Postanowienie NSA, sygn. akt II OSK 1411/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 280 § 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Dnia 7 lipca 2022 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 16 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Ke 21/21 o odrzuceniu skargi A. K. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 14 kwietnia 2016 r. II SA/Ke 1124/15 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 19 października 2015 r. znak: SKO.GN-70/2560/204/2015 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej postanawia: oddalić skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Kielcach postanowieniem z 16 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Ke 21/21, odrzucił skargę A. K. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Kielcach z 14 kwietnia 2016 r., II SA/Ke 1124/15, w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO lub Kolegium) w Kielcach z 19 października 2015 r., znak: SKO.GN-70/2560/204/2015, w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej - w pkt II. przyznał od Skarbu Państwa – WSA w Kielcach na rzecz adw. M. P. oraz na rzecz adw. A. A. kwoty po 295,20 zł, w tym każdorazowo VAT w kwocie 55,20 zł, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w pkt III. przyznał od Skarbu Państwa – WSA w Kielcach na rzecz A. S. kwotę 192 zł z tytułu wykonywania obowiązków kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu T. Ś.

W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że wyrokiem z 14 kwietnia 2016 r., II SA/Ke 1124/15, WSA w Kielcach oddalił skargę A. K. na ww. decyzję SKO w Kielcach z 19 października 2015 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, tj. decyzji Prezydenta Miasta Kielce z 21 kwietnia 2009 r., znak GNG.V.74301-39/09, w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości. Wyrok ten stał się prawomocny od 26 lipca 2016 r.

W piśmie z 9 stycznia 2021 r. A. K. wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego powyższym wyrokiem, wskazując jako podstawę prawną art. 271 pkt 2 i art. 277 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018, poz. 1302 ze zm., Ppsa) i żądając uchylenia tegoż wyroku i merytorycznego rozpoznania sprawy. Jak podał, podstawą wniesienia skargi o wznowienie są nowe okoliczności, które nie były znane w dniu orzekania, tj.:

1) brak rzutu poszczególnych kondygnacji budynku – od fundamentu do przekrycia dachu – z zaznaczeniem granicy podziału wewnątrz budynku dzielącej budynek na części;

2) przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 13 marca 2009 r. pod numerem [...] operat techniczny nie dotyczy podziału budynku;

3) granica działki [...] i [...] "tnie budynek" przy ul. J. środkiem jego pokoju, co narusza prawo budowlane oraz art. 46, 47 i 48 kc;

4) budynek przy ul. [...] nigdy nie został podzielony – decyzja Prezydenta Miasta Kielce z 21 kwietnia 2009 r., znak GNG.V.74301-39/09, nie zatwierdziła podziału tego budynku tak, aby stanowiły one dwa odrębne budynki, tj. miały swoje fundamenty, ściany i przekrycie dachu.

Skarżący powołał się na treść § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 268 poz. 2663, rozp. RM z 2004), z których wynika, że jeżeli przedmiotem podziału jest nieruchomość zabudowana, odcinek granicy wewnątrz budynku przedstawia się na rzutach poszczególnych kondygnacji budynku. Wskazał, że jak wynika z pisma Wydziału Geodezji Urzędu Miasta Kielce z 9 listopada 2020 r., Wydział ten nie jest w posiadaniu takich rzutów.

Dalej skarżący podniósł, że jak wynika z pisma Wydziału Geodezji Urzędu Miasta Kielce z 17 maja 2019 r. geodeta P. S. w operacie technicznym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego w dniu 13 marca 2009 r. pod nr [...], na podstawie którego została wydana decyzja z 21 kwietnia 2009 r., dokonał podziału działki, ale nie budynku. Odwołał się także do zeznań P.S. złożonych w dniu 26 września 2016 r. w sprawie [...], w których oświadczył, że geodeta nie dzieli budynków, ponieważ nie jest do tego uprawniony. W związku z tym dokonał podziału działki, ale nie budynków.

Skarżący powołał się na pismo Dyrektora Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta Kielce z 5 lipca 2019 r., z którego wynika, że nieruchomość przy ul. [...] zabudowana jest budynkiem mieszkalnym usytuowanym na dwóch działkach – nr [...] i [...]. Podobne okoliczności wynikają z przywołanych przez skarżącego zeznań H. B. z 26 września 2017 r., A. R. z 2 lutego 2017 r., J. P. z 30 października 2018 r.

Z przywołanych w skardze decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 6 marca 2018 r. i 8 marca 2018 r. oraz Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 4 lipca 2018 r. i 6 czerwca 2018 r. – jak podnosi skarżący – wynika, że w wyniku podziału nieruchomości zatwierdzonego przez Prezydenta Miasta Kielce decyzją z 21 kwietnia 2009 r. powstał stan sprzeczny z prawem w zakresie przepisów prawa budowlanego. Z kolei z pisma z 16 marca 2016 r. wynika, że w budynku o nr [...] nie były wyodrębnione poszczególne lokale i nie było wydane zaświadczenie o samodzielności lokalu, jak również nie wydano postanowienia opiniującego podział działki nr [...].

Podnosząc, że podział budynku według płaszczyzn pionowych połączony z odpowiednim podziałem gruntu jest dopuszczalny, jeżeli linia podziału budynku jest zgodna z linią podziału gruntu i przebiega według płaszczyzny, która stanowi ścianę wyraźnie dzielącą budynek na dwie odrębne, regularne samodzielne części, stanowiące odrębne budynki, skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji z 21 kwietnia 2009 r. z uwagi na rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 97 pkt 7, art. 93 ust. 1, 2, 3b, 4, 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2018, poz. 2204 - Ugn), § 4 ust. 1 i 2 rozp. RM z 2004, a także art. 7 i 77 K.p.a..

Odpowiadając na wezwanie sądu wojewódzkiego do wskazania okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania pełnomocnik skarżącego w piśmie z 26 kwietnia 2021 r. wskazał na dwie okoliczności mające potwierdzać zachowanie tego terminu, a mianowicie:

- około 13 listopada 2020 r. A.K. otrzymał z Urzędu Miasta Kielce pismo datowane na 9 listopada 2020 r., z którego dowiedział się, że znajdująca się w operacie podziałowym nr [...] opinia L.Ś. nadal jest w obrocie prawnym i jako jedyny dokument stanowi podstawę podziału nieruchomości nr [...];

- w końcu listopada 2020 r. z uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego w K. z [...] października 2020 r. [...] skarżący dowiedział się, że w wyniku przyjęcia do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego Operatu Technicznego [...] doszło do sytuacji, w której budynek skarżącego został posadowiony na dwóch działkach; w związku z tym sąd prawomocnym postanowieniem przyjął, że stan taki narusza przepisy Kodeksu cywilnego i Ugn.

W kolejno składanych pismach z 26 kwietnia 2021 r. (k. 59 i nast.), z 19 sierpnia 2021 r. (k. 115 i nast.) i z 5 października 2021 r. (k. 144 i nast.), zatytułowanych każdorazowo jako "skarga o wznowienie postępowania sądowego", A.K. wnosił o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem WSA w Kielcach z 14 kwietnia 2016 r. w sprawie II SA/Ke 1124/15 "z uwagi na nowe okoliczności, które nie były znane w dniu orzekania". Żądał dołączenia tych skarg do skargi o wznowienie z 9 stycznia 2021 r. lub przyjęcia jako nowych skarg o wznowienie postępowania sądowego. W pierwszym z wymienionych wyżej pism podniósł, że w dniu 3 marca 2021 r. dowiedział się od A. R., pełniącego funkcję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego w Kielcach, z pisma z 25 lutego 2021 r., że opinia budowlana z 25 lutego 2009 r. znajdująca się w decyzji z 21 kwietnia 2009 r. jest integralną częścią operatu nr [...] i jest dalej w obrocie prawnym. Tym samym A. R. nie uznawać ma wyroku WSA w Kielcach wydanego w sprawie II SA/Ke 1124/15, w którym dopuszczono podział budynku bez opinii budowlanej. W piśmie z 19 sierpnia 2021 r. skarżący odwołał się do treści pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Kielce R. W. z 20 lipca 2021 r., z którego wynika, że podziału budynku należy dokonać po dniu 8 maja 2009 r., co ma dowodzić, iż do dnia dzisiejszego budynek nie został podzielony. Z kolei w piśmie z 5 października 2021 r. skarżący powołał się na zeznania geodety P.S. złożone w dniu 25 czerwca 2021 r., w których stwierdził on, że "Urząd Miasta Kielce Wydział Geodezji wydał decyzję o podziale nieruchomości działki".

W piśmie z 7 grudnia 2021 r. skarżący wnosił o ponowne zażądanie od SKO w Kielcach nadesłania kompletnego operatu technicznego nr [...] oraz rzutu poszczególnych kondygnacji budynku, zaś jeżeli organ ten nie jest w posiadaniu tych dokumentów – o zwrócenie się o ich nadesłanie do Prezydenta Miasta Kielce Wydział Geodezji. Z kolei w piśmie z 14 lutego 2022 r. skarżący wnosił o sprostowanie jego skarg, wskazując, że ich podstawą prawną są przepisy art. 271 pkt 2 do art. 277 Ppsa.

Uczestnik postępowania D. K. w piśmie z 2 czerwca 2021 r. (k. 72 i nast.) wniosła o uchylenie decyzji z 21 kwietnia 2009 r. i nakazanie wydania nowej decyzji przez Prezydenta Miasta Kielce, z uwzględnieniem podziału również budynku. Jej zdaniem SKO nie dostrzegło, że dokumentacja techniczno-budowlana budynku nie zawiera przekroju budynku wzdłuż ściany, według której dokonano podziału nieruchomości. Budynek ten nigdy nie został podzielony, a obecna granica pomiędzy działkami "tnie budynek przez środek pokoju", co niewątpliwie narusza prawo. Powołała się na zeznania J. P. z 30 października 2018 r., z których wynika, że nie doszło do podziału budynku, tylko działki, a także na oględziny budynku przeprowadzone w dniu 25 maja 2018 r. oraz decyzje ŚWINB z 4 lipca 2018 r. i z 6 czerwca 2018 r. Z kolei z pisma SKO w Kielcach z 22 lutego 2019 r. wynika, że dokumentacja techniczno-budowlana całego budynku przy ul. [...] nie zawiera w szczególności przekroju budynku wzdłuż ściany. Ponieważ dokumentacja ta nie istnieje, SKO nie mogło prawidłowo rozpoznać sprawy. Uczestniczka przywołała ponadto fakt dowiedzenia się w dniu 3 marca 2021 r. przez skarżącego od A. R., że opinia budowlana z 25 lutego 2009 r. nadal jest w obrocie prawnym. Wskazała również na treść opinii zamieszczonej w Miesięczniku Naukowo-Technicznym Stowarzyszenia [...] dotyczącej podziału przedmiotowej działki, która to opinia wskazuje zdaniem uczestniczki na uchybienia po stronie urzędników. Podniosła wreszcie, że L.Ś. na dzień 25 lutego 2009 r. nie mógł pełnić samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie. Na tę okoliczność przedłożyła pisma z 29 sierpnia 2019 r., 7 czerwca 2018 r., 20 marca 2018 r. i 30 września 2019 r.

Uczestnicy postępowania A. M., S. T. oraz A. S. – kurator ustanowiony dla uczestnika postępowania T. Ś., którego miejsce pobytu było nieznane, w złożonych pismach wnieśli o oddalenie skargi o wznowienie postępowania sądowego.

SKO w Kielcach nie zajęło stanowiska w sprawie.

Opisanym na wstępie postanowieniem sąd pierwszej instancji odrzucił skargę o wznowienie.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że żadna z podanych przez skarżącego okoliczności, co do których w piśmie z 26 kwietnia 2021 r. wskazano na dochowanie terminu przewidzianego w art. 277 Ppsa, nie spełnia wymogów art. 273 § 2 tej ustawy.

Po pierwsze akcentowany przez skarżącego fakt braku rzutów poszczególnych kondygnacji budynku na etapie wydawania decyzji z dnia 21 kwietnia 2009 r., o którym skarżący miał dowiedzieć się (co wynika z treści skargi z dnia 9 stycznia 2021 r.) z pisma Dyrektora Wydziału Geodezji Urzędu Miasta Kielce z dnia 9 listopada 2020 r., był znany na etapie wydawania przez WSA w Kielcach wyroku w sprawie II SA/Ke 1124/15. Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że akta postępowania administracyjnego o znaku SKO.GN-70/4224/348/2015 były dołączone do akt sprawy sądowej i zawierały materiał dowodowy, jaki został zgromadzony w toku postępowania począwszy od wniosku o wydanie decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, złożonego w dniu 19 marca 2009 r. Skarżący był zaś przecież stroną postępowania w sprawie o sygn. II SA/Ke 1124/15, mógł zatem zwracać uwagę na ewentualne braki dowodowe. Akta te były także znane sądowi orzekającemu. Zdaniem sądu pierwszej instancji nie można zatem uznać, że brak rzutów poszczególnych kondygnacji budynku, o jakich mowa w § 4 ust. 2 rozp. RM z 2004, jest nową okolicznością, o jakiej stanowi art. 273 § 2 Ppsa. Z powyższych powodów sąd wojewódzki oddalił także na rozprawie wniosek dowodowy skarżącego zawarty w piśmie z 7 grudnia 2021 r., w którym wnosił on o ponowne zażądanie od SKO w Kielcach nadesłania kompletnego operatu technicznego nr [...] oraz rzutu poszczególnych kondygnacji budynku, zaś jeżeli organ ten nie jest w posiadaniu tych dokumentów – o zwrócenie się o ich nadesłanie do Prezydenta Miasta Kielce Wydział Geodezji. Na żądanie sądu zostały nadesłane akta o znaku SKO.GN-70/4224/348/2015, którymi dysponował sąd wojewódzki orzekając w sprawie II SA/Ke 1124/15. Sąd pierwszej instancji przypomniał, że na obecnym etapie rozpoznania skargi o wznowienie postępowania sądowego bada się wyłącznie czy skarga została oparta na ustawowej podstawie wznowienia. Dla oceny, czy zachodzi nowa okoliczność w rozumieniu art. 273 § 2 Ppsa, nie ma znaczenia merytoryczna ocena ewentualnego braku wspomnianych rzutów jako elementu materiału dowodowego (tj. czy zebrany materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji). Jak wspomniał sąd pierwszej instancji, nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania okoliczność faktyczna jawna z materiału poprzedniego postępowania, a tylko niedostrzeżona przez stronę.

Sąd wojewódzki zaznaczył też, że znajdująca się w operacie podziałowym nr [...] opinia L.Ś., znajdowała się w aktach postępowania w czasie orzekania w sprawie II SA/Ke 1124/15 (podobnie jak pozostały materiał dowodowy jaki zgromadzono), zaś fakt, że "nadal jest w obrocie prawnym" odnosi się do chwili obecnej i tym samym nie stanowi nowej okoliczności, istniejącej w dniu orzekania przez tenże sąd w ww. sprawie i mogącej mieć wpływ na jej wynik.

Sąd wojewódzki, jeśli chodzi o drugą okoliczność, o jakiej mowa w piśmie pełnomocnika skarżącego z 26 kwietnia 2021 r. (k. 53), przyjął, że nawiązuje ona do treści postanowienia Sądu Rejonowego w K. z [...] października 2020 r., [...], z którego skarżący miał dowiedzieć się, że w wyniku przyjęcia operatu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego doszło do sytuacji, w której budynek skarżącego został posadowiony na dwóch działkach, a sąd w postanowieniu przyjął, że stan taki narusza przepisy Kodeksu cywilnego i ustawy o gospodarce nieruchomościami, a zatem – zdaniem sądu a quo – w żaden sposób nie można przyjąć, że ta okoliczność może stanowić podstawę wznowienia postępowania.

Co do pozostałych okoliczności przytaczanych przez skarżącego (jak również uczestniczkę D. K.) jako mających stanowić podstawę wznowienia na podstawie art. 273 § 2 Ppsa, sąd pierwszej instancji stwierdził, że również nie są to okoliczności, o jakich mowa w tym przepisie.

Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wywiódł A.K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając je co do jego pkt I.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 Ppsa zaskarżonemu wyrokowi zarzuca się:

1. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 1 Ppsa, art. 273 § 2 Ppsa, art. 277 Ppsa i art. 281 Ppsa, polegające na uznaniu przez WSA w Kielcach skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Kielcach z 14 kwietnia 2016 r. za niezasadną z uwagi na niezachowanie przez skarżącego terminu przewidzianego w art. 277 Ppsa, oraz że okoliczności nowych, mogących stanowić podstawę wznowienia postępowania sądowego w oparciu o art. 273 § 2 Ppsa, nie stanowią fakty wskazane w skardze, podczas gdy w rzeczywistości zdaniem skarżącego zarówno fakt:

- że w dniu 3 marca 2021 r. dowiedział się od A. R., pełniącego funkcję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego w Kielcach, z pisma z 25 lutego 2021 r., że opinia budowlana z 25 lutego 2009 r. znajdująca się w decyzji z 21 kwietnia 2009 r. jest integralną częścią operatu nr [...] i jest dalej w obrocie prawnym,

- że pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Kielce R. W. z 20 lipca 2021 r., z którego wynika, że podział budynku należy dokonać po dniu 8 maja 2009 r., co ma dowodzić, iż do dnia dzisiejszego budynek nie został podzielony,

- że pismo z 5 października 2021 r., w którym skarżący powołał się na zeznania P.S. złożone w dniu 25 czerwca 2021 r., w których stwierdził, że "Urząd Miasta Kielce Wydział Geodezji wydał decyzję o podziale nieruchomości działki",

są okolicznościami nowymi i dochował w tym zakresie terminu przewidzianego w art. 277 Ppsa;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, a mianowicie art. 1 "u.s.a." oraz art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji RP polegające na pozbawieniu skarżącego prawa do sprawiedliwego rozpatrzeniu sprawy, jako jednego z podstawowych praw człowieka i obywatela, zamknięcia skarżącemu drogi sądowej do dochodzenia naruszonych jego praw oraz zaskarżenia orzeczeń i decyzji, a które to uchybienia doprowadziły w konsekwencji do odmowy słuszności zarzutów poczynionych przez skarżącego.

Wskazując na powyższe strona skarżąca kasacyjnie wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia w pkt 1. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Kielcach oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

Ponadto wnosi się o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu, to jest za sporządzenie skargi kasacyjnej. Jednocześnie oświadczono, że "opłata" nie została zapłacona ani w żadnej części, ani w całości.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnosi się, że wbrew stanowisku

sądu pierwszej instancji wnosząc przedmiotową skargę o wznowienie postępowania dochował terminu przewidzianego w art. 277 Ppsa, albowiem nie upłynął trzymiesięczny termin od dowiedzenia się o tych faktach. Ponadto skarżący wykazał, że zarówno z pisma Urzędu Miasta Kielce z 9 listopada 2020 r. z załączoną opinią budowlaną, jak i postanowienia wraz z uzasadnieniem Sądu Rejonowego w K. II Wydział Kamy z [...] października 2020 r., [...], nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu, a zgodnie z art. 273 § 3 Ppsa mogą mieć one istotny wpływ na wynik sprawy.

W piśmie z 14 kwietnia 2022 r. pełnomocnik z urzędu skarżącego wnosił o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Do WSA w Kielcach w dniu 15 kwietnia 2022 r. wpłynęła również opinia pełnomocnika uczestniczki postępowania D.K. o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od w/w wyroku WSA w Kielcach z 16 lutego 2022 r. W jego ocenie nie sposób nie zgodzić się z oceną sądu pierwszej instancji, że okoliczności podane w piśmie skarżącego z 26 kwietnia 2021 r. zawierającym argumenty na rzez zachowania terminu do wniesienia skargi o wznowienie nie mogą być uznane za przesłanki wznowienia w rozumieniu przepisów Ppsa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

W myśl art. 183 § 1 Ppsa (aktualny tekst jednol. Dz. U. 2022, poz. 329, Ppsa), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Ta jednakże w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Odnosząc się zaś do wniosku o rozpoznanie sprawy na rozprawie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 182 § 1 Ppsa Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, albowiem skarga kasacyjna została wniesiona od postanowienia odrzucającego skargę o wznowienie.

W niniejszej sprawie skarżący domagał się wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego. Przypomnieć zatem należy, że zgodnie z art. 270 Ppsa możliwość wznowienia postępowania ograniczona jest do przypadków wskazanych w dziale VII Ppsa.

Wniesienie skargi o wznowienie w pierwszej kolejności obliguje sąd administracyjny do analizy spełnienia formalnoprawnych przesłanek dopuszczalności skargi. Po myśli art. 280 § 2 Ppsa, sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Na gruncie tego przepisu uznaje się, że w sytuacji, gdy skarga o wznowienie postępowania została wniesiona po terminie lub gdy z samego uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi, skarga jako pozbawiona ustawowych podstaw wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego podlega odrzuceniu. Samo sformułowanie podstawy w sposób odpowiadający przepisom art. 271-274 Ppsa (powołanie się na te przepisy) nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga, jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia, podlega odrzuceniu na podstawie art. 280 § 1 Ppsa (zob. postanowienia NSA: z 9 listopada 2018 r. I OZ 1065/18, LEX nr 2582116, z 6 września 2018 r. I OSK 2083/18, LEX nr 2738099, z 7 października 2011 r. I OSK 1722/11, LEX nr 1149227).

Sytuacja taka ma miejsce w niniejszej sprawie. Prawidłowo uznał sąd pierwszej instancji, że skarga o wznowienie postępowania sądowego nie została oparta na ustawowej podstawie. A.K. wniósł skargę o wznowienie postępowania na podstawie art. 273 § 2 Ppsa, zgodnie z którym to przepisem można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. W powyższym przepisie chodzi o okoliczności albo środki dowodowe istniejące przed zakończeniem sprawy, a niewykryte i nieznane stronie. Równocześnie, aby zaistniała przesłanka wznowienia postępowania z art. 273 § 2 Ppsa konieczne jest ustalenie, że te okoliczności albo dowody mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, przy czym chodzi tutaj o sprawę sądowoadministracyjną, a nie administracyjną. Istnienie przyczyn restytucyjnych uzasadnia bowiem uchylenie lub zmianę prawomocnego orzeczenia tylko wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy stwierdzonymi przyczynami, a treścią orzeczenia. Podzielić przy tym należy stanowisko NSA przedstawione w wyroku z 9 lipca 2021 r. III OSK 3269/21 (LEX nr 3215951) oraz postanowieniu z 20 października 2021 r. III OSK 5363/21 (LEX nr 3247477), że rozważając kwestie objęte hipotezą art. 273 § 2 Ppsa należy pamiętać o istocie wznowienia postępowania jako swoistej instytucji procesowej. Wznowienie postępowania z przyczyn restytucyjnych zmierza do umożliwienia ponownego postępowania ze względu na to, że prawomocne orzeczenie sądu jest niezasadne z punktu widzenia materiału faktycznego i dowodowego, który istniał już w poprzednim postępowaniu (por. wyroki NSA: z 22 września 2017 r. II FSK 679/17, LEX nr 2402251 i z 22 lutego 2017 r. I FSK 1121/16, LEX nr 2273295).

W rozpatrywanej sprawie skarga o wznowienie dotyczy postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Kielcach z 14 kwietnia 2016 r. II SA/Ke 1124/15. Wyrokiem tym WSA w Kielcach oddalił skargę A.K. na decyzję SKO w Kielcach z 19 października 2015 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Kielce w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzuca przy tym, że powołał się na podstawę wznowienia w postaci okoliczności, że w dniu 3 marca 2021 r. miał dowiedzieć się od A. R., pełniącego funkcję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego w Kielcach, z pisma z 25 lutego 2021 r., że opinia budowlana z 25 lutego 2009 r. znajdująca się w decyzji z 21 kwietnia 2009 r. jest integralną częścią operatu nr [...] i jest dalej w obrocie prawnym. Wskazywał również na pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Kielce R. W. z 20 lipca 2021 r., z którego wynika, że podziału budynku należy dokonać po dniu 8 maja 2009 r., co ma dowodzić, iż do dnia dzisiejszego budynek nie został podzielony. Z kolei w piśmie z 5 października 2021 r. skarżący powołał się na zeznania geodety P.S. złożone w dniu 25 czerwca 2021 r., w których stwierdził on, że "Urząd Miasta Kielce Wydział Geodezji wydał decyzję o podziale nieruchomości działki". Skarżący pomija jednak, że skarga o wznowienie nie służy powoływaniu okoliczności i środków dowodowych, które strona znała, lecz ich nie powołała. Zdaniem NSA nie sposób uznać, aby powyższe okoliczności nie były znane WSA w Kielcach na etapie wydawania przez ten sąd wyroku w sprawie II SA/Ke 1124/15. Jak wskazano na wstępie, skarga o wznowienie nie służy powoływaniu okoliczności, z których strona nie skorzystała, chociaż je znała. Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zmierza do zmiany prawomocnego orzeczenia sądowego, zatem zastosowanie tej instytucji powinno być ograniczone do sytuacji, w których ziściły się przesłanki określone w art. 271 i nast. Ppsa. Skarga o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem o odrzuceniu skargi nie kreuje nowej sprawy sądowoadministracyjnej i nie umożliwia ona powoływanie okoliczności i środków dowodowych z pominięciem art. 273 § 2 Ppsa, jak zdaje się, że chciałby tego skarżący. Przeciwnie, wnoszący skargę o wznowienie postępowania z powołaniem na powyższy artykuł zobowiązany jest do uprawdopodobnienia, że doszło do późniejszego wykrycia okoliczności faktycznych albo środków dowodowych wcześniej nieznanych. Okoliczności te i dowody muszą pozostawać w związku ze sprawą sądowoadministracyjną. Dodatkowo skarżący musi uprawdopodobnić, że z ww. okoliczności i środków nie mógł w poprzednim postępowaniu skorzystać. Trafnie także zwrócił uwagę sąd pierwszej instancji, że jeśli chodzi o zeznania geodety P.S. dotyczące tego, że nie dokonywał on podziału budynku, a jedynie działki, to skarżący już w skardze z 9 stycznia 2021 r. powoływał się na tej treści zeznania złożone w dniu 26 września 2016 r.

Powyższe ustalenia przesądzają o niezasadności zarzutu naruszenia przepisów postępowania, a to art. 1 Ppsa, art. 273 § 2 Ppsa, art. 277 Ppsa i art. 281 Ppsa.

Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając niniejszą kasację, nie dopatrzył się również w działaniu sądu pierwszej instancji naruszenia norm konstytucyjnych, w tym tych wymienionych w zarzucie drugim kasacji (art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78), co czyniło z kolei bezzasadnym ten zarzut.

W kontekście w/w zarzucanych przepisów Konstytucji RP podkreślenia wymaga, że przepisy dotyczące wznowienia postępowania zostały unormowane w art. 270-285 Ppsa. Przesłanki do wznowienia postępowania ustanowione zostały m.in. w art. 273 § 2, którego zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji podniesiono w skardze kasacyjnej. Przepis ten jest jednoznaczny w swej treści i to przez pryzmat zawartych w nim regulacji należy oceniać w niniejszej sprawie podniesionych zarzutów naruszenia przepisów Konstytucji RP. Określona w art. 273 § 2 Ppsa przesłanka wznowieniowa, na którą w istocie powoływał się skarżący w skardze wymaga spełnienia, jako jednego z nierozłącznych elementów jej wystąpienia, naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie nie miało miejsca w sprawie oznaczonej sygn. II SA/Ke 1124/15, co trafnie sąd pierwszej instancji rozpoznający niniejszą sprawę ocenił, a co wyżej wykazano.

Nie mógł być uznany za skuteczny zarzut naruszenia przepisu "art. 1 u.s.a.". Autor skargi kasacyjnej użytego skrótu "us.a." nie wyjaśnia, nie jest rzeczą sądu kasacyjnego zastępowania strony i domyślanie się jej intencji, przymus adwokacko-radcowski w sporządzeniu skargi kasacyjnej gwarantować ma odpowiedni jej poziom formalny, skoro Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami kasacyjnymi.

Z powyższych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.

W sprawie wynagrodzenia z tytułu udzielenia pomocy prawnej z urzędu właściwym do orzekania jest wojewódzki sąd administracyjny, nie zaś NSA.