Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 426/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-10-28 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ustanowiono radcę prawnego
Powołane przepisy: article: art. 239 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 249a w związku z art. 258 par. 1 i par. 2 pkt 7, art. 246 par. 1 pkt 2 w związku z art. 245 par. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 28 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skarg K. Ś. na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 lutego 2015 r. nr [ ] z dnia 5 lutego 2015 r. nr [ ] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.


UZASADNIENIE

Skarżący K. Ś. w złożonym na formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.

Objaśniając swoją sytuację rodzinną wpisał w rubrykę 6 dwóch małoletnich synów i dwie małoletnie córki. Zadeklarował brak nieruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych.

Przy dochodach poczynił adnotacje z której wynika, że nie otrzymał zasiłku stałego i okresowego.

Swoje miesięczne dochody oszacował na kwotę 271 zł zasiłku okresowego z MOPS.

Uzasadniając swój wniosek zapisał, że "utrzymuje się z kradzieży i żebractwa". Wyjaśnił, że ponieważ nie stać go więc nie płaci za mieszkanie, prąd i lekarstwa.

Z urzędu stwierdza się, że od początku 2015 r. skarżący złożył już kilkadziesiąt wniosków o przyznanie prawa pomocy. W samym zaś 2014 r. skarżący złożył ponad 160 wniosków.

Wskazując na powyższe podnieść należy, że w związku z tym okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, iż skarżący jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, niezdolną do pracy ale zdolną do samodzielnej egzystencji. Chodzi samodzielnie, słyszy dobrze, funkcjonuje samodzielnie. Jest rozwiedziony. Obciążają go zobowiązania alimentacyjne. Z dziećmi utrzymuje kontakt. Skarżący zajmuje bez tytułu prawnego lokal o powierzchni 37 m2. Z uwagi na zadłużenie czynszowe została mu wypowiedziana umowa najmu. Zadłużenie z tego tytułu przekracza 20 tyś. zł. Skarżący miewał także problemy z terminowym regulowaniem opłat za energię elektryczną. Podstawą utrzymania skarżącego są przyznawane z pomocy społecznej zasiłki. Pomocą MOPS jest objęty od 2009 r. Wśród pracowników MOPS skarżący ma opinię osoby roszczeniowej.

Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:

Zacząć należy od tego, że zgodnie z art. 239 §1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W konsekwencji uznania, że strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – rozpoznanie wniosku w tym zakresie jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa.

Co się natomiast tyczy żądanego ustanowienia radcy prawnego, to stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym o ile nie jest w stanie ponieść tych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.

Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący złożył oświadczenia o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenia te uzupełnionych informacjami znanymi na zasadzie notorii urzędowej uznać należy za wystarczające. Tworzą bowiem w miarę spójny obraz sytuacji życiowej skarżącego i jego aktualnych możliwości płatniczych. Skarżący generalnie rzecz biorąc jest osobą ubogą w potocznym tego słowa znaczeniu. Tak bowiem należy postrzegać osobę bez majątku, dla której podstawą utrzymania są przyznawane z pomocy społecznej zasiłki, z dochodem który nie przekracza ustalonego przepisami kryterium, obciążoną alimentami i długami, zagrożoną eksmisją. Mając więc na uwadze powyższe i przewidując minimalny koszt opłat za czynności radców prawnych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi można stwierdzić, że skarżącego nie będzie stać na wynajęcie kwalifikowanego pełnomocnika. Chociaż bowiem obiektywnie są to kwoty niewielkie to jednak relatywnie przekraczają możliwości płatnicze strony.

Okoliczność, że gros wcześniejszych wniosków skarżącego było przez orzekającego albo oddalanych albo przekazywano je Sądowi do rozstrzygnięcia w trybie art. 247 ppsa nie stoi takiemu stwierdzeniu w poprzek. Orzekający nie kwestionował bowiem tego, że skarżący spełnia przesłanki materialne warunkujące przyznanie prawa pomocy. W ślad za wypowiedzią Naczelnego Sądu Administracyjnego, która znalazła się w opracowanej przez Biuro Orzecznictwa informacji rocznej o działalności sądów administracyjnych za rok 2012 podnoszono tylko, że prawo pomocy stanowiące formę realizacji prawa do sądu, nie powinno być przyznane podmiotowi, który ze swojego prawa czyni nienależyty użytek. Niedopuszczalne jest bowiem używanie uprawnień procesowych do celów innych od tych, które odpowiadają ich przeznaczeniu.

Skoro jednak w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym nie przyjęła się konstrukcja nadużycia przez stronę prawa a Naczelny Sąd Administracyjny uchyla postanowienia tut. sądu odmawiające skarżącemu przyznania prawa pomocy z uwagi na oczywistą bezzasadność skarg i gdy jednocześnie nie budzi wątpliwości, że skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania opłacić kosztów pełnomocnika z wyboru, to w konsekwencji takiego stanu rzeczy należało udzielić stronie takiej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustanowić dla skarżącego pełnomocnika, którego rodzaj określił w rubryce 4 formularza.

Z przytoczonych względów orzeczono więc jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.