Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 15/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 15/13 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 marca 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki (spr.), Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2013 r., sprawy ze skargi H.C., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 19 października 2012 r. Nr [...], w przedmiocie dokonania zabezpieczenia majątkowego - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej złożył 19.06.2012r. do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego wniosek nr [...] o dokonanie zabezpieczenia majątkowego na majątku H.C., przed wydaniem decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za 2007r. We wniosku wskazano przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za marzec 2007r. w wysokości 628.316,00 zł, oraz podano iż zachodzi uzasadniona obawa, że powyższe zobowiązanie może nie zostać wykonane, gdyż kwota zobowiązania podatkowego jest niewspółmiernie wysoka do posiadanego majątku. Podatnik wykazał niewspółmiernie małe kwoty do wpłaty w stosunku do obrotów jakie osiągnął. Ponadto z informacji posiadanych przez organ kontroli skarbowej wynika, że podatnik oraz poszczególni członkowie rodziny systematycznie dokonują czynności polegających na zbywaniu majątku.

Rozpatrując wniosek Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego decyzją z 20.07.2012r., nr [...], dokonał zabezpieczenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za marzec 2007r., przed jego określeniem, na majątku H. C. W uzasadnieniu decyzji powołano się na argumenty przytoczone we wniosku Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. Ponadto organ wskazał, że dokonał wyliczenia podstawy opodatkowania w oparciu o własną ocenę materiału dowodowego zebranego w czasie kontroli przeprowadzonej przez pracowników Urzędu Kontroli Skarbow. Organ podkreślił, iż podatniczka pomimo kierowanych do niej wezwań nie przedłożyła kompletnej dokumentacji księgowej (zgłaszając jej zaginięcie), związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą pod firmą FPHU "A" HC.. Za pośrednictwem Komendy Miejskiej Policji uzyskano podatkową księgę przychodów i rozchodów, w postaci jej komputerowego wydruku, który został zabezpieczony w Biurze Rachunkowym, obsługującym w 2007r. podatniczkę. Z uwagi na brak oryginałów faktur zakupu oraz nie odtworzenie tych faktur w postaci duplikatów, zakwestionowano prawo podatniczki do pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony. Ponadto ustalono, iż zapisy w podatkowej księdze przychodów i rozchodów firmy A. w marcu 2007r. nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji gospodarczych pomiędzy H.C. a firmami "K" sp z o.o. i "P" sp z o.o. W trakcie postępowania kontrolnego uzyskano od jednego kontrahenta tj. PHUP "B." A. W., M. W. sp. j. duplikaty faktur VAT dokumentujących sprzedaż na rzecz firmy "A". Dla potrzeb przedmiotowej decyzji organ I instancji przyjął kwotę należnego podatku w wysokości wykazanej w złożonej deklaracji VAT-7 za marzec 2007r. tj. 236.874,00 zł. Do obniżenia należnego podatku przyjęto kwotę podatku naliczonego w dwóch fakturach wystawionych przez firmę PHUP "B." A. W., M. W. sp. j. na łączną kwotę 3.060,24 zł. W związku z tym przyjęto przybliżoną kwotę zobowiązania w podatku od towarów i usług za marzec 2007r. na kwotę 233.814 zł. Po odjęciu kwoty podatku do zapłaty w deklaracji VAT-7 zabezpieczeniem objęto przybliżoną kwotę zobowiązania 225.963 zł. Ponadto wskazano, iż H. i M. C. dokonali czynności polegających na zbywaniu majątku. Wyszczególniono pięć transakcji przeniesienia własności nieruchomości, w tym obejmujących zbycie lub darowizny na rzecz najbliższej rodziny w okresie od marca 2010r. do sierpnia 2011r., w tym za 2011r. na kwotę ponad 5 mln zł. Wskazano, że wartość zbytego majątku przekracza obecnie posiadany. Organ wskazał przy tym na pozostałe podatnikowi we wspólności majątkowej małżeńskiej nieruchomości, w tym jedną stanowiącą działkę o charakterze drogi wewnętrznej.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła H. C., zarzucając naruszenie art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez ustanowienie zabezpieczenia na jej majątku w sytuacji, gdy nie ciąży na niej żaden obowiązek podatkowy. Wskazała, iż nie istnieje obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Strona zarzuciła również, że organ I instancji błędnie przyjął, że sprzedając część swojego majątku spowoduje tym samym utrudnienie lub udaremnienie wykonania przyszłego, hipotetycznego zobowiązania podatkowego.

Decyzją nr [...] z 19.10.2012r. Dyrektor Izby Skarbowej na podstawie art. 220 § 2, art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 33 Ordynacji podatkowej, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż spełniona została przesłanka dokonania zabezpieczenia, przy czym art. 33 Ordynacji podatkowej nie wprowadza wymogu, aby wykazywać związek między zaistnieniem powyższych zdarzeń, a wystąpieniem obawy niewykonania zobowiązania. Wystarczy, że wykaże się, iż mają miejsce zdarzenia wskazane w tym przepisie. Organ podatkowy przeanalizował dochody H. C., wykazane w zeznaniach za rok 2010 i 2011. Wskazał iż w zeznaniu PIT-36 za 2010r. strona wykazała dochody w łącznej kwocie 11.435,73 zł, a w zeznaniu PIT-36L za 2010r. wykazała stratę z działalności gospodarczej, prowadzonej w formie spółki cywilnej "M" (-) 7.002,53 zł. W zeznaniu PIT-36 wykazano dochód w kwocie 8.171,80 zł., a w zeznaniu PIT-36L za 2011 r. wykazano stratę z działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej "M" w kwocie (-) 16.043,48 zł. Ponadto w roku 2011 prowadzone były wobec podatniczki postępowania egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010r. oraz podatku od towarów i usług za XII/2006r. Organ podatkowy wziął również pod uwagę fakt, iż przewidywana przybliżona wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za marzec 2007r. stanowi kwotę wysoką w porównaniu do dochodu wykazanego przez H. C. w zeznaniach rocznych za 2010r. i 2011 r. Ponadto fakt konieczności prowadzenia postępowań egzekucyjnych wyżej opisanych, uzasadniał obawę, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Podatniczka podejmowała czynności polegających na zbywaniu majątku, których szczegóły zostały opisane w decyzji. Ponadto organ podatkowy ocenił, że wartość zbytego w latach 2010-2011 majątku jest wyższa niż wartość majątku obecnie posiadanego.

Na powyższą decyzję H. C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie:

- art. 120, art. 121, art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez ich nie zastosowanie w sprawie, które przejawia się w nierozpatrzeniu całego materiału dowodowego, naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów, jak również przyjęciu wszelkich wątpliwości na niekorzyść strony, co powoduje naruszenie zasady prawdy obiektywnej, która obliguje organ podatkowy do wszelkich niezbędnych działań zmierzających do wyjaśnienia w pełni stanu faktycznego,

- art. 191 oraz art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej - poprzez pominięcie w fazie procedowania zastosowania zasad określonych w tych przepisach prawa, a w szczególności poprzez nie zebranie, a tym samym nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, co spowodowało, że organ podatkowy oceniał na podstawie nie kompletnego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona,

- art. 33a Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie w sprawie i utrzymanie decyzji organu I instancji, w przypadku gdy wygasła ona z mocy prawa z uwagi na wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, a także - błędne przyjęcie, że sprzedając część swojego majątku spowodowano tym samym utrudnienie lub udaremnienie wykonania przyszłego, hipotetycznego zobowiązania, jak również błędne przyjęcie, że majątek posiadany, nie jest wystarczający do wykonania zobowiązania podatkowego, oraz

- nieokreślenie przez organ składników majątkowych, na których dokonano zabezpieczenia, jak również nie określono sposobu zabezpieczenia.

W oparciu o powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, przywołując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd, w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala.

Skarga jest niezasadna.

W pierwszej kolejności należy zauważyć , że w dniu 7 września 2012r., a więc przed wydaniem zaskarżonej decyzji drugoinstancyjnej, weszła do obiegu prawnego decyzja znak: [...] określająca H. C. wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za marzec 2007r. Wskazać w związku z tym należy, iż NSA w uchwale podjętej w składzie siedmiu sędziów tego Sądu z dnia 24 października 2011r. sygn. I FPS 1/11 uznał, że wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu na podstawie art. 33a § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) powoduje bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego dotyczącego tej decyzji i konieczność zastosowania art. 233 § 1 pkt 3 tej ustawy. Uzasadniając powyższe wskazano, iż w sytuacji, gdy nie ma już przedmiotu zaskarżenia, gdyż decyzja o zabezpieczeniu wygasła z mocy prawa ze względu na treść art. 33a § pkt 2 i 3 Ordynacji podatkowej z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, organ odwoławczy może jedynie umorzyć postępowanie odwoławcze. NSA podzielił pogląd, że wygaśnięcie decyzji powoduje, że postępowanie odwoławcze jest bezprzedmiotowe i należy je umorzyć, skoro nie ma przedmiotu zaskarżenia. Jednakże wskazał również powołując stanowisko zawarte w wyroku NSA z dnia 17grudnia 2007 r., I FSK 1648/07, że wygaśnięcie decyzji zabezpieczającej nie powoduje, że strona nie ma możliwości poddania przedmiotowej decyzji kontroli sądowoadministracyjnej. NSA stwierdził, że sąd administracyjny nie powinien odmawiać przeprowadzenia kontroli legalności działań organów administracji publicznej, powołując się na bezprzedmiotowość postępowania. Uznano, że rozstrzygnięcia, a następnie działania organów podatkowych podejmowane w stosunku do podatnika nie mogą być pozbawione kontroli pod względem ich zgodności z prawem.

Stosując się zatem do powyższych wskazań, sąd, dokonując oceny prawnej w niniejszej sprawie, uznał, że organy prawidłowo zastosowały art. 33 Ordynacji podatkowej pod kątem ustalenia przesłanek do dokonania zabezpieczenia. Przepis ten uprawnia do dokonania zabezpieczenia w sytuacji kiedy zachodzi obawa niewykonania zobowiązania, w tym m.in. kiedy podatnik dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. Przepis powyższy oznacza, że spełnienie chociażby tej przesłanki, umożliwia jego zastosowanie, bez konieczności badania innych okoliczności. Skarżone organy prawidłowo zatem uznały, że zbywanie majątku utrudniające egzekucję, wystarczy do dokonania zabezpieczenia. Analizując zaś spełnienie tej przesłanki dokonano prawidłowej oceny, że skoro skarżąca w latach 2010-2011 dokonała przeniesienia własności, tj. de facto pozbycia się zdecydowanej większości nieruchomości za kwotę około 5 mln zł, pozostawiając jedynie dwie nieruchomości o porównywalnie znacznie mniejszej wartości, w sytuacji kiedy prowadzone były w stosunku do niej postępowania egzekucyjne, to działanie takie nosi znamiona utrudniania lub udaremniania egzekucji. Wystąpienie takiej okoliczności zwalnia organy od konieczności dodatkowego wykazywania, że zachodzi obawa niewykonania zobowiązania. Nie można zatem uznać, aby organy podatkowe nie podjęły wszystkich niezbędnych w sprawie działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego. W tym zatem zakresie podnoszone w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Niezasadny jest również zarzut, iż organy winny wykazać, że pozostały posiadany majątek jest niewystarczający do wykonania zobowiązania. W ocenie sądu pozbycie się zdecydowanej większości majątku nieruchomego może utrudnić egzekucję, a więc ustalenia organów w tym względzie były wystarczające. Zatem dokonywanie dodatkowych szczegółowych wycen pozostałych składników majątkowych byłoby zbędne i nieuprawnione. W sprawie dotyczącej dokonania zabezpieczenia organ bada czy występują przesłanki zabezpieczenia z art. 33 Ordynacji podatkowej. W postępowaniu tym nie wskazuje się składników majątkowych na których ma być wykonane zabezpieczenie. Wskazanie to następuje dopiero w odrębnym postępowaniu zabezpieczającym prowadzonym na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Mając powyższe na uwadze, sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a, skargę oddalił.