Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 661/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 133 par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 6c, art. 6h, art. 2 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1289
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Nita, Sędziowie WSA Agata Ćwik-Bury (spr.), Beata Machcińska, Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi A. G. - wspólnik A s.c. w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

1. Przedmiotem skargi A. G. – wspólnika A s.c. w Z. (dalej także: skarżąca, strona) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie (dalej także: organ odwoławczy, SKO) z dnia [...] nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia [...] nr [...] określającą wobec podmiotu: A s.c. w Z. (dalej także: spółka), prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą B na nieruchomości położonej w C. przy ul. [...], wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

2. Postępowanie przed organami administracji.

2.1. Na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej: O.p.) w związku z art. 6o ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1289 ze zm., dalej: u.c.p.g.), organ odwoławczy decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w sprawie określenia spółce wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej w C. przy ul. [...]:

a) w kwocie [...] zł za maj 2016 r. odpowiadającej opłacie za jeden pojemnik 1100 l odbierany z częstotliwością trzy razy w miesiącu oraz pojemnik 120 l odbierany raz w miesiącu przeznaczony do gromadzenia odpadów komunalnych wytwarzanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą;

b) w kwocie [...] zł za czerwiec 2016 r. odpowiadającej opłacie za jeden pojemnik 1100 l odbierany z częstotliwością dwa razy w miesiącu oraz pojemnik 120 l odbierany raz w miesiącu przeznaczony do gromadzenia odpadów komunalnych wytwarzanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą;

c) w kwocie [...] zł za lipiec 2016 r. odpowiadającej opłacie za jeden pojemnik 1100 l odbierany z częstotliwością cztery razy w miesiącu oraz pojemnik 120 l odbierany raz w miesiącu przeznaczony do gromadzenia odpadów komunalnych wytwarzanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą;

d) w kwocie [...] zł za sierpień 2016 r. odpowiadającej opłacie za jeden pojemnik 1100 l odbierany z częstotliwością pięć razy w miesiącu oraz pojemnik 120 l odbierany raz w miesiącu przeznaczony do gromadzenia odpadów komunalnych wytwarzanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą;

e) w kwocie [...] zł za wrzesień 2016 r. odpowiadającej opłacie za jeden pojemnik 1100 l odbierany z częstotliwością cztery razy w miesiącu oraz pojemnik 120 l odbierany raz w miesiącu przeznaczony do gromadzenia odpadów komunalnych wytwarzanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą;

f) w kwocie [...] zł za październik 2016 r. odpowiadającej opłacie za jeden pojemnik 1100 l odbierany z częstotliwością cztery razy w miesiącu oraz pojemnik 120 l odbierany raz w miesiącu przeznaczony do gromadzenia odpadów komunalnych wytwarzanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą;

g) w kwocie [...] zł za listopad 2016 r. odpowiadającej opłacie za jeden pojemnik 1100 l odbierany z częstotliwością pięć razy w miesiącu oraz pojemnik 120 l odbierany raz w miesiącu przeznaczony do gromadzenia odpadów komunalnych wytwarzanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą;

h) w kwocie [...] za grudzień 2016 r. odpowiadającej opłacie za jeden pojemnik 1100 l odbierany z częstotliwością trzy razy w miesiącu oraz pojemnik 120 l odbierany raz w miesiącu przeznaczony do gromadzenia odpadów komunalnych wytwarzanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą;

i) w kwocie [...] zł za styczeń 2017 r. odpowiadającej opłacie za jeden pojemnik 1100 l odbierany z częstotliwością cztery razy w miesiącu oraz pojemnik 120 l odbierany raz w miesiącu przeznaczony do gromadzenia odpadów komunalnych wytwarzanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą;

j) w kwocie [...] zł za luty 2017 r. odpowiadającej opłacie za jeden pojemnik 1100 l odbierany z częstotliwością cztery razy w miesiącu oraz pojemnik 120 l odbierany raz w miesiącu przeznaczony do gromadzenia odpadów komunalnych wytwarzanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą;

k) w kwocie [...] zł za marzec 2017 r. odpowiadającej opłacie za jeden pojemnik 1100 l odbierany z częstotliwością pięć razy w miesiącu oraz pojemnik 120 l odbierany raz w miesiącu przeznaczony do gromadzenia odpadów komunalnych wytwarzanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą;

l) w kwocie [...] zł za kwiecień 2017 r. odpowiadającej opłacie za jeden pojemnik 1100 l odbierany z częstotliwością pięć razy w miesiącu oraz pojemnik 120 l odbierany raz w miesiącu przeznaczony do gromadzenia odpadów komunalnych wytwarzanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą;

m) w kwocie [...] zł za maj 2017 r. odpowiadającej opłacie za jeden pojemnik 1100 l odbierany z częstotliwością osiem razy w miesiącu oraz pojemnik 120 l odbierany raz w miesiącu przeznaczony do gromadzenia odpadów komunalnych wytwarzanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą;

n) w kwocie [...] zł za czerwiec 2017 r. odpowiadającej opłacie za jeden pojemnik 1100 l odbierany z częstotliwością cztery razy w miesiącu oraz pojemnik 120 l odbierany raz w miesiącu przeznaczony do gromadzenia odpadów komunalnych wytwarzanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą;

o) w kwocie [...] zł za lipiec 2017 r. odpowiadającej opłacie za jeden pojemnik 1100 l odbierany z częstotliwością cztery razy w miesiącu oraz pojemnik 120 l odbierany raz w miesiącu przeznaczony do gromadzenia odpadów komunalnych wytwarzanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą;

p) w kwocie [...] zł za sierpień 2017 r. odpowiadającej opłacie za jeden pojemnik 1100 l odbierany z częstotliwością pięć razy w miesiącu oraz pojemnik 120 l odbierany raz w miesiącu przeznaczony do gromadzenia odpadów komunalnych wytwarzanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą;

q) w kwocie [...] zł za każdy miesiąc począwszy od września 2017 r. odpowiadającej opłacie za jeden pojemnik 1100 l odbierany z częstotliwością trzy razy w miesiącu oraz pojemnik 120 l odbierany raz w miesiącu przeznaczony do gromadzenia odpadów komunalnych wytwarzanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.

2.2. Jak wskazywało SKO, w dniu 1 września 2013 r. dla nieruchomości położonej w C. przy ul. [...] złożona została przez wspólnika spółki – J. G. (dalej także: uczestnik) deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi – wykazano w niej zapotrzebowanie na jeden pojemnik na odpady wytworzone w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej (770 l) odbierany dwa razy w miesiącu, odpady komunalne zbierane i odbierane w sposób nieselektywny. Następnie w dniu 11 kwietnia 2014 r. złożona została korekta deklaracji z datą zaistnienia zmian od 1 maja 2014 r. w której wykazano zapotrzebowanie na jeden pojemnik (770 l) odbierany cztery razy w miesiącu. Z kolei w dniu 7 kwietnia 2016 r. wpłynęła korekta deklaracji z datą zaistnienia zmian od 1 maja 2016 r. w której wykazano zapotrzebowanie na jeden pojemnik na odpady komunalne powstające w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej (120 l) odbierany raz w miesiącu, odpady zbierane i odbierane w sposób nieselektywny.

Pismem z dnia 20 czerwca 2017 r. organ pierwszej instancji wezwał do wskazania ilości osób zatrudnionych w restauracji, ilości miejsc konsumpcyjnych oraz ilości faktycznie wytwarzanych odpadów komunalnych zmieszanych na przedmiotowej nieruchomości w okresie od maja 2016 r. W odpowiedzi poinformowano, że w dniu 8 kwietnia 2016 r. została podpisana dodatkowa umowa o nr [...] obowiązująca od dnia 1 maja 2016 r. z firmą C Sp. z o.o. w C. na wywóz nieczystości z pojemnika 1100 l, za który spółka płaci co miesiąc po otrzymaniu faktury.

Postanowieniem z dnia [...] organ pierwszej instancji wszczął z urzędu wobec spółki postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres począwszy od maja 2016 r. Jednocześnie wezwano spółkę do wskazania czy w prowadzonej działalności gospodarczej w okresie od maja 2016 r. nastąpiły istotne zmiany mające wpływ na ilość wytwarzanych odpadów komunalnych na ww. nieruchomości oraz ponowiono pytania zadane w piśmie z dnia 20 czerwca 2017 r., a także wezwano do przedłożenia umowy nr [...]. Na powyższe spółka udzieliła odpowiedzi w piśmie z dnia 8 sierpnia 2017 r.

Następnie w dniu 22 września 2017 r. przeprowadzone zostały oględziny nieruchomości, mające na celu ustalenie sposobu gospodarowania odpadami komunalnymi. Jak wskazywał organ, na terenie nieruchomości prowadzona jest działalność gospodarcza (restauracja i apartamenty). W restauracji zatrudnionych jest 8 osób (liczba od 2016 r.) zaś ilość miejsc dla gości restauracji wynosi na co dzień 34, okazjonalnie zaś 50. Nad restauracją znajdują się pokoje do wynajęcia dla gości, maksymalnie dla 16 osób. Na terenie nieruchomości znajdował się pojemnik 120 l na odpady komunalne zmieszane (odpady takie w nim się znajdowały) oraz jeden pojemnik 1100 l firmy D przeznaczony dla odpadów opakowaniowych – w dniu oględzin znajdowały się w nim odpady komunalne zmieszane. Odpady opakowaniowe gromadzono w worku (tzw. "big-bag") i odbierała je inna firma.

Następnie postanowieniem z dnia [...] spółka wezwana została do przedłożenia kart przekazania odpadów o kodach [...], [...] i [...] oraz do podania, czy umowa zawarta z firmą D nadal obowiązuje. W odpowiedzi wskazano, że spółka nie posiada kart przekazania ww. odpadów, zaś potwierdzeniem ich odbioru są zawarte umowy oraz faktury. Nadto wskazano, iż nadal obowiązuje umowa zawarta z firmą D.

Postanowieniem z dnia [...] organ pierwszej instancji wyznaczył spółce siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.

Decyzją z dnia [...], skierowaną do spółki, organ pierwszej instancji określił wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Organ ten w szczególności zaznaczył, że dokonując tego określenia dokonał podsumowania oraz weryfikacji zebranego materiału dowodowego, opierając rozstrzygnięcie na przedłożonych przez spółkę fakturach, uznając je za najbardziej zgodny ze stanem faktycznym dokument, opisujący ilość wytwarzanych odpadów komunalnych. Organ ten zaznaczył nadto, iż do czasu zawarcia przez spółkę umowy z firmą C Sp. z o.o., odpady komunalne, zgodnie z deklaracją, były odbierane z pojemnika 770 l, początkowo dwa razy w miesiącu (w okresie od lipca 2013 r. do kwietnia 2014 r.), następnie cztery razy w miesiącu (w okresie od maja 2014 r. do kwietnia 2016 r.). Dopiero w maju 2016 r. doszło do wyraźnego zmniejszenia pojemnika – na 120 l, co wiązało się z podpisaniem umowy o odbiór odpadów z firmą C Sp. z o.o.

Organ pierwszej instancji przyjął, że w okresie od maja 2016 r. do listopada 2016 r. oraz od stycznia 2017 r. do sierpnia 2017 r. ilość wytwarzanych odpadów była tożsama z ilością odebranych pojemników, wskazaną w przedłożonych fakturach. Natomiast za miesiące, za które nie przedłożono faktur, organ pierwszej instancji przyjął częstotliwość odbioru odpadów trzy razy w miesiącu. Przy określeniu wysokości opłaty za grudzień 2016 r. oraz za okres od września 2017 r. organ ten wziął pod uwagę minimalne pojemności pojemników dla nieruchomości niezamieszkałych, w zależności od charakteru prowadzonej działalności gospodarczej oraz dokonał przeliczenia średniej ilości zrealizowanych wywozów z pojemnika 1100 l.

2.3. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł wspólnik spółki – A. G., reprezentowana przez adwokata, zarzucając w szczególności naruszenie przepisów postępowania poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonanie błędnego określenia wysokości opłat.

2.4. Decyzją z dnia [...] SKO utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia SKO w szczególności nawiązało do definicji pojęcia "odpadów" oraz do ich klasyfikacji na kategorie. Zwróciło uwagę na uchwały Rady Miasta C. wprowadzające Regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie tego Miasta oraz nawiązało do minimalnej pojemności pojemnika na zbieranie odpadów komunalnych. SKO odwołało się nadto do art. 6o u.c.p.g. oraz zaznaczyło, iż spółka nie udowodniła, jakoby od miesiąca maja 2016 r. nastąpiły istotne zmiany w prowadzonej przez nią działalności gospodarczej mające wpływ na zmniejszenie w sposób znaczny wytwarzanych odpadów (z pojemnika 770 l odbieranego cztery razy w miesiącu na pojemnik 120 l odbierany raz w miesiącu). SKO wskazało na konieczność prowadzenia na bieżąco ilościowej i jakościowej ewidencji odpadów. Spółka nie przedłożyła natomiast kart przekazania odpadów o kodzie 150106 (odpady opakowaniowe) a w jej interesie leży wykazanie, że nie były one w rzeczywistości odpadami komunalnymi. Końcowo organ odwoławczy zaznaczył, iż odbiór odpadów komunalnych z przedmiotowej nieruchomości odbywał się w kontrolowanym okresie częściowo poza systemem gospodarowania odpadami komunalnymi obowiązującym na terenie Miasta.

3. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.

3.1. Na powyższą decyzję organu odwoławczego skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę, zarzucając jej:

- obrazę przepisów prawa materialnego mającą istotny wpływ na wynik sprawy poprzez uznanie, iż zastosowanie przez organ pierwszej instancji normy prawnej wyrażonej w § 1 pkt 7 uchwały Nr 302.XXIV.2016 Rady Miasta Częstochowy z dnia 28 kwietnia 2016 r. dotyczącej zmiany uchwały w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Częstochowy było prawidłowe w sytuacji, kiedy właściwe było zastosowanie w przypadku okresu do dnia 30 czerwca 2016 r. art. 6 pkt 3.1 uchwały Rady Miasta Częstochowy Nr 72.IX 2015 z dnia 19 marca 2015 r.;

- naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez uznanie, iż w sprawie udowodnione zostały wszystkie okoliczności istotne dla jej rozstrzygnięcia; poprzez uznanie przez organ odwoławczy za prawidłowe określenie przez organ pierwszej instancji wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w sytuacji, kiedy nie zostały wzięte pod uwagę wpłaty za wywóz odpadów komunalnych; poprzez uznanie przez SKO za prawidłowe określenie przez organ pierwszej instancji ilości odpadów komunalnych, oparte na fakturach wystawianych przez firmę C (D) Sp. z.o.o. za wywóz odpadów opakowaniowych zmieszanych (kod 150106).

W uzasadnieniu skargi w szczególności zarzucono nierzetelność przeprowadzonego postępowania w sprawie określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od maja 2016 r. W ocenie skarżącej błędnie przyjęto, iż w przypadku miesięcy, co do których nie przedstawiono faktury z firmy D, wywóz odpadów miał miejsce trzy razy w ciągu miesiąca, gdyż w takiej sytuacji organy przy wyliczaniu ilości wywozów i stawek powinny kierować się przepisami, zawartymi w aktach prawa miejscowego. Skarżąca nie zgodziła się nadto ze stwierdzeniem, iż odbiór odpadów komunalnych z nieruchomości odbywał się w kontrolowanym okresie częściowo poza systemem gospodarowania odpadami komunalnymi obowiązującym na terenie Miasta. Jej zdaniem, gdyby uznać takie twierdzenie za prawdziwe, oznaczałoby to, iż również firma wywożąca odpady musiałaby uczestniczyć w takim procederze i świadomie narażać się na odpowiedzialność, poświadczając nieprawdę w dokumentach odbioru odpadów.

Końcowo skarżąca zaznaczyła, że przy określaniu wysokości opłaty za okres od maja 2016 r. z pola widzenia organów umknął fakt, iż regulowane były płatności za wywóz odpadów komunalnych zmieszanych, powstających w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą za pojemnik 120 l, co winno zostać ujęte przy obliczaniu należności za wywóz odpadów komunalnych. Organ pierwszej instancji natomiast uznał, że w ogóle nie dokonywano wpłat za tę usługę, czemu przeczą dowody w postaci potwierdzeń przelewów za odbiór odpadów.

3.2. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację, zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

4.1. Skarga okazała się zasadna z przyczyn, które nie zostały w niej podniesione.

4.2. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

4.3. Tytułem wprowadzenia należy wskazać, że ustawa z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 897 ze zm.) wprowadziła istotne zmiany w dotychczasowym systemie gospodarowania odpadami komunalnymi, polegające przede wszystkim na obligatoryjnym przejęciu przez gminy obowiązków właścicieli nieruchomości w zakresie zagospodarowania odpadów komunalnych. Ponadto ustawa zakłada ustanowienie jednolitych zasad finansowania, odbierania i zagospodarowania odpadów komunalnych na terenie całego kraju. Działania te miały na celu realizację zadań nałożonych przez Unię Europejską (por. uzasadnienie projektu ustawy: nr druku 3670, sejm VI kadencji). Ustawa ta w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2012 r., wywoływała wątpliwości w zakresie zgodności niektórych jej uregulowań z normami Konstytucji. Wyrokiem z dnia 28 listopada 2013r., sygn. K 17/12 Trybunał Konstytucyjny orzekł m.in. w punkcie 3 i 4 sentencji, że: art. 6h i art. 6m ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach są zgodne z art. 2 Konstytucji; art. 6h i art. 6m ust. 1 w związku z art. 2 ust. 3 powołanej ustawy są zgodne z art. 2 Konstytucji.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.c.p.g. właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku między innymi przez wyposażenie nieruchomości w pojemniki służące do zbierania odpadów komunalnych oraz utrzymywanie tych pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym (pkt 1) oraz zbieranie powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie (pkt 3).

Odpowiednikiem wymienionych powinności właścicieli nieruchomości jest ciążący na gminie obowiązek zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (art. 6c ust. 1 u.c.p.g.). Ponadto, rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (art. 6c ust. 2 u.c.p.g.). Właściciele nieruchomości są w związku z tym obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o czym stanowi już art. 6h u.c.p.g. Obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 2 ww. ustawy – za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości powstały odpady komunalne (art. 6i ust. 1 pkt 2 u.c.p.g.).

W przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 2 u.c.p.g., opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn zadeklarowanej liczby pojemników z odpadami komunalnymi powstającymi na danej nieruchomości oraz stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności ustalonej w uchwale rady gminy (art. 6j ust. 3 u.c.p.g.).

Właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych (art. 6m ust. 1 u.c.p.g.).

Zgodnie natomiast z art. 6o ww. ustawy w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku – uzasadnione szacunki, w tym średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze.

Wskazać również trzeba, iż opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, do uiszczania których na rzecz gminy lub ich związków obowiązani są właściciele nieruchomości, są daninami publicznymi o niepodatkowym charakterze. Zgodnie z art. 6q u.p.c.g. w sprawach dotyczących opłat stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Ponadto zacytowana wyżej treść art. 6o u.p.c.g., wskazuje, że decyzja określająca wysokość opłaty ma charakter deklaratywny. Z art. 6m ust. 1 u.c.p.g. wynika, że deklarację o wysokości opłaty należy składać w odniesieniu do danej nieruchomości.

4.4. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji na wstępie wskazać przyjdzie, że rozstrzygnięcie sporu co do meritum poprzedzone być powinno rozważeniem czy na spółkę cywilną może być nałożony obowiązek w zakresie opłat za gospodarowania odpadami komunalnymi.

Poszukując odpowiedzi na tak postawione pytanie przypomnieć należy, że w świetle art. 6h u.c.p.g. właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. przez właściciela nieruchomości rozumie się także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Z treści art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. zatem wynika, z uwzględnieniem pojęcia nieruchomości, że za właściciela ustawa uznaje każdy podmiot, który włada nieruchomością tj. wyodrębnionym gruntem i związanym z nim trwale budynkiem - na podstawie prawa własności, współwłasności, wieczystego użytkowania, zarządu i użytkowania (tzw. trwały zarząd i użytkowanie to władztwo nad nieruchomościami Skarbu Państwa lub gminy uregulowane przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami), a także na podstawie stosunku obligacyjnego lub będącego posiadaczem w sposób bezumowny.

Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd NSA wyrażony w wyroku z dnia 22 czerwca 2017r., zgodnie z którym "przez inne podmioty władające nieruchomością" należy rozumieć m.in. posiadaczy nieruchomości. W myśl art. 336 kodeksu cywilnego posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą nieruchomością (posiadacz zależny). Taka wykładnia przepisu jest zbieżna z celem ustawy, której istota sprowadza się do obłożenia opłatami za gospodarowanie odpadami komunalnymi tych wszystkich, którzy odpady takie generują (LEX nr 2332833).

4.5. Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy przypomnieć należy, że z akt sprawy wynika, iż w złożonej dniu 7 kwietnia 2016r. w imieniu spółki przez jej wspólnika – A. G. - deklaracji o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi (karta 15-18 akt administracyjnych) w pozycji C - Podmiot zobowiązany do złożenia deklaracji, zakreślono kwadrat - Najemca, dzierżawca.

W realiach rozpoznawanej sprawy powstaje zatem pytanie czy to spółka cywilna jako najemca lub dzierżawca była podmiotem zobowiązanym do złożenia ww deklaracji? Czy może ona władać rzeczą (nieruchomością) jak posiadacz zależny – najemcą czy dzierżawcą?

Zdaniem Sądu na tak postawione pytanie udzielić należy odpowiedzi przeczącej.

Jak wykazano wyżej, zarówno najemca jak i dzierżawca są podmiotami władającym nieruchomością (posiadaczami zależnymi). Jednak spółka cywilna, co nie wymaga szerszej argumentacji, nie posiada zdolności do czynności prawnych, a zatem nie może być stroną jakiegokolwiek stosunku obligacyjnego, w tym umowy najmu czy dzierżawy (por. postanowienie z dnia 16 grudnia 2014r. II FSK 2985/12, CBOSA). Umowę taką zawrzeć mogą natomiast wspólnicy, którzy jako osoby fizyczne zdolność do czynności prawnych posiadają. W konsekwencji na spółkę cywilną nie może zostać nałożony obowiązek w zakresie opłat za gospodarowania odpadami komunalnymi.

Implikacją powyższych rozważań jest konstatacja, że spółka cywilna nie posiada statusu strony w postępowaniu w przedmiocie określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W świetle bowiem art. 133 § 1 O.p. stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoba trzecia, o której mowa w art. 110-117c, która z uwagi na swój interes prawny żąda czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Stroną w postępowaniu podatkowym może być również osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej inna niż wymieniona w § 1, jeżeli zgodnie z przepisami prawa podatkowego przed powstaniem obowiązku podatkowego ciążą na niej szczególne obowiązki lub zamierza skorzystać z uprawnień wynikających z tego prawa § 2.

Reasumując spółka cywilna nie może być stroną postępowania w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, tylko jej wspólnicy. Na spółce cywilnej nie ciążą obowiązki, o których mowa w u.c.p.g. Nie jest ona bowiem "właścicielem" nieruchomości w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. zobowiązanym do ponoszenia na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o czym stanowi art. 6h u.c.p.g.

Mając na uwadze powyższe zarówno zaskarżona decyzji, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, naruszają przepisy prawa materialnego tj. art. 6c i art. 6h u.c.p.g. w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. oraz prawa procesowego tj art. 133 § 2 O.p. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem w obrocie prawnym nie mogą się ostać. Z tego powodu rozstrzygnięcie sprawy co do meritum uznać należało za przedwczesne.

4.6. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, zobowiązując właściwy organ, aby wydając ponownie rozstrzygnięcie uwzględnił powyższą argumentację i wskazane w niej zalecenia, dając temu wyraz w decyzji spełniającej wymogi z art. 107 § 3 k.p.a.