Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1278/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Izba Skarbowa

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1278/04 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 listopada 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Anna Znamiec (spr), Sędziowie: NSA Józef Gach, WSA Stanisław Grzeszek, Protokolant: Bożena Wąsik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2006r., spraw ze skarg T. A., na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 12 lipca 2004r. nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 1996,1997, - s k a r g i o d d a l a -


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Krakowie działając na podstawie art. 208 § 1, art. 72 § 1, art. 73 § 2, art. 75 § 2 i § 3 i art. 79 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), decyzjami z dnia [...] lutego 2004r. [...] i [...] umorzył postępowania wszczęte na wniosek skarżącego T. A. jako bezprzedmiotowe z uwagi na przedawnienie prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty. W uzasadnieniu wskazano, iż prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, w przypadkach o których mowa w art. 75 § 2 pkt 1 lit a, wygasa z upływem 5 lat od dnia złożenia deklaracji. Skarżący zeznanie PIT-30 za 1996 rok złożył [...]04.1997r., natomiast zeznanie PIT-32 za rok 1997 zostało złożone w dniu [...].04.1998r. Wniosek o stwierdzenie nadpłaty skarżący złożył 31.12.2003r. a więc po terminie.

Od powyższych decyzji odwołania wniósł skarżący wnosząc o ich uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu podkreślił, iż nadpłata powstała na skutek bezprawnego wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego a ponieważ przypadek ten nie mieści się w art. 73 § 2 oraz art. 74 to zgodnie z art. 74a Ordynacji podatkowej organ podatkowy zobowiązany był zarówno stwierdzić jak i zwrócić bądź też zaliczyć na poczet ewentualnie istniejących zaległości podatkowych całość lub część nadpłaty. Skarżący podnosi, że jego wniosek z [...] grudnia 2003r. należy rozumieć jako wezwanie Naczelnika Urzędu Skarbowego do wykonania obowiązków nałożonych przez art. 74a oraz 76 § 1 Ordynacji podatkowej. W związku z powyższym, zdaniem skarżącego, wniesienie wniosku nastąpiło zgodnie z art. 80 Ordynacji podatkowej przed upływem pięciu lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin jej zwrotu. W odwołaniu T. A. zaskarżył jednocześnie dwa postanowienie z [...] lutego 2004r. wydane w trakcie postępowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego o numerze [...] a dotyczące odmowy uwzględnienia wniosku dowodowego skarżącego. Skarżący domagał się przesłuchania w charakterze świadków pracowników Urzędu Skarbowego oraz dopuszczenia dowodów z dokumentów.

W wyniku odwołania Dyrektor Izby Skarbowej działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 i art. 220 § 2 Ordynacji podatkowej decyzjami z dnia [...] lipca 2004 [...] utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji. Dyrektor Izby Skarbowej w całości podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji. Ponadto w odniesieniu do zaskarżonych postanowień, stwierdzono, iż wobec upływu terminu do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty organ pierwszej instancji prawidłowo odmówił dopuszczenia dowodów wymienionych we wniosku Strony z dnia [...].02.2004r. ponieważ z przyczyn wyżej wymienionych nie miały one żadnego wpływu na wynik rozstrzygnięcia.

Na powyższe decyzje T. A. złożył skargę do sądu administracyjnego zarzucając im naruszenie art. 123 § 1 i art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej oraz wnosząc o ich uchylenie.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu podtrzymano w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji. Odpowiadając na zarzuty zawarte w skardze strona przeciwna podkreśliła, iż przy rozstrzyganiu sprawy organy podatkowe powinny posługiwać się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy. Ponieważ z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynikało, że organ nie może przeprowadzić postępowania nie było potrzeby wzywania strony do zapoznania się z aktami sprawy w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej.

Na mocy przepisu art. 111 par. 2 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na rozprawie w dniu 16 listopada 2006 r. postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawę o sygn. akt I SA/Kr 1278/04 ze sprawą o sygn. akt I SA/Kr 1279/04 i prowadzić je pod wspólną sygn. akt I SA/Kr 1278/04.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skargi nie zasługują na uwzględnienie, gdyż zaskarżone decyzje nie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z przepisem art. 75 par. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), uprawnienie do złożenia żądania o stwierdzenie nadpłaty przysługuje m.in. podatnikom podatku dochodowego od osób fizycznych, jeżeli w deklaracji (zeznaniu rocznym) wykazali zobowiązanie podatkowe nienależne bądź w wysokości większej od należnej i wpłacili zadeklarowany podatek albo wykazali kwotę nadpłaty w wysokości mniejszej od należnej. Oznacza to, że przepis ten ma zastosowanie tylko w sytuacji, gdy wysokość zobowiązania podatkowego została wyliczona wyłącznie w drodze samoobliczenia podatku przez podatnika, czyli w przypadku podatku dochodowym od osób fizycznych - w deklaracji. Uprawnienie podatnika do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty zostało na mocy przepisu art. 79 par. 2 pkt 2 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa limitowane terminem. Prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa:

1) w przypadkach, o których mowa w art. 75 § 1, po upływie 5 lat od dnia:

a) pobrania przez płatnika podatku nienależnie lub w wysokości większej od należnej,

b) uprawomocnienia się decyzji o uchyleniu lub zmianie decyzji, na podstawie której płatnik dokonał obliczenia podatku,

2) w przypadkach, o których mowa w art. 75 § 2 pkt 1 lit. a i b oraz w pkt 2 lit. a i b - po upływie 5 lat od dnia złożenia zeznania (deklaracji);

3) w przypadkach, o których mowa w art. 75 § 2 pkt 1 lit. c oraz w pkt 2 lit. c - po upływie 5 lat od dnia, w którym dokonano wpłaty podatku.

W przypadku zatem gdy podatnik w deklaracji podatku dochodowego od osób fizycznych wykazał zobowiązanie podatkowe w wysokości większej od należnej i uiścił zadeklarowaną kwotę podatku lub też wykazał kwotę nadpłaty lub podatku przypadającego do zwrotu w wysokości mniejszej od należnej - prawo do żądania stwierdzenia nadpłaty wygasa po upływie 5 lat od dnia złożenia deklaracji, w której wykazano zobowiązanie podatkowe nienależne lub w wysokości większej od należnej i wpłacono zadeklarowany podatek. Skarżący złożył (zeznanie roczne) deklarację w podatku dochodowym od osób fizycznych PIT - 30 za 1996 r. w dniu [...].04.1997 r., oraz PIT - 32 za 1997 r. w dniu [...]04.1998 r. a wnioski o stwierdzenie nadpłaty złożył w dniu [...].12.2003 r., a zatem po upływie 5 - letniego terminu od daty złożenia zeznań rocznych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 r. i 1997 r.. Termin do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty jest terminem ustawowym, zakreślonym do dokonania czynności przez stronę i ma on charakter terminu prekluzyjnego. Oznacza to, że jego uchybienie i dokonanie czynności po jego upływie powoduje jej bezskuteczność i nie wywrze żadnych skutków prawnych.

W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie zasługują na uwzględnienie zarzuty strony skarżącej, iż organy podatkowe naruszyły przepisy i zasady zawarte w ustawie Ordynacja podatkowa. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...].01.2004 r. prawidłowo doręczonym skarżącemu w dniu [...].01.2004 r. działając na podstawie przepisu art. 123 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa wyznaczył skarżącemu siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego

Odnośnie zarzutu naruszenia przepisu art. 200 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa W ocenie Sądu zarzut naruszenia przez Izbę Skarbową w Krakowie przepisu art. 200 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa jest nieuzasadniony. Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25.04.2005 r. sygn. akt FPS 6/04 niezastosowanie w danej sprawie trybu określonego w art. 200 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60) nie jest wystarczającą przesłanką do uznania, że jest podstawa wznowienia postępowania wymieniona w art. 240 § 1 pkt 4 tej ustawy. Naruszenie przez organ odwoławczy art. 200 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa jest naruszeniem przepisów postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli wspomniane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wynika z tego, że w każdej sprawie Sąd indywidualnie bada, czy naruszenie art. 200 § 1 mogło mieć wpływ na jej wynik. Może to uczynić na podstawie art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jeżeli natomiast zarzut naruszenia art. 200 § 1 podnosi strona, w jej interesie leży wykazanie wpływu tego uchybienia na wynik sprawy. Nie nasunie to zresztą skarżącemu trudności, skoro bowiem twierdzi, że uniemożliwienie mu wypowiedzenia się w ciągu 7 dni, przewidzianych w art. 200 § 1, doprowadziło do wydania wadliwej decyzji, to tym bardziej znacznie dłuższy okres, jaki upłynie między datą doręczenia mu decyzji a datą rozpoznania sprawy przez Sąd, umożliwi mu przygotowanie wypowiedzi wykazującej wadliwość wydanej decyzji. Jeżeli natomiast przed Sądem skarżący nie przedstawi istotnych argumentów dotyczących zebranego w sprawie materiału dowodowego, to znaczy, że naruszenie art. 200 § 1 nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. Istotnie w niniejszych sprawach organ podatkowy naruszył przepis art. 200 par. 1 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa, jednakże w ocenie Sądu naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik spraw. Organ podatkowy podjął rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż wskutek upływu terminu do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty organ nie mógł prowadzić postępowania wyjaśniającego i wydać decyzji w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty.

Zakres kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego określa przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc, że Sąd sprawuje kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Przeprowadzając kontrolę zaskarżonych decyzji pod względem ich zgodności z prawem, Sąd sprawdza, czy wydanie decyzji nastąpiło zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, procesowego, a naruszenie prawa mające lub mogące mieć wpływ na wynik sprawy skutkuje uchyleniem zaskarżonych decyzji zgodnie z przepisem art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

W związku z powyższym, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego lub procesowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, uznając ją za zgodną z prawem, skargę oddalił na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).