Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1036/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2006-07-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący WSA Rafał Wolnik (spr.) Sędziowie Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik WSA Włodzimierz Kubik Protokolant sekretarz sądowy Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2006r. sprawy ze skargi K. S. i R. U. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oddala skargę


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 26 marca 2004 roku, sygn. akt II SA/Ka 190/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] roku oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie nakazania doprowadzenia obiektu do stanu pierwotnego. Uchyloną tym wyrokiem decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. nakazał uczestniczkom postępowania w niniejszej sprawie – E. P. i A. N. doprowadzić budynek mieszkalny, usytuowany przy ul. A w P., do stanu zgodnego z przepisami przez wykonanie rozbiórki klatki schodowej stykającej się z granicą sąsiedniej nieruchomości z doprowadzeniem odległości budynku na nie mniej niż 1,5 m od granicy działki oraz nałożył obowiązek sporządzenia dokumentacji powykonawczej dotyczącej wykonanych robót budowlanych.

Rozpoznając sprawę ponownie organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] roku, Nr [...] nakazał uczestniczkom postępowania wykonać dokumentację powykonawczą dotyczącą rozbudowy budynku wraz z orzeczeniem technicznym wykonanych robót.

Na skutek wniesionego od tej decyzji odwołania przez obecnie skarżące K. S. i R. U., [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] roku, Nr [...] uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Kolejną decyzją z dnia [...] roku organ pierwszej instancji ponownie nakazał uczestniczkom postępowania wykonać dokumentację powykonawczą dotyczącą rozbudowy budynku wraz z orzeczeniem technicznym wykonanych robót.

Jako materialnoprawną podstawę takiego rozstrzygnięcia wskazał art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2003 roku, Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.). W uzasadnieniu opisał dotychczasowy przebieg postępowania i powołując się na wyrok WSA z dnia 26 marca 2004 roku oraz na decyzję organu odwoławczego z dnia [...] roku stwierdził, że budynek mieszkalny skarżących jest usytuowany w odległości od 0,25 m do 1,25 m od istniejącego ogrodzenia między parcelami. Ściana szczytowa budynku jest ścianą pełną. Z kolei klatka schodowa budynku uczestniczek postępowania stanowiąca rozbudowę budynku jest styczna z granicą w odległości ok. 5,0 m od tyłu budynku skarżących. Natomiast odległość punktu stycznego od ich budynku wynosi 0,9 m. Takie ustalenia zdaniem organu pozwalają na stwierdzenie, że styczna lokalizacja budynku uczestniczek nie utrudnia możliwości dla jego bieżącej konserwacji, jak również dla bieżącej konserwacji budynku skarżących. Nie występuje również niekorzystne oddziaływanie rozbudowanego budynku na korzystanie z nieruchomości skarżących. Dodatkowo stwierdzono, że w dniu oględzin E. P. oświadczyła, że nie będzie robić trudności w przypadku wykonywania prac remontowych przez sąsiadów.

W odwołaniu od tej decyzji skarżące stwierdziły, że jest ona sporządzona pobieżnie i nierzetelnie. Przyznając, że rozbudowa budynku nastąpiła przed uchyleniem pozwolenia na budowę, zwracają uwagę na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 1998 roku, sygn. akt II SA/Ka 554/98, w którym Sąd stwierdził, że postanowienie to nie upoważnia inwestora do podjęcia jakichkolwiek robót budowlanych. Inwestorki mogły zatem powstrzymać się z rozbudową, która wtedy nie była jeszcze rozpoczęta. Zarzucono, że w decyzji błędnie została wskazana odległość od granicy, gdyż w rzeczywistości wynosi ona ok. 3,0 m a nie 5,0 m. Nie zgadzają się także z ustaleniem, że lokalizacja rozbudowanego budynku nie utrudnia bieżącej konserwacji. Wskazały, że schody wejściowe są zlokalizowane w odległości 50 cm od granicy działki. Podniosły, że takie usytuowanie jest niezgodne z § 12 ust. 6 i 7 Prawa budowlanego (prawdopodobnie chodziło skarżącym o rozporządzenie w sprawie warunków technicznych).

Rozpoznając to odwołanie, zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu stwierdzono, że istotnie odległość od granicy wynosi 3,0 m zamiast podanych w decyzji 5,0 m, jednakże uznano, że była to oczywista omyłka. Odnośnie pozostałych zarzutów, to stwierdzono, że pomimo uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, postępowanie prawidłowo było prowadzone w oparciu o art. 51 Prawa budowlanego. Roboty budowlane były bowiem wykonywane w okresie, kiedy w obrocie prawnym znajdowała się ostateczna decyzja w przedmiocie pozwolenia na budowę. Wskazano, że co prawda budynek mieszkalny skarżących nie jest przedmiotem postępowania, jednakże jego lokalizacja w odległości od 0,25 do 1,25 m od granicy stanowi również utrudnienie w zabudowie sąsiedniej działki. Stwierdzono, że przy aktualnie istniejącym usytuowaniu obu budynków, wobec istniejącej luki pomiędzy budynkami wynoszącej w punkcie stycznym 0,90 m i mając na uwadze fakt, że wobec zaokrąglonej klatki schodowej odległość między budynkami jest coraz większa, to istnieje możliwość prowadzenia bieżącej konserwacji jak również otynkowania ściany budynku skarżących. Nie występuje zatem niekorzystne oddziaływanie rozbudowanego budynku na nieruchomość sąsiednią. Odnośnie natomiast usytuowania otworów okiennych, to zaznaczono, że znajdują się one w ścianie prostopadłej do granicy i takie usytuowanie nie narusza przepisów wydanych na podstawie Prawa budowlanego. Reasumując stwierdzono, że jest to sytuacja wyjątkowa, pozwalająca na obecne usytuowanie rozbudowanego budynku.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżące powtórzyły argumenty, jakie wcześniej podniosły w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, podkreślając, że lokalizacja spornego budynku utrudnia bieżącą konserwację ich budynku.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, że odległość 0,25 m jest odległością frontu budynku mieszkalnego strony skarżącej od granicy działki sąsiada niezabudowanej w tej części, co powoduje, że istniej od tej strony swobodny dostęp do budynku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są w ocenie składu orzekającego zgodne z prawem.

W szczególności wskazać przyjdzie, że kontrolowane decyzje zapadły w wyniku postępowania przeprowadzonego po uchyleniu przez Sąd wcześniej wydanych w tej sprawie decyzji. Zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.s.a., prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego wiąże zarówno strony, jak i sąd. Zatem w niniejszej sprawie zarówno organy administracji, jak i Sąd związane były ustaleniami i oceną prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 marca 2004 roku, sygn. akt II SA/Ka 190/02.

W powołanym wyroku Sąd wskazał m.in., iż u podstaw uchylonych tym wyrokiem decyzji legła niewłaściwa interpretacja obowiązującego w czasie wydania decyzji § 12 ust. 6 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Treść tego przepisu obowiązująca po dotyczącym go wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 r. sygn. akt P 11/2000 /OTK z 2001 r. Nr 2 poz. 33/ nie wykluczała możliwości sytuowania budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, bez zgody właściciela działki sąsiedniej. Kwestii tej organy obu instancji w ogóle nie rozważyły, kładąc akcent na brak zgody właścicieli działki sąsiedniej na takie usytuowanie budynku skarżących, która to zgoda nie ma w świetle treści tego przepisu normatywnego, a tym bardziej przesądzającego znaczenia. Organy miały zatem rozważyć te kwestie przy ponownym rozpoznaniu sprawy, a swoje stanowisko w tym względzie uzasadnić zgodnie z treścią art. 107 § 3 Kpa. W szczególności przedmiotem postępowania miało być ustalenie, czy nie mamy w sprawie do czynienia z sytuacją wyjątkową pozwalającą na akceptację takiego usytuowania spornego budynku, a to biorąc pod uwagę, że takie jego usytuowanie jest następstwem działania inwestorek opartych na ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Należało też zważyć, że również budynek na działce skarżących jest usytuowany w znacznym zbliżeniu do granicy co również mogło wpływać niekorzystnie na korzystanie przez uczestniczki z ich budynku i nieruchomości. Rozważne wyważenie sprzecznych w tym względzie z oczywistych względów interesów stron było konieczne. Sąd w tym względzie wskazał m.in. na wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2001 r. sygn. akt OSA 4/01 (Wspólnota z 2001 r. Nr 27 poz. 50). Przede wszystkim należało ustalić dokładnie zarówno usytuowanie budynków stron względem granicy działki jak i wobec siebie, co nie zostało w poprzednim postępowaniu dokonane a w szczególności nie wynikało to w czytelny sposób z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych. Należało też ustalić czy faktycznie przy aktualnie istniejącym usytuowaniu budynków stron skarżące nie mają możliwości przeprowadzenia właściwej konserwacji swojego budynku. Należało też ustalić czy istnieje i jakie inne niekorzystne oddziaływanie spornego usytuowania budynku uczestniczek na korzystanie ze swojej nieruchomości i budynku przez skarżące, co mogło mieć istotny wpływ na ocenę wyjątkowej dopuszczalności takiego usytuowania budynku.

Rozpoznając zatem niniejszą sprawę Sąd skupił się na zbadaniu, czy powyższe zalecenia zostały przez organy wykonane i czy poczynione ustalenia dostatecznie uzasadniają zapadłe rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu orzeczenie to zostało przez organy nadzoru budowlanego w pełni wykonane.

W szczególności wskazać należy, że podczas kolejnych oględzin dokładnie zostały ustalone odległości od granicy, jak również odległości pomiędzy budynkami. Wskazana w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji odległość 5,0 m została co prawda błędnie określona, jednakże zarówno z treści protokołu, jak i z treści zaskarżonej decyzji wynika, że była to oczywista omyłka i nie ulega wątpliwości, że w rzeczywistości odległość ta wynosi 3,0 m.

Organy ustaliły także, że takie usytuowanie budynków względem siebie nie utrudnia bieżącej konserwacji, ani też nie oddziaływuje w inny niekorzystny sposób na sąsiednią nieruchomość. Sąd nie podziela obaw i zarzutów skarżących w tej kwestii. Z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika bowiem, że najmniejsza odległość pomiędzy budynkami to 0,9 m. Jest to jednak odległość w punkcie stycznym, zaś ściana dobudowanej klatki schodowej jest w kształcie łuku. To z kolei oznacza, że odległość ta w każdym innym punkcie jest coraz większa. Nie ma zatem usprawiedliwionej podstawy do twierdzenia, że nie jest możliwe ustawienie rusztowań przy ścianie budynku skarżących. Wskazywane przez skarżące schody wejściowe z punktu widzenia technicznego także nie stanowią przeszkody do ustawienia rusztowań. Obawy skarżących, że uczestniczki mogą w przyszłości zmienić swoje zdanie w kwestii zgody na ustawienie takich rusztowań, czy też innych urządzeń w celu konserwacji swojego budynku również nie są uzasadnione. W razie bowiem braku takiej zgody zastosowanie znalazłby art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym właściwy organ rozstrzyga w drodze decyzji o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości w przypadku, gdy jest to konieczne dla prawidłowego wykonania robót budowlanych.

Z kolei zarzut skarżących, jakoby inwestorki prowadziły prace budowlane pomimo wydanego przez NSA postanowienia z dnia 22 czerwca 1998 roku jest również niezasadny. Wskazanym bowiem postanowieniem Sąd odmówił wstrzymania wykonania postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] roku, nr [...] w przedmiocie dopuszczalności usytuowania planowanej rozbudowy budynku uczestniczek. W uzasadnieniu wskazano, że "postanowienie to nie upoważnia (...) inwestora do podjęcia jakichkolwiek robót budowlanych". Nie chodzi tu jednak o postanowienie Sądu lecz o postanowienie Wojewody w przedmiocie usytuowania obiektu. To postanowienie wydane zostało w toku postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę (jeszcze przed orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 roku) i w istocie samo ono nie upoważniało do podjęcia robót budowlanych. Stanowiło jednak konieczną przesłankę do zatwierdzenia projektu budowlanego z odstępstwami od wówczas obowiązujących warunków technicznych. Wydane m.in. na podstawie tego postanowienia pozwolenie na budowę, po uprawomocnieniu stanowiło dostateczną podstawę do podjęcia robót budowlanych, co zresztą miało miejsce w niniejszej sprawie.

Kwestia otworów okiennych również pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem znajdują się one w innej ścianie (prostopadłej), aniżeli ściana od strony budynku skarżących.

Mając powyższe na uwadze Sąd dostrzegając, iż ustalone w toku postępowania administracyjnego odległości nie w pełni odpowiadają wymogom warunków technicznych obowiązujących zarówno w dacie budowy, jak i w dacie orzekania, za trafne uznaje ustalenia organów, ze mamy do czynienia z sytuacją wyjątkową, która umożliwia legalizację takiego stanu rzeczy i o której wypowiedział się tut. Sąd w wyroku z dnia 26 marca 2004 roku

Z przytoczonych wyżej rozważań i przyczyn skarga nie mogła zostać uwzględniona przez Sąd i jako taka podlega oddaleniu na zasadzie art. 151 p.s.a.