Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 279/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: art. 208 par 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 279/13 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 września 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki (spr.), Sędzia: WSA Grażyna Firek, Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Protokolant: Justyna Owczarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2013 r., sprawy ze skargi J.P., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 4 stycznia 2013 r. Nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania kontrolnego, I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. określa, że wymienione w pkt I decyzje nie mogą być wykonane do chwili prawomocności wyroku, III. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie) na rzecz doradcy podatkowego Z.T. kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55, 20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług.


UZASADNIENIE

Postanowieniem Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 6.04.2012r. nr [...] wszczęto wobec J.P. postępowanie kontrolne w zakresie kontroli rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006r.

Następnie Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzją z dnia 19 września 2012r. nr [...] umorzył w/w postępowanie kontrolne w związku z ustaleniem przez organ kontrolujący, że zmieniła się podatnikowi właściwość miejscowa dla celów podatkowych z dotychczasowego miejsca zamieszkania K., ul. J., na J., ul. O. .

Odwołanie od tej decyzji złożył J.P. zarzucając, iż postępowanie kontrolne powinno zostać umorzone, gdyż było bezprzedmiotowe ze względu na fakt wydania prawomocnych decyzji w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2005. Posiadanie tych decyzji sugeruje, że podatnik nie prowadził działalności gospodarczej nie zgłoszonej do opodatkowania w zakresie obrotu nieruchomościami, a do udowodnienia czego dążyli kontrolujący w umorzonym postępowaniu. Wobec powyższego odwołujący wniósł o uchylenie w/w. decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, celem zweryfikowania przyczyny umorzenia postępowania przez ten organ, bądź określenia właściwego zryczałtowanego podatku od sprzedaży nieruchomości.

Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 4 stycznia 2013r. nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wskazano, iż bezsporne było, że podatnik złożył w dniu 10.04.2012r. za pośrednictwem pełnomocnika (w osobie żony) do Naczelnika Urzędu Skarbowego zeznanie za 2011r. z adresem miejsca zamieszkania J. ul. O. przez co nastąpiła zmiana właściwości miejscowej organów podatkowych. W myśl przepisu (obowiązującego od 1.01.2012r.) art. 9 ust. 1d ustawy z dnia 13 października 1995r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (t.j.: Dz.U. z 2012, poz. 1314) w przypadku zmiany adresu miejsca zamieszkania przez podatnika będącego osobą fizyczną objętą rejestrem PESEL nieprowadzącą działalności gospodarczej lub niebędącą zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, za dokonanie aktualizacji uznaje się podanie przez tego podatnika aktualnego adresu miejsca zamieszkania w składanej deklaracji lub innym dokumencie związanym z obowiązkiem podatkowym. Podatnicy mogą również dokonać aktualizacji adresu miejsca zamieszkania według wzoru określonego na podstawie art. 5 ust 5. Jednakże powyższą informację Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej uzyskał już w trakcie prowadzonej kontroli, a zatem w dniu 6.04.2012r. tj. w dniu wydania postanowienia o wszczęciu postępowania kontrolnego, jak i w dniu jego wszczęcia tj. w dniu 13.04.2012r. nie miał wiedzy o zmianie miejsca zamieszkania, gdyż taką wiedzę, potwierdzoną informacją w tym zakresie uzyskał od Naczelnika Urzędu Skarbowego pismem z dnia 10 września 2012r. Nr [...]. Zgodnie z art. 9a ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (tj. Dz. U. z 2011 r. nr 41, poz 214 ze zm.) właściwość dyrektorów urzędów kontroli skarbowej ustala się według miejsca zamieszkania albo siedziby kontrolowanego, z zastrzeżeniem art. 10 ust. 2 pkt 11 i art. 10a. Stosownie do pkt 7 załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 listopada 2010r. w sprawie określenia terytorialnego zasięgu działania dyrektorów urzędów kontroli skarbowej (Dz. U. z 2010r. Nr 235, poz. 1544, ze zm.) terytorialny zasięg działania Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej obejmuje województwo małopolskie. Z powołanego wyżej przepisu art. 9a ust. 2 ustawy o kontroli skarbowej jednoznacznie wynika, że podmiot objęty postępowaniem kontrolnym ma mieć siedzibę albo miejsce zamieszkania na obszarze właściwości miejscowej dyrektora urzędu kontroli skarbowej. Skoro 13.04.2012r., tj. w dniu doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania kontrolnego, miejscem zamieszkania podatnika było miasto J. w województwie świętokrzyskim, to brak było podstaw do uznania właściwości miejscowej do prowadzenia niniejszego postępowania przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. A zatem mając na względzie art. 9a ust. 2 ustawy o kontroli skarbowej, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej prawidłowo umorzył postępowanie kontrolne, gdyż w dniu wszczęcia postępowania kontrolnego tj. 13.04.2012r. nie był organem właściwym do przeprowadzenia kontroli ze względu na zgłoszoną zmianę miejsca zamieszkania

Odnosząc się do zarzutu, że postępowanie to powinno zostać umorzone, gdyż było bezprzedmiotowe organ wskazał, iż postępowanie nr [...] wszczęte przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej nie mogło być umorzone z innych względów, niż właściwość miejscowa organu prowadzącego postępowanie kontrolne, bo od samego początku tj. od wszczęcia postępowania Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej nie był organem właściwym do jego prowadzenia, a fakt posiadania przez podatnika prawomocnych decyzji w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2005r. nie ma dla przedmiotowej sprawy żadnego znaczenia. W ramach postępowania kontrolnego wydanie decyzji w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczącej sprzedaży nieruchomości w 2006r. nie byłoby możliwe ze względu na fakt, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej był organem niewłaściwym do przeprowadzenia kontroli w tym zakresie.

Skargę na powyższą decyzję wniósł J.P. zarzucając:

- naruszenie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej, poprzez to, iż właściwym do rozpatrzenia odwołania był Dyrektor Izby Skarbowej ;

- naruszenie art. 123 § 1, art. 178 § 1 i art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez uniemożliwienie osobistego zapoznania się z aktami sprawy, gdyż wyznaczając 7 –dniowy termin do dokonania tej czynności organ nie wziął pod uwagę pobytu skarżącego w areszcie śledczym, sugerując posłużenie się pełnomocnikiem.

Nadto w piśmie z dnia 2 września 2013r. skarżący wskazał, iż organy dokonały błędnych ustaleń faktycznych, ponieważ już w dniu 2 lutego 2011r. złożył do Urzędu Skarbowego zgłoszenie aktualizacyjne o zmianie miejsca zamieszkania podając nowy adres w J., w miejsce dawnego adresu krakowskiego. Skarżący załączył dowód złożenia tego dokumentu.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012r., poz. 270 - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi sąd, w myśl art. 151 p.p.s.a. skargę oddala.

Skarga musi zostać uwzględniona, aczkolwiek z innych przyczyn, niż artykułuje skarżący.

Punktem wyjścia dla dla tej konstatacji stac się musi przywołanie brzmienia art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, wedle którego gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.

W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Zatem bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość wynika z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych i nie może być utożsamiana z niewłaściwością miejscową organu podatkowego. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2003 r. sygn. akt III SA 2225/01, wyrok WSA w Warszawie z 2.06.2004r. sygn. III SA 1253/03) Kwestie właściwości nie mogą mieć wpływu na jedność zawisłej sprawy. Jest to cały czas ta sama sprawa, a powinność jej załatwienia spoczywa na administracji. W stosunku do strony istnieje bowiem kontynuacja sprawy. Stanowi to potwierdzenie zasady postępowania, że strona nie może ponosić negatywnych skutków zmian w wewnętrznej strukturze administracji i przesunięć kompetencji poszczególnych organów.

Zatem w rozpoznawanej sprawie powinno nastąpić przekazanie akt sprawy zgodnie z właściwością organowi właściwemu miejscowo ze względu na miejsce zamieszania skarżącego, zaś zaistniałe okoliczności w postaci zmiany miejsca zamieszkania nie mogły spowodować umorzenia postępowania w sprawie. Jak wynika z informacji zawartych w odpowiedzi na skargę, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w dniu 13.12.2012r. po wyznaczeniu przez Generalnego Inspektora Nadzoru Kontroli Skarbowej w oparciu o art. 10 ust. 2 pkt 11 ustawy o kontroli skarbowej, wydał wobec skarżącego decyzję w sprawie. Jednakże pomimo tego, wobec stwierdzonego uchybienia w postaci naruszenia art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, zaskarżone w niniejszej sprawie decyzje o umorzeniu postępowania nie mogły się ostać.

Przedstawione wyżej uchybienie skutkować musi uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji, a to na podstawie art. 145

§ 1 pkt 1 c w związku z art. 135 ustawy o p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 250 p.p.s.a. przyznając je tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu podwyższone o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług w dniu orzekania o tych opłatach.