Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1813/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-07-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Antas, Sędziowie sędzia WSA Monika Kramek (spr.), asesor WSA Elżbieta Granatowska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 lipca 2021 r. sprawy ze skarg Miasta [...] - Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w [...] i Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Miasta [...] Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w [...] kwotę 980 zł (dziewięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skarg Miasta [...] Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] i Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB", organ odwoławczy") z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...], wydana w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

W związku z pismem Burmistrza Dzielnicy [...] w dniu [...] marca 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] wszczął postępowanie w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w [...].

Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] (dalej: "PINB", "organ I instancji"), nakazał Miastu [...] oraz [...] sp. z o. o. z siedzibą w [...] wyłączenie z użytkowania budynku usytuowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...] oraz zarządził 1) wydzielenie strefy zagrożenia, 2) usunięcie luźnych elementów elewacji budynku, które mogą ulec odpadnięciu, 3) wykonanie zadaszeń nad ciągami pieszo-jezdnymi, 4) umieszczenie zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz zakazie użytkowania budynku.

Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] [...] WINB, po rozpatrzeniu odwołania [...] sp. z o. o. oraz Miasta [...] Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] , utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], wydaną na postawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, [...]WINB uchylił własną decyzję z dnia [...] lutego 2014 r., i orzekł o uchyleniu w całości decyzji PINB z dnia [...] grudnia 2013 r. oraz nakazał współwłaścicielom nieruchomości [...] sp. z o. o. i Miastu [...] Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w [...], wskazanych w "Ekspertyzie stanu technicznego i wyceny niezbędnych kosztów remontu i modernizacji w celu doprowadzenia budynku do stanu umożliwiającego normalną jego eksploatację z uwzględnieniem obowiązujących uwarunkowań planistycznych dla budynku mieszkalnego przy ul. [...]".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 stycznia 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 1167/14 uchylił decyzję organu odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2014 r.

Wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 1578/15 tutejszy Sąd oddalił skargę Miasta [...] Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] na decyzję [...]WINB z dnia [...] lutego 2014 r.

Zgodnie z protokołem z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] września 2016 r. obowiązki nałożone decyzją PINB z dnia [...] grudnia 2013 r. zostały wykonane w całości.

Przy piśmie z dnia [...] kwietnia 2017 r. Burmistrz [...] przesłał do PINB aktualizację ekspertyzy stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] z września 2016 r. sporządzoną przez mgr inż. L. T..

W dniu [...] maja 2017 r. pracownicy PINB dokonali ponownie czynności kontrolnych w budynku przy ul. [...], potwierdzając wnioski zawarte w ekspertyzie stanu technicznego ww. budynku z września 2016 r. o możliwości wystąpienia katastrofy budowlanej, szczególnie, że konstrukcja wzmacniająca i zabezpieczenia podlegają ciągłej degradacji.

Następnie przy piśmie z dnia [...] października 2017 r. [...] Sp. z o.o. przedłożyła ekspertyzę techniczną dotyczącą budynku mieszkalnego wielorodzinnego sporządzoną przez mgr inż. J. K., której wnioski wskazywały na możliwość remontu budynku.

W dniu [...] grudnia 2017 r. wpłynęło do PINB uzupełnienie ekspertyzy stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] sporządzone przez mgr inż. L. T., w którym podtrzymano stanowisko w zakresie konieczności rozbiórki ww. budynku.

W dniu [...] lutego 2018 r. ponownie dokonano czynności kontrolnych w sprawie. W ich wyniku ustalono, że stan techniczny budynku nie uległ zmianie w stosunku do poprzednich oględzin. Właściciele budynku nie podjęli żadnych działań naprawczych mających na celu poprawę jego stanu technicznego.

W oparciu o powyższe ustalenia PINB decyzją z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej stanu technicznego budynku przy ul. [...] w [...] nakazał jego współwłaścicielom tj. Miastu [...] oraz [...] sp. z o. o. rozbiórkę budynku z jednoczesnym wskazaniem, że: 1) roboty rozbiórkowe należy rozpocząć w terminie nie krótszym niż 6 tygodni od dnia doręczenia tej decyzji; 2) roboty rozbiórkowe należy zakończyć nie później niż do 31 sierpnia 2018 r.; 3) roboty rozbiórkowe należy prowadzić pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjnej, wpisanej na listę właściwej izby samorządu zawodowego; 4) należy zapewnić bezpieczeństwo ludzi i mienia; 5) po zakończeniu robót należy uporządkować teren oraz poinformować o tym PINB.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...]organ odwoławczy uchylił w całości decyzję PINB z dnia [...] marca 2018 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Sprzeciw od decyzji [...]WINB został oddalony prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z dnia [...] marca 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 311/20.

W tzw. międzyczasie decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków wpisał do rejestru zabytków nieruchomych województwa mazowieckiego kamienicę, wzniesioną na początku XX wieku i rozbudowaną w latach 30. XX wieku położoną w [...]przy ul. [...] oraz nie wpisał do rejestru zabytków terenu posesji, tj. podwórza tylnego ww. kamienicy obejmującego działkę nr [...] obręb [...]. Decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego uchylił w części ww. rozstrzygnięcia oraz w części opisowej załącznika graficznego wskazujących na błędny numer obrębu i w tym zakresie orzekł określając prawidłowy numer obrębu ewidencyjnego, w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję Nr [...].

W oparciu o powyższe decyzją z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm. – dalej: Prawo budowlane) nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] w [...] wykonanie robót budowlanych w zakresie zabezpieczenia przed dalszą degradacją budynku przy ul. [...] w [...], zgodnie z decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia[...] lipca 2019 r. oraz zgodnie z projektem budowlanym z lutego 2019 r. sporządzonym przez mgr inż. L. T., sprawdzonym przez mgr inż. D. C., z wyłączeniem robót budowlanych polegających na zabezpieczeniu elewacji frontowej przedmiotowego budynku, obejmujących pozostałe elewacje:

1. Montaż rusztowań

2. Roboty zabezpieczające stateczność narożnika północno-zachodniego:

- montaż ceowników C240/1090 (stal S235) zabezpieczonych antykorozyjnie do klasy C30 (np. natryskiem Noxan Monoguard) na elewacji północnej i zachodniej przy pomocy prętów gwintowanych M16/260 (stal 5.8) np. Kelner R-STUDS-16260 na żywicy poliestrowej do podłoży murowanych np. R-KEM II,

- wykonanie ściągów z prętów gwintowanych M28/8200 z obustronnymi nakrętkami między ceownikami umocowanymi na elewacji.

3. Roboty zabezpieczające dachu i poddasza:

- rozbiórka czap kominowych i kominów do poziomu 1,0 m poniżej połaci dachowej,

- wymiana obróbek blacharskich attyki na nowe z blachy stalowej ocynkowanej gr. 0,55mm na warstwę płyty OSB-3 gr. 22,

- wymiana rynien i rur spustowych wraz z obróbkami pasa nad i podrynnowego, na nowe z blachy stalowej ocynkowanej gr. 0,55 mm,

- przeszklifowanie elementów więźby i zabezpieczenie preparatem grzybobójczym, antypleśniowym i zabezpieczającym ogniowo np. FOBOS M-4,

- wymiana pokrycia dachowego: rozbiórka pokrycia papowego (we wskazanej części dachu), rozbiórka pokrycia blaszanego, rozbiórka podkładu papowego, rozbiórka deskowania pełnego, wymiana uszkodzonych krokwi (zakłada się konieczność wymiany 10% krokwi), wykonanie nowego deskowania pełnego z płyt OSB-3 gr. 25 mm, wykonanie papy podkładowej mocowanej mechanicznie gr. 3,0 mm (np. Icopal membrana PM), wykonanie papy wierzchniego krycia termozgrzewalnej gr. 5,2 mm (np. Icopal Extradach TOP), wymiana wyłazu dachowego na nowy drewniany z wykończeniem blachą stalową ocynkowaną na warstwie papy, wykonanie wyłazu dachowego drewnianego z wykończeniem blachą stalową ocynkowaną na warstwie papy, uprzątnięcie tropu poddasza ze śmieci i gruzu.

4. Roboty zabezpieczające gzymsy:

- usunięcie istniejących, luźnych, spękanych i odpadających się tynków,

- oczyszczenie i zmycie elewacji np. Fassadenreiniger Paste Remmers,

- wzmocnienie elewacji roztworem szkła potasowego np. Sylitol Konzentrat 111,

- zmycie elewacji,

- wyszpałdowanie spoin,

- spoinowanie zaprawą cemenntowo-wapienną,

- wykonanie obrzutki tynkiem cementowo-wapiennym na siatce stalowej Rabitza.

5. Roboty zabezpieczające otwory zewnętrzne parteru i 1 piętra:

- rozbiórka ram stolarki okiennej i drzwiowej,

- rozbiórka zabezpieczenia z płyt OSB,

- zamurowanie otworów bloczkiem gazobetonowym z pozostawieniem w każdym pomieszczeniu otworu wentylacyjnego 14 x 14 cm zabezpieczonego kratką PCV.

6. Roboty zabezpieczające elewacje:

- usunięcie istniejących, luźnych, spękanych i odpadających tynków,

- oczyszczenie i zmycie elewacji np. Fassadenreiniger Paste Remmers,

- wzmocnienie elewacji roztworem szkła potasowego np. Sylitol Konzentrat 111,

- zmycie elewacji,

- wyszpałdowanie spoin,

- spoinowanie zaprawą cementowo-wapienną,

- wykonanie obrzutki tynkiem cem.wp.

7. Roboty zabezpieczające wnętrza:

- odgruzowanie powierzchni stropów,

- wykonanie stemplowania stropów międzykondygnacyjnych ramami drewnianymi (drewna klasy C24 z pławi, słupów i podwalin 14x14 cm w rozstawie max. 2,0 m)

8. Demontaż rusztowań oraz uprzątnięcie terenu.

Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie PINB podniósł, że brak jest podstaw do nakładania na współwłaścicieli ww. obiektu nakazu rozbiórki w trybie art. 67 Prawa budowlanego, bowiem zgodnie z art. 67 ust. 2 tej ustawy, trybu tego nie stosuje się do obiektów budowlanych wpisanych do rejestru zabytków. Wskazał w tym zakresie na stanowisko [...]WINB zawarte w decyzji z dnia [...] stycznia 2020 r. o rozważeniu przez organ powiatowy konieczność wydania decyzji w trybie art. 66 Prawa budowlanego nakładającej obowiązek zabezpieczenia ww. obiektu przed dalszą degradacją, "co jakkolwiek nie doprowadzi obiektu do prawidłowego stanu technicznego, ale umożliwi właścicielom dojście do wzajemnego porozumienia niezbędnego do podjęcia dalszych czynności w sprawie przedmiotowego budynku umożliwiających usunięcie nieprawidłowości w jego stanie technicznym oraz zabezpieczy obiekt".

PINB wyjaśnił, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. po rozpoznaniu wniosku zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] w [...], zezwolił Wspólnocie na roboty budowlane polegające na zabezpieczeniu przed dalszą degradacją budynku przy ul. [...] w [...]. Zaznaczył, że jednocześnie organ konserwatorski nie pozwolił ww. Wspólnocie na roboty budowlane polegające na zabezpieczeniu elewacji frontowej przedmiotowego budynku.

Organ powiatowy wyjaśnił, że art. 66 Prawa budowlanego służy usunięciu nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania obiektu, które są z reguły wynikiem zużycia technicznego obiektu budowlanego lub nagłych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania. Przepis ten nie tworzy dla właściciela czy zarządcy obiektu nowego obowiązku, lecz precyzuje ustawowy obowiązek wynikający z art. 61 ww. ustawy i dodaje element pozwalający organom nadzoru budowlanego na skuteczne egzekwowanie jego wykonalności. Zgodnie natomiast z art. 61 Prawo budowlane kwestia stanu technicznego budynku leży w gestii właściciela lub zarządcy budynku. To właściciel lub zarządca obiektu budowlanego zobowiązany jest do zapewnienia utrzymania odpowiedniego stanu technicznego i estetycznego obiektu w celu niedopuszczenia do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej.

Odwołanie od decyzji PINB z dnia [...] maja 2020 r. złożył Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...]i Wspólnota Mieszkaniowa [...].

Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] zarzucił decyzji organu I instancji naruszenie:

1) art. 66 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez:

a) wydanie decyzji, w której nakazano skarżącej Wspólnocie wykonanie robót budowlanych w sytuacji, gdy roboty nie prowadziły do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, gdyż nie obejmowały zabezpieczenia elewacji frontowej budynku przy ul. [...] w [...], która może stwarzać także zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia,

b) brak określenia w decyzji terminu wykonania nałożonych obowiązków,

2) art. 66 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy z uzasadnienia decyzji wynika, że podstawą jej wydania był także nieodpowiedni stan techniczny budynku przy ul. [...] w [...] ;

3) art. 97 § 1 pkt 4, 97 § 2, 102 i 103 k.p.a., gdyż pomimo wydania postanowienia PINB z dnia [...] 2018 r. nr [...] o zawieszeniu niniejszego postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i braku jego podjęcia, w sprawie została z naruszeniem ww. przepisów wydana decyzja z dnia [...] 2020 r.;

4) art. 6, 7, 8, 9, 10 § 1, 12, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania wyjaśniającego w sprawie z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego, wskutek czego PINB naruszył obowiązek zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co przełożyło się na wadliwe sporządzenie uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, a w konsekwencji treść rozstrzygnięcia decyzji PINB z dnia [...] maja 2020 r.

Wspólnota Mieszkaniowa [...] zarzuciła niewykonalność decyzji PINB ze względu na fakt, że nakazuje ona wykonanie robót budowlanych, które zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wymagają uzyskania zgody (pozwolenia) ze strony organu konserwatorskiego, a jednocześnie zgodnie z projektem, który w części nie został przez ten organ zaakceptowany. Wspólnota podniosła naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego albowiem decyzja PINB nie uwzględnia zawartej w ww. przepisie dyspozycji usunięcia stanu zagrożenia dla życia i mienia z uwagi na nieobjęcie jej nakazem prac zabezpieczających również elewację frontową, której stan na równi z innymi elewacjami powoduje istnienie takowego zagrożenia. Zarzuciła również naruszenie art. 97 § 1 pkt 4, 97 § 2, 101 § 1 k.p.a., gdyż pomimo wydania przez PINB w dniu [...] października 2018 r. nr [...]postanowienia o zawieszeniu niniejszego postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i braku zawiadomienia stron o jego podjęciu, w sprawie została z naruszeniem ww. przepisów prawa wydana decyzja.

Opisaną na wstępnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. [...]WINB, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił w całości decyzję organu I instancji z dnia [...] maja 2020 r. i nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] w [...] wykonanie – w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania decyzji – robót budowlanych w zakresie zabezpieczenia przed dalszą degradacją budynku przy ul. [...] w [...]zgodnie z decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] lipca 2019 r. oraz zgodnie z projektem budowlanym z lutego 2019 r. sporządzonym przez mgr inż. L. T., sprawdzonym przez mgr inż. D. C. z wyłączeniem robót budowlanych polegających na zabezpieczeniu elewacji frontowej przedmiotowego budynku, obejmujących pozostałe elewacje. Zakres robót budowlanych został przedstawiony w decyzji organu odwoławczego w tożsamy sposób, jak w decyzji PINB z dnia [...] maja 2020 r.

Decyzji organu odwoławczego nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu decyzji [...] WINB przedstawił okoliczności, które w jego ocenie uzasadniały zastosowanie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, a w konsekwencji nałożenie na skarżącą Wspólnotę wymienionych w sentencji decyzji obowiązków. Z dokumentacji zgromadzonej w niniejszej sprawie, tj. protokołu nr [...] z przeprowadzonych w dniu [...] stycznia 2020 r. czynności oględzin wynika, że stan techniczny budynku nie uległ zasadniczej zmianie w stosunku do ustaleń poczynionych w trakcie poprzednich kontroli. Przytaczając fragmenty projektu budowlanego remontu w zakresie zabezpieczenia przed dalszą degradacją budynku, autorstwa mgr inż. L. T. oraz mgr inż. D. C. z lutego 2019 r. WINB stwierdził, że degradacja budynku postępuje - zwłaszcza elewacji frontowej. Za prawidłowe uznał tym samym nakazanie przez organ powiatowy Wspólnocie wykonanie robót budowlanych w zakresie zabezpieczenia przed dalsza degradacją w sposób odpowiadający zaleceniom wskazanym w ww. projekcie budowlanym.

Organ odwoławczy wskazał również, że PINB w swojej decyzji nie określił terminu do wykonania robót budowlanych, co stanowiło podstawę do uchylenia decyzji organu I instancji.

Za prawidłowe uznał [...]WINB nałożenie decyzją organu I instancji obowiązku na Wspólnotę Mieszkaniową budynku przy ul. [...] bowiem w świetle treści art. 61 Prawa budowlanego obowiązki związane z zapewnieniem użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem oraz wymaganiami ochrony środowiska, jak również związane z utrzymaniem obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym są obowiązkami spoczywającymi na właścicielu lub zarządcy. Tym samym adresatem ww. obowiązku co do budynku, w którym funkcjonuje wspólnota mieszkaniowa jest ten podmiot, działający w imieniu wszystkich właścicieli.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...]WINB wskazał, że nakazane decyzją organu powiatowego prace mają na celu doprowadzenie do zabezpieczenia budynku w znacznej jego części z wyłączeniem elewacji frontowej obiektu (usuwając istniejące w tym zakresie nieprawidłowości). Powoływane w odwołaniu prace związane z zabezpieczeniem jego elewacji frontowej uzależnione są bowiem od uzyskania w pierwszej kolejności odrębnego pozwolenia organu konserwatorskiego.

Dalej [...]WINB wskazał, w kontekście zarzutów obu odwołujących się, że na mocy postanowienia organu I instancji z dnia [...] października 2018 r. zawieszono z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego budynku przy ul. [...] w [...] do czasu rozpatrzenia przez Sąd Rejonowy dla [...] w [...] wniosku o wydanie orzeczenia zastępującego zgodę [...] sp. z o. o. na rozbiórkę przedmiotowego budynku. Postanowienie to dotyczyło więc nakazanej decyzją PINB z dnia [...] marca 2018 r. rozbiórki ww. obiektu, a ta jak wynika z akt sprawy, na mocy decyzji [...]WINB z dnia [...] stycznia 2020 r. została uchylona w całości, a sprawę przekazano do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Skargi na powyższą decyzję wniosło Miasto [...] Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] oraz Wspólnota Mieszkaniowa [...] (dalej: skarżące).

Skarżące Miasto domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji zarzuciło naruszenie:

1) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt k.p.a. w zw. z art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez wydanie decyzji w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną z dnia [...] października 2016 r., o której mowa w wyroku WSA w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1754/18;

2) art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 67 Prawa budowlanego w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez zaniechanie rozważenia przez organ odwoławczy przy rozpoznaniu sprawy możliwości rozbiórki budynku, o czym mowa w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie z dnia 16 marca 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 311/20;

3) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez:

a) wydanie nakazu robót określonych w decyzji na podstawie decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lipca 2019 r., która utraciła ważność z dniem [...] grudnia 2019 r. oraz zgodnie z projektem budowlanym z lutego 2019 r., który utracił swoją aktualność oraz z pominięciem decyzji [...] Wojewódzkiego konserwatora Zabytków z dnia [...] sierpnia 2020 r. oraz aktualnego projektu budowlanego, na podstawie którego ta ostatnia decyzja [...]WKZ została wydana,

b) wydanie nakazu robót określonych w decyzji z wyłączeniem robót budowlanych polegających na zabezpieczeniu elewacji frontowej budynku przy ul. [...] w [...]niezgodnie z zakresem prac wynikającym z aktualnego projektu budowlanego, który został zaakceptowany w decyzji [...]WKZ z dnia [...] sierpnia 2020 r. oraz z dnia [...] września 2020 r.

4) art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 97 § 1 pkt 4, 97 § 2, 102 i 103 k.p.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. polegającego na tym, że pomimo wydania postanowienia PINB z dnia [...] października 2018 r. o zawieszeniu niniejszego postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i braku jego podjęcia, w sprawie została z naruszeniem ww. przepisów prawa wydana decyzja;

5) art. 140 w zw. z art. 6, art. 7, art. 9, art. 10, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, zgromadzonego w sprawie, a to w wyniku prowadzenia postępowania z naruszeniem opisanych w art. 6, art. 7, art. 9, art. 10, art. 11 k.p.a. zasad prowadzenia postępowania administracyjnego, co spowodowało także naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., gdyż uzasadnienie decyzji nie zawiera opisu właściwego stanu sprawy a w konsekwencji także jej oceny;

6) art. 140 w zw. z art. 108 k.p.a. poprzez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...] zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:

1) art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 67 Prawa budowlanego w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez zaniechanie rozważenia przez organ odwoławczy przy rozpoznaniu sprawy możliwości rozbiórki budynku, o czym mowa w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 marca 2020 r.;

2) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a w zw. z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez:

a) wydanie nakazu robót określonych w zaskarżonej decyzji na podstawie decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lipca 2019 r., która utraciła ważność z dniem 31 grudnia oraz zgodnie z projektem budowlanym z lutego 2019 r., który utracił swoją aktualność oraz z pominięciem decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora zabytków z dnia [...] sierpnia 2020 r. oraz aktualnego projektu budowlanego z maja 2020 r., na podstawie którego ta ostatnia decyzja została wydana,

b) wydanie nakazu robót określonych w zaskarżonej decyzji z wyłączeniem robót budowlanych polegających na zabezpieczeniu elewacji frontowej budynku przy ul. [...] w [...]niezgodnie z zakresem prac wynikającym z aktualnego projektu budowlanego z maja 2020 r., który został zaakceptowany w decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] sierpnia 2020 r. oraz z dnia [...] września 2020 r.;

3) art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 97 § 1 pkt 4, 97 § 2, 102, i 103 k.p.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. polegającego na tym, że pomimo wydania postanowienia PINB z dnia [...] października 2018 r. o zawieszeniu niniejszego postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i braku jego podjęcia, w sprawie została z naruszeniem ww. przepisów prawa wydana zaskarżona decyzja;

4) art. 140 w zw. z art. 6, art. 7, art. 9, art. 10, art. 11, art. 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a to w wyniku prowadzenia postępowania z pominięciem wskazywanych przez stronę środków dowodowych i stanu prawnego, co spowodowało wydanie decyzji, wobec której zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania z uwagi na oparcie się na nieaktualnym w dniu jej wydawania stanie faktycznym i prawnym, wobec wydania nowej decyzji przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, a także naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., gdyż uzasadnienie decyzji nie zawiera opisu właściwego stanu sprawy a w konsekwencji także jej oceny.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca Wspólnota wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W uzasadnieniach skarg rozwinięto podniesione zarzuty wskazując na pominięcie oceny prawnej zawartej w wyroku WSA w Warszawie z dnia 16 marca 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 311/20, w którym zdaniem skarżących Sąd nakazał organowi rozważenie możliwości rozbiórki spornego budynku. Strony skarżące wskazały, że nakaz robot budowlanych został określony na podstawie decyzji organu konserwatorskiego z dnia [...] lipca 2019 r., która utraciła ważność [...] grudnia 2019 r. i w oparciu o projekt budowlany z lutego 2019 r., który utracił aktualność. Decyzja [...] WINB została wydana w dniu [...] sierpnia 2020r., tj. po wydaniu decyzji [...]Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] sierpnia 2020 r. i z pominięciem pochodzącego z maja 2020 r. aktualnego projektu budowlanego.

Zdaniem obu skarżących zaskarżona decyzja została wydana w celu zabezpieczenia przed dalszą degradacją budynku przy ul. [...] w [...], co w żadnej mierze wobec oparcia się na nieprawidłowym projekcie z lutego 2019r., wygasłej decyzji organu konserwatorskiego i wyłączeniu z zakresu robót zabezpieczających robót koniecznych dla zabezpieczenia, a dotyczących elewacji frontowej budynku przy ul. [...]w [...], nie zostało zrealizowane.

Skarżące podniosły, że postanowieniem PINB z dnia [...] października 2018 r. zawieszono niniejsze postępowanie administracyjne na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i do dnia wydania decyzji nie zostało ono podjęte. Postanowienie to zostało wydane po wszczęciu z urzędu postępowania w niniejszej sprawie, co miało miejsce w dniu [...] lutego 2018 r. zatem wbrew stanowisku organu odwoławczego postanowienie to mogło jedynie dotyczyć i dotyczyło niniejszego postępowania.

Odpowiadając na skargi [...]WINB wniósł o ich oddalenie.

Postanowieniem z dnia 23 lipca 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1821/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi połączył sprawę ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] sygn. akt VII SA/Wa 1821/20 ze sprawą ze skargi Miasta [...] Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami Dzielnicy [...] sygn. akt VII SA/Wa 1813/20 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz postanowił prowadzić je dalej pod sygnaturą VII SA/Wa 1813/20.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi zasługiwały na uwzględnienie z powodów niżej wskazanych.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja [...] WINB z dnia [...] listopada 2020 r. w istocie podtrzymująca decyzję PINB z dnia [...] maja 2020 r. nakazującą Wspólnocie Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] w [...]wykonanie robót budowlanych w zakresie zabezpieczenia przed dalszą degradacją tego budynku.

Z akt sprawy wynika, że była ona już przedmiotem postępowania zarówno przed organami nadzoru budowlanego, jak i sądami administracyjnymi. W wyniku zapadłych rozstrzygnięć PINB zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2018 r. poinformował o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stanu technicznego budynku położonego przy ul. [...] w [...].

W dalszej kolejności [...] WINB decyzją z dnia [...]stycznia 2020 r. uchylił w całości decyzję PINB z dnia [...] marca 2018 r. nakazującą współwłaścicielom budynku przy ul. [...] w [...], tj. Miastu [...] oraz [...] Sp. z o.o. rozbiórkę tegoż budynku.

Sprzeciw od decyzji [...]WINB z dnia [...] stycznia 2020 r., złożyło Miasto [...]. Wyrokiem z dnia 16 marca 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 311/20 tut. Sąd oddalił sprzeciw, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 października 2020 r. sygn. akt II OSK 2249/20 oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku.

W związku z tym, że sprzeciw na decyzję kasacyjną organu odwoławczego nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji i nie może co do zasady stanowić przeszkody przed ponownym rozpatrzeniem sprawy przez organ I instancji, PINB decyzją z dnia [...] maja 2020 r. na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U z 2020 r., poz. 256) nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] w [...] wykonanie robót budowlanych w zakresie zabezpieczenia przed dalszą degradacją tego budynku.

W odwołaniu od tej decyzji zarówno Wspólnota Mieszkaniowa, jak i Miasto [...]- Zakład Gospodarowania Nieruchomościami wskazały mi.in., że decyzja PINB z dnia [...] maja 2020 r. zapadła w sytuacji, w której postępowanie dotyczące stanu technicznego budynku przy ul. [...] w [...] zostało zawieszone postanowieniem PINB z dnia [...] października 2018 r. na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (utrzymanym w mocy przez WINB postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r.) i nie zostało podjęte.

W aktach sprawy brak jest choćby kopii tego postanowienia, niemniej jednak faktu jego wydania i niepodjęcia dotychczas, zawieszonego postępowania nie kwestionuje WINB, który w zaskarżonej decyzji wyjaśnił, że na mocy tegoż postanowienia zawieszono z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego budynku przy ul. [...] w [...] do czasu rozpatrzenia przez Sąd Rejonowy dla [...] w [...]wniosku o wydanie orzeczenia zastępującego zgodę [...] Sp. z o.o. na rozbiórkę budynku przy ul. [...] w [...]. WINB wskazał, że postanowienie to dotyczyło nakazanej decyzją PINB dla [...] nr [...] z dnia [...]marca 2018r. rozbiórki ww. obiektu, a ta jak wynika z akt sprawy, na mocy decyzji [...]WINB z dnia [...] stycznia 2020r. została uchylona w całości a sprawę przekazano do ponownego rozpoznania organowi I instancji, (w tym zakresie sąd administracyjny oddalił sprzeciw).

Z tej oceny organu odwoławczego zdaje się wynikać wniosek, choć nie sformułowany wprost, że niepodjęcie zawieszonego postępowania w sprawie stanu technicznego budynku przy ul. [...] w [...] nie ma w okolicznościach sprawy znaczenia.

Sąd takiego stanowiska nie podziela. Sądowi z urzędu znany jest fakt, że wyrokiem z dnia 19 grudnia 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 1426/19 tut. Sąd oddalił skargę na postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie stanu technicznego ww. budynku.

Postępowanie w przedmiocie stanu technicznego budynku, w którym zapadły kontrolowane decyzje organów nadzoru budowlanego zostało, jak wspomniano wszczęte z urzędu przez organ powiatowy zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2018 r. Zgodzić się należy ze skarżącymi, że postanowienie PINB z dnia [...] października 2018 r. o zawieszeniu postępowania mogło jedynie dotyczyć i dotyczyło tego właśnie postępowania. Tak też wynika z uzasadnienia ww. wyroku z dnia 19 grudnia 2019 r.

Zgodnie z art. 103 k.p.a. zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie. W doktrynie przyjmuje się, że jeżeli nastąpiło zawieszenie postępowania, nie może ono dalej się rozwijać, ani też skończyć, gdyż w tym czasie ustają jakiekolwiek czynności procesowe. Wstrzymanie dalszego biegu postępowania oznacza przede wszystkim zaniechanie podejmowania kolejnych czynności procesowych. Zgodnie z art. 102 k.p.a. w czasie zawieszenia postępowania organ administracji publicznej może podejmować czynności niezbędne w celu zapobieżenia niebezpieczeństwom dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnym szkodom dla interesu społecznego.

W świetle tego przepisu przyjmuje się, że w trakcie zawieszonego postępowania sprawa nie ma biegu, zaś organ może podejmować wyłącznie czynności zmierzające do usunięcia przeszkód do prowadzenia postępowania oraz czynności faktycznie niezbędne dla ochrony wyliczonych wyżej wartości (tak m.in. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo CH. Beck, Warszawa 2005 r., s. 457).

Z akt sprawy nie wynika, by zawieszone postanowieniem z dnia 12 października 2018 r. postępowanie zostało podjęte. Nie potwierdzają tego ani organ, ani skarżące. Należy zauważyć, że w sferze skutków prawnych podjęcie zawieszonego postępowania oznacza uchylenie skutków zawieszenia postępowania, a przede wszystkim uruchomiony zostaje wówczas bieg postępowania. Oznacza to, że organ administracji nie ma podstaw prawnych do wydania decyzji merytorycznej, kończącej postępowanie administracyjne w danej sprawie, jeżeli najpierw nie podejmie – w drodze postanowienia – zawieszonego wcześniej postępowania.

W wyroku z dnia z dnia 25 września 2009 r. sygn. akt I OSK 1404/08 – LEX nr 595124 Naczelny Sad Administracyjny wyjaśnił, że "zawieszenie postępowania administracyjnego wiąże się z wstrzymaniem czynności procesowych, sprawa pozostaje bez biegu (art. 102 k.p.a.) i żadne terminy w zasadzie nie biegną (art. 103 k.p.a.). W konstrukcji instytucji zawieszenia postępowania administracyjnego jest wymóg jej stosowania tylko na czas konieczny do usunięcia przyczyny zawieszenia postępowania. Ustanie przyczyny zawieszenia postępowania oznacza odpadnięcie celu stosowania instytucji zawieszenia postępowania, a tym samym uzasadnione jest jego podjęcie. Skutek podjęcia postępowania administracyjnego nie następuje jednak ex lege. Rozstrzygnięcie w tej kwestii należy do organu administracji publicznej, który wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania".

W tej sytuacji uznać należy, że PINB nie mógł wydać decyzji z dnia [...] maja 2020 r., albowiem nie wydał wcześniej postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego dotyczącego stanu technicznego budynku przy ul. [...]w [...], a WINB nie mógł zaakceptować takiego rozstrzygnięcia.

Ten stan sprawy powoduje, że rozważania Sądu w odniesieniu do pozostałych zarzutów skargi, w szczególności w aspekcie nieobjęcia obowiązkiem wykonania robót budowlanych elewacji frontowej przedmiotowego budynku byłyby przedwczesne.

Sąd uznał, że organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję PINB w warunkach wskazanych powyżej dopuścił się istotnej obrazy przepisów postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 102 i 103 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji, o kosztach postępowania rozstrzygając na podstawie art. 200 i 205 § 2 tej ustawy.