Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 358/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2022-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1 pkt 2 w zw. z art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder,, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 listopada 2022 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. C. Sp. z o.o. Sp. k. w B. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia i umorzenia postępowania w sprawie wniosku o odroczenie terminu płatności grzywny oddala skargę


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na tle następujących zdarzeń.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. powołując się na art. 61a § 1 K.p.a. w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U z 2020 r. poz. 1427 ze zm., dalej jako u.p.e.a.), odmówił wszczęcia postępowania z wniosku [...] Sp. z o.o. Sp.k. w B. o odroczenie terminu płatności grzywny w celu przymuszenia, nałożonej postanowieniem tego organu z [...] stycznia 2022r. nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że przepis art. 71c § 1 u.p.e.a., na który powołuje się wnioskodawca znajdzie zastosowanie w odniesieniu do grzywny w celu przymuszenia dopiero po skierowaniu należności pieniężnej do egzekucji administracyjnej, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył wnioskodawca.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2022r. nr [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia organu I instancji odmawiającego wszczęcia postępowania o odroczenie terminu płatności grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku o charakterze administracyjnym i umorzył postępowanie z wniosku z dnia [...] stycznia 2022 r. z uwagi na jego bezprzedmiotowość.

W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji zwrócił uwagę na fakt, że co do zasady rozstrzygnięcie organu I instancji w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie niniejszej było prawidłowe, aczkolwiek z przyczyn formalnych należało je uchylić i umorzyć postępowanie.

Wniosek z dnia [...]01.2022 r. [...] Sp. z o. o. Sp. k. z siedzibą w B. o odroczenie terminu płatności grzywny w celu przymuszenia, nałożonej postanowieniem z dnia [...]01.2022r. nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B., dotyczył postanowienia organu I instancji, które zostało w wyniku postępowania zażaleniowego uchylone w całości przez organ wyższej instancji. W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie nastąpiła zatem zmiana stanu faktycznego i prawnego po wydaniu zaskarżonego postanowienia z dnia [...]02.2022r.

Organ odwoławczy uznał, iż wniosek z dnia [...]01.2022r. [...] Sp. z o. o. Sp.k. z siedzibą w B. stał się bezprzedmiotowy w rozumieniu art. 105 § 1 w związku z art. 126 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. Z tego powodu sprawa nie mogła być rozpatrzona inaczej niż poprzez umorzenie postępowania. Organ II instancji podkreślił także, że uwzględnił aktualny stan prawny dotyczący egzekucji administracyjnej obowiązku o charakterze niepieniężnym, określony w tytule wykonawczym z dnia [...]09.2021r. nr [...], polegający na rozbiórce płyty betonowej wylanej na gruncie i likwidacji wykopu ziemnego, wykonanego na działce nr ew. gr. [...] przy ul. N. w B. Organ II instancji bowiem orzekając w sprawie musiał uwzględniać stan prawny i faktyczny istniejący w chwili wydawania decyzji drugiej instancji (postanowienia drugiej instancji).

Odnosząc się do zarzutów spółki zawartych w zażaleniu podkreślił, że egzekucja administracyjna w niniejszej sprawie dotyczy obowiązku o charakterze niepieniężnym, tj. rozbiórki płyty betonowej wylanej na gruncie i likwidacji wykopu ziemnego, wykonanego na działce nr ew. gr. [...] przy ul. N. w B. Z kolei wniosek z dnia [...]01.2022r. skarżącej spółki dotyczy etapu egzekucji administracyjnej, który nie ma jeszcze miejsca w niniejszej sprawie, tj. przymusowego ściągania przez naczelnika urzędu skarbowego grzywny w celu przymuszenia na podstawie tytułu wykonawczego TW-1, wystawionego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. i zawartego w tym tytule wniosku o wszczęcie egzekucji administracyjnej. Zatem w/w wniosek nie mógłby zostać rozpatrzony pozytywnie.

W skardze wniesionej do sądu administracyjnego na powyższe ostateczne postanowienie organu nadzoru budowlanego inwestor [...] Sp. z o.o. Sp. k. w B. zarzucił postanowieniu naruszenie:

1. art. 105 § 1 K.p.a. w zw. z art. 126 K.p.a. i w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez nieprawidłowe rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy polegające na umorzeniu postępowania przed organem I instancji z uwagi na rzekomą bezprzedmiotowość wniosku skarżącej, mimo iż w niniejszej sprawie istnieją podstawy do merytorycznego rozpoznania przedmiotowej sprawy - przekazanie sprawy właściwemu organowi - naczelnikowi właściwego urzędu skarbowego;

2. art. 65 § 1 K.p.a. w związku z art. 61a § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. i art. 71c § 1 u.p.e.a. poprzez błędne rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy polegające na odmowie wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku skarżącej o odroczenie terminu płatności grzywny w celu przymuszenia, a tym samym pozostawanie przez organ w bezczynności z uwagi na nieprzekazanie sprawy właściwemu organowi – naczelnikowi właściwego urzędu skargowego, podczas gdy zgodnie z utrwalonym stanowiskiem NSA właściwym organem jest Naczelnik Urzędu Skarbowego, a tym samym właściwe było przekazanie przedmiotowej sprawy Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego w B.;

3. art. 124 § 2 K.p.a. w zw. z art. 8 § 1 i 107 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 126 K.p.a. oraz art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez:

a. brak sporządzenia prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego skarżonego postanowienia, co przejawiało się w szczególności niewyjaśnieniem, na jakiej podstawie organy obu instancji nie przekazały przedmiotowego wniosku zgodnie z właściwością rzeczową;

b. niewyjaśnienie w uzasadnieniu skarżonego postanowienia faktycznych, rzeczywistych powodów uznania, że w niniejszej sprawie, po wydaniu przez PINB PG postanowienia z dnia [...] lutego 2022 r., nastąpiła zmiana stanu faktycznego oraz prawnego;

c. błędne ustalenie stanu faktycznego ukazujące się w twierdzeniu, że skoro organ I instancji nie jest organem egzekucyjnym w egzekucji obowiązku o charakterze pieniężnym, to ten stan uniemożliwia przekazanie przedmiotowego wniosku właściwemu organowi tj. Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego w B., podczas gdy organ I instancji w świetle art. 65 § 1 k.p.a. miał prawny obowiązek przekazania wniosku Spółki właściwemu organowi;

4. naruszenie art. 6 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez działanie niezgodnie z obowiązującymi przepisami i w sposób niebudzący zaufania skarżącej spółki do organów władzy publicznej, co wyrażało się w uchyleniu postanowienia organu I instancji i umorzeniu postępowania przed organem I instancji z uwagi na bezprzedmiotowość wniosku Spółki o odroczenie terminu zapłaty grzywny w celu przymuszenia i niewykonaniu wynikającego z art. 65 § 1 k.p.a. obowiązku przekazania przedmiotowego wniosku właściwemu organowi - Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego w B.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie skarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpatrzenia, z jednoczesnym zobowiązaniem organu II instancji do merytorycznego rozpoznania sprawy tj. przekazania sprawy do rozpoznania właściwemu organowi - Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego w B.

Ponadto spółka wniosła o zawieszenie niniejszego postępowania sądowego do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy zawisłej przed NSA (sygn. akt I instancji II SA/Bk 507/21 oraz ewentualnie do czasu rozpoznania przez NSA sporu kompetencyjnego w sprawie o sygn. II OW 12/22 w zakresie uznania właściwości organu administracyjnego w sprawach dotyczących realizacji inwestycji budowlanych na podstawie art. 12 ustawy z 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020r., poz. 374 ze zm.) zwanej specustawą COVID.

Nadto skarżąca spółka wniosła o dopuszczenie przez sąd dowodów z dołączonych do skargi pism organu nadzoru budowlanego I instancji oraz zbioru stanowisk różnych organów administracji architektoniczno – budowlanej i nadzoru budowlanego, dowodzących - jej zdaniem – braku właściwości organu nadzoru budowlanego do prowadzenia postępowań i do ingerencji organów nadzoru budowlanego w proces inwestycyjny realizowany w trybie art. 12 specustawy COVID, a także z dokumentacji fotograficznej potwierdzającej niemożliwość wykonania nałożonych obowiązków.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Dwoma postanowieniami z dnia 15 czerwca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił wniosek skarżącej spółki o zawieszenie postępowania sądowego do czasu rozstrzygnięcia przez NSA sporu kompetencyjnego zarejestrowanego pod sygn. II OW 12/22, natomiast drugim postanowieniem zawiesił postępowanie sadowe w sprawie do czasu rozstrzygnięcia przez NSA sporu kompetencyjnego zarejestrowanego pod sygn. akt III FW 5/22, III FW 6/22, III FW 7/22, III FW 8/22. Spór kompetencyjny w tych sprawach dotyczył rozstrzygnięcia tej samej kwestii tj. właściwości rzeczowej organu do stosowania ulgi w spłacie grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku charakterze niepieniężnym.

Sąd uznał że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyników wskazanych wyżej postępowań przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, zainicjowanego wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, który jest analogiczny jak w sprawie niniejszej. W przedmiotowym postępowaniu wystąpił bowiem de facto spór kompetencyjny, w którym oba organy uznały się za niewłaściwe rzeczowo do rozstrzygnięcie wniosku skarżącej Spółki z dnia [...] stycznia 2022r. o odroczenie terminu płatności grzywny w celu przymuszenia, nałożonej postanowieniem PINB PG w B. z dnia [...] stycznia 2022r. PINB PG postanowieniem z dnia [...] stycznia 2022 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku skarżącej spółki o odroczenie terminu płatności grzywny w celu przymuszenia, które to postanowienie wprawdzie uchylił P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z dnia [...] maja 2022 r., ale jednocześnie stwierdził, że PINB PG nie jest organem egzekucyjnym w egzekucji obowiązku o charakterze pieniężnym, tj. grzywny w celu przymuszenia. Jednakże postępowanie należało umorzyć z przyczyn formalnych tj. z powodu wyeliminowania postanowienia z dnia [...]01.2022r. nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. nakładającego na spółkę grzywnę z powodu uchylania się od wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, które zostało w wyniku postępowania zażaleniowego uchylone w całości przez organ wyższej instancji. W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie nastąpiła zatem zmiana stanu faktycznego i prawnego po wydaniu zaskarżonego postanowienia z dnia [...]02.2022r.

W tych okolicznościach sąd doszedł do wniosku, że wynik postępowań przed Naczelnym Sądem Administracyjnym o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B., a Naczelnikiem Pierwszego Urzędu Skarbowego w B., będzie miał wpływ na prawidłowość oceny zaskarżonego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia.

Postanowieniem z dnia 21 października 2022 r. postępowanie zostało podjęte albowiem postanowieniami z dnia 6 października 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny spór kompetencyjny o wskazanie organu właściwego rzeczowo do rozpatrzenia wniosku inwestora o odroczenie terminu płatności grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym rozstrzygnął w ten sposób, że wskazał Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. jako organ właściwy.

W międzyczasie do akt sądowych wpłynęło pismo inwestora z [...] października 2022 r. informujące, że obowiązek polegający na likwidacji wykopu zmiennego został wykonany.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje;

Skarga podlegała oddaleniu albowiem zaskarżone postanowienie uchylające postanowienie organu I instancji - odmawiające wszczęcia przez organ nadzoru budowlanego postępowania, z powołaniem się na art. 61a § 1 K.p.a. (w związku z art. 18 u.p.e.a.), w sprawie zastosowania ulgi w spłacie grzywny stanowiącej środek egzekucyjny o charakterze pieniężnym nałożony w celu przymuszenia inwestora, sprawcy samowoli budowlanej, do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, odpowiada prawu, zaś umorzenie postępowania w trybie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. było zasadne w dacie orzekania przez organ II instancji.

Mając na uwadze zarzuty zawarte w skardze, a dotyczące nieprawidłowego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy z uwagi na umorzenie postępowania ze względu na bezprzedmiotowość wniosku skarżącej, mimo iż w niniejszej sprawie istnieją podstawy do merytorycznego rozpoznania przedmiotowej sprawy - przekazania sprawy właściwemu organowi - naczelnikowi właściwego urzędu skarbowego należy w pierwszej kolejności odnieść się do postanowienia organu I instancji, w którym odmówiono wszczęcia postępowania z wniosku skarżącej spółki o odroczenie terminu płatności grzywny w celu przymuszenia, nałożonej postanowieniem tego organu z 12 stycznia 2022r. nr NB.I.5200.14.2021.MK. Powodem takiego rozstrzygnięcia organu I instancji były nieskierowanie tej należności do egzekucji administracyjnej.

Należy wskazać, że art. 61a K.p.a. wprowadził dwie przesłanki odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego: wniesienie żądania przez osobę niebędącą stroną oraz inne uzasadnione przyczyny niemożności prowadzenia postępowania. W literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądów administracyjnych jednomyślnie prezentowane jest stanowisko, że wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego jest dopuszczalne wyłącznie z powodu przeszkód o charakterze przedmiotowym i podmiotowym oczywistych, tj. takich, których wystąpienie jest możliwe do stwierdzenia po wstępnej analizie wniosku. Jak wskazał NSA w postanowieniu z dnia 22 lipca 2014r. w sprawie I OSK 1635/14, uzasadnioną przyczyną odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego może być oczywisty brak podstaw prawnych do wydania decyzji załatwiającej wniesione żądanie (CBOSA).

Zastosowany w sprawie przez organ I instancji jako podstawa odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego przepis art. 61a §1 K.p.a. zapobiega wszczynaniu postępowań niedopuszczalnych, które z oczywistych przeszkód natury prawnej, nie powinny się toczyć, przy czym istnienie przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania, jest niezależną od braku statusu strony u osoby wnoszącej podanie, przesłanką do odmowy wszczęcia postępowania. Brak właściwości organu do załatwienia danej sprawy przy braku możliwości przekazania tej sprawy właściwemu organowi (przepisy prawa nie przewidują odesłania sprawy organowi, który już stwierdził swą niewłaściwość) stanowi przedmiotową przesłankę do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego.

W świetle przesądzonego przez NSA w sprawach o sygn. akt III FW 5/22, III FW 6/22, III FW 7/22, III FW 8/22, sporu kompetencyjnego co od właściwości organu do rozpoznania wniosku spółek (które powiązane są z niniejszą spółką – okoliczność znana Sądowi z urzędu) o odroczenie terminu płatności grzywny w celu przymuszenia nałożonej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. z [...] stycznia 2022r. nr [...] bezspornie wynika, że właściwym do załatwienia wniosku strony organem był Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B., a nie organ nadzoru budowlanego I instancji. Jak wynika z uzasadnienia postanowienia NSA m.in. w sprawie o sygn. akt III FW 5/22, jak również i spraw pozostałych, w świetle art. 19 § 1 u.p.e.a. naczelnik urzędu skarbowego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz do zabezpieczania takich należności w trybie i na zasadach określonych w dziale IV, z zastrzeżeniem § 2 -8. Wyjątki od tej zasady zostały przewidziane w art. 19 § 2-7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdzie ustawodawca wymienił inne organy, które w określonym zakresie mogą prowadzić egzekucję należności pieniężnych. Niemniej jednak w żadnym z tych przepisów powiatowy inspektor nadzoru budowlanego nie został wymieniony jako organ egzekucyjny.

Odmowa wszczęcia postępowania przez organ nadzoru budowlanego I instancji była zatem jak najbardziej trafna. Omówienie przy tym postanowienia organu I instancji (mimo niezaskarżenia go przez stronę skarżącą) było konieczne z uwagi na zarzuty zawarte skardze (min. pkt 2 skargi), które faktycznie dotyczyły tego rozstrzygnięcia. Zaskarżony zatem akt organu administracji I instancji podlegał kontroli sądowej poprzez pryzmat stanu faktycznego i prawnego z daty jego podjęcia. Podobnie sytuacja wygląda, co do postanowienia organu II instancji, który podzielił ustalenia organu I instancji, ale z uwagi na zmianę stanu faktycznego, który zaistniał już po dacie wydania postanowienia przez organ I instancji ([...] luty 2022 r.) zobligowany był treścią art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 105 § 1 K.p.a.

Okolicznością bowiem przesądzającą treść zaskarżonego postanowienia PWINB z dnia [...] kwietnia 2022 r. było wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia z dnia [...]01.2022r. nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. nakładającego na spółkę grzywnę z powodu uchylania się od wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, które zostało przez organ II instancji, w wyniku postępowania zażaleniowego, uchylone w całości. Postanowieniem z dnia [...] marca 2022 r. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w/w postanowienie z dnia [...]01.2022r. i jednocześnie nałożył na spółkę grzywnę w celu przymuszenia z powodu uchylania się od wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym. To zatem postanowienie PWINB z [...] marca 2022 r. jest postanowieniem nakładającym grzywnę na skarżącą spółkę, zaś postanowienie z dnia [...] stycznia 2022 r. którego dotyczył wniosek o odroczenie terminu zapłaty grzywny w celu przymuszenia nie istnieje już w obrocie prawnym. Niewątpliwie zatem w sprawie, po dacie wydania postanowienia przez organ I instancji w dniu [...] lutego 2022 r. zmienił się stan faktyczny sprawy.

Zgodnie bowiem z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie I instancji w całości albo w części. Oznacza to, że osnowa decyzji wydawanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. składa się z dwóch części: w pierwszej organ odwoławczy uchyla oznaczoną decyzję organu I instancji i określa zakres tego uchylenia (w całości lub w części), na skutek stwierdzenia, że zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa; zaś w drugiej części albo rozstrzyga sprawę co do jej istoty, tj. orzeka merytorycznie o indywidualnych prawach i obowiązkach konkretnego adresata (strony), stosując określone normy prawne (w celu usunięcia wadliwości decyzji, których dopuścił się organ I instancji), albo umarza postępowanie I instancji określając zakres tego umorzenia (w całości lub w części), na skutek stwierdzenia bezprzedmiotowości tego postępowania (art. 105 § 1 w zw. z art. 140 k.p.a.). Umorzenie postępowania jest przy tym orzeczeniem formalnym, kończącym postępowanie bez rozstrzygnięcia istoty sprawy, wydawanym na skutek stwierdzenia wystąpienia trwałej przeszkody uniemożliwiającej jej merytoryczne rozstrzygnięcie.

W tym miejscu wyjaśnić należy, że postępowanie może być bezprzedmiotowe zarówno z przyczyn prawnych - gdy okaże się, że nie ma normy prawnej udzielającej organowi administracji publicznej kompetencji do wydania decyzji administracyjnej, jak i z przyczyn faktycznych - gdy okaże się, że nie ma okoliczności faktycznych, uzasadniających, według hipotezy normy prawnej, kompetencję organu administracji publicznej do wydania decyzji administracyjnej (por. m.in. wyrok WSA w Gliwicach z 24 lutego 2022 r., II SA/Gl 1390/21, Lex nr 3320861). Z tą ostatnią sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W omawianej sprawie uchylone zostało postanowienie PINB PG z dnia [...] stycznia 2022 r., którego dotyczył wniosek skarżącego z dnia [...] stycznia 2022 r. o odroczenie terminu zapłaty grzywny w celu przymuszenia. Postanowienie to nie może stanowić podstawy do wydania tytuły wykonawczego w zakresie egzekwowania grzywny.

Powyższe ustalenia nie budzą wątpliwości Sądu i jako takie dowodzą, że sprawa dotycząca odroczenie terminu zapłaty grzywny w celu przymuszenia, postanowienia z dnia [...] stycznia 2022 r. nie istnieje w obrocie prawnym i nie może wywoływać żadnych skutków prawnych.

Ustalenie istnienia tej przesłanki stwarza obowiązek zakończenia postępowania w danej instancji poprzez jego umorzenie. Stosownie bowiem do treści art. 105 § 1 K.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Umorzenie postępowania w oparciu o powołany przepis jest zatem obligatoryjne i dalsze jego prowadzenie w danej instancji w takim przypadku stanowiłyby o jego wadliwości, mającej istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, w szczególności przepisu art. 105 § 1 k.p.a.

Oddaleniu skargi nie stoi na przeszkodzie fakt, że spór kompetencyjny rozstrzygnięty został na wniosek strony, a nie z inicjatywy organu nadzoru budowlanego, zaś naczelnik urzędu skarbowego w tego typu analogicznych sprawach skarżącej błędnie przekazywał wniosek inwestora o zastosowanie ulgi w zapłacie środka egzekucyjnego o charakterze pieniężnym. Również zmiana okoliczności sprawy tj. ewentualne późniejsze usunięcie stanu samowoli budowlanej, nie ma wpływu na ocenę legalności zaskarżonego postanowienia.

Mając powyższe na uwadze sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329).

Sprawę sąd rozstrzygnął na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym kierując się treścią art. 119 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając rozprawę za zbędną. Dowody w postaci odpisów dokumentów dołączonych do skargi nie mały znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy albowiem odnosiły się do etapu nadzorowania przebiegu robót budowlanych prowadzonych z powołaniem się na przepisy specustawy COVID a nie do etapu stosowania środka egzekucyjnego nałożonego w celu przymuszenia do wykonania obowiązku likwidacji samowoli budowlanej, przesądzonego ostateczną decyzją, co do której zapadł nieprawomocny wyrok z dnia 18 stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/Bk 507/21 (CBOSA).