Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 756/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 25, art. 13g ust. 1, art. 40 c ust. 1, art. 41 ust. 4 i 5.
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 64 ust. 1 i 2, art. 61.
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2013 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego dalej jako "GITD", po rozpatrzeniu odwołania A.D. – utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2012 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 7 560 zł.

Powołana decyzja z dnia [...] grudnia 2012 r. została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13 g ust. 1, ust. 1a, ust. 1 b pkt 1, ust. 2, art. 40 c, art. 41 ust. 4, 5, 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 r. nr 19, poz. 115 ze zm., Dz.U. z 2011 r. nr 222, poz. 1321 dalej jako "u.d.p") oraz lp. 7 pkt 4 lit. d), lp. 7 pkt 9 lit. d) i e), lp. 9 pkt 4 lit. b) załącznika nr 2 do u.d.p., art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. nr 108, poz. 908 ze zm., Dz.U. z 2011 r. nr 222, poz. 1321), art. 5 ust. 2 w zw. z art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U z 2011 r. nr 222, poz. 1321).

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia GITD podał, że w dniu [...] lipca 2012 r. w miejscowości C. na drodze wojewódzkiej nr [...] zatrzymano do kontroli zespół pojazdów składający się z ciągnika marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą marki [...] o nr rej. [...]. Jego kierowcą był D. K., który przewoził żwir w imieniu przedsiębiorcy A.D. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą "Z.".

Przebieg kontroli został utrwalony w protokole z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...].

W wyniku ważenia kontrolowanego zespołu pojazdów stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

- nacisk 22,90 na podwójnej osi napędowej pojazdu - przekroczenie o 6,9 t,

- nacisk 18,15 na podwójnej osi przyczepu - przekroczenie o 2,5 t,

- masa całkowita pojazdu 48,41 - przekroczenie dmc o 8,4 t,

- kierowca nie okazał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Droga wojewódzka nr [...] została zaliczona do dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.

W wyniku stwierdzonych nieprawidłowości [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wszczął postępowanie administracyjne, o czym zawiadomił stronę – A. D. pismem z dnia [...] lipca 2012 r. pouczając ją jednocześnie o przysługujących jej prawach.

Decyzją z dnia [...] września 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na A. D. karę pieniężną w wysokości 7 560 zł za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do 101, dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m, podwójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m, oraz dopuszczalnej masy całkowitej trzyosiowego pojazdu samochodowego i dwuosiowej przyczepy.

GITD rozpoznając niniejszą sprawę, na skutek odwołania strony od decyzji organu I instancji – na wstępie wskazał na brzmienie przepisów art. 64 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, art. 13g ust. 1 i 1b pkt 1, art. 40c oraz art. 41 ust. 4 i 5 u.d.p.

Organ podkreślił, że droga wojewódzka nr [...], po której poruszał się kontrolowany pojazd została zaliczona do dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.

Wskazując na lp. 7 pkt 9 załącznika nr 2 do u.d.p. organ odwoławczy dodał, że w przypadku podwójnej osi napędowej, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m dopuszczalna jest suma nacisków osi do 16 t włącznie, w przypadku podwójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m dopuszczalna jest suma nacisków osi do 16 t włącznie (lp. 7 pkt 4 załącznika nr 2 do u.d.p.), w przypadku zespołu pojazdów składającego się z trzyosiowego pojazdu samochodowego i dwuosiowej przyczepy dopuszczalna masa całkowita może wynosić do 40,0 t włącznie (lp. 9 pkt 4 załącznika nr 2 do u.d.p.)

Podał także, że wysokość kar pieniężnych za przekroczenie dopuszczalnej masy pojazdów oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 10 t, określona jest w załączniku nr 2 do u.d.p., tj. za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 10 t w Lp. 7 pkt 4 dla podwójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m o sumie nacisków osi powyżej 18,0 t do 19,0 t w lit. d) – w wysokości 2 280 zł, pkt 9 dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m o sumie nacisków osi powyżej 18,0 t do 19, 0 t w lit. d) – w wysokości 1080 zł, a w lit. e) za każde rozpoczęte przekroczenie o 1,0 t powyżej 19,0 t dodatkowo - 900 zł. Natomiast w Lp. 9 pkt 4 za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów składającego się z trzyosiowego pojazdu samochodowego i dwuosiowej przyczepy powyżej 40,0 t do 50,0 t w lit. b) wysokości 600 zł.

Organ odwoławczy podkreślił, że miejsce ważenia kontrolowanego pojazdu legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] marca 2012 r.

Stwierdził, że pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C o nr fabrycznych [...] i [...], które w chwili kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w P. z datą ważności do [...] maja 2014 r.

Zaznaczył, że dokumenty te zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia, który został jednocześnie poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach.

Pojazd zważono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o ponowne ważenie. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., który kierowca podpisał bez uwag.

GITD za organem I instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie kara pieniężna wynosi: 2280 zł + 1080 zł + (900 zł x 4) + 600 zł = 7 560 zł.

Ustosunkowując się do zarzutów odwołania GITD wskazał, że czynności kontrolne przeprowadzono przy zastosowaniu przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10 C o nr [...] i [...]. Podał, że instrukcja obsługi wag typu SAW stanowi, iż eksploatacja tych wag bez wykorzystania żadnych środków możliwa jest na wszystkich normalnych nawierzchniach drogi, a w przypadku nawierzchni nierównej należy zwrócić uwagę na konieczność zachowania co najmniej 5 mm odległości przy nawierzchni drogi wskutek pomiaru odchylenia (ugięcia) nawierzchni przy obciążeniu. Wyjaśnił, że tabela w pkt 2.5 tej instrukcji przedstawia propozycje ustawienia wag dla różnych pojazdów i nie wyklucza to ważenia pojazdu 4 i 5 osiowego dwoma wagami. Każdą oś waży się osobno, a wyniki osi wielokrotnych uzyskuje się przez ich sumowanie. Podkreślił, że w przedmiotowej sprawie kontrolę przeprowadzono na miejscu zatwierdzonym do przeprowadzania kontroli przez kompetentny organ, legitymującym się protokołem z pomiaru pochylenie terenu z dnia [...] marca 2012 r. Pomiary zawarte w jego treści wskazują, że pomierzone spadki mieszczą się także w normie, przewidzianej nawet dla wag do pomiarów dynamicznych (do ważenia pojazdów w ruchu) tj. nie przekraczają 1 % spadku podłużnego i 2 % spadku poprzecznego. Organ za gołosłowne uznał zarzuty strony co do zanieczyszczenia wagi, podkreślając, że z treści protokołu kontroli nie wynika, by kierowca wniósł uwagę o zanieczyszczeniu wagi, ani też jakiekolwiek inne uwagi, które miałyby wskazywać, że w trakcie pomiarów doszło do jakichkolwiek innych nieprawidłowości. Dodał, że kierowca podpisał protokół nie wnosząc żadnych uwag, a także nie skorzystał z prawa do drugiego ważenia pojazdu, które odbywa się jedynie na wniosek kierowcy.

Organ omówił także regulację art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2011 r. Nr 222, poz 1321) oraz stwierdził, że przepis ten w rozpatrywanej sprawie nie znajduje zastosowania, gdyż kontrola obok przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu wykazała również przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej, a strona

w toku postępowania nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstanie naruszenia.

GITD stwierdził także, że organ I instancji rozstrzygając niniejszą sprawę - wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 oraz 77 K.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia. Jego zdaniem decyzja organu I instancji zawiera niezbędne elementy określone w art. 107 K.p.a., a sporządzone uzasadnienie umożliwiło sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia.

Skargę na decyzję GITD z dnia [...] grudnia 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła A. D. zwana dalej "skarżącą", zarzucając zaskarżonej decyzji:

1) naruszenie art. 7 i art. 8 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich działań niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz naruszenie zasady, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej;

2) naruszenie art. 77 § 1 i art. 78 § 1 K.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a w szczególności nieuwzględnienie wniosków dowodowych strony o przeprowadzenie dowodów z oględzin miejsca dokonania pomiarów oraz zeznań kierowców w charakterze świadków w sytuacji gdy dowody te miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy;

3) naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, a w szczególności poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji;

4) naruszenie art. 107 § 1 i 3 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez brak wystarczającego uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji, a w szczególności brak odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżącą w odwołaniu.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o:

1. uchylenie zaskarżonej decyzji GITD z dnia [...] grudnia 2012 r. oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji;

2. zasądzenie od GITD kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Rozwijając w uzasadnieniu zarzuty skargi skarżąca na wstępie podkreśliła, że w toku postępowania organy administracji nie przeprowadziły postępowania dowodowego, które prowadziłoby do wyjaśnienia wszelkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności do ustalenia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w łącznej kwocie 7.560,00 zł.

Za nieprawidłowe i sprzeczne z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego skarżąca uznała twierdzenie organu, że "wiarygodny materiał dowodowy w tak uproszczonym postępowaniu, jakim jest kontrola drogowa pojazdu, można zgromadzić jedynie "na gorąco" w trakcie wykonywanych czynności kontrolnych", co przejawiło się – jak podkreślała oparciem skarżonych decyzji tylko i wyłącznie na protokole kontroli, bez podjęcia próby weryfikacji prawdziwości danych w nim zawartych.

Podkreślała, że możliwe było dokonanie oględzin miejsca pomiaru tuż po dokonanej przez organ kontroli, skoro taki wniosek został przez nią złożony już po 3 dniach od dokonanej kontroli.

Twierdziła, że fakt zanieczyszczenia wagi, na której dokonano pomiarów udokumentowała zdjęciami, co uwiarygodniło stanowisko skarżącej w tej kwestii.

W ocenie skarżącej dokumentacja zdjęciowa w połączeniu z oględzinami miejsca gdzie dokonywano pomiarów przyczyniłyby się do ustalenia dokładnego stanu faktycznego niniejszej sprawy.

Zatem za nieprawdziwe skarżąca uznała twierdzenia organu II instancji jakoby tylko informowała o zanieczyszczeniu wagi, ale żadnych dowodów na tę okoliczność nie przedstawiła.

Skarżąca wskazała, że w toku postępowania wniosła o przesłuchanie w charakterze świadków swoich pracowników – tj. kierowców M. B. i D. K. na okoliczność ustalenia warunków w jakich dokonywano pomiarów, możliwości wnikliwego zapoznania się z treścią protokołu przed jego podpisaniem oraz udzielenia im niezbędnych i stosownych pouczeń i wyjaśnień.

Wobec powyższego za niezrozumiałe skarżąca uznała twierdzenia GITD jakoby w toku postępowania nie przedstawiła żadnych okoliczności mogących podważyć ustalenia poczynione przez organ kontrolny.

Uzasadniając zarzut naruszenia przez organ art. 10 § 1 K.p.a. skarżąca podkreśliła, że organy prowadzące postępowanie w niniejszej sprawie nie zapewniły jej czynnego udziału w postępowaniu, a w szczególności nie umożliwiły jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji w niniejszej sprawie. Ponadto – jak podnosiła organ II instancji w ogóle nie odniósł się do tej kwestii, co powoduje także, że uzasadnienie decyzji nie zawiera elementów, które są koniecznymi w każdej decyzji.

W konkluzji skarżąca stwierdziła, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone nieprawidłowo, a organy obu instancji dopuściły się naruszeń podstawowych zasad postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę – GITD wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że skarga jest niezasadna.

W działaniu organów administracji drogowej wydających decyzje Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Definicję pojazdu nienormatywnego zawiera art. 4 pkt 25 u.d.p., który stanowi, że pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach niniejszej ustawy, albo którego wymiary i masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach o ruchu drogowym, z wyłączeniem autobusów w zakresie nacisków osi.

Stosownie do treści art. 64 ust 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. nr 108, poz. 908 ze zm.) ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.

W myśl art. 13g ust. 1 u.d.p. - za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 13g ust. 1b pkt 1, powyższą karę nakłada się na podmiot wykonujący przejazd.

Zgodnie z art. 40 c ust. 1 u.d.p. w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalną masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego oraz funkcjonariusz Policji mają prawo wymierzania i pobierania kary pieniężnej ustalonej, zgodnie z art. 13 g ust. 1 i 2 ustawy, w załączniku nr 2. Załącznik ten odnosi kary pieniężne do trzech kategorii dróg, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t, do 10,0 t oraz do 11,5 t i przyporządkowuje wysokość kar w kategorii danej drogi dla danego rodzaju osi, jednoznacznie określając dopuszczalne wartości nacisku danych osi na danej drodze, niepowodujące nałożenia kary. Załącznik stanowi integralną część u.d.p. i wraz z nią jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa, które użytkownicy dróg, w szczególności wykonujący działalność transportową, obowiązani są znać i stosować.

W przypadku podwójnych osi napędowych pojazdów silnikowych przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 i mniejszej niż 1,8 m dopuszczalna jest maksymalna suma nacisków osi do 16 t, w myśl lp. 7 pkt 9 załącznika nr 2 do u.d.p.

W przypadku podwójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m dopuszczalna jest suma nacisków osi do 16 t włącznie w myśl lp. 7 pkt 4 załącznika nr 2 do u.d.p.

W przypadku zespołu pojazdów składającego się z trzyosiowego pojazdu samochodowego i dwuosiowej przyczepy dopuszczalna masa całkowita może wynosić do 40,0 t włącznie stosownie do lp. 9 pkt 4 załącznika nr 2 do u.d.p.

Wysokość kar pieniężnych:

o za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 10 t w Lp. 7 pkt 4 dla podwójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m o sumie nacisków osi powyżej 18,0 t do 19,0 t w lit. d) – w wysokości 2 280 zł, pkt 9 dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m o sumie nacisków osi powyżej 18,0 t do 19, 0 t w lit. d) – w wysokości 1080 zł, a w lit. e) za każde rozpoczęte przekroczenie o 1,0 t powyżej 19,0 t dodatkowo - 900 zł. Natomiast w Lp. 9 pkt 4 za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów składającego się z trzyosiowego pojazdu samochodowego i dwuosiowej przyczepy powyżej 40,0 t do 50,0 t w lit. b) wysokości 600 zł.

W myśl art. 41 ust. 4 i 5 u.d.p. wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 roku (Dz. U. Nr 138, poz. 932 i 933 ze zm.).

Droga wojewódzka nr [...] została zaliczona do dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, a przejazd był wykonywany w imieniu A. D. Kontrolowanym pojazdem przewożono ładunek sypki (żwir).

Wymagania co do sposobu załadunku zawiera art. 61 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, stanowiąc w ust. 1, że ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu. Natomiast stosownie do dyspozycji ust. 2 powołanego przepisu art. 61 ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę (1), nie naruszał stateczności pojazdu (2), nie utrudniał kierowania pojazdem (3) oraz nie ograniczał widoczności drogi lub nie zasłaniał świateł, urządzeń sygnalizacyjnych, tablic rejestracyjnych lub innych tablic albo znaków, w które pojazd jest wyposażony (4). Przy czym w myśl ust. 5 art. 61 ładunek sypki może być umieszczony tylko w szczelnej skrzyni ładunkowej, zabezpieczonej dodatkowo odpowiednimi zasłonami uniemożliwiającymi wysypywanie się ładunku na drogę.

Ustawodawca przewidział możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie w związku z wejściem w życie w dniu 18 października 2011 r. przepisu art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. nr 222, poz. 1321).

Przepis art. 8 ustawy nowelizującej stanowi, że wchodzi ona w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:

1) art. 1 pkt 9 w zakresie art. 64h oraz art. 5 ust. 2, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia;

2) art. 1 pkt 5 lit. b w zakresie art. 61 ust. 15 i 16, który wchodzi w życie w terminie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.

Ogłoszenie ustawy nastąpiło w dniu 18 października 2011 r., gdyż tego dnia opublikowano ją pod pozycją 1321 w Dzienniku Ustaw nr 222 z 2011 r.

Ustawa zmieniająca weszła w całości w życie w dniu 19 października 2012 r., co oznacza, że w dacie orzekania przez organ odwoławczy zmienił się stan prawny. Z przepisu intertemporalnego wynika, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe (art. 5 ust. 1 ustawy nowelizującej).

Art. 5 ust. 2 ustawy zmieniającej stanowi, że postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej dotyczącej przejazdu pojazdu nienormatywnego, prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, umarza się wobec podmiotu wykonującego przejazd, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przejazd: a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub 2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu na przejazd pojazdu nienormatywnego, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu przy przewozie ładunków sypkich oraz drewna.

Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła sytuacja przewidziana w art. 5 ust. 2 pkt 2 ustawy zmieniającej, mimo, że kontrolowanym pojazdem przewożono żwir, a więc ładunek sypki rozumiany jako materiał, którego poszczególne cząsteczki nie są ze sobą powiązane w sposób trwały i wykazują cechy ciała stałego, albowiem została przekroczona dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu.

Skarżąca nie wykazała również, aby w jej przypadku zaistniały również przesłanki ekskulpacyjne określone w pkt 1 lit. a i b art. 5 ustawy zmieniającej uwalniające od odpowiedzialności za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia w sytuacji gdy postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej prowadzone jest na podstawie u.d.p.

Ustawa z dnia z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (Dz.U. z 2004 r. nr 243, poz. 2441 ze zm.) w art. 4 pkt 13 stanowi, że legalizacja to zespół czynności obejmujących sprawdzenie, stwierdzenie i poświadczenie dowodem legalizacji, że przyrząd pomiarowy spełnia wymagania, a w pkt 20 art. 4 stanowi, że dowód legalizacji to świadectwo legalizacji lub cecha legalizacji umieszczana na przyrządzie pomiarowym, poświadczające dokonanie legalizacji.

W rozpoznawanej sprawie pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C o nr fabrycznych [...] i [...]. Wagi te legitymowały się w dniu kontroli ważnym świadectwem zgodności wydanym przez Okręgowy Urząd Miar w P. w dniu [...]grudnia 2009 r.

W ocenie Sądu pomiar dopuszczalnej masy całkowitej przy użyciu 1 pary wag został wykonany w sposób technicznie prawidłowy, a algebraiczne zsumowanie wyników poszczególnych pomiarów, przy uwzględnieniu pomniejszeń jest działaniem prawidłowym. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyrokach z dnia 7 marca 2013 r. w sprawach o sygn. akt II GSK 2280/11 oraz II GSK 2281/11 przesądził, że za pomocą wag typu SAW 10C możliwe jest wyznaczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdów.

Ponadto miejsce ważenia legitymuje się pomiarem z pochylenia terenu z dnia [...] marca 2012 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy kontrolowanego pojazdu przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd zważono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o ponowne ważenie oraz podpisał protokół kontroli nie wnosząc do niej zastrzeżeń.

Z akt sprawy, a w szczególności protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. wynika, że w kontrolowanym pojeździe przekroczony został nacisk na podwójnej osi napędowej pojazdu o 6,9 t, na podwójnej osi przyczepu o 2,5 t oraz dopuszczalnej masy całkowitej o 8,4 t.

W ocenie Sądu ważenie pojazdu zostało przeprowadzone prawidłowo, zaś otrzymane wyniki ważenia zostały podane po uwzględnieniu tolerancji 200 kg + 2% dla każdej osi. Również wysokość kary pieniężnej została ustalona prawidłowo na podstawie powołanych przepisów załącznika nr 2 do u.d.p.

Sąd nie podziela zarzutów skargi co do naruszenia przez organy zasady prawdy obiektywnej przez oparcie ustaleń stanu faktycznego niniejszej sprawy jedynie na podstawie protokołu kontroli.

Zważyć bowiem należy, że w sprawach o nałożenie kary pieniężnej - protokół z kontroli jest w zasadzie jedynym dokumentem stanowiącym materiał dowodowy w sprawie, skoro utrwala on jej wyniki. Jednocześnie podkreślić należy, że sporządzenie protokołu z kontroli znajduje umocowanie w art. 74 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2012, poz. 1265 ze zm.). W myśl powołanego przepisu z przeprowadzonych czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół, a jego kopię doręcza się kontrolowanemu (ust. 1). Protokół podpisują inspektor i kontrolowany. Do protokołu kontroli, kontrolowany może wnieść zastrzeżenia (ust. 2). Odmowę podpisania protokołu przez kontrolowanego odnotowuje się w protokole (ust. 3).

Jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a., sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania, protokół stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Protokół korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia. Dlatego podpisanie bez zastrzeżeń przez osobę kontrolowaną protokołu stanowi dowód w sprawie (por. np. wyrok NSA z dnia 5 marca 2013 r. sygn. akt II GSK 2301/11, wyrok NSA z dnia 11 października 2011 r. sygn. akt II GSK 1003/10 oraz wyrok WSA z dnia 14 maja 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 121/10).

W rozpoznawanej sprawie protokół kontroli, podpisany przez kontrolowanego kierowcę bez uwag, potwierdza przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi oraz masy całkowitej zespołu pojazdów.

W tym kontekście zarzuty skargi co do nieuwzględnienia wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącą w toku postępowania przed organami uznać należy za bezprzedmiotowe. Odtworzenie procedury kontroli, stanu wag, które miały być zdaniem skarżącej zanieczyszczone i miejsca na którym dokonano pomiarów - jest praktycznie niemożliwe nawet w kilka dni po przeprowadzonej kontroli, a moc dowodowa takiego środka dowodowego budziłaby w ocenie Sądu poważne wątpliwości. Zanieczyszczone wagi mogłyby przecież zostać wyczyszczone tuż po przeprowadzeniu kontroli, albo przeciwnie tuż po przedmiotowej kontroli mogły zostać zanieczyszczone.

Jednocześnie zauważyć wypada, że art. 73 ust. 1 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym uprawnia inspektorów kontroli drogowej do przesłuchiwania świadków i zasięgania opinii biegłych w toku kontroli. W niniejszej sprawie z możliwości tej skorzystano przesłuchując kierowcę kontrolowanego pojazdu w charakterze świadka, a protokół z tej czynności włączono do akt sprawy.

Skoro zatem kierowca kontrolowanego zespołu pojazdów został przesłuchany na miejscu kontroli słusznie zdaniem Sądu – organy administracji drogowej odmówiły przeprowadzenia dowodu z zeznań kierowcy w toku postępowania administracyjnego, skoro wskazany dowód został już przeprowadzony ad hoc w toku kontroli, co w ocenie Sądu po pierwsze wzmacnia jego wartość dowodową, a po drugi czyni powtórne przeprowadzenie dowodu z tego samego źródła dowodowego bezprzedmiotowym, tym bardziej, że co do zasady upływ czasu wpływa niekorzystnie na dokładność odtwarzanych spostrzeżeń.

W tym miejscu przypomnieć wypada, że stosownie do treści art. 78 § 2 K.p.a - organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania przeprowadzenia dowodu, które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy.

Wśród zarzutów skargi skarżąca postawiła zarzut naruszenia przez organy art. 10 § 1 K.p.a. polegający na uniemożliwieniu jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji. Jednocześnie jednak skarżąca podnosząc go, nie wykazała, że zaniechanie zawiadomienia o zgromadzeniu materiału dowodowego, możliwości zapoznania się z nim oraz możliwości składania wniosków (w tym wniosków dowodowych) pozbawiło jej możliwości dokonania konkretnej czynności.

Z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika zaś, że zarzut naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. oceniać należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (por. np. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2013 r. sygn. akt II GSK 1142/11, wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1490/11).

W konsekwencji, w ocenie Sądu należy uznać, iż organy administracji nie naruszyły przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7, 77 § 1 oraz 80 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem podjęły wszelkie możliwe i niezbędne zarazem czynności celem pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w oparciu o zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy. Ponadto poprzez pełne - w ocenie Sądu - uzasadnienie faktyczne obu zaskarżonych decyzji organ nie naruszył normy postępowania administracyjnego wskazanej w przepisie art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.