Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1286/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 § 1, art. 18, art. 59 § 5
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
article: art. 134, art. 144
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant: st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2015 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego P.G., na podstawie art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm. – dalej: "u.p.e.a.") umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku zobowiązanego A. O.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego P.G. otrzymał do realizacji tytuł wykonawczy nr [...] wystawiony przez Naczelnika Urzędu Skarbowego P.-W. wobec A. O., a obejmujący należności z tytułu przepadku równowartości korzyści majątkowej.

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego Naczelnik Urzędu Skarbowego P.-G. zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] dokonał zajęcia m.in. wierzytelności pieniężnej zdeponowanej w Sądzie Rejonowym w Ś. z tytułu sprzedaży nieruchomości zobowiązanego. W dniu [...] lutego 2014 r. dłużnik zajętej wierzytelności zrealizował zajęcie, a uzyskaną kwotę rozliczono w następujący sposób: na poczet należności głównej kwotę [...] zł oraz na poczet kosztów egzekucyjnych kwotę [...] zł. Po stwierdzeniu przez organ egzekucyjny, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki, Naczelnik Urzędu Skarbowego P.-G. postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. umorzył przedmiotowe postępowanie egzekucyjne.

Powyższe postanowienie zostało zobowiązanemu wysłane na adres miejsca zamieszkania, tj. ul. .J. [...] w P. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, przesyłkę odebrał pełnoletni domownik (matka zobowiązanego). W dniu [...] sierpnia 2014 r. w siedzibie Urzędu Skarbowego P.-G. stawił się zobowiązany i oświadczył, że odebrał postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] oraz z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...]. Przedmiotowe postanowienia, jak wynika z notatki służbowej sporządzonej przez pracownika Urzędu, zobowiązany okazał. Jednocześnie zobowiązany wniósł o wydanie mu z akt sprawy kserokopii dokumentów stanowiących korespondencję Urzędu Skarbowego z Sądem Okręgowym w P. i Sądem Rejonowym w Ś. Przedmiotowe kserokopie dokumentów wydano zobowiązanemu w dniu [...] sierpnia 2014 r.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r., nadanym w dniu [...] sierpnia 2014 r., zobowiązany reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego P.-G. z dnia [...] marca 2014 r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...], jednocześnie wnosząc przedmiotowe zażalenie. Postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w P. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego P.-G. z dnia [...] marca 2014 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...], obejmującego należności z tytułu przepadku równowartości korzyści majątkowej.

Postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w P., na podstawie art. 134 w związku z art.144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – dalej: "k.p.a.") oraz na podstawie art. 18, art. 17 § 1 i art. 59 § 5 u.p.e.a., w związku z zażaleniem A. O. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego P.-G. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...], obejmującego należności z tytułu przepadku równowartości korzyści majątkowej, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia niniejszego zażalenia.

W uzasadnieniu organ powołał treść art. 59 § 5 u.p.e.a. oraz art.17 § 1 u.p.e.a. i zaznaczył, że termin do wniesienia zażalenia jest terminem prekluzyjnym, co oznacza, iż po upływie tego terminu postanowienie organu I instancji staje się ostateczne, a wniesienie zażalenia jest z mocy prawa bezskuteczne i to bez względu na przyczyny spóźnienia. Zatem w sytuacji, gdy zażalenie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu, Dyrektor Izby Skarbowej w P. nie ma innej możliwości jak tylko stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.

Przedmiotowe postanowienie organu egzekucyjnego zostało zobowiązanemu wysłane na adres miejsca zamieszkania, tj. ul. J. [...] w P.. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, przesyłkę odebrał pełnoletni domownik (matka zobowiązanego). W dniu [...] sierpnia 2014 r. w siedzibie Urzędu Skarbowego P.-G. stawił się zobowiązany i oświadczył, że odebrał postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] oraz z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...]. Przedmiotowe postanowienia, jak wynika z notatki służbowej sporządzonej przez pracownika Urzędu, zobowiązany okazał. Jednocześnie zobowiązany wniósł o wydanie mu z akt sprawy kserokopii dokumentów stanowiących korespondencję Urzędu Skarbowego z Sądem Okręgowym w P. i Sądem Rejonowym w Ś.. Przedmiotowe kserokopie dokumentów wydano zobowiązanemu w dniu [...] sierpnia 2014 r. Pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r., nadanym w dniu [...] sierpnia 2014 r. pełnomocnik zobowiązanego wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego P.-G. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...], jednocześnie wnosząc owe zażalenie. Postanowieniem nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w P. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia przedmiotowego zażalenia.

Mając tym samym na uwadze powyższe, Dyrektor Izby Skarbowej w P. stwierdza uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego P.-G. z dnia [...] marca 2014r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...], obejmującego należności z tytułu przepadku równowartości korzyści majątkowej.

W skardze z dnia [...] listopada 2014 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz nakazanie przyjęcia Dyrektorowi Izby Skarbowej w P. do rozpoznania zażalenia skarżącego z dnia [...] sierpnia 2014 r. Ponadto, strona skarżąca wniosła o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:

1. rażące naruszenie art. 58 § 1 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie, kiedy skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, tj. w ciągu 7 dni od dnia otrzymania kopii dokumentów dotyczących jego sprawy z Urzędu Skarbowego P.-G. i J., w sytuacji, w której cała korespondencja w sprawie była doręczana pod niewłaściwy adres zamieszkania skarżącego;

2. rażące naruszenie art.44 § 1 k.p.a. w związku z art.18 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie i doręczenie wszelkich zapadłych w sprawie postanowień, jak i postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego na adres dotychczasowego miejsca zamieszkania skarżącego, kiedy organ już w dniu [...] stycznia 2013 r. powziął wiadomość, że skarżący przybywa w Zakładzie Karnym w G.;

3. błąd w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, że termin na wniesienie wniosku o przywrócenie terminu na złożenie zażalenia na postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego należy liczyć od dnia powzięcia przez skarżącego wiadomości o wydaniu postanowienia, a nie od dnia wydania mu dokumentów dotyczących jego sprawy i to w sytuacji, w której skarżący nie otrzymał żadnej korespondencji.

Odpowiadając na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: "P.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Istota sporu w rozpatrywanej sprawy sprowadza się do oceny prawidłowości uchybienia terminu do wniesienia zażalenia.

Zgodnie z art. 59 § 5 u.p.e.a., na postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego przysługuje zażalenie skarżącemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym. Na podstawie art. 17 § 1 u.p.e.a., zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Powyższy termin do wniesienia zażalenia jest terminem prekluzyjnym, co oznacza, iż po upływie tego terminu postanowienie organu I instancji staje się ostateczne, a wniesienie zażalenia jest z mocy prawa bezskuteczne i to bez względu na przyczyny spóźnienia.

Wyjaśnienia wymaga kwestia, że zaskarżone postanowienie stanowiło konsekwencję wydania postanowienia z dnia [...] października 2014 r. odmawiającego skarżącemu przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego P.-G. z dnia [...] marca 2014 r. (k. [...]-[...] akt adm.). Podniesione zatem w skardze zarzuty dotyczące zasadności odmowy przywrócenia terminu winny zostać skierowane do postanowienia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu, a nie postanowienia o stwierdzeniu jego uchybienia.

Rozpatrzenie sprawy z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (zażalenia) jest na osi czasu etapem następującym po wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie temu terminowi i to niezależnie od tego, kiedy ów wniosek został złożony (po wniesieniu odwołania, czy jednocześnie z nim) – por.: wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 2012 r. sygn. akt I FSK 1443/11, wyrok NSA z dnia 15 maja 2013 r. sygn. akt II FSK 1653/11 – dostępne na stronie internetowej http: www.nsa.orzeczenia.gov.pl).

Zatem organ najpierw wydaje postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania (zażalenia), a dopiero potem postanowienie w sprawie przywrócenia terminu do jego wniesienia. Pogląd powyższy wynika wprost z treści art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania oraz konieczności formalnego potwierdzenia okoliczności faktycznej jaką jest uchybienie terminu i ewentualnych wątpliwości co do zachowania terminu. Innymi słowy warunkiem rozpatrywania prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest stwierdzenie, że termin ten został uchybiony.

Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, nawet nieznaczne przekroczenie obowiązującego terminu stanowi jego uchybienie i obliguje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do jego wniesienia (wyrok NSA z 27 listopada 1996 r., SA/Łd 2665/95, Biul. Skarb. 1997, Nr 5, s. 32). W sytuacji, gdy zażalenie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu, Dyrektor Izby Skarbowej w P. nie ma innej możliwości jak tylko stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, co wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej przepisu art. 134 w związku z art. 144 k.p.a. w związku z art.18 u.p.e.a. i nie jest zależne od swobodnego uznania organu. Rozpatrzenie bowiem zażalenia wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności postanowienia na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 126 k.p.a., poprzez dopuszczenie się przez organ odwoławczy rażącego naruszenia zasady trwałości ostatecznych rozstrzygnięć.

Przedmiotowe postanowienie organu egzekucyjnego zostało skarżącemu wysłane na adres miejsca zamieszkania, tj. ul. J. [...] w P. (k. [...] akt adm.). Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, przesyłkę odebrał pełnoletni domownik (matka zobowiązanego). W dniu [...] sierpnia 2014 r. w siedzibie Urzędu Skarbowego P.-G. stawił się skarżący i oświadczył, że odebrał postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] oraz z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...]. Przedmiotowe postanowienia, jak wynika z notatki służbowej sporządzonej przez pracownika Urzędu, skarżący okazał (k. [...] akt adm.). Jednocześnie, skarżący wniósł o wydanie mu z akt sprawy kserokopii dokumentów stanowiących korespondencję Urzędu Skarbowego z Sądem Okręgowym w P. i Sądem Rejonowym w Ś. Przedmiotowe kserokopie dokumentów wydano skarżącemu w dniu [...] sierpnia 2014r. (k. [...] akt adm.). Pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r., nadanym w dniu [...] sierpnia 2014 r. pełnomocnik skarżącego wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego P.-G. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego m podstawie tytułu wykonawczego o nr [...], jednocześnie wnosząc zażalenie (k. [...]-[...],[...]-[...] akt adm.). Postanowieniem nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w P. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia przedmiotowego zażaleniu (k. [...]-[...] akt adm.). Konsekwencją powyższego było wydanie zaskarżonej postanowienia.

Wbrew podniesionemu w skardze zarzutowi co do błędu w ustaleniach faktycznych polegającemu na uznaniu, że termin na wniesienie wniosku o przywrócenie terminu na złożenie zażalenia należy liczyć od dnia powzięcia przez skarżącego wiadomości o wydaniu postanowienia, podkreślenia wymaga, że stawiając się w dniu [...] sierpnia 2014 r. w siedzibie Urzędu Skarbowego P.-G. skarżący był w posiadaniu przedmiotowego postanowienia, z treścią którego mógł się zapoznać (k. [...] akt adm.). Zatem nie można tu mówić o powzięciu przez skarżącego wiadomości o wydaniu postanowienia lecz o jego posiadaniu w tym dniu. Zaznaczenia również wymaga, że termin do wniesieniu skargi na czynności egzekucyjne, na co powołuje się w treści skargi pełnomocnik skarżącego został przez organ przywrócony postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. nr [...] bowiem zawiadomienie o zajęciu wierzytelności zostało zobowiązanemu wydane dopiero w dniu [...] sierpnia 2014 r., a zatem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na tę czynność egzekucyjną wniesiony został w terminie określonym w art. 58 § 2 k.p.a. Powyższego jednakże, z uwagi na inne okoliczności faktyczne nie można odnieść do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażaleniu na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego P.-G. z dnia [...] marca 2014 r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...]. W tym bowiem wypadku skarżący był w posiadaniu przedmiotowego postanowienia organu egzekucyjnego z dnia [...] marca 2014 r. już w dniu [...] sierpnia 2014 r. (k. [...] akt adm.), a nie powziął wiadomość o jego wydaniu, jak twierdzi pełnomocnik skarżącego. Ponadto, nie można zgodzić się ze stroną skarżącą, że skarżący w ogóle nie posiadał wiedzy co do prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Jak wynika bowiem z akt sprawy, organ egzekucyjny doręczył skarżącemu w Zakładzie Karnym w G. zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie za pracę m.in. na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...] wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego P.-W., obejmującego należności z tytułu przepadku równowartości korzyści majątkowej (k. [...],[...] akt adm.), czy postanowienie organu egzekucyjnego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] (k. [...],[...] akt adm.). Świadczy to zatem o tym, że skarżący miał wiedzę o toczącym się wobec niego postępowaniu egzekucyjnym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego P.-G.

W ocenie Sądu treść zaskarżonego postanowienia, a w szczególności jego uzasadnienie prawne i faktyczne umożliwiają poznanie motywów wydania przez organ zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.