Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1717/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-10-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. art. 2 pkt 35a, 41 ust. 1, 64 ust. 1 pkt 1, 140aa ust. 1, 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) i ust. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 76 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2015 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. oraz art. 2

ust. 35a, art. 64 ust. 1 i ust. 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1 i ust. 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.; dalej jako "Prd.") oraz art. 41 ustawy

z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 260; dalej jako "udp."), po rozpatrzeniu odwołania M. M. (dalej skarżący), utrzymał

w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego

z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15.000 złotych.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym

i prawnym.

W dniu [...] października 2014 r. w [...], na ul. [...] (droga krajowa nr [...]) zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika siodłowego marki [...] o nr rej. [...] i trzyosiowej naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował S. M., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem chemii gospodarczej w kartonach na paletach (ładunek podzielny) w imieniu przedsiębiorcy, tj. M. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: M. M. [...]. W związku z podejrzeniem przekroczenia dopuszczalnych parametrów wagowych kontrolowanego pojazdu, dokonano ważenia na zatwierdzonym przez uprawnionego geodetę stanowisku do pomiaru mas i nacisków osi. Podczas kontroli zostały kierowcy okazane świadectwa legalizacji wag, przymiaru pionowego, przymiaru wstęgowego oraz protokół z pomiaru równości terenu na punkcie kontrolnym. W wyniku przeprowadzonej kontroli drogowej stwierdzono przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia kategorii VII. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] października 2014 r., który został podpisany przez kierowcę kontrolowanego zespołu pojazdów.

W piśmie z dnia [...] października 2014 r. skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz umorzenie stwierdzonego naruszenia. Stwierdził między innymi, że przedsiębiorstwo nie powinno ponosić żadnej odpowiedzialności, gdyż do naruszenia doszło w wyniku samodzielnego, nieodpowiedzialnego, nieprawidłowego działania oraz zaniedbania ze strony załadowcy. Uznał, że firma zapewniła, aby przewożony ładunek nie był ładunkiem ponadnormatywnym, ponadgabarytowym oraz była możliwość swobodnego i prawidłowego rozmieszczenia przedmiotowego ładunku.

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją

z dnia 15 grudnia 2014 r., działając na podstawie art. 64 oraz art. 140aa ust. 1-3 Prd.,

art. 104 § 1 Kpa. oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli, nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15.000 złotych z tytułu naruszenia dopuszczalnych norm pojazdu poddanego kontroli.

Jak podał w uzasadnieniu wydanej decyzji organ I instancji, w wyniku przeprowadzonych pomiarów oraz ważenia stwierdzono (po odjęciu możliwych błędów pomiarowych), rzeczywisty nacisk pojedynczej osi napędowej ciągnika samochodowego - 12,15t (norma 10t), zatem przekraczający wartość przewidzianą dla dróg

o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 10t o 2,15t (przekroczenie

o 21,5%).

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wskazał, że do powstania naruszenia doszło w wyniku samodzielnego, nieprawidłowego działania, zaniedbania

ze strony załadowcy. Załadunek odbywał się bez udziału kierowcy, a naruszenie powstało w wyniku zdarzeń i okoliczności, których przy zachowaniu należytej staranności nie można było przewidzieć i nie wynikło z zaniedbania strony. Jak wskazał skarżący, dochował należytej staranności, w związku z czym postępowanie powinno być umorzone. Ponadto, jego zdaniem, organ I instancji naruszył art. 6, art. 10, art. 77 Kpa. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji

i umorzenie postępowania.

GITD we wskazanej na wstępie decyzji wskazał, że w wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

- nacisk na pojedynczej osi napędowej – 12,15t (po odjęciu błędu pomiaru w wysokości 2% zaokrąglonych w górę do 0,1t) – przekroczenie o 2,15t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 21,5%),

- podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

GITD podał, że miejsce ważenia pojazdu poddanego kontroli legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia

[...] sierpnia 2014 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II

o numerach fabrycznych [...] i [...]. Wagi te legitymowały się w chwili kontroli aktualnymi świadectwami zgodności wydanymi przez Okręgowy Urzędu Miar

w [...] dnia [...] kwietnia 2011 r. na podstawie Dyrektywy Parlamentu Europejskiego

i Rady 90/2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. Termin zgłoszenia przyrządu pomiarowego po raz pierwszy do legalizacji ponownej, po dokonaniu oceny zgodności, wynosi 3 lata, stosownie do lp. 7 załącznika nr 6, tabela nr 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 7 stycznia 2008 r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych (Dz.U. Nr 5 poz. 29 ze zm.). Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach.

GITD wskazał na zasady określania kryteriów zezwoleń, którymi powinna legitymować się strona dokonująca przewozu drogowego. Podał, że jeżeli nie jest możliwe ustalenie kategorii zezwolenia od I do VI w oparciu o przyjęte zasady,

to kwalifikacja stwierdzonego naruszenia jest dokonywana w oparciu o zezwolenie kategorii VII. Wyjaśnił, że zezwolenie na tę kategorię wydaje się gdy przekroczono wielkość dopuszczalnych odstępstw określonych w zezwoleniach kategorii I – VI.

Jak wskazał organ, przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny jest możliwy tylko na podstawie zezwoleń kategorii I lub II

(art. 64 ust. 2 Prd). Stosownie do art. 140ab ust. 2 Prd. w przypadku naruszeń zakazu,

o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Przepis art. 64 ust. 2 Prd. ustanawia zakaz przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny. Zatem, jak podkreślił organ, z treści art. 140ab ust. 2 Prd. wynika, że przy kwalifikowaniu naruszeń związanych z ustaleniem braku właściwej kategorii zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny, okoliczność w postaci prawnej niemożności uzyskania zezwolenia kategorii III-VII nie ma żadnego znaczenia. Ustawodawca bowiem przyjął, na co zwrócił uwagę organ, że

w takiej sytuacji nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

GITD wyjaśnił, że czynności załadunkowe niewątpliwie wywierają wpływ

na sposób przewożenia ładunku. Jednakże jako takie nie są związane

z odpowiedzialnością podmiotu wykonującego przejazd, o której mowa w art. 140aa

ust. 1, ust. 3 pkt 1 oraz ust. 4 Prd. Podmiot wykonując przejazd odpowiada bowiem za przejazd i tylko w związku z tą czynnością związana jest jego odpowiedzialność określona w art. 140aa ust. 1 udp., który stanowi, że za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. W związku z powyższym GITD stwierdził, że kwestie związane z tym, kto dopuścił się niewłaściwego rozmieszczenia towaru w pojeździe, jak kształtował się proces załadunku i rozmieszczania towaru, nie są okolicznościami istotnymi dla uwolnienia się przez podmiot wykonujący przejazd

z odpowiedzialności administracyjnej na podstawie art. 140aa ust. 4 Prd.

GITD nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania na podstawie

art. 140aa ust. 4 Prd. W ocenie GITD, skarżący nie dostarczył dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jego odpowiedzialności za brak zezwolenia.

Według art. 140aa ust. 4 Prd. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1:

a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,

b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub

2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.

Organ wskazał szczegółowo na określone w tym przepisie przesłanki eskulpacyjne, w tym przyjęte rozumienie pojęcia "należytej staranności" oraz "braku wpływu" i wywiódł, że obowiązki związane z przejazdem wynikają z przepisów prawa powszechnie obowiązującego.

GITD stwierdził, że złożone przez skarżącego wyjaśnienia, w tym zawarte

w piśmie z dnia [...] października 2014 r., nie stanowią dowodów świadczących o tym, że dochował on należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Zdaniem GITD, skarżący nie podjął żadnych czynności mających na celu zachowanie normatywności pojazdu po drodze, po której będzie wykonywał przejazd. Posiadając wiedzę na temat ładunku powinien był przedsięwziąć kroki, aby pojazd był normatywny na drodze, po której wykonuje przejazd. Sposób doboru określonych środków celem zachowania normatywności pojazdu (stworzenie własnych procedur, szczegółowa organizacja pracy, kształtowanie stosunków zobowiązaniowych z pozostałymi uczestnikami obrotu prawnego, ustalanie trasy przejazdu) jest kwestią indywidualną. Ustawodawca nie narzuca w tym względnie gotowych rozwiązań. Z tych względów, w opinii GITD, to w gestii podmiotu wykonującego przejazd jest takie zorganizowanie przejazdu i czynności towarzyszących przejazdowi, aby mając na względzie treść wynikających z przepisów prawa obowiązków nie narazić samego siebie na sankcje administracyjne, które są konsekwencją ich naruszenia.

W konkluzji GITD stwierdził, że obowiązujące przepisy prawne obciążają podmiot wykonujący przejazd, aby nie dochodziło do przekroczenia dopuszczalnych norm, a co za tym idzie to podmiot wykonujący przejazd ma obowiązek podjęcia odpowiednich starań, w tym zapewnić sobie środki do tego, aby móc weryfikować wielkość ładunku przed rozpoczęciem przejazdu tak, aby nie dochodziło do przekroczenia dopuszczalnych parametrów, bądź wystąpić i uzyskać stosowne zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego, jeśli przepis nie stoi na przeszkodzie.

Pismem z dnia [...] marca 2015 r. skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2015 r., wnosząc o uchylenie tej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.

Skarżący stwierdził, że przedsiębiorstwo nie powinno ponosić żadnej odpowiedzialności, gdyż do naruszenia doszło w wyniku samodzielnego, nieodpowiedzialnego, nieprawidłowego działania oraz zaniedbania ze strony załadowcy. W ocenie skarżącego, załadowca dopuścił się przekroczenia dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego. W dniu kontroli załadunek odbywał się bez nadzoru (udziału) kierowcy, był pewny i przekonany, że zachowany został dopuszczalny nacisk na oś przez załadowcę. Jak podał skarżący, kierowca oświadczył pisemnie, że nie uczestniczył i nie brał udziału w załadunku, przez co nie był świadomy przekroczenia dopuszczalnych norm przez załadowcę. Skarżący podkreślił, że zapewnił wraz z kierowcą, żeby przewożony ładunek nie był ładunkiem ponadnormatywnym, ponadgabarytowym oraz była możliwość swobodnego i prawidłowego rozmieszczenia przedmiotowego ładunku.

Zdaniem skarżącego, załadowca miał dokonać właściwego załadunku towaru, tak aby nie doszło do przekroczenia dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej. Stwierdzone naruszenie powstało na skutek zdarzeń i okoliczności, których przy rachowaniu należytej staranności, nie można było przewidzieć i nie wynikło

z zaniedbania skarżącego. Skarżący stanął na stanowisku, że dochował wszelkiej staranności i nie miał nic wspólnego ze stwierdzonym naruszeniem i jako podmiot wykonujący przewozy lub czynności z nim związane nie miał wpływu na powstanie naruszenia.

Skarżący zarzucił organom I i II instancji, że uchybiły podstawowej zasadzie postępowania administracyjnego, tj. zasadzie praworządności i prawdy obiektywnej.

Skarżący zwrócił uwagę, że pojazd poddany kontroli został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C. Zaznaczył, że kwestia obowiązujących procedur oraz zasadności stosowania urządzeń typu SAW 10C była przedmiotem wielu dyskusji i opracowań, jak również orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych. Sprawą poprawności dokonywanych w trakcie kontroli pomiarów zajęła się również Najwyższa Izba Kontroli, która w raporcie pod nazwą "Informacja

o wynikach kontroli ochrony dróg przed niszczeniem przez przeciążone pojazdy" negatywnie oceniła organizację i prowadzenie przez WITD kontroli ważeniowych. W tym miejscu skarżący wskazał na wyrok Sądu z dnia [...] lutego 2014 r. w sprawie

o sygnaturze VI SA/Wa 2018/13, w którym podano, że z instrukcji użytkowania

i świadectwa homologacji wag SAW 10C (drugi typ wag przenośnych wykorzystywanych przez WITD) wynika, że również te wagi nie zapewniają możliwości prowadzenia prawidłowych pomiarów masy całkowitej pojazdów (...) wagi SAW 10C nie powinny być stosowane do wyznaczania masy całkowitej pojazd, a wynik takiego ważenia (poprzez sumowanie nacisków na osie) może być traktowany wyłącznie jako orientacyjny, wymagający sprawdzenia na innych urządzeniach.

W ocenie skarżącego, organ dokonujący kontroli uchybił podstawowej zasadzie postępowania administracyjnego zawartej w art. 6 i art. 7 Kpa., nie wykazał się żadną starannością ani dbałością o dobro strony kontrolowanej a na organie administracyjnym ciąży obowiązek dokładnego wyjaśnienia sprawy, poprzez podjęcie wszelkich niezbędnych kroków, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony.

Skarżący wskazał, że w świetle art. 77 § 1 Kpa. organ jest zobowiązany

w sposób rzetelny przeprowadzić postępowanie, zbierając wszelkie dostępne dowody

i odnosząc się do nich w całości. Jest również zobligowany przez prawo polskie zapewnienia stronie możliwości czynnego uczestnictwa w postępowaniu na mocy

art. 10 § 1 Kpa.

W konkluzji skarżący stwierdził, że przeprowadzone przez organy postępowanie przeczy podstawowym zasadom Kpa., na których powinien opierać się organ administracji publicznej,

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja GITD, jak również utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. W działaniu organów wydających decyzje Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia,

a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 35a Prd., pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Stosownie do treści art. 64 ust. 1 pkt 1 Prd., ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy. Natomiast w myśl art. 140aa ust. 1 Prd., za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd (art. 140aa ust. 3 Prd).

W myśl art. 41 ust. 1 udp., po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.

Minister właściwy do spraw transportu ustala w drodze rozporządzenia wykaz:

1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t,

2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t,

- mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego (art. 41 ust. 2 udp.).

Drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1, drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (art. 41 ust. 3 udp.).

W świetle powyższych przepisów zasadą jest zakaz ruchu pojazdów nienormatywnych, a odstępstwem od tej zasady jest możliwość dopuszczenia tych pojazdów do ruchu - po uzyskaniu zezwolenia i na warunkach określonych w tym zezwoleniu. Wykaz dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t oraz wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t zostały ustalone w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. (Dz.U. z 2012 r., poz. 1061).

W niniejszej sprawie kontrolowany w dniu [...] października 2014 r. zespół pojazdów poruszał się po odcinku drogi krajowej nr [...], który zalicza się do dróg

o dopuszczalnym nacisku osi do 10 t. Miejsce ważenia pojazdu legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów (data przeprowadzenia pomiarów [...] sierpnia 2014 r.). Pojazd (wraz z ładunkiem w postaci kartonów z chemią gospodarczą) został zważony przy pomocy wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o numerach fabrycznych [...] i [...]. Wagi te legitymowały się w chwili kontroli aktualnymi świadectwami zgodności wydanymi przez Okręgowy Urzędu Miar w [...] dnia [...] kwietnia 2011 r. na podstawie Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 90/2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz

o przysługujących mu uprawnieniach, nie skorzystał z możliwości przeprowadzenia ponownego ważenia pojazdu.

W wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów stwierdzono, że nacisk pojedynczej osi napędowej po odjęciu błędu 2% i zaokrągleniu wyniku do 0,1t w górę wynosi 12,15t i został przekroczony o 2,15t, tj. o 21,5%. Mając na uwadze wynik ważenia pojazdu, jego kierowca powinien legitymować się zezwoleniem kategorii VII,

tj. zezwoleniem na przejazd pojazdu nienormatywnego:

a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI,

b) o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.

W trakcie kontroli kierowca nie okazał stosownego zezwolenia.

Jednocześnie podkreślić należy, że kierowca kontrolowanego zespołu pojazdów uczestniczył w kontroli, zapoznał się z instrukcją obsługi wag oraz procedurą ważenia, osobiście odczytywał wyniki pomiarów z urządzeń pomiarowych. Zespół pojazdów był ważony jednokrotnie, kierowca podpisał protokół kontroli.

Protokół jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 Kpa., sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Protokół korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia, czego kierowca w tym wypadku nie uczynił. Protokół korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny, zasadniczo niemożliwy do odtworzenia. Orzecznictwo sądowe przywiązuje istotne znaczenie do funkcji dowodowej protokołu z kontroli drogowej (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 września 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1224/04, LEX nr 205475 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego

z 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1399/10 LEX nr 1137861).

Jak wskazano w skardze, do naruszenia zasad przewozu doszło w wyniku nieodpowiedzialnego i nieprawidłowego działania oraz zaniedbania ze strony załadowcy i w związku z tym skarżący nie ponosi odpowiedzialności za przejazd pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia. Należy podkreślić, że z punktu widzenia przewoźnika (podmiotu wykonującego przejazd) kwestie załadunkowe nie są istotne dla odpowiedzialności administracyjnej, w przeciwieństwie chociażby do załadowcy, którego istota odpowiedzialności sprowadza się do czynności załadunkowych i ich wpływie na nienormatywność pojazdu. Każdy z podmiotów odpowiada za czynności, do których był zobowiązany, z uwzględniłem charakteru wpływu lub godzenia się na wykonywanie przejazdu bez zezwolenia. Czynnością, za którą odpowiada zaś przewoźnik jest przewóz. Zatem to stricte z tymi czynnościami należy wiązać przesłanki wyłączające odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd określone w art. 140aa ust. 1 udp. Istotne jest, że w art. 140aa ust. 1 udp. określona jest odpowiedzialność podmiotów wykonujących "inne czynności związane z przewozem drogowym". Tymczasem odpowiedzialność podmiotu realizującego przejazd została włączona do okoliczności polegających na dochowaniu należytej staranności w realizacji czynności związanych

z przejazdem oraz braku wpływu na powstałe naruszenie. Naruszeniem tym zaś jest wykonywanie przejazdu bez właściwego zezwolenia, a nie za naruszenie obowiązków załadunkowych. W tym znaczeniu odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd jest szersza, bowiem odpowiada on za przejazd już załadowanego pojazdu, a nie czynności związane z procesem ładowania towaru na pojazd. Okolicznością bezsporną jest, iż odpowiedzialność przewoźnika może być konsekwencją niewłaściwego załadowania towaru, ale nie jest to okoliczność istotna dla wyłączenia jego odpowiedzialności z uwagi na to że, odpowiada on za przejazd już załadowanego pojazdu, a więc zawsze może "przerwać" łańcuch błędnych decyzji, np. załadunkowych, za które ponosiłyby odpowiedzialność podmioty wykonujące inne czynności związane

z przewozem drogowym.

Czynności załadunkowe niewątpliwie wywierają wpływ na sposób przewożenia ładunku. Jednakże, jako takie, nie są związane z odpowiedzialnością podmiotu wykonującego przejazd, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1 oraz ust. 4 Prd. Podmiot wykonując przejazd odpowiada bowiem za przejazd i tylko w związku z tą czynnością związana jest jego odpowiedzialność określona w art. 140aa ust. 1 Prd., który stanowi, iż za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia, nakłada się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Podmiot wykonujący przejazd ponosi zatem odpowiedzialność za przejazd, a nie za załadunek. Tym samym brak uczestnictwa kierowcy w czynnościach załadunkowych nie ma wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia. Podmiot wykonujący przejazd posiadając wiedzę na temat ładunku, który podjął się przetransportować, powinien był przedsięwziąć kroki, aby pojazd był normatywny na drodze, po której wykonuje przejazd. Sposób doboru określonych środków celem zachowania normatywności pojazdu (stworzenie własnych procedur, szczegółowa organizacja pracy, kształtowanie stosunków zobowiązaniowych z pozostałymi uczestnikami obrotu prawnego, ustalanie trasy przejazdu) jest kwestią indywidualną. Ustawodawca nie narzuca w tym względnie gotowych rozwiązań. Z tych względów, to

w gestii podmiotu wykonującego przejazd jest takie zorganizowanie przejazdu

i czynności towarzyszących przejazdowi, aby mając na względzie treść wynikających

z przepisów prawa obowiązków, nie narazić samego siebie na sankcje administracyjne, które są konsekwencją ich naruszenia.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że kwestie związane z tym, kto dopuścił się niewłaściwego rozmieszczenia towaru w pojeździe, jak kształtował się proces załadunku i rozmieszczania towaru, nie są okolicznościami istnymi dla uwolnienia się przez podmiot wykonujący przejazd z odpowiedzialności administracyjnej na podstawie art. 140aa ust. 4 Prd.

W wyniku kontroli przeprowadzonej w niniejszej sprawie ustalono, że nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu wynosił 12,15t i przekraczał dopuszczalną normę

o 2,15t, to jest o 21,5%, co skutkowało koniecznością posiadania zezwolenia kategorii VII, którego skarżący nie przedstawił. W ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należało nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii VII, które stosownie

do Ip. 7 załącznika nr 1 do ustawy – Prawo o ruchu drogowym jest wydawane

na przejazd pojazdu po drodze krajowej na pojazdy:

a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych

w kategoriach I-VI,

b) o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg

o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t;

Zgodnie z kolei z art. 140ab ust. 1 pkt 3 Prd. karę pieniężną, o której mowa

w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości:

1) 1500 zł - za brak zezwolenia kategorii I i II,

2) 5000 zł - za brak zezwolenia kategorii lll-VI,

3) za brak zezwolenia kategorii VII:

a) 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,

b) 2000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%,

c) 15 000 zł - w pozostałych przypadkach.

Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) Prd. karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości 15.000 zł – za brak zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach.

Zespołem pojazdów poddanym kontroli przewożono ładunek z chemią gospodarczą w kartonach umieszczonych na paletach. Przy dokonywaniu kwalifikacji kategorii zezwolenia bez znaczenia jest okoliczność w postaci podzielności ładunku. Stosownie bowiem do treści art. 140ab ust. 2 Prd. w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy, że kontrola drogowa, w toku której dokonano ważenia pojazdów, została przeprowadzona w sposób prawidłowy, miejsce ważenia legitymowało się dokumentem potwierdzającym spełnienie wszelkich warunków koniecznych do wykonywania pomiarów nacisków osi pojazdów, wagi legitymowały się aktualnymi świadectwami zgodności, a kierowca podpisał protokół kontroli bez wskazania zastrzeżeń.

Podsumowując, naruszenie, którego dopuścił się skarżący jako przewoźnik polegało na tym, że w dniu kontroli przewoził towar, będący ładunkiem o charakterze podzielnym, pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Konsekwencją tego było nałożenie kary na podstawie art. 140aa ust. 1 i ust. 3 pkt 1 oraz art. 140ab ust. 2

w zw. z ust. 1 pkt 3 lit. c) i w zw. z art. 64 ust. 2 Prd.

Z powyższych względów skargę jako niezasadną, na mocy art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić.