Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 1844/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2004-07-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1lit c, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Józefczyk Sędzia NSA Stanisław Śliwa /spr./ Asesor WSA Joanna Zdrzałka Protokolant: sekr. sądowy Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "A." na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] II. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej "Spółdzielni Mieszkaniowej "A." kwotę 10 /dziesięć/ zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może zostać wykonana do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 1844/03

U Z A S A D N I E N I E

do wyroku z dnia 23 lipca 2004 r.

Decyzją z dnia [...] października 2003 r., Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na postawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. Nr 106 z 2000 r., poz. 1126 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej "A." od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2003 r., Nr [...] nakazującej tej Spółdzielni rozbiórkę parkingu wraz z obudową śmietnika, zlokalizowanego na działce nr 1552/102 obr. [...] przy ul. S. w R. oraz obniżenie rzędnych terenu działki nr 1552/102 do stanu z okresu przed wykonaniem ww. urządzeń uwidocznionego na załączniku graficznym do decyzji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W jej uzasadnieniu podano, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego skierował do Spółdzielni Mieszkaniowej "A." określoną wyżej decyzję. W jej uzasadnieniu organ m.in. podał, że parking wraz z obudową śmietnika wybudowany został samowolnie w 1993 r. W sprawie opracowane zostało orzeczenie techniczne o prawidłowości wykonania parkingu i obudowy śmietnika zlokalizowanych na działce nr 1552/102 przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia. Z opracowania tego wynika, że wyasfaltowany parking i obudowa śmietnika zostały wybudowane nieprawidłowo i stanowią zagrożenie dla zespołu garaży zlokalizowanych od strony południowo - wschodniej granicy działki oraz, że użytkowanie tych obiektów potęguje powyższe zagrożenie dla stateczności konstrukcji zespołu garaży i może spowodować przyśpieszenie ich zniszczenia. W związku z tym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2001 r. zobowiązano Spółdzielnię Mieszkaniową "A." do przedłożenia w terminie do dnia 31 grudnia 2001 r. ekspertyzy technicznej, która określi czynności jakie należy wykonać, aby parking wraz z obudową śmietnika spełniał przepisy techniczno-budowlane, obowiązujące Polskie Normy oraz nie powodował zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia. Spółdzielnia nie wykonała nałożonego obowiązku. Wobec tego uznano, że decyzja kończąca sprawę zostanie wydana na podstawie zebranego dotychczas materiału dowodowego. Zdaniem organu I instancji stan faktyczny sprawy uzasadnia wydanie nakazu rozbiórki w oparciu o art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Odwołanie od tej decyzji wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa "A." zarzucając, że ekspertyza, na którą powołuje się organ I instancji nie może być podstawą rozstrzygnięcie w sprawie.

Organ II instancji uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Parking wraz z obudową śmietnika wybudowany został przez Spółdzielnię samowolnie w 1993 r. W sprawie zastosowano przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane z uwagi na treść art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W związku z tym postanowieniem z dnia [...] lutego 1997 r. nr [...] zobowiązano Spółdzielnię Mieszkaniową "A." do przedłożenia w terminie do dnia 30 czerwca 1997 r. m.in. orzeczenia technicznego o prawidłowości wykonanych samowolnie robót przy budowie miejsc parkingowych oraz obudowy śmietnika wraz z oceną techniczną stwierdzającą, że sposób użytkowania tych obiektów oraz ich wykonanie nie powodują zagrożenia dla konstrukcji budynków garażowych zlokalizowanych od strony południowo-wschodniej granicy działki nr 1552/95 (obecnie 1552/102), umożliwiając tym samym Spółdzielni legalizację popełnionej samowoli. Pomimo upływu wyznaczonego terminu Spółdzielnia nie przedłożyła żądanego opracowania. Wobec tego organ I instancji korzystając z uprawnień przewidzianych w art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w dniu 6 września 1999 r. podjął działania zmierzające do zlecenia wykonania orzeczenia technicznego, po wcześniejszym wezwaniu do wywiązania się z nałożonego obowiązku. Spółdzielnia Mieszkaniowa miała wystarczająco dużo czasu, aby wywiązać się z nałożonego obowiązku. Orzeczenie techniczne o prawidłowości wykonania parkingu i obudowy śmietnika opracowane zostało przez rzeczoznawcę. Wynika z niego, że wyasfaltowany parking i obudowa śmietnika zostały wybudowane nieprawidłowo i stanowią zagrożenie dla zespołu garaży zlokalizowanych od strony południowo-wschodniej granicy działki. Użytkowanie zaś parkingu i obudowy śmietnika potęguje zagrożenie dla stateczności konstrukcji zespołu garaży i może spowodować przyspieszenie ich zniszczenia. Mając na uwadze powyższe stwierdzenia postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2001 r., Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązał Spółdzielnię Mieszkaniową "A." do przedłożenia w terminie do dnia 31 grudnia 2001 r. ekspertyzy technicznej, która określi czynności jakie należy wykonać aby parking wraz z obudową śmietnika spełniał przepisy techniczno-budowlane, obowiązujące Polskie Normy oraz nie powodował zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia. Spółdzielnia Mieszkaniowa nie wywiązała się z nałożonego obowiązku, a zatem nie podjęła działań zmierzających do usunięcia istniejącego zagrożenia. Tym samym nie było możliwości legalizacji popełnionej samowoli budowlanej. Zgodnie bowiem z art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Wspomniany art. 37 ust. 1 przewiduje, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie budowy, podlegają przymusowej rozbiórce Między innymi, gdy powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Nie przedkładając żądanego opracowania Spółdzielnia Mieszkaniowa nie wykazała, że istnieje możliwość wyeliminowania istniejącego zagrożenia. Tym samym nie ma możliwości zastosowania art. 40 cyt. ustawy Prawo budowlane.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu stwierdzono, że są nieuzasadnione. Spółdzielnia nie jest uprawniona do podważania orzeczenia technicznego (opracowanego przez osobę uprawnioną), a nie przedłożyła innego opracowania sporządzonego przez osobę uprawnioną na poparcie swoich zarzutów. Zarzucanie organowi I instancji, iż odmówił Spółdzielni prawa do wykazania prawidłowości wykonanej inwestycji jest bezpodstawne. Samowola budowlana miała miejsce w roku 1993. Było zatem wystarczająco dużo czasu aby Spółdzielnia wykazała, iż zależy jej na legalizacji i przedłożyła ekspertyzę techniczną przedstawiającą sposób doprowadzenia parkingu i obudowy śmietnika do stanu zgodnego z przepisami. Brak ekspertyzy spowodował, że nakaz rozbiórki popełnionej samowoli budowlanej był konieczny.

Sprawa zespołu garaży zlokalizowanych od strony południowo-wschodniej granicy działki nr 1552/95 (obecny nr 1552/102) objęta była odrębnym postępowaniem. Wynika z niego, że wybudowane zostały na podstawie stosownych pozwoleń na budowę, a ich stan techniczny jest dobry.

Powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżyła Spółdzielnie Mieszkaniowa "A." i zarzucając jej naruszenie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane oraz art. 7, 8, 9, 10, 75, 77, 78, 107, 138 § 1 KPA mające istotny wpływ na wynik sprawy domagała się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji z dnia [...] września 2003 r., Nr [...] i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu decyzji podano, że organ II instancji rozpatrując odwołanie uwzględnił argumentację organu I instancji.

Organ ten przyjął za poprawne i mogące stanowić podstawę do wydania rozstrzygnięcia w sprawie orzeczenie techniczne o prawidłowości wykonania parkingu i obudowy śmietnika opracowane przez mgr inż. J. K. pomimo faktu, iż ekspertyza ta była wielokrotnie podważana przez skarżącego w toku postępowania. Organy bezpodstawnie przyjmują, iż wykonane orzeczenie techniczne nie może być kwestionowane przez stronę nie będącą rzeczoznawcą, przyznając jednocześnie, że stanowi ona dowód w sprawie. Wyrażone w tym zakresie zapatrywanie organów administracji sprzeczne jest z art. 7, 8, 10 oraz 75, 77 i 78 KPA. Jako dowód w postępowaniu administracyjnym należy bowiem dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem. Składane w tym zakresie wielokrotnie wyjaśnienia skarżącego pozostawiane były bez ustosunkowania się do nich pomimo, że zawierały konkretne zarzuty wobec przedłożonego organowi I instancji opracowania technicznego. Skarżący zarzuca także, że gdyby nawet przyjąć, iż strona nie jest uprawniona do kwestionowania orzeczenia technicznego bezpośrednio, a jedynie poprzez przedstawienie innego opracowania sporządzonego przez rzeczoznawcę, to organy obu instancji winny były ja o tym pouczyć w toku postępowania, a przed wydaniem decyzji w sprawie. Brak jakichkolwiek wskazówek w tym względzie należy uznać za naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego wynikających z art. 9 i 10 KPA.

Uchybieniem organu II instancji było też zaakceptowanie stanowiska organu I instancji odnoszącego się do uchylenia przez ten organ swojego własnego postanowienia z dnia [...] kwietnia 2001 r. zobowiązującego Spółdzielnię do przedłożenia ekspertyzy technicznej, która określi czynności jakie należy wykonać, aby parking wraz z obudową śmietnika, spełniał przepisy techniczno-budowlane, obowiązujące Polskie Normy oraz nie powodował zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia. Przez powyższe działanie skarżący został pozbawiony możliwości wykazania, iż urządzenia zlokalizowane na działce ewid. nr 1552/102 można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Organy obu instancji pomijają całkowicie okoliczność, iż pomimo dosyć długiego okresu pomiędzy tymi postanowieniami, brak zastosowania się przez skarżącego do pierwszego z nich wynikał z przyczyn obiektywnych. Organ I instancji wydał przedmiotowe postanowienie bezpodstawnie dochodząc do wniosku, iż Spółdzielnia nie jest zainteresowana wykonaniem stosownej ekspertyzy. Zdaniem skarżącego materiał dowodowy zgromadzony w sprawie świadczy jednoznacznie przeciwko postawionej przez organ administracji tezie. W celu wykonania wyczerpującego opracowania, do którego Spółdzielnię zobowiązano postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2001 r., zwrócono się do organu I instancji z prośbą udostępnienie dokumentów niezbędnych dla jego wykonania. W odpowiedzi PINB uznaje, iż przy opracowywaniu orzeczenia mógłby być pomocny projekt konstrukcyjny garaży stwierdzając jednak, że projekt ten nie jest niezbędny i nie zostanie udostępniony Spółdzielni. Pismem z dnia 12 marca 2003 r. skarżący poinformował PINB, że zawarł umowę na opracowanie przedmiotowej ekspertyzy i że termin ustalony z rzeczoznawcą na jego wykonanie to 11 kwietnia 2003 r. Rzeczoznawca, z którym Spółdzielnia zawarła umowę na wykonanie opracowania, także zwrócił się do organu I instancji z prośbą o udostępnienie projektu konstrukcji garaży, co również spotkało się z odmową. Wreszcie pismem z dnia 15 maja 2003 r. odwołujący się zwrócił się do PINB z wnioskiem o zobowiązanie właścicieli garaży do udostępnienia posiadanej przez nich dokumentacji oraz o przesunięcie terminu wykonania opracowania do dnia 30 września 2003 r. z powodu braku dokumentów, bez których nie jest możliwe prawidłowe wykonanie żądanego opracowania. Zatem, nieuprawniony jest wniosek, że to zwłoka skarżącego spowodowała konieczność uchylenia postanowienia z dnia [...] kwietnia 2001 r. Działanie organów w tym względzie ocenić należy jako naruszenie art. 7 i 8 KPA.

Kapitalne znaczenie w niniejszej sprawie ma również okoliczność, że w toku postępowania - pismem z dnia 9 grudnia 2002 r. Spółdzielnia zwróciła się do PINB z prośbą o udostępnienie dokumentów wykazujących, że garaże zostały wybudowane zgodnie z pozwoleniem na budowę, co było niezbędne przy opracowaniu orzeczenia. Ponadto organ I instancji został zobowiązany przez organ II instancji do przedłożenia dokumentów potwierdzających, że garaże zostały wybudowane na podstawie pozwolenia na budowę. Organ I instancji nie wyjaśnił jednak powyższej sprawy, a pomimo bezspornego faktu, iż z jego pisma z dnia 21 sierpnia 2001 r., Nr [...] wynika, że 8 boksów garażowych zostało wybudowanych bez stosownego pozwolenia na budowę, to bardzo istotne dla właściwego rozstrzygnięcia sprawy ustalenie zostało pominięte zarówno w decyzji PINB, jak również w zaskarżonej decyzji organu odwoławczego. Organy obu instancji pomijają, że decyzja z dnia [...] września 1970 r., Nr [...] przekazująca teren pod przedmiotowy boks w dzierżawę, z przeznaczeniem pod budowę zespołu garaży nie jest w świetle obowiązujących przepisów pozwoleniem na budowę.

Brak należytego materiału dowodowego w sprawie uniemożliwia jednoznaczne stwierdzenie, że przedmiotowy obiekt budowlany powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia. Dodatkowo skarżący zarzuca, iż organ II instancji uchybił także przepisowi art. 107 KPA odstępując od podania w zaskarżonej decyzji uzasadnienia prawnego swojego rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł ojej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko odwołał się do motywów zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że z mocy przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tak więc, niniejsza sprawa, mimo złożenia jej do Naczelnego Sądu Administracyjnego zostanie rozpoznana w trybie wskazanej ustawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie.

Poza sporem pomiędzy stronami pozostaje, że Spółdzielnia Mieszkaniowa "A." pod rządami przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r. dopuściła się samowoli budowlanej polegającej na wykonaniu na działce oznaczonej obecnie nr 1552/102 obr. [...] przy ul. S. w R. parkingu wraz z obudową śmietnika oraz podwyższyła rzędne terenu działki w stosunku do rzędnych sprzed wykonania tych urządzeń.

Na podstawie orzeczenia technicznego opracowanego przez Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Komunikacji Oddział w R. ustalono, że parking i obudowa śmietnika na działce nr 1552/102 zostały wybudowane nieprawidłowo i stanowią zagrożenie dla zespołu garaży zlokalizowanych od strony południowo-wschodniej tej działki. Użytkowanie tych obiektów potęguje zagrożenie dla stateczności konstrukcji zespołu garaży i może spowodować przyśpieszenie ich zniszczenia.

W takiej sytuacji postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2001 r. zobowiązano Spółdzielnię do przedłożenia w terminie do dnia 31 grudnia 2001 r. ekspertyzy technicznej, która określi czynności jakie należy wykonać, aby parking wraz z obudową śmietnika spełniał przepisy techniczno-budowlane, obowiązujące Polskie Normy oraz nie powodował zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia. Spółdzielnia nie wykonała nałożonego obowiązku. Wobec tego uznano, że decyzja kończąca sprawę zostanie wydana na podstawie zebranego dotychczas materiału dowodowego. Zdaniem organów obu instancji stan faktyczny i prawny stanowi podstawę do wydania nakazu rozbiórki w oparciu o art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., a inwestor nie wykazał, by w badanym przypadku można było zastosować legalizację samowoli budowlanej przewidzianą w art. 40 tej ustawy.

Zarzuty podniesione przez Spółdzielnię w odwołaniu i w skardze sprowadzają się do kwestionowania trafności orzeczenia Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Komunikacji Oddział w R., faktu nieudostępnienia przez organy dokumentów potwierdzających wykonanie garaży w oparciu o pozwolenia na budowę (co jej zdaniem było niezbędne do opracowania ekspertyzy) oraz uchylenia przez organ I instancji swojego postanowienia w przedmiocie zobowiązania Spółdzielni do przedłożenia ekspertyzy technicznej, która określi czynności jakie należy wykonać, aby przedmiot samowoli spełniał przepisy techniczno-budowlane, obowiązujące Polskie Normy oraz nie powodował zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia.

Ugruntowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego od wielu lat jest stanowisko, że nakaz przymusowej rozbiórki z przyczyn określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. powinien być stosowany tylko wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia określonych w tym przepisie zagrożeń lub pogorszeń na zasadzie art. 40 tej ustawy. W wypadku samowoli budowlanej przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy znajduje zastosowanie nie wtedy, gdy zajdzie taka możliwość, lecz wówczas, gdy występuje taka konieczność.

Warto również w tym miejscu zwrócić uwagę organów obu instancji, że przepisy art. 37 i 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. wzajemnie się wykluczają i odnoszą się do odmiennych stanów faktycznych. Wynika to w sposób jednoznaczny użytego w art. 40 sformułowania : "...jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37...".

W sprawie zastosowanie art. 37 ust. 1 pkt 2 nastąpiło bez wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Co do zastosowania w kontrolowanych obecnie rozstrzygnięciach wskazanej podstawy prawnej wypada podkreślić, iż zastosowanie w tym przypadku nakazu rozbiórki wymaga wykazania dwu występujących równocześnie przesłanek: 1) naruszenie prawa obowiązującego w czasie budowy, 2) powołanie jako skutku budowy niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Wykonanie wystąpienia jednego z wymienionych wyżej stanów wykazane musi być w sposób nie budzący wątpliwości. Nie wystarcza podanie, że wystąpiło samo zagrożenie - należy natomiast ściśle określić, w jakich okolicznościach organ to zagrożenie upatruje. Zagrożenie musi być przy tym realne, a nie tylko teoretyczne. Na gruncie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego - ustawy z dnia 24 października 1974 r. Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok z dnia 17 kwietnia 1989 r. ONSA 1989 z. 1 poz. 38) sformułował tezę, iż nakaz rozbiórki winien być orzekany tylko wtedy, gdy jest on konieczny w konkretnym stanie faktycznym. O konieczności tej zaś decyduje uznanie, iż brak jest możliwości usunięcia powołanych w art. 37 ust. 1 pkt 2 pogorszeń czy zagrożeń w trybie określonym w art. 40. Treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wskazuje, dlaczego nie ma już możliwości kontynuowania działań, o jakich mowa w art. 40 ustawy.

W analizowanej sprawie organy w oparciu o opinię Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Komunikacji Oddział w R. ustalono, że parking i obudowa śmietnika na działce nr 1552/102 zostały wybudowane nieprawidłowo i stanowią zagrożenie dla zespołu garaży zlokalizowanych od strony południowo-wschodniej tej działki. Opinia ta była przedmiotem zarzutów Spółdzielni Mieszkaniowej "A." zawartych między innymi w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji - z naruszeniem przepisu art. 107 § 3 Kpa - nie podał dlaczego zarzuty skarżącej w tej materii uznał za nieuzasadnione. Stanowisko, że Spółdzielnia nie może podważać przedmiotowego orzeczenie technicznego, sporządzonego przez osobę uprawnioną jest pozbawione podstaw prawnych. Obowiązkiem organu było ustosunkowanie się do zarzutów skarżącej w uzasadnieniu swojej decyzji i podanie w nim, dlaczego twierdzenia jej nie zasługują na uwzględnienie. Przykładowo brak obliczeń, jaki nacisk wywiera przedmiot samowoli na ściany garażu powoduje, że zagrożenie pozostaje teoretyczne. Oczywistym jest, że zgromadzona ziemia jakiś nacisk wywiera ale zbadania wymaga, czy jej nacisk, przy określonej konstrukcji ściany garażu stanowi dla niego zagrożenie. Na tego rodzaju zarzuty strony organy winny były odpowiedzieć w uzasadnieniu decyzji. Charakter stwierdzonego uchybienia może mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem brak ustosunkowania się do zarzutów skarżącej może budzić wątpliwość, co do prawidłowości zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Analizując materiał zebrany w sprawie dopatrzyć się można niekonsekwencji w działaniu organów administracji, co może budzić również wątpliwości, co do zasadności zastosowania powołanego wyżej przepisu.

Po otrzymaniu opinii Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Komunikacji Oddział w R. organ I instancji rozpoczął procedurę legalizacyjną. Wskazywałoby to, że stwierdzone w opinii zagrożenie dla mienia nadaje się do usunięcia w trybie art. 40 ustawy, a skoro tak, to postanowienie z dnia [...] kwietnia 2001 r. zobowiązujące Spółdzielnię do przedłożenia ekspertyzy technicznej, która określi czynności, jakie należy wykonać, aby przedmiotowy parking wraz z obudową śmietnika nie powodował zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia wydane było w trybie art. 56 ustawy (co zresztą wynika z jego treści). Poza sporem pozostaje, że Spółdzielnia ekspertyzy takowej nie wykonała wskazując na niemożność jej wykonania z określonych przez siebie przyczyn. Organy stanęły na stanowisku, że żądane przez Spółdzielnię do opracowania ekspertyzy dokumenty (projekt budowy garaży -konstrukcyjny, pozwolenie na budowę garaży, pozwolenie na użytkowanie garaży) są zbędne do jej opracowania. W takiej sytuacji koniecznym było rozważenie, czy nie należało w trybie art. 56 ust. 3 ustawy Prawo budowlane zlecić jej wykonania na koszt inwestora. Bowiem, skoro inwestor nie potrafił znaleźć wykonawcy dla przedmiotowej ekspertyzy bez konieczności dostarczenia mu projektu budowy garaży, pozwolenia na budowę garaży, pozwolenia na użytkowanie garaży (w sytuacji, kiedy organ - zgodnie z jego oświadczeniem - takowymi dokumentami nie dysponuje) to może uda się tego dokonać organowi I instancji. Przecież przy braku tych dokumentów można dokonać odkrywek, oględzin itd., co pozwoli na zebranie potrzebnego do sporządzenia ekspertyzy materiału dowodowego. Przepis art. 56 ust. 3 ustawy przewiduje wprawdzie możliwość (a nie obowiązek) takiego rozwiązania, jednak pozorowana albo rzeczywista nieudolność Spółdzielni w znalezieniu wykonawcy ekspertyzy obliguje organy do udzielenia jej w tej materii pomocy. Dodać należy również, że nawet brak współpracy inwestora w wyjaśnieniu stanu faktycznego nic może być samoistną podstawą nakazania mu rozebrania wybudowanych obiektów budowlanych.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy ponownie zobowiązać inwestora do przedłożenia ekspertyzy (w oparciu o dostępne materiały), która udzieli w pierwszej kolejności odpowiedzi na jego zarzuty. Jeżeli zostanie stwierdzone, że samowola rzeczywiście stanowi niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia ekspertyza ma wskazać, czy możliwe jest doprowadzenie przedmiotowej samowoli do stanu, w którym przestanie takie zagrożenie wywoływać. W przypadku pozytywnej odpowiedzi to pytanie określi, jakie czynności należy wykonać, by parking wraz z obudową śmietnika, zlokalizowany na działce nr 1552/102, spełniał przepisy techniczno-budowlane, obowiązujące Polskie Normy oraz nie 1552/102, spełniał przepisy techniczno-budowlane, obowiązujące Polskie Normy oraz nie powodował zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia. W przypadku nieprzedłożenia przez inwestora ekspertyzy w zakreślonym przez organ terminie należy zlecić jej wykonanie na jego koszt. Dopiero uzupełnienie materiału dowodowego we wskazanym wyżej zakresie umożliwi organom wydanie w sprawie prawidłowej decyzji.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.