Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 330/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2010-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 5 pkt 4a
journal: Dz.U. 2006 nr 122 poz 851
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 10 czerwca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Wiesław Czerwiński sędzia WSA Anna Klotz Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 10 czerwca 2010 roku sprawy ze skargi R. D. na decyzję Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego we [...] z dnia [...] r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...], wyrokiem z [...].2007 r., oddalił skargę skarżącego na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] z [...].2007r., w której orzeczono o uchyleniu decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...] z [...].2007r , stwierdzającą u skarżącego chorobę zawodową - aplazję szpiku, wymienioną w pkt 1 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] uznał, że istniała potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości. W szczególności stwierdził, że:

- dochodzenie epidemiologiczne nadal nie wyjaśniło w sposób nie budzący wątpliwości, jakie rzeczywiście związki chemiczne były emitowane na stanowiskach obsługi przez stronę urządzeń do produkcji folii oraz - do zgrzewania folii, jak również - że organ I instancji nie uzyskał dodatkowej konsultacji w jednostce orzeczniczej II stopnia.

- orzeczenie lekarza przychodni właściwego wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy choroby zawodowej jest formą dowodu w postaci opinii biegłego w rozumieniu przepisów k.p.a., podlegającego ocenie przez organ prowadzący postępowanie jak każdy inny dowód, a więc należy ją oceniać w aspekcie "rozpatrzenia całego materiału dowodowego",

- celem stwierdzenia, że rozpoznana u skarżącego aplazja szpiku jest chorobą zawodową wymienioną w pkt 1 wykazu chorób zawartego w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., konieczne jest udowodnienie, iż jest ona następstwem przewlekłego zatrucia skarżącego przez co najmniej jedną z wyszczególnionych w tym punkcie substancji chemicznych, a konkretnie - niezbędne jest wykazanie, że pracując przy produkcji i zgrzewaniu folii skarżący był narażony na czynniki uszkadzające układ krwionośny w sposób określany jako aplazja szpiku.

- istotne znaczenie dla wyjaśnienia sprawy miałoby między innymi, poza ewentualnym przesłuchaniem świadków - współpracowników skarżącego, skorzystanie ze środka dowodowego w postaci wysłuchania samego zainteresowanego, na okoliczność, produkcję jakiej kolorystycznie folii obsługiwał, w tym jaki w zbliżeniu procent stanowiła czarna folia, czy zgrzewał także i przez jaki okres czarną folię, jaki był stopień zabezpieczania i szczelności urządzeń (kwestia wycieków, wydobywania się par i dymów itp.).

- należałoby mieć na uwadze pobyty skarżącego na zwolnieniach lekarskich, o których mowa w odwołaniu, a przede wszystkim okres zatrudnienia na omawianych wyżej stanowiskach do wystąpienia pierwszych objawów choroby. Ważne też m.in. może być ustalenie proporcji wykorzystywania przy produkcji folii polietylenu z recyklingu w stosunku do polietylenu pochodzącego z innych źródeł oraz ustalenie u producentów - dostawców polietylenu z recyklingu, skąd i jakie rodzajowo uzyskiwali odpady (opakowania) do jego wytwarzania,

- rozważyć należałoby przeprowadzenie pomiarów występujących w środowisku stężeń czynników chemicznych symulując zgrzewanie czarnej folii na zgrzewarce, przy której od 2003 r. był zatrudniony skarżący, przy wykorzystaniu surowców co najmniej zbliżonych do wykorzystywanych w ówczesnym czasie i w miarę możliwości zapewnieniu warunków zbliżonych do dawnych,

- zaniechanie skonfrontowania w toku postępowania administracyjnego rozbieżnych opinii stanowi, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA, istotne naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy (vide m. in. wyrok sygn. SA 645/80 z 30 grudnia 1980 r. ONSA z 1 poz. 2).

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją pierwszoinstancyjną z [...].08.2009 r., Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny [...] orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej.

Powyższe rozstrzygnięcie oparł o następujące ustalenia i rozważania:

Skarżący w okresie od [...] r. do [...] r. zatrudniony był w [...] Spółka Jawna [...]; obecnie [...] Sp. z o.o. [...]. W trakcie pracy zawodowej przez okres [...] miesięcy uczestniczył w obsłudze urządzeń do produkcji folii, obsługiwał zgrzewarkę impulsową i automaty zgrzewające. Od [...] 1999r. do [...] 2004r. pracował na stanowisku zgrzewacza folii. Wykonywał także inne prace w zależności od potrzeb i wskazań przełożonego np.: zasyp polietylenu, pakowanie i zliczanie wyprodukowanej folii. Do połowy 2002r. pracował w tzw. starej hali pozbawionej wentylacji stanowiskowej. Stanowisko to obecnie nie istnieje.

Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych [...] skierowała stronę do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...].

Z wywiadu chorobowego wynika, że skarżący w 1987r. przebył operację naczyniaka mózgu okolicy czołowej lewej oraz w 2003r. złamanie kości śródstopia po stronie prawej. W [...] 2004r. zdiagnozowano aplazję szpiku jako hipoplazję mogącą odpowiadać uszkodzeniu toksycznemu.

Na wniosek PPIS [...] Oddział Laboratoryjny WSSE w [...] w [...] 2008r. przeprowadził symulację stanowiska pracy oznaczając stężenia substancji toksycznych podczas zgrzewania polietylenu wtórnego RCDl i koncentratu barwiącego do tworzyw sztucznych BLACK PE MB, 1 9400-Z. Pomiarami objęto takie substancje toksyczne jak: formaldehyd, etanol, propan¬2-01, octan etylu, benzen, ołów i jego związki, kwas octowy. Na podstawie przeprowadzonych pomiarów nie stwierdzono przekroczeń najwyższych dopuszczalnych stężeń (NDS) czynników szkodliwych dla zdrowia na badanym stanowisku. Stężenia oznaczanych substancji kształtowały się poniżej oznaczalności metody.

PPIS [...], po wnikliwym przeanalizowaniu zgromadzonej w sprawie dokumentacji, tj. ocenie narażenia zawodowego, dokumentacji lekarskiej i dotychczasowych opinii, nie znajduje wystarczających podstaw do uznania związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy stwierdzonymi u skarżącego zaburzeniami hematologicznymi a warunkami pracy zawodowej. Ponadto PPIS [...] podziela opinię konsultanta krajowego w dziedzinie medycyny pracy - Pani Dr E. W.-K., dotyczącą toksycznego działania czynników na układ krwiotwórczy, iż ,jedynym węglowodorem aromatycznym, który może prowadzić do uszkodzenia szpiku z trój układową cytopenią jest benzen".

Dochodzenie epidemiologiczne nie potwierdziło styczności w środowisku pracy z czynnikami szkodliwymi, które hipotetycznie uznano za przyczynę aplazji szpiku. Należy zaznaczyć, że warunkiem rozpoznania ostrego lub przewlekłego zatrucia zawodowego jest stwierdzenie objawów chorobowych, które odpowiadają działaniu biologicznemu określonej i występującej w środowisku pracy substancji chemicznej. Istotne znaczenie ma określenie stężeń substancji toksycznych w odniesieniu do normatywów higienicznych (NDS-Najwyższe Dopuszczalne Stężenie, NDSCh-Najwyższe Dopuszczalne Stężenie Chwilowe, NDSP-Najwyższe Dopuszczalne Stężenie Progowe).

Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej bądź o braku podstaw do jej stwierdzenia wydaje się na podstawie orzeczenia lekarskiego, wydanego przez właściwego lekarza jednostki orzeczniczej uprawnionej do orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej lub braku podstaw do jej rozpoznania.

W związku z powyższym PPIS [...] przychyla się do opinii medycznej zawartej w orzeczeniu lekarskim [...].

Odwołanie od powyższej decyzji złożył skarżący, w którym podnosił, że organ orzekający oparł decyzję na niepełnym orzeczeniu lekarskim z instytutu w Sosnowcu wydanym bez jakichkolwiek faktycznych jego badań, całkowicie lekceważąc dwa wcześniej wydane pozytywne orzeczenia, jak i zgromadzoną w sprawie pozostałą dokumentację medyczną.

Orzeczenie to winno było wyjaśnić bowiem wszelkie medyczne wątpliwości z odniesieniem się do wyników badań przeprowadzonych przez daną jednostkę, jak też do innych zebranych dowodów, zwłaszcza, gdy wynikają z nich odmienne oceny.

Skarżący wyjaśnił też, że pracował przy starej zgrzewarce z tzw. drutem w starej hali pozbawionej właściwej wentylacji, nie zaś jak twierdzi organ w zaskarżonej decyzji obsługując zgrzewarkę impulsową, a ma to znaczenie, bowiem zgrzewanie za pomocą w/w maszyn odbywa się w innych temperaturach i co za tym idzie emitowane są różnego rodzaju środki chemiczne o odmiennym stężeniu. Powoływane okoliczności wypływają wprost w jego ocenie z wydanego przez pracodawcę świadectwa pracy.

Strona podniosła, że z dotychczasowego dochodzenia epidemiologicznego przeprowadzonego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...] (decyzja nr [...] oraz [...], orzeczenie lekarskie nr [...] r., pismo WOMP [...] z dnia [...].09.2008 r. ) jak i historii choroby (akta sprawy) wynika, iż w okresie zatrudnienia w zakładzie [...] pracując na stanowisku zgrzewacza była narażona na czynniki chemiczne, przy czym pomiary zapylenia i stężenia nie były wykonywane. To pracodawca w jej ocenie, nie wykonywał pomiarów czynników szkodliwych pomimo ciążącego na nim w tym zakresie obowiązku, natomiast obecnie ich brak nie może skutkować ujemnymi dla pracownika konsekwencjami. Skarżący wyjaśnił, że aktualnie miejsce pracy, gdzie wykonywana była produkcja zostało przeniesione do nowej hali, gdzie panują całkowicie nowe warunki środowiskowe pracy (istniejąca i funkcjonująca wentylacja oraz metoda zgrzewania). Dlatego też podjęte badania przez Wojewódzką Stację Sanitarno-Epidemiologiczną w [...] i wysnute na jej podstawie wnioski nie mogą stanowić podstawy w niniejszej sprawie albowiem osiągnięte wyniki są nieadekwatne, odnoszą się do aktualnych warunków pracy, a nadto są nieczytelne i nieprofesjonalne. O niemożliwości właściwego ustalenia środowiska pracy skutkuje w jego ocenie nadto brak folii, która była poddawana obróbce termicznej przed 2003 r. co wynika z przedstawionych przez zakład różnorodności kart charakterystyki substytutów używanych przy produkcji folii.

Zdaniem strony, o fakcie wystąpienia aplazji szpiku spowodowanej warunkami pracy może świadczyć nadto opinia profesorska z Instytut Hematologii i Transfuzjologii w [...].

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny [...], decyzją z [...].02.2010 r., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ odwoławczy oparł swe rozstrzygnięcie o następujące ustalenia i rozważania:

Postępowanie w przedmiocie choroby zawodowej strony, zostało przeprowadzone przez organ I instancji w sposób właściwy, albowiem wziął on pod uwagę wszystkie materiały dowodowe niezbędne do wydania decyzji w przedmiocie choroby zawodowej. Orzeczenie lekarskie z dnia [...].06.2009 r. nr [...] wydane przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] wskazuje jednoznacznie na brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej tj. zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstw wywołanych przez substancje chemiczne pod postacią aplazji szpiku. Zgodnie z powyższym orzeczeniem nie wystąpiły wystarczające podstawy do uznania związku przyczynowo-skutkowego stwierdzanych u badanego zaburzeń hematologicznych z warunkami pracy zawodowej. Ponadto Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, w [...] zgodził się z udostępnioną opinią konsultanta krajowego w dziedzinie medycyny pracy - dr n. med. E. W.-K. i również potwierdził, iż jedynie benzen mógłby być brany pod uwagę jako czynnik działający toksycznie na układ krwiotwórczy i mógłby prowadzić do uszkodzenia szpiku. Także w opinii Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] najważniejszym elementem byłoby wykazanie, że na stanowisku pracy R. D. występował benzen w stężeniach przekraczających NDS dla tego czynnika szkodliwi zdrowia. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny [...] zlecił prowadzenie pomiarów stężeń czynników chemicznych na stanowisku pracy skarżącego przy wykorzystaniu surowców co najmniej zbliżonych do wykorzystywanych w ówczesnym czasie i w miarę możliwości zapewnieniu warunków zbliżonych do dawnych". Pomiarami objęto następujące substancje chemiczne - formaldehyd, etanol, propan-2-01, octan etylu, benzen, ołów i jego związki nieorganiczne oraz kwas octowy. Z racjonalnego punktu widzenia nie można przeprowadzić badań na identycznym stanowisku i w identycznych warunkach pracy jednakże badania były przeprowadzone w najbardziej zbliżonych do wykonywanych przez stronę Skarżący uczestniczył w badaniach, do których nie wniósł uwag.

Zdaniem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] zalecenie dotyczące badań na stanowisku pracy wskazane w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia [...].12.2007r. Sygn. akt II SA/Bd 845/07 wykonano w sposób jak najbardziej prawidłowy. Pomiary wykonał Dział Laboratoryjny Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w [...] Laboratorium pracuje w Systemie Jakości zgodnie z PN-EN ISOIIEC 17025:2005, tak więc ze względu na prestiż jednostki pomiarów czynników chemicznych dokonano na najwyższym poziomie i z całą pewnością w sposób profesjonalny, wiarygodny i bezstronny. Z wyników pomiarów przedstawionych przez tę instytucję jasno wynika, iż stężenie benzenu, który mógłby być uznany za przyczynę aplazji szpiku u R. D., było poniżej oznaczalności metody. Zdaniem organu II instancji można jednoznacznie stwierdzić, że w przypadku skarżącego nie było na jego stanowisku pracy narażenia na benzen. Organ II instancji podziela opinię konsultanta krajowego w dziedzinie medycyny pracy - dr n. med. E. W.-K., iż wobec braku w środowisku pracy czynników szkodliwych dla układu krwiotwórczego nie ma merytorycznych podstaw do uznania rozpoznanej u strony aplazji szpiku za następstwo warunków pracy, tak więc nie zostały spełnione przesłanki konieczne do rozpoznania choroby zawodowej.

Po przeanalizowaniu wyjaśnień świadków wskazanych przez R. D. w roku 2006 (T. D.) oraz w roku 2009 (T. D., J. K.) Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] uznał za bardziej wiarygodne zeznania bliższe zdarzeniu czyli z roku 2006. W 2006r. T. D. wielu kwestii dotyczących R. D. nie pamiętał, ponadto nic nie wspominał o warunkach pracy w firmie [...]Sp. z o.o. [...]. W ocenie organu II instancji wyjaśnienia obu świadków są na tyle odmienne, iż nie mogą stanowić istotnego dowodu przedmiotowej sprawie.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] po ocenie zgromadzonej w sprawie dokumentacji uznał, że bez względu na rodzaj elementu grzewczego (drut bądź taśma oporowa), zakres temperatur podczas zgrzewania jest zbliżony oraz zależny od rodzaju i grubości zgrzewanej folii, tak więc fakty te nie mają wpływu na ewentualne uwalnianie związków chemicznych podczas niniejszego procesu.

Stosownie do rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 15 września 1997r. w sprawie specjalizacji lekarskich niezbędnych do wykonywania orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych (Dz.U. z 1997r. Nr 124, poz. 795 z późn. zm.) specjalizacją lekarską niezbędną do wykonywania orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych jest m.in. medycyna pracy. Lekarz wydający orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] z dnia [...].06.2009r. nr [...] jest specjalistą chorób wewnętrznych, medycyny pracy i toksykologii klinicznej, tak więc zarzut odwołującego dotyczący braku odpowiedniej specjalizacji w przypadku ww. lekarza jest bezzasadny.

W skardze złożonej do Sądu, skarżący podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w odwołaniu. Zakwestionował też ustalenie faktyczne organu odwoławczego w przedmiocie stwierdzenia, że nie występują różnice w skutkach używania zgrzewarki z uwagi na rodzaj elementu grzewczego (drut bądź taśma oporowa). W ocenie strony, zgrzewarka typu drut pracuje w cyklu otwartym i podczas pracy uwalniają się związki chemiczne do środowiska. Natomiast zgrzewarka, której elementem zgrzewczym jest taśma oporowa nie emituje związków chemicznych do środowiska.

Podniósł również, że, w zakładzie pracy odbywało się spalanie odpadów folii produkowanej przez zakład po zaciągnięciu maszyny, ponieważ zakład nie posiadał młynka i fakt ten nie był brany pod uwagę.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swą dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Zatem jak wynika z treści cytowanego przepisu, aby daną chorobę można było uznać za zawodową musi być to choroba objęta wykazem oraz pomiędzy warunkami występującymi w środowisku pracy a chorobą musi istnieć związek przyczynowy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 155/09; opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – w skrócie "CBOSA", dostępnej poprzez stronę internetową http://orzeczenia.nsa.gov. pl/). W przypadku pozytywnego ustalenia, że rozpoznana choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych i praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, istnieje domniemanie związku przyczynowego pomiędzy chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie. Domniemanie to można jednak obalić (por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 2009 r., sygn. akt II OSK 1020/09, opubl. CBOSA). Związek przyczynowy pomiędzy stwierdzoną chorobą a warunkami panującymi w środowisku pracy powinien być związkiem przyczynowym zwykłym, a nie nadzwyczajnym. W przeciwnym bowiem razie mielibyśmy nie tyle do czynienia z chorobą, która – jak wskazuje § 1 rozporządzenia - "została spowodowana" działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy, ale z chorobą, która "została także spowodowana" działaniem czynników występujących w środowisku pracy.

Ustalenie takiego związku przyczynowego wymaga wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego koniecznego dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 77 § 1 k.p.a.), co rodzi konieczność wzięcia pod uwagę wszystkich okoliczności sprawy, a nie tylko części z nich. W sposób wyraźny wskazywał na to Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] w wyroku z [...] grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Bd 845/07, zapadłym na skutek skargi strony na decyzję organu odwoławczego z [...] 2007 r., w której uchylił decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...] z [...].2007 r.

Zgodnie z przepisem art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr153, poz.1270), dalej powoływanej jako: p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Rzeczą organów było więc zastosowanie się do wytycznych zawartych w powyższym wyroku, co jednak nie nastąpiło w pełnym zakresie.

Przede wszystkim należy pamiętać, że jak to wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...], stwierdzenie choroby zawodowej, winno być poprzedzone udowodnieniem, iż jest ona następstwem przewlekłego zatrucia skarżącego przez co najmniej jedną z wyszczególnionych w pkt 1 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), - substancji chemicznych. Oznacza to, że rzeczą organów było poczynienie ustaleń na okoliczność, jakie substancje chemiczne oddziaływały na stronę w okresie zatrudnienia u uczestnika postępowania. To podstawowe zagadnienie nie zostało jednak w sposób dostateczny wyjaśnione. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy dopuściły dwa dowody z badań środowiska pracy, tj. badań przeprowadzonych w dniu [...].07.2008 r. przez Powiatową Stację Sanitarno – Epidemiologiczną [...] oraz badań dokonanych w okresie od [...].05.2008 r. do [...].05.2008 r., przez Wojewódzką Stację Sanitarno-Epidemiologiczną w [...]. Pomiędzy substancjami chemicznymi objętymi obu badaniami zachodzą różnice (vide: k. 93, 98 akt administracyjnych). Różnice pomiędzy substancjami chemicznymi zachodzą ponadto biorąc pod uwagę wyszczególnione preparaty w piśmie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...] z [...].04.2008 r., skierowanym do organu II instancji (vide; k. 90 w/w akt).

Organ nie dokonał ustaleń na okoliczność, jakie substancje chemiczne oddziaływały na skarżącego i w konsekwencji jakie preparaty winny były zostać poddane badaniom, z uwzględnieniem rzecz jasna dyrektyw zawartych w w/w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...], tyczących się proporcji wykorzystywania przy produkcji folii polietylenu z recyklingu w stosunku do polietylenu pochodzącego z innych źródeł.

Problem ten nie jest jednoznaczny, co wynika choćby z pisma Kierownika Poradni Chorób zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy [...] z [...].09.2008 r., w którym stwierdzono, iż nie ma możliwości wykonania pomiarów, które byłyby adekwatne do sytuacji przed 2003 r., na stanowisku pracy skarżącego, gdyż nie ma surowców wykorzystywanych w ówczesnym okresie z uwagi na brak folii, którą zgrzewała strona przed 2003 r., różnorodność kart charakterystyki substytutów używanych przy produkcji folii (vide: k. 100 w/w akt).

Zagadnienie możliwości dokonania pomiarów z uwagi na istnienie lub nieistnienie odpowiednich próbek chemicznych materiałów ma w sprawie znaczenie przesądzające o tym, czy jest w ogóle możliwe wykazanie podstawowej dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii, a mianowicie czy nastąpiło przewlekłe zatrucie skarżącego, które doprowadziło do aplazji szpiku.

Jeżeli zachodziłyby wykazane przez organy przesłanki do przeprowadzenia badań, a więc organy udowodniłyby, że istnieją takie substancje chemiczne, które oddziaływały na stronę podczas okresu zatrudnienia, to w konsekwencji istotne dla sprawy byłyby okoliczności, które należałoby wziąć pod uwagę przy przeprowadzeniu badań.

Organy winny byłyby w tej sytuacji dokonać analizy poprzez właściwą weryfikację prawdziwości twierdzeń skarżącego, który upatrywał przyczyn choroby zawodowej w fakcie pracy przy zgrzewarce z tzw. drutem w starej hali pozbawionej właściwej wentylacji (do czego nawiązywał w odwołaniu) oraz w fakcie spalania odpadów chemicznych na terenie zakładu pracy, który nie posiadał młynka do ich mielenia (vide: k. 131 akt administracyjnych organu I instancji).

W związku z powyższym, zachodziłaby konieczność wyjaśnienia tych trzech istotnych okoliczności w ten sposób, że w pierwszym rzędzie, rzeczą organów byłoby poczynienie ustaleń faktycznych co do prawdziwości faktów podawanych przez stronę, a w przypadku ich potwierdzenia wiarygodnymi dowodami, organy powinny byłyby ustalić niezbędne dodatkowe dane co do tych okoliczności, które umożliwiałyby wykonanie symulacji procesów chemicznych, na które powołuje się strona. W zakresie spalania odpadów na terenie zakładu pracy, istotnym byłoby określenie rodzaju palonych substancji chemicznych, sposobu, miejsca i częstotliwości ich palenia.

Tymczasem organy poczyniły ustalenia niewystarczające. Pomijając już bowiem problem braku wyraźnego wskazania substancji chemicznych, które oddziaływały na stronę wraz z uzasadnieniem tego stanowiska, to w dokonanych już badaniach problem podnoszonych przez skarżącego okoliczności pracy nie został w sposób staranny, ani zweryfikowany, ani uwzględniony.

W zakresie problemu pracy przy zgrzewarce z tzw. drutem, nie przesądzono, czy rzeczywiście skarżący pracował przy niej. W dokonanym w dniu [...].07.2008 r. przez Powiatową Stację Sanitarno – Epidemiologiczną [...] badaniu środowiska pracy, posłużono się inną zgrzewarką, tzw. impulsową (vide: k. 98 w/w akt), która w ocenie strony nie stanowiła zagrożenia dla zdrowia z uwagi na niższe temperatury pracy i co za tym idzie emitowanie środków chemicznych o odmiennym stężeniu niż w przypadku zgrzewarki z tzw. drutem. Jakkolwiek organ odwoławczy poczynił ustalenie faktyczne, że bez względu na rodzaj elementu grzewczego (drut bądź taśma oporowa), zakres temperatur podczas zgrzewania jest zbliżony, – to jednak nie przytoczył dowodów, na podstawie których doszedł do takiej konkluzji. Problem ten nie jest jednak oczywisty, skoro Kierownik Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy [...], w piśmie z [...].11.2008 r., zwrócił uwagę na okoliczność, iż inne są temperatury zgrzewania przy zgrzewarce, gdzie zgrzewanie odbywa się przy pomocy taśmy teflonowej, a inne przy zgrzewaniu przy pomocy drutu (vide: k. 104 w/w akt). Ponadto pisemne sprawozdanie z powyższych badań nie zawiera informacji, czy przeprowadzono je w pomieszczeniu, w którym istniała wentylacja, a jeżeli tak to jakiego rodzaju (okienna, grawitacyjna, czy też mechaniczna). Istnieje jedynie adnotacja, mogąca świadczyć, iż badań dokonano na nowej hali, co prawdopodobnie oznacza istnienie na niej wentylacji mechanicznej. Organy przeszły do porządku nad brakiem powyższej wskazanej informacji i problemem wpływu istnienia wentylacji na wyniki badań.

W zakresie podnoszonego przez stronę problemu braku wentylacji w pomieszczeniu pracy zgrzewarki, to poza powyżej wskazanymi brakami, dodatkowo należy zwrócić uwagę na fakt, że w sprawozdaniu z dokonanych badań i pomiarów czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy, dokonanych w okresie od [...].05.2008 r. do [...].05.2008 r., przez Wojewódzką Stację Sanitarno-Epidemiologiczną w [...], w hali produkcyjnej [...]Spółki z o.o. [...], wynika, iż badań tych dokonano w hali, w której brak było wentylacji mechanicznej, lecz istniała wentylacja grawitacyjna (vide: k. 93). Do tej informacji organy nie ustosunkowały się w jakikolwiek sposób, a ponadto nie wyjaśniły, na jakiego rodzaju zgrzewarce dokonano eksperymentu, na co zwrócił uwagę Kierownik Poradni Chorób zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy [...] w piśmie z [...].09.2008 r. (vide: k. 100 w/w akt).

Jak już to wskazano wyżej, podane przez stronę okoliczności jej pracy winny podlegać właściwej weryfikacji poprzez ocenę całego materiału dowodowego, a w tym zeznań świadków. Tymczasem dokonane przez organy ustalenia w tym zakresie są niewystarczające i oparte na niepełnym materiale dowodowym, co szczególnie dotyczy zeznań świadków. W ocenie Sądu, w sytuacji, kiedy występują okoliczności sporne i niewyjaśnione, o których rozbieżnie twierdza w swych oświadczeniach pisemnych dawni współpracownicy strony: J. K. (vide: k. 127) oraz T. D. (vide: k. 126), który przesłuchiwany przez organ jako świadek w dniu 5.04.2006 r., podawał zupełnie odmienne okoliczności niż te, które zawarł w swym pisemnym oświadczeniu z [...].07.2009 r. (vide: k. 126), istniała konieczność przesłuchania tych osób w charakterze świadków na okoliczności związane z charakterem prac, które wykonywał skarżący i warunków tych prac, łącznie z rozpytaniem świadków co do palenia materiałów chemicznych na terenie zakładu pracy, o czym twierdziła strona, którą również należałoby przesłuchać przez organ. Trzeba również zauważyć, że uczestnik postępowania nie został wezwany o przedstawienie wniosków dowodowych z przesłuchania świadków na powyższe okoliczności.

Wreszcie też należy zauważyć, iż organy nie omówiły całości materiału dowodowego zebranego w sprawie, co słusznie zarzucił skarżący. Omówienia wymagają bowiem nie tylko dowody, na których oparł się organ, lecz również te z których wynikają okoliczności przeciwne, nie objęte ustaleniami faktycznymi, tym bardziej że orzeczenie lekarskie nr [...] lekarza medycyny A. H. z [...].06.2009 r., na którym oparły się organy, nie dokonało analizy orzeczenia lekarskiego nr [...] z [...].07.2006 r. (vide: k. 12 akt administracyjnych tom I) oraz orzeczenia lekarskiego nr [...] z [...].2007 r. (vide k. 61 akt administracyjnych tom II), w których rozpoznano chorobę zawodową.

Należy zauważyć, że w w/w wyroku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] wskazał, że zaniechanie skonfrontowania w toku postępowania administracyjnego rozbieżnych opinii stanowi, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA, istotne naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy (vide m. in. wyrok sygn. SA 645/80 z 30 grudnia 1980 r. ONSA z 1 poz. 2).

W świetle powyższego należało uznać, że organy naruszyły przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, poprzez oparcie decyzji na niepełnym materiale dowodowym oraz brak poczynienia wystarczających ustaleń faktycznych i prawnych.

W ponownym postępowaniu organ winien uwzględnić uwagi wyrażone przez Sąd.

Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie pierwszym wyroku. Rozstrzygnięcie dotyczące wykonalności decyzji podjęto w oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a.