik nie jest już stroną tego postępowania, choć przedmiotem odpowiedzialności osoby trzeciej jest obowiązek wykonania jego zobowiązania podatkowego, które stało się zaległością podatkową. W postępowaniu tym nie rozstrzyga się już zatem kwestii związanych z ustaleniem istnienia obowiązku podatkowego oraz wysokością zobowiązania podatkowego, ale pod warunkiem, że wcześniejsze ustalenia dotyczące płatnika są już ostateczne (w niniejszej sprawie warunek ten został spełniony).

Organ odwoławczy wskazał, że z materiału dowodowego sprawy wynikało, że egzekucja spornych należności prowadzona przeciwko Spółce okazała się bezskuteczna. Z materiału tego wynikało także, że W.W. był członkiem wieloosobowego zarządu spółki w czasie, gdy powstało przedmiotowe zobowiązanie podatkowe i pełni tę funkcję nadal (odpis KRS nr [...] – stan na dzień 7 maja 2007 r.). Członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może "uwolnić się" od odpowiedzialności za zaległości podatkowe dłużniczki, jeżeli wykaże, iż we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe), niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy, bądź też spółka posiada mienie, z którego egzekucja jest możliwa.

Na okoliczności powyższe, które stanowią negatywne przesłanki orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe płatnika powinien powołać się ten członek zarządu, który pragnie uwolnić się od odpowiedzialności. W przedmiotowej sprawie W. W. nie wykazał zaistnienia żadnej z ww. przesłanek. Wprawdzie pismem z dnia 23 grudnia 2002 r. "A." sp. z o.o. złożyła do Sądu Rejonowego wniosek o ogłoszenie upadłości, jednakże wniosek ten został przez Sąd zwrócony. Skutecznie natomiast wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony w dniu 6 marca 2003 r., został one jednak oddalony postanowieniem z dnia 18 lipca 2003 r., sygn. akt [...], z uwagi na fakt, iż "A." sp. z o.o. nie posiadała żadnego majątku ruchomego ani nieruchomości, a na kontach bankowych i w kasie brakowało środków pieniężnych, jedyny zaś majątek spółki stanowiły należności w kwocie 656,00zł. Zobowiązania Spółki wynosiły 74.233,19 zł (należność główna). Strata wykazana przez Spółkę na dzień 31 grudnia 2002 r. wynosiła 93.542,87 zł, co potwierdza postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 24 października 2003 r. sygn. akt [...], oddalające zażalenie Spółki na powyżej opisane postanowienie Sądu Rejonowego oddalające wniosek o ogłoszenie upadłości. Ponadto ze sprawozdania, które Spółka złożyła wraz z wnioskiem o ogłoszenie upadłości wynikało, że na dzień 1 stycznia 2002 r. wartość kapitału własnego wynosiła 20.097,31 zł, natomiast na dzień 31 grudnia 2002 r. Spółka wykazała ujemną wartość tegoż kapitału, tj. – 73.720,08 zł. Z wykazu wierzycieli "A." sp. z o.o. sporządzonego na dzień 23 grudnia 2002 r. wynikało, że zobowiązania Spółki wobec Skarbu Państwa, w tym Urzędu Skarbowego i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynosiły 59.381,03 zł. Sytuacja Spółki uległa zatem na przestrzeni 2002 r. pogorszeniu. Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że taki wniosek potwierdza dokonana przez organ pierwszej instancji analiza wskaźnikowa sytuacji Spółki.

Organ odwoławczy badając, kiedy był właściwy czas do zgłoszenia wniosku o upadłość ustalił, że "A." sp. z o.o. zaprzestała spłaty swych zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń w okresie wcześniejszym, niż zobowiązanie wobec Urzędu Skarbowego z tytułu zadeklarowanego podatku od osób fizycznych za miesiąc listopad 2002 r., bowiem nie uiściła składek należnych ZUS za miesiące lipiec, październik i listopad 2002 r. Złożenie zatem wniosku o ogłoszenie upadłości w dniu 6 marca 2003 r. nastąpiło z pewnością po upływie "właściwego czasu".

Reasumując Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że orzeczenie odpowiedzialności W. W. - jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe "A." sp. z o.o. w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT-4) za miesiąc listopad 2002r., było zasadne.

W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej W.W. wniósł o jej uchylenie, zarzucając jej naruszenie art. 116 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez błędne zastosowanie i niewłaściwą wykładnię polegające na nieustaleniu daty zaprzestania płacenia długów przez "A." sp. z o.o. oraz przyjęcie, że Spółka zaprzestała płacenia długów w rozumieniu art. 5 § 1 Prawa upadłościowego.

Skarżący podkreślił, iż przede wszystkim Organ nie ustalił jednoznacznie daty, w której nastąpiło zaprzestanie płacenia długów przez "A." sp. z o.o. Zdaniem skarżącego datę tę należało ustalić konkretnie. Brak takiego ustalenia stanowi zignorowanie polecenia wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny . Analiza kondycji finansowej Spółki w skali roku jest nieprzydatna dla ustalenia, czy w okresie czternastu dni Spółka zaprzestała trwale płacenia długów.

Organy nie ustaliły, jakie były przyczyny zwrócenia Spółce wniosku z dnia 23 grudnia 2002 r. o ogłoszenie upadłości, i czy były one zawinione przez skarżącego.

Ponadto błędne jest ustalenie organów, że Spółka trwale zaprzestała płacenia długów w listopadzie 2002 r., bowiem w tym czasie regulowała swoje zobowiązania wobec różnych podmiotów. Nawet jeśli łączne zobowiązania wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za lipiec i października 2002 r. wynosiły 17.000 zł to jednak Spółka w okresie 6 miesięcy przed złożeniem wniosku o upadłość uregulowała zobowiązania na kwotę około 120.000 zł. Zgodnie zaś z art. 2 Prawa upadłościowego krótkotrwałe wstrzymanie płacenia długów wskutek przejściowych trudności nie jest podstawą ogłoszenia upadłości. Ponadto do orzeczenia upadłości podmiotu niezbędne jest zaistnienie trwałego niepłacenia zadłużenia wobec co najmniej dwóch wierzycieli, a organ odwoławczy powoływał się na zadłużenie wobec jednego tylko podmiotu, tj. Skarbu Państwa.

Zdaniem skarżącego art. 5 Prawa upadłościowego zakreśla termin, którego zachowanie pozwoli zrealizować cel ogłoszenia upadłości, jakim jest uzyskanie przez wierzycieli równomiernego, chociażby tylko częściowego zaspokojenia z majątku spółki. Cel ten jednak może być zrealizowany także w razie przekroczenia tego terminu. Konieczne jest zatem w każdym przypadku dokonanie indywidualnej oceny, czy w danych warunkach przesłanka, o jakiej mowa w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej została spełniona. Skarżący wskazał, że uczynił wszystko, aby nie dopuścić do zniweczenia celu postępowania upadłościowego poprzez stworzenie sytuacji, w której niektórzy wierzyciele są zaspokajani kosztem innych.

Skarżący podniósł także, iż z dniem 28 lutego 2007 r. zrezygnował z pełnienia funkcji członka Zarządu "A." sp. z o.o., co wyklucza jego odpowiedzialność za długi tej Spółki.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie mogła zostać uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja nie uchybia prawu w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Przepis art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej przewiduje, że za zaległości podatkowe między innymi spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo że nie zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa.

Z art. 116 § 2 Ordynacji wynika natomiast, że odpowiedzialność członków zarządu spółki określona w § 1 obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu spółki.

Treść przywołanej regulacji prawnej nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że określa ona zarówno przesłanki pozytywne, warunkujące powstanie odpowiedzialności członków zarządu różnego rodzaju spółek za zaległości podatkowe tych ostatnich, jak i przesłanki negatywne, wyłączające taką odpowiedzialność. Wśród tych pierwszych wymienić należy powstanie zobowiązania podatkowego w czasie pełnienia przez osobę trzecią funkcji członka zarządu spółki oraz bezskuteczność egzekucji w stosunku do spółki. W niniejszej sprawie istnienie owych dwóch przesłanek pozytywnych nie budzi wątpliwości, kwestia ta bowiem została przesądzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt I SA/Gd 79/05, którym uchylono poprzednią decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25 lutego 1998 r., III RN 130/97 (OSP 1999, z. 5, poz. 101 z glosą B. Adamiak, tamże, s. 263 i n.), wypowiadając się w kwestii związania sądu administracyjnego tą oceną na gruncie art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. z 1995 r., Nr 74, poz.368), zwana dalej w skrócie "ustawą o NSA", wyjaśnił, że "ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on zawsze związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy". (por. też uchwała NSA z dnia 21 czerwca 1999 r., OPS 4/99 i ONSA 1999, nr 4, poz. 118). Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. W tych okolicznościach argumenty skarżącego dotyczące kwestii pełnienia przez niego funkcji członka Zarządu Spółki nie zasługują na uwzględnienie, kwestia ta została już bowiem przesądzona w powyższym wyroku tutejszego Sądu poprzednio rozpatrującego sprawę. Należy jeszcze tylko zauważyć, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostaje to, że z dniem 28 lutego 2007 r. skarżący zrezygnował z pełnienia funkcji członka zarządu "A." sp. z o.o. , skoro bezspornie w czasie, w którym powstało sporne zobowiązanie, funkcję tę pełnił. Wynika to wprost z art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej.

W powyższym wyroku z dnia 7 kwietnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny nakazał natomiast organom podatkowym zbadanie, czy w sprawie nie zachodzą przesłanki negatywne do orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu "A." sp. z o.o. Skarżący powoływał się bowiem na to, że we właściwym czasie został zgłoszony wniosek o ogłoszenie upadłości. W myśl art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej odpowiedzialność członka zarządu spółki może zostać wyłączona - gdy wykaże on, że we właściwym czasie zgłoszono upadłość spółki. Ustalenia zatem wymagały dwie okoliczności faktyczne: po pierwsze, kiedy Spółka popadła w stan niewypłacalności, tj. trwale zaprzestała płacenia długów, bądź też jej majątek przestał wystarczać na pokrycie zobowiązań i po drugie, kiedy został zgłoszony wniosek o upadłość.

Jak wynika z niekwestionowanych ustaleń wniosek o upadłość został sporządzony w dniu 23 grudnia 2002 r., jednakże został on zwrócony przez sąd upadłościowy na podstawie zarządzenia z dnia 5 lutego 2003 r. Wniosek ten został ponownie zarejestrowany ze skutkiem na dzień 6 marca 2003 r. Dopiero zatem z tym dniem wniosek o upadłość został skutecznie zgłoszony. Podkreślić należy, że nie jest wystarczające samo złożenie wniosku. Wniosek ten musi być bowiem rozpoznany merytorycznie (bez względu na wynik orzeczenia), co oznacza, że w istocie rzeczy nie chodzi tu o jego złożenie, ale, jak stanowi Ordynacja podatkowa, zgłoszenie. W razie zwrócenia wniosku nieodpowiadającego wymogom formalnym nie można więc mówić o zaistnieniu przesłanki zwalniającej od odpowiedzialności.

Zbadania w dalszej kolejności wymagało, czy zgłoszenie z dniem 6 marca 2003 r. wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło we właściwym czasie. Nie budzi wątpliwości pogląd, iż ocena, czy wniosek ten został złożony we właściwym czasie, jak tego wymaga art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, powinna zostać dokonana z uwzględnieniem art. 5 § 1 i 2 Prawa upadłościowego. Zgodnie z art. 5 § 1 Prawa upadłościowego przedsiębiorca był zobowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia zaprzestania płacenia długów, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. W myśl z kolei art. 5 § 2 Prawa upadłościowego reprezentant przedsiębiorcy, o którym mowa w art. 1 § 2, zobowiązany był zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym majątek nie wystarczał na zaspokojenie długów, chyba że wcześniej rozpoczął się bieg terminu określonego w § 1. W świetle przytoczonej regulacji prawnej nie powinno zatem budzić wątpliwości, że wniosek o ogłoszenie upadłości można było uznać za złożony we "właściwym czasie" tylko wtedy, gdy nie upłynęło więcej niż dwa tygodnie od chwili, gdy bądź to przedsiębiorca zaprzestał płacenia długów, bądź też długi te przewyższyły wartość jego majątku. Nie dopuszczała ona jakiegokolwiek odstępstwa od tego terminu, a możliwość taka nie wynikała też z żadnego innego przepisu. (tak też wyrok NSA z dnia 6 lipca 2006 r., I FSK 1115/05, niepublik.). Chybiony jest zatem, zdaniem Sądu, wyrażony w skardze pogląd opowiadający się na rzecz niejako "elastycznego" traktowania terminów wskazanych w art. 5 § 1 i 2 Prawa upadłościowego.

Organy podatkowe ponownie rozpatrując sprawę, realizując zalecenia zawarte w wyroku tutejszego Sądu z dnia 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt I SA/Gd 79/05, dokonały wyczerpujących i szczegółowych ustaleń dotyczących chwili, w jakiej wniosek o ogłoszenie upadłości powinien był zostać zgłoszony. Po dokonaniu opisanych w uzasadnieniu decyzji czynności wyjaśniających, w tym analizy sytuacji finansowej Spółki i porównaniu wskaźników za lata 2001 i 2002 organy podatkowe stwierdziły, iż "A." sp. z o.o. zaprzestała trwale spłacać długi przed miesiącem listopadem 2002 r., bowiem już za miesiące lipiec i październik 2002 r. miała nieuregulowane zobowiązania wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Nie mniej jednak, nawet gdyby przyjąć, tak jat twierdzi skarżący, że jeszcze w listopadzie nie było podstaw do zgłoszenia wniosku, gdyż Spółka w tym miesiącu regulowała niektóre zobowiązania, to takie podstawy bezspornie zaistniały w grudniu 2002 r. W dniu 23 grudnia 2002 r. został bowiem sporządzony wniosek o ogłoszenie upadłości, co oznacza, że co najmniej w tym dniu Zarząd Spółki powziął wiadomość o zaistnieniu stanu trwałego zaprzestania płacenia długów. Świadczy o tym też sprawozdanie, które Spółka złożyła wraz z wnioskiem, a z którego wynikała ujemna wartość kapitału własnego i wysokość poniesionej straty. Jednakże wniosek ten został skutecznie zgłoszony dopiero w dniu 6 marca 2003 r., został on następnie oddalony przez Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 18 lipca 2003 r., sygn. akt [...], bowiem Spółka nie posiadała żadnego majątku ruchomego ani nieruchomości, a na kontach bankowych i w kasie brakowało środków pieniężnych, jedyny zaś majątek spółki stanowiły należności w kwocie 656,00 zł. Tak więc uwzględniając fakt, że już co najmniej 23 grudnia 2002 r. Spółka trwale zaprzestała spłacania długów, nie można uznać, że złożenie skutecznie wniosku o ogłoszenie upadłości w marcu 2003 r. nastąpiło we "właściwym czasie", czyli w terminie dwóch tygodni od dnia zaprzestania płacenia długów.

Nie są przy tym zasadne zarzuty skargi odnoszące się do braku ustaleń co do winy skarżącego w braku zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie. W wyroku NSA z dnia 12 lutego 2002 r., III SA 2544/00, PP 2002, nr 9, s. 63, Sąd, rozważając kryterium braku winy, stwierdził, iż jako kryterium w tym zakresie powinno się przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Osoba zainteresowana (w tym członek zarządu) winna wykazać brak winy, czyli udowodnić stosowną argumentacją swoją staranność, oraz fakt, że uchybienie określonemu obowiązkowi było od niej niezależne. Skoro skarżący nie powoływał się na fakt, że zwrócenie przez sąd upadłościowy pierwotnie złożonego wniosku nie było przez niego zawinione, organy podatkowe nie miały obowiązku prowadzić w tym kierunku postępowania.

Podsumowując stwierdzić należy, iż – pomimo niewłaściwego uzasadnienia - zaskarżona decyzja odpowiada prawu, gdyż w sprawie nie zaistniały przesłanki wyłączające odpowiedzialność skarżącego jako członka zarządu "A." sp. z o.o. za jej zobowiązania, albowiem wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki został złożony z przekroczeniem terminu. Rozstrzygający w sprawie nie był fakt nieuiszczenia składek na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, lecz fakt sporządzenia w dniu 23 grudnia 2002 r. przez Zarząd Spółki wniosku o ogłoszenie upadłości. W tej bowiem dacie bezspornie istniały przesłanki do ogłoszenia upadłości "A." sp. z o.o.

Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a., nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, w tym w szczególności art. 116 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny , na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), oddalił skargę.