Postanowienie NSA, sygn. akt II OW 83/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 15 par. 1 pkt 4 i par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Sędzia del. NSA Anna Żak po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Burmistrza Miasta Szczyrk o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Burmistrzem Miasta Szczyrk a Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Bielskiego poprzez wskazanie właściwego organu do rozpoznania pisma J. L. określonego przez wnoszącą jako zażalenie "na prowadzoną budowę" przy ulicy [...] w Szczyrku, w wyniku, której studnia J. L. wypełniła się brudną wodą postanawia: wskazać Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Bielskiego jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 6 września 2022 r. Burmistrz Miasta Szczyrk (dalej również "Burmistrz") zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim, a Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Bielskiego (dalej również "PINB"), poprzez wskazanie właściwego organu do rozpoznania pisma J. L. (dalej również "wnioskodawczyni") określonego przez wnoszącą jako zażalenie "na prowadzoną budowę" przy ulicy [...] w Szczyrku, w wyniku której studnia J. L. wypełniła się brudną wodą.

W uzasadnieniu wniosku organ stwierdził, że pismo zostało błędnie przekazane, gdyż nie jest on właściwym organem do rozpatrzenia podania J. L. Co istotne, w kompetencji Burmistrza, zgodnie z art. 234 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U.2021.2233 t.j.) jest rozpatrywanie spraw w zakresie wód opadowych i roztopowych, czyli wód znajdujących się na powierzchni gruntu, a nie wód podziemnych, które są wskazane w przedmiotowym piśmie. Tymczasem wnioskodawczyni wskazuje na nieprawidłowości w toku procesu budowlanego oraz potrzebę przeprowadzenia kontroli prac budowlanych. W ocenie Burmistrza można przyjąć, iż żądanie skarżącej dotyczy przeprowadzenia kontroli w zakresie ust. 28 i ust. 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 z późn. zm.). Kwestie przedstawione w ww. przepisach dotyczą: wyposażenia działki budowlanej, na której usytuowane są budynki, w kanalizację umożliwiającą odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej; warunkowego obowiązku odprowadzania wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych; dokonywania zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości.

W odpowiedzi na wniosek Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Bielskiego podniósł, że według obserwacji skarżącej odwodnienie na działkach gdzie prowadzona jest budowa nie jest odpowiednie, albowiem woda wypompowywana z podziemnych garaży odprowadzana jest wężem na tereny zielone wokół rzeki, która dopływa do głównego zbiornika wody w Szczyrku, co może spowodować zanieczyszczenie wód gruntowych i rzeki. W piśmie skarżąca powołuje się także na odpowiedź Wydziału Budownictwa w tej sprawie i stwierdziła, że stanowi ono zażalenie w związku z prowadzoną budową. Pismo nie zawiera wniosku o przeprowadzenie kontroli. PINB dla Powiatu Bielskiego stwierdził, że budowa na wskazanych przez wnioskodawczynię działkach realizowana była w oparciu o zatwierdzony decyzją organu architektoniczno-budowlanego projekt architektoniczno-budowlany, ustalający między innymi szczegółowe warunki realizacji inwestycji, w tym w zakresie odprowadzania wód, wymaganych odległości od studni, określonych przepisami techniczno-budowlanymi (decyzja o pozwoleniu na budowę Starosty Bielskiego z dnia 10 listopada 2020 r., uchylona wyrokiem WSA Gliwicach z dnia 10 listopada 2021 r., sygn.. akt II SA/GI 693/21). Inwestycja nie jest realizowana, albowiem inwestor obecnie nie posiada prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.).

Należy w tym miejscu przypomnieć, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 61 § 1 k.p.a.). Stosownie do treści art. 61 § 1 k.p.a. żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji. Wniosek wszczynający postępowanie administracyjne, w przypadku wątpliwości co do treści żądania, stanowi podstawę do podjęcia przez organ ustaleń w zakresie rzeczywistej woli osoby, od której pochodzi. Postępowaniu temu towarzyszy należyte i wyczerpujące poinformowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego.

Innymi słowy o tym, jaki organ będzie właściwy do rozpoznania konkretnego wniosku będzie decydowała jego treść, albowiem to wniosek strony determinuje kierunek prowadzonego postępowania. Organ administracji nie może kreować sprawy administracyjnej samodzielnie lecz jest związany treścią wniosku strony.

Strona występująca z wnioskiem z dnia 3 sierpnia 2022 r. skierowała go do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Bielskiego wskazując, że sprawa dotyczy prowadzonej budowy. Strona wyraźnie wiąże zaistniałą sytuację dotyczącą studni z wykopami fundamentów pod budynki. Dodatkowo w zakończeniu pisma strona domaga się kontroli w terenie.

W tym miejscu należy zatem stwierdzić, że błędnie wskazuje PINB, iż pismo nie zawiera wniosku o przeprowadzenie kontroli.

Uwzględniając treść wniosku należało zatem uznać, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien w jego następstwie podjąć czynności kontrolne w ramach obowiązków związanych z przewidzianym w art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. 2021 r. poz. 2351; dalej "p.b.") nadzorem i kontrolą nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego.

Ewentualny zaś brak stwierdzonych nieprawidłowości z punktu widzenia przepisów Prawa budowlanego uprawnia organ nadzoru budowlanego do merytorycznego umorzenia postępowania w sprawie, a nie przekazania sprawy innemu organowi (por. postanowienie NSA z dnia 20 listopada 2020 r., sygn. akt II OW 92/20).

Bez znaczenia przy tym, dla możliwości rozpatrzenia sprawy, są argumenty PINB, zawarte w odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, odnośnie do braku odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Okoliczności te mogą natomiast rzutować na podjęcie określonego rozstrzygnięcia przez organ. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ może ewentualnie wskazać stronie gdzie należy kierować kolejne wnioski w podobnym stanie faktycznym sprawy, jeżeli uzna, że nie jest zobowiązany do rozpoznania sprawy merytorycznie.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a. wskazał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Bielskiego jako organ właściwy do rozpoznania przedmiotowego wniosku.