Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SAB/Gl 162/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
659
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Dyrektor Szkoły
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ - art. 149 par.1a ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 1 ust.1, art. 6, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1429
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant Specjalista Anna Wandoch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2020 r. sprawy ze skargi J. F. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora "A" w S. w przedmiocie informacji publicznej 1) stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; 2) stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zobowiązuje organ do załatwienia wniosku w zaskarżonym zakresie w terminie 14 dni od daty zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem; 4) w pozostałym zakresie oddala skargę; 5) zasądza od Dyrektora "A" w S. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

J.F. (dalej: skarżący) pismem z dnia 17 lipca 2020 roku wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez A w S. (dalej: organ) w przedmiocie realizacji szeregu wniosków o udostępnienie informacji publicznej, złożonych za pośrednictwem skrzynki elektronicznej w dniach 9 marca 2020 roku, 13 kwietnia 2020 roku i 14 kwietnia 2020 roku oraz za pośrednictwem operatora pocztowego w dniach 15 maja 2020 roku i 25 maja 2020 roku.

Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 2, art. 5 ust. 4, art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1 i 2, art. 15 ust. 2 oraz art. 23 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępnie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2019 roku, poz. 1429 – dalej: udip) poprzez przekroczenie terminów załatwienia sprawy, brak podjęcia działań zmierzających do udostępnienia informacji publicznej oraz celowe wprowadzenie w błąd co do zastosowania art. 15 ust. 2 powołanej ustawy.

Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 roku, poz. 2325 – dalej: p.p.s.a.) domagał się stwierdzenia, że organ dopuścił się przewlekłości z rażącym naruszeniem przepisów prawa; przyznania na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. od organu sumy pieniężnej w kwocie 400,00 złotych; zobowiązania organu do załatwienia sprawy w terminie 7 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; zasądzenia kosztów postępowania.

W skardze przedstawiono następujący stan faktyczny.

Skarżący w dniu 9 marca 2020 roku zwrócił się drogą elektroniczną do A w S. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w postaci rejestru skarg i wniosków za okres od dnia 1 września 2012 roku do dnia 30 czerwca 2015 roku. W dniach 13 i 19 marca 2020 roku, również drogą elektroniczną, przesłał do organu pisma, w których domagał się poinformowania o sposobie realizacji wniosku. Organ potwierdził odebranie pism w dniu 19 marca 2020 roku. Wobec braku przedstawienia przez organ stanowiska w sprawie, skarżący dnia 24 marca 2020 roku skierował za pośrednictwem skrzynki elektronicznej do organu kolejne pismo, w którym domagał się poinformowania o statusie sprawy. Tego samego dnia, organ wezwał skarżącego drogą elektroniczną do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Skarżący udzielił żądanych wyjaśnień w dniu 24 marca 2020 roku. Tego samego dnia, organ przesłał do skarżącego za pośrednictwem skrzynki elektronicznej wiadomość e-mail, do której załączył plik zatytułowany "[...].doc".

Dnia 25 marca 2020 roku skarżący ponownie zwrócił się do organu o udostępnienie informacji publicznej zgodnie z treścią wniosku. W odpowiedzi organ poinformował skarżącego o przesłaniu decyzji dnia poprzedniego, ponownie załączając do wiadomości elektronicznej wymieniony wyżej plik. Dnia 27 marca 2020 roku skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, wzywając jednocześnie do rozpatrzenia sprawy zgodnie z obowiązującym prawem. Przedmiotowe pismo skarżącego organ pozostawił bez odpowiedzi. Decyzja organu odmawiająca udostępnienia informacji publicznej z dnia [...] roku została skarżącemu doręczona na piśmie, za pośrednictwem operatora pocztowego, w dniu 19 maja 2020 roku.

W dniach 13 i 14 kwietnia 2020 roku skarżący zwrócił się drogą elektroniczną do organu z dwoma kolejnymi wnioskami o udostępnienie informacji publicznej. Wniosek z dnia 13 kwietnia 2020 roku obejmował udostępnienie protokołów B za lata 2011/2012, 2012/2013, 2013/2014 i 2014/2015, natomiast wniosek z dnia 14 kwietnia 2020 roku udostępnienie rejestru pracowników za okres od 1 stycznia 2012 roku do 14 kwietnia 2020 roku, rejestru zamówień publicznych w okresie od 1 stycznia 2012 roku do 31 grudnia 2016 roku, księgi druków ścisłego zarachowania za okres od 1 stycznia 2012 roku do 31 grudnia 2015 roku, ewidencji dokumentacji szkolnej za okres od 1 stycznia 2012 roku od 31 grudnia 2015 roku, rejestru skarg i wniosków za okres od 1 stycznia 2012 roku do 31 grudnia 2015 roku, ewidencji bieżącej oraz za 5 lat ubiegłych w przedmiocie pieczęci urzędowych i pieczątek pomocniczych, powiadomienia o utracie pieczęci urzędowych za okres od 1 stycznia 2012 roku do 31 grudnia 2015 roku oraz dokumentów powstałych w wyniku likwidacji pieczęci urzędowych i pieczątek służbowych w okresie od 1 stycznia 2012 roku do 31 grudnia 2020 roku.

W odpowiedzi 23 kwietnia 2020 roku organ poinformował o wstrzymaniu biegu terminów w związku z pandemią wirusa SARS-CoV-2. Jednocześnie poinformował skarżącego o konieczności poniesienia kosztów przygotowania informacji publicznej, nie określając jednak ich wysokości. Organ nie ustosunkował się również do prośby skarżącego z dnia 25 kwietnia 2020 roku o podanie wysokości kosztów i wykazanie ich wyliczeń.

Pismem z dnia 15 maja 2020 roku, tym razem złożonym za pośrednictwem operatora pocztowego, skarżący skierował do organu kolejny wniosek o udzielenie informacji publicznej, w którym domagał się udostępnienia kserokopii dzienników lekcyjnych klasy [...] z roku szkolnego 2012/2013, klasy [...] z roku szkolnego 2013/2014 oraz klasy [...] z roku szkolnego 2014/2015. W dniu 25 maja 2020 roku skarżący skierował do organu za pośrednictwem operatora pocztowego kolejny wniosek o udostępnienie informacji publicznej, domagając się udostępnienia wyciągów z księgi zarządzeń obejmujących lata szkolne od 2011/2012 do 2019/2020.

W dniu 1 czerwca 2020 roku organ zobowiązał się drogą elektroniczną do udzielenia informacji publicznych zawartych we wszystkich wnioskach złożonych przez skarżącego w terminie do dnia 15 lipca 2020 roku. Ten sam dokument został skarżącemu dostarczony za pośrednictwem operatora pocztowego kilka dni później.

Dnia 14 lipca 2020 roku, tj. na jeden dzień przed upływem terminu wskazanego przez organ do załatwienia sprawy, skarżącemu przesłana została drogą elektroniczną wiadomość z załącznikiem w formie pliku o nazwie "Informacja o wysokości opłaty odpowiadającej kosztom udzielenia informacji publicznej". Dokument ten został opatrzony datą 14 lipca 2020 roku. Tego samego dnia, skarżący skierował do organu drogą elektroniczną pismo, w którym wskazał na nieprawidłowości, których jego zdaniem dopuścił się organ. W odpowiedzi, organ w dniu 15 lipca 2020 roku podtrzymał swoje stanowisko w sprawie, przedstawione w piśmie z dnia 14 lipca 2020 roku.

Na dzień złożenia skargi, tj. 17 lipca 2020 roku, organ nie wydał decyzji, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p.; nie została również doręczona informacja publiczna.

Nadto w skardze skarżący podniósł, że decyzja organu z dnia [...] roku, jako wysłana drogą elektroniczną bez opatrzenia bezpiecznym podpisem elektronicznym, weryfikowanym za pomocą ważnego, kwalifikowanego certyfikatu, obarczona jest wadą prawną i nie można uznać, iż weszła do obrotu prawnego. Ponadto, zdaniem skarżącego, organ informując dopiero w dniu 14 lipca 2020 roku o wysokości opłaty za udzielenie informacji publicznej, przekroczył 14-dniowy termin liczony od dnia złożenia wniosku, przewidziany przepisem art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Skarżący podniósł przy tym, iż zgodnie z art. 68 ustawy z dnia 14 maja 2020 roku o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 roku, poz. 875), bieg terminów rozpatrzenia spraw o udostępnienie informacji publicznej ruszył z dniem 24 maja 2020 roku, co oznacza, że terminy w sprawach wszczętych przed 1 kwietnia 2020 roku zostały przywrócone, natomiast terminy spraw wszczętych po 1 kwietnia, a przed 24 maja, rozpoczęły swój bieg. Skarżący zaznaczył jednocześnie, że w informacji datowanej na 23 kwietnia 2020 roku organ wskazał jedynie, że udzielenie informacji publicznej związane jest z wieloma godzinami pracy i wysokimi kosztami przygotowania materiałów, jednak nie wskazał wysokości tychże kosztów. Skarżący podkreślił, że informacja o kosztach przedstawiona została na jeden dzień przed upływem przedłużonego terminu wyznaczonego przez organ na udostępnienie informacji publicznej. Podniósł w tym zakresie, przywołując stosowne orzecznictwo, że organ nie może uzależnić udostępnienia informacji publicznej od uiszczenia opłaty, skoro powstanie obowiązku uiszczenia opłaty w wysokości odpowiadającej kosztom, związanym ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia informacji i wezwanie strony do uiszczenia tej opłaty, powoduje jedynie przesunięcie terminu udostępnienia tej informacji w zakresie określonym w przytoczonym przepisie art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Ponadto wskazał, że opłaty za udostępnienie informacji publicznej nie mogą być wprowadzone w formie stawek ryczałtowych. Powyższe stanowiłoby bowiem naruszenie art. 7 ust. 2 i art. 15 ust. 1 u.d.i.p.

Zdaniem skarżącego, organ w ogóle nie podjął czynności zmierzających do udostępnienia informacji publicznej, lecz celowo wyznaczał nowe terminy załatwienia sprawy, dając skarżącemu przeświadczenie, że jego żądania zostaną spełnione. W konsekwencji, organ dopuścił się bezczynności i rażącego naruszenia przepisów prawa.

W odpowiedzi na skargę, A w S. nie podzielił argumentacji skarżącego odnośnie do znamion przewlekłości i wniósł o oddalenie skargi. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie organ podniósł, iż w odpowiedzi na wnioski strony poinformował o terminie udostępnienia informacji publicznej, który wyznaczony został na dzień 15 lipca 2020 r., a to ze względu na ograniczenia i zadania o charakterze organizacyjnym nałożone na szkołę rozporządzeniem z dnia 11 marca 2020 r. w sprawie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, a także z uwagi na ilość żądanych przez stronę dokumentów i informacji. Organ podniósł, że w tym dniu poinformował również o tym, że udostępnienie żądanej informacji publicznej wiąże się z koniecznością poniesienia dodatkowych kosztów związanych ze skanowaniem dokumentów oraz koniecznością ich anonimizacji ze względu na ochronę prywatności osób fizycznych, w tym ochronę danych osobowych w ramach Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 roku w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE. Odnosząc się do kwestii kosztów organ przywołał przepis art. 15 ust. 1 i 2 u.d.i.p. oraz wskazał, że ustalił wysokość opłaty za wykonywanie kserokopii dokumentów w przypadkach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej zarówno w formie papierowej, jak i elektronicznej w wysokości 2 zł za każdą stronę, bowiem przygotowanie dokumentu w formie elektronicznej wymaga usuwania z każdego dokumentu danych chronionych prawem.

Odnosząc się do terminów udzielania odpowiedzi na wnioski strony o udostępnienie informacji publicznej organ wskazał, iż były one uwarunkowane ograniczeniem działalności szkół i placówek oświatowych w okresie epidemii COVID-19, a także brzmieniem art. 15zzs i art. 15zzr ustawy z dnia 2 marca 2020 r., o szczególnych rozwiązywaniach związanych z zapobieganiem przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 – tekst jednolity) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która według art. 1 § 2 tej ustawy – co do zasady – sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 – tekst jednolity, dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a cytowanego art. 3 § 2 tej ustawy.

Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast w myśl art. 149 § 2 ustawy p.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W przypadku nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Należy zauważyć, iż celem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji jest zwalczanie opieszałego działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności.

W świetle powyższego, dla uznania przewlekłości działania organu konieczne jest ustalenie, że był on zobowiązany na podstawie obowiązujących przepisów prawa do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. Prawo obywateli do uzyskania informacji publicznej przewidziano w art. 4 u.d.i.p. Przepis ten przewiduje m.in., że do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są m.in. organy władzy publicznej, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego publicznych.

Ustawodawca w art. 6 u.d.i.p. zamieścił przykładowy wykaz (katalog) informacji i dokumentów, które stanowią informację publiczną, przy czym wyszczególnienie to nie jest wyliczeniem wyczerpującym (zamkniętym), lecz ma charakter przykładowy. O zakwalifikowaniu określonej informacji do udostępnienia decyduje jej treść i charakter. Przesłanką kwalifikującą konkretną informację do kategorii informacji publicznej jest więc spełnienie przez nią kryterium przedmiotowego i stąd też decydującymi są treść i charakter konkretnej informacji, nie zaś podmiot, który jest w jej posiadaniu. Udostępnieniu podlega informacja publiczna, czyli każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 u.d.i.p).

Załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może przybrać postać:

1. czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej;

2. pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nią nie dysponuje albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać;

3. pisma informującego, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej;

4. pisma informującego, że istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej lub zastosowania tego trybu w sytuacji, gdy z treści wniosku wynika, że wnioskodawca żąda udostępnienia w trybie szczególnym;

5. decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. - akt ten jest wydawany w przypadku odmowy udostępnienia informacji, względnie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji;

6. decyzji odmawiając udostępnienia żądanej informacji gdy stwierdzi, że stanowi ona informację przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt. 1 u.d.i.p. i że nie może być udostępniona bez wykazania przesłanki specjalnego znaczenia jej udostępnienia dla interesu publicznego.

W przypadku spraw dotyczących dostępu do informacji publicznej organ administracji pozostaje w bezczynności wówczas, gdy nie udostępnił zainteresowanemu podmiotowi żądanej przez niego informacji publicznej stosownie do przepisów u.d.i.p., nie odmówił udostępnienia informacji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., nie umorzył postępowania w myśl art. 14 ust. 2 u.d.i.p. bądź też nie odmówił udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. odpowiedzi należy udzielić bez zbędnej zwłoki, jednakże nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Termin ten może być przedłużony, co przewiduje art. 13 ust. 2 ustawy.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że organ był zobowiązany do załatwienia wniosków o udostępnienie informacji publicznej złożonych przez skarżącego, jako podmiot zobowiązany do udzielenia będącej w jego posiadaniu informacji publicznej. Zgodnie bowiem z treścią art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. zobowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności m. in. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Bez wątpienia szkoła jest podmiotem publicznym, wykonuje zadania publiczne w zakresie edukacji, jak również dysponuje majątkiem publicznym, stąd dyrektor takiej placówki jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.

Nie budzi również wątpliwości, że informacje dotyczące w ogólności działalności szkoły jako podmiotu publicznego, stanowią informację publiczną. Zgodnie bowiem z treścią art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.

Powyższe potwierdza, że wnioski skarżącego w zakresie objętym skargą powinny zostać rozpoznane przez organ albo poprzez udzielenie pełnej informacji w formie czynności materialno-technicznej albo przez wydanie stosownej decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. art. 3 ust. 1 pkt. 1, art. 16 ust. 1 u.d.i.p., bądź decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji określonej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p.

Z akt sprawy wynika, że decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej w odpowiedzi na wniosek skarżącego złożony w dniu 9 marca 2020 roku za pośrednictwem elektronicznej skrzynki pocztowej, organ przesłał skarżącemu w dniu 24 marca 2020 roku również drogą elektroniczną. Zgodzić należy się ze skarżącym, iż przedmiotowa decyzja jako wydana w formie dokumentu elektronicznego, powinna zostać opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Stosownie bowiem do przepisu art. 107 § 1 k.p.a., znajdującego zastosowanie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 16 u.d.i.p., przedmiotowy podpis stanowi wymóg formalny decyzji administracyjnej, warunkujący jej istnienie w obrocie prawnym. Decyzja sporządzona w formie dokumentu elektronicznego, która jest opatrzona innym podpisem niż bezpieczny podpis elektroniczny z certyfikatem kwalifikowanym, nie może być uznana za podpisaną. Brak podpisu osoby reprezentującej organ uniemożliwia uznanie przygotowanego dokumentu za decyzję administracyjną. Taki niepodpisany dokument uznać można co najwyżej za projekt decyzji, a ten w sferze prawa nie wywołuje żadnych skutków. Projekt taki nie wchodzi jeszcze do obrotu prawnego i nie wywołuje skutków, z którymi przepisy łączą konsekwencje prawne.

W konsekwencji nie sposób uznać, że przesłanie skarżącemu takiej decyzji drogą elektroniczną w dniu 24 marca 2020 roku, stanowiło skuteczne załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Dopiero doręczenie rzeczonej decyzji za pośrednictwem operatora pocztowego wywołało skutek prawny, przy czym nastąpiło to w dniu 19 maja 2020 roku, a zatem z przekroczeniem 14-dniowego terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p.

W odniesieniu do terminów załatwienia kolejnych wniosków o udostępnienie informacji publicznej złożonych przez skarżącego stwierdzić należy, iż nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja organu, zgodnie z którą terminy te uwarunkowane były ograniczeniem działalności szkół i placówek oświatowych w okresie epidemii COVID-19, a także brzmieniem art. 15zzs i art. 15zzr ustawy o szczególnych rozwiązywaniach związanych z zapobieganiem przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. Zwrócić bowiem należy uwagę, że zgodnie z art. 68 ustawy z dnia 14 maja 2020 roku o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 terminy, o których mowa w przywołanych przez organ przepisach art. 15zzr ust. 1 i 15zzs ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r., których bieg nie rozpoczął się, rozpoczynają bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie w/w ustawy z dnia 14 maja 2020 roku, zaś te, których bieg uległ zawieszeniu, biegną dalej po upływie 7 dni od dnia jej wejścia w życie. Powołana ustawa, z wyjątkiem niektórych przewidzianych w niej przepisów, weszła w życie z dniem 16 maja 2020 r. Rację ma zatem skarżący wskazując, że bieg terminów rozpatrzenia spraw o udostępnienie informacji publicznej ruszył z dniem 24 maja 2020 roku. Tymczasem, organ opierając się na art. 13 ust. 2 u.d.i.p., w dniu 1 czerwca 2020 r. poinformował skarżącego o tym, że informacje zażądane wnioskami z dnia 13 i 14 kwietnia oraz 15 i 25 maja 2020 r. udostępnione zostaną w terminie do dnia 15 lipca 2020 r., przy czym do dnia złożenia skargi, tj. do dnia 17 lipca 2020 r. informacji tych organ nie udostępnił, ani nie załatwił wniosków skarżącego w inny, przewidziany przepisami prawa sposób.

Ponadto słusznie skarżący zwrócił uwagę, iż powiadomienie go o wysokości opłaty odpowiadającej kosztom związanym z udostępnieniem informacji publicznej w dniu 14 lipca 2020 roku nastąpiło z naruszeniem przepisu art. 15 ust. 2 u.d.i.p., który przewiduje termin 14 dni od dnia złożenia wniosku na powiadomienie wnioskodawcy o wysokości opłaty. Zwrócić należy również uwagę, iż zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, który Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w niniejszym składzie podziela, organ nie może uzależnić udzielenia informacji publicznej od uprzedniego zapłacenia kwoty wynikającej z powiadomienia. Udostępnienie informacji, które wiążą się z dodatkowymi kosztami powinno nastąpić po upływie 14 dni od dnia powiadomienia, bez względu na to czy wnioskujący o udostępnienie informacji wniesie opłatę, czy nie (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 12.09.2012 r., sygn. IV SA/Po 475/12; wyrok WSA w Lublinie z dnia 16.12.2010 r., sygn. II SAB/Lu 75/10).

Mając powyższe okoliczności na uwadze stwierdzić należy, iż organ nie rozpoznał wniosków skarżącego w ustawowym terminie. Brak przedstawienia żądanych przez skarżącego informacji, jak również brak wydania w terminie decyzji o odmowie jej udostępnienia, świadczy o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, do którego skierowano wniosek o jej udostępnienie. Również brak było jednoznacznej oceny żądań wniosków co do statusu żądanych informacji, stosownego pouczenia skarżącego o ich zakwalifikowaniu i konsekwencji w działaniu organu. Wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że informacja publiczna przetworzona jest informacją jakościowo nową, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej. Wytworzenie takiej informacji wymaga podjęcia przez podmiot zobowiązany określonego działania intelektualnego w odniesieniu do odpowiedniego zbioru znajdujących się w jego posiadaniu informacji i nadania skutkom tego działania cech informacji publicznej. Przetworzeniem informacji jest zebranie lub zsumowanie, często na podstawie różnych kryteriów, pojedynczych wiadomości znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Te pojedyncze wiadomości mogą być ze sobą w różny sposób powiązane i mogą występować w różnej formie. Przetworzenie jest równoznaczne z koniecznością odpowiedniego zestawienia informacji, samodzielnego ich zredagowania związanego z koniecznością przeprowadzenia przez zobowiązany podmiot czynności analitycznych. (por. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 202/12; wyrok NSA z dnia 26 listopada 2014 r. sygn.. akt I OSK 924/14). O informacji przetworzonej można mówić również wtedy, gdy wniosek o udostępnienie informacji obejmuje wprawdzie informacje proste będące w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, ale rozmiar i zakres żądanej informacji przesądza o tym, że w istocie mamy do czynienia z żądaniem informacji przetworzonej. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy utworzenie zbioru informacji prostych wymaga takiego nakładu środków i zaangażowania pracowników, które negatywnie wpływa na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na podmiot zobowiązany, a w szczególności wymaga analizowania całego zbioru posiadanych dokumentów w celu wybrania tylko tych, których oczekuje wnioskodawca (v. wyroki NSA: z dnia 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 977/11, publ.: LEX nr 1068557 z dnia 6 października 2011 r. sygn. akt I OSK 1199/11, publ.: LEX nr 1149133). Zatem jeśli taka sytuacja zachodziła w tej sprawie należało wezwać skarżącego do jednoznacznego wykazania interesu publicznego i dalszego właściwego procedowania w tym zakresie. Natomiast jeśli sytuacja taka nie zachodzi zdaniem organu należało dokonać właściwej czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził, że organ dopuścił się w przedmiotowej sprawie przewlekłości w swym działaniu.

Oceniając stan faktyczny sprawy w odniesieniu do przesłanek z art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd uznał, że stwierdzona przewlekłość nosi znamiona rażącego naruszenia prawa. Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., jest taki stan, w którym bez żadnej wątpliwości można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12). W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja zaistniała.

W konsekwencji zobowiązał organ do załatwienia wniosków skarżącego w terminie 14 dni o daty zwrotu akt z prawomocnym wyrokiem z uwagi na wielość wniosków i zakres ich żądań co czyniło niemożliwym ustalenie krótszego terminu.

Z uwagi na ilość wniosków i rozpiętość ich żądań oraz brak jakiegokolwiek uzasadnienia w zakresie żądanej w skardze kwoty grzywny tut. Sąd w tym zakresie skargę oddalił.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.