Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2294/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędziowie sędzia WSA Jakub Pinkowski (spr.),, asesor WSA Artur Kot, Protokolant Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2006 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...].03.2006 r. o nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), po rozpatrzeniu wniosku A. R., dalej zwanej Skarżącą, wyrażonego w piśmie z dnia 16 stycznia 2006 r., odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy, wskazując, że nie zostały spełnione przesłanki umorzenia należności określone w art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U. Nr 137, poz. 887 z późn. zm., dalej uosus).

Pismem z dnia 22 marca 2006 r. Skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie należności z tytułu składek, wskazując tytułem uzasadnienia, że utrzymuje się z renty rodzinnej w wysokości 706, 54 zł oraz zasiłku rodzinnego w kwocie 526 zł. Łącznie zatem jej dochód wynosi 1.232, 54 zł, a ma na utrzymaniu dwie córki, które obie są uczennicami. Wyjaśniła, że ustalenie organu I instancji, iż osiąga dochód z tytułu zatrudnienia w firmie L. nie było trafne, ponieważ pracowała na podstawie umowy o dzieło i musiała z tego zajęcia zrezygnować z uwago na wysokie koszta osiągnięcia przychodu. Wyjaśniła, że nie jest w stanie na bieżąco regulować opłat za mieszkanie, ponieważ koszt utrzymania domu w wysokości łącznie ok. 600 zł oraz wydatki na utrzymanie rodziny przekraczają osiągane przez nią dochody. Zaległości w opłacaniu czynszu przekraczają 1.000 zł. Nadto Skarżąca wskazała, że z uwagi na wiek oraz wykształcenie nie ma szans na znalezienie stałej pracy, a tym samym widoków na polepszenie sytuacji materialnej.

Decyzją z dnia [...] maja 2006 r. - wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej Kpa) w związku z art. 83 ust. 4 uosus w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 1 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 150, poz. 1248) – utrzymał w mocy decyzję ZUS z dnia [...] marca 2006 r. o nr 5/2006. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Prezes ZUS wskazał, że istniejące po stronie Skarżącej zadłużenie powstało w wyniku nieuregulowania składek powstałych z tytułu prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Prezes ZUS wskazał nadto, iż Skarżąca zalega z opłatą składek za pracownika w części finansowanej przez ubezpieczonych w kwocie 1.381,72 zł oraz ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 413,71 zł.

Prezes ZUS podniósł, że w toku postępowania ustalono, że Skarżąca utrzymuje się wraz z córkami z renty rodzinnej po zmarłym mężu w kwocie 669,50 zł" zasiłków rodzinnych na dwoje dzieci po 43,00 zł na dziecko, dodatku z tytułu samotnego wychowywania po 220,00 zł na jedno dziecko oraz zaznaczył, że wynagrodzenie z tytułu umowy o dzieło w zakładzie L. w wysokości 607,00 zł odnosiło się do okresu od 9 do 24 lutego 2006r. Nadto ustalono na podstawie załączonego przez Skarżącą zeznania podatkowego za rok 2005, że uzyskała ona nadpłatę w podatku dochodowym w wysokości 915,60 zł. W ocenie organu porównanie przychodów Skarżącej z ponoszonymi przez nią kosztami utrzymania rodziny i domu wskazuje, że Skarżąca nie wykazała, aby jej trudna sytuacja majątkowa miała charakter stały i pogłębiała się, a tylko te przesłanki przemawiałyby za umorzeniem należności z uwagi na ubóstwo i zagrożenie egzystencji rodziny w myśl art. 28 uosus oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. (Dz. U. z 2003r., Nr 141, poz. 1365, dalej rozporządzenie).

Prezes ZUS podkreślił, że w myśl art. 28 uosus podstawową przesłanką umożliwiającą rozpatrzenie wniosku o umorzenie należności jest ich całkowita nieściągalność. Wyjątek od tej reguły stanowi art. 28 ust. 3a powołanej wyżej ustawy, który określa, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek, tj. osób opłacających składkę "za siebie", mogą być umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, jeżeli przemawia za tym ważny interes zobowiązanego. W tym przypadku – podkreślił Prezes ZUS - na zobowiązanym ciąży obowiązek wykazania i przedstawienia dowodów świadczących o jego trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej umożliwiającej uregulowanie składek. W świetle powołanych przepisów - zaznaczył Prezes ZUS - trudna sytuacja życiowa oraz brak środków na pokrycie zadłużenia wobec ZUS nie przesądza o pozytywnym rozstrzygnięciu wniosku. Nadto wobec Skarżącej wszczęto postępowanie egzekucyjne i zajęto jej wierzytelności w Urzędzie Skarbowym w E.. Oznacza to, skonkludował Prezes ZUS, że prowadzona egzekucja jest skuteczna i tym samym brak jest podstawowej przesłanki umorzenia, tj., całkowitej nieściągalności należności.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie powyższej decyzji Prezesa ZUS, zarzucając organowi rażące naruszenie prawa materialnego, tj. § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż do zaistniałego stanu faktycznego nie można zastosować tego przepisu. Tymczasem jest zdaniem Skarżącej oczywiste, iż opłacenie przez nią należności z tytułu składek pozbawiłoby ją i jej rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Organ nie uwzględnił także kolejnej przesłanki umorzenia, tj. przewlekłej choroby Skarżącej. Nadto zdaniem Skarżącej organ rażąco naruszył art. 24 ust. 5 uosus w brzmieniu obowiązującym w dniu powstania obowiązku odprowadzenia przedmiotowych składek na rzecz ZUS, ponieważ powinien był uwzględnić, że doszło do przedawnienia należności. Wynika to jej zdaniem z treści art. 24 ust. 5 uosus w brzmieniu obowiązującym w dniu powstania obowiązku odprowadzenia przedmiotowych składek na rzecz ZUS, zgodnie z którym należności z tytułu składek ulegały przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia, po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Zdaniem Skarżącej przepisy prawa materialnego, mające zastosowanie do danego stanu faktycznego, stosuje się w brzmieniu obowiązującym w chwili zdarzenia, a zatem do jej sprawy zastosowanie ma art. 24 ust. 5 uosus w brzmieniu obowiązującym w chwili powstawania obowiązku uiszczenia poszczególnych składek. Tym samym, ponieważ upłynęło 5 lat od chwili, w którym składki stały się wymagalne, uległy one przedawnieniu.

Skarżąca stwierdziła także, że wobec poczynionych w sprawie ustaleń odnośnie jej sytuacji materialnej całkowicie nieuzasadnione są twierdzenia Prezesa ZUS, iż nie wykazał ona, aby jej sytuacja majątkowa miała charakter stały. Skarżąca w swoim wniosku wykazała bowiem, iż jedynym źródłem utrzymania jej i jej rodziny jest renta rodzinna w wysokości 669, 50 zł, zasiłki rodzinne na dwoje dzieci po 43,00 zł na dziecko, oraz dodatek z tytułu samotnego wychowywania po 220 zł na każde dziecko. Dodatkowo Skarżąca wskazała, że samotnie wychowuje dwójkę dzieci, a jej mąż popełnił samobójstwo w czerwcu 2001 r., pozostawiając po sobie ogromne długi. Samobójstwo męża, obowiązek utrzymania i wychowania dzieci oraz mnogość wierzycieli stały się bezpośrednią przyczyną załamania nerwowego Skarżącej, która doprowadziła do jej hospitalizacji. Skarżąca przypomniała, że do chwili obecnej wymaga pomocy specjalisty.

Za całkowicie bezpodstawne Skarżąca uznała twierdzenie organu, iż uzyskuje ona wynagrodzenie z tytułu umowy o dzieło w zakładzie L., albowiem jej współpraca z tą firmą trwała krótko a uzyskany w ten sposób dochód wyniósł zaledwie 607,00 zł. Całkowicie niezrozumiały dla Skarżącej jest fakt, iż Prezes ZUS nie uwzględnił, że choroba uniemożliwia jej podjęcie zatrudnienia i znalezienie stałego źródła dochodu.

Skarżąca zaznaczyła także, iż zaskarżona decyzja mieści się w zakresie szeroko rozumianego uznania administracyjnego, jednakże podniosła, że jej sprawa została potraktowana całkowicie dowolnie. Zgodnie bowiem z poglądami doktryny uznanie administracyjne to szczególna forma wykonywania przepisów prawa, polegająca na tym, że nie ustawodawca, ale organ stosujący prawo ma uwzględnić indywidualne warunki każdego wypadku, których stwierdzenie jest możliwe tylko na tym stopniu, by móc wydać decyzję zgodną z wolą ustawodawcy. Nie ulega wątpliwości, iż ratio legis wprowadzenia w powołanym powyżej rozporządzeniu instytucji umarzania należności z tytułu nieopłaconych składek na rzecz ZUIS, była ochrona egzystencji rodzin osób zobowiązanych. Zdaniem Skarżącej w jej sprawie ZUS całkowicie zignorował trudną sytuację, w jakiej znajduje się znalazła jej rodzina.

W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o jej oddalenie, powtarzając co do zasady argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji, a nadto wskazał, że decyzja w sprawie domowy umorzenia należności ma charakter uznaniowy, co oznacza, że udzielenie tego rodzaju ulgi jest prawem, a nie obowiązkiem organu. Umarzanie należności z tytułu składek ma charakter wyjątkowy, gdyż zasadą jest ich regulowanie, a nie zwalnianie płatników z tego obowiązku. Przepisy art. 24 ust. 2 i 4 uosus nakładają na ZUS obowiązek dochodzenia niezapłaconych składek w trybie egzekucji przez okres 10 lat, przez który to czas organ rentowy ma obowiązek podejmowania wszelkich czynności zmierzających do wyegzekwowania zadłużenia.

Odnosząc się do zarzutu przedawnienia należności z tytułu składek Prezes ZUS wyjaśnił, iż zgodnie z art. 24 ust. 5 uosus w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002 r. należności z tytułu składek ulegały przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Przerwanie biegu przedawnienia powoduje m.in. każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia należności, jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik. Prezes ZUS przypomniał, że organ rentowy w dniu [...] marca 2002 r. skierował do Skarżącej wezwanie do omówienia sposobu uregulowania zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek w okresie prowadzenia działalności gospodarczej, co przerwało bieg przedawnienia należności z tytułu składek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; dalej ppsa), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ppsa, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w tym zakresie należy stwierdzić, że odpowiada ona prawu

Jak wynika z akt sprawy zaskarżona decyzja dotyczy należności Skarżącej z tytułu składek:

- na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres od marca do grudnia 1999r, od lutego do sierpnia 2000 r. oraz od listopada 2000 r. do kwietnia 2001r. w łącznej kwocie 22.032,83 zł;

- na Fundusz Pracy za okres od maja 1999 r. do sierpnia 2000 r. oraz od listopada 2000 r. do kwietnia 2001 r. w łącznej kwocie 1.335.13 zł;

- na Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych za okres marca do grudnia 1999r.,od lutego do sierpnia 2000 r. oraz od listopada 2000 r. do kwietnia 2001r. w łącznej kwocie 4.027.72 zł.

Oznacza to, że do stycznia 2003 r., kiedy to ustawodawca wydłużył termin przedawnienia należności do lat 10, w stosunku do żadnej z należności Skarżącej nie upłynął przewidziany w art. 24 ust. 5 uosus (w brzmieniu obowiązującym m.in. w latach 1999 – 2001, kiedy to składki Skarżącej stały się wymagalne) pięcioletni termin przedawnienia. Ponieważ ustawa z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 241 , poz. 2074, ze zm.), na mocy której zmiana ta została wprowadzona, nie przewidywała żadnych regulacji przejściowych, to milczenie ustawodawcy w tym względzie uznać należy za założenie bezpośredniego stosowania nowego prawa. Nie oznacza to naruszenia zasady lex retro non agit (prawo nie działa wstecz), ponieważ przedmiotowe regulacje weszły w życie w chwili, gdy należności Skarżącej nie uległy jeszcze przedawnieniu.

Także Trybunał Konstytucyjny uznał, że fakt, iż w jakimś zakresie ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie co do kwestii intertemporalnej (stosowania ustawy do sytuacji zapoczątkowanych przed jej wejściem w życie) nie oznacza istnienia luki w prawie. Ustawodawca nie regulując wyraźnie kwestii intertemporalnej, otwiera drogę do tego, aby w danej sytuacji stosować zasadę tempus regit actum (czas wyznacza podstawę działania). Oznacza to, że mimo braku wyraźnej regulacji w tym względzie, kwestia intertemporalna i tak będzie rozstrzygnięta, tyle, że na korzyść zasady bezpośredniego stosowania ustawy nowej, od momentu wejścia jej w życie, do stosunków nowo powstających i tych, które trwając w momencie wejścia w życie ustawy - nawiązały się wcześniej (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 maja 2004 r. w/s SK 39/03; OTK ZU Nr 5/A/2004, s. 561).

Należy zatem uznać, że nowy termin przedawnienia ma zastosowanie do należności, które stały się wymagalne przed dniem 1 stycznia 2003 r., a tym samym zarzuty Skarżącej, że doszło do przedawnienia jej należności, są chybione (por. także wyr. SN z dnia 5 kwietnia 2005 r. w/s I UK 233/04, OSNP 2006/1-2/27).

Przed przejściem do oceny kolejnych zarzutów przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 28 ust. 1 uosus należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład z uwzględnieniem ust. 2-4. Ust. 2 tego artykułu jednoznacznie określa, iż należności te mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, chyba, że zachodzi sytuacja określona w art. 28 ust. 3a, który otwiera możliwość uwzględnienia innych przesłanek umorzenia jednakże wyłącznie w odniesieniu do ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia. W przypadku tym należności, ale wyłącznie z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Niezależnie jednak, czy chodzi o kwestię umorzenia należności z tytułu składek, czy także – w przypadku ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami - o kwestię umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ustawodawca, używając zwrotu "mogą być umorzone" przesądził, że decyzja Zakładu ma charakter uznaniowy, a to oznacza, że organ ten przy ustalonym stanie faktycznym ma możliwość wyboru jednego spośród kilku wariantów rozstrzygnięć. O tym, czy składki powinny być umorzone czy też nie, rozstrzyga nie Sąd, lecz ZUS, który może - ale nie musi - je umorzyć. Zakład ma możliwość, ale nie ma obowiązku umorzenia należności nawet w razie spełnienia przesłanek określonych w art. 28 ust. 2 uosus lub w rozporządzeniu - tj. w razie stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek albo gdy zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny.

Pamiętać także trzeba, że w przypadku, gdy ustawodawca daje organowi możliwość rozstrzygnięcia sprawy na zasadzie uznania, sądowa kontrola jego decyzji obejmuje jedynie samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, a nie rozstrzygnięcie będące wynikiem dokonania wyboru, o którym była mowa wyżej. Nie zwalnia to jednak Sądu z obowiązku oceny, czy spełnione zostały przesłanki umorzenia. Mimo iż pogląd ten został wyrażony przez Sąd Najwyższy na gruncie prawa podatkowego (por. wyrok z 8 listopada 1996 roku w/s III RN 24/96), to zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie pozostaje on aktualny także w odniesieniu do problematyki umarzania składek na ZUS na gruncie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Uznanie administracyjne nie oznacza jednak, na co słusznie zwraca uwagę Skarżąca w skardze, swobody decyzji dla organu administracji i - jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 czerwca 2003 roku w/s III SA 3118/01 (POP 2004/4/77) - ograniczone jest dyrektywami wyboru sformułowanymi tak w ustawie, jak i przytoczonym rozporządzeniu. O ile art. 28 ust. 2 uosus takich dyrektyw nie zawiera w ogóle, uzależniając prawo do umorzenia jedynie od stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, to art. 28 ust. 3a uosus dopuszcza możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Wytyczne, którymi powinien się kierować organ podejmując decyzję w tym zakresie, precyzuje rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz.U. nr 141, poz. 365; powoływanego dalej jako rozporządzenie z 31 lipca 2003 r.), którego § 3 stanowi, że zaległe składki mogą być umorzone, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych lub, że ze względu na poniesione w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia straty materialne opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności. Przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, która pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności jest trzecią przesłanką wymienioną w przytoczonym rozporządzeniu.

Pojęcia użyte w powołanym przepisie są nieostre, co wymaga ich szczególnie wnikliwej oceny w świetle okoliczności konkretnej sprawy. Ocena ta musi być dokonana w oparciu o obiektywne kryteria, zgodnie z powszechnie akceptowaną hierarchią wartości. Konieczne jest, aby znalazła ona należyte odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji. Prawidłowe i zgodne z wymogami określonymi w art. 107 § 3 Kpa uzasadnienie jest szczególnie ważne przy decyzjach wydawanych w oparciu o uznanie administracyjne, a zwłaszcza przy decyzjach negatywnych. W takich sytuacjach uzasadnienie powinno szczegółowo wskazywać przyczyny, dla których organ nie zastosował instytucji umorzenia istniejącej zaległości. Organ powinien rozważyć szczegółowo kwestie istnienia bądź nieistnienia w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności uzasadniających skorzystanie z omawianej instytucji oraz ewentualnie okoliczności uzasadniające zakres jej zastosowania. Brak prawidłowego uzasadnienia takiej decyzji uniemożliwia bowiem jej właściwą kontrolę ze strony sądu. Pogląd taki wyrażał Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie, tak na gruncie przepisów Ordynacji podatkowej (por. wyżej przytoczony wyrok z dnia 25 czerwca 2003 roku w/s III SA 3118/01) jak i na gruncie Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej Kpa). I tak w wyroku z dnia 7 stycznia 2003 roku w/s I SA 1320/01 (LEX nr 137809) NSA podkreślił, iż zgodnie z przepisem art. 107 § 3 Kpa organ administracji jest obowiązany podać w uzasadnieniu faktycznym decyzji m.in. dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Dopełnienie tego obowiązku nabiera szczególnej wagi wówczas, gdy organ administracji działa w granicach uznania administracyjnego. Ze względu na możliwy do podniesienia zarzut niewłaściwego korzystania z uznania administracyjnego, obowiązki w zakresie uzasadnienia decyzji są większe wobec organu orzekającego w ramach uznania administracyjnego aniżeli w przypadku orzekania w ramach ustawowego związania.

Oceniając sprawę pod tym kątem wskazać należy, że organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił niezbędny dla rozstrzygnięcia wniosku Skarżącej materiał dowodowy. Prezes Zakładu, uznając że sytuacja Skarżącej jest trudna, wykazał jednocześnie, że prowadzona egzekucja jest skuteczna. Zdaniem Sądu organ w sposób uzasadniony przyjął, że osiągane przez Skarżącą stałe dochody nie pozwalają uznać, że spłata należności może zagrozić bytowi jej rodziny, tym bardziej, że ustawowe regulacje egzekucji administracyjnej zakładają ograniczenia w prowadzeniu egzekucji w stosunku do należności otrzymywanych przez Skarżącą i przewidują daleko posuniętą ochronę dłużnika. Zdaniem Sądu Prezes ZUS zasadnie przyjął, że sytuacja materialna Skarżącej jest względnie ustabilizowana. O ile bowiem otrzymywała ona jeszcze w latach 2001 – 2004 zasiłki celowe z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w E., to już w roku 2005 i 2006 (do momentu wydania decyzji) z pomocy takiej nie korzystała. Nie można się także zgodzić z tezą Skarżącej, aby Prezes ZUS był obowiązany uwzględnić w swojej decyzji fakty, które - jak śmierć małżonka Skarżącej bądź jej hospitalizacja - miały miejsce wiele lat przed wydaniem decyzji. Nie można także uznać zarzutu Skarżącej odnośnie jej choroby. Jak wynika z zebranego materiału choroba nie przeszkadzała Skarżącej w podjęciu zatrudnienia w firmie L. i nie choroba – na co Skarżąca sama wskazała – była powodem zaniechania pracy.

Podkreślenia jednak wymaga, iż każda zmiana okoliczności faktycznych, w szczególności sytuacji majątkowej, rodzinnej lub zdrowotnej osoby zobowiązanej, może być zawsze podstawą do ponownego wystąpienia z ponownym wnioskiem o umorzenie zaległości, bowiem odmowa ich umorzenia nie stwarza sytuacji powagi rzeczy osądzonej i - jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 lutego 2000 roku w/s III SA 398-399/99 - zobowiązany do uiszczenia zaległości może występować o jej umorzenie tak długo, jak długo zaległość ta istnieje, zwłaszcza zaś jeśli jego sytuacja ulegnie pogorszeniu. Aczkolwiek pogląd ten wypowiedziano w oparciu o przepisy ustawy – ordynacja podatkowa, to jednak jest on w pełni aktualny także na gruncie ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ppsa skargę jako nieuzasadnioną oddalił.