Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 183/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2005-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Wiciak Sędzia NSA Ewa Karpińska Asesor WSA Mirosław Kupiec /spr./ Protokolant Marta Lewicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2005 r. przy udziale – sprawy ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1/ uchyla zaskarżoną decyzję, 2/ stwierdza, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu prawomocności wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. określił J. P. kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 1997 r. w kwocie 86 zł. Organ podatkowy określił podstawę opodatkowania w drodze oszacowania ze względu na brak ksiąg podatkowych i innych danych niezbędnych do jej określenia na zasadzie art. 23 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z poźn. zm., zwaną dalej Ordynacją podatkową). W wyniku postępowania dowodowego ustalono, że podatniczka prowadziła w latach 1997-1999 nie zgłoszoną działalność gospodarczą w zakresie organizacji przyjęć okolicznościowych jak: wesela, komunie, pogrzebowiny, itp. (na zlecenie osób fizycznych i różnych instytucji). Imprezy te strona organizowała razem z Prezesem "A" w S. nieżyjącym F. H.. Miejscem organizacji tych uroczystości była między innymi sala "A" w S..

W odwołaniu z dnia [...] 2003 r. pełnomocnik strony radca prawny zarzucił organowi podatkowemu nie przeprowadzenie postępowania dowodowego w pełnym zakresie i błąd w ustaleniach faktycznych skutkujący niewłaściwym zastosowaniem prawa. Powołując się na wcześniejsze pisma wniósł o przesłuchanie wszystkich osób, którzy, na wykazie organizowanych imprez, figurują bądź jako samodzielni organizatorzy, bądź jako osoby zlecające imprezę. Zdaniem pełnomocnika brak jest jakichkolwiek ustaleń i przesłanek, że organizatorem imprez była J. P., a najważniejszą osobą przy organizacji imprez był Prezes "A" F. H.. Strona jedynie działała na jego prośbę, jako osoba aktywna w danej społeczności lokalnej pomagająca "A" uzyskiwać określone przychody.

Dyrektor Izby Skarbowej w K. decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja została doręczona pełnomocnikowi dnia [...] r. Zdaniem organu odwoławczego z treści przepisów nakładających obowiązki dokładnego i wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia materiału dowodowego, w tym również przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez stronę, nie można wyprowadzić konkluzji, iż organy podatkowe zobowiązane są do uwzględnienia w nieskończoność, powtarzających się i nie wnoszących nic nowego do sprawy wniosków dowodowych służących jedynie przedłużeniu postępowania. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika wypowiedzi osób zlecających imprezę świadczyły o tym, iż posiadały one wiedzę, co do szczegółów głównie na temat imprez przez nich zlecanych. Osoby te zgodnie zeznały, że było powszechnie znane, że J. P., bądź F. H. organizują przyjęcia.

W skardze z dnia [...] 2004 r. pełnomocnik skarżącej podniósł zarzuty, takie jak w odwołaniu, zaznaczając dodatkowo, że organy podatkowe założyły, że

każda impreza odbywająca się w sali "A" S. musiała być organizowana

przez skarżącą. Natomiast w przypadku szacowania metodą porównawczą zewnętrzną powinno nastąpić uszczegółowienie i wskazanie w jakich miejscowościach, od jakich podmiotów oraz jakiego okresu dotyczą dane.

Odpowiadając na skargę dnia [...]2004 r. organ odwoławczy podtrzymał w pełni swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawę dnia 14 stycznia 2005 r. pełnomocnik skarżącej nie stawił się, mimo prawidłowego zawiadomienia. Pełnomocnik organu drugiej instancji wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumentację, jak w odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, chociaż z innych przyczyn niż w niej podanych.

Zgodnie z art. 70b Ordynacji podatkowej obowiązującym od dnia 1.01.2003 r., jeżeli w trakcie toczącego się postępowania podatkowego zobowiązanie podatkowe ulegnie przedawnieniu, postępowanie to umarza się w drodze postanowienia. Z przepisu tego wynika, że organ podatkowy pierwszej, czy drugiej instancji winien w trakcie postępowania z urzędu uwzględnić upływ terminu przedawnienia i wydać stosowne orzeczenie. W tym zakresie organ podatkowy powinien również przed wydaniem orzeczenia przeanalizować, czy w sprawie nie wystąpiły okoliczności powodujące zawieszenie lub przerwanie biegu przedawnienia, rzutujące na przedłużenie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Doręczenie decyzji nie jest podstawą przerwania lub zawieszenia biegu przedawnienia zobowiązania z art. 70 Ordynacji podatkowej. Co do zasady zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej).

Termin płatności określonego decyzją zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 1997 r. upływał dnia 25 stycznia 1998 r., dlatego pięcioletni termin przedawnienia tego zobowiązania podatkowego upłynął dnia 31.12.2003 r. Organ odwoławczy ani w zaskarżonej decyzji ani w odpowiedzi na skargę nie powołał się na okoliczności wskazujące na zawieszenie, przerwanie lub inne okoliczności (np. wpis hipoteki lub na zastaw skarbowy) przedłużające termin przedawnienia. Z zebranego materiału dowodowego nie wynika również, że występują w sprawie podstawy do przedłużenia terminu przedawnienia. Tym samym należy uznać, w oparciu o zebrany materiał dowodowy, że termin przedawnienia przedmiotowego zobowiązania upłynął dnia 31grudnia 2003 r.

W związku z tym zachodzi pytanie, czy przedawnienie nastąpiło w trakcie toczącego się postępowania (przed organem drugiej instancji) w sytuacji, gdy decyzja z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję określającą zobowiązanie podatkowe została podpisana przed upływem terminu przedawnienia, a jej doręczenie (dnia [...] r.) nastąpiło po tym terminie. W literaturze i orzecznictwie przyjmuje się na gruncie art. 212 Ordynacji podatkowej, z czym należy się zgodzić, że do chwili podpisania decyzji mamy do czynienia z projektem, który może być jeszcze zmieniany i uzupełniany bez podejmowania dodatkowych czynności procesowych. Data wydania decyzji wskazuje natomiast, kiedy zamknięto okres przygotowania treści decyzji i nadania jej wymaganej formy. W dacie doręczenia stronie decyzja wchodzi do obrotu prawnego jako akt administracyjny załatwiający konkretną sprawę indywidualnego podmiotu. Data ta jest faktyczną datą wydania decyzji (data wydania, w którą zaopatrzona jest decyzja przez organ podatkowy jest de facto datą sporządzenia decyzji - podjęcia procesowego aktu woli - przez organ podatkowy) (B.Adamiak J.Borkowski R.Mastalski J.Zubrzycki "Ordynacja podatkowa. Komentarz 2004" Wrocław 2004, str. 725; wyrok NSA z dnia 20.04.2000 r. I SA/Wr 613/98 LEX nr 43034). Doręczenie decyzji jest ostatnią czynnością w ramach postępowania w danej instancji i wywołuje skutki nie tylko w zakresie związania organu stosownie do art. 212 Ordynacji podatkowej ale również kończąc indywidualną sprawę dociera do strony wprost, czy też poprzez domniemanie doręczeń zastępczych. Przy uwzględnianiu terminów przedawnienia zobowiązania podatkowego, których celem jest zachowanie pewności obrotu gospodarczego i prawa podatnika, że wierzyciel podatkowy nie będzie wymagał zachowania wynikającego z treści zobowiązania podatkowego, doręczenie decyzji ma szczególne znaczenie. Nie można zaakceptować poglądu, że samo wydanie decyzji poprzez jej podpisanie kończy postępowanie w sprawie również z tej przyczyny, iż wówczas należałoby przyjąć, że wysłanie decyzji przez organ podatkowy i jej doręczenie może nastąpić w dowolnie wybranym momencie po upływie terminu przedawnienia. Tym samym w przedmiotowej sprawie postępowanie przed organem drugiej instancji zakończyło się dnia [...] r., czyli zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu w trakcie tego postępowania.

Ponadto organ podatkowy drugiej instancji nie wykonał obowiązku wynikającego z art. 200 Ordynacji podatkowej nie wyznaczając stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, czyli nie zapewniono czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej). Obowiązek ten ciąży na organie odwoławczym chociażby nawet sam nie przeprowadził dodatkowego postępowania dowodowego. Celem przepisu art. 200 Ordynacji podatkowej nie jest bowiem umożliwienie wypowiedzenia się stronie jedynie co do dowodów, które przeprowadził, lecz do ostatecznego wypowiedzenia się bezpośrednio przed rozstrzygnięciem sprawy odnośnie do całości zebranego w toku całego postępowania materiału dowodowego (zob. wyrok NSA z 11.07.2002 r. S.A./Po 788/00; Biuletyn Skarbowy 2002, Nr 6, str.25). W tej sytuacji organ podatkowy naruszył art. 200 Ordynacji podatkowej w związku z art. 235 Ordynacji podatkowej.

Naruszenie powyższych przepisów prawa przez zaskarżoną decyzję poprzez nie uwzględnienie dyspozycji art. 70b w zw. z art. 212 Ordynacji podatkowej i nie umorzenie postępowania wymiarowego oraz nie zapewnienie czynnego udziału strony w postępowaniu stosownie do art. 123 § 1 i art. 200 Ordynacji podatkowej można zakwalifikować jako naruszenie prawa materialnego w zakresie przedawnienia, które miało wpływ na wynik sprawy i naruszenie przepisów postępowania, co do czynnego udziału strony, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z wyżej podanych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) określając, na zasadzie art. 152 tej ustawy, w jakim zakresie decyzja ta nie może być wykonana. O kosztach postępowania Sąd nie orzekł, gdyż strona skarżąca reprezentowana przez radcę prawnego do zamknięcia rozprawy nie złożyła stosownego wniosku o przyznanie należnych kosztów postępowania zgodnie z art. 210 § 1 tej ustawy.