Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1056/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 37
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski Sędziowie sędzia NSA Bożena Walentynowicz sędzia del. WSA Mariola Kowalska (spr.) Protokolant Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. M.-G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 19 marca 2008 r. sygn. akt II SA/Bd 836/07 w sprawie ze skargi E. M.-G. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrokiem z dnia 19

marca 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w sprawie sygn. akt II

SA/Bd 836/07 oddalił skargę E. M.-G. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, iż decyzją z dnia [...] czerwca

2007r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy nakazał skarżącemu na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) rozbiórkę parterowego budynku letniskowego konstrukcji drewnianej, zrealizowanego w 1994r., usytuowanego na działce nr [...] w S. G.. Organ stwierdził, że nie jest możliwa legalizacja obiektu z uwagi na niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Zgodnie z załącznikiem graficznym do miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Dobrcz, zatwierdzonego Uchwałą Rady Gminy Dobrcz Nr M/20/94 z dnia 26 października 1994 r. (Dz. Urz. Woj. Bydg., Nr 16, poz. 221), obowiązującego do dnia 31 grudnia 2003 r., działka nr 148/13 w Strzelcach Górnych przeznaczona była na cele produkcji rolnej. Natomiast w dacie wydawania decyzji organu I instancji sporna działka znajduje się na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (załącznik graficzny 15 zatwierdzony Uchwałą Nr VI/71/2003 Rady Gminy Dobrcz z dnia 30 czerwca 2003 r. i opublikowany w Dz. Urz. Województwa Kujawsko- Pomorskiego, Nr 127 poz. 1801).

Skarżący odwołał się od decyzji organu I instancji.

Kujawsko - Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Organ stwierdził, że ze względu na powstanie samowoli budowlanej w 1994 r. w związku z art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z 1994 r., wszczęcie postępowania nastąpiło na podstawie przepisów ustawy dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U Nr 38, poz. 229 ze zm.). Samowola budowlana,

II OSK 1056/08

której dopuścił się skarżący, zdaniem organu, narusza art. 28 ust. 1 i art. 29 ust. 1 prawa budowlanego z 1974 r.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji dodał, że w dacie realizacji samowoli przez skarżącego obowiązujące prawo budowlane z 1974 r. nie zwalniało z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę obiektów rekreacyjnych i to niezależnie od wielkości oraz sposobu posadowienia na gruncie. Wymóg ten został określony w § 44 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48 ze zm.).

Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że sporny budynek pobudowano niezgodnie z przepisami, tj. bez wymaganego pozwolenia na budowę, a lokalizacja jego jest niezgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2007 r. sygn. [...] skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego, w szczególności art. 37 ustawy z dnia 7 lipca 1974 r. Prawo budowlane oraz przepisy postępowania polegające na błędnych ustaleniach stanu faktycznego. Skarżący podniósł również, iż w jego przypadku powinien mieć zastosowanie przepis art. 49 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym uprzednio.

Rozpoznając skargę na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż niewątpliwym jest iż przedmiotowy budynek został wzniesiony w 1994r. w warunkach samowoli budowlanej.

Sąd podkreślił, iż wbrew twierdzeniu skarżącego w sprawie nie znajduje zastosowania przepis art. 49 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w okresie powstania samowoli, który stanowił, że nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przepis ten nie ma zastosowania z uwagi na okres powstania samowoli w związku z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane

IIOSK 1056/08

z 1994 r.

Na podstawie analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że obiekt został wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy. Decyzja nakazująca rozbiórkę jest w istocie decyzją likwidującą stan niezgodności z prawem.

Teren, na którym został wybudowany budynek był terenem rolnym bez prawa zabudowy, a nie terenem przeznaczonym pod realizację obiektów o charakterze letniskowym. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wywiódł E. M. G..

Pełnomocnik skarżącego radca prawny R. F., zaskarżył w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 19.03.2008 r. oraz na zasadzie art. 173, art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wskazał na naruszenie przez Sąd I instancji art. 28 ust. 1, art. 29, art. 30, art. 48, art. 49 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane oraz art. 1 § 1 i § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych polegające na przyjęciu, iż obiekty skarżącego posadowione na działce nr [...], położonej w S. G. Gm. Dobrcz naruszają ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektów do stanu zgodnego z prawem.

Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazał, iż wyrok narusza ww. przepisy prawa materialnego, w szczególności art. 28 ust. 1 , art. 48 I oraz art. 49 ust. 1 i 49b ust. 1 Ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz przepisy postępowania polegające na błędnych ustaleniach stanu faktycznego i nieprawidłowej wykładni. W ocenie skarżącego sąd I instancji nieprawidłowo wskazał, że nie jest istotny dla rozstrzygnięcia sprawy fakt, że obiekt budowlany, którego dotyczy zaskarżony wyrok i uprzednio wydane decyzje, jest nietrwale związany z gruntem,

II OSK 1056/08

został wybudowany w 1994r., a powierzchnia zabudowy wynosi poniżej 35,00 m2 . Natomiast, zdaniem skarżącego z takiego stanu rzeczy wynika, że wskazany obiekt nie powinien być przeznaczony do rozbiórki ponieważ spełniał przepisy prawa budowlanego co do ich legalizacji. Ponadto Sąd I instancji nie uwzględnił faktu, że obecnie obowiązujące przepisy prawa budowlanego tj. art. 29 ust. 1 pkt. 2, przewidują możliwość budowy wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan o powierzchni zabudowy do 25 m2 , przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Zdaniem skarżącego przepis ten daje podstawę do legalizacji w przedmiocie zabudowy działki istniejącym obiektem. Ponadto skarżący nie zgodził z oceną Sądu i instancji jakoby przedmiotowy budynek naruszył ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ponieważ teren na którym jest on posadowiony jest przeznaczony pod zabudowę jednorodzinną.

Skarżący podnosi także, że zgodnie z treścią art. 49 ust. 1 Prawa Budowlanego obowiązującego w czasie realizacji obiektu: "Nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na właścicielu spoczywa wówczas obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego".

W czasie realizacji jednego z obiektów zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego działka nr [...] do [...] była działką rolną. Powoduje to, że skarżący ma prawo do skorzystania z określonej w tym przepisie prekluzji, której wystąpienie uniemożliwia nakazanie rozbiórki przedmiotowego obiektu. Powoduje to także, że jego sytuacja prawna nie powinna być rozpatrywana wg obecnie obowiązujących przepisów prawa powszechnie obowiązującego jak i miejscowego (plan zagospodarowania przestrzennego). Samo zaś uprawnienie organów nadzoru budowlanego do nakazania rozbiórki uległo przedawnieniu.

Wydając zaskarżony wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył wskazane powyżej przepisy prawa, a uchybienia natury procesowej miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Odpowiedź na skargę kasacyjną E. M.- G. złożyli M. i T. C., właściciele nieruchomości, wskazując, iż skarżący jest jedynie dzierżawcą działki i zgodnie z umową dzierżawy nie miał prawa budować na działce jakichkolwiek obiektów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej oznacza, że to strona wnosząca skargę poprzez przytoczenie podstaw i ich uzasadnienie, jak wymaga tego art. 176 P.p.s.a., wyznacza zakres rozpoznania sprawy. O ile nie zachodzi nieważność postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny dokonując kontroli zaskarżonego orzeczenia nie jest uprawniony do jego badania w sposób wykraczający poza ramy wyznaczone zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. Wymaga to jednak prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej. Mając to na uwadze ustawodawca powierzył sporządzenie skargi kasacyjnej osobom dysponującym fachowym przygotowaniem prawniczym (art. 175 P.p.s.a.).

Pełnomocnik skarżącego, w podstawie skargi kasacyjnej postawił zarzut naruszenia prawa procesowego, a także zarzut naruszenia prawa materialnego.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa procesowego, naieży uznać, iż jest on niezasadny. Pełnomocnik skarżącego wskazał na naruszenie art. 1 § 1 i 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych, bez wykazania na czym to naruszenie miałoby polegać. Powołany przepis może stanowić podstawę skargi kasacyjnej w wyjątkowych sytuacjach, wówczas, gdy pomimo swojej właściwości i spełnienia wszystkich wymogów formalnych, sąd administracyjny nie rozpoznał w ogóle skargi, bądź rozpoznał ją z uwzględnieniem innych kryteriów niż kryterium legalności. Wobec tego pełnomocnik skarżącego powinien był wyjaśnić, na czym polega wadliwość dokonanej przez sąd kontroli legalności zaskarżonego aktu administracyjnego, w wyniku której nie doszło w istocie do rozpoznania sprawy przez sąd. Z treści skargi kasacyjnej można jedynie wywnioskować, iż zmierza ona do zakwestionowania przyjętego przez Sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia stanu faktycznego sprawy i dokonanej przez Sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Autor skargi kasacyjnej zarzuca bowiem Sądowi pierwszej instancji zaakceptowanie naruszeń w zakresie procedury, a zwłaszcza jak można wnioskować z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej, art. 7, 8 i 9 k.p.a., jednak nie wyjaśnia w jako sposób naruszenie powołanych przepisów wpłynęło na podjęte rozstrzygnięcie. Tym samym zarzuty w tym zakresie nie mogły okazać się skuteczne.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił także zarzutów dotyczących prawa materialnego. W szczególności Sąd I instancji nie mógł naruszyć art. 28 ust. 1, art. 29, art. 30, art. 48, art. 49 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, bowiem przepisy ten nie miały w sprawie zastosowania.

Bezspornym jest w niniejszej sprawie, i nie było to kwestionowane przez skarżącego, że sporny budynek będący domkiem letniskowym (pełni funkcję rekreacji letniskowej ) został zrealizowany w 1994 r. Na zrealizowanie takiego budynku jak trafnie wskazano to w zaskarżonym wyroku wymagane było pozwolenie na budowę co wprost wynikało z § 44 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8 , poz.48 ze zm.). Dlatego też nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że sporny budynek zrealizowany został w warunkach samowoli budowlanej, a okres w którym tego dokonano powoduje, że zastosowanie będą miały do takiej samowoli przepisy dotychczasowe, a więc ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm. ). Przepisy tej ustawy przewidywały procedurę umożliwiającą legalizację obiektu po wykluczeniu przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 pkt. 1 i 2 tej ustawy. Przepis art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974r. stanowił również podstawę prawną kontrolowanych przez Sąd I instancji decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki.

Odnosząc się zatem do podniesionych zarzutów wyjaśnić należy, iż z dniem 1 stycznia 1995 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414), uchylając poprzednio obowiązującą ustawę z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Reguły normujące wpływ nowego prawa na stosunki powstałe pod rządami prawa dotychczasowego zamieszczone zostały w przepisie przejściowym art. 103 Prawa budowlanego z 1994 r. Przepis art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. odnosi się do sytuacji, gdy obiekt był budowany bez wymaganego pozwolenia przed dniem 1 stycznia 1995 r. Inaczej mówiąc, przepis ten ma zastosowanie, jeżeli samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 tej ustawy dopuszczono się przed dniem 1 stycznia 1995 r., a zakończenie budowy obiektu nastąpiło również przed tą datą. Dlatego też do przedmiotowego budynku nie miały zastosowania wskazane w zarzutach skargi kasacyjnej przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994r, jak również przepis art. 49 w brzmieniu sprzed nowelizacji obowiązującej od 11 lipca 2003r, przewidujący możliwość legalizacji, jeżeli od daty zakończenia budowy minęło 5 lat. Przepis ten, tak jak i pozostałe przepisy wymienione w zarzutach skargi kasacyjnej odnosiły się jedynie do budynków , których budowa został zakończona po 1 stycznia 1995r.

W tej sytuacji należało uznać podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty za niezasadne, co skutkować musiało oddaleniem skargi kasacyjnej jako pozbawionej usprawiedliwionych podstaw.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.