Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1369/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 180, art. 181, art. 187, art. 191, art. 200 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1369/12 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 stycznia 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Sędzia: WSA Maja Chodacka (spr.), Sędzia: WSA Inga Gołowska, Protokolant: Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2013 r., sprawy ze skargi J.D., przy uczestnictwie T. K. i A. P., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 13 czerwca 2012 r. Nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za okres od marca do grudnia 2010r. - skargę oddala -


UZASADNIENIE

W stosunku do T.K., A. P. i J. D. (dalej: współwłaściciele) toczyło się postępowanie w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości, dotyczące działki nr [...] w obrębie nr [...] w jednostce ewidencyjnej N.. Postępowanie wszczęto postanowieniem Prezydenta Miasta K. (dalej: Prezydent) z dnia 24 marca 2011 r., nr [...].

W toku postępowania ustalono, że działka, której są właścicielami jest sklasyfikowana w ewidencji gruntów jako tereny rekreacyjno-wypoczynkowe i podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. W przekonaniu współwłaścicieli, dostęp do nieruchomości jest utrudniony poprzez całkowite zarośnięcie terenu, więc stanowi niedostępny dla współwłaścicieli nieużytek, wymagający znacznych nakładów finansowych. Zasygnalizowano ponadto, że między współwłaścicielami a Prezydentem toczy się spór o wykupienie przez Gminę Miejską K. przedmiotowej nieruchomości.

Decyzją z dnia 17 maja 2011 r., nr [...], Prezydent Miasta K. ustalił dla T.K., A. P. i J. D. wysokość zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za okres od marca do grudnia 2010 r. na kwotę 1930 zł.

W uzasadnieniu decyzji, organ I instancji stwierdził, że działka, której dotyczy podatek, jest sklasyfikowana jako tereny rekreacyjno-wypoczynkowe. Działka nie stanowi nieruchomości rolnej ani leśnej, na co nie wpływa także okoliczność, iż nieruchomość jest porośnięta drzewami i krzewami (o rolnym lub leśnym charakterze nieruchomości rozstrzyga bowiem zapis w ewidencji gruntów). Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1086 ze zm.; dalej: p.g.k.), podstawą wymierzania podatków są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, które – co podkreśla w swoim orzecznictwie sądów administracyjnych i SKO – mają moc dokumentu urzędowego i stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Organ I instancji zwrócił uwagę, że podatek od nieruchomości jest podatkiem majątkowym i nie jest zależny od istnienia dochodów z nieruchomości. Nie wpływa na niego również przeznaczenie nieruchomości ujęte w miejskim planie zagospodarowania przestrzennego, gdyż podatek dotyczy aktualnego stanu nieruchomości, a nie przyszłego możliwego przeznaczenia gruntu.

Pismem z dnia 30 maja 2011 r., współwłaściciele złożyli odwołanie od powyższej decyzji do SKO. Stwierdzono w nim, że podana w zaskarżone decyzji klasyfikacja działki spornej działki jako Bz – tereny rekreacyjno – wypoczynkowe jest całkowicie niezgodna z rzeczywistym stanem faktycznym tej nieruchomości.

Decyzją z dnia 18 lipca 2011 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji, SKO uznało, że nieruchomość współwłaścicieli stanowi grunt podlegający opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, którego wysokość została ustalona przez Prezydenta w zgodzie z obowiązującymi przepisami, w tym przy zastosowaniu prawidłowych stawek podatku z uchwały RMK. Organ wskazał wreszcie, że wobec daty przeniesienia własności nieruchomości na współwłaścicieli, Prezydent trafnie obliczył podatek za okres od marca do grudnia. Organ II instancji stwierdził, że Prezydent był związany danymi ujętymi w ewidencji gruntów i budynków, a brak dochodów z nieruchomości czy też zdrowotny i intelektualny stan podatników, nie mają znaczenia dla bytu ani wysokości podatku.

W dniu 16 sierpnia 2011 r., J.D. złożyła skargę na powyższą decyzję zarzucając naruszenie przez organ przepisów postępowania, tj. art. 122, art. 180, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej.

W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 2 grudnia 2011r., sygn. akt I SA/Kr 1511/11, ze skargi J.D. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 lipca 2011 r., znak [...]. W uzasadnieniu WSA w Krakowie wskazał, iż organ odwoławczy nie uwzględnił rzeczywistego stanu gruntów i nie dostosował sposobu jego opodatkowania do tego stanu rzeczy. Zarzucił decyzji SKO, iż nie został wykorzystany tryb z art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, by strona mogła wypowiedzieć się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Naruszenie w ten sposób prawa procesowego mogło mieć wpływ na wynik sprawy, jako że organ podatkowy może w niektórych przypadkach odstąpić od przyznania danym ujawnionym w ewidencji gruntów i budynków bezwzględnej mocy dowodowej lub zawiesić postępowanie do czasu wyjaśnienia istotnego zagadnienia przez inny organ. Natomiast w sprawie dołączono dowód, iż toczy się postępowanie administracyjne w przedmiocie zmiany użytku gruntowego w stosunku do działki ewidencyjnej nr [...], obręb [...] w jedn. ewid. N. Zaistniały zatem przed wydaniem decyzji przez organ II instancji okoliczności istotne dla oceny mocy dowodowej zgromadzonych w ewidencji budynków i gruntów. Sąd zalecił aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy SKO dokonało wnikliwej analizy wszelkich okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, wyznaczając stronie – przed wydaniem decyzji – siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, stosownie do art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 123 Ordynacji podatkowej.

W toku ponownego rozpoznania sprawy, pismem z dnia 14 maja 2012r. wyznaczono współwłaścicielom siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.

Ponadto A. P. przedłożył decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 13 grudnia 2011 r., znak [...], w której orzeczono o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów dla obr. [...], jednostka ewidencyjna N. w ten sposób, że ujawnia się w miejsce dotychczasowych użytków według gleboznawczej klasyfikacji gruntów użytek Lz (grunty zadrzewione i zakrzewione) dla działki nr [...] o pow. 1,0071 ha z Bz o pow. 1,0071 ha na Lz o pow. 1,0071 ha. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 9 stycznia 2012 r. Strona dołączyła również wypis z rejestru gruntów z dnia 28.02. 2012 r. dla w/wym. działki, z którego wynika, iż nieruchomość ta została zaklasyfikowana jako Lz o pow. 1,0071 ha.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji ustaliło też, że zmiana w ewidencji gruntów dla działki nr [...], obr. [..], jedn. ewid. N. poprzez zmianę użytku gruntowego z Bz o pow. 1,0071 ha na Lz o pow. 1,0071 ha nastąpiło w dniu 18 stycznia 2012r.

Decyzją z dnia 13 czerwca 2012r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy, stwierdził, iż działając w poszanowaniu art. 153 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), odniósł się do zaleceń zawartych w wyroku WSA w Krakowie z dnia 2 grudnia 2011 r., sygn. akt I SA/Kr 1511/11.

SKO podkreśliło, że organ podatkowy przy wymiarze podatku jest związany danymi ujętymi w ewidencji gruntów i budynków. Działka nr [...] była w okresie, za który naliczano podatek od tej nieruchomości, sklasyfikowana jako tereny rekreacyjno – wypoczynkowe posiadające oznaczenie Bz, zatem w okresie od marca do grudnia 2010 r. grunt ten podlegał podatkowi od nieruchomości. W dniu 18 stycznia 2012 r. nastąpiła zmiana w ewidencji gruntów, zgodnie z którą zaklasyfikowano ww. działkę jako grunty zadrzewione i zakrzewione (Lz). Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych stwierdziło, że dopiero od dnia zmiany w ewidencji gruntów i budynków, grunty zmieniają swój charakter do celów podatkowych. Zatem, zdaniem organu dla określenia wysokości zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za okres od marca do grudnia 2010 r. należało wziąć pod uwagę klasyfikację użytków gruntowych działki 51/28 przed zmianami dokonanymi w dniu 18 stycznia 2012 r., a więc jako tereny rekreacyjno – wypoczynkowe, oznaczone symbolem - Bz.

Na powyższą decyzję skarżąca J. D. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zarzuciła:

- naruszenie art. 143 P.p.s.a., poprzez brak odniesienia się do stanowiska zawartego wyroku WSA w Krakowie z dnia 2 grudnia 2011 r., sygn. akt I SA/Kr 1511/11, w zakresie w jakim zdaniem skarżącej Sąd stwierdził, że ewidencja gruntów i budynków nie jest bezwzględnie wiążąca przy wymiarze podatku i należy też wziąć pod uwagę stan faktyczny nieruchomości,

- naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez to, że SKO wzięło pod uwagę jedynie dokumenty z ewidencji gruntów i budynków, uznając że okoliczności podane w odwołaniu nie mają znaczenia dla kwestii ustalenia należnego podatku,

- naruszenie art. 180 i art. 181 Ordynacji podatkowej, poprzez nie uwzględnienie dokumentów dołączonych do odwołania oraz przedłożonych SKO w toku ponownego rozpoznania sprawy,

- naruszenie art. 187 i 191 Ordynacji podatkowej, poprzez oparcie rozstrzygnięcia o dane z ewidencji gruntów, które zdaniem skarżącej były sprzeczne ze stanem faktycznym istniejącym na gruncie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanej decyzji bądź stwierdzenie jej nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."). Jednocześnie zgodnie z art.134 p. P.p.s.a., sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Badając niniejszą sprawę w oparciu o powyższe zasady, Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, ani też przepisów prawa procesowego uzasadniających usunięcie zaskarżonej decyzji z obiegu prawnego.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia art. 153 P.p.s.a. Zgodnie z jego treścią ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

W ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie dopuściło się obrazy ww. przepisu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 grudnia 2011r., sygn. akt I SA/Kr 1511/11, zwrócił uwagę na możliwość odstąpienia przez organ podatkowy od uwzględnienia danych z ewidencji, wskazując przypadki, w których może to nastąpić. Ponadto Sąd uznał, że toczące się postępowanie administracyjne w przedmiocie zmiany użytku gruntowego w stosunku do działki ewidencyjnej nr 51/28 obręb 47 w jednostce ewidencyjnej N. jest okolicznością istotną dla oceny mocy dowodowej danych zgromadzonych w ewidencji budynków i gruntów. Sąd zarzucił SKO wydanie decyzji bez umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego i zalecił aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy dokonać wnikliwej analizy wszelkich okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, wyznaczając stronie – przed wydaniem decyzji – siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, stosownie do art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 123 Ordynacji podatkowej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze stosując się do zaleceń Sądu pismem z dnia 14 maja 2012r. wyznaczyło współwłaścicielom siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W odpowiedzi, przedłożono decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 13 grudnia 2011r., znak [...], w której orzeczono o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów dla obr. 47, jednostka ewidencyjna N. w ten sposób, że ujawnia się w miejsce dotychczasowych użytków według gleboznawczej klasyfikacji gruntów użytek Lz (grunty zadrzewione i zakrzewione) dla działki nr [...] o pow. 1,0071 ha z Bz o pow. 1,0071 ha na Lz o pow. 1,0071 ha.

Zmiana w ewidencji gruntów na podstawie ww. decyzji nastąpiła w dniu 18 stycznia 2012r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia odniosło się do faktu wydania decyzji wprowadzającej zmiany do ewidencji gruntów stwierdzając, że dopiero od dnia zmiany w ewidencji gruntów i budynków, grunty zmieniają swój charakter do celów podatkowych, a zatem przedmiotowa zmiana nie będzie miała wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, co orzekający w sprawie Sąd uznaje za słuszne.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że SKO w pełni zastosowało się do zaleceń zawartych w wyroku z dnia 2 grudnia 2011r., sygn. akt I SA/Kr 1511/11, przez co nie doszło do naruszenia art. 153 P.p.s.a.

Sąd uznał za chybione także zarzuty naruszenia art. 180, art. 181, art. 187 i art. 191 O.p. Organ odwoławczy przy ponownym rozpatrzeniu sprawy zebrał i wyczerpująco rozpatrzył cały materiał dowodowy, a także dokonał jego właściwej oceny.

Zgodnie z art. 21 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2010r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki państwowej i gospodarki gruntami powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Podstawę wymiaru podatku od nieruchomości stanowi zapis w ewidencji gruntów i budynków, a nie w planie zagospodarowania przestrzennego. Z przepisu tego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów (por. wyrok NSA z 11 kwietnia 1995r. sygn. akt: SA/Wr 1703/94, Wspólnota 1995/42/24).

Z powyższego wynika, że organ podatkowy ustalając wymiar podatku jest zobowiązany uwzględniać dane wynikające z tej ewidencji. Dopóki dane te nie zostaną zmienione w stosownym trybie, dopóty organ podatkowy będzie zobowiązany uwzględniać je przy ustalaniu wymiaru podatku. To właśnie przeciwne zachowanie organu, a więc przyjęcie danych innych, niż wynikające z ewidencji gruntów i budynków, byłoby działaniem sprzecznym z prawem, gdyż naruszałoby wskazany wyżej przepis art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Pogląd o wiążącej mocy powyższego przepisu dla ustalenia wysokości podatku, ukształtowany jest zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych jak i w literaturze przedmiotu (por. wyrok WSA z 27 stycznia 2010r. sygn. akt: I SA/Lu 684/09, z 21 stycznia 2010r. sygn. akt: III SA/Po363/09, z 13 stycznia 2010r. sygn. akt: II FSK 1243/08, z 21 września 2012 r., sygn. akt I SA/Kr 1651/11 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach http://cbois.nsa.gov.pl) i Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni go podziela.

Podatnik kwestionujący prawidłowość danych zawartych w ewidencji gruntów powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję (§ 46 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków Dz. U Nr 38, poz. 454 ze zm.), bądź wykazać za pomocą innego dokumentu urzędowego istnienie odmiennego stanu faktycznego. (wyrok WSA w Poznaniu z 22 grudnia 2010r. sygn. akt: III SA/Po 462/10 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach http://cbois.nsa.gov.pl). Następnie, w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych.(postanowienie WSA we Wrocławiu z 30 maja 2011r. sygn. akt: I SA/Wr 111/11 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach http://cbois.nsa.gov.pl)

Dodatkowo należy podkreślić, że ewidencja gruntów i budynków, o której mowa w art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, nie może stanowić przedmiotu merytorycznej oceny sądów administracyjnych w sprawie podatkowej, w której do sądu pierwszej instancji nie zostały, bo nie mogły zostać zaskarżone odrębne od podatkowych akty lub czynności z zakresu prowadzenia ewidencji gruntów i budynków.(wyrok NSA z 11 maja 2011r. sygn. akt: II FSK 259/10 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach http://cbois.nsa.gov.pl).

Sąd stwierdza, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości nie jest zależny od tego czy podatnik ma możliwość władania nieruchomością czy też został tego pozbawiony. Dopóki zatem podatnikowi przysługuje prawo własności danej nieruchomości dopóty ciąży na nim obowiązek uiszczania podatku od nieruchomości (art. 2 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Istniejąca natomiast rozbieżność pomiędzy stanem faktycznym a zapisami w ewidencji gruntów i budynków powinna być skorygowana w odrębnym postępowaniu.

Identycznie wypowiedział się WSA w Krakowie w wyroku z dnia 21 września 2012 r., sygn. akt I SA/Kr 1651/11. Orzekający w niniejszej sprawie Sąd pogląd ten w całości podziela.

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.