Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1565/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie WSA Gabriela Nowak asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant Piotr Kabała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2005 r. sprawy ze skargi B. i K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] maja 2004r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania B. i K. M., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt A. M. w placówce opiekuńczo-wychowawczej.

W uzasadnieniu decyzji został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Prezydent Miasta W. decyzją z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] ustalił od B. i K. M. od dnia [...] czerwca 2004 r. na czas przebywania małoletniego A. M. w Domu Dziecka nr [...] w W. odpłatność za pobyt w tej placówce w wysokości [...] złotych miesięcznie. W uzasadnieniu wskazano, że dochód rodziny pomniejszony o kwotę [...] zł świadczoną na rzecz rodziców, wynosi [...] złotych. W związku z tym zgodnie z uchwałą Rady Powiatu W. z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...] oraz Zarządzeniem Prezydenta Miasta W. z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] (Dz. Urz. Województwa Mazowieckiego Nr 104, poz. 2522) ustalono wysokość opłaty.

Od decyzji tej B. i K. M. wnieśli odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. W odwołaniu podnieśli, że nie sprawują oni władzy rodzicielskiej, ale nie z uwagi na to, że zostali jej pozbawieni, ale dlatego że zrzekli się praw rodzicielskich, wyrażając zgodę na adopcję dziecka bez informowania o osobach przysposabiających. Dodatkowo podnieśli, że ich zdaniem średni miesięczny koszt utrzymania dziecka jest niższy niż kwota [...] złotych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odwołania nie uwzględniło i decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie o ustaleniu odpłatności za pobyt A. M. w placówce opiekuńczo-wychowawczej. Wskazując, że wprawdzie art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64, poz. 593 ze zm.) dotyczy rodziców pozbawionych władzy rodzicielskiej lub których władza rodzicielska została zawieszona albo ograniczona, a nie mówi nic o rodzicach, których władzy rodzicielskiej się zrzekli, ale wbrew literalnej treści tego przepisu, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] celem art. 81 było nałożenie obowiązku ponoszenia odpłatności za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej .

Organ odwoławczy nie uwzględnił również zarzutu dotyczącego zbyt wysokich kosztów pobytu dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej. Koszty zostały bowiem ustalone w oparciu o zarządzenie Prezydenta Miasta W. z dnia [...] marca 2004 r. w sprawie średniego miesięcznego kosztu utrzymania dziecka w placówkach opiekuńczo-wychowawczych prowadzonych na terenie Miasta W. oraz uchwały Rady Powiatu W. z dnia [...] lipca 2001 r. w sprawie określenia zasad częściowego lub całkowitego zwalniania z opłat za pobyt dzieci w placówkach opiekuńczo-wychowawczych prowadzonych przez Powiat W. Organ uznał, że akty te chociaż wydane zostały na podstawie nieobowiązującej od dnia 1 maja 2004 r. ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, to jednak zgodnie z art. 159 obecnie obowiązujące ustawy o pomocy społecznej dotychczasowe przepisy wykonawcze zachowują moc do czasu wydania przepisów wykonawczych na podstawie tej ustawy.

Decyzja ta stała się przedmiotem skargi B. i K. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze podniesiono, że w związku z zrzeczeniem się władzy rodzicielskiej nad A. M. nie są oni objęcie obowiązkiem ponoszenia opłaty za jego pobyt w placówce opiekuńczo-wychowawczej. Wskazali również, że ponoszą koszty związane z utrzymaniem mieszkania oraz koszt dojazdów do pracy [...] zł miesięcznie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona, chociaż z innych względów niż podniesiono w jej uzasadnieniu.

Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Przy czym w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolując zgodność zaskarżonej decyzji z prawem Sąd stwierdza, że decyzja ta narusza przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

W świetle art. 159 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej zachowują moc do czasu wydania przepisów wykonawczych na podstawie tej ustawy. Przepis ten swoim zakresem dotyczy tylko i wyłącznie aktów prawnych obowiązujących w dniu 1 maja 2004 r., ponieważ przedłuża zakres ich obowiązywania.

Tymczasem podstawę ustalenia opłaty stanowiło zarządzenie Prezydenta Miasta W. wydane w dniu [...] marca 2004 r. w oparciu o art. 33n ust. 11 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej. Pomijając nawet kwestię czy zarządzenie to można uznać za przepis wykonawczy, skoro zarządzenie nie ma mocy bezwzględnie obowiązującej, to wskazać należy, że nie obowiązywało ono w dniu 1 maja 2004 r. Zgodnie z § 4 tego aktu "zarządzenie wchodzi w życie w 14 dni od dnia opublikowania". Zarządzenie to zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] w dniu 5 maja 2004 r. i weszło w życie w dniu 20 maja 2004 r. Tym samym nie podlega ono pod zakres art. 159 ustawy o pomocy społecznej i nie mogło stanowić podstawy do ustalenia opłaty za pobyt dziecka po wejściu w życie ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r.

Zgodnie z § 32 ust. 1 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz.U. Nr 100, poz. 908) "jeżeli uchyla się ustawę, na podstawie której wydano akt wykonawczy, albo uchyla się przepis ustawy upoważniający do wydania aktu wykonawczego, przyjmuje się, że taki akt wykonawczy traci moc obowiązującą odpowiednio z dniem wejścia w życie ustawy uchylającej albo z dniem wejścia w życie przepisu uchylającego upoważnienie do wydania tego aktu".

W związku z powyższym niedopuszczalne było przyjęcie stawki opłaty za pobyt A. M. w oparciu o powołane zarządzenie z dnia 31 marca 2004 r. Błędne jest tym samym stwierdzenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], że nie można ustalić innych kosztów pobytu dziecka niż określone w decyzji, ponieważ organ wiąże treść powołanego zarządzenia. Zastosowanie nieobowiązującego zarządzenia narusza w sposób oczywisty art. 81 ust. 1 w zw. z art. 154 ust. 6, art. 158 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 6 Kpa, poprzez zastosowanie nieobowiązujących stawek odpłatności za pobyt dziecka.

Wobec stwierdzonych naruszeń prawa materialnego - należało orzec, jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 152 - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.