Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1577/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-05-23 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Utrzymano w mocy postanowienie -art. 260 §1 ustawy PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1, art. 260 § 1 i 2, art. 255
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Michał Sowiński po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu E. N. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 kwietnia 2017 r. o sygn. akt V SA/Wa 1577/16 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi E.N. na decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia ... kwietnia 2016 r. nr ... w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania postanawia utrzymać w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 kwietnia 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 1577/16


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 6 lutego 2017 r., sporządzonym na urzędowym formularzu PPF, E. N. (dalej "skarżący", "strona") wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, iż prowadzi w H. gospodarstwo domowe wraz z żoną i córką, posiada mieszkanie o pow. około 100 m2 (wartość szacunkowa: 150.000-180.000 euro) i nie posiada innych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W rubryce nr 10 wniosku oświadczył, że otrzymuje świadczenie z tytułu niezdolności do pracy w wysokości [...] euro miesięcznie (stanowiące jego jedyne źródło utrzymania), zaś jego żona osiąga dochód z tytułu pracy w wysokości [...] euro miesięcznie.

Strona skarżąca przedstawiła swoje stałe koszty utrzymania mieszkania wynoszące średnio 779 euro, na co się składa spłata odsetek kredytu mieszkaniowego (550 euro/m-c), opłaty za wodę i kanalizację (średnio 134,43 euro/rok), opłaty za energie elektryczną i gaz (średnio 119 euro/m-c), roczny podatek gminny (540 euro/rok), opłaty za media (76 euro/m-c) oraz opłata roczna za szkołę dla córki (720 euro). Poza tym skarżący posiada jeszcze zobowiązanie długoterminowe na kwotę 10.000 euro. Ponadto strona zwróciła uwagę, że jest zadłużona u rodziny i znajomych, w związku z uiszczeniem opłat od skarg wniesionych do sądu administracyjnego w wysokości 1.900 zł, która to kwotę spłaca w ratach. Na poparcie powyższych twierdzeń skarżący przedstawił kopie dokumentów sporządzonych w języku obcym wraz z kopiami ich tłumaczeń na język polski dokumentujących dochody jego i żony, stan zdrowia oraz zaciągnięcie kredytu długoterminowego.

Złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego. W związku z tym zarządzeniem z dnia 8 lutego 2017 r. strona została wezwana do udzielenia dodatkowych informacji wraz z potwierdzającymi je dokumentami.

W dniu 17 lutego 2017 r. do Sądu wpłynęło pismo skarżącego z tego samego dnia, w którym poinformował o wypowiedzeniu udzielonego mu pełnomocnictwa, załączając potwierdzające ten fakt dokumenty.

W dniu 17 lutego 2017 r. do tut. Sądu wpłynęło pismo skarżącego zatytułowane "zażalenie", w którym oświadczył, iż zastosowanie się do wezwania Sądu jest dla niego niemożliwe i niewykonalne. Podniósł, iż nie dysponuje innymi dokumentami ponad te, które już przedstawił wraz z wnioskiem, nie prowadził "administracji wydatków i nigdy nie przeliczał ich na walutę obowiązującą w Polsce", a ponadto nie stać go na poniesienie kosztów tłumaczenia przysięgłego dokumentów z języka niderlandzkiego na język polski.

Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2017 r. starszy referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Jak wskazał starszy referendarz sądowy, stosownie do treści art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. (dalej "p.p.s.a."), jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.

Starszy referendarz sądowy zwrócił uwagę, iż ustalenia wymagał szereg istotnych i brakujących danych, między innymi, czy skarżący posiada nieruchomości rolne skoro zainicjował kilkadziesiąt postępowań sądowoadministracyjnych, których przedmiotem są płatności obszarowe do gruntów rolnych. W szczególności określenia wymagały dane dotyczące tytułu prawnego do takiej nieruchomości oraz danych przedmiotowych dotyczących gruntów rolnych w tym informacji dotyczących dopłat bezpośrednich. Nie uzyskano także informacji dotyczących dochodu z nieruchomości rolnych oraz majątku ruchomego o znacznej wartości.

W związku z brakiem uzyskania tych informacji, starszy referendarz sądowy uznał, że skarżący nie wykazał, aby ustawowa przesłanka prawa pomocy w zakresie całkowitym została spełniona. Strona uniemożliwiła porównanie wysokości obciążeń finansowych z jakimi powinna się liczyć w postępowaniu sądowym z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczymi.

Odnosząc się do twierdzeń skarżącego podniesionych w piśmie z dnia 14 lutego 2017 r. (zatytułowanym "zażalenie") starszy referendarz sądowy stwierdził, iż nie mogły one wywrzeć wpływu na podjęte rozstrzygnięcie, ponieważ skarżący w żadnej mierze nie odniósł się do zadanych mu pytań, a swoją uwagę skoncentrował jedynie na wyjaśnieniach dotyczących niemożności przedłożenia żądanych dokumentów wraz z ich tłumaczeniem na język polski.

Reasumując podkreślono, iż instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Pozytywne rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy może nastąpić tylko wówczas, gdy bez żadnych wątpliwości wykazane zostanie, iż sytuacja majątkowa w jakiej znajduje się wnioskodawca nie pozwala mu na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.

W sprzeciwie od postanowienia starszego referendarza sądowego strona skarżąca wskazała, że odmówienie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym oznacza naruszenie jej prawa do skorzystania z prawa pomocy określonego w przepisach prawa administracyjnego. Skarżący nadmienił, iż z niezrozumiałych dla niego powodów starszy referendarz sądowy miał nie uwzględnić jego oświadczenia dotyczącego stanu zdrowia, rodziny, majątku i dochodów zawartych w urzędowym formularzu.

Wojewódzki sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sprzeciw jest niezasadny, a zaskarżone nim postanowienie starszego referendarza sądowego należało utrzymać w mocy.

Zgodnie z art. 260 § 1 i 2 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 p.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Przytoczone we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności, jak i przedstawione dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Zatem inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy. Nie budzi wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.).

Należy także pamiętać, że koszty sądowe stanowią daninę publiczną. Konstytucja RP przewiduje powszechny obowiązek ponoszenia takich danin, stanowiąc w art. 84, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, określonych w ustawie. Tym samym przyznanie prawa pomocy oznacza w istocie obciążenie kosztami postępowania pozostałych podatników.

Mając to na uwadze, zdaniem Sądu, starszy referendarz sądowy prawidłowo uznał, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w sprzeciwie należy uznać je za bezprzedmiotowe. Twierdzenia w nim zawarte nie wnoszą nic nowego do sprawy. Skarżący twierdzi, że nie ustalono, że jego oświadczenie nie jest wiarygodne, zatem powinno ono wywoływać skutki prawne poprzez przyznanie prawa pomocy w zakresie, w jakim o nie wniósł.

Starszy referendarz sądowy trafnie wskazał, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy ciąży ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Tymczasem pomimo wezwania, skarżący nie odzwierciedlił złożonymi dokumentami pełnego obrazu swojej sytuacji majątkowej jaka podlega ocenie w procesie przyznawania pomocy. To skarżący powinien wykazać się pełną inicjatywą w zakresie udowadniania swoich racji, która jest warunkiem sine qua non pozytywnego rozpatrzenia wniosku i pomimo informacji zwrotnej z Sądu w postaci wezwania, nie usunął braków.

Ponadto starszy referendarz sądowy słusznie zauważył, że twierdzenia skarżącego podniesione w piśmie z dnia 14 lutego 2017 r. (zatytułowanym "zażalenie") nie mogły wywrzeć wpływu na podjęte rozstrzygnięcie, ponieważ skarżący w żadnej mierze nie odniósł się do zadanych mu pytań, a swoją uwagę skoncentrował jedynie na wyjaśnieniach dotyczących niemożności przedłożenia żądanych dokumentów wraz z ich tłumaczeniem na język polski.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.