Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 535/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 268 ust. 1 pkt 1, art. 270 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1566
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Anna Siedlecka Protokolant: Starszy asystent sędziego Łukasz Cieślak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 września 2018 r. sprawy ze skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe – Nadleśnictwa J. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych I. uchyla zaskarżoną decyzję w całości; II. zasądza od Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie – Dyrektora Zarządu Zlewni w L. na rzecz strony skarżącej kwotę 4000 zł (słownie: cztery tysiące złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1.1. Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: Dyrektor ZZL w L. PGW WP, organ) z dnia [...] nr [...] określająca Państwowemu Gospodarstwu Leśnemu Lasy Państwowe - Nadleśnictwu J. (dalej: skarżący, strona) opłatę stałą w wysokości 11.863 zł za pobór wód powierzchniowych, za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r.

1.2. W dniu [...] Starosta J. decyzją nr [...] udzielił skarżącemu pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego w postaci ujęcia wody dla celów przeciwpożarowych z wykorzystaniem istniejącego zbiornika wodnego oraz na szczególne korzystanie z wód w zakresie piętrzenia wody w zbiorniku wodnym typu przepływowego zlokalizowanym w cieku (potok) K. przy pomocy grobli oraz mnicha, odprowadzania wody ze zbiornika za pomocą mnicha piętrzącego z leżakiem, poboru wody zgromadzonej w zbiorniku za pomocą istniejącej betonowej studni ujściowej i poboru wody zgromadzonej w zbiorniku za pomocą kosza ssawnego, doprowadzalnika oraz studnia betonowej.

1.3. W dniu [...] Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w L. (dalej jako: PGW WP Zarząd Zlewni w L.) ustaliło skarżącemu na podstawie art. 271 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r. poz. 1566 ze zm., dalej: Prawo wodne) oraz pozwolenia wodnoprawnego w formie informacji rocznej opłatę stałą w wysokości 11.862,50 zł za pobór wód powierzchniowych za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. PGW WP Zarząd Zlewni w L. wskazał, że wysokość opłaty została obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty wynoszącej 250 zł na dobę za 1 m3/s czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego poboru określonego w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym w ilości 468,00 m3/h i wynoszącego po przeliczeniu 0,130000 m3/s.

1.4. W dniu 5 marca 2018 r. skarżący złożył reklamację, w której nie zgodził się z wysokością opłaty ustalonej w przywołanej informacji wskazując, że ujęcie wody nie zostało wykonane na istniejącym zbiorniku oraz że w okresie 3 lat od uzyskania pozwolenia wodnoprawnego nie zostały podjęte prace związane wykonaniem urządzeń wodnych. W związku z powyższym skarżący podniósł, że posiadane pozwolenie wodnoprawne wygasło i nie zachodzą przesłanki do naliczania opłaty za usługi wodne.

1.5. Po rozpoznaniu reklamacji Dyrektor ZZL w L. PGW WP uznał ją za niezasadną i na podstawie art. 273 ust. 6 oraz w związku z art. 271 ust. 3 Prawa wodnego określił w decyzji z dnia [...] opłatę stałą za usługi wodne w wysokości 11.863 zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że skoro skarżący uzyskał pozwolenie wodnoprawne na pobór wód powierzchniowych to podlega obowiązkowi ponoszenia opłaty stałej.

1.6. Na tę decyzję Dyrektora ZZL w L. PGW WP skarżący w dniu 12 czerwca 2018 r. wniósł skargę, w której wnosi o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o zwrot kosztów postępowania zarzucając przedmiotowej decyzji naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 271 ust. 3 Prawa wodnego, 2. art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej: K.p.a.) poprzez błędnie wskazaną podstawę prawną decyzji tj. art. 271 ust.2 Prawa wodnego dotyczącą poboru wód podziemnych, 3. przepisów postępowania administracyjnego mającego istotny wpływ na wynik postępowania polegającego na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

W uzasadnieniu skargi skarżący powołuje się na okoliczność wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego wydanego przez Starostę J. w dniu [...], z uwagi na niewykonanie urządzenia wodnego wskazanego w pozwoleniu wodnoprawnym w okresie trzech lat od jego wydania. Tym samym naliczanie opłaty stałej za usługi wodne - pobór wód powierzchniowych z tego ujęcia, zdaniem skarżącego jest bezzasadne. Skarżący nie zgadza się ponadto z zawartym w uzasadnieniu decyzji stwierdzeniem, iż z samym faktem legitymowania się ostatecznym pozwoleniem wodnoprawnym związany jest obowiązek ponoszenia opłaty stałej.

1.7. W odpowiedzi na skargę Dyrektor ZZL w L. PGW WP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie Dyrektor ZZL w L. PGW WP wskazał, że nastąpi wygaszenie pozwolenia wodnoprawnego wydanego przez Starostę J. z powodu niewykonania przez skarżącego urządzeń w nim wskazanych w okresie trzech lat od wydania pozwolenia

Jednocześnie organ wskazał jako istotną okoliczność determinującą treść rozstrzygnięcia, brak wiedzy na temat stanu faktycznego w momencie ustalania wysokości rocznej opłaty stałej za usługi wodne za rok 2018. W ocenie organu skarżący nie zadbał o to, aby od 2014 roku uporządkować stan posiadanego pozwolenia wodnoprawnego. Niedopełnienie tego obowiązku spowodowało, że pozwolenie wodnoprawne na rzecz skarżącego widniało w ewidencji jako obowiązujące, co w konsekwencji spowodowało, że inne podmioty miały ograniczony dostęp do zasobów wodnych zarezerwowanych dla skarżącego w ilości: Q max/sek =130,00 l/sek. Q max/h=468,00 m3/h.

Z akt administracyjnych wynika, że decyzją z dnia [...]. Dyrektor ZZL w L. PGW WP stwierdził wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego, tj. decyzji Starosty J. z dnia [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, a więc jego zgodność z prawem materialnym oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W świetle regulacji zawartej w art. 145 § 1 u.p.p.s.a., nie kwalifikuje do uchylenia zaskarżonego aktu każde naruszenie prawa procesowego czy też materialnego, lecz tylko takie naruszenie, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie wskazane kryterium, zdaniem sądu, skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia zasadności ustalenia opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych w sytuacji wydania pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego w celu ujęcia wody, przy jednoczesnym faktycznym niezrealizowaniu tej inwestycji. Innymi słowy istota rozpoznawanej sprawy sprowadza się do oceny zaistnienia przesłanek do ustalenia opłaty stałej.

Jednocześnie nadmienić należy, że bezsporna jest wysokość opłaty stała wynikająca z zaskarżonej decyzji, której podstawą prawną obliczenia był przepis art. 271 ust. 3 Prawa wodnego, zgodnie z którym wysokość opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody powierzchniowej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody powierzchniowej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do SNQ.

W myśl § 15 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. poz. 2502) do dnia 31 grudnia 2019 r. jednostkowe stawki opłat za usługi wodne za pobór wód w formie opłaty stałej, z wyłączeniem jednostkowych stawek opłat za usługi wodne za pobór wód do celów wytwarzania energii elektrycznej lub cieplnej dla instalacji posiadających w dniu wejścia w życie ustawy ważne pozwolenia wodnoprawne albo pozwolenia zintegrowane w formie opłaty stałej, wynoszą za pobór wód powierzchniowych - 250 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód. Wobec powyższego ustalając opłatę organ prawidłowo określił ją jako iloczyn składowych wymienionych w powyższych przepisach, przyjmując jako jednostkową stawkę opłaty – 250 zł, czas wyrażony w dniach – 365 dni oraz maksymalną ilość wody powierzchniowej wyrażonej w m3/s wynikającą z pozwolenia wodnoprawnego – 468 m3/h. W tym miejscu podnieść należy, że zgodnie z zarzutem skargi, organ w podstawie prawnej decyzji błędnie wskazał art. 271 ust. 2 Prawa wodnego. Przepis ten wskazuje bowiem sposób ustalania wysokości opłaty stałej za pobór wód podziemnych. Błąd ten w ocenie Sądu należy ocenić jednak jako błąd pisarski, gdyż na str. 2 decyzji Dyrektor ZZL w L. PGW WP wprost powołuje się na przepis art. 271 ust 3 Prawa wodnego, który został zastosowany w sprawie. Zarówno w orzecznictwie, jak i w poglądach doktryny istnieją rozbieżności w kwestii możliwości sprostowania błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek w uregulowanym w art. 113 § 1 K.p.a. trybie rektyfikacji decyzji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, dalej: NSA, (do 2003.12.31) z dnia 22 marca 2002 r. sygn. akt V SA 3051/01, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 maja 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 2179/05 oraz wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 782/12). W ocenie tutejszego Sądu na uwzględnienie zasługuje pogląd, wyrażony w ostatnim z przywołanych wyroków, wedle którego tryb uregulowany w art. 113 § 1 K.p.a. nie może służyć naprawianiu błędów popełnionych przez organ administracji publicznej w stosowaniu prawa, a więc błędów istotnych. Jednakże, w razie powoływania się w uzasadnieniu prawnym decyzji na prawidłowy, rzeczywiście zastosowany w sprawie przepis, przy wskazaniu innego przepisu w podstawie prawnej, uznać należy, że błąd ten stanowi oczywistą omyłkę lub błąd pisarski. Jak wyjaśnia NSA uzasadnienie prawne to inaczej wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji wraz z przytoczeniem przepisów prawa. Różni się ono od powołania podstawy prawnej tym, że w uzasadnieniu prawnym organ wyjaśnia, dlaczego zastosował dany przepis prawa. Z uzasadnienia prawnego decyzji wynika ponadto ocena stanu faktycznego w świetle przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie oraz wykazanie związku między tą oceną a osnową decyzji. Zatem wskazania zawarte w uzasadnieniu co do podstawy prawnej rozstrzygnięcia są wiążące i stanowią potwierdzenie, że w sentencji decyzji w zakresie wskazania podstawy prawnej doszło do omyłki (błędu).

W konsekwencji, w ocenie sądu, słusznie skarżący wskazał na błąd w przywołanej w zaskarżonej decyzji podstawie prawnej, jednakże wskazana nieprawidłowość samodzielnie nie stanowiłaby podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, albowiem nie stanowi naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Przechodząc do istoty sporu, a więc oceny co do zaistnienia w sprawie przesłanek do ustalenia skarżącemu opłaty stałej, sąd pragnie zauważyć, że nie jest wystarczające powołanie się przez organ administracji publicznej na przepis art. 273 ust. 6 Prawa wodnego, zgodnie z którym w razie nieuznania reklamacji właściwy organ Wód Polskich albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta określają wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji oraz na okoliczność wydania na rzecz skarżącego pozwolenia wodnoprawnego. Ograniczenie się w rozpoznawanej sprawie do wykładni językowej przepisów Prawa wodnego, powoduje pominięcie zasad, którymi należy kierować się przy gospodarowaniu wodami oraz zdaje się nie zauważać charakteru opłat za usługi wodne jako szczególnego rodzaju danin publicznych. Rozpoznając tę sprawę kierując się wykładnią funkcjonalną, przyjąć należy, że wobec rzeczywistego niekorzystania z usług wodnych z uwagi na brak infrastruktury wodnej, brak jest faktycznego poboru wód powierzchniowych, a tym samym nie ziszcza się hipoteza art. 268 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego stanowiącego o obowiązku uiszczenia opłaty stałej.

W pierwszej kwestii wskazać należy, że z przepisów Prawa wodnego nie wynika wprost moment powstania obowiązku uiszczenia opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych. Ocena stanu prawnego mającego zastosowanie w rozpoznawanej sprawie wymaga kompleksowego przeanalizowania przepisów Prawa wodnego odnoszących się do powyższych kwestii w świetle uwarunkowań prawodawstwa unijnego. Nowelizacja Prawa wodnego, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2018 r. stanowi konsekwencję spoczywającego na Polsce obowiązku implementacji do krajowego porządku prawnego Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22.12.2000, str. 1, z późn. zm. – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, str. 275), zwanej dalej "Ramową Dyrektywą Wodną". Zgodnie z art. 5 i art. 9 oraz załącznikiem III do Ramowej Dyrektywy Wodnej, kraje członkowskie Unii Europejskiej są zobowiązane do opracowania analiz ekonomicznych korzystania z wody dla każdego obszaru dorzecza z uwzględnieniem zwrotu kosztów usług wodnych, który opiera się w szczególności o zasadę "zanieczyszczający płaci"/"użytkownik płaci". Analiza zwrotu kosztów wymaga również uwzględnienia kosztów środowiskowych oraz zasobowych. Ponadto państwa członkowskie mają zapewnić, że polityka opłat za wodę przewiduje odpowiednie działania zachęcające użytkowników do efektywnego wykorzystania zasobów wodnych i w ten sposób przyczynia się do osiągnięcia celów środowiskowych tej dyrektywy (Druk nr 1529 Rządowy projekt ustawy - Prawo wodne). Z art. 9 Ramowej Dyrektywy Wodnej wynika postulat wprowadzenia systemowego rozwiązania zrównoważonego gospodarowania zasobami wodnymi poprzez zbudowanie systemu usług wodnych opartego na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych i korzystaniu z wód poza zwykłym lub powszechnym korzystaniem.

Ustawodawstwo polskie powtarza powyższe postulaty m. in. w art. 9 ust. 3 Prawa wodnego, zgodnie z którym gospodarowanie wodami opiera się na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych, uwzględniających koszty środowiskowe i koszty zasobowe oraz analizę ekonomiczną. Ponadto, jednym z instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami są opłaty za usługi wodne, o których mowa w art. 267 ust. 1 Prawa wodnego, w tym za pobór wód powierzchniowych (pkt 2). Stosownie do art. 270 ust. 1 opłata za usługi wodne za pobór wód składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej uzależnionej od ilości wód pobranych. Zgodnie z art. 270 ust. 6 cytowanej ustawy wysokość opłaty za usługi wodne zależy odpowiednio od ilości pobranej wody oraz od tego, czy pobrano wodę powierzchniową czy wodę podziemną, przeznaczenia wody, jej średniego niskiego przepływu z wielolecia (SNQ), przy czym wielolecie obejmuje co najmniej 20 lat hydrologicznych, oraz dostępnych zasobów wód podziemnych.

W przepisie art. 35 ust. 1 Prawa wodnego wskazano, że usługi wodne polegają na zapewnieniu gospodarstwom domowym, podmiotom publicznym oraz podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą możliwości korzystania z wód w zakresie wykraczającym poza powszechne korzystanie z wód, zwykłe korzystanie z wód oraz szczególne korzystanie z wód. Jedną z wymienionych w katalogu usług wodnych w art. 35 ust. 3 Prawa wodnego jest pobór wód powierzchniowych (pkt 1). W ocenie Sądu treść tego przepisu interpretować należy funkcjonalnie – z uwzględnieniem rzeczywistego poboru wody, a więc korzystania z usługi wodnej przez użytkownika. W konsekwencji, art. 268 ust. 1 pkt 1, wedle którego opłaty za usługi wodne uiszcza się za pobór wód powierzchniowych, znajdzie zastosowanie w razie faktycznego korzystania z zasobu tego rodzaju wód. Wobec powyższego, organy administracji publicznej nie powinny abstrahować od okoliczności konkretnej sprawy powołując się jedynie na wydane uprzednio pozwolenie wodnoprawne w sytuacji, w której adresat takiej decyzji nie wykonał, a nawet nie rozpoczął wykonywania urządzenia wodnego służącego do poboru wód powierzchniowych – ujęcia wody dla celów przeciwpożarowych. Wobec braku urządzenia wodnego służącego do poboru wody powierzchniowej zgodnie z wydanym pozwoleniem wodnoprawnym, nie ma możliwości korzystania przez skarżącego z przedmiotowej usługi wodnej. Konsekwencją niekorzystania z usługi wodnej jest brak obowiązku uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 268 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego.

Pozwolenie wodnoprawne stanowi źródło danych niezbędnych do ustalenia wysokości opłaty stałej, jednakże sam fakt jego wydania nie przesądza o obowiązku uiszczenia opłaty przez jego adresata. Okoliczność wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego wskutek nierozpoczęcia wykonywania urządzeń wodnych w terminie 3 lat od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne na wykonanie tych urządzeń stało się ostateczne, o którym mowa w art. 414 ust. 1 pkt 3 Prawa wodnego [analogicznie stanowił art. 135 pkt 3 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. (Dz.U. z 2001 r. nr 115 poz. 1229)] nie ma przesądzającego znaczenia w sprawie, albowiem brak usługi wodnej, a w konsekwencji brak obowiązku uiszczenia opłaty wyprowadzić należy z okoliczności faktycznej – braku poboru wód powierzchniowych z powodu braku urządzeń służących temu celowi. Decyzja stwierdzająca wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego stanowi jednakże dodatkowy argument przemawiający za brakiem podstaw do określania opłat za usługi wodne.

Odnosząc się do drugiej kwestii wzmacniającej powyższą argumentację, wskazać należy, że opłaty za usługi wodne stanowią szczególnego rodzaju daninę publiczną. Stanowisko takie wyraził w wyroku z dnia 18 lipca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku sygn. akt II SA/Gd 299/18, w którym podkreślił, że powszechnie akceptowaną definicją daniny publicznej jest to, że są to świadczenia powszechne, przymusowe, bezzwrotne, ustalane jednostronnie w drodze ustawy oraz pobierane na rzecz podmiotu prawa publicznego w celu realizacji zadań publicznych (zob. wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 16 marca 2010 r. sygn. K 24/08). W konsekwencji opłaty za usługi wodne, choć nie są tak powszechne jak podatki, to jednak należy uznać, że należą do tej samej grupy ciężarów i świadczeń publicznych stanowiących źródła dochodów państwa.

Literalne interpretowanie przepisów związanych ze świadczeniami publicznymi grozi nadmiernym fiskalizmem, zatem posiłkować należy się wykładnią systemową oraz funkcjonalną. Zastosowanie wykładni systemowej prowadzić powinno do uwzględniania przepisów Ramowej Dyrektywy Wodnej, która przyjmuję zasadę zwrotu kosztów usług wodnych rozwiniętą w art. 9 ust. 3 Prawa wodnego. Opłaty za usługi wodne dają bowiem umożliwić państwu pokrycia kosztów świadczenia tych usług, w konsekwencji przyjąć należy, że po pierwsze przepisy Ramowej Dyrektywy Wodnej zakładają ekwiwalentność opłat w zamian za korzystanie z usług wodnych, po drugie zaś – prowadzą do wniosku, że państwa członkowskie nie powinny wzbogacać się w przypadku niekorzystania z usług wodnych przez obywateli. Organ administracji publicznej powinien w przedmiotowej sprawie przy stosowaniu przepisów Prawa wodnego kierować się zasadami funkcjonalnymi, a więc celem ustawy związanej z zapewnieniem prawidłowego gospodarowania wodami z zachowaniem zasady racjonalnego i całościowego traktowania m. in. zasobów wód powierzchniowych z uwzględnieniem ich ilości i jakości. Wobec niezrealizowania przez skarżącego pozwolenia wodnoprawnego nie znajdują w ogóle zastosowania przepisy Prawa wodnego, jako że nie ma miejsca świadczenie i korzystanie z usługi wodnej.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że organ ograniczając się jedynie do faktu wydania pozwolenia wodnoprawnego oraz jego treści, zaniechał przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie, co sam przyznaje w odpowiedzi na skargę ("Istotnym jest fakt, że Dyrektor Zarządu Zlewni w L. PGW WP nie znał stanu faktycznego w momencie ustalania wysokości rocznej opłaty stałej za usługi wodne za rok 2018"). Zauważyć należy, że już z treści reklamacji złożonej przez skarżącego w dniu 5 marca 2018 r., wynika, że inwestycja związana ze wskazanym pozwoleniem wodnoprawnym nie została wykonana, tj. nie istnieje pierwotnie projektowane urządzenie wodne w postaci ujęcia wody dla celów przeciwpożarowych. Skarżący wyjaśnił, że z uwagi na duże koszty przedsięwzięcia oraz na lokalizację w pobliżu hydrantów zapewniających ochronę terenu leśnego w zakresie ochrony przeciwpożarowej wystąpił do Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w J., który decyzją z dnia [...] odstąpił od nałożonego uprzednio obowiązku zorganizowania punktu czerpania wody na przedmiotowym zbiorniku. Okoliczność ta, wprost wskazana w treści reklamacji, jak również wynikająca z treści skargi, nie spowodowała zainicjowania przez organ postępowania dowodowego w zakresie weryfikacji, czy skarżący zrealizował pozwolenie wodnoprawne, czy też nie doszło do jego realizacji. Co więcej, organ w treści odpowiedzi na skargę stwierdza, że nastąpi wygaszenie pozwolenia wodnoprawnego, pomimo tego nie odstępuje od określenia opłaty stałej. Tymczasem, dla zastosowania konsekwencji prawnych w postaci nałożenia obowiązku opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych konieczne było ustalenie, czy istnieją warunki do rzeczywistego poboru wód – a więc realizacji usługi wodnej. Nie może tym samym organ przerzucać ciężaru dowodu na skarżącego, co próbuje czynić w odpowiedzi na skargę wskazując, że skarżący od 2014 r., kiedy powstała przesłanka wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego, nie zadbał o uporządkowanie stanu posiadanego pozwolenia, co miało spowodować, że inne podmioty miały ograniczony dostęp do zasobów wodnych zarezerwowanych dla skarżącego w ilości: Qmax/sek. = 130,00 l/sek. Qmax/h= 468,00 m3/h. Powyższa okoliczność pozostaje bez znaczenia dla sprawy, albowiem brak jest obowiązku informowania adresata pozwolenia wodnoprawnego o postępach w jego realizacji, a zatem nie można wyciągać negatywnych konsekwencji z braku inicjatywy skarżącego w zakresie poinformowania o zaniechaniu wykonania przedmiotowego urządzenia wodnego.

W ocenie Sądu, Dyrektor ZZL w L. PGW WP procedując w niniejszej sprawie w ten sposób, że ustalenia stanowiące podstawę rozstrzygnięcia ograniczył w zasadzie do istnienia pozwolenia wodnoprawnego, nawet bez analizy okoliczności wynikających z jego treści, naruszył przepisy postępowania administracyjnego w postaci art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. Pomimo tego bowiem, że nie ustalił okoliczności mających istotny wpływ na wynik sprawy, określił opłatę stałą za pobór wód powierzchniowych, czym naruszył art. 268 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego stosując jego dyspozycję do stanu faktycznego, który nie odpowiadał okolicznościom wypełniającym hipotezę tego przepisu. Uchybienia powyższe miały istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało, zdaniem Sądu, uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej: p.p.s.a.).

Wobec uchylenia decyzji będącej przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu, zaktualizuje się potrzeba rozpoznania reklamacji wniesionej przez skarżącego od informacji udzielonej przez organ z dnia 23 lutego 2018 r. Organ ponownie rozpoznając sprawę, stosownie do art. 153 p.p.s.a., kierować się będzie wiążącą oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącego kwotę 4.000 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które oprócz wpisu sądowego od skargi w wysokości 400 zł, składa się również wynagrodzenia pełnomocnika – radcy prawnego ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265), w wysokości 3.600 zł.