Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 2737/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 240 par. 1 pkt 1, art. 240 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Beata Cieloch (sprawozdawca), Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz, Sędzia WSA del. Marek Olejnik, Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 11 października 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Łd 88/14 w sprawie ze skargi T. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 8 listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją określającą ryczałt od przychodów ewidencjonowanych za miesiące styczeń-kwiecień 2008 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) oddala skargę, 3) zasądza od T. P. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I.1. Wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 88/14, w sprawie ze skargi T. P. uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 8 listopada 2013 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją określającą ryczałt od przychodów ewidencjonowanych za miesiące styczeń-kwiecień 2008 r.

I.2. Ze stanu faktycznego przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że pismem z 9 lipca 2013 r. skarżący wniósł, na podstawie art. 240 § 1 pkt 1 i pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.; dalej O.p.) o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 16 czerwca 2010 r. Organ po stwierdzeniu, że skarżący nie wskazał jednoznacznych wyjaśnień świadczących o tym, że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, bądź wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, pismem z dnia 9 sierpnia 2013 r. wezwał podatnika do sprecyzowania przesłanek żądania. W ocenie organu, w odpowiedzi na wezwanie skarżący również nie wskazał dowodów i/lub okoliczności, które miałby we wznowionym postępowaniu badać organ podatkowy. W konsekwencji organ pierwszej instancji decyzją z dnia 9 września 2013 r., odmówił wznowienia postępowania zakończonego przywołaną wcześniej decyzją ostateczną.

Decyzją z dnia 8 listopada 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi, po rozpatrzeniu odwołania strony, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że organ podatkowy pierwszej instancji nie dokonał, wbrew stanowisku podatnika, oceny istnienia przesłanek wznowienia postępowania. Ocena ta nie była możliwa, bowiem podatnik nie wskazał dowodów/okoliczności, które miałby we wznowionym postępowaniu badać organ podatkowy. W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania i rozstrzygnięcia organu podatkowego była tylko kwestia dopuszczalności wznowienia, nie otworzyła się zaś droga do oceny przesłanek wznowienia, gdyż podatnik to uniemożliwił. Twierdząc, że "W sprawie fałszywości dowodów będących podstawą do wznowienia postępowania w sprawie podatku zryczałtowanego od przychodów ewidencjonowanych za okres od stycznia do kwietnia 2008 r. wypowiedział się jednoznacznie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi i Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie", podatnik tych wyroków nie wskazał. Podobnie stwierdzając okoliczność oparcia decyzji ostatecznej na fałszywych dowodach, podatnik tych dowodów nie wskazał. Nie powołał również nowych, nieznanych organowi dowodów i okoliczności, stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Tym samym, skarżący wnosząc o wznowienie postępowania, w żaden sposób nie podał prawnie skutecznej podstawy wznowienia.

I.3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił ww. decyzji z dnia 8 listopada 2013 r. naruszenie art. 240 § 1 pkt 1 i pkt 7 O.p. i stwierdził, że organy podatkowe pominęły znaczenie i dyrektywę art. 240 § 1 pkt 5 O.p. W ocenie strony skarżącej, dowody z zeznań świadków przeprowadzone we wtórnym postępowaniu w zakresie podatku od towarów i usług spełniają kryteria oraz warunki określone w powołanych przepisach, zatem wznowienie postępowania jest zasadne. Dopiero we wznowionym postępowaniu organ może dokonać merytorycznego rozstrzygnięcia zasadności wznowienia i podstaw do ewentualnej zmiany pierwotnej decyzji, natomiast organy dokonały merytorycznego rozstrzygnięcia zagadnienia głównego w decyzjach wydanych w trybie art. 243 § 3 O.p., czym naruszono dyrektywę zawartą w art. 240 § 2 O.p. W świetle powyższego należało uznać, iż zaskarżone rozstrzygnięcie jest wadliwe z mocy prawa i stanowi obrazę podstawowych zasad prowadzenia postępowania określonych w art. 120, 121 i 125 O.p., co miało istotny wpływ na merytoryczne rozstrzygnięcie.

I.4. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

I.5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał skargę za zasadną. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że w sytuacji wniesienie wniosku o wznowienie postępowania całkowicie nieuprawnionym było wykorzystanie instytucji stricte procesowej tj. art. 122 O.p., a więc mającej zastosowanie w toku prowadzonego postępowania podatkowego, wyrazem której jest dążenie do ustalenia stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym, zobowiązywanie podatnika do przedstawienia dowodów i wyjaśnień mogących stanowić podstawę tego wznowienia. Sąd stwierdził, że organ już na tym etapie (przed wydaniem postanowienia o wznowieniu) przystąpił do oceny przesłanek wniosku, do czego nie był jeszcze uprawnionym. Z toku tego rozumowania wynika także, że w zależności od sposobu argumentowania przez stronę wskazanych przesłanek zależeć będzie dalszy los zgłoszonego podania. Tego stanowiska nie da się w ocenie Sądu obronić, bowiem czynności organu zawarte w treści pisma z 9 sierpnia 2013 r. są elementem merytorycznego badania słuszności wniosku, co winno mieć miejsce dopiero w postępowaniu wznowionym, a zatem po wydaniu postanowienia o wznowieniu. Zaakceptowanie tego poglądu oznaczałoby, że zbędny jest etap następny, bowiem już na wstępnym dochodzi do oceny przesłanki wznowienia. Tymczasem art. 243 § 2 O.p. wskazuje, że dopiero to postanowienie otwiera drogę do przeprowadzenia postępowania co do przesłanek wznowienia. Postanowienie to jest tylko aktem procesowym, nierozstrzygającym sprawy wznowienia postępowania, a jedynie otwierającym postępowanie w sprawie. Sąd pierwszej instancji przyznał zatem racje skarżącemu, że doszło do naruszenia art. 240 § 3 O.p. poprzez jego zastosowanie, a także art. 240 § 1 i 2 O.p. wobec odmowy wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, w ramach którego powinny być analizowane wskazane przesłanki, a następnie wydane stosowne rozstrzygnięcie co do istoty sprawy.

II. Pełnomocnik organu od powyższego wyroku wywiódł skargę kasacyjną, zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej jako P.p.s.a.):

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 240 § 1 pkt 1 i 5 i w zw. z art. 240 § 3 O.p., polegające na niewłaściwej interpretacji tego przepisu i przyjęciu, że organ mimo wskazanych przesłanek do wznowienia postępowania przez podatnika nie wznowił postępowania i nie ocenił przesłanek, podczas gdy w ocenie Sądu wskazanie literalnie przesłanek z art. 240 § 1 pkt 1 i 5 O.p. bez wskazania, jakie to nowe fakty i dowody są nowe, istotne i nieznane organowi podatkowemu w dniu wydania decyzji ostatecznej lub jakie to dowody są sfałszowane, które uprawniałyby organ do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzja, nakazywało organom podatkowym zgodnie z tymi przepisami do wznowienia postępowania i oceny wskazanych przesłanek, podczas gdy w ocenie organów podatkowych wskazanie jedynie literalnie przesłanek, wymienionych w art. 240 ww. ustawy, bez podania skonkretyzowanych faktów i dowodów, które organ miałby ocenić we wznowieniowym postępowaniu, i które nie zostały wskazane ani w jakikolwiek sposób wykazane przez podatnika mimo wezwania go przez organ podatkowy do usunięcia braków formalnych wniosku, uprawniało organ do odmowy wznowienia postępowania ze względu na brak przesłanek, którą to organ mógłby ocenić i która dawałaby podstawy do merytorycznego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 240 § 1 pkt 1 i 5 O.p. polegające na niewłaściwej interpretacji tego przepisu i przyjęciu przez Sąd, że organy podatkowe winny wznowić postępowanie opierając się jedynie na wskazanych przez podatnika literalnych podstawach prawnych wznowienia, podczas gdy w ocenie organów podatkowych art. 240 ww. ustawy zawiera katalog zamknięty enumeratywnie wskazanych przesłanek wznowienia postępowania, które to przesłanki winny być nie tylko literalnie wskazane z brzmienia przepisu, ale przede wszystkim każda z tych przesłanek winna być poparta dowodami lub wskazanymi faktami, które uprawdopodobniają podstawy do wznowienia i mogą zostać ocenione przez organy podatkowe we wszczętym na tej podstawie postępowaniu wznowieni owym, które jest jednym z nadzwyczajnych postępowań pozwalającym na ograniczenie zasady trwałości decyzji ostatecznych, co miało istotny wpływ na wynika sprawy,

II. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 240 § 1 pkt 1 i 5 i w zw. z art. 240 § 3 O.p., polegające na niewłaściwej interpretacji tego przepisu i przyjęciu, że organ podatkowy mimo wskazanych li tylko w sposób literalny przesłanek do wznowienia postępowania przez podatnika nie wznowił postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją i nie dokonał ich oceny, podczas gdy w ocenie Sądu wskazanie nawet literalnie przesłanek z art. 240 § 1 pkt 1 i 5 O.p. bez wskazania, jakie to nowe fakty i dowody są nowe, istotne i nieznane organowi podatkowemu w dniu wydania decyzji ostatecznej lub jakie to dowody zostały sfałszowane, nakazywało organom podatkowym zgodnie z tymi przepisami do wznowienia postępowania i oceny wskazanych przesłanek i wydanie na tej podstawie rozstrzygnięcia, podczas gdy w ocenie organów podatkowych wskazanie jedynie literalnie przesłanek wymienionych w art. 240 ww. ustawy bez podania skonkretyzowanych faktów i dowodów, które organ podatkowy miałby ocenić we wznowieniowym postępowaniu, i nie wskazanie ich mimo wezwania podatnika przez organ podatkowy do usunięcia braków formalnych wniosku przez podanie tych dowodów i faktów, uprawniało organ do odmowy wznowienie postępowania ze względu na brak możliwości oceny przesłanki wznowienia postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 240 § 1 i 3 i w związku z art. 168 O.p. poprzez nieprawidłowe ich zastosowanie, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, że organy podatkowe dokonały oceny wskazanej przesłanki i odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie, podczas gdy w ocenie organów podatkowych wniosek o wznowienie postępowania tak jak i inne wnioski składane do organów podatkowych winny spełniać wymagania wskazane w art. 168 ww. ustawy tzn. winny zawierać wskazanie nie tylko podstawy prawnej, ale przede wszystkim w przypadku wznowienia postępowania konkretnych faktów i dowodów, bo art. 168 O.p. stanowi o "czynieniu zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych", a takim jest niewątpliwie art. 240 § 1 O.p., na których żądamy wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, tak, aby organy podatkowe mogły ocenić te dowody i fakty i wydać na tej podstawie stosowne rozstrzygnięcie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 122 w zw. z art. 240 § 1 i 5 O.p., polegające na niewłaściwym zastosowaniu tych przepisów i przyjęciu, że organ podatkowy ocenił przesłanki wznowienia postępowania przed wszczęciem postępowania wznowieniowego i odmówiły wznowienia postępowania, podczas gdy z przedstawionego stanu faktycznego sprawy wynika, iż organy podatkowe nie dokonały oceny przesłanek wznowienia postępowania przed wszczęciem postępowania wznowieniowego, gdyż przesłanki te zostały wskazane jedynie literalnie i nie zostały poparte żadnymi nowymi faktami ani dowodami, które organy podatkowe mogłyby ocenić, co za tym idzie organy podatkowe nie mogły dokonać oceny przesłanek, które zostały wskazane jedynie literalnie, gdyż sprowadzałoby się to jedynie do wykładni przepisów prawa a nie do ich zastosowania, gdyż brak jest materiału, który miałby zostać oceniony w postępowaniu wznowieniowym, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 240 § 1 i w związku z art. 128 i 168 O.p. poprzez nieprawidłowe ich zastosowanie, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, że dla wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją wystarczy wskazanie jedynie literalnie przesłanek bez podania skonkretyzowanych dowodów i faktów, podczas gdy w ocenie organów podatkowych przesłanki wznowienia postępowania winny być wskazane w sposób dający się "sprawdzić" i ocenić, bo tylko takie fakty i dowody mogą skutkować wszczęciem postępowania i zmianą ostatecznej decyzji;

5) art. 141 § 4 w związku z art. 153 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. poprzez niekompletne wyjaśnienie podstaw prawnych rozstrzygania, poprzez brak należytego uzasadnienia dla wydanego wyroku, nie odniesienie się do kwestii spornej tj. czy brak wskazania skonkretyzowanych dowodów wznowienia uprawnia organ do wznowienia postępowania i oceny niewskazanych dowodów, i błędne przyjęcie, że ciężar wykazania dowód potwierdzających przesłanki wznowienia postępowania może być nałożony na organy podatkowe, podczas gdy ten obowiązek spoczywa na podatniku.

W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalanie skargi oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

III. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik skarżącego wniósł o jej oddalenie i utrzymanie w mocy zaskarżanego wyroku oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

IV. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna wobec usprawiedliwionych podstaw zasługiwała na uwzględnienie. Spór w rozpatrywanej sprawie koncentruje się na ocenie zasadności odmowy wznowienia przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi postępowania w sprawie zakończonej decyzją określającą ryczałt od przychodów ewidencjonowanych za miesiące styczeń-kwiecień 2008 r. W myśl art. 241 § 1 O.p. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Art. 243 § 1 O.p. stanowi zaś, że w razie dopuszczalności wznowienia postępowania organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania. Jeżeli natomiast organ podatkowy stwierdzi, że zachodzą okoliczności skutkujące niedopuszczalnością wznowienia, wydaje decyzję o odmowie wznowienia postępowania (art. 243 § 3 O.p.).

W punkcie wyjścia należy przypomnieć, że instytucja wznowienia postępowania jest nadzwyczajnym środkiem umożliwiającym wzruszenie decyzji pomimo jej ostateczności i nie może być poświęcona ponownemu załatwieniu sprawy w pełnym zakresie, jak w postępowaniu zwykłym. Jest to wyjątek od generalnej zasady trwałości decyzji ostatecznych, o której mowa w art. 128 O.p.. Z tego względu przepisy regulujące wznowienie należy traktować ściśle, a zastosowanie do nich wykładni rozszerzającej nie jest dopuszczalne. Tryb ten uregulowany został w Rozdziale 17 Działu IV O.p. Przepisy cytowanej ustawy uzależniają możliwość skorzystania z trybu wznowieniowego od wystąpienia w sprawie dwóch przesłanek pozytywnych, a mianowicie: rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną i wystąpienie co najmniej jednej z enumeratywnie wyliczonych w art. 240§1 O.p. podstaw prawnych wznowienia postępowania.

W myśl art. 240 § 1 O.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną postępowanie wznawia się, jeżeli:

1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;

2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;

3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ podatkowy, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 130-132;

4) strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;

5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję;

6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;

7) decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji;

8) została wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową orzekł Trybunał Konstytucyjny;

9) ratyfikowana umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania lub inna ratyfikowana umowa międzynarodowa, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, ma wpływ na treść wydanej decyzji;

10) wynik zakończonej procedury wzajemnego porozumiewania lub procedury arbitrażowej, prowadzonych na podstawie ratyfikowanej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innej ratyfikowanej umowy międzynarodowej, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, ma wpływ na treść wydanej decyzji;

11) orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości ma wpływ na treść wydanej decyzji.

W przedmiotowej sprawie strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją określającą ryczałt od przychodów ewidencjonowanych za miesiące styczeń-kwiecień 2008 r. Jako podstawę wskazała fałszywe dowody na których oparto decyzję oraz dowody w postaci zeznań świadków zebranych w postępowaniu dotyczącym podatku od towarów i usług. Na pytanie Dyrektora Izby Skarbowej o to jakie dowody, na podstawie których ustalone istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe i jakie istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody wyszły na jaw, które istniały w dniu wydania decyzji i były nieznane organowi, który wydał decyzję, Strona nie sprecyzowała swojego pierwotnego wniosku.

Ponadto należy podkreślić, że występując z wnioskiem o wznowienie postępowania z powodu wskazanych w art. 240§1 O.p. strona zakreśla granice postępowania wznowieniowego. W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny pragnie zauważyć, że strona nie może żądać od organu podatkowego w ramach wznowionego postępowania analizy wszystkich dowodów pod kątem istnienia przesłanek określonych w art.240 §1 pkt 1 i 5 O.p. Postępowanie wznowieniowe nie może być bowiem wykorzystywane do ponownego rozpatrzenia sprawy, bowiem narusza to regulacje art.128 O.p. Jak wskazano powyżej istota trybu szczególnego, jakim jest wznowienie postępowania, sprowadza się do zbadania jednostkowej okoliczności lub określonego dowodu ujawnionego po zakończeniu postępowania, a nie do weryfikacji poczynionych w postępowaniu wymiarowym ustaleń w niemal nieograniczonym zakresie i nie może prowadzić do mnożenia liczby instancji rozstrzygających daną sprawę podatkową. Dlatego Strona wnosząca o wznowienie postępowania z przyczyn wskazanych w art.240 §1 pkt 1 lub 5 O.p. zobowiązana jest do wskazania, które konkretnie dowodowy jej zdaniem okazały się fałszywe lub jakie nowe okoliczności lub nowe dowody wyszły na jaw. Jest to o tyle istotne, że tylko w obszarze tak skonkretyzowanych dowodów organ może wszcząć i prowadzić wznowione postępowanie. Dlatego z powyższych przyczyn zarzuty skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 §1pkt 1 lit.c. P.p.s.a. w zw. z art.240 § 1 i 5 w zw. z art.240 § 3 O.p. okazały się słuszne. Postępowanie w sprawie wznowienia składa się z dwóch etapów - w pierwszym z nich obowiązkiem organu jest dokonanie oceny dopuszczalności wznowienia. W razie dopuszczalności wznowienia, organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania. Dopuszczalność wznowienia sprowadza się do badania, czy żądanie wznowienia postępowania zostało zgłoszone przez stronę oraz czy powołuje ono podstawy wznowienia. Podkreślić należy, że wskazanie podstawy wznowienia postępowania nie polega na przepisaniu treści art. 240 § 1 O.p., ale na skonkretyzowaniu i zindywidualizowaniu tej podstawy. Jedynie w takiej sytuacji aktualne staje się przejście do dalszej fazy postępowania kończącej się wydaniem jednego z rozstrzygnięć wskazanych w art. 245 O.p., a mianowicie do oceny czy zachodzi podstawa (podstawy) wznowienia, a jeżeli tak, to czy zasadne jest uchylenie weryfikowanej decyzji. W przedmiotowej sprawie organ podatkowy, wbrew twierdzeniu Sądu I instancji w tej pierwszej fazie nie oceniał merytorycznie przesłanek do wznowienia postępowania.

Precyzyjne podanie podstawy wznowienia zakreśla przedmiot postępowania prowadzonego po wydaniu postanowienia o wznowieniu, dlatego wnioskodawca nie może ograniczyć się jedynie do przytoczenia treści przepisu. Przedmiotem postępowania wznowieniowego mają być z kolei konkretne okoliczności, odpowiadające podstawom wznowieniowym i ich wpływ na treść ostatecznej decyzji. Nie można tracić także z pola widzenia, że strona może wielokrotnie inicjować postępowanie wznowieniowe powołując się na fałszywość kolejnych dowodów bądź ujawnienie kolejnych nowych okoliczności lub dowodów (art.240§1 pkt 1 i 5 O.p.). Dlatego strona nie może, tak jak w przedmiotowej sprawie domagać się wznowienia postępowania niejako in abstracto. Organ podatkowy, wbrew twierdzeniu Sądu I instancji nawet nie mógł dokonać takiej oceny, bowiem strona nie wskazała o jakie konkretnie dowody jej chodzi. Dopiero konkretyzacja pozwalałaby na ocenę czy mają one przymiot fałszywości (lub nowości), a ponadto czy miały istotne znaczenie dla wyniku sprawy.

W świetle przeprowadzonego wyżej wywodu, wniosek odpowiadałby wymaganiom formalnym tego rodzaju pisma, gdyby wskazano w nim jakie konkretnie dowody są fałszywe oraz jakie konkretnie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody wyszły na jaw, a nie były wcześniej znane organowi wydającemu decyzję. Słusznie zatem organ podatkowy w skardze kasacyjnej stwierdził, że podanie w tym zakresie nie było jednak precyzyjne, bowiem powoływano się w nim jedynie na bliżej nieokreślone zeznania świadków. W tej sytuacji za uzasadnione Naczelny Sąd Administracyjny uznał działanie Dyrektora Izby Skarbowej polegające na wezwaniu pełnomocnika strony do sprecyzowania podstaw wznowienia postępowania, co czyni zasadnym zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art.122 O.p.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 209 w zw. z art.203 pkt 2 w zw. z art.205 § 2 P.p.s.a.