Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1114/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 159 par. 2
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 listopada 2015 r. sprawy ze skargi A.L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 5 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zabezpieczenia dokonanego na majątku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej pismem z dnia 14 czerwca 2013 r. wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego z wnioskiem o dokonanie zabezpieczenia wykonania zobowiązań podatkowych przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązań w podatku od towarów i usług za kwiecień 2012 i czerwiec 2012 r. w toku postępowania kontrolnego prowadzonego wobec A. L..

Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] r., określił A. L. przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za: kwiecień 2012 r. w wysokości 76.081,- zł oraz czerwiec 2012 r. w wysokości 301.390,- zł i dokonał zabezpieczenia na majątku podatnika kwoty zaległości podatkowych za ww. okresy w łącznej wysokości 522.471,- zł wraz z odsetkami za zwłokę należnymi na dzień wydania decyzji w łącznej wysokości 62.324,- zł.

Przedmiotowa decyzja z dnia [...] r. została doręczona A. L. w trybie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj.: Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej jako "O.p").

Naczelnik Urzędu Skarbowego wystawił w dniu 25 lipca 2013 r. zarządzenia zabezpieczenia od nr [...] do nr [...] i na ich podstawie wszczął postępowanie zabezpieczające.

W oparciu o ww. zarządzenia zabezpieczenia Naczelnik Urzędu Skarbowego (będący jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym) zgodnie z dyspozycją:

1) art. 80 § 1 w związku z art. 164 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj.: Dz.U. z 2014 r., poz. 1619, ze zm., dalej jako "u.p.e.a."), dokonał zajęcia zabezpieczającego prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem w:

- Banku "A" w Ł. (zawiadomieniem z dnia 29 lipca 2013 r.). Przedmiotowe zawiadomienie doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności, Bankowi w dniu 1 sierpnia 2013 r., a jego odpis zobowiązanemu (wraz z zarządzeniami zabezpieczenia od nr [...] do nr [...]) w dniu 16 sierpnia 2013 r. (w trybie art. 44 w związku z art. 57 § 1 i § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej jako "k.p.a.").

- Banku "B" S.A. w Ł. (zawiadomieniem z dnia 29 lipca 2013 r.). Przedmiotowe zawiadomienie doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności, Bankowi w dniu 5 sierpnia 2013 r., a jego odpis zobowiązanemu w dniu 16 sierpnia 2013 r. (w trybie art. 44 w związku z art. 57 § 1 i § 4 k.p.a.).

2) art. 96j § 1 w związku z art. 164 § 4 u.p.e.a., dokonał zajęcia zabezpieczającego prawa majątkowego stanowiącego udział w spółce z ograniczona odpowiedzialnością u dłużnika zajętej wierzytelności będącego spółką, tj. w "C" spółce z o. o. w L. (zawiadomieniem z dnia 10 września 2013 r.). Przedmiotowe zawiadomienie doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności, spółce w dniu 16 września 2013 r., a jego odpis zobowiązanemu w dniu 16 września 2013 r. (w trybie art. 43 k.p.a.) oraz Sądowi Rejonowemu VIII Wydział Gospodarczy KRS w dniu 16 września 2013 r. Sąd Rejonowy VIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego postanowieniem z dnia 16 października 2013 r. sygn. akt GD VIII Ns-Rej KRS 20567/13/262 KRS 310918 przyjął do akt rejestrowych nr KRS 310918 prowadzonych dla "C" spółka z o.o. zajęcie udziałów należących do A.L., dokonane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w dniu 10 września 2013 r.

W toku prowadzonego postępowania zabezpieczającego w oparciu o zarządzenia zabezpieczenia z dnia 25 lipca 2013 r., organ egzekucyjny działając na podstawie art. 89 § 1 w związku z art. 164 § 4 u.p.e.a., dokonał zajęcia zabezpieczającego prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną w "C" spółce z o.o. (zawiadomieniem z dnia 12 grudnia 2014 r.). Przedmiotowe zawiadomienie doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 31 grudnia 2014 r., a jego odpis zobowiązanemu w dniu 22 grudnia 2014 r. (w trybie art. 43 k.p.a.).

Naczelnik Urzędu Skarbowego (działając jako wierzyciel) pismem z dnia 31 października 2013 r., wystąpił z wnioskiem o przedłużenie okresu zabezpieczenia. Postanowieniem z dnia 12 listopada 2013 r., organ egzekucyjny, przedłużył do dnia 28 lutego 2014 r. termin zabezpieczenia dokonanego na majątku A. L. na podstawie zarządzeń zabezpieczenia od nr [...] do nr [...] z dnia 25 lipca 2013 r.

Urząd Kontroli Skarbowej pismem z dnia 20 listopada 2013 r., działając na podstawie art. 133 § 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1999 r. Kodeksu karnego skarbowego (tj: Dz.U. z 2013 r., poz. 186, ze zm.) zawiadomił Naczelnika Urzędu Skarbowego, iż w dniu 20 listopada 2013 r. wszczęto postępowanie karne skarbowe w sprawie o przestępstwo skarbowe, którego podejrzenie popełnienia wiąże się z niewykonaniem zobowiązania w przedmiocie zobowiązania w podatku od towarów i usług od stycznia do grudnia 2008 r. należnego od A. L.

Naczelnik Urzędu Skarbowego zawiadomieniem z dnia 28 listopada 2013 r. (doręczonym zobowiązanemu w dniu 2 grudnia 2013 r. w trybie art. 43 k.p.a.), działając na podstawie art. 70c w związku z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. oraz w związku z art. 31 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (tj.: Dz.U. z 2011 r., Nr 41 poz. 214 ze zm.) zawiadomił, iż z dniem 20 listopada 2013 r. nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2008 r. do grudnia 2008 r. z uwagi na wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, którego podejrzenie popełnienia wiąże się z niewykonaniem tych zobowiązań.

Naczelnik Urzędu Skarbowego pismami:

- z dnia 14 lutego 2014 r., wystąpił z drugim wnioskiem o przedłużenie okresu zabezpieczenia. Postanowieniem z dnia 20 lutego 2014 r., organ egzekucyjny, przedłużył do dnia 29 sierpnia 2014 r. termin zabezpieczenia dokonanego na majątku podatnika na podstawie zarządzeń zabezpieczenia od nr [...] do nr [...] z dnia 25 lipca 2013 r.,

- z dnia 18 sierpnia 2014 r., w związku ze zbliżającym się upływem okresu zabezpieczenia dokonanego na majątku podatnika, wystąpił z kolejnym wnioskiem o przedłużenie okresu zabezpieczenia. Postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2014 r., organ egzekucyjny przedłużył do dnia 27 lutego 2015 r. termin zabezpieczenia dokonanego na majątku podatnika na podstawie ww. zarządzeń zabezpieczenia.

W uzasadnieniu ww. postanowień organ egzekucyjny wskazał, że z informacji uzyskanej z Urzędu Kontroli Skarbowej wynika, iż nie zostały wydane decyzje określające prawidłową wysokość kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień i czerwiec 2012 r. Z uwagi na fakt, iż decyzje określające prawidłową wysokość kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za ww. okresy nie zostały wydane nie jest możliwe wszczęcie postępowania egzekucyjnego, a więc uzasadnione jest przedłużenie terminu zabezpieczenia.

Kolejnym pismem z dnia 17 lutego 2015 r., wierzyciel w związku ze zbliżającym się upływem okresu zabezpieczenia dokonanego na majątku podatnika, wystąpił do organu egzekucyjnego z wnioskiem o przedłużenie okresu zabezpieczenia. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 19 lutego 2015 r. (doręczonym zobowiązanemu w dniu 23 lutego 2015 r. – trybie art. 43 k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku wierzyciela z dnia 17 lutego 2015 r., działając na podstawie art. 159 § 2 i § 3 u.p.e.a., przedłużył do dnia 27 sierpnia 2015 r. termin zabezpieczenia dokonanego na majątku podatnika na podstawie ww. zarządzeń zabezpieczenia z dnia 25 lipca 2013 r. W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny wskazał, że z informacji uzyskanej z Urzędu Kontroli Skarbowej wynika, iż nie zostały wydane decyzje określające prawidłową wysokość kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień i czerwiec 2012 r. Z uwagi na fakt, że decyzje określające prawidłową wysokość kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za ww. okresy nie zostały wydane nie jest możliwe wszczęcie postępowania egzekucyjnego, a więc uzasadnione jest przedłużenie terminu zabezpieczenia.

Dyrektor Izby Skarbowej - po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu zażaleniowym postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji.

Organ przywołując przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie wyjaśnił, że termin zabezpieczenia może być przedłużony przez organ egzekucyjny, gdy spełnione zostaną następujące przesłanki: wierzyciel zgłosi stosowny wniosek w terminie trwania zabezpieczenia oraz wykaże, że z uzasadnionych przyczyn postępowanie egzekucyjne nie mogło być wszczęte.

Dyrektor wskazał, że analiza zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego wykazuje, iż stosownie do treści art. 155a u.p.e.a., Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając na podstawie art. 80 § 1 w związku z art. 164 § 4 u.p.e.a., dokonał zajęcia zabezpieczającego prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem w Banku "A" Łeba (zawiadomieniem z dnia 29 lipca 2013 r.). Przedmiotowe zawiadomienie doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności - bankowi w dniu 1 sierpnia 2013 r., a jego odpis A. L. (wraz z odpisami zarządzeń zabezpieczenia od nr [...] do nr [...] z dnia 25 lipca 2013 r.) w dniu 16 sierpnia 2013 r. (w trybie art. 44 w związku z art. 57 § 1 i § 4 k.p.a., pierwsze awizo w dniu 1 sierpnia 2013 r., drugie awizo w dniu 9 sierpnia 2013 r., zwrot przesyłki w dniu 19 sierpnia 2013 r. z adnotacją: nie podjęto w terminie",). Zatem od dnia dokonania zabezpieczenia, tj. od dnia 16 sierpnia 2013 r. zaczął biec trzymiesięczny termin do złożenia wniosku wierzyciela o wszczęcie postępowania egzekucyjnego.

Naczelnik Urzędu Skarbowego - organ egzekucyjny, mając na uwadze wniosek wierzyciela z dnia 31 października 2013 r., postanowieniem z dnia 12 listopada 2013 r. - przedłużył do dnia 28 lutego 2014 r. termin zabezpieczenia dokonanego na majątku podatnika na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z dnia 25 lipca 2013 r.

Chronologia niniejszego postępowania zabezpieczającego dowodzi niezbicie faktu, że wierzyciel kolejne wnioski z dnia: 14 lutego 2014 r., 18 sierpnia 2014 r., 17 lutego 2015 r. zgłosił w terminie trwania zabezpieczenia, a organ egzekucyjny posiadał legitymację ustawową do wydania postanowień.

W tym miejscu, Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w ramach czasowych toczącego się postępowania w przedmiocie zabezpieczenia przedmiotowej należności pieniężnej z uzasadnionego wniosku wierzyciela z dnia 17 lutego 2015 r. (jak również z dnia: 31 października 2013 r., 14 lutego 2014 r., 18 sierpnia 2014 r.).W badanej sprawie ww. wniosek wierzyciela z dnia 17 lutego 2015 r. (jak też wnioski z dnia: 31 października 2013 r., 14 lutego 2014 r., 18 sierpnia 2014 r.) wszczął - w rozumienia art. 61 § 1 k.p.a. -postępowanie o charakterze wnioskowym w sprawie przedłużenia terminu do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, w których to sam wnioskodawca decyduje o terminie złożenia wniosku i treści swojego żądania (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 10.02.2009 r., sygn. IFSK 1565/07).

W ocenie organu, ustawodawca w art. 159 § 2 u.p.e.a. nie zawarł dyspozycji ograniczenia czasu trwania zabezpieczenia w stosunku do należności o charakterze pieniężnym, gdyż organ egzekucyjny może przedłużyć termin do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w sposób nieograniczony, co umożliwia zarówno wierzycielowi, jak i organowi egzekucyjnemu uwzględnienie realnych możliwości wszczęcia egzekucji (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 26 października 2007 r., I SA/Gd 132/07, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 maja 2007 r., I SA/Gd 123/07, niepubl.; wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 stycznia 2006 r., III SA/Wa 3271/05; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 28 maja 2008 r., I SA/Bk 89/08). Termin zabezpieczenia należności pieniężnych może być przedłużony w sposób nieograniczony, jednakże winien być skorelowany z terminem rozpatrzenia sprawy przez organ podatkowy i nie powinien być od niego dłuższy. Wykładnia ta, wskazując na brak prawnych ograniczeń, co do przedłużenia terminu zabezpieczenia należności pieniężnych, nie różnicuje przy tym przesłanek przedłużenia w zależności od terminu, na jaki przedłużenie następuje, oraz w zależności od tego, czy jest to pierwsze przedłużenie terminu, czy też kolejne (por. wyrok NSA z dnia 24 marca 2009 r., II FSK 1875/07).

Jednocześnie organ nadzoru podkreślił, że w przypadku uzasadnionej przyczyny uniemożliwiającej wszczęcie postępowania egzekucyjnego celem przymusowego dochodzenia zabezpieczonej należności pieniężnej organ egzekucyjny może skorzystać z instytucji określonej w art. 159 § 2 u.p.e.a. wielokrotnie, czego dowodzi ugruntowana już linia orzecznictwa sądowego.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, w przedmiotowym postępowaniu nie został naruszony art. 159 § 2 u.p.e.a.. Bowiem, wierzyciel we wniosku z dnia 17 lutego 2015 r. złożonym w trakcie trwającego postępowania w przedmiocie zabezpieczenia przedmiotowej należności pieniężnych wykazał, że postępowanie egzekucyjne nie mogło być wszczęte z uzasadnionych przyczyn, bowiem z informacji wynikających z Urzędu Kontroli Skarbowej wynika, iż nie została wydana dla podatnika decyzja określająca kwoty zobowiązań w podatku od towarów i usług za kwiecień 2012 r. i czerwiec 2012 r. Zatem z uwagi na niewydanie decyzji określających kwotę zobowiązania w podatku od towarów i usług za kwiecień 2012 r. i czerwiec 2012 r., czyli należności zabezpieczonych na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z dnia 25 lipca 2013 r., uzasadnionym jest przedłużenie okresu zabezpieczenia dokonanego w toku postępowania kontrolnego do dnia 27 sierpnia 2015 r., tym samym wypełniając obowiązek tym, o którym mowa w art. 159 § 2 u.p.e.a.. Z kolei rolą organu egzekucyjnego jest ocena argumentów i dowodów przedstawionych przez wierzyciela w tymże wniosku i podjęcie stosownego rozstrzygnięcia zgodnego z dyspozycją art. 159 § 2 ww. ustawy.

Z treści zaskarżonego postanowienia wynika, iż organ egzekucyjny biorąc pod uwagę treść wniosku wierzyciela z dnia 17 lutego 2015 r. uznał za uzasadnione przedłużenie terminu do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego z uwagi na ochronę określonego w przybliżeniu zobowiązania od towarów i usług należnego Skarbowi Państwa. Zatem, zarówno wierzyciel występując z wnioskiem z dnia 17 lutego 2015 r. o przedłużenie terminu do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, jak i organ egzekucyjny orzekając zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 lutego 2015 r., o przedłużeniu tego terminu do dnia nie naruszył dyspozycji art. 159 § 2 u.p.e.a. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że również wierzyciel występując z wnioskami z dnia: 31 października 2013 r., 14 lutego 2014 r., 18 sierpnia 2014 r. o przedłużenie terminu do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, jak i organ egzekucyjny orzekając postanowieniami o przedłużeniu terminu nie naruszył dyspozycji art. 159 § 2 u.p.e.a. Tym samym w przedmiotowym postępowaniu organ nie naruszył art. 154 § 1 i art. 159 § 2 u.p.e.a. w związku z art. 6 i 7 k.p.a.

Odnosząc się do kolejnych zrzutów zażalenia, że z treścią decyzji z dnia 26 czerwca 2013 r. podatnik zapoznał się dopiero w dniu 2 marca 2015 r., ponieważ "nie została mu ona doręczona", jak też stwierdzenie, iż "zarządzenia zabezpieczenia od nr [...] do nr [...] z dnia 25 lipca 2013 r., również nie zostały doręczone", organ stwierdził, że ww. decyzja została doręczona w trybie art. 150 O.p. Przesyłka zawierająca decyzję z dnia 26 czerwca 2013 r., nadana została w placówce pocztowej w dniu 27 czerwca 2013 r., dwukrotnie awizowana: w dniu 1 lipca 2013 r. i w dniu 9 lipca 2013 r., a następnie zwrócona nadawcy w dniu 16 lipca 2013 r. Podkreślono, że doręczyciel pocztowy w badanej sprawie dopełnił swoich obowiązków wskazując na potwierdzeniu odbioru przedmiotowej przesyłki, że z powodu niemożności doręczenia osobiście adresatowi, przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym, a zawiadomienie o tym fakcie umieszczono na drzwiach mieszkania adresata. W związku z powyższym za bezzasadne organ uznał zarzuty w ww. zakresie.

Również przesyłka zawierająca: odpisy zarządzeń zabezpieczenia z dnia 25 lipca 2013 r. oraz odpis zawiadomienia o zajęciu z dnia 29 lipca 2013 r., przesłana została na adres A. L.: [...] uznana za skutecznie doręczoną w trybie art. 44 w związku z art. 57 § 1 i § 4 k.p.a. w dniu 16 sierpnia 2013 r. Z akt sprawy wynika, iż przesyłka ta nadana została w placówce pocztowej w dniu 30 lipca 2013 r., dwukrotnie awizowana: w dniu 1 sierpnia 2013 r. i w dniu 9 sierpnia 2013 r., a następnie zwrócona nadawcy w dniu 19 sierpnia 2013 r. Podkreślono, że doręczyciel pocztowy w badanej sprawie także dopełnił swoich obowiązków wskazując na potwierdzeniu odbioru przedmiotowej przesyłki, że z powodu niemożności doręczenia osobiście adresatowi, przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym, a zawiadomienie o tym fakcie umieszczono na drzwiach mieszkania adresata. W związku z powyższym za bezzasadne należało uznać stwierdzenie zobowiązanego, iż nie zostały mu doręczone odpisy zarządzeń zabezpieczenia.

Dyrektor wskazał, że przywołany przez stronę wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 lipca 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 2018/09 na poparcie zarzutów nie odnosi się do, stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy. Wyrok ten został wydany w indywidualnej sprawie i w oparciu o zróżnicowany stan faktyczny. Przytoczenie wyroku nie może być podstawą normatywną w systemie prawa stanowionego.

Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. będącej podstawą wystawienia zarządzeń zabezpieczenia z dnia 25 lipca 2013 r. wskazano, iż powodem zastosowania zabezpieczenia był fakt nieregulowania przez A. L. dotychczasowych zobowiązań podatkowych oraz cywilnoprawnych, a także dokonywanie czynności polegających na zbywaniu swojego majątku. Powyższe stanowiło uzasadnioną obawę, iż podatnik mimo posiadania majątku i uzyskiwania dochodów nie wykona dobrowolnie zobowiązania. Zatem niesłusznie skarżący zarzucił naruszenie art. 154 § 1 u.p.e.a., gdyż wbrew twierdzeniom skarżącego w przedmiotowej sprawie zachodziły przesłanki wymienione w tym przepisie - o czym wskazano w treści decyzji ww. decyzji.

W ocenie organu zasadne było zatem zastosowanie zabezpieczenia w przedmiotowej sprawie. Zgodnie z informacją uzyskaną od Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w dalszym ciągu toczy się postępowanie, mające na celu wydanie decyzji określającej prawidłową wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące kwiecień i czerwiec 2012 r. Okoliczność ta została wskazana w treści zaskarżonego postanowienia. Z tego powodu postępowanie egzekucyjne nie może być wszczęte, co w myśl art. 159 § 2 u.p.e.a. stanowi podstawę do przedłużenia terminu zabezpieczenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A.L.zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie:

- art. 33 § 1 O.p. poprzez błędne uznanie, że w przedmiotowym stanie faktycznym istnieją przesłanki uprawniające do zastosowania zabezpieczenia na majątku podatnika przed wydaniem decyzji wymiarowej,

- art. 159 § 2 u.p.e.a. w związku z art. 6 i 7 k.p.a., poprzez przedłużenie terminu zabezpieczenia na majątku skarżącego, bez uprzedniego zbadania, czy w stanie faktycznym sprawy istnieją nadal przesłanki do stosowania zabezpieczenia,

- art. 159 § 2 u.p.e.a. poprzez błędną wykładnię tego przepisu, objawiającą się uznaniem, że organ egzekucyjny przedłużając zabezpieczenie nie ma obowiązku badania dalszego istnienia przesłanek uzasadniających samo ustanowienie zabezpieczenia,

- art. 124 § 2 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego wskazującego na przesłanki wydania rozstrzygnięcia w zakresie przedłużenia terminu zabezpieczenia,

- art. 154 § 1 u.p.e.a. poprzez błędną jego interpretację,

- art. 122 O.p. w zakresie naruszenia przez organ zasady prawdy obiektywnej poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy ustaleń faktycznych,

- art. 123 O.p. poprzez zaniechanie podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego,

art. 180 O.p. poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób wybiórczy, selektywny pomijając korzystne dla podatnika fakty,

- art. 187 § 1 w związku z art. 122 O.p. polegające na nie zebraniu pełnego materiału dowodowego, a więc na nie podjęciu wszelkich niezbędnych działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,

- art. 188 O.p. poprzez nieuwzględnienie żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu w sytuacji, gdy przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, a nie zostały stwierdzone wystarczająco innym dowodem,

- art. 191 § 1 O.p. poprzez dokonanie przez organ dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów wyrażającej się w wybiórczej analizie stanu faktycznego i nieuwzględnieniu okoliczności i przemawiających na korzyść podatnika.

Wskazując na powyższe naruszenia prawa, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia organu I i II instancji, orzeczenie, że postanowienie nie może być wykonane w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organ egzekucyjny przedłużając termin zabezpieczenia zobowiązany jest nie tylko wskazać przyczynę uniemożliwiającą wszczęcie postępowania egzekucyjnego, ale ciąży na nim dodatkowo obowiązek uzasadnienia, iż w określonej sprawie wnioskodawca wykazał, że podana przyczyna jest oparta na obiektywnych podstawach. W przedmiotowym stanie faktycznym wnioskodawca nie wykazał, że wskazana przyczyna ma swe oparcie na obiektywnych podstawach. Na poparcie swojego stanowiska powołał wyroki WSA w Warszawie z dnia 21 lipca 2010 r., sygn. akt III SA/WA 2018/09, WSA w Gdańsku z dnia 18 września 2007 r. sygn. akt I SA/Gd 332/07 i WSA w Poznaniu z dnia 18 grudnia 2008 r. sygn. akt I SA/Po 1205/08.

W ocenie strony skarżącej w przedmiotowym stanie faktycznym nie zachodzą przesłanki zabezpieczenia zobowiązania podatkowego, zatem doszło do naruszenia art. 33 O.p., gdyż nie zostały spełnione dwie przesłanki warunkujące dokonanie zabezpieczenia na majątku skarżącego, uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane" i ..dokonywanie przez podatnika czynności, polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. Również w ocenie strony skarżącej nie wystąpiła okoliczność dokonywania wyprzedaży majątku. Dokonując zabezpieczenia, organ obowiązany jest do wskazania konkretnej przyczyny, z której wynikać będzie uzasadniona obawa uchylania się podatnika od wykonania obowiązku podatkowego. Takim powodem nie może być tylko określona w przybliżeniu sama kwota zobowiązania podatkowego. Przewidywana wysokość zobowiązania podatkowego powinna mieć odniesienie do sytuacji finansowej podatnika, która uprawdopodabnia nieściągalność zobowiązania w przyszłości. W przedmiotowym stanie faktycznym w ocenie strony skarżącej doszło do naruszenia art. 159 § 2 w zw. z art. 154 § 1 u.p.e.a. poprzez przedłużenie postępowania zabezpieczającego mimo braku materialnych przesłanek do dokonania zabezpieczenia. Organ podatkowy nie wykazał podstawowej przesłanki wynikającej z art. 33 § 1 i § 2 O.p. - w postaci uzasadnionej obawy, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Ponadto brak jest również informacji pozwalających na stwierdzenie, że majątek zobowiązanego nie jest wystarczający do pokrycia zobowiązania z chwilą określenia jego ostatecznej wysokości. Brak takich wskazań nie pozwala zdaniem strony skarżącej dokonać skutecznej kontroli zdolności do wykonywania zobowiązania. Wątpliwość skarżącego budzi również i to, że w toku postępowania organy nie przesłuchiwały zobowiązanego. Zdaniem strony skarżącej organy naruszyły przepis art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 124 i 217 § 2 O.p.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.

Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.

Kontroli Sądu poddane zostało postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w przedmiocie przedłużenia terminu zabezpieczenia na majątku skarżącego.

Na wstępie należy wskazać, że w niniejszej sprawie z uwagi na treść art. 123 ust. 1 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1289) zastosowanie miał przepis art. 159 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 listopada 2013 r.

Zgodnie z art. 159 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny na żądanie zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 2, uchyla zabezpieczenie, jeżeli wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie został zgłoszony w terminie 30 dni od dnia dokonania zabezpieczenia należności pieniężnej, a w terminie 3 miesięcy od dokonania zabezpieczenia w związku z wydaniem decyzji , o której mowa w art. 33a i 33 b O.p. lub art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 19 marca 2014 r. - Prawo celne, lub zabezpieczenia o charakterze niepieniężnym.

Natomiast § 2 tego artykułu stanowi, że termin określony w § 1 może być przez organ egzekucyjny przedłużony na wniosek wierzyciela o okres do 3 miesięcy, jeżeli z uzasadnionych przyczyn postępowanie egzekucyjne nie mogło być wszczęte, jednakże termin wszczęcia postępowania egzekucyjnego, co do obowiązku o charakterze niepieniężnym może być przedłużony tylko o okres do trzech miesięcy.

Zgodnie z przyjętą w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wykładnią art. 159 § 2 u.p.e.a. w odniesieniu do przysługujących organowi egzekucyjnemu uprawnień do przedłużenia terminu zabezpieczenia obowiązku o charakterze pieniężnym, termin zabezpieczenia należności pieniężnych może być przez organ egzekucyjny przedłużony w sposób nieograniczony.

Zauważyć należy, że zgodnie z przyjętą w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wykładnią art. 159 § 2 u.p.e.a. w odniesieniu do przysługujących organowi egzekucyjnemu uprawnień do przedłużenia terminu zabezpieczenia obowiązku o charakterze pieniężnym, termin zabezpieczenia należności pieniężnych może być przez organ egzekucyjny przedłużony wielokrotnie.

Ponadto z art. 159 § 2 u.p.e.a. wynika, że organ egzekucyjny obowiązany jest na wniosek wierzyciela przedłużyć termin zabezpieczenia z uzasadnionych przyczyn.

Ponieważ w niniejszej sprawie chodziło zabezpieczenie należności podatkowych (pieniężnych), to organ egzekucyjny był uprawniony po raz kolejny do przedłużenia terminu zabezpieczenia.

Jednocześnie wskazania wymaga, że z istoty regulacji zawartej w art. 159 § 2 u.p.e.a. nie wynika, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przedłużenia terminu zabezpieczenia ma zapaść w czasie, kiedy termin zabezpieczenia jeszcze się nie zakończył, lecz to, aby przed upływem tego terminu wierzyciel złożył stosowny wniosek o jego przedłużenie.

Odnosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że w przedmiotowym stanie faktycznym kilkakrotnie przedłużano termin dokonanego zabezpieczenia.

Uwzględniając okoliczność, że organ egzekucyjny w pismem z dnia 18 sierpnia 2014 r. wystąpił z wnioskiem o przedłużenie okresu zabezpieczenia (postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2014 r. przedłużono termin do dnia 27 lutego 2015 r.), natomiast 17 lutego 2015 r. wystąpił z kolejnym wnioskiem (zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 lutego 2015 r. przedłużono termin do 27 sierpnia 2015 r.), co oznacza, że kolejne przedłużenie terminu nastąpiło przed upływem dotychczasowego terminu zabezpieczenia, tj. przed dniem 27 lutego 2015 r.

Zauważyć należy, że uzasadnionymi przyczynami przedłużenia terminu zabezpieczenia są:

- niezakończenie postępowania kontrolnego lub podatkowego (wyrok WSA w Krakowie z dnia 6.05.2008 r. I SA/Kr 791/07, LEX nr 524699) - gdyż brak decyzji uniemożliwia wszczęcie postępowania egzekucyjnego a nie chodzi tu o egzekucję obowiązku wprost wynikającego z przepisu prawa (wyroki NSA z dnia 24 marca 2009 r., sygn. II FSK 888/06, LEX nr 596635, z dnia 24 marca 2009 r., sygn. II FSK 1876-1875/08, LEX nr 596047, LEX nr 575440),

- konieczność uzupełnienia materiału dowodowego, w zakresie mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż celem postępowania podatkowego jest zgromadzenie kompletnego materiału dowodowego i dokonanie wszechstronnej oceny dowodów by możliwe było prawidłowe określenie (ustalenie) zobowiązania podatkowego (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 28 marca 2008 r., I SA/Wr 1213/07, LEX nr 468123),

- zaskarżenie decyzji wymiarowej i wstrzymanie jej wykonania, problemy ze skutecznym doręczeniem decyzji podatkowej lub upomnienia jeżeli jest ono wymagalne (M. Faryna, Komentarz do art. 159 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji 2010.12.01, Lex/el pkt 3.5.).

W rozpoznawanej sprawie jako przyczynę niemożności wszczęcia postępowania egzekucyjnego wskazano okoliczność, iż nie została jeszcze wydana decyzja określająca wysokość zabezpieczonego zobowiązania podatkowego.

W ocenie Sądu brak możliwości wszczęcia w stosunku do skarżącego postępowania egzekucyjnego z uwagi na niemożność wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego stanowiącego przedmiot zabezpieczenia w dostateczny sposób uzasadniała przedłużenie terminu zabezpieczenia przez organ egzekucyjny.

Wbrew zarzutom skargi, podjęcie rozstrzygnięcia w przedmiocie przedłużenia terminu zabezpieczenia nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego co do dalszego istnienia podstaw zabezpieczenia. Konieczne jest jedynie, by wierzyciel domagając się przedłużenia terminu zabezpieczenia wykazał, że w terminie wskazanym w art. 159 § 1 u.p.e.a. nie było możliwe wszczęcie postępowania egzekucyjnego, a przyczyny, które uniemożliwiały wszczęcie postępowania egzekucyjnego były usprawiedliwione. Powyższe stanowisko jest ugruntowane w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 lipca 2014 r. w sprawie I SA/Gd 503/14, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie I SA/Po 1066/13 i wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 listopada 2014 r. w sprawie III SA/Łd 1015/11), a ponadto znalazło ono aprobatę NSA w wyroku z dnia 22 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 509/11).

Z uwagi na powyższe Sąd uznał, że w sprawie nie doszło do naruszenia wskazywanych w skardze przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 159 § 2 u.p.e.a.

Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów postępowania art. 122, art. 123, art. 187, art., 188 i 191 O.p. W opinii Sądu, organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Brak także przesłanek, które pozwalałyby na przyjęcie, iż czynności w postępowaniu zostały przeprowadzone w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych. Dokonano rzetelnej analizy okoliczności sprawy. Ocena zgromadzonych dowodów, znajdująca odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (stosownie do wymogu art. 124, art. 127 i art. 210 § 4 O. p.) nie narusza granic swobodnej oceny dowodów określonej w art. 191 O.p. i zasługuje na akceptację.

Reasumując powyższe wywody zaskarżone postanowienie uznać należało za prawidłowe i zgodne z prawem.

Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako "P.p.s.a.") nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł o oddaleniu skargi.