Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1842/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-07-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 28 poz 143
law: Ustawa z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw.
article: art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska sędzia NSA Anna Lech (spr.) sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz Protokolant starszy asystent sędziego Ewa Dubiel po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 2064/11 w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od W. S. na rzecz Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2064/11, oddalił skargę W. S. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego.

W uzasadnieniu Sąd podał następujący stan sprawy: decyzją dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. z dnia [...] lutego 2006 r., przydzielono K. L. na czas trwania kontraktu, to jest do dnia 30 czerwca 2007 r., lokal mieszkalny położony przy ul. [...] w P. G. Przy ustalaniu powierzchni użytkowej lokalu uwzględniono żonę: W. L. oraz dwoje dzieci – M. i P. L.

Małżeństwo W. i K. L. zostało rozwiązane poprzez rozwód w 2008 r. (W. L. powróciła do swojego panieńskiego nazwiska – S.).

W dniu 31 stycznia 2010 r. K. L. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy, nabywając uprawnienia do emerytury wojskowej od dnia 1 lutego 2010 r. Z uwagi na zwolnienie z zawodowej służby wojskowej decyzja z dnia 9 lutego 2006 r. z mocy prawa wygasła.

W dniu 27 kwietnia 2010 r. K. L. zawarł z dyrektorem Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. umowę o wypłatę odprawy mieszkaniowej w zamian za rezygnację z kwatery stałej.

Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G., na podstawie art. 37a w związku z art. 13 ust. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2005 r., Nr 41, poz. 398 z późn. zm) zobowiązał K. L. oraz W. S., M. L. i P. L. do opróżnienia i przekazania w stanie wolnym do dyspozycji Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. zajmowanego bez tytułu prawnego lokalu mieszkalnego nr [..]. przy ul. [...] w P. G. i do uiszczenia należnych opłat.

Od tej decyzji W. S. złożyła odwołanie wskazując, że została ona skierowana do osoby, która nie ma przymiotu strony w niniejszym postępowaniu, to jest do K. L., z uwagi na to, iż opuścił (opróżnił i zdał) przedmiotowy lokal mieszkalny.

Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., na podstawie art. 13 ust. 7 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, uchylił w całości decyzję z dnia 12 maja 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji wskazując, iż nie wziął on pod uwagę, że w dniu 1 lipca 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 Nr 28, poz. 143). W ocenie organu niniejsza sprawa podlegać powinna rozpatrzeniu właśnie na podstawie przepisów ustawy, która weszła w życie z dniem 1 lipca 2010 r.

Organ podkreślił, że prawo W. S. do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu wynikało z pozostawania w związku małżeńskim z K. L., który dysponował tytułem prawnym do lokalu, z racji pełnienia zawodowej służby wojskowej.

Od tej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła W. S. domagając się w szczególności uchylenia uzasadnienia decyzji w części dotyczącej uzasadnienia prawnego, odnoszącego się do wskazania i omówienia prawnego obowiązku opróżnienia lokalu mieszkalnego przez W. S., M. L. i P. L. Jej zdaniem organ powinien zastosować art. 41 a ustawy, który daje możliwość zawarcia z byłym małżonkiem umowy najmu lokalu mieszkalnego położonego w tej samej miejscowości albo miejscowości pobliskiej na czas oznaczony z zasobów Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, czego organ nie uwzględnił.

W odpowiedzi na skargę organ stwierdził, że skarżąca dowolnie interpretuje przepis art. 41a w nowym brzmieniu, który do stanu faktycznego niniejszej sprawy zupełnie nie przystaje, gdyż "uprawniony" żołnierz już nie zajmuje i nie zamieszkuje przedmiotowego lokalu, a ponadto od dnia 1 lutego 2010 r. nie jest już żołnierzem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2064/11, oddalając skargę stwierdził, że skoro niniejsza sprawa została wszczęta po dniu 1 lipca 2010 r., to zgodnie z art. 18 noweli, winna podlegać rozpatrzeniu zgodnie z przepisami ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw.

Wobec tego Sąd uznał, że uchylenie zaskarżonej decyzji wyłącznie w części dotyczącej jej uzasadnienia prawnego, czyli zgodnie z treścią żądania skargi, oznaczałoby pozostawienie w obrocie wadliwej prawnie decyzji. Zaś uchylenie "całości" decyzji byłoby działaniem na szkodę skarżącej ze względu na zakaz orzekania na niekorzyść strony skarżącej. Ta okoliczność zdaniem Sądu obliguje go do oddalenia skargi.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną złożyła W. S., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi i wydanie wyroku uchylającego decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] lipca 2011 r. w części uzasadnienia prawnego odnoszącego się do wskazania i omówienia prawnego obowiązku opróżnienia lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...] w P. G. przez W. S., M. L. i P. L. oraz uzasadnienie stwierdzenia bezzasadności pozostałych zarzutów skarżącej. W obu przypadkach wniesiono o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, to jest:

1) art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez nierozpoznanie skargi co do istoty sprawy, w szczególności nieodniesienie się do zarzutów naruszenia przez organ administracyjny art. 41 ust. 1 pkt 1, art. 21 ust. 6 i art. 37a ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej wyżej ustawy w związku z art. 107 § 1 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji nieuchylenie decyzji w zaskarżonej części, pomimo braku właściwego uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] lipca 2011 r.;

3) art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez sporządzenie uzasadnienia bez wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia, poprzez sporządzenie uzasadnienia wewnętrznie sprzecznego, a także wobec braku jakiegokolwiek ustosunkowania się do zarzutów skargi, które pozwoliłyby dokonać oceny zasadności zapadłego wyroku w zakresie powołanych podstaw zaskarżenia. Nie wykazano, dlaczego zarzuty skarżącej okazały się być bezzasadne.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd błędnie zidentyfikował decyzję będącą przedmiotem postępowania. Wskazano, że przedmiotem postępowania była decyzja Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] lipca 2011 r., a Sąd w uzasadnieniu wskazywał na wadliwość decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. z dnia [...] maja 2011 r.

Wskazano ponadto, że Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał sprawy co do istoty, gdyż nie odniósł się do zarzutów skarżącej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną podzielając argumentację Sądu pierwszej instancji, Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie i o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi decyzja podlega uchyleniu, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym naruszenie wskazanego przepisu będzie miało miejsce wówczas, gdy kontrolując legalność zaskarżonej decyzji sąd nie dostrzeże, że rozstrzygnięcie to narusza przepisy postępowania, bądź odnajdując te błędy prawne niewłaściwie oceni ich wpływ na wynik sprawy administracyjnej, przy czym w obu wypadkach ta wadliwość w rozumowaniu sądu musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej. Oznacza to, że gdyby organ nie naruszył prawa, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści. Tylko bowiem takie naruszenia przepisów mogłyby uzasadniać zastosowanie przez Sąd pierwszej instancji środka przewidzianego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie nie można Sądowi pierwszej instancji postawić skutecznie zarzutu naruszenia powołanego przepisu, gdyż nie dopuścił się naruszeń, które miałyby wpływ na podjęte rozstrzygniecie. Tym samym zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 107 § 1 k.p.a. należy uznać za nieusprawiedliwiony.

Co się zaś tyczy naruszenia art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to zauważyć należy, że przepis ten obliguje Sąd do przedstawienia w uzasadnieniu wyroku stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia. Uzasadnienie wyroku spełniające określone ustawą warunki stwarza bowiem podstawę do przyjęcia, że będąca powinnością sądu administracyjnego kontrola działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem rzeczywiście miała miejsce i że prowadzone przez ten sąd postępowanie odpowiadało przepisom prawa. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego takie też elementy zawiera uzasadnienie zaskarżonego wyroku, wobec tego zarzut skargi kasacyjnej o naruszeniu tego przepisu jest nieuzasadniony.

Wskazać należy, że w dniu 1 lipca 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2010 r. Nr 28, poz. 143), która przepisem art. 1 pkt 37 zmieniła dotychczasowy przepis art. 41 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, a przepisem art. 1 pkt 39 uchyliła dotychczasowy przepis art. 42 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Jednakże zgodnie z art. 18 ust. 1 tej noweli, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie ostatecznymi decyzjami administracyjnymi lub zawarciem umowy stosuje się przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu dotychczasowym.

Rację należy zatem przyznać Sądowi pierwszej instancji, który za Prezesem Wojskowej Agencji Mieszkaniowej stwierdził, że skoro wszczęcie postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie nastąpiło w dniu 5 lipca 2010 r. (dzień doręczenia stronom pisma organu z dnia 30 czerwca 2010 r. o wszczęciu postępowania w sprawie zwolnienia lokalu mieszkalnego i wezwania do opuszczenia tego lokalu) – a więc po 1 lipca 2010 r. – to zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie w dniu 1 lipca 2010 r. Natomiast organ pierwszej instancji, to jest Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. w decyzji z dnia [...] maja 2011 r. orzekał na podstawie przepisów ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r.

Wobec tego uznać należy, że skoro w sprawie wydania decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w .P. G. powinny mieć zastosowanie przepisy ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r., a organ pierwszej instancji stosował przepisy ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r., to zasadnie Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, zaś Sąd pierwszej instancji trafnie uznał tę decyzję za zgodną z prawem. To zaś oznacza, że niezasadne są zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące nieodniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do zarzutów o naruszeniu przez organ przepisów ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, bowiem przepisy te nie miały w sprawie zastosowania.

Dodać w tym miejscu należy, że nie ma racji skarżąca kasacyjnie podnosząc argument, iż Sąd pierwszej instancji błędnie zidentyfikował decyzję będącą przedmiotem zaskarżenia. Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w istocie wskazywał na wadliwość decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. z dnia [...] maja 2011 r., zaś zauważyć należy, że oddalił skargę na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] lipca 2011 r., która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji. Skoro zatem Sąd pierwszej instancji za zasadną uznał decyzję organu odwoławczego, to oznacza, że za wadliwą uznał decyzję organu pierwszej instancji, to jest w tym przypadku Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. z dnia [...] maja 2011 r.

Mając powyższe na uwadze uznać należy, że zarzuty skargi kasacyjnej nie mają usprawiedliwionych podstaw.

Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie 204 pkt 1 powołanej ustawy.