Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA 3028/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. do WSA - Urszula Raczkiewicz (spr.), Sędzia NSA del. do WSA - Kazimierz Brzeziński, Sędzia WSA - Irena Kudiura, Protokolant - Beata Smulska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi Z. T. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Decyzją z dn. [...] stycznia 2001r. Nr [...] , wydaną w trybie art. 127 § 3 Kpa Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w powołaniu na art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dn. 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego(Dz.U z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.) utrzymał w mocy własną decyzję z dn. [...] sierpnia 2000 r. o pozbawieniu Z. T. uprawnień kombatanckich z taką argumentacją, że wymieniony posiadał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu pełnienia w okresie od 21.06.1948 r. do 5.10.1950 r. zasadniczej służby wojskowej w [...] Pułku KBW, a więc z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", w rozumieniu art. 25 ust. 2 pkt. 2 w/w ustawy, a takie osoby pozbawia się uprawnień kombatanckich . Ponadto, organ orzekający wyraził pogląd powołując się w sposób ogólny na orzecznictwo Sądu Najwyższego, że nie jest obowiązany do dokonywania ustaleń co do tego, czy istnieją przesłanki do przyznania uprawnień z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 omawianej ustawy.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dn. 3.04.2002 r. Sygn. akt VSA 2101/01 uchylił wymienioną na wstępie decyzję z dn. 29 stycznia 2001r., zakwestionował zawarty w niej pogląd i stwierdził, że organ orzekający w postępowaniu weryfikacyjnym obowiązany był do badania także przesłanek z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach uzasadniających zachowanie uprawnień kombatanckich.

Sąd podkreślił, że skoro skarżący podał w odwołaniu, że walczył z bandami UPA, to Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych winien poczynić ustalenia, czy jednostki wojskowe, w których służył skarżący brały udział w walkach z tymi bandami.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dn. [...] lipca 2003 r. Nr [...] po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ponownie utrzymał w mocy swą decyzję z dn. [...] sierpnia 2000 r. o pozbawieniu Z. T. uprawnień kombatanckich. W motywach decyzji podano, że mając na względzie ocenę prawną zawartą w wyroku NSA, sprawę rozpatrzono w aspekcie unormowań zawartych w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach...

W ramach uzupełnionego postępowania dowodowego uzyskano zaświadczenie z Instytutu Pamięci Narodowej z dn. 9 sierpnia 2002 r. stwierdzające, że [...] Pułk KBW, w którym pełnił służbę Z. T., w latach 1948-1950 brał udział w walkach z następującymi organizacjami: WIN, NSZ, AK oraz bandami rabunkowymi. Natomiast z pisma CAW z 22 sierpnia 1995 r. wynikało, że [...] Pułk KBW, w czasie gdy służył w nim skarżący, brał udział wyłącznie w zwalczaniu poakowskiego podziemia i band rabunkowych. Podkreślono, że skarżący przesłuchany w drodze pomocy prawnej w Urzędzie Gminy w [...] na okoliczność ewentualnego uczestnictwa w walkach z UPA podał jedynie, że walczył z nielegalnymi antypaństwowymi organizacjami i bandami zbrojnymi oraz złodziejstwem szerzącym się w tym czasie w Polsce.

Wobec tego, że za działalność kombatancką w myśl art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach uznaje się uczestnictwo w walkach w jednostkach wojskowych oraz w ramach zmilitaryzowanych służb państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami W. , a brak podstaw do uznania, że w walkach z takimi oddziałami skarżący uczestniczył, przeto w ocenie organu orzekającego, istniały podstawy do pozbawienia uprawnień kombatanckich.

W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. T. zarzucił, że decyzja jest dla niego krzywdząca, bowiem uczynił wiele dla Polski pomagając w czasie okupacji hitlerowskiej partyzantom. Na okoliczność udzielania pomocy partyzantom powołał się na świadków, którzy jak wyjaśnił na rozprawie przed WSA, podpisali jego pismo do KudSKiOR na k. 19 akt adm. Służbę w KBW pełnił z poboru i w wykonaniu rozkazów. Wielokrotnie narażał życie. Wyraził przekonanie, że praw nabytych nie powinno się zabierać.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wobec tego, że w sprawie niniejszej skarga została wniesiona przed dniem 1.01.2004 r., a postępowanie nie zostało przed tym dniem zakończone, to stosownie do art. 97 ustawy z dn. 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Sąd ten sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej między innymi przez orzekanie w sprawach ze skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Z mocy art. 99 ustawy z dn. 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny jak też i organ, który wydał zaskarżoną decyzję, są związani oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu NSA - VSA 2101/01.

Jak wynika z akt sprawy, zaskarżoną decyzją Z. T. pozbawiony został uprawnień kombatanckich z tytułu "walk o utrwalenie władzy ludowej "podczas służby w Wojsku Polskim pełnionej w okresie od 21.06.1948 r. do 5.10.1950 r.

W myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dn. 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.) pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4.

Od zasady obligatoryjnego pozbawiania uprawnień uzyskanych z w/w tytułów przewidziane zostały wyjątki objęte zdaniem drugim tego przepisu, zawierającym regulację przewidującą zachowanie uprawnień przez osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w [...] w latach 1936-1939, lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r.

Z zestawienia powyższego czasokresu, w którym wedle ustawy służba z poboru uprawnia do zachowania kombatanckich przywilejów, z czasokresem faktycznie pełnionej służby przez Z. T. wynika, że pełnił on służbę wojskową w okresie późniejszym, który tytułu do zachowania "kombatanctwa" nie stanowi. Stosując się do oceny prawnej zawartej w wyroku NSA nakazującym wyjaśnienie, czy jednostki wojskowe, w których służbę odbywał skarżący, walczyły z bandami UPA, organ orzekający uzupełnił postępowanie dowodowe w tym zakresie i uzyskał dane z IPN (pismo nr [...] z dn. [...] .08.2002 r.), a także dopuścił dowód z przesłuchania strony. Pismo IPN pośród ugrupowań, z którymi walczył [...]Pułk KBW w tym czasie nie wymienia oddziałów UPA ani grup W. . Przesłuchany w charakterze strony skarżący podał jedynie, że "okoliczni mieszkańcy mówili, że oddziały, w walkach z którymi brał udział, to UPA lecz jednocześnie przyznał, że nie jest pewien czy to były oddziały UPA.

Biorąc powyższe pod uwagę, ustalenia organu orzekającego, iż zebrany materiał dowodowy nie dostarczył podstaw do przyjęcia, że jednostka wojskowa w okresie pełnienia służby przez skarżącego prowadziła walki z oddziałami UPA lub grupami W. , uznać należy za niewadliwe, a w konsekwencji także wynikającą z nich konkluzję co do braku podstaw do zachowania uprawnień kombatanckich.

W skardze Z. T. akcentuje, iż służba wojskowa była obowiązkowa, że pełnił ją z narażeniem życia, podaje, iż w czasie okupacji hitlerowskiej pomagał partyzantom. Wskazać należy jednak, że te działania nie uprawniają do zachowania uprawnień kombatanckich.

Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej między innymi poprzez orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, lecz może uwzględnić skargę tylko wówczas, gdy zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa, które miało bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 i 145 ustawy z dn. 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270).

W rozpoznawanej sprawie takich naruszeń prawa brak i dlatego należało na mocy art. 151 w/w ustawy skargę oddalić.