Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 572/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2021-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2204
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.
article: art. 153
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 21 października 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Matczak sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 października 2021 roku sprawy ze skargi E. K. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z 4 października 2019 r. spółka A (dalej jako: "spółka", "inwestor") wystąpiła do Starosty, na podstawie art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 2204, dalej jako: "u.g.n."), o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości gruntowej nr "[...]", położonej w miejscowości R., gm. G., zapisanej w KW nr "[...]", stanowiącej własność E. K. (dalej jako: "skarżąca") poprzez zezwolenie na budowę sieci elektroenergetycznej średniego napięcia dla okolicznych mieszkańców gminy G. i gminy M. Wnioskodawca wyjaśnił, że prace budowlano-montażowe będą polegały na zdemontowaniu istniejącej linii napowietrznej we wskazanym fragmencie oraz wybudowaniu nowej sieci elektroenergetycznej napowietrznej i kablowej zgodnie z załączoną mapą do celów projektowych. Długość projektowanej sieci elektroenergetycznej: linia kablowa średniego napięcia SN 15kV o długości 145 m i dwa stanowiska słupowe (wymiana istniejących słupów i posadowienie nowych słupów przy granicy działki). Pas służebności wynosi 3,6 m dla linii napowietrznej oraz 0,5 m dla linii kablowej. Łączna powierzchnia zajętego terenu wynosi 74,5 m2. Inwestor podał, że długość istniejącej sieci elektroenergetycznej niepodlegająca przebudowie wynosi 11 m. Pas służebności wynosi 3,6 m. Powierzchnia zajętego terenu wynosi 39,6 m2. Inwestor udokumentował, że podejmował próby uzyskania zgody właścicielki na wskazane roboty, jednak do porozumienia nie doszło.

Decyzją z "[...]" r., nr "[...]", Starosta : 1. ograniczył sposób korzystania z części wskazanej nieruchomości przez zezwolenie spółce na wykonanie prac polegających na budowie sieci elektroenergetycznej średniego napięcia poprzez zdemontowanie istniejącej linii napowietrznej średniego napięcia oraz wybudowanie nowej sieci elektroenergetycznej napowietrznej i kablowej oraz wymianę dwóch stanowisk słupowych (wymiana istniejących słupów i posadowienie nowych słupów przy granicy działki); wskazał, że wielkość powierzchni przeznaczonej do zajęcia na czas prowadzenia prac wynosi 39,6 m2; Podał, iż obszar przeznaczony do zajęcia działek oraz przebieg planowanej inwestycji przedstawia załącznik graficzny Nr 1 do niniejszej decyzji;

2. zobowiązał inwestora do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu prac związanych z zadaniem inwestycyjnym; jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego byłoby niemożliwe albo powodowałoby nadmierne trudności lub koszty - wnioskodawca będzie zobowiązany do zapłaty odszkodowania na rzecz właściciela działki nr "[...]";

3. wskazał, że decyzja ostateczna o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej.

W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącej, decyzją z "[...]" r., nr "[...]", Wojewoda:

1. uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w pkt 1 i orzekł co do istoty w ten sposób, że:

a) ograniczył sposób korzystania z nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów obrębu R., gmina G., nr "[...]" o pow. 3,8700 ha, KW "[...]", stanowiącej własność E. K., poprzez zezwolenie spółce na wykonanie prac polegających na budowie sieci elektroenergetycznej średniego napięcia dla okolicznych mieszkańców gminy G. i gminy M. Ograniczenie polega na:

- prawie do korzystania z przedmiotowej nieruchomości w zakresie niezbędnym do zdemontowania dwóch odcinków istniejącej linii napowietrznej średniego napięcia od stacji transformatorowej do dwóch istniejących słupów oraz wybudowania w tym miejscu nowej sieci elektroenergetycznej kablowej z wymianą stanowisk słupowych na nowe (słupy na jednej żerdzi) i przewieszeniu linii napowietrznej na projektowane słupy. Długość projektowanej sieci elektroenergetycznej kablowej średniego napięcia SN 15 kV na ww. działce wynosi 145 m i dwa stanowiska słupowe. Łączna powierzchnia zajętego terenu wynosi 74,5 m2, pas służebności wynosi 3,6 m dla linii napowietrznej, natomiast pas służebności dla linii kablowej - 0,5 m. Lokalizację projektowanego stanowiska słupowego oraz przebieg projektowanej linii kablowej na dz. nr "[...]", przedstawia załącznik graficzny Nr 1, stanowiący integralną część decyzji organu

I instancji;

- prawie do korzystania z przedmiotowej nieruchomości w zakresie niezbędnym do dokonywania konserwacji, remontów, modernizacji, usuwania awarii oraz przebudowy urządzeń których instalacji elektroenergetycznych o których mowa w lit. a), wraz

z prawem wejścia i wjazdu na teren odpowiednim sprzętem przez pracowników Przedsiębiorstwa Energetycznego oraz przez wszystkie podmioty i osoby, którymi Przedsiębiorstwo Energetyczne posługuje się w związku z prowadzoną działalnością;

2. w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I Instancji.

Wyrokiem z 29 października 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 497/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, w wyniku rozpatrzenia skargi skarżącej, uchylił decyzję organu II instancji. Sąd zaznaczył, że nie wszystkie zarzuty zasługiwały na uwzględnienie. Wyjaśnił, że redakcja art. 124 u.g.n wskazuje, że w drodze decyzji właściwy organ udziela zezwolenia w zakresie ust. 1 art. 124 u.g.n. W ustępach 4-7 art. 124 u.g.n. ustawodawca określił natomiast skutki wydania zezwolenia. Przepisy te są powszechnie obowiązujące, mają moc bezwzględnie wiążącą i nie ma potrzeby ich powielania w sentencji decyzji. W pkt 1 lit. a) tiret drugie organ II instancji orzekł sprzecznie z art. 124 ust. 6 u.g.n., bowiem rozszerzył uprawnienie inwestora o prawo do remontu, modernizacji a nawet przebudowy inwestycji, której dotyczy wniosek, co jest sprzeczne z art. 124 ust. 1 u.g.n., który wymaga ustalenia w drodze decyzji zakresu ograniczenia władztwa związanego z przebudową. Artykuł 124 ust. 1 u.g.n. obejmuje zarówno roboty inwestycyjne celu publicznego realizowane od podstaw, jak i polegające na przebudowie już istniejącej inwestycji celu publicznego w zakresie przekraczającym zwykłe prace konserwatorskie, bieżące remonty czy usuwanie awarii, których to robót dotyczy art. 124b ust. 1 u.g.n. Poza tym w pkt 1 lit. a) tiret drugie organ II instancji zezwolił na wejście i wjazd na działkę "odpowiednim" sprzętem oraz pracownikom, osobom i podmiotom, którymi "Przedsiębiorstwo Energetyczne" się posługuje, do czego nie upoważnia art. 124 ust. 1 u.g.n. Przepis ten ma charakter uregulowania szczególnego, które – tak jak pozostałe przepisy tej ustawy dotyczące ograniczania bądź pozbawiania praw do nieruchomości dla celów publicznych – musi być interpretowane dosłownie. W związku z tym niedopuszczalne jest formułowanie jakichkolwiek innych przesłanek umożliwiających albo wykluczających zastosowanie ograniczenia, o jakim mowa w tym przepisie (por. wyrok NSA z dnia 22 lipca 2008 r., sygn. akt. I OSK 1165/07, LEX nr 483193). Użyte przez organ odwoławczy sformułowania są niedopuszczalne także z tego względu, że są niedookreślone i mogą wywoływać wątpliwości interpretacyjne.

Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu braku określenia ram czasowych planowanej inwestycji, Sąd wskazał, że art. 124 u.g.n. nie określa terminu udostępniania nieruchomości i nie wymaga jego ustalenia w decyzji.

Za niezasadny Sąd uznał również zarzut naruszenia art. 124 ust. 3 u.g.n. Stwierdził, że obowiązek prowadzenia rokowań został w sprawie spełniony. Skarżąca sama przyznała, że otrzymała propozycję zawarcia porozumienia co do realizacji na jej nieruchomości wnioskowanej inwestycji i na nią nie odpowiedziała, zatem nie przejawiała woli współpracy. Milczenie skarżącej wyczerpało jedną z przesłanek koniecznych do wystąpienia przez inwestora do organu administracyjnego o wydanie zezwolenia w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. Do porozumienia nie doszło także w toku toczącego się postępowania administracyjnego. Organ I instancji przeprowadził w tym celu rozprawę administracyjną, ale strony nie osiągnęły porozumienia, w związku z tym zasadnym było orzekanie w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n.

Sąd zgodził się też z oceną organu II instancji co do spójności przebiegu planowanej przebudowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przy ocenie tych zapisów uwzględniać należy, że linia energetyczna jest obiektem liniowym, funkcjonującym już na działce skarżącej. Zamierzenie dotyczy przebudowy istniejącej już linii, która była uwzględniona w planie. Nie można więc uznać, że inwestycja wprowadza nową funkcję na działce skarżącej. Nie ma tu zastosowania § 12 ust. 3 pkt 1 planu miejscowego. Sąd zważył, że przebudowa dotyczy tylko fragmentu tej linii, która musi pozostawać w połączeniu

z pozostałymi jej fragmentami niepodlegającymi przebudowie. Przebudowa uwzględnia § 22 ust. 3 planu. Zgodnie z § 22 ust. 3 pkt 1 planu miejscowego projektowana linia kablowa zostanie zlokalizowana równolegle do pasów drogowych. W sprawie nie może mieć natomiast zastosowania § 22 ust. 3 pkt 4 planu miejscowego który wyklucza prowadzenie projektowanych linii napowietrznych przez obszary chronionego krajobrazu i użytki ekologiczne oraz ukośnie przez pola. Unormowanie to zgodnie

z § 27 ust. 8 planu miejscowego ma zastosowanie przy modernizacji sieci lub budowie nowych linii. Rozpatrywany przypadek nie dotyczy zaś budowy nowej linii energetycznej ani modernizacji sieci, a jedynie przebudowy jej fragmentu.

Przyczynę uchylenia zaskarżonej decyzji w całości stanowiła okoliczność nieprecyzyjnego określenia zakresu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Sąd wyjaśnił, że przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. upoważnia do władczego rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej o zezwoleniu na zajęcie nieruchomości, aby inwestor realizujący cel publiczny mógł uzyskać tytuł prawny do władania konkretną nieruchomością na cele budowlane, po to by wybudować określone przewody, ciągi, obiekty lub urządzenia infrastruktury technicznej realizujące cel publiczny, które po ich wybudowaniu pozostaną na nieruchomości jako odrębny od gruntu przedmiot własności (art. 49 § 1 k.c.), w razie braku porozumienia inwestora z właścicielem nieruchomości, na podstawie którego podmiot wykonujący inwestycję celu publicznego uzyskałby uprawnienie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane. W judykaturze nie budzi wątpliwości, że decyzja wydana na podstawie art. 124 u.g.n. stanowi tytuł do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i tworzy trwały administracyjny tytuł prawny do nieruchomości. Decyzja wydawana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. odpowiada w istocie służebności gruntowej, co wynika z postanowień art. 124 ust. 5 -7 u.g.n. (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 629/19, publ. w CBOSA). Z tego względu decyzja wprowadzająca ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości musi rozstrzygać co do zakresu obszaru nieruchomości podlegającego zajęciu, koniecznego do realizacji zezwolenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych eksponowany jest obowiązek ścisłego określenia w decyzji wydawanej w trybie art. 124 u.g.n. o zakresie ograniczenia prawa korzystania przez właściciela z nieruchomości poprzez jednoznaczne wskazanie przebiegu inwestycji przez nieruchomość i zakresu uszczuplenia władztwa właściciela,

i to tylko w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji. Cel ten możliwy jest do osiągnięcia poprzez określenie przebiegu i zakresu ograniczenia w formie graficznej

w postaci mapy. Sentencja decyzji, jak i załącznik graficzny do którego odsyła powinny być spójne i mają moc wiążącą, wskazując na zakres rozstrzygania przez organ oraz zakres wynikającego z niej dla właściciela nieruchomości obowiązku i uprawnienia inwestora. Nie może ujść uwadze, że sporna decyzja udzielając z jednej strony zezwolenia na wejście na nieruchomość w celu dokonania na niej określonych robót budowlanych, z drugiej strony nakłada na właściciela nieruchomości obowiązek udostępnienia nieruchomości i znoszenia zgodnych z zezwoleniem działań inwestora, co może skutkować przymusem jej wykonania. Dlatego konieczne jest precyzyjne rozstrzygnięcie przez organ wskazanych zagadnień, aby nie doszło do ograniczeń ponad potrzebną miarę, a jednocześnie było możliwe skuteczne przeprowadzenie inwestycji. Sąd stwierdził, że w rozpatrywanym przypadku decyzja organu II instancji, który orzekł reformatoryjnie, nie spełnia omówionego wymogu. Przedłożony przez inwestora załącznik graficzny jest nieczytelny. Użyta skala mapy 1:1000 uniemożliwia zobrazowanie dokładnych zamierzeń inwestora i oznaczenie terenu koniecznego do zajęcia pod realizację wnioskowanej inwestycji. Inwestor w ogóle nie oznaczył też przebiegu i długości linii napowietrznej przeznaczonej do zdemontowania. Powinno to zostać zobrazowane w załączniku graficznym w formie czytelnej, aby nie budził wątpliwości zakres wniosku. Podany w decyzji obszar 74,5 m2 budzi wątpliwości, uwzględnia on w zasadzie, jak wnioskować można, pas służebności o szerokości 0,5 m potrzebny do eksploatacji projektowanej linii kablowej o długości 145 m po jej wybudowaniu. Sam inwestor zaś przyznał, że pas służebności jest niewystarczający do realizacji wnioskowanej linii kablowej i trzeba ustalić pas technologiczny, który, jak wyjaśnił, ustali kierownik budowy przed rozpoczęciem robót. Takie stanowisko jest nieuprawnione. Skoro decyzja ma stanowić tytuł prawny na cele budowlane i określać ściśle zakres uszczuplenia władztwa właściciela, to już na etapie niniejszego postępowania inwestor musi określić jaki obszar jest mu potrzebny na wykonanie robót budowlanych, rola organu sprowadza się w tym względzie do sprawdzenia, czy zakres żądania jest usprawiedliwiony. Kwestia ta nie wymaga wiadomości specjalnych, a tym samym powoływania biegłego. W wyroku z 31 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2618/16 (publ. w CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że jeżeli przepisy prawa nie regulują szerokości pasów technologicznych, pasów ochronnych dla linii energetycznych to pasy takie każdorazowo wyznaczane są przez inwestora. Sąd dostrzegł ponadto, że wątpliwości budzi czy intencją spółki było objęcie wnioskowanym zezwoleniem także fragmentu linii napowietrznej, która miałaby zostać przewieszona na nowe słupy zlokalizowane przy granicy działki. Wprawdzie spółka twierdzi, że w tym fragmencie linia nie ulegnie przebudowie, przez co można rozumieć, że przewieszona linia będzie miała przebieg jak dotychczas, to jednak logicznym jest, że aby można było przewiesić linię to najpierw trzeba ją zdjąć z demontowanych słupów i naciągnąć, na nowy słup, na co jest potrzebna przestrzeń robocza. Wymaga wyjaśnienia czy w stanie faktycznym sprawy zezwolenie powinno obejmować linię w granicach działki nr "[...]". Sąd zauważył, że z uzasadnienia decyzji wynika, że organ II instancji nie uznał potrzeby objęcia zezwoleniem terenu zajętego na linię napowietrzną, a jednocześnie

w pkt 1 lit. a) tiret pierwsze ustalił pas służebności 3,6 m dla linii napowietrznej. Nie wiadomo czy chodzi tutaj o pas technologiczny potrzebny do zdemontowania fragmentu linii napowietrznej, czy o pas technologiczny dla linii, która pozostanie na nieruchomości. Załącznik graficzny nie jest czytelny co do przebiegu linii napowietrznej przeznaczonej do zdemontowania. Inwestor w ogóle nie podaje jaka długość linii, ile słupów ulegnie zdemontowaniu. Niezrozumiałym jest więc o jakich dwóch odcinkach organ rozstrzyga w decyzji. Projektowane do posadowienia dwa słupy przy granicy działki, które mają łączyć nowo wybudowaną linię kablową z liniami napowietrznymi istniejącymi nie można uznać za wymianę istniejących słupów, jak to wskazuje inwestor i przyjął organ, gdyż ich lokalizacja według załącznika jest zupełnie inna niż dotychczasowych przeznaczonych do zdemontowania. Przedłożony przez inwestora załącznik graficzny powinien w sposób czytelny wskazywać dotychczasowy przebieg linii napowietrznej i słupów przeznaczonych do zdemontowania i teren jaki inwestorowi jest niezbędny do zajęcia do prac rozbiórkowych, o czym także powinna być mowa

w zezwoleniu, gdyż przebieg nowej linii kablowej i podlegającej likwidacji linii napowietrznej dotyczy różnych części nieruchomości. Faktycznie zajęcia wymaga znacznie większa część terenu niż to wynika z treści zaskarżonej decyzji. Powyższe przekonuje, że stan faktyczny sprawy nie został należycie przez organ odwoławczy ustalony i rozważony, z naruszeniem art. 7 i art. 80 k.p.a. Sąd wskazał, że stwierdzenie przez organ II instancji, iż inwestycja wymaga zajęcia większego obszaru niż to przyjął organ I instancji nie stanowi naruszenia art. 139 k.p.a., nie pogarsza sytuacji skarżącej, jeżeli zakres wnioskowanej inwestycji nie ulega zmianie, a jedynie służy sprecyzowaniu ograniczenia prawa korzystania z nieruchomości z uwagi właśnie na interes skarżącej.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z "[...]" r., nr "[...]", Wojewoda uchylił decyzję Starosty z dnia "[...]" r. i orzekł:

1. Ograniczyć sposób korzystania z części nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr "[...]" o pow. 3,8700 ha, obręb R., gmina G. stanowiącej własność E. K., przez zezwolenie Spółce A na wykonanie prac polegających na budowie sieci elektroenergetycznej średniego napięcia dla okolicznych mieszkańców gminy G. i gminy M., poprzez zdemontowanie istniejącej linii napowietrznej średniego napięcia razem z istniejącymi słupami, wybudowanie nowej sieci elektroenergetycznej napowietrznej i kablowej wraz z nowo zaprojektowanymi dwoma stanowiskami słupowymi posadowionymi przy granicy działki.

Ograniczenie polega na:

a) prawie do korzystania z przedmiotowej nieruchomości w zakresie niezbędnym do:

— zdemontowania dwóch odcinków istniejącej linii napowietrznej średniego napięcia od stacji transformatorowej wraz z istniejącymi słupami;

— wybudowania w tym miejscu nowej sieci elektroenergetycznej napowietrznej i kablowej oraz posadowienia dwóch nowych słupów przy granicy działki (słupy na jednej żerdzi) i przewieszeniu linii napowietrznej na projektowane słupy.

b) Długość projektowanej sieci elektroenergetycznej kablowej średniego napięcia SN 15 kV na działce nr "[...]" wynosi 145 m;

c) Długość linii napowietrznej przeznaczonej do demontażu wynosi 73m i dwa stanowiska słupowe;

d) Pas służebności (ograniczający korzystanie z działki) dla linii napowietrznej wynosi 39,6 m2;

e) Pas służebności (ograniczający korzystanie z działki) dla linii kablowej wynosi 74,5m2;

f) Pas techniczny czyli obszar zajęcia na czas prowadzenia prac budowlanych dla sieci elektroenergetycznych wynosi 1351 m2 .

g) Lokalizację projektowanych stanowisk słupowych oraz przebieg projektowanej linii kablowej na dz. nr "[...]", przedstawia załącznik graficzny nr 1, stanowiący integralną część niniejszej decyzji.

W uzasadnieniu organ II instancji omówił spełnienie przesłanek do wydania decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. Odnosząc się do rozważań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 29 października 2020 r., sygn. akt II SA/OI 497/20, organ stwierdził, że załącznik graficzny w postaci mapy w skali 1:500, umożliwia w pełni dokładne zobrazowanie zamierzenia inwestora. Oznaczony jest teren konieczny do zajęcia działki nr ‘[...]" na czas prowadzenia prac budowlanych (pas techniczny), projektowana linia kablowa, projektowane stanowiska słupowe, istniejące słupy linii napowietrznej do demontażu, pas służebności linii kablowej oraz pas służebności linii napowietrznej. Należy uznać, że załącznik stanowiący integralną część niniejszej decyzji jest w pełni spójny z sentencją decyzji.

Skarżąca, reprezentowana przez adwokata, zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1. dyspozycji art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku art. 124 ust.

6 u.g.n. w zakresie podjęcia rozstrzygnięcia w punkcie 1 d) wydanego aktu normatywnego, poprzez objęcie osnową decyzji istniejącej linii napowietrznej niepodlegającej przebudowie, a zatem wydanie w tym zakresie decyzji bez podstawy prawnej,

2. dyspozycji art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku art. 124 ust. 6 u.g.n. poprzez zaniechanie wskazania w punkcie 1 d) oraz 1 e) osnowy decyzji, szerokości pasa służebności, co powoduje brak określenia dokładnego zakresu ograniczenia prawa własności nieruchomości skarżącej,

3. dyspozycji art. 124 u.g.n. poprzez nieprawidłowe określenie pasa technologicznego, polegające na błędnym nazwaniu go w punkcie 1 lit. d) i e) osnowy decyzji pasem służebności, nadto nieprawidłowym określeniem ww. pasa polegającym na wskazaniu powierzchni w metrach kwadratowych bez określenia również długości tego pasa jak i zaniechaniu wskazania w stosunku do całej decyzji, że rzeczone pasy technologiczne ustanawiane są na czas przebudowy sieci.

W uzasadnieniu skarżąca akcentowała, że orzecznictwo sądów administracyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego posługuje się terminem "pas technologiczny", nie zaś pas służebności, albowiem szerokość jak i długość obu pasów w praktyce często się różnią. Wywiodła, że spółka nie wnioskował

o ustanowienie pasów technologicznych na czas eksploatacji sieci, nadto brak jest podstawy prawnej pozwalającej na ustanowienie rzeczonych pasów w zakresie wykraczającym poza dyspozycję wynikającą z art. 124 u.g.n., co potwierdza wyrok WSA w Krakowie z 22 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 1348/19 i wyrok NSA z 15 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 3496/15.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wniósł o rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek

o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie organ wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a pozostałe strony w wyznaczonym terminie nie żądały przeprowadzenia rozprawy

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021r. poz. 137) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd, następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w postępowaniu, mających wpływ na wynik sprawy - art. 145 p.p.s.a..

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Powołanym wyrokiem z 29 października 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 497/20 tutejszy Sąd przesądził, że w sprawie spełnione zostały przesłanki do uwzględnienia wniosku inwestora i wydania decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. Sąd potwierdził zgodność inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz spełnienie wymogu prowadzenia rokowań przed wydaniem decyzji. Nie budziło wątpliwości Sądu wyznaczenie przez inwestora pasa ochronnego, nazwanego przez inwestora pasem służebności o szerokości 0,5 m potrzebnego do eksploatacji projektowanej linii kablowej po jej wybudowaniu i 3,6 m dla linii napowietrznej. Zastrzeżenia Sądu dotyczyły braku wyznaczenia pasa potrzebnego do zajęcia na czas realizacji robót budowlanych oraz precyzyjnego zobrazowania w załączniku graficznym przebiegu nowobudowanego odcinka linii kablowej, demontowanego odcinka linii napowietrznej, lokalizacji nowych słupów i terenu niezbędnego inwestorowi do zajęcia na wykonanie wnioskowanych robót budowlanych. Sąd wyraźnie wskazał, że jeżeli przepisy prawa nie regulują szerokości pasów technologicznych, pasów ochronnych dla linii energetycznych, to pasy takie każdorazowo wyznacza inwestor. Tym samym Sąd wiążąco wskazał na zasadność ustalenia w decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej - pasów potrzebnych do realizacji

i utrzymania linii energetycznej. Na zasadzie art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia, że inwestor nazywał teren służący zapewnieniu realizacji inwestycji pasem technologicznym lub technicznym,

a pasy ochronne służące zapewnieniu właściwej eksploatacji przewodów nazwał dla odróżnienia pasami służebności. Istotny jest cel tych pasów, który został wyraźnie określony najpierw przez inwestora, a następnie w decyzji. Zgodnie z sentencją zaskarżonej decyzji pas służebności to teren ograniczający korzystanie z działki dla funkcjonowania odpowiednio linii kablowej i linii napowietrznej, czyli pas ochronny. Natomiast pas techniczny to obszar zajęcia na czas prowadzenia prac budowlanych. Pas techniczny został wyraźnie określony przez inwestora w nowym załączniku graficznym, przesłanym na żądanie organu, w celu realizacji wytycznych Sądu jako uzupełnienie wniosku. W nowym załączniku graficznym inwestor przedstawił przebieg linii kablowej i położonego wzdłuż niej pasa służebności linii kablowej. Podał długości kabla na poszczególnych odcinkach. We wniosku zaś wyjaśnił, że długość kabla to 145 m, a szerokość pasa służebności wynosi 0,5 m. Łączna powierzchnia zajętego z tego powodu terenu wynosi 74,5 m2. Tak też przyjął organ II instancji wskazując, że długość linii kablowej wyniesie 145 m, zaś pas służebności linii kablowej wyniesie łącznie

74,5 m2. Na podstawie tych wartości łatwo można ustalić szerokość pasa ochronnego dla linii kablowej, gdyż wartość 74,5 m2 to iloczyn długości i szerokości tego pasa. Tak samo jest w przypadku pasa ochronnego ustalonego w granicach przedmiotowej działki dla linii napowietrznej, która pozostanie na nieruchomości. W załączniku graficznym inwestor podał szerokość tego pasa ochronnego, a we wniosku obszar zajęcia z tego tytułu nieruchomości. Na podstawie tych danych można obliczyć ile wyniesie długość tego pasa ochronnego. Z załącznika graficznego wynika też jasno jaka jest jego lokalizacja, są to dwa odcinki biegnące od nowoprojektowanych słupów do granicy nieruchomości. Uzupełniony załącznik graficzny w sposób kompleksowy obrazuje zakres planowanych robót budowlanych i teren konieczny do zajęcia na ten cel na etapie realizacji robót budowlanych, jak i potrzebny w związku z pozostaniem przewodów na gruncie.

Wskazać należy, że wyrok WSA w Krakowie, na który powołano się w skardze, został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 24 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 2246/20 (publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA"). W wyroku tym NSA wyjaśnił, powołując się na utrwalone stanowisko judykatury, że przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. powinien być interpretowany w ten oto sposób, że skoro ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości polega na udzieleniu zezwolenia na założenie

i przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej, to możliwe jest sprecyzowanie tego ograniczenia w decyzji przez ustanowienie pasa technologicznego związanego z posadowionymi na nieruchomości przewodami

i urządzeniami elektrycznymi. Bowiem posadowienie lub przeprowadzenie ich na nieruchomości powoduje konieczność ograniczenia w sposobie korzystania z tej nieruchomości nie tylko przez zajęcie części tej nieruchomości przez przewody

i urządzenia elektryczne ale również ograniczenie możliwości użytkowania tej nieruchomości na określonym pasie terenu, wzdłuż założonych przewodów elektroenergetycznych, na przykład przez zakaz zabudowy tego terenu lub zakaz nasadzeń przekraczających określoną wysokość. NSA wskazał, że pas technologiczny (eksploatacyjny) nie jest odrębnym, niezależnym od całości zamierzenia inwestycyjnego elementem. Wręcz przeciwnie, stanowi część zamierzenia inwestycyjnego niezbędną dla zrealizowania planowanej inwestycji celu publicznego w postaci budowy napowietrznej linii elektroenergetycznej, a w przyszłości jej niezakłóconej eksploatacji, konserwacji, usuwania awarii, remontu. Przytoczone stanowisko skład orzekający podziela.

W cytowanym wyroku NSA akcentował też, że decyzja administracyjna wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. stanowi trwały administracyjny tytuł prawny do nieruchomości; uwzględniając tę okoliczność, jak również fakt, że inwestycja ma charakter liniowy, za słuszne zatem należy uznać określenie pasów ochronnych dla całej linii położonej w granicach objętej wnioskiem nieruchomości, a nie tylko w zmienionym przebiegu tej linii. Takie działanie umożliwia spójną eksploatację linii energetycznej, co jest zgodne z celem art. 124 ust. 1 u.g.n.

Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę jako niezasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a.