Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1783/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 365, art. 1107.1, art. 1108 § 1 i § 2, art. 1145
journal: Dz.U. 2016 poz 1822
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego - tekst jedn.
article: art. 30 § 4, art. 97 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska sędzia del. WSA Tamara Dziełakowska (spr.) Protokolant asystent sędziego Katarzyna Czuduk po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Narodowego Banku Polskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 3386/14 w sprawie ze skargi Narodowego Banku Polskiego na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 25 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Narodowego Banku Polskiego na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] października 2014 r. uchylające postanowienie organu I instancji o zawieszeniu postępowania administracyjnego.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. Wojewoda Mazowiecki na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesił postępowanie administracyjne prowadzone w trybie § 5 rozporządzenia ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 10, poz. 51 ze zm.) o stwierdzenie, że nieruchomość stanowiąca zespół pałacowo-parkowy w S., gminie L., nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e tego dekretu. Powodem zawieszenia, jak wynika z treści tego rozstrzygnięcia, była konieczność ustalenia kręgu spadkobierców po M. R. w drodze postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku przez sąd krajowy. Organ uznał, że znajdujący się w aktach sprawy dokument zagraniczny – protokół z wniosku o potwierdzenie nabycia spadku (w drodze dziedziczenia ustawowego) po zmarłej w dniu [...] grudnia 2008 r. w L. w P. M. R. sporządzony przez adw. E. L.– zastępcę notariusza w L. z [...] kwietnia 2009 r. wedle którego spadek nabyła jej córka M. C., a także postanowienie Sądu Okręgowego w W. z [...] kwietnia 2010 r. o sygn. akt [...] uznające za skuteczne na obszarze Polski to potwierdzenie, nie są wystarczające dla wykazania następstwa prawnego w sprawie, lecz konieczne jest uzyskanie postanowienia sądu krajowego o stwierdzeniu nabycia spadku. Organ wskazał, że wobec tego, iż w rozpoznawanej sprawie chodzi o dziedziczenie nieruchomości położonych w Polsce, to zastosowanie znajduje art. 11071 kodeksu postępowania cywilnego. W myśl tego przepisu do wyłącznej jurysdykcji krajowej należą sprawy o prawa rzeczowe na nieruchomości i o posiadanie nieruchomości położonej w Rzeczypospolitej Polskiej.

W wyniku wniesionych przez E. P., M. C. oraz A. B. zażaleń, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. uchylił postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy uznał, że znajdujące się w aktach sprawy dokumenty wystawione przez właściwe organy peruwiańskie potwierdzają prawa do spadku po M. R. według prawa obowiązującego w miejscu ich wystawienia, zaś orzeczenie Sądu Okręgowego w W. uznające skuteczność na terenie Polski poświadczenia sporządzonego przez notariusza w L. z dnia [...] kwietnia 2009 r. jest wystarczającą legitymacją dla spadkobierczyni do udziału w postępowaniu o stwierdzenie, że przedmiotowy majątek nie podpadał pod przepisy o przeprowadzeniu reformy rolnej. Organ odwoławczy zauważył, że w skład spadku po M. R. nie wchodzi majątek znajdujący się na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, a jedynie roszczenie o stwierdzenie, że majątek ten nie podpadał pod przepisy o przeprowadzeniu reformy rolnej. Roszczenie to nie jest roszczeniem o prawa rzeczowe na nieruchomości i o posiadanie nieruchomości położonej w Rzeczypospolitej Polskiej, których rozpoznanie należy do wyłącznej jurysdykcji krajowej i o czym stanowi art. 11071 k.p.c. Katalog praw rzeczowych wynika z Księgi drugiej ustawy Kodeks cywilny, a roszczenie w przedmiotowej sprawie nie odnosi się do praw, o jakich stanowią przepisy tej części Kodeksu cywilnego. Organ wyjaśnił też, że konieczność wylegitymowania się przez spadkobierczynię M. R. orzeczeniem sądu krajowego (jako wyłącznie właściwego) dotyczącego praw rzeczowych do nieruchomości położonych w Polsce pojawi się dopiero z momentem ewentualnego wydania ostatecznej, pozytywnej dla wnioskodawców decyzji, gdy po ich stronie powstanie roszczenie o wydanie spornej nieruchomości, uprzednio znacjonalizowanej. Na potwierdzenie słuszności swojego stanowiska Minister powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2011r. w sprawie o sygn. akt I OSK 1477/10 (wyrok dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na https://cbois.nsa.gov.pl).

W skardze na postanowienie organu odwoławczego Narodowy Bank Polski, zarzucając naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 28 k.p.a. w zw. z art. 76 k.p.a., art. 11071 k.p.c. argumentował, że "przesunięcie" wymogu legitymowania się właściwym krajowym rozstrzygnięciem dopiero na etap postępowania windykacyjnego, sprzeciwiałoby się wprost regule zawartej w art. 11071 k.p.c. Powołany przez organ wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczy natomiast innego stanu prawnego, a mianowicie stwierdzenia nieważności decyzji nacjonalizacyjnej, której skutkiem jest uznanie rozstrzygnięcia za nie byłe. Zwrócił uwagę, że rozpoznawana sprawa w aspekcie materialnoprawnym jest sprawą cywilną, rozpatrywaną z mocy przepisu szczególnego przez organy administracji publicznej. Wywodził, że sprawy o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, czy o ustalenie prawa własności na podstawie art. 189 k.p.c. także są sprawami cywilnymi, które pozostają w obrębie hipotezy art. 11071 k.p.c. i to właśnie na podstawie tych roszczeń były konstruowane poszczególne sprawy dochodzone wprost przed sądami powszechnymi, w których osoby zainteresowane, w okresie przejściowym w związku z nieustabilizowaną linią orzeczniczą odnośnie § 5 rozporządzenia, próbowały dochodzić swoich racji. Zdaniem skarżącego na potrzeby postępowań administracyjnych pod względem materialnym cywilnych i dotyczących praw rzeczowych – prowadzonych na podstawie przepisów szczególnych ( w tym przypadku na zasadzie § 5 w/w rozporządzenia), należy przyjąć tożsame wymogi skutecznego wykazywania uprawnień do występowania w charakterze strony, jak w odniesieniu do udowodnienia legitymacji procesowej czynnej w odpowiednich postępowaniach cywilnych – których przedmiotem pozostają te same roszczenia, dochodzone tylko według odmiennej procedury.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.

O oddalenie skargi wnosiły także uczestniczki postępowania E. P. i M. C.

Oddalając skargę – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), określanej dalej jako "P.p.s.a." - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że w rozpoznawanej przez organy sprawie administracyjnej nie wystąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania. W szczególności zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. nie stanowiła konieczność legitymowania się przez M. C. postanowieniem sądu krajowego o stwierdzeniu nabycia spadku w celu wykazania jej praw do udziału w postępowaniu w miejsce zmarłej matki M. R. Podobnie jak organ odwoławczy Sąd przyjął, że przedstawione dokumenty właściwych organów peruwiańskich, jak również orzeczenie sądu powszechnego uznające ich skuteczność na obszarze Polski są wystarczające dla wykazania następstwa prawnego. Wyjaśnił, że stosownie do art. 1108 § 1 i § 2 k.p.c. do jurysdykcji krajowej należą sprawy spadkowe jeżeli spadkobierca w chwili śmierci był obywatelem polskim lub miał miejsce zamieszkania bądź miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej albo jeżeli majątek spadkowy albo jego znaczna część znajduje się w Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis ten, jak stwierdził Sąd I instancji, nie znajdował zastosowania w sprawie, albowiem z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że M. R. w chwili śmierci nie była obywatelka polską, nie miała miejsca zamieszkania lub pobytu w Polsce, jak również majątek spadkowy ani żadna jego część nie znajduje się na terenie Polski, co w konsekwencji oznacza, że w świetle powyższego przepisu sąd polski nie jest uprawniony do stwierdzenia nabycia spadku. Sąd wyjaśnił, że w skład spadku nie wchodzi majątek znajdujący się w Rzeczypospolitej Polskiej, lecz jedynie roszczenie o stwierdzenie, że majątek nie podpadał pod przepisy dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Jak zasadnie wskazał Minister roszczenie to, które jest rozpoznawane w przedmiotowej sprawie, nie jest roszczeniem o prawa rzeczowe na nieruchomości i o posiadanie nieruchomości położonej w Rzeczypospolitej Polskiej, których rozpoznanie należy do wyłącznej jurysdykcji krajowej stosownie do art. 11071 k.p.c. Katalog praw rzeczowych wynika z Księgi drugiej ustawy Kodeks Cywilny, a roszczenie rozpoznawane w przedmiotowej sprawie nie odnosi się do praw o jakich stanowią przepisy tej części Kodeksu Cywilnego. W sytuacji gdy strona twierdzi, że przedłożone przez nią dokumenty sporządzone przez notariusza peruwiańskiego potwierdzają prawa do spadku po M. R. według prawa obowiązującego w miejscu ich wystawienia, to ich skuteczność na terenie Polski zachodzi wtedy, gdy podlegają one uznaniu, o czym stanowi art. 1145 k.p.c. Ustalenie, że orzeczenie sądu państwa obcego (w niniejszej sprawie poświadczenie dziedziczenia) podlega uznaniu następuje w postępowaniu przed właściwym sądem okręgowym, a z wnioskiem o ustalenie może wystąpić do sądu każdy, kto ma w tym interes prawny, co wynika z treści art. 1148 § 1 k.p.c. Taka właśnie sytuacja, jak stwierdził Sąd, zaistniała w rozpoznawanej sprawie, bowiem Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010r. uznał poświadczenie praw do spadku po M. R. sporządzone przez notariusza w L. według prawa obowiązującego w miejscu jego sporządzenia za skuteczne na obszarze Polski. Sąd stwierdził, że powołanie się przez organ odwoławczy na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w którym zajęto analogiczne stanowisko na tle sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji nacjonalizacyjnej było uprawnione z tego względu, że problem natury prawnej, jaki wyłonił się na tle stanu faktycznego sprawy stanowiącej przedmiot rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego był taki sam jak w niniejszej sprawie. Fakt, że tamto postępowanie dotyczyło stwierdzenia nieważności orzeczeń nacjonalizacyjnych nie ma znaczenia na gruncie niniejszej sprawy, ponieważ skutek ewentualnego stwierdzenia nieważności orzeczeń nacjonalizacyjnych czy stwierdzenia, że przedmiotowa nieruchomość nie podpadała pod działanie przepisów dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej będzie taki sam. Okaże się bowiem, że Skarb Państwa w sposób bezprawny stał się ich właścicielem i dopiero wówczas, jak uznał Sąd I instancji, spadkobierca M. R. będzie musiał wylegitymować się orzeczeniem sądu krajowego uprawniającym go do wystąpienia z ewentualnymi roszczeniami związanymi z własnością nieruchomości położonej na terenie Polski. Sąd I instancji podkreślił, że celem prowadzonego postępowania administracyjnego nie jest bowiem zwrot przejętej w trybie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej nieruchomości, lecz wyłącznie stwierdzenie, że nie podpadała ona pod jego działanie. Nałożenie na stronę obowiązku legitymowania się orzeczeniem polskiego sądu powszechnego (jako wyłącznie właściwego) dotyczącego praw rzeczowych do nieruchomości położonych w Polsce jest na obecnym etapie postępowania warunkiem niemożliwym do spełniania, ponieważ sam fakt przejęcia spornej nieruchomości na cele reformy rolnej sprawia, iż nie mogła ona wejść w skład masy spadkowej po M. R. Tak więc M. C. nie mogła nabyć w drodze dziedziczenia prawa własności przejętej nieruchomości.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Narodowy Bank Polski, zarzucając naruszenie przepisów postępowania:

1. art. 151 P.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c P.p.s.a. w zw. z art 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wadliwe oddalenie skargi (w miejsce jej uwzględnienia), bowiem nieprawidłowe pozostaje ostateczne postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2014 r., znak [...], uchylające prawidłowe postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2014 r., nr [...], znak [...];

2. art. 151 P.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c P.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., art. 28 k.p.a., art. 76 k.p.a., art. 11071 k.p.c, art. 1108 § 1 i 2 k.p.c. w zw. z art. 11102 k.p.c. poprzez wadliwe oddalenie skargi od ostatecznego postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2014 r., znak [...] na skutek nieprawidłowego przyjęcia, że w sprawie niniejszej zbędne było zawieszanie postępowania administracyjnego, bowiem M. C. legitymuje się dokumentami uprawniającymi do występowania w przedmiotowym postępowaniu w charakterze strony.

W oparciu o tak skonstruowane podstawy uczestnik postępowania wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu podstaw zakwestionował stanowisko Sądu I instancji, iż potrzeba wylegitymowania się przez M. C. orzeczeniem sądu polskiego zaistnieje dopiero gdy po jej stronie powstanie roszczenie o wydanie nieruchomości. Powtórzono twierdzenia skargi, że prowadzona sprawa ma charakter cywilny, a tylko stosownie do regulacji zawartej w art. 2 § 3 k.p.c. przekazana jest na drogę postępowania administracyjnego. W tym zakresie odwołano się do poglądów judykatury między innymi do uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczących możliwości rozpatrywania spraw w trybie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. (...) przez organy administracji - o sygnaturach I OPS 2/06 i I OPS 3/10 dostępnych w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na https://cbois.nsa.gov.pl. Zwrócono uwagę na cywilistyczną instytucję nabycia własności przez zasiedzenie i argumentowano, że "skoro w sprawach o stwierdzenie nabycia własności przez zasiedzenie nie budzi wątpliwości kwestia stosowania 11071 k.p.c., to tym bardziej uzasadnione powinno być stosowanie zasad wynikających z wyłącznej jurysdykcji krajowej do sprawy niniejszej, pod względem materialnym cywilnej, która sprowadza się do zakwestionowania przejścia (utraty) prawa własności nieruchomości".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Podstawy skargi kasacyjnej nie są usprawiedliwione.

Problem prawny w sprawie sprowadza się wyłącznie do oceny czy dla wykazania następstwa prawnego w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w trybie § 5 rozporządzenia w sprawie wykonania dekretu PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej – powołanym na wstępie, dla wstąpienia w prawa strony (por. art. 30 § 4 k.p.a.) konieczne jest legitymowanie się orzeczeniem sądu krajowego o stwierdzeniu nabycia spadku w sytuacji gdy następca dysponuje w tym zakresie rozstrzygnięciem organu państwa obcego (w tym przypadku notariusza) uznanym przez sąd krajowy stosownie do przepisów zawartych w Kodeksie postępowania cywilnego Księdze trzeciej Tytule I "Uznanie orzeczeń sądów państw obcych lub rozstrzygnięć innych organów państw obcych.". Skarżący kasacyjnie uczestnik postępowania sądowoadministracyjnego, wskazując przede wszystkim na przepisy art. 11071 i 1108 k.p.c., argumentuje, że z uwagi na fakt położenia nieruchomości, której dotyczy postępowanie administracyjne następca prawny winien legitymować się postanowieniem sądu krajowego o stwierdzeniu nabycia spadku. Stanowisko to jest chybione, a zarzuty naruszenia powołanych w skardze kasacyjnej przepisów niezasadne. Skarżący kasacyjnie w swojej argumentacji i wywodach pomija jedną zasadniczą kwestię, która jednoznacznie przesądza o prawidłowości stanowiska Sądu I instancji i organu odwoławczego, a mianowicie, że czynność potwierdzenia nabycia spadku, którym legitymuje się M. C. została postanowieniem Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. uznana w trybie art. 1145 i nast. kodeksu postępowania cywilnego. Uznanie to z kolei powoduje, że wszelkie dyskusje, rozważania i przywołane argumenty skoncentrowane wokół konieczności uwzględnienia przepisów art. 11071 i 1108 k.p.c. kluczowych dla rozpoznania skargi kasacyjnej są nie tylko zbędne, ale co więcej, ich zaakceptowanie godziłoby w treść art. 365 k.p.c. Stosownie do tego przepisu orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Instytucja uznania oznacza bowiem, że moc orzeczenia sądu państwa obcego lub stosownie do art. 11491 k.p.c. także innego jego organu (notariusza, urzędnika stanu cywilnego, organu administracji) wywołuje skutek jak orzeczenie sądu krajowego. Istota uznania orzeczenia sądu zagranicznego (czy też wyjątkowo innego niż sąd organu) wyraża się w tym, że chodzi o przeniesienie, transportowanie – z wszystkimi w zasadzie skutkami orzeczenia – normy w postaci orzeczenia sądu zagranicznego na obszar prawny innego państwa (zob. K. Piasecki [w] K. Piasecki, KPC. Komentarz, art. 1145 Nb 1, Warszawa 1997). Stosownie do art. 1145 k.p.c. orzeczenia sądów państw obcych wydane w sprawach cywilnych podlegają uznaniu z mocy prawa, chyba że istnieją przeszkody określone w art. 1146 k.p.c. Zgodnie zaś z art. 1145 § 1 pkt 2 k.p.c. orzeczenie nie podlega uznaniu, jeżeli zapadło w sprawie należącej do wyłącznej jurysdykcji sądów polskich. Z powyższego wynika, że gdyby czynność organu peruwiańskiego nie mogła odnosić się do spraw uregulowanych w przepisach m. in. 11071 czy 1108 k.p.c. to albo nie podlegałaby w ogóle uznaniu, albo byłaby uznana jedynie częściowo np. z wyłączeniem praw do nieruchomości położonych w Polsce. O wykształconej praktyce częściowego uznawania orzeczeń sądów zagranicznych z wyłączeniem spraw należących do jurysdykcji wyłącznej mowa m. in. w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 6 sierpnia 2014 r. o sygnaturze I CSK 482/13 (dostępne na https://sip.lex.pl) w którym wskazano, że orzeczenie sądu państwa obcego uznane przez sąd polski wiąże wszystkie sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej (art. 365 § 1 k.p.c.), także wtedy, gdy zostało wydane w sprawie objętej wyłączną jurysdykcją sądu polskiego. Z powyższego wynika, że potwierdzenie dziedziczenia organu peruwiańskiego uznane postanowieniem Sądu Okręgowego w W. jest wystarczające dla uznania następstwa prawnego w sprawie w postępowaniu prowadzonym w oparciu o § 5 powołanego wcześniej rozporządzenia, a co więcej czyni także zbędnymi hipotetyczne rozważania czy i na jakim etapie w przyszłości na wypadek pozytywnego załatwienia rozpoznawanej sprawy M. C. będzie musiała legitymować się postanowieniem sądu polskiego o stwierdzeniu nabycia spadku. Ocena w tym zakresie nie należy już bowiem ani do organów, ani do sądów administracyjnych. Należy zauważyć, że rozważania w tym przedmiocie Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z 7 września 2011 r. o sygnaturze I OSK 1477/10 na które powołał się organ odwoławczy i Sąd I instancji w swoich rozważaniach, a czemu oponował skarżący kasacyjnie, zostały poczynione na tle właśnie częściowego uznania ("z wyjątkiem nieruchomości położonych na obszarze Polski") postanowienia niemieckiego Sądu Rejonowego w K., a przynajmniej tak wynika z uzasadnienia tego wyroku. Właśnie owo częściowe uznanie wywołało w rozpoznawanej wówczas przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawie potrzebę badania, czy stwierdzenie nieważności orzeczeń dotyczących przejęcia przedsiębiorstw na własność Państwa jest czy nie jest sprawą dotyczącą "nieruchomości położonej w Polsce". W rozpoznawanej sprawie natomiast taka sytuacja w ogóle nie miała miejsca, gdyż uznanie nie zostało w taki właśnie sposób ograniczone.

Dodatkowo, odnosząc się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej należy wyjaśnić, że nie jest ona prawidłowa także z innych względów. Jurysdykcja krajowa to ogólna właściwość (kompetencja) sądów i innych organów do rozpoznawania i rozstrzygania spraw cywilnych oraz wykonywania innych czynności, które, co wymaga podkreślenia, należą do drogi postępowania cywilnego. Przepisy części czwartej kodeksu postępowania cywilnego regulują jurysdykcję krajową tylko w odniesieniu do organów sądowych i notariatu (por. Tadeusz Ereciński, Kodeks postępowania cywilnego, Komentarz, Lex dostępny na https://sip.lex.pl). Akcentowanie zatem przez skarżącego kasacyjnie cywilnego charakteru sprawy prowadzonej nie na drodze postępowania cywilnego, lecz w trybie administracyjnym, a tym bardziej doszukiwanie się analogii prowadzonej sprawy do sprawy o zasiedzenie nieruchomości to argumenty z natury rzeczy chybione. Artykuł 11071 k.p.c., który reguluje wyłączną właściwość sądu polskiego dla spraw o prawa rzeczowe i posiadanie nieruchomości położonej w Polsce (jurysdykcję krajową w sprawach rzeczowych) w odniesieniu do sprawy o zasiedzenie oznacza, że sprawa o zasiedzenie nieruchomości położonej w Polsce może być prowadzona wyłącznie przez sąd polski. Z kolei sprawy spadkowe podlegające jurysdykcji sądu polskiego to te, które jak wynika z mocy art. 1108 § 1 i § 2 k.p.c. dotyczą albo obywatela polskiego, albo osoby mającej miejsce zamieszkania lub miejsce pobytu w Polsce bądź odnoszą się do majątku spadkowego położonego w Polsce. Prawidłowo Sąd I instancji zwrócił uwagę, że nieruchomość której dotyczy sprawa nie wchodziła w skład spadku. Stanowi ona bowiem własność Skarbu Państwa i pozostaje w użytkowaniu wieczystym skarżącego kasacyjnie. Wszelkie natomiast inne poruszone kwestie dotyczące ewentualnych roszczeń cywilnoprawnych przysługujących spadkobiercom byłych właścicieli w przypadku pozytywnego rozstrzygnięcia to kwestie wykraczające poza przedmiot rozpoznawanej sprawy.

Nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, również z przyczyn branych pod uwagę z urzędu (por. art. 183 § 2 P.p.s.a. i art. 189 P.p.s.a.) orzeczono o jej oddaleniu stosownie do art. 184 tej ustawy.