Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 664/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2005-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach W składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA: Eugeniusz Christ Sędziowie NSA: Małgorzata Wolf-Mendecka (spr.) WSA: Krzysztof Winiarski Protokolant Marta Lewicka po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2005 r. sprawy ze skargi A S.A. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych, oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie Drugiego Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...]r. Nr [...] ustalające stronom umowy z dnia [...]r. koszty postępowania w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu postanowienia przedstawiono następujący stan faktyczny oraz argumentację prawną: w dniu [...] roku zawarta została przed notariuszem umowa sprzedaży nieruchomości niezabudowanej – pomiędzy L.K. jako stroną sprzedającą a A S.A. jako stroną kupującą za kwotę [...] złotych. Płatnik – notariusz zgodnie z art.7 ustawy z dnia 9 września 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych /Dz.U. nr 86, poz.959 ze zm./ pobrał podatek od czynności cywilnoprawnych w kwocie [...] zł według stawki 2% od kwoty [...] zł.

W toku weryfikacji tego aktu notarialnego powstała wątpliwość co do przyjętej w akcie wartości przedmiotu sprzedaży co skutkowało wydaniem w dniu [...] roku postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego. W tym samym dniu organ I instancji wezwał strony umowy do podwyższenia wartości przedmiotu umowy sprzedaży, na co uzyskał w odpowiedzi stanowisko wyrażające pogląd, iż cena wskazana w akcie notarialnym odpowiada wartości rynkowej nieruchomości. Wobec tego organ podatkowy podjął decyzję o ustaleniu wartości rynkowej przedmiotu sprzedaży na podstawie opinii biegłego.

W wyniku postępowania podatkowego zapadła decyzja Drugiego Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...]r. Nr [...] określająca wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od czynności cywilnoprawnych od sprzedaży nieruchomości w kwocie [...] złotych, zaległości w tym podatku w kwocie [...] zł oraz należnych odsetek za zwłokę w kwocie [...] zł.

Tego samego dnia organ pierwszej instancji wydał postanowienie nr [...], w którym ustalił stronom umowy z dnia [...]r. koszty postępowania w sprawie podatku od nieruchomości w kwocie [...] zł.

Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Izba Skarbowa w K. utrzymała zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy.

W wyniku zaskarżenia powyższego postanowienia organu zażaleniowego przez pełnomocnika Spółki "A", wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2003 r. sygn. akt I SA/Ka 1769/02 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ją w całości. W motywach wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż z kolei wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2003 r. sygn. akt I S.A./Ka 1770/02 NSA uchylił ostateczną decyzję Izby Skarbowej określającą wysokość zobowiązania z tytułu czynności cywilnoprawnych, gdyż organ odwoławczy nie przesłuchał w biegłego rzeczoznawcy w obecności strony i nie umożliwił jej zadawania pytań biegłemu, zaś biegłemu odniesienia się do wszystkich podnoszonych w odwołaniu zastrzeżeń.

Dokonując ponownie merytorycznej i prawnej oceny zaskarżonego postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji wyjaśnił w pierwszej kolejności, iż zgodnie z przepisem art. 6 ust. 3 i 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, strony czynności cywilnoprawnych samodzielnie dokonują określenia podstawy opodatkowania. Jeżeli natomiast strony czynności cywilnoprawnej nie określiły wartości lub wartość określona przez strony nie odpowiada, według oceny organu podatkowego, jej wartości rynkowej, organ podatkowy dokonuje jej określenia na podstawie opinii biegłego. Wskazano, iż brak zgody wszystkich solidarnie odpowiedzialnych stron na ocenę wartości przedmiotu umowy dokonaną przez urząd skarbowy, skutkuje obowiązkiem powołania dowodu z opinii biegłego. Jeżeli wartość określona w ten sposób przekroczy 33% wartość podaną przez strony – koszty opinii ponoszą solidarnie strony czynności cywilnoprawnej.

Na końcu podniesiono, iż wartość rynkowa ustalona w toku postępowania podatkowego wyniosła [...] zł i przekroczyła wartość podaną prze strony w umowie ponad 33% ([...] zł).

Decyzję tę pełnomocnik Przedsiębiorstwa Budowlanego "A" zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego domagając się jej uchylenia w całości wobec naruszenia: § 5, 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2002 r. w prawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego, art. 122, 130 § 1 pkt 6 w zw. z art. 197 § 3, art. 180, art. 187, art. 188 w zw. z art. 229 i art. 235, art. 210 § 1 pkt 6 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej oraz art. 6 ust. 2, ust. 3 i ust. 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych jak i art. 7, 75 i nast. k.p.a.

Uzasadniając swoje stanowisko pełnomocnik strony skarżącej wskazał (podobnie jak przy zaskarżeniu decyzji określającej wysokość podatku z tytułu czynności cywilnoprawych), iż przy stosowaniu podejścia porównawczego konieczna jest znajomość i uwzględnienie cen transakcyjnych nieruchomości podobnych do nieruchomości będącej przedmiotem wyceny, a także cech tych nieruchomości wpływających na poziom ich cen. Przekonywał, iż analizowany operat szacunkowy nie został sporządzony ze szczególną starannością i zgodnie ze stanem faktycznym nieruchomości. Wskazując na naruszenie przepisów postępowania (nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, nie dopuszczenie dowodów, które mogły się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, zaniedbanie obowiązku kompleksowego wyjaśnienia sprawy) pełnomocnik strony skarżącej wskazał w szczególności, iż biegły biorący udział w wydaniu zaskarżonej decyzji podlega wyłączeniu od udziału od udziału w postępowaniu odwoławczym z mocy prawa.

W konsekwencji pełnomocnik strony skarżącej utrzymywał, iż wobec nierzetelnego oszacowania wartości przedmiotu umowy cywilnoprawnej – nastąpiło naruszenie przepisów o sposobie ustalania ceny rynkowej nieruchomości.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Zaakcentowano jeszcze raz, że zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, opinia biegłego wiąże organ podatkowy, zaś przepisy kpa nie mają zastosowania w postępowaniu podatkowym, gdyż to postępowanie reguluje Ordynacja podatkowa. W dalszym wywodzie odniesiono się do poszczególnych zarzutów dotyczących rzetelności opinii biegłego, podtrzymując dotychczasową argumentację w tym zakresie. Dodatkowo, Dyrektor Izby Skarbowej odniósł się do zarzutu dotyczącego wyłączenia od udziału w sprawie biegłego J. S. – wskazując, iż przepis art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej dotyczy wyłączenia pracowników organów podatkowych, którzy brali udział w wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej, a następnie mieliby brać udział w tej samej sprawie w postępowaniu odwoławczym.

W końcowej treści odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, iż w odniesieniu do przedmiotowej sprawy należało uznać, iż koszty opinii biegłego obciążają strony postępowania, gdyż wartość rynkowa nieruchomości ustalona w toku postępowania podatkowego przekroczyła o 48% wartość podaną w umowie sprzedaży.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępnie trzeba podkreślić, że z treści przepisu art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika, że skarga na decyzję lub postanowienie podlega uwzględnieniu, gdy zaskarżone rozstrzygnięcie dotknięte jest wadami skutkującymi jego nieważność lub niezgodność z prawem albo gdy narusza ono prawo w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania bądź w sposób, który ma wpływ (w przypadku naruszenia prawa procesowego wpływ istotny) na wynik sprawy. Regulacja taka oznacza zatem, że nie każde naruszenie prawa daje podstawę do uwzględnienia skargi. Skarga uwzględniona może być bowiem tylko wtedy, gdy stwierdzone uchybienia będą rażące lub co najmniej istotne.

W rozpatrywanej sprawie sytuacja taka nie zachodzi, albowiem wbrew podniesionym w skardze zarzutom zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia należy odwołać się do brzmienia przepisu art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. Nr 86, poz. 959 z 2000 r. z późn. zm.). Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że jeżeli strony czynności cywilnoprawnej nie określiły wartości lub wartość określona przez strony nie odpowiada, według oceny organu podatkowego, jej wartości rynkowej, organ podatkowy dokonuje jej określenia na podstawie opinii biegłego. Jeżeli wartość określona w ten sposób przekroczy 33% wartość podaną przez strony, koszty opinii ponoszą solidarnie strony czynności cywilnoprawnych.

W niniejszej sprawie, po ponownym rozpatrzeniu materiału dowodowego zebranego na okoliczność ustalenia wartości przedmiotu umowy cywilnoprawnej z dnia [...]r. – wydana została ostateczna decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia z dnia [...]r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Drugiego Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...]r. Nr [...] określająca wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od czynności cywilnoprawnych od sprzedaży nieruchomości w kwocie [...] złotych, zaległości w tym podatku w kwocie [...] zł oraz należnych odsetek za zwłokę w kwocie [...] zł.

Zatem, skoro wartość rynkowa ustalona w toku postępowania podatkowego wyniosła [...] zł i przekroczyła wartość podaną przez strony w umowie ([...] zł) o 48 % to w konsekwencji kosztami opinii biegłego w kwocie [...] zł należało obciążyć solidarnie strony przedmiotowej czynności cywilnoprawnej.

Ponadto, podnieść należy, iż przy rozpoznaniu niniejszej sprawy brak jest podstaw do rozpoznania merytorycznych zarzutów strony skarżącej dotyczących decyzji określającej wysokość podatku od czynności cywilnoprawnych (wywody w tym zakresie zawiera wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2005 r. sygn. akt I S.A./Gl 665/04).

W sumie zatem, mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).