Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 231/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2005-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 § 1 i § 3 pkt. 4, art.20, art. 83
journal: Dz.U. 2001 nr 75 poz 802
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny - t.j.
article: art. 139 § 3, art. 140 § 1 i 2, art. 151 art. 200 § 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Włoch /spr./ Sędziowie NSA Bożena Wieczorska NSA Maria Piórkowska Protokolant sek.sąd. T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2005r. na rozprawie- sprawy ze skargi Spółki Cywilnej "A" w S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] grudnia 2002r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe - oddala skargę -


UZASADNIENIE

SA/Rz 231/03

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] grudnia 2002r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej po rozpoznaniu odwołania M.D. i A.W. wspólników Spółki Cywilnej "A" w S. od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego nr : [...] z dnia [...] kwietnia 2002r. [...] z dnia [...] kwietnia 2002r [...] z dnia [...] kwietnia 2002n [...] z dnia [...] kwietnia 2002r. [...] z dnia [...] kwietnia 2002r.

w przedmiocie uznania zgłoszeń celnych za nieprawidłowe, po połączeniu postępowań postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2002r. znak [...], utrzymał w mocy zaskarżone decyzje.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że zgłoszeniami celnymi SAD: [...] z dnia 24 czerwca 1999r.,

[...] z dnia 30 sierpnia 1999r,,

[...] z dnia 28 września 1999r.,

[...] z dnia 28 października 1999r.,

[...] z dnia 30 listopada 1999r. - objęto procedurą dopuszczenia do obrotu na rzecz "A" Spółka Cywilna A.W. i M.D. w S. sprowadzoną z Niemiec odzież używaną.

W zgłoszeniach celnych zgłaszający deklarował kwotę długu celnego obliczoną z zastosowaniem stawki celnej obniżonej na podstawie deklaracji eksportera "B" K.K. na fakturach: z dnia 22 czerwca 1999r. nr [...], z dnia 27 sierpnia 1999r. nr [...], z dnia 24 września 1999r. nr [...], z dnia 26 października 1999r., nr [...], z dnia 26 listopada 1999r. nr [...], Deklaracje eksportera na fakturach wskazywały na unijne pochodzenie towaru.

W wyniku dodatkowego sprawdzenia dokumentów potwierdzających pochodzenie towaru w oparciu o art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego niemieckie władze celne w piśmie z dnia 11 grudnia 200Ir. znak [...] poinformowały, że przedmiotowy towar nie jest towarem pochodzącym w rozumieniu Protokołu 4 Układu Europejskiego.

W dniu [...] stycznia 2002r. Dyrektor Urzędu Celnego wydał postanowienia o wszczęciu postępowania odnośnie w/w zgłoszeń celnych o następujących numerach:

[...],[...],[...].

W dniu 30 stycznia 2002r. wysłano pod adres firmy "A" Spółka Cywilna M.D., A.W. siedem postanowień, w tym pięć w/w, o czym świadczą zapisy w książce nadawczej i potwierdzenia na kopiach postanowień, które zostały doręczone w dniu 1 lutego 2002r., co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki podpisane przez A. W.

Zawiadomieniami dnia 11 lutego 2002r. poinformowano strony o zakończeniu postępowania wyjaśniającego i możliwości wypowiedzenia się oraz zapoznania z aktami sprawy w terminie trzech dni od otrzymania zawiadomień.

Z uwagi, że A.W. w piśmie z dnia 8 lutego 2002r., stwierdził, iż Spółka nie otrzymała wszystkich postanowień a jedynie znak [...], dodatkowo przy piśmie z dnia 14 lutego 2002r. wysłano kopie postanowień.

Postępowanie zakończono decyzjami znak:

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

z dnia [...] marca 2002r., w których Dyrektor Urzędu Celnego uznał zgłoszenia celne za nieprawidłowe w części dotyczącej określenia kwoty wynikającej z długu celnego i określił ją z zastosowaniem stawki celnej autonomicznej 60%. Wraz z pismem z dnia 27 marca 2002r. strony nadesłały świadectwa pochodzenia nr: [...], [...], [...], [...], [...] - odnośnie importowanego towaru domagając się zmiany wydanych decyzji.

Na podstawie art. 226 Ord. pod. Dyrektor Urzędu Celnego uchylił wyżej wymienione decyzje z dnia [...] marca 2002r. i wydał nowe znak:

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

z dnia [...] kwietnia 2002r,, w których zgodnie z żądaniem strony określił kwotę długu celnego z zastosowaniem stawek celnych konwencyjnych - 21,4% w oparciu o nadesłane świadectwa pochodzenia.

W dniu [...] sierpnia 2002r. Dyrektor Izby Celnej wydał postanowienie znak [...] odnośnie połączenia postępowań. Następnie w oparciu o art. 200 Ord. pod. poinformowano strony o zakończeniu postępowania wyjaśniającego zawiadomieniem z dnia 16 września 2002r. i wyznaczono trzydniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Strony w dniu 14 października 2002r. zapoznały się z aktami sprawy i wniosły o przetłumaczenie pisma z dnia 11 grudnia 2001r. sporządzonego przez niemieckie władze celne na język polski.

Przy piśmie z dnia 29 października 2002r. wysłano stronom dokonane tłumaczenie i ponownie wyznaczono trzydniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie. Importerem towarów była Spółka Cywilna "A" M.D. i A.W. Ponieważ podmiotami spółki cywilnej są jej wspólnicy, to oni dokonali importu, ale niejako osoby fizyczne, tylko jako wspólnicy prowadzący działalność formie przedmiotowej Spółki.

Art. 151 Ord. pod. dopuszcza jako skuteczne doręczenie pisma kierowanego do jednostki organizacyjnej nie mającej osobliwości prawnej w lokalu ich siedziby lub miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji, za którą uważa się każdą osobę, która ze względu na funkcję wykonywaną w tej jednostce jest regulaminowo lub zwyczajowo uprawniona do odbioru pism. Nieuprawnione jest twierdzenie, iż doręczenie dokonane zgodnie z art. 151 Ord. pod., nie było doręczeniem skutecznym do wszystkich stron, bowiem powyższy przepis nie wymaga aby pisma kierować do rąk wspólników- którzy to realnie kryją się pod nazwą spółki cywilnej i ponoszą odpowiedzialność. Z art. 152 § 1 Ord. pod. wynika, że odbiorca ma potwierdzić doręczenie pisma własnoręcznym podpisem, ze wskazaniem daty doręczenia. W niniejszej sprawie potwierdzenia odbioru były podpisywane przez jednego wspólnika.

Zebrany materiał dowodowy wskazuje, że postanowienia o wszczęciu postępowania zostały prawidłowo doręczone. O słuszności tego stanowiska wskazują fakty, iż: - na każdym wysłanym na adres Spółki postanowieniu określono wszystkie strony tj. "A" Spółka Cywilna A.W. i M.D. i znajduje się również potwierdzenie jego wysłania w dniu 30 stycznia 2002r.,

* w książce nadawczej Urzędu Celnego potwierdzono nadanie przesyłki znak [...],

* zwrotne potwierdzenie odbioru wyżej opisanej przesyłki ze wskazaniem stron "A" s.c. A.W. i M.D., które podpisał A. W. w dniu 1 lutego 200Ir. Ponadto dodatkowe przesłanie kopii przedmiotowych postanowień potwierdza prawidłowe działanie organu I instancji.

Po zakończeniu postępowania wyjaśniającego zgodnie z art. 200 Ord. pod., zawiadomieniami z dnia 11 lutego 2002r. doręczonymi stronom w dniu 25 lutego 2002r., ponownie umożliwiono im udział w postępowaniu, wyznaczając trzydniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W tych okolicznościach zarzut naruszenia czynnego udziału stron w postępowaniu jest nieuzasadniony.

Organ odwoławczy naprowadził na treść art. 13 § 1 i § 3 pkt. 4 Kodeksu celnego, ust. 5 pkt. 1 części A Postanowień wstępnych Taryfy Celnej, art. 16 i 21 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego, z których to przepisów wynika, iż o możliwości zastosowania do importowanego towaru obniżonych stawek celnych przesądza jego rzeczywiste pochodzenie z kraju z którym wiąże Polskę umowa o strefie wolnego handlu, prawidłowe udokumentowanie pochodzenia - świadectwem przewozowym EUR 1 lub deklaracją na fakturze.

Strona dokonując zgłoszenia celnego deklarowała w polu 16 niemieckie pochodzenie towaru i wnioskowała w polu 47 zastosowanie obniżonej stawki celnej. Ponieważ zgłoszenie celne spełniło wymogi formalne z art. 64 § 1 Kodeksu celnego, organ celny przyjął je i objął towar procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym. Jednak organ celny, po zwolnieniu towaru uprawniony był w trybie art. 83 Kodeksu celnego i art. 32 ust. 1 i 3 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego dokonać weryfikacji dowodu pochodzenia. Przedmiotowa weryfikacja jak wynika z pisma niemieckich władz celnych z dnia 11 grudnia 2001r. okazała się negatywna. Przedmiotowa weryfikacja jest jedyną przewidzianą przez Protokół nr 4 Układu Europejskiego i ma charakter wiążący dla kraju importu. Stanowisko strony, iż już w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego importowana odzież nie mogła być traktowana preferencyjnie, ponieważ nie odpowiadała kryteriom określonym w art. 16 § 2 pkt 9 Kodeksu celnego jest niesłuszna. Art. 16 § 2 pkt 9 Kodeksu celnego dotyczy ustalania pochodzenia towarów dla celów nie preferencyjnych i nie ma związku ze sprawą. W przedmiotowej sprawie ma zastosowanie art. 20 Kodeksu celnego. Ponadto Protokół nr 4 Układu Europejskiego dopuszcza możliwość dokumentowania pochodzenia także dla towarów które nie pochodzą z Unii Europejskiej. Towary uzyskują pochodzenie w oparciu o kryteria określone w art. 2, 3, 4, 5, 6. W przypadku odzieży używanej mogła ona nabyć pochodzenie w oparciu o kumulację we Wspólnocie (art. 3) , czy też przetworzenie. W oparciu o art. 5 produkty uzyskują status całkowicie pochodzących, gdy jako używane artykuły zebrane na terenie Wspólnoty nadają się tylko do odzysku surowców. Strony nie podniosły w postępowaniu przed organem I instancji, że treść pisma niemieckich władz celnych z dnia 11 grudnia 2001 r. jest dla nich niezrozumiała. Ponadto przy piśmie z dnia 29 października 2002r. organ odwoławczy wysłał stronom tłumaczenie i ponownie wyznaczył trzydniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie.

Na przedmiotową decyzję M.D. i A.W. wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się jej uchylenia oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Zarzucili naruszenie prawa procesowego w postaci art. 122, 123 § 1, 140 § 1, 165 § 2, 187 § 1 i 191 Ord. pod. przez pozbawienie strony możliwości czynnego udziału w postępowaniu wobec nie powiadomienia wszystkich stron postępowania , jako że Spółka nie ma osobowości prawnej, a ponadto postanowienie o wszczęciu odebrał A.W., w związku z czym M.D. nie był powiadomiony o czynnościach dokonanych w sprawie. Nie przetłumaczono też dokumentu weryfikującego pochodzenie towaru na język polski. Naruszenie art. 140 § 1 Ord. pod. wynika z faktu, iż organ odwoławczy nie powiadomił stron o terminie załatwienia sprawy przez Izbę Celną w skutek wniesionych odwołań od decyzji z dnia 17 kwietnia 2002r.

Skarżący zarzucili też bezpodstawne wszczęcie postępowania, pomimo zakończenia procedury odpraw celnych na podstawie wiarygodnych dokumentów odnośnie pochodzenia towaru, gdy z treści art. 16 § 2 pkt. 9 Kodeksu celnego wynikało, że importowany towar od początku nie mógł korzystać ze stawek preferencyjnych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wnosił o jej oddalenie.

Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr, 153, poz. 1271) sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270)- zwanej dalej p. s. a.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 § 1 p. s. a. kontrola zaskarżonej decyzji dokonywana jest przez Sąd pod względem zgodności z prawem przy uwzględnieniu stanu prawnego obowiązującego w dacie okoliczności faktycznych występujących w sprawie.

Nieuprawniony jest pogląd skarżących, iż importowany towar od samego początku nie mógł korzystać ze stawek preferencyjnych, a skoro takie zastosowano to na skutek nieznajomości prawa przez organ celny. Zgodnie z art. 13 § 1 Kodeksu celnego, cła określane są na podstawie Taryfy Celnej lub innych środków taryfowych. W myśl art. 13 § 3 pkt. 4 Kodeksu celnego, Taryfa Celna obejmuje obniżone stawki celne określone w umowach zawartych przez Polskę z niektórymi krajami lub grupami krajów. Obowiązujące w dniu dokonania zgłoszeń celnych przepisy ust. 5 pkt. 1 części A Postanowień wstępnych Taryfy Celnej oraz postanowienia art. 13, 16 i 21 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego wprowadziły możliwość stosowania stawek celnych obniżonych w przypadku gdy: towar pochodzi z obszaru Unii Europejskiej w rozumieniu Protokołu nr 4 Układu Europejskiego,

- pochodzenie towaru zostało udokumentowane świadectwem przewozowym

EUR 1 lub deklaracją na fakturze,

- towar został bezpośrednio przywieziony do Polski

Spółka dokonując zgłoszenia celnego importowanej odzieży używanej, zadeklarowała niemieckie pochodzenie towaru i zawnioskowała zastosowanie obniżonej stawki celnej na podstawie deklaracji eksportera na fakturach.

W aktach administracyjnych (karta 2 ) zalega decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 1997r. znak [...] zezwalająca M. D. i A. W. jako prowadzącym w S. działalność gospodarczą pod nazwą Spółka Cywilna "A" na sprowadzanie z Niemiec odzieży używanej wstępnie sortowanej- mieszanina odzieży używanej i zużytej w ilości 20 ton miesięcznie. Zauważyć należy, że według Protokołu nr 4 Układu Europejskiego - art. 5, artykuły używane zebrane na terenie Wspólnoty nadające się tylko do odzysku surowców uzyskują status pochodzących z Unii Europejskiej. W przypadku odzieży używanej mogła ona uzyskać pochodzenie w oparciu o kumulację we Wspólnocie (art. 3) lub przez przetworzenie (art. 6). W tych okolicznościach organ celny nie mógł z góry wiedzieć, iż importowana odzież nie byłą towarem o preferencyjnym pochodzeniu. Dopiero pismo niemieckich władz celnych z dnia 11 grudnia 2001r. przesądziło, iż importowany towar nie był pochodzącym w rozumieniu Protokołu nr 4 Układu Europejskiego, Weryfikacja dowodu pochodzenia dokonana w trybie art. 83 Kodeksu celnego i art. 32 ust 1 i 3 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego była wiążąca dla władz celnych kraju importu. Art. 16 § 2 pkt 9 Kodeksu celnego nie miał zastosowania w sprawie a tylko art. 20 tej ustawy.

Zgodnie z art. 139 § 3 Ord. pod. załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później jak w ciągu dwóch miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy, co nastąpiło 22 lipca 2002r. Zgodnie z art. 140 § 1 Ord. pod., o każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie organ podatkowy zobowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczynę niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin.

Zgodnie z art. 140 § 2 Ord. pod. ten sam obowiązek spoczywa na organie podatkowym w przypadku, gdy niedotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu. Opóźnienie w wydaniu decyzji w rozpatrywanej sprawie nastąpiło, na skutek braku zwrotnego potwierdzenia odbioru zawiadomienia o wyznaczeniu trzydniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego i koniecznością reklamacji, a także z uwagi na złożenie w dniu 14 października 2002r. wniosku o dokonanie tłumaczenia pisma weryfikującego z dnia 11 grudnia 2001r., sporządzonego w języku niemieckim, co spowodowało konieczność doręczenia przedmiotowego tłumaczenia i wyznaczenia na nowo trzydniowego terminu z art. 200 § 1 Ord pod. Ostatecznie nastąpiło więc naruszenie przez organ celny ale art. 140 § 2 Ord. pod., które nie miało jednak żadnego wpływu na wynik rozstrzygnięcia.

Faktycznie wykonano urzędowe tłumaczenie pisma weryfikującego z dnia 11 grudnia 200Ir. sporządzonego przez niemieckie władze celne i wysłano stronom przy piśmie z dnia 29 października 2002r. Z uwagi na nie podjęcie go w terminie, wysłano je ponownie w dniu 18 listopada 2002r., a potwierdzenie odbioru wpłynęło w dniu 29 listopada 2002r. (karta 164, 166 akt administracyjnych). Skarżący mogli się więc zapoznać z przedmiotowym tłumaczeniem i wypowiedzieć w tym względzie.

Zauważyć należy, że wniesienie dowołania przeniosło na organ odwoławczy kompetencje do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z art. 220. Ord. pod. Kierowanie postanowień o wszczęciu postępowania na adres "A" Spółka Cywilna A.W. i M.D. spełniło wymogi prawidłowego doręczenia w trybie art. 151 Ord. pod., w sytuacji gdy w siedzibie Spółki przesyłkę odebrał i potwierdził odbiór jeden ze wspólników tj. A. W.

W uzasadnieniu do wyroku z dnia 28 września 2004r. sygn. akt. GSK 350/04 NSA nie zakwestionował tego typu doręczenia zarówno postanowień jak i decyzji spółce cywilnej.

W książce nadawczej Urzędu Celnego potwierdzono nadanie przesyłki znak [...] odnoszącej się do wszystkich postanowień.

Z uwagi, że w piśmie z dnia 8 lutego 2002r. A. W. stwierdził, że nie otrzymał wszystkich postanowień, a tylko jedno znak [...], dodatkowo przy piśmie z dnia 14 lutego 2002r. wysłano kopię postanowień.

W doręczonych postanowieniach i decyzjach były więc wymienione wszystkie strony postępowania i doręczenia były prawidłowe, wobec czego zarzut naruszenia czynnego udziału stron w postępowaniu jest bezzasadny.

Ponieważ organy celne nie dopuściły się naruszenia prawa materialnego jak i procesowego, skarga jako bezzasadna podlegała przy zastosowaniu art. 151 p.s.a. oddaleniu.