Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1109/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2016-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Powołane przepisy: article: art. 101 ust. 1, art 94
journal: Dz.U. 2015 poz 1515
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity
article: art 38 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Paweł Zaborniak Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi H. H. na zarządzenie Wójta Gminy[...] nr [...] w przedmiocie odwołania z funkcji dyrektora I. stwierdza nieważność zaskarżonego zarządzenia; II. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącego H. H. kwotę 474 zł /słownie: czterysta siedemdziesiąt cztery złote/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest zarządzenie Wójta Gminy [...] Nr [...]

w sprawie odwołania H.H. (dalej: "Skarżącego") ze stanowiska dyrektora Zespoły Szkół w S. bez wypowiedzenia.

Z akt sprawy wynika, że zarządzeniem z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] Wójt Gminy [...] ogłosił konkurs na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół

w miejscowości S..

Pismem z dnia 12 lipca 2013 r. komisja konkursowa powołana przez Wójta Gminy [...] do przeprowadzenia konkursu na kandydata na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół w miejscowości S. podjęła uchwałę o odmowie dopuszczenia K.M. do postępowania konkursowego. Do drugiej tury dopuściła H.H.

Po rozpoznaniu skargi K.M. na czynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie niedopuszczenia do konkursu na kandydata na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 27 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 924/13 stwierdził bezskuteczność czynności polegającej na odrzuceniu oferty K.M. na stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół w S. oraz nieważność zarządzenia Nr [...] z [...] lipca 2013 r. zatwierdzającego konkurs na stanowisko dyrektora. WSA w Rzeszowie przyjął, że brak podpisu kandydata na "uzasadnieniu przystąpienia do konkursu" oraz na "życiorysie z przebiegu pracy zawodowej" oraz przedłożenie dokumentów poświadczonych za zgodność przez notariusza zamiast przez składającego ofertę, nie może skutkować przyjęciem, że dokumenty te w ogóle nie zostały złożone. Na podstawie §1 ust. 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz.U. z 2010 r., Nr 60, poz. 373, dalej: "rozporządzenie") na żądanie organu prowadzącego szkołę publiczną kandydat jest zobowiązany przedstawić oryginały dokumentów, o których mowa w ust. 2, skoro może to uczynić organ prowadzący publiczną szkołę, to uprawnienia takie posiada również Komisja Konkursowa przez niego powołana. Powyższe wnioski podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 486/14 oddalił skargę kasacyjną.

Wskazanym na wstępie zarządzeniem Wójt Gminy [...] odwołał z dniem 30 kwietnia 2015 r. H.H. ze stanowiska dyrektora bez wypowiedzenia.

W uzasadnieniu wskazał, że stwierdzenie przez Sądy nieważności zarządzenia Wójta Gminy [...] o zatwierdzeniu konkursu na stanowisko dyrektora, powoduje, że wadliwym stał się sam fakt powierzenia stanowiska dyrektora H.H. na okres 5 lat od dnia 1 września 2013 r. do dnia 31 sierpnia 2018 r. Niezgodność ta prowadzi do zagrożenia interesu publicznego. Usuniecie tego stanu niezgodności możliwe jest tylko przez odwołanie dyrektora z powierzonego mu stanowiska.

Przed wydaniem zarządzenia Wójt Gminy [...] poinformował o tym ego Kuratora Oświaty ( pismo z dnia 9 kwietnia 2015 r.). Kurator Oświaty pismem z dnia 16 kwietnia 2015 r. zaopiniował negatywnie odwołanie z dniem 31 sierpnia 2014 r. H.H. ze stanowiska dyrektora. Powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2011 r., II SA/Wa 1193/11, w którym Sąd stwierdził, że art. 38 ustawy o systemie oświaty nie przewiduje, jako przesłanki odwołania ze stanowiska kierowniczego przez organ prowadzący szkołę wadliwości( niezgodności z prawem) aktu powierzenia stanowiska kierowniczego. Podkreślił, że tym bardziej taka przesłanka nie występuje w sytuacji, gdy wadliwość tego aktu nie została stwierdzona przez jakikolwiek organ. Powołując się dalej na stanowisko Sądu wskazał, że wadliwie przeprowadzona procedura konkursowa nie stanowi przesłanki do uznania aktu powierzenia stanowiska za nieważny, a także na wyrok NSA z dnia 8 listopada 2000 r., II SA 2070/00, w którym Sąd wskazał, że błąd proceduralny nie mieści się w pojęciu szczególnie uzasadnionych przypadków w rozumieniu art. 38.

Wezwaniem z dnia 15 czerwca 2015 r. Skarżący reprezentowany przez fachowego pełnomocnika wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie zarządzenia Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia 29 kwietnia 2015 r.

W pierwszej kolejności zarzucono, że zaskarżone zarządzenie nie podaje daty wydania, w związku z tym nie można prawidłowo odczytać zapisu, że "uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia". Ponadto nie zawiera pouczenia o terminie

i sposobie zaskarżenia, co skutkuje naruszeniem art. 10 § 1 K.p.a.

Przechodząc do kwestii merytorycznej zarzucono nieprawidłową interpretację art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Wójt Gminy [...] nie wskazał przesłanek, których zaistnienie miało rzekomo spowodować stan zagrożenia interesu publicznego, nie wskazał w jaki sposób miałoby ucierpieć dobro szkoły. Tymczasem Skarżący cały czas sumiennie i prawidłowo wykonywał powierzone mu obowiązki. Zarządzeniem nr 80 z dnia 29 kwietnia 2015 r. Wójt Gminy [...] powierzył Skarżącemu z dniem 1 maja 2015 r. pełnienie obowiązków Dyrektora Zespołu Szkół w S. do czasu powierzenia stanowiska dyrektora, co wskazuje na to, że gwarantuje prawidłowe wykonywanie obowiązków, zgodnie z dobrem szkoły i interesem publicznym. Dodatkowo podniesiono, że odwołanie z funkcji dyrektora nastąpiło po przeszło roku od uprawomocnienia się postępowania w przedmiocie stwierdzenia bezskuteczności czynności polegającej na odrzuceniu oferty jednego z kandydatów w postępowaniu konkursowym.

W odpowiedzi na wezwanie organ wskazał brak podstaw do jego uwzględnienia.

W aktualnie wniesionej do Sądu skardze, poprzednia z dnia 15 czerwca 2015 r. została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Rzeszowie z dnia 17 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 893/15, ze względu na przedwczesność, Skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 107 § 1 K.p.a. przez wydanie zarządzenia bez wskazania daty,

- art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty przez jego niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy brak jest podstaw prawnych umożliwiających odwołanie dyrektora we wskazanym trybie,

- art. 10 § 1 K.p.a. przez brak stosownego pouczenia.

Na tej podstawie wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji, stwierdzenie że zaskarżone zarządzenie nie podlega wykonaniu, zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi powołując się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 lutego 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 774/06 wskazał, że brak daty w decyzji uzasadnia konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego, błąd daty nie może zostać sprostowany w trybie art. 113 K.p.a. W dalszej kolejności powołał argumenty dotyczące nieprawidłowego zastosowania art. 38 ustawy o systemie oświaty jak

w wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, oraz wydanie zarządzenia

w sposób sprzeczny z opinią ego Kuratora Oświaty. Wskazał również na niekonsekwencję organu, który pomimo odwołania jednocześnie powołał Skarżącego do pełnienia obowiązków.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie względnie oddalenie. Wniosek o odrzucenie skargi uzasadniał sprawą w toku- art. 58 §1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."). Skarżący wniósł dwie skargi jedną w dniu 16 czerwca 2015 r., kolejną w dniu 29 sierpnia 2015 r. Pomiędzy sprawami zachodzi tożsamość podmiotowa: Wójt Gminy [...], Skarżący, oraz tożsamość przedmiotowa ten sam przedmiot zaskarżenia, na dzień wniesienia nowej skargi poprzednia nie została rozstrzygnięta.

Odnosząc się z kolei do wniosku o oddalenie wskazał, że wbrew zarzutom zaskarżone zarządzenie nie jest decyzją administracyjną i nie mają w związku z tym do niego zastosowania przepisy dotyczące decyzji.

Organ zgodził się, że brak daty podjęcia zarządzenia jest nieprawidłowością, ale w ocenie organu nie może skutkować nieważnością. Zaskarżone zarządzenie zostało podjęte w dniu 27 kwietnia 2015 r., o czym świadczy zarejestrowanie zarządzenia w rejestrze zarządzeń. Ponadto zostało doręczone Skarżącemu w dniu 29 kwietnia 2015 r., co Skarżący potwierdził podpisem. Natomiast użycie zwrotu uchwała jest wynikiem zwykłej omyłki pisarskie.

Wbrew zarzutom skargi wskazano, że art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty miał zastosowanie, a opinia ego Kuratora Oświaty nie miała charakteru wiążącego. Jednocześnie organ wskazał, że przepisy prawa nie dają podstaw organowi, który powierzył stanowisko dyrektora szkoły, nawet, jak było to w niniejszej sprawie, gdyby powierzenie było wadliwe, do korekty takiego zarządzenia we własnym zakresie przez jego uchylenie. Organ nie mógł w związku z tym we własnym zakresie uchylić zarządzenia o powołaniu dyrektora, bo stanowiłoby to obejście przepisów o odwołaniu.

Podjęcie zarządzenia dopiero w kwietniu 2015 r. organ tłumaczy upływem kadencji organów samorządowych, wyborami nowych organów oraz zmianą piastuna organu wykonawczego gminy. Z kolei ponowne powołanie, tym, że przyczyna odwołania nie leżała po stronie Skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Na wstępie należy odnieść się do najdalej idącego wniosku organu z odpowiedzi na skargę – o odrzucenie skargi z powodu stanu litis pendentis, w dacie jej wniesienia.

Wniosek ten jest bezzasadny.

Sytuacja, o której mowa w art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. zachodzi wówczas, gdy wcześniej złożona przez tę samą stronę i w tym samym przedmiocie skarga jest rozpoznawana merytorycznie. Dopiero przystąpienie przez sąd do merytorycznej oceny skargi legitymuje sąd do odrzucenia później wniesionej, przez ten sam podmiot w tym samym przedmiocie skargi.

O sprawie w toku można bowiem mówić w sytuacji, skarga rozpoznawana jest merytorycznie. (tak słusznie Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 22 czerwca 2012 r., sygn. II OSK 1509/12).

Okoliczność, że sąd już raz orzekł prawomocnym postanowieniem w przedmiocie odrzucenia skargi nie wyklucza możliwości wniesienia "nowej" skargi, bowiem odrzucenie skargi nie powoduje powagi rzeczy osądzonej (tak słusznie Naczelny Sąd Administracyjny w warszawie w postanowieniu z dnia 16 lipca 2009 r., sygn. akt II OZ 589/09).

"Pierwsza" skarga H.H., tożsama z niniejszą, została odrzucona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 893/15. Sąd nie przystąpił do jej merytorycznego rozpoznania. Nie zaistniała więc sytuacja z art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a.

Co do zasady, uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej powoływana jako "P.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, czyli kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne polegają akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.

Akt odwołania dyrektora szkoły podobnie jak akt powierzenia stanowiska dyrektora szkoły jest aktem o podwójnym charakterze, wywołującym skutki zarówno w sferze prawa pracy, jak również w sferze publicznoprawnej. Zarządzenie w sprawie odwołania dyrektora szkoły stanowi jednocześnie akt o charakterze personalnym, wywołującym skutki w sferze administracji publicznej. Ten pierwszy skutek powoduje, że odwołany może dochodzić ochrony swego interesu prawnego w zakresie stosunków pracowniczych przed sądem pracy. Jednak podwójny skutek aktu i wywoływanie przez akt dodatkowo skutków w prawie pracy nie oznacza, że traci on swój administracyjny charakter. Organ nadzoru może stwierdzić nieważność zarządzenia z powodu sprzeczności z przepisami prawa, bowiem powołanie lub odwołanie dyrektora szkoły jest sprawą z zakresu administracji publicznej ze wszystkimi tego konsekwencjami, a więc również ingerencją nadzorczą wojewody (zob. uchwała 7 Sędziów NSA z dnia 16 grudnia 1996 r., OPS 6/96, wyrok NSA z dnia 8 lutego 2011 r., I OSK 1362/10, wyrok NSA z dnia 8 lutego 2013 r., I OSK 2641/12, CBOSA).

Ocena działań gminy przed sądem administracyjnym nie pozbawia prawa ochrony interesów zainteresowanych podmiotów przed innymi sądami.

A zatem wskazać należy, że akt administracyjny podlega kontroli organów nadzoru i sądów administracyjnych, niezależnie od ochrony stosunku pracy przysługującej odwołanemu dyrektorowi przed sądem pracy. W postępowaniu przed sądem administracyjnym przedmiotem badania Sądu nie są ewentualne roszczenia pracownicze odwołanego dyrektora, do których rozpatrzenia właściwy jest sąd pracy, lecz zachowanie przewidzianych przez przepisy publicznoprawne wymogów dotyczących aktu odwołania bądź powołania dyrektora jednostki samorządowej jako formy służącej do realizacji zadań publicznoprawnych (zob. wyrok NSA z dnia 12 maja 2003 r., II SA/Łd 548/03, wyrok NSA z dnia 8 lutego 2013 r., I OSK 2641/12, CBOSA) – tak słusznie NSA w wyroku z dnia 18 lutego 2016 r., I OSK 3031/15).

Oznacza to, że zarządzenie przez organ jednostki samorządu terytorialnego (wójta gminy) działający jako organ prowadzący taką placówkę o odwołaniu osoby ze stanowiska kierownika placówki oświatowej (dyrektora szkoły), jest aktem z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.

Na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz.U. z 2015 r., poz. 1515, dalej u.s.g.): każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego – w sprawach tych odpowiednio stosuje się art. 94 u.s.g. – ust. 4 art. 101 u.s.g.

Warunki te zostały w niniejszej sprawie spełnione przez skarżącego. Skarga została wniesiona w terminie, a interes prawny skarżącego w tej sprawie jest oczywisty, nie wymaga uzasadnienia.

Przedmiotem oceny Sądu była legalność zarządzenia Nr [...] Wójta Gminy w sprawie odwołania skarżącego ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół w S., przede wszystkim w świetle przyjętej podstawy odwołania w trybie natychmiastowym. Podstawę tę stanowił przepis art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm., dalej jako "u.s.o."). W myśl tego przepisu organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce, w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 7, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia.

Wskazany przepis wprowadza nadzwyczajny (wyjątkowy) tryb odwołania osoby, której powierzono stanowisko kierownicze (dyrektora szkoły). Wyjątkowy charakter przewidzianego trybu odwołania przejawia się z jednej strony przesłankami na jakich odwołanie może nastąpić, z drugiej strony stanowi odstępstwo od ustawowej zasady stabilności pełnienia funkcji kierowniczej, stąd też omawiany przepis powinien być interpretowany ściśle. Oznacza to jednocześnie, że nie każde naruszenie prawa przez dyrektora uzasadniać może zastosowanie tego nadzwyczajnego trybu (por. przykł. wyroki NSA: z dnia 9 maja 2001 r., sygn. II SA 3293/00, Prawo Pracy 2001/9/41; z dnia 19 września 2001 r., sygn. II SA 1657/01, Prawo Pracy 2002/2/39; z dnia 23 września 2005 r., sygn. I OSK 91/05, LEX nr 192086).

W omawianej regulacji ustawodawca zamieścił dwie przesłanki, jedną o charakterze materialnym (istnienie przypadku szczególnie uzasadnionego) oraz drugą proceduralną (uzyskanie opinii kuratora oświaty), których łączne wystąpienie uzasadnia możliwość podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. Druga z przesłanek nie budzi w niniejszej sprawie wątpliwości, bowiem pismem z dnia 16 kwietnia 2015 r. Kurator Oświaty wyraził negatywną opinię w sprawie odwołania skarżącego z funkcji dyrektora.

Istota sporu pomiędzy stronami sprowadzała się do tego, czy w okolicznościach tej sprawy - mając na względzie wskazaną w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia przyczynę odwołania skarżącego ze stanowiska dyrektora szkoły na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. - można było ją zakwalifikować jako "przypadek szczególnie uzasadniony".

Nie ulega wątpliwości, że ta przesłanka materialnoprawna z uwagi na posłużenie się przez ustawodawcę pojęciem ogólnym, nieostrym i niedookreślonym, powoduje trudności praktyczne kwalifikowania wielu, bądź jednego zachowania, jako "przypadku szczególnie uzasadnionego".

Wyjaśniono już, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że w pojęciu tym nie mieści się każde naruszenie prawa przez osobę pełniącą funkcję dyrektora szkoły, a także, iż winno być ono rozumiane wąsko i oznaczać takie sytuacje, w których nie jest możliwe spełnienie przez nauczyciela funkcji kierowniczej, a konieczność natychmiastowego przerwania jego czynności zachodzi ze względu na zagrożenie interesu publicznego. Naruszenie prawa przez dyrektora musi być na tyle istotne, iż nie pozwala na dalsze wykonywanie obowiązków przez daną osobę, a stwierdzone uchybienia w pracy dyrektora mogą prowadzić do destabilizacji funkcjonowania szkoły (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2008 r., sygn. I OSK 86/08, Lex nr 470925).

Uwzględniając powyższe uwagi, w pierwszej kolejności należało odwołać się do treści uzasadnienia zaskarżonego zarządzenia, bowiem to z niego wynikać winna zasadność podjętego rozstrzygnięcia w kontekście przesłanki określonej w przepisie art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o., a co za tym idzie jego zgodność z prawem.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego zarządzenia: "Stan niezgodności z prawem spowodowany jest orzeczoną przez sąd nieważnością zarządzenia Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. o zatwierdzeniu konkursu na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół w S. ogłoszonego i przeprowadzonego na podstawie zarządzenia nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. w sprawie ogłoszenia konkursu na kandydata na stanowisko dyrektora. Zatwierdzenie konkursu legło natomiast u podstaw powierzenia stanowiska dyrektora, co nastąpiło zarządzeniem nr [...] z dnia [...]sierpnia 2013 r. Zarządzeniem tym w oparciu o przepisy art. 36 a ust. 1 i 2 i 13 w związku z art. 5 c pkt. 2 ustawy Wójt Gminy [...] powierzył Panu H.H. stanowisko dyrektora Zespołu Szkół W S. na okres 5 lat od dnia 1 września 2013 r. do dnia 31 sierpnia 2018 r. Po powierzeniu stanowiska dyrektora wyrokiem z dnia 27 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 924/13 na skutek skargi jednego z uczestników konkursu stwierdził bezskuteczność czynności polegającej na odrzuceniu oferty skarżącego przez komisję konkursową, stwierdzając równocześnie nieważność zarządzenia Wójta Gminy [...] zatwierdzającego konkurs na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół w S. Skarga kasacyjna Wójta Gminy [...] w przedmiotowej sprawie została oddalona.

Stwierdzenie nieważności zarządzenia o zatwierdzeniu konkursu na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół w S. powoduje, że wadliwym stał się sam akt powierzenia stanowiska dyrektora P. H.H. Taki stan niezgodności z prawem prowadzi z kolei do zagrożenia interesu publicznego. Z utrwalonego stanowiska judykatury wynika zaś, że zagrożenie interesu publicznego, nie musi być wywołane nagannym zachowaniem dyrektora, a może wynikać z okoliczności zewnętrznych, niezależnych od jego woli, jeżeli dobro szkoły przez niego prowadzonej takiego rozwiązania wymaga. Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Usunięcie stanu niezgodności powołania na stanowisko dyrektora możliwe jest bowiem jedynie poprzez odwołanie Dyrektora z powierzonego mu stanowiska".

Odnosząc się do powyższej argumentacji na wstępie należy stwierdzić, że stwierdzenie nieważności zarządzenia o zatwierdzeniu wyników konkursu nie może być utożsamione z nieważnością samego aktu powierzenia stanowiska dyrektora Zespołu Szkół w S. Panu H.H.

Jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14 grudnia 2011 r., II SA/Wa 1193/11, "przepis art. 38 u.s.o. nie przewiduje jako przesłanki odwołania ze stanowiska kierowniczego przez organ prowadzący szkołę wadliwości (niezgodności z prawem) aktu powierzenia stanowiska kierowniczego".

Tym bardziej taka przesłanka nie występuje w sytuacji, gdy wadliwość tego aktu nie została stwierdzona przez jakikolwiek organ.

Co więcej, jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14 grudnia 2011 r., II SA/Wa 1193/11 (LEX nr 1134908), "wadliwie przeprowadzona ocena konkursowa nie stanowi przesłanki do uznania aktu powierzenia stanowiska za nieważny". W uzasadnieniu tego wyroku Sąd oparł się na orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2000 r., II SA 2070/00 (Pr. Pracy 2001/3/34), w którym stwierdzono m.in., że "błąd proceduralny (w toku postępowania konkursowego) nie mieści się w pojęciu szczególnie uzasadnionych przypadków w rozumieniu art. 38".

Sąd w tym zakresie w całości przychyla się do stanowiska Kuratora Oświaty z dnia 16 kwietnia 2015 r.

Rację ma skarżący podnosząc, że odwołanie go ze stanowiska dyrektora szkoły z przyczyn znanych organowi od kilku lat, a 9 miesięcy od prawomocnego przesądzenia o nieważności konkursu na stanowisko dyrektora przez NSA nie mieści się w kategorii "przypadków szczególnie uzasadnionych" z art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o.

W wyroku z dnia 13 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku sygn. II SA/Bk 386/11 (lex omega 32/2012) mając na uwadze dotychczasową linię orzecznictwa sądów administracyjnych w przedmiocie interpretacji pojęcia "przypadków szczególnie uzasadnionych" w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty wskazał, że za przypadki szczególnie uzasadnione należy uznać:

1. zdarzenia (działanie lub zaniechanie) o charakterze zupełnie wyjątkowym, nadzwyczajnym (wykraczającym poza działanie rutynowe, codzienne),

2. mające charakter niedopełnienia obowiązków lub naruszenia uprawnień, określonych prawem, przez nauczyciela - dyrektora szkoły,

3. przy czym stwierdzone uchybienie nauczyciela są tego rodzaju, że powodują destabilizację w realizacji funkcji (dydaktycznej, wychowawczej i oświatowej) szkoły i dlatego

4. konieczne jest natychmiastowe zaprzestanie wykonywania funkcji dyrektora, albowiem dalsze zajmowanie stanowiska dyrektora godzi w interes szkoły jako interes publiczny.

Zaistnienie tak rozumianego, szczególnie uzasadnionego przypadku, upoważnia organ prowadzący szkołę, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, do odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Stanowisko powyższe zostało w pełni zaaprobowane w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2012 r., sygn. I OSK 10/12 oraz z 26 września 2012 r. sygn. I OSK 1633/12 (nie publikowane).

Brak szybkiej reakcji organu prowadzącego szkołę na postępowanie dyrektora w naturalny sposób osłabia, a nawet z upływem czasu znosi możliwość jego odwołania z tej funkcji na podstawie przepisu art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. Jest on bowiem przewidziany dla przypadków wymagających natychmiastowego działania (tak słusznie Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 19 marca 2013 r., sygn. I OSK 2448/12).

W niniejszej sprawie taka sytuacja "nagłości", "konieczności natychmiastowej reakcji" nie miała miejsca.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi dotyczących omyłki w postaci użycia słowa "uchwała" zamiast "zarządzenie", czy braku jego wyraźniej daty czy też jego obowiązywania Sąd stwierdza, że nie miały one wpływu na ważność kontrolowanego zarządzenia.

Zarządzenie to nie jest decyzją administracyjną (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 30 czerwca 2004 r., sygn. OSK 439/04), a w procedurze jego wydania nie stosuje się przepisów k.p.a. (por. także postanowienie NSA z dnia 4 września 2014 r., sygn. I OSK 2030/14).

W niniejszej sprawie brak daty zarządzenia nie uniemożliwił określenia daty jego wydania. Rację ma organ stwierdzając w odpowiedzi na skargę, że zaskarżone zarządzenie podjęte zostało w dniu 27 kwietnia 2015 r., w tym bowiem dniu złożony został podpis pod projektem tego aktu przez osobę piastującą funkcję organu gminy i równocześnie zarządzenie zarejestrowane zostało w rejestrze zarządzeń Wójta Gminy [...]. Z chwilą złożenia podpisu dotychczasowy projekt stał się aktem prawnym organu władzy publicznej, ze wszystkimi wynikającymi z tego konsekwencjami. Zarządzenie, a więc akt podpisany zostało doręczone P. H.H. w dniu 29 kwietnia 2015 r., co skarżący potwierdził własnoręcznym podpisem i czego nie kwestionuje. Dodatkowo zarządzenie zostało też upublicznione poprzez jego ogłoszenie w Biuletynie Informacji publicznej Gminy [....]. W stosunku do skarżącego zarządzenie wywołało tym samym skutki prawne począwszy od dnia jego doręczenia. Użyte w zarządzeniu sformułowanie "uchwała" jest wynikiem zwykłego i niestety często występującego przy korzystaniu z posiadania wzorcowych dokumentów błędu edytorskiego i również nie może wpłynąć na podważenie ważności tego aktu.

Przepisy u.s.o. nie zawierają obowiązku pouczenia przez organ o przysługujących środkach zaskarżenia co do kontrolowanego zarządzenia.

Reasumując, Sąd na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 1 u.s.g. stwierdził nieważność zaskarżonego zarządzenia jako sprzecznego z art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.