Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 3236/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6552
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz (spr.) Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia del. WSA Artur Adamiec Protokolant starszy asystent sędziego Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 19 października 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 maja 2018 r. sygn. akt III SA/Lu 90/18 w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Elizówce z dnia 21 grudnia 2017 r. nr 9003-2017-000780 w przedmiocie wsparcia na zalesienie oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 22 maja 2018 r., sygn. akt III SA/Lu 90/18 oddalił skargę A. Z. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 21 grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie wsparcia na zalesienie.

Skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie wniósł A. Z..

1. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucił mające wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa materialnego tj.:

a) naruszenie art. 13 ust. 1 pkt 2 lit. d rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 maja 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Inwestycje w rozwój obszarów leśnych i poprawę żywotności lasów" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 655 ze zm., dalej: "Rozporządzenie"), poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że wykonanie ogrodzenia uprawy leśnej chroniące cały zalesiony przez Skarżącego obszar nieruchomości dokonane zgodnie ze stanem posiadania mieści się w definicji "niewykonania ogrodzenia zalesionego gruntu" w sytuacji gdy z wykładni językowej oraz celowościowej (zabezpieczenie uprawy przed zwierzyną) tego przepisu wynika wprost, że niewykonanie ogrodzenia dotyczy wyłącznie sytuacji gdy nie zostało wykonane ogrodzenie zalesionego gruntu"....."którego wykonanie zostało przewidziane w planie zalesienia":

b) naruszenie art. 3 ust. 4 pkt 1 i 2 Rozporządzenia, poprzez jego błędną wykładnię i

uznanie, że rozdzielenie wsparcia na zalesienie w punkcie 1 do gruntów, na których zostało wykonane zalesienie zgodnie z wymogami planu zalesienia oraz w punkcie 2 za wykonania ogrodzenia, gdy jest to przewidziane w planie zalesienia, umożliwia dokonanie przez organ oceny, iż zalesienie zostało wykonane zgodnie z planem zalesienia a ogrodzenie, które wykonał skarżący, które chroni zalesiony przez niego obszar już nie.

2. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił ponadto naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. przez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, że postępowanie było dotknięte wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie.

Uchybienia te polegały na naruszeniu:

a. art. 84 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej: k.p.a.), mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez jego niezastosowanie w sprawie, mimo że stwierdzenie okoliczności czy ogrodzenie zostało wykonane poza deklarowanymi działkami, wymagało wiadomości specjalnych, co skutkowało bezpodstawnym stwierdzeniem, że ogrodzenie zostało wykonane poza deklarowanymi działkami;

b. art. 7, 77 § 1 k.p.a., polegające na braku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy;

c. art. 78 k.p.a. poprzez pominięcie wyjaśnień strony składanych na etapie postępowania wyjaśniającego w szczególności w zakresie niedokładności pomiarów GPS w terenach zakrzewionych i zalesionych,

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji. Na podstawie art. 203 p.p.s.a. wniósł o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów zawarto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40).

Przystępując do rozważań na tle podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia należało wspomnieć, że według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu pierwszej instancji.

Zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 2 lit. d rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 maja 2015 r. kierownik biura powiatowego Agencji, w drodze decyzji, odmawia przyznania wsparcia na zalesienie, jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie tego wsparcia nie wykonał zalesienia zgodnie z wymogami planu zalesienia - z tym że gdy nie zostało wykonane ogrodzenie zalesionego gruntu lub zabezpieczenie drzewek 3 palikami, którego wykonanie zostało przewidziane w planie zalesienia, odmawia się przyznania wsparcia na zalesienie jedynie w części przeznaczonej na wykonanie tych czynności.

Analiza wykładni ww. przepisu dokonana w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nasuwa spostrzeżenia, że interpretator ustalając normę prawną zawartą w § 13 ust. 1 pkt 2 lit. d rozporządzenia pominą fragment "którego wykonanie zostało przewidziane w planie zalesienia".

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego z treści ww. regulacji wynika, że odmawia się przyznania wsparcia na zalesienie w części przeznaczonej na wykonanie ogrodzenia zalesionego gruntu, gdy nie zostało wykonane ogrodzenie zalesionego gruntu, którego wykonanie zostało przewidziane w planie zalesienia. Zatem to z planu zalesienia wynikają określone parametry ogrodzenia, które powinny być spełnione celem przyznania wsparcia na zalesienie. Natomiast ewentualne odstępstwa od wykonania ogrodzenia zalesionego gruntu zgodnie z planem zalesienia wiążą się zawsze z odmową przyznania wsparcia na zalesienie w części przeznaczonej na wykonanie ogrodzenia zalesionego gruntu.

Według Naczelnego Sadu Administracyjnego dokonana przez autora skargi kasacyjnej wykładnia § 13 ust. 1 pkt 2 lit. d rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 maja 2015 r. jest zatem obarczona błędem w procesie wykładni językowej – pars pro toto (ustalenie treści normy prawnej w oparciu o fragment przepisu a nie całą jego treść). Pominięto bowiem użyty w tym przepisie zwrot "którego wykonanie zostało przewidziane w planie zalesienia".

Mając na uwadze powyższe niezasadny okazał się zarzut zawarty w punkcie 1a petitum skargi kasacyjnej.

Również niezasadny okazał się zarzut zawarty w punkcie 1b petitum skargi kasacyjnej. W ramach tego zarzutu zarzucono naruszenie art. 3 ust. 4 pkt 1 i 2 Rozporządzenia, poprzez jego błędną wykładnię. Zauważyć jednak należy, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nawet słowem nie wykazano na czym miała polegać wadliwa wykładnia tego przepisu. Ze względu na postanowienia art. 183 § 1 oraz art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł zastąpić autora skargi kasacyjnej i uzasadnić zarzut wadliwej wykładni art. 3 ust. 4 pkt 1 i 2 Rozporządzenia.

Niezasadne okazały się zarzuty naruszenia prawa procesowego zawarte w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej.

Mając na względzie treść powołanych w skardze kasacyjnej zarzutów, których podstawę stanowił art. 174 pkt 2 p.p.s.a. stwierdzić należy, że stawiając zarzut naruszenia prawa procesowego obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wykazanie istotnego wpływu tego naruszenia na wynik sprawy. Art. 174 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że składający skargę kasacyjną zobowiązany jest do wykazania i uzasadnienia, że orzekający w sprawie sąd I instancji naruszył i to w sposób realny przepisy procedury sądowoadministracyjnej, przy czym to naruszenie było na tyle istotne, że gdyby do niego nie doszło, to wynik sprawy mógłby być inny.

Wypada w tym względzie przedstawić poglądy NSA prezentowane na tle omawianego zagadnienia. Zwrot normatywny "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy" zawarty w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 2409/11, LEX nr 1110162). Podstawą skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. może być tylko naruszenie przez sąd pierwszej instancji przepisów postępowania, w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem między uchybieniem procesowym a wydanym w sprawie wyrokiem podlegającym zaskarżeniu musi istnieć związek przyczynowy wskazujący na potencjalną możliwość innego wyniku postępowania sądowego. Ponadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub rangi, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanej w sprawie decyzji (por. wyrok NSA z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt I OSK 513/11, LEX nr 1069664). Zawarty w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zwrot normatywny "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania. Oznacza to po stronie skarżącego obowiązek uzasadnienia, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, iż kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2011 r., sygn. akt II FSK 330/10, LEX nr 992297). Obowiązkiem składającego skargę kasacyjną jest więc wykazanie związku przyczynowego pomiędzy zaistniałym uchybieniem a wyrokiem wskazującego na potencjalną możliwość innego wyniku postępowania sądowego. Ponadto niezbędne też jest wskazanie, że następstwa stwierdzonych wadliwości kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie rozstrzygnięcia.

Takiego wywodu dotyczącego istotnego wpływu wskazanych naruszeń na wynik sprawy w skardze kasacyjnej nie przedstawiono. W świetle powyższego postawione zarzuty należało uznać za nieskuteczne.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.