Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 531/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-07-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6129 Inne o symbolu podstawowym 612
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 12b ust. 5
journal: Dz.U. 2016 poz 1629
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: § 2 ust. 1-3, § 3 ust. 1-2, § 4
journal: Dz.U. 2014 poz 914
law: Rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 8 lipca 2014 r. w sprawie sposobu i trybu uwierzytelniania przez organy Służby  Geodezyjnej i Kartograficznej dokumentów na potrzeby postępowań administracyjnych, sądowych lub czynności cywilnoprawnych
article: art. 183 § 1 i 2, art. 188, art. 203 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 24 lipca 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędziowie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia del. NSA Zygmunt Zgierski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2018 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Rz 1097/17 w sprawie ze skargi S. R. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia [...] listopada 2014 roku Nr [...] w przedmiocie opłaty za uwierzytelnienie dokumentów 1/ uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty K. z dnia [...] sierpnia 2014 r. Nr [...]; 2/ zasądza od Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie na rzecz S. R. kwotę 777 (siedemset siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [pic]


UZASADNIENIE

I OSK 531/18

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 8 listopada 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę S. R. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia [...] listopada 2014 r. w przedmiocie opłaty za uwierzytelnienie dokumentów.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. Starosta K., na podstawie art. 7d, art. 40a ust. 1, art. 40b ust. 1, art. 40d, art. 40e i art. 40f ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (obecnie obowiązuje tekst jednolity Dz.U. z 2016 r. poz. 1629 ze zm.), dalej p.g.k., ustalił S. R. opłatę za uwierzytelnienie dokumentów w wysokości [...] zł.

Organ I instancji wskazał, że S. R. złożył, wraz z opracowaną dokumentacją dotyczącą podziału działki, wniosek o uwierzytelnienie dokumentów opracowanych przez wykonawcę prac geodezyjnych lub prac kartograficznych. Do wniosku dołączono dziesięć egzemplarzy mapy. Organ naliczył opłatę za uwierzytelnienie dokumentów zgodnie z tabelą nr 16 pkt 3 i 4 p.g.k., za jeden uwierzytelniany dokument, tj. mapę do zasiedzenia ([...] zł) oraz za dziewięć kopii uwierzytelnianego dokumentu, tj. dziewięć kolejnych egzemplarzy mapy do zasiedzenia (9 x [...] zł), zaś opłata na sumę [...] zł została utrwalona w Dokumencie Obliczenia Opłaty.

S. R. wniósł odwołanie od ww. decyzji argumentując, że w dniu [...] sierpnia 2014 r., zgodnie z art. 12a ust. 1 p.g.k., złożył pisemne zawiadomienie o zakończeniu prac geodezyjnych, polegających na podziale działki nr [...] w miejscowości Ł.. Starosta pozytywnie zweryfikował przekazaną dokumentację pod względem zgodności z prawem, potwierdzając zarazem przyjęcie operatu wpisem do ewidencji, ale – wbrew ustawowemu obowiązkowi – nie dokonał opatrzenia dokumentów przeznaczonych dla podmiotu, na rzecz którego odwołujący realizował prace geodezyjne, odpowiednimi klauzulami urzędowymi, o których mowa w art. 40 ust. 8 p.g.k. Zdaniem odwołującego, w świetle art. 12b ust. 5 p.g.k., organ miał obowiązek dokonać z urzędu uwierzytelniania złożonych przez niego dokumentów. Tym samym – w ocenie wnioskodawcy – brak jest podstaw do naliczenia opłaty za uwierzytelnienie przedstawionych wraz z wnioskiem dokumentów.

Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 40b ust. 1 pkt 3 p.g.k. czynności uwierzytelniania dokumentów opracowanych przez wykonawców prac geodezyjnych lub prac kartograficznych co do zgodności tych dokumentów z danymi zawartymi w bazach danych, o których mowa w art 4 ust. 1a oraz 1b lub z dokumentacją przekazaną przez tego wykonawcę do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, są odpłatne. W świetle natomiast § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 8 lipca 2014 r. w sprawie sposobu i trybu uwierzytelniania przez organy Służby Geodezyjnej i Kartograficznej dokumentów na potrzeby postępowań administracyjnych, sądowych lub czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 914), dalej rozporządzenie, uwierzytelnianie takie następuje na wniosek.

Na decyzję ostateczną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniósł S. R..

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wskazał, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy art. 40a – 40f p.g.k. Przewidują one pobieranie przez organy prowadzące państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny opłat za uwierzytelnianie dokumentów. Wynika to wprost z treści art. 40b ust. 1 pkt 3 p.g.k., który to przepis wyjaśnia jednocześnie co należy rozumieć pod pojęciem "uwierzytelniania" dokumentów opracowanych przez wykonawców prac geodezyjnych lub prac kartograficznych" – jest to potwierdzenie zgodności tych dokumentów z danymi zawartymi w bazach danych, o których mowa w art. 4 ust. 1a oraz 1b p.g.k., lub z dokumentacją przekazaną przez tego wykonawcę do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

W § 2 ust. 2 rozporządzenia wskazano, że uwierzytelnienie dokumentów opracowanych przez wykonawców prac geodezyjnych lub prac kartograficznych na potrzeby postępowań administracyjnych, sądowych lub czynności cywilnoprawnych, następuje na wniosek złożony do właściwego organu, który przyjął do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dokumentację zawierającą zbiory danych oraz dokumenty, o których mowa w art. 12a ust. 1 ustawy, zwaną dalej "dokumentacją geodezyjną", na podstawie której sporządzone zostały dokumenty przedstawiane do uwierzytelnienia.

Termin dokonania uwierzytelnienia reguluje § 4 rozporządzenia. W ust. 1 wskazano, że następuje to z chwilą przyjęcia dokumentacji geodezyjnej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tych przypadkach, gdy wniosek o uwierzytelnienie dokumentów jest składany w związku z przekazaniem przez wykonawcę prac geodezyjnych lub prac kartograficznych. W innych przypadkach uwierzytelnienie dokumentów następuje niezwłocznie po złożeniu wniosku, nie później jednak niż w terminie 7 dni (ust. 2).

Sąd I instancji podkreślił, że w świetle przepisów rozporządzenia jedynym trybem uwierzytelniania dokumentów jest uwierzytelnienie na wniosek.

W rozpoznawanej sprawie wniosek taki został złożony w dniu [...] sierpnia 2014 r., po przekazaniu operatu, jego weryfikacji przez Starostę i przyjęciu do zasobu. Wobec sporu z organem co do trybu uwierzytelnienia i związanej z tym opłaty skarżący złożył również wniosek o wydanie decyzji na podstawie art. 40f p.g.k.

W ocenie Sądu Wojewódzkiego w niniejszej sprawie zaistniała podstawa zarówno do uwierzytelnienia dokumentów, został bowiem złożony stosowny wniosek, jak również do wydania decyzji ustalającej opłatę za uwierzytelnienie. Opłata ta została naliczona prawidłowo, a sposób jej wyliczenia wskazany został w decyzji organów obu instancji.

Za niezasadny Sąd Wojewódzki uznał zarzut braku zastosowania art. 12b ust. 5 p.g.k.

Przepis ten w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji stanowił, że przyjęcie zbiorów danych lub innych materiałów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego właściwy organ Służby Geodezyjnej i Kartograficznej potwierdza wpisem do ewidencji materiałów tego zasobu, a także opatrzeniem dokumentów przeznaczonych dla podmiotu, na rzecz którego wykonawca prac geodezyjnych lub prac kartograficznych realizuje prace geodezyjne lub prace kartograficzne, odpowiednimi klauzulami urzędowymi, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 40 ust. 8.

Zdaniem Sądu przepis ten nie przewidywał szczególnego trybu opatrywania dokumentów klauzulami z urzędu. Określał jedynie, jakie czynności związane z przyjęciem materiałów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego wykonuje właściwy organ Służby Geodezyjnej i Kartograficznej. Szczegółowy tryb uwierzytelniania dokumentów regulowało natomiast w sposób wyłączny powołane rozporządzenie z dnia 8 lipca 2014 r. Stanowisko taki wyraził również NSA w wyroku z dnia 28 sierpnia 2015 r., I OSK 785/15, powołując na jego poparcie reguły wykładni systemowej, ale także wskazując na wykładnię autentyczną dokonaną przez prawodawcę. Miała ona miejsce w związku z nowelizacją art. 12b ust. 5 p.g.k. dokonaną ustawą z dnia 15 maja 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r. poz. 831), z mocą od 1 lipca 2015 r. Z uzasadnienia projektu ustawy (druk sejmowy nr 3374) wynika, że "propozycja przyjęcia nowego brzmienia art. 12b ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne jest związana z potrzebą wyeliminowania wątpliwości interpretacyjnych wynikających z zastosowania w przepisach niespójnych ze sobą pojęć. Stąd też niezbędne jest takie zredagowanie art. 12b ust. 5, które doprowadzi do spójności z treścią art. 12d ust. 2, art. 40b ust.1 pkt 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisami załącznika do ww. ustawy, zawartymi w Tabeli nr 16 w wierszach o lp. 3 i 4.".

W uzasadnieniu projektu wyjaśniono też, że dla uniknięcia odmiennego odczytywania używanych w przepisach tożsamych pojęć, a tym samym wyeliminowania możliwych wątpliwości interpretacyjnych, a także w celu wyraźnego sformułowania możliwości dokonywania uwierzytelnienia na wniosek a nie z urzędu (z czym łączy się zagwarantowanie podmiotom, na rzecz których wykonywane są prace geodezyjne lub prace kartograficzne, prawa do określenia zakresu uwierzytelnianej dokumentacji oraz miejsca i terminu jej odbioru) proponuje się, aby art. 12b ust. 5 przyjął brzmienie: "Organ Służby Geodezyjnej i Kartograficznej, do którego przekazane zostały zbiory danych lub inne materiały stanowiące wyniki prac geodezyjnych lub prac kartograficznych potwierdza ich przyjęcie do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego wpisem do ewidencji materiałów tego zasobu, a także uwierzytelnia dokumenty opracowane na podstawie wykonanych prac geodezyjnych lub prac kartograficznych na potrzeby postępowań administracyjnych, postępowań sądowych lub czynności cywilno-prawnych, jeżeli w sprawie tego uwierzytelnienia złożony został wniosek. Uwierzytelnienie polega na potwierdzeniu zgodności dokumentu z danymi zawartymi w bazach danych, o których mowa w art. 4 ust. 1a oraz 1b, lub z dokumentacją przekazaną do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w sposób i w trybie określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 12d ust. 2".

Takie też ostatecznie brzmienie otrzymał znowelizowany art. 12b ust. 5 p.g.k.

Z tych przyczyn Sąd Wojewódzki uznał, że zaskarżona decyzja, wydana po rozpoznaniu wniosku skarżącego, prawa nie narusza. Jednocześnie poza oceną Sąd pozostawił kwestie motywów złożenia wniosku, jako że kwestie te nie są objęte kryterium legalności.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 listopada 2017 r. skargę kasacyjną wniósł S. R.. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu naruszenie:

1/ art. 12b ust. 5 w zw. z art. 12d ust. 2 w zw. z art. 40b ust. 1 pkt 3 p.g.k., w brzmieniu obowiązującym od dnia 12 lipca 2014 r. do dnia 30 czerwca 2015 r., w zw. z § 2 ust. 1-3, § 3 ust. 1-2 oraz § 4 rozporządzenia, przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że opatrzenie dokumentów geodezyjnych lub kartograficznych stanowiących wynik zgłoszonej pracy geodezyjnej lub kartograficznej, przeznaczonych dla podmiotu, na rzecz którego wykonawca realizował daną pracę odpowiednimi klauzulami urzędowymi, o których mowa w art. 40 ust. 8 p.g.k. - w zakreślonym stanie prawnym - w żadnym przypadku nie mogło nastąpić z urzędu, a jedynie na wniosek i do tego za dodatkową odpłatnością, podczas gdy z ww. przepisów jednoznacznie wynika, że opatrzenie tychże dokumentów klauzulami wskutek przyjęcia danej pracy do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego następowało z urzędu, bez konieczności składania w tym względzie przez wykonawcę osobnego wniosku i bez konieczności uiszczania opłaty, o której mowa w art. 40b ust. 1 pkt 3 p.g.k.;

2/ art. 12b ust. 5 w zw. z art. 12d ust. 2 w zw. z art. 40b ust. 1 pkt 3 p.g.k., w brzmieniu obowiązującym od dnia 12 lipca 2014 r. do dnia 30 czerwca 2015 r., w zw. z § 2 ust. 1-3, § 3 ust. 1-2 oraz § 4 rozporządzenia, przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że opatrzenie zweryfikowanych dokumentów geodezyjnych i kartograficznych, stanowiących wynik zgłoszonej pracy geodezyjnej lub kartograficznej, odpowiednimi klauzulami urzędowymi stanowi ich uwierzytelnienie w rozumieniu art. 12d ust. 2 p.g.k., podczas gdy czym innym jest opatrzenie dokumentów klauzulami na potwierdzenie ich przyjęcia do zasobu geodezyjnego i kartograficznego, o czym w stanie prawnym właściwym dla okoliczności sprawy stanowił art. 12b ust. 5 p.g.k., a czym innym uwierzytelnienie uregulowane w rozporządzeniu wdanym na podstawie art. 12d ust. 2 p.g.k.;

3/ art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej p.p.s.a., poprzez dokonanie wadliwej kontroli niewłaściwego zastosowania przez organy obu instancji art. 40b ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 12d ust. 2 p.g.k., w tym lp. 3 i 4 Tabeli nr 16 załącznika do tej ustawy, w brzmieniu owiązującym na dzień 6 sierpnia 2014 r., oraz § 2 ust. 1-3, § 3 ust. 1-2 oraz § 4 rozporządzenia, polegającego na naliczeniu opłaty geodezyjnej za uwierzytelnienie dokumentów w wysokości [...] zł, a w konsekwencji oddalenie skargi, mimo że wskazane przepisy nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie, a ww. opłata jest nienależna;

4/ art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 135 p.p.s.a., poprzez dokonanie wadliwej kontroli niewłaściwego zastosowania przez organy obu instancji art. 40b ust. 1 pkt 3 p.g.k., w tym lp. 3 i 4 Tabeli nr 16 załącznika do tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym na dzień 6 sierpnia 2014 r., oraz § 2 ust. 1-3, § 3 ust. 1-2 oraz § 4 rozporządzenia, polegającego na naliczeniu opłaty za uwierzytelnienie dokumentów w wysokości [...] zł, a w konsekwencji oddalenie skargi, podczas gdy w okolicznościach niniejszej sprawy czynność uwierzytelnienia nie została przez organ w ogóle wykonana, przez co ww. przepisy nie znajdują zastosowania.

Wskazując na powyższe naruszenia autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 p.p.s.a., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Jednocześnie skarżący kasacyjnie złożył oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Biorąc po uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji dokonał nieprawidłowej wykładni przepisu art. 12b ust. 5 ustawy i przyjął, że przepis ten nie zawiera obowiązku opatrzenia przez organ dokumentów przeznaczonych dla podmiotu, na rzecz którego realizowano prace geodezyjne, odpowiednimi klauzulami urzędowymi, lecz statuuje postępowanie na wniosek i obowiązek pobierania opłaty.

Sąd Wojewódzki uznał, że zastosowanie ma tryb przewidziany w art. 40b ust. 1 pkt 3 p.g.k. oraz w § 2 ust. 2, § 3 i 4 ust. 1 rozporządzenia.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela argumentacji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie w tym zakresie.

Kwestia opłat za opatrzenie przez organ dokumentów przeznaczonych dla podmiotu, na rzecz którego wykonawca realizuje prace geodezyjne i kartograficzne, przy przyjęciu ich do zbioru danych w trybie art. 12b ust. 5 p.g.k., była sporna w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w tym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko zajęte w przedmiotowej sprawie przez NSA m.in. w wyrokach z dnia 13 września 2017 r., I OSK 2713/15, z dnia 12 stycznia 2017 r., I OSK 372/16, z dnia 5 stycznia 2016 r., I OSK 1639/15, oraz z dnia 21 listopada 2017 r., I OSK 1080/17.

W myśl przepisu art. 12b ust. 5 p.g.k. przed nowelizacją (tj. przed 1 lipca 2015 r.), przyjęcie zbioru danych lub innych materiałów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego właściwy organ Służby Geodezyjnej i Kartograficznej potwierdza wpisem do ewidencji materiałów tego zasobu, a także opatrzeniem dokumentów przeznaczonych dla podmiotu, na rzecz którego wykonawca prac geodezyjnych lub kartograficznych realizuje prace geodezyjne lub prace kartograficzne, odpowiednimi klauzulami urzędowymi, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 40 ust. 8 ustawy.

Analiza tego przepisu wskazuje, że na przyjęcie do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zbioru danych lub innych materiałów składały się dwie równoczesne, dokonywane z urzędu, czynności właściwego organu Służby Geodezyjnej i Kartograficznej – jedna to wpis do ewidencji, a druga opatrzenie dokumentów, przeznaczonych dla podmiotu, na rzecz którego prace zostały wykonane, odpowiednimi klauzulami urzędowymi.

Biorąc pod uwagę pierwszeństwo wykładni językowej nieuprawnione jest odwoływanie się do wykładni innej niż gramatyczna, w sytuacji gdy przepis art. 12b ust. 5 ustawy był jasny i nie budził wątpliwości.

Sąd I instancji, w ślad za organami, przy interpretacji artykułu 12b ust. 5 p.g.k. zastosował wykładnię systemową, przez pryzmat przepisów aktu wykonawczego tj. § 2 ust. 2, § 3 i § 4 ust. 1 rozporządzenia.

Ze względu na nadrzędność aktu rangi ustawy nad rozporządzeniem wykonawczym taki zabieg interpretacyjny jest niedopuszczalny. Przepisów ustawy nie można wykładać przez pryzmat przepisów wykonawczych do niej. Możliwa natomiast i wskazana jest sytuacja odwrotna, gdy akt wykonawczy interpretujemy przez pryzmat ustawy.

Skład orzekający w tej sprawie podziela stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2017 r., I OSK 2713/15.

Obowiązku obciążającego stronę nie można domniemywać, gdyż godzi to w bezpieczeństwo obrotu prawnego. System obowiązujących przepisów prawnych powinien w szczególności być jasny dla jednostki, nie może on pozostawiać obywatela w stanie niepewności. Organy nie mogą obarczać obywatela błędami popełnionymi w procesie legislacyjnym.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska wyrażonego w zaskarżonym wyroku, że nowelizacja art. 12b ust. 5 p.g.k. (dokonana ustawą z dnia 15 maja 2015 r.) potwierdza, że jedynym trybem uwierzytelniania dokumentów jest (i było) uwierzytelnianie na wniosek, a obecne brzmienie tego przepisu wskazuje, że zamiarem ustawodawcy nigdy nie było uwierzytelnianie dokumentów z urzędu. Argumentacji tej nie można podzielić. Gdyby tak było, to nowelizacja omawianego przepisu byłaby zbędna. Z art. 12b ust. 5 przed nowelizacją w żadnym razie nie wynikało, aby jedynym trybem uwierzytelniania dokumentów był tryb wnioskowy, a wprost przeciwnie, dopiero jego nowelizacja wprowadziła wyłom w zasadzie uwierzytelniania z urzędu (por. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2017 r., I OSK 1080/17).

Podsumowując te wywody za zasadne należy uznać zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa materialnego.

Powoduje to, że także zarzuty naruszenia przepisów postępowania należy uznać za uzasadnione, skoro Sąd I instancji oddalił skargą na podstawie art. 151 p.p.s.a., choć winien był ją uwzględnić i uchylić zaskarżoną decyzję, jak również decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zdaje sobie oczywiście sprawę, że decyzje organów obydwu instancji wydane zostały na skutek złożonego przez skarżącego wniosku, tym niemniej wniosek o uwierzytelnienie dokumentów złożony został na skutek nielegalnego działania organów. Mianowicie, po złożeniu przez skarżącego w dniu [...] sierpnia 2014 r. operatu technicznego sporządzonego w ramach prowadzonych przez niego prac geodezyjnych i kartograficznych oraz oryginału mapy z zasiedzenia wraz z 9 kopiami, organ I instancji przyjął operat do zasobu geodezyjnego i kartograficznego i opatrzył klauzulą poświadczającą wpisanie go do ewidencji, zaś pozostałe dokumenty (mapę z kopiami) zwrócił wykonawcy bez uwierzytelnienia z uwagi na brak wniosku o uwierzytelnienie. Jak już wyżej wykazano działanie takie było nieprawidłowe. Na skutek takiego nielegalnego działania skarżący zmuszony został niejako do złożenia wniosku o uwierzytelnienie dokumentów, tym niemniej jego stanowisko o obowiązku dokonania przez organ tej czynności z urzędu było konsekwentnie prezentowane przez całe postępowanie. Organ zatem powinien z urzędu uwierzytelnić mapę z zasiedzenia wraz z 9 kopiami, a postępowanie wszczęte wnioskiem o uwierzytelnienie umorzyć jako bezprzedmiotowe.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, uznając istotę sprawy za dostatecznie wyjaśnioną, na podstawie art. 188 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.