Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1093/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6114 Podatek od spadków i darowizn
Hasła tematyczne: Podatek od spadków i darowizn
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.165a
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1093/09 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 października 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski, Sędziowie: WSA Maja Chodacka, WSA Grażyna Firek (spr), Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2009r., sprawy ze skargi K. S., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 8 maja 2009r Nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia z podatku od spadków i darowizn, I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. określa, że powyższe postanowienia nie mogą być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej koszty postępowania w kwocie 100 zł ( sto złotych).


UZASADNIENIE

I S.A./Kr 1093/09

U Z A S A D N I E N I E

W dniu 21 stycznia 2009 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał postanowienie o treści : "Naczelnik Urzędu Skarbowego działając na podstawie art. 165a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. Nr 8 z 2005r. poz. 60 z późn. zm.), art.3ust.1ustawy z dnia 16 listopada 2006 roku o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. Nr 222 poz.1629 z 2006 r.), art.4a ust.1pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz. U .Nr 142 poz.1514 z 2004 r. z późn. zm.) odmawia zastosowania zwolnienia określonego w art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn odmawia wszczęcia postępowania."

W uzasadnieniu tego orzeczenia organ I instancji wskazał, że podniesione przez wnioskodawczynię K.S. argumenty w piśmie z dnia 4 grudnia 2008 r. oraz złożone osobiście do protokołu nie stanowią przesłanek do korzystania ze zwolnienia podatkowego określonego w art. 4 a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. Nr 142 z 2004 r. z późn. zm.) z uwagi na niezachowanie terminu określonego w tym przepisie. Zgodnie bowiem z jego treścią zwolnieniu od podatku od spadków i darowizn podlega nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę pod warunkiem zgłoszenia przez w/w nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego ( w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia ) w terminie miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku.

Zgodnie zaś z treścią art. 6. ust. 1 pkt 1 w zw. z art.6 ust.4 cyt. ustawy obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze dziedziczenia - z chwilą przyjęcia spadku, jeżeli nabycie nie zgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia.

W okolicznościach nin. sprawy , wywodził dalej organ podatkowy, postanowienie Sądu Rejonowego [...]w sprawie spadkowej po zmarłej w dniu 17 grudnia 2007 roku S. G. wydane zostało w dniu 22 września 2008 r. , a w związku z przepisami kodeksu postępowania cywilnego prawomocność postanowienia w przypadku kiedy strona postępowania spadkowego nie żądała uzasadnienia orzeczenia wynosi 21 dni od daty wydania orzeczenia – postanowienia jako termin łączny składający się z terminu 7 dniowego do wniesienia żądania uzasadnienia wydanego postanowienia oraz 14 dniowego jako termin do wniesienia zażalenia. Po tym terminie orzeczenie staje się prawomocne.

Tak więc ostatnim dniem do złożenia zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych był dzień 13 października 2008 r., a wnioskodawczyni zgłoszenia dokonała po upływie tego terminu.

W zażaleniu od powyższego postanowienia K. S. wniosła o zwolnienie od podatku od spadku i darowizn , zarzucając , iż postanowienie o stwierdzenie nabycia spadku po S. G. uprawomocniło się w dniu 1 grudnia 2008r. i tym samym termin zgłoszenia w organie podatkowym został zachowany.

Postanowieniem z dnia 8 maja 2009 r. nr [...] na podstawie art. 233 §1 pkt 1 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 8 poz.60 ze zm.)Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu powyższego zażalenia utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W jego uzasadnieniu powołując się na treść art. 4a ust.1 pkt. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn wskazał, że obowiązek podatkowy w nin. stanie faktycznym powstał w dniu 13 października 2008 r. tj. z dniem uprawomocnienia się postanowienia z dnia 22 września 2008 r. , a zatem termin do zgłoszenia nabycia spadku właściwemu organowi skarbowemu trwał do dnia 14 listopada 2008 r. , natomiast odwołująca się stosownego zgłoszenia dokonała na druku SD-Z1 w dniu 18 grudnia 2008 r. , a zatem z uchybieniem miesięcznego terminu , który jest ustawowym warunkiem zastosowania zwolnienia wynikającego z art. 4a ust.1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Organ wskazał także, iż przedmiotowej sprawie nie ma również zastosowania art. 4a ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, zgodnie z treścią którego , w przypadku gdy nabywca dowiedział się o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych po upływie terminów , o których mowa w art. 5. 4a ust.1 pkt 1 w/w ustawy , zwolnienie stosuje się jeżeli nabywca zgłosi te rzeczy lub prawa majątkowe naczelnikowi urzędu skarbowego nie później niż w terminie miesiąca od dnia, w którym dowiedział się o nabyciu oraz uprawdopodobni fakt późniejszego powzięcia wiadomości o ich nabyciu. W przedmiotowej sprawie dniem nabycia spadku był dzień 17 grudnia 2007 r. tj. dzień śmierci spadkodawczyni S.G., a skoro to sama odwołująca się występowała do Sądu Rejonowego ze stosownym wnioskiem to nie można twierdzić , iż nie wiedziała o nabyciu spadku.

Organ powołał także treść art. 165a Ordynacji podatkowej , który stanowi, że gdy żądanie z art. 165 zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z jakichkolwiek przyczyn postępowanie nie może być wszczęte organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania i stwierdził, że taka sytuacja występuje w rozpatrywanej sprawie.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie K. S. wniosła o uznanie daty 1 grudnia 2008 r. jako daty prawomocności postanowienia spadkowego i o zwolnienie od obowiązku zapłaty podatku od spadku. Skarżąca przedstawiła przebieg postępowania przed Sądem Rejonowy z którego jej zdaniem należy wyprowadzić wniosek , że postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po F.G. stało się prawomocne z dniem 1 grudnia 2008 r. , a w konsekwencji zd. skarżącej należy uznać, że dochowała terminu do zwolnienia od podatku od spadku.

W piśmie dnia 8 października 2009 r. skarżąca K. S. poinformowała, że w przedmiotowej sprawie zaszły nowe okoliczności. Okazało się bowiem , że spadkodawczyni sporządziła testament , w którym do całości spadku powołała siostrę skarżącej. Skarżąca podkreśliła, że obecnie nie posiada żadnego spadku , od którego musiałaby zapłacić podatek.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i przytoczył ponownie argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Stosownie zaś do treści art. 145 § 1 pkt 1 c/ sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla te akty w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skargę należało uwzględnić ale z innych przyczyn niż zostały w skardze wskazane.

W pierwszym rzędzie należy przywołać art. 165 § 7 ustawy Ordynacja podatkowa, zgodnie z treścią którego organ podatkowy nie wydaje postanowienia o wszczęciu postępowania w przypadku złożenia zeznania podatkowego przez podatników podatku od spadków i darowizn, w tym przypadku za datę wszczęcia postępowania przyjmuje się datę złożenia zeznania. Zatem złożenie przez skarżącą zgłoszenia na druku SD-Z1 spowodowało wszczęcie postępowania w przedmiocie podatku od spadku i wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania , w sytuacji kiedy takie postępowanie zostało już wszczęte należy uznać za chybione i wydane z naruszeniem cytowanego przepisu.

Ponadto należy wskazać , że postanowienie organu I instancji zawiera właściwie dwa orzeczenia . Powołując się na treść art. 165a ustawy Ordynacja podatkowa organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania a równocześnie powołując się na treść art. 3 ust.1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz na treść art. 4a ust.1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn odmówił zastosowania zwolnienia określonego w tym przepisie czyli rozpoznał tę samą sprawę merytorycznie. , co oczywiście jest niedopuszczalne i stanowi naruszenie zasad z art.207 i art.216 ustawy Ordynacja podatkowa.

Organ II instancji utrzymał to orzeczenie w mocy powielając tym samym błędy organu I instancji. Przytoczone naruszenie przepisów postępowania w oczywisty sposób miały istotny wpływ na wynik sprawy. Skoro bowiem skarżąca zgłosiła na druku SD-Z1 nabycie w drodze dziedziczenia udziału ½ spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego i tym samym zostało wszczęte stosowne postępowanie zgodnie z cyt. wyżej przepisem art. 165§7 ustawy Ordynacja podatkowa organ podatkowy winien był przeprowadzić postępowanie i merytorycznie sprawę rozstrzygnąć w drodze decyzji.

Mając na uwadze przytoczone wyżej względy Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku na zasadzie art. 145§1 pkt1/c/ p.p.s.a. polecając by przy ponownym rozpoznaniu sprawy mieć na uwadze przytoczone wyżej okoliczności i rozstrzygnąć sprawę merytorycznie , chyba , że po sprawdzeniu okoliczności zasygnalizowanych przez skarżącą w piśmie złożonym przed rozprawą okaże się , że skarżąca nie nabyła spadku. W takiej sytuacji postępowanie stanie się bezprzedmiotowe.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na zasadzie art. 200 p.p.s.a. , a na zasadzie art. 152 tej ustawy orzekł jak w pkt II sentencji wyroku.