Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1286/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska (spr.), , Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2014 r. sprawy ze skargi P. P. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem postępowania toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie jest skarga P. P. (dalej jako Skarżący), na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...].03.2014 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...].10.2012r., nr [...] oddalające skargę na czynność egzekucyjną Naczelnika Urzędu Skarbowego P., polegającą na zajęciu rachunku bankowego w I. S.A.

Przedmiotowe postanowienia zapadły w następującym stanie faktycznym:

Dyrektor [...] Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku P. P. na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] oraz od [...] do [...], obejmujących należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne, składek na ubezpieczenie społeczne oraz składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W związku z bezskutecznością egzekucji prowadzonej z rachunków bankowych w Banku [...] S.A. i [...] Banku S.A. Dyrektor [...] Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. pismem z dnia [...].03.2010 r. przekazał przedmiotowe tytuły wykonawcze Naczelnikowi Urzędu Skarbowego P., celem zastosowania dalszych środków egzekucyjnych.

Naczelnik Urzędu Skarbowego P. postanowieniem z dnia [...].10.2010 r., działając na podstawie art. 22 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przekazał przedmiotowe tytuły wykonawcze według właściwości do Naczelnika Urzędu Skarbowego P., wskazując, iż obecnym adresem Skarżącego jest: P., Os. [...].

W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego P., zawiadomieniem z dnia [...].02.2012 r., nr [...] dokonano zajęcia rachunku bankowego Skarżącego w V. S.A. Zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone Skarżącemu w trybie art. 44 K.p.a. w dniu [...].03.2012 r. Następnie organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...].07.2012r. nr [...] dokonał zajęcia rachunku bankowego Skarżącego w I. S.A. Zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone Skarżącemu w trybie art. 44 K.p.a. w dniu [...].08.2012 r.

Pismem z dnia [...].08.2012 r., nadanym w placówce pocztowej tego samego dnia, P. P. wystąpił do Dyrektora Izby Skarbowej w P. ze skargą na czynności egzekucyjne Naczelnika Urzędu Skarbowego P. polegające na zajęciu rachunków bankowych, w tym rachunku w I. S.A.

Jednocześnie Skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu skargi wskazał, iż nie zostały mu doręczone ani odpisy tytułów wykonawczych, ani zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, ani zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego, a doręczenie zastępcze było nieskuteczne. O całej sprawie, jak wskazał Skarżący, dowiedział się w dniu [...].07.2012r. w godzinach wieczornych, za pośrednictwem bankowego systemu internetowego I. Zdaniem Strony skarżącej powyższe okoliczności wyczerpują przesłanki niezbędne do uprawdopodobnienia, iż uchybienie terminowi nastąpiło nie z jej winy.

Ponadto Skarżący zwrócił uwagę, iż w niniejszej sprawie wierzyciel jest również organem egzekucyjnym, a zastosowane środki egzekucyjne nie wychodzą poza zakres kompetencji Dyrektora [...] Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P., zatem zaniedbał on obowiązek wynikający z § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2011 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Z 2001 r. nr 137, poz. 1541, z późn. zm.). Ponadto P.P wskazał, iż całokształt sytuacji i zaistniałych naruszeń opisany został w zarzutach w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, które zostały złożone do organu egzekucyjnego.

Dyrektor Izby Skarbowej w P. postanowieniem z dnia [...].10.2012 r., nr [...] umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną polegająca na zajęciu rachunku bankowego w I. S.A. wskazując, iż skarga została wniesiona w terminie.

Natomiast postanowieniem z dnia [...].10.2012 r., nr [...], po merytorycznym rozpoznaniu skargi, oddalił ją jako nieuzasadnioną wskazując, iż zaskarżona czynność egzekucyjna została dokonana zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa.

P. P. pismem z dnia [...].10.2012 r. złożył zażalenie na postanowienie z dnia [...].10.2012 r., nr [...] do Ministra Finansów, żądając jego uchylenia.

W uzasadnieniu zażalenia Skarżący wskazał, iż tytuły wykonawcze nie zostały skutecznie doręczone, bowiem zostały wysłane na adres: P., ul. O., pod którym nie mieszkał i nie przebywał z zamiarem dłuższego pobytu od 2005 r. W miejscu tym przebywali wyłącznie ojciec oraz siostra Skarżącego, natomiast on sam od [...].01.2005r. przebywał pod adresem P., ul. B., na dowód czego załączył kopię umowy najmu mieszkania. Ponadto wskazał, iż w przypadku, gdy dane wynikające z ewidencji podatników na skutek zaniechania podatnika nie zostały zaktualizowane, ale zostanie wykazane, że faktyczne miejsce zamieszkania podatnika jest inne, nie ma podstaw by uznawać, że doręczenie na adres wynikający z ewidencji jest doręczeniem skutecznym. Skarżący wskazał też, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru dotyczącym doręczenia odpisów tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] błędnie oznaczona jest osoba, która odebrała korespondencję bowiem, jak twierdzi Skarżący, podpis widniejący na potwierdzeniu odbioru nie należy do niego, lecz najprawdopodobniej do członka rodziny. Zdaniem Skarżącego takiego doręczenia nie można uznać za skuteczne, nawet jeśli odbierający podjąłby się przekazania przesyłki adresatowi, bowiem doręczenie w trybie art. 43 K.p.a. członkowi rodziny musiałoby nastąpić pod adresem zamieszkania strony. Z tej samej przyczyny nie można również uznać za skuteczne doręczenia tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] w trybie art. 44 K.p.a. Skoro więc, jak twierdzi Skarżący, nie otrzymał on odpisów tytułów wykonawczych, w których zawarte jest pouczenie o obowiązku zawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie adresu zamieszkania, organy prowadzące postępowanie nie mogą wywodzić skutków prawnych z faktu niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie adresu zamieszkania. Ponadto zdaniem Strony skarżącej w związku z tym, iż nie zostały jej doręczone odpisy tytułów wykonawczych, postępowanie egzekucyjne nie zostało w ogóle wszczęte, a wszystkie czynności podjęte przez organy egzekucyjne w tej sprawie są nieważne.

Minister Finansów postanowieniem z dnia [...].03.2014 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...].10.2012 r., nr [...], oddalające skargę na czynność egzekucyjną Naczelnika Urzędu Skarbowego P., polegającą na zajęciu rachunku bankowego w I. S.A.

Minister Finansów w wyniku dokonania analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie stwierdził nieprawidłowości i naruszenia prawa przez organ egzekucyjny, tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego P. W toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny dokonał czynności egzekucyjnej, do której upoważniła go ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zastosowany środek egzekucyjny jest wymieniony w katalogu środków określonych w art. la pkt 12 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. egzekucja z rachunku bankowego. Środek ten został zastosowany w prawidłowy sposób, zgodnie z art. 80 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Organ odwoławczy stwierdził, że z akt sprawy wynika, że wszystkie wymogi formalnoprawne wymienione w art. 80 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zostały przez organ egzekucyjny spełnione. Zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego doręczono bankowi w dniu [...].07.2012 r., natomiast Skarżącemu w dniu [...].08.2012 r. w trybie art. 44 K.p.a. Organ egzekucyjny nie miał natomiast obowiązku wraz z zawiadomieniem o zajęciu doręczać odpisów tytułów wykonawczych, bowiem zostały one już wcześniej doręczone. Zawiadomienie o zajęciu zostało podpisane przez uprawnionego pracownika, a jego forma odpowiadała formie przewidzianej w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Wskazano zatem, że zastosowanie środka egzekucyjnego było zgodne z przepisami prawa regulującymi tę kwestię, organ zauważył przy tym, iż przy stosowaniu środków egzekucyjnych nie chodzi o wyrządzenie dolegliwości zobowiązanemu, lecz doprowadzenie do spełnienia ciążącego na nim obowiązku. Oznacza to, że postępowanie egzekucyjne musi być przede wszystkim skuteczne, gdyż przesłanką do niestosowania środków przymusu w postępowaniu egzekucyjnym mogłoby być jedynie wykonanie obowiązku, czego na dzień zastosowania przedmiotowego środka egzekucyjnego nie stwierdzono.

Wskazano, że P. P. kwestionuje prawidłowość doręczenia mu zawiadomienia o zajęciu, wskazując, że zawiadomienie zostało wysłane pod niewłaściwy adres, a on sam nie był świadomy, iż ma obowiązek informowania organu egzekucyjnego o zmianie miejsca zamieszkania, bowiem nie zostały mu doręczone odpisy tytułów wykonawczych, zawierające stosowne pouczenie.

Odnosząc się do zarzutu Skarżącego, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego P. wysłał zawiadomienie o zajęciu rachunku bakowego pod niewłaściwy adres wskazano, iż zasady doręczania pism w postępowaniu administracyjnym reguluje wyczerpująco Kodeks postępowania administracyjnego. Generalną zasadą doręczenia pism osobom fizycznym, wynikającą z art. 42 K.p.a., jest doręczanie pism w mieszkaniu lub miejscu pracy (§ 1), a także w lokalu organu administracji publicznej (§ 2) bądź w każdym miejscu gdzie się adresata zastanie (§ 3). Organ podkreślił przy tym, iż okoliczność faktycznego miejsca pobytu "adresata" musi być każdorazowo znana organowi prowadzącemu postępowanie, aby możliwe było doręczenie urzędowej korespondencji. W złożonym w dniu [...].03.2010 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego P. (organu podatkowego właściwego w zakresie podatku od towarów i usług) zgłoszeniu aktualizacyjnym NIP-1 P. P. jako adres zamieszkania wskazał P. Oś. [...], i na ten właśnie adres zamieszkania - znany organowi z urzędu - została skierowana korespondencja zawierająca zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego z dnia [...].07.2012 r., nr [...]. Z uwagi na niemożność doręczenia adresatowi przesyłki w sposób określony w art. 42 K.p.a., doręczenie to nastąpiło zgodnie z art. 44 K.p.a. Z akt sprawy wynika, iż przesyłka zawierająca zawiadomienie z dnia [...].07.2012 r., nr [...] przechowywana była w placówce pocztowej przez okres 14 dni, począwszy od dnia [...].07.2012 r., zawiadomienie o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym umieszczono w oddawczej skrzynce odbiorczej, a po dwukrotnym awizowaniu (w dniu [...].07.2012 r. i [...].07.2012 r.) przesyłkę zwrócono nadawcy w dniu [...].08.2012 r. Zatem została ona, zgodnie z art. 44 § 4 K.p.a., skutecznie doręczona w dniu [...].08.2013 r.

Odnosząc się natomiast do prawidłowości doręczenia Skarżącemu odpisów tytułów wykonawczych, organ wskazał, iż Dyrektor [...] Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. doręczył Skarżącemu korespondencję zawierającą odpisy tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] oraz od [...] do [...], jak to wynika z korespondencji pomiędzy organami, przy czym ZUS kierował ją na adres P. ul. O., który to adres wskazał P. P. jako adres zamieszkania w zgłoszeniu ZUS ZUA (zgłoszenie do ubezpieczeń/zgłoszenie zmiany danych osoby ubezpieczonej) z dnia [...].02.2006 r. Ten sam adres, jako adres zamieszkania, Skarżący wskazał w zgłoszeniu ZUS ZFA (zgłoszenie/zmiana danych płatnika składek - osoby fizycznej) z dnia [...].01.2008 r., a także w umowie najmu z dnia [...].02.2010 r. Organ wskazał przy tym, iż przedłożona kopia umowy najmu lokalu mieszkalnego w P., ul. B. nie dowodzi, iż Skarżący zamieszkiwał pod tym adresem, a jedynie, iż wynajął tam mieszkanie. Odnosząc się do zakwestionowania prawdziwości podpisu na potwierdzeniu odbioru tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] stwierdzono, iż potwierdzenie odbioru wypełnione przez pracownika poczty jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a., a więc stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Dyrektor Izby Skarbowej w P. nie miał zatem podstaw, aby nie dać wiary takiemu dokumentowi. Co prawda zgodnie § 3 ww. przepisu istnieje możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego, jednakże Strona skarżąca w toku postępowania nie zgłaszała w tym zakresie żadnych wniosków dowodowych. Zauważono również, iż w wyżej wymienionych zgłoszeniach do ZUS-u wskazano adres do doręczeń: P., ul. B., jednakże adres ten, jako zgłoszony w celach ewidencyjnych, nie mógł stanowić podstawy do kierowania przez organ egzekucyjny na ten adres korespondencji wszczynającej odrębne postępowanie, jakim było postępowanie egzekucyjne. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego wskazują bowiem jednoznacznie sposób doręczania korespondencji, wymieniając w pierwszej kolejności mieszkanie lub miejsce pracy jako miejsce doręczania pism osobom fizycznym (art. 42 § 1 K.p.a.). Co prawda w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że choć przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują wprost możliwości wyznaczenia przez stronę adresu "do korespondencji", jednakże jeśli strona w konkretnym postępowaniu wyznaczy adres do doręczeń, organ administracji jest taką dyspozycją związany. Zatem strona może wyznaczyć adres do korespondencji w danym postępowaniu, jednakże wyraźna wola strony w tym zakresie powinna wynikać z akt postępowania. W niniejszym postępowaniu egzekucyjnym Skarżący, choć był świadomy toczącej się egzekucji (podjęcie części korespondencji), nie wyznaczał adresu do korespondencji, nie zgłaszał zamiany adresu zamieszkania, ani nie kwestionował doręczania mu korespondencji na adres P., ul. O. W związku z powyższym, zdaniem organu, za skuteczne należało uznać doręczenie Skarżącemu odpisów tytułów wykonawczych, a tym samym pouczenie go o obowiązku wynikającym z art. 36 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Na postanowienie, wydane przez Ministra Finansów w dniu [...].03.2014 r., utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...].10.2012 r. nr [...] w sprawie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną Naczelnika Urzędu Skarbowego P., polegającą na zajęciu rachunku bankowego w I. S.A., dokonaną zawiadomieniem nr [...], P. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej wydanie z naruszeniem przepisów:

art. 7, art. 41, art. 42 § 1 oraz art. 44 § 1 i § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ;

art. 80 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i uchylenie skarżonej czynności egzekucyjnej, a nadto o przeprowadzenie dowodów wskazanych w uzasadnieniu i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu Strona skarżąca wskazała, że tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...] z dnia [...].08.2007 r. oraz o numerach od [...] do [...] z dnia [...].01.2008 r. nigdy nie zostały jej doręczone. Zakwestionowała zwrotne potwierdzenie odbioru, z którego wynika, że tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...] zostały do niej doręczone wskazując, że organy administracji nie podjęły żadnych działań wyjaśniających, co stanowi naruszenie art. 7 K.p.a.

Według Skarżącego doręczenie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] z dnia [...].01.2008 r. należy również uznać za bezskuteczne. Organy administracji publicznej doręczając tytuły wykonawcze nie podjęły żadnych działań wyjaśniających wątpliwości związanych z prawidłowym adresem skarżącego.

Zdaniem Strony skarżącej kwestie doręczenia tytułów wykonawczych stanowią integralną część rozważań nad skutecznością czynności dokonanych na podstawie art. 80 u.p.e.a., których w sposób oczywisty nie można oceniać w oderwaniu od całego postępowania egzekucyjnego. Zdaniem Skarżącego nie można uznać przedmiotowego zajęcia rachunku bankowego za dokonane prawidłowo, wyłącznie w oparciu o formalną ocenę poszczególnych czynności, w oderwaniu od realiów całego postępowania. Z akt sprawy i oceny stanu faktycznego wynika bowiem, że całe postępowanie egzekucyjne prowadzone jest wadliwie, zatem wadliwe są również czynności egzekucyjne, dokonane w tym postępowaniu.

Strona wskazała również na obrazę art. 80 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który zobowiązuje organ egzekucyjny do zawiadomienia zobowiązanego o zastosowanym środku egzekucyjnym polegającym na zajęciu rachunku

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. Nr 270 z p. zm., dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Przedmiotem sprawy jest skarga z [...] kwietnia 2014 r. na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, a konkretnie I.

W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, jak również nie naruszyły przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu.

Przechodząc do wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia wskazać należy, iż w sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012r., poz.1015 ze zm. – dalej u.p.e.a.), które stanowią w art. 54 § 1 tej ustawy, że zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego, którą wnosi się za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 14 dni od dnia dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej (§ 3 i § 4). W myśl przepisu art. 54 § 5 u.p.e.a. w sprawie skargi na czynności egzekucyjne orzeka organ nadzoru w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Jednocześnie § 6 tego przepisu wskazuje, że wniesienie skargi na czynności egzekucyjne nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego, jednakże organ egzekucyjny lub organ nadzoru może w drodze postanowienia wstrzymać w uzasadnionych przypadkach prowadzenie postępowania egzekucyjnego.

Wskazać także należy, że w literaturze przedmiotu i orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, iż podstawowym środkiem zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym jest zarzut, którego podstawy wymienione są w art. 33 pkt 1-10 u.p.e.a. Należy podkreślić tym samym, że skarga na czynności egzekucyjne nie może stanowić konkurencyjnego środka zaskarżania w stosunku do innych środków prawnych przewidzianych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności do zarzutów, o których mowa w art. 33 u.p.e.a. Oznacza to, że brak jest podstaw, aby składaną w trybie art. 54 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, przy pomocy którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego (patrz: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2012 r., sygn. akt II GSK 1285/12, LEX 1404586, z dnia 22 września 2010 r., sygn. akt II FSK 568/09, LEX 745753, wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 644/08, LEX 489600).

Przedmiotem skargi składanej w trybie art. 54 u.p.e.a. mogą być zatem (oprócz przewlekłości postępowania) wyłącznie poszczególne czynności egzekucyjne o charakterze faktycznym i to tylko wtedy, gdy ustawa nie przewiduje innych środków zaskarżenia takich czynności. Skarga na czynności egzekucyjne może być więc wnoszona na faktyczne czynności o charakterze wykonawczym podejmowane w celu zrealizowania środka egzekucyjnego. Przyjęcie takiego stanowiska powoduje, że skarga nie przysługuje na czynności procesowe polegające na wydawaniu aktów administracyjnych, władczo rozstrzygających o prawach i obowiązkach uczestników postępowania egzekucyjnego, np. postanowienia. Skoro bowiem dana czynność objęta jest możliwością zaskarżenia jej w drodze innego środka zaskarżania, to nie ma podstaw do uznania, że służy na nią skarga w rozumieniu przepisu art. 54 u.p.e.a. Tym samym w skardze można podnosić takie okoliczności, które nie są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia.

Sąd badając sprawę, której przedmiotem jest skarga na dokonaną czynność egzekucyjną polegającą na zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego winien przede wszystkim ocenić, czy jest ona zgodna z art. 80 i następnymi u.p.e.a.

W rozumieniu wskazanych przepisów należy stwierdzić, że dokonanie czynności zajęcia wierzytelności wobec Skarżącego, prawidłowość jej przeprowadzenia - rozpatrywane na podstawie regulacji zawartych w art. 80 u.p.e.a. i następnych – wskazują na działanie organów zgodnie ze wskazanymi przepisami u.p.e.a.

Jak wynika bowiem z § 1 powołanego powyżej przepisu organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku, a jeżeli bank posiada oddziały - do właściwego oddziału, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty. Zgodnie z § 2 powyższego przepisu zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia. Z § 3 wynika zaś, iż jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego.

W niniejszej sprawie organ egzekucyjny mając na celu doprowadzenie do wykonania przez zobowiązanego obowiązku o charakterze pieniężnym zastosował prawidłowo powołany wyżej środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku bankowego.

Wskazać tutaj należy, iż zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego dokonano poprzez przesłanie do dłużnika zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem.

Podkreślić przy tym tutaj należy, iż podnoszone przez Skarżącego okoliczności dotyczące braku prawidłowego doręczenia przedmiotowego zawiadomienia nie mają wpływu na rozstrzygnięcie dotyczące skargi na czynności, jakim jest postanowienie wydane w trybie art. 54 § 5 u.p.e.a., albowiem Skarżący dowiedział się o istnieniu zajęcia i w terminie dokonał czynności, jaką jest złożenie skargi na czynność egzekucyjną.

Odnośnie zaś zarzutu odnoszącego się do braku prawidłowego doręczenia Skarżącemu tytułu wykonawczego, to okoliczność ta obciąża wierzyciela, jakim jest ZUS, który poinformował organ egzekucyjny, iż rzeczone tytuły wykonawcze doręczył Skarżącemu.

Tym samym działanie organu administracyjnego w pełni realizuje tryb przewidziany treścią mającego w sprawie zastosowanie przepisu art. 80 u.p.e.a. Organ wystawił odpowiednie zawiadomienie i przesłał odpowiedni druk, pouczając przy tym w sposób prawidłowy o treści obowiązujących reguł postępowania.

Zgodnie bowiem z treścią art. 80 § 3 u.p.e.a. organ nie ma obowiązku doręczenia tytułu wykonawczego, jeżeli wierzyciel, który skierował do niego wniosek o zajęcie, poinformuje organ, że sam doręczył tytuły wykonawcze zobowiązanemu.

Sąd wyjaśnia, iż w myśl uregulowań zawartych w art. 29 u.p.e.a. organ egzekucyjny przyjmując tytuł wykonawczy do realizacji obowiązany jest jedynie do badania dopuszczalności egzekucji administracyjnej - czy obowiązek objęty tytułem wykonawczym podlega egzekucji administracyjnej oraz czy spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 i 2 tej ustawy. Organ egzekucyjny nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku nim objętego. To wyraźne wyłączenie z dopuszczalnego zakresu badania tytułu wykonawczego przez organ egzekucyjny jednoznacznie wskazuje, że badanie takie ma wyłącznie charakter formalny. Polega ono jedynie na sprawdzeniu, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy zostało doręczone upomnienie. Należy też wskazać, że jeśli doręczenie upomnienia nie jest wymagane, w tytule wykonawczym musi być wymieniona podstawa prawna braku tego obowiązku (§ 3).

Natomiast poza rozważaniami Sądu jest kwestia, czy odpisy tytułów wykonawczych oraz odpis zajęcia wierzytelności został właściwie doręczony zobowiązanemu. Brak bowiem w niniejszym przypadku przesłanek pozwalających na zastosowanie instytucji doręczenia zastępczego unormowanej w art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skutek prawny upływu terminu przechowywania pisma ustanowiony w art. 44 § 4 k.p.a. powstanie bowiem wyłącznie wtedy, gdy pismo skierowano do odbiorcy pod poprawny adres zamieszkania.

W rozpatrywanej sprawie - jak wynika ze zgromadzonych w sprawie dokumentów – w chwili otrzymania do prowadzenia postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny dysponował wiedzą o aktualnym adresie zamieszkania Skarżącego (P., Os. [...]), również kierował pod ten adres korespondencję do zobowiązanego. Zobowiązany posługiwał się przy tym kilkoma adresami w różnych okresach, nie będącymi adresem zameldowania, niemniej jednak to organ administracji publicznej obowiązany jest przestrzegać z urzędu obowiązujących przepisów prawa i - jeśli dysponuje adresem zamieszkania (który nie jest tożsamy z adresem zameldowania) powinien tam właśnie kierować korespondencję.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych w tytułach wykonawczych wskazywał adres zameldowania zobowiązanego (P., ul. O.) twierdząc, że musiał się kierować najbardziej aktualnym zgłoszeniem pracodawcy w druku ZUS ZUA.

Z uwagi na powyższe, Dyrektor Izby Skarbowej w P. mógł mieć podstawy do stwierdzenia, iż w niniejszej sprawie instytucja doręczenia zastępczego nie została właściwie zastosowana, jednakże – co Sąd podkreśla - dla skutecznego wszczęcia egzekucji, które w tym przypadku nastąpiło w świetle art. 26 § 5 pkt 2 u.p.e.a. z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu - nie ma znaczenia kwestia doręczenia Skarżącemu tytułu wykonawczego. W świetle bowiem art. 80 § 2 cyt. ustawy zajęcie jest skuteczne z chwilą zawiadomienia banku dłużnika o tym fakcie. Jednakże, jak wynika również z tych przepisów (art. 80 § 3 u.p.e.a.) organ egzekucyjny jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1 winien zawiadomić zobowiązanego o zajęciu jego rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony.

Należy przy tym wskazać na podglądy prezentowane w nauce prawa, że wykładnia art. 32 u.p.e.a. prowadzi do wniosku, że brak doręczenia zobowiązanemu tego tytułu nie prowadzi do nieważności czynności egzekucyjnych, jednakże w każdej takiej sytuacji należy niezwłocznie doręczyć zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego (patrz: Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, red. R. Hauser, A. Skoczylas, Warszawa 2011, s. 188). Zatem brak doręczenia tytułów wykonawczych zobowiązanemu nie stanowi wady podważającej legalność postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny powinien jednakże dopełnić swoich obowiązków i doręczyć odpisy przedmiotowych tytułów wykonawczych wraz z odpisem zawiadomienia o zajęciu pod adres zamieszkania zobowiązanego, co z kolei spowoduje, iż zobowiązanemu od momentu doręczenia tej korespondencji rozpoczną biec terminy do składania przysługujących środków zaskarżenia.

Tym samym zdaniem Sądu kwestia ewentualnego niewłaściwego skierowania i wskutek tego nieskutecznego doręczenia tytułów wykonawczych może spowodować jedynie brak podstaw do naliczenia opłat za czynności egzekucyjne. Bowiem jak wynika z art. 64 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny pobiera opłaty za czynności egzekucyjne, jeżeli nie później niż po upływie 14 dni od dnia dokonania pierwszego zajęcia nieruchomości, rzeczy lub prawa majątkowego nadał w placówce pocztowej za pokwitowaniem lub doręczył zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego lub zawiadomienie o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego (patrz: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Po 288/11, LEX nr 1103038)

Należy też wskazać, że zastosowany środek egzekucyjny jest wymieniony w katalogu środków określonych w art. la pkt 12 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. egzekucja z rachunku bankowego. Środek ten został zastosowany w prawidłowy sposób, zgodnie z art. 80 u.p.e.a.

W ocenie Sądu brak również innych uchybień formalnych zaskarżonej czynności egzekucyjnej. Zakres danych zawartych w zawiadomieniu odpowiada bowiem w pełni wymogom określonym treścią przepisu art. 80 u.p.e.a. Druki zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, odpowiadają wzorowi ustalonemu dla tego rodzaju druków w załączniku nr 14 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 137, poz. 1541 ze zm.) Zawiadomienie zawierało zatem wszystkie niezbędne elementy o których mowa w art. 67 § 2 u.p.e.a. i zgodnie z art. 67 § 1 u.p.e.a. stanowiło podstawę zastosowania tego środka egzekucyjnego.

Z uwagi na powyższe rozważania kwestii wpływu doręczenia tytułów wykonawczych nie można tym samym podzielić zarzutów Skarżącego odnoszących się do naruszenia przez organ przepisów art. 41, 42 i 44 K.p.a.

W ocenie Sądu w toku sprawy nie doszło do naruszenia żadnego z tych przepisów w stopniu, który miałby wpływ na wynik sprawy, w myśl cyt. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Jednocześnie Sąd z uwagi na powyższe odmówił przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez Skarżącego w treści jego skargi.

W tym stanie rzeczy nie sposób również zgodzić się ze Skarżącym odnośnie zarzutu naruszenia przez organ art. 7 k.p.a.

Powoływany przepis statuuje zasadę ogólną postępowania administracyjnego tj. prawdy obiektywnej oraz tzw. słusznego interesu obywatela. W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Nie ulega tutaj wątpliwości Sądu, iż stan faktyczny z jakim mamy do czynienia w sprawie, sprowadzający się do oceny czynności doręczenia zawiadomienia o zajęcie rachunku w I., jak również prawidłowości samych czynności egzekucyjnych, ustalony został prawidłowo, a przy jego ustaleniu nie naruszono wymienionych wyżej przepisów w taki sposób, który winien skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia. W związku z powyższym Sąd nie podziela zarzutu Skarżącego, że organ administracyjny orzekający w sprawie naruszył ww. przepisy postępowania.

Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.