Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 461/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-08-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Zbigniew Rudnicki Sędziowie : Asesor Małgorzata Grzelak WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Protokolant: Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

P. W. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą I. z siedzibą w B. wniósł skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 10 400 zł.

Z przedstawionych przez organ akt administracyjnych wynika, iż w dniu

[...] lipca 2004 r. w m. S. na drodze krajowej nr [...] zatrzymany został do kontroli pojazd marki [...] o nr rej [...] stanowiący własność skarżącego.

Pojazdem jechała załoga dwuosobowa – kierowcy E. C. i W. S.

W trakcie kontroli stwierdzono, że kontrolowany pojazd wyposażony jest

w przyrząd kontrolny (tachograf) przeznaczony do rejestracji zapisu tylko dla jednego kierowcy, a ponadto kierowca E. C. nie posiadał wykresówek do dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za dzień [...] lipca 2004 r. oraz za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym prowadził pojazd.

Z okazanej przez kierowców faktury VAT nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. wynikało, że wykonują oni transport drewna z Nadleśnictwa [...] do odbiorcy F. Sp. z o. o. z siedzibą w K.

Kierowcy nie okazali jednak wypisu z licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy, lecz jedynie wypis z zaświadczenia nr [...] o wykonywaniu przez skarżącego P. W. przewozów drogowych na potrzeby własne.

Kierowcy podpisali protokół kontroli nie zgłaszając do niego uwag.

Pismem z dnia [...] lipca 2004 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego poinformował skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w związku z przeprowadzoną kontrolą oraz pouczył go o treści art. 10 § 1 k.p.a.

Pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia [...] lipca 2004 r. skierowanym do [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, ustosunkowując się do protokołu kontroli stwierdził, że przewóz wykonywany przez skarżącego w dniu [...] lipca 2004 r. był przewozem na potrzeby własne, gdyż F. Sp. z o. o. z siedzibą w K. wpisana na fakturze VAT jako odbiorca drewna pozostaje w stałej współpracy ze skarżącym i przeniosła na niego własność drewna opałowego pochodzącego z Nadleśnictwa [...] w celu wykonania swoich zobowiązań wobec niego. Na potwierdzenie tego załączone zostało pisemne oświadczenie F. Sp. z o. o. z siedzibą w K., że pozostaje ze skarżącym w stałej współpracy handlowej oraz, że przeniosła na niego własność drewna opałowego z Nadleśnictwa [...] w związku z wykonaniem swoich zobowiązań wobec niego, a skarżący miał odebrać to drewno z Nadleśnictwa [...] własnym transportem.

Odnośnie przyrządu rejestrującego pracę kierowców znajdującego się w kontrolowanym pojeździe pełnomocnik skarżącego stwierdził, że pojazd mógł być w danym momencie prowadzony tylko przez jednego kierowcę i wówczas kierowca ten posługiwał się własną tarczą do przyrządu pomiarowego, a zmiana kierowcy powodowała jednocześnie zmianę tarczy; przyrząd pomiarowy spełniał więc swój cel.

Według pełnomocnika skarżącego taka praktyka jest zgodna z treścią Rozporządzenia EWG 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz Umową europejską (AETR) dotyczącą pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe z dnia 1 lipca 1970 r.

Odnosząc się natomiast do zarzutu, że kierowca E. C. nie okazał wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za dzień [...] lipca 2004 r. oraz za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym prowadził pojazd pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że kierowcy zatrudnieni

u skarżącego posługują się dokumentami alternatywnymi do wykresówek, tj. kartami postoju. Ponadto kierowca E. C. tylko sporadycznie prowadzi samochody należące do firmy skarżącego i dlatego, pomimo iż posiadał druk karty postojowej, zapomniał ją wypełnić.

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego pismem z dnia

[...] sierpnia 2004 r. wezwał pełnomocnika skarżącego do złożenia umowy na podstawie której firma F. Sp. z o. o. zobowiązana jest do stałej współpracy ze skarżącym oraz faktury na podstawie której przeniosła na skarżącego własność drewna opałowego pochodzącego z Nadleśnictwa [...].

W piśmie z dnia [...] sierpnia 2004 r. pełnomocnik skarżącego poinformował [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, że skarżącego łączy z F. Sp. z o.o. ustna umowa współpracy. Obie firmy świadczą sobie nawzajem usługi w zakresie prowadzonej przez nie działalności gospodarczej, a przykładem tego jest świadczenie przez firmę F. Sp. z o. o. stałych usług hotelowo-gastronomicznych na rzecz skarżącego (na potwierdzenie tego załączono 4 kopie faktur VAT).

Odnośnie natomiast przeniesienia własności drewna przewożonego w czasie kontroli i zafakturowania tego faktu pełnomocnik skarżącego stwierdził, że faktyczne przeniesienie całości materiału jeszcze nie nastąpiło, ponieważ usługa dostawy nie została do tej pory w całości wykonana. Zgodnie z przepisami podatkowymi nie powstał więc jeszcze obowiązek fakturowania usługi.

Decyzją z dnia [...] września 2004 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] nałożył na skarżącego :

- karę pieniężną 8000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji stwierdzając, że nie dał wiary twierdzeniom, że F. Sp. z o. o. z siedzibą w K. przeniosła na skarżącego własność przewożonego drewna opałowego. Podkreślił ponadto, iż z treści pisma złożonego przez pełnomocnika skarżącego wynika, że w trakcie kontroli faktyczne przeniesienie własności drewna jeszcze nie nastąpiło, gdyż usługa dostawy nie została jeszcze w całości wykonana. W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w zaistniałym stanie faktycznym w ogóle nie mogło być mowy o usłudze dostawy, gdyż nie można przyjąć, że F. Sp. z o. o. była dostawcą drewna;

- karę pieniężną 2000 zł za posługiwanie się niewłaściwym przyrządem kontrolnym (tachografem) przeznaczonym do rejestracji zapisu pracy tylko jednego kierowcy przy załodze 2-osobowej, niezgodnym z załącznikiem do Rozporządzenia Rady (EWG) 3721/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym;

- karę pieniężną 400 zł za nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu przez kierowcę E. C. za dzień [...] lipca 2004 r. oraz za ostatni dzień z poprzedniego tygodnia, w którym prowadził pojazd, co stanowiło naruszenie art. 15 ust. 7 Rozporządzenia Rady (EWG) 3721/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. oraz art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców.

Pełnomocnik skarżącego wniósł odwołanie od tej decyzji do Głównego Inspektora Transportu Drogowego.

W odwołaniu zarzucił, że organ I instancji dokonał ustaleń niezgodnych ze stanem faktycznym oraz z przepisami Rozporządzenia Rady EWG z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz Umową europejską (AETR) dotyczącą pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe z dnia 1 lipca 1970 r.

Wniósł w związku z tym o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie lub ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik skarżącego ponownie stwierdził, że skarżący stał się właścicielem przewożonego w dniu [...] lipca 2004 r. drewna na podstawie umowy ustnej z firmą F. Sp. z o. o., jednakże do wykonania umowy w istocie jeszcze nie doszło w chwili przeprowadzenia kontroli, gdyż dostarczenie całości materiału jeszcze nie nastąpiło, a więc nie powstał jeszcze obowiązek fakturowania.

Ponadto, że przyrząd kontrolny (tachograf) w pojeździe spełniał swój cel (umożliwiał rzeczywistą rejestrację trasy danego kierowcy) i był zgodny z Rozporządzeniem EWG z dnia 20 grudnia 1985 r. i Umową europejską (AETR) z dnia 1 lipca 1970 r.

Kontrolujący nie wziął też pod uwagę, że kierowcy skarżącego posługują się dokumentami alternatywnymi do wykresówek, tj. kartami postoju, a kierowca E. C. tylko sporadycznie prowadził samochody skarżącego i dlatego zapomniał wypełnić kartę postojową.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję

W uzasadnieniu swojej decyzji stwierdził, że przewozem na potrzeby własne jest tylko przewóz spełniający łącznie wszystkie obwarowania określone w art. 4 pkt. 4 ustawy o transporcie drogowym.

Ponieważ towar przewożony przez skarżącego w trakcie kontroli nie był jego własnością więc, zgodnie z art. 4 pkt. 3 ustawy o transporcie drogowym, skarżący wykonywał transport drogowy, a nie przewóz na potrzeby własne, potrzebna więc była licencja.

Kontrolowanym pojazdem jechała załoga dwuosobowa, natomiast przyrząd kontrolny nie był przystosowany do rejestrowania pracy dwóch kierowców równolegle, co było niezgodne z wymogami określonymi w załączniku do Rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85.

Kierowca E. C. nie okazał w trakcie kontroli wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nie prowadzenia pojazdu za dzień [...] lipca 2004 r. oraz za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym prowadził pojazd, a więc doszło do naruszenia art. 15 ust. 7 Rozporządzenia Rady (EWG) 3821/05 oraz art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a luźne zapiski kierowcy w formie planu pracy, karty drogowej lub karty postojowej (niepotwierdzone przez przedsiębiorcę) nie mogą być honorowane jako adekwatne dokumenty podczas kontroli.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik skarżącego, podobnie jak wcześniej w odwołaniu, zarzucił organom administracji dokonanie ustaleń niezgodnych ze stanem faktycznym oraz z przepisami Rozporządzenia Rady (EWG) i Umowy europejskiej (AETR). Ponownie stwierdził, że skarżący w trakcie kontroli wykonywał przewóz na potrzeby własne, gdyż przewożone drewno było jego własnością na podstawie umowy ustnej z F. Sp. z o. o. Umowa ta była ważna i skuteczna, a jedynie ze względów podatkowych, do momentu dostarczenia drewna do siedziby skarżącego, nie powstał jeszcze obowiązek fakturowania.

Zarzucił, że organy administracji obu instancji nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego na tę okoliczność opierając się tylko na dokumentach.

Stwierdził też ponownie, że przyrząd pomiarowy (tachograf) zamontowany w pojeździe umożliwiał rejestrację pracy kierowcy, który w danym momencie prowadził pojazd, a więc spełniał swój cel i był zgodny z Rozporządzeniem Rady (EWG) i Umową europejską (AETR) oraz, że organ nie wziął pod uwagę, że kierowcy kontrolowanego przedsiębiorcy posługują się dokumentami alternatywnymi do wykresówek, tj. kartami postojowymi, a kierowca E. C. tylko sporadycznie prowadził samochody skarżącego i dlatego zapomniał wypełnić druk karty postojowej.

Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia [...] grudnia 2004 r.

Podkreślił dodatkowo, że skarżący do końca postępowania administracyjnego nie przedstawił faktury wystawionej na jego rzecz przez F. Sp. z o. o. na potwierdzenie, że stał się właścicielem przewożonego w trakcie kontroli drewna opałowego. Organ nie miał obowiązku prowadzić postępowania dowodowego za stronę, jeśli ustalił istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne. Wobec braku faktury wersja o ustnej sprzedaży drewna jest natomiast niewiarygodna.

Ponadto podniósł, że przywoływanie zapisów Umowy europejskiej (AETR) w transporcie krajowym jest chybione, gdyż umowa ta reguluje przestrzeganie norm czasu pracy w międzynarodowym transporcie drogowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne powołane są do badania legalności, czyli zgodności zaskarżonych decyzji lub postanowień z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji lub postanowienia.

Sąd administracyjny nie bada natomiast celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

Skarga wniesiona przez skarżącego P. W. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Sąd nie stwierdził, aby decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2004 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2004 r. zostały wydane z naruszeniem prawa.

Zgodnie z art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. 125, poz. 1371 z późn. zm.) - przewozem na potrzeby własne jest każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Przejazd drogowy niespełniający warunków, o których mowa w art. 4 pkt 4 mieści się natomiast w pojęciu transportu drogowego i zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.

Z okazanej przez kierowców w trakcie kontroli faktury VAT z dnia [...] czerwca

2004 r. wynikało, że wykonywali oni przewóz drewna z Nadleśnictwa [...] do odbiorcy F. Sp. z o. o. z siedzibą w K.

Pełnomocnik skarżącego twierdził jednak, że przewożone F. Sp. z o. o., ale w chwili przeprowadzania kontroli nie doszło jeszcze do wykonania umowy, gdyż nie nastąpiło dostarczenie całości materiału i z tego powodu nie powstał jeszcze obowiązek fakturowania.

W toku postępowania administracyjnego trwającego około 5 miesięcy pełnomocnik skarżącego nie przedstawił dokumentu, z którego wynikałoby w sposób nie budzący wątpliwości, że przewożone w trakcie kontroli drewno było faktycznie własnością skarżącego (a więc, że spełniony został warunek z art. 4 pkt 4 lit. c ustawy o transporcie drogowym), mimo że [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wezwał go do przedstawienia dokumentów na tę okoliczność.

W zaistniałym stanie faktycznym organy administracji obu instancji prawidłowo więc przyjęły, że przewóz wykonywany przez skarżącego w dniu [...] lipca 2004 r. nie spełniał definicji przewozu na potrzeby własne, a więc mógł odbywać się tylko na podstawie licencji na wykonywanie transportu drogowego i w związku z tym zasadnie wymierzono skarżącemu karę pieniężną 8000 zł na podstawie lp. 1.1.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. Nr 92 poz. 879), która weszła w życie z dniem 1 maja 2004 r., włączyła do naszego systemu prawnego przepisy rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia

1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym.

W Załączniku I do tego rozporządzenia jest określone, że jeżeli pojazd prowadzony jest przez dwóch kierowców, wówczas urządzenie rejestrujące jest w stanie rejestrować jednocześnie, a przy tym wyraźnie i na dwóch oddzielnych wykresówkach, dane dotyczące czasu prowadzenia pojazdu, inne okresy pracy lub dyspozycyjności kierowcy oraz przerwy w pracy i okresy dziennego odpoczynku.

W takim przypadku przesuw oddzielnych wykresówek jest realizowany albo przez pojedynczy mechanizm albo przez oddzielne, zsynchronizowane mechanizmy.

W pojeździe, który został zatrzymany do kontroli w dniu [...] lipca 2004 r., a w którym jechała dwuosobowa załoga kierowców, tachograf był przystosowany do rejestrowania okresów tylko jednego kierowcy.

Nie można było na nim rejestrować jednocześnie i oddzielnie zapisów na dwóch wykresówkach.

Tachograf ten nie spełniał więc wymogów określonych w Rozporządzeniu Rady (EWG) z dnia 20 grudnia 1985 r. i w związku z tym zasadnie nałożono na skarżącego karę pieniężną 2000 zł na podstawie lp. 1.11.7. pkt 2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

Kierowca kontrolowanego pojazdu E. C. nie okazał ponadto do kontroli wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za dzień [...] lipca 2004 r. oraz za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym prowadził pojazd, co stanowiło naruszenie art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców oraz art. 15 ust. 7 Rozporządzenia Rady EWG i uzasadniało w związku z tym nałożenie kary pieniężnej w wysokości 400 zł na podstawie lp. 1.11.11. pkt 1 lit. b załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

Podnoszona przez pełnomocnika skarżącego okoliczność, że kierowca E. C. tylko sporadycznie prowadził pojazdy należące do firmy skarżącego nie miała w tej sprawie znaczenia i nie mogła być podstawą wyłączenia odpowiedzialności skarżącego. Nawet gdyby kierowca E. C. okazał wypełnioną przez siebie kartę postojową, to i tak nie mogłaby ona zastąpić skutecznie dokumentu, do wystawienia którego zobowiązany był pracodawca.

Powoływana wielokrotnie prze pełnomocnika skarżącego Umowa europejska (AETR) z dnia 1 lipca 1970 r. nie miała w tej sprawie w ogóle zastosowania, gdyż umowa ta dotyczy pracy załóg wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe.

W ocenie Sądu organy administracji obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej oraz prawidłowo oceniły zaistniały stan faktyczny.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.