Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SAB/Łd 196/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
658
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Stwierdzono, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 12, art.35, art.36
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 149 par. 1a, art. 161 par. 1 pkt 3, art. 200, art. 205 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 29 września 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot Szustowska, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, , Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2016 roku sprawy ze skargi M. G. i D. G. wspólników A spółki cywilnej w Z. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę [...] w przedmiocie załatwienia wniosku o wydanie zezwolenia na zbieranie odpadów 1. stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. zasądza od Starosty [...] solidarnie na rzecz skarżących M. G. i D. G. wspólników A spółki cywilnej w Zelowie kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. a.tp.


UZASADNIENIE

M.G. i D.G. spółka cywilna A z siedzibą w Z. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Starosty [...] w sprawie załatwienia wniosku o wydanie zezwolenia na zbieranie odpadów, zarzucając naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 oraz art. 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r. poz. 23 ze zm.), dalej powoływanej jako: "K.p.a.".

W uzasadnieniu skargi wskazano, że postępowanie o wydanie zezwolenia na zbieranie odpadów zostało wszczęte wnioskiem z dnia 23 grudnia 2015r. Organ w toku postępowania wyjaśniającego wielokrotnie przedłużał termin załatwienia sprawy. Skarżący podali, że złożyli zażalenie na bezczynność organu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., które uznało owe zażalenie za nieuzasadnione. Organ bezpośrednio po otrzymaniu rozstrzygnięcia zawiesił postępowanie. Organ II instancji uchylił postanowienie o zawieszeniu w całości, wskazując jednocześnie, iż sprawy w postępowaniu administracyjnym winny być załatwiane bez zbędnej zwłoki.

Następnie skarżący wyjaśnili, że Starosta [...] przedłużył termin załatwienia sprawy i wyznaczył nowy termin jej załatwienia do dnia 30 września 2016r., podając w sposób ogólny przyczynę jej niezałatwienia w ustawowym terminie, tj. konieczność dokonania ustaleń faktycznych, nie precyzując jakich ustaleń będzie dokonywał.

W ocenie stron, działanie organu rażąco narusza prawo, a w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z bezczynnością, choć pozornie organ podejmuje czynności, jak choćby zawiadamiając strony o przedłużaniu terminu do załatwienia sprawy, jak i z przewlekłością postępowania, choćby poprzez podejmowanie czynności, które nie mają znaczenia dla sprawy czy też pominięcie niektórych dowodów.

M.G. i D.G. zarzucili organowi administracji postępowanie sprzeczne z zasadami zawartymi w K.p.a., w tym prowadzenie postępowania w sposób, który nie wzbudza zaufania do organów administracji. Skarżący podkreślili, że w maju 2016r. zmuszeni byli zawiesić działalność gospodarczą i zwolnić pracowników wskutek opieszałości organu w wydaniu decyzji. Zdaniem stron stan faktyczny sprawy został dostatecznie wyjaśniony, by wydać decyzję w sprawie i tym samym ewentualnie umożliwić im rozpoczęcie procedury odwoławczej lub kontroli sądowej, w przypadku gdyby rozstrzygnięcie było dla nich niekorzystne. Autorzy skargi dodali, że w aktach sprawy brak było dokumentów, które dotarły do Starostwa Powiatowego, a które strony złożyły przy przejrzeniu akt.

Z powyższych względów skarżący wnieśli o zobowiązanie organu do wydania decyzji administracyjnej w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi; o zobowiązanie organu do ustalenia osoby winnej temu stanowi rzeczy oraz ukarania, stosownie do obowiązujących przepisów, zaś w przypadku uwzględnienia skargi o orzeczenie, iż bezczynność organu lub przewlekłość postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, także wówczas gdy zaistnieją przesłanki do umorzenia postępowania, gdy w toku postępowania wywołanego niniejszą skargą organ wyda decyzję administracyjną. Ponadto skarżący wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Starosta [...] wniósł o oddalenie skargi w całości i zasądzenie od skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych. Organ wyjaśnił, że sprawa dotyczy terenu zlokalizowanego w Z. przy ul. A nr 21c, w obrębie ewidencyjnym [...] Miasto Z., na działce nr 167/12, na którego części przedsiębiorcy zamierzają prowadzić zbieranie odpadów. Starosta [...] wskazał, że w trakcie postępowania administracyjnego równocześnie podejmował wiele czynności w celu jednoznacznego wyjaśnienia stanu faktycznego dotyczącego ww. terenu. Podkreślił, że przywołana wyżej działka obciążona jest postępowaniem egzekucyjnym w związku z niewykonaniem decyzji Burmistrza Z. z dnia [...]., znak: [...] nakazującej Spółka B z o.o. usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, a znajdujących się właśnie na tej działce. Starosta [...] podniósł, że każde pismo będące odpowiedzią na jego pismo przedkładane zarówno przez strony tego postępowania, jak i Burmistrza Z. wnosiło nowe okoliczności dla sprawy wymagające dalszego wyjaśniania, jak również często nie stanowiło odpowiedzi na wszystkie kwestie poruszane przez organ. Dodatkowo czas oczekiwania na uzyskanie odpowiedzi znacznie wydłuża trwanie postępowania.

Starosta [...] następnie wyjaśnił, że aktualnie pismem z dnia [...] znak[...] wystąpił do Burmistrza Z., o wskazanie czy postępowanie egzekucyjne, o którym mowa powyżej, zostało zakończone. Powyższe wystąpienie do Burmistrza Z. jest kluczowe – w ocenie organu – do podjęcia rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. W przekonaniu Starosty [...] przedmiotowa sprawa jest sprawą o złożonym stanie faktycznym, wymagającą znacznych ilości ustaleń wręcz o precedensowym charakterze. Starosta [...] podkreślił jednocześnie, że dąży przy udziale stron tego postępowania do dokładanego i jednoznacznego wyjaśnienia stanu faktycznego dotyczącego przywołanego wyżej terenu. Postępowanie to jest nadal w toku i do dnia dzisiejszego nie wpłynęła odpowiedź na pismo Starosty [...] z dnia [...] znak: [...] skierowane do Burmistrza Z., a dotyczące zakończenia przez niego postępowania egzekucyjnego oraz na pismo Starosty [...] z dnia [...] znak: [...] skierowane do Spółka C z o. o.

Odnosząc się do treści skargi Starosta [...] wskazał, że zarzut, iż organ bezpośrednio po otrzymaniu rozstrzygnięcia zawiesił postępowanie, dotyczy postanowienia z dnia [...]. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. rozstrzygającego zażalenie przedsiębiorców na bezczynność Starosty [...] i zawieszenia postępowania o wydanie zezwolenia na zbieranie odpadów w Z. przy ul. A nr 21 c, w obrębie [...] Miasto Z., na części działki nr 167/12 postanowieniem z dnia [...]. W ocenie Starosty [...] brak w tym zarzucie związku ze sprawą. Powyższe nie znajduje odzwierciedlenia w materiałach sprawy ze względu na daty wydanych dokumentów.

W zakresie stwierdzenia, że organ II instancji uchylił postanowienie o zawieszeniu w całości, jednocześnie wskazał organowi I instancji, iż sprawy w postępowaniu administracyjnym winny być załatwione bez zbędnej zwłoki, tj. w ciągu jednego miesiąca, a w przypadku sprawy szczególnie skomplikowanej w terminie 2 miesięcy, Starosta [...] wskazał, że skarżący znacznie skrócili wypowiedź Kolegium zawartą w postanowieniu z dnia [...] znak: [...], jak również zacytowali przepisy dotyczące załatwiania spraw częściowo i wybiórczo.

Następnie odnosząc się do zarzutu skargi, że Starosta [...] przedłużył termin załatwienia sprawy i wyznaczył nowy termin jej załatwienia do 30 września 2016r., podając w sposób ogólny przyczynę jej niezałatwienia, organ wskazał, że pismem z dnia [...] znak: [...]zawiadomił strony postępowania o przedłużeniu załatwienia sprawy w terminie – nie później niż do dnia 30 września 2016r. Powyższe znajduje odzwierciedlenie w aktach sprawy i stanowi wypełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 36 K.p.a.. Organ wyjaśnił, że przepisy Rozdziału 7 K.p.a. nie wymagają od organów szerokiego uzasadnienia przyczyny zwłoki, aczkolwiek w przywołanym wyżej piśmie powołano się na treść postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] znak: [...] i związaną z nią konieczność przeprowadzenia dalszego postępowania wyjaśniającego, które – jak wskazało Kolegium – jest nie bez znaczenia dla tej sprawy.

W dalszej kolejności organ stwierdził, że skarżący nie sprecyzowali, jaką działalność gospodarczą zmuszeni byli zawiesić. W tym zakresie wskazał, że w jego posiadaniu są informacje o prowadzeniu przez przedsiębiorców zbierania odpadów w Z. w obrębie [...] na działce nr 129/3 na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...] znak: [...], która wygasła z dniem [...] z mocy przepisów ustawy o odpadach. Z uwagi na zamiar kontynuowania prowadzenia przez przedsiębiorców zbierania odpadów w tym samym miejscu zaistniała konieczność uzyskania nowego zezwolenia na zbieranie odpadów. W związku z powyższym przedsiębiorcy wnioskiem z dnia 29 maja 2015r. zwrócili się do Starosty [...], o wydanie zezwolenia na zbieranie odpadów w Z. przy ul. B nr 65, w obrębie [...], na działce nr 129/3. Jednakże postępowanie to zostało zawieszone na żądanie przedsiębiorców z uwagi na konieczność przeprowadzenia procedury dotyczącej zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w tej lokalizacji. Zatem zarzut ten – w ocenie Starosty [...] – nie dotyczy aktualnie prowadzonego postępowania w sprawie wydania zezwolenia na zbieranie odpadów w innej lokalizacji, a procedury dotyczącej zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego prowadzonego przez organy gminy.

Ponadto organ dodał, że wprawdzie skarżący nie sprecyzowali, jakich dokumentów brakuje w aktach sprawy, lecz prawdopodobnie dotyczy to wiadomości elektronicznych wraz z załącznikami, które nie zostały uwierzytelnione przy użyciu mechanizmów określonych w art. 20a ust. 1 albo 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, a zatem niestanowiących dokumentów w rozumieniu przepisów K.p.a. Starosta [...] wyjaśnił, że w aktach sprawy znajdują się dokumenty o treści zawartej w załącznikach przywołanych wyżej wiadomości elektronicznych przedłożone w Kancelarii Ogólnej Starostwa Powiatowego w B. w formie pisemnej z podpisem A.Z. Prezesa Zarządu Spółki C z o.o.. Dalej organ wskazał, iż w przypadku ostatniej wiadomości elektronicznej z dnia 5 kwietnia 2016r. z adresu e-mail: [...]., która nie została przedłożona w formie pisemnej opatrzonej – w myśl art. 63 § 3 K.p.a. – podpisem wnoszącego, Starosta [...] pismem z dnia 29 czerwca 2016r., zwrócił się o przedłożenie ww. dokumentu w formie dokumentu elektronicznego uwierzytelnionego w myśl art. 63 § 3 a pkt 1 K.p.a. albo w formie pisemnej opatrzonej podpisem zgodnie ze sposobem reprezentacji Spółki zawartym w Krajowym Rejestrze Sądowym.

W końcowej części odpowiedzi na skargę organ przedstawił czynności podjęte kolejno celem ustalenia stanu faktycznego, podkreślając że w toku postępowania administracyjnego zawiadamiał zgodnie z 36 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a.

Pismem z dnia 6 sierpnia 2016r. skarżący – powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2016r. w sprawie I OSK 1681/15 – podnieśli, że nie do zaakceptowania jest stanowisko organu zaprezentowane w odpowiedzi na skargę, a w szczególności twierdzenie, że przywołane przez nich przepisy nie nakładają na organy obowiązku załatwienia sprawy w terminie 2 miesięcy. W ocenie skarżących organ działał przewlekle i opieszale, w sposób który rażąco naruszał prawa strony. Przykładowo skarżący wskazali, że wiadomość elektroniczną od Prezesa Zarządu Spółki C z o.o. organ uzyskał w dniu 5 kwietnia 2016r., zaś dopiero pismem z dnia 29 czerwca 2016r. wezwał wnoszącego tę odpowiedź do jej potwierdzenia w formie, o której mowa w ustawie o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, a zatem, po upływie około 3 miesięcy. Skarżący podkreślili jednocześnie, że dokumentów tych nie załączono do akt sprawy przesłanych do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., a procedurę tę wszczęto po wskazaniu ich braku w aktach sprawy, po przejrzeniu akt w siedzibie organu. Ponadto zdaniem skarżących nie ma racji organ, że ustalając kolejny termin załatwienia sprawy, nie naruszył zasad wskazanych w art. 36 K.p.a., informując że czyni to aby dokonać ustaleń faktycznych, nie precyzując jakich, bowiem prawem strony jest znać przyczynę niezałatwienia sprawy w terminie, a nadto odnosić się do poczynionych ustaleń, składać wnioski, żądania i twierdzenia, co wynika także z art. 10 K.p.a.

Dodatkowo M.G.i D.G.i podnieśli, że o przewlekłości postępowania świadczy także bagatelizowanie stanowiska Burmistrza Z., iż teren będący przedmiotem postępowania jest uprzątnięty a sprawa egzekucji dotyczy zupełnie innej części nieruchomości i innych stron. W ocenie skarżących pomimo, iż pismem z dnia [...] nr [...]Burmistrz Z. wyjaśnił powyższe zagadnienie w sposób niebudzący już jakichkolwiek wątpliwości, to i tak organ do dnia sporządzenia niniejszego pisma nie wydał decyzji.

Pismem z dnia 27 września 2016r. organ powiadomił Sąd, iż w dniu [...] wydał decyzję w sprawie, załatwiając tym samym wniosek skarżących z dnia 23 grudnia 2015r. o wydanie zezwolenia na zbieranie odpadów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r. poz. 1066 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości bada, czy działania podejmowane przez organ administracji publicznej są zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sąd administracyjny obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach wskazanych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a P.p.s.a. Zatem skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalna tylko w sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (pkt 1 – 3); w sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4) oraz w sprawach, w których są wydawane pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (pkt 4a).

Zaznaczyć trzeba również, że zgodnie z treścią art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania lub bezczynność organu przed wniesieniem skargi do sądu niezbędne jest złożenie zażalenia w trybie art. 37 K.p.a., do organu wyższego stopnia. Przy ocenie dopuszczalności skargi na bezczynność organu nie ma znaczenia sposób rozpoznania takiego zażalenia przez właściwy organ wyższego stopnia. Dla uznania wyczerpania toku zażaleniowego przez stronę wystarczające jest wykazanie, że złożyła ona stosowne zażalenie do organu wyższego stopnia. Z materiału dowodowego niniejszej sprawy wynika, że pismem z dnia 5 kwietnia 2016r. skarżący złożyli zażalenie na przewlekłe prowadzenie i załatwienie sprawy przez Starostę [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. uznało zażalenie za nieuzasadnione i na podstawie art. 37 § 2 K.p.a. odmówiło wyznaczenia dodatkowego terminu załatwienia sprawy.

Przystępując do merytorycznej oceny zasadności skargi zauważyć trzeba, iż organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 K.p.a.). Realizacji tej zasady służy m.in. przepis art. 35 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy, wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 K.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 K.p.a.).

Wyjaśnić trzeba, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia, gdy w określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu czy czynności (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 grudnia 2014r. w sprawie II SAB/Wa 562/14; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 kwietnia 2015r. w sprawie II SAB/Łd 29/15; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 27 listopada 2014r. w sprawie II SAB/Po 123/14; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 23 grudnia 2014r. w sprawie II SAB/Go 124/14; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 listopada 2014r. w sprawie II SAB/Bk 76/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ) Zasadniczym celem skargi na bezczynność jest zobowiązanie organu niepodejmującego działań przewidzianych przez prawo do podjęcia tychże działań, tj. wydania w określonym terminie i w określonej formie aktu, dokonania czynności bądź stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Jednocześnie wyjaśnić należy, że dla stwierdzenia stanu bezczynności nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt lub czynność nie zostały podjęte, w tym również kwestia zawinienia organu (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 lipca 2011r. w sprawie I SAB/Wa 123/11; wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 marca 2015r. w sprawie I SAB/Wa 695/14; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 16 lipca 2014r. w sprawie II SAB/Po 38/14; wyrok WSA w Opolu z dnia 29 stycznia 2015r., w sprawie II SAB/Op 86/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Z kolei z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia w sytuacji prowadzenia sprawy w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (vide: J.P. Tarno [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2012, str. 44; J.Drachal, J.Jagielski, R.Stankiewicz [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R.Hausera i M.Wierzbowskiego. Warszawa 2011, str. 70-71), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (vide: J.Borkowski [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz pod red. B.Adamiak, J.Borkowski. Warszawa 2012, str. 239). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Przewlekłość postępowania zachodzi, gdy zwłoka w rozpoznaniu sprawy przez organ przekracza rozsądne granice i nie znajduje uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy stwierdzić należy, że w chwili wniesienia skargi w niniejszej sprawie Starosta [...] pozostawał w bezczynności, jak również przewlekle prowadził postępowanie w przedmiocie wniosku skarżących o zezwolenie na zbieranie odpadów. Niemniej jednak w dniu [...] organ wydał decyzje nr [...] udzielającą skarżącym zezwolenia na zbieranie odpadów. Tym samym stwierdzić należy, że organ rozstrzygnął wniosek skarżących z dnia 23 grudnia 2015r., a zatem postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. O powyższym Sąd orzekł w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.

W dalszej kolejności wyjaśnić trzeba, że umorzenie postępowania w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu ze względu na wydanie aktu po wniesieniu skargi nie zwalnia sądu od stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało charakter rażący czy też takiego charakteru nie miało (vide: wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2013r. w sprawie I OSK 17/13; postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2012r. w sprawie I OSK 2626/12, https://www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).

W orzecznictwie przyjmuje się, iż rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Owo przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne oraz pozbawione racjonalnego uzasadnienia (vide: wyrok WSA w Olsztynie z dnia 5 maja 2016r. w sprawie II SAB/Ol 31/16; wyrok WSA w Łodzi z dnia 14 października 2015r. w sprawie II SAB/Łd 137/15; wyroki NSA z dnia 17 listopada 2015r. w sprawie II OSK 652/15 i w sprawie I OSK 2440/15, https://www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Analiza akt sprawy w powyższym zakresie prowadzi do wniosku, że postępowanie w sprawie wydania zezwolenia na zbieranie odpadów zostało zainicjowane wnioskiem skarżących z dnia 23 grudnia 2015r. Natomiast, jak wynika z uzasadnienia decyzji wydanej w dniu [...], organ w toku prowadzonego postępowania ustalił jedynie, iż:

- wnioskodawcy posiadają tytuł prawny do nieruchomości, na której ma być prowadzona działalność;

- zamierzony sposobu gospodarowania odpadami jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego;

- działka, na której ma być prowadzona działalność, w części należącej do wnioskodawców wolna jest od wszelkich zobowiązań uniemożliwiających wydanie pozytywnej decyzji i nie toczy się na niej postępowanie egzekucyjne.

Z okoliczności niniejszej sprawy wynika także, iż w dniu 14 stycznia 2016r. skarżący – na żądanie organu – przedstawili umowę z dnia 8 grudnia 2015r., której przedmiotem był najem terenu (o powierzchni 135m2) działki nr 167/12, położonej w Z. przy ul. A nr 21c, na którym zamierzali prowadzić działalność w zakresie zbierania odpadów, zawartą z użytkownikiem wieczystym ww. działki Spółki C z o.o. w Ł. Ponadto w dniu 16 lutego 2016r. Spółka C z o.o. – na żądanie organu – wskazała, iż postępowania administracyjne i sądowe odnoszące się do działki nr 167/12 dotyczyły firm D i Spółki B z o.o., które utraciły już tytuł do ww. działki, a nadto tzw. "plac węglowy" został przez firmę Spółkę B z o.o opróżniony z zalegający na nim odpadów, co jednak nastąpiło w sposób niestaranny. Spółka B z o.o. podkreśliła, iż przedmiotem umowy najmu z dnia 8 grudnia 2015r. jest wyłącznie teren 135m2, tj. 5% powierzchni placu węglowego i problemy wynikające z prowadzenia na tym terenie działalności przez firmy D i Spółki B z o.o. nie mają wpływu na możliwość prowadzenia działalności przez skarżących. Jednocześnie Spółka zaprosiła organ do dokonania oględzin m.in. terenu zamierzonego prowadzenia przez skarżących przedsięwzięcia. Natomiast pismem z dnia 18 lutego 2016r. Burmistrz Z. poinformował organ o decyzji własnej z dnia [...] nakładającej na posiadacza odpadów Spółkę B z o.o. w Z. obowiązek usunięcia odpadów znajdujących się na ww. działce oraz o dokonanych oględzinach tejże działki w dniu 16 grudnia 2015r., z których wynika, iż na działce znajdują się luźno porozrzucane odpady. Do powyższego pisma załączone zostały stosowne dokumenty.

Analiza okoliczności sprawy wskazuje, iż co najmniej w trzeciej dekadzie lutego 2016r. organ dysponował wszystkimi niezbędnymi informacjami, które umożliwiały zakończenie postępowania i wydanie decyzji w sprawie. Miał bowiem wiedzę o tytule prawnym skarżących do terenu planowanej działalności. Nadto przez użytkownika wieczystego działki nr 167/12 został powiadomiony, że teren planowanej przez skarżących działalności nadaje się do jej prowadzenia, w szczególności został uprzątnięty z odpadów. Dodatkowo organ został powiadomiony, że to nie skarżący ale posiadacz odpadów Spółka B z o.o. jest zobowiązana do usunięcia odpadów z terenu działki nr 167/12. Wreszcie organ znał stan uprzątnięcia odpadów z terenu całej ww. działki w grudniu 2015r. W takiej sytuacji prowadzenie postępowania jeszcze przez okres kolejnych sześciu miesięcy jest niczym nieuzasadnionym odwlekaniem w czasie momentu jego zakończenia i jasno wskazuje zarówno na bezczynność organu jak i przewlekłe prowadzenia postępowania.

Odnosząc się do powyższych okoliczności wypada podkreślić, iż bezzasadne jest upatrywanie przeszkody do zakończenia postępowania w konieczności usunięcia przez Spółkę B z o.o. odpadów z całego terenu działki nr 167/12. Skoro skarżący precyzyjnie wskazali teren projektowanego przedsięwzięcia i organ dysponował oświadczeniami o tym, że nadaje się on do prowadzenia wnioskowanej działalności, a w szczególności jest wolny od odpadów, to rolą organu – ale jedynie w razie powzięcia uzasadnionych wątpliwości – było zweryfikowanie tej okoliczności przy pomocy najprostszych środków dowodowych, choćby poprzez oględziny miejsca. Organ natomiast nie tylko nie dążył do wnikliwego zweryfikowania tej okoliczności, istotnej z punktu widzenia zakresu prowadzonego postępowania, ale dodatkowo rozszerzył zakres badania sprawy o kwestie wykonania przez Spółkę B z o.o. obowiązku wynikającego z decyzji Burmistrza Z. z dnia [...] co w okolicznościach niniejszej sprawy nie znajduje żadnego usprawiedliwienia i jest działaniem bezpodstawnym.

Powyższe kwestie, w których organ upatrywał "precedensowego charakteru sprawy", znajdują się poza sferą okoliczności istotnych dla załatwienia niniejszej sprawy. Tym samym organ dążąc do ich wyjaśnienia prowadził postępowanie zupełnie nieefektywne, które nie było nakierowane na załatwienie konkretnej sprawy administracyjnej, lecz na samo prowadzenie postępowania, bez konkretnego celu. Ponadto organ nie mając po temu usprawiedliwionego powodu mnożył czynności procesowe kierując do Burmistrza Z. i Spółki C z o.o. ma i domagając się udzielenia wyjaśnień w kwestiach nieistotnych dla sprawy (np. zmiany treści umowy najmu terenu przedsięwzięcia, czy wykonania obowiązku usunięcia odpadów z działki nr 167/12 przez Spółkę B z o.o.) bądź takich, które zdecydowanie efektywniej mógł ustalić samodzielnie (np. zdatność wynajętego przez skarżących terenu dla prowadzenia projektowanej działalności). Tak więc dostrzegając oczywistość znacznego, bowiem sześciomiesięcznego przekroczenia możliwego terminu zakończenia sprawy, a nadto nie znajdując żadnego racjonalnego uzasadnienia dla podejmowanych po tym terminie dalszych czynności dowodowych celem wyjaśniania stanu sprawy, należało uznać, stosownie do art. 149 § 1a P.p.s.a., że w rozpatrywanej sprawie bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały charakter rażącego naruszenia prawa, o czym Sąd orzekł w punkcie pierwszym sentencji.

Poza tym nie sposób nie dostrzec, że w toku postępowania organ podjął wadliwe rozstrzygnięcie o zawieszeniu postępowania, które zostało wyeliminowane z obrotu prawnego w toku kontroli instancyjnej. Postępowanie w tym zakresie także wydłużyło tok załatwienia sprawy wskazując na niesprawność i nieskuteczność działań organu.

O kosztach postępowania orzeczono w punkcie trzecim sentencji wyroku na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 P.p.s.a.

IB