Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 756/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 88 ust. 1,  art. 94 ust. 1,  art. 95 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej, Danuta Kania (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi J. U. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: "k.p.a.", art. 94 ust. 1 w zw. z art. 95 ust. 1 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), § 3a rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. z 2013 r., poz. 867 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. o odmowie przyznania J. U. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy tok postępowania, wskazując, co następuje:

J. U. jest funkcjonariuszem Komendy [...] Policji – policjantem w służbie stałej został mianowany w dniu [...] listopada 2006 r.

Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2015 r., skierowanym do Komendanta [...] Policji, J. U. wystąpił o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego położonego w [...] przy ul. [...]. We wniosku zainteresowany wykazał uprawnienia do dwóch norm zaludnienia.

W aktach sprawy znajduje się akt notarialny z dnia [...] listopada 2008 r. (Repertorium [...] nr [...]), stanowiący m.in. umowę ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego i jej przeniesienia, w wyniku której J. U. nabył ww. lokal o powierzchni mieszkalnej 33,10 m2.

Do wniosku o przyznanie pomocy finansowej skarżący załączył również umowę kredytu na cele mieszkaniowe z dnia [...] października 2006 r. zawartą z K. Spółką Akcyjną z siedzibą w [...], z przeznaczeniem m.in. na sfinansowanie budowy lokalu mieszkalnego w [...] przy ul. [...], z 30-letnim okresem kredytowania. Ostateczny termin spłaty kredytu upływa w dniu [...] października 2036 r.

Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. Komendant [...] Policji odmówił przyznania J. U. pomocy finansowej na uzyskany lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ stwierdził, że w dacie złożenia wniosku o pomoc finansową wnioskodawca posiadał lokal mieszkalny, co w konsekwencji skutkowało brakiem podstaw prawnych do przyznania wnioskowanego świadczenia.

Od powyższej decyzji J. U. złożył odwołanie do Komendanta Głównego Policji, zarzucając naruszenie:

- art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego zebranego w sprawie, a w konsekwencji błędne ustalenie, że odwołujący się miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w dniu uzyskania statusu policjanta w służbie stałej,

- art. 94 ust. 1 w związku z art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów, poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że fakt posiadania przez policjanta lokalu mieszkalnego w dniu złożenia wniosku o pomoc finansową uniemożliwia przyznanie pomocy finansowej na lokal mieszkalny, podczas gdy dla oceny istnienia uprawnienia do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu istotne znaczenie ma w pierwszej kolejności, czy takie prawo przysługuje w dacie uzyskania statusu policjanta w służbie stałej, tj. czy w tej dacie ma on zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscu pełnienia służby.

W związku z powyższymi zarzutami odwołujący się wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przyznanie pomocy finansowej na uzyskany lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość zgodnie z wnioskiem z dnia [...] stycznia 2015 r.

Komendant Główny Policji nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania. W motywach powołanej na wstępie decyzji z dnia [...] lutego 2015 r. wskazał, iż zgodnie z art. 88 ustawy o Policji policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Prawo to realizowane jest bądź w formie rzeczowej – przez przydział mieszkania na podstawie decyzji administracyjnej, bądź finansowej – przez przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego we własnym zakresie. Z treści art. 94 ust. 1 ww. ustawy wynika, że policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość. Warunek przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu wiązać zatem należy tylko z taką sytuacją, w której policjant spełnia warunki do przydziału lokalu mieszkalnego.

Następnie organ odwoławczy stwierdził, iż negatywne przesłanki przydziału lokalu mieszkalnego pozostającego w zasobach Policji określa m.in. art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, który stanowi, że lokalu mieszkalnego nie przydziela się policjantowi posiadającemu w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej powierzchni mieszkalnej.

Uwzględniając zatem fakt, iż zastępczą formą realizacji prawa policjanta do lokalu mieszkalnego jest pomoc finansowa, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy, to w sytuacji, gdy funkcjonariusz ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w formie przewidzianej przepisem art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy, nie spełnia ustawowych warunków do uzyskania lokalu, a w konsekwencji również do przyznania przedmiotowego świadczenia pieniężnego.

Dalej organ odwoławczy wskazał, iż podstawową przesłanką przy rozpatrywaniu spraw udzielania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego jest ocena stanu formalno-prawnego i zbadanie, czy w dacie złożenia wniosku funkcjonariusz miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, czy też nie. Pomoc ta bowiem nie przysługuje policjantowi, który składając wniosek, posiada lokal mieszkalny lub dom nadający się do zamieszkania w zakresie odpowiadającym co najmniej przysługującej powierzchni mieszkalnej. Niniejszy pogląd – jak zauważył organ odwoławczy – jest zbieżny z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OPS 7/08 (publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl), w której wyrażono pogląd, że możliwość uzyskania prawa do pomocy finansowej uzależniona jest od istnienia merytorycznych przesłanek jakimi są, najogólniej ujmując, niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe funkcjonariusza. Tym samym do czasu, gdy spełniona jest merytoryczna przesłanka uzasadniająca przyznanie określonego prawa w ramach zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, tak długo może być złożony wniosek o przyznanie tego prawa. Jeżeli zatem funkcjonariusz składając wniosek był już w posiadaniu lokalu mieszkalnego (domu), a zatem miał zaspokojoną potrzebę mieszkaniową, to nie istnieje podstawa do przyznania wnioskowanego świadczenia.

Organ II instancji zauważył, iż w niniejszej sprawie bezspornym jest fakt, iż J. U. legitymuje się uprawnieniami do dwóch norm zaludnienia. Zgodnie z treścią § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. z 2013 r., poz. 1170), policjantowi i każdemu członkowi jego rodziny przysługuje od 7 do 10 m2 powierzchni mieszkalnej, a zatem skarżący posiada uprawnienia do lokalu o powierzchni mieszkalnej od 14 do 20 m2. W tej sytuacji, nabyty lokal mieszkalny położony w [...] przy ul. [...] o powierzchni mieszkalnej 33,10 m2, zapewnia funkcjonariuszowi przysługujące normy zaludnienia.

Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że J. U. – w dacie złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej, tj. w dniu [...] stycznia 2015 r., na podstawie art. 94 ust. 1 ustawy o Policji – posiadał już lokal mieszkalny, albowiem w dniu [...] listopada 2008 r. nabył ww. mieszkanie na podstawie aktu notarialnego Repertorium [...] z dnia [...] listopada 2008 r.

Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu dotyczącego niewłaściwej oceny uprawnienia skarżącego do lokalu mieszkalnego według stanu na dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej, a nie na dzień mianowania funkcjonariuszem w służbie stałej, organ II instancji wyjaśnił, że prawo policjanta do pomocy finansowej (zastępczej formy prawa do lokalu) nie jest prawem obligatoryjnym przysługującym wszystkim policjantom z samego faktu mianowania ich funkcjonariuszami w służbie stałej. Prawo do pomocy finansowej, podobnie jak inne formy pomocy mieszkaniowej, o których mowa w rozdziale 8 ustawy o Policji nie powstaje z mocy prawa. Prawo policjanta do omawianego świadczenia powstaje na podstawie decyzji administracyjnej, która może być wydana wówczas, gdy policjant złoży stosowny wniosek o przyznanie tej formy pomocy mieszkaniowej i gdy spełnione są ustawowe przesłanki określone w art. 94 ustawy o Policji. Postępowanie w sprawie przyznania pomocy finansowej może być wszczęte wyłącznie na wniosek strony, organ nie może wszcząć takiego postępowania z urzędu. Zatem elementem koniecznym dla rozpatrzenia uprawnień policjanta do tego świadczenia jest złożenie przez funkcjonariusza stosownego wniosku i to na dzień złożenia wniosku dokonuje się oceny prawa funkcjonariusza do lokalu mieszkalnego, a w zastępstwie – do pomocy mieszkaniowej na uzyskanie lokalu we własnym zakresie. Skoro J. U. na dzień złożenia wniosku takowy lokal mieszkalny już posiadał, to nie miał on prawa do lokalu mieszkalnego, a tym samym do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu.

Nadto organ odwoławczy wskazał, iż z przepisów ustawy o Policji nie wynika, aby omawiane świadczenie można było traktować jako swoistą rekompensatę za nieotrzymanie w drodze decyzji administracyjnej przydziału lokalu mieszkalnego. Pomocy finansowej nie można utożsamiać z bezzwrotnym, co do zasady, świadczeniem udzielanym przez Państwo na spłatę wszystkich wydatków związanych z nabyciem lokalu mieszkalnego, w tym spłatę zobowiązań wobec innych podmiotów (w tym kredytu hipotecznego).

Końcowo, odnosząc się do podniesionej przez odwołującego się kwestii obowiązku złożenia, wraz z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej, umowy kupna lokalu sporządzonej w formie aktu notarialnego, organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów, do wniosku załącza się dokumenty potwierdzające fakt ubiegania się przez policjanta o lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Przepis ten nie narzuca policjantowi obowiązku dostarczenia wymienionych tam dokumentów, a jedynie zawiera otwarty ich katalog. Tym samym, dla przykładu funkcjonariusz ubiegający się o lokal mieszkalny – stanowiący odrębną nieruchomość – może załączyć do wniosku o przyznanie pomocy finansowej umowę przedwstępną, której przepisy prawa nie nakazują nadać formy aktu notarialnego.

Pismem z dnia 1 kwietnia 2015 r. J. U., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r., wnosząc o jej uchylenie w całości, uchylenie utrzymanej nią w mocy decyzji Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., o dokonanie oceny prawnej przedmiotowej sprawy i zawarcie w uzasadnieniu wyroku wskazań co do dalszego postępowania, które wiązać będą organ, jak również o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:

1) przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego i pełnego rozpatrzenia materiału dowodowego zebranego w sprawie, a tym samym brak ustalenia, że w dniu uzyskania przez skarżącego statusu policjanta w służbie stałej, nie miał on zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w rozumieniu powołanych poniżej przepisów prawa materialnego;

2) przepisów prawa materialnego:

- art. 94 ust. 1 w związku z art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że fakt posiadania przez skarżącego lokalu mieszkalnego w dniu złożenia wniosku o pomoc finansową uniemożliwia przyznanie mu pomocy finansowej na lokal mieszkalny, podczas gdy dla oceny uprawnienia do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, o jakiej mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, istotne znaczenie ma w pierwszej kolejności, czy takie prawo przysługiwało mu w dacie uzyskania statusu policjanta w służbie stałej tzn., czy w tej dacie miał on zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscu pełnienia służby w rozumieniu przepisów ww. ustawy; ponadto przepis art. 94 ust. 1 ustawy o Policji nie uzależnia prawa do przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego od daty wystąpienia z wnioskiem o przyznanie tej pomocy, wskazując jako negatywną przesłankę uzyskania tej pomocy jedynie otrzymanie lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale;

- § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów w związku z art. 94 ust. 2 ustawy o Policji poprzez zastosowanie tego przepisu i uznanie, że fakt posiadania przez policjanta lokalu mieszkalnego w dniu złożenia wniosku o pomoc finansową uniemożliwia przyznanie mu tej pomocy finansowej, podczas gdy wymienione rozporządzenie w tym zakresie zostało wydane z przekroczeniem delegacji zawartej w ustawie, gdyż przepis art. 94 ust. 1 w związku z ust. 2 nie uzależnia prawa do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego od daty wystąpienia z wnioskiem o przyznanie tej pomocy, wskazując jako negatywną przesłankę uzyskania tej pomocy jedynie otrzymanie lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale.

W motywach skargi skarżący przedstawił obszerną argumentację na poparcie powyższych zarzutów, przytaczając obszerne fragmenty wyroku Sądu Najwyższego z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt II PK 141/13 (publ. LEX nr 1448392) oraz orzeczeń sądów administracyjnych.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), dalej: "p.u.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

Skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. utrzymująca w mocy decyzję Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. w przedmiocie odmowy przyznania J. U. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość.

Odmawiając przyznania ww. świadczenia organy argumentowały, iż w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej ([...] stycznia 2015 r.), skarżący miał już zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, gdyż posiadał już lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby w rozumieniu art. 88 ust. 4 ustawy o Policji. Potwierdzają to dokumenty zgromadzone w sprawie, w tym akt notarialny Rep. [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. – Umowa ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego i przeniesienia własności oraz udziału w garażu na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej. W lokalu tym, jak wynika z treści ww. wniosku, skarżący zamieszkał w grudniu 2008 r.

Przedmiotowy lokal mieszkalny, położony w [...] przy ul. [...] składa się z trzech izb i posiada łączną powierzchnię użytkową 51,83 m2, w tym powierzchnię mieszkalną 33,10 m2 i zapewnia przysługujące skarżącemu dwie normy zaludnienia (14 – 20 m2) zgodnie z treścią § 2 pkt 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. z 2013 r., poz. 1170 ze zm.).

Skarżący nie zaprzeczał, że w dacie złożenia wniosku o przyznanie ww. pomocy finansowej w istocie miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Twierdził jednak, że pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego jest pojęciem szerokim, powinna obejmować wszelkie aspekty związane z uzyskaniem lokalu mieszkalnego w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych i powinna być również udzielana na spłatę zobowiązań finansowych, zaciągniętych w związku z nabyciem lokalu mieszkalnego przez policjanta. Podkreślał przy tym, że obowiązujące przepisy prawa nie ograniczają uprawnionych funkcjonariuszy do złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej jedynie przed nabyciem lokalu mieszkalnego. Dla oceny uprawnienia do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego istotne znaczenie ma bowiem to, czy takie prawo przysługiwało w dacie uzyskania przez wnioskodawcę statusu policjanta w służbie stałej, tj. czy w tej dacie miał on zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, czy też nie.

Z powyższym stanowiskiem, zdaniem Sądu w składzie orzekającym, nie można się zgodzić.

Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (aktualny w dacie wydawania zaskarżonej decyzji tekst jedn. Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Przepis art. 94 ust. 1 ww. ustawy stanowi natomiast, że policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość.

Z kolei w myśl art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy, lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy.

Z powyższych regulacji wynika zatem, że policjantowi mającemu zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, nie przysługują ani prawo do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, ani pomoc finansowa udzielona na cel wymieniony w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji. Warunek przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu lub domu należy zatem wiązać tylko z taką sytuacją, w której policjant spełnia warunki do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego, o jakim mowa w art. 90 ustawy, na podstawie decyzji administracyjnej, lecz lokalu takiego nie otrzymał. Natomiast jeśli policjant ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej w formie przewidzianej przez art. 95 ust. 1 ustawy, to nie spełnia on ustawowych warunków do uzyskania prawa do lokalu, określonego w art. 88 ust. 1 ustawy. W konsekwencji taki policjant nie spełnia również niezbędnej przesłanki przyznania pomocy finansowej określonej w art. 94 ust. 1 ustawy, tj. niezrealizowania prawa do lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 90 ustawy.

Powyższe rozważania prowadzą do konkluzji, że stosownie do treści art. 94 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu lub domu, jeżeli policjant nie ma prawa do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego określonego w art. 90 ustawy, w drodze decyzji administracyjnej, ponieważ zgodnie z treścią art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy posiada inny odpowiedni lokal mieszkalny w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. Powyższy, dominujący obecnie kierunek orzecznictwa, zapoczątkowała uchwała składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 1999 r., OPS 1/99 (publ. ONSA 1999, Nr 3, poz. 77). W uzasadnieniu tej uchwały NSA stwierdził, że prawo policjanta w służbie stałej do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej nie może być rozumiane jako prawo całkowicie oderwane od praw i obowiązków wynikających z istoty stosunku służbowego policjanta. Celem tego przepisu jest niewątpliwie to, ażeby policjant w służbie stałej mieszkał w miejscowości, w której pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej. Z tym celem, a nie z przywilejem jako takim, związane jest prawo, o którym mowa w art. 88 ustawy. Tak rozumianemu uprawnieniu policjanta odpowiadają obowiązki organów Policji zaspokojenia tego prawa. Oznacza to, że jeżeli policjant ma odpowiednie mieszkanie w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, to cel przepisu jest osiągnięty, a wobec tego nie powstaje prawo do lokalu, o którym mowa w art. 88 ustawy. Prawo policjanta do lokalu mieszkalnego jest wyraźnie powiązane z przesłanką niezaspokojenia potrzeby mieszkaniowej uprawnionego funkcjonariusza. Omawiane uprawnienia policjanta do lokalu mieszkalnego lub pomocy finansowej na cele mieszkaniowe nie mogą być interpretowane w oderwaniu od treści art. 95 ustawy.

Analogiczne stanowisko zostało również zaprezentowane w wyrokach NSA: z dnia 25 sierpnia 2005 r., sygn. akt OSK 1957/04 (publ. LEX nr 191827), z dnia 13 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 222/10, z dnia 30 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 983/12, z dnia 21 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1174/12, z dnia 5 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 1298/13 (publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W świetle powyższego nie ma racji skarżący twierdząc, że dla oceny uprawnienia do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego istotne znaczenie ma to, czy takie prawo przysługiwało funkcjonariuszowi w dacie uzyskania przez niego statusu policjanta w służbie stałej, czy też nie. Kluczową bowiem pozostaje kwestia, że okoliczność nabycia lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, nawet gdy przed tym nabyciem funkcjonariusz spełniał przesłanki do otrzymania przydziału lokalu mieszkalnego, skutkuje wygaśnięciem uprawnień funkcjonariusza do omawianej pomocy finansowej, jeżeli w następstwie nabycia lokalu funkcjonariusz posiada lokal o odpowiedniej powierzchni w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej – a taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Pomoc finansowa przysługuje funkcjonariuszowi tylko wówczas, gdy w dacie zgłoszenia roszczenia w tym zakresie nie miał on zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej.

Zwrócić należy również uwagę, że celem powołanych wyżej przepisów nie było przyznanie jednej grupie zawodowej ułatwień w nabywaniu na własność lokali mieszkalnych. Świadczenie, o którym mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji nie stanowi przywileju pracowniczego, lecz zostało wprowadzone w interesie służby z uwagi na daleko idącą dyspozycyjność funkcjonariuszy Policji. Świadczenie to ma charakter pomocniczy, zabezpieczający należyte funkcjonowanie organów bezpieczeństwa i porządku publicznego. Dlatego ustawa nie formułuje prawa podmiotowego wszystkich funkcjonariuszy do uzyskania pomocy finansowej w celu umożliwienia nabycia mieszkania, czy domu na własność, lecz stwarza takie uprawnienie tylko tym, którzy nie mają zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Z tych też względów z żadnego z przepisów ustawy o Policji nie wynika, aby powyższe świadczenie miało być przyznawane na spłatę zobowiązań kredytowych zaciągniętych w związku z nabyciem lokalu mieszkalnego lub domu przez policjanta (por. wyroki NSA: z dnia 7 marca 2006 r., sygn. akt I OSK 554/05, z dnia 13 września 2006 r., sygn. akt I OSK 1203/05, z dnia 23 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 33/09, publ.: jw.).

Pomocy finansowej udzielanej na podstawie ww. ustawy nie można utożsamiać z formą bezzwrotnej pożyczki udzielanej przez państwo obywatelowi na spłatę jego prywatnych zobowiązań. Warto przy tym zwrócić uwagę na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 maja 2001 r., sygn. akt SK 1/00 (publ.: OTK 2001/4/84, w którym wyrażono pogląd, że ratio legis szczególnej pomocy w uzyskaniu mieszkania przez funkcjonariusza Policji wynika z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, który stanowi, że funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień przysługujących z mocy przepisów odrębnych. Pomoc ta została wprowadzona w interesie służby, z uwagi na daleko idącą dyspozycyjność funkcjonariuszy Policji. Ze wskazanym przepisem art. 88 ust. 1 ustawy koresponduje powołany już art. 95 ust. 1 pkt 2 i 3 tejże ustawy, wyłączający z grona policjantów, którym przydziela się lokal mieszkalny na podstawie decyzji administracyjnej, tych policjantów, którzy posiadają w miejscowości, w której pełnią służbę lub pobliskiej odpowiedni lokal mieszkalny oraz tych, których małżonek posiada taki lokal mieszkalny. Analiza treści powołanych przepisów wyraźnie wskazuje, że szczególna pomoc w uzyskaniu mieszkania przez policjantów uzasadniana jest dążeniem do zapewnienia policjantowi możliwości zamieszkania w miejscowości, w której pełni służbę.

W obecnych warunkach społeczno-gospodarczych nie ma należytego uzasadnienia dla przyjęcia tezy, iż funkcjonariuszom Policji (lub innych służb mundurowych) należą się jakieś szczególne formy pomocy państwa w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych. Byłoby to niezgodne z wymogami sprawiedliwości i równości w stosunku do innych grup zawodowych. Pomoc finansowa na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych ma ścisły związek z interesem służby i pozostaje aktualna tylko w takim zakresie, w jakim potrzeby mieszkaniowe policjanta nie są należycie zaspokojone.

Reasumując stwierdzić należy, że wbrew zarzutom skargi organy administracji, odmawiając skarżącemu przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w sytuacji, gdy skarżący miał już potrzebę mieszkaniową zaspokojoną w momencie składania wniosku o przyznanie tej pomocy - nie naruszyły art. 94 ust. 1 w związku z art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji oraz przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. z 2013 r., poz. 867 ze zm.).

Powyższe rozporządzenie zostało wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 94 ust. 2 ww. ustawy, który stanowi, że minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, tryb postępowania oraz szczegółowe zasady przyznawania, cofania oraz zwracania pomocy finansowej, o której mowa w ust. 1, uwzględniając przypadki, w których pomoc ta jest przyznawana, cofana lub podlega zwrotowi, jak również sposób obliczania wysokości pomocy finansowej przyznawanej lub orzekanej do zwrotu, a także rodzaje dokumentów wymaganych przy ubieganiu się o przyznanie tej pomocy. W § 3 ust. 2 rozporządzenia, zgodnie z delegacją ustawową, zawarty został otwarty katalog dokumentów dołączanych do wniosku o przyznanie pomocy finansowej, potwierdzających fakt ubiegania się przez policjanta o lokal mieszkalny (dom jednorodzinny) w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, co potwierdza użyty przez ustawodawcę w redakcji tego przepisu zwrot "w szczególności". Brak jest zatem podstaw do uznania, że ww. rozporządzenie zostało wydane z przekroczeniem delegacji zawartej w ustawie o Policji.

Odnosząc się do powołanego w skardze wyroku Sądu Najwyższego z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt II PK 141/13 (publ. LEX nr 1448392), stwierdzić należy, że został on wydany w innej sprawie – dotyczy uprawnienia funkcjonariusza Służby Więziennej do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oraz wykładni – mających zastosowanie w tej sprawie – przepisów ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 79, poz. 523 ze zm.).

Wbrew zarzutom skargi w sprawie nie doszło też do zarzucanego naruszenia przepisów prawa procesowego. Organ podjął bowiem wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego oraz słusznego interesu obywatela (art. 7 k.p.a.). Dopełnił też obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. Swe stanowisko w sprawie przedstawił w sposób wyczerpujący w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, czyniąc zadość wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.