Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1611/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-10-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej~Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu administracji
Powołane przepisy: article: art. 70 § 6 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Płusa (sprawozdawca), Sędzia NSA del. Zbigniew Romała, Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 1 października 2020 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "M." sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 802/16 w sprawie ze skargi "M." sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 17 grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) uchyla decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 17 grudnia 2015 r. nr [...] w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz "M." sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 25.310 (dwadzieścia pięć tysięcy trzysta dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 20 czerwca 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 802/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako "Spółka") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie (dalej jako "Dyrektor Izby Skarbowej") z dnia 17 grudnia 2015 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r. (treść uzasadnienia ww. wyroku dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

Przedstawiając w uzasadnieniu powyższego wyroku stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że decyzją z dnia 18 kwietnia 2014 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. (dalej jako "Naczelnik Urzędu Skarbowego"), po przeprowadzeniu kontroli podatkowej w zakresie rozliczenia podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. oraz wszczęciu postępowania podatkowego, określił Spółce wysokość zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. Rozpoznając odwołanie Spółki Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 3 września 2014 r. uchylił w całości ww. decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia 10 czerwca 2015 r. ponownie określił Spółce wysokość zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. w wysokości 363 130 zł, zaś decyzją z dnia 17 grudnia 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy ww. decyzję.

W skardze do Sądu pierwszej instancji Spółka - reprezentowana przez adwokata, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, zarzuciła naruszenie licznych przepisów ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "u.p.d.o.p." - oraz ustawy z dnia z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.), w tym art. 70 § 1 i art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c tej ostatniej ustawy, przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że w sprawie bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego uległ zawieszeniu z dniem 23 czerwca 2014 r., mimo że:

- zawiadomienie z dnia 13 czerwca 2014 r. informujące o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r., nie zawierało informacji o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania;

- zawiadomienie z dnia 13 czerwca 2014 r. informujące o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r., zostało doręczone Spółce z pominięciem pełnomocnika.

Sąd pierwszej instancji oddalając skargę Spółki, powołał się, m.in. na art. 70c Ordynacji podatkowej oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r. sygn. akt P 30/11, wskazując, że zawiadomienie podatnika o wszczęciu postępowania karnego, czy karnego skarbowego może nastąpić w różnorakich formach. Podkreślił, że pismem z dnia 13 czerwca 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego zawiadomił Spółkę, iż dniem 6 czerwca 2014 r. uległ zawieszeniu bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. w związku z zaistnieniem przesłanek, o których mowa w art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Pismo zostało doręczone skutecznie Spółce w dniu 23 czerwca 2014 r.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, warunkiem skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej jest zagwarantowanie podatnikowi wiedzy o zdarzeniach, które kształtują jego sytuację prawnopodatkową. Przepisy Ordynacji podatkowej, a w szczególności art. 70 § 6 pkt 1 ww. ustawy w niedostateczny sposób realizowały powyższą funkcję gwarancyjną i dlatego w ww. wyroku z dnia 17 lipca 2012 r. Trybunał Konstytucyjny uznał, że nie spełnia on wzorca konstytucyjnego.

Sąd wskazał dalej, że w myśl art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, co w świetle art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej oznacza wygaśnięcie tego zobowiązania, a więc brak możliwości domagania się zapłaty przez podatnika przedawnionego zobowiązania. Przepisy regulujące kwestie przedawnienia zawierają zatem normy materialnego prawa podatkowego. Również terminy wchodzące w zakres instytucji dawności, w tym przedawnienia, są terminami prawa materialnego. Czynność zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, wywołuje zatem skutek materialny w postaci wydłużenia terminu przedawnienia, a więc terminu materialnoprawnego.

Zdaniem Sądu, z powyższego wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz z przepisów Ordynacji podatkowej nie wynika, aby ww. zawiadomienie było powiązane z czynnościami procesowymi realizowanymi w postępowaniu podatkowym przez prowadzący ww. postępowanie organ. W szczególności podatnik nie nabywa żadnych nowych uprawnień procesowych (np. możliwość złożenia zażalenia) w związku z otrzymaniem zawiadomienia, o którym mowa w art. 70c Ordynacji podatkowej.

Sąd pierwszej instancji podkreślił, że skutki w sferze prawa materialnego podatnika w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego wywiera wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe oraz zawiadomienie podatnika przez właściwy organ skarbowy o wszczęciu takiego postępowania i o zaistniałym w związku z tym zawieszeniem biegu terminu przedawniania. Konsekwencją powyższego skutku materialnego wpływającego na materialnoprawny termin przedawnienia zobowiązania podatkowego jest możliwość kontynuowania postępowania podatkowego, jeżeli się ono toczyło, a nawet możliwość jego wszczęcia przez właściwe organy. Jeżeli zatem okoliczność prowadzenia postępowania podatkowego nie ma wpływu na realizację przez organ podatkowy obowiązku zawiadomienia, o którym mowa w art. 70c Ordynacji podatkowej, to również skutek procesowy w postaci ustanowienia pełnomocnika procesowego w tym postępowaniu nie wpływa na sposób realizacji obowiązku zawiadomienia przez organ podatkowy. W tym kontekście należy uwzględnić cel konstytucyjny, jakim jest zagwarantowanie podatnikowi wiedzy o zdarzeniach, które kształtują jego sytuację prawnopodatkową. Funkcja gwarancyjna art. 70c Ordynacji podatkowej została zachowana, bowiem Spółka (podatnik) dowiedziała się, że zobowiązanie podatkowe nie ulegnie przedawnieniu, a więc znała swoją sytuację prawnopodatkową w sferze prawa materialnego. Doręczenie zawiadomienia, o którym mowa w art. 70c Ordynacji podatkowej, Spółce a nie pełnomocnikowi procesowemu ustawionemu w sprawie było nie tylko prawidłowe, ale również w żaden sposób nie kłóci się z istotą pełnomocnictwa procesowego.

Odnosząc się z kolei do kwestii waloru informacyjnego przedmiotowego zawiadomienia Sąd zauważył, że organ podatkowy wskazał podstawę prawną zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Mając na uwadze treść art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c Ordynacji podatkowej, istotne jest wskazanie przez organ zawiadamiający zobowiązania podatkowego podatnika, którego termin przedawnienia uległ zawieszeniu. Nie jest natomiast konieczne wyjaśnianie przesłanki wynikającej z art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, gdyż z treści ww. przepisu wynikają okoliczności zawieszające bieg terminu przedawnienia. Organ podatkowy prawidłowo więc zawiadomił Spółkę o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, a nie pełnomocnika procesowego.

Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się także naruszenia przepisów postępowania zarówno dotyczących tzw. zasad ogólnych postępowania, jak i norm regulujących zagadnienia związane ze zbieraniem materiału dowodowego, a także naruszenia norm prawa materialnego.

W skardze kasacyjnej Spółka, reprezentowana przez adwokata, zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a", naruszenie:

I) przepisów prawa materialnego (mających zastosowanie wobec zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r.), tj.:

1) art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c Ordynacji podatkowej, przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że w sprawie bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego uległ zawieszeniu z dniem 23 czerwca 2014 r., mimo że zawiadomienie z dnia 6 czerwca 2014 r. informujące o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego dochodowego od osób prawnych za 2008 r. - zostało doręczone Spółce z pominięciem pełnomocnika, a nadto nie zawierało wskazania przyczyny zawieszenia biegu termu przedawnienia;

2) art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez nieuznanie, że zobowiązanie podatkowe Spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. nie przedawniło się z dniem 31 grudnia 2014 r.;

a nadto, na wypadek nieuwzględnienia powyższej przywołanych zarzutów dotyczących przedawnienia:

II) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 3 § 1, art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności organów podatkowych błędnie oddalił skargę i nie zastosował środka przewidzianego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a., w sytuacji, gdy decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 17 grudnia 2015 r., będąca przedmiotem rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji, została wydana z naruszeniem przepisów mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 70 § 1, art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej (mających zastosowanie wobec zobowiązania w podatku dochodowymi za 2008 r.) w zw. z art. 70c, art. 136, art. 145 § 2, w zw. z art. 212 Ordynacji podatkowej (obowiązujących w toku prowadzonego postępowania podatkowego);

2) art. 3 § 1, art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 208 § 1 i art. 59 § 1 pkt 10 Ordynacji podatkowej, polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli działalności organów podatkowych błędnie oddalił skargę w sytuacji, gdy organy podatkowe powinny umorzyć postępowanie z uwagi na przedawnienie zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r.;

nadto, na wypadek nieuwzględnienia zarzutu naruszenia art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej

3) art. 134 P.p.s.a. sprowadzające się do tego, że Sąd pierwszej instancji nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną nie wyszedł poza ich granice, mimo że powinien i mógł to uczynić, i nie uchylił decyzji, mimo iż organy podatkowe nie uwzględniły kosztów uzyskania przychodów w wysokości 673 206,74 zł, pomimo treści art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., że w toku postępowania pełnomocnik powołał się na pisma G. J. z dnia 18 listopada 2013 r. oraz dwa pisma z dnia 31 .grudnia 2007 r., w których pokwitowano przyjęcie weksla na zapłatę należności przysługujących G. J. z tytułu umowy poddzierżawy;

4) art. 3 § 1, art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności organów podatkowych błędnie oddalił skargę i nie zastosował środka przewidzianego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., w sytuacji, gdy organy podatkowe dopuściły się naruszenia art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 Ordynacji podatkowej, (obowiązujących w toku prowadzonego postępowania podatkowego) w stopniu mającym wpływ na treść rozstrzygnięcia polegającego na dowolnej ocenie dowodów oraz braku wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w tym:

a) nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadka W. W. na okoliczność wykonania usług i ich zakresu - którą to organ podatkowy ostatecznie uznał za nieznajdującą potwierdzenia w pozostałych dowodach - a okoliczności z niej wynikające miały istotne znaczenie dla sprawy, albowiem organ podatkowy stwierdził, że "Strona nie przedstawiła żadnych dowodów dokumentujących wykonanie usług przez "W.";

b) bezpodstawne przyjęcie, że brak możliwości przeprowadzenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. w 2013 r. kontroli u podatnika G. J. w sprawie dotyczącej rozliczeń G. J. ze Spółką pozwala na zakwestionowanie zadeklarowanego przez Spółkę kosztu uzyskania przychodu w kwocie 673 206,74 zł, pomimo przedstawienia w tym zakresie przez Spółkę dowodów i wyjaśnień, przy jednoczesnym nieuzasadnionym oddaleniu przez organ podatkowy wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka K. P. (będącego pełnomocnikiem G. J.) na okoliczność przeprowadzonych rozliczeń;

c) błędne ustalenie, że koszty poniesione przez Spółkę nie zostały poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodu, ewentualnie nie zostały poniesione przez Spółkę;

d) zaniechanie uwzględnienia jako kosztów uzyskania przychodów wydatków wynikających z przedstawionych przez pełnomocnika Spółki wyroków sądowych załączonych do pisma z dnia 17 marca 2015 r.;

5) art. 3 § 1, art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej, polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli działalności organów podatkowych błędnie oddalił skargę, w sytuacji, gdy powinien uchylić zaskarżoną decyzję, jako wydaną z naruszeniem art. 233 Ordynacji podatkowej, polegającym na utrzymaniu w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji;

a nadto,

III) przepisów prawa materialnego (mających zastosowanie wobec zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r.), tj.;

1) art. 12 ust. 3 w zw. z art. 12 ust. 3a, 3c, 3d i 3f u.p.d.o.p., art 12 ust. 1 i 3e u.p.d.o.p., poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że wartość odszkodowania w wysokości 407 011,06 zł należnego, lecz niezapłaconego Spółce przez P. stanowi przychód należny z działalności gospodarczej powstały przed dniem otrzymania zapłaty;

2) art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., poprzez jego niezastosowanie i nieuznanie jako kosztu uzyskania przychodu kwoty 673 206,74 zł należnej G. J. z tytułu umowy poddzierżawy, pomimo że koszt był rzeczywiście poniesiony, albowiem kwota ta została rozliczona za pomocą weksla, pozostawał w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, a nadto został udokumentowany za pomocą umowy poddzierżawy z dnia 2 kwietnia 2003 r. i aneksu do tej umowy z dnia 18 grudnia 2006 r., pismem z dnia 18 listopada 2013 r. oraz z dnia 31 grudnia 2007 r., a także zeznaniami świadka K. P.;

3) art. 15 ust. 1 w zw. z art 15 ust. 2 i ust. 2a, w zw. z art. 7 ust. 3 pkt 3 u.p.d.o.p., poprzez przyjęcie, że koszty zarządu w spółce prowadzącej działalność opodatkowaną, jak i niepodlegającą u.p.d.o.p. (działalność rolnicza) należy ustalać proporcjonalnie do przychodów z obu tych rodzajów działalności, podczas gdy zakwestionowane wydatki Spółka ponosiłaby nawet gdyby nie prowadziła działalności nieopodatkowanej;

4) art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu jako koszt uzyskania przychodu:

a) czynszu płaconego przez Spółkę tytułem najmu/dzierżawy nieruchomości położonej w S. (gm. D.), stanowiącej przedmiot dalszego podnajmu na rzecz A. sp. z o.o., mimo że koszt ten ponoszony był przez Spółkę w celu uzyskania przychodu z tytułu podnajmu tej nieruchomości przez A. sp. z o.o., co zostało przez Spółkę udowodnione w toku postępowania;

b) czynszu płaconego przez Spółkę tytułem najmu/dzierżawy nieruchomości położonej w S. przy ul. Z., na której realizowana była inwestycja stanowi koszt ogólnego zarządu, pośrednio pozostającego w związku przyczynowo-skutkowym z przychodami Spółki;

c) czynszu płaconego przez Spółkę tytułem najmu/dzierżawy nieruchomości położonej w S. przy ul. K., która to nieruchomość wykorzystywana była w prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej jako magazyn;

d) czynszu płaconego przez Spółkę tytułem najmu/dzierżawy nieruchomości położonej w M., na której realizowana była inwestycja stanowi koszt ogólnego zarządu, pośrednio pozostającego w związku przyczynowo-skutkowym z przychodami Spółki;

e) wynagrodzenia wypłacanego skazanym z tytułu wykonywanych na rzecz Spółki robót budowlanych, a także innych wydatków poniesionych przez Spółkę, a mających związek z działalnością Spółki na terenie nieruchomości położonej przy ul. X. [...] w S.;

f) kosztów i opłat sądowych, mimo że poniesione zostały przez Spółkę w związku z postępowaniami sądowymi, prowadzonym w celu zabezpieczenia źródła przychodów, jakim są m.in. nieuregulowane należności;

5) art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 6 u.p.d.o.p. oraz nieprawidłowe zastosowanie art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. c), art. 16g ust. 13 oraz 16 ust. 2 pkt 1 u.p.d.o.p., poprzez zakwalifikowanie prac w obiekcie położonym w M. przy ul. B. [...] w S., przy ul. K. i Z. jako wydatków na ulepszenie obcego środka trwałego.

W związku z powyższym Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, zasadne bowiem okazały się jej zarzuty odnoszące się do naruszenia art. 70 § 1 i art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej (formułowane zarówno jako naruszenie prawa materialnego, jak i w ujęciu procesowym w powiązaniu z art. 3 § 1, art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a.).

Stosownie do pierwszego z tych przepisów, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

Niniejsza sprawa dotyczy określenia Spółce wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r., tak więc termin przedawnienia tego zobowiązania upływał z końcem 2014 r., podczas gdy decyzja organu odwoławczego wydana została w dniu 17 grudnia 2015 r.

Sąd pierwszej instancji uznał, że do przedawnienia tego zobowiązania jednak nie doszło, gdyż przed upływem jego terminu nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c Ordynacji podatkowej. W myśl tych przepisów, bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania (art. 70 § 6 pkt 1). Organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się popełnienie przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1, najpóźniej z upływem przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1, oraz o rozpoczęciu lub dalszym biegu terminu przedawnienia po upływie okresu przedawnienia (art. 70c).

Sąd pierwszej instancji przedstawiając swoje stanowisko w powyższym zakresie powołał się na niesporny w sprawie fakt - wystosowania przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. do Spółki w trybie art. 70c Ordynacji podatkowej - zawiadomienia z dnia 13 czerwca 2014 r. informującego o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z zaistnieniem przesłanek, o których mowa w art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Zawiadomienie to zostało doręczone bezpośrednio Spółce w dniu 23 czerwca 2014 r. z pominięciem ustanowionego przez Spółkę pełnomocnika - adwokata.

W tym miejscu należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale podjętej w składzie siedmiu sędziów tego Sądu z dnia 18 marca 2019 r. sygn. akt I FPS 3/18 sformułował następujące stanowisko.

1) Dla skuteczności zrealizowania obowiązku wynikającego z art. 70c Ordynacji podatkowej zawiadomienie, o którym mowa w tym przepisie, należy doręczyć pełnomocnikowi, który został ustanowiony w postępowaniu kontrolnym lub podatkowym, nawet jeżeli zawiadomienia tego dokonuje organ podatkowy, przed którym nie toczy się żadne postępowanie z udziałem pełnomocnika strony.

2) Uchybienie w realizacji powyższego obowiązku winno być traktowane jako brak ziszczenia się materialnoprawnego skutku przewidzianego w art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela powyższe stanowisko. W związku z tym stwierdzić należy, że w sprawie tej wskazywane przez Sąd pierwszej instancji zawiadomienie z dnia 6 czerwca 2014 r. doręczone bezpośrednio Spółce z pominięciem jej pełnomocnika nie spowodowało skutku prawnego w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r. Jeżeli zatem w sprawie nie miały miejsca żadne inne zdarzenia powodujące zawieszenie lub przerwanie biegu terminu przedawnienia tego zobowiązania podatkowego, uległo ono przedawnieniu, co powoduje konieczność umorzenia prowadzonego w tym przedmiocie postępowania podatkowego jako bezprzedmiotowego (art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej).

Uwzględnienie najdalej idących zarzutów skargi kasacyjnej, dotyczących przedawnienia zobowiązania podatkowego sprawia, że w tej sytuacji dokonywanie oceny zasadności przez Naczelny Sąd Administracyjny pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej stało się zbędne.

Mając na uwadze powyższe i uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. uchylił w całości zaskarżony wyrok oraz decyzję Dyrektora Izby Skarbowej.

O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200, art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i pkt 2 lit. b), w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800, z późn. zm.).