Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 531/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 58 par 1 i 2 w zw. z art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 par 1, art. 80 i art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 10 października 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant sekretarz sądowy Ewa Cieślik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2018 roku sprawy ze skargi U. S. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności uchyla zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. po rozpatrzeniu prośby U. S. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. z dnia [...], nr [...], działając na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 511) oraz art. 59 § 2 w zw. z art. 58 k.p.a. i § 19 ust. 3 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 1110, ze zm.), odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny.

Orzeczeniem z dnia [...] Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. zaliczył U. S. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Ustalono, że niepełnosprawność istnieje od dnia 10 stycznia 2018 r., a orzeczenie wydano do dnia 30 kwietnia 2021 r. Orzeczenie zostało odebrane osobiście przez upoważnionego członka rodziny – J. S. w dniu 19 kwietnia 2018 r.

W dniu 17 maja 2018 r. U. S. złożyła osobiście w siedzibie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. odwołanie od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, odebranego w dniu 19 kwietnia 2018 r. Zakwestionowała orzeczenie w zakresie pkt 9. Podała, że z uwagi na fakt, że okresie od dnia 16 kwietnia 2018 r. do dnia 7 maja 2018 r. przebywała na leczeniu w sanatorium w C., orzeczenie o ustaleniu stopnia niepełnosprawności odebrał mąż – J. S., który nie otworzył koperty. Skarżąca wyjaśniła, że z treścią orzeczenia zapoznała się w dniu 12 maja 2018 r., a w dniu 14 maja 2018 r. udała się do Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. celem wyjaśnienia pkt 9 orzeczenia. Wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W załączeniu do odwołania przedstawiła kopię karty informacyjnej dokumentującej leczenie na Oddziale Rehabilitacji Neurologicznej w [...] SP ZOZ w C. w okresie od dnia 16 kwietnia 2018 r. do dnia 7 maja 2018 r.

Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że orzeczenie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. z dnia [...] zostało odebrane osobiście przez upoważnionego członka rodziny – J. S. w dniu 19 kwietnia 2018 r. Odwołanie od powyższego orzeczenia wraz z prośbą o przywrócenie terminu, który upłynął w dniu 3 maja 2018 r. zostało złożone osobiście w siedzibie organu w dniu 17 maja 2018 r.

Organ podniósł, że w uzasadnieniu prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania skarżąca jako powód uchybienia terminu podała fakt, że złożyła wniosek o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, w którym ubiegała się m.in. o uzyskanie prawa do karty parkingowej (tj. pkt 9 orzeczenia). Otrzymując orzeczenie zaliczające do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności oznaczone symbolem przyczyny niepełnosprawności 05-R 10-N, udała się do Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w dniu [...], w celu uzyskania informacji, co do pkt 9 orzeczenia.

Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. uznał, że skarżąca w prośbie o przywrócenie terminu do złożenia odwołania nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony, ponieważ zainteresowana składając wniosek zaznaczyła w nim cele, dla których chciała uzyskać orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, które odpowiadają właściwym wskazaniom w orzeczeniu. W orzeczeniu wyraźnie wskazano w pkt 9, że nie spełnia przesłanek określonych w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 128), co oznacza, że nie uzyskała uprawnień do otrzymania karty parkingowej.

W związku z powyższym organ stwierdził, że skarżąca działała ze zwłoką i odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, stwierdził brak podstaw formalnoprawnych do wszczęcia postępowania odwoławczego.

W dniu 29 maja 2018 r. U. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu skargi podała, że orzeczenie z dnia 12 kwietnia 2018 r. odebrał mąż w dniu 19 kwietnia 2018 r., ponieważ w okresie od dnia 16 kwietnia 2018 r. do dnia 7 maja 2018 r. przebywała w sanatorium. Po powrocie z sanatorium zapoznała się z treścią orzeczenia. Wskazała, że przebyła udar, jest osobą niepełnosprawną ruchowo i neurologicznie, o czym świadczy symbol 05-R 10-N. Nigdy wcześniej nie miała do czynienia z procedurą ustalania stopnia niepełnosprawności i symbolem ustalenia stopnia niepełnosprawności. Nie posiadała wiedzy, jaki jest zakres uprawnień w ramach orzeczonego symbolu 05-R i 10-N. Skarżąca podkreśliła, że dopiero po sprawdzeniu powyższych informacji dowiedziała się, że przy istniejących u niej schorzeniach przysługują jej uprawnienia wskazane w pkt 9 orzeczenia. Podała, że po przebytej chorobie jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji, cierpi na zaniki pamięci, a większość codziennych spraw, jak zakupy, czy wizyty u lekarza wykonuje wspólnie z mężem. Wskazała, że w związku z opisanymi dolegliwościami zagubiła dokumenty, zapomniała skierowania na badania do szpitala, a podczas pobytu w sanatorium spadła ze schodów. Wyjaśniła, że posiadanie karty parkingowej jest przywilejem ułatwiającym życie po udarze, a wskazanie w pkt 9 orzeczenia – "nie dotyczy" jest sprzeczne z orzeczonym stopniem niepełnosprawności oznaczonym symbolem 05-R 10-N. Skarżąca podkreśliła, że Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. zarzucił jej zaniedbanie i niedotrzymanie terminu, podczas gdy przedstawiła dokumenty, że we wskazanym powyżej okresie przebywała w sanatorium, a stan zdrowia nie pozwalał jej na zapoznanie się ze zrozumieniem z treścią orzeczenia.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. wniósł o odrzucenie skargi, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Badając legalność zaskarżonego postanowienia sąd stwierdził, że organ administracji naruszył przepisy postępowania, a mianowicie art. 58, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 66 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 511 ze zm.), w sprawach nieunormowanych przepisami ustawy stosuje się Kodeks postępowania administracyjnego, Kodeks cywilny oraz Kodeks pracy. W postępowaniach o ustalenie niepełnosprawności albo stopnia niepełnosprawności nie stosuje się przepisu art. 79a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149). Szczegółowe natomiast zasady wydawania orzeczeń o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności oraz orzeczeń, o których mowa w art. 5a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, tryb postępowania przy orzekaniu, skład i sposób powoływania i odwoływania członków zespołów orzekających, a także sposób działania wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności i powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 1110 ze zm.).

Postępowanie odwoławcze reguluje § 16 i 17 cyt. rozporządzenia. Zgodnie z § 16 ust. 1 rozporządzenia, osoba zainteresowana lub przedstawiciel ustawowy, w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, może wnieść odwołanie do wojewódzkiego zespołu, za pośrednictwem powiatowego zespołu, który wydał orzeczenie. Powiatowy zespół, który wydał orzeczenie, obowiązany jest przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy do wojewódzkiego zespołu, w terminie 7 dni od dnia otrzymania odwołania (§ 16 ust. 2 rozporządzenia). Jeżeli powiatowy zespół uzna, że odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, wydaje orzeczenie, w którym uchyla lub zmienia zaskarżone orzeczenie (§ 16 ust. 3 rozporządzenia).

Stosownie zaś do treści § 17 rozporządzenia, w postępowaniu odwoławczym przed wojewódzkim zespołem, w sprawach o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, stosuje się odpowiednio tryb postępowania przed powiatowym zespołem.

W myśl § 19 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia, powiatowy zespół i wojewódzki zespół, w składzie: przewodniczący zespołu oraz sekretarz lub wyznaczony przez przewodniczącego zespołu członek zespołu, wydaje postanowienie w sprawie:

a) uchybienia terminowi do wniesienia odwołania,

b) odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania,

c) przywrócenia terminu do wniesienia odwołania,

d) niedopuszczalności wniesienia odwołania.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia Miejskiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. z dnia [...] o zaliczeniu skarżącej do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na czas oznaczony do dnia 30 kwietnia 2021 r. Kwestią zatem która podlegała ocenie było zastosowanie przepisów dotyczących przywrócenia terminu i zasadności jego odmowy.

Zgodnie z dyspozycją art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (art. 58 § 3 k.p.a.).

Przepis ten przewiduje cztery przesłanki przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, a mianowicie: po pierwsze - wniesienie prośby o przywrócenie terminu, po drugie - uprawdopodobnienie przez wnoszącego prośbę (zainteresowanego), że uchybienie nastąpiło bez jego winy; po trzecie - wniesienie prośby o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; po czwarte - dokonanie jednocześnie z wniesieniem prośby czynności, dla której określony był termin (w tym przypadku wniesienie odwołania). Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie.

Przesłanką, która musi obligatoryjnie zaistnieć w pierwszej kolejności, aby w ogóle możliwe było badanie okoliczności podniesionych we wniosku i ewentualne przywrócenie uchybionego terminu, jest złożenie żądania (prośby) w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Ustanie przyczyny uchybienia terminu to ustanie przeszkody do dokonania danej czynności procesowej, niemożliwej do przezwyciężenia przez zainteresowanego, który dołożył należytej staranności w tym zakresie. Ocena, czy strona dochowała terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu należy do organu administracji publicznej.

Podkreślić należy, że siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a jest nieprzywracalny (art. 58 § 3 k.p.a.), a datą, od której należy liczyć ten termin, jest data uzyskania przez osobę zainteresowaną wiadomości o zdarzeniu powodującym rozpoczęcie biegu terminu. Jeśli zatem strona nie wiedziała o uchybieniu terminu, to termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od dnia uzyskania przez nią wiadomości o tym, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że przesłanka dochowania siedmiodniowego terminu jest pierwotna w stosunku do pozostałych podstaw uwzględnienia wniosku. Jej niedochowanie zawsze skutkuje nieuwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu, gdyż termin siedmiodniowy jest terminem, który nie podlega przywróceniu (art. 58 § 3 k.p.a.). Z art. 58 § 2 k.p.a. wynika, że datą, od której należy liczyć termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu, jest dzień ustania przyczyny uchybienia terminu. Jeśli strona nie wiedziała o uchybieniu terminu, to termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od dnia uzyskania wiadomości o tym (por. m.in. wyroki NSA z dnia 16 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1365/16, publ. Lex nr 2190741 oraz wyrok z dnia 26 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 1992/15, publ. Lex nr 2335078).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że bezspornym jest, że orzeczenie Miejskiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. z dnia [...] odebrał osobiście upoważniony przez skarżącą członek rodziny – J. S. w dniu 19 kwietnia 2018 r. Orzeczenie zawierało pouczenie o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia.

W dniu 17 maja 2018 r. skarżąca złożyła osobiście w siedzibie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. odwołanie od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego w dniu [...] Podała, że w okresie od dnia 16 kwietnia 2018 r. do dnia 7 maja 2018 r. przebywała na leczeniu w sanatorium w C., a orzeczenie o ustaleniu stopnia niepełnosprawności odebrał mąż – J. S., który nie otworzył koperty. Skarżąca wyjaśniła, że z treścią orzeczenia zapoznała się około 12 maja 2018 r., a w dniu 14 maja 2018 r. udała się do Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. celem wyjaśnienia pkt 9 orzeczenia. Wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W załączeniu do odwołania skarżąca przedstawiła kopię karty informacyjnej dokumentującej pobyt i leczenie na Oddziale Rehabilitacji Neurologicznej w [...] SP ZOZ w C..

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania wskazując, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Zdaniem organu skarżąca działała ze zwłoką, co uzasadniało odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i tym samym brak podstaw formalnoprawnych do wszczęcia postępowania odwoławczego.

Z przedstawionym powyżej stanowiskiem organu odwoławczego na tle stanu faktycznego, jaki zaistniał w niniejszej sprawie nie sposób się zgodzić.

Po pierwsze, rolą organu odwoławczego było ustalenie, czy wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Powyższa okoliczność nie była w ogóle przedmiotem badania i analizy przez organ. Tymczasem w judykaturze przyjmuje się, że przyczyna uchybienia terminu ustaje wówczas, gdy strona poweźmie wiadomość o decyzji (orzeczeniu). Jak trafnie wywiódł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 17 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 1271/16, czym innym jest formalny sposób ustalenia daty doręczenia aktu administracyjnego, służący obliczeniu terminu do wniesienia od tego aktu środka odwoławczego, a czym innym jest ustalenie daty, od której należy liczyć termin dla złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Odwołanie wnosi się w terminie liczonym od dnia doręczenia decyzji stronie. Datę doręczenia ustala się formalnie, a dla rozpoczęcia biegu do wniesienia odwołania, czy zażalenia nie jest konieczne aby strona zapoznała się z treścią doręczonego jej aktu administracyjnego, a nawet aby wiedziała, że takie doręczenie zostało jej formalnie dokonane. Termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu, zgodnie z art. 58 § 2 k.p.a., należy natomiast liczyć od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Pomiędzy datą formalnego doręczenia aktu administracyjnego - z którego treści wynika fakt i okoliczności, wskazujące na wniesienie odwołania po terminie - a datą ustania przyczyny uchybienia terminu, nie musi zachodzić tożsamość (por. wyrok NSA z dnia 27 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 2820/15, publ. Lex nr 2347580).

W przypadku, gdy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu ma charakter terminu nieprzywracalnego, nie można domniemywać początku jego biegu. Okoliczności towarzyszące powzięciu przez stronę informacji o uchybieniu terminu muszą jednoznacznie wskazywać, że strona na ich podstawie miała co najmniej obiektywną możliwość pozyskania wiedzy o tym fakcie.

Reasumując tę część rozważań należy stwierdzić, że organ nie poczynił żadnych ustaleń w celu stwierdzenia, kiedy ustała przeszkoda do wniesienia odwołania i tym samym nie ocenił czy spełniona została przesłanka wniesienia prośby o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Rozważania w tym zakresie są koniecznym elementem uzasadnienia postanowienia w przedmiocie przywrócenia terminu.

Organ nie przeprowadził również żadnego postępowania na okoliczność uprawdopodobnienia przez skarżącą, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.

W przedmiotowej sprawie skarżąca uzasadniła uchybienie terminu do wniesienia odwołania pobytem w okresie od dnia 16 kwietnia 2018 r. do dnia 7 maja 2018 r. na leczeniu w sanatorium, podczas którego orzeczenie o ustaleniu stopnia niepełnosprawności odebrał mąż, który nie otworzył koperty i nie zapoznał się z treścią orzeczenia. W odwołaniu wyjaśniła, że ona sama z treścią orzeczenia zapoznała się około 12 maja 2018 r., a w organie była 14 maja 2018 r. Jak zaś wynika z akt sprawy odwołanie skarżąca złożyła w dniu 17 maja 2018 r. Jako dowód skarżąca przedstawiła kopię karty informacyjnej dokumentującej pobyt i leczenie na Oddziale Rehabilitacji Neurologicznej w [...] SP ZOZ w C. po przebytym w październiku 2017 r. udarze niedokrwiennym mózgu.

Organ orzekający uznał, że mąż skarżącej odebrał osobiści orzeczenie o niepełnosprawności w dniu 19 kwietnia 2018 r. zatem termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 3 maja 2018 r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. uznał, że skarżąca w prośbie o przywrócenie terminu do złożenia odwołania nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony, ponieważ zainteresowana składając wniosek zaznaczyła w nim cele, dla których chciała uzyskać orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, które odpowiadają właściwym wskazaniom w orzeczeniu. W orzeczeniu wyraźnie wskazano w pkt 9, że nie spełnia przesłanek określonych w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 128), co oznacza, że nie uzyskała uprawnień do otrzymania karty parkingowej. W związku z powyższym organ stwierdził, że skarżąca działała ze zwłoką i odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, stwierdził brak podstaw formalnoprawnych do wszczęcia postępowania odwoławczego.

Powyższa argumentacja nie stanowi wystarczającej podstawy do stwierdzenia, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. W tym miejscu wskazać należy, że nie każda choroba będzie uzasadniać brak winy w uchybieniu terminu. Jednakże należy mieć na uwadze, że ocena, czy zachodzą przesłanki do zastosowania art. 58 k.p.a. musi odbywać się z odwołaniem do okoliczności konkretnego przypadku (por. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2006 r., sygn. II OSK 1397/05). Przy ocenie powyższej przesłanki organ pominął kluczową w niniejszej sprawie okoliczność, że pobyt skarżącej na Oddziale Rehabilitacji Neurologicznej w [...] SP ZOZ w C. stanowił kontynuację leczenia (rehabilitację) po przebytym w październiku 2017 r. udarze niedokrwiennym mózgu. Jak wynika z załączonej do akt dokumentacji medycznej, znanej organowi z urzędu po przebytym udarze niedokrwiennym mózgu skarżąca cierpi na połowiczny lewostronny niedowład, a oprócz tego występują u niej choroby współistniejące: nadciśnienie tętnicze, napadowe migotanie przedsionków i guz lewego nadnercza. Ponadto trudno nie zauważyć, co również umknęło uwadze organu orzekającego, że w przypadku osób po przebytych udarach niedokrwiennych mózgu mogą występować zaburzenia poznawczo-behawioralne, zaburzenia (zaniki) pamięci, trudności z przyswajaniem nowej wiedzy oraz spowolniałe procesy myślowe wywołane uszkodzeniem mózgu. Oprócz objawów neurologicznych mogą również występować objawy ze strony zdrowia psychicznego, czy zaburzenia o charakterze psychoorganicznym.

Powyższych okoliczności organ odwoławczy w ogóle nie wziął pod uwagę. Nie ustalił także sytuacji rodzinnej skarżącej, a więc nie zbadał, czy skarżąca miała możliwość posłużenia się osobą trzecią celem złożenia odwołania w terminie, czy prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem. Z akt wynika, że skarżąca podczas swojej nieobecności upoważniła męża jedynie do odbioru orzeczenia o ustaleniu stopnia niepełnosprawności. Powyższe okoliczności zostały zupełnie pominięte przez organ, który nie dokonał żadnych ustaleń i oceny w powyższym zakresie. Tymczasem ustalenie stanu faktycznego w drodze zebrania i oceny materiału dowodowego jest funkcją postępowania administracyjnego, w ramach którego organy zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. To na nich zatem spoczywa obowiązek przeprowadzenia całego postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności rozpoznawanej sprawy, w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa (art. 7, art. 8, art. 9 i art. 77 § 1 k.p.a.), a ustalenia te oraz ich ocena powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętej decyzji (postanowienia), spełniającym wymogi, o których mowa art. 11 i 107 § 3 k.p.a.

Dla każdego postępowania kluczowe znaczenie ma ustalenie stanu faktycznego sprawy, bowiem tylko w takim przypadku możliwe jest prawidłowe ustalenie praw i obowiązków strony postępowania. Inaczej rzecz ujmując, tylko dla prawidłowo ustalonego stanu faktycznego można zastosować przepisy prawa materialnego skutkujące powstaniem praw i obowiązków strony postępowania administracyjnego.

W niniejszej sprawie organ odwoławczy uchybił wskazanym powyżej przepisom postępowania, a w szczególności art. 7 - 9 k.p.a. Jak już wyżej wspomniano organ administracji publicznej był zobligowany do zbadania wniosku o przywrócenie terminu zgodnie z zasadami procedury administracyjnej. Powyższe oznacza, że ocena przesłanek zastosowania w sprawie art. 58 k.p.a. może nastąpić po wszechstronnym wyjaśnieniu okoliczności konkretnego przypadku, z pomocą wszelkich koniecznych środków dowodowych i z uwzględnieniem słusznego interesu strony, a wszelkie niejasności nie mogą być interpretowane na niekorzyść strony. Mając na uwadze okoliczności przedmiotowej sprawy podkreślić należy rolę art. 9 k.p.a., w świetle którego organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego . Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Wskazanym powyżej wymogom organ nie sprostał, albowiem ocena przesłanek, od których spełnienia zależy przywrócenie uchybionego terminu, o których mowa w art. 58 k.p.a. została dokonana w sposób dowolny. Lakoniczne stwierdzenie, że skarżąca działała ze zwłoką, bez zgromadzenia i oceny materiału dowodowego uprawdopodobniającego brak winy w uchybieniu terminu nosi cechy arbitralności i dowolności. W tym miejscu należy podkreślić, że uzasadnienie organu orzekającego w części stwierdzającej, że "(...)skarżąca w prośbie o przywrócenie terminu do złożenia odwołania nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony, ponieważ zainteresowana składając wniosek zaznaczyła w nim cele, dla których chciała uzyskać orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, które odpowiadają właściwym wskazaniom w orzeczeniu. W orzeczeniu wyraźnie wskazano w pkt 9, że nie spełnia przesłanek określonych w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 128), co oznacza, że nie uzyskała uprawnień do otrzymania karty parkingowej", nie ma żadnego znaczenia dla oceny przesłanek uchybienia terminu w rozumieniu art. 58 k.p.a.

Reasumując należy stwierdzić, że odmawiając przywrócenia terminu w kontekście regulacji przewidzianej w art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., bez uwzględnienia całościowej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego w zakresie istotnych okoliczności rozpatrywanej sprawy, organ naruszył art. 58 § 1 i 2 w zw. z art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 i art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Wskazane powyżej uchybienia procesowe miały istotny wpływ na wynik sprawy i skutkowały koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Rozpoznając niniejszą sprawę organ powinien ponownie przeprowadzić postępowanie administracyjne mając na uwadze powyższe wywody i eliminując dotychczasowe uchybienia. W szczególności uwzględniając przedstawioną wykładnię powinien wezwać skarżącą do wyjaśnienia w zakreślonym terminie, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, czy choroba, a właściwie jej skutki, na którą powołuje się skarżąca w istotnym dla niniejszej sprawy czasookresie uniemożliwiała skarżącej zapoznanie się ze zrozumieniem z treścią orzeczenia i złożenie w ustawowym terminie odwołania, czy skarżąca mogła skorzystać z pomocy innych osób w powyższym zakresie, a także do ewentualnego złożenia dokumentów potwierdzających składane wyjaśnienia.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

P.K.