Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 835/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2011-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 145 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 184
journal: Dz.U. 1964 nr 9 poz 59
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Piórkowska Sędziowie SO del. Anna Bembenek WSA Ewa Partyka/spr./ Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 9 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie odstąpienia od nałożenia obowiązków I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego W. M. kwotę 500 zł /słownie: pięćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 835/10

U Z A S A D N I E N I E

Przedmiotem skargi W. M. jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako WINB) z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako PINB) z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] o odstąpieniu od nałożenia obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 1-2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm., określanej dalej jako p.b.) na inwestorów Z. M., P. F. oraz W. P., który w 1997 r. zrealizował określone roboty budowlane przy budynku handlowym zlokalizowanym na działce nr 3781/1 położonej w Ł. przy ul. R. [...].

Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.– określanej dalej jako k.p.a.).

Z akt sprawy oraz z decyzji wynika, że w 1997 r. inwestorzy Z. M., W. P. i P. F. przystąpili do wykonywania robót budowlanych w budynku zlokalizowanym na działce nr 3781/1 w Ł. przy ul. R. [...] bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 1997 r., nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego wstrzymał wykonanie przez w/w inwestorów robót – kwalifikując je jako roboty remontowe. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1997 r., nr [...].

Kolejno decyzją z dnia [...] czerwca 1997 r., nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego zobowiązał inwestorów do przedłożenia w terminie do 31 września 1997 r. określonych dokumentów w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie. Decyzja ta stała się ostateczna.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r., nr [...] PINB odmówił Z. M. i W. P. wydania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy budynku zlokalizowanym na działce nr 3781/1 w Ł. Decyzją z dnia [...] września 2002 r., nr [...] WINB uchylił powyższą decyzję organu I instancji w całości i nakazał Z. M. i W. P. zaniechanie dalszych robót budowlanych przy przedmiotowym budynku. Na skutek skargi złożonej przez W. M. wyrokiem z dnia 7 września 2004 r., sygn. akt SA/Rz 2463/02 WSA w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Wyrok stał się prawomocny.

Ponownie rozpoznając sprawę PINB decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...] nakazał Z. M., P. F. oraz W. P. zaniechanie dalszych robót w przedmiotowym budynku. Na skutek odwołania WINB decyzją z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wyrokiem z dnia 30 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Rz 430/07 WSA w Rzeszowie oddalił skargę wniesioną przez W. M. Wyrok ten stał się prawomocny.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy PINB decyzją z dnia [...] października 2007 r., nr [...] stwierdził wykonanie obowiązku polegającego na sporządzeniu i przedstawieniu dokumentów w celu doprowadzenia wykonanych w 1997 r. robót budowlanych przy budynku handlowym zlokalizowanym na działce nr 3781/1 w Ł. do stanu zgodnego z prawem. WINB po rozpoznaniu w postępowaniu odwoławczym decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., nr ...] uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] uchylił w całości decyzję WINB z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...] i orzekł o uchyleniu decyzji WINB z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...] oraz stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] czerwca 1997 r., nr [...] w całości.

PINB po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] odstąpił od nakładania obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 1-2 p.b. na inwestorów Z. M., P. F. oraz W. P. prowadzących w 1997 r. roboty budowlane przy budynku handlowym zlokalizowanym na działce nr 3781/1, położonej w Ł. przy ul. R. [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego stwierdzono, że status strony otrzymały nowe osoby. Wyjaśnił, że art. 51 p.b. przewiduje sposoby prowadzenia postępowania naprawczego w odniesieniu do stwierdzonej samowoli budowlanej. Pierwszy z nich ma miejsce, gdy występuje brak możliwości naprawy – nie dająca się usunąć niezgodność z przepisami, co skutkuje nakazaniem zaniechania dalszych robót budowlanych bądź orzeczeniem rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części. Naprowadził, że w niniejszej sprawie brak podstaw do nakazania zaniechania dalszych robót budowlanych, gdyż roboty te są zakończone. Podstawą wydania decyzji w oparciu o wyżej wskazany przepis jest bowiem stwierdzenie, że obiekt jest budowany w sposób niezgodny z przepisami, a niezgodności tej nie da się usunąć. Organ wskazał, że art. 51 ust. 1 pkt 2 nie daje podstaw do nałożenia na inwestora obowiązku przedstawienia projektu budowlanego, nawet wówczas gdy wykonane roboty budowlane były objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. O projekcie budowlanym (zamiennym) mowa jest wyłącznie w art. 51 ust. 1 pkt. 3 p.b., który ma zastosowanie tylko w przypadku istotnego odstąpienia od projektu budowlanego zatwierdzonego w decyzji o pozwoleniu na budowę. Dlatego według organu brak podstaw do wydania decyzji, o których mowa w art.51 ust. 1 pkt 1 i 2 p.b. W ocenie organu jedynym rozwiązaniem w przedmiotowej sytuacji jest wydanie decyzji o odstąpieniu od nałożenia obowiązków. Konkludując organ wskazał, że w przedstawionej ekspertyzie technicznej zawarta jest informacja, że obiekt pod względem konstrukcyjnym znajduje się w dobrym stanie technicznym, za wyjątkiem więźby dachowej, która wymaga remontu, lecz nie stwarza zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia. Nadto zwrócił uwagę, że na cele niniejszego postępowania odstąpiono od czynności mających na celu ustalenie miejsca pobytu osób nieobecnych, pochodzenia żydowskiego, którzy są wykazani jako współwłaściciele nieruchomości, lecz nie byli inwestorami.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył W. M. wnosząc o jej zmianę i nakazanie inwestorom doprowadzenia przedmiotowego budynku do stanu poprzedniego, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Odwołujący nie zgodził się ze stanowiskiem organu. Wskazał, że decyzja pomija roboty budowlane wykonane w latach 1999 r. i 2000 r. Zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7 i 77 k.p.a., gdyż nie zebrano materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, a w konsekwencji nie ustalono prawidłowo stanu faktycznego. Dodatkowo odwołujący zarzucił decyzji naruszenie art. 51 ust. 3 pkt 2 p.b. prowadzące w istocie do faktycznego usankcjonowania nielegalnie wykonanych robót budowlanych. Zarzucił też pominięcie w przedmiotowym postępowaniu pozostałych współwłaścicieli nieruchomości pochodzenia żydowskiego, mimo prowadzenia postępowania dotyczącego ich praw - jako współwłaścicieli tej nieruchomości.

WINB decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., opisaną na wstępie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż z akt sprawy wynika, że w przedmiotowym budynku samowolnie wykonano szereg robót budowlanych oraz zmieniono przeznaczenie jego pomieszczeń. Wyjaśnił, że decyzja organu I instancji rozstrzyga o losach robót budowlanych wykonanych samowolnie w 1997 r. przez Z. M., W. P. oraz P. F. - w ramach prowadzonej działalności gospodarczej pod firmą Przedsiębiorstwo [...] – polegających na wzmocnieniu ściany północnej poprzez wykonanie ściąg stalowych, uzupełnieniu ubytków w sklepieniu ceglanym łukowym oraz tynkach, odkopaniu i zabezpieczeniu piwnicy, zmodernizowaniu instalacji wod.-kan. i elektrycznej. Organ odwoławczy naprowadził, że w rozpatrywanym przypadku mamy do czynienia z wykonaniem bez wymaganego pozwolenia na budowę robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego tj. zachodzi przypadek określony w art. 50 ust. 1 pkt 1 p.b. Wskazał, że w przedmiotowej sprawie obowiązuje wydane na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 p.b. postanowienie Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] czerwca 1997 r. o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych. Podniósł, że w związku z tym przy ponownym rozpatrzeniu niniejszej sprawy należało rozważyć wydanie jednej z trzech decyzji przewidzianych w art. 51 ust. 1 p.b. w brzmieniu, obowiązującym w dacie orzekania. WINB przychylił się do stanowiska organu I instancji, stwierdzając, że w sprawie tej nie ma podstaw do nakładania obowiązków w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1, 2 p.b. i właściwe jest wydanie decyzji o odstąpieniu od nałożenia tych obowiązków. Podniósł, że roboty budowlane, stanowiące przedmiot niniejszego postępowania, nie wychodziły poza obrys budynku, a więc nie naruszyły interesów osób trzecich. Jednakże zgodnie z zaleceniami WSA w Rzeszowie zawartymi w wyroku z dnia 7 września 2004 r., sygn. akt SA/Rz 2463/02 udział w toczącym się postępowaniu biorą wszyscy obecni współwłaściciele nieruchomości jak i współwłaściciele działek sąsiednich. Odnosząc się do zarzutu odwołującego się organ wskazał, że współwłaścicielami działki nr 3781/1 położonej w Ł. są osoby wyszczególnione w wypisie z rejestru gruntów, w tym osoby pochodzenia żydowskiego. Wyjaśnił, że z innego postępowania prowadzonego przez organy I i II instancji wynika, że nie można ustalić miejsca pobytu osób pochodzenia żydowskiego wyszczególnionych w wypisie z rejestru gruntów, wskazując jednocześnie, że organ I instancji poczynił wszelkie możliwe starania w tym względzie. W związku z tym organ odwoławczy ocenił, że nie stanowi naruszenia prawa odstąpienie organu I instancji od czynności mających na celu ustalenie na potrzeby niniejszego postępowania miejsca pobytu osób nieobecnych, którzy wprawdzie są wykazani jako współwłaściciele nieruchomości, ale nie byli inwestorami, a nadto nie da się ustalić miejsca ich pobytu. Naprowadził, że jest to brak niezawiniony ani przez stronę, ani przez organ, który nie może stanowić przeszkody w zakresie prowadzenia tego postępowania i wydania decyzji merytorycznej. Wyjaśnił, że w postępowaniu tym nie bierze udziału M. T., który poinformował, że sprawa nie dotyczy go osobiście, jak też nie jest reprezentantem współwłaścicieli nieruchomości nieznanych z miejsca pobytu. Organ wskazał na uchybienie organu I instancji polegające na braku w rozdzielniku decyzji P. F., lecz brak ten został wyeliminowany na etapie postępowania odwoławczego i uchybienie to nie ma żadnego wpływu na wynik sprawy. Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów składającego odwołanie wyjaśnił, że postępowanie, które zostało rozstrzygnięte zaskarżoną decyzją dotyczy tylko robót budowlanych wykonanych przy budynku handlowym zlokalizowanym na działce nr 3781/1 w Ł. w 1997 r., a sprawa robót budowlanych wykonanych w terminie późniejszym oraz samowolna zmiana sposobu użytkowania lokalu nie jest przedmiotem rozstrzygnięcia niniejszej decyzji. Jednocześnie podał, że materiał dowodowy zebrany przez organ I instancji jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia.

Skargę na tę decyzję złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Rzeszowie W. M. wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że zaskarżona decyzja nie jest zasadna i powtórzył swoją argumentację z odwołania.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje;

Sąd administracyjny w zakresie swej właściwości sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności

z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, albo zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki

w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Skarga jest zasadna.

Bezsporny pozostaje wyżej przedstawiony stan faktyczny sprawy, w szczególności także okoliczność wykonania w 1997 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę przez inwestorów: Z. M., W. P. i P. F. – w ramach prowadzonej działalności gospodarczej pod firmą Przedsiębiorstwo [...], robót budowlanych w budynku zlokalizowanym na działce ewidencyjnej nr 3781/1 położonej w Ł. przy ul. R. [...], polegających na wzmocnieniu ściany północnej poprzez wykonanie ściąg stalowych, uzupełnieniu ubytków w sklepieniu łukowym oraz tynkach, odkopaniu i zabezpieczeniu piwnicy, zmodernizowaniu instalacji wodno kanalizacyjnej i elektrycznej.

Poza sporem pozostaje też, że postanowieniem z dnia [...] czerwca 1997 r. Kierownik Urzędu Rejonowego wstrzymał – na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 p.b. – wykonanie robót kwalifikując je jako roboty remontowe.

Prawidłowo organy przyjęły, iż brak podstaw do przyjęcia, iż adwokat M. T. jest osobą, która może reprezentować interesy współwłaścicieli nieruchomości, których miejsce pobytu nie jest znane. Ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu postanowienia Sądu Rejonowego w Ł. – Sądu Rodzinnego z dnia 11 stycznia 1996 r. sygn. akt. [...] (k. 83 akt sądowych) wynika jednocześnie, że wyżej wskazana osoba została ustanowiona kuratorem jedynie w zakresie reprezentowania uczestników wymienionych w treści tego postanowienia w sprawie o ustanowienie i sprawowanie zarządu nad nieruchomością położoną w Ł. przy P. [...]. Był to więc kurator wyznaczony przez Sąd Rodzinny do reprezentowania tych osób w konkretnej sprawie: o ustanowienie i sprawowanie zarządu nad nieruchomością położoną w Ł. przy placu S.

Z pisma z dnia 24 lutego 2011 r. z Sądu Rejonowego w Ł., będącego odpowiedzią na pismo tut. Sądu wynika, że przed w/w Sądem nie toczyły się inne sprawy o ustanowienie kuratora dla osób narodowości żydowskiej – wykazanych w wypisie z ewidencji gruntów współwłaścicieli nieruchomości, na której posadowiony jest budynek, przy którym wykonano bez wymaganego pozwolenia na budowę roboty będące przedmiotem postępowania. Sąd wyjaśniał powyższą kwestię także w związku z wnioskiem skarżącego o ustanowienie kuratora dla tych osób w postępowaniu sądowym.

Poza sporem pozostaje, że osoby te nie były w żaden sposób reprezentowane w postępowaniu administracyjnym. Nie budzi wątpliwości Sądu, że jako współwłaściciele nieruchomości wyżej opisanej – w tym budynku, przy którym wykonano bez pozwolenia na budowę określone roboty budowlane – mają oni przymiot strony. Z akt administracyjnych nie wynika, aby osoby te zmarły. Zgodnie z przepisem art. 79 § 1 P.p.s.a. Sąd ustanowi kuratora, jeżeli wnioskodawca uprawdopodobni, że miejsce pobytu strony nie jest znane. Instytucja kuratora procesowego w postępowaniu przed sądem administracyjnym ma zastosowanie wyłącznie do strony postępowania administracyjnego i osób, które nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym i zgłosiły swój udział w charakterze uczestnika a np. przy zgłoszeniu nie podały swego adresu a jak się okazało nie jest możliwe jego ustalenie. Stosownie do przepisu art. 32 P.p.s.a. w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Wedle zaś art. 33 § 1 P.p.s.a. osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Ponadto zgodnie z § 2 tego przepisu udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego (...). W postępowaniu sądowoadministracyjnym, które toczy się ze skargi W. M., on sam w piśmie z dnia 26 września 2010 r. (k.18) złożył wniosek o ustanowienie kuratora dla S. F., A. E. i A. P. – nieznanych z miejsca pobytu. Z uwagi na to, że wskazani przez skarżącego współwłaściciele nieruchomości oznaczonej jako działka 3781/1 położonej w Ł. przy ul. R. [...] nie brali udziału w postępowaniu administracyjnym i nie zgłosili swego udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, na obecnym etapie nie mogą oni być uczestnikami tego postępowania na prawach strony, a w konsekwencji brak było podstaw do ustanowienia dla nich kuratora procesowego w tym postępowaniu. Dlatego, w oparciu o wyżej przytoczone przepisy P.p.s.a. Sąd oddalił w/w wniosek skarżącego.

Najdalej idącym zarzutem skargi było odwołanie się do przesłanki wznowieniowej przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd podziela zasadność powyższego zarzutu, nie podzielając natomiast stanowiska organów, że wyczerpały one wszystkie możliwości procesowe w zakresie zapewnienia udziału w sprawie osób narodowości żydowskiej, których miejsce pobytu nie jest znane. Takie stwierdzenie jest zasadne jedynie w odniesieniu do ich osobistego udziału w sprawie.

Sąd konsekwentnie stoi na stanowisku, że sformułowanie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. nie uzależnia w żaden sposób możliwości i konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji od woli osoby, którą organ bez jej winy pozbawił udziału w postępowaniu. Dla konieczności zastosowania tej podstawy prawnej nie ma znaczenia, czy strona, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym złożyła wniosek o jego wznowienie, ani też okoliczność czy strona pozbawiona możliwości czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym zaskarżyła decyzję kończącą to postępowanie do sądu administracyjnego. Z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. wynika bowiem, że w każdym przypadku naruszenia przez organy prawa przewidzianym w art. 145 § 1 pkt 1-4 i 6 oraz art. 145a § 1 k.p.a. Sąd winien uwzględnić wystąpienie przesłanki stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania – także tej, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 2 września 2009n r. sygn. akt I OSK 1220/08 – LEX nr 594967, z dnia 27 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 151/09 – LEX nr 486351, z dnia 2 lutego 2006 r. sygn. akt II OSK 496/05, Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 grudnia 2002 r. sygn. III RN 200/01 a także teza 7 komentarza do art. 145 P.p.s.a. - T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M.Romańska – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. Prawnicze LexisNexis Warszawa 2005 str. 458).

Na gruncie niniejszej sprawy istotne jest zapewnienie w postępowaniu administracyjnym ochrony praw współwłaścicieli nieruchomości, na której posadowiony został budynek, w którym wykonano określone roboty budowlane. Na tę konieczność zwracał już uwagę tut. Sąd w prawomocnym wyroku z dnia 7 września 2004 r. sygn. akt II SA/Rz 2463/02 i pogląd ten WSA w Rzeszowie konsekwentnie podziela.

Wbrew stanowisku organów, zdaniem Sądu, nie zostały wyczerpane prawne możliwości zapewnienia wszystkim współwłaścicielom nieruchomości udziału w postępowaniu administracyjnym. Umknęło uwadze organów, że w systemie prawa polskiego ustawodawca przewidział instytucję kuratora, dla ochrony praw osoby, która z powodu nieobecności nie może prowadzić swoich spraw, a nie ma pełnomocnika. Taka instytucję przewiduje przepis art. 184 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9 poz. 59 z późn. zm. – dalej określany jako K.r.io.) Nie można więc zaaprobować sytuacji, w której mimo prawnych możliwości zapewnienia ochrony praw osób, które niewątpliwie powinny być stronami konkretnego postępowania administracyjnego organy prowadzą postępowanie bez udziału tych osób i bez zapewnienia im tej ochrony.

Stwierdzenie zaistnienia przesłanki wznowieniowej przewidzianej w art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. W tej sytuacji odnoszenie się do pozostałych zarzutów byłoby przedwczesne.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy na podstawie art. 34 § 1 k.p.a. zwrócą się do właściwego sądu opiekuńczego o ustanowienie kuratora dla osób będących współwłaścicielami nieruchomości, na której bez wymaganego pozwolenia prowadzone były roboty budowlane, a których to osób miejsce pobytu nie jest znane i przeprowadzą postępowanie zapewniając ustanowionemu w trybie art. 184 § 1 K.r.io. kuratorowi możliwość czynnego udziału w postępowaniu.

Jedynie na marginesie Sąd zwraca uwagę na konieczność uwzględnienia w toczącym się postępowaniu legalizacyjnym skutków przewidzianych w art. 50 ust. 4 Prawa budowlanego w odniesieniu do robót, których prowadzenie wstrzymano postanowieniem Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] czerwca 1997 r., jeśli ostała się decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2008 r.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącego uiszczony wpis od skargi.