Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 968/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 968/05 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 listopada 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: NSA Józef Gach, Sędziowie: WSA Ewa Michna, Asesor: WSA Jarosław Wiśniewski (spr), Protokolant: Bożena Wąsik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2006r., sprawy ze skargi K. i B. S., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 5 maja 2005r. nr [...], w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2005r., - skargę oddala-


UZASADNIENIE

Sygn.. akt I Sa/Kr 968/05

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004r. Nr [...]Burmistrz Gminy, ustalił B. i K. S. wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2004 w kwocie 44.332,10 zł. w tym podatek rolny w kwocie 31,10 zł. zaś podatek od nieruchomości w kwocie 44.301,00 zł W decyzji szczegółowo wykazano jakie nieruchomości były podstawą opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Radca Prawny J. S. pełnomocnik K. i B. S. . Zdaniem pełnomocnika podatników w podstawie opodatkowania nie odniesiono się do kwestionowanych przez stronę odwołującą budynków na działce nr 1894/19 tj. nieistniejącego budynku o pow. 444,01 m. kw. oraz poddawanego remontowi budynku magazynu paszowego o pow.676,37 m. kw. Tym samym jak twierdzi odwołujący podstawa opodatkowania określona została w sposób budzący wątpliwości co narusza art. 187 §1 Ordynacji podatkowej.

W wyniku rozpatrzenia wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 9 listopada 2004r, sygn. akt: [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza Gminy

W uzasadnieniu decyzji podniesiono , iż analiza zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku , iż organ podatkowy I instancji w sposób szczegółowy dokonał ustaleń faktycznych , na podstawie których wy dał zaskarżoną decyzje . Decyzja została wydana w oparciu o protokoły oględzin nieruchomości z 7 czerwca 2004 r. sporządzonych przez pracowników Gminy, opinię kwalifikacyjnej obiektów budowlanych, określającej powierzchnię budynków i wartość budowli dokonaną przez rzeczoznawcę majątkowego z dnia [...]sierpnia 2004 r. oraz o wypisy gruntów Starostwa Powiatowego z dnia [...] marca 2004

Organ odwoławczy odnosząc się zaś do zarzutów podnoszonych przez pełnomocnika zawartych w treści odwołania uznał , iż nie zasługują one na uwzględnienie , gdyż postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób szczegółowy i pozwoliło organowi I instancji na dokonanie wszystkich istotnych dla sprawy ustaleń faktycznych. Nadto jak wynika z akt sprawy strony miały możliwość wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego a tym samym zapoznania się z jego treścią zgodnie z art. 200 ustawy Ordynacja podatkowa, jednakże jak wynika z wyjaśnień organu I instancji z uprawnienia tego nie skorzystały.

Wyjaśniono również , iż budynek na działce nr 1894719o pow. 444,01 m2, oraz budynek magazynu paszowego o pow.676,37 m2 nie były ujęte w podstawie opodatkowania.

Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, gdzie jako główny podniesiono zarzut błędnego ustalenia podstawy opodatkowania poprzez ujęcie do opodatkowania nieistniejącego budynku na działce nr 1894719o pow. 444,01 m. kw. oraz poddawanego remontowi budynku magazynu paszowego o pow.676,37 m. kw.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia[...] listopada 2006 r. sygn. akt I SA/Kr 1694/04 skargę oddalił.

Kwestia wymiaru zobowiązania podatkowego za 2005 r. była natomiast przedmiotem decyzji z dnia [...] lutego 2005 r. sygn. akt [...], którą Burmistrz Gminy ustalił B. i K. S. wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2005 w kwocie 46.403,60 zł. w tym podatek rolny w kwocie 33,90 zł. zaś podatek od nieruchomości w kwocie 46.369,70 zł

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli K. i B. S. podnosząc ponownie zarzut błędnego ustalenia podstawy opodatkowania poprzez ujęcie do opodatkowania nieistniejącego budynku na działce nr 1894/19o pow. 444,01 m. kw. oraz poddawanego remontowi budynku magazynu paszowego o pow.676,37 m. kw. Wniesiono również zastrzeżenia do metody sporządzonej opinii, która była jedną z podstaw decyzji wymiarowej.

W wyniku rozpatrzenia wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 5 maja 2005r, sygn. akt: [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza Gminy Tuchów.

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono , iż organ I instancji swoje rozstrzygnięcie oparł o dokumentację sporządzoną w toku postępowania podatkowego prowadzonego w celu ustalenia wymiaru podatku na rok 2004. Wydawanie decyzji wymiarowych osobom fizycznym musi odbywać się z zachowaniem wymogów zawartych w art. 165 i art. 200 Ordynacji podatkowej. Jednakże jak podkreślono tryb ten nie musi być stosowany przy ustalaniu corocznych zobowiązań podatkowych gdy stan faktyczny , na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres nie uległ zmianie, (por. L. Etel, Podatek od nieruchomości, rolny i leśny -komentarz, Wydawnictwo CH Beck Warszawa 2003).

Podatnicy nie przedłożyli natomiast organowi podatkowemu żadnych informacji dotyczących jakichkolwiek ewentualnych zmian stanu faktycznego w stosunku do stanu istniejącego w roku 2004. Zgodnie natomiast z art. 6 ust 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w przypadku wystąpienia w trakcie roku podatkowego zmiany sposobu użytkowania budynku lub gruntu albo ich części, mającej wpływ na wysokość opodatkowania, osoby fizyczne winny poinformować o tym organ podatkowy w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tych zmian. Informacja nie została przez podatników przedstawiona, stąd też organ podatkowy I instancji słusznie uznał, iż w omawianej sprawie nie doszło do zmiany okoliczności faktycznych w stosunku do stanu z roku 2004 .

W uzasadnieniu decyzji w sposób szczegółowy wyjaśniono jakie elementy były podstawą opodatkowania jak również zwrócono uwagę , iż w trakcie dokonywanych oględzin brał udział K. S., który nie zgłaszał w ich trakcie żadnych zastrzeżeń . Po raz kolejny podniesiono również, iż budynki o pow. 444,01 m i 676,37 m nie były ujęte w podstawie opodatkowania.

Nie podzielono zarzutu podatników, iż organ podatkowy I instancji nie odniósł się do kwestionowanych przez strony odwołujące budynków na działce nr [...]. Podkreślono bowiem , iż organ I instancji nie opodatkował budynków na wymienionej działce ponieważ istniejący tam do niedawna budynek o pow. 444,01 m . został całkowicie rozebrany , zaś drugi budynek o pow. 676,37 m . jak to wynika z opinii biegłego jest obiektem cyt. " w trakcie realizacji w ramach wymiany substancji".

Nie zgodzono się również z zarzutem , iż wadliwie sporządzony został operat szacunkowy , gdyż sporządzający go biegły pominął wspomniane wyżej budynki o pow. 444,01 m2 . oraz 676,37 m2. Z zalegającej w aktach sprawy opinii wynika, iż odnośnie budynku o pow. 676,37 m2 biegły stwierdził, iż budynek jest w trakcie realizacji w ramach wymiany substancji i w takiej sytuacji nie ustalał powierzchni użytkowej budynku , z kolei budynek o pow. 444,01 m2 rzeczywiście został przez biegłego pominięty z tej przyczyny , że faktycznie ten budynek już nie istnieje, gdyż został rozebrany.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie K. i B. S., podnosząc, iż zaskarżona decyzja jest dla nich krzywdząca , została bowiem wydana z naruszeniem prawa w szczególności przepisów proceduralnych ustawy Ordynacja podatkowa, tj. art. 120 i art. 187 , poprzez wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego w odniesieniu do ustalenia podstawy opodatkowania. Zdaniem skarżących organy podatkowe obydwu instancji wadliwie ustaliły podstawę opodatkowania , co w szczególności dotyczy ujęcia do opodatkowania powierzchni 444,01 m2 nieistniejącego rozebranego budynku na działce nr 1894/19 oraz budynku magazynu paszowego na tej samej działce o powierzchni 676,37 m2 poddawanego kapitalnemu remontowi.

Ponadto Skarżący zarzucili, iż nie są użytkownikami działki nr [...] na której jest posadowiony budynek o pow. 482,70 m2 jak również budynek posadowiony na działce [...] ( stróżówka nie istnieje )

W dalszej części odwołania podatnicy podnieśli , rzeczoznawca majątkowy R. C. nie posiadał wymaganych uprawnień do dokonywania prawidłowej oceny stanu technicznego i użytkowego nieruchomości , co nie pozostawało bez wpływu na wynik postępowania. Opinia ta w sposób bezkrytyczny została wykorzystana na potrzeby opodatkowania w 2005 r. poprzez przyjęcie , że stan nieruchomości jest taki sam jak w poprzednim roku co skutkowało wydaniem zaskarżonej decyzji. Ponadto retoryka zawarta w uzasadnieniu decyzji jest identyczna w swej treści do zawartej w uzasadnieniu ubiegłorocznej decyzji

Pełnomocnik Skarżących w trakcie rozprawy przed sądem dodatkowo zarzucił, iż stan faktyczny został nieprawidłowo ustalony , gdyż obmiar budynku dokonano po obrysie zewnętrznym budynku wliczając do tego powierzchnię klatek schodowych .

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stwierdzić należy, iż wbrew zarzutom skargi decyzja ta nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Skarga nie zasługuje zatem na uwzględnienie.

W myśl ust. 6 art. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U z 2002 r. nr 9 poz. 84 z poz. zm), osoby fizyczne mają obowiązek złożenia organowi podatkowemu informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych zawierających niezbędne dane do wymiaru podatku. Informacja ta musi być sporządzona na formularzu wg. ustalonego przez radę gminy w uchwale wzoru. Powinna być złożona w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie obowiązku podatkowego. W przypadku wystąpienia w trakcie roku podatkowego zmiany sposobu użytkowania budynku lub gruntu albo ich części, mającej wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku (o czym mówi art. 6 ust. 3 cyt. ustawy), osoby fizyczne powinny poinformować o tym organ podatkowy w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tych zmian.

Niedopełnienie tych obowiązków przez wskazanych wyżej podatników stanowi naruszenie przepisów kodeksu karnego skarbowego i pociąga za sobą odpowiedzialność tam przewidzianą.

Wydawanie decyzji wymiarowych osobom fizycznym musi odbywać się z zachowaniem wymogów zawartych w art. 165 i 200 Ordynacji podatkowej -obowiązek wydawania postanowienia o wszczęciu postępowaniu i wyznaczenia terminu celem zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym . Jest to tryb bardzo uciążliwy i kosztowny dla gminnych organów podatkowych zwłaszcza przy tzw. corocznych, powtarzalnych wymiarach podatku od nieruchomości. Organy muszą w takiej sytuacji wszczynać postępowanie (postanowienie, które trzeba doręczyć) i zawiadomić podatnika o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego (kolejne doręczenie). Z początkiem roku 2003 r. wprowadzono zmiany w ordynacji podatkowej, w oparciu o które tryb ten nie musi być stosowany przy ustalaniu corocznych zobowiązań wówczas, gdy stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres, nie uległ zmianie. Informacje o tym czy stan faktyczny uległ zmianie organ podatkowy czerpie z urzędu ( np. zmiana w ewidencji gruntów ) bądź z informacji udzielonej przez podatnika w trybie art. 6 ust 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Brak informacji o okolicznościach uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego lub o zmianie sposobu wykorzystania przedmiotu opodatkowania upoważnia organ podatkowy do dokonania wymiaru podatku w oparciu dane posiadane przez ten organ.

W niniejszej sprawie organ podatkowy pierwszej instancji dokonał wymiaru zobowiązania podatkowego za 2005 r. w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w trakcie postępowania podatkowego dotyczącego 2004 r. gdyż nie miał żadnych podstaw przypuszczać , iż stan faktyczny uległ zmianie. Podatnicy nie informowali organu o żadnych-zmianach mających wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego zarówno w trybie art. 6 ust 3 cyt. ustawy jak i postępowaniu odwoławczym . W odwołaniu z dnia 9 marca 2005 r. zostały podniesione jedynie zarzuty błędnego ustalenia stanu faktycznego poprzez przyjęcie do podstawy opodatkowania budynku na działce 1894/19 o pow. 444,01 m oraz budynku magazynu paszowego o pow. 676,37 m . Brak było zatem podstaw do przyjęcia innych danych niż te ustalone w postępowaniu dotyczącym wymiaru podatku za 2004 r.

Natomiast podstawowy zarzut podatnika , który przewijał się we wszystkich postępowaniach prowadzonych w sprawie wymiaru podatku za 2004 r. i 2005 r. dotyczący opodatkowania nieruchomości o pow. 444,01 m2 nieistniejącego rozebranego budynku na działce nr [...]oraz budynku magazynu paszowego na tej samej działce o powierzchni 676,37 m jest bezzasadny . Zarzut ten przewijał się przez całe postępowanie zarówno w sprawie wymiaru zobowiązania podatkowego za 2004 r. jak i 2005 i organy podatkowe w sposób szczegółowy wykazały , iż budynki nie były ujęte w podstawie opodatkowania podatkiem od nieruchomości tzn. , organ podatkowy pierwszej instancji kwestionowanych nieruchomość po prostu nie opodatkował . Kwestia ta była przedmiotem wyjaśnień zawartych w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego przy czym opierając się na opinii biegłego podzielono stanowisko Skarżących, iż budynek o pow. 444,01 m2 został całkowicie rozebrany , natomiast budynek o pow. 676,37 m jest obiektem "w trakcie realizacji w ramach wymiany substancji". Dlatego też nie można podzielić zarzutów skarżących w tej kwestii tym bardziej, iż nie są one poparte żadnymi argumentami natomiast stanowisko organów podatkowych jest przez Skarżących pomijane . Stanowisko Skarżących jest niezrozumiałe, gdyż stawiając taki zarzut w trakcie całego postępowania nie odnoszą się do wyjaśnień organów podatkowych, które jest zgodne z ich żądaniem.

Z tych tez względów nie można zgodzić się z zarzutem Skarżących , iż operat szacunkowy sporządzony przez biegłego rzeczoznawcę jest wadliwy. Jeżeli bowiem przyczyną pominięcia w podstawie opodatkowania ww. nieruchomości był między innymi wspominany operat to ustalenia tam zawarte w tej części zgodne; były ze stanowiskiem Skarżących.

Bezzasadny jest również zarzut nieprawidłowości opinii z uwagi na fakt , iż jej autorem był rzeczoznawca majątkowy a nie biegły z zakresu budownictwa . Zgodnie z art. 4 ust 8 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych organ podatkowy powołuje biegłego spośród rzeczoznawców majątkowych, o których mowa w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

W myśl art. 174 ust w zw. z art. 191 cyt. ustawy rzeczoznawcą majątkowym jest osoba fizyczna posiadająca uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomości, nadane w trybie przepisów ustawy przez ministra właściwego do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej. W niniejszej sprawie opinię wydała osoba posiadająca uprawnienia do szacowania nieruchomości wydane przez Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa - nr świadectwa 1355/k.44/

Ponadto podkreślenia wymaga fakt, iż opinia sporządzona została między innymi w oparciu o oględziny dokonane przy udziale pracowników Urzędu Gminy oraz Skarżącego K. S. , który zarówno co do treści protokołu jak i sposobu dokonywanego obmiaru nie zgłaszał zastrzeżeń. Skarżący mając możliwość wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego , powiadomieni o tej możliwości w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej, również z takiej możliwości nie skorzystali. Również działka , o której w treści skargi wspominają skarżący oznaczona nr 1894/2 nie stanowiła przedmiotu opodatkowania , natomiast budynek o pow. 482,70 m2 ujęty w podstawie opodatkowania wg. dokumentacji znajdował się na działce [...], której skarżący są użytkownikami zgodnie z Wypisem z rejestrów gruntów .

Bezzasadny jest również zarzut zastosowania różnych stawek podatkowych w stosunku do budynku warsztatowego o pow. 213 oraz do budynku na działce 1894/3 o pow. 1864,80. Powierzchnia tych budynków wraz z innymi została zsumowana i była podstawą do zastosowania jednej stawki podatkowej.

Dokonując natomiast oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji stwierdzić należy , iż organy podatkowe obu instancji dokonały wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego w kwestii ustalenia podstawy opodatkowania co następnie znalazło swój wyraz w uzasadnieniu decyzji. Organy podatkowe podjęły również wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy .

Organ podatkowy co prawda obowiązany zbadać wszechstronnie sprawę w szczególności zebrać , rozpatrzyć z urzędu cały materiał dowodowy dla ustalenia stanu faktycznego sprawy . Nie oznacza to bynajmniej , iż tylko na nim spoczywa ciężar poszukiwania dowodów . Ciężar ten obarcza także stronę , która zresztą z reguły w swoim dobrze rozumianym interesie powinna wskazywać dbałość o dostarczenie środków dowodowych .Obowiązek ten dotyczy postępowania podatkowego Z tych też względów nie można uznać za zasadne zarzuty odnoszące się do ustalonego przez organy podatkowe stanu faktycznego , które pojawiły się dopiero na etapie skargi bądź na rozprawie jako zasadne. Zwrócić bowiem należy uwagę , iż w trakcie postępowania podatkowego skarżący mieli możliwość ustosunkowania się do zebranego materiału dowodowego oraz podniesienia stosownych zarzutów lecz tego nie uczynili. Natomiast stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych. (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Oznacza to , iż sąd administracyjny nie może dokonywać własnych ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją.

Zadaniem sądu administracyjnego jest bowiem ustalenie, czy materiał dowodowy, zgromadzony w postępowaniu podatkowym, oceniony został przez organy podatkowe zgodnie z przepisami tego postępowania. Sąd obowiązany jest zatem zbadać, czy swobodna ocena dowodów nie została przekroczona w postępowaniu podatkowym przez organy podatkowe.

Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski należy powiedzieć, iż brak jest ustawowych przesłanek do uwzględnienia skargi, w związku z czym należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).