Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 439/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 92a ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Dnia 4 października 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant: st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2022 roku sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. w P. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia 16 marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Inspektor Transportu Drogowego na rzecz skarżącej Spółki kwotę 312,- (trzysta dwanaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 11 stycznia 2022r.,nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 92a ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2019r., poz. 2140 ze zm. – dalej: u.t.d.) nałożył na S sp.z o.o. karę pieniężną w wysokości 7800 zł

W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 30 lipca 2020r. w B., ok. godz. 8.10., poddano kontroli drogowej pojazd marki Terberg o nr rej. [...]. Pojazdem kierował Y.H.. W toku postępowania ustalono, że odpowiedzialna za kontrolowany przewóz była S sp. z o.o., której pracownik kierował pojazdem. Spółce zarzucono wykonywanie przewozu drogowego z następującymi naruszeniami:

1. brak zgłoszenia w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie – za każdą zmianę (art. 14 u.t.d. oraz lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. – 800 zł). Przewoźnik nie zgłosił do posiadanego zezwolenia nr [...] pojazdu marki Terberg nr rej [...],

2. brak wyposażenia kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. – za każdy dokument (art. 87 u.t.d. oraz lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d. – 500 zł). Kierowca podczas kontroli nie okazał wypisu zezwolenia nr [...] na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego,

3. wykonywanie przewozu drogowego rzeczy lub osób bez obowiązkowej kwalifikacji wstępnej lub obowiązkowego szkolenia okresowego kierowcy (art. 39 a u.t.d. opraz lp. 1.15 załącznika nr 3 do u.t.d. – 1500 zł). Kierowca podczas kontroli nie miał żadnego dokumentu potwierdzającego odbycie badań lekarskich, psychologicznych oraz ukończonego szkolenia okresowego,

4. wykonywanie przewozu drogowego bez rejestrowania aktywności na karcie kierowcy – w tachografie podczas zatrzymania nie była zalogowana karta kierowcy (naruszenie art. 34 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014r. – Dz.U.UE.L z 2014r., Nr 60, str.1 oraz lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. – 5000 zł. Podczas kontroli nie było możliwości uruchomienia tachografu.

W odwołaniu spółka zarzuciła:

1. naruszenie art. 7, 68, 77 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 196-r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez ustalenie przez organy administracji publicznej stanu faktycznego sprawy niezgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie decyzji, a w szczególności: nie wyjaśniono istotnych okoliczności sprawy, w szczególności nie ustalono dlaczego kierowca nie rejestrował aktywności:, sporządzenie protokołu a następnie uzasadnienia skarżonej decyzji w sposób nieprawidłowy,

2. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie nieprawidłowego uzasadnienia faktycznego decyzji albowiem wskazuje okoliczności wzajemnie się wykluczające,

3. naruszenie prawa materialnego przez błędne przyjęcie, iż przewoźnik nie zgłosił zmiany danych organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji – czym naruszono art. 7a i 8 u.t.d.,

4. błędne przyjęcie, iż odwołujący nie wypełnił obowiązku wyszkolenia i poinstruowania kierowcy w zakresie prawidłowej obsługi tachografów – czym naruszono art. 33 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady EWG nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie WE nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego,

5. błędne przyjęcie, iż odwołujący ponosi odpowiedzialność za stwierdzone naruszenia, czym naruszono art. 92 b oraz c u.t.d.,

6. nałożenie błędnych kar pieniężnych, czym naruszono art. 92 a ust. 1 u.t.d.

Zaskarżoną decyzją z dnia 16 marca 2022r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 22 lit. h, art. 7a, art.8, art. 39a ust. 1 pkt. 2, 5, 6, art. 39f ust.1 i 2, art. 39 l ust. 1 lit.1, art. 92a ust. 1, ust.3, ust.7, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2022r., poz. 180), lp. 1.5, lp. 1.12, lp. 1.15, lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 32 ust.3, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (t.j. Dz.U.UE L 2014 60.1 ze zm.), art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE 2020/1054 z dnia 15 lipca 2020r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 w odniesieniu do minimalnych wymogów dotyczących maksymalnego dziennego i tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu, minimalnych przerw oraz dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 165/2014 w odniesieniu do określania położenia za pomocą tachografów – utrzymał w mocy decyzję z 11 stycznia 2022r.

W uzasadnieniu organ podał, że w przedmiotowej sprawie kary pieniężne nakładane są na podstawie art. 92 a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Treść art. 92a ust. 1 i ust. 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenie przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189 d k.p.a. na mocy art., 189a § 2 pkt 1 nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189 § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IV a k.p.a.

Odnośnie naruszenia 1.5. załącznika nr 3 do u.t.d. organ podał, że ze zgromadzonego materiału, w tym pisma organu wydającego licencję na wykonywanie transportu drogowego rzeczy, wynika, że strona nie zgłosiła do organu licencyjnego zmian, o których mowa w art. 7a i art. 8 u.t.d. Powyższe naruszenie zostało stwierdzone przez organ I instancji w trakcie prowadzonego postępowania, którego stroną była skarżąca spółka. Organ I instancji uzyskał informację z Biura ds. Transportu Międzynarodowego Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego, z których wynikało, że przedsiębiorca S sp. z o.o. posiada zezwolenie nr [...] na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego rzeczy oraz licencję wspólnotową nr [...] dotyczącą międzynarodowego transportu drogowego rzeczy. Organ licencyjny poinformował, że pojazd marki Terberg (organ błędnie wskazywał pojazd o nazwie "Tererg" – uwaga Sądu) o nr rej [...] nie został zgłoszony do zezwolenia nr [...] jak i do licencji nr [...]. Ponieważ przedsiębiorca nie zgłosił pojazdu marki Terberg o nr rej [...], którym w dniu 30 lipca 2020r. wykonywał przewóz drogowy do organu, który udzielił przedsiębiorcy licencję lub zezwolenie na wykonywanie transportu drogowego rzeczy, doszło do naruszenia polegającego na niezgłoszeniu w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d. w wymaganym terminie.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ podał, że organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny, tj. na dzień 20 grudnia 2021r. przedsiębiorca S sp. z o.o. nie zgłosił pojazdu marki Terberg o nr rej [...] zarówno do licencji nr [...], jak i do zezwolenia nr [...]. Organ I instancji w jednym zdaniu uzasadnienia nie umieścił partykuły "NIE", co mogło sugerować, że pojazd marki Terberg o nr rej [...] został zgłoszony przez przedsiębiorcę do posiadanych uprawnień na wykonywanie transportu drogowego. Organ odwoławczy podkreślił, że z całości treści zaskarżonej decyzji jak i zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że wspomniany pojazd na dzień 30 lipca 2020r., kiedy miała miejsce kontrola drogowa tego pojazdu, nie był zgłoszony przez przedsiębiorcę do posiadanych uprawnień na wykonywanie transportu drogowego. Za to naruszenie nałożona została kara w wysokości 800 zł.

Odnośnie naruszenia 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d. organ podał, że zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 3 u.t.d. podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując przewóz drogowy rzeczy – dokumenty związane z przewożonym ładunkiem. Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. karą pieniężną w wysokości 500 zł – za każdy dokument.

Organ podał, że w trakcie kontroli, co wynikało z protokołu kontroli kierowca nie został wyposażony przez przedsiębiorcę w dokumenty uprawniające do wykonywania przewozu drogowego. Kierowca nie okazał dokumentu w postaci wypisu z dokumentu uprawniającego do wykonywania transportu drogowego rzeczy pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony – nie miał wypisu z licencji ani zezwolenia, za co została nałożona kara w wysokości 500 zł. W odwołaniu strona nie odniosła się do tego naruszenia. Organ odwoławczy stwierdził, że strona nie udowodniła, że niewyposażenie kierowcy w dokumenty o których mowa w art. 87 u.t.d. nastąpiło na skutek okoliczności, których przedsiębiorca nie mógł przewidzieć i im zapobiec. Za naruszenie określone w lp. 1.12 zalącznika nr 3 do u.t.d. ponosi odpowiedzialność przedsiębiorca jako podmiot, który wykonywał przewóz. Kierowca Y.H. był jedynie pracownikiem przedsiębiorcy, kierującym pojazdem ale nie wykonującym przewozu we własnym imieniu. Dlatego też zgodnie z art. 92 a ust. 2 u.t.d. to przedsiębiorca, a nie kierowca ponosi odpowiedzialność za naruszenia ujawnione w trakcie kontroli.

Odnośnie naruszenia 1.15. załącznika nr 3 do u.t.d. organ podał, że zgodnie z art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo o ruchu drogowym, kierujący pojazdem jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu wymagane dla danego rodzaju pojazdu lub kierującego dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem. Zgodnie z art. 39f ust. 1 i 2 i art. 39 l ust. 1 lit a u.t.d. przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, jeśli osoba ta uzyskała kwalifikację wstępną lub kwalifikację wstępną przyspieszoną, ukończyła szkolenie okresowe i jest zobowiązany do kierowania kierowców na szkolenia okresowe. Konsekwencją tych rozwiązań jest treść lp. 1.15 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego rzeczy lub osób bez obowiązkowej kwalifikacji wstępnej lub obowiązkowego szkolenia okresowego kierowcy, karą pieniężną w wysokości 1500 zł.

W przedmiotowej sprawie kierowca Y.H. wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy w imieniu przedsiębiorcy S sp. z o.o. nie posiadając obowiązkowej kwalifikacji wstępnej lub obowiązkowego szkolenia okresowego kierowcy. Podczas kontroli kierowca nie posiadał żadnego dokumentu potwierdzającego odbycie wymaganych dla wykonywania zawodu kierowcy zawodowego badań lekarskich, psychologicznych oraz ukończenia szkolenia okresowego, za co słusznie nałożona została kara 1500 zł. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy podał, że przedłożone szkolenie kierowcy w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny odbytego dla stanowiska mechanika samochodowego, nie uzasadnia odstąpienia od nałożonej kary. Przedsiębiorca zatrudniając obcokrajowca na stanowisku mechanik pojazdów samochodowych, oprócz szkolenia z bezpieczeństwa i higieny pracy obowiązany był sprawdzić, czy kierowca posiada obowiązkową kwalifikację wstępną lub obowiązkowe szkolenie okresowe wymagane przy wykonywaniu przewozów samochodami ciężarowymi o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony, czego nie uczynił.

Odnośnie naruszenia 6..2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. organ powołując treść art. 32 ust. 1, 3 , 33 ust. 3 i art. 34 ust. 1, ust. 3 lit b, ust. 4 rozporządzenia nr 165/2014 podał, że konsekwencją ich jest treść lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi karą pieniężną w wysokości 5000 zł.

W przedmiotowej sprawie podczas kontroli drogowej stwierdzono, że pojazd marki Terberg wyposażony był w tachograf cyfrowy. Podczas kontroli policjanci stwierdzili, że w tachografie w momencie zatrzymania pojazdu do kontroli nie była zalogowana karta kierowcy pomimo, że przewóz odbywał się po drogach publicznych. Ustalony w trakcie kontroli stan faktyczny polegający na wykonywaniu jazdy bez zalogowanej karty kierowcy kontrolujący zakwalifikowali jako naruszenie polegające na niewłaściwej obsłudze sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi. Za naruszenie polegające na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi nałożono na spółkę karę w wysokości 5000 zł.

Odnosząc się do zarzutów skargi organ odwoławczy podał, że za naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu bez zalogowanej karty kierowcy do tachografu odpowiedzialność ponosi przedsiębiorca w którego imieniu był wykonywany przewóz. To S sp. z o.o. była podmiotem wykonującym przewóz pojazdem marki Terberg o nr rej [...] w dniu kontroli. Kierowca Y.H. był jedynie pracownikiem przedsiębiorcy wykonującym w zastępstwie i na rachunek przedsiębiorcy przewóz drogowy. Odpowiedzialność z art. 92 a ust. 1 u.t.d. za naruszenia popełnione przez kierowcę wykonującego w imieniu przedsiębiorcy przewóz drogowy ponosi przedsiębiorca. Odpowiedzialność ma charakter obiektywny i powstaje w wyniku ziszczenia się zdarzenia. Przedsiębiorca nie może się od niej uwolnić poprzez twierdzenie, że to kierowca samowolnie bez zgody przedsiębiorcy dopuścił się jazdy bez zalogowanej karty kierowcy. Przedsiębiorca przyjmując do pracy kierowcę bierze na siebie odpowiedzialność za wykonywaną przez niego pracę, a tym samym powinien wprowadzić takie rozwiązania i organizację pracy, by do naruszeń w postaci jazdy bez karty kierowcy nie dochodziło. Jeżeli zatem kierowca nie rejestruje swojej aktywności na karcie kierowcy, czyli dopuszcza się naruszenia, które przedsiębiorca bez trudu zauważy po sczytywaniu danych cyfrowych z tachografu dowodzi to, że musi występować przyzwolenie w przedsiębiorstwie na tego typu zachowanie. Gdyby tak nie było kierowca nie dopuszczałby się naruszenia ryzykując poniesienie konsekwencji od przedsiębiorcy. Organ podkreślił, że okoliczność czy kierowca nie rejestruje swojej aktywności na karcie kierowcy bez zgody przedsiębiorcy nie ma wpływu na odpowiedzialność przedsiębiorcy. Przedsiębiorca obowiązany jest wprowadzić takie rozwiązania organizacyjne, by kierowca nie wykonywał jazdy bez zalogowanej karty kierowcy w celu ukrycia jazdy z naruszeniem norm regulujących czas pracy i obowiązkowe odpoczynki. Organ wskazał, że to na przedsiębiorcy prowadzącym przedsiębiorstwo transportowe spoczywa obowiązek właściwej organizacji pracy kierowców, mający na celu przeciwdziałanie naruszeniom wymogów ustawy. Nie można uznawać, że brak możliwości bieżącej kontroli kierowcy zwalnia przedsiębiorcę z odpowiedzialności wynikającej z art. 92 a u.t.d. Przyjęcie takie poglądu oznaczałoby, że przedsiębiorca mógłby się na tego rodzaju okoliczności powoływać właściwie w każdej sytuacji naruszenia przez kierowcę przepisów prawa, co w konsekwencji oznaczałoby w istocie zwolnienie przedsiębiorcy w każdej sytuacji z podstawowego obowiązku, jaki został określony w tych przepisach. Ustawodawca wyraźnie wskazał cel podejmowanych przez przedsiębiorcę działań, tj. zorganizowanie pracy kierowców w taki sposób, aby kierowcy mogli przestrzegać przepisów ustawy.

Organ odwoławczy uznał, że ustalenia faktyczne uzyskane w trakcie kontroli nie budziły wątpliwości i jednoznacznie wskazywały na powstanie naruszeń określonych w lp. 1.5, lp. 1.12, lp. 1.15, lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. W świetle powyższego nie można uznać aby organ zaniechał przeprowadzenia rzetelnego postępowania i nie doszło do naruszenia zarzucanych w odwołaniu przepisów k.p.a.

Organ podał, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 92 b u.t.d. albowiem przepis ten nie znajdował zastosowania. Ustawodawca daje możliwość zastosowania tego przepisu tylko w przypadku, gdy podczas kontroli zostały stwierdzone naruszenia dotyczące czasu pracy kierowców. W niniejszej sprawie takie naruszenia nie miały miejsca. Zdaniem organu art. 92c u.t.d. nie ma zastosowania do błędnych zachowań kierowcy. Jeżeli kierowca w ramach swoich obowiązków pracowniczych lub umownych dopuścił się naruszeń przepisów prawa to podmiot będący dla tego kierowcy pracodawcą lub zleceniodawcą ponosi odpowiedzialność administracyjną zgodnie z przepisami załącznika nr 3 do u.t.d.. Okoliczności, które mogą spowodować zwolnienie z wyżej opisanej odpowiedzialności muszą mieć charakter czysto zewnętrzny, wyodrębniony od działania przedsiębiorcy i musza być wykazane przez podmiot wykonujący przewóz drogowy. Spółka takich okoliczności nie wykazała.

W terminowo wniesionej skardze spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie przepisów postępowania:

- art. 7, art. 68, 77, 80 k.p.a. poprzez ustalenie przez organy administracji publicznej stanu faktycznego sprawy niezgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie decyzji, a w szczególności:

a/ nie wyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy, w szczególności nie ustalono dlaczego kierowca nie rejestrował aktywności,

b/ sporządzenie protokołu, a następnie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób nieprawidłowy,

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie prawidłowego uzasadnienia faktycznego decyzji albowiem wskazuje okoliczności wzajemnie się wykluczające.

2. naruszenie prawa materialnego poprzez:

a/ błędne przyjęcie, że przewoźnik nie zgłosił zmiany danych organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji – czym naruszono art. 7a i 8 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym,

b/ błędne przyjęcie, iż odwołujący nie wypełnił obowiązku wyszkolenia i poinstruowania kierowcy w zakresie prawidłowej obsługi tachografów – czym naruszono art. 33 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady EWG nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie WE nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego,

c/ błędne przyjęcie, iż odwołujący ponosi odpowiedzialność za stwierdzone naruszenia, czym naruszono art. 92 b oraz c u.t.d.,

d/ nałożenie błędnych kar pieniężnych czym naruszono art. 92 a ust. 1 u.t.d.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i uznając zarzuty skargi za bezzasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. 2021r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022r., poz. 329 – dalej jako p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.).

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja utrzymująca w mocy decyzję nakładającą na skarżącą spółkę karę pieniężną w wysokości 7800 zł za naruszenia określone w w lp. 1.5, lp. 1.12, lp. 1.15, lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. 2022.180, dalej. u.t.d.), opisanych wyżej.

Zgodnie z art. 92 a ust. 1 tej ustawy podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie.

Stan faktyczny nie był sporny.

W dniu 30 lipca 2020r. w B., ok. godz. 8.10., poddano kontroli drogowej pojazd marki Terberg o nr rej. [...]. Pojazdem kierował Y.H.. W toku postępowania ustalono, że odpowiedzialna za kontrolowany przewóz była S sp. z o.o., której pracownik kierował pojazdem. Naruszenia zostały wskazane w protokole kontroli, który bez zastrzeżeń został podpisany przez kierowcę. Słusznie organy uznały, że protokół kontroli ma cechy dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. i jako taki korzysta z wiarygodności dokonanych w nim ustaleń.

Słusznie organy uznały, że w sprawie nie miał zastosowania art. 92 b u.t.d., dotyczy on bowiem naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów wymaganych przerwach i okresach wypoczynku. W niniejszej sprawie naruszeń związanych z czasem pracy kierowcy nie stwierdzono.

Słusznie również organy uznały, że w sprawie doszło do naruszenia określonego w lp. 6.2.1. załącznika nr 3 u.t.d. polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego bez rejestrowania aktywności na karcie kierowcy. Kontrolujący stwierdzili – brak możliwości uruchomienia tachografu. Zgodnie z art. 32 ust. 1 i 3 rozporządzenia nr 165/2014 przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy. Przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy stosujący tachografy analogowe zapewniają ich poprawne działanie i prawidłowe stosowanie wykresówek. Zabrania się fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu. Każda forma manipulowana tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona. W pojeździe nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach. Zgodnie z art. 33 ust. 3 rozporządzenia nr 165/2014, przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za naruszenia niniejszego rozporządzenia popełnione przez swoich kierowców lub kierowców będących w ich dyspozycji. Państwa członkowskie mogą jednak uzależnić taką odpowiedzialność od naruszenia przez przedsiębiorstwo transportowe ust. 1 akapit pierwszy niniejszego artykułu i art. 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Zgodnie z art. 34 ust. 1, ust. 3 lit b, ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014r., kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Wykresówki ani karty kierowcy nie wyjmuje się z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba, że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów lub jest konieczne do wprowadzenia symbolu państwa po przekroczeniu granicy. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. Jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf cyfrowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy ci zapewniają, aby ich karty kierowcy zostały włożone we odpowiednie czytniki tachografu. Jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf analogowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy zmieniają odpowiednio wykresówki, aby właściwe informacje były zapisywane na wykresówce kierowcy prowadzącego pojazd.

Słusznie organ uznał, że konsekwencją w.w przepisów jest treść lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi karą pieniężną w wysokości 5000 zł. Taka kara zasadnie została nałożona na spółkę. Za w/w naruszenie odpowiedzialność ponosi przedsiębiorca w imieniu którego wykonywany był przewóz. Organ prawidłowo uznał, że spółka nie wskazała w tym zakresie żadnych przesłanek egzoneracyjnych, które umożliwiłyby zastosowanie art. 92 c u.t.d.

Według wskazanego art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

Powołany przepis wskazuje okoliczności egzoneracyjne, a zatem takie, które stanowią podstawę dla uwolnienia się przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym lub przepisów prawa unijnego. Omawiany przepis dotyczy sytuacji rzeczywiście wyjątkowych, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu należytej staranności i przezorności nie był w stanie, nawet przy dołożeniu należytej staranności przewidzieć. Przesłanki egzoneracyjne określone w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., nie odnoszą się więc do zachowania samego przedsiębiorcy, jego działań lub działań osób, którymi posługuje się przy prowadzeniu działalności, jak i organizacji pracy przedsiębiorstwa. Nie wystarczy zatem wykazanie braku winy przedsiębiorcy, lecz konieczne jest udowodnienie przez przedsiębiorcę, że podjął on wszystkie niezbędne środki w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa.

W przedmiotowej sprawie spółka w żaden sposób nie wykazała, że nie miała wpływu na powstałe naruszenia. Zarówno w odwołaniu jak i w skardze spółka podnosiła, że organ nie ustalił, co spowodowało, iż aktywność kierowcy nie była rejestrowana i nie wyjaśnił stwierdzenia, że nie istniały okoliczności mogące wyłączyć odpowiedzialność przedsiębiorcy za stwierdzone naruszenie. Stawiając taki zarzut spółka pominęła fakt, że organ ustalając stan faktyczny wykazać musi zaistnienie sankcjonowanych naruszeń, co bez wątpienia uczynił. Kwestia wykazania, że zaistniały okoliczności, które zwalniałyby spółkę z odpowiedzialności ciążyła na spółce. To nie organ a podmiot wykonujący przewóz drogowy winien był przedstawić dowody na okoliczność, że nie miał wpływu na powstanie naruszeń. Tylko bowiem spółka dowodami na zaistnienie takich okoliczności dysponować mogła. Samo stwierdzenie, że przeszkoliła kierowców nie zwalnia jej z odpowiedzialności za dokonane przez zatrudnionych przez siebie pracowników naruszenia przepisów. Skoro jak twierdzi spółka kierowca nie był w stanie wyjaśnić logicznie dlaczego dopuścił się naruszenia przepisów, wątpliwości budzić może zatrudnianie osób, które tak podstawowych obowiązków jak zalogowanie karty kierowcy wykonać nie potrafią. Stanowisko spółki wskazujące na prawidłowe przeszkolenie pracowników w tym zakresie nie jest wiarygodne w sytuacji, gdy, jak w niniejszej sprawie, powierzyła wykonywanie przewozu osobie bez obowiązkowej kwalifikacji wstępnej lub obowiązkowego szkolenia kierowców ( naruszenie 1.15 załącznika nr 3 do u.t.d.), wymagane na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo o ruchu drogowym i art. 39 a ust. 1 pkt 2,5 i 6 oraz art. 39 f ust. 1 i 2 u.t.d. Kierowca, który zdaniem skarżącej z przyczyn od niej niezależnych dopuścił się naruszenia z lp 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. nie posiadał obowiązkowej kwalifikacji wstępnej lub obowiązkowego szkolenia okresowego kierowcy. Gołosłowne okazały się więc zarzuty spółki, że nie miała wpływu na naruszenie z lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. W żaden też sposób nie wykazała, że niezasadne okazało się naruszenie polegające na braku obowiązkowej kwalifikacji wstępnej lub obowiązkowego szkolenia okresowego kierowcy (naruszenie 1.15 załącznika 1.15). Z załączonych przez spółkę dokumentów wynikało, że kierowca Y.H. odbył szkolenie wstępne w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy – instruktaż stanowiskowy na stanowisku pracy mechanik pojazdów samochodowych. Szkolenie to nie było wystarczające do uznania, że kierowca ukończył szkolenie okresowe kierowców. Nie posiadał również orzeczeń lekarskich i psychologicznych o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Wskazać należy, że przepisy obowiązujące w okresie pandemii przewidywały możliwość przedłużenia okresu ważności dokumentów kierowcy (art. 15 zzzw ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych -Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.). W niniejszej sprawie spółka nie wykazała jednak, że kierowca posiadał w/w dokumenty, kwestią sporną nie był okres ich ważności. Prawidłowe było więc nałożenie kary za naruszenie 1.15 załącznika nr 3.

Z protokołu kontroli wynikało, że kierowca wykonujący w dniu 30 lipca 2020r. nie posiadał przy sobie zezwolenia na wykonywanie przewodu drogowego, co stanowiło naruszenie lp. 1.12. załącznika nr 3 do u.t.d. W tym zakresie skarżący nie kwestionował ustaleń faktycznych organu. Nałożenie przez organ kary za to naruszenie było prawidłowe.

W ocenie Sądu dokładnego wyjaśnienia wymaga jednak kwestia nałożenia kary za naruszenie określone w l.p. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. nie zgłoszenie do posiadanego zezwolenia nr [...] na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego rzeczy oraz licencji nr [...] kontrolowanego pojazdu. Zgodnie z art. 7a ust. 1 i 2 oraz art. 8 ust. 1 i 2 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy winien zgłaszać zmiany danych wymaganych w/w przepisami w tym liczby i rodzaju pojazdów samochodowych, które będzie wykorzystywał do wykonywania transportu. Brak wykonania tego obowiązku sankcjonowany jest karą z lp 1.5. załącznika nr 3 do u.t.d. Wprawdzie zarzut spółki, że pomyłka w uzasadnieniu organu I instancji polegająca na pominięciu słowa "nie" na drugiej stronie decyzji winna uzasadniać brak naruszenia był bezzasadny, to jednak doprecyzowania w Biurze ds. Transportu Międzynarodowego GITD wymaga czy w terminie zapytania do w/w licencji oraz zezwolenia był zgłoszony kontrolowany pojazd marki Terberg nr rej. [...]. W odpowiedzi Biura z 20 grudnia 2021r. (k. 83 akt adm.) podano, że do licencji i zezwolenia nie był zgłoszony pojazd marki Terberg o nr rej [...]. Skarżąca spółka do odwołania dołączyła potwierdzenie dokonania zmian w wykazie taboru z 31.10.2018r., w którym wskazany był pojazd o nr rej [...] (choć z innym nr VIn niż kontrolowany (k. 108, 2 i 3 akt adm.), w tym piśmie a także umowie najmu z 2.01.2018r. (k. 42v akt adm.) były wskazane samochody o nr rejestracyjnym zaczynającym się od liter PK jak i PKA. Organ opierając swoje ustalenia na informacji uzyskanej z Biura ds. Transportu Międzynarodowego GITD, co było prawidłowe, winien doprecyzować czy podanie nr rej PKA[...] przez Biuro zamiast PK[...] było wynikiem pomyłki, czy też kontrolowany pojazd był zgłoszony do zezwolenia i licencji. Konieczne w tym zakresie ustalenia nie wymagają podjęcia wielu czynności dowodowych, z tych względów mogą być wykonane przez organ II instancji. (art. 136 § 1 k.p.a.).

Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest przewidziana w art. 7 K.p.a. zasada, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasadę tę realizuje szereg przepisów szczegółowych, które nakładają na organ obowiązek wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.). Zatem wydanie prawidłowej decyzji, wiążące się z właściwym zastosowaniem określonej normy prawa administracyjnego, w każdym przypadku poprzedzać winno dokładne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy. W rozpoznawanej sprawie takie wyczerpujące ustalenia w zakresie wskazanym powyżej nie zostały dokonane. Wprawdzie, jak zaznaczono w zaskarżonej decyzji, co do zasady, to na skarżącej ciąży obowiązek przedstawienia dowodów i okoliczności wyłączających jej ewentualną odpowiedzialność, jednak w sytuacji oparcia się na informacji Biura, która precyzyjnie nie odnosiła się do kontrolowanego pojazdu, organ powinien podjąć działania w celu zweryfikowania tej kwestii.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni opisane uwagi, należycie przeprowadzając postępowanie dowodowe.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) – orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku. Na podstawie art. 200 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. Na zasądzoną kwotę złożył się uiszczony przez skarżącą wpis w wysokości 312 zł.