Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SAB/Po 22/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
658
Skarżony organ: Rada Radców Prawnych
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Popowska (spr.) Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2011 r. sprawy ze skargi L.K.W. na bezczynność Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w P. w przedmiocie nieprzekazania odwołania 1. zobowiązać Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych w P. do przesłania odwołania od uchwały z dnia [...] sierpnia 2010r. nr [...] wraz z aktami sprawy do Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w Warszawie w terminie 7 dni od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. zasądzić od Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w Poznaniu na rzecz skarżącego L.K.W. kwotę [...] ([...] ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

L.K.W. pismem z dnia 5 listopada 2009r. złożył wniosek wpisanie na listę radców prawnych.

Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w P. uchwałą z dnia [...] marca 2010r. nr [...] działając na podstawie art. 24 ust. 2c w zw. z a art. 24 ust. 1 i art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o radcach prawnych (j.t. Dz.U. z 2002r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.) odmówiła wnioskodawcy wpisania na prowadzoną listę radców prawnych, w związku z nie przedłożeniem do przedmiotowego wniosku dyplomu potwierdzającego zdanie egzaminu prokuratorskiego.

L.K.W. wniósł odwołanie od powyższej uchwały.

Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w P. uchwałą z dnia [...] sierpnia 2010r. nr [...] ponownie rozpatrując wniosek L.K.W. z dnia [...] listopada 2009r., działając na podstawie art. 24 ust. 2c w zw. z a art. 24 ust. 1 i art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o radcach prawnych (j.t. Dz.U. z 2010r. Nr 10, poz. 65 ze zm. – dalej ustawa o radcach) odmówiła wnioskodawcy wpisania na listę radców prawnych.

L.K.W. pismem z dnia 29 listopada 2010r. działając w trybie art. 37 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (jt: Dz. U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej kpa) złożył zażalenie na bezczynność OIRP w Poznaniu w sprawie odstąpienia od wydania w ustawowym terminie merytorycznej decyzji w przedmiocie wpisu na listę radców prawnych i nie nadania biegu odwołaniu na uchwałę z dnia [...].03.2010r.

L.K.W., po otrzymaniu w dniu 13.12.2010r. uchwały Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w P. z dnia [...] sierpnia 2010r. nr [...], w dniu 14.12.2010r. złożył odwołanie od tej uchwały. W odwołaniu skarżący podniósł, iż kwestionowana uchwała została podjęta w sprawie zakończonej wcześniejszą uchwałą z dnia [...].03.2010 nr [...], która nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Skarżący wskazał, że nie nadano biegu jego odwołaniu z dnia 28.05.2010r., a więc nie było jakiegokolwiek powodu do podjęcia kolejnej uchwały w tym samym przedmiocie i merytorycznie tożsamej z pierwszą uchwałą. Skarżący wskazał, iż możliwym było wyłącznie uchylenie pierwotnej uchwały i podjęcie uchwały zgodnej z wnioskiem. L.K.W. zarzucił również błędną wykładnię art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o radcach prawnych, poprzez przyjęcie, że warunkiem ziszczenia się przesłanki określonej w tym przepisie jest przedstawienie przez wnioskodawcę, obok dowodu zajmowania stanowiska prokuratora, dowodu zdania egzaminu prokuratorskiego, podczas gdy powołany przepis nie stanowi o takim obowiązku.

L.K.W., mając na uwadze nie przekazanie odwołania organowi odwoławczemu pismem z dnia 22.02.2011r. złożył skargę na bezczynność Rady Okręgowej Izby Radców P., zarzucając jej naruszenie art. 31 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o radcach prawnych, poprzez odstąpienie od przekazania Prezydium Krajowej Izby Radców Prawnych jako organowi odwoławczemu odwołania z dnia [...].12.2010r. od uchwały z dnia [...] sierpnia 2011r. nr [...] Prezydium OIRP w Poznaniu w przedmiocie odmowy wpisu na listę radców prawnych. Skarżący wniósł o zobowiązanie Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w Poznaniu do przekazania odwołania w terminie 7 dni od daty wydania wyroku. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w dniu 14 grudnia 2010r. przesłał do OIRP w Poznaniu odwołanie od uchwały Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w Poznaniu nr OIRP [...] z dnia [...] marca 2010r. (względnie [...] sierpnia 2010r.), które do dnia wniesienia skargi nie zostało przekazane organowi II instancji. Skarżący wskazał, że przed wniesieniem skargi złożył zażalenie na bezczynność organu w trybie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (jt: Dz. U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej kpa).

Okręgowa Izba Radców Prawnych w odpowiedzi na skargę wniosła o umorzenie postępowania. Ustosunkowując się do złożonej skargi podano, że w uchwale Rady OIRP w P. z dnia [...] sierpnia 2010r. Nr [...] wkradł się błąd w dacie jej sporządzenia. Rada na swoim posiedzeniu w dniu [...] marca 2011r. podjęła uchwałę nr [...], w której dokonała sprostowania oczywistego błędu pisarskiego i po otrzymaniu od skarżącego potwierdzenia odbioru przedkłada akta zgodnie z procedurą Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w Warszawie celem nadania jej dalszego biegu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:

Skargę należało uznać za uzasadnioną, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do przekazania odwołania w określonym terminie.

Zakres orzekania sądów administracyjnych określony został w art. 3 § 1 – 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa), z którego wynika, iż sądowa kontrola sprawowana przez te sądy ograniczona została do kontroli działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 3 §2 ppsa, sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które przysługuje zażalenie albo kończące postępowanie lub też rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; inne niż decyzja czy postanowienie akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach akty nienormatywne organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; akty prawa miejscowego, akty nadzoru nad działalności organów jednostek samorządu terytorialnego i bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a.

W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że bezczynność organu zachodzi, gdy nie dotrzymuje on terminu załatwienia sprawy, a także w przypadku odmowy wydania stosownego aktu czy podjęcia czynności, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga podjęcia takich działań (zob. np. NSA z dnia 17.12.2010r. sygn. akt I OSK 1811/10 LEX nr 745170). Zadaniem sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na bezczynność organu jest więc ustalenie, czy sprawa, w której została wniesiona skarga, była sprawą określoną w art. 3 § 2 pkt 1- 4 ppsa. Ponadto sąd zobowiązany jest rozważyć, czy dopuszczalność skargi uwarunkowana jest zachowaniem i wyczerpaniem przez skarżącego określonego trybu przeciwdziałania bezczynności. Następnie Sąd bada czy organowi administracji można przypisać bezczynność rozumianą jako niewydanie w terminie decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa.

Przedmiotowa skarga dotyczy bezczynności OIRP w P. w przedmiocie nie przekazania odwołania od uchwały z dnia [...].08.2010r. w sprawie odmowy wpisu na listę radców prawnych. Od powyższej uchwały na podstawie art. 31 ust. 2 ustawy o radcach prawnych przysługuje odwołanie do Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych. Przepis ten jest szczególnym przepisem proceduralnym względem przepisów kpa, które to przepisy mają generalnie zastosowanie w sprawach o dokonanie wpisu na listę radców prawnych. Uchwały Okręgowej Rady Izby Radców Prawnych o wpisie na listę radców prawnych lub o odmowie dokonania tego wpisu stanowią decyzje administracyjne podejmowane w trybie przepisów postępowania administracyjnego przez organ samorządu radcowskiego, który w tych sprawach pełni funkcję organu administracji publicznej. W stosunku do OIRP jako organu I instancji mają więc zastosowanie przepisy dotyczące przekazywania odwołania (art. 133 kpa). Wskazać w tym miejscu należy, iż przekazanie odwołania jest czynnością materialno – techniczną, na którą nie przysługuje zażalenie w trybie art. 37 kpa, który co do zasady dotyczy załatwienia sprawy, a więc wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w formie postanowienia lub decyzji. Warunkiem wniesienia do sądu skargi na bezczynność w zakresie przekazania odwołania jest więc wykorzystanie środka określonego w art. 53 §3 ppsa, zgodnie z którym jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa (zob. B. Adamiak, J.Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz, C.H. Beck Warszawa 2011, s. 501).

W tym miejscu wskazać należy, iż zażalenie w trybie art. 37 kpa, na który skarżący powołuje się skardze i w piśmie procesowym z dnia 18.10.2011r., wniesione zostało przez skarżącego w dniu 1.12.2010r. a więc przed doręczeniem uchwały z dnia [...] sierpnia 2011r. nr [...], jak i przed wniesieniem odwołania od tej uchwały. Oznacza to, iż skarżący nie może powoływać się na fakt wniesienia zażalenia w trybie art. 37 kpa, w sprawie zwalczania bezczynności w zakresie dotyczącym nieprzekazania odwołania wniesionego później niż pismo stanowiące zażalenie w trybie art. 37 kpa.

Należy jednak wskazać, iż w aktach sprawy (k. 147 – 148 akt) znajduje się pismo skarżącego z dnia [...].01.2011r., adresowane do Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych, doręczone do wiadomości OIRP w P. i dotyczące m.in. nie przekazania odwołania od uchwały nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu na listę radców prawnych, doręczonej skarżącemu w dniu 13.12.2010r. W powyższym piśmie skarżący poinformował, iż w przypadku potwierdzenia, że m.in. w/w środek zaskarżenia nie został przekazany właściwemu do rozpoznania organowi, ziszczą się przesłanki do wniesienia skargi na bezczynność OIRP w P. Mając na uwadze treść powyższego pisma, doręczonego odrębnym pismem OIRP w P., oraz - w kontekście całego toku postępowania - zakładając racjonalne postępowanie skarżącego, pozwalające na przyjęcie, że złożył on oświadczenie niezbędne do osiągnięcia zamierzonego celu (zwalczanie bezczynności OIRP w zakresie nieprzekazania odwołania z dnia 13.12.2010r.) stwierdzić należy, że stanowi ono również kierowane do OIRP w P. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w zakresie nie przekazania odwołania od uchwały z dnia [...] sierpnia 2011r. nr [...]. W orzecznictwie Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego i w doktrynie utrwalonym jest bowiem pogląd, że pismo strony zawiera oświadczenie (oświadczenia) woli, podlegające wykładni (przykładowo: wyrok SN z 28.4.1967 r., OSNC 12/67/227; uchwała SN z 22.2.1967 r., z aprobującą glosą Z. Radwańskiego - NP 2/68/301; orzeczenie SN z 31.01.1962 r., 3 CR 524/61, OSNC 1963 poz. 66; orzeczenie GKA z 10.11.1987 r., OSPiKA 1990 poz. 214; uchwała SN z 11.9.1997 r., III CZP 39/97, OSNC 12/97/191, z aprobującą glosą A. Szpunara - PS z 1998 r. nr 6 s. 100; Z. Radwański "Wykładnia oświadczeń woli składanych indywidualnym adresatom" Ossolineum 1992 r. s. 150).

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, iż skarga L.K.W. jest dopuszczalna, albowiem zarzucana przez skarżącego bezczynność dotyczy nie przekazania organowi odwoławczemu odwołania od uchwały OIRP w P. w przedmiocie odmowy wpisu na listę radców pranych. Ponadto, mając na uwadze przedstawioną wyżej argumentację uznać należy, iż skarżący wniósł wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w zakresie nieprzekazania przez OIRP w P. odwołania od uchwały z dnia [...].08.2010r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu na listę radców prawnych.

Przechodząc do meritum sprawy stwierdzić należy, iż celem skargi na bezczynność organu administracyjnego jest zwalczanie braku działania (zaniechania) polegającego na niezałatwianiu sprawy administracyjnej. Przedmiotem skargi na bezczynność może być również nie przekazanie wniesionego odwołania organowi odwoławczemu przez organ I instancji. Dla ustalenia, czy w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z bezczynnością w zakresie przekazania odwołania istotne jest brzmienie przepisu art. 133 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej, który wydał decyzję, obowiązany jest przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu w terminie siedmiu dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie, jeżeli w tym terminie nie wydał nowej decyzji w myśl art. 132. Odpowiednie stosowanie w/w przepisu nakłada na OIRP obowiązek przekazania odwołania od uchwały odmawiającej wpisania na listę radców prawnych do Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w terminie siedmiu dni od otrzymania odwołania.

Jak wynika z akt sprawy, OIRP w P. nie przekazała odwołania wniesionego przez skarżącego w dniu 14.12.2010r. Świadczyć o tym może pismo Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...].12.2010r. L.dz[...] (k. 145 akt), z którego wynika, iż do dnia jego sporządzenia OIRP w P. nie przesłała akt postępowania odwoławczego.

W tym miejscu zwrócić należy uwagę na fakt, iż postępowanie niniejsze służyć ma wyłącznie usuwaniu bezczynności organów administracji publicznej, a nie kontrolowaniu kwestii, które dotyczą merytorycznej prawidłowości zapadłych rozstrzygnięć. Tym samym, w ramach niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego nie jest kontrolowana uchwała Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w P. z dnia [...] sierpnia 2010r. nr [...]. Powyższa uchwała zostanie bowiem poddana kontroli instancyjnej przez Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych, po przekazaniu odwołania.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 149 ppsa orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.