Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1030/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 73
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
article: art. 4 pkt 2 i art. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 5 kpa, art. 75 kpa
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 11
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Iwona Owsińska- Gwiazda Protokolant Kinga Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2012 r. ze skargi Gminy [...] na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia własności nieruchomości z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej po rozpatrzeniu odwołania A. Z. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak: [...] i umorzył postępowanie przed organem I instancji.

Powołaną wyżej decyzją z dnia 11 sierpnia 2011 r., Wojewoda [...] uchylił wcześniejszą decyzję z dnia [...] listopada 2009 r. odmawiającą stwierdzenia nabycia przez Gminę W. w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) własności nieruchomości gruntowej zajętej pod drogę publiczną położoną w miejscowości W. przy ulicy [...], oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...] ha, wydzieloną z działki nr [...] o pow. [...] ha w obrębie W., arkusz mapy [...], objętą księga wieczystą Nr [...], stanowiącą w dniu 31 grudnia 1998 r. własność A. Z. i stwierdzającą nabycie przez Gminę W. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości gruntowej, zajętej pod drogę publiczną nr [...] (obecnie nr [...]) relacji W. do linii kolejowej, położonej w miejscowości W. przy ulicy [...], gmina W., oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...] ha, wydzieloną z działki nr [...] o pow. [...] ha położoną w obrębie W., arkusz mapy [...], objętą księgą wieczystą KW nr [...], pozostającej w dniu 31 grudnia 1998 roku we władaniu Gminy W. oraz będącej w tym dniu własnością A. Ż.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., znak: [...] odmówił stwierdzenia nabycia opisanej wyżej nieruchomości położonej w miejscowości W. przy ulicy [...] gmina W., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r., wobec braku udowodnienia przesłanek ujętych w tym przepisie, a w szczególności wobec braku uznania, że w dniu 31 grudnia 1998 r. ww. nieruchomość była drogą publiczną tzn. przed tym dniem została zaliczona do kategorii dróg publicznych. Przedmiotowa decyzja stała się ostateczna w dniu 20 listopada 2009 r.

Wnioskiem z dnia 19 marca 2010 r. Wójt Gminy W. wystąpił o wznowienie postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie powołując się na odnalezienie uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w T. Nr [...] z dnia [...] maja 1987 roku w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych na terenie województwa toruńskiego wraz z załącznikiem. Organ wskazał, że z tego załącznika wynika, że droga w ciągu której leży obecna ulica [...] w W. została zaliczona tą uchwałą do kategorii dróg publicznych gminnych i w dniu 31 grudnia 1998 r. była oznaczona nr [...] (obecnie nr [...]). W ocenie Wójta Gminy W. zaistniała podstawa wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

W następstwie złożonego wniosku Wojewoda [...] postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2010 r., znak: [...] wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] listopada 2009 r., znak: [...]. Następnie decyzją z dnia [...] maja 2010 r., znak: [...] Wojewoda [...] uchylił swoją decyzję z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia wymienionej wyżej nieruchomości w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. i stwierdził nabycie tej nieruchomości przez Gminę W.

W następstwie wniesionego przez A. Ż. odwołania Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., znak: [...] uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2010 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Minister wskazał na konieczność ustalenia, kiedy Wójt Gminy W. dowiedział się o uchwale Wojewódzkiej Rady Narodowej w T. z dnia [...] maja 1987 r. [...] w sprawie zaliczenia do kategorii dróg publicznych na terenie Województwa T., jak również na to czy został zachowany ustawowy termin, określony w art. 148 k.p.a. do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009 r. Organ odwoławczy podkreślił również, że kwestia odnalezienia uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w T. z dnia [...] maja 1987 r. Nr [...] nie stanowi okoliczności, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zdaniem organu drugiej instancji przy wznowieniu postępowania w okolicznościach wskazanych w tym przepisie nie jest istotne, czy ujawnione nowe okoliczności nie były znane organowi w postępowaniu pierwotnym w związku z jego zaniedbaniami, czy też z innych powodów. Nowe dowody to takie, które istniały w dacie orzekania w postępowaniu zwykłym, ale organ orzekający dowodami tymi nie dysponował (obojętnie z jakich przyczyn). W myśl przepisu art. 75 k.p.a. jako dowód w sprawie należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

Mając na uwadze powyższe zalecenia Wojewoda [...] w trakcie ponownego postępowania podjął działania w celu wyjaśnienia kwestii podniesionej w decyzji Ministra. W wykonaniu wezwania Wojewody Wójt Gminy W. złożył dodatkowe wyjaśnienia w sprawie na okoliczność, że nie przekroczył ustawowego terminu przewidzianego do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Jako potwierdzenie powyższego Wójt załączył oświadczenie, przesłane wraz z pismem z dnia 16 marca 2011 r., w którym oznajmił, iż Urząd Gminy w W. zlecił Archiwum Państwowemu w T. poszukiwanie wszelkich uchwał dotyczących zaliczenia ulicy z terenu całej Gminy do kategorii dróg publicznych. Pracownicy Archiwum odnaleźli takie dokumenty w zasobach archiwalnych, a pracownik Urzędu Gminy W. odebrał je osobiście z Archiwum Państwowego w T. - jak sam oświadczył - w dniu 23 lutego 2010 r., nie potwierdzając ich odbioru, gdyż nikt tego nie żądał. Dokumenty te następnie dołączono do akt sprawy, bez odnotowania faktu ich wpływu w kancelarii. Z tej to przyczyny brak jest w aktach sprawy pieczątki potwierdzającej wpływ materiałów do Urzędu Gminy w W. Poszukiwania materiałów wskazały, że jest wśród nich uchwała Wojewódzkiej Rady Narodowej w T. Nr [...] z dnia [...] maja 1987 r., która zaliczała drogi do kategorii dróg gminnych na terenie województwa toruńskiego i dopiero wtedy Wójt dowiedział się, że obejmuje ona również ulicę [...] w W. Powyższa okoliczność stanowiła podstawę do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wniosek ten został złożony przez pracownika Urzędu Gminy w W. osobiście w kancelarii [...] Urzędu Wojewódzkiego Delegatura w T. w dniu [...] marca 2010 r., co potwierdza pieczęć z datą wpływu dokumentu do tegoż Urzędu. W ocenie Wójta Gminy W. wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego wpłynął do Wojewody w terminie. Mając na uwadze powyższe ustalenia Wojewoda [...] uznał, że spełnione zostały przesłanki określone w art. 148 k.p.a. do wznowienia postępowania, jak również uznał, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie. Organ nie zawarł tego w uzasadnieniu uchylonej przez Ministra decyzji, a dopiero na żądanie Wojewody w celach dowodowych Wójt Gminy W. przedstawił na piśmie wyjaśnienia w tej kwestii.

Prowadząc ponownie postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie, Wojewoda zbadał ponownie również spełnienie przesłanek art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną (Dz. U. nr 133, poz. 872 ze zm.) koniecznych do stwierdzenia nabycia nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, co potwierdziło, że działka nr [...] została wydzielona - zgodnie z projektem podziału stanowiącym załącznik Nr [...] do niniejszej decyzji, wykonanym przez uprawnionego geodetę działki nr [...], obejmującej część gruntów zajętych pod wymienioną wyżej drogę publiczną i zapisanej w księdze wieczystej [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w T. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy na podstawie już posiadanych i dodatkowo zgromadzonych dokumentów Wojewoda [...] ponownie uchylił swoją decyzję z dnia [...] listopada 2009 r. odmawiającą stwierdzenia nabycia przez Gminę W. przedmiotowej działki w trybie wymienionego wyżej przepisu i stwierdził jej nabycie przez Gminę W. w trybie art. 73 ust. 1-3 ustawy z dnia 13 października 1998 r., który stanowi, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Potwierdzenie przejścia nieruchomości na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego następuje na podstawie ostatecznej decyzji wojewody, która stanowi podstawę do ujawnienia nowego właściciela w księdze wieczystej. Organ pierwszej instancji wskazał, że z art. 4 pkt 1 i art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r., o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 197, poz 115 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r. wynika, że drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie niniejszej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych, droga lub pas drogowy to wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz następnie urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu, przyczyny W oparciu art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r., zaliczenie drogi do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich następowało w drodze uchwały wojewódzkiej rady narodowej, po zasięgnięciu opinii właściwych rad narodowych stopnia podstawowego. Wojewoda [...] uznał, że przedłożone dokumenty to jest odpis i badanie księgi wieczystej [...], wypis z rejestru gruntów, wyrys z mapy ewidencyjnej oraz Uchwała Gminnej Rady Narodowej w W. Nr [...], Uchwała Nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w T. z dnia [...] maja 1987 roku i art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 roku dają podstawę do uznania za udowodniony fakt, iż w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa działka, położona w miejscowości W. Gmina W., w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego, gdyż była w tym dniu własnością A. Ż. Spełniona zatem została jedna z przesłanek art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - działka stanowiła i stanowi własność osoby fizycznej. Organ zauważył również, że przeprowadzone postępowanie administracyjne potwierdziło także, że droga nr [...] (obecnie nr [...]) relacji W. do linii kolejowej, w ciągu której położona jest będąca przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego projektowana działka nr [...], została zaliczona do kategorii dróg gminnych Uchwałą Nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w T. z dnia [...] maja 1987 roku w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie województwa [...] do kategorii dróg gminnych (Dz. Urz. j Woj. Toruńskiego Nr 5 z 1987 r., poz. 88). Uchwała WRN została podjęta w oparciu o pozytywną opinię Gminnej Rady Narodowej w W., wyrażoną w Uchwale z dnia [...] kwietnia 1987 roku, nr [...] opiniującą pozytywnie wniosek Naczelnika Gminy dotyczący zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych, określonych w wykazie stanowiącym załącznik do tej uchwały. Na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) z dniem 1 stycznia 1999 roku droga ta pozostała nadal drogą gminną. Z przedłożonych dokumentów i oświadczenia Wójta Gminy W. wynika, że leżąca w ciągu tej drogi projektowana działka nr [...], objęta niniejszym postępowaniem stanowiła i stanowi część jezdni asfaltowej i pobocza drogi publicznej - gminnej nr [...] (obecnie nr [...]) relacji W. do linii kolejowej i zajęta została na cel publiczny, związany z gospodarką drogową potrzebami ruchu drogowego i obsługi uczestników ruchu. Nieruchomość powyższa w dniu 31 grudnia 1998 r. była we władaniu I Gminy W. Na gruntach tych jest urządzona droga, w skład której wchodzi jezdnia o nawierzchni obecnie asfaltowej i pobocze. Droga ta jest ogólnodostępna, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem. Spełniona została zatem następna przesłanka wymienionego przepisu - zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną. Zajęcie przedmiotowej działki pod drogę potwierdził także właściciel, wyrażając zgodę na podział działki nr [...] i składając do Gminy wniosek o zaopiniowanie wstępnego podziału tej działki w celu wydzielenia pasa gruntu zajętego pod drogę oraz odłączenie wydzielonych działek z gospodarstwa, a tym samym wyraził zgodę na uregulowanie stanu faktycznego drogi gminnej. Spełniona została również przesłanka władztwa przedmiotowym gruntem przez Gminę. Zgodnie bowiem z oświadczeniem Wójta Gminy W., władanie przedmiotową działką polegało na wybudowaniu na niej drogi i wykonywaniu w razie potrzeby robót remontowych, konserwacyjnych, porządkowych i innych, zmierzających do zwiększenia bezpieczeństwa i wygody ruchu i prowadzeniu działań mających na celu niedopuszczenie do przedwczesnego zniszczenia drogi oraz niewłaściwego jej użytkowania. Fakt władania tym gruntem przez Gminę W. potwierdzają także wykonane czynności np. w 1995 r. modernizacja drogi gminnej ul. [...] polegająca na utwardzeniu drogi, a w 1996 r. budowa drogi gminnej ul. [...] polegająca na położeniu asfaltu. Władanie nieruchomością przez Gminę W. przejawiało się także przez fakt nieskrępowanego korzystania z nieruchomości przez użytkowników drogi i mieszkańców w sposób odpowiadający korzystaniu z drogi publicznej. Stąd też ewidentnie za udowodniony przyjęto fakt istnienia na tym gruncie drogi publicznej i władania ww. działką przez Gminę W. Właściciel gruntu na dzień 31 grudnia 1998 r. potwierdził w odwołaniu, że przedmiotowa działka była i jest zajęta pod drogę publiczną oraz, że władała i włada nią Gmina. Podniósł jednakże, że grunt ten nie leży w ciągu ulicy [...] lecz w ciągu ulicy W., która znajduje się w pasie innej drogi publicznej. W wyjaśnieniach Wójta Gminy Wielka N. uzyskano jednak potwierdzenie, że działka objęła tym postępowaniem administracyjnym stanowiła i stanowi część ulicy [...] w W., która zajmuje fragment drogi publicznej nr [...] (obecnie nr [...]) relacji W. do linii kolejowej. Powyższe potwierdzają także znajdujące się w aktach sprawy dokumenty geodezyjne i mapy. Okoliczność tę zbadał także Wojewoda przed podjęciem decyzji. Dokonane ustalenia potwierdziły, że ulica [...] jest oddalona od ulicy [...] o ca [...] m, co potwierdzają także wykonane przez Wojewodę wydruki z Państwowego Rejestru [...] w serwisie G.. Oznacza to, że twierdzenie właściciela gruntu, iż przedmiotowa działka leży w ciągu ulicy [...] a nie [...] - jest nieprawdziwe i sprzeczne z załączonymi dokumentami.

Reasumując Wojewoda [...] uznał, że powyższe ustalenia, argumenty i zebrane informacje dają podstawę do uchylenia decyzji w trybie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. i wydania nowej decyzji w tym trybie, w oparciu o art. 73 ust. l-3a. Wojewoda [...] ustalił, że w stosunku do przedmiotowych gruntów zajętych pod tę drogę spełnione bowiem zostały przesłanki zawarte w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) – dalej jako Przepisy wprowadzające. Zatem zgodnie z tym przepisem projektowana działka nr [...] położona przy ulicy [...] w miejscowości W., Gmina W., stała się z dniem 1 stycznia 1999 roku własnością Gminy W., a jej przejęcie jest zasadne i zgodne z prawem.

W związku z powyższym Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak: [...] uchylił decyzję wydaną w dniu [...] listopada 2009 r. odmawiającą stwierdzenia nabycia przez Gminę W. w trybie art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające własności nieruchomości gruntowej zajętej pod drogę publiczną, położonej w miejscowości W. przy ulicy [...] Gmina W., oznaczonej jako działka nr [...] i stwierdził nabycie przez Gminę W. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości gruntowej, zajętej pod drogę publiczną nr [...] (obecnie nr [...]) relacji W. do linii kolejowej, położonej w miejscowości W. przy ulicy [...], Gmina W., oznaczonej jako działka nr [...].

Pismem z dnia 29 sierpnia 2011 r. A. Ż. wniósł do Ministra transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak: [...], kwestionując rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W toku postępowania odwoławczego Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na wstępie wskazał, iż wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową, polegającą na stworzeniu możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy już zakończonej wydaną decyzją ostateczną w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne prowadzące do wydania tej decyzji było dotknięte kwalifikowaną wadą prawną. Wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną uzależnione jest od tego, czy wniosek spełnia wymogi formalne, a zatem od tego, czy pochodzi od strony postępowania, oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 k.p.a., art. 145 a § 1 k.p.a. i art. 145 b § 1 k.p.a. oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminów określonych w art. 148 k.p.a., 145 a § 2 k.p.a. i art. 145 b § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Organ odwoławczy zauważył, że Minister Infrastruktury w decyzji z dnia [...] lutego 2011 r., wskazał na konieczność zbadania w przedmiotowej sprawie przez organ wojewódzki okoliczności zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Okoliczność ta podlegała badaniu przez organ I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy. W toku postępowania wyjaśniającego Wojewoda [...] ustalił, iż Wójt Gminy W. nie przekroczył ustawowego terminu przewidzianego do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Na potwierdzenie powyższego przyjęto oświadczenie Wójta Gminy W., przesłane wraz z pismem z dnia 16 marca 2011 r. Z ww. oświadczenia wynika, iż Urząd Gminy w W. zlecił Archiwum Państwowemu w T. poszukiwanie wszelkich uchwał dotyczących zaliczenia ulic z terenu całej gminy do kategorii dróg publicznych. Pracownicy Archiwum dokumenty takie odnaleźli w zasobach archiwalnych, a pracownik Urzędu Gminy W. odebrał je osobiście z Archiwum Państwowego w T. - jak sam oświadczył - w dniu [...] lutego 2010 r., nie potwierdzając ich odbioru, gdyż nikt tego nie żądał. Organ odwoławczy zauważył, że z notatek służbowych z dnia [..] lutego 2011 r. wynika, że dokumenty te zostały następnie dołączone do akt sprawy, bez odnotowania faktu ich wpływu w kancelarii. Z tej to przyczyny brak jest w aktach sprawy pieczątki potwierdzającej wpływ materiałów do Urzędu Gminy w W. Tak więc odnaleziona została w Archiwum Państwowym w T. uchwała Wojewódzkiej Rady Narodowej w T. [...] z dnia [...] maja 1987 r., która zaliczała drogi do kategorii dróg gminnych na terenie województwa toruńskiego. Dopiero wówczas Wójt uzyskał informację o podstawie wznowienia, tj. zaliczeniu również ulicy [...] w W. do kategorii dróg publicznych. Dało to podstawę do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wniosek powyższy pracownik Urzędu Gminy w W. złożył osobiście w kancelarii [...] Urzędu Wojewódzkiego Delegatura w T. w dniu [...] marca 2010 r. Na podstawie powyższych ustaleń i wyjaśnień Wójta Gminy W. oraz wobec braku dowodów przeciwnych organ wojewódzki uznał, iż wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie, a zatem przesłanka z art. 148 § 1 k.p.a. do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania została spełniona. Jednakże w toku prowadzonego postępowania odwoławczego przed organem II instancji ustalono, iż pracownik Urzędu Gminy w W. odebrał kopię uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w T. Nr [...] z dnia [...] maja 1987 r. Nr [...] oraz innych dokumentów z Archiwum Państwowego w T. w dniu [...] lutego 2010 r. Powyższe potwierdza uzyskane z archiwum pismo Wójta Gminy w W. z dnia [...] lutego 2010 r., skierowane do Archiwum Państwowego w T., zawierające własnoręczne potwierdzenie przez pracownika Urzędu Gminy w W. odbioru kserokopii ww. uchwały w dniu [...] lutego 2010 r. Tym samym organ odwoławczy uznał, iż wobec powzięcia informacji o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania przez Wójta Gminy W. w dniu [...] lutego 2010 r., złożenie wniosku o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie w dniu 22 marca 2010 r. nastąpiło z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wskazał również, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o wznowienie powinno skutkować odmową wznowienia postępowania, jednakże jeżeli organ błędnie wznowi postępowanie, to nie oznacza to, że w przypadku późniejszego stwierdzenia tej okoliczności, może on wydać jedno z rozstrzygnięć określonych w art. 151 k.p.a. Zachowanie terminu stanowi bowiem warunek skuteczności wniosku o wznowienie postępowania, a zatem jeśli doszło do jego błędnego wszczęcia, to organ powinien takie postępowanie umorzyć. Reasumując Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej uznał, że wobec błędnego wznowienia postępowania przez organ wojewódzki i wydania rozstrzygnięcia w trybie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., należało uchylić decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak: [...] i umorzyć postępowanie w sprawie.

W związku z powyższym Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak: [...] i umorzył postępowanie przed organem I instancji.

Na powyższą decyzję Gmina W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia.

Zdaniem skarżącej ustalenia organu, który wydał zaskarżoną decyzję nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym, zgromadzonym w postępowaniu poprzedzającym wydanie przedmiotowego orzeczenia. Gmina W. zauważyła, że nieuprawnione jest stanowisko organu, który przyjął, że skarżąca jako strona postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [..] listopada 2009 r., dowiedziała się o okolicznościach wznowienia postępowania w dniu [...] lutego 2010 r. z uwagi na odręczny dopisek dotyczący dokumentów o których poświadczenie wystąpiono. Ten dopisek nie był dokonany przez Wójta Gminy, a w chwili podpisywania pisma przez Wójta tego dopisku nie było. Skarżąca uznała, że nawet gdyby dopisek był, to wśród wymienionych dokumentów nie wskazano załącznika do uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w T. z dnia [...] maja 1987 r., i dopiero analiza załącznika do tej uchwały wyposażała w wiedzę czy i jakie ulice w danej gminie zostały zaliczone do kategorii dróg publicznych. Skarżący uważa również, że potwierdzenie odbioru dokumentów przez pracownika Gminy nie posiadającego upoważnienia Wójta nie może przesądzić o tym, że z dniem tego potwierdzenia strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Gmina W. uznała, że Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej powinien te okoliczności dokładnie wyjaśnić. Nie wykonując ciążącego na nim obowiązku organ naruszył przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności Gmina W. nie została zawiadomiona przez organ o zgromadzeniu materiału dowodowego przez co nie mogła się do niego ustosunkować ani złożyć wniosków dowodowych w tym wniosku o przesłuchanie w charakterze świadka Wójta G. oraz pracownika Urzędu.

Reasumując skarżący uznał, że brak jest podstaw do uznania, że Gmina jako strona dowiedziała się o okolicznościach uzasadniających wznowienie postępowania wcześniej niż na 30 dni przed wystąpieniem z wnioskiem o wznowienie postępowania.

W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnił, że nie stanowią one nowych okoliczności w sprawie i były znane organowi w przeprowadzonym postępowaniu, gdzie się do nich ustosunkowano.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.

Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Rozpoznając przedmiotową sprawę według wskazanych wyżej kryteriów, sąd doszedł do przekonania, że skarga jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2012 r. narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie należy podkreślić, że Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] listopada 2009 r., znak [...], odmawiającą stwierdzenia nabycia przez Gminę W. w trybie art.73 ustawy z dnia 13 października 1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną własności przedmiotowej nieruchomości. Zarzut zgłoszony przez skarżącą Gminę W. we wniosku o wznowienie postępowania, oparty został na przepisie art.145 §1 pkt 5 - pojawieniu się nowych dowodów w sprawie. W toku wznowionego postępowania przed organem I instancji, dwukrotnie wydawana była decyzja takiej samej treści, bowiem orzeczenie wydane w dniu [...] maja 2010 r. zostało uchylone decyzją Ministra Infrastruktury w dniu [...] lutego 2011 r. a sprawa przekazana została do ponownego rozpoznania. Zdaniem Ministra konieczne było ponowne zbadanie czy doszło do zachowania terminu dla złożenia wniosku o wznowienie postępowania i tym samym czy w sposób prawidłowy doszło do wznowienia postępowania w sprawie. Wójt Gminy W. złożył w toku prowadzonego ponownie postępowania oświadczenie (dołączone do pisma z dnia 16 marca 2011 r.) dotyczące okoliczności powzięcia informacji o istnieniu dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji z dnia [...] listopada 2009 r. ale nie były znane organowi, który wydał decyzję. W oświadczeniu wskazana została data odbioru dokumentów z Archiwum Państwowego w T. (23 luty 2010 r.), oraz niesporna data (22 marzec 2010 r.) złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Oświadczenie to wskazane było przez organ I instancji w uzasadnieniu decyzji z dnia 11 sierpnia 2011 r. na okoliczność dochowania ustawowego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Podkreślenia wymaga, że organ II instancji – Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej rozpoznając odwołanie uczestnika postępowania A. Ż. nie odniósł się do treści w/w oświadczenia, powołując się jedynie na uzyskane z Archiwum Państwowego w T. dokumentalne informacje. Powyższe rozważyć należy zdaniem sądu, w kilku płaszczyznach również w aspekcie zasadnie podniesionych zarzutów skargi.

Zaskarżona decyzja została wydana po przeprowadzeniu postępowania na podstawie przepisu art. 138 §1 pkt 2 k.p.a. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności , organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji, z zastrzeżeniem rozwiązania przyjętego w art.138 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił w wyroku z dnia 22 marca 1996 r. SA/Wr 1996/95 (ONSA 1997,Nr 1, poz.35), że istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji. Z przepisu art.138 k.p.a. wynikają kompetencje organu odwoławczego do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy (podobnie NSA w wyroku z 14 sierpnia 1987 r. sygn. akt IV SA 385/87). Organ odwoławczy ma obowiązek wydać decyzje w oparciu o stan prawny i faktyczny obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej. (por. wyrok NSA z dnia 24 lutego 1992 r. II SA 49/92-Legalis).

Nie może nadto ulegać wątpliwości, że w toku postępowania organ administracji publicznej powinien podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, realizując tym samym zasadę wyrażoną w przepisie art. 7 k.p.a. W przedmiotowej sprawie wskazać należy, że organowi pozostawiona jest swoboda wyboru konsekwencji prawnych faktów uznanych za udowodnione. Istotne jest przy tym, że z kolei zgodnie z treścią przepisu art. 10 § 1 k.p.a. zasada czynnego udziału stron w postępowaniu nakłada na organ prowadzący postępowanie dwojakiego rodzaju obowiązki. Po pierwsze, ma on obowiązek zapewnienia stronie możliwości udziału w każdym stadium postępowania. Innymi słowy - strona powinna być zawiadomiona o wszystkich istotnych czynnościach postępowania. Po drugie organ jest zobowiązany umożliwić stronie wypowiedzenie się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W taki właśnie sposób omawiana zasada obliguje organ prowadzący postępowanie do stworzenia stronie prawnych możliwości podejmowania czynności procesowych w obronie jej interesów. Niedopełnienie pierwszego z tych obowiązków traktowane jest w orzecznictwie NSA jako wada skutkująca wznowieniem postępowania (art.145 §1 pkt 4 k.p.a.). Uchybienie drugiemu obowiązkowi z reguły jest poczytywane za naruszenie procedury mające istotny wpływ na wynik sprawy, umożliwiające sądowi administracyjnemu uchylenie zaskarżonego orzeczenia. Organ w końcu zważywszy na treść przepisu art. 11 k.p.a., ma obowiązek wyjaśnienia stronie , że adresowana do niej decyzja wynika z racjonalnych przesłanek i jest oparta na przepisach obowiązującego prawa, co oznacza, że w istniejącym stanie prawnym i faktycznym wydanie innej decyzji było niemożliwie. Zasada wyrażona w przepisie art. 11 k.p.a. nakłada na organ obowiązek dołożenia należytej staranności w wyjaśnieniu stronie zasadności podjętego rozstrzygnięcia.

W nawiązaniu do przywołanej powyżej zasady dwuinstancyjności oraz mając na uwadze omówione i obowiązujące na gruncie k.p.a. zasady procedury administracyjnej, a przechodząc jednocześnie na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że zdaniem sądu zostały one przez organ II instancji naruszone, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy nie poinformował bowiem skarżącego o zgromadzeniu nowego materiału dowodowego, nie umożliwił stronie skarżącej wypowiedzenia się oraz ustosunkowania do stanowiących w rezultacie podstawę rozstrzygnięcia dowodów.

Zważywszy na podstawę wznowienia postępowania art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. – w przedmiotowej sprawie trudno odmówić słuszności zarzutom skargi, skoro strona nie ze swej winy nie miała wiedzy o uzupełnieniu materiału dowodowego w zakresie okoliczności rozstrzygających w aspekcie wypełnienia dyspozycji przepisu art. 148 k.p.a. Tym samym organ naruszył poza omówionymi powyżej zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.) jak też zasadę udzielania informacji faktycznej i prawnej (art. 9 k.p.a.). Zdaniem sądu powyższe naruszenia procedury administracyjnej mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Reasumując, organ administracji przy ponownym rozpoznaniu sprawy zobowiązany jest do zastosowania powyższych rozważań sądu, w szczególności dotyczących oceny prawidłowości zbierania i oceny zgromadzonego materiału dowodowego w aspekcie obowiązujących zasad procedury administracyjnej.

Wobec powyższego sąd orzekł jak w sentencji w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy p.p.s.a.