Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1134/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2007-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Protokolant Referent stażysta Izabela Auguścik-Michułka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2007 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 1 pkt 2, art. 4 pkt 5, art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 1998 r., Nr 90, poz. 575 z późn. zm.) oraz §1, § 7 i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 z późn. zm.), orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u A. B. choroby zawodowej, w postaci [...] pochodzenia zawodowego, wymienionej pod liczbą porządkową [...] wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do tego rozporządzenia.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia powołał się na orzeczenie z dnia [...]r. Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S., która to placówka na podstawie całokształtu obserwacji klinicznej przeprowadzonej w trybie konsultacyjnym w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. nie rozpoznała [...] pochodzenia zawodowego. Wskazał też, że w latach [...]–[...] strona pracowała w różnych zakładach pracy, kolejno jako [...],[...],[...] oraz ostatnio jako [...] i [...] w kontakcie z [...], a od dnia [...]r. jest na rencie. Oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i kartę oceny narażenia zawodowego organ pierwszej instancji uznał, że strona pracowała w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. Jednak z uwagi na nie rozpoznanie choroby zawodowej przez dwie placówki diagnostyczne nie było podstaw do jej stwierdzenia.

W odwołaniu od tej decyzji strona domagała się ponownego rozpatrzenia jej sprawy i stwierdzenia choroby zawodowej. Zarzuciła, że przy jej wydaniu organ pierwszej instancji nie uwzględnił wszystkich wykonanych jej badań w postaci zdjęć RTG [...] i [...], których opisy sporządzone przez lekarzy w szpitalu oraz lekarzy prowadzących są diametralnie różne.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W jej uzasadnieniu stwierdził, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest rozpoznanie przez kompetentną placówkę diagnostyczną jednostki chorobowej ujętej w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115) oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy, a rozpoznaną chorobą zawodową.

Podtrzymał ustalenia faktyczne dokonane przez organ pierwszej instancji, a dotyczące przebiegu pracy odwołującej i zajmowanych przez nią stanowisk. Uznał również, ze w latach [...]-[...] w czasie pracy w A w B. jako [...] i [...] odwołująca miała kontakt z [...], a więc pracowała w warunkach potencjalnego zagrożenia [...] do czasu przejścia na rentę w dniu [...] r. Zaakcentował, iż lekarze specjaliści obu placówek diagnostycznych w orzeczeniach z dnia [...] r., [...] r. i [...] r. na podstawie obserwacji klinicznych dokonanych w dniach [...]-[...] r. i [...]-[...] r. nie stwierdzili u odwołującej [...], w tym również zawodowej, wymienionej w pozycji [...] załącznika do wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, mimo pracy w warunkach potencjalnego zagrożenia [...] w jej środowisku pracy.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca nie zgodziła się z rozstrzygnięciem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. i domagała się jego uchylenia oraz stwierdzenia choroby zawodowej [...], będącej następstwem trudnych warunków pracy. Akcentowała, że jej obecny stan zdrowia i dolegliwości [...] są następstwem ciężkiej pracy na stanowisku [...] w A w B., gdzie była narażona na [...], pracowała [...]. Podniosła, że już w wywiadzie środowiskowym z dnia [...] r. lekarz zakładowy rozpoznał u niej [...], którą potwierdziło leczenie w szpitalu w W. na Oddziale [...] oraz wnioskowała o przeprowadzenie badań w Instytucie [...] w W. na okoliczność stwierdzenia jej faktycznego stanu zdrowia.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska, wobec zgromadzonego materiału dowodowego i braku rozpoznania choroby zawodowej oraz powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Tylko w przypadku naruszeń prawa, określonych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), powoływanej dalej jako ustawa p.p.s.a., Sąd może zaskarżoną decyzję uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem.

Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik, a ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Dodatkowo w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z akt postępowania administracyjnego wynika, że skarżąca od dnia [...]r. tj. po ustaniu zatrudnienia korzysta z prawa do renty i dopiero w dniu [...]r. została skierowana na badanie w celu rozpoznania choroby zawodowej (ustalona data jest datą wpływu skierowania do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w B.), jednakże już w dacie [...] r. został sporządzony wywiad środowiskowy dotyczący przebiegu i warunków pracy skarżącej. Przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne w środowisku pracy skarżącej miało miejsce dopiero w dniu [...] r., co potwierdza formularz postępowania wyjaśniającego w związku ze zgłoszeniem przypadku choroby zawodowej, sporządzony przez Kierownika Higieny Pracy ostatniego pracodawcy skarżącej tj. B Sp. z o.o. w B..

W tym miejscu podkreślić należy, że zgodnie z obowiązującym w sprawie przepisem § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 z późn. zm.) w razie podejrzenia o chorobę zawodową u pracownika zobowiązanymi do jego skierowania do właściwego zakładu społecznej służby zdrowia były zarówno zakłady społecznej służby zdrowia, lekarze, jak i sam zakład pracy zatrudniający tego pracownika.

Wskazany w skardze, sporządzony w dniu [...] r. wywiad środowiskowy, podpisany przez lekarza zakładowego skarżącej w dniu [...] r., dotyczący przebiegu i warunków jej pracy zawodowej oraz rozpoznanie u niej przez tego lekarza [...], w świetle obowiązującego wówczas rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. nie dawał samoistnie podstawy do uznania istnienia choroby zawodowej wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych do tego rozporządzenia. Stanowił on jedynie podstawę do skierowania pracownika do właściwego zakładu społecznej służby zdrowia, wymienionego w § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r.

W konsekwencji tego zgłoszenia przeprowadzone zostało dochodzenie epidemiologiczne i w dniu [...] r. wydane zostało orzeczenie lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. - Poradni Chorób Zawodowych w S.. Z tego dokumentu wynika, że u skarżącej brak jest podstaw do rozpoznania [...] pochodzenia zawodowego, a tym samym do uznania etiologii zawodowej podawanych przez nią dolegliwości. Orzeczenie to zostało wydane na podstawie całokształtu obserwacji klinicznej przeprowadzonej w trybie konsultacyjnym podczas pobytu skarżącej w Szpitalu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w dniach [...]-[...]r.

W oparciu o to orzeczenie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. decyzją z dnia [...] r. nr [...] orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej w postaci [...] pochodzenia zawodowego. Przyjął bowiem, iż skoro nie został spełniony podstawowy warunek dla wydania decyzji stwierdzającej chorobę zawodową, tj. nie została ona rozpoznana przez kompetentną do tego placówkę diagnostyczną brak było podstaw do wydania innej niż odmowna decyzji.

W skutek wniesionego odwołania od tej decyzji skarżąca została poddana kolejnym badaniom przeprowadzonym w Klinice Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy im. [...] w Ł., który w dniu [...] r. również wydał orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania [...], w tym również zawodowej.

Okoliczność tą potwierdza notatka służbowa z dnia [...] r. sporządzona przez Wojewódzką Stację Sanitarno – Epidemiologiczną w K. i podpisana przez skarżącą. Wówczas to skarżąca w trybie art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego zażądała ponownego badania, które zostało przeprowadzone w Szpitalu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w dniach [...]-[...] r. Następnie orzeczeniem z dnia [...] r. wydanym po wskazanej obserwacji klinicznej u skarżącej ponownie nie stwierdzono podstaw do rozpoznania [...] pochodzenia zawodowego.

W tej sytuacji o tym, czy schorzenie miało charakter zawodowy decydowały tylko dwa czynniki tj. zamieszczenie schorzenia w specjalnym wykazie chorób zawodowych i istnienie związku przyczynowego pomiędzy chorobą a warunkami pracy.

Wskazanie w przepisach jednostek uprawnionych do stwierdzania choroby zawodowej powoduje, że gdy ich opinie nie stwierdzają istnienia choroby zawodowej, opinia innej jednostki służby zdrowia i to nie spełniająca żadnych wymogów formalnych nie może być uznawana za podstawę kwestionowania opinii podmiotów uprawnionych.

Wychodząc z powyższych rozważań przyjąć należało, że skoro nie uległa zmianie sytuacja skarżącej pomiędzy rozpoczęciem postępowania, a jego zakończeniem, co zdaniem Sądu skarżąca stara się wykazać w skardze, to jakakolwiek zmiana przepisów, która nie jest na jej niekorzyść, nie może być podstawą do uwzględnienia jej żądań wobec faktu wyjaśnienia okoliczności sprawy wskazujących na brak podstaw do stwierdzenia u niej choroby zawodowej.

Trafnie zatem podkreślił organ odwoławczy, że wobec braku rozpoznania [...] pochodzenia zawodowego przez orzeczników kompetentnych placówek służby zdrowia nie miał podstaw do uwzględnienia odwołania i utrzymał w całości w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji z dnia [...] r. nr [...]. Organ inspekcji sanitarnej wydający decyzję jest związany treścią orzeczenia lekarskiego, które ocenia stan zdrowia skarżącej i określa, czy rozpoznane schorzenia odpowiadają wymienionym w wykazie chorób zawodowych i mają związek z warunkami pracy. Oznacza to, że organy inspekcji sanitarnej nie mogą wydać decyzji stwierdzającej istnienie choroby zawodowej wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, jeżeli zostało ono wydane z zachowaniem norm zamieszczonych w rozporządzeniu, nie jest sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym i nie budzi zastrzeżeń co do rozpoznania choroby.

Jednocześnie Sąd z urzędu nie dopatrzył się podstaw do zakwestionowania orzeczeń (opinii) kompetentnych placówek diagnostycznych organów medycznych I i II szczebla - Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., podobnie jak i Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S., bowiem obie te placówki wydały orzeczenia wykluczające istnienie u skarżącej choroby zawodowej, jak również Instytut Medycyny Pracy im. [...] w Ł.. Tym samym wobec nie zaistnienia wszystkich przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. brak było podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji, opartej na prawidłowym orzeczeniu lekarskim, które nie rozpoznało u skarżącej choroby zawodowej. Zauważyć przyjdzie, że w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji błędne powołano rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115), ale jej merytoryczne rozstrzygnięcie i uzasadnienie oparte jest o treść obowiązującego w sprawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. Uchybienie to stwierdzone z urzędu nie stanowi jednak podstawy do uchylenia prawidłowej pod względem merytorycznym decyzji organu odwoławczego.

Nadto, skarżąca kwestionując wyniki badań nie przedstawiła żadnego dowodu, który ewentualnie poddałby w wątpliwość spójne i jednoznaczne stanowiska lekarzy orzeczników.

Biorąc pod uwagę wszystkie powołane okoliczności sprawy oraz definicję prawną choroby zawodowej zauważyć należy, że organ odwoławczy prawidłowo ocenił stan zdrowia skarżącej i uznał, że nie odpowiada on pojęciu choroby zawodowej.

Odnosząc się do wniosku skarżącej, zawartego w skardze o ponowne przeprowadzenie badań w Instytucie [...] w W. na okoliczność stwierdzenia jej faktycznego stanu zdrowia zauważyć trzeba, że nie jest on dopuszczalny w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym, w którym został już wyczerpany dwustopniowy tryb orzeczniczy i wbrew zarzutom skarżącej w obu wydanych orzeczeniach nie rozpoznano choroby zawodowej. Dlatego, chociaż w środowisku pracy skarżąca była narażona i pracowała w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej, to jednak nie rozpoznanie choroby zawodowej przez lekarzy orzeczników, wykluczało jej stwierdzenie.

Reasumując, skoro zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa, to skarga nie mogła być skuteczna, w oparciu o powołane wcześniej przepisy ustawy p.p.s.a.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.