Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 125/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2013-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 2 pkt 4, 5, 12 , art. 9 ust. 2, art. 10 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1228
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 2 i 2a
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2013r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz radcy prawnego P. L. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze , po rozpatrzeniu odwołania T.M. od decyzji wydanej z up. Wójta Gminy z dnia [...], odmawiającej T.M. przyznania prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres od 1 października 2012r. do 30 września 2013r. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

Wnioskiem z dnia 12 września 2012r. T.M. zwrócił się do organu samorządu d.s. świadczeń alimentacyjnych w S. o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na okres świadczeniowy 2012/2013. Działający z up. Wójta Gminy Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. decyzją z dnia [...] odmówił T.M. przyznania prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres od 1 października 2012r. do 30 września 2013r. W motywach rozstrzygnięcia, powołując art. 9 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów stwierdził, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia, albo w przypadku, gdy uczy się w szkole lub w szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego, zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy, przysługują jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza 725zł. Dochód rodziny T.M. z roku 2011r. przypadł na osobę w wysokości 725,22zł., tj. w wysokości przekraczającej kryterium dochodowe, uzasadniając orzeczoną odmowę przyznania wnioskowanego świadczenia z funduszu alimentacyjnego.

Odwołanie od tej decyzji wniósł w ustawowym terminie T.M., zażądał zmiany zaskarżonej decyzji poprzez orzeczenie o przyznaniu wnioskowanego świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Oświadczył w nim, że jest osobą niepełnosprawną w znacznym stopniu. Choroba znacznie utrudnia samodzielną egzystencję ze względu na poważne problemy z poruszaniem się, a leczenie specjalistyczne wiąże się z dużymi nakładami finansowymi, w związku z zaleceniami lekarskimi. Odwołujący chciałby częściej korzystać z odpłatnych zabiegów rehabilitacyjnych, które pozwalają na zachowanie chociaż minimalnej sprawność ruchowej. Realizacja tego zamierzenia wymaga jednak dodatkowych środków pieniężnych. Zaskarżona decyzja nie uwzględnia złego stanu zdrowia i związanej z tym stanem potrzeby kosztownego leczenia. Potrzeby odwołującego są znacznie wyższe od potrzeb zdrowej osoby w jego wieku. Przekroczenie kryterium dochodowego w rodzinie jest niewielkie, nie powinno dyskwalifikować odwołującego w przyznaniu prawa do wnioskowanego świadczenia. Pozbawienie tego prawa jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego oraz słusznym interesem strony.

Rozpatrując w trybie art. 138 k.p.a. odwołanie T.M., Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zaskarżona decyzja organu I instancji o odmowie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego odpowiada prawu.

Organ odwoławczy wskazał, że na mocy ugody sądowej w sprawie sygn. akt [...] z dnia 24 maja 2012r. T.M. został zobowiązany do płacenia tytułem alimentów na rzecz T.M. kwotę 300zł miesięcznie, poczynając od 25 kwietnia 2012r. Załączone do wniosku zaświadczenie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym z dnia 27 sierpnia 2012r. potwierdza bezskuteczność egzekucji świadczeń alimentacyjnych od T. M. w okresie ostatnich dwóch miesięcy. Zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym określonym art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2012r. poz. 12) świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku, gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725,00zł.

Zgodnie z art. 2 pkt 4 i 5 w/w ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie oraz dochodzie rodziny, oznacza to odpowiednio dochód rodziny, o którym mowa w przepisach o świadczeniach rodzinnych, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b. Zgodnie z art. 3 pkt 2 i 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych dochodem rodziny jest suma przeciętnych miesięcznych dochodów członków rodziny osiągniętych w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Dochodem, w rozumieniu art. 3 pkt 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych są, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w przepisach o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Dochodem rodziny, jak stanowi art. 3 pkt 1 c ustawy, są dochody uzyskane z gospodarstwa rolnego.

Organ odwoławczy wskazał, że w aktach sprawy znajduje się zaświadczenie Urzędu Skarbowego w Jędrzejowie z dnia 27 sierpnia 2012r., wskazujące, że H. M. w roku podatkowym 2011 osiągnęła dochód w wysokości 8.694,38zł (K. 12). Dochód ten pomniejszony, zgodnie z zaświadczeniem ZUS Oddział w [...] z dnia 5 września 2012r. (K.11) o składkę zdrowotną w kwocie 782,54zł wyniósł 7.911,84zł, stanowiąc miesięcznie kwotę 659,32zł.

Zgodnie z zaświadczeniem Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 27 sierpnia 2012r. (K. 10) dochód T.M.w 2011r. w kwocie 7.303,26zł, po pomniejszeniu o należny podatek 193,00zł oraz wykazaną w zaświadczeniu ZUS z dnia 7 września 2012r składkę zdrowotną w kwocie 565,96zł wyniósł 6.452,96zł. Przeciętny miesięczny dochód T.M.z tego roku to 537,74zł.

Ponadto organ odwoławczy ustalił, że H. M. posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 1,1207 hap. W przypadku ustalania dochodu rodziny z gospodarstwa rolnego, jak stanowi art. 9 ust. 7 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu, ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2006r. Nr 136, poz. 969 ze zm.).

Miesięczny dochód z tego gospodarstwa, ustalony w sposób określony powołanym wyżej art. 9 ust. 7 ustawy w 2011r. wyniósł 253,37zł. Zgodnie bowiem z Obwieszczeniem Prezesa GUS z 21 września 2012r. (MP. z 2012r. poz. 671) przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 hap w 2011r. wyniósł 2.713,00zł, zatem z gospodarstwa H. M. o powierzchni 1,1207 hap wyniósł 3.040,45zł, stanowiąc miesięcznie 253,37zł.

Sumując przeciętny miesięczny dochód z 2011r. H. M., wynoszący 659,37zł wraz z przeciętnym miesięcznym dochodem z gospodarstwa rolnego w kwocie 253,37zł oraz dochodem T.M.w wysokości 537,75zł, średni miesięczny dochód tej rodziny w 2011r. wyniósł 1.450,44zł, przypadając na osobę w rodzinie w wysokości 725,22zł.

Dochód ten przekroczył o 22 grosze kryterium dochodowe, określone art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, od spełnienia którego zależy prawo do otrzymania wnioskowanych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W świetle obowiązujących przepisów tej ustawy bez znaczenia jest wielkość tego przekroczenia, czy jest ona minimalna, jak w niniejszym przypadku, czy znaczna. Ustawodawca nie ustanowił żadnych odstępstw od określonego kryterium dochodowego. Zważywszy na treść odwołania, w którym T.M. podnosi znaczne koszty leczenia szczególnie rehabilitacji, wynikające ze złego stanu zdrowia, organ podkreślił, że niniejsza decyzja nie zamyka drogi do podjęcia starań o dofinansowanie do kosztów leczenia i rehabilitacji w formie pomocy celowej specjalnej.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł T.M., zarzucając naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez dokonanie błędnego ustalenia wysokości miesięcznego dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę, warunkującego przyznanie skarżącemu prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na skutek nieuzasadnionego uwzględnienia dochodu osiągniętego przez matkę skarżącego oraz naruszenie słusznego interesu jednostki poprzez pozbawienie skarżącego jednego ze źródeł dochodów i tym samym pogorszenie jego warunków życia oraz zdrowia.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wskazał, że wynikający z przytoczonych przez Kolegium przepisów, tj. art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 7 września 2001 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2012 r., poz. 1228) odsyłającego do przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r., Nr 139, poz. 992) sposób obliczania dochodu rodziny jest dla skarżącego jasny i zrozumiały. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji uwzględnia w obliczeniu dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę dochody matki skarżącego, a w szczególności zyski osiągane z prowadzenia gospodarstwa rolnego. Nie zwraca zupełnie uwagi na sytuację faktyczną rodziny będącej podstawą dokonywanych obliczeń dochodowych, tj. liczbę osób ją tworzących i realny dochód przez nie osiągany, a następnie konsumowany.

Organy administracyjne obu instancji, opierając się na art. 3 pkt 2 i 2a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych błędnie przyjęły, że rodzinę, której dochód jest uwzględniany przy przyznawaniu prawa do świadczenia alimentacyjnego tworzą skarżący oraz jego matka H. M. Ustawa z dnia 7 września 2001r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w art. 2 pkt 12 zawiera legalną definicję rodziny.

W ocenie skarżącego budzi uzasadnione wątpliwości, czy w przedmiotowej sprawie należy zaliczać do rodziny, której dochody ulegają zsumowaniu, również rodziców, podczas gdy uprawniony jest osobą pełnoletnią oraz dojrzałą emocjonalnie. Rodzinę charakteryzuje wzajemna ścisła współpraca w załatwianiu codziennych spraw, podział obowiązków oraz niezarobkowanie niektórych osób i tym samym pozostawanie na utrzymaniu pozostałych członków rodziny, tj. wspólne gospodarowanie. Dokonywanie oceny, czy konkretna jednostka pozostaje w rodzinie i tym samym we wspólnym gospodarstwie domowym jest uzależnione od okoliczności konkretnego przypadku. Fakt, że osoby zamieszkują wspólnie, a nawet, że są ze sobą spokrewnione nie ma dla tej oceny decydującego znaczenia.

Skarżący powołał się na stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 19 lutego 2009r. (sygn. akt III SA/Kr 864/08) - "Rozstrzygnięcie, czy osoba jest samotnie gospodarującą, czy funkcjonuje jako osoba w rodzinie, nie powinno poprzestawać na ustaleniu przez organ, że mieszkanie składa się z jednego pokoju i kuchni oraz, że znajdują się w nim pojedyncze sprzęty związane z gospodarstwem. Wspólne bowiem korzystanie z tych samych sprzętów i urządzeń nie zawsze przesądza o tym, że osoby wspólnie gospodarują", a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 24 maja 2011r. (sygn. akt II SA/Lu 207/11) – "Przez wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego rozumie się więc nie tylko wspólne zamieszkiwanie określonych osób, ale i związane z tym wspólne zaspokajanie potrzeb życiowych, w tym wzajemną współpracę w załatwianiu codziennych spraw związanych z prowadzeniem domu, zarobkowaniem i pozostawaniem w związku z tym na całkowitym lub częściowym utrzymaniu osoby, z którą gospodarstwo domowe prowadzi". Rodzina generuje koszty utrzymania. Wszelkie wydatki są pokrywane ze wspólnie wypracowanego dochodu wszystkich członków takiej konstrukcji społecznej. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11.07.2008r. (sygn. akt I OSK 1831/07) - " Wspólne prowadzenie gospodarstwa opiera się zarówno na zgodzie osób, które takie gospodarstwo tworzą jak i na porozumieniu między tymi osobami, co do ponoszenia wydatków wspólnie te osoby obciążających".

Skarżący podał, że "ustalenie okresu, w którym skarżący osiągnął niezależność od swojej matki, tak aby można było mówić o stworzonej przez niego rodzinie, jest dość problematyczne. Nie należy jednak podważać tej samodzielności, zwłaszcza finansowej, tylko ze względu na chorobę, która jest nieuleczalna. Samogospodarowanie przez skarżącego jest działaniem celowym, dzięki któremu może przygotować się na sytuację w przyszłości, gdy zabraknie osób bliskich, które mogłyby udzielić mu pomocy.

Skarżący wskazał, że jest osobą pełnoletnią o wykształceniu technicznym, posiada własne źródło dochodu, tj. stałą rentę socjalną przyznaną z uwagi na znaczny stopień niepełnosprawności. Jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy, jednak znalezienie pracy na rynku lokalnym, dostosowanej do potrzeb zdrowotnych jest dość trudne. Skarżący samodzielnie wykonuje większość codziennych czynności i reguluje bieżące rachunki. Ze względu na chorobę korzysta z pomocy matki, zwłaszcza w zakresie przejazdów do szpitala oraz miejsc użyteczności publicznej. Niepełnosprawność nie może stanowić dla osób nią dotkniętych przeszkody w założeniu własnej rodziny, chociażby jednoosobowej. Matka skarżącego H. M. ma odrębne źródła dochodu, z których zaspokaja własne potrzeby życiowe. Nie ingeruje w wydatki oraz życie osobiste syna. Nie pobiera na niego świadczenia pielęgnacyjnego. Jest ona właścicielką gospodarstwa rolnego. Skarżący nie wykonuje żadnych prac w ramach tego gospodarstwa oraz nie czerpie z niego korzyści. Świadczenie alimentacyjne uzyskiwane dotychczas przez skarżącego dawało mu odpowiedni do wieku zakres swobody w codziennym gospodarowaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonej decyzji wskazało, iż może się on ubiegać o dofinansowanie na cele rehabilitacyjne. Skarżący korzystał z takiej pomocy podczas zakupu sprzętu rehabilitacyjnego i zdaje sobie sprawę, że jej uzyskanie wiąże się z długotrwałą i dość trudną procedurą. Kwota alimentów - 300 zł - pozwala skarżącemu pokrywać bieżące wydatki związane z leczeniem, a zwłaszcza transportem. Daje mu pewnego rodzaju gwarancję bieżącej rehabilitacji w razie nieuzyskania proponowanego dofinansowania oraz w okresie oczekiwania na takie wsparcie. Otrzymywana renta socjalna to zaledwie 540,62 zł miesięcznie. Ze względu na rosnące ceny produktów czasami nie wystarcza na pełne pokrycie bieżących wydatków. Skarżący zdaje sobie sprawę, iż najlepszym rozwiązaniem byłaby sytuacja, gdyby dłużnik alimentacyjny, czyli jego ojciec, przekazywał mu świadczenie zgodnie z ugodą zawartą w dniu 24 maja 2012r. przed Sądem Rejonowym III Wydział Rodzinny i Nieletnich, sygn. akt [...]. Nie ma on jednak kontaktu z ojcem i nie może w żaden sposób wpłynąć na realizację przez niego obowiązków wynikających z w/w ugody. Alimenty przyznaje się co do zasady dzieciom dopóki nie usamodzielnią się finansowo. Wyjątek stanowią osoby niepełnosprawne w stopniu znacznym, co jednak nie oznacza, że nie są one niezależne od rodziców. Fakt obciążenia chorobą wyznacza jedynie granice czasowe, gdy mogą liczyć na dodatkowe wsparcie od swoich najbliższych, ponieważ środki, które są w stanie same zdobyć, często nie wystarczają na zaspokojenie wszystkich, niezbędnych do życia potrzeb. Odmowa przyznania prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego w oparciu o nierzetelnie ustalony stan faktyczny kłóci się z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, a w szczególności z wynikającą z art. 7 kpa zasadą dbałości o słuszny interes jednostki. Za taki należy bowiem uznać prawo skarżącego do godnych warunków życia oraz ochrony własnego zdrowia. W ocenie skarżącego, zaskakuje uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w której Kolegium stwierdza, iż dla przepisów prawa nie jest istotne z jak wysokim przekroczeniem progu dochodowego mamy do czynienia. Z punktu widzenia społecznego poczucia sprawiedliwości i moralności takie stanowisko jest nie do przyjęcia, a organ administracyjny zupełnie zapomina o słusznym interesie jednostki, który ma obowiązek chronić z takim samym przekonaniem, jak działać na podstawie i w granicach prawa powszechnie obwiązującego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto podniósł, że skarżący we wniosku o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego wskazał matkę H. M. jako członka rodziny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Sąd na mocy art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) nie jest związany granicami skargi, a jedynie zakresem rozstrzygnięcia objętego decyzją. Kontrolując decyzję Sąd nie rozpatruje sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżonym rozstrzygnięciem organu administracji, lecz ocenia jedynie jego legalność. Dlatego nie może zmienić zaskarżonej decyzji, ani przyznać stronie wnioskowanych świadczeń.

Kontrolą Sądu w zakresie pozostawania w zgodności z przepisami prawa objęta jest w sprawie niniejszej decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymująca, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania skarżącemu prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego za okres od 1 października 2012r. do 30 września 2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym.

Podstawą materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia były przepisy ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, zwanej dalej ustawą o pomocy. Rozstrzygnięcie utrzymane w mocy zaskarżoną decyzją, dotyczące odmowy przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres od 1 października 2012r. do 30 września 2013r,. oparte zostało na treści art. 9, art. 10 ust. 1 oraz art. 2 pkt 4, 5, 12 tej ustawy.

W ocenie Sądu, przytoczone przepisy zostały prawidłowo zastosowane przez orzekające w sprawie organy. Zasadnie organy przyjęły, że w związku z datą złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (12 wrzesień 2012r.) na okres świadczeniowy 2012-2013, dochodem stanowiącym podstawę oceny prawa T.M. do tego świadczenia był dochód rodziny osiągnięty w roku 2011. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł (art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy). Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują w wysokości bieżąco ustalonych alimentów, jednakże nie wyższej niż 500 zł (art. 10 ust. 1 ustawy).

Do dochodu rodziny T.M. prawidłowo zostały wliczone dochody jego matki H. M., co wynika z zestawienia przepisów art. 2 pkt 5 ustawy o pomocy z art. 3 pkt 2 i 2a) ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych i z art. 2 pkt 16 ustawy o pomocy, zgodnie z którymi do składu rodziny zalicza się również rodziców osoby uprawnionej (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2010r., sygn. akt I OSK 1128/09, Lex 594909).

Odnosząc się do zarzutów skargi, należy podnieść, że bez znaczenia dla ustalenia, czy określona osoba wchodzi w skład rodziny w rozumieniu przytoczonych przepisów jest fakt wspólnego gospodarowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, w myśl którego ustawodawca określając pojęcie rodziny uwzględnia status prawny, nie zaś faktyczny lub stan wspólnego gospodarowania (por. wyrok NSA z dnia 23 września 2005r., sygn. akt IOSK 150/05 - LEX 192108, wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2010r., sygn. akt IOSK 1128/09 - LEX 594909). Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w ogóle nie przewidują możliwości badania faktycznych okoliczności dotyczących statusu rodziny, na przykład wspólnego gospodarowania.

Organ odwoławczy słusznie zauważył, że skarżący, legitymujący się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (mającym charakter trwały) we wniosku o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego z dnia 12 września 2012r., jak również w poprzednich wnioskach na okresy świadczeniowe 2010-2011 oraz 2011-2012 wymieniał jako członka rodziny swoją matkę H. M., z którą wspólnie zamieszkuje. W postępowaniu administracyjnym nie kwestionował, że H.M. jest członkiem rodziny w rozumieniu ustawy, nie podnosił także okoliczności samodzielnego gospodarowania.

Podkreślić należy, że ustawodawca wyznaczył ścisłe kryteria warunkujące możliwość przyznania pomocy finansowej w formie świadczenia z funduszu alimentacyjnego, wobec czego decyzje nie mają charakteru uznania administracyjnego. Jednym z podstawowych kryteriów pozwalających na pozytywne rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie tego świadczenia jest sytuacja materialna podmiotu wnioskującego. Stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy o pomocy świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku, gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo. Jednocześnie w art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy ustawodawca zastrzegł, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725,00zł. Przekroczenie tego kryterium dochodu oznacza, że organ nie może uwzględnić wniosku strony, bez względu na wielkość tego przekroczenia, jak również na inne okoliczności, np. stan zdrowia wnioskodawcy lub sytuację rodzinną (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 16 marca 2010r., sygn. akt II SA/Łd 153/10). Zatem nie można podzielić odmiennego w tym względzie stanowiska skarżącego.

Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy o pomocy w zw. z art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych dochód rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny, przy czym dochód członka rodziny to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b (art. 3 ust. 2a). Dokumentem pozwalającym na wyliczenie dochodu, stosownie do art. 15 ust. 4 ustawy o pomocy, jest zaświadczenie o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych każdego członka rodziny, wydane przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego, które jest wiążące dla organu orzekającego.

W niniejszej sprawie organ prawidłowo wyliczył dochód rodziny skarżącego w oparciu o przedłożone zaświadczenie z Urzędu Skarbowego, zaświadczenie ZUS o wysokości składek na ubezpieczenia zdrowotne oraz decyzję z dnia 7 lutego 2011r., określającą m.in. powierzchnię gospodarstwa rolnego H. M.

Ostatecznie organ wyliczył, że dochód T.M. wyniósł w 2011r. - 6452,96zł, co stanowi 537,74zł miesięcznie, natomiast dochód H. M., osiągnięty w 2011r. wyniósł 10.952,29zł, na który składa się kwota 7.911,84zł (miesięcznie 659,32zł) oraz kwota 3.040,45zł (miesięcznie 253,37zł), stanowiąca dochód z gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,1207 hektara przeliczeniowego, obliczony stosownie do art. 9 ust. 7 ustawy o pomocy i Obwieszczenia Prezesa GUS z 21 września 2012r. (MP z 2012r. poz. 671). Organ sumując przeciętny miesięczny dochód H. M., wynoszący 659,32zł (mylnie w uzasadnieniu decyzji określony jako 659,37zł) i przeciętny miesięczny dochód z gospodarstwa rolnego w kwocie 253,37zł wraz z miesięcznym dochodem T.M. w wysokości 537,75zł, prawidłowo ustalił dochód rodziny na kwotę 1,450,44zł, zaś dochód miesięczny przypadający na osobę w rodzinie na kwotę 725,22zł.

Zestawienie tej kwoty z ustalonym przez ustawodawcę kryterium dochodowym nie budzi wątpliwości, że skarżący przekroczył to kryterium, zaś organ, związany obowiązującymi przepisami prawa, był zobligowany do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Również Sąd nie mógł uchylić zaskarżonej decyzji z powodu określonej w skardze trudnej sytuacji życiowej i materialnej skarżącego.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego dokonania przez organ błędnego ustalenia wysokości miesięcznego dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę, warunkującego przyznanie skarżącemu prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na skutek nieuzasadnionego uwzględnienia dochodu osiągniętego przez matkę skarżącego oraz naruszenie słusznego interesu jednostki poprzez pozbawienie skarżącego jednego ze źródeł dochodów i tym samym pogorszenie jego warunków życia oraz zdrowia. Wskazane w skardze orzeczenia sądów administracyjnych zostały wydane w sprawach dotyczących przyznania zasiłku stałego, a nie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Skoro zatem zaskarżona decyzja odpowiada prawu i brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270)