Postanowienie WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 211/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2015-04-09 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art.61 par.1,3 i 5;
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "[...]" Sp. z o.o. w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "[...]" Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie kary z tytułu urządzania gier bez wymaganego zezwolenia postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

"[...]" Sp. z o.o. w W. w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia "[...]", nr "[...]", utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w O. z dnia "[...]" w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 216 228 zł z tytułu urządzania w październiku 2011 r., bez wymaganego zezwolenia, gier hazardowych na 35 automatach, zawarła m.in. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na zasadzie art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji skutkować będzie realnym zagrożeniem dla dalszego bytu gospodarczego Spółki i wiążącą się z tym znaczną szkodą oraz trudnymi do odwrócenia skutkami. Wysokość nałożonej kary pieniężnej powoduje, że jej zapłata będzie dla Spółki bardzo dotkliwa, a jej uiszczenie może spowodować istotną szkodę w jej majątku, której następstwa mogą być w zasadzie nieodwracalne. Jednocześnie podniesiono, że decyzja nakładająca karę jest rażąco nieprawidłowa, ponieważ skarżąca Spółka w całym okresie, którego decyzja dotyczy, posiadała ważne zezwolenie na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych, które zostało cofnięte jedynie decyzją nieostateczną wydaną w I instancji, od której złożono nierozpoznane dotąd odwołanie. Wskazano, że najważniejszym segmentem działalności gospodarczej Spółki są gry na automatach o niskich wygranych (79%) oraz gry na automatach w salonach gier (18%), natomiast pozostała działalność w zakresie kasyn gry stanowi wartość marginalną (2,5%). Podkreślono przy tym, że Spółka nie prowadzi w zasadzie innej niż wymienione wyżej działalności gospodarczej. Oceniono, że decydujące znaczenie dla określenia stanu finansowego Spółki ma fakt, iż w latach 2014-2015 nastąpi wygaśnięcie wszystkich zezwoleń na punkty gier na automatach o niskich wygranych oraz na salony gier na automatach (upłynie 6-letni okres ich ważności), co spowoduje regres w kondycji finansowej Spółki, której pozostanie jedynie marginalny obecnie segment kasynowy, wskutek ustawowych ograniczeń niezdolny do generowania występujących do tej pory przychodów. Wskazano, że już w 2013 r. nastąpił blisko 11 % spadek przychodów netto w porównaniu z 2012 r., czego główną przyczyną było wygasanie zezwoleń. Zauważono, że choć 2013 r. zakończył się dla Spółki zyskiem w wysokości 5 911 500,12 zł, to kondycja finansowa Spółki z podanych powyżej przyczyn stale pogarsza się i nie jest stabilna, dlatego uiszczenie nawet stosunkowo "nieznacznej" kary pieniężnej za rzekomy brak zezwolenia, może prowadzić do zachwiania jej kondycji w stopniu utrudniającym lub nawet uniemożliwiającym dalsze prowadzenie gospodarczej aktywności. Jak wskazano argument ten nabiera szczególnego znaczenia na tle ilości postępowań w przedmiocie kar pieniężnych wymierzanych Spółce w analogicznych sprawach, w których łączna suma kar pieniężnych grożących Spółce wynosi 11.502.517,00 zł. Zapłata tych kar spowoduje załamanie się sytuacji finansowej Spółki, wykluczając tym samym jej byt jako podmiotu gospodarczego. Podniesiono także, że w postępowaniu o udzielenie ochrony tymczasowej należy oceniać łącznie prognozowane skutki wymierzenia kar pieniężnych w analogicznych sprawach, gdyż w przeciwnym wypadku instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji byłaby w założeniu nieskuteczna we wszystkich przypadkach, gdy zamiast zbiorczej kary wymierzane są kary pojedyncze. Wskazano także, że działanie organu jest przymusowym uskutecznianiem przepisu art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, co narusza prawo europejskie i zdaniem skarżącej obliguje sąd krajowy do udzielenia ochrony tymczasowej. Podano ponadto, że wykonanie jakiejkolwiek kary pieniężnej może spowodować zaprzestanie wykorzystywania przez Spółkę posiadanych zezwoleń, co doprowadzi do nieodwracalnych skutków w postaci trwałej utraty możliwości prowadzenia działalności. Do pisma dołączono kopię dokumentów finansowych Spółki.

Z przekazanych akt tej sprawy wynika, że Dyrektor Izby Celnej w O. postanowieniem z dnia "[...]" odmówił wstrzymania wykonania własnej decyzji z dnia "[...]".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.).

Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Nie jest dopuszczalne w ramach tych przesłanek dokonywanie merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze. Na tym etapie postępowania sądowego nie dokonuje się bowiem oceny zasadności zarzutów, jak również legalności decyzji będącej przedmiotem wniesionej skargi. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Przyjmuje się, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06). Z konstrukcji normy prawnej art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. wynika, że to na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w tym przepisie. W związku z tym strona skarżąca - dążąc do wstrzymania wykonania decyzji - musi złożyć stosowny wniosek i uprawdopodobnić, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych i wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia (por. postanowienie NSA z dnia 14 maja 2014r., sygn. akt I OZ 363/14, LEX nr 1464732). Dokonując oceny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu Sąd musi oprzeć się na materiale dowodowym, pozwalającym zająć stanowisko. W konsekwencji to składająca wniosek - w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. - strona jest zobowiązana nie tylko do wskazania przedmiotowych przesłanek, ale i do wykazania, że warunki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w rzeczywistości zachodzą (tak w postanowieniu NSA z dnia 23 kwietnia 2014r., sygn. akt II FZ 464/14, LEX nr 1452662). Przy czym nie wystarczy jedynie wykazać, że na skutek wykonania decyzji dojdzie do egzekucji znacznej kwoty pieniędzy. Skoro skarżący dąży do wykazania, że w jego przypadku dojdzie do wyrządzenia znacznej szkody, to dla oceny, czy rzeczywiście w stanie faktycznym sprawy może dojść do szkody majątkowej, konieczne jest odniesienie tej kwoty do stanu majątkowego skarżącego (tak w postanowieniu NSA z dnia 26 września 2013r., sygn. akt II FZ 718/13, LEX nr 1401299). Poza tym nie jest wystarczające samo przekonanie skarżącego, iż wykonanie decyzji wywoła szczególnie niekorzystne konsekwencje. Twierdzenia strony powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jej sytuacji finansowej.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy uznać, iż wniosek skarżącej Spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia "[...]" w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania bez wymaganego zezwolenia gier hazardowych na automatach, nie zasługuje na uwzględnienie. Przedstawione przez stronę skarżącą okoliczności nie pozwalają na przyjęcie, że w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji zostanie spełniona dyspozycja art. 61 § 3 p.p.s.a.

Przede wszystkim podnieść należy, że bez wpływu na ocenę wniosku skarżącej o zastosowanie ochrony tymczasowej pozostają podnoszone przez nią kwestie związane z twierdzeniami Spółki o naruszeniu prawa europejskiego. Przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie można bowiem utożsamiać z oceną legalności wydanej decyzji. Celem instytucji wstrzymania wykonania aktu jest jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd (por. np. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2014r., sygn. akt II OZ 250/14, LEX nr 1447295).

Natomiast odnosząc się do twierdzeń Spółki dotyczących niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wskazać należy, że okoliczności te nie zostały przez Spółkę wykazane. Nadesłana przez Spółkę dokumentacja przedstawia bowiem bilans zysków i strat Spółki za rok 2013 w wariancie porównawczym z okresem 2012 roku, a także bilans za 2013 r. Zestawienia te dotyczą zatem sytuacji Spółki sprzed ponad roku i ponad 2 lat. Nawet jednak biorąc pod uwagę te dokumenty to nie wynika z nich, że to zobowiązania z tytułu nałożonych kar pieniężnych stanowią największy koszt działalności Spółki. Poza tym na podstawie przedłożonej dokumentacji finansowej, przy uwzględnieniu skali obrotów Spółki, nie jest przekonujące twierdzenie, że kara pieniężna nałożona zaskarżoną decyzją, nawet przy uwzględnieniu ogólnej kwoty kar pieniężnych nałożonych na Spółkę, spowoduje zaistnienie zdarzeń uzasadniających uwzględnienie wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej, w tym utratę płynności finansowej, czy upadłość Spółki. Należy przy tym wskazać, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość, rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji skarżąca może otrzymać zwrot uiszczonej kwoty (por. postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2013r., sygn. akt II GZ 640/13, LEX nr 1474019). Ponadto jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny znaczny spadek dochodów i związane z tym ryzyko zaprzestania działalności gospodarczej, polegającej na prowadzeniu salonu gier na automatach o niskich wygranych oraz koszty wypowiadania dotychczasowych umów najmu zawartych na lokale, w których ta działalność jest prowadzona nie mogą być traktowane jako znaczna szkoda w majątku spółki uzasadniająca wstrzymanie wykonania decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. akt II GZ 883/14).

Wyjaśnić ponadto należy, że także podnoszone przez stronę skarżącą okoliczności dotyczące warunków prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej nie mają znaczenia dla oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd nie może bowiem dokonywać oceny skutków wygaśnięcia zezwoleń na urządzanie gier w 2015 r. dla działalności Spółki. Sąd bada spełnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. w odniesieniu do istniejącej, a nie przewidywanej przez Spółkę sytuacji finansowej.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.