Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1343/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 29 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
article: par. 7
journal: Dz.U. 2007 nr 200 poz 1443
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu  przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na  lata 2007-2013

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), , Protokolant - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi M.P. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie: odmowy przyznania pomocy finansowej w ramach działania "ułatwienie startu młodym rolnikom". skargę oddala.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez M.P. jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezesa ARiMR) z [...] czerwca 2009r., znak: [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z [...] maja 2009 r. nr [...] o odmowie przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Stan faktyczny w sprawie przedstawia się następująco:

W dniu 31 grudnia 2008 r., M.P. złożył w [...] Oddziale Regionalnym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w P. wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Do wniosku dołączono m. in. poświadczony skrócony odpis z księgi wieczystej Kw nr [...] aktualny na dzień 23 grudnia 2008 r., świadectwo ukończenia szkoły średniej potwierdzające złożenie egzaminu dojrzałości w dniu [...] maja 1997 r., oraz oświadczenie Wnioskodawcy o podjęciu samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego w dniu 12 lipca 2005 r.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w P. decyzją z [...] marca 2009 r., wydaną na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 2 ustawy z 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007, nr 64, poz. 427 ze zm.) oraz § 15 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2007r., Nr 200, poz. 1443 z późn. zm.) - dalej zwanego "rozporządzeniem", odmówił M.P. przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". Dyrektor Oddziału wskazał, iż odmówiono przyznania wnioskowanej pomocy finansowej ze względu na niedotrzymanie warunków określonych w § 26a ust. 2 rozporządzenia. W ocenie organu w sprawie doszło do przekroczenia dopuszczalnego terminu rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej tj. 14 miesięcy przed dniem złożenia wniosku.

Rozpoznając odwołanie od ww. decyzji z [...] marca 2009 r. Prezes ARiMR decyzją z dnia [...] maja 2009 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję powołał błędną podstawę prawną mającą istotny wpływ na jej uzasadnienie. Wyjaśniono, iż z uwagi na złożenie wniosku o przyznanie przedmiotowej pomocy w dniu 31 grudnia 2008 r. nie znajduje w tej sprawie zastosowania § 26a ust. 2 rozporządzenia, który powołano jako podstawę odmowy przyznania pomocy finansowej w zaskarżonej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR.

Rozpoznając sprawę ponownie Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w P. decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] odmówił M.P. przyznania pomocy finansowej z tytułu działania "Ułatwienie startu młodym rolnikom" ze względu na nie spełnienie kryteriów określonych w ww. rozporządzeniu.

Pismem z dnia 1 czerwca 2009 r. M.P. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego wniósł odwołanie od ww. decyzji z dnia [...] maja 2009 r. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, iż M.P. złożył przedmiotowy wniosek także w roku 2007, kiedy spełniał wszystkie wymagane prawem kryteria, jednakże wówczas odmówiono mu przyjęcia wniosku. Podkreślono, iż odmowa przyjęcia przez organ administracyjny wniosku w roku 2007, polegała na ustnej informacji przedstawiciela Agencji, że w tym roku Agencja nie ma pieniędzy. W ocenie odwołującego się nie doszło w sprawie do przekroczenia terminu rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej tj. 14 miesięcy przed złożeniem wniosku, bowiem Wnioskodawca wprowadzony został w błąd przez pracownika organu, który odmówił przyjęcia wniosku w roku 2007. Ponadto zarzucono, iż organy administracyjne uprzednio rozpoznające sprawę nie zajęły stanowiska w zakresie powoływanej okoliczności wprowadzenia Wnioskodawcy w błąd (odmowa przyjęcia wniosku w roku 2007) przez organ administracyjny.

Po rozpatrzeniu odwołania, Prezes ARiMR decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) – powoływanej dalej jako: "kpa". W uzasadnieniu decyzji Prezes ARiMR powołując się na treść przytoczonego przepisu § 7 ust. 1 rozporządzenia wskazał, iż M.P. nabył swoje gospodarstwo w formie umowy o dożywocie i po zakończeniu nauki, co wyklucza przyznanie pomocy bowiem nie należy on do kręgu osób uprawnionych do jej otrzymania w świetle § 7 ust. 1 rozporządzenia. Ponadto organ II instancji odnosząc się do powoływanego w odwołaniu zarzutu rzekomego wprowadzenia Wnioskodawcy w błąd przez pracownika organu wskazał, iż argumentacja odwołującego się w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie bowiem dotyczy odrębnego postępowania. Wskazano przy tym, iż brak jest możliwości odniesienia się do powoływanych okoliczności wobec nie przedstawienia odpowiednich dowodów.

Pismem z dnia 31 lipca 2009 r. M.P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję z dnia [...] czerwca 2009 r. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił pominięcie przez organy administracyjne obu instancji istoty sprawy poprzez brak odniesienia do okoliczności ustnej odmowy organu administracyjnego przyjęcia wniosku Skarżącego w roku 2007, kiedy to Skarżący spełniał wszystkie warunki do przyznania pomocy finansowej w ramach programu Sektorowego Programu Operacyjnego.

W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych aktów administracyjnych sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ten wynik, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a.").

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji wydanej przez Prezesa ARiMR w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności zarówno z przepisami procesowymi, jak i z normami prawa materialnego, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego oraz, że przy jej wydawaniu nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik postępowania.

Przede wszystkim wskazać należy, iż bezspornym w sprawie jest złożenie przez skarżącego M.P. w dniu 31 grudnia 2008 r. (data nadania wniosku do organu) w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR w P. wniosku o dofinansowanie w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 wraz z wymienionymi w uzasadnieniach decyzji załącznikami. Strony pozostają natomiast w sporze co do okoliczności złożenia przez Skarżącego identycznego w swej treści wniosku już w roku 2007, kiedy to w ocenie Skarżącego spełniał on wszystkie kryteria do przyznania wnioskowanej pomocy.

Dokonując oceny zaskarżonego w sprawie rozstrzygnięcia, w pierwszej kolejności zważyć należy, czy organy administracyjne działały w oparciu o obowiązujące w sprawie przepisy prawa, a następnie zważywszy na sporne pomiędzy stronami okoliczności odnieść się do podniesionego w skardze zarzutu nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy.

W prawie krajowym sprawy związane z przyznawaniem pomocy w sektorze, którego dotyczy niniejsza sprawa zostały uregulowane w ustawie z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427) – zwanej dalej "w.o.w.", oraz wydanym na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 tej ustawy rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2007r., Nr 200, poz. 1443 z późn. zm.).

Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia pomoc finansowa w ramach działania "ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013, jest przyznawana osobie, która z zastrzeżeniem § 7 rozporządzenia, do dnia złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadziła działalności rolniczej i po raz pierwszy rozpocznie prowadzenie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym w rozumieniu art. 55 kodeksu cywilnego. Jak wynika natomiast z treści przepisu § 2 ust. 2 pkt 1) i 5) rozporządzenia, uznaje się że osoba fizyczna prowadziła działalność rolniczą, jeżeli była właścicielem lub posiadaczem nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych co najmniej 1 ha, lub została ubezpieczona na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników jako rolnik lub małżonek rolnika, lub z tytułu prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej.

Zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia, dopuszcza się przyznanie wnioskowanej w sprawie pomocy osobie fizycznej, która przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy rozpoczęła prowadzenie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym nabytym: w drodze spadku lub w drodze darowizny przed ukończeniem 18 roku życia, lub w drodze darowizny po ukończeniu 18 roku życia w trakcie nauki:

a) w systemie dziennym w szkole ponadgimnazjalnej, z wyłączeniem zasadniczej szkoły zawodowej i trzyletniej szkoły specjalnej lub

b) w systemie dziennym w dotychczasowej szkole ponadpodstawowej, z wyłączeniem szkoły zasadniczej, lub

c) na uczelni - wyłącznie w trakcie stacjonarnych studiów pierwszego i drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich,- pod warunkiem, że nie miała przerw w nauce, a w przypadku kontynuowania nauki na uczelni - podjęcie nauki nastąpiło w roku uzyskania świadectwa dojrzałości lub świadectwa maturalnego, przy czym nauka trwała nie dłużej niż do 26 roku życia.

Jak wynika z akt administracyjnych M.P. od dnia 12 lipca 2005 r. samodzielnie prowadził działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym na podstawie umowy darowizny i dożywocia. Wskazać także należy, iż skarżący ukończył naukę w roku 1997.

Mając zatem na uwadze wyżej przedstawione przepisy prawa stanowiące podstawę przyznawania wnioskowanej pomocy, wniosek Skarżącego z dnia 31 grudnia 2008 r. należało rozpoznać negatywnie tj. odmówić przyznania wnioskowanej pomocy. Zdaniem Sądu dokonana przez organy administracyjne ocena przedmiotowej sprawy w tym zakresie była w pełni uzasadniona. Nie ulega bowiem żadnej wątpliwości, iż Skarżący przed dniem złożenia wniosku prowadził działalność rolniczą, a więc wnioskowana pomoc mogła być przyznana tylko w przypadku wypełnienia przesłanek określonych w § 7 rozporządzenia. Jednakże przedstawione wyżej zastrzeżenia określone w § 7 rozporządzenia w przedmiotowej sprawie nie zaistniały. Skarżący nie nabył bowiem gospodarstwa rolnego w którym rozpoczął działalność rolniczą, ani w drodze spadku, ani w drodze darowizny przed ukończeniem 18 roku życia, ani też w drodze darowizny po ukończeniu 18 roku życia w trakcie nauki.

Podkreślić tutaj należy, iż organy administracyjne w podjętych rozstrzygnięciach nie miały możliwości kierowania się tzw. uznaniem administracyjnym, lecz wobec stwierdzenia braku wymaganych prawem przesłanek określonych ww. przepisami prawa, zobligowane były do odmowy przyznania wnioskowanej pomocy.

Oceniając przeprowadzone przez organy administracyjne postępowanie Sąd nie stwierdził zatem aby było ono prowadzone z naruszeniem procedury ustalonej obowiązującymi w sprawie przepisami prawa.

Dokonując natomiast oceny sprawy w kontekście przepisów procedury administracyjnej, wskazać należy, iż także w tym zakresie zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Sąd nie stwierdził bowiem, aby w toku postępowania doszło do naruszenia przepisów postępowania. Zarówno Dyrektor OR jak i Prezes ARiMR działali w sprawie na podstawie przepisów ustawy w.o.w. oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia, w zakresie w jakim przepisy te uregulowały procedury postępowania. Wskazać również należy, iż w ocenie Sądu organy obu instancji wydając decyzje w sposób prawidłowy ustaliły oraz rozważyły stan faktyczny w sprawie.

Odnosząc się natomiast do zarzutu Skargi, który podnoszony był także w toku postępowania administracyjnego, wskazać należy, iż w ocenie Sądu dokonana przez organy administracyjne w tym zakresie ocena powoływanej okoliczności jest w pełni uzasadniona. Jak bowiem słusznie podniósł organ administracyjny twierdzenia Skarżącego są po pierwsze nieprecyzyjne – co uniemożliwiało organowi dokonania precyzyjnej odpowiedzi - jednakże przede wszystkim wskazać należy, iż okoliczność złożenia drugiego wniosku w innym postępowaniu pozostaje dla oceny przedmiotowej sprawy bez znaczenia. Dodać przy tym należy, iż Skarżący nie udowodnił powoływanych twierdzeń, bowiem brak jest jakichkolwiek dowodów potwierdzających okoliczność złożenia rzekomego wniosku w roku 2007, jak również nie wykazano okoliczności wprowadzenia Skarżącego w błąd przez pracownika ARiMR. Tym samym w ocenie Sądu należało uznać, że przy wydawaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia w sposób prawidłowy dokonano oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego co pozwoliło na ustalenie prawidłowego stanu faktycznego w sprawie i zastosowanie odpowiednich przepisów prawa materialnego. W świetle powyższego zdaniem Sądu podniesione w skardze zarzuty Skarżącego nie zasługiwały na uwzględnienie.

Konkludując, organy administracyjne zasadnie odmówiły przyznania pomocy finansowej, uznając, iż M.P. nie spełnił żadnej z, wymaganych w jego przypadku, przesłanek wynikających z § 7 rozporządzenia Ministra Rozwoju Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007r., w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2007r., Nr 200, poz. 1443 z późn. zm.) Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.