Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 531/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-07-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f
journal: Dz.U. 2008 nr 69 poz 415
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) sędzia NSA Anna Lech Protokolant Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 22 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Op 353/09 w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia , po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie statusu bezrobotnego i stwierdzenia utraty statusu bezrobotnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 22 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Op 353/09 oddalił skargę B. B. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji w sprawie statusu bezrobotnego i stwierdzenia utraty statusu bezrobotnego.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...]Starosta N., działając na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 litera a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy orzekł o uznaniu B. B. za osobę bezrobotną z dniem 3 kwietnia 2009 r. i jednocześnie o odmowie przyznania jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. Starosta N., powołując się na art. 145 § 1, art. 147, art. 149 § 1 i art. 150 K.p.a., wznowił z urzędu postępowanie w sprawie uznania B. B. z dniem 3 kwietnia 2009 r. za osobę bezrobotną zakończonej wyżej wymienioną decyzją ostateczną.

W uzasadnieniu organ podniósł, że strona przedłożyła 8 maja 2009 r. zaświadczenie Urzędu Miejskiego w P. potwierdzające wpis do ewidencji działalności gospodarczej od 10 grudnia 2003 r., z określeniem daty rozpoczęcia działalności na 1 stycznia 2004 r.

Decyzją z [...] czerwca 2009 r., nr [...] Starosta N., działając na podstawie art. 145 § 1 i art. 145 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylił decyzję własną z dnia 7 kwietnia 2009 r. o uznaniu B. B. za osobę bezrobotną od dnia 3 kwietnia 2009 r. i jednocześnie na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 litera a, art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy orzekł o odmowie uznania B. B. za osobę bezrobotną z dniem 3 kwietnia 2009 r.

W uzasadnieniu wskazał, że złożony przez stronę 8 maja 2009 r. dokument, w szczególności zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej potwierdza bezspornie, że 10 grudnia 2003 r. strona zgłosiła działalność gospodarczą , w oparciu o które na podstawie art. 88 b ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej ( Dz.U. Nr 101 poz. 1178 ze zm. ) dokonano wpisu do ewidencji.

Organ podniósł, że wpis ten nadal istnieje w ewidencji, co potwierdza kolejne pismo Urzędu Miejskiego w P. z 28 maja 2009 r.

Zdaniem organu wpis ten wyłącza uprawnienie do uznania strony za osobę bezrobotną od 3 kwietnia 2009 r. i w oparciu o normę artykułu 2 ust. 1 pkt 2 litera f należało orzec o odmowie uznania strony za osobę bezrobotną.

Od powyższej decyzji B. B. wniosła odwołanie.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., Wojewoda Opolski, działając na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podał, że według art. 2 ust. 1 pkt 2 litera f ustawy status bezrobotnego może uzyskać osoba, która nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, albo nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników.

Odwołując się do dokonanego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 10 grudnia 2003 r., organ odwoławczy uznał, ze złożenie 8 maja 2009 r. w PUP w Nysie dokumentu potwierdzającego ten wpis, było uzasadnioną podstawą zastosowania procedury wznowienia postępowania administracyjnego.

Powyższa decyzja została zaskarżona przez B. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 6 i art. 151 § 1 K.p.a. poprzez zastosowanie przepisów, które obowiązywały w dniu wydania skażonej decyzji zamiast przepisów obowiązujących w momencie zarejestrowania się przez skarżącą w Powiatowym Urzędzie Pracy; naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. poprzez uznanie, że posiadanie przez skarżącą wpisu do ewidencji stanowi istotną dla sprawy okoliczność faktyczną stanowiącą przesłankę do wznowienia postępowania, podczas gdy nie miała ona wpływu na treść tej decyzji z uwagi na fakt wejścia w życie zmienionego przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia (...) po wydaniu przez Starostę uchylonej decyzji; naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia (...) poprzez uznanie, że bezrobotnym nie może być osoba posiadająca wpis do ewidencji i samo posiadanie wpisu nie pozbawia statusu bezrobotnego, jeśli osoba nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego; naruszenie art. 7, 8, 77 § 1 i 78 § 1 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Do skargi dołączyła zaświadczenia ZUS z dnia 13 lipca 2009r. i Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. z dnia 8 lipca 2009r. na okoliczność nieprowadzenia działalności gospodarczej od 10 grudnia 2003r. i niepodlegania w tym okresie obowiązkowi ubezpieczenia społecznego wskazując, że zostały one skarżącej doręczone dopiero po wydaniu zaskarżonej decyzji i z tego względu nie mogły zostać wcześniej przedstawione organom orzekającym w sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalając zaskarżonym wyrokiem skargę stwierdził, że zarówno w postanowieniu o wznowieniu postępowania, jak i w decyzji organu pierwszej instancji ogólnie powołano jako podstawę prawną przepis art. 145 § 1 K.p.a., bez precyzyjnego wskazania, który z punktów tego przepisu stanowił podstawę działania organu. Zważywszy jednak na podawaną w uzasadnieniu okoliczność dostarczenia przez skarżącą w dniu 8 maja 2009r. zaświadczenia potwierdzającego wpis do ewidencji działalności gospodarczej, Sąd uznał, że podstawą tą był przepis art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., stanowiący że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Na tej podstawie wznawia się zatem postępowanie, gdy spełnione zostaną łącznie trzy przesłanki: po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy są nowe. Pod tym pojęciem należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć wpływ na zmianę decyzji w kwestiach zasadniczych; po wtóre - nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody muszą istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej, a wreszcie po trzecie - okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję.

Z uwagi na powyższe, Sąd wojewódzki podał, że po wydaniu przez organ pierwszej instancji decyzji ostatecznej w przedmiocie przyznania stronie statusu osoby bezrobotnej, wyszło na jaw, że skarżąca posiada wpis do ewidencji działalności gospodarczej dokonany w dniu 10 grudnia 2003r. i wpis ten nadal figuruje w ewidencji pod numerem 2134. Okoliczności te potwierdzały zgromadzone przez organ dowody, w szczególności pismo Burmistrza P. z dnia 28 maja 2009 r. Nie są one również kwestionowane przez skarżącą.

Sąd I instancji stwierdził, iż niezbędną przesłanką do nabycia i posiadania prawa do uznania za osobę bezrobotną w świetle ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, jest spełnienie warunków określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f tej ustawy.

Zagadnienie to jest istotne, zważywszy, że do dnia 26 października 2007 r. przepis art. art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia (...) (Dz. U. z 2004r., Nr 99, poz. 1001 ze zm.) stanowił, że bezrobotnym jest osoba, która - spełniając inne warunki przewidziane przez ustawę - nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności albo nie podlega na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Na mocy art. 1 pkt 1 lit. a tiret trzecie ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. (Dz. U. Nr 176, poz. 1243), zmieniającej ustawę o promocji zatrudnienia (...) z dniem 26 października 2007r., przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f zmieniono w ten sposób, że stanowi on, iż bezrobotnym jest osoba, która nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej albo nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników.

W związku z przywołanymi zmianami organ dodał, że zapis zawarty w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia (...), w wersji obowiązującej do dnia 26 października 2007 r., został recypowany z poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz. U. z 1996 r., Nr 47, poz. 211 ze zm.), której przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f miał identyczne brzmienie. Podkreślił, że na tle ostatnio powołanego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 16 grudnia 1996 r. (sygn. akt OPS 5/96, opubl. ONSA 1997 r., nr 2, poz. 47), wyraził pogląd, że "osoba, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, może być pozbawiona statusu bezrobotnego w wyniku wznowienia postępowania w sprawie o przyznanie zasiłku dla bezrobotnych z tego powodu, że jest wpisana do ewidencji działalności gospodarczej, chyba że wykaże, iż nie podjęła pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności."

Zdaniem Sądu wojewódzkiego Dokonana przez ustawodawcę zmiana art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia (...), poprzez wprowadzenie kategorycznego zapisu o zakazie posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, doprowadziła do usunięcia wszelkich ewentualnych wątpliwości odnośnie uprawnień osób mających zarejestrowaną działalność gospodarczą do świadczeń określonych w tej ustawie. Przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia (...) jest niewątpliwie bardziej restrykcyjny, gdyż poprzednie jego brzmienie wskazywało, że osoba, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, może wykazać, że nie podjęła tej działalności do dnia jej wyrejestrowania. Oznaczało to, iż wykazanie tych okoliczności jest związane z wykreśleniem wpisu z ewidencji, czyli formalnym zaprzestaniem prowadzenia działalności. Przepis ten ustanawiał zatem domniemanie, iż osoba wpisana do ewidencji prowadzi działalność gospodarczą. Obecnie warunkiem wstępnym stwarzającym możliwość jego obalenia jest również uprzednie wykreślenie wpisu z ewidencji, bądź zawieszenie działalności gospodarczej.

Mając niewyrejestrowaną działalność gospodarczą, skarżąca nie mogła bowiem uzyskać statusu osoby bezrobotnej nawet w sytuacji niepodjęcia pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji. Przyjęta przez sąd interpretacja powyższego przepisu, utrwalona w judykaturze, czyni pozbawionymi znaczenia prawnego wszelkie inne argumenty, zarówno natury słusznościowej, dotyczące finansowych konsekwencji wyrejestrowania działalności, jak również próby wykazania nieprowadzenia działalności gospodarczej, niepodejmowania w jej ramach żadnych prac i nieuzyskiwania dochodów podlegających opodatkowaniu. Te ostatnie motywy mogłyby mieć znaczenie w świetle art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia (...) w brzmieniu sprzed zmiany, wyłącznie w sytuacji, gdyby nastąpiło wyrejestrowanie działalności gospodarczej, co jednak nie miało miejsca.

Dodał, iż w tych warunkach na powyższą ocenę nie mogą wpłynąć zatem również podawane w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przez organy przepisów procedury poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego i argumenty dotyczące nieopłacania składek oraz podatku ani tym bardziej niepodlegania obowiązkowi ubezpieczenia z innych tytułów.

Od powyższego wyroku B. B. wniosła skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca zarzuciła:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, polegające na uznaniu, iż skarżąca nie mogła uzyskać statusu osoby bezrobotnej nawet w sytuacji niepodjęcia pozarolniczej działalności gospodarczej, podczas gdy w myśl art. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i renrowym nie podlegają osoby, które faktycznie pozarolniczej działalności gospodarczej nie prowadzą;

2) naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 141 §4 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nie odniesienie się Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu do zarzutów stawianych przez skarżącą w skardze, a w szczególności do tego, iż samo posiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej nie pozbawia osoby statusu bezrobotnego, jeżeli osoba ta nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, co ma istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem uniemożliwia skarżącej kwestionowanie wyroku i dokonanie kasacyjnej kontroli trafności samego rozstrzygnięcia.

Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W ocenie skarżącej, okoliczność posiadania przez nią wpisu do ewidencji działalności gospodarczej w momencie wydawania przez Starostę N. uchylonej obecnie decyzji nie miała wpływu na jej treść, albowiem na podstawie treści art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie sposób uznać, iż samo posiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej uniemożliwia uznanie osoby ża bezrobotną. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy osoba posiadająca wpis do ewidencji działalności gospodarczej, ale nie podlegająca obowiązkowi ubezpieczenia społecznego nadal posiada status osoby bezrobotnej. Ponieważ skarżąca od dnia zarejestrowania w ewidencji nie prowadziła pozarolniczej działalności gospodarczej, nie podlegała ona też obowiązkowi ubezpieczenia społecznego.

Wnosząca skargę kasacyjną nie podzieliła wykładni dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, iż zapis zawarty w drugim ze zdań logicznych art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy staje się zbędny, albowiem dla ustalenia statusu osoby bezrobotnej fakt niepodlegania ubezpieczeniu społecznemu nie ma żadnego znaczenia. Zdaniem skarżącej taka interpretacja jest sprzeczna z dyrektywami wykładni językowej. Przypomnieć należy, iż jedną z kardynalnych zasad wykładni jest to, iż należy ustalać znaczenie przepisów prawnych w taki sposób, by żadne fragmenty nie okazały się zbędne. Tymczasem przy interpretacji dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu fraza "albo nie podlega na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników" staje się zbędna.

Skoro więc w myśl art. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym nie podlegają osoby, które faktycznie nie prowadzą pozarolniczej działalności gospodarczej, nie można stwierdzać interpretując inny przepis, że takie osoby ubezpieczeniom społecznym podlegają. Obowiązek ubezpieczenia powstaje bowiem z dniem rozpoczęcia działalności, co oznacza faktyczne podjęcie działalności gospodarczej. Jeżeli nie doszło do podjęcia działalności z powodu przeszkód prawnych lub faktycznych, obowiązek ubezpieczenia nie powstaje, tym samym osoba wpisana do ewidencji działalności gospodarczej możne być uznana za osobę bezrobotną. O statusie osoby na gruncie powołanych wyżej przepisów decyduje nie zarejestrowanie jako podmiotu gospodarczego, ale faktyczne podjęcie działalności gospodarczej, a więc przystąpienie do obrotu gospodarczego.

Ponadto skarżąca zarzuciła, iż nastąpiło naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny nie odniósł się w uzasadnieniu wyroku do wszystkich zarzutów stawianych przez skarżącą w skardze. Zdaniem skarżacej Sąd w szczególności nie odniósł się do tego, iż samo posiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej nie pozbawia osoby statusu bezrobotnego, jeżeli osoba ta nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, co ma istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem uniemożliwia skarżącej kwestionowanie wyroku i dokonanie kasacyjnej kontroli trafności samego rozstrzygnięcia. Podkreśliła, iż stosownie do art. 141 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wynika z tego, że Wojewódzki Sądu Administracyjny jest zobowiązany w uzasadnieniu wyroku przedstawić także wszystkie zarzuty podniesione w skardze, a następnie - co oczywiste - ustosunkować się do tych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują okoliczności wymienione w art.183 § 1 skutkujące nieważnością postępowania sądowoadministracyjnego, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w granicach wyznaczonych przez podstawy złożonej skargi kasacyjnej.

Skarga w swej podstawie powołuje dwa zarzuty naruszenia przepisów prawa, pierwszy to zarzut naruszenia przepisów postępowania-art.141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz, U. Nr. 153, poz.1270 ze zm.), drugi to zarzut naruszenia prawa materialnego – art.2 ust.1 pkt. 2 lit. f ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz. U z 2008r. Nr. 69, poz. 415 ze zm.)

Stosownie do ostatniego z wymienionych przepisów ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym - oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub lit. i, j, l, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i nie wykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nie uczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli: nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej albo nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników.

Zdaniem skarżącej Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni przytoczonego przepisu polegającej na przyjęciu, iż sam fakt posiadania przez skarżącą wpisu do ewidencji działalności gospodarczej pozbawia ją statusu osoby bezrobotnej, w sytuacji gdy nie podlega ona obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. W ocenie skarżącej okoliczność, iż nie podlega ona obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. gdyż nie prowadzi działalności gospodarczej, do której to okoliczności w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie odniósł się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, powoduje, ze skarżąca zachowuje status osoby bezrobotnej w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Zarzuty skargi kasacyjnej nie mogły odnieść zamierzonego skutku, chociaż należy zgodzić się ze skarżącą, że Sąd I instancji nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do wszystkich zarzutów skargi, jednak w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nieprawidłowość ta nie miała wpływu na treść wyroku, który odpowiada prawu.

Należy stwierdzić, ze Sąd I instancji trafnie przyjął, że skarżąca nie spełnia wymogów zawartych w art. 2 ust, 1 pkt. 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, skoro posiada wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Mając nie wyrejestrowaną działalność gospodarczą skarżąca nie mogła uzyskać statusu osoby bezrobotnej , nawet w sytuacji niepodjęcia działalności gospodarczej i nie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia społecznego.

Już na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 1996r. ( OPS 5/96, ONSA 1997/2/47 ) wyrażony został pogląd, zachowujący aktualność na gruncie obecnie obowiązującej ustawy, zgodnie którym osoba która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, może być pozbawiona statusu bezrobotnego w wyniku wznowienia postępowania z tego powodu, że jest wpisana do ewidencji działalności gospodarczej, chyba że wykaże, iż nie podjęła działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności. W uzasadnieniu tej uchwały zostało wskazane, ze istotą definicji bezrobotnego jest założenie, że chodzi o osobę, która nie ma pracy, nie prowadzi innej działalności zarobkowej, a tym bardziej nie jest podmiotem gospodarczym.

Obecnie obowiązujące brzmienie przepisu art.2 ust.1 pkt.2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy jest jeszcze bardziej restrykcyjne, niż miało to miejsce pod rządami ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Aktualnie bez znaczenia dla utraty statusu bezrobotnego jest fakt nie podjęcia działalności gospodarczej, do prowadzenia której upoważniał posiadany wpis, z którym wiąże się obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie społeczne.

Z art. 2 ust.1 pkt.2 lit. f ustawy wynika, że sam fakt posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, bez względu na to czy działalność ta jest prowadzona, nawet w sytuacji nie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia społecznego stanowi przesłankę uzasadniającą pozbawienie takiej osoby statusu bezrobotnego. W przepisie wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze kasacyjnej wymienione są dwie niezależne od siebie okoliczności ( warunki) , których spełnienie pozwala na uznanie określonej osoby za osobę bezrobotną. Pierwsza to nie posiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, druga nie powiązana z pierwszą to nie podleganie na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Dla utraty statusu bezrobotnego wystarczy niespełnienie jednego z tych warunków.

Ponieważ skarżąca w chwili uznania jej za osobę bezrobotną posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, to nie spełniała warunków do uznania jej za osobę bezrobotną, pomimo iż nie podlegała obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Z resztą ta ostatnia okoliczność jest w sprawie bezsporna.

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.