Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1629/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2008-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1,2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 200,145 par. 2,161 par. 5
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c art. 135, 200, 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Wolna – Kubicka Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Protokolant st.sekr.sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 marca 2008r. sprawy ze skargi M.U. – B. i P.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004r. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]nr[...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w P. na rzecz M. U. – B. i P.B. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. stwierdza, że decyzje określone w punkcie I nie podlegają wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ K. Wolna-Kubicka /-/ M. Skwierzyńska /-/ W. Zygmont


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego określił P.B. i M.B. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004r. w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji stwierdzono, że podatnicy nie mieli prawa do odliczenia od podatku w 2004r. wydatków w wysokości [...] zł poniesionych w związku z budową domu jednorodzinnego w T., ponieważ wydatki te nie stanowiły kontynuacji inwestycji rozpoczętej przed dniem 01 stycznia 2002r., tzn. nie były związane z budową domu jednorodzinnego położonego w O. w związku z którą korzystali z ulgi podatkowej

W dniu [...] pełnomocnik strony złożył odwołanie od powyższej decyzji do Dyrektora Izby Skarbowej w P., żądając jej uchylenia oraz umorzenia postępowania.

Zdaniem P.B. i M. B., uprzednia "weryfikacja zeznania podatników w ramach czynności sprawdzających organu przesądza o niedopuszczalności późniejszej weryfikacji zeznania."

Strona podniosła poza tym, iż organ I instancji wydał decyzję w terminie nie pozwalającym na uwzględnienie zastrzeżeń i stanowiska podatników, czym naruszono przepisy art. 200 oraz 123 Ordynacji podatkowej.

Siedmiodniowy termin, w trakcie którego strona miła prawo wypowiedzieć się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego, upłynął w dniu [...] W dniu [...] podatnicy ustanowili pełnomocnika w osobie, radcy prawnego A.O., który przesłał listem poleconym nadanym w dniu [...]pełnomocnictwo wraz z pismem, w którym odnosi się do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Przesyłka ta dotarła do Urzędu Skarbowego [...] Tymczasem w dniu [...] organ podatkowy wydał decyzję w sprawie określenia podatku dochodowego za 2004r., którą następnie doręczył podatnikom w dniu [...] pomijając ustanowionego w sprawie pełnomocnika.

Dyrektor Izby Skarbowej w P. – po rozpatrzeniu odwołania – decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego I instancji.

W ocenie organu odwoławczego jeśli "podatnicy w 2001r. dokonali odliczeń z tytułu wydatków poniesionych na budowę budynku mieszkalnego położonego w O. natomiast w 2004r. ponieśli wydatki na budowę budynku mieszkalnego położonego w T., nie nabyli prawa do ich odliczenia od podatku, bowiem przez kontynuację inwestycji należy rozumieć ponoszenie, po dniu 31.12.2001r., dalszych wydatków na budowę tego samego budynku mieszkalnego".

Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał, iż "podjęcie czynności sprawdzających nie stwarza gwarancji dla podatnika, że poddane ocenie działania czy też dokumenty są prawidłowe. Ustalenia udokumentowane w toku czynności sprawdzających stanowią materiał dowodowy, który w przypadku wszczęcia postępowania podatkowego podlega weryfikacji."

Według organu odwoławczego strona miała możliwość wypowiedzenia się w zakresie materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie, a zaskarżona decyzja została prawidłowo doręczona przez organ I instancji podatnikom w dniu [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu wydania decyzji nie posiadał bowiem informacji o ustanowieniu przez stronę pełnomocnika, gdyż wpłynęła ona do Urzędu Skarbowego w dniu [...]

Na powyższą decyzję pełnomocnik stron złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, podnosząc naruszenie:

- art. 121 § 1 Op. "przez podjęcie postępowania oraz orzeczenie pomimo pozytywnego rezultatu podjętych uprzednio czynności sprawdzających, co narusza zasadę zaufania obywatela do państwa oraz działania jego organów",

- art. 233 § 1 Op. "przez utrzymanie w mocy decyzji mimo naruszenia przez organ I inst. przepisu art. 145, tj. niedoręczenia decyzji",

- art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 2001r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne "przez uznanie, iż podatnicy nie dokonywali wydatków na kontynuację inwestycji rozpoczętej przed dniem 01.01.2002r. Skarżący podkreślili, iż bez znaczenia jest lokalizacja inwestycji skoro jej przeniesienie służy temu samemu celowi – zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych podatnika."

W związku z powyższym pełnomocnik strony wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zasądzenie kosztów postępowania oraz "dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentacji Urzędu Skarbowego na okoliczność daty nadania przesyłki poleconej zawierającej decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego."

Dyrektor Izby Skarbowej w P. wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w myśl postanowień przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej przez badanie zgodności z prawem wydanych przez jej organy rozstrzygnięć. Zgodność ta dotyczy tak prawa materialnego jak i przepisów regulujących postępowanie przed tymi organami.

W niniejszej sprawie sąd ogranicza ocenę prawidłowości wydawanych do decyzji do kwestii proceduralnych i stwierdzenia, czy organy podatkowe prowadziły postępowanie w sposób odpowiadający przepisom ordynacji podatkowej przede wszystkim w zakresie dotyczącym doręczeń.

Nie budzi wątpliwości w sprawie, ze skarżący udzielili pełnomocnictwa radcy prawnemu w dniu 14 czerwca 2007 roku. W następstwie tego pełnomocnik ten sporządził pismo, w którym odniósł się do zebranego w sprawie materiału dochodowego, realizując prawo strony przewidziane w art. 200 Op. do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji. Pismo w trybie art. 200 Op. zostało podatnikom doręczone w dniu 8 czerwca 2007 r. Urząd Skarbowy wyznaczył w nim P. B. i M.. B. 7 dniowy termin do ewentualnego wypowiedzenie się we wskazanej kwestii. Termin ten mijał w dniu 15 czerwca 2007 r., a wiec w dniu, w którym pełnomocnik podatników nadal w urzędzie pocztowym listem poleconym pismo dotyczące oceny zebranego materiału dowodowego w sprawie, do którego dołączył także udzielane mu pełnomocnictwo.

Urząd skarbowy otrzymał w. w. przesyłkę – jak należy sądzić z pieczęci z datą wpływu – w dniu 19 czerwca 2007 r., czyli w dniu następnym po dniu podpisania przez osobę upoważnioną decyzji w sprawie określenie podatku dochodowego od osób fizycznych małżonkom B. za 2004 r. Decyzje te doręczono następnie w dniu 22 czerwca 2007 r. małżonkom B.

Zarówno z pieczęci urzędu pocztowego na potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej decyzję jak i z pieczęci umieszczonej w książce nadawczej wynika, ze została ona nadana w dniu 20 czerwca 2007 r. o godz. 20 w Urzędzie Pocztowym P.2.

W tej sytuacji rozważyć należy prawidłowość działania organu I instancji w świetle przepisu art. 145 § 2 Op. stanowiącego, ze pisma do strony, która ustanowiła pełnomocnika doręcza się temu pełnomocnikowi. Na wstępie pokreślić należy, iż zgodnie z art. 161 § 5 Op. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem nadano pismo w polskiej placówce pocztowej, wobec tego wyznaczany podatnikom 7 dniowy termin do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji w sprawie zgromadzonych materiałów dowodowych został zachowany, skoro pismo w trybie art. 200 Op. otrzymali 8 czerwca 2007r. a pismo w tej sprawie ich pełnomocnik nadal w urzędzie pocztowym w dniu 15 czerwca 2007 r. Tym samym wydając w dniu 18 czerwca 2007 r. decyzję organ podatkowy wydal ją przedwcześnie, nie uwzględniając w aspekcie wskazanego przepisu art. 161 § 5 Op., okresu czasu potrzebnego na dostarczenie mu przez urząd pocztowy przesyłki od podatników nadanej o wyznaczonym terminie. Jeżeli zauważy się także, źe przesyłka ta zawierała również pełnomocnictwo, to negatywne skutki nadmiernego pospiechu organu podatkowego przy wydaniu decyzji, wbrew wymogom powołanego przepisu art. 161 § 5 Op., nie mogą obciążać podatników.

Nawet gdyby pominąć wskazane wyżej względy to również fakt, iż decyzję datowaną 18 czerwca 2007 roku wysłano w dniu 20 czerwca 2007 r. i to w godzinach wieczornych, przesądzał o tym, że Urząd Skarbowy mając wiedzę o ustanowieniu przez stronę pełnomocnika już w dniu 19 czerwca 2007 r. – co jest niepodważalne – winien ją przesłać i doręczyć pełnomocnikowi podatników. Organ ten nie może się przy tym powoływać na organizację wewnętrznego obiegu dokumentów.

Z tych względów skoro doręczenie decyzji I instancji było nieskuteczne, czego nie dostrzegł organ odwoławczy, w toku ponownego załatwiania sprawy organ podatkowy mając na względzie powołane wyżej przepisy ordynacji podatkowej winien dokonać prawidłowego doręczenia nowowydanej decyzji na ręce pełnomocnika podatników, odnosząc się w niej do stanowiska pełnomocnika co do oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, czego nie mógł wcześniej wziąć pod uwagę, wydając decyzje z dnia 18 czerwca 2007 roku przed zapoznaniem się z treścią pisma pełnomocnika podatników z dnia 15 czerwca 2007 r.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit c, art. 135, art. 200 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzeczono jak w sentencji.

/-/ K. Wolna – Kubicka /-/ M. Skwierzyńska /-/ W. Zygmont