Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 659/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 par 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Sędzia WSA Paweł Kornacki, Asesor WSA Katarzyna Stuła – Marcela (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi M.P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia spod egzekucji składnika majątkowego. oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. M.P. (dalej skarżący lub wnioskodawca) wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej organ odwoławczy) z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia spod egzekucji składnika majątkowego.

2. Stan sprawy.

2.1. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w C. (dalej organ egzekucyjny) prowadził wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie:

- własnych tytułów wykonawczych, obejmujących zaległości w podatku dochodowym, zryczałtowanym podatku dochodowym i w podatku od towarów i usług,

- tytułu wykonawczego Wójta Gminy M. wystawionego na zaległy podatek od nieruchomości oraz

- tytułów wykonawczych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. obejmujących zaległości składkowe zobowiązanego.

W jego toku stosował środki egzekucyjne w postaci egzekucji z wynagrodzenia za pracę i z rachunków bankowych skarżącego, które z braku wierzytelności należnych zobowiązanemu nie przyniosły pozytywnych rezultatów.

Po ustaleniu, że skarżący jest właścicielem nieruchomości położonej w miejscowości G., gm. M., organ egzekucyjny dokonał jej zajęcia, kierując zawiadomienia wzywające do zapłaty długu w terminie 14 dni pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania nieruchomości.

Wnioskiem z dnia 12 grudnia 2018 r. skarżący zwrócił się o zwolnienie nieruchomości z egzekucji na podstawie art. 13 ustawy z dnia z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. 2019 r. poz. 1448, ze zm. – u.p.e.a.) z uwagi na ważny interes zobowiązanego w znaczeniu:

1) subiektywnym tj. z uwagi na brak środków materialnych uwzględniających zasadę poszanowania minimum egzystencji ze względu na utratę pracy, brak środków do życia i zły stan zdrowia, brak środków materialnych na prowadzenie leczenia. Ponadto przebywanie na zwolnieniu lekarskim poszpitalnym do [...], co uniemożliwia uczestniczenie w czynnościach związanych z opisem i oszacowaniem nieruchomości wyznaczonych na [...];

2) obiektywnym tj. należności objęte tytułami egzekucyjnymi, na podstawie których organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne dokonując zajęcia nieruchomości uległy przedawnieniu, a zatem postępowanie egzekucyjne wymaga umorzenia.

Nawiązując do punktu 1. nadmienił, że od [...] do [...] przebywał na zwolnieniu lekarskim, a od [...] do [...] był hospitalizowany na oddziale [...]. Obecnie nadal jest na zwolnieniu lekarskim do [...] z zaleceniem odbycia rehabilitacji i nie ma możliwości uczestniczenia w opisie i oszacowaniu nieruchomości, o którym nie został poinformowany przez organ egzekucyjny, a o obwieszczeniu dowiedział się od innych osób.

W odniesieniu do punktu 2. podkreślił, że organ podatkowy nie wykazał skutecznego doręczenia dłużnikowi tytułów wykonawczych obejmujących poszczególnie lata 2005-2010, co utrudnia ocenę ważności dokonanych przez organ zajęć wynagrodzenia za pracę, rachunków bankowych czy nieruchomości. Ponadto zdaniem wnioskodawcy, bez wpływu na przedawnienie dochodzonych zaległości pozostaje ich zabezpieczenie wpisem hipoteki na nieruchomości, bowiem nie ma ono znamion i mocy egzekucyjnej oraz nie przerwało biegu terminu przedawnienia.

2.2. Postanowieniem z dnia [...] organ egzekucyjny nie wyraził zgody na zwolnienie z egzekucji przedmiotowej nieruchomości. Podkreślił, że art. 13 § 1 u.p.e.a. udziela organom egzekucyjnym kompetencji o charakterze uznaniowym, a korzystając z nich muszą one mieć na uwadze również interes społeczny. Organ egzekucyjny zaakcentował, że w rozumieniu tego przepisu warunkiem zwolnienia z egzekucji zajętego składnika majątkowego jest zaistnienie przesłanki ważnego interesu zobowiązanego, której wystąpienia skarżący nie wykazał. Przyznając, że przywołane przez zobowiązanego okoliczności dotyczące w zasadzie złego stanu jego zdrowia i utraty pracy są istotne z punktu widzenia zobowiązanego, organ egzekucyjny stwierdził, że przedmiotem egzekucji nie jest wynagrodzenie za pracę, czy wierzytelność z rachunku bankowego, ale niezabudowana nieruchomość, która nie zapewnia potrzeb mieszkaniowych wnioskodawcy. Poza tym skarżący nie wskazał innych składników majątkowych, zapewniających skuteczne prowadzenie egzekucji.

W kwestii zarzucanego przedawnienia należności objętych tytułami wykonawczymi, na podstawie których dokonano zajęcia nieruchomości, organ egzekucyjny wyjaśnił, że przerwanie biegu terminu przedawnienia spowodowało zajęcie w dniu [...] wynagrodzenia za pracę, a więc pięcioletni termin przedawnienia biegnie na nowo od [...].

Na koniec podkreślił, że nie znalazł potwierdzenia w materiale dowodowym zarzut braku doręczenia tytułów wykonawczych, gdyż zostały one przesłane wraz z pięcioma zawiadomieniami o zajęciu nieruchomości, w tym zawiadomieniem z dnia [...], dwoma zawiadomieniami z dnia [...], zawiadomieniem z dnia [...] oraz zawiadomieniem z dnia [...] i doręczono je osobiście zobowiązanemu, bądź w sposób zastępczy przewidziany w art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096, ze zm.).

2.3. Na to postanowienie organu egzekucyjnego, skarżący wniósł zażalenie, zarzucając mu naruszenie:

1) art. 13 u.p.e.a. poprzez przyjęcie jako jedynie słusznego "interesu publicznego" przemawiającego za dalszym prowadzeniem postępowania egzekucyjnego z jedynego jego składnika majątkowego i to bez czynnego udziału strony, która powiadomiła przed dniem opisu i oszacowania nieruchomości o przyczynie nieobecności osobistej.

Nawiązując do fragmentu uzasadnienia postanowienia stwierdzającego, że przepisy prawa udzielają organom egzekucyjnym kompetencji o charakterze uznaniowym, zobowiązany wskazał, iż to uznanie nie może prowadzić do pełnej swobody organu i np. odmiennego traktowania różnych podmiotów znajdujących się w tej samej sytuacji faktycznej. Przywołanie zaś tego zapisu sprawia wrażenie, że organ działając wyłącznie według swojego uznania, nie uwzględnia interesu strony.

2) Nieprzestrzeganie zasad postępowania egzekucyjnego, tj. zasady:

- zagrożenia, która stanowi o obowiązku poprzedzenia egzekucji wezwaniem do dobrowolnego wykonania obowiązku przed wystawieniem tytułu wykonawczego, a z uzasadnienia postanowienia i wydanych dokumentów wynika, że organ stosował w większości przypadków tzw. doręczenie zastępcze,

- prawdy obiektywnej, z której wynika obowiązek ustalenia przez organ egzekucyjny rzeczywistej sytuacji zobowiązanego oraz stworzenia warunków dla realizacji innych zasad postępowania egzekucyjnego, np. zasady poszanowania minimum egzystencji albo stosowania najłagodniejszego środka,

- zachowania pewnych względów wobec zobowiązanego, według której nie powinien on ponieść szkody z powodu niewłaściwego lub bezzasadnego prowadzenia egzekucji. Zobowiązany wielokrotnie wskazywał organowi egzekucyjnemu na przedawnienie większości dochodzonych należności, co wymaga uporządkowania przez wierzycieli stanu aktualnych zaległości i wskazania okresu ich wymagalności. Niedopuszczalną w ocenie zobowiązanego jest sytuacja, gdy wierzyciel i organ egzekucyjny opieszale prowadzą postępowanie egzekucyjne przez kilkanaście lat poprzez zastosowanie w znikomym zakresie środków egzekucyjnych, nie proponując spłaty zadłużenia w innej formie, natomiast z chwilą utraty możliwości zarobkowych i zdrowia kierują się swobodnym uznaniem administracyjnym.

Skarżący wskazał, że jego zaległości pochodzące z lat 2000-2006 są wymagalne, ale uległy przedawnieniu i nie mogą być dochodzone z uwagi na niedoręczenie upomnienia przed wystawieniem tytułu wykonawczego. Uznaje przy tym wątpliwą datę [...], od której według organu egzekucyjnego biegnie na nowo pięcioletni termin przedawnienia dochodzonego zadłużenia. Utrzymuje, że nie mają znamion i mocy egzekucyjnej działania wierzycieli polegające wyłącznie na zabezpieczeniu hipotecznym wymagalnych należności nieprzerywające biegu terminu przedawnienia, gdyż organ egzekucyjny w stosunku do nieruchomości skorzystał jedynie z zajęcia, a nie stosował stricte czynności egzekucyjnych rozumianych jako egzekucja z nieruchomości.

Postępowania zatem o wpis hipoteki przymusowej nie można traktować jak postępowania egzekucyjnego, a wpisu hipoteki jako zastosowania środka egzekucyjnego przerywającego bieg terminu przedawnienia.

2.4. Po rozpatrzeniu zażalenia, organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu wskazał, że nie podlegają ocenie w tym postępowaniu wszelkie wywody zobowiązanego dotyczące braku wymagalności dochodzonych zaległości podatkowych i składkowych wskutek ich przedawnienia. Tego rodzaju argumenty mogą być motywem złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 59 § 1 u.p.e.a. - wymieniający przypadki, w których następuje obligatoryjne umorzenie postępowania egzekucyjnego. W punkcie 4. tego przepisu ujęto m.in. wygaśnięcie obowiązku z innego powodu, którym według skarżącego ma być przedawnienie egzekwowanych należności podatkowych i składkowych.

Materialnoprawnym przepisem stanowiącym podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia jest art. 13 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić, na czas oznaczony, z egzekucji w całości lub w części określone składniki majątkowe zobowiązanego. Przytoczona regulacja wskazuje, że tego typu rozstrzygnięcie oparte jest na uznaniu administracyjnym, przy czym istotnym jest w tym kontekście, iż ustawodawca nie nakazał właściwemu organowi uwzględnić w określonych okolicznościach wniosku, a jedynie stwierdził, że organ ten może się do niego przychylić.

Brzmienie powołanego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że w przypadku ubiegania się zobowiązanego o zwolnienie z egzekucji zajętego składnika majątkowego, bezwzględnie koniecznym jest rozważenie istnienia jego ważnego interesu, przy czym postępowania w tym zakresie nie sposób prowadzić w oderwaniu od istoty postępowania egzekucyjnego, którego celem jest doprowadzenie do wykonania obowiązków ciążących na zobowiązanym. Zwolnienie więc z egzekucji majątku zobowiązanego nie może spowodować jej bezskuteczności, a w rezultacie działać na szkodę wierzyciela.

Egzekucja z nieruchomości wdrożona w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec skarżącego jest środkiem egzekucyjnym przewidzianym w art. 1a pkt 12 lit. a) tiret 13 u.p.e.a., a ewidentna bezskuteczność innych, zastosowanych przez organ egzekucyjny środków egzekucyjnych, a mianowicie egzekucji z wynagrodzenia za pracę czy z rachunków bankowych i brak alternatywnego zadeklarowania przez zobowiązanego skierowania działań organu egzekucyjnego do innego majątku, dowodzi słuszności stanowiska tego organu.

Wprawdzie art. 13 § 1 u.p.e.a. służy ochronie interesów zobowiązanego, to jednak jego zastosowanie nie może prowadzić do bezskuteczności egzekucji. W rozumieniu tego przepisu, istnienie ważnego interesu zobowiązanego należy oceniać z uwzględnieniem interesu wierzycieli, którzy w myśl art. 6 § 1 u.p.e.a. zobligowani są, w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, do podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych. Nieruchomość, do której skierowane zostało postępowanie egzekucyjne jest jedynym majątkiem podlegającym zajęciu, nie jest więc możliwe zastosowanie mniej uciążliwego środka egzekucyjnego, przy czym trudno uznać za uciążliwą egzekucję z nieruchomości niezabudowanej, gdyż nie wywiera ona skutku w postaci pozbawienia zobowiązanego lokalu mieszkalnego.

W świetle powyższego, organ odwoławczy przyjął, że w tej sprawie nie miało miejsca przekroczenie przez organ egzekucyjny granic uznania administracyjnego oraz naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów. Zebrana w sprawie dokumentacja ewidentnie potwierdza nierealizowanie się w odniesieniu do skarżącego, obiektywnie ocenianej, czyli zarówno z punktu widzenia zobowiązanego, jak i organu egzekucyjnego, przesłanki ważnego interesu warunkującego przychylenie się do wniosku o zwolnienie z egzekucji nieruchomości niezabudowanej.

3.1. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonych postanowień oraz o zobowiązanie organu egzekucyjnego do umorzenia postępowania egzekucyjnego, co do należności, które uległy przedawnieniu.

W uzasadnieniu skargi podano, że organ egzekucyjny nie badał przed przystąpieniem do egzekucji czy należności objęte tytułami wykonawczymi obejmujące lata 2005-2010 nie uległy przedawnieniu i czy były poprzedzone upomnieniem. Zdaniem skarżącego, skoro zabezpieczenie wpisem przymusowym hipoteki przymusowej na nieruchomości nie ma mocy egzekucyjnej to oznacza, że czynności te nie przerwały biegu terminu przedawnienia, zatem niektóre należności powinny ulec przedawnieniu. Z kolei twierdzenie organów w tym przedmiocie jest w ocenie skarżącego bardzo lakoniczne i ogólnikowe.

3.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

4. Skarga jest niezasadna.

5. Spór w sprawie dotyczy zasadności odmowy zwolnienia spod egzekucji składnika majątkowego w postaci nieruchomości gruntowej.

Zakreślając ramy prawne sprawy należy zwrócić uwagę na art. 7 § 1 u.p.e.a., z którego wynika, że organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. Z § 2 ww. przepisu wynika zaś, że stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.

Wynika z tego, że jedną z podstawowych zasad postępowania egzekucyjnego jest zasada celowości, która - jak zauważył NSA w wyroku z dnia 14 sierpnia 2012 r., sygn. akt II FSK 139/11, dostępnym w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, podobnie jak inne powoływane wyroki - oznacza podejmowanie w toku postępowania takich postanowień i innych czynności, które zmierzają najprostszą drogą do wykonania przez zobowiązanego spoczywającego na nim obowiązku.

6. Organ egzekucyjny może jednak, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, zwolnić, na czas oznaczony lub nieoznaczony, z egzekucji w całości lub części określone składniki majątkowe zobowiązanego (art. 13 § 1 u.p.e.a.)

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 13 § 1 u.p.e.a, zgodnie z którym, organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić, na czas oznaczony lub nieoznaczony, z egzekucji w całości lub części określone składniki majątkowe zobowiązanego.

Na tle tego przepisu w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że ubiegając się o zwolnienie, o którym mowa w cytowanym przepisie zobowiązany musi wykazać posiadanie ważnego interesu w zwolnieniu określonych składników majątkowych spod egzekucji, a ponadto wykazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z innych jego składników majątkowych (tak m.in. NSA w wyroku z 1 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 154/15). Przy czym pojęcie ważnego interesu zobowiązanego należy rozumieć nie jako subiektywne przekonanie zobowiązanego o potrzebie zwolnienia rzeczy z egzekucji, ale jako obiektywne uwarunkowania, rozpatrywane w kontekście okoliczności faktycznych konkretnej sprawy (zob. wyrok NSA z 1 września 2011 r., sygn. akt II FSK 489/10). Poza tym uwzględnienie wniosku o zwolnienie z egzekucji nie może prowadzić do bezskuteczności egzekucji (wyrok NSA z 10 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1791/12).

Wskazać także należy, że uregulowana w art. 13 § 1 u.p.e.a. instytucja działa na zasadzie rozstrzygania spraw w oparciu o uznanie administracyjne. Oznacza to, że nawet stwierdzenie przesłanek do zastosowania zwolnienia z egzekucji nie zobowiązuje organu do wydania rozstrzygnięcia na korzyść wnioskodawcy. Mając na względzie specyficzny charakter rozstrzygnięć o charakterze uznaniowym, podkreślenia wymaga, że w świetle dotychczasowego orzecznictwa sądowego, takie postanowienia podlegają ograniczonej kontroli sądów administracyjnych. Kontroli sądu nie podlega uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestia, czy postanowienie zostało podjęte zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano je w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz, czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności (por. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2001 r., sygn. akt I SA/Ka 498/00, czy też wyrok NSA z dnia 13 października 2000 r., sygn. akt III SA 3416/99).

Powyższe oznacza, że nawet stwierdzenie przez organ wszystkich przesłanek do zastosowania analizowanego przepisu u.p.e.a. nie obliguje go do tego, lecz stwarza tylko dla organu taką możliwość, i to poddaną kontroli sądowoadministracyjnej (jak wyżej wspomniano) w ograniczonym zakresie.

7. Podzielając zaprezentowane wyżej poglądy, Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, doszedł do przekonania, że organy słusznie stwierdziły, iż skarżący nie wykazał, aby "jego ważny interes" przemawiał za zwolnieniem spod zabezpieczenia przedmiotowej wierzytelności. Skarżąc nie wskazał także innych składników swojego majątku, z którego organ mógłby przeprowadzić egzekucję. Jak zaś podkreślono już wyżej, aby określony składnik majątku został zwolniony spod egzekucji zobowiązany powinien przedstawić nie tylko argumenty przemawiające za jego zwolnieniem, ale także wykazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z innych składników majątkowych. Instytucja zwolnienia zabezpieczenia określonego składnika majątkowego służy bowiem wyłącznie zmniejszeniu uciążliwości prowadzonej egzekucji, a ochrona ważnego interesu zobowiązanego nie może doprowadzić do sytuacji, w której niemożliwe będzie przeprowadzenie skutecznej egzekucji administracyjnej.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że organy obu instancji uznały, że po stronie zobowiązanego nie występuje "ważny interes", o którym mowa w art. 13 § 1 u.p.e.a. Takie twierdzenie według Sądu zasługuje na aprobatę. Otóż to na zobowiązanym spoczywa obowiązek wykazania nie tylko argumentów przemawiających za zwolnieniem z egzekucji określonych składników majątkowych, ale także wykazania, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z innych składników majątkowych.

Przekonanie skarżącego, że w jego przypadku zaistniał ważny dla niego interes nie jest wystarczające dla możliwości udzielenia tej ulgi. Organ egzekucyjny dokonał oceny okoliczności sprawy, zdefiniował pojęcie "ważny interes zobowiązanego" i odniósł je do ustalonych, w tym podanych przez zobowiązanego, faktów.

W tym zakresie organ odwoławczy zasadnie argumentował, że okoliczności wskazane przez skarżącego, jak kontynuowanie egzekucji z nieruchomości nie pozwalające na zachowanie minimum egzystencji z uwagi na brak środków materialnych związanych z utratą pracy, negatywnie wpływający na zły stan jego zdrowia, zapewne w odczuciu zobowiązanego świadczą o ważnym jego interesie w zwolnieniu zajętej nieruchomości z egzekucji, ale subiektywne przeświadczenie o istnieniu tej przesłanki nie może pomijać równie istotnego interesu wierzycieli. Nadto nieruchomość, do której skierowane zostało postępowanie egzekucyjne jest jedynym majątkiem podlegającym zajęciu, nie jest więc możliwe zastosowanie mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Przy czym trudno uznać za uciążliwą egzekucję z nieruchomości niezabudowanej, gdyż nie wywiera ona skutku w postaci pozbawienia zobowiązanego lokalu mieszkalnego.

8. Dalej wskazać należy, że wymagalność należności objętych tytułami wykonawczymi stanowiącymi podstawę zastosowania środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z nieruchomości, będąca zasadniczym zarzutem skargi, a także niepoprzedzanie wystawienia tytułów wykonawczych upomnieniem, nie podlega rozważaniom w postępowaniu dotyczącym zwolnienia z egzekucji konkretnego składnika majątkowego.

Regulacja z art. 13 § 1 u.p.e.a. dotyczy sytuacji, w której zobowiązany nie kwestionuje zasadności prowadzenia postępowania egzekucyjnego jako całości, lecz zmierza do zmiany składnika swojego majątku, z którego prowadzona jest egzekucja, ponieważ przemawia za tym jego "ważny interes", np. egzekucję skierowano do przedmiotu stanowiącego ważny element w działalności produkcyjnej zobowiązanego, nie mieszczącego się w ramach art. 8 § 1 pkt 4 u.p.e.a., czy też do przedmiotu szczególnie cennego dla zobowiązanego, innego aniżeli określone w art. 8 § 1 pkt 9 u.p.e.a. (por. Z. Leoński w: R. Hauser, A. Skoczylas /red./, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2011, s. 79).

Natomiast instytucjami, które służą zobowiązanemu do doprowadzenia do zakończenia postępowania egzekucyjnego są zarzuty lub wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Zgodnie z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Po zastosowaniu stosownej procedury, jeśli zarzuty są uzasadnione może nastąpić umorzenie postępowania egzekucyjnego (art. 34 § 4 u.p.e.a.). Jednakże, zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zgłoszenie zarzutów może nastąpić tylko w terminie 7 dni od doręczenia tytułu wykonawczego.

Poza tym, postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał – na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.

9. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że organy obu instancji dokonały prawidłowej wykładni art. 13 § 1 u.p.e.a. przyjmując, że skarżący nie wykazał swojego "ważnego interesu", dającego postawę do zastosowania instytucji zwolnienia z egzekucji opisanej na wstępie nieruchomości. Wyrażone w postanowieniu stanowisko zostało właściwie i szczegółowo uzasadnione, z odwołaniem się do stanu faktycznego wynikającego z materiału dowodowego, jak i powołaniem stanu prawnego. Co prawda rozstrzygnięcie organów, jak wynika ze skargi, jest niesatysfakcjonujące dla skarżącego, ale nie powoduje to w żaden sposób uznania, że postępowanie organów przeprowadzone zostało w sposób wadliwy oraz z naruszeniem przepisów prawa.

Jak już Sąd wyjaśnił, uregulowana w art. 13 § 1 u.p.e.a. instytucja działa na zasadzie rozstrzygania spraw w oparciu o uznanie administracyjne. Takie rozstrzygnięcia podlegają ograniczonej kontroli sądów administracyjnych. Kontroli nie podlega uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestia, czy postanowienie zostało podjęte zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano je w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, oraz czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności.

8. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.).