Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1052/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Marszałek Województwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 106 § 3, art. 106 § 5, art. 133
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 30c ust. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 84 poz 712
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity
article: art. 233 § 1
journal: Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędzia NSA Rafał Batorowicz (spr.) Sędzia del. WSA Renata Detka Protokolant Bogusław Piszko po rozpoznaniu w dniu 6 października 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. B.-I. "R." Spółki z o.o. we W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 3 sierpnia 2010 r. sygn. akt I SA/Bd 597/10 w sprawie ze skargi P. B.-I. "R." Spółki z o.o. we W. na informację Zarządu Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie ponownego rozpatrzenia wniosku o dofinansowanie projektu z budżetu Unii Europejskiej 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania; 2) zasądza od Zarządu Województwa [...] na rzecz P. B.-I. "R." Spółki z o.o. we W. kwotę 337 (trzysta trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 3 sierpnia 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 597/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę P. B. – I. "R." Sp. z o.o. we W. na informację, jak to określił, Marszałka Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...], w przedmiocie negatywnego rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej oceny wniosku o dofinansowanie projektu z budżetu Unii Europejskiej.

Sąd pierwszej instancji wskazał w rozstrzygnięciu na ustalenia faktyczne organu administracji, z których wynika, że pismem nr [...] Departament Wdrażania Regionalnego Programu Operacyjnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] w T. poinformował skarżącą spółkę, iż jej wniosek o dofinansowanie projektu "Uruchomienie nowoczesnej Bazy Produkcyjno-Usługowej w gminie W. celem wzrostu konkurencyjności firmy R." złożony w ramach Osi Priorytetowej 5 Wzmocnienie konkurencyjności przedsiębiorstw, Działania 5.2.2 Wsparcie inwestycji przedsiębiorstw, Poddziałania 5.2.2. Wsparcie inwestycji przedsiębiorstw Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 został odrzucony na etapie oceny formalnej z powodu niespełnienia kryterium rejestracyjnego R.5, bowiem wnioskodawca nie załączył do wniosku o dofinansowanie projektu załącznika nr 9 "Oświadczenie Beneficjenta o zabezpieczeniu środków niezbędnych do zrealizowania projektu". Skarżąca spółka złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, który został następnie rozpatrzony negatywnie przez Departament Polityki Regionalnej Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] w T., o czym strona została poinformowana pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. Instytucja zarządzająca wskazała, że oświadczenie o zabezpieczeniu środków niezbędnych do zrealizowania projektu stanowi jeden z załączników, których dołączenie jest obligatoryjne w momencie składania wniosku o dofinansowanie projektu. Na etapie zgodności wniosku o dofinansowanie projektu z kryteriami rejestracyjnymi weryfikuje się tylko, czy wymagane załączniki zostały dołączone do wniosku o dofinansowanie projektu, czy nie. Nie bada się przy tym, czy zostały spełnione kryteria merytoryczne. Promesa kredytowa wydana jest przez podmiot zewnętrzny (bank) i nie może zastąpić oświadczenia złożonego przez samego wnioskodawcę co do faktu posiadania środków niezbędnych do zrealizowania projektu.

Kryterium rejestracyjne R.5 brzmi: "Czy do wniosku o dofinansowanie załączono następujące załączniki:

- Studium wykonalności/biznes plan,

- Wyciąg z dokumentacji technicznej/program funkcjonalno-użytkowy/specyfikacja usług/specyfikacja sprzętu,

- Oświadczenie o zabezpieczeniu środków niezbędnych do zrealizowania projektu,

- Wypis z Krajowego Rejestru Sądowego, Ewidencji Działalności Gospodarczej, umowa spółki, dokument rejestrowy określający status prawny beneficjenta i partnerów projektu, nie starszy niż 3 miesiące na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie (jeśli dotyczy)".

Kryterium to zostało wskazane w załączniku nr V – Kryteria oceny projektów Szczegółowego opisu osi priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] za lata 2007-2013, stanowiącego załącznik do uchwały nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. Sąd wskazał, że według Instrukcji wypełniania załączników do wniosku o dofinansowanie projektu z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 oświadczenie o zabezpieczeniu środków niezbędnych do zrealizowania projektu stanowi jeden z załączników, których dołączenie jest obligatoryjne w momencie składania wniosku o dofinansowanie.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zgodnie z § 11 ust. 1 Trybu składania wniosków o dofinansowanie w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 dla Osi Priorytetowej 5 Wzmocnienie Konkurencyjności przedsiębiorstw, Działanie 5.2 Wsparcie inwestycji przedsiębiorstw, Poddziałanie 5.2.2. Wsparcie inwestycji przedsiębiorstw (dalej powoływany jako: Tryb składania wniosków) ocena formalna wniosku jest dokonywana dwuetapowo: w pierwszym etapie przeprowadza się ocenę zgodności wniosku z kryteriami rejestracyjnymi, przy czym niespełnienie tych kryteriów powoduje odrzucenie wniosku bez przeprowadzania dalszej oceny, zaś w drugim etapie – po pozytywnej ocenie wniosku w oparciu o kryteria rejestracyjne – dokonuje się oceny zgodnie z pozostałymi kryteriami formalnymi. Zgodnie z Systemem oceny projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 ocena rejestracyjna jest skróconą oceną formalną. Polega na wstępnym sprawdzeniu kompletności i poprawności wniosku o dofinansowanie projektów i załączników oraz ustaleniu, czy wszystkie wymagane do rejestracji wniosku o dofinansowanie projektu pola są wypełnione. Ocena rejestracyjna prowadzona jest przez pracowników Departamentu Wdrażania RPO jako instytucji przyjmującej wnioski w trakcie trwania naboru. Ocena rejestracyjna jest oceną "tak-nie", co oznacza, że niespełnienie jednego kryterium rejestracyjnego powoduje odrzucenie wniosku o dofinansowanie projektu.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zgodnie z § 11 ust. 3 Trybu składania wniosków – na etapie oceny formalnej dopuszczalna jest jednokrotna poprawa błędów wynikających z oceny w oparciu o kryteria formalne, z wyłączeniem kryteriów rejestracyjnych. Po ocenie formalnej dokonywana jest ocena merytoryczna na podstawie kryteriów zawartych w załączniku nr V Szczegółowego opisu osi priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 (§ 12 Trybu składania wniosków). Powyższe oznacza, że kryteria rejestracyjne warunkują przyjęcie wniosku o dofinansowanie do rozpatrzenia przez instytucję zarządzającą. Dopiero po spełnieniu tych kryteriów przystępuje się do oceny formalnej, a następnie merytorycznej. Wprowadzenie kryteriów rejestracyjnych ma uczynić procedurę ubiegania się o dofinansowanie bardziej efektywną z uwagi na liczbę składanych wniosków o dofinansowanie. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, jest to niewątpliwie procedura sformalizowana, jednakże nie uniemożliwia to prawidłowej realizacji obowiązków nakładanych na podmioty gospodarcze. Dla każdego podmiotu spełnienie kryteriów rejestracyjnych (w tym wypadku wypełnienie druku oświadczenia o zabezpieczeniu środków niezbędnych do zrealizowania projektu i jego złożenie w instytucji zarządzającej) nie powinno stwarzać jakichkolwiek trudności. Sąd pierwszej instancji nie podzielił tym samym stanowiska skarżącej spółki, że ustanowienie kryteriów rejestracyjnych jest zbyt daleko idącym obostrzeniem i narusza zasady demokratycznego państwa prawnego oraz stanowi przejaw dyskryminacji w życiu gospodarczym. Sąd wskazał, że żaden przepis Konstytucji nie stoi na przeszkodzie stanowieniu wymogów formalnych, które zmierzają do uproszczenia, czy przyspieszenia postępowania (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 lipca 2008 r., sygn. akt SK 40/07). W konsekwencji nie zasługiwały na uwzględnienie wskazane w skardze zarzuty naruszenia art. 2 i art. 32 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) w związku z art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.).

Sąd pierwszej instancji nie podzielił także stanowiska skarżącej, że oświadczenie o zabezpieczeniu środków niezbędnych do zrealizowania projektu można zastąpić promesa kredytową. Promesa nie jest umową kredytową i może zostać zmieniona – jest to tylko obietnica ze strony banku, że udzieli kredytu, gdy spełnione zostaną przez wnioskodawcę określone warunki. Ze znajdującej się w aktach sprawy promesy wynika, zdaniem Sądu pierwszej instancji, że ostateczną decyzję o finansowaniu bank uzależnił przede wszystkim od oceny zdolności kredytowej skarżącej w całym okresie kredytowania. Z uwagi na warunkowy charakter wskazanego dokumentu, żądanie przez instytucję zarządzającą złożenia oświadczenia o zabezpieczeniu środków niezbędnych na zrealizowanie projektu jest w pełni uzasadnione.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyło P. B. – I. "R." Sp. z o.o. we W., zaskarżając to orzeczenie w całości. Skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie od organu na swoją rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu orzeczeniu wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła:

1) naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 2 i art. 32 ust. 2 Konstytucji RP w związku z art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, polegające na akceptacji przez sąd administracyjny I instancji kryteriów oceny projektów i wniosków o dofinansowanie w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013, nieuwzględniających zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz powodujących dyskryminację wnioskujących o dofinansowanie w życiu gospodarczym z przyczyn błahych i nieistotnych, o charakterze pozamerytorycznym, bez zapewnienia możliwości dokonania korekty/uzupełnienia wniosku w przypadku stwierdzenia niespełnienia przez wniosek kryteriów rejestracyjnych, przez co stosowane kryteria oceny wniosków są niezgodne z zasadami demokratycznego państwa prawnego,

2) naruszenie przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi – art. 106 § 3 w związku z § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) w związku z art. 233 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) przez dowolną ocenę dokumentu prywatnego w postaci promesy kredytowej, zawierającej oświadczenie skarżącego o zapewnieniu pokrycia finansowego na przeprowadzenie inwestycji, co do której został złożony wniosek o dofinansowanie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona stwierdziła, że autonomia woli instytucji zarządzającej w kształtowaniu regulacji dotyczących oceny wniosków składanych w ramach programów nie idzie tak daleko, aby móc pominąć, zanegować powszechnie stosowane i wypracowane na gruncie obowiązującej Konstytucji zasady procedowania i podstawowe gwarancje procesowe stron w toku rozpoznawania sprawy przez organy państwa. Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego wskazuje na to, że nie jest dopuszczalne ukształtowanie procedur załatwiania sprawy przez organy państwa w sposób, w którym nie jest przewidziana możliwość naprawienia uchybień w zakresie pism/wniosków/odwołań i to nawet w sytuacji, gdy stroną postępowania jest przedsiębiorca albo strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną, wykluczenie takiej możliwości w przedmiotowym konkursie w zakresie braków formalnych wniosku o dofinansowanie co do kryteriów rejestracyjnych należy uznać za zbyt daleko idące obostrzenie biorąc pod uwagę skutki prawne, jakie są związane z odrzuceniem wniosku o dofinansowanie. Taki stan rzeczy jest nie do pogodzenia z zasadami demokratycznego państwa prawnego oraz stanowi przejaw dyskryminacji w życiu gospodarczym, bowiem uzależnia dostęp do dofinansowania od okoliczności nieistotnych, pozamerytorycznych. Sprzeczne z zasadami demokratycznego państwa prawa jest także sprowadzenie roli organu rozpoznającego sprawę dofinansowania realizacji projektu do roli komputera, mechaniczne odmawiającego rozpoznania wniosku o dofinansowanie ze względu na drobne uchybienia, które na etapie merytorycznego rozpoznania nie miałoby żadnego wpływu na ocenę projektu. Strona podkreśliła, że Trybunał Konstytucyjny kilkakrotnie wskazywał, że w imię szybkości rozpoznania sprawy nie można poświęcić ochrony praw podmiotowych.

Zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną, Sąd pierwszej instancji błędnie ocenił dokument prywatny w postaci promesy kredytowej załączonej do wniosku o dofinansowanie projektu. Promesa ta potwierdza zabezpieczenie środków niezbędnych do wykonania projektu, a jej treść zasadniczo jest zbieżna z treścią załącznika nr 9 – oświadczenia o zabezpieczeniu środków finansowych niezbędnych do zrealizowania projektu. Skarżący złożył zatem w toku procedury konkursowej własne oświadczenie o zabezpieczeniu środków finansowanych niezbędnych do zrealizowania projektu.

Do dnia rozpoznania skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie wpłynęła odpowiedź Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa [...] na lata 2007-2013 na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna znajduje usprawiedliwione podstawy.

Przed przystąpieniem do dalszych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że Sąd pierwszej instancji błędnie oznaczył organ, który dokonał zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 5 pkt 2 i art. 25 pkt 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju instytucją zarządzającą, w przypadku regionalnego programu operacyjnego, jest zawsze zarząd województwa. Jak wynika z § 21 oraz § 23 Regulaminu Organizacyjnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] stanowiącego załącznik do uchwały nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. oraz zapisów Systemu oceny projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 stanowiącego załącznik do uchwały nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. i Trybu składania wniosków o dofinansowanie w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 dla Osi Priorytetowej 5 Wzmocnienie Konkurencyjności przedsiębiorstw, Działanie 5.2 stanowiącego załącznik do uchwały nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...] października 2009 r. Zarząd Województwa [...] jest instytucją zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa [...] w rozumieniu art. 5 pkt 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, wykonującą swoje zadania przy pomocy jednostek organizacyjnych Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...], to jest Departamentu Polityki Regionalnej (w zakresie dotyczącym zarządzania RPO) oraz Departamentu Wdrażania RPO (w zakresie dotyczącym wdrażania RPO), które jednak nie są ani instytucjami pośredniczącymi, ani wdrażającymi w rozumieniu art. 5 pkt 3 i pkt 4 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Marszałek Województwa [...] nie pełni funkcji żadnej z instytucji, o jakich mowa w ustawie o zasadach polityki rozwoju. Przypisać mu można jedynie funkcje kierownicze wobec wskazanych departamentów urzędu marszałkowskiego, co wynika z regulacji zawartej w art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590 ze zm.).

Z przedstawionych przesłanek wynika, że zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy informacja pochodziła w istocie od Zarządu Województwa [...] a nie od Marszałka Województwa [...]. Wobec tego prawidłowo oznaczoną stroną był Zarząd a nie Marszałek Województwa [...], co wskazywały strony w swych pismach.

Zgodnie z regulacją zawartą w art. 30d ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712) wnioskodawca lub właściwa instytucja pośrednicząca lub zarządzająca może wnieść skargę kasacyjną. W art. 30e tej ustawy ustawodawca nakazuje, w zakresie w niej nieuregulowanym, odpowiednie stosowanie do postępowania przed sądami administracyjnymi przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) określonych dla aktów i czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., wskazując, stosowanie których przepisów p.p.s.a. jest wyłączone. Wyłączenia nie obejmują przepisów p.p.s.a. dotyczących skargi kasacyjnej. Z kolei regulacje zawarte w art. 30d ust. 1 w zw. z art. 30c ust. 2 i art. 30d ust. 2 w zw. z art. 30c ust. 5 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju ściśle określają odrębności postępowania kasacyjnego prowadzonego w trybie określonym w tej ustawie. Odrębności te dotyczą sposobu i terminu wniesienia skargi kasacyjnej, samodzielnej podstawy pobierania opłaty sądowej oraz wymogów odnoszących się do dołączenia dokumentacji w sprawie. Ustawodawca w obrębie tej ustawy nie wnika w regulowaną przepisami p.p.s.a. materię podstaw kasacyjnych, granic skargi kasacyjnej oraz zakresu badania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny i dopuszczalnych rozstrzygnięć. Konieczność modyfikacji nie wynika z celów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Wobec tego odpowiednie stosowanie przepisów p.p.s.a. przy rozpoznawaniu skarg kasacyjnych wnoszonych na podstawie art. 30d ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju polega na stosowaniu wprost, między innymi, art. 174, art. 183 § 1 i § 2 oraz art. 184 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawach: 1) naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędna jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z regulacji zawartej w art. 183 § 1 p.p.s.a. wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która zachodzi w przypadku ziszczenia się co najmniej jednej z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Wobec takich regulacji uzasadnione jest odnoszenie się do zarzutów składających się na podstawy kasacyjne i wyznaczających zakres badania sprawy przez sąd drugiej instancji.

Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie oparta została na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a.

"R." Sp. z o.o. we W. w ramach mającego istotny wpływ na wynik sprawy zarzutu naruszenia przepisów postępowania zarzuciła naruszenie art. 106 § 3 i § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego podnosząc, że dowolnie oceniono dokument prywatny w postaci promesy kredytowej, zawierającej oświadczenie skarżącego o zapewnieniu pokrycia finansowego na przeprowadzenie inwestycji, co do której został złożony wniosek o dofinansowanie. Jak wynikało z uzasadnienia skargi kasacyjnej uzupełnionego na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, strona wnosząca środek odwoławczy zmierzała do wykazania, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy przeprowadził dowód z dołączonego do skargi dokumentu prywatnego w postaci promesy kredytowej i na tej podstawie dokonał wadliwych ustaleń sprowadzających się do wyłączenia możliwości uznania promesy za oświadczenie o zabezpieczeniu środków niezbędnych do zrealizowania projektu. Uchybienia w omawianym zakresie, zdaniem strony, miały istotny wpływ na wynik sprawy, jeśli zważyć, że wniosek o dofinansowanie projektu "Uruchomienie nowoczesnej Bazy Produkcyjno-Usługowej w gminie W. celem wzrostu konkurencyjności firmy R." złożony w ramach Osi Priorytetowej 5 Wzmocnienie konkurencyjności przedsiębiorstw, Działania 5.2.2 Wsparcie inwestycji przedsiębiorstw, Poddziałania 5.2.2. Wsparcie inwestycji przedsiębiorstw Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 został odrzucony na etapie oceny formalnej z powodu niespełnienia kryterium rejestracyjnego R.5, bowiem wnioskodawca nie załączył do wniosku o dofinansowanie projektu załącznika nr 9 "Oświadczenie Beneficjenta o zabezpieczeniu środków niezbędnych do zrealizowania projektu".

Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, przy czym do postępowania dowodowego, o którym mowa w § 3, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (art. 106 § 5 p.p.s.a.). Zarzut naruszenia art. 106 § 3 i § 5 w zw. z art. 227 – 257 Kodeksu postępowania cywilnego z reguły nie jest skutecznym środkiem podważania przyjętych przez sąd pierwszej instancji ustaleń faktycznych. Odmienna sytuacja zachodzi wtedy, gdy prowadzono postępowanie dowodowe w zakresie wynikającym z art. 106 § 3 p.p.s.a. (szerzej: Komentarz do art. 106 p.p.s.a. [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński,. A. Kabat, M. Niezgódka–Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2009 r., wyd. III, teza 16).

W niniejszej sprawie treść fragmentu uzasadnienia zaskarżonego wyroku (str. 7) wskazuje, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy dokonał własnej oceny zapisów zawartych w promesie kredytowej i doszedł do wniosku, że dokument ten nie stanowi oświadczenia beneficjenta o zabezpieczeniu środków niezbędnych do zrealizowania projektu. Ocena według przyjętych przez Sąd kryteriów nie była prowadzona przez instytucję zarządzającą. Jak z tego wynikało, Sąd dokonał własnych ustaleń na podstawie dokumentu prywatnego.

Według regulacji zawartej w art. 30c ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju to strona wnosząca skargę przedkłada kompletną dokumentację, obejmującą wniosek o dofinansowanie wraz z informacją w przedmiocie oceny projektu, kopie wnoszonych środków odwoławczych oraz informacji o wynikach procedury odwoławczej. W przypadku, gdy skargę wnosi wnioskodawca, "kompletna" dokumentacja nie może odpowiadać pojęciu akt sprawy (administracyjnej i sądowoadministracyjnej), o jakim mowa w art. 133 p.p.s.a., odpowiedniego stosowania którego ustawodawca nie wyłączył w art. 30e ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Wobec tego nie jest możliwe stosowanie wprost art. 133 p.p.s.a., nakazującego orzekanie na podstawie akt sprawy, a więc wskazującego te akta jako źródło przyjmowanych przez sąd ustaleń. Dodatkowo godzi się zauważyć, że przedłożone przez stronę dokumenty podlegają zwrotowi i nie stanowią stałego składnika akt sprawy sądowoadministracyjnej.

Wobec przedstawionego stanu prawnego Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stanął na stanowisku, że w sytuacji, gdy sąd administracyjny dokonuje według własnych kryteriów oceny dowodu w postaci dokumentu dołączonego do skargi wniesionej przez wnioskodawcę na podstawie art. 30c ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju i na tej podstawie samodzielnie przyjmuje ustalenia faktyczne, to działa na podstawie art. 106 § 3 i § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 30e ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. W efekcie przyjęte w opisany sposób ustalenia mogą być podważane za pomocą zarzutu naruszenia art. 106 § 3 i § 5 p.p.s.a. w związku z odpowiednimi przepisami Kodeksu postępowania cywilnego.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut naruszenia art. 106 § 3 i § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego jest nie tylko dopuszczalny, ale i skuteczny.

Zgodnie z art. 233 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. W niniejszej sprawie Sąd wyłączył możliwość uznania, że przedłożona promesa kredytowa stanowi oświadczenie beneficjenta o zabezpieczeniu środków niezbędnych do zrealizowania projektu. Posłużył się w tym zakresie nieprzydatnym argumentem, a mianowicie podniósł, że promesa ma charakter warunkowy (ostateczna decyzja kredytowa zależała od oceny zdolności kredytowej przez bank). Tym samym oparł się na ocenie, czy zawarte w promesie dane należycie dokumentują merytorycznie zabezpieczenie środków niezbędnych do realizacji projektu, a nie odniósł się do tego, czy odpowiadają kryterium formalnemu przedłożenia oświadczenia w omawianym zakresie. Wobec tego odmowa uznania, na podstawie dowodu z dokumentu obejmującego promesę, że strona przedłożyła wymagane oświadczenie nastąpiła z przekroczeniem swobodnej oceny dowodów.

Pełna ocena dowodu i dokonanie na jego podstawie ustaleń powinno być przeprowadzone z uwzględnieniem występujących w sprawie okoliczności. Przede wszystkim wziąć należy pod uwagę cel przedłożenia promesy, którą dołączono do wniosku o dofinansowanie projektu. Sam charakter wniosku i złożenie promesy kredytowej tworzą stan, w którym nie można wyłączyć przyjęcia, że wolą wnioskodawcy było złożenie za pomocą tych środków oświadczenia, że zabezpieczył środki na realizację projektu w sposób określony w promesie. Z regulacji dotyczących formy i trybu składania wniosków wraz z załącznikami nie wynika zakaz łączenia załączników. Dalej należałoby się odnieść do elementów samej promesy kredytowej. W odpowiedzi na skargę instytucja zarządzająca wskazała co powinno zawierać wymagane oświadczenie według instrukcji wypełniania załączników (załącznik nr 1 do uchwały nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2009 r.). Wymieniła podpis osoby upoważnionej do reprezentacji wnioskodawcy, tytuł projektu, nazwę wnioskodawcy, kwotę środków finansowych przeznaczonych na wkład własny oraz całkowitą kwotę wydatków niekwalifikowanych. Nie jest rzeczą Naczelnego Sadu Administracyjnego dokonywanie własnej oceny dowodu, wobec czego pozostaje zaznaczyć, że promesa obejmuje szereg danych, które odpowiadają wprost przedstawionym.

Wobec zasadności zarzutu naruszenia przepisów postępowania nadal nie można przyjąć, by w sprawie zostały usunięte wątpliwości w zakresie stanu faktycznego. Nie jest wyłączone ustalenie, że strona przedłożyła oświadczenie beneficjenta o zabezpieczeniu środków niezbędnych do zrealizowania projektu. Dopiero dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy dawałoby podstawę do rozważania zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego, którego ocena byłaby celowa jedynie przy założeniu, że "R." Sp. z o.o. we W. nie przedłożyła wymaganego oświadczenia.

Zaskarżony wyrok z wymienionych powodów uchylono na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 30e ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.

O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 209 p.p.s.a. w związku z art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz na podstawie § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) i zasądził od Zarządu Województwa [...] na rzecz skarżącej spółki kwotę 337 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, przy czym na kwotę tę składają się: równowartość uiszczonej opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku (100 zł), równowartość należnego wpisu od skargi kasacyjnej (100 zł), koszty zastępstwa procesowego udzielonego przez radcę prawnego, który brał udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i prowadził sprawę w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji (120 zł) oraz równowartość opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).