Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2847/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzające ją postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 113 § 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski (spr.), sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2016 r. sprawy ze skarg Miasta [...] i A. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] oraz postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego A. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu koszów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr[...], Wojewoda [...] (dalej: "organ odwoławczy", "Wojewoda"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; dalej: "k.p.a.") w związku z art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 782; dalej: "u.g.n.") po rozpatrzeniu odwołań Prezydenta [...] oraz K. K. od decyzji częściowej Starosty L. (dalej: "organ I instancji", "Starosta") nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. orzekającej o zwrocie na rzecz J. C. części wywłaszczonej nieruchomości położonej w [...] w dzielnicy [...] oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,2420 ha z obr. [...] i oznaczonej na mapie sytuacyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w dniu [...] kwietnia 2011 r. nr [...], nr [...] jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,0533 ha z obrębu [...] oraz o odmowie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] oraz części działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...] z obrębu [...] - utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. w zakresie zwrotu działki ew. nr [...] o pow. 0,2420 ha z obr. [...].

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. sprostował z urzędu błąd pisarski w decyzji nr [...] w ten sposób, że na stronie 1 w sentencji decyzji po słowach "w zakresie zwrotu działki ew. nr [...] o pow. 0,2420 ha z obr. ([...])" dodaje się "oraz oznaczonej na mapie sytuacyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...].04.2011 r. nr [...], nr [...] jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,0533 ha z obrębu [...]".

Postanowieniem z [...] sierpnia 2015 r. nr [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. sprostował z urzędu błąd pisarski w postanowieniu nr [...] w ten sposób, że na stronie 1 w sentencji postanowienia zamiast "działka nr [...] z obr. [...]" winno być "działka nr [...] z obr. [...]".

Zaskarżona decyzja Wojewody z dnia [...] lipca 2015 r. zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją częściową nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. Starosta [...] orzekł o:

- zwrocie na rzecz J. C. części wywłaszczonej nieruchomości położonej w [...] oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,2420 ha z obrębu [...] oraz oznaczonej na mapie sytuacyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] kwietnia 2011 r. nr [...], nr [...] jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,0533 ha z obrębu [...];

- zobowiązaniu J. C. do zwrotu odszkodowania w kwocie 57.391,00 zł na którą składa się zwaloryzowane odszkodowanie w wysokości 22.656,00 zł oraz kwoty wynikającej ze zwiększenia wartości nieruchomości wskutek działań podjętych na nieruchomości po wywłaszczeniu wynoszącej 34.735,00 zł, na rzecz Miasta [...] w 10 ratach rocznych, z tym że pierwsza rata roczna w wysokości 5.740,00 zł będzie płatna w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja niniejsza stanie się wykonalna, a pozostałe 9 rat rocznych w wysokości po 5.739,00 zł każda płatne będą do dnia 31 stycznia każdego następnego roku kalendarzowego, przypadających po roku kalendarzowym, w którym wymagalna stała się pierwsza rata;

- odmowie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] oraz części działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...] z obrębu [...].

Odwołanie od wskazanej decyzji wnieśli Prezydent [...] oraz K. K. Prezydent [...] wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części i orzeczenie o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w [...] w dzielnicy [...] oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...] o pow. 0,2420 ha z obr. [...] i nr [...] o pow. 0,0533 ha z obrębu [...].

Rozpoznając sprawę ponownie, organ odwoławczy wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzję Starosty nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. w zakresie zwrotu działki ew. nr [...] o pow. 0,2420 ha z obr. [...]. Uzasadniając szczegółowo przedstawił przebieg postepowania w sprawie. Wyjaśnił, iż decyzją z dnia [...] grudnia 1976 r., znak [...]. wydaną przez Urząd [...] w trybie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. nr 10, poz. 64), orzeczono o wywłaszczeniu nieruchomości stanowiącej własność A. i K. małż. L., uregulowanej w Akcie Własności Ziemi nr [...] z dnia [...].04.1974 r. Wywłaszczeniem objęte zostały działki nr [...] o pow. 0,3599 ha i [...] o pow. 0,1511 ha z obrębu [...] oraz nr [...] o pow. 0,3444 ha z obrębu [...]. Nieruchomości wywłaszczono z przeznaczeniem pod budowę osiedla "[...]", zgodnie z lokalizacją szczegółową nr [...] z dnia [...] kwietnia 1975 r.

Pismem z dnia [...] października 1991 r. J. C. wystąpiła o zwrot ww. nieruchomości nabytej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie decyzji Naczelnika Urzędu [...] z dnia [...] grudnia 1976 r.

Jak wynika z ustaleń organu pierwszej instancji:

- dawna działka nr [...] z obr. [...] stanowi aktualnie działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] z obr. [...];

- dawna działka nr [...] z obr. [...] stanowi aktualnie działki nr [...], nr ...], nr [...] , nr [...] z obr. [...], które stanowią własność [...];

- dawna działka nr [...] z obr. [...] stanowi aktualnie część działki ewidencyjnej nr [...] z obr. [...].

Starosta [...] decyzją częściową nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. orzekł o odmowie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej dawne działki ewidencyjne nr [...] z obr. [...] oraz [...] z obr. [...]. Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] października 2005 r. utrzymał ww. decyzję w mocy.

Prawomocnym wyrokiem z dnia 28 czerwca 2006 r. (I SA/Wa 60/06) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2005 r. oraz decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją częściową nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. Starosta [...] orzekł o zwrocie na rzecz J. C. części wywłaszczonej nieruchomości położonej w [...] oznaczonej na mapie sytuacyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] .04.2011 r. nr [...], nr [...] jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,0533 ha z obr. [...] oraz odmówił zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości położonej w[...], stanowiącej działki ewidencyjne nr [...] i [...]z obr. [...] (część dawnej działki nr [...]) oraz części działek ewidencyjnych nr [...] i [...] z obr. [...] (część dawnej działki nr [...]). Po rozpatrzeniu odwołań, Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., znak [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Wojewoda [...], uchylając ww. decyzję Starosty [...] nr [...], wskazał na konieczność ponownej analizy zbędności na cel wywłaszczenia działek ewidencyjnych nr [...] i [...] z obrębu [...] oraz podniósł, iż operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego dla zwracanej nieruchomości (opisanej wyżej działki nr [...] o pow. 0,0533 ha z obrębu [...]), nie spełnia wymogów określonych przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami.

Analizując zgromadzony materiał dowodowy Wojewoda wyjaśnił, iż z załącznika mapowego do decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 1979 r. wynika, że na terenie obecnej działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] zaprojektowano zieleń; zgodnie z załącznikiem [...] była to "zieleń izolacyjna" w strefie "Rezerwy dla kolei regionalnej". W piśmie Burmistrza Gminy [...] z dnia [...].02.1999 r. znak[...], zawarta jest informacja, że na działce nr [...] zrealizowano - zgodnie z decyzją Burmistrza Gminy [...] nr [...] z dnia [...].07.1997 r. - zespół garaży, użytkowany przez Robotniczą Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]".

Podczas oględzin nieruchomości ustalono, że brak jest jakichkolwiek elementów wskazujących na realizację celu określonego w akcie wywłaszczeniowym. W protokole z oględzin nieruchomości z dnia [...].08.2009 r. ustalono, iż działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] w części jest porośnięta trawą i drzewami, w części zabudowana boksami garażowymi, część zajęta pod nieutwardzony parking. Takie zagospodarowanie opisane jest również w piśmie Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu [...] z dnia [...].03.2009 r. Zdaniem Wojewody, powyższe potwierdza, iż celem wywłaszczenia była zieleń izolacyjna, zaś lokalizacja zespołu garaży może być czasowa do czasu zagospodarowania docelowego. Zatem cel wywłaszczenia, opisany jako "zagospodarowanie docelowe", nie został dotychczas zrealizowany. Wniosek o zwrot przedmiotowej nieruchomości został złożony w dniu 02.10.1991 r. natomiast aneks do planu realizacyjnego zatwierdzonego decyzją nr [...] z dnia [...].12.1979 r. powstał w dniu [...].06.1994 r. Natomiast podstawy prawne do pobudowania przedmiotowego zespołu garaży stworzyła nowa decyzja. Decyzją nr [...] z dnia [...].06.1994 r. zatwierdzono aneks do planu realizacyjnego zatwierdzonego decyzją nr [...] z dnia [...].12.1979 r. oraz zezwolono na budowę czasowego zespołu boksów garażowych na terenie wzdłuż projektowanej Trasy Mostu [...] przy ul. [...]/[...], z zachowaniem m.in. warunków: "0/ wykonać zagospodarowanie terenów zielonych wg przedstawionego projektu poza granicami działki, 6/ Użytkowanie przez 10 lat; po upływie terminu dzierżawy rozbiórka i uporządkowanie terenu na koszt inwestora.

Wojewoda wyjaśnił także, iż na działce nr [...]z obr. [...] powstał zespół garaży (19 boksów dla samochodów osobowych i dostawczych), który zrealizowany został na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] wydanej przez Burmistrza Gminy [...], mocą której zatwierdzony został projekt budowlany oraz zezwolono na rozbudowę czasowego zespołu garaży. Na działce znajduje się ponadto droga dojazdowa do parkingu, parking samochodowy, budynki garaży oraz zieleń miejska. Garaże są przedmiotem umów dzierżawy.

Organ odwoławczy podniósł, iż działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], oznaczona na mapie sytuacyjnej z projektem podziału przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej [...] nr[...], nr [...] jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,0533 ha z obr. [...], stała się zbędna na cel wywłaszczenia w rozumieniu przepisów art. 137 ust. 1 u.g.n. Wyjaśnił, iż na ww. projektowanej działce nr [...] z obrębu [...] zorganizowano bazar "[...]", zabudowany blaszanymi pawilonami handlowymi, dzierżawcami nieruchomości zajętej pod pawilony są osoby fizyczne. Nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia, zarówno ze względu na przedmiot jak i terminowość realizacji inwestycji. Zgodnie z planem realizacyjnym na przedmiotowej nieruchomości zaprojektowano trwałe murowane obiekty kubaturowe nr 224 a, b i c o funkcjach usługowych I stopnia, a nie targowisko miejskie - bazar. W załączniku do planu realizacyjnego planowano trwały murowany budynek II kondygnacyjny, nie zaś inwestycję czasową o charakterze przejściowym w postaci blaszanych pawilonów. Zgromadzone dokumenty wykazują, że na nieruchomości znajduje się zorganizowane targowisko, zabudowane blaszanymi pawilonami handlowymi. Czasowa lokalizacja zorganizowanego targowiska na tej nieruchomości ustalona została decyzją Burmistrza Dzielnicy Gminy [...] nr [...] z dnia [...].06.1993 r., co wynika z decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] nr [...] z dnia 19.07.1993 r., znak [...] zatwierdzającej plan realizacyjny oraz zezwalającej na budowę określonych w decyzji obiektów, wydanej dla Zarządu Targowisk i Parkingów Komunalnych [...] "[...]". Ewidentnie więc zagospodarowanie ww. działki nr [...] ma charakter czasowy i sprzeczny z decyzją wywłaszczeniową, toteż nie stanowi przeszkody do zwrotu działki. Wojewoda podniósł, iż biorąc pod uwagę urządzenie terenu poprzez utwardzenie nieruchomości płytami chodnikowymi oraz budowę infrastruktury technicznej nie można potwierdzić, że zrealizowano cel wywłaszczenia jako budowę centrum usługowo-handlowego.

Konkludując organ odwoławczy wskazał, iż w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki z art. 137 ust. 1 u.g.n., uzasadniające zwrot części wywłaszczonej nieruchomości położonej w [...] w dzielnicy [...] oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,2420 ha z obr. [...] i oznaczonej na mapie sytuacyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...].04.2011 r. nr [...], nr [...] jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,0533 ha z obrębu [...].

Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie od powyższej decyzji Wojewody [...] wnieśli Miasto [...] (sygn. akt: IV SA/Wa 2847/15) oraz A. K. (sygn. akt: IV SA/Wa 2848/15).

Miasto [...] w swojej skardze wniosło o uchylenie w całości decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. w zakresie zwrotu działki nr [...] z obrębu [...] oraz przekazane sprawy do ponownego kompleksowego rozpatrzenia. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciło naruszenie:

- art. 136 ust. 3 oraz art. 137 u.g.n.;

- art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie kompleksowo zgromadzonego materiału dowodowego;

- art. 107 § 1 k.p.a. w związku z art. 119. 1. u.g.n.

Uzasadniając skarżący wskazał m.in., iż Starosta w toku prowadzonego postępowania błędnie założył, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Z treści decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...].12.1976 r. wynika , że w pozostałej części zgodnie z lokalizacją szczegółową nr [...] z dnia [...].04.1975 r. teren został wywłaszczony pod usługi. Starosta błędnie przyjął, że na ww. nieruchomość będącej obecnie w zarządzie Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami dla Dzielnicy [...] nie prowadzone są usługi. Wspomniany wyżej ZGN zajmuje się administrowaniem istniejącym targowiskiem, gdzie kupcy prowadzą sprzedaż i usługi w wynajętych pawilonach. Starosta skupił się na przeanalizowaniu celu wywłaszczenia zgodnie z lokalizacją szczególną pomijając całkowicie główny cel wywłaszczenia tj. budowę osiedla [...]. Zgodnie z projektem osiedla [...] z dnia [...].07.1993 r. na działce nr [...] z obr [...] "powinna być zieleń izolacyjna i parkingi wielopoziomowe". Powstałe zespoły garaży to nic innego jak zadaszony parking jednopoziomowy. Wielokrotnie przywoływana czasowość zespołu garaży to tylko określenie koncepcji rozumienia osiedla mieszkaniowego dążącego do docelowego zagospodarowania. Skarżący podkreślił, że decyzja nr [...] nie jest decyzją czasowa, a jedynie zezwala na użytkowanie garaży przez lat 10.

Zaskarżonej decyzji z dnia [...] lipca 2015 r. skarżący zarzucił również naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nie zebranie całego materiału dowodowego. Wskazał, iż organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Wojewoda błędnie rozpoznał moment do rozważań czy zgodnie z art. 137 u.g.n. cel wywłaszczenia został zrealizowany w przewidzianych przez ww. ustawę terminach, skupił się na przeanalizowaniu celu wywłaszczenia zgodnie z lokalizacją szczególną pomijając całkowicie główny cel wywłaszczenia tj. budowę osiedla [...], jak również budowę trasy [...]. Skarżący podniósł, iż Wojewoda w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lipca 2015 r. nie odniósł się do argumentów zawartych w odwołaniu z dnia [...] grudnia 2014 r. Prezydenta [...], uznając, że dla ww. działek cel wywłaszczenia został osiągnięty. Wojewoda [...] w toku prowadzonego postępowania nie zebrał całego materiału dowodowego, który pozwoliłby jednoznacznie określić przedmiot postępowania w postaci działek nr [...] z obrębu [...] oraz działki oznaczonej na mapie sytuacyjnej przyjętej do Państwowego zasobu geodezyjnego i Kartograficznego pod nr [...] jako działka nr [...] z obr [...] położonej w rejonie ul. [...]/[...] w [...].

Zdaniem skarżącego decyzja Nr [...] narusza także art. 107 § 1 k.p.a. w związku z art. 119. 1 u.g.n. poprzez nie jednoznaczne określenie nieruchomości polegających zwrotowi. W rozstrzygnięciu decyzji Nr [...] Wojewoda [...] w utrzymuje w mocy decyzję Nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 roku Starosty [...] w zakresie zwrotu działki ew. nr [...] z obr [...] o pow 0.2420 ha. Zaś uzasadnienie obejmuje również zwrot działkę oznaczoną na mapie sytuacyjnej przyjętej do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego pod nr [...] jako działka nr [...] z obr [...]. Skarżący podkreślił , że w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja częściowa Nr [...] z dnia grudnia 2014 roku Starosty [...]. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. Wojewoda [...] sprostował oczywistą omyłkę w sentencji w decyzji Nr [...] z dnia[...] lipca 2015 r. polegającą na pominięciu działki ew. nr [...] z obr [...] o pow. 0,0533 ha. Jednak i to postanowienie zawiera omyłkę w swej sentencji polegającą na błędnym oznaczeniu działki podlegającej zwrotowi nr [...] z obr [...] zamiast prawidłowej nr [...] z obrębu [...]. Błędnie znaczono również obręb geodezyjny.

A. K. w złożonej skardze wniósł o uchylenie Wojewody [...] Nr [...] (pismo nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. w sprawie zwrotu działki ew. nr [...] o pow. 0,2420 ha z obr. [...] w [...]. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż w toku postępowania odwoławczego i w uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] nie wykazał, że zgodnie z art. 136 ust. 3 i 137 u.g.n. przedmiotowa działka "stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu". Wręcz odwrotnie, bez merytorycznego uzasadnienia tej kwestii podzielił jedynie opinię Starosty [...]. Nadto zauważył, iż zrealizowany na części działki nr [...] z obr. [...] zespół garaży (eksploatowanych od kilkunastu lat) nie jest źródłem uciążliwości środowiskowych i podobnie jak inne formy dotychczasowego zagospodarowania spornego terenu, nie stoi w sprzeczności z celem wywłaszczenia. Przeciwnie (pełniąc funkcję ekranu) - izoluje budynki mieszkalne Osiedla "[...]" od uciążliwości docierających z otaczającego terenu, zagospodarowanego na cele infrastruktury komunikacyjnej (hałas i zanieczyszczenia emitowane przez pojazdy poruszające się drogą szybkiego ruchu oraz hałas pochodzący od linii tramwajowej) zgodnie z art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. 2001 nr 62 poz. 627, tj. Dz.U. z 2013 nr 0 poz. 1232 ze zm.) jako tzw. "obszar ograniczonego użytkowania".

W odpowiedzi na skargi organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie. Podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 20 stycznia 2016 r. Sąd, na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), postanowił połączyć sprawy IV SA/Wa 2847/15 i IV SA/Wa 2848/15 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzić sprawę pod sygnaturą IV SA/Wa 2847/15.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej.

Zakres kontroli wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną z zastrzeżeniem art. 57 a, który jednak na gruncie niniejszej sprawy nie znajduje zastosowania (§ 1).

Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 p.p.s.a.) Z kolei zgodnie z art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.

W kontrolowanej sprawie Miasto [...] zarzuciło m.in., że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. w zakresie zwrotu działki ew. nr[...] o pow. 0,2420 ha z obr. [...] narusza art. 107 § 1 k.p.a. poprzez niejednoznaczne określenie nieruchomości polegających zwrotowi.

Te twierdzenia skarżącego, jak również ich ocena prawna zasługują na aprobatę, co zadecydowało o uwzględnieniu skargi.

Na wstępie wskazać należy, że nie każdy błąd popełniony w rozstrzygnięciu administracyjnym ma charakteru błędu nieistotnego z punktu widzenia oceny prawidłowości rozstrzygnięcia. Należy zatem dokonać rozróżnienia na oczywiste omyłki, i takie które nie posiadając takiego charakteru mogą powodować konieczność uchylenia decyzji obarczonej błędem.

Oczywista omyłka pisarska to widoczne, wbrew zamierzeniu organu niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia, widoczne niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Inne oczywiste omyłki - to omyłki stojące na równi z błędami pisarskimi, polegające na tym, że w decyzji wyrażono treść, która widocznie jest niezgodna z myślą organu, a została wpisana przez przeoczenie, tj. niewłaściwy dobór słowa.

Natomiast gdy zaistniały rozbieżności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a uzasadnieniem, wyrażającym wolę organu, to owe błędy sprostowaniu nie podlegają jako wady (błędy i omyłki) istotne.

Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie. Powstały bowiem błędy organu w będącej przedmiotem zaskarżenia decyzji Wojewody w postaci niejednoznacznego określenie nieruchomości polegających zwrotowi. W rozstrzygnięciu z dnia [...] lipca 2015 r. Wojewoda wskazał, że utrzymuje w mocy decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. w zakresie zwrotu działki ew. nr [...] o pow. 0,2420 ha z obr. [...]. Następnie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 113 § 1 k.p.a., sprostował z urzędu błąd pisarski w decyzji nr [...] w ten sposób, że na stronie 1 w sentencji decyzji po słowach "w zakresie zwrotu działki ew. nr [...] o pow. 0,2420 ha z obr. ([...])" dodał "oraz oznaczonej na mapie sytuacyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...].04.2011 r. nr [...], nr [...] jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,0533 ha z obrębu [...]". Z kolei postanowieniem z [...] sierpnia 2015 r. nr [...] Wojewoda sprostował z urzędu błąd pisarski w ww. postanowieniu nr [...] w ten sposób, że na stronie 1 w sentencji postanowienia zamiast "działka nr [...] z obr. [...]" winno być "działka nr [...] z obr. [...]".

Sąd zauważa, iż w rozpatrywanej sprawie wymienione błędy nie mają charakteru oczywistej omyłki, podlegającej sprostowaniu na podstawie art. 113 k.p.a., bowiem sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji czy ponownego rozstrzygnięcia w sposób odmienny od pierwotnego (por. pogląd NSA w wyroku z dnia 4 maja 1988 r., sygn. akt III SA1466/87, OSP 1990, Zeszyt 11-12, poz. 398, z glosą aprobującą W. Tarasa).

Należy wskazać, że sprostowanie oczywistej omyłki w trybie art. 113 § 1 k.p.a. dotyczy wyłącznie zawartych w decyzji błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych omyłek o oczywistym charakterze. Oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego czy innego powinna wynikać bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem decyzji, z treścią żądania strony, z zawartością materiałów znajdujących się w aktach sprawy czy też z innymi okolicznościami (por. wyroki NSA z: dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt II SA/863/00, LEX nr 77522; z dnia 24 września 1988 r., sygn. akt I SA 152/97, 24 września 1999 r., IV SA 1184/97, z dnia 1 lipca 1999 r., sygn. akt IV SA 1067/97 niepubl.).

W rozpatrywanej sprawie zaistniałą rozbieżność pomiędzy sentencją, a uzasadnieniem należy ocenić jako omyłkę istotną, która nie podlega naprawieniu w trybie określonym przez art. 113 § 1 k.p.a. Jest bowiem oczywiste, że stosując ten przepis nie można zmienić najistotniejszego elementu decyzji administracyjnej, jakim jest sentencja /rozstrzygnięcie/, w niej bowiem (...) zostaje wyrażona wola organu administracji publicznej. Sprostowanie nigdy nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji, czy ponownego rozstrzygnięcia sprawy w sposób odmienny od pierwotnego.

Pominięcie w sentencji zaskarżonej decyzji oznaczenie drugiej z działek będącej przedmiotem uwłaszczenia tj. działki ewidencyjna nr [...] o pow. 0,0533 ha z obrębu [...]" nie może być zmienione na prawidłowo oznaczone w trybie art. 113 § 1 k.p.a., jako sprostowanie oczywistej omyłki. Sprostowanie decyzji w ten sposób jest równoznaczne ze zmianą decyzji. W przypadku wad istotnych decyzji tryb jej weryfikacji nie może być zastąpiony przez tryb usuwania wad nieistotnych (błędów, omyłek). W tej sytuacji podzielić należy zarzut skargi Miasta [...] dotyczący wadliwości decyzja Wojewody z dnia [...] lipca 2015 r. polegający na niejednoznacznym określeniu nieruchomości podlegających zwrotowi, co stanowi naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy.

W związku z powyższym przedwczesne byłoby dokonywanie materialnoprawnej prawidłowości wywodu organu dotyczącego spełnienia przesłanek z art. 137 ust. 1 u.g.n. uzasadniających zwrot na rzecz J. C. części wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] oraz nr [...]. Błędy procesowe nie pozwalają bowiem na przeprowadzenie przez Sąd kontroli merytorycznej zaskarżonej decyzji.

Ujawnione naruszenie przepisów prawa mające istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia powodują także uchylenie zarówno postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...], jak i postanowienia z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...].

Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 p.p.s.a., Sąd orzekł w pkt 1 wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. (pkt 2 wyroku). Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy będzie zobowiązany uwzględnić ww. uwagi i wytyczne Sądu.