Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 803/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 157 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi J. i J. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. skargę oddala, II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. D. z Kancelarii Adwokackiej przy ul. [...], [...] w W., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) oraz kwotę 55 zł (pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem 22% podatku od towarów i usług łącznie kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych).


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2002r. znak: [...] działając na podstawie art. 157 § 1 i 2 i art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 98 poz. 1071 ze zm., zwana dalej Kpa) odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...] grudnia 1996r., znak: [...] udzielającej G. i J. K. pozwolenia na użytkowanie punktu małej gastronomii z nadbudową mieszkalną położonego w N. przy ul. [...].

Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2002r. wystąpili J. i J. M..

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2008r., znak: [...] działając na podstawie art. 104 i 157 § 3 Kpa w związku z pismem J. i J. M. z dnia 12 stycznia 2008r. (stanowiącym sprecyzowanie pism z dnia 13.09.2007r., 13.10.2007r. i 25.11.2007r.), w części zawierającej wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2002r., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji Wojewody [...].

Organ podniósł, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2002r., odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...] grudnia 1996r., znak: [...], była już przedmiotem kontroli w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2007r., znak: [...], utrzymaną w mocy własną decyzją z dnia [...] sierpnia 2007r, znak: [...], po wszczęciu postępowania z wniosku J. i J. M., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2002r.

W ocenie organu decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2002r., nie jest dotknięta żadną z wad wskazanych w art. 156 § 1 kpa, co nie mogło skutkować stwierdzeniem jej nieważności. Decyzja ta została bowiem wydana przez organ właściwą, w oparciu o właściwą podstawę prawną, nie dotyczy sprawy poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do osób będących stronami w sprawie, jak również była wykonalna w dniu jej wydania oraz nie zawierała wady powodującej jej nieważność z mocy prawa. Podkreślono, także, że badana decyzja organu wojewódzkiego nie jest też obarczona rażącym naruszeniem prawa.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2008r, znak: [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, w związku z art. 127 § 3 Kpa, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2008r.

Organ wyjaśnił, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2002r. była już przedmiotem kontroli w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności, albowiem ostateczną decyzją z dnia [...] sierpnia 2007r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia jej nieważności. Nie można zatem ponownie skutecznie żądać wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, której byt prawny był uprzednio badany w postępowaniu w sprawie stwierdzenia jej nieważności.

W związku z powyższym, należało odmówić wszczęcia postępowania na wniosek J. i J. M. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2002r.

Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2008r. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. i J. M..

W skardze skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności wszystkich postanowień i decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego po dacie 1 grudnia 1989r. oraz "nałożenie obowiązku prawnego na organ właściwy wydania nakazu przymusowej rozbiórki wszelkich i wszystkich inwestycji P. K. dokonywanych wbrew naszej woli i pomimo naszych zakazów".

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona.

Postępowanie administracyjne prowadzone w trybie stwierdzenia nieważności umożliwia weryfikację poza kontrolą instancyjną, rozstrzygnięć organów administracji publicznej posiadających przymiot trwałości. Służy ono sprawdzeniu, czy w trybie zwykłym sprawa została rozstrzygnięta zgodnie z prawem. Tryb ten, może zostać uruchomiony tylko w przypadkach, określonych w art. 156 § 1 Kpa. Według natomiast art. 157 § 2 Kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.

Wszczęcie postępowania wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne warunkujące jego dopuszczalność.

Na podstawie art. 157 § 3 Kpa organ orzeka co do niedopuszczalności z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Decyzja wydana na podstawie art. 157 § 3 Kpa jest wynikiem oceny zdolności do działania w sprawie osoby wnoszącej podanie, legitymacji strony, wykazania tego, że nie istnieje decyzja, której ważność należy poddać ocenie, lub też że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności nie może być wszczęte na wniosek strony z uwagi na zapis w ustawie. Przyczyną odmowy wszczęcia postępowania może być również wniesienie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, która była już uprzednio poddana kontroli organu w trybie stwierdzenia nieważności. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Podzielić zatem należy stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] decyzją z dnia [...] maja 2002r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...] grudnia 1996r. udzielającej G. i J. K. pozwolenia na użytkowanie części budynku gastronomiczno - mieszkalnego. Decyzja ta była już bowiem przedmiotem kontroli w postępowaniu nieważnościowym na wniosek skarżących. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007r. Główny Inspektor Nadzoru odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji.

Organ ponownie kontrolując przedmiotową decyzję wypełniłby przesłankę określoną w art. 156 § 1 pkt 3 Kpa, a mianowicie decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Jak wskazuje się w orzecznictwie, dla stwierdzenia, iż nastąpiło naruszenie rei iudicatae, istotne znaczenie ma stwierdzenie tożsamości obu spraw. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Tożsamość musi dotyczyć też przedmiotu, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Niedopuszczalnym jest wszczęcie ponownego postępowania i wydanie decyzji przez organ administracji, a następnie decyzji ostatecznej, gdy zachodzi tożsamość przedmiotowa i podmiotowa sprawy, a nie uległ zmianie stan prawny, który uzasadniałby prowadzenie postępowania nadzorczego na nowo.

Na marginesie rozpatrywanej sprawy podkreślić należy, iż postępowanie wyjaśniające poprzedzające odmowę wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji może dotyczyć jedynie kwestii formalnych. Nie może ono natomiast sprowadzać się do badania przyczyn nieważności decyzji, o których mowa w art. 156 § 1 Kpa, stąd też organy administracji nie mogły odnieść się do kwestii, które w ocenie strony skarżącej przemawiały za stwierdzeniem nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2002r. Również Sąd kontrolując prawidłowość zaskarżonej decyzji, nie mógł odnieść się do kwestii ewentualnego stwierdzenia nieważności decyzji bowiem nie jest ona przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu. Sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, a dokonuje jedynie kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu organu administracji.

Organy orzekające w niniejszej sprawie, będąc związane przepisami art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa, wypełniły swoje obowiązki wynikające z powołanych przepisów. Organy te w ocenie Sądu podjęły wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrały i rozpatrzyły w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy, dokonały oceny okoliczności sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.