Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2216/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art.70 par.6 pkt 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Anna Wesołowska, Sędziowie Sędzia WSA Marek Krawczak (sprawozdawca), Sędzia WSA Waldemar Śledzik, Protokolant referent stażysta Marika Krawczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2012 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz J. K. kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w P., będący jednocześnie organem egzekucyjnym, prowadził postępowanie egzekucyjne wobec J. K. (dalej "Skarżący" lub "Strona") na podstawie tytułów wykonawczych:

- nr [...] za marzec 2004 r.

- nr [...] za kwiecień 2004 r. oraz maj 2004 r., oraz

- nr [...] za czerwiec 2004 r.

Podstawą wystawienia powyższych tytułów były decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] września 2009 r. nr [...] i nr [...], w których określono zobowiązanie podatkowe Skarżącego z tytułu podatku od towarów i usługa za marzec – czerwiec 2004 r. utrzymane w mocy decyzjami Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] oraz [...].

Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. [...] grudnia 2009 r. wystawił zawiadomienie nr [...] o zajęciu rachunku bankowego Skarżącego w K. S.A., które w dniu [...] grudnia 2009 r. zostało doręczone do banku. W odpowiedzi na zajęcie, bank poinformował w dniu [...] grudnia 2009 r., że rachunek podany w zajęciu został zablokowany, jednakże brak jest na nim środków umożliwiających realizację roszczenia.

Powyższe zawiadomienie o zajęciu wraz z wystawionymi tytułami wykonawczymi doręczono Skarżącemu w sposób zastępczy w dniu [...] stycznia 2010 r.

Pismem z [...] stycznia 2010 r. Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł zarzuty w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, wnioskując o umorzenie postępowania egzekucyjnego w trybie art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, z późn. zm.) - dalej "u.p.e.a.", Skarżący podniósł w tym piśmie, że postępowanie egzekucyjne prowadzone jest na podstawie wadliwych tytułów wykonawczych, gdyż naruszają one art. 54 § 1 pkt 6,7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60, z późn. zm.) dalej: "O.p.", odnoszący się do okoliczności mających wpływ na naliczanie odsetek od zaległości - w tytułach nie uwzględniono przerw w ich naliczaniu. Ponadto podniósł, że pozbawiony został prawa czynnego udziału w tym postępowaniu, z uwagi na to, że nie doręczono mu tytułów wykonawczych ani innych dokumentów związanych z podejmowanymi czynnościami egzekucyjnymi, co pozbawiło go możliwości wniesienia w określonym terminie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. [...] maja 2010 r. wystawił zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia z dnia [...] grudnia 2009 r., z uwagi na skuteczną realizację zajęcia rachunku bankowego oraz uwzględnienie przerw w naliczaniu odsetek od zaległości podatkowej. W rezultacie do realizacji pozostał tytułu wykonawczy nr SM [...] z kwotą należności głównej 8 162,00 zł oraz [...] z kwotą należności głównej 1 944,60 zł. Tytuł wykonawczy nr [...] został zrealizowany w całości.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r., po rozpatrzeniu zarzutów Skarżącego z dnia [...] stycznia 2010 r. umorzył na podstawie art. 33 pkt 10 u.p.e.a. przedmiotowe postępowanie egzekucyjne, uznając za zasadny zarzut błędnego naliczenia w tytułach wykonawczych o nr [...], [...] oraz [...] kwoty odsetek, z uwagi na nieuwzględnienie przerw w ich naliczaniu. W związku z tym, w dniu [...] czerwca 2010 r. organ egzekucyjny wystawił również zawiadomienie o uchyleniu dokonanego zajęcia z dnia [...] grudnia 2009 r.

Pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P., w którego uzasadnieniu podał, iż nie zgadza się z podstawą prawną wydanego rozstrzygnięcia i wnosi o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez powołanie właściwej podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego tj. art. 33 pkt 1 lub art. 59 § 1 lub 2 u.p.e.a. oraz o rozpoznanie sprawy w trybie samokontroli przez organ I instancji na podstawie art. 132 § 1 k.p.a. Pełnomocnik Skarżącego stwierdził, iż pomiędzy wniesieniem zarzutów, a doręczeniem zaskarżonego postanowienia zaistniały okoliczności, które organ I instancji winien był przy rozpoznaniu sprawy uwzględnić z urzędu, wskazujące na to, iż zaległość podatkowa Skarżącego objęta postępowaniem egzekucyjnym uległa przedawnieniu. Stwierdzono przy tym, iż zastosowany środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku bankowego nie przerwał biegu terminu przedawnienia zaległości oraz nie nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Natomiast przedawnienie zobowiązania podatkowego wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] maja 2010 r. o umorzeniu sprawy karnej skarbowej prowadzonej w stosunku do Skarżącego.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wystawił w dniu [...] czerwca 2010 r. w stosunku do Skarżącego na podstawie decyzji określających zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za okres: marzec – czerwiec 2004 r. tytuł wykonawczy o nr [...]obejmujący podatek od towarów i usług za 05.2004 r. oraz tytuł nr [...]obejmujący podatek od towarów i usług za czerwiec 2004 r. Wskutek doręczenia Skarzącemu zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego wraz z odpisami w/w tytułów wykonawczych Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wszczął na ich podstawie postępowanie egzekucyjne.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r Urząd Skarbowy w P. wszczął dochodzenie w stosunku do Skarżącego w sprawie podania nieprawdy w złożonych deklaracjach VAT-7 za okres: grudzień 2003 r., styczeń – czerwiec 2004 r poprzez zawyżenie naliczonego podatku VAT (tj. o przestępstwo określone w 56 § 2 w zw. z art 6 § 2 kodeksu karnego skarbowego). Postanowieniem z dnia [...].05.2010 r., sygn. akt [...], Sad Rejonowy Wydział [...] w P. umorzył postępowanie karne skarbowe prowadzone wobec Skarżącego powołując w uzasadnieniu art. 44 § 1 oraz § 5 kodeksu karnego skarbowego stwierdzając, że z uwagi na to, iż bieg przedawnienia przestępstwa rozpoczął się z końcem 2004 r. należało uznać, iż przedawniło się ono [...] grudnia 2009 r., zaś do tego dnia nie wszczęto postępowania przeciwko sprawcy, gdyż w dniu [...] grudnia 2009 r. wszczęto jedynie postępowanie w sprawie, zarzuty natomiast przedstawiono oskarżonemu w dniu [...] marca 2010 r. Powyższe postanowienie Sądu doręczono Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w P. w dniu [...] maja 2010 r.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r., po wniesieniu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego zażalenia na w/w postanowienie Sąd uznał zażalenie za bezskuteczne i odmówił jego przyjęcia z powodu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Wobec bezskuteczności w/w zażalenia postanowienie z dnia [...] maja 2010 r. sygn. akt [...] zostało uznane za prawomocne z dniem [...] maja 2010 r.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie w I instancji, stwierdzając, iż wniosek Skarżącego błędnie rozpoznano w trybie zarzutów z art. 33 u.p.e.a., pomimo, iż prawidłowo podlegał rozpoznaniu w trybie art. 59 tej ustawy.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. rozpoznał ponownie wniosek Skarżącego z [...] stycznia 2010 r. i postanowieniem z [...] listopada 2010 r. na podstawie art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], [...], [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny stwierdził, iż zasadny jest zarzut braku uwzględnienia w tytułach wykonawczych przerw w naliczaniu odsetek od zaległości. Ponadto organ I instancji stwierdził, iż przedmiotowe tytuły wykonawcze doręczono Skarżącemu w trybie zastępczym, oraz że zobowiązanie podatkowe objęte tytułami nie uległo przedawnieniu.

Na powyższe postanowienie Skarżący pismem z dnia [...] grudnia 2010 r. wniósł zażalenie wnosząc o jego zmianę poprzez uznanie umorzenia postępowania egzekucyjnego ze względu na przedawnienie zobowiązania podatkowego w dniu [...] grudnia 2009 r., jak również o rozpoznanie sprawy w trybie tzw. samokontroli przez organ egzekucyjny I instancji na podstawie art. 132 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu przedmiotowego zażaleniu pełnomocnik Skarżącego w oparciu o szeroką argumentację dowodził, iż zobowiązanie podatkowe objęte przedmiotowymi tytułami wykonawczymi uległo przedawnieniu, twierdząc, że środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku bankowego Skarżącego nie spowodował przerwania biegu terminu przedawnienia, jako iż nie był zastosowany do dnia[...] grudnia 2009 r., nie nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia w związku z wszczęciem postępowania karnego skarbowego wobec Skarżącego, przedawnienie zobowiązania podatkowego wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] maja .2010 r. o umorzeniu wobec Skarżącego postępowania karnego skarbowego i organ egzekucyjny z urzędu winien uwzględnić treść w/w orzeczenia sądu karnego przyjmując tym samym, iż nastąpiło przedawnienie należności podatkowej.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z [...] maja 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu po przytoczeniu treści art. 59 § 1 oraz § 3 u.p.e.a. uznał, że organ pierwszej instancji przyjął prawidłową podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego w zaskarżonym postanowieniu, bowiem prawidłowo stwierdził, że zarzut dotyczący nieprawidłowej kwoty odsetek określonej w wystawionych tytułach wykonawczych z uwagi na nieuwzgolędnienie przerw w ich naliczaniu jest zasadny.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, powołując się na treść art. 54 § 1 pkt 7 O.p., że odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Mając na uwadze powyższe wskazał, że tytuł wykonawczy nr [...] obejmował zaległości podatkowe za marzec 2004 r., zaś tytuł nr [...] zaległości podatkowe za kwiecień i maj 2004 r. Obydwa w/w tytuły wystawiono na podstawie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. określającej zobowiązanie podatkowe Skarżącego z dnia [...] września 2009 r., której doręczenie Strona potwierdziła w dniu [...]października 2009 r. W wystawionych tytułach nie wykazano przerw w naliczaniu odsetek. Natomiast z decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2009 r. utrzymującej w mocy powyższą decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P.wynika, iż w dniu [...] lipca 2009 r. doręczono Skarżacemu postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego za okres: styczeń - maj 2004r.

Organ drugiej instancji uznał w związku z powyższym, że w odniesieniu do zobowiązania podatkowego objętego tytułami wykonawczymi o nr [...] oraz nr [...] za okres: marzec – maj 2004 r. pomiędzy wszczęciem postępowania podatkowego (21.07.2009 r.), a doręczeniem decyzji organu pierwszej instancji (27.10.2009 r.) upłynęło więcej niż 3 miesiące, wobec czego zgodnie z w/w art. 54 § 1 pkt O.p. nie nalicza się za ten okres odsetek od zaległości podatkowej. Natomiast kwota odsetek wykazana w w/w tytułach wykonawczych winna być określona z uwzględnieniem przerw w ich naliczaniu w okresie od[...]lipca 2009 r. do[...]października 2009 r.

Organ drugiej instancji dodał ponadto, że tytuł wykonawczy nr [...] wystawiono na podstawie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] września 2009 r. określającej zobowiązanie podatkowe za czerwiec 2004 r. doręczonej Skarżącemu w dniu [...] października 2009 r. i zgodnie z art. 54 § 1 pkt 6 O.p. obowiązującym do dnia 1 stycznia 2009 r. - odsetek od zaległości nie nalicza się za okres od dnia wszczęcia kontroli podatkowej do dnia doręczenia decyzji w sprawie, która była przedmiotem kontroli podatkowej, jeżeli postępowanie podatkowe nie zostało wszczęte w terminie 3 miesięcy od dnia zakończenia kontroli. Zdaniem organuu podatkowego ww. przepis znajduje zastosowanie w przedmiotowej sprawie na mocy art. 6 ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2008 nr 209 poz. 1318) zmieniającej art. 54 ordynacji podatkowej z dniem 1 stycznia 2009 r., który to przepis stanowi, iż do postępowania podatkowego w sprawie, która była przedmiotem kontroli podatkowej zakończonej przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Organ wskazał, że z ustaleń w niniejszej sprawie wynika, iż w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres: czerwiec 2004 r. kontrola podatkowa została przeprowadzona u podatnika w dniach [...] oraz [...] grudnia 2008 r., wszczęcie postępowania podatkowego nastąpiło w dniu [...] marca 2009 r. (tj. z datą doręczenia Skarżącemu postanowienia z dnia [...] marca 2009 r. o wszczęciu postępowania podatkowego), zaś doręczenie Skarżącemu decyzji podatkowej nastąpiło w dniu [...] października 2009 r. W związku z powyższym organ uznał, że spełniona została przesłanka określona w art. 54 § 1 pkt 6, z uwagi na to, że postępowanie podatkowe nie zostało wszczęte w terminie 3 miesięcy od dnia zakończenia kontroli podatkowej. Oznacza to, że od zaległości podatkowej za czerwiec 2004 r. nie należało naliczać odsetek w okresie od dnia [...] grudnia 2008 r. (wszczęcie kontroli podatkowej) do dnia [...] października 2009 r. (doręczenie decyzji podatkowej), co winno być uwzględnione w tytule wykonawczym nr [...].

Następnie organ odwoławczy wskazał, że w zaskarżonym postanowieniu organu pierwszej instancji organ ten odniósł się do podniesionego przez Stronę argumentu braku doręczenia Skarżącemu odpisów tytułów wykonawczych uznając, iż zostały one doręczone w sposób zastępczy wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego, co uznać należy, iż nastąpiło w dniu [...] stycznia 2010 r.

Organ odwoławczy odnosząc się do podniesionego w zażaleniu zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego z upływem [...] grudnia 2009 r. uznał go za niezasdny. Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził, że stanowisko w zakresie przedawnienia zaległości podatkowej Skarżącego z tytułu podatku od towarów i usług za okres: maj – czerwiec 2004 r. zajął w ostatecznym postanowieniu z dnia [...] grudnia 2010 r., w którym stwierdził, że bieg terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania podatkowego Skarżącego nie upłynął z końcem 2009 r., ponieważ został zawieszony z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe tj. z dniem [...] listopada 2009 r., co miało miejsce na 41 dni przed upływem 5 - letniego terminu przedawnienia tego zobowiązania. Organ uznał, że stosownie do art. 70 § 7 pkt 1 O.p., termin przedawnienia zaczął biec dalej od dnia [...] czerwca 2010 r. tj. od dnia następującego po dniu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe ([...] maja 2010 r.). Zatem po doliczeniu czasu pozostałego do upływu 5 - letniego ustawowego terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego (wskazane 41 dni) - termin ten upłynąłby nie wcześniej niż z dniem [...] lipca 2010 r. Natomiast w związku z wystawieniem w dniu [...] czerwca 2010 r. tytułów wykonawczych o nr [...] oraz nr [...] obejmujących zobowiązanie podatkowe Skarżącego z tytułu podatku od towarów i usług za okres: 5 czerwca 2004 r. i skutecznym zastosowaniem wobec Skarżącego w dniu [...] czerwca 2010 r. środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego w K. S.A., o czym został on zawiadomiony - bieg terminu przedawnienia, zgodnie z art. 70 § 4 O.p. został przerwany i zaczął biec na nowo od dnia [...] czerwca 2010 r.

Pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie zarzucając mu naruszenie przepisów:

- art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie,

- art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez niezastosowanie,

- art. 70 § 6 pkt 1 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie (niewłaściwą interpretację),

- art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa - poprzez niewłaściwe zastosowanie - podczas, gdy organ II instancji powinien był zastosować art. 138 § 1 pkt 2 kpa.

W związku z powyższym Skarżacy wniósł o:

- uchylenie zaskarżonego postanowienia organu II instancji,

- uchylenie postanowienia organu I instancji oraz

- o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Na poparcie zarzutów pełnomocnik Skarżącego powtórzył argumentację zawartą w zażaleniu, która miała wykazać, iż nastąpiło przedawnienie zobowiązania, a więc podstawą umorzenia postępowania winien być art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Skarżący wskazał, że organ podatkowy błędnie interpretując art. 70 § 6 pkt 1 O.p. jako podstawę umorzenia uznał art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Zdaniem Skarżącego organ odwoławczy dokonując prawidłowej wykładni przepisów powinien uchylić postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i umorzyć postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zdaniem organów stosownie do art. 70 § 6 pkt 1 O.p. termin przedawnienia zobowiązania podatkowego został zawieszony w dniu [...] listopada 2009 r. i zaczął biec dalej od [...] czerwca 2010 r. Zdaniem Organu pierwszej i drugiej instancji nie było podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego ze względu na jego przedawnienie. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nastąpiło już z dniem wszczęcia postępowania karnego skarbowego w sprawie (in rem), co wynika literalnie z treści art. 70 § 6 pkt 1 O.p., a pogląd ten potwierdzony został w doktrynie i orzecznictwie.

Skarżący podnosi, iż art. 70 § 6 pkt 1 O.p. należy interpretować w taki sposób, że zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego należy liczyć od dnia przedstawienia konkretnych zarzutów a nie od daty wszczęcia postępowania "w sprawie". Zdaniem Skarżącego w rozpatrywanej sprawie nie nastąpiło skuteczne zawieszenie biegu terminu przedawnienia w związku z wszczęciem postępowania karnoskarbowego, gdyż przedstawienie zarzutów Skarżącemu nastąpiło w dniu [...] marca 2010 r., w okresie, gdy zobowiązanie uległo przedawnieniu.

Sąd zauważa, że Trybunał Konstytucyjny, wyrokiem z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie o sygn. akt P 30/11 orzekł, że art. 70 § 6 pkt 1 O.p. w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy – O.p. oraz o zmianie niektórych innych ustaw w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 ustawy – O.p., jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji RP.

Termin przedawnienia zobowiązań podatkowych wynosi 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Jedną z przyczyn zawieszenia biegu tego terminu jest wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe. Skutek ten następuje z mocy prawa z chwilą wydania postanowienia o wszczęciu śledztwa lub dochodzenia w sprawie (in rem), o którym podatnik nie jest informowany. W związku z tym nie wie on o zaistnieniu przesłanki zawieszenia biegu przedawnienia. Powstaje wówczas stan niepewności co do sytuacji prawnej podatnika, który nie wie, czy jego zobowiązanie podatkowe wygasło. O tym, że toczy się przeciwko niemu postępowanie karne skarbowe, podatnik dowiaduje się dopiero z chwilą wydania postanowienia o przedstawieniu mu zarzutów (w fazie postępowania in personam), co może być bardzo rozciągnięte w czasie. Może też w ogóle się o tym nie dowiedzieć, jeśli postępowanie zakończy się na etapie "w sprawie", co następuje, gdy nie ma uzasadnionego podejrzenia, że przestępstwo popełniła konkretna osoba. Zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i prawa wymaga, by podatnik nie tkwił w stanie niepewności przez bliżej nieokreślony czas. Art. 70 § 6 pkt 1 O.p., w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem 5-letniego terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1 O.p., narusza zasadę ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, gdyż o zmianie swojej sytuacji faktycznej i prawnej podatnik dowiaduje się po tym, jak ta zmiana już nastąpiła. Nie oznacza to, że postępowanie w sprawie karnej skarbowej powinno być jawne dla podatnika, w szczególności, że powinien być on zawiadamiany o wszczęciu postępowania in rem. Naruszenie zasady ochrony zaufania do państwa i prawa polega na tym, że ze zdarzeniem, o którym podatnik nie jest informowany, ustawodawca wiąże niekorzystne dla niego skutki prawne w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, skutkiem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności przepisu stanowiącego podstawę prawną rozstrzygnięcia organu jest powinność uchylenia takiego rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny był, w świetle art. 178 Konstytucji RP, uprawniony do odmowy zastosowania wymienionego przepisu art. 70 § 6 pkt 1 O.p. jako niezgodnego z Konstytucją, w rozpatrywanej sprawie.

Ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor Izby Skarbowej w W. nie zastosuje przepisu art. 70 § 6 pkt 1 O.p. wobec oceny prawnej o niekonstytucyjności tego przepisu.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.