Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1456/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 13 ust. 1, art 15
journal: Dz.U. 2012 poz 680
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity
article: art 10, art 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Jakub Linkowski, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2013 r. sprawy ze skargi I. T. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy, odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Skarżący l.T., obywatel [...], wystąpił w dniu [...] sierpnia 2011 r. do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej. Wniosek uzasadnił tym, że był trzykrotnie przesłuchiwany przez funkcjonariuszy organów władzy kraju pochodzenia, a w związku z przesłuchaniem - przetrzymywany oraz bity. Przyczyną tego miała być więź przyjaźni łącząca wnioskodawcę z trzema osobami, które zdecydowały się przyłączyć do nielegalnej formacji zbrojnej. Oświadczył, że w kraju pochodzenia doświadczył przemocy ze strony funkcjonariuszy struktur siłowych podczas trzykrotnego zatrzymania.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców ustalił, że cudzoziemiec deklarujący narodowość [...], nie należał do żadnych organizacji, w szczególności takiej, w

której działalność postrzegana by była za opozycyjną wobec władz [...] bądź

[...]. Nie brał żadnego udziału w działaniach wojennych i nie udzielał wsparcia członkom tego typu formacji. Zainteresowany nie był aresztowany, ani skazany wyrokiem sądu w kraju pochodzenia. Był trzykrotnie zatrzymywany, przesłuchiwany i poddany przemocy w związku z czynnościami podejmowanymi przez funkcjonariuszy struktur siłowych. W trakcie przesłuchań pytano go o trzech jego kolegów, którzy przyłączyli się do [...]. Ostatnie zatrzymanie cudzoziemca miało miejsce w czerwcu lub lipcu 2011 r. Z protokołu przesłuchania skarżącego wynika, że zatrzymanie skarżącego nie trwało nigdy dłużej, niż 24 godziny, a wolność skarżący odzyskiwał w ten sposób, że zaraz po odwiezieniu na przesłuchanie, telefonowali jego krewni pytając o to, kto go zatrzymał oraz o przyczynę interwencji funkcjonariuszy. Cudzoziemiec do dnia opuszczenia kraju pochodzenia pracował w szkole jako trener, nie miał problemów z uzyskaniem paszportu oraz opuszczeniem terytorium kraju pochodzenia.

Organ pierwszej instancji uznał, że zgromadzony materiał nie daje podstaw dla przyjęcia, że cudzoziemiec był prześladowany w kraju pochodzenia, bowiem poddawanie go przemocy w czasie przesłuchań nie wskazuje na prześladowanie, a na przekroczenie uprawnień przez funkcjonariuszy publicznych. Zdaniem organu, próba uzyskania przez przedstawicieli władzy informacji o innych osobach nie ma charakteru prześladowania, o którym mowa w przepisach art. 13 ustawi z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2009 r. nr 189, poz. 1472, ze zm.; zwanej dalej ustawą), zaś wyjaśnianie w przebiegu przesłuchania, kwestii związanych z działalnością nielegalnej

1

formacji zbrojnej, nie stanowi podstawy, by stwierdzić, że skarżący był także uważany za aktywnego bojownika.

Organ administracji wskazał, że nadanie statusu uchodźcy następuje ze względu

na istniejącą u konkretnej osoby, uzasadnioną obawę przed prześladowaniem, nie zaś

ze względu na warunki życia bądź stan przestrzegania praw człowieka w kraju

pochodzenia w ogóle. Opierając się o dane dotyczące sytuacji w [...]j, zamieszczone w publikacjach [...] stowarzyszenia [...]

oraz Ośrodka Studiów Wschodnich, zauważył, że choć sytuacja w [...] pozostaje w dalszym ciągu niestabilna, poziom bezpieczeństwa ludności cywilnej uległ znaczącemu polepszeniu w porównaniu z okresem tzw. drugiej wojny [...], a w konsekwencji, przez samo przebywanie (zamieszkiwanie) na terytorium [...], osoba cywilna nie naraża się na doznanie krzywdy. Zdaniem organu administracji, w świetle dokonanych ustaleń, brak było podstaw dla uznania obawy skarżącego przed prześladowania za uzasadnioną, tym samym dla nadania skarżącemu statusu uchodźcy. W ocenie organu pierwszej instancji, skarżący nie spełniał również warunków wymaganych dla udzielenia mu ochrony uzupełniającej: nie istniało ryzyko orzeczenia wobec skarżącego kary śmierci lub wykonania egzekucji, bowiem w [...] obowiązuje bezterminowe moratorium na orzekanie i wykonywanie kary śmierci, a skarżący nie oświadczył, by orzeczono wobec niego karę śmierci lub by groziło mu wykonanie egzekucji. W ocenie organu administracji, nie było również podstaw dla przyjęcia, że skarżący, powracając do kraju pochodzenia, narazi

się na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w postaci stosowania wobec

niego tortur, nieludzkiego lub poniżającego traktowania, czy karania, bowiem, jak ustalił

organ administracji, skarżący nie podejmował żadnej działalności, która mogłaby zostać

uznana za opozycyjną wobec władz kraju pochodzenia, a ryzyko podjęcia Wobec niego działań krzywdzących przez władze lub inne podmioty organ uznał za znikome. Organ

uznał przy tym, że na obszarze kraju pochodzenia skarżącego nie toczy się konflikt

zbrojny o jakim mowa w przepisie art. przepisie 15 pkt. 3, którego istnienie skutkowałoby powstaniem rzeczywistego ryzyka poważnego zagrożenia życia lub zdrowia skarżącego, wynikającego z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności.

W opisanej przez skarżącego sytuacji, organ pierwszej instancji nie dopatrzył się również przesłanek pozwalających przyjąć, że wydalenie go mogłoby skutkowałoby zagrożeniem jego prawa do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego oraz, że w kraju pochodzenia skarżący mógłby zostać poddany torturom

albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu postanowień Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r., nr 6:1, poz. 284). Podobnie, uznał, że wydalenie skarżącego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie naruszy jego prawa do życia rodzinnego: skarżący jest stanu wolnego, a jego bliscy krewni pozostali w kraju pochodzenia. Wobec powyższego nie znalazł podstaw do udzielenia skarżącemu zgody na pobyt tolerowany.

Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. działając w oparciu o przepisy art. 19 ust 1 pkt 1, art. 20 ust 1 pkt 1) i art. 97 ust 1 pkt 1 i 1 a, a ponadto art. 48 ust 2 ustawy, Szef

Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowił odmówić skarżącemu nadania statusu

uchodźcy, odmówić udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalić skarżącego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany.

W wyniku rozpatrzenia odwołania l.T. Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] maja 2012r. utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji Rada wskazała, iż podziela stanowisko organu pierwszej

instancji, że w przypadku wnioskodawcy nie zachodzą przesłanki pozwalające na stwierdzenie istnienia uzasadnionej obawy przed prześladowaniem z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej w rozumieniu art. 13 ust. 1 w/w ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. oraz ocenę okoliczności sprawy w zakresie braku podstaw do nadania statusu uchodźcy,

Organ odwoławczy zaznaczył, że wnioskodawca nie wykazał w sposób wystarczająco uzasadniony obawy przed prześladowaniem. Nie potrafił również w żaden sposób uwiarygodnić okoliczności powoływanych zatrzymań. Organ zauważył, że nawet uznanie wyjaśnień skarżącego za wiarygodne, nie pozbawia działań funkcjonariuszy - zwłaszcza w kontekście stabilizującej się sytuacji w [...] - znamion działań krótkotrwałych i nie pociągających dotkliwych skutków dla skarżącego.

Rada podzieliła również ustalenia organu pierwszej instancji, że w przypadku wnioskodawcy nie zachodzą przesłanki uzasadniające udzielenie mu ochrony uzupełniającej w rozumieniu art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, który stanowi, że cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania

statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju

pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez zaistnienie jednej z przesłanek wymienionych w punktach od 1 do 3, tj. przez:

1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji;

2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie;

3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji

międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego, które to ryzyko

powoduje, że nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.

Organ wyjaśnił, że art.15 w/w ustawy wymaga oceny zindywidualizowanej sytuacji

cudzoziemca oraz oceny sytuacji w kraju pochodzenia. Rada podzieliła ustalenie organu pierwszej instancji, że w stosunku do wnioskodawcy nie mają zastosowania przesłanki wymienione w punktach od 1) do 3) art. 15 gdyż wnioskodawca nie jest narażony na orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji; nie jest także narażony na tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie - w tym zakresie pełną aktualność zachowują ustalenie poczynione przez organ w odniesieniu do statusu uchodźcy, jak również niska wiarygodność wnioskodawcy. Organ podkreślił, iż obecnie w [...] nie mamy już do czynienia z sytuacją wewnętrznego konfliktu zbrojnego.

Organ wyjaśnił, że w postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy w razie odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej na terytorium RP, orzeka się o zasadności udzielenia

zgody na pobyt tolerowany z przyczyn, o których mowa w art. 97 ust. 1 ust. Zgodnie z

tym przepisem cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium

: |

Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie mogłoby nastąpić jedynie| do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji praw człowieka z 1950r.

Zdaniem Rady do Spraw Uchodźców wnioskodawca, nie uwiarygodnił w wystarczającym stopniu, że ze względu na swoje działania byłby w konsekwencji wydalenia do [...] narażony na naruszenia praw człowieka.

W skardze na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] maja 2012r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 13 ust. 1 ww ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony błędną wykładnię przesłanek nadania statusu

4

uchodźcy, w szczególności przesłanki "uzasadnionej obawy przed prześladowaniem" oraz przesłanki "przynależności do grupy społecznej", art. 15 poprzez niewłaściwe jego zastosowanie będące wynikiem błędnych ustaleń faktycznych; art. 16 ust. 2 poprzez jego nieuwzględnienie i art. 14 ust. 3 poprzez jego nieuwzględnienie.

Ponadto zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art.7, art. 77 art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe prowadzenie postępowania dowodowego, przejawiające się m.in brakiem przeprowadzenia konfrontacji zeznań skarżącego z zeznaniami świadka, odniesienia się do wskazanych w odwołaniu wniosków.

Wskazano w skardze również na naruszenie art. 6 art. 8, art. 9 , art. 10, art. 81 k.p.a. poprzez m.in. uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, niezawiadomienie o nieuwzględnieniu pisma skarżącego z dnia 8 maja 2012r. zawierającego wniosek o wyznaczenie nowego terminu przesłuchania świadka i uniemożliwienie przedstawienia dowodów, w tym informacji internetowej potwierdzającej prawdziwość jego zeznań dotyczących tego, że wnioskowany świadek G. K. był wojownikiem.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego, bądź o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o wstrzymanie wykonania decyzji.

Rada do Spraw Uchodźców, w odpowiedzi na skargę, wniosła o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację. Dodatkowo organ wyjaśnił, że w postępowaniu odwoławczym uwzględnił wniosek skarżącego o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka G.K. Świadek

nie podjął wezwania skierowanego na wskazany przez skarżącego adres. Organ podkreślił, że G.K., w sprawie którego organ pierwszej instancji wydał decyzję z dnia [...] lutego 2012r. o odmowie nadania statusu uchodźcy wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie ochrony , zwrócił się do Rady o umorzenia postępowania odwoławcze, co nastąpiło decyzją Rady z dnia [...] kwietnia 2012r. Rada dołączyła do materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie kopie przesłuchania G.K.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o

5

postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012., poz. 270 ze zm), dalej ustawy p.p.s.a., koncentrują się na kontroli działalności administracji publicznej pod

względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja jest prawidłowa i w konsekwencji skarga nie jest zasadna.

Badając sprawę zgodnie z powyższymi kryteriami Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa i w konsekwencji skarga nie jest zasadna.

W myśl art. 13 ust 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom

ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. 2012. 680 j.t.) - dalej: ustawy o ochronie, cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek Uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Wymienione przesłanki uznania cudzoziemca za uchodźcę nie zachodzą w sprawie niniejszej. Skarżący nie wykazał w swoich zeznaniach i oświadczeniach, aby był prześladowany z powodów określonych w ustawie lub aby mógł się obawiać takich prześladowań i aby z powodu żywionych obaw przed takimi właśnie prześladowaniami zmuszony był opuścić kraj pochodzenia.

Należy przy tym podkreślić, że w świetle powołanego wyżej przepisu nadanie statusu uchodźcy warunkowane jest wykazaniem przez cudzoziemca, że żywi on "uzasadnioną obawę" przed prześladowaniem z określonych w ustawie powodów. W konsekwencji oznacza to, że osoba ubiegająca się o status uchodźcy winna w sposób nie budzący wątpliwości zasadność tej obawy wykazać. W tym względzie nie wystarcza jedynie subiektywne przekonanie, lecz obawa musi być w pewien sposób zobiektywizowana poprzez odniesienie jej do realiów występujących w kraju pochodzenia osoby ubiegającej się o nadanie jej statusu uchodźcy. Dopiero na tym tle można dokonać właściwej oceny, czy dana osoba ubiegająca się o status uchodźcy rzeczywiście może obawiać się prześladowań ze strony własnego państwa.

Analizując pod tym kątem całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Sąd uznał, że orzekające w sprawie organy administracji obu instancji dokonały tej oceny w sposób właściwy - m.in. konfrontując twierdzenia wnioskodawcy i podawane przez niego fakty z ogólnie dostępnymi informacjami na temat obecnej sytuacji osób narodowości [...] w [...].

Z uwagi na powyższe, organy orzekające mogły w ramach art. 80 k.p.a. - zasadnie ocenić, że opuszczenie kraju pochodzenia przez skarżącego nie było spowodowane

6

przyczynami określonymi w art. 13 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. i że skarżący nie spełnia kryteriów do nadania statusu uchodźcy. Skarżący nie należał do żadnej partii, bądź organizacji, w której działalność jego osoby mogłaby być postrzegana za opozycyjną wobec władz kraju pochodzenia. Skarżący nie brał w żadnej formie czynnego udziału w działaniach zbrojnych. Zarówno w złożonym wniosku o nadanie statusu uchodźcy, jak i podczas prowadzonego wywiadu skarżący nie przytoczył okoliczności, które mogłyby świadczyć o jego prześladowaniu, lub uzasadniałyby obawę przed prześladowaniem z powodu przynależności do określonej grupy społecznej lub przekonań politycznych.

W świetle wyjaśnień składanych przez skarżącego, organy obu instancji zasadnie przyjęły, iż władze państwowe nie podejmowały wobec niego działań krzywdzących na tle jego rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej, poglądów politycznych. Powyższe potwierdza również fakt wydania skarżącemu przez władze [...] paszportu zagranicznego i nie utrudnianie mu legalnego wyjazdu za granicę.

Odnosząc się do zarzutów skargi naruszenia przepisów postępowania, to stwierdzić należy, iż niezawiadomienia strony o zakończeniu postępowania dowodowego w trybie art. 10 k.p.a. jak również nieuwzględnienie wniosku o wyznaczenie nowego terminu przesłuchania świadka stanowi uchybienie, jednakże , w ocenie Sądu, nie miało ono wpływu na wynik sprawy.

Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Sąd, orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 250 tej ustawy i § 18 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).