Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 3133/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Odpady
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61 par 1
journal: Dz.U. 2018 poz 992
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Łuczaj (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj Sędzia WSA Joanna Borkowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 lutego 2019 r. sprawy ze skargi Z. D. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie usunięcia odpadów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] września 2018 r., nr [...], Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy postanowienie Regionalnego Inspektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...], odmawiające wznowienia na wniosek Z. D. z dnia 4 czerwca 2018 r. postępowania administracyjnego prowadzonego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] w sprawie usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, zlokalizowanego na działce o numerze ewidencyjnym [...], obręb [...], miasto [...], zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...].

Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie sprawy:

Pismem z dnia 20 maja 2016 r. Z. D. skierował do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (dalej: RDOŚ w [...]) wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie niedopełnienia warunków wykorzystania i odzysku żużla, odpadów o kodzie 17 01 07 i zmieszanych odpadów gruzu ceglanego oraz betonowego, na działce o numerze ewidencyjnym [...] położonej w [...], przy ul. [...]. Po zapoznaniu się z przedmiotową sprawą RDOŚ w [...] na podstawie art. 65 § 1 kpa przekazał sprawę do Starosty [...].

Z. D. wniósł także o wyłączenie Urzędu Miasta [...] (dalej: UM [...] ) od prowadzenia sprawy i poprosił o przekazanie sprawy do rozstrzygnięcia właściwemu organowi, ponieważ działka nr [...] jest we władaniu UM [...]. W tym zakresie sprawę przekazano Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...]. Z. D. wnioskował również o usunięcie z przedmiotowej działki żużla wysypanego w 2014 r., zmieszanych odpadów o kodzie 17 01 07 wysypanych w grudniu 2015 r. oraz zmieszanych odpadów gruzu ceglanego i betonowego wysypanych w miesiącach późniejszych. W powyższym zakresie RDOŚ w [...] uznał swoją właściwość zgodnie z art. 26 ust 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21, z późn. zm.; dalej: ustawa o odpadach). Wnioskujący poruszył również problem podniesienia poziomu działki nr [...] powyżej poziomu działek sąsiednich, co skutkuje zalewaniem jego nieruchomości wodami opadowymi i roztopowymi. W sprawie prawdopodobnego zakłócenia stosunków wodnych spowodowanych zmianą ukształtowania terenu pismo wnioskodawcy zostało przekazane Wójtowi Gminy [...].

W latach 2014 i 2015 Z. D. kierował zgłoszenia do RDOŚ w [...], który to w powyższej sprawie zajął stanowisko w piśmie z dnia 15 lutego 2016 r., nr [...]. Kierując do RDOŚ w [...] wniosek, Z. D. domagał się wszczęcia postępowania o nakazanie usunięcia odpadów z ww. terenu. Z tego względu RDOŚ w [...] uznał ten wniosek za sygnał uzasadniający wszczęcie postępowania z urzędu.

Pismem z dnia 26 lipca 2016 r. RDOŚ w [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, zlokalizowanego na działce nr [...], obręb [...], miasto [...], na podstawie art. 26 ustawy o odpadach.

RDOŚ w [...] nie uznał Z. D. za stronę postępowania, ponieważ stwierdził, że nie jest on ani władającym powierzchnią ziemi, ani posiadaczem odpadów. Pismem z dnia 27 lipca 2016 r. RDOŚ w [...] wniósł do UM [...] zapytanie, czy Urząd jako władający ww. nieruchomością wydał pozwolenie na dokonanie nawiezienia kruszywa budowlanego i utwardzenia drogi na przedmiotowej nieruchomości. W odpowiedzi Burmistrz Miasta [...], przekazał informację, iż w 2016 r. nie wydawał zgody na wysypywanie odpadów poremontowych na rzeczoną działkę, nie posiada też informacji o wywożeniu na nią kruszywa budowlanego i jej utwardzaniu. W dniu 7 marca 2016 r. UM [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wyrzucania przez P. G. odpadów poremontowych na tę nieruchomość. W wyniku postępowania w dniu 24 marca 2016 r. wydano decyzję nr KS.7211.4.9.2015, umarzającą przedmiotowe postępowanie. Decyzja stała się ostateczna z dniem [...] kwietnia 2016 r..

Dodatkowo w ww. sprawie Burmistrz Miasta [...] wydał w dniu [...] sierpnia 2016 r. kolejną decyzję, nr [...], umarzającą w całości postępowanie jako bezprzedmiotowe. Decyzja stała się ostateczna z dniem [...] września 2016 r. W ww. decyzjach Burmistrz Miasta [...] powołał się na art. 26 ust. 1 i 3 ustawy o odpadach. Ponieważ władającym przedmiotową działką jest UM [...], organem właściwym do wydania decyzji jest regionalny dyrektor ochrony środowiska, a nie burmistrz. Dopiero w toku prowadzonego przez właściwy organ postępowania, władający powierzchnią ziemi może się zwolnić z odpowiedzialności za odpady poprzez wskazanie, że odpadami włada faktycznie inny podmiot, czyli wskazać wyraźnie innego posiadacza odpadów. W decyzjach Burmistrza Miasta [...] jako posiadacz odpadów wskazany jest P. G.

W dniu 14 listopada 2016 r. RDOŚ w [...] przeprowadził oględziny przedmiotowej działki i ustalił, że nawierzchnia drogi jest wyrównana i utwardzona, nie stwierdzono na niej zalegania, czy też magazynowania lub składowania odpadów.

W dniu 26 czerwca 2017 r. RDOŚ w [...] zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz o możliwości wniesieniu uwag, co do zebranych materiałów, a dnia 9 sierpnia 2017 r. wydał decyzję nr [...], umarzającą w całości jako bezprzedmiotowe postępowanie wszczęte w sprawie usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, zlokalizowanego na działce nr [...], obręb [...], miasto [...] - na podstawie art. 26 ust 3 ustawy o odpadach. W uzasadnieniu RDOŚ w [...] stwierdził brak podstaw materialnoprawnych do wydania decyzji nakazującej usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Główne zarzuty wynikające z pisma/wniosku Z. D. dotyczą lat 2014 i 2015, dla których RDOŚ w [...] wydał decyzję nr [...]. Natomiast jak wynika z nadesłanych do RDOŚ w [...] wyjaśnień, Z. D. wraz z synem był świadkiem, iż w dniu 18 listopada 2016 r,, po raz kolejny P. G. wysypywał na drogę odpady budowlane. Na dowód załączono fotografię wykonaną 18 listopada 2018 r., która w ocenie RDOŚ w [...] razem z oględzinami przeprowadzonymi w dniu 14 listopada 2016 r., potwierdza działania mające na celu zasypywanie i wyrównywanie pojedynczych nierówności drogi stanowiącej przedmiotową działkę, a nie składowanie lub magazynowanie odpadów.

Dnia 4 czerwca 2018 r. Z. D. złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie dotyczącej usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Wniosek ten uzasadnił tym, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu, ponieważ RDOŚ w [...] nie określił w sposób prawidłowy wszystkich stron postępowania, czym uniemożliwił mu czynny udział w postępowaniu administracyjnym na prawach strony. W związku z powyższym wnioskiem RDOŚ w [...] wydał postanowienie z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...], o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie uznając, iż podanie złożył podmiot niebędący stroną postępowania do złożenia podania/żądania o wznowienie postępowania.

Na ww. postanowienie w dniu [...] czerwca 2018 r. Z. D. wniósł zażalenie do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego - art. 77 § 1 w związku z art. 80 kpa, które to normy prawa obligują organ administracji do zebrania i oceny całokształtu materiału dowodowego, co ma wpływ na wynik sprawy. Z. D. poruszył też problem emisji pyłu żużlowego stwierdzając, że przemieszcza się on i opada na jego nieruchomość, powodując zanieczyszczenie oraz uniemożliwiając mu swobodne korzystanie z jego nieruchomości bez narażenia się na wdychanie go. Ponadto odpady znajdujące się na działce nr [...] spływają wraz z wodami opadowymi i roztopowymi na jego działkę nr [...], powodując jej zanieczyszczenie. Poprzez wysypywanie odpadów na działkę nr [...] podniesiono jej wysokość o 20 do 50 cm względem jego działki nr [...], co narusza art. 140 i art. 144 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1025). W uzasadnieniu Z. D. przytoczył wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7września 2017 r, sygn. akt. II OSK 18/16, w którym stwierdzono, że co do legitymacji do udziału w postępowaniu w charakterze strony należy zawsze rozstrzygać na korzyść podmiotu domagającego się uznania go za stronę. W zażaleniu zacytowano także wyrok NSA z dnia 11 października 1999 r., sygn. OPS 11/99, w którym stwierdzono, że osoba fizyczna będąca właścicielem nieruchomości położonej w sąsiedztwie obiektu, którego funkcjonowanie powoduje uciążliwość dla środowiska, może być stroną w rozumieniu art. 28 kpa w postępowaniu administracyjnym, którego przedmiotem jest ograniczenie tych uciążliwości oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 1 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Ke 20/16, w którym Sąd orzekł, że źródłem interesu skarżących jest art. 140 kc, który chroni uprawnienia właścicielskie. Oprócz tego Z. D. przytoczył wyrok NSA z dnia 8 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 2873/16, w którym stwierdził, że ze względu na okoliczność "składowania niebezpiecznych i szkodliwych odpadów na działce" obok ich posesji (...), przesłanki do usunięcia odpadu lub umorzenia postępowania administracyjnego, winno się odbywać przy udziale A. i K.K."

Rozpatrując zażalenie organ II instancji podzielił ustalenia RDOŚ w Warszawie i stwierdził, że nie dopatrzył się związku materialnoprawnego pomiędzy decyzją, która mogłaby zapaść w trybie art. 26 ustawy o odpadach, a sytuacją prawną wnioskodawcy, jako podmiotu zgłaszającego wystąpienie szkody w środowisku. Podkreślił, że decyzja która zostaje wydana po przeprowadzeniu postępowania uregulowanego w art. 26 ustawy o odpadach, dotyczy wyłącznie praw i obowiązków posiadacza odpadów, organu administracji publicznej oraz właściciela nieruchomości, ewentualnie podmiotów, które z uwagi na możliwość usunięcia odpadów muszą zagwarantować posiadaczowi odpadów możliwość ich usunięcia. Powoduje to, że w przedmiotowej sprawie, wobec wniosku skarżącego, co słusznie zaznaczył organ I instancji, decyzja dotyczyłaby sfery uprawnień i obowiązków (wyłącznie) Gminy [...] i posiadacza odpadów. Z akt przedmiotowej sprawy nie wynika, by Z. D. był właścicielem działki o numerze ewidencyjnym [...] położonej w [...] posiadaczem odpadów, podlegających obowiązkowi usunięcia z przedmiotowej działki na mocy art. 26 ustawy o odpadach. Z powyższego wynika, iż wnioskujący nie jest stroną postępowania, a więc osobą uprawnioną do żądania wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji RDOŚ w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r.. Również z pozostałej regulacji ustawy o odpadach, interpretowanej w powiązaniu z art. 28 kpa, nie można wyprowadzić skutku w postaci przyznania skarżącemu statusu strony w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym.

Organ wskazał też, że w sprawie nie miały zastosowania normy prawa cywilnego, w szczególności art. 140 kc, zaś kryterium uznania określonego podmiotu za stronę postępowania administracyjnego jest występowanie interesu prawnego albo obowiązku prawnego. Natomiast w okolicznościach niniejszej sprawy Z. D. posiada tylko interes faktyczny.

Brak przesłanek do uznania wnoszącego zażalenie za stronę postępowania zakończonego decyzją RDOŚ w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. był oczywisty, dlatego odmówiono wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ww. decyzją. W związku z brakiem przesłanek do wszczęcia postępowania, brak było podstaw do analizowania merytorycznych zagadnień w nim rozstrzyganych.

Wobec powyższego, Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy postanowienie Regionalnego Inspektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...].

Z postanowieniem tym nie zgodził się Z. D., zaskarżając je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i zarzucając mu naruszenie art. 77 § 1 w związku z art. 80 kpa, które to normy obligują organ administracji do zebrania i oceny całokształtu materiału dowodowego, co ma wpływ na wynik sprawy.

Wskazując na powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji i o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: ppsa), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym, w myśl art. 134 ppsa, sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do treści art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 ppsa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie podkreślić należy, że Sąd w całości podzielił ustalenia dokonane przez organy obu instancji oraz ich ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniach ich decyzji, stąd też nie ma potrzeby ich powtarzania w całości. Ponadto zarzut wyartykułowany w skardze stanowi powtórzenie zarzutu podniesionego w zażaleniu, który był przedmiotem rozpoznania przez organ II instancji.

Postępowanie wznowieniowe jest jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, służącym do wzruszania rozstrzygnięć ostatecznych, stanowiącym oddzielne postępowanie w odniesieniu do postępowań prowadzonych w trybie zwyczajnym. Może być ono wszczęte z urzędu, bądź na wniosek strony (art. 147 kpa). W odróżnieniu od wszczynanego na wniosek strony postępowania zwykłego, żądanie wznowienia postępowania rodzi po stronie organu obowiązek wydania na podstawie art. 149 § 1 kpa postanowienia o wznowieniu postępowania, ale tylko wówczas, gdy nie zachodzą przesłanki podmiotowe i przedmiotowe do wydania w oparciu o art. 149 § 3 kpa postanowienia odmawiającego jego wznowienia. Powoduje to, że w ramach uruchamianego żądaniem strony postępowania wznowieniowego wyodrębnić można dwie jego fazy. W pierwszej (wstępnej) organ administracji publicznej bada czy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od podmiotu będącego stroną w sprawie, czy osoba występująca z takim żądaniem posiada zdolność do czynności prawnych oraz czy podanie zostało wniesione z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 148 kpa. Jedynie pozytywne ustalenia w powyższym zakresie uzasadniają przejście do drugiej fazy i wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, które stanowi dopiero podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Ustalenie na etapie poprzedzającym formalne wszczęcie postępowania, iż wniosek nie pochodzi od strony zakończonego ostatecznie postępowania, bądź złożony został po upływie terminu wskazanego w art. 148 kpa, skutkuje wydaniem na podstawie art. 149 § 3 kpa postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w sprawie z powodu jego niedopuszczalności.

Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2018 poz. 992 ze zm.), posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. W przypadku natomiast, gdy posiadacz nie wypełni tego obowiązku, właściwy organ nakazuje mu usunięcie odpadów w drodze decyzji.

W doktrynie wyrażony został pogląd, że w realizacji postanowień art. 26 ustawy o odpadach biorą udział trzy podmioty:

1) posiadacz odpadów, czyli zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 19 tej ustawy - wytwórca odpadów lub osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej będąca w posiadaniu odpadów; przy czym domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości;

2) organ administracji publicznej, tj. wójt, burmistrz lub prezydent miasta albo RDOŚ;

3) władający powierzchnią ziemi, jeżeli nie jest nim posiadacz odpadów; zgodnie z art. 3 pkt 44 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2018 poz. 799, ze zm.) przez władającego powierzchnią ziemi należy rozumieć właściciela nieruchomości, a jeżeli w ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej na podstawie ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. na podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, Dz. U. z 2016 r. poz. 1034), ujawniono inny podmiot władający gruntem - podmiot ujawniony jako władający

- (komentarz do art. 26 ustawy o odpadach, Wojciech Radecki, LEX 2016).

Ponadto w piśmiennictwie wskazuje się, że w przypadku, gdy przepis prawa materialnego nie normuje expressis verbis inicjatywy wszczęcia postępowania w danej kategorii spraw administracyjnych, należy przyjąć, że jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest określenie ciążących na jednostce obowiązków albo ograniczenie lub cofnięcie uprawnień - wszczęcie postępowania następuje z urzędu. Jeżeli chodzi zaś o ustalenie sytuacji prawnej jednostki w zakresie jej uprawnień, zgodnie z zasadą, że jednostka rozporządza swoim prawem - wszczęcie postępowania następuje na jej wniosek (komentarz do art. 61 kpa, w: Kodeks postępowania administracyjnego, B.Adamiak/J.Borkowski - Duże Komentarze Becka, Komentarz wyd. 9, wyd. C.H. Beck, Warszawa 2008, str. 353-354).

Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, iż art. 26 ustawy o odpadach ustanawia obowiązek w stosunku do posiadacza odpadów magazynującego ten odpad w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym. Tym samym, z uwagi na brak sprecyzowania w przepisie sposobu inicjowania postępowania w zakresie nakazania usunięcia odpadów z miejsc na ten cel nieprzeznaczonych uznać należy, iż inicjatywa wszczęcia postępowania w takiej sprawie należy wyłącznie do organu ochrony środowiska i następuje tylko z urzędu.

Słusznie zatem organy nie dopatrzyły się związku materialnoprawnego pomiędzy decyzją, która mogłaby zapaść w trybie art. 26 ustawy o odpadach, a sytuacją prawną skarżącego, jako podmiotu zgłaszającego wystąpienie szkody w środowisku. Podkreślić należy, że decyzja, która zostaje wydana po przeprowadzeniu postępowania uregulowanego we wskazanym przepisie, dotyczy wyłącznie praw i obowiązków posiadacza odpadów, organu administracji publicznej oraz właściciela nieruchomości, ewentualnie podmiotów, które z uwagi na konieczność usunięcia odpadów muszą zagwarantować posiadaczowi odpadów możliwość ich usunięcia. Powoduje to, że w przedmiotowej sprawie, wobec wniosku skarżącego, decyzja dotyczyłaby sfery uprawnień i obowiązków wyłącznie Gminy [...] i posiadacza odpadów.

Z akt postępowania administracyjnego wynika, że skarżący nie jest właścicielem działki nr [...] położonej w [...]. Z zebranych w sprawie materiałów nie wynika, by był on posiadaczem odpadów podlegających obowiązkowi usunięcia z tej działki na mocy art. 26 ustawy o odpadach. Oznacza to, iż nie jest on stroną postępowania, a więc osobą uprawnioną do żądania wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji RDOŚ w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r.. Również z pozostałej regulacji ustawy o odpadach interpretowanej w powiązaniu z art. 28 kpa, nie można wyprowadzić skutku w postaci przyznania skarżącemu statusu strony w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym.

Po wpływie wniosku o wznowienie postępowania organ obowiązany był zbadać jego dopuszczalność, która wyznaczona jest przesłankami przedmiotowymi oraz podmiotowymi. Przesłanką podmiotową jest złożenie wniosku przez legitymowany podmiot - stronę postępowania w sprawie.

Jeżeli ze złożonego wniosku wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że wnoszący go nie ma w sprawie interesu prawnego, to organ w formie postanowienia odmawia wznowienia postępowania. Pozostałe strony są ustalane zgodnie z art. 28 kpa, zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Postępowanie zakończone decyzją ostateczną RDOŚ w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. było prowadzone w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o odpadach. W związku z powyższym, wszelkie podnoszone przez skarżącego kwestie dotyczące naruszania przepisów wynikających z prawa cywilnego nie miały w niniejszej sprawie zastosowania. Do norm prawa materialnego, które mogą stanowić źródło interesu prawnego nie zalicza się samodzielnie norm prawa cywilnego, w szczególności art. 140 Kodeksu cywilnego. Organy nie były także właściwe do przeprowadzenia oceny sytuacji pod kątem zgodności z przepisami Kodeksu cywilnego, dotyczącymi ochrony własności, obejmującymi m.in. zakaz ujemnego oddziaływania na cudzą nieruchomość w drodze tzw. immisji (art. 140 i art. 144 kc). Źródłem interesu prawnego uzasadniającego udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony nie może być art. 144 kc, gdyż na podstawie tego przepisu można poszukiwać ochrony wyłącznie w postępowaniu cywilnym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2015, sygn. akt II OSK 905/14, LEX nr 2067950).

Decydującym kryterium uznania określonego podmiotu za stronę postępowania jest występowanie interesu prawnego albo obowiązku prawnego. Stwierdzenie zaś, że interes lub obowiązek ma charakter prawny musi opierać się na przepisach prawa materialnego, musi być wyprowadzone z jego konkretnej normy prawnej. W przepisach tego prawa musi być norma lub normy prawne przewidujące w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwość wydania decyzji administracyjnej (lub postanowienia), czyli musi występować przepis prawa materialnego, pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako interes prawny.

Z art. 26 ustawy o odpadach nie wynika interes prawny skarżącego wynikający z prawa cywilnego, który naruszałby art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego. Wynika to z tego, że dyspozycja art. 26 tej ustawy dotyczy usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, czyli stroną danego postępowania jest w zasadzie tylko podmiot, na który są nałożone obowiązki zmierzające do usunięcia odpadów z określonego terenu. W okolicznościach przedmiotowej sprawy oznacza to, że wniosek o wszczęcie postępowania z art. 145 § 1 kpa został wniesiony przez podmiot, który nie posiada przymiotu strony tego postępowania administracyjnego, ponieważ ma tylko interes faktyczny, a nie interes prawny w świetle dyspozycji art. 28 kpa. Zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu cywilnego nie zostały powiązane z normą prawa administracyjnego, która uprawniałaby do nadania skarżącemu przymiotu strony w niniejszym postępowaniu. Samoistne przepisy prawa cywilnego nie dają podstaw do wyprowadzania interesu prawnego chronionego na drodze administracyjnej. Wszystkie poruszone przez skarżącego naruszenia własności i zanieczyszczeń środowiska związanych z przedmiotową sprawą dotyczą interesu faktycznego, a nie prawnego w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym.

Podsumowując, postępowanie administracyjne dotyczyło wyłącznie usunięcia odpadów z terenu nieprzeznaczonego do ich magazynowania lub składowania, a więc mogły w nim brać udział trzy podmioty: posiadacz odpadów, organ administracji publicznej oraz władający powierzchnią ziemi. W szczególności postępowanie nie dotyczyło negatywnego oddziaływania na środowisko w postaci emisji pyłu żużlowego, co normują przepisy art. 362 ust. 1 i 363 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. 2018 r. 799 ze zm.), zaś spory wynikające z oddziaływania z nieruchomości sąsiedniej są rozstrzygane na drodze postępowania cywilnego.

Biorąc pod uwagę, iż brak przesłanek do uznania skarżącego za stronę postępowania zakończonego decyzją RDOŚ w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. był w przedmiotowej sprawie oczywisty, słusznie odmówiono wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ww. decyzją.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ppsa, Sąd oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji.