Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 80/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-09-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 43 ust. 6
journal: Dz.U. 1998 nr 64 poz 414
law: Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej - t.j.
article: art. 149 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Stebnicka, Sędziowie NSA Jan Paweł Tarno (spr.), Tomasz Zbrojewski, Protokolant Tomasz Zieliński, po rozpoznaniu w dniu 1 września 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 18 października 2004 r. sygn. akt II SA/Wr 1506/02 w sprawie ze skargi Doroty S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia 25 kwietnia 2002 r. (...) w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 18 października 2004 r., II SA/Wr 1506/02 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia 25 kwietnia 2002 r., (...) w przedmiocie zasiłku stałego i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w W. z dnia 25 lutego 2002 r., (...). W uzasadnieniu swego orzeczenia Sąd podzielił pogląd skarżącej Doroty S., że złożony przez nią w dniu 18 grudnia 2001 r. kolejny wniosek o zasiłek stały, obligował organ do przyznania tego świadczenia od stycznia 2002 r., a nie od 12 lutego 2002 r. /jak stanowiła zaskarżona decyzja/ - czyli od daty orzeczenia komisji lekarskiej, na którą skarżąca musiała się zgłosić wraz dzieckiem. Wniosek Doroty S. dotyczył bowiem kontynuacji wcześniej pobieranego świadczenia, przyznanego jej na okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2001 r. Stąd też powoływany przez organ przepis art. 43 ust. 6 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej /Dz.U. 1998 nr 64 poz. 414/, który stanowił, że świadczenie pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją /w tym przypadku - wraz z orzeczeniem o niepełnosprawności/ - miał zastosowanie jednorazowe, tylko wówczas gdy skarżąca po raz pierwszy rozpoczęła starania o przyznanie przedmiotowego zasiłku. Ponadto Sąd nie podzielił stanowiska organu odwoławczego, że postępowanie sądowe należało umorzyć z uwagi na treść art. 148 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej /Dz.U. nr 64 poz. 593/, zgodnie z którym z dniem wejścia w życie tej ustawy wygasają decyzje wydane na podstawie ustawy dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej. W ocenie Sądu nadal istniały podstawy prawne i faktyczne do merytorycznego rozpatrzenia sprawy pod kątem legalności decyzji na dzień ich wydania.

Skargą kasacyjną z dnia 9 grudnia 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławczego w O. zaskarżyło powyższy wyrok w całości, zarzucając mu:

1. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 43 ust. 6 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej /Dz.U. 1998 nr 64 poz. 414/, polegające na przyjęciu, że ma on zastosowanie jednorazowe, co oznacza, że wniosek strony złożony po raz pierwszy jest skuteczny przez cały okres kontynuacji wypłaty tego świadczenia, w sytuacji gdy kolejne orzeczenia o niepełnosprawności dziecka potwierdzają niepełnosprawność od tej samej daty początkowej, lecz na następne okresy, tj. na przesłance wynikającej z art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./,

2. naruszenie prawa procesowego przez błędną wykładnię art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej /Dz.U. nr 64 poz. 593/, polegające na przyjęciu, że fakt wygaśnięcia decyzji z mocy prawa nie stoi na przeszkodzie w jej uchyleniu przez Sąd, tj. na przesłance wynikającej z art. 174 pkt 2 ustawy o p.p.s.a.,

Wskazując na powyższe, SKO w O. wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie mogła zostać uwzględniona, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie są nietrafne.

W postępowaniu przed NSA prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu /art. 183 par. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./. NSA jako sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj naruszenia prawa zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu, jak i jego zakres.

Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez WSA w Opolu przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 43 ust. 6 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej /Dz.U. 1998 nr 64 poz. 414/ jest bezzasadny. Zgodnie z tym przepisem świadczenia pieniężne pomocy społecznej przyznawało się i wypłacało począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W omawianym przypadku wniosek taki został złożony przez Dorotę S. w dniu 18 grudnia 2001 r. i był to wniosek o przyznanie zasiłku począwszy od 1 stycznia 2002 r., kontynuującego wcześniej przyznane świadczenie, zaś orzeczenie o niepełnosprawności dziecka wnioskodawczyni zostało już przedłożone organowi we wcześniejszym postępowaniu, dotyczącym zasiłku stałego na rok 2001. W tej sytuacji należy uznać, że w sprawie nie miał zastosowania art. art. 43 ust. 6 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, ponieważ wniosek złożony przez Dorotę S. w grudniu 2001 r. nie wszczynał postępowania w nowej sprawie, lecz jedynie stanowił o kontynuacji postępowania z pierwotnego wniosku o przyznanie zasiłku stałego z powodu niepełnosprawności dziecka wnioskodawczyni.

Bezzasadny jest również drugi zarzut skargi kasacyjnej, dotyczący naruszenia prawa procesowego przez błędną wykładnię art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej /Dz.U. nr 64 poz. 593/, polegający na przyjęciu, że zaskarżona decyzja wygasła z mocy prawa, a wobec tego nie powinna być uchylona przez Sąd. Przede wszystkim podnieść należy, że zgodnie z art. 149 ust. 2 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym od 1 maja 2004 r. /Dz.U. nr 99 poz. 1001/ decyzje przyznające świadczenia na podstawie art. 16, 17, 18, 21 oraz 31 ust. 6-10 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej realizowało się według przepisów dotychczasowych aż do 31 grudnia 2004 r. Ponieważ przedmiotowa decyzja dotycząca zasiłku stałego miała swoje umocowanie w wymienionym art. 18 tej ustawy, można ją było uchylić w dniu 18 października 2004 r., w którym zapadł zaskarżony wyrok Sądu I instancji.

Z powyższych względów działając na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę kasacyjną należało oddalić.