Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2898/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję - art. 64a ppsa
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151 a par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 lutego 2019 r. sprawy ze sprzeciwu G.Sp. z o.o. z siedzibą w W. i G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2018 r. znak: [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w całości i przekazania do ponownego rozpoznania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. i G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. solidarnie kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2018 r., na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2017.1257 tj.) w związku z art. 80 ust. 1 pkt 2, 81 ust. 1 pkt 2, art. 82 ust. 3 oraz art. 28 ust. 2, art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. 2017.1332 t.j.), po rozpoznaniu wniosku P. W. i A. N.o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2012r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej G. Sp. z o. o. pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej nr [...] wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr [...] w miejscowości P., gm. U., która decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2013r. została przeniesiona na G. Sp. z o. o. - umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2012r.

W uzasadnieniu Wojewoda [...] wskazał, że początkowo uznał, iż P. W. nie posiada przymiotu strony i postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, postanowieniem z dnia [...] lipca 2014r. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2015r., sygn. akt VII SA/Wa 1981/14 oddalił skargę P. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2017r., sygn. akt II OSK 3040/15 uwzględnił skargę kasacyjną - uchylił wyrok oraz wydane w sprawie postanowienia organów stwierdzając, że legitymacja P. W. do żądania stwierdzenia nieważności winna być zbadana we wszczętym postępowaniu administracyjnym.

Do Wojewody [...] wpłynął także wniosek A. N. z identycznym żądaniem stwierdzenia nieważności spornej decyzji. Biorąc pod uwagę treść żądania, stan faktyczny sprawy i podstawę wniosku, organ, na podstawie art. 62 k.p.a., w jednym postępowaniu administracyjnym rozpatrywał wnioski P. W. i A.N.

Pismem z dnia 25 kwietnia 2018r., Wojewoda wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2012r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej G. Sp. z o. o. pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej nr [...] wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr [...] w miejscowości P., gm. U.

Po dokonaniu analizy, Wojewoda [...] stwierdził, że wszczęte na wniosek postępowanie, winno zostać umorzone ze względu na brak przymiotu strony wnioskodawców.

Dalej podniósł, że P. W. jest właścicielem działek rolnych nr [...], [...], [...] i [...] w obrębie P., gm. U. Zgodnie z wytycznymi wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 sierpnia 2017r., sygn. akt II OSK 3040/15, organ poddał analizie nieruchomości należące do skarżącego. Zauważył, że w odniesieniu do tych działek, nie wydano decyzji o warunkach zabudowy, nie obowiązuje też na nich plan zagospodarowania przestrzennego.

Sporna inwestycja zlokalizowana została na działce nr [...], natomiast działki skarżącego z których własnością P. W. wiąże swój przymiot strony, nie znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie działki inwestycyjnej.

Najbliżej działki inwestycyjnej znajduje się działka nr [...] w obrębie P. będąca własnością skarżącego - w odległości ok. 260m, a do turbiny wiatrowej - ok. 320m.

Podobnej analizy dokonano w odniesieniu do działek A. N.: nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w obrębie D.

Najbliżej działki inwestycyjnej znajduje się jego działka nr [...] - odległość ok. 2970m. Nie wydano na te działki decyzji o warunkach zabudowy, nie obowiązuje na nich również plan zagospodarowania przestrzennego.

Mając na uwadze lokalizację kwestionowanej inwestycji względem działek skarżących, organ ustalił, że nie występują ograniczenia wynikające z § 12 (odległość spornej inwestycji względem działek budowlanych), § 13 (przesłanianie obiektów) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.).

Sporna inwestycja nie wpływa również na warunki ochrony przeciwpożarowej, dostępu do drogi publicznej oraz dostępu szeroko rozumianych mediów.

Oceniając, czy inwestycja, nie przekracza norm dotyczących hałasu uwzględniono rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2007r., Nr 120, poz. 826).

Z Raportu o oddziaływaniu na środowisko zespołu elektrowni wiatrowych (ZEW) D. , sporządzonego przez biegłego Ministra Ochrony Środowiska mgr inż. S. W. wynikało, że na działkach skarżących poziom hałasu nie przekracza 45 dB.

P. W. wniósł odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2018r.

Wskazał na przepisy ustawy z dnia 20 maja 2016r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz.U. Z 2016r., poz. 961).

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2018 r., na podstawie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., póz. 1257, ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania P. W. od decyzji Wojewody [...] z [...] maja 2018 r., w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że zgodnie z treścią art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie interesu prawnego, na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalać według norm prawa materialnego, natomiast mieć interes prawny oznacza tyle, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu w związku z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby.

W postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę, tak rozumiany interes prawny ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1202, ze zm.), który, jako przepis szczególny względem przywołanego wyżej art. 28 k.p.a., ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do następujących osób: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.

Przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego należy natomiast rozumieć, zgodnie z unormowaniem art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. W każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia.

Koniecznymi cechami interesu prawnego jest bowiem to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania przepisu prawa materialnego.

Z dokumentacji projektowej spornego przedsięwzięcia, wynika że obejmuje ona swym zakresem budowę elektrowni wiatrowej nr U1/30 o całkowitej wysokości 148 m wraz z infrastrukturą techniczną na działce o nr ewid. [...] w miejscowości P., obręb P., gmina U. (Projekt budowlany.

Wnioskodawca – P. W. nie brał udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji Starosty [...] z [...] grudnia 2012 r.

P. W. wywodzi swój interes prawny z tytułu prawa własności do działek o nr [...], nr [...] i nr [...] oraz [...] (aktualnie działki o nr ewid. [...] i [...]), położonych w miejscowości P.

Organ odwoławczy powołał się na ocenę prawną zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 sierpnia 2017 r., sygn. akt II OSK 3040/15, podkreślając, iż zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Naczelny Sąd Administracyjny w powyższym wyroku wskazał, że "Przedstawione okoliczności faktyczne i prawne dawały podstawę do przyznania skarżącemu legitymacji procesowej w przedmiotowym postępowaniu."

Tym samym w ocenie organu, Sąd Naczelny w sposób jednoznaczny przesądził, że P. W. ma interes prawny do wystąpienia z żądaniem stwierdzenia nieważności ww. decyzji Starosty [...] z [...] grudnia 2012 r.

Oprócz tego organ poddał ocenie legitymację procesową A. N., którego nie dotyczy powyższy wyrok NSA, a który, także nie brał udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji Starosty [...] z [...] grudnia 2012 r.

Uwzględniając dużą odległość pomiędzy nieruchomościami skarżącego a inwestycyjną, stwierdził, że A. N. nie ma interesu prawnego do wystąpienia z żądaniem stwierdzenia nieważności ww. decyzji Starosty [...] z [...] grudnia 2012 r.

Z tych przyczyn uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z [...] maja 2018 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Dalej wskazał, że rzeczą organu wojewódzkiego, przy ponownym rozpoznaniu sprawy na wniosek P. W., będzie merytoryczna ocena decyzji Starosty [...] z [...] grudnia 2012 r., oraz wydanie odrębnego rozstrzygnięcia w związku z wnioskiem A. N.

G. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. oraz G. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2018 roku,

Zaskarżonej decyzji zarzuciły naruszenie:

- art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2a i 2b kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa, polegające na bezzasadnym przyjęciu, że P. W. ma interes prawny:

Spółki domagały się uchylenia decyzji w całości.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że nie zaistniały przesłanki do wydania decyzji kasacyjnej, o której mowa w art. 138 § 2 kpa, organ nie uzasadnił spełnienia przesłanek do jej wydania.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2017 roku, sygn. akt: II OSK 3040/15, uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Wojewody uznając, że skarga kasacyjna wniesiona przez P. W., zasługiwała na uwzględnienie.

W ocenie Naczelny Sąd Administracyjny oddalenie skargi przez Sąd Wojewódzki było wyrazem niewłaściwej wykładni i wadliwego zastosowania przepisów art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2018 roku, poz. 1202 ze zm., dalej: "Prawo budowlane") w zw. z art. 61 a § 1 KPA.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w kontekście zastosowania art. 61 a § 1 KPA, dominujące jest stanowisko, że żądanie osoby nie wszczyna postępowania administracyjnego tylko wówczas, gdy zostało zgłoszone przez podmiot oczywiście nieuprawniony, tzn. gdy z podania w sposób oczywisty wynika, że wnoszący składa je nie w swojej sprawie, tj. nie wywodzi własnego interesu prawnego. W każdym innym przypadku, kiedy brak interesu prawnego wnoszącego żądanie wszczęcia postępowania nie jest tak oczywisty, budzi wątpliwości bądź wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, organ nie powinien odmawiać wszczęcia postępowania, ale kontynuować je i w jego trakcie ustalić status prawny wnioskodawcy.

NSA wskazał, jak należy ustalać krąg stron postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę i poddał analizie ustalenia organu dotyczące badania legitymacji P.W., w konsekwencji stwierdzając, iż w ramach postępowania wyjaśniającego konieczne było dokonanie konkretnych ustaleń, co do przeznaczenia jego nieruchomości i możliwości ich zagospodarowania.

Sprawdzenie dokumentacji projektowej powinno być dokonane w ramach postępowania wyjaśniającego z zagwarantowanym udziałem wnioskodawcy – P. W.

Jednocześnie zdaniem NSA ocena wpływu inwestycji na tereny sąsiednie wymagała ustalenia przeznaczenia gruntów sąsiednich i potencjalnych możliwości zagospodarowania nieruchomości należących do P. W.

Organ odwoławczy w sposób bezzasadny uznał, iż P. W. ma interes prawny do wystąpienia z żądaniem stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę, co doprowadziło do uchylenia decyzji Wojewody.

Organ nie wykazał jednak w uzasadnieniu decyzji, że zostały spełnione kumulatywnie przesłanki do wydania decyzji kasacyjnej, o których mowa w art. 138 § 2 k.p.a. .

Odwołał się jedynie do art. 153 p.p.s.a., podnosząc, że wyrok NSA przesądza o legitymacji P. W. w przedmiotowej sprawie.

Tymczasem w wyroku NSA wskazano wprost na konieczność zbadania legitymacji P. W. w ramach wszczętego postępowania, ale nie przesądzono, iż przysługuje mu interes prawny.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko prezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. z 2018r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.).

W myśl art. 64 a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw.

Jak wynika z art. 64 e p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a.

Oznacza to, że zakres kontroli legalności sprawowany przez sąd administracyjny w sprawie zainicjowanej sprzeciwem od decyzji kasacyjnej został określony w sposób zawężający, tzn. rola sądu administracyjnego sprowadza się do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 k.p.a. Sąd jest władny uwzględnić sprzeciw wyłącznie, gdy uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania nie wynikało z przesłanek wynikających z art. 138 § 2 k.p.a.

Sąd nie może odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, gdyż na skutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2017 r. sygn. akt II OSK 2219/15, Lex nr 2315542).

W świetle tych regulacji skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ odwoławczy powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowym, podstawowym obowiązkiem Sądu rozpoznającego niniejszy sprzeciw powinno być przede wszystkim ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 KPA, a więc odstąpienie od zasady ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy. W opinii skarżących przesłanki takie nie wystąpiły, co prowadzi do wniosku, że decyzja jest wadliwa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy i w związku z tym powinna być uchylona.

Mając powyższe na względzie, stwierdzić należy, że decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a., bowiem nie ziściły się przesłanki do wydania decyzji kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 sierpnia 2017 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt: II OSK 3040/15, wskazał wprost na konieczność zbadania legitymacji P. W. w ramach wszczętego postępowania, ale nie przesądził, iż przysługuje mu interes prawny.

Organ w sposób całkowicie bezzasadny uznał, iż wyrok powyższy przesądza, że P. W. ma interes prawny do wystąpienia z żądaniem stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę, co doprowadziło do uchylenia decyzji Wojewody.

Organ odwoławczy uzasadniając rozstrzygnięcie podjęte na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. nie dokonał analizy motywów decyzji organu I instancji, odwołując się błędnie do treści art. 153 p.p.s.a.

Przypomnieć zatem należy że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 31 sierpnia 2017 r., sygn. akt II OSK 3041/15 - uchylił wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2015 r. oraz postanowienie GINB z dnia [...] lipca 2014 r. i poprzedzające je postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r. o odmowie wszczęcia, na wniosek P. W., postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2010 r.

O ile rację ma organ odwoławczy, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, było przedmiotem zaskarżenia, tym niemniej GINB odwołał się wyłącznie do jednozdaniowego stwierdzenia, że "przedstawione okoliczności faktyczne i prawne dawały podstawę do przyznania skarżącemu legitymacji procesowej w przedmiotowym postępowaniu" pomijając całokształt oceny prawnej i wskazań zawartych w tym orzeczeniu.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielając oceny, że żądanie P. W. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji pochodziło od podmiotu oczywiście nieuprawnionego, stwierdził, że ocena wpływu inwestycji (elektrowni wiatrowej) na tereny sąsiednie wymagała przeprowadzenia szczegółowej charakterystyki inwestycji, ustalenia przeznaczenia gruntów sąsiednich i potencjalnych możliwości zagospodarowania nieruchomości należących do P. W. Takich ustaleń w ocenie NSA nie dokonał Wojewoda [...], natomiast organ odwoławczy uczynił to w sposób arbitralny, opierając się na dokumentacji projektowej i planistycznej zebranej poza postępowaniem dowodowym i bez udziału wnioskodawcy. Wadliwe było także w ocenie NSA stanowisko zawarte w wyroku Sądu I instancji, który akceptując stanowisko organu przyjął za trafne wnioski, że realizacja planowanej inwestycji nie spowoduje ograniczenia w zagospodarowaniu działek stanowiących własność P. W., a tym samym nie godzi w jego prawnie chroniony interes.

Zatem z ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, wynikał dla organów obowiązek zbadania legitymacji wnioskodawcy w ramach wszczętego postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...].

Rozpoznając ponownie sprawę, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2018 r. umorzył wszczęte postępowanie ze względu na brak przymiotu strony w odniesieniu do P. W., podając argumenty z których wynikało, że wnioskodawca nie posiada legitymacji do udziału w postępowaniu nieważnościowym.

Z kolei Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, rozpoznając odwołanie od decyzji Wojewody odstąpił od wynikającego z art. 15 oraz art. 138 i art. 136 k.p.a. obowiązku merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, nie zweryfikował stanowiska organu I instancji, a w konsekwencji nie zrealizował wskazań zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, poprzestając na wadliwym ustaleniu, że tym wyrokiem przesądzono o posiadaniu przez P. W. legitymacji w przedmiotowej sprawie.

Organ odwoławczy powołał wprawdzie przepisy z których wynika interes prawny w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jednak w dalszej kolejności, bez uzasadnienia (w tym odnoszącego się do wcześniej powołanych przepisów prawa) stwierdził, że wnioskodawca posiada status strony.

Faktem jest, że zacytowany przez organ odwoławczy fragment uzasadnienia wyroku NSA z dnia 31 sierpnia 2017 r. mógł sugerować, że Sąd ten wiążąco wypowiedział się w kwestii interesu prawnego wnioskodawcy - jednak w świetle całokształtu treści uzasadnienia tego wyroku, w szczególności zawartych tam wskazań, nieuprawniona jest teza, że przesądzono o legitymacji wnioskodawcy, a rolą organu będzie merytoryczna ocena w trybie nieważności decyzji Starosty Słupskiego z dnia [...] lipca 2010 r.

Z wyroku tego wynikało jedynie, że nie zaistniała oczywistość braku przymiotu strony, która uzasadniałaby wydanie postanowienia na podstawie art. 61a k.p.a.

W konsekwencji Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki dla wydania decyzji kasacyjnej (art. 138 § 2 k.p.a.). Organ odwoławczy nie stwierdził, by decyzja Wojewody została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

Podzielić również należy stanowisko skarżących, że przepis art. 138 § 2 k.p.a. nie będzie miał zastosowania w sytuacji gdy materiał dowodowy wymagany dla rozstrzygnięcia sprawy został zgromadzony, a jedynie kwestią sporną jest jego ocena.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy powinien wydać rozstrzygnięcie odpowiadające wymogom określonym w art. 107 k.p.a., w którym oceni samodzielnie, czy wnioskodawca ma interes prawny w sprawie spornego pozwolenia na budowę, biorąc pod uwagę stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 sierpnia 2017 r. Organ odwoławczy powinien przeprowadzić stosowne rozważania, co do zgodności z prawem kontrolowanej przez siebie decyzji.

Z wymienionych względów, na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a. orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji.

O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu od sprzeciwu (200 zł), kosztów zastępstwa procesowego (480 zł) oraz opłaty od pełnomocnictwa (17 zł).