Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1441/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Zarząd Powiatu
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2017 poz 2203
law: Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Specjalista Dorota Zawiślińska, , po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 lutego 2022 r. sprawy ze skargi A.C. na czynność Zarządu Powiatu L. z dnia 22 lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 24 czerwca 2021 r. A. C., jako organ prowadzący Prywatnej Szkoły Podstawowej "A" w L., zwróciła się do Zarządu Powiatu, na podstawie art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. 2020 poz. 2400 ze zm., dalej jako "u.f.z.o.") , o wyrażenie zgody na przyznanie dotacji w terminie wcześniejszym, niż od początku następnego roku budżetowego tj. od dnia 1 września 2021 r. W uzasadnieniu wskazała, że wyrażenie zgody będzie stanowić gwarancję otrzymywania dotacji oświatowej w pełnym zakresie już od momentu uruchomienia pełnej działalności placówki oświatowej. Złożenie wniosku przed 30 września 2020 r. o przyznanie dotacji na rok 2021 r. nie było możliwe z uwagi na nieposiadanie wpisu do ewidencji placówek oświatowych. Zdaniem strony istotne znaczenie ma również, że szkoła będzie kształcić dzieci i młodzież: z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim, umiarkowanym, znacznym i głębokim; z niepełnosprawnością sprzężoną z autyzmem; z zespołem Aspergera; z niedostosowaniem społecznym; afazją; z niepełnosprawnością ruchową; z niedosłuchem oraz niedowidzeniem.

Starosta (dalej jako "Starosta", "organ"), reprezentujący Zarząd Powiatu, w piśmie z dnia 22 lipca 2021 r., poinformował skarżącą o odmowie przyznania dotacji w terminie wcześniejszym. Organ podkreślił, iż wniosek złożony przed 30 września 2020 r. o przyznanie dotacji na rok 2021 r. miał charakter intencyjny i nie mógł być podstawą do działania Powiatu związanego z planowaniem budżetu na 2021 r., ponieważ szkoła nie była jeszcze wpisana do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Powiat (dalej jako "Powiat"). Podstawową przyczyną odmowy udzielenia dotacji we wnioskowanym terminie jest okoliczność, że Powiat nie otrzymał środków w subwencji oświatowej na 2021 r. na Prywatną Szkołę Podstawową "A". Subwencja oświatowa przyznana na 2021 r. została już zaplanowana zgodnie z zasadami planowania budżetu jednostki samorządu terytorialnego, na konkretne cele związane z finansowaniem zadań oświatowych Powiatu. Zgodnie z kryteriami podziału rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2021 dofinansowanie z tytułu wzrostu zadań szkolnych i pozaszkolnych, polegającego na wzroście liczby uczniów przeliczeniowych w odniesieniu do danych przyjętych do naliczenia algorytmem części oświatowej subwencji ogólnej na 2021 r. przysługuje w sytuacji gdy po dniu sprawozdawczym, tj. po dniu 30 września 2020 r. wzrośnie liczna zadań oświatowych. Organ na dzień sporządzania odmowy, nie mógł wyliczyć, czy wzrośnie liczba zadań szkolnych i przedszkolnych i czy Powiat będzie mógł wystąpić do Ministerstwa Edukacji i Nauki o dofinansowanie z tego tytułu oraz otrzymać dodatkowe środki. Udzielenie dotacji od września bieżącego roku spowodowałoby wydatkowanie środków na cele fakultatywne kosztem innych obligatoryjnych zadań. Subwencja oświatowa nie zabezpiecza wszystkich wydatków oświatowych Powiatu.

W ocenie Starosty, Powiat realizuje edukację i rozwój dzieci niepełnosprawnych poprzez dotowanie Niepublicznej Szkoły Podstawowej "B" oraz prowadzenie Specjalistycznego Ośrodka Szkolno- Wychowawczego (w skład, którego wchodzi podstawowa szkoła specjalna). Placówka ta jest w stanie zapewnić miejsce dla wszystkich dzieci niepełnosprawnych z całego Powiatu, w zakresie niepełnosprawności ujętych w statucie jednostki. Na dzień 1 lipca 2021 r. kształci się w niej 110 wychowanków, w tym 62 dzieci w szkole podstawowej specjalnej. Niepubliczna Szkoła Podstawowa "B" zapewnia miejsce dla 22 dzieci.

Końcowo wskazano, że ośrodki niepubliczne, w przeciwieństwie do publicznych, mogą pozyskiwać środki z różnych źródeł, w tym wpłat wnoszonych przez osoby fizyczne i prawne. Fundator decydując się na założenie szkoły niepublicznej winien zapewnić jej finansowanie. Brak dotacji nie powinien stanowić o niefunkcjonowaniu szkoły. W § 5 pkt 6 statutu skarżącej wpisano, że szkoła będzie finansowana z subwencji oświatowej, a także programów i projektów unijnych i rządowych, które pozyska, może gromadzić dochody na wydzielonych rachunkach.

Mając na uwadze możliwości Powiatu w zakresie udzielenia dotacji podmiotowi we wcześniejszym terminie tj. od września 2021 r. oraz przy jednoczesnym zapewnieniu kształcenia i opieki osób niepełnosprawnych, Zarząd Powiatu odmówił udzielenia dotacji we wnioskowanym terminie.

Strona zaskarżyła powyższą czynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 33 ust. 4 u.f.z.o. poprzez jego błędne zastosowanie i niezasadne odmówienie skarżącej zgody na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego, na skutek pominięcia, iż z punktu widzenia budżetu Powiatu wypłata dotacji nie pociągałaby skutków finansowych albowiem w związku z funkcjonowaniem wyżej wskazanej szkoły możliwe jest pozyskanie środków z tytułu rezerwy subwencji oświatowej;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 33 ust. 4 u.f.z.o. poprzez jego błędne zastosowanie i niezasadne odmówienie skarżącej zgody na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego, w sytuacji, gdy zasady sprawiedliwości, konstytucyjna zasada równości oraz ustawowa idea zaspokajania przez jednostkę samorządu terytorialnego zbiorowych potrzeb wspólnoty, w tym z uwagi na profil działalności szkoły, który skupia się na dzieciach z niepełnoprawnością, które powinny być objęte szczególną troską, bezspornie przemawiały za wyrażeniem przez Zarząd Powiatu zgody, zwłaszcza że termin na złożenie wniosku o przyznanie dotacji ma charakter wyłącznie instrukcyjny;

3. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 33 ust. 4 u.f.z.o. poprzez jego błędne zastosowanie i niezasadne odmówienie skarżącej zgody na udzielenie dotacji dla Prywatnej Szkoły Podstawowej "A" w terminie wcześniejszym, niż od początku następnego roku budżetowego na skutek całkowicie hipotetycznego przyjęcia, że planowane kształcenie w Prywatnej Szkole Podstawowej "A" nie wzbogaci oferty edukacyjnej w Powiecie, ze względu na już istniejące placówki posiadające podobną ofertę kształcenia, podczas gdy nowo powstała szkoła istotnie rozszerza ofertę edukacyjną, a ponadto nie sposób pomijać, że skarżąca do dnia 30 września 2020 r. poinformowała Powiat o tym, iż w roku 2021 rozpocznie działalność edukacyjną i wnosi o zabezpieczenie na ten cel środków finansowych w budżecie;

4. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na udzielenie skarżącemu zgody na przyznanie dotacji w terminie wcześniejszym, niż od początku następnego roku budżetowego, a mianowicie art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej jako "k.p.a.") w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez brak dokładnego rozważenia stanu faktycznego sprawy, które spowodowało de facto działaniem na szkodę Powiatu, albowiem przyznanie skarżącej dotacji począwszy od 1 września 2021 r. umożliwiłoby szkole przyjęcie znaczącej liczby uczniów, a następnie wykazanie ich w Systemie Informacji Oświatowej według stanu na dzień 30 września, co w konsekwencji spowodowałoby przyznanie dla Powiatu wysokiej subwencji oświatowej z tytułu funkcjonowania szkoły skarżącej, w przypadku natomiast odmowy wyrażenia zgody na przyznanie dotacji od 1 września 2021 r., skarżąca swoją działalność rozwinie dopiero września 2022 r., kiedy będzie już otrzymywała dotację, co spowoduje dla Powiatu negatywne skutki finansowe w takiej postaci, że subwencja oświatowa otrzymana w związku z funkcjonowaniem szkoły skarżącej będzie istotnie niższa niż dotacja wypłacana przez cały rok 2022.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że termin na złożenie wniosku o przyznanie dotacji oświatowej ma jedynie charakter instrukcyjny, dyscyplinujący jednostki ubiegające się o przyznanie dotacji, celem umożliwienia jednostce zobowiązanej do prawidłowego ustalenia zasad i sposobu określania jej wysokości. Ratio legis tej regulacji, było umożliwienie jednostkom samorządu odpowiedniego zaplanowania środków w swoich budżetach na dotacje dla placówek niepublicznych. Mając na uwadze, że skarżąca już z rocznym uprzedzeniem poinformowała Zarząd Powiatu o planowanym rozpoczęciu działalności oświatowej, łącznie z podaniem informacji o planowanej liczbie uczniów oraz orientacyjnej wysokości środków pieniężnych jakie Zarząd Powiatu powinien był wcześniej zabezpieczyć na umożliwienie rozpoczęcia działalności oświatowej przez skarżącą, wysoce dezaprobujące jest odmowne stanowisko organu.

Strona podkreśliła, że odmowa wyrażenia zgody na udzielenie dotacji jest wysoce niesprawiedliwe dla dzieci zamieszkujących Powiat, który skupia zbyt wielu uczniów w jednej jednostce oświatowej, a potrzebujących o wiele więcej czasu, poświęcenia i zaangażowania niż przeciętny uczeń szkoły podstawowej. Przepełnienie w placówkach powoduje sytuację, która negatywnie wpływa na harmonijny rozwój dzieci, a przede wszystkim nie zapewnia odpowiedniej rehabilitacji dzieciom z orzeczeniem lub opinią o niepełnosprawności. Kształcenie specjalne jest szczególnie kosztochłonne oraz czasochłonne, a dotacja oświatowa jest formą wsparcia dla podmiotów prowadzących nie samorządowe placówki oświatowe, która jest przewidziana przez przepisy ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Brak jest jakichkolwiek podstaw do tego, aby ciężar finansowy prowadzonej działalności oświatowej przerzucać wyłącznie na osoby, które w realizacji tych zadań uczestniczą. Ponadto należy mieć na uwadze, że szkoła dla uczniów z orzeczeniami o potrzebie kształcenia specjalnego winna być dostępna dla lokalnej społeczności także pod kątem bliskości dojazdu oraz powszechnej dostępności.

Zdaniem skarżącej funkcjonowanie jej szkoły jest uzasadnione, a nawet konieczne. Oceniając wniosek skarżącej Zarząd Powiatu w ogóle nie wziął pod uwagę interesu społecznego, czym naruszył kryteria rozpoznania wniosku złożonego w trybie art. 33 ust. 4 u.f.z.o. Strona powinna być traktowana w równy sposób, jak inne placówki niepubliczne działające na terenie kraju czy te funkcjonujące na terenie miasta.

Mając na uwadze podniesione powyżej zarzuty, skarżąca wniosła o uznanie czynności Zarządu Powiatu w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego za bezskuteczną; o uznanie jej uprawnienia do otrzymania dotacji w związku z prowadzeniem Prywatnej Szkoły Podstawowej "Tęczowa Kraina" w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia swych praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.

Ponadto, strona wniosła o dopuszczenie oraz przeprowadzenie dowodu z:

- wniosku o wyrażenie zgody na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego - na okoliczność złożenia przez nią wniosku o udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym, niż od początku następnego roku budżetowego;

- wniosku z dnia 21 września 2020 r. o zagwarantowanie odpowiedniej kwoty dotacji na rok 2021;

- odpowiedzi Starosty [...] z dnia 5 października 2020 r.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Powiatu wniósł o jej oddalenie, wskazując, że nie uchyla się od wspierania oświaty niepublicznej, niemniej musi się to odbywać w zgodzie z obowiązującym prawem i innymi potrzebami mieszkańców. Wniosek o udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego może złożyć wyłącznie organ prowadzący szkołę, natomiast o tym, kto jest osobą prowadzącą szkołę stanowi wpis do ewidencji jednostki samorządu terytorialnego, a na dzień składania wniosku skarżąca takiego wpisu nie posiadała.

Organ podkreślił, że otworzenie nowej szkoły nie powoduje automatycznie wzrostu zadań edukacyjnych Powiatu, ponieważ w sytuacji gdy wzrośnie liczba wszystkich uczniów przeliczonych według wag na dzień 30 września 2021 r. w stosunku do liczby uczniów wykazanych w Systemie Informacji Oświatowej (dalej "SIO") na dzień 30 września 2020 r. takie dofinansowanie nie przysługuje. Tytułem przykładu organ przedstawił sytuację Niepublicznej Szkoły Podstawowej "A".

Odnosząc się do zarzutu, że błędnie zastosowano i niezasadnie odmówiono skarżącej zgody na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym, niż od początku następnego roku budżetowego przez co nie zostały zaspokojone przez jednostkę samorządu terytorialnego zbiorowe potrzeby wspólnoty, w tym przypadku dzieci z niepełnosprawnością organ wskazał, że Powiat jest organem prowadzącym dla Specjalnego Ośrodka Szkolno- Wychowawczego, w skład którego wchodzi m.in. podstawowa szkoła specjalna. Placówka jest w stanie zabezpieczyć miejsce dla wszystkich dzieci niepełnosprawnych z całego Powiatu, w zakresie niepełnosprawności ujętych w statucie jednostki. W roku 2008 kształciła 190 wychowanków na różnych poziomach edukacji obejmujących szkołę podstawową, gimnazjum, zasadniczą szkołę zawodową, szkołę przysposabiającą do pracy. Na dzień 30 września 2020 r. kształciła 113 wychowanków, w tym 67 dzieci w szkole podstawowej specjalnej. Wobec powyższego, liczba dzieci niepełnosprawnych uczących się w jednostce maleje.

W 2019 r. Powiat zwiększył koszty utrzymania Ośrodka ponad otrzymaną na placówkę subwencję oświatową, mając na uwadze podnoszenie standardów funkcjonowania ośrodka oraz spadkiem ilości dzieci się w nim uczących. Przepisy oświatowe nie pozwalają łączyć dzieci z różnymi rodzajami niepełnosprawności w dowolny sposób, wobec tego tworzone klasy są małoliczne. Warunki pracy dla nauczycieli oraz nauki dla uczniów ze specjalnymi potrzebami są w jednostce bardzo dobre.

Ponadto od 1 września 2019 r. w L. działa Niepubliczna Specjalna Szkoła Podstawowa "A". Na dzień 1 września 2020 r. liczba uczniów tej szkoły wynosiła 11, a na dzień 1 września 2021 r. wynosi 26. Jest więc to kolejna w Powiecie jednostka, której zadaniem jest kształcenie dzieci niepełnosprawnych.

Obie szkoły znajdują się w centrum miasta, są więc dostępne pod kątem bliskości dojazdu i powszechnej dostępności.

Zdaniem organu odmowa udzielenia dotacji w terminie wcześniejszym była poprzedzona dogłębną analizą i nie jest czynnością błędną, ponieważ nie powoduje negatywnych skutków dla dzieci potrzebujących jak najlepszej i najbardziej profesjonalnej opieki oraz dla rodziców, którzy pragną, aby taka opieka została zapewniona. Opiekę w Powiecie zapewniają trzy funkcjonujące placówki zajmujące się kształceniem uczniów niepełnosprawnych: Specjalny Ośrodek Szkolno- Wychowawczy w L., Niepubliczna Specjalna Szkoła Podstawowa "A" oraz Ośrodek Rehabilitacyjno- Edukacyjno- Wychowawczy w M., którego zadaniem również jest kształcenie dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością w stopniu głębokim, znacznym i umiarkowanym ze sprzężonymi niepełnosprawnościami.

Odnosząc się do stwierdzenia, że nie przyznanie dotacji skarżącej od 1 września 2021 r. stanowiło działanie na szkodę Powiatu wskazano, że skoro skarżąca działalność swoją rozwinie od września 2022 r., to dotacja wypłacana na większą ilość dzieci niż wykazana w SIO według stanu na dzień 30 września 2021 r. będzie wypłacana przez 4 miesiące 2022 r. i wówczas Powiat złoży wniosek o dofinansowanie z tytułu wzrostu zadań szkolnych i pozaszkolnych z rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej. Nie daje to gwarancji otrzymania środków na tych uczniów, bo wzrost uczniów w jednej szkole nie powoduje automatycznie wzrostu zadań oświatowych w powiecie.

W piśmie procesowym z dnia 25 listopada 2021 r. skarżąca podtrzymała w całości złożoną skargę wraz ze wszystkimi wnioskami.

Na rozprawie w dniu 15 lutego 2022 r. pełnomocnik strony skarżącej wskazał, że Powiat mógłby otrzymać zwiększoną subwencję, nawet gdyby pierwotnie skalkulować mniejszą liczbę dzieci. Podkreślił, że istotne ze względów terapeutycznych jest prowadzenie terapii przez te same osoby, które prowadziły terapie w przedszkolu. Natomiast pełnomocnik organu przedłożył informację o odmowie zwiększenia subwencji na piśmie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy podkreślić, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie bądź czynność odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do ich podjęcia, nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie ich z obrotu prawnego.

Rozpoznając skargę na taką czynność, zgodnie z treścią art. 146 § 1 p.p.s.a., Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio.

Strona skarżąca w rozpoznawanej sprawie zaskarżyła czynność Zarządu Powiatu reprezentowanego przez Starostę, dotyczącą odmowy wyrażenia zgody na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego. Czynność ta, jako czynność organu wykonawczego, jest czynnością z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., podlega zatem kontroli Sądu administracyjnego pod względem zgodności z prawem.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażany jest pogląd podzielany przez skład orzekający, że czynności podejmowane w przedmiocie dotacji dla niepublicznych placówek oświatowych stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, zatem ocena tej czynności podlega kontroli sądowoadministracyjnej (por. postanowienia NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 322/13 i z 15 lipca 2014 r., sygn. akt II GSK 1634/14; powołane orzeczenia dostępne na orzecznie.nsa.gov.pl). Pogląd ten zachowuje aktualność również w rozpoznawanej sprawie i z tych przyczyn wniosek organu o odrzucenie skargi nie mógł zostać uwzględniony.

Przechodząc dalej, należy podnieść, iż zgodnie z art. 33 ust. 4 u.f.z.o. na wniosek organu prowadzącego odpowiednio przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę lub placówkę, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do udzielenia dotacji, o której mowa odpowiednio w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, może wyrazić zgodę na odstąpienie od terminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, lub na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego w przypadku nie przekazania informacji i danych, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2.

Wskazany przepis nie stanowi, jakimi przesłankami winien kierować się organ dotujący korzystając z możliwości w nim zawartej. Uprawnienie organu do wyrażenia zgody na odstąpienie od terminu lub udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym ustawodawca pozostawił uznaniu organu właściwego do udzielenia dotacji. W takim wypadku nie jest rolą Sądu wkraczanie w sferę samego uznania administracyjnego, a właściwy organ, mimo niedotrzymania terminu przez organ prowadzący przedszkole może dotację przyznać lub odmówić jej udzielenia. Nie oznacza to jednak, że działanie organu administracji publicznej w ramach uznania administracyjnego może być dowolne. Rolą Sądu jest bowiem ocena sytuacji poprzedzającej sam akt dotyczący ostatecznego uznania (por. wyrok NSA z 19 czerwca 2019 r., sygn. akt I GSK 613/19).

Organ procedując w sferze uznania administracyjnego, obowiązany jest działać na podstawie i w granicach prawa, co wynika wprost z art. 7 Konstytucji RP, uwzględniając nadto wartości leżące u podstaw regulacji prawnych, do których odsyła także art. 2 Konstytucji RP. Powinien ujawnić stronie przesłanki jakimi kierował się, w szczególności odmawiając przyznania dotacji oraz odnieść się do argumentacji strony przedstawionej w złożonym w trybie art. 33 ust. 4 u.f.z.o. wniosku. Zobowiązuje go do tego m.in. zawarta w art. 6 k.p.a. zasada praworządności oraz w art. 8 k.p.a. zasada pogłębiania zaufania obywateli, zgodnie z którą, organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, a także wynikająca z art. 11 k.p.a. zasada przekonywania, zobowiązująca organy administracji publicznej do wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy. Działanie organu będzie zgodne z tymi zasadami tylko wtedy, gdy swoje stanowisko odnośnie odmowy odstąpienia od terminu należycie uzasadni i wyjaśni, w tym odniesie się do argumentacji wnioskodawcy i przedstawi kryteria jakimi kierował się załatwiając odmownie wniosek strony (por. wyrok z 21 lipca 2020 r., I SA/Bd 99/20, wyrok WSA we Wrocławiu z 17 stycznia 2019 r. III SA/Wr 571/18). Każde rozstrzygnięcie podejmowane w ramach uznania administracyjnego powinno być przekonująco i jasno uzasadnione zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, żeby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją, nie zaś efektem choćby ograniczonego woluntaryzmu (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2 sierpnia 2012 r., II SA/Go 393/12).

W realiach rozpoznawanej sprawy, obowiązkiem Sądu było dokonanie oceny, czy organ przy wydaniu zaskarżonej czynności nie przekroczył granic uznania administracyjnego, co przede wszystkim polega na sprawdzeniu, czy organ uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie wystarczająco zindywidualizowanymi przesłankami. Orzekanie w warunkach uznania administracyjnego wymusza szczególną staranność przy uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, tylko ono może bowiem ochronić organ od zarzutu przekroczenia granicy swobodnego uznania.

Strona podnosi w skardze, że poinformowała Powiat o rozpoczęciu w 2021 r. działalności edukacyjnej do 30 września 2020 r. Potwierdzeniem tej okoliczności jest złożony w dniu 21 września 2020 r. wniosek w przedmiocie wyrażenia zgody na udzielenie i zagwarantowanie od miesiąca września 2021 r. dotacji dla tworzonej przez nią Specjalnej Szkoły Podstawowej, dla której nie uzyskała dotąd wpisu do ewidencji szkół i placówek niepublicznych. Wniosek ten zawierał przewidywaną kwotą dotacji oraz liczbą dzieci i stanowić miał informację dla Powiatu, że skarżąca będzie prowadziła działalność oświatową i należy zabezpieczyć na ten cel środki finansowe.

Sądowi z urzędu wiadomo, że prawomocnym wyrokiem z dnia 17 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Gd 1111/20 Wojewódzki Sad Administracyjny w Gdańsku, oddalił skargę z wniosku skarżącej z dnia 21 września 2020 r., w przedmiocie wyrażenia zgody na udzielenie i zagwarantowanie od miesiąca września 2021 r. dotacji dla tworzonej przez nią Specjalnej Szkoły Podstawowej. Wbrew stanowisku skarżącej, w pisemnych motywach uzasadnienia wyroku wprost wskazano, że składając w dniu 21 września 2020 r. wniosek o wyrażenie zgody na odstąpienie od terminu do złożenia wniosku o przyznanie dotacji w roku 2021, strona nie posiadała wpisu placówki do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego. Wobec czego, że na dzień 21 września 2020 r. nie posiadała statusu osoby prowadzącej niepubliczną placówkę i brak było podstaw do pozytywnego rozpoznania złożonego przez nią wniosku. Wniosek o wyrażenie zgody na odstąpienie od terminu, o którym mowa w art. 33 ust. 1 pkt 1 u.f.z.o., lub na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego w przypadku nie przekazania informacji i danych, o których mowa w art. 33 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.z.o. może bowiem złożyć wyłącznie organ prowadzący placówkę (w rozpoznawanej sprawie szkołę). Natomiast o tym, kto jest osobą prowadzącą placówkę, stanowi wpis do ewidencji jednostki samorządu terytorialnego.

Zatem złożony wniosek z dnia 21 września 2020 r. w przedmiocie wyrażenia zgody na udzielenie i zagwarantowanie od miesiąca września 2021 r. dotacji dla tworzonej przez nią Specjalnej Szkoły Podstawowej, stanowił już przedmiot odrębnego, prawomocnego i odmownego rozstrzygnięcia i nie może być uznany za wiążącą informację dla Powiatu o rozpoczęciu działalności oświatowej i konieczności zabezpieczenia w budżecie Powiatu środków na dotację oświatową. Skarżąca nie posiadała wpisu placówki do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego i nie mogła w 2020 r. starać się o udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego.

W przedmiotowej sprawie Zarząd Powiatu nie przyznał skarżącej dotacji na prowadzone przez nią placówki, w terminie wcześniejszym, uzasadniając to głównie brakiem środków w subwencji oświatowej na 2021 r. Subwencja ta bowiem została już zaplanowana zgodnie z zasadami planowania budżetu jednostki samorządu terytorialnego, na konkretne cele związane z finansowaniem zadań oświatowych Powiatu. Jak wyraźnie wskazano w piśmie z dnia 22 lipca 2021 r. kwota dofinansowania z tytułu wzrostu zadań szkolnych i pozaszkolnych zostanie wyliczona przez Ministerstwo Edukacji i Nauki zgodnie z zadami określonymi w algorytmie podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2021 na podstawie danych zgromadzonych w zmodernizowanym systemie informacji oświatowej.

Ponadto, jak wynika z pisma z dnia 23 listopada 2021 r. Ministerstwa Edukacji i Nauki w Warszawie (przedłożonego przez organ na rozprawie) Powiat wystąpił z wnioskiem o zwiększenie części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2021 ze środków rezerwy, ze względu na wzrost liczby uczniów przeliczeniowych w relacji do danych przyjętych do naliczenia algorytmem części oświatowej subwencji ogólnej. Po analizie danych zgormadzonych w SIO wynika, że w szkołach i placówkach prowadzonych i dotowanych przez Powiat nie wystąpił wzrost łącznej liczby uczniów przeliczeniowych w porównaniu do danych przyjętych do naliczania algorytmem części oświatowej subwencji ogólnej na 2021 r.

Nie można zatem zakwestionować stanowiska organu, związanego z obciążeniem budżetowym, jakie wynikać będzie z przyznania dotacji. Wypłata środków nieprzewidzianych wcześniej w budżecie musi pociągać za sobą taki skutek, czego nie można podważyć jedynie w oparciu o sugerowane sposoby pozyskania środków czy też potencjalne korzyści, jakie mogą wynikać na przyszłość z wcześniejszego przyznania dotacji. Zgodzić się należy z Zarządem Powiatu, że istotne znaczenia ma tutaj kwestia samego sposobu wyliczenia dotacji. Oparty jest on bowiem na danych SIO, których prawidłowości nie zakwestionowano.

Należy też podkreślić, że środki na dotację mają charakter publiczny, dlatego też gospodarowanie nimi winno odbywać się w sposób racjonalny, oszczędny i efektywny. To zaś uzasadnia ostrożne podejście do ich dysponowania. Wszelkie wątpliwości związane ze sposobem ich wydatkowania przez beneficjentów, winny być starannie analizowane i rozważane, w celu zapobieżenia niegospodarnościom.

W tym miejscu skład orzekający stwierdza, że występując o swoistego rodzaju uprzywilejowane traktowanie, do którego sprowadzać się będzie przyznanie dotacji w terminie wcześniejszym, podmiot prowadzący placówkę oświatową, powinien oszacować planowaną liczbę uczniów wraz z uzasadnieniem. Natomiast wniosek skarżącej, lakoniczny i ubogi w swej argumentacji, nie zawiera w tym zakresie stosowanych rozważań. Oczywiście, że w początkowej fazie działalności szkoły nie sposób precyzyjnie określić liczby jej uczniów, niemniej jednak skarżąca winna przedstawić argumentację, która przemawiać będzie za uwzględnieniem jej wniosku, zwłaszcza że na terenie Powiatu istnieją co najmniej trzy inne placówki zbieżne z profilem działalności oświatowej w zakresie edukacji prowadzonej na rzecz uczniów z niepełnosprawnością. Wątpliwości tego rodzaju mogą zaś stanowić okoliczność, mającą istotne znaczenie dla rozważenia zasadności przyznania dotacji w terminie wcześniejszym, w zakresie którego, jak to już wyżej w sposób jednoznaczny stwierdzono, organ dysponuje pewną swobodą.

Skarżąca, podnosi argumenty dotyczące przepełnienia istniejących placówek, braku ich powszechnej dostępności i bliskości dojazdu, jednak nie sposób zarzucić organowi dowolności, jeżeli chodzi o przywołaną przez niego w tym zakresie argumentację. W tej kwestii organ oparł się bowiem na oficjalnych informacjach, co do liczby placówek prowadzących kształcenie uczniów z niepełnosprawnością, ich lokalizacji oraz wskazał na zwiększenie dofinansowania dla już istniejących placówek celem poprawy standardów ich funkcjonowania. Organ podał dokładne wyliczenia ilości dzieci w poszczególnych placówkach na przestrzeni kilku lat i doszedł do przekonania, że liczba dzieci niepełnosprawnych uczących się w istniejących placówkach maleje.

Przyznanie dotacji w terminie wcześniejszym, niż od początku roku budżetowego, co wyżej podkreślono, następuje w ramach skorzystania przez właściwy organ z przyznanej mu w tym zakresie swobody, a więc pewnego zakresu luzu decyzyjnego, dlatego też skorzystanie przez właściwy organ z tego uprawnienia, o ile oczywiście nie jest wyrazem całkowicie dowolnej decyzji z jego strony, pozbawionej racjonalnego uzasadnienia, nie może być rozpatrywane w kategoriach uchybienia zasadzie równości podmiotów wobec prawa, czy też zasady sprawiedliwości. Po stronie podmiotu występującego o przyznanie mu dotacji w terminie wcześniejszym nie istnieje bowiem jakiekolwiek roszczenie w tym zakresie. Zarzuty skarżącej dotyczące uchybienia zasadom współżycia społecznego są czysto teoretyczne, zbyt ogólne i nie sposób ich odnieść do konkretnych okoliczności sprawy.

Podobnie należy ocenić zarzuty strony dotyczące dobra wychowanków uczęszczających do szkoły prowadzonej przez skarżącą szczególnie w zakresie edukacji prowadzonej na rzecz uczniów z niepełnosprawnościami, ponieważ mają charakter niczym niepotwierdzonych założeń i nie mają żadnego przełożenia na potrzebę uzupełnienia czy też poszerzenia oferty edukacyjnej istniejącą w Powiecie.

Zwrócić należy uwagę, że o udzielenie dotacji występuje podmiot prowadzący placówkę oświatową, wobec czego uwzględnienie bądź nieuwzględnienie jego wniosku oddziałuje bezpośrednio jedynie na sferę jego uprawnień i obowiązków. Skutku takiego nie wywołuje natomiast w odniesieniu do uprawnień obecnych, a tym bardziej przyszłych uczniów, zainteresowanych ofertą edukacyjną szkoły skarżącej. Wobec tego, nie można w tym zakresie upatrywać naruszenia prawa, zwłaszcza, że jak wykazał organ, osoby te mogą korzystać z oferty edukacyjnej innych podmiotów.

W ocenie Sądu, korzystając z przysługującej na podstawie art. 33 ust. 4 u.f.z.o. swobody w zakresie przyznania dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku roku budżetowego, organ nie przychylił się do wniosku strony, przedstawiając konkretne i racjonalne argumenty, w świetle których jego stanowisko nie może być uznane za dowolne, a tym bardziej za wynikające z uprzedzeń wobec strony i naruszające uzasadniony interes niepełnosprawnych dzieci.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

[pic]