Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1537/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Inne
Skarżony organ: Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 2. art. 23 ust. 9, art. 21 ust. 6, art. 47
journal: Dz.U. 2004 nr 116 poz 1203
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Jacek Fronczyk, Waldemar Śledzik (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty odprawy mieszkaniowej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r.; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na rzecz skarżącej A.S. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. – zwanej dalej także "k.p.a.") oraz art. 13 ust. 7 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1365 – zwaną dalej także "ustawą o zakwaterowaniu") uchylił w całości decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] lutego 2011 r. orzekającą o umorzeniu postępowania w sprawie wydania decyzji w przedmiocie wypłaty odprawy mieszkaniowej A.S. jako bezprzedmiotowej i orzekł o odmowie wypłacenia w/wym. odprawy mieszkaniowej.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu [...] czerwca 2004 r. M.S. – mąż A.S. złożył w Oddziale Regionalnym Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. wniosek o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery stałej. We wniosku oświadczył, że posiada uprawnienia do 3 norm powierzchni użytkowej: podstawowej - jako wnioskodawca oraz z tytułu żony A.S. i dodatkowej – z tytułu, o którym mowa w art. 26 ust. 4 ustawy o zakwaterowaniu (żołnierzowi zawodowemu, który zawarł związek małżeński, przyznaje się dodatkową powierzchnię użytkową podstawową w wysokości jednej normy, jeżeli on i małżonek nie posiadają dzieci).

W dniu [...] marca 2010 r. została zawarta umowa nr [...] o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery pomiędzy Dyrektorem Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. a M.S., w imieniu którego umowę podpisała D.T. na podstawie udzielonego jej przez uprawnionego (M.S.) pełnomocnictwa.

Na podstawie powyższej umowy uprawnionemu przyznano ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery w wysokości 54.381,60 zł, która to kwota miała być przekazana przez Agencję na wskazane przez świadczeniobiorcę rachunki bankowe:

- D.T. – w kwocie 36.254, 40 zł oraz

- A.S. – w kwocie 18.127, 20 zł.

W § 5 umowy postanowiono, że wypłata i przekazanie powyższego ekwiwalentu pieniężnego "na wskazany rachunek bankowy" jest zrealizowaniem przez świadczeniobiorcę prawa do osobnej kwatery stałej i wyczerpuje wszystkie roszczenia z tym związane.

Ze znajdującej się w aktach sprawy umowy wynika, że podpisała ją "z upoważnienia" D.T., a zapoznała się z jej treścią A.S. jako współmałżonka świadczeniobiorcy (k. 49 akt adm.).

W dniu [...] kwietnia 2010 r. do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (zwanego dalej także "Prezesem WAM") wpłynęło pismo A.S. (z dnia [...] kwietnia 2010 r.) w którym wniosła, w szczególności, o "unieważnienie umowy podpisanej w Oddziale Regionalnym WAM K. i ponowne jej opracowanie na okoliczność śmierci jej męża". Jednocześnie zażądała wstrzymanie egzekucji wypłaty ekwiwalentu "wg umowy zawartej w dniu [...] marca 2010 r." oraz podniosła, że podpisując przedmiotową umowę była "nieświadoma ukrytych przed nią informacji", a także, że "dopiero niedawno dowiedziała się, że należne mężowi 2/3 wypłaty ekwiwalentu mają być przelane na osobiste konto kobiety, z którą ostatnio zamieszkiwał". Poinformowała też, że mąż zmarł [...] marca 2010 r.

Prezes WAM pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. przekazał powyższy wniosek Dyrektorowi WAM Oddział Regionalny w K. wyjaśniając, że zawarta umowa nr [...] o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery jest roszczeniem, które wchodzi do spadku i dlatego też przed jej realizacją, zgodnie z art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203 ze zm.) organ winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie uprawnień do powierzchni użytkowej podstawowej przysługujących wnioskodawcy w dniu wypłaty ekwiwalentu.

W dniu [...] czerwca 2010 r. do Oddziału Regionalnego WAM w K. wpłynął protokół dziedziczenia w trybie art. 95 c ustawy - Prawo o notariacie i akt Poświadczenia Dziedziczenia spadku po zmarłym M.S., z którego wynika, że A.S. wraz z córką M.R. i synem G.S. przyjęli spadek po zmarłym z dobrodziejstwem inwentarza na podstawie ustawy.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. Dyrektor WAM Oddział Regionalny w K. poinformował A.S., że realizacja umowy z dnia [...] marca 2010 r. została wstrzymana do czasu ponownego przeliczenia ekwiwalentu na dzień jego wypłaty i zostanie zrealizowana z osobą posiadającą prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku.

Niezależnie od powyższej informacji skierowanej do A.S., Dyrektor WAM Oddział Regionalny w K. pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. na podstawie § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery, z uwagi na fakt, że strony wymienione w umowie z dnia [...] marca 2010 r. zamieszkują na terenie działania Oddziału Regionalnego WAM [...], przesłał całość posiadanej dokumentacji "zgodnie z kompetencjami do rozpatrzenia" Dyrektorowi Oddziału Regionalnego [...] WAM w W. W piśmie tym w szczególności wskazał, że "umowa podpisana przez strony w dniu [...] marca 2010 r. została anulowana do czasu przedłożenia prawomocnego postanowienia o nabyciu spadku po uprawnionym".

W dniu [...] września 2010 r. A.S. w piśmie skierowanym do Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM [...] oświadczyła, że zrzeka się z przysługującego jej prawa otrzymania ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery na rzecz prawa do odprawy mieszkaniowej, a w dniu [...] października 2010 r. złożyła w tym organie wniosek o wypłatę odprawy mieszkaniowej.

W dniu [...] lutego 2011 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego [...] WAM w W. działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 143) umorzył postępowanie w sprawie wydania decyzji dotyczącej wypłaty odprawy mieszkaniowej A.S. – jako bezprzedmiotowe.

W uzasadnieniu organ stwierdził, iż w związku z faktem, że brak było podstaw do zrzeczenia się na podstawie art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw, prawa do otrzymania ekwiwalentu w zamian za rezygnację z kwatery na rzecz prawa do odprawy mieszkaniowej, nie można było wydać decyzji załatwiającej sprawę poprzez jej rozstrzygnięcie co do istoty, zgodnie z oświadczeniem A.S. z dnia [...] września 2010 r. Umowa zawarta w dniu [...] marca 2010 r. o wypłatę ekwiwalentu M.S. jest bowiem nadal ważna i obowiązuje, zaś kwota obliczona w umowie stanowi wierzytelność umowną, która wchodzi do masy spadkowej po zmarłym.

Od decyzji tej A.S. złożyła odwołanie do Prezesa WAM, podnosząc brak spójności, a wręcz wewnętrzną sprzeczność w przekazywanych przez Wojskową Agencję Mieszkaniową w W. i K. informacji o uprawnieniach jakie należą jej się po zmarłym mężu.

Rozpoznając odwołanie Prezes WAM decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. uchylił w całości decyzję dyrektora Oddziału Regionalnego [...] WAM w W. orzekającą o umorzeniu postępowania w sprawie wydania decyzji w przedmiocie wypłaty odprawy mieszkaniowej A.S. – jako bezprzedmiotowej – i orzekł o odmowie wypłacenia w/wym. odprawy mieszkaniowej.

W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że w rozstrzyganej sprawie nie można twierdzić, jak uczynił to organ I instancji, że postępowanie było bezprzedmiotowe albowiem poprzez podpisanie przez M.S. umowy o wypłatę ekwiwalentu i tym samym zrealizowaniu na jego rzecz uprawnień wynikających z ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, wniosek A.S. winno się zakwalifikować jako bezzasadny, a nie bezprzedmiotowy.

Zgodnie z art. 17 ust. 2 przywołanej ustawy, osoby uprawnione do otrzymania ekwiwalentu mogą zrzec się przysługującego im prawa na rzecz odprawy mieszkaniowej, o ile w terminie do 30 czerwca 2010 r. nie została zawarta z nimi umowa o wypłatę ekwiwalentu w zamian za rezygnację z prawa do osobnej kwatery stałej. Otrzymanie takiego ekwiwalentu skutkuje wydaniem decyzji o odmowie wypłaty odprawy mieszkaniowej, o czym przesądza treść art. 23 ust. 9 ustawy, który między innymi stanowi, że odprawa mieszkaniowa nie należy się, jeżeli wnioskodawca skorzystał z uprawnień, określonych w art. 21 ust. 6, tj. otrzymał ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery, wypłacony na podstawie przepisów obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004 r.

Jednocześnie organ podkreślił, że rozstrzygnięcie organu I instancji, pomimo że w aspekcie prawnym jest nieprawidłowe, to pod względem ustaleń faktycznych nie budzi zastrzeżeń. W sprawie zostało jednoznacznie ustalone, że jedyną uprawnioną osobą do wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery jest A.S., oraz że nie było podstaw do anulowania umowy z dnia [...] marca 2010 r., a jedynie mogła ona zostać zawieszona do momentu wyjaśnienia sprawy związanej z kwestią spadku.

W tej sytuacji Prezes WAM jako organ II instancji zobowiązany był zastosować instytucję reformacji i orzec co do istoty sprawy, tj. orzec o odmowie wypłaty A.S. odprawy mieszkaniowej.

Od decyzji tej A.S. (zwana dalej także jako "Skarżąca") wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając organowi II instancji, w szczególności, rażące naruszenie przepisów art. 35 i 36 k.p.a., poprzez niezachowanie terminów do załatwienia sprawy oraz niezgodność decyzji Prezesa WAM z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż uchylając decyzję organu I instancji nie orzekł co do istoty sprawy. Podniosła także błędne zinterpretowanie przez organ umowy z dnia [...] marca 2010 r., kwalifikując ją jako roszczenie, wchodzące w skład spadku.

Wskazując na powyższe naruszenia, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jako "niezgodnej ze stanem rzeczywistym i prawnym" oraz orzeczenie o wypłacie odprawy mieszkaniowej, a także zasądzenie kosztów procesu oraz odsetek za zwłokę w realizacji jej uprawnienia. Zgłosiła też zastrzeżenia co przyjętych przez organy ustaleń faktycznych sprawy i implikacji prawnych z tym związanych. Jeżeli bowiem organy przyjęły, że umowa z dnia [...] marca 2010 r. ma moc obowiązującą, to właściwa Wojskowa Agencja Mieszkaniowa winna wypłacić jej przedmiotowe świadczenie wynikające z tejże umowy, najpóźniej w terminie do 30 czerwca 2010 r.

Prezes WAM w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, przywołując w zasadzie dotychczasową argumentację oraz wyjaśniając, że w uzasadnieniu decyzji błędnie powołano się na przepisy art. 23 ust. 9 i art. 21 ust. 6 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w brzmieniu po 1 lipca 2010 r., co jednak nie miało żadnego wpływu na poprawność rozstrzygnięcia sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania niniejszej sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej także "p.p.s.a.").

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów, niż w niej podniesione.

Zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 143), osoby uprawnione do otrzymania ekwiwalentu mogą zrzec się przysługującego im prawa na rzecz odprawy mieszkaniowej, o ile w terminie do 30 czerwca 2010 r. nie została zawarta z nimi umowa o wypłatę ekwiwalentu w zamian za rezygnację z prawa do osobnej kwatery stałej. Otrzymanie takiego ekwiwalentu skutkuje wydaniem decyzji o odmowie wypłaty odprawy mieszkaniowej, o czym przesądza treść art. 23 ust. 9 ustawy, który między innymi stanowi, że odprawa mieszkaniowa nie należy się, jeżeli wnioskodawca skorzystał z uprawnień, określonych w art. 21 ust. 6, tj. otrzymał ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery, wypłacony na podstawie przepisów obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004 r.

Analizując sprawę przez pryzmat wskazanych wyżej przepisów już na wstępie należy zauważyć, że M.S. - jako uprawniony, co jest w sprawie bezsporne - wniosek o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery złożył w dniu [...] czerwca 2004 r. (wniosek ten został zarejestrowany w Oddziale Rejonowym WAM w K. w dniu [...] czerwca 2004 r. – k. 7 akt adm. sprawy).

Według stanu prawnego na dzień złożenia przez w/wym. przedmiotowego wniosku, zagadnienia związane z wypłatą ekwiwalentu pieniężnego za rezygnację z kwatery stałej reguluje art. 24 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 5 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa, ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 240, poz. 2055), która weszła w życie z dniem 15 stycznia 2003 r.

Zgodnie z przywołanym art. 47 ust. 1 ustawy, ekwiwalent pieniężny, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy, wypłaca się na podstawie umowy zawartej pomiędzy dyrektorem oddziału rejonowego Agencji, a osobą uprawnioną.

W dniu zawarcia umowy, tj. [...] marca 2010 r. zastosowanie miał art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203) w związku z art. 47 ust. 1 oraz art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 368 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2004 r.

Zgodnie z cyt. wyżej przepisem art. 19 ust. 3 ustawy, w sprawach wypłaty ekwiwalentu za rezygnację z kwatery, "dyrektor oddziału regionalnego WAM rozpatrując wniosek osoby uprawnionej o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery, złożony do dnia 30 czerwca 2004 r., a niezakończony zawarciem umowy, stosuje przepisy ustawy obowiązujące do dnia 30 czerwca 2004 r. (...)".

Organem właściwym miejscowo do przyjęcia wniosku żołnierza zawodowego oraz zawarcia umowy o wypłatę ekwiwalentu, zgodnie z obowiązującym wówczas § 6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery (Dz. U. Nr 129, poz. 1183) był - ze względu na miejsce zamieszkania, a wcześniej, pełnienia służby M.S. - Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K., który zgodnie z kompetencjami, zawarł ze świadczeniobiorcą umowę z dnia [...] marca 2010 r. na podstawie udzielonego w tym zakresie pełnomocnictwa D.T.

Dodać należy, że także od 1 lipca 2004 r., tj. w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw, decyzję w sprawie wypłacania zryczałtowanego ekwiwalentu za rezygnację z prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, wydaje Dyrektor oddziału regionalnego Agencji właściwy dla garnizonu, w którym żołnierza służby stałej wyznaczono na stanowisko służbowe lub w którym zajmował takie stanowisko. Zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy Dyrektor oddziału regionalnego Agencji dla garnizonu, w którym żołnierza służby stałej wyznaczono na stanowisko służbowe lub w którym zajmował takie stanowisko, jest także właściwy do wydania decyzji w sprawie zryczałtowanego ekwiwalentu w przypadku zwolnienia żołnierza ze służby stałej.

Z przytoczonych przepisów wynika, że zarówno na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery, jak i na gruncie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, tryb wypłaty ekwiwalentu za brak kwatery oraz organy uprawnione do zawarcia stosownych umów w tym zakresie, zostały precyzyjnie wskazane w ramach tzw. właściwości miejscowej.

W sprawie bezspornym jest, że M.S. został zwolniony z pełnienia zawodowej służby stałej w dniu [...] grudnia 1997 r. i posiadał uprawnienia do emerytury wojskowej, a w dniu złożenia wniosku zamieszkiwał w G. (pkt 3 wniosku z dnia [...] czerwca 2004 r. – k. 7 akt adm. sprawy).

W świetle wskazanych wyżej przepisów kompetencyjnych oraz zasad procedowania w sprawach dotyczących zryczałtowanego ekwiwalentu za rezygnację z kwatery stałej uznać należy, że przekazanie w dniu [...] czerwca 2010 r. przez Oddział Regionalny Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. do dalszego załatwienia sprawy o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery Dyrektorowi Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] w W., w związku z wnioskiem Skarżącej z dnia [...] kwietnia 2010 r. o "wstrzymanie realizacji wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery" oraz "anulowanie podpisanej przez strony umowy do czasu przedłożenia prawomocnego postępowania o nabyciu spadku", nie miało jakichkolwiek podstaw prawnych do zmiany właściwości organu w tej sprawie. W konsekwencji, wydana przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] w W. decyzja z dnia [...] lutego 2011 r. umarzająca postępowanie w sprawie wydania decyzji dotyczącej wypłaty odprawy mieszkaniowej, w związku z ustaleniem obowiązywania umowy z dnia [...] marca 2010 r., w ocenie Sądu, obarczona jest wadą kwalifikowaną naruszenia przepisów o właściwości miejscowej organów Wojskowej Agencji Mieszkaniowej.

Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, przepisy o właściwości mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a organy z urzędu muszą przestrzegać swej właściwości (por. art. 19 k.p.a.), zaś przypadki legalnego wykroczenia poza zakres właściwości są ściśle określone w k.p.a. Dlatego też naruszenie każdego rodzaju właściwości przez organ administracji przy wydawaniu decyzji administracyjnej powoduje nieważność decyzji, bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia (por. dla przykładu wyrok NSA z 7 października 1982 r., II SA 1119/82; ONSA 1982, Nr 2, poz. 95).

W rozstrzyganej sprawie, jak wskazano wcześniej, naruszono właściwość miejscową wynikającą wprost z ustawy, tj. z przepisu art. 24 ust. 1 w zw. z ust. 4 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 17 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw a także z § 6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery. Taki stan rzeczy powoduje, w ocenie Sądu, nieważność zaskarżonych decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.

Przepis art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. odnosi się bowiem zarówno do naruszenia tzw. właściwości wewnętrznej, tj. w obrębie administracji publicznej, jak też tzw. właściwości zewnętrznej, czyli rozgraniczania właściwości organów administracyjnych. Dodać można, że na gruncie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych nie występuje tzw. właściwość delegacyjna, która uprawniałaby do przenoszenia właściwości np. miejscowej na organy inne, niż wskazane w omawianym przepisie art. 24 ustawy. Dlatego też Sąd zobowiązany był, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., stwierdzić nieważność zarówno zaskarżonej decyzji Prezesa WAM, który rozpoznając sprawę merytorycznie w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. nie wyeliminował wskazanej wady utrzymanej nią w mocy decyzji dyrektora Oddziału Regionalnego WAM [...] z dnia [...] lutego 2011 r., jak i decyzji I instancyjnej. W tym miejscu przypomnieć należy, że decyzja organu drugiej instancji jest decyzją reformatoryjną co oznacza, iż mniej istotne uchybienia organu pierwszej instancji mogą zostać naprawione w postępowaniu odwoławczym przez organ odwoławczy, bez konieczności uchylania decyzji zawierającej prawidłowe rozstrzygnięcie. Prezes WAM uchylił jedynie decyzję organu I instancji w zakresie jej "bezprzedmiotowości", pomijając zupełnie kwestie właściwości tego organu w rozstrzyganej sprawie.

Ze względu na wskazane wady decyzji, skutkujące ich unieważnieniem, Sąd nie badał dalszych zarzutów skargi. Nie można jednak nie zauważyć, a ma to istotne znaczenie dla ewentualnego ponownego prowadzenia sprawy, że w uzasadnieniu decyzji Prezesa WAM z dnia [...] kwietnia 2011 r. bezpodstawnie przyjęto, że "jedyną osobą uprawnioną do wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery jest A.S.". W tym miejscu podkreślić trzeba, że przyznanie i wypłata ekwiwalentu następuje na podstawie umowy, a więc czynności cywilnoprawnej, a nie decyzji administracyjnej czy też innego aktu z zakresu administracji publicznej. Wynika to wprost z brzmienia cyt. już wcześniej art. 47 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, który stanowi, że "ekwiwalent pieniężny (...) wypłaca się na podstawie umowy zawartej pomiędzy dyrektorem oddziału rejonowego Agencji, a osobą uprawnioną". Oznacza to, że organ nie ma prawa badać, w postępowaniu administracyjnym, jakim jest wdrożone przez Skarżącą postępowanie o wypłatę odprawy mieszkaniowej, zarzutów dotyczących umowy cywilnoprawnej z dnia [...] marca 2010 r. i arbitralnie przesądzać, kto jest uprawnionym do tego świadczenia i to wbrew treści przedmiotowej umowy.

Organ zresztą jest w tej mierze niekonsekwentny, gdyż z jednej strony przyznaje, że umowa z dnia [...] marca 2010 r. została skutecznie zawarta i obowiązuje oraz "jest roszczeniem, które wchodzi do spadku po zmarłym", a z drugiej strony pozbawia jedną z osób wskazanych w tej umowie prawa do wypłaty kwoty części tego ekwiwalentu. Dodać można, że Skarżącej w związku z jej oświadczeniem o uchyleniu się od skutków oświadczenia woli w zakresie umowy z dnia [...] marca 2010 r. przysługują środki prawne przewidziane w procedurze cywilnej. Natomiast do tego czasu omawiana umowa pozostaje w obrocie prawnym i wywołuje skutki prawne wynikające z jej treści.

Sąd stwierdza także, że zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy, w ogóle pominęli w prowadzonym postępowaniu administracyjnym o wypłatę odprawy mieszkaniowej A.S. aspekt ewentualnego interesu prawnego w tej sprawie D.T. Dlatego w przypadku ewentualnego ponownego prowadzenia postępowania, oprócz wyeliminowania wskazanych naruszeń, organ winien rozważyć kwestie przyznanie jej statusu uczestnika postępowania.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.

W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania sądowego orzeczono zaś na podstawie art. 200 powołanej ustawy.