Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 3173/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędziowie: WSA Agnieszka Miernik WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2015 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie uznania za dłużnika alimentacyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez J. D. od decyzji Wójta Gminy N. nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r., uznającej ww. za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych- utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję .

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy :

Pismem z dnia [...] maja 2014 r. Wójt Gminy N. wezwał J. D. do stawienia się w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego. Pismo powyższe zostało odebrane w dniu [...] maja 2014 r. przez J. D., matkę J. D.. W wyznaczonym przez organ terminie dłużnik nie zgłosił się w celu przeprowadzenia wywiadu, jak również nie nawiązał jakiegokolwiek kontaktu w tej sprawie. Równocześnie organ ustalił, że przez ostatnie 6 miesięcy J. D. nie wywiązywał się z zobowiązań alimentacyjnych w wysokości co najmniej 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów.

W dniu [...] czerwca 2014 r. Wójt Gminy N. wszczął postępowanie w sprawie uznania J. D. za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W dniu [...] lipca 2014 r., decyzją Wójta Gminy N. nr [...] uznano ww. za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

Odwołanie od powyższej decyzji w imieniu J. D. wniosła pełnomocnik adw. E. M .

Rozpatrując złożone odwołanie Kolegium przytoczyło treść art. 5 ust. 3 i ust. 3a ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2012 r., poz. 1228 z późn. zm.) . Następnie wskazało , że organ administracji w postępowaniu wszczętym w trybie art. 5 ust. 3 bada jedynie, czy zaszły przesłanki wskazane w tym przepisie, tj. czy dłużnik alimentacyjny uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego, odmówił złożenia oświadczenia majątkowego, zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy lub też bez uzasadnionej przyczyny odmówił przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych. Niewątpliwe jest w niniejszej sprawie, że swoim postępowaniem skarżący uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego, poprzez niestawienie się w wyznaczonym terminie. Wyrokiem Sądu Okręgowego w S. z [...] kwietnia 2007 r. sygn. akt [...] J. D. zobowiązany został do płacenia alimentów na rzecz syna, W. D., w kwocie po [...] zł miesięcznie. Pismem z dnia [...] maja 2014 r. Wójt Gminy N wezwał J. D. do stawienia się w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego. Pismo powyższe zostało odebrane w dniu [...] maja 2014 r. przez J. D., matkę J. D. W wyznaczonym przez organ terminie dłużnik nie zgłosił się w celu przeprowadzenia wywiadu, jak również nie nawiązał jakiegokolwiek kontaktu w tej sprawie. Równocześnie organ ustalił, że przez ostatnie 6 miesięcy Pan D. nie wywiązywał się z zobowiązań alimentacyjnych w wysokości co najmniej 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów.

Zdaniem organu odwoławczego , analiza akt wskazuje, że organ pierwszej instancji zasadnie uznał, że dłużnik nie wywiązywał się z obowiązku alimentacyjnego. Z informacji o stanie egzekucji wynika, że od dnia wszczęcia postępowania egzekucyjnego, tj. od [...] grudnia 2013 r. nie wyegzekwowano od dłużnika żadnej kwoty. Komornik wskazał również, że nieznane jest zarówno źródło dochodu, jak też aktualne miejsce zamieszkania dłużnika, a egzekucja jest całkowicie bezskuteczna.

W świetle powyższego wpłaty w kwocie po [...] zł, dokonane przez dłużnika w dniu [...] czerwca 2014 r. oraz [...] lipca 2014 r. w ocenie Kolegium nie mogły być uznane za spełniające warunek określony w art. 5 ust. 3a ww. ustawy.

Organ uznał, że fakt złożenia zeznań na Komendzie Policji nie zwolnił dłużnika z obowiązku stawienia się w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego. W świetle powyższych okoliczności Kolegium stwierdziło , że decyzja organu pierwszej instancji była prawidłowa i brak jest podstaw do jej zmiany lub uchylenia.

Skargę na powyższą decyzję złożył J. D., reprezentowany przez pełnomocnik adw. E. M. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie dyspozycji art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 07 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez jego błędne zastosowanie , a nadto naruszenie dyspozycji art. 7, 10 § 1 i 77 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie. Przede wszystkim zarzucił niewyjaśnienie istoty sprawy, czyli brak poczynienia ustalenia prawidłowego stanu sprawy w sytuacji, gdy dłużnik stawiał się na przesłuchania na Komendę Miejską Policji w L., w Sądzie Rejonowym w M. oraz na Komendzie Policji w M.

Wobec powyższego wniósł o uchylenie w całości zaskarżanej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji - Wójta Gminy N. z dnia [...] lipca 2014 r., [...].

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując prezentowane dotychczas stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. , poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega, więc na zbadaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając złożoną skargę na podstawie wyżej zakreślonych kryteriów należy uznać ją za niezasadną.

Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2012 r., poz.1228), a to m. innymi przepis art.4 ust.1,art. 5 ust.3 i art. 5 ust. 3a ustawy.

W myśl art. 4 ust. 1 ww. ustawy, po otrzymaniu wniosku, o którym mowa w art. 3 ust. 5 ustawy, organ właściwy dłużnika przeprowadza wywiad alimentacyjny, w celu ustalenia sytuacji rodzinnej, dochodowej i zawodowej dłużnika alimentacyjnego, a także jego stanu zdrowia oraz przyczyn niełożenia na utrzymanie osoby uprawnionej, odbiera od niego oświadczenie majątkowe oraz informuje dłużnika o przekazaniu do biura informacji gospodarczej informacji gospodarczej o zobowiązaniu lub zobowiązaniach dłużnika alimentacyjnego wynikających z tytułów, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1 i 2, w razie powstania zaległości za okres dłuższy niż 6 miesięcy.

Z kolei zgodnie z przepisem art. 5 ust. 3 omawianej ustawy, w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił:

1) złożenia oświadczenia majątkowego,

2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy,

3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych

— organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

Powyższa regulacja oznacza, że wystąpienie którejkolwiek z ww. przesłanek pozytywnych stanowi podstawę wszczęcia postępowania w sprawie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze uzasadniając wystąpienie podstaw faktycznych i prawnych przemawiających za utrzymaniem w mocy decyzji organu I instancji o uznaniu J. D. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych – zasadnie stwierdziło, że przesłanką przemawiającą za prawidłowością takiego rozstrzygnięcia jest fakt, iż skarżący uniemożliwił przeprowadzenie z nim wywiadu alimentacyjnego . Podnoszone w skardze argumenty o złożeniu zeznań w Komendzie Miejskiej Policji w L. w postępowaniu dotyczącym nie alimentacji na rzecz syna W. oraz złożenie wykazu majątku przed sądem w M. nie mają wpływu na ocenę decyzji będących przedmiotem kontroli sądu. Wezwanie w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego oraz zawiadomienia o wszczęciu postępowania alimentacyjnego zostało dla skarżącego wysłane na adres " ul. [...] , [...]" i odebrane zostało przez matkę J. D.. Na ten sam adres wysłana została decyzja I instancji i również została odebrana przez matkę skarżącego. Ten sam adres wskazał również skarżący składając odwołanie od tej decyzji. Wbrew temu co twierdzi skarżący doręczenie powyższych pism w trybie tzw. doręczenia zastępczego, o którym mowa w art. 43 Kpa było skuteczne. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie reprezentuje pogląd, że jeżeli dorosły domownik, o którym mowa w art. 43 Kpa nie odmawia przyjęcia od doręczyciela przesyłki, której nie jest adresatem, to wówczas oznacza to, że podjął się oddania przesyłki adresatowi (por. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 1098/10, LEX nr 786594). Podjęcie się przez dorosłego domownika doręczenia przesyłki adresatowi nie musi być bowiem potwierdzone na piśmie, ponieważ obowiązek taki nie wynika z obowiązujących uregulowań prawnych (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2007 r., sygn. akt II GSK 192/07, LEX nr 494066) Zdaniem Sądu, przesłanki określone w art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy należy odnosić do określonych działań (zachowań) dłużnika alimentacyjnego, nacechowanych jego złą wolą, negatywnym nastawieniem do organu. Jeżeli chodzi o przesłankę "uniemożliwiania" w grę może wchodzić np. stała nieobecność dłużnika w miejscu zamieszkania . Skoro skarżący nie wywiązywał się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego , powinien zadbać o kontakt z organami pomocy społecznej, które za niego ten obowiązek wykonywały . Jednak tego obowiązku nie dopełnił, zasadnie zatem organy administracji uznały go za uniemożliwiającego przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego. Została zatem spełniona jedna z przesłanek wskazanych w pkt. 1-3 cyt. wyżej przepisu.

Nadto trafnie Kolegium przyjęło, że nie ma miejsca w niniejszej sprawie przesłanka negatywna z cyt. wyżej art.5 ust.3a ustawy, jako, że z informacji uzyskanej od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w M. z dnia [...] czerwca 2014 r. wynika, że od dnia wszczęcia postepowania egzekucyjnego tj. od dnia [...] grudnia 2013 r. egzekucja jest całkowicie bezskuteczna. Jak ustalił organ I instancji , bezpośrednio przed wydaniem niniejszej decyzji skarżący w okresie ostatnich 6 miesięcy nie wywiązywał się w każdym miesiącu z obowiązku alimentacyjnego w kwocie co najmniej 50 % kwoty bieżąco ustalonych alimentów. .

W związku z powyższym , przedstawione motywy wydania zaskarżonej decyzji, które zostały zaprezentowane przez organ odwoławczy w kontekście przytoczonych wyżej, obowiązujących przepisów ustawy, pozwalają na uznanie, że decyzja ta jest zgodna z prawem.

Oznacza to, że pozytywne przesłanki, enumeratywnie wymienione w cyt. wyżej art. 5 ust. 3 ww. ustawy, uprawniały organ I instancji do wszczęcia postępowania w sprawie uznania J. D. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

Zatem kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a do czego ograniczają się kompetencje sądu administracyjnego, jako że Sąd nie może oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej, nie wykazała by zaskarżoną decyzja, jak poprzedzająca ją decyzja o organu I instancji wydana została z naruszeniem przepisów, o którym stanowi art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł zatem uwzględnić skargi z braku uzasadnionych ku temu podstaw i wobec tego oddalił ją w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.