Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 69/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2022-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 § 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Dudar, sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 marca 2022 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. Sp. k. w B. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie nakazu likwidacji wykopu ziemnego wraz z rozbiórką płyty betonowej oddala skargę


UZASADNIENIE

P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (dalej: PWINB w B.) postanowieniem z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. (dalej: PINB w B.) z dnia [...] października 2021 r., znak którym odmówiono umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanej M. Sp. z o.o. Sp.k. w B.

Postanowienia wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r., nr PWINB w B. utrzymał w mocy decyzję PINB w B. z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] którą nakazano M. Sp. z o.o. Sp.k. w B. (dalej: spółka, podmiot zobowiązany) likwidację wykopu ziemnego wykonanego na nieruchomości nr ew. gr. [...] (obręb [...]) przy ul. [...] w B. wraz z rozbiórką płyty betonowej stanowiącego rozpoczęcie inwestycji pod nazwą "[...]" oraz "[...] Etap 2 ul. [...]", tj. budowy 4 budynków mieszkalnych wielorodzinnych da XII kondygnacji nadziemnych wraz z niezbędnymi budowlami, tj. murkami, ścianami oporowymi, urządzeniami oraz obiektami małej architektury, zagospodarowaniem terenu oraz niezbędną wewnętrzną i zewnętrzną infrastrukturą techniczną na działce o nr ew. gr. [...] (obręb [...]) przy ul. [...] w B.

Na decyzję PWINB w B. z dnia [...] czerwca 2021 r. skargi do WSA w Białymstoku wnieśli [...] i spółka. Skargi zarejestrowano i prowadzono dalej pod wspólną sygnaturą II SA/Bk 591/21. Postanowieniem z 20 sierpnia 2021 r. WSA w Białymstoku odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji, a postanowieniem z 14 października 2021 r. w sprawie II OZ 719/21 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenia od orzeczenia sądu pierwszej instancji.

W piśmie z dnia [...] sierpnia 2021 r. PINB w B. skierował do spółki upomnienie nr [...] wzywające do wykonania obowiązków wynikających z decyzji PIWNB w B. z [...] czerwca 2021 r. i decyzji PINB z [...] kwietnia 2021 r. Upomnienie doręczono osobiście [...] jako Prezesowi spółki w dniu [...] sierpnia 2021 r.

W piśmie z [...] sierpnia 2021 r. spółka udzieliła "Odpowiedzi na upomnienie".

W dniu [...] września 2021 r. PINB w B. wystawił tytuł wykonawczy nr [...] i opatrzył go klauzulą o skierowaniu do egzekucji administracyjnej. Tytuł wykonawczy doręczono spółce [...] września 2021 r.

W piśmie z dnia [...] września 2021 r. spółka sformułowała zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej oraz zawarła wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W części pisma zawierającej uzasadnienie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego spółka wskazała przepis art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Wywiodła, że PWINB w B. postanowieniem z [...] września 2021 r., nr [...], uznał za zasadne wznowienie postępowania zakończonego własną decyzją z [...] czerwca 2021 r., nr [...], z uwagi na wyjście na jaw istotnych dla sprawy, nowych okoliczności faktycznych oraz nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Jako nowe okoliczności spółka wskazała: po pierwsze, doręczoną organowi informację o bezpodstawności zastosowania wobec inwestycji przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w sytuacji gdy inwestycja prowadzona była na podstawie art. 12 specustawy covidowej; po drugie, dowody wskazujące, że inwestor spełnił wszelkie wymogi art. 12 tej specustawy realizując cel o jakim mowa w jej art. 2 przez co nabył prawo do legalnego realizowania inwestycji. Ponadto spółka wskazała, że postanowieniem z [...] września 2021 r. PWINB w B. zawiesił wznowione postępowanie do czasu zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie legalności decyzji rozbiórkowych. Formułując zarzuty i ich uzasadnienie Spółka wskazała, że sprawa dotyczy inwestycji o nazwie "[...] II ul. ...".

PINB w B. postanowieniem z dnia [...] października 2021 r., nr [...] odmówił umorzenia postepwoania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanej M. Spółki z o.o. Sp.k. w B. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] września 2021 r., nr [...]

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że z pisma zawierającego zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej i wniosek o umorzenie postępowania wynika oparcie wniosku o umorzenie na przesłankach wskazanych w art. 59 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a., tj. niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, w tym ze względu na zobowiązanego oraz niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym, a także brak kompetencji organów nadzoru budowlanego do orzekania w sprawie spornych robót budowlanych. Zdaniem organu I instancji, zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, o niewykonalności obowiązku można mówić jedynie wtedy, gdy jego wykonanie jest niemożliwe nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki, a przeszkody wykonania obowiązku mają charakter nieusuwalny, trwały. Tymczasem zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie żadna z tych przesłanek nie została spełniona. W obrocie prawnym funkcjonuje decyzja administracyjna PINB w B. z [...] kwietnia 2021 r., nr [...], której prawidłowość wydania potwierdził organ odwoławczy w decyzji z [...] czerwca 2021 r., nr [...]. Zatem decyzja o nakazie likwidacji wykopu ziemnego wraz z rozbiórką płyty betonowej jest ostateczna i podlega wykonaniu. W tytule wykonawczym z [...] września 2021 r. jako zobowiązany został wskazany podmiot, na którym zgodnie z ww. decyzją (stanowiącą podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego), ciąży opisany wyżej obowiązek.

PINB w B. wyjaśnił ponadto, że na etapie postępowania egzekucyjnego brak jest podstaw do oceny zasadności rozstrzygnięcia stanowiącego podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Dlatego należy przyjąć, że żaden z przedstawionych przez zobowiązanego argumentów nie może zostać uznany za ustawową przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Zażalenie na powyższe postanowienie o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego złożyła M. Sp. z o.o. Sp. k. w B., która zarzuciła naruszenie art. 59 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. poprzez błędne uznanie, iż w stanie faktycznym sprawy nie została spełniona żadna z podstaw umorzenia postępowania egzekucyjnego. Tymczasem ze względu na zawarcie umowy pomiędzy spółką a generalnym wykonawcą, nie ma ona faktycznej możliwości wykonania nałożonego obowiązku, a więc zachodzi niedopuszczalność egzekucji administracyjnej oraz niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym. Z uwagi na okoliczność zawarcia ww. umowy, przewidującej obowiązek inwestora przekazania terenu budowy generalnemu wykonawcy, tytuł wykonawczy wystawiony został w sprawie z rażącym naruszeniem prawa. Umowa o generalne wykonawstwo nie przewiduje wcześniejszego wydania terenu budowy inwestorowi.

Dalej skarżąca wskazała treść art. 1a pkt 20 u.p.e.a. wywodząc, że w wydanym tytule wystąpił błąd co do zobowiązanego, którym nie powinna być spółka lecz generalny wykonawca. Zaistniały błąd wiąże się z nieistnieniem obowiązku nałożonego na spółkę, niebędącą dysponentem nieruchomości. W konsekwencji skarżąca zarzuciła nieustalenie stanu faktycznego odnoszącego się do dysponowania nieruchomością przez inwestora. Zwróciła uwagę na art. 12 specustawy covidowej i złożoną na tej podstawie informację o zamiarze realizowania inwestycji, podważając dopuszczalność prowadzenia postępowania administracyjnego na podstawie przepisów Prawa budowlanego i właściwość organów nadzoru budowlanego do orzekania w sprawie. Podniosła niewykonalność decyzji z przyczyn prawnych, gdyż wykonanie decyzji wiązałoby się z popełnieniem przez spółkę przestępstwa z art. 288 § 1 Kodeksu karnego.

Ponadto, podobnie jak w uzasadnieniu wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, skarżąca powtórzyła w całości argumenty o skutkach wznowienia postępowania, w którym wydano decyzję nakazującą rozbiórkę. Wskazała na konieczność zweryfikowania podstaw prawnych wydanych decyzji oraz wywiodła, że organ powinien zająć się merytoryczną stroną zobowiązania, a taka możliwość istnieje ze względu na skonstruowane zarzuty, których rozpatrzenie wymaga ponownej analizy akt sprawy i dokonania oceny zasadności zastosowania przez organ przepisów Prawa budowlanego.

Po rozpoznaniu zażalenia PWINB w B. postanowieniem z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie PINB w B. z dnia [...] października 2021 r., znak [...]

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania i stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zdaniem tego organu brak jest podstaw prawnych do zastosowania art. 59 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a., gdyż nie wystąpiły przesłanki wskazane w tych przepisach.

W kwestii niedopuszczalności prowadzenia postępowania egzekucyjnego PWINB w B. wskazał, że przyczyny niedopuszczalności egzekucji, zgodnie z wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego, mają charakter formalny. Niedopuszczalność musi wynikać z przepisów prawa, wyłączających w ogóle "możliwość przymusowej realizacji obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej bądź prowadzenia egzekucji w stosunku do osoby posiadającej konkretne przymioty", co może mieć źródło podmiotowe lub przedmiotowe (wskazał wyrok w sprawie II OSK 1371/18). W ocenie organu, nie istnieją żadne formalne przeszkody skutkujące niedopuszczalnością egzekucji administracyjnej w przedmiotowej sprawie. Wbrew twierdzeniom spółki, egzekwowany obowiązek nie jest niewykonalny w rozumieniu przepisu art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. W szczególności likwidacja wykopu ziemnego jest możliwa przez jego zasypanie.

W odpowiedzi na zarzuty zażalenia organ odwoławczy wywiódł, że zobowiązanym do wykonania ww. obowiązków pozostaje spółka, a jej twierdzenie, iż prawo do prowadzenia budowy zostało przeniesione na inny podmiot (generalnego wykonawcę robót budowlanych) jest bezpodstawne. Spółka nie ma prawa do prowadzenia budowy, nie może zatem przenieść na inny podmiot czegoś, czego nie posiada. Udostępnienie terenu budowy do prowadzenia robót budowlanych w żaden sposób nie oznacza pozbawienia inwestora prawa do dysponowania nieruchomością czy pozbawienia władztwa prawnego nad nieruchomością. Dodatkowo organ wskazał, że powoływanie się na etapie postępowania egzekucyjnego na niezgodność z prawem wydanego nakazu rozbiórki i likwidacji, jest bezskuteczne. Zgodnie bowiem z art. 29 § 1 u.p.e.a., wierzyciel w postępowaniu egzekucyjnym nie bada zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Skargę na powyższe postanowienie, do WSA w Białymstoku, złożyła M. Sp. z o.o. Sp.k. w B.. W skardze zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 59 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. poprzez błędne uznanie, iż w niniejszym stanie faktycznym nie została spełniona żadna z podstaw umorzenia postępowania egzekucyjnego, podczas gdy ze względu na zawarcie umowy z generalnym wykonawcą, spółka nie ma faktycznej możliwości wykonania nałożonego na nią obowiązku, a więc zachodzi niedopuszczalność egzekucji administracyjnej oraz niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego jego wydanie postanowienia organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy PINB w B. zasadnie uznał, że spółka ma możliwość wykonania obowiązku określonego w przedmiotowym tytule wykonawczym, mimo że nie dokonał analizy całości zgromadzonego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym.

Dalej skarżąca powtórzyła zarzuty zażalenia odnośnie niedysponowania terenem inwestycji, co generuje błąd co do osoby zobowiązanego (art. 1a pkt 20 u.p.e.a.) oraz sprzeczności decyzji nakazującej rozbiórkę z prawem (wynikającą ze zgodnej z prawem możliwości realizacji inwestycji na podstawie art. 12 specustawy covidowej), co generuje niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym. Wskazała na orzecznictwo sądów administracyjnych (wyroki w sprawach II SA/Sz 13/20, II FSK 2257/18) i wywiodła z nich możliwość oceny w postępowaniu egzekucyjnym legalności podstaw prawnych wystawienia tytułu wykonawczego. Także po raz kolejny podniosła fakt wznowienia postępowania administracyjnego (następnie zawieszonego) zakończonego decyzją ostateczną PWINB z [...] czerwca 2021 r., co ma świadczyć o wątpliwościach odnośnie legalności tej decyzji. Powołała się na pismo Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego z [...] listopada 2021 r., znak [...] wywodząc, że specustawa covidowa ograniczyła działanie organu administracji architektoniczno-budowlanej wyłącznie do przyjęcia informacji inwestora o zamierzeniach budowlanych, co wyklucza właściwość organów nadzoru budowlanego w stosunku do inwestycji zgłoszonych na podstawie art. 12 specustawy covidowej. Spółka zakwestionowała twierdzenie PWINB, iż "nie ma prawa do prowadzenia budowy, bowiem nie może przenieść na inny podmiot czegoś, czego nie posiada". Wskazała, że organy administracji nie mają uprawnień do podważania skuteczności zdarzeń cywilnoprawnych, zwłaszcza że strony stosunków cywilnoprawnych dysponują zasadą swobody umów (art. 3531 Kodeksu cywilnego). Zaakcentowała, że w ramach zawartej umowy o generalne wykonawstwo zobowiązała się przekazać teren budowy, a tym samym straciła nad nim faktyczne władztwo aż do czasu odebrania terenu budowy i nie ma możliwości ingerowania w wykonywane prace budowlane, za które ponosi odpowiedzialność generalny wykonawca. Generalny wykonawca ponosi też odpowiedzialność za szkody wynikłe na przekazanym terenie, co wynika z art. 652 K.c. Do czasu przejęcia nieruchomości zrealizowane prace budowlane w ramach inwestycji stanowią własność generalnego wykonawcy. Dlatego, w ocenie spółki, działanie PINB w B. oraz PWINB w B. zmierzające do uzyskania efektu w postaci rozbiórki i likwidacji obiektów na działce nr [...] przy ulicy [...] w B. stanowią nakłanianie spółki do popełnienia przestępstwa (odpowiadają hipotezie art. 288 § 1 Kodeksu karnego).

Ponadto skarżąca spółka wskazała, że w podobnych sprawach o sygnaturach II SA/Bk 841/21 oraz II SA/Bk 843/21 sąd wstrzymał wykonalność decyzji nakazujących rozbiórkę budynków powstających w oparciu o art. 12 specustawy covidowej z uwagi na potencjalne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

W tym miejscu podkreślenia wymaga, że Sądowi z urzędu jest wiadome, że wyrokiem z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie II SA/Bk 591/21 WSA w Białymstoku oddalił skargi M. Sp. z o.o. Sp.k. w B. i M. K. na decyzję PWINB w B. z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...] , dotyczącą likwidacji wykopu ziemnego wraz z rozbiórką płyty betonowej – robót budowlanych wykonanych na działce nr [...] przy ulicy [...] w B. Wyrok ten nie jest prawomocny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na mocy art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.

Zgodnie z art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.; dalej: u.p.e.a.), postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku: 1) niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, w tym ze względu na zobowiązanego; 2) niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym; 3) niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27; 4) śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek: a) jest ściśle związany ze zobowiązanym, b) nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a egzekucja jest prowadzona wyłącznie z prawa majątkowego, które wygasło wskutek śmierci zobowiązanego; 5) gdy postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 6) gdy z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego wystąpi wierzyciel; 7) gdy odrębne ustawy tak stanowią.

Jak wskazuje się w literaturze przedmiotu, istotą umorzenia postępowania egzekucyjnego jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Instytucja ta ma na celu zakończenie postępowania egzekucyjnego, najczęściej z przyczyn natury formalnej, gdy w danej konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Co do zasady umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza, że nie jest realizowany jego cel z powodu wystąpienia przyczyn niedopuszczalności jego prowadzenia (por. P. Pietrasz [w:] D. R. Kijowski (red.), Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, System Informacji Prawnej Lex, tezy do art. 59 u.p.e.a.).

W kontrolowanym postępowaniu egzekucyjnym skarżąca wskazała dwie podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego: niedopuszczalność egzekucji ze względu na osobę zobowiązanego oraz niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 59 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a).

Z niedopuszczalnością egzekucji ze względu na osobę zobowiązanego mamy do czynienia, gdy wyłączona jest (trwale) możliwość prowadzenia egzekucji w stosunku do osoby posiadającej konkretne przymiot. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Skarżąca spółka nie wskazała okoliczności, z powodu których nie jest możliwe prowadzenie wobec niej egzekucji. Okolicznością taką nie może być zawarcie umowy o generalne wykonawstwo i przekazanie terenu budowy na czas jej trwania. Niezależnie od faktu nieprzedstawienia tej umowy do oceny, a nawet niewskazania daty jej zawarcia, spółka nie przestała być inwestorem, a jedynie realizuje inwestycję na zasadzie zawarcia z podmiotem trzecim umowy o generalne wykonawstwo.

PWINB w B. trafnie wskazał, powołując się w tym względzie na wyrok NSA w sprawie II OSK 1371/18, iż egzekucja administracyjna może być niedopuszczalna ze względów przedmiotowych, w szczególności gdy obowiązek podlega egzekucji sądowej i ze względów podmiotowych, co do zasady wobec osób, które korzystają z przywilejów i immunitetów dyplomatycznych i w zakresie przewidzianym przez ustawy, umowy lub powszechnie ustalone zwyczaje międzynarodowe nie podlegają orzecznictwu organów polskich. Takie okoliczności w sprawie również nie wystąpiły. Brak jest zatem podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego na zasadzie art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

Druga z przywołanych przesłanek umorzenia, tj. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, zachodzi gdy istnieją niezależne od zobowiązanego oraz trwałe przyczyny braku możliwości wykonania obowiązku np. obowiązek jest niewykonalny z przyczyn faktycznych, jeżeli nie istnieją techniczne możliwości jego realizacji bądź występują różnego rodzaju okoliczności dotyczące zobowiązanego, np. stan jego zdrowia, jeżeli obowiązek ma charakter osobisty; obowiązek jest niewykonalny z przyczyn prawnych, gdy decyzja nakładająca obowiązki jest sprzeczna z obowiązującym porządkiem prawnym w ten sposób, że strona zostaje zobowiązana do podjęcia działań w stosunku do rzeczy, której nie jest właścicielem i których nie może dokonać bez zgody właściciela. Jak wskazuje się w literaturze przedmiotu ani względy ekonomiczne, ani finansowe nie uzasadniają twierdzenia o niewykonalności obowiązku, choćby w znacznym stopniu utrudniały jego wykonanie (vide P. M. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, System Informacji Prawnej Lex, tezy do art. 59 u.p.e.a.). Takie okoliczności również w rozpoznawanym przypadku nie wystąpiły, w szczególności przyczyny wskazane przez skarżącą nie świadczą o wystąpieniu trwałych, nieusuwalnych przeszkód od niej niezależnych, obiektywnie uniemożliwiających wykonanie obowiązku.

W ocenie Sądu nie stanowi takiej przeszkody wspomniane wyżej zawarcie umowy o generalne wykonawstwo. Zgodnie z art. 647 Kodeksu cywilnego, który jest podstawą dla zawarcia umowy o generalne wykonawstwo, przez umowę o roboty budowlane wykonawca zobowiązuje się do oddania przewidzianego w umowie obiektu, wykonanego zgodnie z projektem i z zasadami wiedzy technicznej, a inwestor zobowiązuje się do dokonania wymaganych przez właściwe przepisy czynności związanych z przygotowaniem robót, w szczególności do przekazania terenu budowy i dostarczenia projektu, oraz do odebrania obiektu i zapłaty umówionego wynagrodzenia. Generalne wykonawstwo polega więc na tym, że wykonawca samodzielnie, bezpośrednio zajmuje się wykonaniem robót, nie korzystając z usług innych wyspecjalizowanych podmiotów na zasadach zawarcia umowy o roboty budowlane (vide R. Tanajewska [w:] J. Ciszewski (red.), P. Nazaruk (red.), Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, tezy do art. 647, System Informacji Prawnej Lex). "Przekazanie terenu budowy", o jakim mowa w tym przepisie, nie powoduje zmiany w osobie inwestora w sprawie niniejszej, który jest podmiotem zobowiązanym z nakazu rozbiórki, jak też nie powoduje utraty władztwa nad obiektem objętym decyzją o nakazie rozbiórki (zresztą w żaden sposób nie zostało to w sprawie wykazane). Należy zatem odróżnić zobowiązanie się inwestora do przekazania terenu budowy generalnemu wykonawcy (na podstawie zawartej umowy) od prawa inwestora do prowadzenia robót budowlanych, które to prawo jest pierwotne wobec umowy o generalne wykonawstwo i powinno być aktualne w momencie zawierania takiej umowy. Zawarcie umowy o generalne wykonawstwo nie legalizuje prac dotychczas wykonanych na terenie budowy, jeśli dotyczy ich ostateczna, funkcjonująca w obrocie prawnym i niewstrzymana co do wykonania decyzja o nakazie rozbiórki, a z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Co więcej, faktyczne władztwo nad rzeczą wynikające z posiadania zależnego opartego na umowie (w tym umowie o generalne wykonawstwo) nie oznacza utraty władztwa przez posiadacza samoistnego (w tym przypadku inwestora) – vide art. 337 Kodeksu cywilnego. Wniosek ten, wbrew twierdzeniom Spółki, nie wymaga oceny postanowień umowy o generalne wykonawstwo, w tym oceny jej ważności. Wypada także dodać, że Spółka jako inwestor jest podmiotem czynnym w obrocie prawnym, funkcjonują jej organy i działa przez swojego przedstawiciela. Nie zachodzi więc trwałość i niedopuszczalność prowadzenia egzekucji ze względów podmiotowych. Innymi słowy, nie występują nieprzemijające przeszkody podmiotowe wykluczające prowadzenie wobec Spółki egzekucji administracyjnej, które mogłyby zostać zakwalifikowane z art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

W ocenie Sądu zasadnie również organ wskazał, że nie występują żadne faktyczne przeszkody wykonania obowiązków wynikających z decyzji PINB w B. z dnia [...] kwietnia 2021 r. i decyzji PWINB w B. z dnia [...] czerwca 2021 r. Nie jest procesem skomplikowanym technicznie bądź organizacyjnie rozbiórka płyty betonowej i likwidacja wykopu ziemnego poprzez jego zasypanie.

Z pewnością jako niewykonalność obowiązku nie można zakwalifikować zainicjowania przez spółkę sporu sądowego o legalność decyzji orzekającej rozbiórkę utwardzenia i likwidację wykopu ziemnego czy wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego tą decyzją. Jak trafnie wskazał PWINB w B., zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Sporne decyzje pozostają zaś w obrocie prawnym (postępowanie wznowione, jak wskazuje organ, zostało zawieszone), a ich wykonanie nie zostało wstrzymane. Jak wskazał NSA w powoływanym przez spółkę wyroku w sprawie II FSK 2794/16, "Niezależnie od szerokiego nawet rozumienia kompetencji do badania istnienia obowiązku przez organ egzekucyjny, nie może on wkraczać w kompetencję organu administracji publicznej, który w postępowaniu rozpoznawczym (jurysdykcyjnym) w sposób władczy rozstrzygnął o prawach i obowiązkach strony, wynikających z przepisów prawa materialnego. [...] Weryfikacja decyzji ostatecznych w postępowaniu egzekucyjnym jest bezwzględnie niedopuszczalna, gdyż na jej przeszkodzie stoi zasada trwałości takich decyzji i wyraźne ograniczenie możliwości ich weryfikacji w przypadkach wskazanych w art. 128 O.p. (szerzej na ten temat: E. Komorowski, Zarzuty w egzekucji administracyjnej [w:] J. Niczyporuk, S. Fundowicz, J. Radwanowicz /red./ System egzekucji administracyjnej, Warszawa 2004, s. 512 – 514 oraz powołane tam orzecznictwo). Generalnie zatem zarzuty dotyczące podstaw prawnych nałożonego obowiązku rozbiórki nie mogą odnieść zamierzonego skutku w ramach badania przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego wynikającej z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. (niewykonalność obowiązku), w sytuacji gdy decyzja rozbiórkowa funkcjonuje w obrocie prawnym, nie wstrzymano jej wykonania a nadto sam inwestor nie zrealizował egzekwowanego obowiązku.

W tym miejscu podkreślenia także wymaga, że w podsumowaniu uzasadnienia skargi skarżąca podniosła zarzut, iż przedmiotowy tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. nie precyzując, na czym brak ten miałby polegać. Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27. W ocenie Sądu zarzut ten jest niezasadny. Przywołany przepis art. 27 u.p.e.a. wskazuje, co zawiera tytuł wykonawczy. Przedmiotowy tytuł wykonawczy z dnia [...] września 2021 r. wszelkie wymagania spełnia, a w szczególności prawidłowo określa wierzyciela i zobowiązanego, treść obowiązku, podstawę prawną, zawiera nadto datę wystawienia, niezbędne pouczenia, klauzulę o skierowaniu do egzekucji administracyjnej oraz datę doręczenia upomnienia. Te okoliczności oraz pozostała treść tytułu wykonawczego powodują, że nie wystąpiła przesłanka z art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a.

Reasumując, zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty są niezasadne. Postępowanie przed organami zostało przeprowadzone prawidłowo, zaś zgromadzony w sprawie materiał był wystarczający do podjęcia właściwego rozstrzygnięcia. Jeśli natomiast chodzi o ocenę prawną wydanego orzeczenia, to należy stwierdzić, że mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane i zastosowane. Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych postanowień.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.