Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1337/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Ochrona zwierząt
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję - art. 64a ppsa
Powołane przepisy: article: art. 138 § 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 października 2021 r. sprzeciwu G. D. i M. D. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie czasowego odebrania psa 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz G. D. i M. D. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] (dalej "(zaskarżoną) decyzją kasatoryjną" albo "decyzją odwoławczą") Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej "SKO" albo "Organ"), po rozpatrzeniu odwołania M. D. i G. D. (dalej "Skarżących") od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] (dalej "Burmistrza") nr [...] z dnia [...] czerwca 2021 r., znak: [...], orzekającej o czasowym odebraniu psa (suki), o imieniu [...], której opiekunem i właścicielem do dnia [...] maja 2021 r. była G. D. (dalej także "(Skarżąca) G.D."), a obecnym właścicielem jest M. D. (dalej także "(Skarżąca) M.D."), o przekazaniu ww. psa pod czasową opiekę Schroniska w [...], prowadzonego przez Fundację [...], ul. [...], no co Schronisko wyraża zgodę, o obciążeniu i wezwaniu do zapłaty G. D. kosztami transportu psa tj. 250,00 zł, utrzymania i koniecznego leczenia w łącznej wysokości 3375,00 zł, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna orzekło w następujący sposób - na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchyliło decyzję Burmistrza i przekazało temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia.

II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez SKO zaskarżonej obecnie decyzji odwoławczej, przedstawia się następująco:

1. Pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r., Fundacja [...] (dalej "Fundacja") poinformowała Burmistrza o odebraniu Skarżącej G.D., zam. [...], w ramach przypadku niecierpiącego zwłoki, na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt (t. jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 638), dalej "u.o.z." albo "ustawy", psa rasy mieszanej, o umaszczeniu czarnym podpalanym.

2. Pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r., znak: [...], Burmistrz zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie czasowego odebrania psa (suki), o imieniu [...] (dalej także: "(odebrany) pies") której właścicielem jest Skarżąca G.D.

3. Decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. Burmistrz orzekł o:

1) czasowym odebraniu psa, której opiekunem i właścicielem do dnia [...] maja 2021 r. była Skarżąca G.D., a obecnym właścicielem jest Skarżąca M.D.,

2) przekazaniu psa pod czasową opiekę Schroniska w [...], prowadzonego przez Fundację [...], ul. [...], no co Schronisko wyraża zgodę,

3) obciążeniu i wezwaniu Skarżącej G.D. do zapłaty kosztami transportu psa tj. 250,00 zł, utrzymania i koniecznego leczenia w łącznej wysokości 3375,00 zł, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna.

4. Skarżące wniosły do SKO odwołanie od decyzji Burmistrza (za pośrednictwem tego organu).

III. Jak już wskazano, zaskarżoną obecnie decyzją kasatoryjną SKO rozpatrzyło odwołanie Skarżących od decyzji Burmistrza, uchylając tę decyzję i przekazując temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu w/w rozstrzygnięcia kasatoryjnego wskazano w szczególności, co następuje:

1. Przedmiot niniejszej sprawy regulują przepisy u.o.z. (Organ przywołał w tym kontekście treść art. 4 pkt 9 i pkt 11, art. 6 ust. 2 i art.7 ust. 1 – 3 ustawy).

2. W niniejszej sprawie wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2021 r., Fundacja zwróciła się do Burmistrza o wydanie decyzji o czasowym odebraniu zwierzęcia w związku z interwencją podjętą w dniu [...] kwietnia 2021 r., podczas której odebrany został pies (suka). Z uzasadnienia wniosku wynika, że suka z objawami zaawansowanej ciąży trafiła do lecznicy weterynaryjnej gdzie po poddaniu zabiegom chirurgicznym ratującym życie wymaga szczególnej i fachowej opieki. We wniosku oraz dalszych pismach kierowanych do organu Fundacja powoływała się na opinię behawiorysty, pozostającą w aktach sprawy znak: [...]. Ponadto do wniosku załączona została opinia lekarsko - weterynaryjna, sporządzona w dniu [...] kwietnia 2021 r., przez lek. wet. L. G., z której wynika, że wyniki badań oraz stan ogólny zwierzęcia wskazują na brak profilaktyki oraz nieprawidłowe żywienie. Suka w ciąży wymaga odpowiedniej suplementacji mikroelementów oraz diety wysokobiałkowej. Pies wymaga dalszej diagnostyki, wykonania specjalistycznych badań oraz wdrożenia leczenia. Niewyrównanie niedoborów elektrolitowych może prowadzić do pojawienia się objawów neurologicznych co może doprowadzić do śmierci zwierzęcia. Ciąża w przypadku tego zwierzęcia mogła być stanem zagrażającym życiu.

Organ pierwszej instancji w dniu [...] maja 2021 r. przesłuchał Skarżącą G.D. Z zeznań tych wynika, że w dniu [...] kwietnia 2021 r. zwróciła się ona do Fundacji o pomoc w przetransportowaniu psa do lecznicy weterynaryjnej, w związku z pogorszeniem się jego stanu zdrowia. Właścicielka zaproponowała pokrycie kosztów lecz pieniądze nie zostały przyjęte. Pies został zabrany bez wskazania lecznicy i nikt z Fundacji nie kontaktował się z właścicielką, która następnego dnia po licznych próbach uzyskała informacje, że pies siedzi w klatce i dochodzi do siebie po zabiegu usunięcia ciąży.

W niniejszej sprawie Fundacja podejmując interwencję i występując z wnioskiem o czasowe odebranie psa wskazała, że był on utrzymywany w warunkach zagrażających życiu lub zdrowiu, co uzasadnia jego odebranie go w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z.

Zgodnie z art. 4 pkt 9 i pkt 11 u.o.z. przez pielęgnację należy rozumieć wszystkie aspekty relacji pomiędzy człowiekiem a zwierzęciem, w szczególności uruchamiane przez człowieka zasoby materialne i niematerialne, aby uzyskać i utrzymać u zwierzęcia stan fizyczny i psychiczny, w którym najlepiej ono znosi warunki bytowania narzucone przez człowieka, natomiast przez rażące zaniedbanie należy rozumieć drastyczne odstępstwo od określonych w ustawie norm postępowania ze zwierzęciem, a w szczególności w zakresie utrzymywania zwierzęcia w stanie zagłodzenia, brudu, nieleczonej choroby, w niewłaściwym pomieszczeniu i nadmiernej ciasnocie.

W ocenie SKO, na podstawie zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, nie sposób przypisać Skarżącej G.D. rażącego zaniedbywania psa poprzez drastycznie odstąpienie od określonych w ustawie norm postępowania ze zwierzęciem, o których mowa w art. art. 4 pkt 9 i pkt 11 ustawy. Interwencja Fundacji została podjęta po zgłoszeniu przez właścicielkę potrzeby przewiezienia psa do lecznicy weterynaryjnej. Akta sprawy nie zawierają żadnej dokumentacji medycznej wskazującej na wykonane zabiegi chirurgiczne, potrzebę rekonwalescencji, a także jasnego stwierdzenia, że dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela zagrażałoby jego życiu lub zdrowiu.

SKO, po analizie akt postępowania o sygn. [...], nie ma wątpliwości, że warunki bytowania psów na terenie posesji w miejscowości [...], nie są odpowiednie, jednakże postępowanie o ww. sygnaturze prowadzone jest w trybie art. 7 ust. 1 u.o.z.

Należy zatem zauważyć, że przesłanki wydania decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia w sytuacji o jakiej mowa w z art. 7 ust. 3 u.o.z. są dodatkowo określone w stosunku do regulacji z art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. dla zastosowania art. 7 ust. 3 ustawy nie wystarczy spełnienie przesłanki z art. 6 ust. 2, ale konieczne jest spełnienie dodatkowych przesłanek takich jak przypadek niecierpiący zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu. Ponadto decyzja o odebraniu zwierzęcia, która podejmowana jest w trybie art. 7 ust. 3 ustawy, odmiennie niż w trybie art. 7 ust. 1 ustawy, zapada wówczas gdy zwierzę zostało już faktycznie odebrane. Mimo, że w chwili wydawania decyzji zwierzę nie przebywa już u swojego właściciela, to organ prowadząc postępowanie i wydając decyzję w trybie art. 7 ust. 3 ustawy orzeka o czasowym odebraniu zwierzęcia, jeżeli spełnione są przesłanki określone w tym przepisie. Tym samym postępowanie organu nie może się ograniczać wyłącznie do akceptacji czynności faktycznych podmiotu, który jest upoważniony do fizycznego wcześniejszego odebrania zwierzęcia. Postępowanie w przedmiocie odebrania zwierzęcia jest postępowaniem administracyjnym do którego mają zastosowanie przepisy kpa z zmianami wynikającymi z art. 7 ust. 2 i 2 a ustawy, czyli dotyczące natychmiastowej wykonalności decyzji i terminów dotyczących wniesienia odwołania i rozpoznania odwołania. Tym samym organ zobowiązany jest w sposób wyczerpujący i pełny ustalić stan faktyczny sprawy, a następnie dokonać jego prawnej oceny." (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 263/10, opubl. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

3. Akta sprawy nie zawierają także żadnej dokumentacji wskazującej na ustalone przez organ pierwszej instancji koszty postępowania. Znajdująca się w aktach sprawy kopia faktury [...], wystawiona została w dniu [...] kwietnia 2021 r., z opisem usługa weterynaryjna ([...]), co nasuwa wątpliwości, czy istotnie dotyczy psa odebranego Skarżącej G.D.

SKO w pełni podziela stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 1566/17, zgodnie z którym: "Jeżeli decyzja o odebraniu zwierząt jest ostateczna i wykonalna to organ administracji ma obowiązek orzec o obciążeniu kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia - dotychczasowego właściciela lub opiekuna tego zwierzęcia. Obciążający dotychczasowego właściciela lub opiekuna zwierzęcia obowiązek uiszczenia kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia ma charakter publicznoprawny. Zatem obciążenie strony tymi kosztami organ administracji winien każdorazowo szczegółowo uzasadnić, przy czym wysokość tych kosztów winna odpowiadać realnie ponoszonym z tego tytułu wydatkom, mającym wyłącznie uzasadniony faktycznie i prawnie charakter. Nie sposób uznać za sprawiedliwe obciążania dotychczasowego właściciela lub opiekuna zwierzęciu kosztami nieznajdującymi faktycznego uzasadnienia i wynikającymi wyłącznie z zaakceptowania przez organ administracji stawek za utrzymanie zwierzęcia arbitralnie ustalonych przez podmiot, któremu je przekazano. W związku z powyższym, z akt sprawy musi wynikać sposób obliczenia kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia odebranych zwierząt i wyliczenie to musi poddawać się weryfikacji. " (dostępny w systemie CBOSA— www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Decyzja o czasowym odebraniu zwierząt nie musi zawierać rozstrzygnięcia ustalającego wysokość kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierząt, obciążającego właściciela lub ich opiekuna. Brak orzeczenia w tym zakresie na etapie wydawania decyzji o czasowym odebraniu zwierząt nie stanowi o niewykonalności decyzji podjętej w oparciu o art. 7 ust. 1 lub 3 ustawy z 1997 r. o ochronie zwierząt. (...) Nie ulega wątpliwości, że kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia obciąża się jego dotychczasowego właściciela lub opiekuna. Wynika to wprost z przepisu prawa, tj. z art. 7 ust. 4 powyższej ustawy. Choć ustawa ta nie stanowi o konieczności wydania decyzji w tym zakresie, to przyjmując, że rozstrzygnięcie takie stanowiłoby konkretyzację obowiązku ciążącego na właścicielu lub opiekunie zwierząt do poniesienia tychże kosztów, zaakceptować można pogląd o celowości wydania w tym zakresie odrębnej decyzji administracyjnej. Dodatkowo wskazać należy, że określenie w decyzji o odebraniu czasowym zwierząt konkretnej wysokości kosztów utrzymania i koniecznego ich leczenia będzie z reguły niemożliwe. Nic sposób na tym etapie rozstrzygania przewidzieć okresu wymaganego do leczenia poszczególnych zwierząt i rzeczywistych kosztów z tym związanych (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 23 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 153/1 8. LEX).

W związku z powyższym obciążenie i wezwanie do zapłaty wskazanych w pkt 4 zaskarżonej decyzji kwot należy uznać za błędne i przedwczesne. Ustalając wysokość poniesionych kosztów z tytułu sprawowania czasowej opieki nad zwierzętami organ pierwszej instancji musi dysponować konkretnymi dowodami, z których wysokość tych kosztów będzie wynikała. W myśl art. 7 ust. 4 u.o.z. w przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 3, kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia obciąża się jego dotychczasowego właściciela lub opiekuna.

4. W dniu [...] maja 2021 r. Skarżąca G.D. zrzekła się psa objętego niniejszym postępowaniem na rzecz córki Skarżącej M.D., a tym samym odebranie zwierzęcia winno nastąpić od poprzedniego właściciela skoro zrzeczenie się własności nastąpiło już po interwencji podjętej w dniu [...] kwietnia 2021 r.

5. W świetle powyższych wywodów należało uznać, iż organ pierwszej instancji rozpoznał niniejszą sprawę z obrazą art. 7, 77 § 1 k.p.a., nie wyjaśniając wszystkich istotnych okoliczności sprawy, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W toku ponownego rozpoznania sprawy organ pierwszej instancji wyjaśni, czy stan odebranego psa w dniu [...] kwietnia 2021 r., z uwzględnieniem warunków panujących na terenie posesji Skarżącej, wskazywał na spełnienie przesłanek z art. 7 ust. 3 ustawy. Ponadto organ winien uzupełnić akta sprawy w taki sposób, aby w pełni odzwierciedlały one przedstawiony w decyzji stan faktyczny. Tymczasem z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ pierwszej instancji w znacznej mierze oparł się na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 7 ust. 1. o sygn. [...].

IV. Pismem z dnia 20 sierpnia 2021 r. Skarżące wniosły do tut. Sądu sprzeciw od decyzji kasatoryjnej SKO, obszernie relacjonując stan faktyczny sprawy i w efekcie kwestionując wystąpienie przesłanek do odebrania zwierzęcia.

V. W odpowiedzi na sprzeciw, udzielonej w piśmie z dnia 26 sierpnia 2021 r., SKO wniosło o jego oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VI. W myśl art. 1 § 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U z 2019, poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 poz. 2325), dalej "p.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.

Stosownie do art.64a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw, zwany dalej "sprzeciwem od decyzji".

Do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art.64b § 1 p.p.s.a.).

Sąd rozpoznaje sprzeciw od decyzji na posiedzeniu niejawnym w terminie trzydziestu dni od dnia wpływu sprzeciwu od decyzji (art.64d § 1 p.p.s.a.).

Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art.64d p.p.s.a.).

Sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (art.151 a § 1 p.p.s.a.).

Wniesiony w sprawie sprzeciw należało uwzględnić, albowiem zaskarżona decyzja SKO, wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., została wydana z naruszeniem tego przepisu.

VII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji kasatoryjnej SKO prowadzi do następujących wniosków:

1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, uregulowanym w art.7 ustawy o ochronie zwierząt, było rozstrzygnięcie, czy w stosunku do psa, stanowiącego własność początkowo Skarżącej G.D. a następnie Skarżącej M.D., zachodzą przesłanki do orzeczenia o ich czasowym odebraniu.

W następstwie rozpoznania odwołania Skarżących od decyzji Burmistrza, orzekającej w szczególności o: 1) czasowym odebraniu psa, 2) przekazaniu zwierzęcia schronisku, 3) obciążeniu Skarżącej G.D. kosztami przewidzianymi w art.7 ust.4 u.o.z., SKO stwierdziło konieczność powtórzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w sprawie, w konsekwencji powyższego wydając orzeczenie, o którym mowa w art.138 § 2 k.p.a., tj. uchylając decyzję Burmistrza i przekazując temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Zaskarżoną decyzję SKO należy uznać za przedwczesną, albowiem organ nie wykazał, iż usunięcie dostrzeżonych przez niego wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy nie było możliwe w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego, o którym mowa w art.136 k.p.a.

2. Stan prawny, regulujący przedmiot niniejszej sprawy, przedstawia się następująco:

2.1. W zakresie zasad stosowania art.138 § 2 k.p.a. oraz relacji pomiędzy art.138 § 2 i 136 k.p.a.

Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (art.138 § 2 k.p.a.).

"Przesłanki określone w art. 138 § 2 k.p.a. nie mogą być rozpatrywane samoistnie, lecz ich treść winna być interpretowana łącznie z przepisem art. 136 k.p.a., określającym granice postępowania wyjaśniającego przed organem odwoławczym, w których mieści się przeprowadzenie dowodu lub kilku dowodów. W sytuacji zatem, gdy przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania na podstawie art. 136 k.p.a. umożliwiłoby prawidłowe załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym, bądź też nie zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, podjęcie decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uznać należy za równoznaczne z naruszeniem tego przepisu" (wyrok NSA z 19.09.2017 r., I OSK 517/17, LEX nr 2424889).

"W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że organ odwoławczy, wydając decyzję na podstawie art. 138 § 2, powinien w jej uzasadnieniu nie tylko przekonująco uzasadnić istnienie przesłanek wymienionych w tym przepisie, lecz także wskazać, z jakich przyczyn nie zastosował przepisu art. 136 (np. wyrok NSA z 3.03.2017 r., II OSK 1657/15, LEX nr 2316818)."

Jak z kolei trafnie wskazano w wyroku NSA z dnia 23 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 194/21 "W sytuacji gdy organ odwoławczy ma możliwość skorzystania z art. 136 § 1 k.p.a., to braki dowodowe nie mogą stanowić podstawy do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Powyższa norma uprawnia bowiem organ odwoławczy do przeprowadzenia na żądanie strony lub z urzędu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecenia przeprowadzenia tego postępowania organowi, który wydał decyzję.".

2.2. W zakresie kognicji sądu administracyjnego, rozpoznającego sprzeciw od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.:

Jak podkreśla się w piśmiennictwie (por. Bogusław Dauter, Andrzej Kabat, Małgorzata Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II LEX/el. 2021 - komentarz, stan prawny: 1 sierpnia 2021 r.): "W praktyce jednak ustalenie, czy decyzja kasacyjna została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, wymagać będzie także dokonania oceny z uwzględnieniem treści przepisów prawa materialnego, których dotyczy decyzja. W takim jednak przypadku norma prawa materialnego będzie stanowić jedno z kryteriów oceny przesłanek postępowania (art. 138 § 2 k.p.a.), a nie przedmiot rozpoznania sądu administracyjnego. (...) (...) w wyroku z 13.02.2019 r., II OSK 132/19, ONSAiWSA 2020/2, poz. 19, NSA stwierdził, że w świetle art. 138 § 2 k.p.a. konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy mający wpływ na rozstrzygnięcie należy ocenić w kontekście przepisów prawa materialnego, mogących mieć zastosowanie w sprawie. Według wyroku, art. 64e p.p.s.a. należy rozumieć w ten sposób, że sąd administracyjny, rozpoznając sprzeciw od decyzji, ocenia jedynie istotne przesłanki do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., ale czyni to w świetle przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w danej sprawie.".

2.3. W odniesieniu do przedmiotu postępowania o czasowe odebranie zwierzęcia na podstawie art.7 u.o.z.:

(i) Art.6 ust.1b u.o.z. przewiduje zakaz znęcania się nad zwierzętami. Legalną definicję "znęcania się nad zwierzętami" zamieszczono w art.6 ust.2 ustawy, stwierdzającym, iż przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, w szczególności mające postać działań wskazanych w pkt 1 – 19;

(ii) Zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane:

1) schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub

2) gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub

3) ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych (art.7 ust.1 u.o.z.);

(iii) W przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia (art.7 ust.3 u.o.z.).

"Przepis art. 7 ust. 3 ustawy z 1997 r. o ochronie zwierząt przewiduje, że do interwencji może dojść w sytuacji, gdy zachodzi przypadek niecierpiący zwłoki rozumiany jako sytuacja, w której dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagrażać będzie jego życiu lub zdrowiu. Jest to zatem sytuacja, w której dochodzi do konieczności zabezpieczenia sytuacji bytowej zwierzęcia w wyjątkowych warunkach rozumianych jako kwalifikowana postać naruszeń wymienionych w art. 6 ust. 2 ustawy z 1997 r. o ochronie zwierząt." – por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 1746/16.

"Decyzja wydana w trybie art. 7 ust. 3 ustawy z 1997 r. o ochronie zwierząt jest decyzją następczą, a organ wydający rozstrzygnięcie zobowiązany jest ustalić, czy zaistniały przesłanki do odebrania zwierzęcia, tj. czy zwierzę traktowane było w sposób określony w art. 6 ust. 2 ww. ustawy, a nadto czy zaistniał stan zagrażający jego życiu lub zdrowiu. Decyzja ta stanowi szczególny rodzaj decyzji, która zostaje wydana, gdy zwierzę zostało już faktycznie odebrane. Organ administracyjny zobligowany jest wówczas do oceny, czy przesłanki odebrania zwierzęcia zaistniały w momencie odebrania zwierzęcia. Wydarzenia, które mają miejsce po dacie odebrania zwierzęcia, np. śmierć zwierzęcia, nie powodują bezprzedmiotowości postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a." – por. wyrok NSA z dnia 29 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 442/15.

3. Odniesienie w/w uwarunkowań prawnych do stanu faktycznego niniejszej sprawy prowadzi do następujących wniosków:

(i) Wydaną w niniejszej sprawie decyzją pierwszoinstacyjną Burmistrz stwierdził w szczególności, iż w sprawie wystąpiły przesłanki z art.7 ust.3 u.o.z., tj., iż faktyczne odebranie psa przez Fundację było uzasadnione. Zaskarżoną obecnie decyzją kasatoryjną SKO wprawdzie uchyliło niekorzystną dla Skarżącej decyzję Burmistrza, niemniej nie sformułowało ostatecznej oceny, iż w/w odebranie psa przez Fundację nie było uzasadnione, stwierdzając w to miejsce konieczność powtórzenia przez Burmistrza postępowania wyjaśniającego w celu zgromadzenia obszerniejszego materiału dowodowego na okoliczność spełnienia się w sprawie przesłanek z art.7 ust.3 u.o.z. Oznacza to, iż co do zasady powtórne przeprowadzenie postępowania przez Burmistrza może (aczkolwiek nie musi) ponownie doprowadzić do wydania przez ten organ decyzji z punktu widzenia Skarżących negatywnej.

Skarżące konsekwentnie negują zasadność odebrania im psa przez Fundację na podstawie art.7 ust.3 u.o.z., żądając od SKO jednoznacznego przesądzenia, iż zastosowanie przywołanego przepisu w stosunku do nich było wadliwe (przyjąć zatem należy, iż Skarżące są zainteresowane wydaniem przez SKO nie decyzji kasatoryjnej, opartej na art. 138 § 2 k.p.a. a decyzji uchylającej decyzję Burmistrza i umarzającej postępowanie w sprawie).

Na tym etapie sprawy Sąd nie przesądza jednakże, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy upoważniał SKO do stwierdzenia bezprzedmiotowości prowadzenia przeciwko Skarżącym postępowania opartego na art.7 ust.3 u.o.z. Sąd stwierdza natomiast, czyniąc zadość obowiązkowi skontrolowania decyzji opartej na 138 § 2 k.p.a. pod kątem tego, czy decyzja ta nie prowadzi do nieuzasadnionego uchylenia się przez organ odwoławczy od rozstrzygnięcia sprawy co do istoty (w niniejszej sprawie – do stwierdzenia, czy art.7 ust.3 u.o.z. miał w niej zastosowanie, czy też nie), że orzekając w niniejszej sprawie SKO nie wykazało w sposób dostateczny, iż zastosowanie w niej art.138 § 2 k.p.a. było istotnie konieczne, tj., iż Organ nie był w stanie rozpatrzyć sprawy co do istoty;

(ii) Co do zasady trafnie uznało SKO, iż w sytuacji, w której doszło do faktycznego odebrania zwierzęcia w trybie natychmiastowym, o którym mowa w art.7 ust.3 u.o.z., zasadniczą kwestią faktyczną, jaką należy wyjaśnić w następczo wszczętym postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji administracyjnej, formalnie orzekającej o czasowym odebraniu zwierzęcia właścicielowi lub opiekunowi, jest to, czy w sprawie rzeczywiście wystąpiła kwalifikowana postać naruszeń wymienionych w art. 6 ust. 2 u.o.z. (tj., czy wystąpił przypadek niecierpiący zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu), uniemożliwiająca wstrzymywanie się z faktycznym pozbawieniem właściciela lub opiekuna władztwa nad zwierzęciem do czasu wydania decyzji o odebraniu;

(iii) SKO stwierdziło, iż Burmistrz nie zgromadził na w/w okoliczność wyczerpującego materiału dowodowego, co powoduje konieczność ponowienia postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji. Uznać należy, iż stanowisko to jest przedwczesne, albowiem ostateczna ocena przez SKO materiału dowodowego pod kątem tego, czy potwierdza on okoliczności, uzasadniające niezwłoczne odebrania psa przez Fundację winna zostać poprzedzona: (-) rozpatrzenie materiału dowodowego zgromadzonego przez Burmistrza, (-) ewentualnym przeprowadzeniem przez SKO uzupełniającego postępowania dowodowego na zasadach określonych w art.136 k.p.a. (ewentualnie szczegółowym wyjaśnieniem, dlaczego przeprowadzania takiego postępowania było niecelowe). Dopiero jednoznaczne wykazanie przez SKO, iż ani materiał dowodowy, zgromadzony przez Burmistrza, ani jego uzupełnienie w trybie art.136 k.p.a. nie pozwalają na jednoznaczne ustalenie, czy hipoteza art.7 ust.3 u.o.z. została spełniona, czy też nie, a pewność w tym zakresie może przynieść wyłącznie przeprowadzenie dowodu, wykraczającego poza ramy art.136 k.p.a., mogło uzasadniać zastosowanie w sprawie art.138 § 2 k.p.a. Stosownie do powyższego:

(iv) Nie przesądzając definitywne ocen w tym zakresie, zwrócić należy uwagę na fakt, iż co do zasady organ I instancji powołał materiał dowodowy (opinia lekarsko – weterynaryjna L. G., opinia behawiorystyczna autorstwa [...]), który w ocenie Burmistrza dostatecznie potwierdza, iż pozostawanie zwierzęcia u Skarżącej mogło zagrażać zdrowiu zwierzęcia (m.in. zwierzę znajdowało w stanie zaawansowanej ciąży, było wychudzone, zaniedbane, wykazywało daleko idącą niestabilność psychiczną). Burmistrz stwierdził zatem, co następuje:

"Zwierzę z objawami zaawansowanej ciąży, trafiło do lecznicy weterynaryjnej. Lekarze weterynarii stwierdzili, iż stan psa świadczy o długotrwałych zaniedbaniach. L. G. w opinii lekarsko - weterynaryjnej stwierdziła m.in. trafiło do lecznicy weterynaryjnej. Lekarze weterynarii stwierdzili, iż stan psa świadczy o długotrwałych zaniedbaniach. L. G. w opinii lekarsko - weterynaryjnej stwierdziła m.in."Żebra łatwo wyczuwalne pod skórą, niewielka ilość tkanki tłuszczowej. Suka jest apatyczna nie podnosi się. Reaguje na bodźce, jest wystraszona. Sierść brudna, posklejana, stwierdzono obecność łupieżu oraz pcheł. W gruczołach mlekowych nie stwierdzono obecności pokarmu. Jama brzuszna o powiększonym obrysie. W badaniu palpacyjnym wyczuwalna powiększona macica, suka wykazuje objawy bólowe przy omacywaniu. Przy badaniu USG jamy brzusznej, stwierdzono obecność płodów w macicy. Nie stwierdzono obecności wolnego płynu w jamie brzusznej i obecności pasożytów krwi. Obniżone parametry czerwonokrwinkowe, zaburzenia elektrolitowe (obniżony poziom wapnia i fosforu) oraz obniżony poziom mocznika wskazują na nieprawidłowe żywienie psa. Natomiast stan ogólny zwierzęcia wskazuje na brak profilaktyki. Podwyższony poziom leukocytów szczególnie neutrofilia świadczy o przewlekle toczącym się stanie zapalnym."

Zgodnie z opinią lekarza pies wymaga dalszej diagnostyki, wykonania specjalistycznych badan oraz wdrożenia leczenia. Niewyrównanie niedoborów elektrolitowych może prowadzić do pojawienia się objawów neurologicznych, co może prowadzić do śmierci zwierzęcia. Ciąża w przypadku tego zwierzęcia mogła być stanem zagrażającym życiu.

Fundacja [...] załączyła do wniosku opinię behawiorystyczną autorstwa [...] dotyczącą psów bytujących na terenie posesji oraz informację z obserwacji 5-dniowej suki przekazanej pod opiekę Fundacji w dniu [...] kwietnia 2021 roku. " W przekazanej opinii stwierdzono, że "suka przekazana Fundacji w dniu [...] kwietnia 2021 r. o imieniu [...] powiela schemat zachowań zaobserwowany u pozostałych psów (na nieruchomości suka przebywała z 43 innymi psami). Jakikolwiek kontakt z człowiekiem wzbudza u niej ogromny lęk, a wręcz atak paniki. Przy próbie kontaktu fizycznego wykazuje agresję lękową Suka nigdy me była wyprowadzana na smyczy, nigdzie poza posesją co można ocenić po jej zachowaniu w nowym otoczeniu. Nałożenie czegokolwiek na kark np. obrożę szelki smycz powoduje panikę i próby gryzienia smyczy jak i rąk. Wszelkie zabiegi weterynaryjna - pielęgnacyjne są bardzo trudne do wykonania jednej osoby jako, że pies zupełnie nie współpracuje z człowiekiem a wręcz stanowi dla niego zagrożenie. Suka nie ma oporów przed gryzieniem człowieka do krwi - co w sześciopunktowej skali Doktora lana Dunbara wskazuje na agresję.";

(v) W/w materiał dowodowy, co do zasady wskazujący na skonkretyzowane deficyty w dobrostanie psa i sugerujący zagrożenie jego zdrowia, winien był być szczegółowo oceniony przez SKO. Nie spełnia kryteriów takiej oceny stwierdzenie przez Organ, iż: "W ocenie SKO, na podstawie zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, nie sposób przypisać [Skarżącej G.D.] rażącego zaniedbywania psa poprzez drastycznie odstąpienie od określonych w ustawie norm postępowania ze zwierzęciem, o których mowa w art. art. 4 pkt 9 i pkt 11 ustawy. Interwencja Fundacji została podjęta po zgłoszeniu przez właścicielkę potrzeby przewiezienia psa do lecznicy weterynaryjnej. Akta sprawy nie zawierają żadnej dokumentacji medycznej wskazującej na wykonane zabiegi chirurgiczne, potrzebę rekonwalescencji, a także jasnego stwierdzenia, że dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela zagrażałoby jego życiu lub zdrowiu.".

Odnotować należy (aczkolwiek okoliczność ta ostatecznie nie stanowi przyczyny uchylenia decyzji SKO przez Sądu), iż dopiero zestawienie cytowanego fragmentu uzasadnienia z treścią ostatniego akapitu tego uzasadnienia ("W toku ponownego rozpoznania sprawy organ pierwszej instancji wyjaśni, czy stan odebranego psa w dniu [...] kwietnia 2021 r., z uwzględnieniem warunków panujących na terenie posesji Skarżącej, wskazywał na spełnienie przesłanek z art. 7 ust. 3 ustawy.") upoważnia do stwierdzenia, iż w zaskarżonej obecnie decyzji Organ nie sformułował definitywnego stanowiska, iż materiał dowodowy sprawy nie potwierdza spełnienia się w niej hipotezy art.7 ust.3 u.o.z. (tj., iż hipoteza ta nie została spełniona, a zatem faktyczne odebranie psa przez Fundację było niezasadne – poczynienie tego rodzaju ustaleń przez SKO czyniłoby bezprzedmiotowym stosowanie art.138 § 2 k.p.a.), a stanowisko, iż w ocenie SKO zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wystarcza do ustalenia, czy w/w hipoteza została w sprawie spełniona, czy też nie (co w ocenie SKO uzasadnia przeprowadzenie przez Burmistrza ponownego postępowania wyjaśniającego, mającego na celu wyświetlenie spornych kwestii faktycznych).

Zasadnicze znaczenie w sprawie ma zatem to, o ile SKO stało na stanowisku, iż materiał zgromadzony przez Burmistrza nie daje podstaw do poczynienia istotnych w sprawie ustaleń faktycznych (aczkolwiek winna temu towarzyszyć szczegółowa argumentacja, odnosząca się do dowodów powołanych przez Burmistrza), to w oczywisty sposób winno było podjąć na podstawie art.136 k.p.a. próbę zgromadzenia dodatkowych dowodów w sprawie, tj. zwrócić się do Burmistrza z zapytaniem, czy dysponuje on jakąkolwiek inną, późniejszą dokumentacją medyczną, mogącą uszczegółowić wiedzę na temat stanu zdrowotnego psa z dnia jego faktycznego odebrania przez Fundację. Dopiero po podjęciu w/w działań SKO było uprawnione do formułowania ocen pod kątem ewentualnego stosowania 138 § 2 k.p.a.

4. W następstwie uprawomocnienia się niniejszego wyroku SKO ponownie rozpozna odwołanie Skarżących od decyzji Burmistrza, uwzględniając oceny sformułowane powyżej.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151a § 1 i art.200 p.p.s.a.