Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 196/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Rafał Batorowicz (spr.) Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia del. WSA Ludmiła Jajkiewicz Protokolant Patrycja Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "S." S. z o. o. S. k. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 25 listopada 2009 r. sygn. akt V SA/Wa 1267/09 w sprawie ze skargi "S." S. z o. o. S. k. w S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie przyznanie uprzywilejowanego traktowania taryfowego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 25 listopada 2009r., sygn. akt V SA/Wa 1267/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę "S." Sp. z o.o. S. k. w S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] czerwca 2009r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zastosowanie procedury dopuszczenia do wolnego obrotu z ostatecznym przeznaczeniem dla towaru objętego procedurą dopuszczenia do obrotu.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym.

A. C. S., działająca w imieniu "S." sp. z o.o., [...] maja 2005r. dokonała zgłoszenia celnego nr SAD [...] w celu dopuszczenia do obrotu towaru w postaci samolotu cywilnego P., model [...], nr seryjny [...]. A. C. S. dla określenia kwoty długu celnego zastosowała zerową stawkę cła przywozowego ze względu na ostateczne użycie towaru o szczególnym przeznaczeniu bez wymaganego pisemnego zezwolenia. Zerowa stawka cła określona została dla pozycji [...] Wspólnej Taryfy Celnej Rozporządzenia Rady (EWG) 2658/87 z dnia 23.07.1987r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE. L. nr 87, poz. 256 ze zm.) obejmującej cywilne statki powietrzne.

Postanowieniem z [...] października 2007r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] wszczął postępowanie w celu określenia powstałego zdaniem organu długu celnego od przywozu samolotu cywilnego P.

S. Sp. z o.o. Sp. K. [...] stycznia 2008r. złożyła wniosek o wydanie zezwolenia na zastosowanie procedury celnej z ostatecznym przeznaczeniem dla samolotu cywilnego P., będącego przedmiotem wskazanego zgłoszenia celnego.

Decyzją z [...] lutego 2008 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. odmówił udzielenia zezwolenia.

Uzasadniając decyzję organ wskazał, że stosownie do postanowień art. 292 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE. L. nr 93, poz. 253 ze zm.– dalej: RWKC) jeżeli towary są dopuszczone do wolnego obrotu z zastosowaniem obniżonej lub zerowej stawki celnej ze względu na ich przeznaczenie i gdy obowiązujące przepisy wymagają aby towary pozostawały pod dozorem celnym zgodnie z art. 82 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE. L. nr 92 poz. 302 ze zm. – dalej WKC), niezbędne jest pisemne zezwolenie do celów dozoru celnego przeznaczenia towarów.

Organ uznał, że brak było podstaw do wydania pozwolenia z mocą wsteczną o którym mowa w art. 294 ust. 1 i 3 RWKC. Na podstawie tegoż przepisu organy mogą wydać zezwolenie z mocą wsteczną od dnia złożenia wniosku. Tylko w wyjątkowych okolicznościach skutek retroaktywny zezwolenia możne zostać rozszerzony na czas sprzed złożenia wniosku , ale na okres nie dłuższy niż jeden rok przed datą złożenia wniosku. W niniejszej sprawie pozwolenie pozostałoby poza działaniem skutku retroaktywnego.

Skarżąca Spółka wniosła odwołanie od tej decyzji.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2009r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy wskazał, iż stosownie do postanowień art. 21 ust. 1 WKC uprzywilejowane traktowanie taryfowe, z którego mogą korzystać niektóre towary ze względu na ich rodzaj lub przeznaczenie, uzależnione jest od spełnienia warunków określonych zgodnie procedurą Komitetu. Zasadą jest, stosownie do postanowień art. 292 ust. 1 RWKC, iż objęcie towarów procedurą dopuszczenie do obrotu z zastosowaniem uprzywilejowanego traktowania taryfowego, polegającego na zastosowaniu obniżonych lub zerowych stawek celnych ze względu na ich końcowe przeznaczenie, z jednoczesnym pozostawaniem tych towarów pod dozorem celnym, wymaga uzyskania pozwolenia organów celnych. Zdaniem organu już w chwili obejmowania towarów procedurą Skarżąca Spółka powinna posiadać pozwolenie na objęcie towarów procedurą dopuszczenia do obrotu z końcowym przeznaczeniem, aby móc korzystać z uprzywilejowanego traktowania taryfowego towarów. Organ odwoławczy wyjaśnił również zasady obowiązujące co do możliwości wydania pozwolenia na objęcie towarów procedurą dopuszczenia do obrotu z końcowym przeznaczeniem z mocą wsteczną stosownie do art. 294 Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 i wskazał, że przepisy prawa celnego nie przewidują możliwości wydania takiego pozwolenia dla towaru, który został objęty procedurą dopuszczenia do obrotu ponad dwa i pół roku przed złożeniem wniosku, gdyż maksymalny termin pozwolenia z mocą wsteczną może objąć okres jednego roku od dnia objęcia towaru procedurą.

Dyrektor Izby Celnej nie znalazł także podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 254 TWE, zgodnie z którym nie można wyciągać negatywnych konsekwencji wobec jednostki, która w chwili zastosowania danych norm praw wspólnotowego nie miała wiedzy o ich obowiązywaniu, wobec braku urzędowej publikacji aktu normatywnego w języku tego państwa. Jak podkreślił Dyrektor Izby Celnej za urzędową publikację uznaje się opublikowanie rozporządzenia wspólnotowego w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w języku państwa członkowskiego, będącego językiem urzędowym. Organ wyjaśnił i wskazał, iż teksty aktów prawnych obowiązujących po akcesji Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia wydanego w przedmiotowej sprawie stały się dostępne w polskim tłumaczeniu w związku z ich publikacją w polskim specjalnym wydaniu Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej, według danych Biura Publikacji Wspólnot Europejskich z siedzibą w Luksemburgu w następujących terminach:

- Rozporządzenie Rady nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny – rozdział 02, tom 04 – w dniu 1 października 2004 r.

oraz

- Rozporządzenie Komisji nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny – rozdział 02, tom 06 — w dniu 7 września 2004 r.

Skarżąca Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.

Skarżąca Spółka podniosła, że powołane akty prawa wspólnotowego w chwili dokonywania zgłoszenia nie były opublikowane w języku polskim w Dzienniku Urzędowym UE. Zdaniem Skarżącej Spółki daty publikacji zarówno WKC jak i Taryfy, na które powołuje się organ II instancji w zaskarżonej decyzji są niewiarygodne, gdyż bezspornym jest brak na dzień [...] maja 2005r. oficjalnych tłumaczeń wymienionych aktów prawa wspólnotowego na język polski w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej – polskim wydaniu specjalnym, a powołany zbiór aktów normatywnych nie zawiera dokładnej daty jego wydania w formie drukowanej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uzasadniając oddalenie skargi odniósł się do zarzutu Skarżącej o braku możliwości zastosowania prawa wspólnotowego. Sąd wskazał, że Skarżąca swoje twierdzenie opiera na fakcie, że na tomach 4 i 6 Rozdziału 2 Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej – polskiego wydania specjalnego brak jest dokładnej daty publikacji. Zdaniem Sądu brak takiej daty w żaden sposób nie potwierdza tezy Skarżącej Spółki, że przed dniem [...] maja 2005 r. te publikacje się nie ukazały. Sąd podniósł, że Skarżąca pominął istotny fakt, iż w toku postępowania organ odwoławczy ustalił dokładną datę publikacji - za pośrednictwem Komitetu Integracji Europejskiej i tam uzyskano dokładne daty publikacji odpowiednich tomów z Office for Official Publications of The European Communities.

Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w myśl art. 21 ust. 1 i 2 WKC uprzywilejowane traktowanie taryfowe, z którego mogą korzystać niektóre towary ze względu na ich rodzaj lub przeznaczenie, uzależnione jest od spełnienia warunków określonych zgodnie z procedurą Komitetu, przy czym określenie "uprzywilejowane traktowanie taryfowe" oznacza obniżenie lub zawieszenie należności celnych przywozowych. Stosownie do art. 292 RWKC, przyznanie uprzywilejowanego traktowania taryfowego w sytuacji gdy towar podlega dozorowi celnemu z uwagi na przeznaczenie (obowiązek pozostawania pod dozorem celnym takiego towaru określa art. 82 ust. 1 WKC i 291 RWKC) uzależnione jest od wydania zezwolenia na piśmie. Sąd wskazał przepisy rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. UE. L. 87. 256.1) w zał. 1 Sekcja II - Przepisy szczególne, przewidujące zwolnienie z cła w odniesieniu do cywilnych statków powietrznych objętych stosownymi pozycjami i podpozycjami, z zaznaczeniem, że zwolnienie to podlega warunkom określonym w odpowiednich przepisach wspólnotowych, uwzględniając kontrolę celną użytkowania takich towarów i odsyłające do art. 291-300 RWKC. Warunki te obejmują w szczególności uzyskania zezwolenia do celów dozoru celnego przeznaczenia towarów (art. 292 ust. 1 RWKC).

Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, że Skarżąca Spółka zezwolenia, o którym mowa w powołanych wyżej przepisach nie posiadała w dacie zgłoszenia celnego to jest [...] maja 2005r., a wniosek złożyła w dniu [...] stycznia 2008r. po wszczęciu z urzędu kontroli w zakresie prawdziwości danych zawartych w tym zgłoszeniu celnym na podstawie art. 78 WKC. Zgodnie z art. 20 ust 4 WKC istnieje możliwość zastosowania preferencji taryfowych, także na wniosek złożony retrospektywnie, lecz tylko wówczas, gdy odpowiednie warunki zostaną spełnione. Kwestię wymagań, jakie winny być spełnione dla retrospektywnego wydania zezwolenia reguluje art. 294 RWKC, który nie mógł mieć zastosowania w sprawie niniejszej ze względu na to, że prawodawca przewidział możliwość rozszerzenia skutku retroaktywnego jedynie na okres nie dłuższy niż 1 rok przed datą złożenia wniosku.

Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W.

Skarżąca na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 oraz art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie decyzji organów celnych obu instancji.

Na zasadzie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 21 WKC w zw. z art. 292 RWKC poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, przejawiające się w całkowicie bezpodstawnym uznaniu przez Sąd, iż upłynął termin do uzyskania zezwolenia (pozwolenia) w formie pisemnej na przyznanie uprzywilejowanego traktowania taryfowego (zgodnie z art. 21 WKC) towaru w postaci samolotu cywilnego P. (objętego 0% stawką cła) i dokonania retrospektywnego zaksięgowania kwoty cła wraz z należnymi odsetkami, w sytuacji, gdy w obowiązujących przepisach prawa termin na złożenie wniosku o udzielenie przedmiotowego zezwolenia nie został określony, a Skarżąca Spółka w dniu [...] stycznia 2008r. złożyła odpowiedni wniosek.

W uzasadnieniu Skarżąca podniosła iż, w momencie zgłoszenia celnego treść aktów wspólnotowych (WKC, RWKC, Wspólnej Taryfy Celnej) nie była powszechnie dostępna w języku polskim gdyż akty nie były opublikowane w Dzienniku Urzędowym UE – polskim wydaniu specjalnym. Skarżąca wskazała, iż doszło do naruszenia prawa przez organy państwa, które to organy były zobligowane do przetłumaczenia aktów na język polski przed dniem 1 maja 2004r. Skarżąca w uzasadnieniu argumentuje, że zgodnie z art. 254 TWE (Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską) w zw. z art. 2 i 58 Traktatu Akcesyjnego z dnia 16 kwietnia 2003r. nie można w Państwie Członkowskim wyciągać negatywnych konsekwencji wobec jednostki, która w chwili zastosowania norm prawa wspólnotowego, nie miała wiedzy o ich obowiązywaniu, wobec braku urzędowej publikacji aktu normatywnego w języku tego Państwa. Skarżąca Spółka podtrzymywała, iż za urzędową publikację należy uznać opublikowanie rozporządzenia wspólnotowego w Dzienniku Urzędowym UE w języku państwa członkowskiego będącym językiem urzędowym Wspólnoty.

W konkluzji skarżąca podniosła, że naruszenie prawa przez polskie organy celne polegało na nałożeniu obowiązku zapłaty cła przy zastosowaniu przepisów wspólnotowych, które w chwili dokonywania zgłoszenia celnego nie zostały opublikowane w polskim wydaniu specjalnym Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawach: 1) naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędna jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Według regulacji zawartej w art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadku ziszczenia się co najmniej jednej z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego określenia podstaw kasacyjnych, co zgodnie z art. 176 p.p.s.a. oznacza nie tylko obowiązek wnoszącego skargę kasacyjną powołania konkretnych przepisów prawa, którym jego zdaniem uchybił sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu ale również uzasadnienie ich naruszenia. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego, zdaniem skarżącego, naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało.

W niniejszej sprawie zaskarżono do sądu administracyjnego decyzję, którą utrzymano w mocy rozstrzygnięcie o odmowie zezwolenia na uprzywilejowane traktowanie taryfowe. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie art. 21 WKC w zw. z art. 292 RWKC, co miało polegać na: po pierwsze, na bezpodstawnym uznaniu przez Sąd, iż upłynął termin do uzyskania zezwolenia w formie pisemnej na przyznanie uprzywilejowanego traktowania taryfowego gdy, zdaniem strony, w obowiązujących przepisach prawa termin na złożenie wniosku o udzielenie przedmiotowego zezwolenia nie został określony, a Skarżąca Spółka w dniu [...] stycznia 2008r. złożyła odpowiedni wniosek; po drugie, na bezpodstawnym dokonaniu retrospektywnego zaksięgowania długu celnego wraz z należnymi odsetkami.

Zarzut w części dotyczącej retrospektywnego zaksięgowania długu celnego z odsetkami jest całkowicie chybiony, jeśli zważyć, że zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja w ogóle nie zawierała rozstrzygnięcia w tym przedmiocie.

Wbrew stanowisku zawartemu w pozostałej części zarzutu, ograniczenia co do okresu, w którym jest możliwe złożenie skutecznego wniosku o przyznanie uprzywilejowanego traktowania taryfowego wynikają z przepisów prawa, a mianowicie z art. 294 ust. 1 i ust. 3 RWKC, zgodnie z którymi to przepisami możliwe jest wydanie zezwolenia z mocą wsteczną od dnia złożenia wniosku, przy czym w wyjątkowych okolicznościach skutek retroaktywny zezwolenia może być rozszerzony ale na okres nie dłuższy niż jeden rok przed datą złożenia wniosku. Stosując te przepisy organy celne obu instancji wyłączyły możliwość udzielenia Skarżącej zezwolenia z mocą obejmującą dzień dokonania zgłoszenia celnego odnosząc się do niekwestionowanego stanu faktycznego w zakresie dat dokonania zgłoszenia celnego i złożenia wniosku o udzielenie pisemnego zezwolenia. Sąd pierwszej instancji zaakceptował to stanowisko. Przepisy art. 294 ust. 1 i ust. 3 RWKC nie zostały wymienione w skardze kasacyjnej jako naruszone i tym samym poglądy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. w zakresie wykładni i stosowania tych przepisów, skądinąd zgodne z ich literalnym brzmieniem, pozostawało poza zakresem kontroli kasacyjnej.

Uzasadnienie skargi kasacyjnej wniesionej przez "S." Sp. z o.o. Spółka komandytowa w S. pozostaje bez związku z podniesionym zarzutem naruszenia prawa materialnego. Twierdzenie, że akty prawa wspólnotowego, obowiązujące w Rzeczypospolitej Polskiej od dnia akcesji na podstawie art. 2 Traktatu Akcesyjnego, nie zostały w chwili dokonywania zgłoszenia celnego opublikowane w polskim wydaniu specjalnym Dziennika Urzędowego UE, w żaden sposób nie uzasadnia tezy, iż stanowisko Sądu pierwszej instancji co do niemożności wydania zezwolenia na uprzywilejowane traktowanie taryfowe, w związku z upływem więcej niż roku pomiędzy dokonaniem zgłoszenia celnego a złożeniem wniosku o wydanie zezwolenia, nie znajdowało oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Strona wnosząca skargę kasacyjną nie podważa w jej uzasadnieniu obowiązywania WKC, RWKC i Wspólnej Taryfy Celnej w chwili dokonywania zgłoszenia celnego. Powołuje się przy tym na poglądy ETS wyrażone w sprawie C – 161/06 Skoma Lux, rozpoznając którą przyjęto wynikające wprost z art. 2 Traktatu Akcesyjnego założenie, że brak oficjalnej publikacji aktu wspólnotowego na język Państwa Członkowskiego nie powoduje skutku w postaci nieobowiązywania aktu w tym Państwie.

Ponadto, wywody dotyczące niemożności nakładania na importera obowiązków na podstawie aktów prawa wspólnotowego, których nie ogłoszono w języku jego Państwa Członkowskiego w wydaniu specjalnym Dziennika Urzędowego UE, nie przystają do zagadnienia możności wydania zezwolenia na uprzywilejowane traktowanie taryfowe. Wydanie bądź odmowa wydania zezwolenia nie stanowi nałożenia na importera jakiegokolwiek obowiązku. Zezwolenie jest podstawą, od której wystąpienia, zgodnie z art. 292 ust. 1 RWKC, uzależnione jest przyznanie przywileju.

Wyrażony w konkluzji skargi kasacyjnej pogląd co do niemożności nakładania obowiązku zapłaty cła w sytuacji braku oficjalnego tłumaczenia aktów z zakresu wspólnotowego prawa celnego również nie ma związku z przedmiotem rozstrzygnięcia decyzji zaskarżonej do sądu administracyjnego, którą nie nałożono obowiązku zapłaty cła.

Skarga kasacyjna podlegała oddaleniu z wymienionych powodów na podstawie art. 184 p.p.s.a.