Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 866/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 29 , art 30 , art 48
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędziowie WSA Piotr Fronc (spr.) WSA Magda Froncisz po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. N. i A. S. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. 31 maja 2021 r. w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 31 maja 2021 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. S., utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki nr [...] z dnia 22 maja 2019 r. znak: [...], którą nakazano rozbiórkę obiektu kontenerowego o funkcji handlowej o powierzchni zabudowy 39m2, zlokalizowanego na działkach nr [...] obr. [...], przy ul. [...] w K., zrealizowanego bez zgody właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Za pismem z dnia 13 grudnia 2017 r. znak: [...] Wydział Architektury i Urbanistyki Urzędu Miasta K. przesłał do organu I instancji kserokopię zgłoszenia zamiaru budowy obiektu tymczasowego na działce nr [...] obr. [...], przy ul. [...] w K. z dnia 25 września 2017 r. oraz kserokopię decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 8 grudnia 2017 r. znak: [...] wnoszącej sprzeciw wobec ww. zgłoszenia. Jednocześnie w ww. piśmie wskazano, że "w dniach 2.11.2017 oraz 27.11.2017r. dokonano sprawdzenia w terenie na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] i ustalono, że w miejscu wskazanym przez inwestora, już rozpoczęto budowę obiektu o takim wyglądzie i geometrii jak obiekt zgłaszany naruszając przy tym przepis art. 30 ust. 6 pkt 3 ustawy Prawo budowlane".

W dniu 14 marca 2018 r. PINB przeprowadził oględziny przedmiotowego obiektu kontenerowego zlokalizowanego na działce nr [...] obr[...] przy ul. [...] w K., podczas których ustalono, że ww. obiekt składa się "z dwóch części modułowych o wymiarach w rzucie: 6 x 2,5 m oraz 6x4 m. Części te połączone są przejściem. Podłoga obydwu części znajduje się na tym samym poziomie. Część większa jest wyższa, w niej prowadzona jest sprzedaż artykułów mięsnych. W części mniejszej znajduje się część socjalna, chłodnia oraz toaleta. Obiekt wyposażony jest w instalację elektryczną, wod-kan i klimatyzacji (...) Kiosk posadowiony jest na płytach chodnikowych. Obiekt posiada 2 wejścia: od frontu do części sprzedażowej oraz od tyłu do części socjalnej". Obecny w trakcie oględzin pełnomocnik inwestora oświadczył, że przedmiotowy kiosk handlowy będący obiektem tymczasowym postał przywieziony na przedmiotową działkę w listopadzie 2017 r." W trakcie oględzin wykonano dokumentację fotograficzną, którą wraz z protokołem dołączono do akt sprawy.

Po uprzednim zapewnieniu stronom ich gwarancji procesowych PINB dokonał oceny ustalonego stanu faktycznego, a następnie w dniu 22 maja 2019 r. wydał opisaną na wstępie decyzję, którą na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nakazał inwestorom p. H. N. i p. A. S. jako wspólnikom spółki cywilnej [...] s.c. H. N., A. S., ul. [...], [...] rozbiórkę obiektu kontenerowego o funkcji handlowej o powierzchni zabudowy 39m2, zlokalizowanego na działkach nr [...] obr[...], przy ul. [...] w K., zrealizowanej bez zgody właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej.

A. S. złożył odwołanie od powyższej decyzji, której zarzucił:

1. przedwczesność, tj. poprzez wydanie decyzji w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego w sytuacji, gdy nie została w sposób prawomocny przesądzona kwestia legalności posadowienia przedmiotowego obiektu budowlanego, a to z uwagi na zainicjowanie postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiocie kontroli legalności ostatecznej decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia 25 stycznia 2018 r. utrzymującej w mocy zaskarżoną odwołaniem decyzję Prezydenta Miasta K. Nr [...] z dnia 8 grudnia 2017r. w przedmiocie sprzeciwu co do zamiaru wykonania tymczasowego obiektu budowlanego, nie związanego trwale z gruntem na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K.,

2. naruszenie przepisów art 6, art 7, art 10, oraz art 28 w związku z art. 75 § 1, art 77 § 1, art 80, art 81 i art 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie ze strony organu podjęcia działań mających na celu wszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy przed aktem stosowania prawa (subsumpcji) i tym samym prowadzenie postępownaia w sposób sprzeczny z dyspozycją przepisu 8 k.p.a. nakazującą organom podatkowym podejmowanie działań mających na celu pogłębianie zaufania starony do organów państwa, jak również naruszenie wyrażonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania, nakazującej wyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, którymi kierowano się przy załatwianiu jej indywiudualnej sprawy,

3. w konsekwencji także naruszenie art. 48 ust. 1 pkt 1 oraz art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - przez ich nieprawidłowe zastosowanie polecające na nakazaniu rozbiórki obiektu budowlanego, nie związanego trwale z gruntem na działce nr [...] obr[...] przy ul. [...] w K. mimo braku podstaw prawnych i faktycznych dla takiego postąpienia.

Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów przedstawionych w odwołaniu, wobec czego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Na wstępie organ odwoławczy ocenił, że PINB dokonał prawidłowej kwalifikacji przedmiotu postępowania administracyjnego uznając przedmiotowy obiekt kontenerowy o funkcji handlowej, składający się z dwóch modułów o wymiarach w rzucie 6,0 x 2,5 m oraz 6,0 x 4,0 m (powierzchnia zabudowy: 39 m2) za obiekt budowlany, zdefiniowany w art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, który zgodnie z przepisami cyt. ustawy nie został zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W przedmiotowej sprawie materiał dowodowy zebrany przez organ I instancji, opis obiektu zawarty w protokole oględzin wraz z dokumentacją fotograficzną obrazują wielkość obiektu, jego konstrukcję oraz sposób posadowienia na gruncie. Sporny obiekt budowlany, ze względu na sposób osadzenia na gruncie i podłączenie przyłącza energetycznego oraz wod.-kan. wskazuje na trwałe powiązanie ww. obiektu z gruntem. Przedmiotowy obiekt budowlany nie jest więc tymczasowym obiektem budowlanym. Nie wskazuje na to przede wszystkim jego konstrukcja i czas eksploatacji - obiekt będący przedmiotem postępowania istnieje od 2017 r. i przez ten okres (ponad 3 lat) opiera się działaniom czynników zewnętrznych.

W opinii organu odwoławczego sporna inwestycja nie została wskazana w dyspozycji normy prawnej zawartej w art. 29, czy też art. 30 cyt. ustawy, a tym samym wymagała ona uzyskania pozwolenia na budowę, zgodnie z brzmieniem art. 28 ust. 1 cyt. ustawy obowiązującej w dacie rozpoczęcia przedmiotowych robót.

W tym miejscu, odpowiadając na jeden z zarzutów odwołania, wskazano, że w sprawie nie będzie miało zastosowania zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, wynikające z art. 29 ust. 1 pkt 12 cyt. ustawy. Jak wynika z akt sprawy przedmiotowy obiekt budowlany został ustawiony w obecnym miejscu przez inwestorów w 2017 r., tak więc nierozebranie czy też nieprzeniesienie ww. obiektu w inne miejsce świadczy o tym, że inwestor użytkuje w danym miejscu obiekt przez okres dłuższy niż 180 dni od rozpoczęcia budowy. Mając na uwadze, że od momentu budowy spornego obiektu w 2017 r. upłynął okres czasu dłuższy niż 180 dni, zatem nawet hipotetycznie uznając, jak twierdzą skarżący, że przedmiotowy obiekt stanowi tymczasowy obiekt budowlany, to powyższe nie zmienia kwalifikacji spornego obiektu pod kątem konieczności uzyskania przez inwestora pozwolenia na jego budowę, wobec niespełnienia warunków z art. 29 ust. 1 pkt 12 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.

Następnie organ odwoławczy ocenił, że w sprawie zachodzą przesłanki do wydania nakazu rozbiórki, w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego.

Organ ustalił, że działka, na której posadowiony jest sporny kontener znajduje się na terenie, na którym obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]" - zatwierdzony Uchwałą Nr [...] Rady Miasta K. z dnia 20 grudnia 2017 r. (Dz. Urz. Woj. M. z 2017 r., póz. 9167). Jak wynika z ww. planu przedmiotowa działka nr [...] położona jest na terenach oznaczonych na rysunkach planu symbolem MWn/U.1 -Tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej niskiej intensywności lub zabudowy usługowej, o podstawowym przeznaczeniu pod zabudowę budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi niskiej intensywności lub pod zabudowę budynkami usługowymi (§ 5.1.7i planu).

W § 25.1-2 planu wskazano: "1. Wyznacza się Tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej niskiej intensywności lub zabudowy usługowej, oznaczone symbolem MWn/U.1 - MWn/U.2 o podstawowym przeznaczeniu pod: zabudowę budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi niskiej intensywności (zabudowa budynkami wielorodzinnymi o gabarytach zabudowy jednorodzinnej, realizowana jako domy mieszkalne z wydzielonymi ponad dwoma lokalami mieszkalnymi) lub pod zabudowę budynkami usługowymi. 2. Dopuszcza się możliwość lokalizacji funkcji usługowych na pierwszych dwóch kondygnacjach nadziemnych budynków mieszkalnych". Zgodnie natomiast z § 7.15 planu: lokalizację nowych obiektów handlowych - kiosków dopuszcza się w terenach U.l - U.27 oraz MN/U.1 - MN/U.3".

Mając na uwadze powyższe zapisy obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]" należy zauważyć, że lokalizacja nowych obiektów handlowych (kiosków) możliwa jest wyłącznie na terenach oznaczonych symbolem U. l - U.27 oraz MN/U. 1 - MN/U.3.

W niniejszej sprawie przedmiotowy obiekt kontenerowy (określony z zgłoszeniu

robót budowlanych z dnia 25 września 2017 r. oraz odwołaniu z dnia 25 czerwca 2019 r. od analizowanej decyzji PINB) jako kiosk handlowy narusza zapisy aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bowiem został zlokalizowany na terenie oznaczonym symbolem MWn/U.l, a więc niewskazanym w § 7.15 planu. Tym samym ustalenia planu w zakresie odnoszącym się do zasad zagospodarowania przedmiotowego terenu wykluczają możliwość legalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego. Skoro nie ziściła się podstawowa przesłanka dopuszczalności legalizacji samowoli budowlanej w postaci zgodności zrealizowanej inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 48 ust. 2 cyt. ustawy), obligowało to organ I instancji do nakazania rozbiórki spornego obiektu zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 1.

Finalnie organ odwoławczy ocenił, że decyzja w przedmiocie nakazu rozbiórki nie była przedwczesna. Sprawa dotycząca tymczasowego obiektu budowlanego, nie ma bowiem wypływu na wynik niniejszego postępowania. Budowa przedmiotowego obiektu została rozpoczęta po dokonaniu zgłoszenia, ale przed terminem 21 dni od daty doręczenia zgłoszenia co oznacza, że obiekt został wzniesiony samowolnie. Z akt sprawy wynika, że obiekt jest użytkowany od 2017r. a więc ponad 180 dni. Zatem inwestorzy nie wypełnili warunków z art. 29 ust. 1 pkt 12 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, a więc powinni uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę. Natomiast decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia 8 grudnia 2017 r. znak: [...] została wydana względem obiektu tymczasowego.

Od powyższej decyzji H. N. i A. S. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zarzucili: naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wyniki sprawy, tj.

nieuwzględnienie odwołania mimo tego, że zaskarżona odwołaniem decyzja została

wydana:

1. przedwcześnie, tj. poprzez wydanie decyzji w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego w sytuacji, gdy nie została w sposób prawomocny przesądzona kwestia legalności posadowienia przedmiotowego obiektu budowlanego, a to z uwagi na zainicjowanie postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiocie kontroli

legalności ostatecznej decyzji Wojewody [...] nr [...] z

dnia 25 stycznia 2018 r. utrzymującej w mocy zaskarżoną odwołaniem decyzję Prezydenta Miasta K. Nr [...]:.[...] z dnia 8 grudnia 2017r. w przedmiocie sprzeciwu co do zamiaru wykonania tymczasowego obiektu budowlanego, nie związanego trwale z gruntem na działce nr [...] obr[...] przy ul. [...] w K., w kontekście podniesionych zarzutów polegających na:

a) zarzucie przeprowadzenia przez organ I instancji w dniach 2 i 27 listopada 2014 r. oględzin, potwierdzonych notatką służbową i dokumentacją fotograficzną z tego dnia

przy braku uprzedniego zawiadomienia skarżącego o planowanym terminie przeprowadzenia tej czynności i pozbawienie skarżącego prawa uczestniczenia w tej

czynności;

b) zarzucie pozbawienia skarżącego prawa udziału w każdym stadium postępowania, a także pozbawienie możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów poprzez wydanie decyzji bez uprzedniego zawiadomienia skarżącego o fakcie zebrania materiału dowodowego, możliwości zapoznania się z nim, wypowiedzenia się co do jego treści oraz złożenia oświadczeń lub wniosków dowodowych;

c) zarzucie uznania za udowodnione okoliczności, co do których skarżący nie miał możliwości wypowiedzenia się; oparcie ustaleń faktycznych na jednostronnie sporządzonych przez organ i instancji notatkach służbowych, których treść nie była skarżącemu znana, zaś skarżący nie był informowany o terminie czynności oględzin, z których sporządzona została notatka służbowa,

d) zarzucie dokonania, w następstwie uchybień jak w ustępach poprzedzających, błędu w istotnych ustaleniach leżący u podstaw wydanego orzeczenia, a polegającego na przyjęciu, że inwestor rozpoczął roboty budowlane zanim zgłoszenie zostało przyjęte, zatem zastosowanie ma art. 30 ust. 6 pkt 3 ustawy Prawo budowlane,

e) zarzucie naruszenia art 30 ust 6 pkt 2 ustawy Prawo budowlane - przez jego niezasadne zastosowanie pomimo tego, że wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, innych aktów prawa miejscowego lub innych przepisów,

2. z naruszeniem przepisów art 6, art 7, art 10, oraz art 28 w związku z art. 75 § 1, art 77 § 1, art 80, art 81 i art 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie ze strony organu podjęcia działań mających na celu wszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy przed aktem stosowania prawa (subsumpcji),

3. w konsekwencji także z naruszeniem art. 48 ust. 1 pkt 1 oraz art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - przez ich nieprawidłowe zastosowanie polecające na nakazaniu rozbiórki obiektu budowlanego, nie związanego trwale z gruntem na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K. mimo braku podstaw prawnych i faktycznych dla takiego postąpienia, w konsekwencji powyższego także z naruszenie art 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art 80 ust 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - poprzez ich błędne zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji mimo braku podstaw prawnych i faktycznych do takiego postąpienia.

W świetle powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości oraz zasądzenie od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz strony skarżącej zwrotu - według norm prawem przepisanych - kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

Organ odwoławczy wniósł w odpowiedzi o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r., poz. 1842), zwanej ustawą covidową, znowelizowanym na mocy art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1090), z dniem 3 lipca 2021r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Stosownie natomiast do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021r., poz. 137 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm.), zwanej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

W ocenie Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji jest art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333, dalej zwana u.p.b.), zgodnie z którym:

1. Organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie.

3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.

5. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.

Zatem na postępowanie legalizacyjne składa się wiele etapów, a pierwszym z nich jest wstępna analiza, czy obiekt wybudowany w ramach samowoli budowlanej nie narusza miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (o ile taki na danym obszarze obowiązuje) lub czy jest zgodny decyzją o warunkach zabudowy (w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego), a także czy nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych. Pozytywna weryfikacja tych okoliczności musi prowadzić do wszczęcia postępowania legalizacyjnego. Z kolei negatywna weryfikacja tych okoliczności skutkować musi wydaniem przez organ decyzji rozbiórkowej.

W opinii Sądu organy obydwu instancji słusznie oceniły, że wzniesiony przez stronę skarżącą obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem, a jego posadowienie jest sprzeczne z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co wyklucza przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego.

Autor skargi argumentuje, że sporny kontener handlowy stanowi tymczasowy obiekt budowlany, a nakazanie jego rozbiórki było przedwczesne, bowiem nie powinno nastąpić przed prawomocnym rozstrzygnięciem toczącego się sporu dotyczącego sprzeciwu organu co do zamiaru jego wykonania.

Rozstrzygnięcie sporu co do charakteru spornego obiektu, tj. ocena, czy jest on tymczasowym obiektem budowlanym, niezwiązanym trwale z gruntem wymaga przytoczenia art. 29 ust. 1 pkt. 12 u.p.b., który stanowi, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Budowa obiektów tymczasowych podlega natomiast zgłoszeniu, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt. 1 u.p.b. Art. 3 pkt. 5 u.p.b.stanowi z kolei, że przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe.

Jedną z przesłanek normy sformułowanej w art. 29 ust. 1 pkt 12 u.p.b. jest zatem brak trwałego połączenia z gruntem. Jest to warunek konieczny dla przyjęcia, że mamy do czynienia z tymczasowym obiektem budowlanym.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że wyznacznikami tego, czy obiekt wolnostojący jest trwale związany z gruntem są: wielkość obiektu, jego masa i względy bezpieczeństwa. O tym, czy dany obiekt budowlany jest trwale połączony z gruntem czy nie, decyduje nie tylko sposób i metoda związania z gruntem, technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia tego obiektu budowlanego w inne miejsce, ale także to, czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania (por. wyroki NSA z dnia 23 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 923/05, z dnia 25 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 1509/06, z dnia 12 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1433/10, z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 323/11, z dnia 1 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2471/15, z dnia 3 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1261/15, z dnia 25 czerwca 2021 r., sygn. akt II OSK 2835/18).

Jak wskazały organy, wielkość konstrukcji, sposób osadzenia oraz konieczność zapewnienia stabilności posadowienia na gruncie i odporności na działanie czynników atmosferycznych wskazuje, że sposób powiązania spornego kontenera należy uznać jako trwały. Sporny obiekt składa się z dwóch połączonych modułów o wielkości 6 x 2,5 m oraz 6x4 m, poza częścią sklepową zawiera część socjalną, chłodnię oraz toaletę, jest wyposażony w instalację elektryczną, wodno-kanalizacyjną oraz klimatyzację. Jego tymczasowy charakter przekreśla też jednoznacznie fakt, że został on posadowiony w 2017 r.

W świetle powyższych ustaleń zasadnie organy uznały, że budowa spornego obiektu wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, gdyż nie stanowi tymczasowego obiektu budowlanego, trwale niezwiązanego z gruntem.

W tym miejscu należy ponadto podkreślić, że nawet tymczasowy obiekt budowlany postawiony zgodnie z warunkami określonymi w art. 29 ust. 1 pkt 12 u.p.b., lecz nierozebrany lub nieprzeniesiony w inne miejsce przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, przestaje być obiektem budowlanym, którego budowa nie wymagała pozwolenia na budowę.

Skoro w przedmiotowej sprawie od momentu budowy spornego obiektu w 2017 r. bezsprzecznie upłynął okres dłuższy niż 180 dni, to nawet gdyby przyjąć argumentację skarżącego o tymczasowości obiektu, z uwagi na przekroczenie ustawowego terminu – budowa tego obiektu wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. W konsekwencji, wynik toczącej się sprawy dotyczącej zgłoszenia – nie ma żadnego znaczenia dla niniejszego postępowania. Tym samym wszelkie zarzuty związane z przedwczesnością zaskarżonej decyzji są chybione. Organy nie miały bowiem obowiązku oczekiwania na rozstrzygnięcie postępowania, którego wynik nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy.

Idąc dalej, organy zasadnie nakazały rozbiórkę przedmiotowego obiektu uznając, że postępowanie legalizacyjne nie może być w przedmiotowej sprawie przeprowadzone z uwagi na jednoznaczne zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które jednoznacznie wykluczają posadowienie obiektu kontenerowego o funkcji handlowej na przedmiotowej działce. Działka ta jest bowiem oznaczona symbolem MWn/U.1, a symbol ten nie jest dopuszczony w § 7.15 planu jako miejsce lokalizacji nowych obiektów handlowych – kiosków.

W skardze zarzucono błąd w istotnych ustaleniach faktycznych, a polegający na przyjęciu, że inwestor rozpoczął roboty budowlane przed przyjęciem zgłoszenia. W odpowiedzi należy wskazać, że data zgłoszenia budowy nie ma dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy znaczenia. Istotna była natomiast data rozpoczęcia budowy, która w przedmiotowej sprawie miała miejsce w 2017 r. oraz fakt, że sporny budynek nie został rozebrany ani przeniesiony w inne miejsce w terminie 180 dni od dnia rozpoczęcia jego budowy.

Za zupełnie niezrozumiałe należy uznać zarzuty związane z naruszeniem praw strony skarżącej do udziału w postępowaniu poprzez brak uprzedniego zawiadomienia o planowanym terminie przeprowadzenia oględzin, czy pozbawienie możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Jak wynika z protokołu oględzin spornego obiektu, które odbyły się w dniu 14 marca 2018 r., pełnomocnik skarżącego uczestniczył w tych oględzinach, o czym świadczy jego podpis złożony na protokole (k. 31 akt administracyjnych). Pełnomocnik skarżącego nie wniósł żadnych zastrzeżeń do zamieszczonego w protokole opisu obiektu, w szczególności jego wymiarów, czy przeznaczenia. Wyjaśnił wyłącznie, że jest to obiekt tymczasowy, posadowiony na przedmiotowej działce w 2017 r. Zawiadomieniem z 23 stycznia 2019 r. pełnomocnik został poinformowany o prawie do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłoszonych żądań, a zawiadomienie to zostało skutecznie doręczone w dniu 4 lutego 2019 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 59 akt administracyjnych).

Wobec powyższego skargę należało oddalić, o czym orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.