Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1331/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 183, 177, 141 par 4, 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art 3 ust 1 i 3 pkt 3 i 13, 34 ust 1
journal: Dz.U. 2007 nr 39 poz 251
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Protokolant asystent sędziego Anna Dziosa-Płudowska po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej D. W. i M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Wr 465/08 w sprawie ze skargi D. W. i M. W na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów w postaci wraku autobusu oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 19 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Wr 465/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę D. W. i M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów w postaci wraku autobusu.

W uzasadnieniu stanowiska Sąd ten przedstawił następujące okoliczności faktyczne i prawne.

Decyzją z dnia [...] 2008 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] 2008 r.), na podstawie art. 34 i 70 pkt 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (t.j. Dz.U. z 2007 r., nr 39, poz. 251 ze zm., dalej uoo bądź ustawa o odpadach) Burmistrz Gminy [...] (dalej Burmistrz) nakazał D. i M. W. (dalej skarżący): 1) usunięcie odpadu w postaci wraku autobusu z działki nr [...] w [...], stanowiącej własność Spółdzielni Mieszkaniowo [...] w [...], 2) przekazanie odpadu do [...] przy ul. [...] w [...] lub innej stacji demontażu posiadającej stosowne zezwolenie, 3) przedłożenie do wglądu dokumentów potwierdzających przekazanie odpadu uprawnionej do jego odbioru firmie, w terminie 3 tygodni od dnia otrzymania decyzji.

Wskazane rozstrzygnięcie podjęto w postępowaniu administracyjnym wszczętym z urzędu zawiadomieniem z 27 listopada 2007 r., po uzyskaniu informacji od mieszkańców Wspólnot Mieszkaniowych w [...] (dalej Wspólnoty Mieszkaniowe) z 12 listopada 2007 r. i Prezesa Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej [...] (dalej Spółdzielnia) z 15 listopada 2007 r. Burmistrz dnia 12 grudnia 2007 r. przeprowadził rozprawę administracyjną z udziałem stron postępowania. W rozprawie uczestniczyli D. i M. W. i S. S. – Prezes Spółdzielni; obecnych było 22 mieszkańców Wspólnot Mieszkaniowych. W czasie rozprawy ustalono na podstawie kopii wypisu z księgi wieczystej złożonej przez Prezesa Spółdzielni do akt sprawy, że właścicielem działki nr [...] w [...] jest Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w [...]. Na części tej działki, będącej drogą wewnętrzną, stoi wrak autobusu. D. i M. W. oświadczyli, że: autobus jest ich własnością, jest niesprawny od 1999 r., stał wcześniej w innej części działki nr [...], a na obecnym miejscu stoi od 2004 r. D. W. oświadczyła, że nie ma dokumentów rejestracji i ubezpieczenia autobusu, skradzionych z autobusu. Zgodziła się z opinią, że autobus jest wrakiem, lecz winą za jego stan obarcza Prezesa Spółdzielni i mieszkańców osiedla, i że nie pozwoli go usunąć do czasu zapłaty 30 000 zł za jego zniszczenie. Na podstawie dokonanych ustaleń Burmistrz ustalił, że wrak autobusu stanowi odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 uoo, którego posiadaczami, w myśl art. 3 ust. 1 pkt 13 uoo są D. i M. W. Burmistrz przyjął, że działka [...] w obrębie [...] nie jest miejscem przeznaczonym do składowania lub magazynowania odpadów.

Po otrzymaniu decyzji z [...] 2008 r. D. W. złożyła w Urzędzie Miejskim w [...] w dniu 22 stycznia 2008 r. wniosek o uzupełnienie akt sprawy przez S. S. lub przez Urząd Miejski w [...] aktem notarialnym stwierdzającym, że S. S. jest właścicielem działki nr [...]; wypisem i wyrysem z mapy geodezyjnej z 1960 r. i aktualną mapą geodezyjną z podziałem działki nr [...] w [...] na działki nr 1 do 150, i żądała ustalenia, kto przed pięciu laty wyciągnął autobus i zniszczył ich dorobek życia.

Rozpoznając odwołanie D. i M. W. od decyzji z [...] 2008 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] (dalej SKO bądź Kolegium), na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, decyzją z dnia [...] 2008 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] 2008 r.), nie znajdując podstaw, ani prawnych możliwości uwzględnienia odwołania: I. utrzymało w mocy nakazy decyzji organu pierwszej instancji wymienione w pkt 1-3 jej osnowy; II. uchyliło zaskarżoną decyzję w części wyznaczającej termin wykonania ww nakazów i orzekając w tym zakresie co do istoty sprawy, nałożyło na D. i M. W. obowiązek wykonania ww nakazów w terminie 3 tygodni od dnia doręczenia im decyzji Kolegium.

Przedstawiając szczegółowe motywy podjętego rozstrzygnięcia Kolegium wyjaśniło, że nie można było uznać za zasadne zarzutów naruszenia przez organ pierwszej instancji zasad postępowania administracyjnego lub niezgodności postępowania według wymogów art. 7, 8, 9 i innych kpa, skoro organ ten zebrał należycie dowody z udziałem stron i przeprowadził rozprawę administracyjną, zachowując inne niezbędne wymogi postępowania w sprawie usunięcia wraku autobusu (odpadu). Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, że przedmiotem sprawy nie jest rewizja podziału działki nr 91 na działki nr 1-150, ani rozgraniczenia od działek nr [...], dokonane już w 2003 r., dlatego Burmistrz nie miał obowiązku gromadzenia w postępowaniu map geodezyjnych, aktów notarialnych lub innych dokumentów. Kolegium uznało, że według danych Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w [...], wrak ów jest pojazdem marki Jelcz, model PR 110, zarejestrowanym 8 lipca 1996 r. pod nr rejestracji [...] na M. W. i J. W., zamieszkałych [...] w gminie [...]. M. W. złożył wprawdzie dnia 15 stycznia 1999 r. oświadczenie, że dnia 31 grudnia 1998 r. zbył autobus na rzecz M. W. zamieszkałej w [...] przy ul. [...], lecz nie został on przerejestrowany na nabywcę. W ewidencji pojazdów figuruje jako zarejestrowany na dotychczasowych właścicieli. Kolegium przyjęło, że zebrane dowody i oświadczenia małżonków W. na rozprawie i w dniu zaznajomienia się z aktami sprawy I instancji dowodzą, że wrak autobusu jest ich własnością, wycofanym od 1998 r. z eksploatacji, a zatem odpadem w rozumieniu art. 3 ust. 1 uoo. Pozbycie się wyeksploatowanego pojazdu jest obowiązkiem właściciela i może nastąpić w myśl art. 18 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. nr 25, poz. 202 ze zm.) wyłącznie przez przekazanie go przedsiębiorcy prowadzącemu stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów. Na podstawie zapisu księgi wieczystej Kolegium przyjęło, że miejsce ustawienia wraka autobusu nie jest ogródkiem przydomowym odwołujących się, jak podnieśli w odwołaniu, a z innych dowodów wynika, że jest on drogą wewnętrzną na osiedlu mieszkaniowym. SKO wyjaśniło, że ani Burmistrz, ani Kolegium nie mogą w przedmiotowej sprawie dochodzić, gdzie na tej działce stał wcześniej wrak autobusu, ani czy i kto go stamtąd usunął. Było to przedmiotem postępowania prowadzonego przez Policję pod nadzorem Prokuratury. Wrak autobusu stoi obecnie na działce nr [...] obręb [...], stanowiącej własność Spółdzielni Mieszkaniowej [...], wpisanej do księgi wieczystej w Sądzie Rejonowym IV Wydział Ksiąg Wieczystych w [...] pod nr [...] . Świadczy o tym wypis z ksiąg wieczystych uzyskany dnia 21 czerwca 2007 r., okazany na rozprawie administracyjnej dnia 12 grudnia 2007 r., którego kopię dołączono do akt sprawy. Odnosząc się do dalszych zarzutów odwołujących się, Kolegium wyjaśniło, że Burmistrz nie mógł domagać się przedstawienia dokumentu o prawie własności działki S. S., bo nie jest to działka stanowiąca jego własność. Spółdzielnia miała prawo domagać się usunięcia z ich gruntu wraka autobusu, który - jak piszą mieszkańcy - tarasuje drogę dojazdową (przeciwpożarową), utrudnia wywóz nieczystości stałych i dowóz opału, a także stwarza zagrożenia przez wycieki olejów, smarów, płynów hydraulicznych i zagrożenia dla dzieci. Kolegium nie jest kompetentne do rozpatrywania skarg powszechnych na postępowanie pracowników zatrudnionych w gminach. Skargi powszechne mogą być w myśl przepisów Działu VIII Kpa (art. 223 i 229 kpa) kierowane do przełożonych pracowników gmin, a na burmistrza lub do rady gminy. Do Burmistrza Gminy [...] mogło być kierowane żądanie wyłączenia pracownika organu z postępowania w sprawie. Nieuwzględnienie tego wniosku podlega kontroli w toku instancji. Kolegium nie stwierdziło, by organ I instancji naruszył przepisy o wyłączeniach (art. 24 i nast. kpa). Odnosząc się do żądania "odsunięcia od orzekania prezesa SKO [...] (...) i wszystkich pracowników SKO" Kolegium nie widzi podstaw do wyłączenia jego pracowników.

Skargę na powyższą decyzję złożyli D. i M. W. zarzucając w niej m.in. naruszenie ich prawa materialnego i prawa własności. Skarżący uważają, że "decyzja SKO powinna być uchylona, zmieniona i nakazany doprowadzenia do stanu pierwotnego nasz majątek". Analogicznie jak w odwołaniu, skarżący nawiązali do zarzutów fikcyjności Spółdzielni Mieszkaniowej, fałszowania dokumentów, zarzutów nadużyć w gospodarce gruntami i budynkami, popełnionych przez imiennie wskazane osoby, radnych Rady Gminy w [...] i powinowatych pracownika Prokuratury Powiatowej, Burmistrza w [...] i Starostę Powiatowego z udziałem Komendy Powiatowej Policji w [...].

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze - uznając zarzuty skargi na bezzasadne - w całości podtrzymało stanowisko przedstawione i uzasadnione w decyzji z [...] 2008 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, powołując art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa), oddalił skargę.

Sąd I instancji uzasadniając rozstrzygnięcie wskazał, że kontrola zgodności z prawem ostatecznej decyzji administracyjnej dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania tej decyzji. Z powyższego wynika, że Sąd nie jest uprawniony do dokonywania ustaleń faktycznych i to zarówno co do okoliczności zaistniałych po wydaniu decyzji jak i takich, które wystąpiły przed jej wydaniem. Postępowanie dowodowe - o czym świadczy art. 106 § 3 ppsa - ma bardzo wąski i w zasadzie wyjątkowy charakter, ograniczony wyłącznie do uzupełniającego dowodu z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Stąd zarówno wniosek skarżących o przeprowadzenie dowodu z zawnioskowanych dokumentów, jak i wniosek o zobowiązanie S. S. do przedstawienia dokumentu o prawie własności działki, nie mogły zostać uwzględnione.

Podstawę prawną kontrolowanej decyzji i poprzedzającej ją decyzji stanowiły art. 34 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 3 pkt 13 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach ([j.t.] Dz. U. z "2010 r., nr 185, poz. 1243" [winno być "2007 r., nr 39, poz. 251"] ze zm., dalej uoo). Organy obu instancji rozstrzygając sprawę, dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, prowadziły postępowanie w zgodzie z przepisami wskazanej wyżej ustawy i ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ([j.t.] Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), a w oparciu o poczynione ustalenia sformułowały prawidłowe wnioski i zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania lub magazynowania, wskazując sposób wykonania tej decyzji (art. 34 ust. 1 uoo). Przepisy ustawy zawierają definicję legalną pojęcia "posiadacza odpadów". Zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 13 uoo "posiadaczem odpadów" jest każdy, kto faktycznie włada odpadami (wytwórca odpadów, inna osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna), z wyłączeniem prowadzącego działalność w zakresie transportu odpadów. W rozpoznawanej sprawie jest bezspornym, co sami przyznali skarżący, że wrak autobusu marki Jelcz, model PR 110, jest ich własnością.

Do zastosowania środka nadzorczego w postaci decyzji nakazującej usuniecie odpadów wymagane jest ustalenie następujących okoliczności:

1. istnienia odpadów,

2. składowania tych odpadów w miejscu nieprzeznaczonym do składowania i magazynowania odpadów,

3. podmiotu zobowiązanego do usunięcia nielegalnie składowanych odpadów.

Wskazane okoliczności mają charakter relewantny dla odpowiedzialności z art. 34 uoo.

W ustalonych okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie budził zastrzeżeń fakt składowania odpadów na działce nr [...] w [...], stanowiącej własność Spółdzielni Mieszkaniowej [...]. Z ustaleń poczynionych przez Burmistrza wynika, że miejsce ustawienia wraka autobusu jest drogą wewnętrzną na osiedlu mieszkaniowym. Przedmiotowa nieruchomość nie jest zatem przeznaczona do składowania lub magazynowania odpadów, jak prawidłowo ustaliły organy.

Nałożenie obowiązku usunięcia tych odpadów przez skarżących było w pełni zgodne z art. 34 uoo, gdyż w świetle prawa są oni posiadaczami odpadów. Treść tego przepisu jest jasna, gdyż stanowi on podstawę do nakazania posiadaczowi odpadów obowiązku usunięcia ich z miejsc nieprzeznaczonych do składowania lub magazynowania. Skoro zgodnie z obowiązującym prawem skarżący zostali uznani za posiadacza takich odpadów, to nałożenie na nich odpowiedniego obowiązku było całkowicie zgodne z obowiązującym prawem.

Ustalenie terminu wykonania obowiązku jest, zgodnie z poglądami prezentowanymi w literaturze przedmiotu, które skład orzekający w niniejszej sprawie podziela, traktowane jako element rozstrzygnięcia o sposobie wykonania decyzji. Taki pogląd pojawia się również w orzecznictwie (wyrok WSA II SA/Wr 274/08). Decyzja wydana na podstawie art. 34 uoo podlega wykonaniu w postępowaniu egzekucyjnym według przepisów o egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym. Ponieważ jest to obowiązek o charakterze niepieniężnym, przeto stosuje się środki egzekucyjne przewidziane dla takich obowiązków, a praktycznie wchodzi w rachubę grzywna w celu przymuszenia lub wykonanie zastępcze. Nieustalenie terminu wykonania obowiązku w decyzji, może skutkować tym, że decyzja będzie podlegała wykonaniu w trybie postępowania egzekucyjnego, nawet niezwłocznie po tym jak decyzja nakładająca obowiązek stanie się ostateczna. Termin ustalony w decyzji winien być tak długi, by dobrowolne zrealizowanie obowiązku było możliwe.

Bez wpływu na legalność kwestionowanego rozstrzygnięcia pozostają dalsze argumenty skargi odnoszące się do rewizji podziału działki nr [...]na działki nr [...] do [...] oraz rozgraniczenia działek nr [...] w 2003 r. Stan prawny działek jest ustalony i zapisany w księgach wieczystych, a treść wpisów jest wiążąca dla organów administracji publicznej. Dlatego - wbrew odmiennej opinii skarżących - Zastępca Burmistrza nie miał obowiązku, ani prawa gromadzić map geodezyjnych, aktów notarialnych lub innych dokumentów, w postępowaniu w sprawie wydania nakazu usunięcia wraku autobusu. Tym samym, nie było podstaw do żądania uzupełniania postępowania odwoławczego Kolegium o wypisy lub wyrysy z map geodezyjnych z 1960 r. i map aktualnych lub akty notarialne.

Sąd I instancji podzielił w pełni stanowisko Kolegium, w którym organ odwoławczy wskazuje, że ani Zastępca Burmistrza, ani Kolegium nie są uprawnione do badania, czy, kto, kiedy i skąd wyciągnął autobus lub czy go zniszczył. Należało to do właściwości Policji lub Prokuratury Rejonowej w [...], które - jak z odwołania wynikało - prowadziły postępowanie w tych sprawach.

Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie wywiedli D. i M. W., reprezentowani przed adwokat A. K., zaskarżając ów wyrok w całości, wskazali na naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 ppsa) przez błędną wykładnię:

- art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach przez błędne przyjęcie, że niesprawny technicznie autobus marki Jelcz model PR 110 jest odpadem w rozumieniu art. 3 ust. 1 "niesprawny technicznie)", a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie tego przepisu;

- art. 3 ust. 1 ww. ustawy w zw. z załącznikiem nr 1 do niej przez błąd wykładni pojęcia odpadu, a polegający na oderwaniu się od treści załącznika nr 1;

oraz prawa procesowego - 141 § 4 ppsa przez niedostateczne wyjaśnienie podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia.

W toku postępowania ze skargi kasacyjnej, skarżący kasacyjnie złożyli obszerne pisma z dnia: 4 listopada 2013 r., 8 listopada 2013 r., 9 listopada 2013 r. i 12 listopada 2013 r. wraz z załącznikami.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej ppsa), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).

W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.

Skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 ppsa, jednakże podniesiony w niej zarzut naruszenia przepisu postępowania stanowi pochodną zarzutów naruszenia prawa materialnego, stąd ocena zarzutów odnoszących się do naruszeń prawa materialnego, determinowała ocenę zarzutu procesowego. W skardze kasacyjnej nie postawiono zarzutów dotyczących prawidłowości ustalenia stanu faktycznego, stąd stan faktyczny aprobowany przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, był dla Naczelnego Sądu Administracyjnego wiążący.

Skargę kasacyjną wnosi się do sądu w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem (art. 177 § 1 ppsa). Podstawy skargi kasacyjnej muszą być wskazane w skardze kasacyjnej w momencie wniesienia jej do sądu, a uzupełnione mogą być jedynie w terminie przewidzianym do wniesienia tej skargi. Późniejsze zgłoszenie nowych zrzutów jest nieskuteczne - dopuszczalne jest jedynie późniejsze przytaczanie nowego uzasadnienia wcześniej zgłoszonych zarzutów (wyrok NSA z 9.11.2007 r., I OSK 1521/06, akceptowane przez J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012 s. 479, uw. 5). Z tej przyczyny zarzuty podniesione w powołanych pismach skarżących kasacyjnie, złożonych w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, nie mogły być rozpoznane w niniejszym postępowaniu.

Naczelny Sąd Administracyjny kontrolował sprawę w zakresie zarzutów kasacji, mając na uwadze to, że sąd orzeka wedle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu (J. P. Tarno – op. cit. s. 343-344 uw. 1).

Zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach okazał się nieusprawiedliwiony. W szczególności zarzut ów skonstruowany został niestarannie – autor skargi kasacyjnej dokonał zbędnego powtórzenia słów "niesprawny technicznie)" bez jakiejkolwiek potrzeby procesowej. W skardze kasacyjnej nie przywołano żadnego Dziennika Ustaw – w szczególności nie wskazano jednolitego tekstu ustawy o odpadach z daty wydania zaskarżonej decyzji, będącego wzorcem kontroli zaskarżonej decyzji. Organy I i II instancji prawidłowo przywołały ustawę z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach w brzmieniu j.t. Dz. U. z 2007 r., nr 39, poz. 251 ze zm., gdy tymczasem Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku omyłkowo wskazał, że podstawą prawną kontrolowanej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji "Prezydenta Miasta" [winno być "Burmistrza Gminy [...]"] stanowiły przepisy art. 34 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 3 pkt 13 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, omyłkowo przywołując "(Dz. U. z 2010 r., nr 185, poz. 1243 ze zm.)", zamiast prawidłowo przywołanego w obu decyzjach "([j.t.] Dz. U. z 2007 r., nr 39, poz. 251 ze zm.)", przy czym zmiany obowiązujące w dacie wydania obu decyzji wynikały z Dz. U. z 2007 r., nr 88, poz. 587 i z 2005 r., nr 175, poz. 1462). Jednakże uchybienia Sądu I instancji w tej materii nie miały wpływu na wynik sprawy.

Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, nie wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku żadnej z kategorii (Q1-Q16) odpadów, wymienionych w załączniku nr 1 do ustawy o odpadach, nie stanowiło naruszenia prawa materialnego. Definicję materialnoprawną odpadów zawiera art. 3 ust. 1 uoo, zgodnie z którą odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany. Definicja ta jest zgodna z uregulowaniami prawa europejskiego i wzorcami przyjętymi w prawie międzynarodowym (J. Jerzmański w: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach. Komentarz, Wrocław 2002, s. 51-54, cz. II uw. 1-3). Zgodnie z poglądami doktryny i orzecznictwa, odpad jest takim rodzajem materii, która nie zanieczyszcza środowiska, stanowiąc dlań potencjalne zagrożenie. Odpad powstaje z chwilą, gdy faktycznie władający przedmiotem, nie znajduje dlań zastosowania, przy czym obojętne jest, czy odpad taki znajdzie w przyszłości zastosowanie. O tym, czy dany przedmiot staje się odpadem, przesądza ocena zachowania wytwórcy odpadu. Załącznik nr 1 określa kategorie odpadów (w doktrynie podkreśla się, że jest to nazwa nieadekwatna i myląca). Wskazuje się, że zawiera listę przykładów wobec których domniemywa się, że są odpadami. Kategorie odpadów zawierają przykłady substancji lub przedmiotów, posiadających cechy uzasadniające domniemanie chęci lub obowiązku pozbycia się ich. Dołączanie do ustawy załączników jest przejawem specjalnej techniki tworzenia aktów prawnych. Tego rodzaju przepisy samodzielnie nie zawierają żadnej normy prawnej, a ich wykładni należy dokonywać łącznie z przepisem odsyłającym (J. Jerzmański – op. cit. s. 63 cz. II uw. 7; s. 487).

Pod rządem ustawy o odpadach, począwszy od jej wejścia w życie, aż do dnia 11 marca 2010 r. włącznie (zatem w okresie, w którym wydano zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą), niesporne było, że opadem w rozumieniu art. 3 ust. 1 uoo i jednocześnie odpadem komunalnym w rozumieniu art. 3 ust. 3 pkt 4 uoo, były pojazdy wycofane z eksploatacji. Dopiero z dniem 12 marca 2010 r. weszło w życie nowe brzmienie punktu 4 ustępu 3 artykułu 3 ustawy o odpadach, w brzmieniu nadanym artykułem 1 punktem 2 literą a ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. nr 28, poz. 145, dalej nowelizacja styczniowa), które wyłączyło z definicji odpadów komunalnych pojazdy wycofane z eksploatacji. Postępowanie z pojazdami wycofanymi z eksploatacji (jako odpadami niebezpiecznymi), poddane zostało odrębnej regulacji (w tym w ustawie z 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji - Dz. U. nr 25, poz. 202 ze zm.).

Odpad w postaci pojazdu wycofanego z eksploatacji, będący przedmiotem, dla którego posiadacz nie znajduje już dalszego zastosowania (jako odpad z gospodarstwa domowego), zaliczyć należało do kategorii opisanej w punkcie Q14. O tym, że to zmiana dokonana wprost w definicji odpadów komunalnych nowelizacją styczniową, a nie zakwalifikowanie do kategorii opisanej w punkcie Q14, była istotna dla subsumcji w kontrolowanej sprawie przemawia i to, że punkt Q14 w załączniku nr 1 nie uległ zmianie po wejściu w życie nowelizacji styczniowej i w takim samym brzmieniu (podobnie jak cały załącznik nr 1) obowiązywał aż do uchylenia ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach.

Sąd I instancji prawidłowo aprobował ocenę organów obu instancji, że takim odpadem był wrak autobusu marki Jelcz, model PR 110, zarejestrowanego 8 lipca 1996 r. pod nr rejestracji [...] na M. W. i J. W., wycofanego z eksploatacji od 1998 r., który to odpad oboje posiadacze odpadu (art. 13 ust. 3 pkt 13 uoo) składowali nielegalnie na działce nr [...], będącej drogą wewnętrzną, a co za tym idzie - będącej miejscem nie przeznaczonym do składowania odpadów. Przesłanek do zastosowania środka nadzorczego (art. 34 ust. 1 uoo) nie niweczy to, z jakiej przyczyny autobus stał się odpadem ani to, czy osoby trzecie przez wiele lat przyczyniały się do dalszej dewastacji pojazdu wycofanego z eksploatacji.

Brak wskazania w zaskarżonym wyroku konkretnego punktu z załącznika nr 1, wobec prawidłowej kontroli aktu subsumcji, dokonanego w zaskarżonej decyzji, przez Wojewódzki Sąd, nie stanowi naruszenia art. 3 ust. 1 uoo w postaci opisanej w tiret pierwszym zarzutów skargi kasacyjnej. Prawidłowo akceptowana zaskarżonym wyrokiem wykładnia pojęcia odpadu w rozumieniu art. 3 ust. 1 uoo, nie została dokonana w oderwaniu od treści załącznika nr 1. Argumenty podniesione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie prowadziły do odmiennych rezultatów, niż zaakceptowane w zaskarżonym wyroku.

Nieusprawiedliwiony okazał się zarzut naruszenia art. 141 § 4 ppsa przez niedostateczne wyjaśnienie podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia. Przepis ten określa składniki jakie winno posiadać uzasadnienie wyroku tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzuty podniesione w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W niniejszej sprawie wszystkie te elementy, które są niezbędne, uzasadnienie wyroku zawiera: zarówno część historyczną, w której podano wszystkie istotne okoliczności sprawy jak i merytoryczne stanowisko Sądu, które wskazuje z jakich przyczyn Sąd oddalił skargę. Wskazany wyżej przepis stanowi przede wszystkim o konstrukcji uzasadnienia. Dlatego też nie ma podstaw do przyjęcia, by Sąd pierwszej instancji dopuścił się uchybień przy jego konstruowaniu. Z faktu, że skarżący kasacyjnie nie zgadzają się z ocenami prawnymi Sądu, nie można kwestionować prawidłowości uzasadnienia. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku, mimo wyżej wskazanych drobnych błędów, które nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, wymogi te spełnia.

Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ppsa skargę kasacyjną oddalił.