Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2392/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 145  21 1 pkt 4, art. 151 § 1 pkt 1, art. 105 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 28 ust. 2, rt. 3 pkt 20, art. 5 ust 1pkt 9, art. 34 ust 3 pkt 1 lit e,
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), asesor WSA Michał Podsiadło, Protokolant spec. Eliza Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2023 r. sprawy ze skargi M. K. i R. P. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 27 września 2022 r. nr 886/OPON/2022 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz M. K. i R. P. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy decyzją z dnia 23 czerwca 2022 r., na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), w związku z wnioskiem R.P. oraz M.K., o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 5 października 2021 r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę zespołu dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych wraz z podziemnym parkingiem, infrastrukturą techniczną i drogami dojazdowymi (cz. dz. ew. nr [...] obr. [...] przy ul. [...]), wydaną na rzecz G.Z., przeniesioną decyzją Prezydenta m. st. Warszawy z 9 marca 2022 r. na rzecz D.S.A. - odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 5 października 2021 r.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Prezydent m. st. Warszawy kwestionowaną decyzją z 5 października 2021 r., zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę zespołu dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych. W dniu 15 kwietnia 2022 r. wpłynął wniosek R.P. oraz M.K. o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją. Postanowieniem z 7 czerwca 2022 r. organ wznowił postępowanie.

Podstawą wznowienia postępowania była wskazana przez wnioskodawców przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Wnioskodawcy wskazali, że są współwłaścicielami działek ew. nr [...] i nr [...]położonych przy ul. [...]. Działka nr [...]bezpośrednio graniczy z działką inwestycyjną nr [...].

Dalej organ podał, ze stosownie do art. 28 K.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, tak rozumiany interes prawny ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), który jako przepis szczególny względem art. 28 K.p.a., ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do inwestora oraz właścicieli nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.

Zgodnie z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, przez obszar oddziaływania należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu.

Choć wnioskodawcy są właścicielami działek sąsiednich nr [...] i nr [...], to jednak sam tytuł własności do nieruchomości nie przesądza o posiadaniu interesu prawnego. Działka ew. nr [...]stanowi drogę wewnętrzną i nie jest samodzielną działką budowlaną. Współwłaściciele działki drogowej mogliby być uznani za strony, gdyby na działce tej przewidziano wykonanie robót budowlanych związanych z planowaną inwestycją. Możliwość zagospodarowania działki drogowej nie zmieni się poprzez inwestycję na działkach sąsiednich nr. ew. [...] i [...] tj. budowę zespołu dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych wraz z podziemnym parkingiem, infrastrukturą techniczną i drogami dojazdowymi, jak również nie ograniczy możliwości i dotychczasowego sposobu korzystania z niej.

Planowane obiekty nie naruszają przepisów techniczno-budowlanych, w tym przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w szczególności w zakresie usytuowania projektowanych budynków.

Brak jest podstaw do ustalenia, że wnioskodawcy są "w bezpośrednim obszarze oddziaływania planowanych obiektów budowlanych". Projektowane budynki nie będą usytuowane bezpośrednio przy granicy działki drogowej, ale ok. 8m od granicy działki drogowej ([...]) i ok. 14m od granicy działki budowlanej ([...]).

W ocenie Prezydenta m.st. Warszawy krąg stron w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją z 5 października 2021 r. został ustalony prawidłowo i wnioskodawcom nie przysługiwał przymiot strony tego postępowania. Tym samym brak było podstaw do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy i weryfikacji projektu budowlanego w zakresie określonym w art. 35 ustawy Prawo budowlane.

Zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a.

Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia 27 września 2022 r. nr 886/OPON/2022 na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania R.P. oraz M.K., od decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 23 czerwca 2022r., odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z 5 października 2021 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę zespołu dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych wraz z podziemnym parkingiem, infrastrukturą techniczną i drogami dojazdowymi na części działki ew. nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W., wydanej na rzecz G.Z., przeniesionej decyzją Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 9 marca 2022 r. na rzecz D.S.A. - utrzymał w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 23 czerwca 2022 r.

W uzasadnieniu Wojewoda Mazowiecki podał, że w toku postępowania odwoławczego wezwał skarżących do wykazania interesu prawnego. W dniu 15 września 2022 r. wpłynęła do organu odwoławczego odpowiedź na to wezwanie.

W ocenie Wojewody Mazowieckiego zasadnie wznowiono postępowanie zakończone decyzją ostateczną Prezydenta m.st. Warszawy z 5 października 2021 r.

Wnioskodawcy dowiedzieli się o decyzji ostatecznej w dniu 23 marca 2022 r. Wniosek o wznowienie postępowania z dnia 15 kwietnia 2022 r., złożony został w terminie ustawowym. Przesłanką wznowienia, na którą powołali się wnioskodawcy, był brak ich udziału w postępowaniu bez własnej winy.

Postępowanie o wznowienie stanowi odrębną sprawę tylko w znaczeniu procesowym, brak jest przesłanek do rozszerzania kręgu stron postępowania nadzwyczajnego w stosunku do postępowania zwykłego. W obu przypadkach normą materialnoprawną określającą krąg stron postępowania jest art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Przepis ten definiuje pojęcie strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę i stanowi że są nimi: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego należy rozumieć, zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy tego terenu.

R.P. oraz M.K., nie brali udziału w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta m. st. Warszawy z 5 października 2021r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę. Mimo to Prezydent m.st. Warszawy decyzją z dnia 23 czerwca 2022r., zasadnie odmówił uchylenia ostatecznej decyzji ze względu na brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.

W ocenie organu wnioskodawcy nie przedstawili konkretnego przepisu prawa, który wiązałby się z ograniczeniem w zagospodarowaniu ich działek nr ew. [...] i [...]. Organy administracji architektoniczno-budowlanej, nie mogą uzależniać swoich rozstrzygnięć od zdarzeń przyszłych i niepewnych. Inwestycja została zrealizowana w znacznej odległości od działek skarżących, nie generując tym samym obszaru oddziaływania w stosunku do ich nieruchomości, nie istnieją przesłanki, aby zostali uznani za stronę.

M.K. i R.P. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 27 września 2022 r.

Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:

1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 138 § 2 k.p.a. polegające na tym, że Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy decyzję organu I Instancji, zamiast ją uchylić, gdyż decyzja została wydana z naruszeniem art. 28 k.p.a. oraz 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego;

2) art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nierozpatrzenie całości materiału dowodowego, a także wadliwość uzasadnienia - brak odniesienia się do zarzutów, brak wyjaśnienia potencjalnego przeznaczenia nieruchomości skarżących, błędne wnioski o drogowym przeznaczeniu działki bezpośrednio graniczącej z terenem inwestycji;

3) art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

Skarżący domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I Instancji.

W uzasadnieniu skargi podali, że zakres odziaływania projektowanej inwestycji nie został wyjaśniony w stopniu, pozwalającym na prawidłowe ustalenie stron postępowania.

W projekcie budowlanym stwierdzono, że "planowana inwestycja nie oddziałuje istotnie na działki sąsiadujące", wskazano jednak, że "Zakres oddziaływania mieści się w obrębie działki, a fragmenty wychodzące poza granice nie ograniczają możliwości zainwestowania działek sąsiednich".

Jeżeli zakres oddziaływania obiektu "wychodzi" fragmentarycznie poza obszar inwestycji, to oznacza, że w tych fragmentach występują ograniczenia w zabudowie terenów sąsiednich. Nie wyjaśniają tych kwestii załączniki graficzne do projektu. Analiza nasłonecznienie nie obejmuje okien w budynku skarżących, przy ul. [...], ani też nie wskazuje w jakim zakresie budynek ten będzie zacieniany.

Projekt budowlany przewiduje posadowienie budynku o wysokości do 4 kondygnacji, a więc ok. 13 m, w odległości około 18 m od zachodnich okien pokoi mieszkalnych w budynku jednorodzinnym na działce nr [...]. Projektowana inwestycja znacznie pogorszy dostęp nieruchomości/budynku do światła słonecznego.

Nieprawidłowe było uznanie, że działka nr [...]stanowi działkę drogową i nie może być docelowo zagospodarowana w inny sposób. Nieruchomość ta stanowi współwłasność osób fizycznych, w tym skarżących. Działka [...]nie została przeznaczona pod drogę w studium. Jest aktualnie wykorzystywana jako dojazd do posesji wyłącznie dlatego, że współwłaściciele mają taką wolę. Aktualne wykorzystanie działki, wskazane w ewidencji gruntów, nie przesądza o niemożliwości jej przyszłej zabudowy, nie stanowi kryterium, o którym mowa w art. 28 ust. 2 P.b. w zw. z art. 3 pkt 20 P.b.

W projekcie wskazano, że "Dla określenia parametrów potencjalnych możliwości inwestycyjnych na sąsiednich działkach przyjęto założenie, że projektowana zabudowa ma nie wykluczać możliwości usytuowania na sąsiednich działkach zabudowy o nie mniejszych wysokości niż projektowany budynek."

Właściciel nieruchomości sąsiedniej ma prawo, wynikające z art. 140 k.c., do udziału w postępowaniu administracyjnym, w którym wyjaśnione zostanie czy planowany obiekt budowalny spełnia wymagania określone przepisami warunków technicznych, w zakresie w jakim może negatywnie oddziaływać na jego prawo własności. Przy ocenie, czy dana osoba jest stroną postępowania nie ma znaczenia, czy został naruszony interes prawny tej osoby, a jedynie to, czy interes taki jej przysługuje.

Organ I instancji nie wyjaśnił dlaczego uznał, że możliwości zabudowy działki nr [...] nie została ograniczona (w uzasadnieniu decyzji odnosił się bowiem tylko do działki nr [...]). Sama konieczność badania czy planowany obiekt nie spowoduje sprzecznego z prawem oddziaływania, powinna być dokonana z udziałem stron, których ta kwestia dotyczy.

Budowa dużego obiektu w odległości ok. 8 m od granicy działki budowlanej (wykorzystywanej obecnie pod drogę) i ok. 18 m od okien budynku mieszkalnego skarżących, sprawia, że można mówić o bezpośrednich oddziaływaniach inwestycji na budynek skarżących.

Skarżący wskazali, że powinni mieć możliwość oceny tego:

1) czy projektowany budynek będzie odsunięty na odpowiednią odległość od granicy z działką budowlaną nr [...](§ 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawne warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie);

2) czy nie spowoduje ograniczenia minimalnego czasu nasłonecznienia pokoi mieszkalnych w budynku na działce ew. nr [...](§ 60)

3) czy budynek nie został zaprojektowany w sposób ograniczający możliwość powstania i rozprzestrzeniania się pożaru na działce nr [...] (§ 207 ust. 1 pkt 3).

4) czy nie przewidziano zmiany naturalnego spływu wód opadowych na teren nieruchomości skarżących (§ 29) oraz czy nie doszło do naruszenia art. 234 ust. 1 ustawy Prawo wodne.

Wojewoda nie ustosunkował się do powyższych zarzutów i nie wyjaśnił z jakich względów odmówił skarżącym przymiotu strony.

Wobec braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego możliwości przyszłej zabudowy działek skarżących są szerokie. W Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego m.st. Warszawy działki nr [...], [...]oznaczone zostały symbolem "M2.12". Na terenach tych dopuszcza się lokalizowanie także funkcji usługowej. Realizacja zabudowy usługowej na działkach wnioskodawców będzie ograniczona w związku z powstającą inwestycją mieszkaniową.

Przyszłe zamierzenia budowlane na działkach nr [...]i [...], z uwagi na wymogi naturalnego oświetlenia mieszkań budowanych w ramach inwestycji, będą musiały być usytuowane w większej odległości od granicy albo zaprojektowane jako niższe, aby spełnić wymogi wynikające z (§ 13 i 60 ). Przeszłe stanowiska postojowe na działce nr [...], z uwagi na wymogi odległościowe od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi, będą musiały być usytuowane w większej odległości od granicy nieruchomości (§ 18-19). Przyszłe miejsca do gromadzenia odpadów na działkach skarżących, z uwagi na wymogi odległościowe od okien budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi, będą musiały zostać usytuowane w większej odległości od granicy nieruchomości (§ 23). Przyszłe place zabaw dla dzieci oraz miejsca rekreacyjne na działkach Skarżących, z uwagi na wymogi odległościowe od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, będą musiały zostać usytuowane w większej odległości od granicy nieruchomości, niż dotychczas (§ 40).

W toku postępowania organy nie ustosunkowały się do wskazywanych przez skarżących przepisów prawa, stanowiących podstawę ich legitymacji.

Wojewoda Mazowiecki w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik.

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Skarga okazała się zasadna.

Przed Wojewodą Mazowieckim toczyło się postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 23 czerwca 2022 r., odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 5 października 2021r., udzielającej pozwolenia na budowę zespołu dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych wraz z podziemnym parkingiem, infrastrukturą techniczną i drogami dojazdowymi na części działki ew. nr [...] przy ul. [...] w W., przeniesionej decyzją Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 9 marca 2022 r., na rzecz D.S.A. w W.. Powyższe postępowanie zostało zakończone decyzją Wojewody Mazowieckiego z dnia 27 września 2022 r., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 23 czerwca 2022 r.

Przypomnienia wymaga, że wznowienie postępowania administracyjnego uregulowane w art. 145 - 153 K.p.a. jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji administracyjnej, wyrażonej w art. 16 K.p.a. i stanowi instytucję procesową, mającą na celu stworzenie możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została wydana decyzja ostateczna.

Postępowanie o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę stanowi jedynie odrębną procesowo sprawę w stosunku do postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, brak jest zatem podstaw do różnicowania kręgu stron postępowania nadzwyczajnego w stosunku do postępowania zwykłego. W obu tych postępowaniach normą materialnoprawną określającą krąg stron postępowania jest art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.

W postępowaniu administracyjnym w sprawie pozwolenia na budowę interes prawny ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, który jako przepis szczególny względem art. 28 K.p.a., ogranicza pojęcie strony do inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.

W tym kontekście podkreślenia wymaga, że w wyniku uchwalenia ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471) znowelizowano brzmienie art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego - definiującego obszar oddziaływania obiektu. Nowelizacja ta ma istotne znaczenie z uwagi na brzmienie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który jak wyżej wskazano stanowi, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są oprócz inwestora także właściciele nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu. Zatem zmiana definicji obszaru odziaływania obiektu w sposób bezpośredni wpływa na ustalanie kręgu stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. W konsekwencji ma to przełożenie na zakres ochronny podmiotów posiadających prawa rzeczowe do nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, a także na uwzględnianie zasady poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich wyrażonej w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego.

W poprzednim stanie prawnym (przed nowelizacją Prawa budowlanego wprowadzoną ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw) - stosownie do dawnego brzmienia art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, przez obszar oddziaływania obiektu należało rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowie tego terenu.

W znowelizowanym brzmieniu (obowiązującym od dnia 19 września 2020r.), przepis art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego stanowi, że przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Powyższa zmiana zawęziła zatem pojęcie obszaru oddziaływania projektowanego obiektu. Obecnie dotyczy on tylko terenu wyznaczonego w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie, a nie ograniczenia w szeroko rozumianym zagospodarowaniu terenu. Choć "zabudowa" mieści się w zakresie znaczeniowym pojęcia zagospodarowanie, to jednocześnie jest pojęciem węższym. Każdy rodzaj zabudowy stanowi zagospodarowanie terenu, ale nie każde zagospodarowanie terenu jest jego zabudową.

Wyznaczenie obszaru oddziaływania inwestycji następuje w odniesieniu do konkretnej sprawy. Nadal należy uwzględniać funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji budowlanej. Obecnie nie chodzi jednak o jakiekolwiek oddziaływanie na nieruchomość sąsiednią, ale o oddziaływanie w sposób ograniczający wbrew obowiązującym przepisom jej zabudowę. Wśród ograniczeń w zagospodarowaniu terenu, które nie mieszczą się w znowelizowanej definicji obszaru oddziaływania obiektu, można wyróżnić: oddziaływania będące immisjami, takie jak hałas, pył czy uciążliwości zapachowe, zintensyfikowanie ruchu na drodze dojazdowej.

Biorąc pod uwagę powyższe, słuszne było stwierdzenie organu odwoławczego, że samo położenie nieruchomości w sąsiedztwie planowanej inwestycji nie było wystarczające do stwierdzenia, że działki skarżących znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji.

Jednak nawet przy obecnym brzmieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego definiującego obszar oddziaływania obiektu, badanie interesu prawnego właściciela działki sąsiadującej bezpośrednio z ternem inwestycji, w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę, powinno uwzględniać element potencjalności. Pozostaje bowiem aktualna konieczność ustalenia ewentualnych ograniczeń w zabudowie działki sąsiedniej. To zaś wymaga dokonania określonych sprawdzeń i przeprowadzenia stosownej analizy dokumentacji przedłożonej przez inwestora. Choć określenie obszaru oddziaływania obiektu należy do obowiązków projektanta (art. 20 ust. 1 pkt 1c Pr. bud.), a na podstawie art. 34 ust. 3 pkt 1 lit. e Prawa budowlanego projekt budowlany powinien zawierać informację o obszarze oddziaływania obiektu, to ustalenia projektanta nie są wiążące dla organu administracji architektoniczno-budowlanej i ostateczne ustalenie obszaru oddziaływania obiektu należy do kompetencji tego organu.

W realiach tej sprawy, budowa dużej inwestycji w niewielkiej odległości od granicy działki drogowej oraz działki już zabudowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym sprawia, że potencjalnie należało rozważać kwestie ograniczeń w zabudowie.

W toku rozprawy sądowoadministracyjnej skarżący przedstawili wniosek M.K. o wydanie warunków zabudowy dla zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażem podziemnym na działkach nr: [...], [...], [...], [...] i [...](złożony w Urzędzie m. st. Warszawy, Dzielnica [...] w dniu 6 lutego 2023r.) oraz opinię z zakresu architektury z dnia z dnia 6 lutego 2023r., aut. arch. A.W. - w zakresie obszaru oddziaływania kwestionowanej inwestycji.

Takie dokumenty były dla Sądu jedynie dodatkowym argumentem wskazującym na konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż ich wartość dowodowa w zakresie wykazywania przez wnioskodawców interesu prawnego, należałaby do organu, przy czym w stosownym czasie nie zostały one mu przedstawione. Miało to istotne znaczenie dlatego, że organ I instancji uznał, iż działka nr [...]bezpośrednio sąsiadująca z inwestycją, jest działką drogową, a zatem nie budowlaną, natomiast skarżący wywodzą obecnie i dokumentują odmiennie.

Niewątpliwie jednak, dokonana i zaprezentowana przez organ odwoławczy ocena interesu prawnego skarżących, powołujących się na przymiot pominiętej strony, bez odniesienia się Wojewody do konkretów technicznych projektowanej inwestycji oraz analizy stanu faktycznego i prawnego w zakresie potencjalnych możliwości zabudowy działek sąsiednich, była zdecydowanie niewystarczająca. Argumentacja zaprezentowana w decyzji z pewnością nie stanowi o rozpatrzeniu indywidulanej sprawy w II instancji, zgodnie z regułami prawidłowo przeprowadzonego postępowania administracyjnego.

Analizując oddziaływanie projektowanej inwestycji w aspekcie interesu prawnego właścicieli nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji, organ nie może ograniczać się tylko do ogólnych twierdzeń. Musi wykazać, że zaprojektowano obiekty, które będą spełniały normy związane z ochroną nieruchomości sąsiednich (odległość od granicy, zacienienie, przesłanianie). Tymczasem Wojewoda wskazał jedynie, że organy administracji architektoniczno-budowlanej, nie mogą uzależniać swoich rozstrzygnięć od zdarzeń przyszłych i niepewnych. Inwestycja została zrealizowana w znacznej odległości od działek skarżących, nie generując tym samym obszaru oddziaływania w stosunku do ich nieruchomości.

W zaskarżonej decyzji, organ II instancji nie wyjaśnił zwłaszcza w kontekście norm techniczno-budowlanych, jakie ich konkretne wartości zadecydowały o odmowie przyznania skarżącym prawa do bycia stroną. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że ograniczenia w zabudowie, to taki wpływ na nieruchomości sąsiednie, który uniemożliwia lub ogranicza wykonywanie robót budowlanych przy obiektach budowalnych (w tym ich budowę) z uwagi na niespełnianie przepisów techniczno-budowlanych i innych przepisów szczególnych, które określają wymogi dotyczące zabudowy (przede wszystkim w zakresie odległości jednych obiektów budowlanych od innych).

W sytuacji, gdy organ I instancji stwierdził, że nie występują przesłanki do wznowienia postępowania przewidziane w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., tj. podmiot wnoszący o wznowienie postępowania nie ma przymiotu strony - to powinien był zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej i jakkolwiek takie rozstrzygnięcie zapadło - to jednak w podstawie prawnej organ I instancji powołał art. 105 § 1 k.p.a., a dopiero w uzasadnieniu wskazał właściwe przepisy – czego Wojewoda nie dostrzegł i nie skorygował.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ odwoławczy zobowiązany będzie zastosować się do powyższych wskazań Sądu i wydać prawidłowe rozstrzygnięcie. Należałoby ocenić charakter prawny działki [...]w zakresie możliwości jej potencjalnej zabudowy i odnieść się do powoływanych dokumentów (jeśli zostaną przedstawione organowi), ustalić czy ewentualne zamierzenia inwestycyjne skarżących, na terenie własnych działek, mogą doznawać ograniczeń związanych z powstającą w bezpośrednim sąsiedztwie zabudową mieszkalną.

Wobec stwierdzonych naruszeń w wyjaśnieniu powyższych kwestii, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 7 i 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. - uchylił zaskarżoną decyzję o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w pkt II wydano na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.