Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1291/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 245 § 1 pkt 2 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 , art. 122, art. 187 § 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak, Sędziowie NSA: Antoni Hanusz, Anna Maria Świderska (sprawozdawca), Protokolant Paweł Koluch, po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej L. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 marca 2006 r. sygn. akt I SA/Rz 357/05 w sprawie ze skargi L. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 21 czerwca 2005 r. nr [...];[...] w przedmiocie postępowania wznowieniowego w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych z nieujawnionych źródeł dochodu za lata 2002 i 2003 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od L. K. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w R. kwotę 180 ( sto osiemdziesiąt ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

II FSK 1291/06

U Z A S A D N I E N I E

Wyrokiem z dnia 23 marca 2006 roku, sygn. akt I SA/Rz 357/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargi L. K. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 21 czerwca 2005 roku nr [...] i Nr [...] w przedmiocie postępowania wznowieniowego i zasądził od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej A. L.-G. w R. kwotę 585,60 złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu.

W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Naczelnik Urzędu Skarbowego w S., decyzjami z dnia 15 września 2004 r.:

1. Nr [...] ustalił L. K. zryczałtowany podatek dochodowy za 2002 r. od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodu w wysokości 75 % w kwocie 9.900,00 zł,

2. Nr [...] ustalił L. K. zryczałtowany podatek dochodowy za 2003 r. od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodu w wysokości 75 % w kwocie 7.200,00 zł.

L. K., pismem z dnia 4 lutego 2005 r., wniósł o wznowienie postępowań zakończonych powyżej opisanymi decyzjami Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. i - jak to określił - o "wzruszenie" tych decyzji.

W uzasadnieniu żądania wznowienia postępowania wskazał, że jego żądanie opiera się na tym, że nie uwzględniono w tych decyzjach znanych i bardzo ważnych faktów, a mianowicie chodzi o dochody syna P., który "dokładał" do wspólnego gospodarstwa domowego oraz o dochody z uprawy działki, z której uzyskiwane płody zabezpieczają w 60 % potrzeby żywieniowe. Wskazał również, że złożona wcześniej prośba o umorzenie "naliczonych kwot" miała charakter odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. Zawarto w nim bowiem oświadczenie o źródłach utrzymania rodziny podatnika oraz oświadczenie syna P. - przysłane z Anglii, gdzie obecnie pracuje. Podkreślił swoją nieświadomość w zakresie znajomości prawa, brak środków "na adwokata" oraz brak rzetelnej informacji o obowiązujących procedurach. Wskutek tego jego sprawa była rozpatrywana w "złym kierunku".

Naczelnik Urzędu Skarbowego w S., postanowieniami z dnia 22 lutego 2005 r. Nr Nr: [...] i [...], na podstawie art. 240 § 1, art. 241 § 1, art. 243 § 1 i § 2 oraz art. 244 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60/, wznowił postępowania w sprawie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego za 2002 i 2003 r. od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodu, zakończone decyzjami ostatecznymi Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 15 września 2004 r. Nr [...], [...].

Naczelnik Urzędu Skarbowego w S., decyzjami z dnia 1 kwietnia 2005 r. Nr [...] i [...], na podstawie art. 207, art. 240 § 1 pkt 5, art. 245 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, odmówił uchylenia ostatecznych decyzji wydanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 15 września 2004 r. Nr: [...], [...].

Odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 1 kwietnia 2005 r. wniósł L. K., podnosząc, że oświadczenie P. K. i oświadczenie L. K. stanowią nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji przez organ I instancji z dnia 15 września 2004r. i nieznane były temu organowi, a to stanowi podstawę z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Podał, że kwoty wynikające z oświadczeń nie były badane w postępowaniu podatkowym. Pracownik Urzędu Skarbowego nie interesował się, jakie "kwoty kryły się pod jego zeznaniami, zaś on sam nie będąc świadomym ważności określenia tych kwot, nie podał ich wysokości".

Dyrektor Izby Skarbowej w R., decyzjami z dnia 21 czerwca 2005 r. Nr [...] i [...], po rozpatrzeniu odwołań, utrzymał w mocy zaskarżone decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 1 kwietnia 2005 r. W uzasadnieniu swoich decyzji organ odwoławczy wskazał, że wbrew stanowisku odwołującego się pismo, które wpłynęło do Urzędu Skarbowego w S. w dniu 30 września 2004 r., przy uwzględnieniu treści pisma wyjaśniającego z dnia 6 października 2004 r., jednoznacznie wskazuje, że nie było ono odwołaniem od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 15 września 2004 r., ale wnioskiem o umorzenie kwot podatku dochodowego wynikających z tych decyzji. W konsekwencji tego przeprowadzono postępowanie, którego przedmiotem było rozpatrzenie wniosku o umorzenie zaległości podatkowych.

Odnośnie kwestii wznowienia postępowania Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej zakończonej decyzją ostateczną, wydaną w wyniku wadliwie przeprowadzonego postępowania. Wznowienie postępowania jest więc spowodowane wadą postępowania, a nie wadą decyzji. Ordynacja podatkowa przewiduje zamknięty katalog podstaw wznowienia postępowania w art. 240 § 1. W razie złożenia przez stronę wniosku o wznowienie postępowania, jeżeli nie zachodzą przesłanki wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania, właściwy organ podatkowy jest zobowiązany do wydania postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Postanowienie w sprawie wznowienia wszczyna to postępowanie i może jedynie wskazywać przesłanki uzasadniające wznowienie. Natomiast stwierdzenie, czy przesłanki te rzeczywiście wystąpiły w sprawie i jaki mogą mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie, może być wyłączenie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia i musi być zawarte w decyzji, o jakiej mowa w art. 245 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej.

Odwołujący się wskazał na przesłankę z art. 240 § 1 - wymienioną jako piątą, w myśl której "w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję". Aby została spełniona podstawa wznowienia ujawnione okoliczności faktyczne oraz nowe dowody muszą mieć istotne znaczenie dla sprawy, charakteryzować się przymiotem nowości, istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i być nieznane organowi wydającemu tę decyzję. W ocenie organu odwoławczego należy zgodzić się ze stanowiskiem organu podatkowego I instancji, że postępowania zakończone decyzjami ostatecznymi tego organu z dnia 15 września 2004 r. nie zostały dotknięte wadami wymienionymi w

art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. W dniu wydania decyzji nie istniały bowiem dowody, na które powołuje się podatnik. Oświadczenie P. K. dołączone zostało do prośby z dnia 30 września 2004 r. o umorzeniu kwot podatku dochodowego, zaś w trakcie prowadzonego postępowania syn nie potwierdził, czy partycypował w wydatkach na utrzymanie mieszkania. Natomiast zeznany przez L. K. do protokołu dochód z pasieki, znajdującej się na działce o pow. 0,50 ha - wynoszący średnio 3.000,00 zł został przyjęty jako dochód. Później złożone oświadczenie z dnia 5 kwietnia 2005 r. o wysokości osiąganych plonów z działki nie istniało w dniu wydawania decyzji ostatecznych i nie może stanowić przesłanki do wznowienia postępowania.

Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 21 czerwca 2005 r. wniósł L. K., domagając się ich uchylenia.

W uzasadnieniach skarg wskazał, że zaskarżone decyzje naruszają interes prawny skarżącego poprzez błędne ustalenie dochodów osiąganych przez niego i kosztów, jakie ponosił syn skarżącego partycypując w wydatkach na utrzymanie rodziny. Oświadczenia: skarżącego i jego syna P. K. nie zostały ocenione w sposób korzystny dla skarżącego. W myśl art. 122 Ordynacji podatkowej organ podatkowy powinien podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w tym postępowaniu.

Okoliczności wynikające z przedmiotowych oświadczeń, a mianowicie wartość płodów uzyskiwanych z działki we wsi N. - 5.800 zł rocznie oraz kwota 800 zł miesięcznie przekazywana przez syna P. na utrzymanie i prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego nie zostały uwzględnione. Naruszono również przepis

art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, który zobowiązuje organ podatkowy, by zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy, a obowiązek ten został zaniedbany przez organy obu instancji.

W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Skarbowej w R. wniósł o ich oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Motywując oddalenie skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że przedmiotem zaskarżenia w sprawie są decyzje organu odwoławczego, utrzymujące w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. - wydane w postępowaniu wznowieniowym - odmawiające uchylenia decyzji ostatecznych tego ostatnio wymienionego organu.

Podkreślił przy tym, że stosownie do art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, między innymi - pkt 5 - jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Podniósł także, iż wznowienie postępowania jest instytucją umożliwiającą wzruszenie postępowania zwykłego, zakończonego decyzją ostateczną. Obowiązkiem więc organu, rozpatrującego wniosek strony o wznowienie postępowania, jak również w sytuacji gdy działa z urzędu w kierunku wznowienia postępowania, jest stwierdzenie, że postępowanie zwykłe, które może być potencjalnie wznowione, zostało zakończone decyzją ostateczną. Kwestia ta w przedmiotowej sprawie nabiera szczególnego znaczenia, skoro skarżący we wniosku o wznowienie postępowania zakwestionował prawidłowość zakwalifikowania jego pisma z dnia 26 września 2004 r. /złożonego w Urzędzie Skarbowym w S. w dniu 30 września 2004 r./ jako wniosku o umorzenie należności podatkowych wynikających z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 15 września 2004 r., nie zaś jako odwołań od tych decyzji. Rozumienie takiej sprawy w znaczeniu materialnym pozwala sądowi na dokonywanie kontroli legalności zaskarżonego do Sądu aktu administracyjnego również w zakresie postępowań prowadzonych w granicach sprawy, nie wyłączając postępowań nadzwyczajnych. Pozwala to Sądowi również na kontrolę legalności postępowania w sprawie zakończonej decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 31 stycznia 2005 r. Nr [...], którą utrzymano w mocy decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 9 listopada 2004 r. Nr [...] w sprawie odmowy umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodu za 2002 i 2003 r.

Jednocześnie Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w R., że dokonana kwalifikacja pisma skarżącego z dnia 26 września 2004 r. przez organy - jako wniosku o umorzenie zaległości podatkowych - jest prawidłowa. Sama treść tego pisma zawierająca sformułowanie: "o umorzenie kwot podatku dochodowego wynikającego z decyzji (...) z powodu całkowitego braku możliwości finansowych", przy jednoczesnym braku zarzutów wobec decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 15 września 2004 r. i objęcie tym wnioskiem, poza tymi decyzjami, również dwóch innych decyzji, wskazuje, że pismo to nie jest odwołaniem od decyzji z dnia 15 września 2004 r. Potwierdzeniem tego jest pismo skarżącego z dnia 6 października 2004 r. /oba pisma znajdują się na kartach 5 i 6 akt administracyjnych dotyczących umorzenia podatku, przedłożonych na żądanie Sądu przez organ/, z którego jednoznacznie wynika, że sam skarżący użył sformułowania: "pismo to nie jest odwołaniem, lecz prośbą o umorzenie kwot wynikających z decyzji". Skarżący jednocześnie wskazuje, że chodzi tu o pismo z dnia 26 września 2004 r. Odnotować należy, że jednocześnie skarżący ograniczył wniosek o umorzenie zaległości tylko do tych, wynikających z decyzji o ustaleniu zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów z nieujawnionych źródeł za lata: 2002 i 2003. Powoływanie się więc przez skarżącego we wniosku o wznowienie postępowania, iż organy błędnie zakwalifikowały jego pismo z dnia 26 września 2004 r. jako wniosek o umorzenie zaległości, jest bezskuteczne. Wskazywanie się na nieznajomość prawa, brak rzetelnej informacji, nie mogą zmienić tej oceny, gdyż decyzje z dnia 15 września 2004 r. zawierały prawidłowe pouczenie o prawie do wniesienia odwołania, trybie i terminie jego wniesienia, oraz wskazywały, co takie odwołanie powinno zawierać, a sformułowania zawarte w piśmie z dnia 26 września 2004 r. oraz w piśmie z dnia 6 października 2004 r. nie pozostawiają wątpliwości co do intencji skarżącego.

Reasumując, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że decyzje z dnia 15 września 2004 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. są ostateczne i dokonując ocen zarzutów sformułowanych przez skarżącego, wskazał, że skarżący, co zresztą potwierdził na rozprawie jego pełnomocnik z urzędu, popierając skargi i ich wnioski, domagał się wznowienia postępowania z przyczyn wymienionych w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, a mianowicie powoływał się na nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Sytuacja taka wystąpi, jeśli wskazywane nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody są "nowe", dotyczą przedmiotu sprawy oraz mają znaczenie prawne /są istotne/, nie były znane organowi, który wydał decyzję i istniały w dniu wydania decyzji. Przesłanki te muszą wystąpić łącznie. Nie wymaga uzasadnienia, że skoro oświadczenie P. K., na które powołuje się skarżący zostało sporządzone w dniu 27 września 2004 r., zaś oświadczenie L. K. z kwietnia 2005 r., to są to dowody, które nie istniały w dacie wydania decyzji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. - 15 września 2004 r. Niespełnienie więc jednej z przesłanek, powoduje, że dowody te nie mogą skutecznie prowadzić do wzruszenia ostatecznych decyzji. Podkreślić również należy, że podnoszone przez skarżącego okoliczności, przede wszystkim w trakcie postępowania wznowieniowego - w odwołaniach od decyzji wydanych przez organ I instancji - mogły by być aktualne w znaczeniu prawnoprocesowym, gdyby skarżący uruchomił postępowania odwoławcze od decyzji z dnia 15 września 2004 r. Dotyczy to między innymi oceny dowodów dokonanych przez organ i zarzutu dokonania błędnych ustaleń faktycznych.

W tej sytuacji, Sąd pierwszej instancji uznał, że w postępowaniu wznowieniowym organy obu instancji nie dopuściły się, wbrew zarzutom skarg, naruszenia art. 122 i

art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej i działając na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł L. K., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

- rażące naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 245 § 1 pkt. 2 w związku z

art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacji podatkowej (Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60), przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że postępowanie zakończone decyzją ostateczną nie zostało dotknięte wadami wymienionymi w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, ponieważ w dniu wydania decyzji nie istniały istotne dowody, na które powoływał się skarżący przed organami I i II instancji.

Podnosząc powyższe zarzuty, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, którego koszty nie zostały pokryte ani w całości, ani w części na rzecz pełnomocnika z urzędu.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, strona skarżąca, przedstawiając dotychczasowych przebieg postępowania przed organami podatkowymi oraz Sądem pierwszej instancji, wskazała, że użyty w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej zwrot "wyjdą na jaw" oznacza, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli udostępnienia ich organowi, a nie moment faktycznego zapoznania się z nimi przez pracownika organu.

Dodała przy tym, że istotą jej odwołania były nowe dowody, w postaci korekt naliczonych kwot z nieujawnionych źródeł dochodów za rok 2002 i 2003 w oparciu o przedstawione oświadczenia, które nie zostały zbadane w postępowaniu podatkowym. Urząd Skarbowy nie interesował się kwotami, jakie kryły się pod zeznaniami L. K. "dokładał się do wspólnego gospodarstwa domowego" (syn P.) oraz "uprawa działki". Nie będąc świadom ważności wskazania tych kwot, nie podał ich na początkowym etapie postępowania podatkowego, dokonał tego w oświadczeniach z 11 kwietnia 2005 roku, w powyższym odwołaniu. Okoliczności wynikające z przedmiotowych oświadczeń, a mianowicie wartość płodów uzyskiwanych z działki we wsi N. -5.800 zł rocznie oraz kwota 800 zł miesięcznie przekazywana przez syna P. na utrzymanie i prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego nie zostały uwzględnione. Organ podatkowy uznał, iż wskazane nowe fakty, tj. ww. oświadczenia nie mają charakteru nowych, istotnych, w stosunku do stwierdzonych w trakcie poprzedniego postępowania w sprawie ustalenia podatku dochodowego od nieujawnionych źródeł przychodu.

Autor skargi kasacyjnej podkreślił przy tym, że dowody zostały ocenione niekorzystnie dla strony, co stanowiło naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej, który wyraźnie wskazuje, iż organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, jak również naruszenie art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, który zobowiązuje, by organ podatkowy zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy, a obowiązek ten został zaniedbany przez organy obu instancji. Pomimo faktu, że wymienione okoliczności były już wcześniej podnoszone zarówno przed Urzędem Skarbowym jak i Izbą Skarbową, nie zostały uwzględniły przez te organy, naruszając tym samym powyższe przepisy Ordynacji podatkowej.

Ponadto strona skarżąca podniosła, że organy przy rozpoznawaniu sprawy, ograniczyły się wyłącznie do badania jednej z przesłanek, tj. nieistnienia w dniu wydania decyzji dowodów, na które skarżący się powoływał. Pominięte zostały kwestie zbadania wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych, którymi były przyznanie się syna P. do partycypowania w wydatkach na utrzymanie rodziny. Nie były one znane organowi podatkowemu I instancji, który z naruszeniem przepisów

art. 122 i 187 § 1 oraz 188 Ordynacji podatkowej - w ogóle nie uwzględnił wniosku skarżącego, nie przeprowadzając niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie zebrał w sposób należyty całego materiału dowodowego umożliwiającego wyczerpujące rozpatrzenie sprawy. Uznał, iż w dniu wydania zaskarżonych decyzji nie istniały istotne okoliczności faktyczne lub nowe, dowody nieznane organowi, który wydał decyzję.

Mając na uwadze powyższe, wnoszący skargę kasacyjną stwierdził, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem przepisów prawa materialnego. Podkreślił jednocześnie, że skarżący wniósł de facto odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. w otwartym terminie do wniesienia odwołania i na skutek błędnej sugestii, błędnego ustnego pouczenia urzędnika skarbowego, pismo swoje nazwał wnioskiem o umorzenie kwot wynikających z decyzji ustalających zryczałtowany podatek dochodowy i pismo to potraktowano w sposób dosłowny, niezgodny w ogóle z jego celem i intencjami skarżącego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną, strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej jako nieposiadającej usprawiedliwionych podstaw oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymaganiom uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności.

W odniesieniu do prawa materialnego w skardze kasacyjnej należy wykazać, na czym polegała dokonana przez Sąd pierwszej instancji jego błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa lub właściwe zastosowanie.

Przytaczając ustawowe podstawy skargi kasacyjnej strona skarżąca zobligowana jest nie tylko dokładnie je sprecyzować, ale także uzasadnić. Stawianie skardze kasacyjnej tak wysokich wymagań jest niezbędne, ponieważ zgodnie z art. 183 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

W sprawie niniejszej skargę kasacyjną oparto na zarzucie rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 245 § 1 pkt 2 w związku z art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacji podatkowej, przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że postępowanie zakończone decyzją ostateczną nie zostało dotknięte wadami wymienionymi w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, ponieważ w dniu wydania decyzji nie istniały istotne dowody, na które powoływał się skarżący przed organami I i II instancji.

Dokonując oceny zasadności tak sformułowanego zarzutu, stwierdzić należy, iż nie może stanowić podstawy uzasadniającej uchylenie zaskarżonego wyroku. Przede wszystkim z tego względu, że kwestionowane przepisy nie stanowią norm prawa materialnego. Pierwszy z nich (art. 245 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej) określa zakres uprawnień orzeczniczych organu rozpoznającego sprawę w nadzwyczajnym trybie postępowania (wznowienia postępowania), drugi zaś (art. 240 § 1 pkt 5 tej ustawy) określa podstawę wzruszenia decyzji w tym trybie. Zauważyć przy tym należy, że

art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, podobnie jak pozostałe punkty tego artykułu, traktuje o wadach tkwiących w samej procedurze poprzedzającej wydanie decyzji. W rozpoznawanej sprawie wadą, na którą powołał się skarżący, jest "wyjście na jaw nowych okoliczności i dowodów..." nieznanych organowi w dniu wydania decyzji. A zatem byłyby to okoliczności nieuwzględnione przez organ w trakcie prowadzonego postępowania dowodowego. Ta konstatacja uzasadnia więc jednoznacznie twierdzenie, że art. 240 § 1 pkt 5 i art. 245 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, stanowiące podstawę zarzutu, są normami o charakterze proceduralnym.

Na marginesie niniejszej sprawy wskazać zatem jedynie można, że z uwagi na procesowy charakter powołanych przepisów Ordynacji podatkowej, autor skargi kasacyjnej zmierzając do wzruszenia zaskarżonego wyroku, powinien był powiązać ich naruszenie z odpowiednim przepisem postępowania sądowoadministracyjnego, a ponadto wskazać, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ. W skardze kasacyjnej wniesionej w sprawie niniejszej nie powołano jednak tych przepisów, co powoduje, że nie posiada ona usprawiedliwionych podstaw i jako taka podlega oddaleniu.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie

art. 184 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w wyroku.

W kwestii kosztów orzeczono zaś zgodnie z art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 18 pkt 1 ppkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).