Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 315/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) Sędziowie : SWSA Jakub Makuch ASR WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 stycznia 2022 r. znak [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie decyzją z dnia 10 stycznia 2022 r., znak SKO.NP/4115/539/2021, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.) i art. 17 oraz art. 17b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 111) oraz art. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 570) i § 1 pkt 6 lit c rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925), po rozpatrzeniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 stycznia 2022 r. odwołania R. R. od decyzji działającego z upoważnienia Wójta Gminy S Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S z dnia 19 listopada 2021 r., znak: [...], w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką M. G. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

Powyższa decyzja, która jest przedmiotem skargi, zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Decyzją z dnia 19 listopada 2021 r., znak [...], Wójt Gminy S, w wyniku rozpoznania wniosku złożonego przez pełnomocnika strony w dniu 14 września 2021 r., odmówił R. R. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad matką M. G., legitymującą się orzeczeniem Powiatowego Zespołu Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B z dnia 9 listopada 2017 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności przyznanym na stałe z ustaleniem, że niepełnosprawność istnieje w jej przypadku od 28 sierpnia 2010 r., natomiast ustalony jej stopień datuje się od 11 października 2017 r. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji jako przesłankę odmowy przyznania świadczenia wskazał, że wprawdzie osoba wymagająca opieki posiada orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności, jednakże nie został spełniony warunek z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, ponieważ nie stwierdzono, aby niepełnosprawność M. G. powstała w okresach wskazanych w tym przepisie. Ponadto, zdaniem organu pierwszej instancji nie zachodzi związek przyczynowo skutkowy pomiędzy koniecznością sprawowania stałej opieki nad matką a rezygnacją przez wnioskodawczynię z pracy zarobkowej lub pracy w gospodarstwie rolnym. R. R. pozostawała ostatnio w zatrudnieniu w okresie od sierpnia 2012 r. do czerwca 2013 r., natomiast od 7 lat ubezpieczona jest w KRUS. Podczas wywiadu środowiskowego strona złożyła oświadczenie, że w gospodarstwie rolnym nie pracowała, ponieważ zostało ono wydzierżawione.

Działając na skutek odwołania R. R., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie wydało opisaną na wstępie decyzję z dnia 10 stycznia 2022 r., którą utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy zreferował przebieg postępowania, przytoczył art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych – i wskazał w szczególności, że R. R. wnioskiem z dnia 14 września 2021 r. za pośrednictwem ustanowionego pełnomocnika zwróciła się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaną opieką nad matką M. G. (wdowa, ur. [...] 1935 r.), która legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B z dnia 9 listopada 2017 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności przyznanym na stałe z ustaleniem, że niepełnosprawność istnieje od 28 sierpnia 2010 r., natomiast ustalony jej stopień datuje się od 11 października 2017 r. Osoba wymagająca opieki posiada również orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia 24 lutego 2020 r. o trwałej niezdolności do samodzielnej egzystencji. Na druku wniosku strona złożyła oświadczenie, że jest rolnikiem lub małżonkiem rolnika albo domownikiem i z dniem 9 listopada 2017 r. zaprzestała prowadzenia bądź pracy w gospodarstwie rolnym. Z ustaleń dokonanych przez pracownika socjalnego w wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym w dniu 23 września 2021 r. oraz oświadczeń strony złożonych w trybie art. 75 ust. 2 k.p.a. wynika, że wnioskodawczyni zamieszkuje wspólnie z mężem, synem z rodziną oraz matką M. G., która jest osobą leżącą, wymaga zmiany pampersów, karmienia, nie jest zdolna do wykonywania żadnych czynności samoobsługowych. Ponadto ze względu na stan psychiczny nie ma z nią logicznego kontaktu, nie komunikuje swoich potrzeb, rzadko wypowiada pojedyncze słowa, w większości krzyczy. Codzienna opieka nad matką polega głównie na przygotowywaniu posiłków oraz ich podawaniu, przewracaniu na inny bok, podawaniu i dawkowaniu leków, zmianie pieluch. Wnioskodawczyni oświadczyła, że pracowała w okresie od 16 sierpnia 2012 r. do 30 czerwca 2013 r. na 1/3 etatu. Od 7 lat ubezpieczona jest w KRUS z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego (1,57 ha), które zostało wydzierżawione. Dla własnych potrzeb uprawia jedynie ziemniaki i warzywa wokół domu. Wyjaśniła, że jej matka choruje od około 12 lat, a od 4 lat jest osobą leżącą i potrzebuje całodobowej opieki. Oświadczyła także, że jej brat R. mieszka w województwie [...] i nie może pomóc w opiece nad matką. Również siostra K. F., która jest emerytką i mieszka w tej samej miejscowości, nie może wspomóc jej w opiece nad matką z uwagi na problemy zdrowotne i osobiste (odwiedza rodzinę co jakiś czas). Z zaświadczenia wystawionego w dniu 6 października 2021 r. przez KRUS Placówkę Terenową w B wynika, że R. R. w okresie od 1 września 2014 r. do nadal podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników jako małżonek/współwłaściciel z mocy ustawy. Ponadto wnioskodawczyni nie ma ustalonego prawa do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym, prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego ani też zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów.

Oceniając ustalony stan faktyczny, organ odwoławczy wskazał, że stanowisko organu I instancji względem skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 (Dz. U. z 2014 r., poz. 1443) jest błędne. Zdaniem organu odwoławczego, w obecnej sytuacji prawnej nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy, której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny. W stosunku do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała nie później, niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia, przepis art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych jest zgodny z Konstytucją i nie ma przeszkód prawnych do jego stosowania. Natomiast w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Wobec tego, w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że pomimo błędnej wykładni art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych zaskarżona decyzja ostatecznie odpowiada prawu, ponieważ z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika aby wnioskodawczyni w związku ze sprawowaną opieką nad matką nie mogła w sposób zupełny pracować w gospodarstwie rolnym; bez znaczenia jest w tym przypadku okoliczność, że gospodarstwo rolne jest aktualnie wydzierżawione. Ustalenie to wynika z treści wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 8 października 2021 r. z siostrą odwołującej się K. F., która jest emerytką i zamieszkuje w bliskim sąsiedztwie matki i swojej siostry. Z jej oświadczenia wynika bowiem, że codziennie, nawet dwa razy dziennie pomaga siostrze w opiece nad niepełnosprawną matką. Pomaga w jej przebieraniu, kąpieli, zmianie pieluch czy też karmieniu. K. F. relacje z siostrą ocenia jako dobre i podkreśla, że nie ma oporów, aby pomagać wnioskodawczyni w opiece nad matką. W tej sytuacji nie ma wątpliwości, że R. R. nie jest w sposób całkowity pozbawiona możliwości pracy w gospodarstwie rolnym, ponieważ w opiece nad matką współuczestniczy jej siostra K. F. Nie ma przy tym podstaw, aby wyjaśnienia siostry skarżącej uznać za niewiarygodne w tym zakresie. Specyfika pracy w gospodarstwie rolnym jest przy tym zupełnie innego rodzaju niż zatrudnienie na podstawie stosunku pracy. Nie deprecjonując trudów pracy rolnika i szerokiego zakresu czynności, jakie musi wykonać w swoim gospodarstwie rolnym, nie sposób z drugiej strony zaprzeczyć, że w odróżnieniu od pracownika "etatowego", rolnik samodzielnie dysponuje swoim czasem. Organ odwoławczy przytoczył w tym kontekście fragment uzasadnienia uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego podjętej w składzie siedmiu sędziów 11 grudnia 2012 r., I OPS 5/12 – i dodał, że prowadzenie gospodarstwa rolnego nie polega wyłącznie na pracy fizycznej poza domem, a także na zarządzaniu nim.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że z normy art. 17 ust. 1 ustawy wynika, iż podstawową przesłanką, jaką musi spełnić osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne, jest rezygnacja z pracy zarobkowej lub pracy w gospodarstwie rolnym, spowodowana koniecznością sprawowania permanentnej opieki nad osobą bliską o określonym stopniu niepełnosprawności. Na równi z rezygnacją z zatrudnienia należy traktować niepodejmowanie pracy. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest bowiem przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, gdyż wynika ona z prawnego i moralnego obowiązku, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Nie może być ono traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Przepis art. 17 ust. 1 należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Zdaniem organu odwoławczego, z zebranego w sprawie materiału niewątpliwie wynika, że wnioskodawczyni sprawuje opiekę nad swoją matką, jednak przesłanka sprawowania faktycznej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny sama w sobie nie jest wystarczająca do przyznania przedmiotowego świadczenia. Opieka sprawowana przez skarżącą nie ma charakteru stałego i nieprzerwanego (wobec ustalenia, iż w opiece nad M. G. aktywnie uczestniczy także siostra skarżącej), a co za tym idzie nie uniemożliwia jej w sposób zupełny pracy w gospodarstwie rolnym, co jest warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Rolnik przy właściwej organizacji pracy może prowadzić gospodarstwo rolne – zarządzać nim i jednocześnie sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną. Jest bowiem organizatorem własnej pracy. Ma możliwość jej zaplanowania, dostosowania rozkładu zajęć do potrzeb rodziny, w tym swobodnego wyznaczenia czasu niezbędnego na czynności opiekuńcze nad osobą niepełnosprawną.

Pismem z dnia 20 stycznia 2022 r. R. R. złożyła skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji: 1) naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez dokonanie błędnej wykładni przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że zakres opieki świadczony przez skarżącą nie wypełnia ww. dyspozycji podczas gdy w rozumieniu ww. przepisu osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym wymaga – w zależności od rodzaju schorzenia oraz aktualnego stanu zdrowia opieki stałej lub długotrwałej, lecz niekoniecznie całodobowej, co nie wpływa na uprawnienie opiekuna do świadczenia pielęgnacyjnego; 2) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 par. 1, art. 7 w zw. z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. faktycznego zakresu opieki skarżącej nad matką, determinującym konieczność stałego sprawowania opieki, co skutkuje brakiem ustalenia prawa skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego; nadto organ w sposób dowolny, bez wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności uznał, że skoro w opiece nad wymagającą opieki M. G. pomaga jej córka K. F., to świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje; tym samym organ odgórnie przesądził o braku spełnienia przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, nie ustalając zakresu rzeczywistej pomocy K. F. w opiece nad niepełnosprawną matką. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji, o zobowiązanie organów do przyjęcia oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniu Sądu wydanym w niniejszej sprawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy odniósł się również do zarzutów i twierdzeń skargi, uznając je za niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z prawem.

Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że odpowiada ona prawu i nie ma podstaw do pozbawienia jej mocy wiążącej. Skarga okazała się niezasadna.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. oświadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 615, dalej "ustawa") świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Wedle art. 17 ust. 1a ustawy osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W myśl art. 17 ust. 1b świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Z kolei art. 17 ust. 5 ustawy stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli: 1) osoba sprawująca opiekę: a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym, b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów; 2) osoba wymagająca opieki: a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu; 3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury; (...) 5) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów; 6) na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

W niniejszej sprawie organ I instancji wskazał, jako przeszkodę do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, powstanie niepełnosprawności u osoby, nad którą jest sprawowana opieka, po 25 roku życia (art. 17 ust. 1b ustawy). Tę przeszkodę trafnie zweryfikował organ odwoławczy, wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (K 38/13, Dz. U. z 2014 r. poz. 1443). Organ odwoławczy prawidłowo wywiódł, że kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Nie jest zatem dopuszczalne oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Sąd podziela jednak stanowisko organu odwoławczego także co do tego, że nie została spełniona przesłanka niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki, jak również co do tego, że zakres czynności podejmowanych przez skarżącą – zważywszy na pomoc siostry K. F. – nie uniemożliwia zatrudnienia.

Spełnienie przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki powinno być oceniane przy uwzględnieniu ogółu okoliczności sprawy. "Związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem) a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły. Ocena spełnienia przesłanek z art. 17 ust. 1 u.ś.r. powinna być aktualna, to jest odnosząca się do czasu, w którym wnioskodawca wystąpił o przyznanie świadczenia" (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 28 października 2021 r., II SA/Sz 560/21, CBOSA). Okoliczności sprawy niniejszej pozwalają uznać konkluzje organu odwoławczego za w pełni zasadne.

W tym kontekście trzeba mieć na względzie w pierwszej kolejności wieloletni brak aktywności zawodowej skarżącej. R. R. ostatnio zawodowo pracowała do 30 czerwca 2013 r. W posiadanym gospodarstwie rolnym skarżąca nie pracowała, ponieważ jest ono w dzierżawie. Już w świetle tych okoliczności można stwierdzić, że skarżąca nie zrezygnowała z pracy zawodowej lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaną opieką nad matką.

Poza tym organ odwoławczy trafnie wyeksponował fakt, że w opiece nad M. G. aktywnie uczestniczy także druga jej córka, siostra skarżącej, K. F., która jest emerytką i zamieszkuje w bliskim sąsiedztwie. Z jej oświadczenia wynika, że codziennie, nawet dwa razy w ciągu dnia, pomaga skarżącej w opiece nad niepełnosprawną matką. Pomaga w jej przebieraniu, kąpieli, zmianie pieluch czy też karmieniu (wbrew twierdzeniom skargi, nie jest to pomoc "okazjonalna"). K. F. relacje ze skarżącą oceniła jako dobre i podkreśliła, że nie ma oporów, aby pomagać skarżącej w opiece nad matką. W tej sytuacji, skoro opieka na M. G. jest sprawowana w istocie przez dwie osoby, nie sposób uznać, że wyklucza ona pracę w gospodarstwie rolnym czy też podjęcie zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Zdaniem Sądu, organ w sposób prawidłowy, zgodnie z wymogami wynikającymi z zasady prawdy materialnej oraz zgodnie z dyspozycją art. 80 k.p.a., zebrał i ocenił materiał dowodowy. W szczególności prawidłowo – jako wiarygodne – ocenione zostały wyjaśnienia siostry skarżącej K. F.

Zarzuty skargi zrelatywizowane do powyższych kwestii (w tym kwestii związku między rezygnacją z zatrudnienia albo jego niepodejmowaniem a sprawowaną opieką oraz kwestii zakresu sprawowanej opieki) są zatem bezzasadne i nie zasługują na uwzględnienie – organ w tym zakresie prawidłowo ustalił stan faktyczny, prawidłowo zinterpretował odnośne przepisy i dokonał prawidłowej subsumcji stanu faktycznego po hipotezę normy prawnej, konstatując konieczność wydania decyzji o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a w szczególności nie narusza przepisów powołanych w skardze.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.