Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1324/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędzia WSA Przemysław Żmich Protokolant Ewa Czarnota po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2010 r. sprawy ze skargi Z. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2010 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu odwołania Z. Z. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy P. z [...] grudnia 2009 r. nr [...] w sprawie skierowania Z. Z. do domu pomocy społecznej dla osób przewlekle psychicznie chorych – na pobyt stały, bez jej zgody – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że do tutejszego Kolegium wpłynęło odwołanie Z. Z. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy P. z [...] grudnia 2009 r. w sprawie skierowania Z. Z. do domu pomocy społecznej dla osób przewlekle psychicznie chorych – na pobyt stały, bez jej zgody. Skarżąca w uzasadnieniu odwołania zakwestionowała zasadność umieszczenia jej w domu pomocy społecznej.

Rozpoznając odwołanie oraz całokształt sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że obecnie obowiązujący stan prawny w zakresie spraw objętych przedmiotową decyzją został ukształtowany ustawą z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U.04.64.593 z późn. .zm.)

Zgodnie z przepisem art. 59 ust. 1 tej ustawy decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej.

Organ wyjaśnił, że w aktach sprawy znajduje się prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] z [...] sierpnia 2007 r. sygn. akt [...] orzekające o umieszczeniu Z. Z. w domu pomocy społecznej bez jej zgody.

Z zaświadczenia lekarza psychiatry z [...] grudnia 2009 r. wynika, że odwołująca wymaga skierowania do domu pomocy społecznej. Wnioski takie są zawarte także w opinii z [...] grudnia 2009 r. dotyczącej sprawności psychofizycznej odwołującej.

Kolegium wskazało, że w omawianym stanie faktycznym organy administracji związane są postanowieniem Sądu z opiniami lekarskimi, a decyzja o skierowaniu do domu pomocy społecznej wydana została w wykonaniu wskazanego wyroku.

Na podstawie ustalonego w postępowaniu, stanu sprawy Kolegium uznało, że brak jest podstaw do uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Z. Z.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.

W treści skargi wskazała, że działania ośrodka pomocy społecznej nie wynikają z troski o jej zdrowie, lecz z oszczędności finansowych. Podniosła także, że jej stan zdrowia wymaga ciszy, spokoju oraz przestrzeni, czego nie zapewni jej dom pomocy społecznej. Skarżąca stwierdziła, że dba o swoje zdrowie, leczy się i nie jest bezkrytyczna wobec choroby. Skarżąca podała, że jest właścicielką domu, w którym zamieszkuje, a umieszczenie w domu pomocy społecznej oznacza pozbawienie jej własności i skazanie na bezdomne życie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Tryb kierowania do domu pomocy społecznej osoby chorej psychicznie, która nie wyraża zgody na umieszczenie w domu pomocy społecznej, jest uregulowany odmiennie w stosunku do innych postępowań w sprawach świadczeń z pomocy społecznej.

Według art. 54 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, w przypadku, gdy osoba bezwzględnie wymagająca pomocy nie wyraża zgody na umieszczenie w domu pomocy społecznej, ośrodek pomocy społecznej jest obowiązany do zawiadomienia o tym właściwego sądu. W odniesieniu do osób chorych psychicznie, co do których zachodzą warunki, o których mowa w art. 54 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, kierowanie do domu pomocy społecznej jest regulowane ponadto przepisami art. 38 oraz art. 39 ust. 1 i 3 ustawy z 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. Nr 111, poz. 535 ze zm.). Z mocy art. 38 ustawy o pomocy społecznej, osoba, która wskutek choroby psychicznej lub upośledzenia umysłowego, nie jest zdolna do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i nie ma możliwości korzystania z opieki innych osób oraz potrzebuje stałej opieki i pielęgnacji, lecz nie wymaga leczenia szpitalnego, może być za jej zgodą lub za zgodą jej przedstawiciela ustawowego przyjęta do domu pomocy społecznej. Natomiast według art. 39 ust. 1, jeżeli osoba, o której mowa w art. 38, lub jej przedstawiciel ustawowy nie wyrażają zgody na przyjęcie jej do domu pomocy społecznej, a brak opieki zagraża życiu tej osoby, organ do spraw pomocy społecznej może wystąpić do sądu opiekuńczego z wnioskiem o przyjęcie do domu pomocy społecznej bez jej zgody. Stosownie do art. 39 ust. 3, jeżeli osoba wymagająca skierowania do domu pomocy społecznej ze względu na swój stan psychiczny nie jest zdolna do wyrażenia na to zgody, o jej skierowaniu do domu pomocy społecznej orzeka sąd opiekuńczy.

Tę szczególną procedurę kierowania osób psychicznie chorych do domów pomocy społecznej uszczegóławiają przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 1995 r. w sprawie szczegółowego sposobu działania w sprawach przyjęcia do domu pomocy społecznej oraz wypisania z domu pomocy społecznej osoby chorej psychicznie i upośledzonej umysłowo (Dz. U. Nr 92, poz. 460 ze zm.). Stosując art. 39 ust. 3 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, sąd opiekuńczy bada przesłanki z art. 38 tej ustawy i wydaje stosowne orzeczenie. Z kolei orzeczenie sądu opiekuńczego wykonuje organ pomocy społecznej.

Podstawy prawne do podjęcia powyższych czynności przez organ pomocy społecznej stanowią przepisy art. 59 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej oraz § 3 ww. rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 31 lipca 1995 r. w sprawie szczegółowego sposobu działania w sprawach przyjęcia do domu pomocy społecznej oraz wypisania z domu pomocy społecznej osoby chorej psychicznie i upośledzonej umysłowo. Przepis § 3 zdanie pierwsze tego rozporządzenia stanowi, że po otrzymaniu orzeczenia sądu opiekuńczego o skierowaniu do domu pomocy społecznej organ pomocy społecznej wydaje decyzję o skierowaniu osoby do domu odpowiedniego typu. Natomiast zgodnie z § 3 zdanie drugie tego rozporządzenia, wydanie takiej decyzji nie wymaga złożenia wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej oraz przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego. Uwzględniając to unormowanie oraz zakres ustaleń postępowania przed sądem opiekuńczym, który uwarunkowany jest treścią art. 38 i art. 39 ust. 3 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, należy przyjąć, że prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu, co do okoliczności istotnych z punktu widzenia treści art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, jest zachowane, gdy organ pomocy społecznej dysponuje prawomocnym orzeczeniem sądu opiekuńczego o skierowaniu osoby chorej psychicznie do domu pomocy społecznej (por. wyrok NSA z 25 marca 2009 r., I OSK 624/08, LEX nr 580352).

Zważyć należy, że organ pomocy społecznej jest związany orzeczeniem sądu opiekuńczego o skierowaniu do domu pomocy społecznej. Dlatego też zarzuty skargi sprowadzające się do negowania przez skarżącą zasadności skierowania jej do domu pomocy społecznej oraz możliwości, w jej ocenie, samodzielnego funkcjonowania są wobec prawomocnego orzeczenia sądu opiekuńczego nieuprawnione. Zarzuty takie skarżąca mogłaby kierować przeciwko orzeczeniu sądu opiekuńczego. Wprawdzie postanowienie to zapadło 1 sierpnia 2007 r., jednakże jest ono prawomocne, wykonalne, a ponadto z zaświadczeń lekarskich z 1 grudnia 2009 r. lekarzy psychiatrów Wojewódzkiego Samodzielnego [...] Zespołu Publicznych Zakładów Opieki Zdrowotnej im. [...] w P. wynika, że skarżąca wymaga umieszczenia w domu pomocy społecznej dla osób przewlekle psychicznie chorych.

Należy także zauważyć, że pomimo braku takiego obowiązku, organ pomocy społecznej przeprowadził w dniu [...] października 2009 r. rodzinny wywiad środowiskowy, w trakcie którego ustalano sytuację osobistą skarżącej w tym, że wymaga ona stałej opieki z uwagi na chorobę.

Sąd dostrzega, że organy orzekające w ocenianej sprawie naruszyły przepis art. 10 k.p.a., gdyż przed wydaniem decyzji nie umożliwiły skarżącej wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji. Jednakże uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. W niniejszej sprawie wiążące dla organu było prawomocne orzeczenie sądu oraz zaświadczenia lekarzy psychiatrów.

Podnieść należy, iż skarżąca załączyła do skargi zaświadczenie wystawione przez lekarza [...] z [...] czerwca 2010 r. z Poradni Zdrowia [...] w P., z którego wynika, że pozostaje pod opieką tej poradni z powodu przewlekłej choroby [...]. Gdyby nawet tej treści zaświadczenie skarżąca przedłożyła przed organami administracji, przed wydaniem decyzji, to wobec wiążącej treści postanowienia Sądu opiekuńczego (którym organ jest związany) i stanowiska [...] co do konieczności umieszczenia w domu opieki społecznej, to ewentualnie przedłożone zaświadczenie nie miałoby wpływu na wynik sprawy.

Z powyższej przyczyny zaświadczenie dołączone do skargi nie miało także istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia Sądu rozpoznającego niniejszą skargę.

Mając na względzie wszystkie powyżej omówione okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm..), orzekł jak w sentencji wyroku.