Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 956/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 155
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 lutego 2021 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznych decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Starosta K. decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 155 oraz art. 154 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku P. M. (dalej: wnioskodawca, strona, skarżący) z dnia 18 maja 2020 r. odmówił uchylenia ostatecznych decyzji Starosty K.

1) z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] dotyczącej skierowania P. M. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie kategorii "B" prawa jazdy z powodu przekroczenia liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów prawa drogowego;

2) z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] dotyczącej skierowania P. M. na badanie psychologiczne przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami;

3) z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] dotyczącej zatrzymania P. M. prawa jazdy kategorii "B" nr [...]/3207 wydanego w dniu 15.04.2010 r. przez Starostę K. z powodu przekroczenia 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego;

4) z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] dotyczącej cofnięcia P. M. uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w zakresie kategorii "B" prawa jazdy w związku z niepoddaniem się przez niego kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił, że decyzje wymienione w pkt 1-3 stanowiły rozstrzygnięcie postępowań zainicjowanych wnioskami Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. i ich wydanie związane było z przekroczeniem przez P. M. liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. W tej sytuacji Starosta nie był uprawniony do weryfikacji zasadności przypisanych stronie naruszeń, bowiem wpisywanie jak i usuwanie ze stosownej ewidencji punktów otrzymywanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego jest w obecnym stanie prawnym wyłączną kompetencją właściwych komendantów wojewódzkich Policji. Z kolei decyzja określona w punkcie 4 wydana została wobec nie wykonania przez stronę obowiązku nałożonego w decyzji wymienionej w pkt 1.

Oceniając żądanie wnioskodawcy pod kątem wymienionego w art. 155 k.p.a. słusznego interesu strony organ stwierdził, że zastosowanie tej normy nie może mieć miejsca w rozpatrywanej sprawie odnoszącej się do ustawowych obowiązków osób przekraczających określoną liczbę punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Powołując się na wnioski Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia 7 listopada 2016 r., organ za okoliczność bezsporną w sprawie przyjął, iż w okresie od dnia 29 stycznia 2015 r. do 17 sierpnia 2015 r. wnioskodawca wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego otrzymując w tym okresie łączną liczbę 29 punktów, czyli przekraczającą limit 24 punktów, co w obecnym stanie prawnym prowadzi do wydania decyzji w zakresie o jakim mowa w punktach 1-3.

Zdaniem Starosty, brak jest podstawy prawnej w oparciu o którą organ mógłby uchylić swoje decyzje z uwagi na to, że inny odpowiedzialny podmiot nie wykonał swojego obowiązku we właściwym dla tego podmiotu czasie. Starosta nie uczestniczy bowiem w procedurze oceny możliwości przystępowania do odpowiednich kursów zmniejszających liczbę przypisanych w ewidencji punktów, czy też usuwania z ewidencji punktów na podstawie stosownych zaświadczeń o ukończeniu takich kursów. Tylko działanie Komendanta polegające na powiadomieniu organu o innej niż wcześniej przypisanej wnioskodawcy liczbie punktów i tym samym o bezzasadności swoich wniosków z dnia 7 listopada 2016 r. mogłoby prowadzić do wzruszenia decyzji o których mowa w punktach 1-3.

Nie zgadzając się z powołaną decyzją P. M., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył od niej odwołanie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Jednocześnie zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie okoliczności istotnych dla sprawy, a także brak zebrania oraz rozpatrzenia materiału dowodowego, a wrezultacie oparcie zaskarżonej decyzji jedynie o twierdzenia Komendanta Wojewódzkiego Policji w S., bez poczynienia przez organ własnych ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

Wedle odwołującego się, dalsze funkcjonowanie decyzji w obrocie prawnym narusza jego słuszny interes, bowiem wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2014 r. Sąd Rejonowy w Ś. II Wydział Karny w sprawie o sygn. II W [...] (RSOW [...]) umorzył wobec niego postępowanie o czyn z art. 92 § 1 k.w., tj. o to, że w dniu 4 stycznia 2012 r. około godziny 16:20 na ul. [...] w Ś. kierując samochodem marki [...] nr rej. [...] wjechał na prom [...] i nie zastosował się do polecenia osoby kierującej ruchem. Ponadto wskazał, że w okresie od 20 grudnia 2011 r. do 28 kwietnia 2012 r. wnioskodawca kilkukrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, za które przypisano mu liczbę 30 punktów karnych, w tym za czyn opisany ww. wyrokiem Sądu Rejonowego w Ś. w sprawie o sygn. II W [...].

Odwołujący się odkreślił, że z pisma Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 19 lutego 2020 r. znak [...] wynika, że punkty karne za opisane wykroczenie z dnia 4 stycznia 2012 r. figurowały do dnia 19 sierpnia 2015 r., mimo iż winny ulec niezwłocznemu wykreśleniu, wobec zapadłego przed Sądem Rejonowym w Ś. wyroku umarzającego postępowanie w sprawie o ten czyn.

Następnie wnioskodawca wskazał, że w okresie od 29 stycznia do 17 sierpnia 2015 r. ponownie naruszył przepisy ruchu drogowego, za które łącznie nałożono na niego 29 punktów karnych, przy czym istotne jest, iż wobec figurujących do dnia 19 sierpnia 2015 r. w ewidencji punktów karnych za wykroczenie na przeprawie promowej nie miał on możliwości skorzystania ze szkolenia, skutkującego zmniejszeniem liczby punktów, co w konsekwencji doprowadziło do przekroczenia maksymalnej liczby punktów karnych i wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do prowadzenia pojazdów silnikowych w zakresie kategorii "B" prawa jazdy.

W podsumowaniu odwołania wskazano, że uchylenie przedmiotowych decyzji uzasadnione jest interesem wnioskodawcy, który niesłusznie został pozbawiony prawa odbycia szkolenia zmniejszającego liczbę punktów karnych, a następnie prawa jazdy kategorii "B", bowiem w żaden sposób nie przyczynił się do zaistniałej sytuacji.

W wyniku rozpoznania sprawy na skutek złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 155 k.p.a. oraz art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 140 ust. 1 pkt 4a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r., poz. 110 ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Kolegium uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie przytoczyło treść art. 155 k.p.a. i wyjaśniło, że powołany przepis nie stanowi środka weryfikacji rozstrzygnięć ostatecznych, niejako w ramach "trzeciej" instancji, gdyż postępowanie prowadzone na podstawie tej regulacji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, a jego celem jest ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej określone w art. 155 k.p.a.

Z analizy tego przepisu wynika, że organ, który wydał decyzję ostateczną lub organ wyższego stopnia może ją uchylić lub zmienić, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Wskazane pojęcia nie zostały zdefiniowane, niemniej w orzecznictwie sądów administracyjnych został wyrażony pogląd, zgodnie z którym określenie "słuszny interes strony" nie należy rozumieć jako każdy interes strony, a więc chęć uzyskania rozstrzygnięcia organu administracji publicznej o treści zgodnej z wolą strony, ale wyłącznie o interes zgodny przede wszystkim z prawem i zasadami współżycia społecznego. Interes ten ma być bowiem obiektywnie słuszny, a nie jedynie zgodny z oczekiwaniem strony.

Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy organ II instancji przypomniał, że objęte wnioskiem strony decyzje Starosty [...] z dnia [...] marca 2017 r. w przedmiocie: skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie kategorii "B" prawa jazdy, skierowania na badanie psychologiczne przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami oraz w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy kategorii "B" zostały wydane w związku z wnioskami Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia 7 listopada 2016 r., z których wynikało, że wnioskodawca w okresie od 29 stycznia 2015 r. do 17 sierpnia 2015 r. dopuścił się wielokrotnie naruszeń przepisów ruchu drogowego (łącznie 3 przypadki), za które otrzymał 29 punktów. Natomiast decyzja z dnia [...] lipca 2018 r. w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w zakresie kategorii "B" prawa jazdy została wydana w związku z niepoddaniem się przez P. M. kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji.

Zdaniem Kolegium, w interesie społecznym leży zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a temu celowi niewątpliwie służy instytucja skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji oraz skierowania na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami oraz instytucja zatrzymania prawa jazdy. W tej sytuacji interes społeczny przemawia za tym, aby osoba, która dopuściła się takiej skali naruszeń przepisów ruchu drogowego, została poddana weryfikacji w zakresie kwalifikacji do kierowania pojazdami oraz poddana badaniom psychologicznym, a także aby zostało jej zatrzymane prawo jazdy.

Za słuszny interes strony, wedle organu, nie można uznać wyłącznie subiektywnego jej przekonania i postulowanej chęci odzyskania uprawnień, ponieważ także w interesie samego wnioskodawcy jest to, aby uprawnienie do kierowania pojazdami posiadał wyłącznie wtedy, gdy będzie posiadał wymagane umiejętności do kierowania i poruszał się po drogach w sposób niezagrażający bezpieczeństwu ruchu drogowego.

Nie może natomiast stanowić podstawy do uchylenia ww. decyzji okoliczność nie wykonania przez Policję obowiązku usunięcia z ewidencji w odpowiednim czasie punktów za naruszenie przepisów o ruchu drogowym, które skutkowało niemożnością skorzystania przez wnioskodawcę ze szkolenia zmniejszającego liczbę punktów karnych.

Organ odwoławczy podkreślił, że w sprawie niesporne jest, że wnioskodawca w okresie od 29 stycznia 2015 r. do 17 sierpnia 2015 r. naruszył przepisy ruchu drogowego, za które naliczono mu 29 punktów karnych. Przy czym przypisywanie punktów za konkretne naruszenia przepisów ruchu drogowego, dokonywanie wpisów do ewidencji i ich usuwanie należy do wyłącznej kompetencji Policji, co jednoznacznie zostało uregulowane w art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a w rezultacie tylko ten podmiot jest odpowiedzialny za prawidłowe prowadzenie ewidencji i zgodność z prawem dokonanych wpisów.

Powołując się na wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd Kolegium stwierdziło, że jedynie Komendant Wojewódzki Policji jest organem, który dokonuje wpisów do ewidencji, a więc w drodze czynności materialno-technicznych ujawnia w ewidencji punkty przyznane poszczególnym kierowcom i dokonuje ich wykreśleń, a zainteresowany kierowca może zaskarżyć do sądu administracyjnego powyższe czynności, w rezultacie kwestia prawidłowości takich wpisów, a co za tym idzie ilości punktów karnych przyznanych danemu kierowcy, może być jedynie rozważana w sprawie ze skargi na taką czynność. Zdaniem Kolegium, dopiero skuteczne podważenie zapisów w ewidencji w odrębnym postępowaniu mogłoby mieć znaczenie dla wzruszenia takich decyzji.

W oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie organ ustalił, że wnioskodawca wystąpił do Komendy Wojewódzkiej Policji w S. podnosząc m.in. kwestię zwłoki przy wprowadzeniu wyroku Sądu z dnia 11 kwietnia 2014 r. do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, Policja jednak w odpowiedzi udzielonej pismem z dnia 19 lutego 2020 r. nie stwierdziła podstaw do uchylenia wniosków z dnia 7 listopada 2016 r. o sprawdzenie kwalifikacji i o skierowanie na badania psychologiczne.

Końcowo organ nie uwzględnił podniesionego w odwołaniu zarzutu polegającego na naruszeniu art. 7 i art. 77 k.p.a. podnosząc przy tym, że odwołujący nie wskazał jakie to okoliczności istotne dla sprawy nie zostały wyjaśnione, jak również nie wskazał w jakim zakresie materiał dowodowy wymagał uzupełnienia.

P. M., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z dnia 8 października 2020 r. wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na powyższą decyzję, której jednocześnie zarzucił mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania - art. 7, art. 8 i art. 77 k.p.a., poprzez zaniechanie zebrania całego materiału dowodowego i oparcie decyzji na niepełnych ustaleniach faktycznych organu I instancji z pominięciem obowiązku podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji przyjęcie, iż słuszny interes strony jest jedynie jej subiektywnym przekonaniem i postulowaną chęcią odzyskania uprawnień, podczas gdy wszechstronne rozważenie stanu faktycznego prowadzi do wniosku, iż skarżący przed wydaniem decyzji w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne i cofnięcie uprawnień, był błędnie informowany przez funkcjonariuszy Policji o statusie punktów karnych, co w konsekwencji nie pozwoliło skarżącemu na skorzystanie z uprawnienia tzw. redukcji punktów karnych, o którym mowa w obowiązującym wówczas art. 130 ust. 1-3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137).

Mając powyższe na względzie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającą ją decyzji Starosty K. a także zasądzenie kosztów postępowania wedle norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania oraz powtórzył argumenty podniesione uprzednio w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Wskazał m.in., że wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2014 r. Sąd Rejonowy w Ś. II Wydział Karny w sprawie II W [...] umorzył wobec niego postępowanie o czyn z art. 92 § 1 k.w., do którego doszło w dniu 4 stycznia 2012 r. Powołując się na pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 19 lutego 2020 r. punkty karne za wykroczenie z dnia 4 stycznia 2012 r. figurowały do dnia 19 sierpnia 2015 r., mimo iż winny ulec niezwłocznemu wykreśleniu, wobec zapadłego przed Sądem Rejonowym w Ś. wyroku umarzającego postępowanie w sprawie o ten czyn.

Dalej w okresie od 29 stycznia do 17 sierpnia 2015 r. skarżący ponownie naruszył przepisy ruchu drogowego, za które łącznie nałożono na niego 29 punktów karnych, przy czym istotne jest, iż wobec figurujących do dnia 19 sierpnia 2015 r. w ewidencji punktów karnych za wykroczenie z dnia 4 stycznia 2012 r. nie miał możliwości skorzystania ze szkolenia, skutkującego zmniejszeniem liczby punktów karnych, co w konsekwencji doprowadziło do przekroczenia maksymalnej liczby punktów i wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do prowadzenia pojazdów silnikowych w zakresie kategorii "B" prawa jazdy.

Jakkolwiek skarżący podzielił stanowisko Kolegium, że interes społeczny przemawia za tym, aby osoba, która dopuściła się naruszenia przepisów ruchu drogowego została poddana weryfikacji w zakresie kwalifikacji do kierowania pojazdami, o tyle nie zgodził się z argumentacją organu, iż za uchyleniem decyzji nie przemawia jego słuszny interes. Wszystkie bowiem z ww. wymienionych decyzji są ostateczne, a ich uchylenie uzasadnione jest interesem wnioskodawcy, który niesłusznie pozbawiony został prawa odbycia szkolenia zmniejszającego liczbę punktów karnych, a następnie prawa jazdy kategorii "B". Skarżący był bowiem błędnie informowany przez funkcjonariuszy Policji o ilości zgromadzonych punktów karnych, co w konsekwencji nie pozwoliło mu na skorzystanie z uprawnienia tzw. redukcji punktów karnych, o którym mowa w obowiązującym wówczas art. 130 ust. 1-3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137).

Jednocześnie skarżący podkreślił, że w żaden sposób nie przyczynił się do zaistniałej sytuacji, a wobec upływu terminów administracyjnych, zmiana tego stanu rzeczy możliwa jest jedynie poprzez uchylenie decyzji, w tym w szczególności decyzji w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi z zakresu kategorii "B" prawa jazdy. Wskazane uchybienia były już podnoszone w odwołaniu, zatem w ocenie skarżącego za nietrafiony należy uznać argument organu, jakoby nie zostało wskazane jakie istotne dla sprawy okoliczności nie zostały wyjaśnione.

W podsumowaniu skargi podniesiono, że uzasadnienie skarżonej decyzji wskazuje na brak poczynienia przez organ jakichkolwiek własnych ustaleń, brak zebrania i wyjaśnienia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co stanowi o naruszeniu wskazanych przepisów postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.

Będąca przedmiotem skargi decyzja została wydana w wyniku postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącego z dnia 18 maja 2020 r. "o uchylenie decyzji ostatecznych". Pomimo niesprecyzowania przez skarżącego w treści wniosku jak i w późniejszych pismach procesowych podstawy prawnej żądania przeprowadzenia postępowania organy przyjęły, że jest to wniosek o uchylenie decyzji ostatecznych oparty na art. 155 k.p.a. W związku z tym, że skarżący w toku postępowania reprezentowany był przez profesjonalnego pełnomocnika, który nie zakwestionował prawidłowości odczytania intencji wnioskodawcy, rozpoznanie sprawy w trybie art. 155 k.p.a. należy uznać za usprawiedliwione.

Przepis art. 155 k.p.a. stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.

Trafnie akcentowało w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że przy ocenie żądania przez stronę uchylenia decyzji ostatecznej należy mieć na uwadze, że przepis art. 155 nie tworzy dla stron prawa do trzeciej instancji odwoławczej. Przedmiotem postępowania określonego w art. 155 k.p.a. jest stwierdzenie istnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. uwarunkowana jest prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego. Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej", w oparciu o materiał dowodowy zgormadzony do tej pory (por. A. Wróbel w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, wyd. z 2018 r., s. 1024 i nast.).

Kierunkowe dyrektywy wyboru konsekwencji prawnych wyrażone w art. 155 przez obowiązek uwzględnienia wymagań "interesu społecznego" lub "słusznego interesu strony", jak też konieczność kierowania się zasadą ogólną art. 7 k.p.a. wyważania racji obu tych interesów, powodują, że organ administracji publicznej działa w ramach ograniczonego uznania administracyjnego (por. wyrok SN z 2 grudnia 1998 r., sygn. akt III RN 92/98 (OSNP 1999, Nr 18, poz. 570). Obowiązki organu sprecyzował również Naczelny Sąd Administracyjny w tezie 1 wyroku z 19 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 915/99, stwierdzając, że: "badanie interesu społecznego i słusznego interesu strony (art. 155 k.p.a.) nie mogło polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przez organy obu instancji przy wydawaniu ostatecznej decyzji".

Co równie istotne, dla ustalenia zakresu przedmiotowego rozpoznania sprawy przez zmianę lub uchylenie rozstrzygnięcia przyjętego w decyzji objętej przedmiotem tego trybu postępowania jest ustalenie, czy przepisy prawa materialnego, na podstawie którego rozstrzygnięto sprawę decyzją tworzącą prawa dla strony (stron), daje takie granice swobody w wyznaczeniu konsekwencji prawnej, że jest możliwe dokonanie jej zmiany lub jej uchylenia. W razie gdy przepis prawa nie daje podstaw do zmiany konsekwencji prawnych, wyznaczając w danym hipotetycznym stanie faktycznym ich wyprowadzenia, bez pozostawienia możliwości ich wyboru, zamyka to rozstrzygnięcie o zmianie (uchyleniu), a jest podstawą do wydania decyzji odmawiającej zastosowanie art. 155 w sprawie (por. komentarz do art. 155 k.p.a. (por. B. Adamiak w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, wyd. z 2021 r.).

Uwzględniając powyższe poglądy wypracowane przez doktrynę i orzecznictwo zauważyć należy, że objęte wnioskiem 4 decyzje ostateczne nie były decyzjami wydanymi w ramach uznania administracyjnego, czy też decyzjami przy wydaniu których organ orzekający miał jakąkolwiek możliwość wyboru kształtowania treści rozstrzygnięcia. Decyzje Starosty [...] z dnia 3 marca 2017 r. dotyczące skierowania skarżącego na badania psychologiczne, na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji i o zatrzymaniu prawa jazdy zostały wydane wobec przekroczenia w okresie od 29 stycznia 2015 r. do 17 sierpnia 2015 r. 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Okoliczność uzyskania przez skarżącego we wskazanym okresie ponad 24 punktów karnych była i jest bezsporna. Obligowała ona Starostę do wydania ww. decyzji z dnia 3 marca 2017 r., zgodnie z obowiązującymi wówczas, wskazanymi w podstawie prawnej tych decyzji przepisami ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 627 ze zm.), ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 128) i ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541). Przepisy te nie dawały organowi możliwości wyboru rozstrzygnięć innych niż te, które zostały sformułowane w decyzjach z dnia 3 marca 2017 r., jak i decyzji z dnia 12 lipca 2018 r. o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi w związku z niepoddaniem się przez stronę kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Z tego względu oczekiwanie przez skarżącego uchylenia ww. decyzji byłoby sprzeczne z prawem. W szeregu orzeczeń sądów administracyjnych wskazuje się, że weryfikacja decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. nie może prowadzić do wydania aktu administracyjnego niezgodnego z prawem (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 27 maja 2014 r. II SA/Bk 75/14 oraz z dnia 7 maja 2013 r. II SA/Bk 98/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 maja 2014 r. VII SA/Wa 118/14; wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2013 r. II OSK 756/12; wyrok NSA z dnia 28 marca 2013 r. II OSK 2325/11; wyrok NSA z dnia 19 października 2011 r. I OSK 1772/10).

Nawet gdyby podzielić pogląd, że tryb przewidziany przez art. 155 k.p.a. może mieć zastosowanie również do tzw. decyzji związanych, to nadal w ramach merytorycznej oceny wniosku przez organ podlegało to, czy za uwzględnieniem żądania strony uchylenia decyzji ostatecznych w tej konkretnej sprawie przemawiał interes społeczny lub słuszny interes strony.

Co do braku istnienia interesu społecznego w tym, aby usunąć z obrotu prawnego decyzje wydane wobec kierowcy ustawicznie naruszającego przepisy ruchu drogowego w stopniu uzasadniającym skierowanie go na badania psychologiczne, na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji i skutkującym zatrzymaniem prawa jazdy, a wobec niepoddania się przez stronę kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji również decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, nie ma wątpliwości sam skarżący, co przyznał wprost w uzasadnieniu skargi. Udzielenia odpowiedzi na pytanie wymagało to, czy przekonująca mogła być argumentacja skarżącego, że słuszny interes skarżącego przejawia się w tym, że został on pozbawiony prawa odbycia szkolenia zmniejszającego liczbę punktów karnych wskutek błędnego informowania przez funkcjonariuszy Policji o ilości zgromadzonych punktów karnych w ramach obowiązującego wówczas przepisu art. 130 ust. 1-3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym.

Abstrahując od oceny wpływu pozostawania przez skarżącego w błędnym przekonaniu o ilości punktów karnych w ewidencji punktów karnych zauważyć należy, że w okresie poprzedzającym uzyskanie kolejnych 13 punktów karnych w dniu 21 lipca 2015 r., nawet przy uwzględnieniu istnienia w ewidencji 6 punktów karnych przypisanych za wykroczenie na przeprawie promowej B. w Ś. wraz z 8 punktami uzyskanymi za zdarzenie z dnia 29 stycznia 2015 r., nic nie stało na przeszkodzie aby skarżący w okresie tym skorzystał z prawa poddania się szkoleniu mogącemu skutkować zmniejszeniem liczby punktów karnych. Nie istniały przeszkody formalne aby w okresie od 29 stycznia do 21 lipca 2015 r. skarżący mógł odbyć ww. szkolenie. Skarżący mając przy tym wiedzę o korzystnym dlań wyroku z dnia 11 kwietnia 2014 r. Sądu Rejonowego w Ś. II Wydziału Karnego w sprawie II W [...], umarzającym wobec skarżącego postępowanie o wykroczenie z art. 92 § 1 k.w. wobec przedawnienia jego karalności, nie podjął skutecznych kroków zmierzających do zaktualizowania danych w ewidencji punktów karnych, które miałyby stać na przeszkodzie chęci poddania się szkoleniu dla kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego.

Co istotne, przy wydaniu decyzji z dnia 3 marca 2017 r. i decyzji z dnia 12 lipca 2018 r., organ nie był uprawniony oceniać prawidłowości przypisanych skarżącemu punktów karnych w ewidencji jak i przyczyn niepoddania się przez stronę szkoleniu dla kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego.

Rozważając istnienie po stronie skarżącego słusznego interesu w uchyleniu ww. decyzji ostatecznych trafnie Kolegium zwróciło uwagę, że w tym aspekcie nie można przyjąć wyłącznie subiektywnego przekonania i postulatu strony w chęci odzyskania uprawnień, ponieważ obiektywnie oceniając tą kwestię należy uwzględnić również to, że w interesie samego skarżącego jest to, aby uprawnienie do kierowania pojazdami posiadał wyłącznie wtedy, gdy będzie posiadać wymagane umiejętności do kierowania pojazdami silnikowymi w sposób niezagrażający bezpieczeństwu nie tylko innych uczestników ruchu drogowego ale również swojemu. Wobec wielokrotnych na przestrzeni lat poprzedzających wydanie decyzji z dnia 3 marca 2017 r. i z dnia 12 lipca 2018 r., naruszeń zasad ruchu drogowego uzasadnione było poddanie skarżącego sprawdzeniu pod kątem posiadania predyspozycji psychologicznych jak i umiejętności do kierowania pojazdami w ruchu drogowym. Wobec niezastosowania się przez skarżącego do decyzji kierujących go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji i na badanie psychologiczne wątpliwości co do możliwości bezpiecznego uczestniczenia w ruchu drogowym jako kierującego pojazdami silnikowymi, wówczas jak i obecnie nie zostały pozytywnie zweryfikowane.

Mając na względzie relację pomiędzy istnieniem słusznego interesu strony i interesu społecznego należy mieć na uwadze, że słuszny interes strony nie może naruszać interesu innych obywateli, a więc być sprzecznym z interesem społecznym.

Kolegium nawiązało w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do regulacji normatywnych wyjaśniając w sposób właściwy, że interes społeczny związany z zapewnieniem bezpieczeństwa w ruchu drogowym wymaga, aby osoby z przeciwskazaniami zdrowotnymi do kierowania pojazdami uprawnień takich nie posiadały, a przepisy prawa stawiają bezwarunkowe i wysokie wymagania dotyczące ustalania i weryfikowania zdolności kierujących do prowadzenia pojazdów. Uchylenie legalnych ostatecznych decyzji oznaczałoby możliwość przywrócenia skarżącemu uprawnień bez konieczności poddania się procedurze weryfikacyjnej określonych wymagań w zakresie badań psychologicznych i egzaminu państwowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze miało zatem podstawy do uznania, że za uchyleniem decyzji nie przemawiał interes społeczny, ponieważ niedopuszczalna jest sytuacja, aby uprawnienia do kierowania pojazdami zostały przywrócone osobie, która nie spełnia wszystkich wymagań do posiadania tego rodzaju uprawnienia.

Za niezasadne Sąd uznał zarzuty skargi naruszenia przez organ przepisów postępowania - art. 7, art. 8 i art. 77 k.p.a., poprzez zaniechanie zebrania całego materiału dowodowego i oparcia decyzji na niepełnych ustaleniach faktycznych. Skarżący nie wykazał jakich to dowodów organ nie uwzględnił lub nie przeprowadził w ramach niniejszego postępowania oraz na czym polegać miały niedostatki w ustaleniach przez organ stanu faktycznego sprawy. W ocenie Sądu, wszystkie istotne dla sprawy okoliczności stanu faktycznego zostały ustalone w sposób niewadliwy. Odmienna ocena wystąpienia przesłanki istnienia po stronie skarżącego słusznego interesu w uwzględnieniu jego wniosku z dnia 18 maja 2020 r. nie stanowi o brakach materiału dowodowego, uniemożliwiającego ustalenie stanu faktycznego sprawy.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o odstępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.). Sprawa została rozpatrzona na wniosek organu w trybie uproszczonym na mocy art. 119 pkt 2 ww. ustawy wobec braku żądania skarżącego przeprowadzenia rozprawy.