Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 353/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2013-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1 par 1 i art. 1 par 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 2 pkt 4 i 5 , art. 3 pkt 2,2a, art. art. 5 ust. 4 - 4b
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: par 2 ust. 2 pkt 6 lit.I i m
journal: Dz.U. 2002 nr 208 poz 1769
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 listopada 2002 r. w sprawie szczegółowych wymagań w stosunku do diagnostów.
article: art. 71 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 7,art.77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit a i c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 września 2013 r. sprawy ze skargi V. H. na decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) w związku z art. 2 pkt 2, 4, 5, 5a, 11, art. 9 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 192, poz. 1378, ze zm.) oraz art. 3 pkt 1 lit. a, pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania V. U., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Inspektora Centrum Świadczeń, działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta, z dnia [...] r. nr [...] – odmawiającą przyznania V. U. świadczenia z funduszu alimentacyjnego.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Kolegium podało, że organ pierwszej instancji odmówił przyznania osobie uprawnionej - V. U. świadczenia

z funduszu alimentacyjnego z powodu przekroczenia ustawowego kryterium dochodowego wymaganego dla przyznania świadczenia, który w przeliczeniu na członka rodziny wnioskodawczyni wyniósł [...] zł.

Kwestionując zaskarżoną decyzję V. U. złożyła od niej odwołanie podnosząc, że małżeństwo jej matki zostało zawarte w dniu [...] r., a mąż jej matki jest dla niej obcym człowiekiem. Z kolei przedstawione w urzędzie dochody męża jej matki dotyczyły ubiegłego roku (2011 r.), kiedy był on wdowcem i z tego tytułu pobierał przez cały 2011 rok, aż do dnia [...] r. - dodatek po zmarłej żonie. Emerytura zaś wraz z dodatkiem wyniosła [...] euro miesięcznie. Jednocześnie odwołująca się podniosła, że mąż jej matki wspiera finansowo swoje dwie córki, zatem nie ma obowiązku utrzymywania wnioskodawczyni. Dodatkowo V. U. zarzuciła, że wyliczona w zaskarżonej decyzji kwota dochodu jest nieprawdziwa, gdyż przez cały 2011 rok, utrzymywała się wraz z matką z dochodów matki uzyskiwanych z tytułu renty inwalidzkiej w wysokości – [...] zł miesięcznie. Jednocześnie odwołująca się podniosła, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego są dla niej bardzo istotne, ponieważ umożliwiają jej kontynuację studiów, w tej sytuacji wniosła o ponowne rozpatrzenie wniosku i uchylenie krzywdzącej ją decyzji.

Kolegium rozpoznając odwołanie skarżącej podało, że wnioskiem z dnia

[...] r. (który wpłynął do organu w tym samym dniu) V. U. zwróciła się z prośbą o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, na okres świadczeniowy od dnia [...] r. do dnia [...] r.

Organ odwoławczy podał, że stosownie do art. 9 ust. 1 i ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia albo, w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej, do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty [..] zł.

Kolegium ustaliło, w oparciu o analizę znajdujących się w aktach dokumentów, że wnioskodawczyni jest osobą uprawnioną do świadczeń z funduszu alimentacyjnego i nie przekroczyła wieku uprawniającego do tego świadczenia.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 2 pkt 4 i 5 cytowanej ustawy, pojęcia: "dochód" i "dochód rodziny" to dochód i dochód rodziny, o których mowa w ustawie o świadczeniach rodzinnych. W myśl natomiast art. 3 pkt 1 lit.a ustawy o świadczeniach rodzinnych, dochód to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Dochodem rodziny jest zaś przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (art. 3 pkt 2 ustawy). Z kolei, dochód członka rodziny, w rozumieniu ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (art. 2 pkt 5a ustawy), to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, z zastrzeżeniem art. 9 ust. 3-4a. Okresem świadczeniowym,

w rozumieniu art. 2 pkt 8 powołanej ustawy, jest okres, na jaki ustala się prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, tj. od dnia [...] do dnia [...] następnego roku kalendarzowego.

Dodatkowo Kolegium wyjaśniło, że pojęcie "rodzina" na gruncie ustawy

o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oznacza m.in. następujących członków rodziny: rodziców osoby uprawnionej, małżonka rodzica osoby uprawnionej, a także osobę uprawnioną.

Organ stwierdził, że rodzina wnioskodawczyni składa się z trzech osób: jej samej, jej matki - B. H. oraz męża jej matki - F. H.. Dochodem tej 3-osobowej rodziny uzyskanym w 2011 r. (tj. roku poprzedzającym okres zasiłkowy 2012/2013), był dochód w łącznej kwocie [...] zł. Kolegium podało, że na dochód ten złożył się:

- dochód uzyskany przez B. H. (wcześniej J. ) wykazany

w zaświadczeniu Naczelnika Urzędu Skarbowego i obliczony na podstawie art. 3 pkt 1 lit.a ustawy o świadczeniach rodzinnych;

- dochód uzyskany przez V.U. z tytułu stypendium socjalnego w łącznej kwocie [...] zł (jako pomoc materialna określona w art. 173 ust. 1 pkt 1, 2, 8,

art. 173a, art. 199 ust. 1 pkt 1, 2, 4 i art. 199a ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, na mocy art. 3 pkt 1 lit.c tiret 28 ustawy o świadczeniach rodzinnych wliczana do dochodu, od którego zależy prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego);

- dochód uzyskany przez F. H., męża matki strony, w łącznej kwocie

[...] - po przeliczeniu na złotówki –[...] zł (wg kursu średniego NBP

z dnia 31 grudnia 2011 r.).

Kolegium odnosząc się do argumentacji strony zawartej w odwołaniu podało,

że obowiązkiem organu przy ustalaniu dochodu wnioskodawczyni, stosownie do powołanych przepisów, jest wliczenie dochodów wszystkich członków rodziny (osoby uprawnionej) w rozumieniu ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. W tej sytuacji, na dzień składania wniosku przez stronę, a także wydania decyzji zarówno przez organ pierwszej, jak i drugiej instancji do rodziny wnioskodawczyni należał mąż jej matki – F. H.. Z tego też względu organy do dochodu rodziny strony wliczyły również uzyskany przez męża matki dochód, pomimo iż w roku bazowym nie wchodził on jeszcze w skład rodziny wnioskodawczyni.

Odnosząc się do zarzutu odwołania Kolegium podniosło, że na gruncie ustawy

o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, utrata dodatku do emerytury nie stanowi utraty dochodu.

Reasumując organ drugiej instancji podał, że dochód miesięczny rodziny stanowiła kwota [...] zł, a dochód na osobę w rodzinie – [...] zł, zatem przekroczył on kwotę kryterium dochodowego – wynoszącego [..] zł, co stanowiło podstawę do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Nie zgadzając się z przedmiotową decyzją V. H. (poprzednio U.- decyzja Kierownika USC z dnia [...] r. o zmianie nazwiska z "U." na "H.") złożyła na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której oświadczyła, że jest osobą uprawnioną do korzystania z funduszu alimentacyjnego z racji bezskutecznej egzekucji alimentów od jej biologicznego ojca. Ponadto skarżąca podała, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe zarówno we Wrocławiu, gdzie studiuje, jak , zatem nie prowadzi go z mężem jej matki, który zamieszkuje w[...] .

W dalszej części skargi V. H. podała, że na przyznanie jej świadczenia z funduszu alimentacyjnego mają wpływ dochody za 2011 rok, które w jej ocenie, stanowiła renta jej matki, małe dochody uzyskiwane z tytułu pracy oraz stypendium skarżącej. Z kolei mąż jej matki pojawił się w rodzinie dopiero z dniem zawarcia małżeństwa przez jej matkę, czyli od [...] r.

Końcowo skarżąca podała, że mąż jej matki nie ma obowiązku wspierania jej finansowo, zaś zaliczka alimentacyjna umożliwi jej kontynuację podjętych studiów.

W tym stanie rzeczy skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie jej wniosku oraz pozytywną decyzję.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie, z uwagi na złożenie skargi z uchybieniem ustawowego terminu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Na wstępie, odnosząc się do stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego zawartego w odpowiedzi na skargę, Sąd wyjaśnia,

że stosownie do art. 57 § 5 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej "K.p.a." termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Tymczasem w przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja została osobiście doręczona skarżącej w dniu [...] r., jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych zwrotnego potwierdzenia odbioru, z kolei skarga została nadana w dniu 10 marca 2013 r. (vide: data stempla pocztowego na kopercie), czyli w ustawowym 30 – dniowym terminie do złożenia skargi przewidzianym w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej w dalszej części ustawą "P.p.s.a."

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy wskazać należy,

że stosownie do treści art. 1 § 1 i art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanego aktu (decyzji, czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jego wydania.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy P.p.s.a.).

Przedmiot oceny Sądu stanowi decyzja utrzymująca w moc rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji - odmawiające przyznania V. H. (uprzednio U.) świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres od [...] r., wydane na podstawie ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012r.,poz.1228) zwanej w dalszej części uzasadnienia "ustawą".

Zgodnie z art. 9 ust. 2 powołanej ustawy świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty [...] zł.

Regulacja dotycząca sposobu ustalenia dochodu rodziny ma decydujące znaczenie w niniejszej sprawie, bowiem pomiędzy stronami postępowania powstał spór dotyczący prawidłowości zaliczenia dochodu męża matki wnioskodawczyni uzyskanego w 2011 r., czyli w roku bazowym, pomimo że w tym roku rodzina skarżącej składała się wyłącznie z wnioskodawczyni oraz jej matki, która związek małżeński zawarła dopiero [...] r.

W zakresie pojęcia "dochodu" oraz "dochodu rodziny" przedmiotowa ustawa

w art. 2 pkt 4 i 5 odwołuje się do ich znaczenia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.). Stosownie do art. 3 pkt 2 powołanej wyżej ustawy dochód rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny. Z kolei w myśl art. 3 pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych "dochód członka rodziny" oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4 – 4b.

Analogiczne rozwiązanie zostało zawarte w art. 2 pkt 5a ustawy z tą różnicą,

że zamiast sformułowania "okres zasiłkowy" użyto zwrotu "okres świadczeniowy" definicję którego zawarto w art. 2 pkt 8 ustawy zgodnie z którym oznacza on okres, na jaki ustala się prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego tj. od dnia

[...] następnego roku kalendarzowego.

Z kolei ilekroć w ustawie jest mowa o "rodzinie" oznacza to odpowiednio m. in. następujących członków rodziny: rodziców osoby uprawnionej, a także małżonka rodzica osoby uprawnionej (art. 2 pkt 12 ustawy).

Powołany przepis, nakazujący do stanu faktycznego wynikającego z wniosku

o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego stosować stan przeszły, bowiem prawo do świadczeń ustala się w oparciu o dochód w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy powinien być, zdaniem Sądu, wykładany systemowo, przy uwzględnieniu celu ustawy o świadczeniach rodzinnych, zamieszczonych w systemie przepisów odnoszących się do szeroko rozumianej pomocy społecznej, zatem skierowanych do osób, rodzin wymagających wsparcia

i socjalnej ochrony. Zwrócić należy uwagę, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego podobnie jak świadczenia rodzinne są formami pomocy państwa skierowanymi do rodzin o najniższych dochodach. Ustalenie przeciętnego miesięcznego dochodu przypadającego na jedną osobę w rodzinie, w celu ustalenia prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego odbywa się poprzez zsumowanie dochodów wszystkich członków rodziny uzyskanych w roku poprzedzającym okres świadczeniowy, a otrzymaną w ten sposób kwotę dzieli się przez 12, a także na liczbę osób w rodzinie. Jednakże zauważyć należy, że taki sposób obliczenia dochodu rodziny może mieć miejsce w sytuacji, gdy dochody rodziny są stałe, czyli nie nastąpiło ani uzyskanie dodatkowego dochodu, ani też jego utrata, bowiem wówczas ustawodawca przewiduje inny sposób obliczenia dochodu.

Instytucję utraty oraz uzyskania dochodu reguluje art. 9 ust. 3 – 4a ustawy, oraz analogicznie art. 5 ust. 4 – 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych zastrzegając,

że należy ją uwzględnić przy obliczaniu dochodu członka rodziny. Służą one urealnieniu wysokości dochodu rodziny na dzień ubiegania się o prawo do świadczenia alimentacyjnego (zasiłku rodzinnego) w stosunku do dochodów uzyskanych w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy (zasiłkowy),w związku ze zmianą sytuacji finansowej wynikającą z uzyskania albo utraty dochodu. Ustawodawca w art. 3 pkt 24 enumeratywnie określił sytuacje obligujące organ do uwzględnienia uzyskania dochodu. Przewidując w art. 3 pkt 24 lit. d, że uzyskanie dochodu oznacza uzyskanie dochodu spowodowane uzyskaniem zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego.

Stosownie do art. 5 ust. 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę ucząca się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, ustalając dochód członka rodziny, osoby uczącej się lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, uzyskany w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych.

W myśl art. 5 ust. 4b ustawy w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych.

Z powołanych regulacji wynika, że mimo wyraźnego rozdzielenia sytuacji uzyskania dochodu w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy i po tym roku, to jednak oba rozwiązania służą ustaleniu prawa do świadczeń na podstawie dochodu zbliżonego do dochodu faktycznie uzyskiwanego przez rodzinę.

W przypadku utraty dochodu lub uzyskania dochodu do wniosku o świadczenia rodzinne należy dołączyć dokumenty potwierdzające ich utratę lub uzyskanie oraz ich wysokość, jak wynika z art. 23 ust. 4 d ustawy o świadczeniach rodzinnych. Dokumenty te zostały określone w § 2 ust. 2 pkt 6 lit. l i m – rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U.2011 Nr 298, poz. 1769) i są nimi:

l) dokument określający wysokość dochodu uzyskanego przez członka rodziny oraz liczbę miesięcy, w których dochód był osiągany - w przypadku uzyskania dochodu

w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy;

m) dokument określający wysokość dochodu uzyskanego przez członka rodziny

z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty -

w przypadku uzyskania dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy.

Z powołanych przepisów wynika, że w sytuacji zmian w wysokości dochodu, spowodowanych zarówno jego zwiększeniem, jak i zmniejszeniem przy obliczeniu przeciętnego miesięcznego dochodu rodziny, od którego uzależnione jest prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego należy wziąć pod uwagę uzyskanie dochodu lub jego utratę w roku następującym po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, pomiędzy 1 stycznia tego roku aż do dnia złożenia wniosku, nie wcześniej jednak niż do 1 października, czyli do początku okresu świadczeniowego.

W przedmiotowej sprawie dochody rodziny zwiększyły się na skutek zmiany składu osobowego rodziny. W dacie złożenia wniosku, czyli na dzień 19 września

2012 r. rodzina skarżącej składała się z 3 osób (skarżącej – wnioskodawczyni, jej matki oraz męża jej matki), z kolei w roku bazowym stanowiącym podstawę do wyliczenia miesięcznego dochodu rodziny czyli w roku 2011 r. tylko z dwóch osób (skarżącej oraz jej matki). Zwrócić należy uwagę, że dochód rodziny zwiększył się dopiero od daty zawarcia małżeństwa matki skarżącej z F.H., czyli od dnia [...] r. Powyższa okoliczność stanowi, że przed tą datą mąż jej matki nie był członkiem rodziny skarżącej, zatem nieprawidłowe jest przyjęcie przez organ do obliczenia dochodu rodziny skarżącej za 2011 r. dochodu uzyskanego przez aktualnego męża jej matki.

Wyjaśnić należy, że zmiana składu osobowego rodziny nie została wprost potraktowana przez ustawodawcę, jako zdarzenie powodujące utratę lub uzyskanie dochodu, jednakże wobec identycznych skutków, jakie okoliczność ta rodzi dla ustalenia przeciętnego miesięcznego dochodu rodziny, należy ją uwzględnić przy rozpatrzeniu wniosku przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego (podobnie vide: wyrok WSA w Kielcach z dnia 17 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Ke 17/11, publ. na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zdaniem Sądu, w świetle stanu faktycznego sprawy, może w niej mieć zastosowanie sytuacja przewidziana w art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jednocześnie, podkreślenia wymaga, że z literalnego brzmienia powołanego przepisu wynika, że w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny. Zastosowanie jednak powołanego przepisu z pominięciem reguł wynikających z ustawy, w ocenie Sądu, oznaczałoby, że o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego decydowałyby nie wielkości określone w ustawie, lecz suma przeciętnego miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie – uzyskanego uprzednio w roku kalendarzowym – oraz dochodu uzyskanego przez członka rodziny za pełny przepracowany miesiąc. Skoro ustawową podstawą do przyznania świadczenia jest dochód rodziny rozumiany jako miesięczny przeciętny dochód członków rodziny uzyskany w skali roku kalendarzowego, to zasada ta winna mieć zastosowanie również w przypadku uzyskania dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, zatem w sytuacji określonej w art. 5 ust. 4b dochód należy liczyć w stosunku rocznym. Dochód uzyskany, czyli dochód

z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty (październik 2012 r.), winien być zatem doliczony do dochodu za rok poprzedzający, a całość podzielona przez 12 miesięcy oraz liczbę członków rodziny. Taka interpretacja powołanego przepisu została wyrażona w orzecznictwie sądów administracyjnych i jest ona zgodna z celami ustawy realizującej założenie art. 71 ust. 1 Konstytucji. Nie może bowiem dochodzić do sytuacji, w której uzyskany przez stronę, czy członka rodziny dodatkowy, a późniejszy dochód z jednego miesiąca będzie w sposób zasadniczy decydował o prawie do świadczenia (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 9 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 403/13, wyrok WSA w Lublinie z dnia 29 czerwca 2012 r.sygn.akt II SA/LU 440/12, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 15 grudnia 2011r. sygn. akt II SA/Bk 797/11- publ. na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organy winny zastosować wykładnię przepisów prawa materialnego wyrażoną w uzasadnieniu niniejszego orzeczenia

i ustalić, jakie dochody uzyskiwał mąż skarżącej od dnia [...] r.

i następnie powinny powiększyć o tę kwotę przeciętny miesięczny dochód rodziny skarżącej za 2011 r.

Mając jednocześnie na uwadze sposób przeliczenia dochodu uzyskanego poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, stosować należy zasady określone

w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (Dz. U. z 2010 r. Nr 123, poz. 836).

Dodatkowo Sąd stwierdził, analizując akta administracyjne sprawy, brak jakichkolwiek dokumentów, na podstawie których ustalono wysokość dochodu F. H.- męża matki wnioskodawczyni uzyskiwanych z tytułu emerytury. Powyższe stanowi o naruszeniu obowiązków organu administracji wyrażonych w art. 7, art. 77 oraz art. 80 K.p.a., które zdaniem Sądu, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy orzeczono, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c

w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.