Postanowienie NSA, sygn. akt II GZ 383/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: Oddalono zażalenia
Powołane przepisy: article: art. 152 § 1, art. 157 § 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażaleń Spółki A oraz Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lipca 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 1692/19 w zakresie oddalenia wniosku o uzupełnienie wyroku w sprawie ze skargi Podmiotu B na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej postanawia oddalić zażalenia.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej zwany "WSA") postanowieniem z 3 lipca 2020 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1692/19), działając na podstawie art. 152 i art. 157 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej zwanej "ppsa"), oddalił wniosek Spółki A (dalej zwanej "Uczestnikiem postępowania") o uzupełnienie wyroku WSA z 15 stycznia 2020 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1692/19), którym – po rozpoznaniu skargi Podmiotu B (dalej zwanej "Skarżącą") – orzeczono w ten sposób, że w pkt 1. sentencji uchylono decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego (dalej zwanego "GIF") z [...] marca 2019 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego (dalej zwanego "WIF") z [...] kwietnia 2015 r. o udzieleniu Uczestnikowi postępowania zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, a w pkt 2. sentencji zasądzono od GIF na rzecz Skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.

WSA stwierdził, że we wniosku o uzupełnienie wyroku Uczestnik postępowania domagał się zamieszczenia w tymże wyroku dodatkowego orzeczenia, że decyzje uchylone w pkt 1. wyroku wywołują skutki prawne do chwili uprawomocnienia się wyroku. Uczestnik postępowania wskazał, że w świetle art. 152 ppsa zezwolenie udzielone zaskarżoną decyzją nie może być wykonywane z chwilą ogłoszenia wyroku, mimo że jest on nieprawomocny. Doprowadzi to do szkody w majątku Uczestnika postępowania na kwotę około 700 000 zł oraz do powstania ryzyka utraty waloru przydatności do spożycia leków i innych produktów sprzedawanych w aptece, pozbawienia grupy pacjentów dostępu do tych produktów, jak również konieczności natychmiastowego zwolnienia pracowników. Z kolei w piśmie uzupełniającym wniosek o uzupełnienie wyroku Uczestnik postępowania stwierdził w szczególności, że: 1) wydany wyrok skutkuje natychmiastowym zawieszeniem działalności gospodarczej w prowadzonej aptece, 2) kwoty przytoczone we wniosku miały charakter szacunkowy, 3) nie ma możliwości natychmiastowego przeniesienia pracowników do innych aptek, 4) zasada pewności prawa stoi na przeszkodzie natychmiastowemu wyeliminowaniu z obrotu zaskarżonej decyzji. WSA dodał, że wniosek o uzupełnienie wyroku został poparty przez Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców, który przyłączył się do postępowania.

WSA wskazał również, że w odpowiedzi Skarżąca wniosła o oddalenie wniosku o uzupełnienie wyroku. Stwierdziła, że: 1) kwoty wskazane przez Uczestnika postępowania nie znajdują oparcia w materiale dowodowym, 2) nie zachodzi ryzyko ograniczenia dostępności leków dla pacjentów apteki, 3) nie dojdzie do utraty przydatności do spożycia produktów, jeżeli Uczestnik postępowania racjonalnie je zagospodaruje.

Zdaniem WSA, wniosek o uzupełnienie wyroku nie zasługiwał na uwzględnienie, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki do udzielenia Uczestnikowi postępowania ochrony tymczasowej. WSA stwierdził, że art. 152 ppsa stanowi podstawę do udzielenia ochrony tymczasowej przede wszystkim wobec uprawnionego z decyzji, która nieprawomocnie została uznana przez sąd za niezgodną z prawem. W art. 152 ppsa nie zawarto odesłania do przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 ppsa, a zatem identyfikacja podstaw uzasadniających uwzględnienie żądania jest pozostawiona ocenie składu orzekającego i zależy od okoliczności konkretnej sprawy. W ocenie WSA, w sprawach z zakresu prowadzonej działalności gospodarczej do podstaw tych można zaliczyć w szczególności potrzebę ochrony przed natychmiastową utratą pracy, ryzyko bezpowrotnej utraty możliwości gospodarowania, powstania trudnych do pokrycia zobowiązań finansowych, które wiążą się z utratą płynności przedsiębiorstwa. WSA podkreślił, że okoliczności stanowiące przedmiot rozstrzygnięcia podejmowanego na podstawie art. 152 ppsa muszą znajdować oparcie w aktach sprawy. Dodał przy tym, że orzeczenie wydawane na podstawie art. 152 ppsa ma charakter wyjątku od zasady ustanowionej w tym przepisie.

Zdaniem WSA, we wniosku o uzupełnienie wyroku Uczestnik postępowania zawarł twierdzenia, które nie zostały udowodnione, ani uprawdopodobnione. Nie wiadomo zatem: 1) w jaki sposób obliczono podane we wniosku wartości, 2) które z umów zostały już rozwiązane i 3) czy rzeczywiście pracownicy Uczestnika postępowania zagrożeni zwolnieniem z pracy ją utracili. WSA zwrócił uwagę, że od złożenia wniosku o uzupełnienie wyroku do momentu jego rozpoznania upłynęło pięć miesięcy, więc skutki, których wystąpienia obawiał się Uczestnik postępowania, mogłyby już w istotnej mierze wystąpić. Natomiast Uczestnik postępowania nie przywołał w toku postępowania żadnych dowodów na takie okoliczności, które świadczyłyby o aktualności i realności zagrożenia wywołania trudnych do odwrócenia skutków spowodowanych wstrzymaniem wykonania decyzji w przedmiocie zezwolenia na prowadzenie apteki. Z tego względu WSA uznał argumenty Uczestnika postępowania za gołosłowne.

W ocenie WSA, samodzielnej podstawy uwzględnienia wniosku o uzupełnienie wyroku nie mogła w tej sprawie stanowić zasada pewności prawa. WSA zwrócił uwagę, że Uczestnik postępowania złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA, w której zawarł wniosek o jej rozpoznanie na posiedzeniu niejawnym. To z kolei znacząco przyspieszy uzyskanie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, a zatem nie zachodzi potrzeba zabezpieczenia Uczestnika postępowania przed długotrwałym oczekiwaniem na to rozstrzygnięcie.

Uczestnik postępowania i Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców złożyli zażalenia na postanowienie WSA.

Uczestnik postępowania w zażaleniu zaskarżył w całości postanowienie WSA oraz wniósł o uchylenie tego orzeczenia przez WSA i ponowne rozpatrzenie sprawy przez wydanie orzeczenia uzupełniającego wyrok, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku przez WSA – wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia przez Naczelny Sąd Administracyjny i orzeczenie co do istoty sprawy przez uwzględnienie wniosku o uzupełnienie wyroku, albo o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA.

Uczestnik postępowania zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 152 § 1 w zw. z art. 157 § 1 ppsa przez oddalenie wniosku o uzupełnienie wyroku, mimo że Uczestnik postępowania wykazał i uprawdopodobnił, że nieuwzględnienie w treści sentencji wyroku, że decyzja WIF i decyzja GIF wywołują skutki prawne do czasu jego uprawomocnienia się powoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, w tym w szczególności daleko idących szkód finansowych Uczestnika postępowania oraz naruszenia interesu pacjentów, co uzasadniało uzupełnienie wyroku przez WSA.

W uzasadnieniu zażalenia Uczestnik postępowania stwierdził w szczególności, że WSA był zobowiązany do zastosowania wyjątku określonego w art. 152 ppsa w oparciu o należyte rozeznanie skutków orzeczenia (w tym konieczność zaprzestania prowadzenia apteki), zasady logiki i doświadczenia życiowego oraz twierdzenia Uczestnika postępowania wskazane we wniosku o uzupełnienie wyroku, nie zaś w oparciu o jakiekolwiek dokumenty. Niemniej jednak Uczestnik postępowania podkreślił, że uprawdopodobnił twierdzenia stanowiące podstawę do rozpatrzenia wniosku o uzupełnienie wyroku, mimo że nie był do tego zobowiązany. Ponadto - z daleko posuniętej ostrożności procesowej - Uczestnik postępowania załączył do zażalenia dowody na potwierdzenie swojego dotychczasowego stanowiska (podkreślając, że nie jest do tego zobowiązany) w postaci: 1) pisma informującego Narodowy Fundusz Zdrowia oraz WIF o zawieszeniu działalności apteki wraz z odpowiedzią WIF; 2) zestawienia obrazującego spadek obrotów w aptece na skutek zawieszenia działalności apteki, 3) dokumentacji związanej z tytułem prawnym do lokalu apteki i kosztami utrzymania lokalu (faktury VAT za czynsz najmu, wyciąg z konta bankowego obrazujący dokonanie wpłat czynszu, korespondencja z wynajmującym odnośnie do możliwości odstąpienia od naliczania opłat czynszowych do czasu wznowienia działalności apteki).

Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców w zażaleniu zaskarżył postanowienie WSA w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i rozpoznanie wniosku o uzupełnienie wyroku przez zamieszczenie w nim dodatkowego punktu i postanowienie, że "decyzje wymienione w punkcie 1 wyroku wywołują skutki prawne do chwili uprawomocnienia się wyroku".

Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 152 § 1 ppsa w związku z art. 45 Konstytucji RP, to jest naruszenie zasady efektywności sądowej kontroli administracji publicznej w wyniku niewydania przez WSA postanowienia w przedmiocie wywoływania skutków prawnych przez decyzje uchylone wyrokiem WSA z 15 stycznia 2020 r. do czasu uprawomocnienia się tego wyroku. Dodał, że tym samym zaskarżone postanowienie narusza również art. 157 § 1 ppsa, gdyż WSA niesłusznie orzekł w nim o oddaleniu wniosku Uczestnika postępowania o uzupełnienie wyroku.

W uzasadnieniu zażalenia wskazano w szczególności, że celem regulacji zawartej w art. 152 § 1 ppsa jest uprawnienie sądu do wydania - w związku z wyrokiem uwzględniającym skargę - postanowienia łączącego ochronę interesu obiektywnego postępowania sądowego oraz ochronę indywidualnego interesu adresata decyzji, zachowując status quo w sprawie do czasu uprawomocnienia się wyroku sądu pierwszej instancji. Niezawarcie w wyroku WSA z 15 styczna 2020 r. postanowienia, stosownie do którego uchylone decyzje wywołują skutki prawne do czasu uprawomocnienia się tego wyroku, narusza zasadę efektywności sądowej kontroli administracji, bowiem skutkuje utratą przez Uczestnika postępowania, z chwilą ogłoszenia nieprawomocnego wyroku, prawa do prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na prowadzeniu apteki ogólnodostępnej.

Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców podniósł też, że nie wymaga żadnych dodatkowych czynności dowodowych uznanie, że zaprzestanie działalności gospodarczej wiąże się z brakiem zarobkowania, koniecznością rozwiązania wielu umów oraz generuje straty i tym samym niesie za sobą trudne do odwrócenia skutki, czy ryzyko powstania szkody. Już sam fakt zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej w związku z niewywoływaniem skutków prawnych przez uchyloną nieprawomocnym wyrokiem decyzję zezwalającą na prowadzenie apteki ogólnodostępnej jest wystarczający do uprawdopodobnienia ryzyka wystąpienia negatywnych skutków, jakie mogą powstać po stronie przedsiębiorcy przed uprawomocnieniem się tego wyroku. Wydanie postanowienia na podstawie art. 152 § 1 ppsa było i jest nadal uzasadnione koniecznością zapewnienia przez Sąd skuteczności i efektywności sądowej kontroli administracji publicznej oraz ochroną interesu przedsiębiorcy przed negatywnymi konsekwencjami niewywoływania skutków prawnych przez uchylone nieprawomocnie decyzje.

W odpowiedziach na zażalenia Skarżąca wniosła o oddalenie zażaleń i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wskazała w szczególności, że przez cały czas sporu Uczestnik postępowania nie przedstawiał żadnych dowodów na poniesienie strat, szermując tylko wysokimi kwotami w pismach procesowych.

W piśmie z 8 lutego 2021 r. Uczestnik postępowania podtrzymał argumentację i wnioski przedstawione w jego zażaleniu, poparł stanowisko i argumentację wyrażoną w zażaleniu Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców, a także przedstawił doprecyzowującą argumentację w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 197 § 2 ppsa do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. Natomiast art. 184 ppsa (znajdujący się w dziale IV ppsa "Środki odwoławcze" w rozdziale 1 "Skarga kasacyjna") stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Zaskarżone postanowienie WSA mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia (błędnie oznaczonego przez WSA jako "wyrok") stanowił art. 157 § 1 ppsa. Zgodnie z tym przepisem strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu - a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Z przepisu tego wynika zatem, że strona może domagać się uzupełnienia wyroku w dwóch przypadkach: 1) jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi, 2) jeżeli sąd nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu.

Z wniosku Uczestnika postępowania o uzupełnienie wyroku wynika, że żądanie dotyczy drugiego z wymienionych przypadków. Uczestnik postępowania podniósł bowiem, że w wyroku z 15 stycznia 2020 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1692/19) WSA powinien na podstawie art. 152 § 1 ppsa zamieścić dodatkowe orzeczenie, że "decyzje uchylone w pkt 1 wyroku wywołują skutki prawne do chwili uprawomocnienia się wyroku".

Zgodnie z art. 152 § 1 ppsa w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że uchylony akt lub czynność z mocy prawa nie wywołuje skutków prawnych. Ustawodawca jednocześnie zastrzegł, że wojewódzki sąd administracyjny może zmodyfikować tę zasadę w drodze postanowienia, w którym w inny sposób określi kwestią wykonalności uchylonego nieprawomocnie aktu lub czynności.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z aktualnego brzmienia art. 152 § 1 ppsa nie można natomiast wyprowadzić wniosku, że wojewódzki sąd administracyjny ma obowiązek zamieszczenia z urzędu w wyroku uwzględniającym skargę na akt lub czynność dodatkowego postanowienia w przedmiocie wykonalności tegoż aktu lub czynności do czasu uprawomocnienia się wyroku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 października 2020 r. o sygn. akt II OZ 754/20).

Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że do 14 sierpnia 2015 r. art. 152 ppsa miał inne brzmienie: "W razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.". Przy takim brzmieniu przepisu niewątpliwie orzeczenie wydawane na podstawie art. 152 ppsa było obligatoryjnym elementem sentencji wyroku uwzględniającego skargę. Celem takiego unormowania było wzmocnienie efektywności kontroli sądowoadministracyjnej przez powierzenie sądowi administracyjnemu kompetencji do określenia, czy zaskarżony akt administracyjny, który został uznany za niezgodny z prawem, może być wykonywany do czasu uprawomocnienia się wyroku uwzględniającego skargę. W analizowanym stanie prawnym sąd administracyjny miał zatem obowiązek wydać postanowienie na podstawie art. 152 ppsa, natomiast dyskrecjonalnej władzy sądu pozostawiono kierunek rozstrzygnięcia o kwestii wykonalności uchylonego nieprawomocnie aktu. Jednak na mocy art. 1 pkt 41 ustawy z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015, poz. 658) znowelizowano art. 152 ppsa, nadając mu obecnie obowiązujące brzmienie: "§ 1. W razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. § 2. Przepisu § 1 nie stosuje się do aktów prawa miejscowego.". W uzasadnieniu projektu wspomnianej ustawy nowelizującej (Sejm VII kadencji, druk sejmowy nr 1633) wskazano odnośnie do zmiany art. 152 ppsa, że "zmiana powyższego przepisu wprowadza jako ustawową zasadę «zawieszenia» skutków uchylonego aktu lub czynności do dnia uprawomocnienia się wyroku. Sąd będzie mógł jednak, kierując się okolicznościami sprawy, w wyroku rozstrzygnąć o tym, że akt lub czynność wywołują skutki prawne.". Projektodawca i ustawodawca określili zatem, że od dnia wejścia w życie omawianej nowelizacji ppsa co do zasady akt lub czynność uchylony nieprawomocnym wyrokiem nie wywołuje skutków prawnych, z zastrzeżeniem, że sąd administracyjny ma możliwość (a nie obowiązek) tę zasadę zmodyfikować, wydając stosowne orzeczenie w tym zakresie.

W zaskarżonym postanowieniu o odmowie uzupełnienia wyroku WSA wprawdzie prawidłowo stwierdził, że "w aktualnym stanie prawnym stosowanie art. 152 p.p.s.a. ograniczone jest do tych przypadków, w których zachodzi potrzeba, by po wydaniu wyroku, a przed jego uprawomocnieniem się zaskarżony akt, który został mocą tego wyroku wyeliminowany z obrotu prawnego, podlegał wykonaniu" i że "orzeczenie zapadające na podstawie art. 152 p.p.s.a., odwracające ustanowioną w tym przepisie zasadę ma charakter wyjątku «chyba że sąd postanowi inaczej»", jednak w ogóle nie odniósł przytoczonych stwierdzeń do art. 157 § 1 ppsa, który określa, o jakiego rodzaju orzeczenia może zostać uzupełniony wyrok. Notabene w zaskarżonym postanowieniu art. 157 § 1 ppsa został przywołany jedynie w ostatnim akapicie w podstawie prawnej rozstrzygnięcia, natomiast WSA nie dokonał analizy tego przepisu, lecz błędnie skoncentrował rozważania wokół zasadności zastosowania art. 152 § 1 ppsa w okolicznościach tej sprawy.

Zaskarżone postanowienie mimo błędnego uzasadnienia (w zakresie wyżej wskazanym) odpowiada jednak prawu. Wniosek Uczestnika postępowania o uzupełnienie wyroku podlegał bowiem oddaleniu, tyle że z tego powodu, że żądane przez Uczestnika postępowania dodatkowe orzeczenie wydawane na podstawie art. 152 § 1 ppsa nie jest wskazanym w art. 157 § 1 ppsa "dodatkowym orzeczeniem, które według przepisów ustawy sąd powinien był zamieścić w wyroku z urzędu". Natomiast w takiej sytuacji zbędna była ocena, czy w sprawie wystąpiły okoliczności, które potencjalnie dawałyby WSA podstawę, aby na etapie wyrokowania zamieścić w wyroku dodatkowe, fakultatywne postanowienie, o którym mowa w art. 152 § 1 ppsa.

W świetle powyższych rozważań zarzuty postawione w zażaleniu Uczestnika postępowania nie mogły doprowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Cała argumentacja Uczestnika postępowania przedstawiona w zażaleniu i piśmie z 8 lutego 2021 r. zmierza do wykazania, że wbrew stanowisku WSA w sprawie istniały przesłanki do wydania na podstawie art. 152 § 1 ppsa postanowienia, które określiłoby, że wydane w sprawie decyzje GIF i WIF wywołują skutki prawne do chwili uprawomocnienia się wyroku uchylającego te decyzje. Tymczasem w postępowaniu wpadkowym zainicjowanym wnioskiem Uczestnika postępowania o uzupełnienie wyroku WSA z 15 stycznia 2020 r. kluczową była kwestia, że postanowienie wydawane na podstawie art. 152 § 1 ppsa nie jest orzeczeniem, które sąd administracyjny ma obowiązek zamieścić w wyroku z urzędu, a zatem wyrok nie może zostać uzupełniony o takie postanowienie. W takiej sytuacji ocena, czy okoliczności sprawy powinny skłonić WSA na etapie wyrokowania do zamieszczenia w wyroku postanowienia wydawanego na podstawie art. 152 § 1 ppsa, była nieistotna dla rozpoznania wniosku Uczestnika postępowania o uzupełnienie wyroku.

Również zarzuty i argumentacja zażalenia Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców nie uzasadniają uchylenia zaskarżonego postanowienia. Autor tego zażalenia zarzucił, że zaskarżone postanowienie narusza zasadę efektywności sądowej kontroli administracji. Podkreślił, że rozwiązanie wprowadzone na mocy art. 152 § 1 ppsa jest przejawem ochrony tymczasowej, obowiązującej w czasie od wydania wyroku uwzględniającego skargę do momentu uprawomocnienia się tego orzeczenia. Uznał, że wydanie postanowienia na podstawie art. 152 § 1 ppsa było i nadal jest uzasadnione koniecznością zapewnienia przez Sąd skuteczności i efektywności sądowej kontroli administracji publicznej oraz ochroną interesu przedsiębiorcy przed negatywnymi konsekwencjami niewywoływania przez uchylone nieprawomocnie decyzje skutków prawnych.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, również w przypadku zażalenia Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców przedstawiona argumentacja pomija podstawę prawną wniosku o uzupełnienie wyroku, a mianowicie art. 157 § 1 ppsa, natomiast koncentruje się na próbie wykazania, że WSA powinien był wydać postanowienie na podstawie art. 152 § 1 ppsa. W świetle przytoczonego wyżej stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, taka argumentacja nie mogła doprowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenia na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ppsa.

Odnosząc się natomiast do wniosku Skarżącej o zwrot kosztów postępowania zażaleniowego, należy stwierdzić, że Naczelny Sąd Administracyjny nie ma podstaw prawnych do wydania orzeczenia w tym zakresie w postanowieniu rozpoznającym zażalenie, skoro nie jest ono jednym z orzeczeń wskazanych w art. 209 ppsa. Zgodnie z art. 197 § 2 ppsa, do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, tj. przepisy Rozdziału 1. Działu IV. Brak natomiast odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami (Dział V., Rozdział 1.), które dawałoby podstawę do ich odpowiedniego stosowania w postępowaniu toczącym się na skutek zażalenia. Zwrot kosztów niniejszego postępowania zażaleniowego jest możliwy jedynie w jednym z orzeczeń kończących postępowanie w sprawie w danej instancji, o ile pozwoli na to wynik sprawy determinujący rozstrzygnięcie o kosztach procesu (por. M. Jagielska, J. Jagielski, P. Gołaszewski [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2015, s. 743-744 i 786).

PG