Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 119/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64c par. 1 art. 64 art. 64 par. 1 pkt 3 art. 64 par. 1 pkt 14 par. 2, 6, 8
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński, Małgorzata Malinowska-Grakowicz (sprawozdawca), Sędzia WSA Marcin Miemiec, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi "A" S.A. we W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty kosztów egzekucyjnych obciążających zobowiązanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej we W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 267 - dalej: k.p.a.) i na podstawie art. 64c § 7 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r., poz. 1619 - dalej u.p.e.a.), po rozpoznaniu zażalenia "A" S.A. we W. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. – K. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty kosztów egzekucyjnych obciążających zobowiązana spółkę w wysokości [...] zł. utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził jako organ egzekucyjny postępowanie egzekucyjne wobec spółki akcyjnej na podstawie tytułów wykonawczych o numerach:, [...] obejmujących zaległości z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego i Społecznego za okres: czerwiec, lipiec, grudzień/2000r., 2001 r., 2002 r., 2003 r., 2004 r., 2005 r., w kwocie należności głównej [...] zł wraz z należnymi odsetkami od ustawowych terminów płatności.

W celu wyegzekwowania zaległości objętych tytułami wykonawczymi Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał następujących zajęć wierzytelności:- zawiadomieniami z dnia 16.12.2003 r. o nr od [...] do nr [...] zajęcia w "B" Sp. z o.o.;-zawiadomieniem z dnia 16.02.2004 r. nr [...] zajęcie w "B" Sp. z o.o.;-zawiadomieniem z dnia 30.07.2009 r. nr [...] zajęcie w "B" Sp. z o.o.; - zawiadomieniem z dnia 11.10.2010 r. nr [...] zajęcie w "C" Sp. z o.o.; - zawiadomieniem z dnia 10.02.2012 r. nr [...] zajęcie w B" Sp. z o.o.; - zawiadomieniem z dnia 10.02.2012 r. nr [...] zajęcie w "[...]" M. – M. S.; - zawiadomieniem z dnia 06.06.2012 r. nr [...] zajęcie w ""C" Sp. z o.o.; - zawiadomieniem z dnia 06.06.2012 r. nr [...] zajęcie w "D"" s. c., - zawiadomieniem z dnia 06.06.2012 r. nr [...] zajęcie w "E" T. O. Spółka z o.o. Ponadto w dniu 12.06.2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał zajęcia rachunku bankowego w "F" S.A. nr [...] oraz w "G" S.A. nr [...].

Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 29.06.2012 r. zawiesił do dnia 30.06.2013 r. postępowania egzekucyjne na wniosek ZUS zawarty w pismach z dnia 29.06.2012 r. Ponadto, na wniosek zobowiązanej spółki i po uzyskaniu opinii wierzyciela, Naczelnik Urzędu Skarbowego zwolnił na okres jednego miesiąca wierzytelności należne od "C" Sp. z o.o., "[...]" M. – M. S., "B" Sp. z o.o., "D" s.c. K. O., A. O., "E" T. O. Sp. z o.o. oraz rachunki bankowe w "F" S.A. i "G" S.A. Okres zawieszenia postępowań egzekucyjnych na wniosek wierzyciela został przez organ egzekucyjny wydłużony najpierw do 31.12.2013 r., a następnie do 31.05.2014 r. Również do 31.05.2014 r. zostały zwolnione spod egzekucji wierzytelności i rachunki bankowe.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych pismem z dnia 16.06.2014 r. wycofał przedmiotowe tytuły wykonawcze w związku z uregulowaniem zadłużenia w dniu 03.06.2014r. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego zawiadomieniami o zmianie wysokości zajęcia z dnia 18.06.2014r. o nr [...] ograniczył przedmiotowe zajęcia do kosztów egzekucyjnych.

Zawiadomieniem z dnia 23.06.2014 r. nr [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności w Firmie "[...]" M. – M. S. na kwotę pozostałych do wyegzekwowania kosztów egzekucyjnych w wysokości[...] zł. Natomiast zawiadomieniem z dnia 23.06.2014r. nr [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego w Banku S. w O. na kwotę kosztów egzekucyjnych w wysokości [...] zł. W wyniku zastosowania środka egzekucyjnego Bank S.w O. na ww. zajęcie z dnia 23.06.2014 r., przelewem z dnia 26.06.2014 r. przekazał do organu egzekucyjnego kwotę [...] zł celem pokrycia należnych kosztów egzekucyjnych. Z uwagi na całkowite wyegzekwowanie kosztów egzekucyjnych Naczelnik Urzędu Skarbowego zawiadomieniami z dnia 30.06.2014 r. uchylił zajęcia rachunków bankowych dokonanych w "F" S.A. i "G" S.A. oraz uchylił zajęcia wierzytelności dokonanych w "C" Sp. z o.o., "[...] " M. – M. S., " B"" Sp. z o.o., "D" s.c. K. O., A. O. oraz "E" T. O. Sp. z o.o.

Zobowiązana spółka pismem z dnia 30.06.2014 r., uzupełnionym pismem z dnia 02.07.2014 r., wniosła o wydanie postanowienia w sprawie należnych kosztów egzekucyjnych.

Z wyliczeń dokonanych w trakcie postępowania w sprawie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego wynikało, iż naliczona kwota kosztów egzekucyjnych winna być w wysokości [...] zł, a nie [...] zł. W związku z powyższym w dniu 04.08.2014 r. organ egzekucyjny zwrócił na rachunek bankowy zobowiązanego w Banku S. w O. kwotę [...] zł wraz z odsetkami, które na dzień zwrotu wynosiły [...] zł.

Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dniu 04.08.2014 r określił kwotę kosztów egzekucyjnych obciążających spółkę w wysokości [...] zł.

W zażaleniu na powyższe postanowienie zobowiązana spółka wskazała, iż wobec faktu, że wierzyciel zażądał uchylenia zastosowanych środków egzekucyjnych w oparciu o zawarte porozumienie z dłużnikiem dotyczące spłaty oraz wobec faktu uchylenia środków egzekucyjnych przez organ egzekucyjny, brak jest dostatecznych podstaw prawnych do domagania się zapłaty kosztów egzekucyjnych za czynności, które faktycznie nie zostały dokonane. Ponadto zarzuciła, iż prowadzone postępowania egzekucyjne nie zakończyły się z dniem 26.06.2014 r., gdyż jeszcze w dniu 04.08.2014 r. organ egzekucyjny dokonywał rozliczenia pobranych kosztów. Strona wniosła także o ustalenie kosztów egzekucyjnych obciążających zobowiązanego w wysokości adekwatnej do realnie zastosowanych środków egzekucyjnych, w oparciu o które wyegzekwowano należności objęte tytułami wykonawczymi.

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 24.09.2014r. uchylił postanowienie w przedmiocie określenia kwoty kosztów egzekucyjnych obciążających spółkę w wysokości [...] zł. oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W dniu 20.10.2014r. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem nr [...] określił kwotę kosztów egzekucyjnych obciążających spółkę w wysokości [...] zł.

W zażaleniu z dnia 12.11.2014 r. zobowiązana spółka powieliła argumentację zawartą w zażaleniu z dnia 14.08.2014 r. Ponadto powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26.02.2013 r. o sygn. SK 12/11 oraz wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i określenie kosztów egzekucyjnych obciążających spółkę w wysokości adekwatnej do faktycznie zrealizowanych czynności egzekucyjnych.

Organ odwoławczy rozpoznając zażalenie i utrzymując w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie zważył, że w myśl art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednio zastosowanie przepisy k.p.a. Zgodnie z art. 144 k.p.a., w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 11 do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. W myśl art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w sytuacji, gdy w ocenie organu odwoławczego rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest prawidłowe zarówno z punktu widzenia zgodności z prawem, jak również i pod względem celowości, może wydać postanowienie, w którym utrzyma w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia powołał przepisy regulujące zagadnienie kosztów egzekucyjnych, tj. zasady ich obliczania oraz ponoszenia, w tym w szczególności art. 64 i 64c u.p.e.a. Wskazał, że sposób uregulowania kosztów egzekucyjnych nie wiąże wysokości naliczonych opłat z rzeczywistymi kosztami ponoszonymi przez organ egzekucyjny w związku z podjętymi działaniami mającymi na celu wyegzekwowanie należności objętej danym tytułem wykonawczym, czy z wysokością kwot wyegzekwowanych w toku postępowania. Podkreślił, że przepisy w sposób precyzyjny wskazują nie tylko, w jakiej wysokości mają być naliczone opłaty za dokonane czynności, ale też wyznaczają wprost moment powstania obowiązku ich uiszczenia. Organ egzekucyjny nie ma zatem w tym zakresie swobody działania.

W przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny doręczył zobowiązanemu odpisy tytułów wykonawczych oraz zastosował skuteczny środek w postaci egzekucji z rachunku bankowego oraz egzekucji z wierzytelności. Wysokość należnych kosztów egzekucyjnych w przedmiotowych postępowaniach egzekucyjnych organ przedstawił w szczegółowej tabeli na kartach 5 – 14 uzasadnienia postanowienia.

Dalej organ uzasadniał, że po przeanalizowaniu przepisów prawa oraz zgromadzonego materiału dowodowego stwierdził, iż okoliczności sprawy uzasadniały obciążenie zobowiązanej kosztami postępowania egzekucyjnego. Jak wynika z akt sprawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych będący wierzycielem pismem z dnia 16.06.2014r. wycofał przedmiotowe tytuły wykonawcze w związku z uregulowaniem przez spółkę zadłużenia w dniu 03.06.2014r. zaznaczając jednocześnie, iż koszty egzekucyjne pokrywa dłużnik. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego zawiadomieniami o zmianie wysokości zajęcia z dnia 18.06.2014 r. ograniczył zajęcia wierzytelności i rachunków bankowych do pozostałych do wyegzekwowania kosztów egzekucyjnych.

Organ odwołał się do treści art. 64 § 8 u.p.e.a., z którego wynika, iż zapłata egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych nie zwalnia od obowiązku uiszczenia opłaty manipulacyjnej oraz opłat za czynności egzekucyjne i wydatków egzekucyjnych. W niniejszej sprawie według organu nie ulega wątpliwości, że przed dokonaniem wpłaty, w ramach postępowań egzekucyjnych podejmowane były czynności egzekucyjne i środki egzekucyjne, które spowodowały powstanie kosztów egzekucyjnych, na które składały się opłaty za czynności egzekucyjne i opłaty manipulacyjne. Jeżeli zatem koszty takie powstały i nie zaszły żadne zdarzenia wpływające na ich byt, np. w postaci ich umorzenia przez organ egzekucyjny na podstawie art. 64e u.p.e.a. oraz nie zostało stwierdzone, że zaistniały przesłanki z art. 64c § 2-4 u.p.e.a., to zgodnie z zasadą wynikającą z art. 64c § 1 u.p.e.a. koszty te obciążają zobowiązanego. Powyższe stanowisko potwierdza orzecznictwo sądu administracyjnego.

Rozpatrując zarzut dotyczący krzywdzącego - w ocenie zobowiązanej - obciążenia kosztami egzekucyjnymi, które są niewspółmierne wysokie do wyegzekwowanych należności przez organ egzekucyjny i powołanie się w zarzutach na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26.02.2013 r. o sygn. SK12/11,który dotyczy badania zgodności z Konstytucją przepisu ustawy o komornikach sądowych i który w ocenie organu nie może mieć zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym, organ odwoławczy podkreślił, że wysokość kosztów egzekucyjnych regulują wprost przepisy i organ egzekucyjny nie ma wpływu na ich wysokość.

W odniesieniu do zarzutu dotyczącego twierdzenia zobowiązanej, iż prowadzone wobec spółki postępowania egzekucyjne nie zakończyły się z dniem 26.07.2014 r., gdyż jeszcze w dniu 04.08.2014 r. organ egzekucyjny dokonywał rozliczenia pobranych kosztów organ zauważył, iż zarzut ten został zbadany w odrębnych postępowaniach. Dyrektor Izby Skarbowej we W. postanowieniem z dnia 23.09.2014 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie 04.08.2014r. Naczelnika Urzędu Skarbowego, który odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie umorzenia postępowań egzekucyjnych prowadzonych wobec spółki, a spółka wywiodła skargę do Sądu Administracyjnego.

W ocenie organu zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i tym samym brak jest podstaw do jego wyeliminowania z obrotu prawnego.

Spółka wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie określenia kwoty kosztów egzekucyjnych obciążających zobowiązanego. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie od strony przeciwnej zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego wg norm przepisanych.

Wydanemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów prawa szczegółowo omówionych w uzasadnieniu skargi.

W treści skargi strona skarżąca podniosła, że w stanie faktycznym szeregu prowadzonych postępowań egzekucyjnych wierzyciel egzekwujący Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o zawieszenie prowadzonych postępowań z jednoczesnym uchyleniem dokonanych zajęć praw majątkowych stanowiących wierzytelności z rachunków bankowych dłużnika. Organ egzekucyjny uchylił zastosowane środki egzekucyjne i zawiesił prowadzone postępowania egzekucyjne. Skarżąca będąca dłużnikiem w czasie zawieszenia postępowań egzekucyjnych w administracji dokonała spłaty - w porozumieniu z wierzycielem - należności na jego rachunek bankowy, przez co wygasły one w całości. Wobec wykonania porozumienia wierzyciel wycofał tytuły egzekucyjne z egzekucji. Organ egzekucyjny I instancji dokonał jednak zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego oraz wierzytelności u dłużnika celem wyegzekwowania pierwotnie naliczonych kosztów egzekucyjnych, które ściągnął w trybie egzekucji administracyjnej. Wobec faktu, że wierzyciel zażądał uchylenia zastosowanych środków egzekucyjnych w oparciu o zawarte porozumienie z dłużnikiem dotyczące spłaty, a organ egzekucyjny środki te uchylił brak jest, zdaniem skarżącej, dostatecznych podstaw prawnych do domagania się zapłaty kosztów egzekucyjnych za czynności egzekucyjne, które faktycznie nie zostały przez organ egzekucyjny dokonane.

W ocenie skarżącej nie można zgodzić z argumentacją organu, że kwestię tę reguluje art. 64 § 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi, że zapłata egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych nie zwalnia od obowiązku uiszczenia opłaty manipulacyjnej i opłat za czynności egzekucyjne i wydatków egzekucyjnych. W rozpoznawanej sprawie bowiem zapłata nastąpiła po uchyleniu zastosowanych środków egzekucyjnych w oparciu o stosowne porozumienie wierzyciela ze zobowiązanym. Skoro zastosowane środki egzekucyjne uchylono na wniosek wierzyciela, a po ich uchyleniu nastąpiła zapłata zaległości, to zapłata ta nie nastąpiła po dokonaniu czynności egzekucyjnych, gdyż w czasie zapłaty żaden środek egzekucyjny nie był stosowany. W stanie faktycznym prowadzonych postępowań egzekucyjnych organ egzekucyjny miał prawo naliczyć i pobrać opłatę manipulacyjną w wysokości 1% bowiem w związku ze stosowaniem środków egzekucyjnych poniósł wydatki (art. 64 § 6 u.p.e.a.). Skarżąca podkreśliła, że skoro wierzyciel pismem z dnia 16.06.2014 roku wycofał przedmiotowe tytuły wykonawcze w związku z uregulowaniem zadłużenia w wykonaniu porozumienia między wierzycielem a dłużnikiem, po wcześniejszym uchyleniu zastosowanych środków egzekucyjnych, to i koszty egzekucyjne są organowi egzekucyjnemu nienależne. Inaczej sprawa by się przedstawiała w przypadku gdyby zastosowane środki egzekucyjne były utrzymywane na majątku zobowiązanego, a on dokonywałby wpłat z bezprawnym pominięciem organu egzekucyjnego.

Nadto według spółki wątpliwości budzi fakt, czy wycofanie tytułów egzekucyjnych przez wierzyciela mogło skutkować dalszym prowadzeniem egzekucji w zakresie kosztów egzekucyjnych na ich podstawie, skoro wierzyciel jasno wskazał, że cofa tytuły wykonawcze. Jest oczywiste, że koszty egzekucyjne są należne za faktycznie dokonane czynności, w wyniku których doszło do wyegzekwowania obowiązków objętych tytułami wykonawczymi, a nie tylko dlatego, że doszło do zastosowania środków egzekucyjnych, które i tak zostały uchylone, a były przez czas ich trwania nieskuteczne. Skoro zapłata zobowiązań nastąpiła w wyniku porozumienia wierzyciela z dłużnikiem z jednoczesnym ograniczeniem egzekucji i końcowo wycofaniem tytułów wykonawczych to kwota kosztów ustalona w postanowieniu jest bezzasadna .

Nie do zaakceptowania, w ocenie skarżącej, w demokratycznym państwie prawa jest sytuacja, w której koszty egzekucyjne miałyby się należeć organowi egzekucyjnemu niezależnie od efektu prowadzonych działań egzekucyjnych (skuteczności stosowanych środków egzekucyjnych). Opłata komornicza musi być adekwatna do faktycznie zrealizowanych czynności komorniczych skutkujących zrealizowaniem egzekwowanych obowiązków w drodze przymusu państwowego. W sytuacji gdy do realizacji dochodzi wskutek porozumienia wierzyciela z dłużnikiem, zapłata nie jest związana z działaniami organu egzekucyjnego. Tym samym jest dość oczywiste, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do pobrania wynagrodzenia za czynności, które (dodatkowo uchylone na wniosek wierzyciela) nie doprowadziły do wyegzekwowania dochodzonych należności.

Dalej w skardze skarżąca wskazała, że wyrokiem z dnia 26 lutego 2013 roku SK12/11, Trybunał Konstytucyjny orzekł: "Art. 49 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2011 r. Nr 231, poz. 1376 oraz z 2012 r. poz. 759 i 1544), w stanie prawnym obowiązującym od 28 grudnia 2007 r. do 16 czerwca 2010 r., w zakresie, w jakim w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela nie dopuszcza możliwości obniżenia wysokości opłaty stosunkowej, w zależności od nakładu pracy komornika, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej" [OTK-A 2013/2/19, Dz.U.2013/35, baza LEX nr 1286339].Skarżąca wywodziła, że wprawdzie wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczy badania zgodności z konstytucją przepisu ustawy o komornikach sądowych, niemniej nie wydaje się, żeby zasada ochrony własności wynikająca z art. 64 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej doznawała większych ograniczeń w przypadku prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez administracyjny organ egzekucyjny w oparciu o przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wydaje się jednak, że i z redakcji przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że opłaty są należne za dokonane czynności egzekucyjne to jest takie, które doprowadziły do wyegzekwowania obowiązku objętego egzekucją. Czym innym jest bowiem obowiązek uiszczenia opłat (najwcześniejszy moment od kiedy są organowi egzekucyjnemu należne), a czym innym ich pobranie (najwcześniejszy moment gdy stanowią należność organu egzekucyjnego). Istotne w tej mierze jest unormowanie art. 115 § 1 u.p.e.a, który stanowi, że z kwoty uzyskanej z egzekucji zaspokaja się w następującej kolejności: 1) koszty egzekucyjne i koszty upomnienia /.../. Ponieważ w prowadzonych postępowaniach egzekucyjnych w administracji w stosunku do egzekwowanego dłużnika nie uzyskano z egzekucji żadnych kwot, to nie mogły być one zaliczone w pierwszej kolejności na koszty egzekucyjne /.../.Te zaś względy czynią skargę konieczną i uzasadnioną.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja/postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.).

Stosując takie kryteria kontroli Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest postanowienie organu II instancji utrzymujące w mocy, postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 20 października 2014 r. określające kwotę kosztów egzekucyjnych wysokości [...] zł, obciążających skarżącą jako dłużnika. Według skarżącej rozstrzygnięcie organu II instancji narusza prawo, bowiem po zawarciu porozumienia zobowiązanej z wierzycielem egzekwowana należność została dobrowolnie uiszczona przez zobowiązaną. Na wniosek wierzyciela organ egzekucyjny uchylił środki egzekucyjne. Skoro organ nie wyegzekwował należności, brak jest podstaw prawnych domagania się zapłaty kosztów egzekucyjnych. Skarżąca uważa, że za niewykonane czynności egzekucyjne nie należą się koszty egzekucyjne. Są one należne tylko za faktycznie dokonane czynności, w wyniku których wyegzekwowano obowiązki objęte tytułami wykonawczymi. Skarżąca nie zgodziła się więc z organem II instancji, według którego koszty egzekucyjne są należne niezależnie od skuteczności egzekucji.

Aby rozstrzygnąć rozpatrywany spór, należy rozważyć, czy wobec spłaty zadłużenia w wyniku zawarcia porozumienia dłużnika z wierzycielem w toku postępowania egzekucyjnego i wycofania przez wierzyciela tytułów wykonawczych okoliczność ta pociąga za sobą brak możliwości określenia kosztów egzekucyjnych, czy na tle przedstawionych powyżej okoliczności sprawy zobowiązana spółka została na podstawie art. 64c § 1 u.p.e.a. zasadnie obciążona przez organ egzekucyjny kosztami egzekucji.

Za podstawę oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd przyjął opisany powyżej i ustalony przez organy przebieg zdarzeń, niekwestionowany przez stronę skarżącą gdyż podważa ona przyjęte zasady obciążenia jej kosztami egzekucyjnymi.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm., dalej także u.p.e.a.).

Zgodnie z art. 64c § 1 u.p.e.a. opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a u.p.e.a. wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne, które obciążają zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 2 - 4.

Artykuł 64 u.p.e.a. ustanawia zatem zasadę odpowiedzialności zobowiązanego za koszty egzekucji. Znajduje to uzasadnienie w tym, że postępowanie egzekucyjne i konieczność funkcjonowania organów egzekucyjnych jest konsekwencją uchylania się zobowiązanego od wykonywania nałożonych na niego obowiązków. Koszty egzekucyjne obciążają zobowiązanego. Są to jednak tylko koszty niezbędne do celowego prowadzenia egzekucji administracyjnej.

W ocenie Sądu orzekającego należy podzielić stanowisko organu, że w ustalonym stanie faktycznym i prawnym skarga strony nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa materialnego i procesowego. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy szczegółowo przedstawił zasady naliczania kosztów egzekucyjnych. Analiza materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie doprowadziła Dyrektora Izby Skarbowej do prawidłowego stwierdzenia, że Naczelnik Urzędu Skarbowego prawidłowo określił kwotę kosztów egzekucyjnych obciążających zobowiązaną. Organ wyczerpująco wyjaśnił stronie okoliczności, którymi kierował się przy wydawaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Zgodnie z art. 64c § 1 u.p.e.a. opłaty za czynności egzekucyjne wraz z opłatą manipulacyjną i wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty. Ponadto zgodnie z art. 64 § 1 pkt 3 u.p.e.a. organ egzekucyjny - z zastrzeżeniem § 2 - w egzekucji należności pieniężnych pobiera się za dokonane czynności egzekucyjne opłaty w następującej wysokości: za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych -5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr. oraz zgodnie z art. 64 § 1 pkt 14 u.p.e.a. organ egzekucyjny za spisanie na miejscu u zobowiązanego protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego pobiera opłatę w wysokości 10% kwoty egzekwowanej należności, nie więcej jednak niż 3 zł. Zgodnie z art. 64 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny pobiera opłaty za czynności egzekucyjne, jeżeli nie później niż po upływie 14 dni od dnia dokonania pierwszego zajęcia nieruchomości, rzeczy lub prawa majątkowego nadał w placówce pocztowej za pokwitowaniem lub doręczył zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego lub zawiadomienie o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego. Ponadto według art. 64 § 5 u.p.e.a. jeżeli w celu wyegzekwowania tej samej należności pieniężnej dokonano czynności egzekucyjnych, o których mowa w § 1 pkt 2-6, opłatę egzekucyjną pobiera się tylko za jedno zajęcie, za które należy się najwyższa opłata, nie mniej jednak niż 8 zł 80 gr. Podkreślano również, iż przepis art. 64 § 6 u.p.e.a. uprawnia organ egzekucyjny do pobrania opłaty manipulacyjnej z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Opłata ta wynosi 1 % kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1 zł 40 gr. Obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (art. 64 § 10 u.p.e.a.). Jeżeli pierwszą czynnością egzekucyjną jest zajęcie wierzytelności pieniężnej lub innego prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności, obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje równocześnie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie. Z kolei obowiązek uiszczenia opłat za zajęcie wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych u dłużnika zajętej wierzytelności powstaje z dniem doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu.

Słusznie organ podkreślił, że przyjęty w ustawie sposób uregulowania kosztów egzekucyjnych nie wiąże wysokości naliczonych opłat z rzeczywistymi kosztami ponoszonymi przez organ egzekucyjny w związku z podjętymi działaniami mającymi na celu wyegzekwowanie należności objętej danym tytułem wykonawczym, czy też z wysokością kwot wyegzekwowanych w toku postępowania. Obowiązujące przepisy w sposób precyzyjny wskazują nie tylko w jakiej wysokości mają być naliczone opłaty za dokonane czynności, ale też wyznaczają wprost moment powstania obowiązku ich uiszczenia. Organ egzekucyjny nie ma w tym zakresie swobody działania (uznanie). Jak wynika z akt sprawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych będący wierzycielem pismem z dnia 16.06.2014 r. wycofał przedmiotowe tytuły wykonawcze w związku z uregulowaniem przez spółkę zadłużenia w dniu 03.06.2014 r. zaznaczając jednocześnie, iż koszty egzekucyjne pokrywa dłużnik. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego zawiadomieniami o zmianie wysokości zajęcia z dnia 18.06.2014 r. ograniczył zajęcia wierzytelności i rachunków bankowych do należnych i niewyegzekwowanych kosztów egzekucyjnych.

Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego egzekwowania kosztów egzekucyjnych mimo, iż wierzyciel zażądał uchylenia zastosowanych środków egzekucyjnych w oparciu o zawarte porozumienie ze skarżącą jako dłużnikiem dotyczące spłaty należności oraz odnosząc się do zarzutu, iż naliczone przez organ egzekucyjny koszty egzekucyjne są niewspółmiernie wysokie do wyegzekwowanych należności przez organ egzekucyjny, należy zauważyć i podzielić stanowisko organu, iż z treści art. 64 § 8 u.p.e.a. wynika, iż zapłata egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych nie zwalnia od obowiązku uiszczenia opłaty manipulacyjnej oraz opłat za czynności egzekucyjne i wydatków egzekucyjnych. W niniejszej sprawie, w świetle zgromadzonego materiału zgromadzonego w aktach, nie ulega wątpliwości, że przed dokonaniem wpłaty, w ramach postępowań egzekucyjnych podejmowane były czynności egzekucyjne i środki egzekucyjne, które spowodowały powstanie kosztów egzekucyjnych, na które składały się opłaty za czynności egzekucyjne i opłaty manipulacyjne. Organ szczegółowo przedstawił ich przebieg, wysokość i czas w tabelach zawartych na str.5-14 uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. W ocenie Sądu jeżeli zatem koszty takie powstały i nie zaszły żadne zdarzenia wpływające na ich byt, np. w postaci ich umorzenia przez organ egzekucyjny na podstawie art. 64e u.p.e.a. oraz nie zostało stwierdzone, że zaistniały przesłanki z art. 64c § 2-4 u.p.e.a., to zgodnie z zasadą wynikającą z art. 64c § 1 u.p.e.a. koszty te obciążają zobowiązanego. Zapłata przez zobowiązaną spółkę egzekwowanej od niej należności w trakcie postępowania egzekucyjnego, po dokonaniu czynności, nie stanowi podstawy do nieobciążania zobowiązanej spółki kosztami egzekucyjnymi, które mogą być egzekwowane w trybie art.64c § 6 u.p.e.a.

W odniesieniu do zarzutu strony skarżącej, że organ błędnie przyjął, iż zgodnie z art. 64 § 8 u.p.e.a. skarżąca mimo zapłaty egzekwowanej należności, ma obowiązek uiścić opłaty za czynności egzekucyjne i wydatki egzekucyjne, gdyż zapłata należności przez zobowiązanego nastąpiła po uchyleniu zastosowanych czynności egzekucyjnych, należy ponownie zauważyć, iż Zakład Ubezpieczeń pismem z dnia 16.06.2014 r. poinformował organ egzekucyjny o wycofaniu przedmiotowych tytułów wykonawczych w związku z uregulowaniem zadłużenia w dniu 03.06.2014 r. Na podstawie powyższego pisma Naczelnik Urzędu Skarbowego zawiadomieniami o zmianie wysokości zajęcia z dnia 18.06.2014r. o nr[...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] oraz [...] ograniczył przedmiotowe zajęcia do kosztów egzekucyjnych. Biorąc pod uwagę powyższe, nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącej, iż dokonała zapłaty należności po uchyleniu zastosowanych czynności egzekucyjnych. Koszty te nie zostały dobrowolnie zapłacone przez skarżącą więc istniała konieczność dalszego ich egzekwowania. Z akt sprawy wynika bowiem, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego wobec skarżącej spółki nie wydano żadnego postanowienia w sprawie wyłączenia jej odpowiedzialności za koszty egzekucji.

Dla istoty sprawy nie ma zasadniczego znaczenia przywoływana przez skarżącą w złożonej skardze okoliczność dotycząca krzywdzącego - w ocenie zobowiązanej - obciążenia kosztami egzekucyjnymi. Odczucie strony skarżącej co do obciążenia jej kosztami egzekucyjnymi niewspółmiernie wysokimi przez organ egzekucyjny, nie może wpływać i nie wpływa na prawidłowość dokonanego przez organ obciążenia zobowiązanej strony w trybie art. art. 64c § 1 u.p.e.a. Poza tym wysokość kosztów egzekucyjnych wynika wprost z przepisów prawa i organ egzekucyjny nie ma na nią wpływu. Art. 64 u.p.e.a. kazuistycznie określa czynności egzekucyjne podlegające opłatom. Wysokość opłat za poszczególne czynności egzekucyjne została zróżnicowana w zależności od charakteru egzekwowanego obowiązku. W odniesieniu do egzekwowanych należności pieniężnych ustawodawca wyszczególnił 14 rodzajów czynności egzekucyjnych (art. 64 § 1 u.p.e.a.). Za ich dokonanie pobiera się określone opłaty, które obejmują należności ustalone kwotowo. W odniesieniu do niektórych czynności zostały ustalone stawki procentowe z określeniem minimalnej bądź maksymalnej kwoty. Wysokość opłaty manipulacyjnej wynika zaś wprost z art. 64 § 6 u.p.e.a. Innymi słowy, organ egzekucyjny pobiera opłatę za czynności egzekucyjne w wysokości i warunkach opisanych w art. 64 § 2 ustawy egzekucyjnej. Z powołanych przepisów nie wynika bowiem, aby ustawodawca uzależniał wysokość naliczonych opłat od rzeczywistych kosztów poniesionych przez organ egzekucyjny w ramach działań zmierzających do wyegzekwowania wymagalnej należności objętej tytułem wykonawczym.

Powołanie się w zarzutach skargi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26.02.2013 r. o sygn. SK12/11,który dotyczy badania zgodności z Konstytucją przepisu ustawy o komornikach sądowych nie może mieć zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wysokość kosztów egzekucyjnych regulują wprost przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i organ egzekucyjny nie ma wpływu na ich wysokość.

Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie doszło do naruszenia zasad prowadzenia postępowania administracyjnego, gdyż organ zachował obowiązującą w postępowaniu procedurę.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.