Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SAB/Wr 44/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2013-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Dyrektor Szkoły
Treść wyniku: Zobowiązano do podjęcia czynności
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 6
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 2 ust. 2, art. 5 ust. 7, art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. d, art. 82, art. 90 ust. 2 i ust. 7
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: art. 25 par. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.) Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant st. asystent sędziego Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 28 marca 2013 r. sprawy ze skargi F. B. N. P. we W. na bezczynność Dyrektora Policealnej Szkoły C. N. i B. "Ż." we W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Dyrektora Policealnej Szkoły C. N. i B. "Ż." we W. do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 22 września 2011 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi zobowiązanemu prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że bezczynność Dyrektora Policealnej Szkoły C. N.i B. "Ż." we W. w rozpoznaniu wniosku skarżącego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. odstępuje od orzeczenia o wymierzeniu Dyrektorowi Policealnej Szkoły C.N. i B. "Ż." we W. grzywny; IV. zasądza od Dyrektora Policealnej Szkoły C. N.i B. "Ż." we W. na rzecz skarżącego kwotę 340 (słownie: trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Fundacja [...] pismem z dnia [...] października 2011 r. wniosła skargę na bezczynność Dyrektora Centrum Nauki i Biznesu "Ż." R. R. we W. Skarga została skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Organ przesłał ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Podała, że wnioskiem z dnia 22 września 2011 r. zwróciła się do Spółki o udzielenie informacji publicznej i w związku z nieudzieleniem informacji skierowała prośbę do Sądu o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie 14 dni i zasądzenie kosztów procesu.

W uzasadnieniu podała, że podmiot pozostaje bezczynny w załatwieniu sprawy o udzielenie informacji publicznej na wniosek złożony przez skarżącego, w dniu 22 września 2011 r. Do dnia wniesienia skargi, nie udostępnił żądanej informacji i taki stan rzeczy narusza art. 61 ust. 1 zd. 1 i ust. 2 Konstytucji RP.

Dołączony do skargi wniosek z dnia 22 września 2011 r. został skierowany do Dyrektora Centrum Nauki i Biznesu "Ż." R. R. [...], [...] W. i ma następującą treść: wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Fundacja [...] zwraca się o udostępnienie informacji publicznej poprzez:

1) przekazanie kserokopii dokumentów stanowiących o powołaniu w roku szkolnym 2010/2011 zespołu egzaminacyjnego oraz zespołów nadzorujących a także o powołaniu przedmiotowych zespołów organizacyjnych do przeprowadzenia i oceniania części wstępnej egzaminu maturalnego,

2) przekazanie kserokopii szkolnego harmonogramu przeprowadzenia części ustnej egzaminu maturalnego w roku szkolnym 2010/2011.

W odpowiedzi na skargę Centrum Nauki i Biznesu "Ż." spółka z o.o. w Ł. wniosła o odrzucenie skargi, podkreślając, że wskazany w skardze podmiot nie istnieje, a ponadto nie jest organem władzy publicznej, a spółką prawa handlowego nie ma obowiązku udzielania informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Skarżący zobowiązany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi do sprecyzowania organu, do którego został skierowany wniosek o udzielenie informacji publicznej oraz na którego bezczynność złożono skargę do Sądu – w piśmie z dnia 25 stycznia 2012 r. wyjaśnił że wniosek o udostępnienie informacji publicznej został złożony do Dyrektora Centrum Nauki i Biznesu "Ż." Oddział we W. Podniósł też zarzut niewłaściwości miejscowej Sądu Administracyjnego w Łodzi. Dodał, że skarga była kierowana do Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

Postanowieniem z dnia 14 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi sygn. akt II SAB. Łd 89/11 stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu.

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OZ 227/12 oddalił zażalenie na postanowienie Sądu I instancji.

W toku postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu skarżący ponownie wezwany do sprecyzowania nazwy organu, którego bezczynność zaskarżono stwierdził, w piśmie z dnia 30 czerwca 2012 r., że jest to Dyrektor Policealnej Szkoły Centrum Nauki i Biznesu "Ż." we W.

Takie oświadczenie skarżący złożył po zapoznaniu się z korespondencją z Centrum Nauki i Biznesu "Ż." w Ł., które twierdziło, że we W. spółka nie ma Oddziału, a tylko sekretariat, a ponadto po zapoznaniu się z odpisem z KRS, z dnia 31 sierpnia 2012 r.

W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu prawomocnym postanowieniem z dnia 16 października 2012 r. umorzył postępowanie sądowoadministracyjne odnośnie Centrum Nauki i Biznesu w Ł. Oddział we W. – na podstawie art. 101 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Tym samym stroną postępowania jest obecnie Dyrektor Policealnej Szkoły Centrum Nauki i Biznesu "Ż." we W. Skarżący bowiem decyduje jaki organ jest podmiotem jego skargi.

Dyrektor Policealnej Szkoły Centrum Nauki i Biznesu "Ż." po doręczeniu skargi wniósł o jej oddalenie.

Dyrektor Szkoły przyznał, że w dniu 22 września 2011 r. Fundacja [...] skierowała wniosek do Dyrektora Szkoły o udostępnienie informacji publicznej. Podniósł, że CNiB "Ż." Spółka z o.o. jako spółka prawa handlowego nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia 6 września 2001 r. Zarzucił, że wniosek został skierowany do niewłaściwego podmiotu. Stwierdził, że zobowiązanym do udzielenia informacji we wskazanym zakresie jest podmiot reprezentujący szkołę, czyli Centrum Nauki i Biznesu "Ż." Spółka z o.o. z Ł. Z uwagi na to, że jest ona podmiotem prawa handlowego przepisy ustawy o informacji publicznej jej nie dotyczą. Ponadto Spółka nie wykonuje zadań publicznych, zatem żądane przez skarżącego informacje nie mają charakteru informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W piśmiennictwie i orzecznictwie sądowo - administracyjnym przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął w sprawie żadnych czynności, albo wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył postępowania stosownym aktem administracyjnym lub nie podjął wymaganej czynności (por. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 86).

Istota sprawy sprowadza się do wyjaśnienia, czy żądanie objęte wnioskiem skarżącego z dnia 22 września 2011 r. – przekazania kserokopii dokumentów stanowiących o powołaniu w roku szkolnym 2010/2011 zespołu egzaminacyjnego oraz zespołów nadzorujących a także o powołaniu przedmiotowych zespołów egzaminacyjnych do przeprowadzania i oceniania części ustnej egzaminu maturalnego, przekazanie kserokopii szkolnego harmonogramu przeprowadzenia części ustnej egzaminu maturalnego w roku szkolnym 2010/2011 – jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz czy podmiot, do którego skierowano wniosek o udzielenie informacji, ostatecznie Dyrektor Policealnej Szkoły Centrum Nauki i Biznesu "Ż." we W. jest podmiotem zobowiązanym do jej udostępnienia. Ustalenie to jest niezbędne, aby stwierdzić, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej pozostaje w bezczynności.

Pojęcie informacji publicznej określono w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z tym przepisem informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności w sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. W orzecznictwie podkreśla się, że z uwagi na użycie niezbyt precyzyjnych sformułowań, przy ich wykładni należy kierować się treścią art. 61 Konstytucji RP, zgodnie z którym prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. W orzecznictwie sądowo – administracyjnym oraz w piśmiennictwie utrwalił się pogląd, zgodnie z którym informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w zakresie ich kompetencji (por. np. wyroki: NSA z dnia 30 października 2002r., II SA 181/02, WSA w Warszawie z dnia 29 października 2007r, II SAB/Wa 85/07, WSA w Kielcach z dnia 26 czerwca 2008r., II SAB/Ke 7/08, WSA w Krakowie z dnia 30 stycznia 2009r., II SAB Kr109/08, M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznej w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 28).

Policealna Szkoła Centrum Nauki i Biznesu "Ż." we W. – co wynika ze statutu tej szkoły jest prowadzona przez Centrum Nauki i Biznesu "Ż." Spółka z o.o. ul. [...] w Ł. Nadzór pedagogiczny nad szkołą pełni D. Kurator Oświaty (§ 1 pkt 6 i 7). Szkoła realizuje cele i zadania określone w ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty oraz przepisach wydanych na jej podstawie, koncentrując się na prowadzeniu działalności edukacyjnej (§ 2 statutu). Z powyższego wynika, że szkoła, o której mowa w sprawie jest szkołą niepubliczną – prowadzoną przez podmiot prawa handlowego spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością.

W ocenie Sądu fakt, iż prowadzi ją wyżej wymieniony podmiot nie przekreśla oceny, że informacja dotycząca szkoły może mieć charakter informacji publicznej.

Kształcenie i oświata stanowią wykonywanie zadań publicznych, nawet wówczas, gdy je realizują szkoły niepubliczne. Powyższe wynika z art. 70 Konstytucji RP, który stanowi między innymi, że każdy ma prawo do nauki. Nauka do 18 roku życia jest obowiązkowa. Rodzice mają wolność wyboru dla swoich dzieci szkół innych niż publiczne. Warunki zakładania i działalność szkół niepublicznych oraz udział władz publicznych w ich finansowaniu, a także zasady nadzoru pedagogicznego nad szkołami i zakładami wychowawczymi określa ustawa (ust. 1, 2, 3). Władze publiczne zapewniają obywatelom powszechny i równy dostęp do wykształcenia (ust. 4).

Art. 82 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) stanowi, że osoby prawne i fizyczne mogą zakładać szkoły i placówki niepubliczne po uzyskaniu wpisu do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego obowiązaną do prowadzenia odpowiedniego typu publicznych szkół i placówek.

Według Sądu zapis ten znajduje uzasadnienie w preambule ustawy o systemie oświaty, która mówi, że oświata w Rzeczypospolitej Polskiej stanowi wspólne dobro całego społeczeństwa; kieruje się zasadami zawartymi w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także wskazaniami zawartymi w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, Międzynarodowym Pakcie Praw Obywatelskich i Politycznych oraz Konwencie Praw Dziecka.

Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o systemie oświaty system oświaty obejmuje szkoły ponadgimnazjalne, między innymi publiczne i niepubliczne szkoły policealne o okresie nauczania nie dłuższym niż 2,5 roku, których ukończenie umożliwia osobom posiadającym wykształcenie średnie uzyskanie dyplomu, potwierdzającego kwalifikacje zawodowe po zdaniu egzaminu (art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. d ustawy o systemie oświaty).

Ponadto w myśl art. 90 ust. 2 ustawy o systemie oświaty niepubliczne szkoły ponadgimnazjalne o uprawnieniach szkół publicznych otrzymują dotacje z budżetu powiatu co oznacza, że szkoła dysponuje majątkiem publicznym.

Powyższe okoliczności dają podstawę do uznania, że żądana informacja jest informacją publiczną, dotyczy bowiem spraw z zakresu oświaty, egzaminów maturalnych przeprowadzanych w szkołach.

Powyższe rozważania znajdują oparcie w tezach do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2011 r. w sprawie I OSK 1630/11 zgodnie z którym oświatę oraz kształcenie należy zaliczyć do zadań publicznych nawet wtedy, gdy są one wykonywane przez szkoły niepubliczne. Podmioty reprezentujące szkoły niepubliczne o uprawnieniach szkoły publicznej są obowiązane do udostępnienia informacji publicznych w zakresie dotyczącym wykonywania przez te szkoły zadań publicznych.

Dalsza kwestia dotyczy odpowiedzi na pytanie, czy podmiot który został wskazany przez skarżącego, Dyrektor Policealnej Szkoły Centrum Nauki i Biznesu "Ż." we W. jest podmiotem właściwym w sprawie jej udostępnienia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wskazanej szkoły twierdzi, że takim podmiotem jest Centrum Nauki i Biznesu "Ż." Spółka z o.o. w Ł. jako organ prowadzący, reprezentujący szkołę.

W ocenie Sądu twierdzenia te w świetle § 5 statutu szkoły nie są uzasadnione. Powołany paragraf stanowi bowiem, że Dyrektor Szkoły kieruje działalnością szkoły i reprezentuje ją na zewnątrz. Do zadań organu prowadzącego szkołę zgodnie z art. 5 ust. 7 ustawy o systemie oświaty należy podejmowanie decyzji w istotnych sprawach szkoły. Przykładowe sprawy należące do właściwości tego organu określa § 3 statutu. Są to sprawy dotyczące funkcjonowania szkoły jako jednostki, między innymi zatwierdzanie budżetu, ustalanie wysokości czesnego, decydowanie o wysokości wynagrodzenia nauczycieli i wysokości czesnego, decydowanie o likwidacji szkoły. Natomiast zadania Dyrektora Szkoły wymienione przykładowo w § 5 statutu dotyczą organizacji szkoły, jej funkcjonowania w ramach wyznaczonych przez organ prowadzący.

Zgodnie z art. 25 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. zdolność sądową mają także inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.

Zgodnie z art. 90 ust. 7 ustawy o systemie oświaty zwolnienia z podatku i opłat, o którym mowa w art. 81 stosuje się również do niepublicznych szkół (...) na podstawie art. 90 ust. 8 niepubliczna szkoła ponadgimnazjalna prowadząca kwalifikacyjne kursy zawodowe otrzymuje dotacje z budżetu powiatu o ile spełnia warunki wymienione w tym przepisie.

Podkreślić należy jeszcze jedną okoliczność – wniosek o udzielenie informacji publicznej z dnia 22 września 2011 r. skarżący zaadresował: Dyrektor Centrum Nauki i Biznesu "Ż." R.-R., W. Widnieje na nim pieczątka o treści: Wpłynęło dnia 22.09.2011 rok Sekretariat "Ż." (k. 24 akt sądowych). Ewentualne wątpliwości Sądu czy wskazany ostatecznie podmiot – Policealna Szkoła Centrum Nauki i Biznesu "Ż." we W. otrzymał powyższe pismo zostały usunięte przez samą stronę, która w odpowiedzi na skargę przyznała, że Fundacja [...] skierowała do Dyrektora Policealnej Szkoły Centrum Nauki i Biznesu "Ż." we W. wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Brak jest jednak danych w jakiej dacie to nastąpiło. Niewątpliwie z odpowiedzi na skargę wynika, że pismo skarżącego było w posiadaniu organu od dnia 16 października 2012 r. i do dnia wydania wyroku nie zostało załatwione. Ten fakt upoważnia do stwierdzenia, że zaistniała bezczynność, wniosek bowiem nie został rozpoznany w terminie określonym w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie został też wnioskodawca powiadomiony o ewentualnych opóźnieniach, o których stanowi ust. 2 tegoż przepisu.

Powyższe daje podstawę do zobowiązania szkoły po myśli art. 149 p.p.s.a. do rozpoznania wniosku.

Okoliczności powyższe nie dają jednak podstaw do uznania, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i nałożenia na organ grzywny.

Dodatkowo zauważyć należy, że skargę na bezczynność skarżący podmiot ostatecznie skierował do Dyrektora Centrum Nauki i Biznesu "Ż." Oddział we W. Nastąpiło to pismem z dnia 25 stycznia 2012 r. (k. 39 akt) po wezwaniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który to pismem z dnia 18 stycznia 2012 r. wezwał skarżącego do sprecyzowania organu, do którego został skierowany wniosek o udzielenie informacji publicznej, oraz na którego bezczynność złożono skargę.

W tym miejscu należy podnieść, że wniosek został skierowany podobnie jak skarga do Wrocławia, nie wymieniono w nim jako podmiot, który ma udzielić informację – szkołę.

Sprecyzowanie przez skarżącego strony postępowania stanowiło dla WSA w Łodzi i Naczelny Sąd Administracyjny podstawę do uznania WSA w Łodzi jako Sądu niewłaściwego i skierowanie sprawy do rozpoznania jako właściwemu, WSA we Wrocławiu.

Jak wynika przede wszystkim z KRS Spółka Centrum Nauki i Biznesu "Ż." oraz pism wyjaśniających, Spółki ta nie posiada oddziału w.

Skarga została skierowana przeciwko podmiotowi, który nie istnieje a tym samym nie posiada zdolności sądowej ani procesowej.

Cofnięcie skargi wobec tego podmiotu – dało podstawę do umorzenia postępowania (postanowienie z dnia 16 października 2012 r.) a jednocześnie wskazanie Policealnej Szkoły Centrum Nauki Biznesu "Ż." do uruchomienia procedury wobec tego podmiotu.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak wyżej, o kosztach sądowych na podstawie art. 200 p.p.s.a.