Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA 4260/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA S. Gronowski Sędziowie WSA G. Śliwińska Z. Rudnicki (spr.) Protokolant M. Chmielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi p. J. i D.Ł. s.c. "T.", z siedzibą w C. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie opłaty drogowej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] września 2001 r., orzekając jednocześnie o niewykonywaniu decyzji do chwili uprawomocnienia się wyroku, 2. Zasądza od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz sc."T." J. i D. Ł. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad na podstawie art. 13 ust.2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 71,poz.838) i na podstawie § 2 ust. 2 tabela L.p. 5 pkt 1 lit.a i pkt 5 lit. b i c oraz L.p. 6 pkt 2 lit. a , § 9 ust. 1 pkt 2, ust. 2, § 10 rozporządzeni Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych (Dz.U. Nr 51, poz. 607) w związku z § 5 ust. 4 i 5 pkt 4 i § 3.1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów i zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. Nr 44, poz. 432) oraz na podstawie art.. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpoznaniu wniosku z dnia [...] września 2001 r. sc. "T.", z siedzibą w C., o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2001 r. Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych, postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2001 r. Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych obciążono J.Ł. opłatą drogową w wysokości [...] zł z tytułu przejazdu zespołem nienormatywnym bez zezwolenia po drodze krajowej nr [...], co zostało wykazane w protokóle z dnia [...] czerwca 2001 r. z zatrzymania i kontroli pojazdu. W uzasadnieniu decyzji, odnosząc się do już zgłoszonych zarzutów strony, organ stwierdził, że ważenie pojazdu odbyło się zgodnie z obowiązującymi zasadami, które w uzasadnieniu scharakteryzował. W wyniku ważenia stwierdzono, że przewoźnik przekroczył dopuszczalne parametry dotyczące nacisku osi, obowiązujące dla drogi nr [...] (krajowej) nie posiadając na to stosownego zezwolenia. W związku z tym organ stwierdził, że brak podstaw do odstąpienia od naliczania podwyższonej opłaty drogowej.

Pismem z dnia [...] września sc. "T." wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem w/w decyzji. W uzasadnieniu wnioskodawca podniósł argumenty techniczne, które miały potwierdzić, że parametry dotyczące nacisku osi zostały zawyżone, a ważenie pojazdu odbyło się niezgodnie z zasadami.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. organ rozpatrujący ponownie sprawę utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] września 2001 r. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2002 . Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad stwierdził, że wynik ważenia masy całkowitej pojazdu, kwestionowanej przez stronę, w miejscu załadunku, jak również na drodze krajowej nr [...] w m. O., należy uznać za prawidłowy. Organ zaproponował stronie możliwość ponownego ważenia użytego dnia [...] czerwca 2001 r. zestawu - z takim samym ładunkiem, o tej samej masie. Strona przychyliła się do tej propozycji. Jednakże na wezwanie organu z dnia [...] marca 2002 r. do stawienia się do ponownego ważenia, strona poinformowała GDDKiA o sprzedaży skontrolowanego ciągnika siodłowego. W tej sytuacji organ uznał, że pomiary nacisków osi przeprowadzone w dniu [...] czerwca 2001 r. są prawidłowe. Organ odrzucił też zarzuty strony dotyczące nieprawidłowego wykonywania ważenia, które odbyło się - zdaniem organu - zgodnie z obowiązującymi zasadami.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na ostateczną decyzję z dnia [...] kwietnia 2002 r. złożyła sc. "T." J. i D. Ł., wnoszą o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego - art.61 ust. 11 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602, z późn. zm.) przez uznanie, że pojazd marki [...] o nr rej. [...] z naczepą marki [...], nr rej. [...], którym w dniu [...] czerwca przewożony był ładunek asfaltu, był pojazdem nienormatywnym, jak również błędy proceduralne, mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, a polegające na rażącym naruszeniu art. art. 7, 8, 9, 10 § 1, 75 § 1, 77 § 1, 84 § 1, 86, 107 K. p.a. Naruszenia te polegały, zdaniem strony, na dowolnym uznaniu, że wynik ważenia pojazdu był prawidłowy, przeprowadzeniu kwestionowanego pomiaru kontrolnego pojazdu w nieprawidłowych warunkach, nie przeprowadzenia przez organ ponownego kontrolnego ważenia pojazdu, nie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy co do cech, jakie posiadał w dniu kontroli przedmiotowy zestaw ciągnikowy z naczepą i ładunkiem asfaltu oraz braku wyjaśnienia - w toku ponownego rozpatrywania sprawy - żadnego z przedstawionych zarzutów i braków w postępowaniu dowodowym (brak nowych dowodów).

W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając swój wniosek organ raz jeszcze podniósł, że brak podstaw do kwestionowania prawidłowości dokonanego ważenia. Na tą okoliczność dokonano przesłuchania drogomistrza, który nie potwierdził faktów wskazanych przez stronę. Organ dwukrotnie podejmował próbę ponownego ważenia w dwóch niezależnych punktach kontrolnych. Skarżący jednak nie tylko nie podstawili zestawu samochodowego do ponownego ważenia, lecz sporny pojazd zbyli, uniemożliwiając przeprowadzenie kontroli. W tych okolicznościach sprawy organ oparł się na zgromadzonym dotychczas materiale dowodowym i w oparciu o ustalony na jego podstawie stan faktyczny wydał zaskarżoną decyzję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

W świetle art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę

- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 240, poz. 2052) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, polegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie powołanej wyżej ustawy.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju

sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia..

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów trzeba stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych powodów niż w niej wskazane.

Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 10 grudnia 2002 r., sygn. P 6/02(Dz.U. Nr 214, poz. 1816) wydanym po rozpoznaniu pytana prawnego Naczelnego Sądu Administracyjnego o zbadanie zgodności m.in. § 9 ust.l

pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 września 2000 r. o opłatach drogowych (Dz. U. Nr 51,poz. 607) z art. 2 i art. 92 Konstytucji RP orzekł, że § 9 ust.l pkt 2 i ust. 2 tego rozporządzenia jest niezgodny z art. 92 ust. 1 oraz nie jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP.

W obszernym uzasadnieniu Trybunał powoływał się na swój wcześniejszy wyrok z dnia 27 kwietnia 1999 r., sygn. 7/98, w którym stwierdził, że § 4

ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 r. w sprawie opłat drogowych był niezgodny z art. 2 i art. 92 Konstytucji RP przez to, że naruszył zakres ustawowego upoważnienia oraz stanowił przepis o charakterze represyjnym. Stwierdził w związku z tym, że ustalenia opłaty za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia na podstawie § 9

ust.1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych następuje w istocie w taki sam sposób, jak ustalenie ej opłaty na podstawie §4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 r. w sprawie opłat drogowych, uznanego przez Trybunał za niekonstytucyjny. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych, pomimo wspomnianego, wcześniejszego wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie P/98, dalej powtórzyło i utrzymało przepisy niezgodne z Konstytucją. Mając to na względzie należało przyjąć, że kwestionowane przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w spawie opłat drogowych zostały wydane na podstawie niekonstytucyjnego upoważnienia ustawowego (bez ustawowego upoważnienia) i dlatego są niezgodne z art. 92 ust.l Konstytucji RP. Wyeliminowanie z porządku prawnego przepisu prawnego powoduje, że nie może on być też wzorcem kontroli dla innych przepisów prawnych.

W rozpoznawanej sprawie obie decyzje administracyjne zostały wydane na podstawie § 9 ust.1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych.

Stosownie zaś do art. 145a § 1 K.p.a. w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, można żądać wznowienia postępowania administracyjnego. Natomiast przepis art. 145 pkt 1 lit b) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zobowiązuje Sąd do uchylenia decyzji w razie zaistnienia naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W świetle tej regulacji prawnej rozważanie zarzutów podniesionych w skardze staje się zbędne.

Mając to wszystko na uwadze, na podstawie art. 145 1 pkt 1 lit. b) ustawy

- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd orzekł, jak w sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy.