Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2280/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-05-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 , art. 97
journal: Dz.U. 2012 poz 680
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Jakub Linkowski, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2014 r. sprawy ze skargi D. Q. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. B. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 2280/13

UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Rada do Spraw Uchodźców (dalej "Rada"), po rozpatrzeniu odwołania D.Q. (D.Q. dalej "skarżący") od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...], orzekającej o:

1) odmowie nadania skarżącemu statusu uchodźcy,

2) odmowie udzielania skarżącemu ochrony uzupełniającej,

3) odmowie udzielenia skarżącemu zgody na pobyt tolerowany,

4) wydaleniu skarżącego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

5) zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

- utrzymała decyzję Szefa Urzędu w mocy w części dotyczącej pkt 1 - 4,

natomiast w części dotyczącej pkt 5 uchyliła decyzję i w tym zakresie umorzyła postępowanie organu I instancji.

II. Zaskarżona decyzja Rady zapadła w następującym stanie faktycznym:

1. W dniu [...] listopada 2012 roku skarżący, obywatel I., deklarujący narodowość [...], został zatrzymany na lotnisku w W. przez funkcjonariuszy Straży Granicznej w związku z legitymowaniem się fałszywą [...] kartą pobytu. W tym samym dniu cudzoziemiec złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy w RP.

2. W związku z posługiwaniem się fałszywym dokumentem tożsamości, a także próbą świadomego wprowadzenia w błąd funkcjonariuszy Straży Granicznej skarżący został umieszczony w Strzeżonym Ośrodku Straży Granicznej w B. w celu wydalenia.

3. Po rozpatrzeniu decyzją z dnia [...] stycznia 2013 roku wniosku o nadanie statusu uchodźcy Szef Urzędu orzekł w odniesieniu do skarżącego o: odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej, odmowie udzielenia zgody na pobyt tolerowany, wydaleniu z terytorium RP, a także o zakazie wjazdu na terytorium RP i państw obszaru Schengen przez okres 6 miesięcy. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji uznał, że skarżący nie spełnia przesłanek, o których mowa w Konwencji Genewskiej, aby otrzymać status uchodźcy.

4. Skarżący wniósł do Rady odwołanie od decyzji Szefa Urzędu (uzupełnione późniejszymi pismami procesowymi), wnosząc o uchylenie tej decyzji w całości i udzielenie skarżącemu ochrony międzynarodowej. Skarżący zarzucił decyzji Szefa Urzędu naruszenie przepisów art. 13 ust.1, art.14 ust.3, art.15, art.16 ust.1 pkt 1 i ust. 2 oraz art. 97 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2012 r., poz.680), dalej "ustawy", a także art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. Skarżący podtrzymał stanowisko, że jego obawy przed powrotem do kraju pochodzenia są w pełni uzasadnione, co winno stanowić wystarczającą podstawę dla udzielenia skarżącemu ochrony międzynarodowej. Skarżący przytoczył wybrane fragmenty publikacji i orzeczeń w sprawach uchodźczych.

lii. Rozpatrzywszy zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. odwołanie skarżącego od decyzji Szefa Urzędu, Rada orzekła, jak wskazano na wstępie:

Uzasadniając zaskarżone orzeczenie odwoławcze, Rada wskazała w szczególności, co następuje:

1. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania, że skarżący spełnia przesłanki do nabycia statusu uchodźcy w rozumieniu art. 13 ust.1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie do przywołanego przepisu nadanie stronie statusu uchodźcy uzasadnione byłoby w razie stwierdzenia, że w kraju pochodzenia strona ta była narażona na prześladowanie z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub przekonań politycznych, albo też byłaby zagrożona takim prześladowaniem w razie powrotu do kraju pochodzenia.

2. W toku postępowania administracyjnego skarżący podał następujące okoliczności opuszczenia kraju pochodzenia:

We wniosku o nadanie statusu uchodźcy skarżący złożył następujące oświadczenie: "Wyjechałem z I. z obawy przed ojcem mojej żony. Groził mi on śmiercią, gdyż chciałem się z nią rozwieść. Żądał on ode mnie zwrotu całego mojego majątku w przypadku rozwodu. Wyjechałem też z powodów ekonomicznych. Sytuacja władzy w K. jest niestabilna. Jestem osobą niezależną, a w K. jest obowiązek należenia do jakieś partii. Ojciec mojej żony jest wysoko postawionym oficerem służb porządkowych w lokalnych władzach." (akta k. 40).

Równocześnie skarżący oświadczył, że w kraju pochodzenia nie brał żadnego udział w działaniach wojennych, nie był poddawany przemocy, zatrzymany, aresztowany lub skazany wyrokiem sądu. Nie należał do żadnej organizacji politycznej, społecznej lub etnicznej. Nie prowadzono wobec niego żadnych postępowań sądowych lub administracyjnych. Stwierdził, natomiast, że czuł się prześladowany, jednak nie podał żadnych okoliczności tych prześladowań (akta k. 38-39). Stwierdził, że jest wyznania muzułmańskiego i posiada wykształcenie średnie. Jako ostatnie miejsce zamieszkania wymienił D. w I.

W trakcie wywiadu statusowego skarżący w istocie potwierdził, że opuścił kraj pochodzenia z powodu problemów z teściem, powstałych po ujawnieniu przez skarżącego planu rozwodu z żoną. Według cudzoziemca jego teść w porozumieniu z żoną początkowo żądał od niego pieniędzy, a w końcu pragnął zagarnąć cały jego majątek, grożąc skarżącemu śmiercią. Teść wnioskodawcy pan H.R. zajmował wysokie stanowisko w Partii [...] i pracował dla lokalnych władz. W związku z tym także adwokat, do którego wnioskodawca zwrócił się o pomoc, nie chciał prowadzić jego sprawy z uwagi na stanowisko teścia. W tej sytuacji wobec zagrożenia życia skarżący postanowił porzucić żonę i wyjechać za granicę. Na decyzję o wyjeździe z kraju wpłynęła również niekorzystna sytuacja ekonomiczna w kraju jego pochodzenia.

Z I. wnioskodawca wyjechał legalnie na podstawie ważnego paszportu w październiku 2012 roku autokarem do T. W I.(2) w kafejce internetowej poznał [...] obywatela I. o nazwisku R.B., który zaproponował mu załatwienie [...] karty pobytowej dla nieograniczonych podróży po Europie. Po dziesięciu dniach za 100 dolarów otrzymał [...] kartę pobytu na swoje dane. Następnie za 600 dolarów obywatel [...] załatwił mu bilet lotniczy do W. W dniu [...] listopada 2012 roku wnioskodawca przyleciał do W. i został zatrzymany przez funkcjonariuszy Straży Granicznej za posługiwanie się sfałszowaną [...] kartą pobytu.

3. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał w trakcie postępowania, że w jego przypadku mogą występować uzasadnione obawy przed indywidualnymi prześladowaniami z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub przekonań politycznych, albo też byłby zagrożony takim prześladowaniem w razie powrotu do kraju pochodzenia. Wskazane przez skarżącego przyczyny opuszczenia kraju pochodzenia, takie jak poważny konflikt z teściem, który wyniknął w związku z powzięciem przez skarżącego zamiaru rozwiedzenia się przez skarżącego z żoną i wynikające z tego żądania materialne, podobnie jak i zła sytuacja ekonomiczna w kraju pochodzenia, nie mogą stanowić żadnej wiarygodnej podstawy dla stwierdzenia występowania uzasadnionych obaw przed indywidualnymi prześladowaniami z przyczyn określonych w Konwencji Genewskiej.

W trakcie postępowania skarżący nie stwierdził, aby był prześladowany przez władze publiczne kraju pochodzenia z tytułu posiadanej narodowości lub wyznania. Nie był poddawany przemocy, zatrzymany, aresztowany lub sądzony. Nie brał żadnego udziału w działalności politycznej, społecznej lub etnicznej. Wymienione przez niego skarżącego przyczyny opuszczenia kraju pochodzenia nie były zatem powodem żadnych prześladowań lub represji podejmowanych przez władze publiczne. W świetle powyższego należy stwierdzić, że przyczyną opuszczenia kraju pochodzenia były wyłącznie konflikty rodzinne o charakterze osobistym i materialnym oraz niezadawalająca zdaniem cudzoziemca sytuacja ekonomiczna kraju pochodzenia, a nie obawy przed prześladowaniem z przyczyn wskazanych w Konwencji Genewskiej.

W świetle powyższych okoliczności występują przesłanki do orzeczenia o odmowie nadania skarżącemu statusu uchodźcy na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy.

4. Z analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynikają także przesłanki dla udzielenia skarżącemu ochrony uzupełniającej lub udzielenia zgody na pobyt tolerowany. W rozpatrywanej sprawie skarżący nie wykazał, że jego powrót do kraju pochodzenia wiązałby się z zagrożeniem praw chronionych przez Konwencję Rzymską z 1950 roku. Należy podkreślić, że w kraju pochodzenia nie był on prześladowany z przyczyn wskazanych w Konwencji Genewskiej.

Rada podziela opinię organu I instancji, że nie występują dla wnioskodawcy realne przesłanki określone w przepisie art. 15 ustawy o ochronie wskazujące na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez:

1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji,

2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie,

3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego.

W toku procedury statusowej skarżący nie powołał się na fakt orzeczenia wobec niego kary śmierci lub groźbę wykonania egzekucji. Nie powołał się również na realnie grożące mu tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie. Nigdy nie był on ścigany ani poszukiwany przez podmioty sprawujące władzę w kraju pochodzenia. Kraj pochodzenia opuścił bez żadnego problemu. Dodać należy również, że nie ma żadnych przesłanek wskazujących na zindywidualizowane, rzeczywiste ryzyko doznania przez niego krzywdy.

5. Zgromadzony materiał dowodowy świadczy o tym, że wnioskodawca nie spełnia również żadnej z przesłanek udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Wydalenie jego do kraju pochodzenia nie zagrażałoby także w jakimkolwiek stopniu podstawowym prawom człowieka. Brak jest zatem przesłanki rzeczywistego ryzyka wystąpienia zagrożeń opisanych w przepisie art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie.

6. W aktach sprawy znajdują się wciąż aktualne urzędowe opracowania na temat sytuacji w I., stworzone pod kątem przesłanek ochrony międzynarodowej i bazujące na wszystkich dostępnych źródłach, znajdujące swoje odbicie w uzasadnieniu do decyzji zarówno Szefa Urzędu jak i Rady.

Nie można także rozpatrywać sytuacji w kraju pochodzenia w oderwaniu od indywidualnej sytuacji konkretnej osoby, w stosunku do której toczy się postępowanie. Niezbędne są bowiem poważne podstawy do stwierdzenia, że osoba, o którą chodzi znajdzie się w sytuacji rzeczywistego ryzyka wystąpienia wymienionych w cytowanym przepisie zagrożeń w kraju, do którego ma być wydana lub ma wrócić. Podobnie, zgodnie z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka "ekstradycja, wydalenie lub deportacja obcokrajowca mogą rodzić problemy na tle art.3 i powodować odpowiedzialność na podstawie Konwencji, jeśli istnieją poważne podstawy do uznania, że osoba, o którą chodzi znajdzie się w sytuacji rzeczywistego ryzyka tortur, nie ludzkiego i poniżającego traktowania lub karania w kraju, do którego ma być wydana lub ma wrócić. Nie wystarcza sama możliwość złego traktowania" (M. A. Nowicki, Europejski Trybunał Praw Człowieka. Orzecznictwo. Tom 2. Prawo do życia i inne prawa, 2002, s. 75).

Negatywna decyzja w sprawie o nadanie wnioskodawcy statusu uchodźcy nie wynika z braku wiedzy o sytuacji w jego kraju pochodzenia i stanie przestrzegania praw człowieka lecz wyłącznie z oceny jego sytuacji osobistej i złożonych przez niego zeznań. W kraju pochodzenia cudzoziemca, za wyjątkiem występujących jeszcze aktów terrorystycznych szczególnie w prowincjach o większości [...], gdzie nadal występują lokalne konflikty religijne, nie odnotowano żadnych zjawisk, które mogłyby być źródłem powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej lub poważnego naruszania praw człowieka. W północnej części I. zamieszkałej głównie przez [...], skąd pochodzi wnioskodawca, sytuacja jest w pełni stabilna i korzystna dla rozwoju gospodarczego. Według dostępnych danych ostatni zamach terrorystyczny w tym regionie miał miejsce 6 lat temu. Stabilizacja tego regionu spowodowała także wyraźną poprawę sytuacji materialnej mieszkańców [...] K. W związku z powyższym nie występują żadne podstawy, aby sadzić, że wnioskodawcy może zagrażać w kraju pochodzenia zła sytuacja ekonomiczna.

7. W ocenie Rady postępowanie w sprawie skarżącego prowadzone było prawidłowo, w oparciu o dostępne możliwości ustalenia stanu faktycznego i odpowiednio zastosowane przepisy zarówno prawa materialnego, jak też postępowania administracyjnego. Szef Urzędu dokonał również wnikliwej oceny aktualnej sytuacji wewnętrznej w kraju pochodzenia strony między innymi na podstawie aktualnych informacji organizacji międzynarodowych. Skarżący miał również niczym nieograniczone możliwości przedstawienia wszystkich dowodów w sprawie, a także zgłoszenia dodatkowych żądań lub wniosków w sprawie zgodnie z treścią art. 10 k.p.a.

8. Jednocześnie Rada do Spraw Uchodźców uchyliła decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w części dotyczącej zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i państw obszaru Schengen przez okres 6 miesięcy - gdyż w opinii Rady rozstrzygnięcie w tym zakresie pozbawione jest podstawy prawnej.

IV. Skarżący wniósł do Sądu skargę na decyzję Rady, podnosząc przeciwko zaskarżonemu orzeczeniu następujące zarzuty:

1) naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 13, art. 14, art. 15, 16 § 1, art.97 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji uznanie, iż skarżący nie spełnia przesłanek do objęcia go którąkolwiek z przewidzianych tymi przepisami form ochrony międzynarodowej,

- art.19 ust.1 pkt 1 ustawy poprzez uznanie, że w przypadku skarżącego nie zachodzi uzasadniona obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia,

- art.20 ust.1 pkt 1 ustawy poprzez uznanie, że nie istnieje rzeczywiste ryzyko doznania przez skarżącego poważnej krzywdy w kraju pochodzenia ze strony funkcjonariuszy państwowych i władz politycznych,

- art.5 i art.8 Konwencji ochronie praw człowieka i podstawowych wolności poprzez brak należytej ochrony podstawowych praw i wolności człowieka;

2) naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj.:

- art.7, art.8, art. 11, art.77, art.80 k.p.a. poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego oraz niewyczerpujące uzasadnienie prawne i faktyczne, a także niewykazanie zasadności przesłanek, którymi organ się kierował.

Uzasadniając zarzuty skargi, skarżący wskazał w szczególności, co następuje:

1. Skarżący spełnia obiektywne kryteria uzasadnionej obawy przed prześladowaniami wskazane w orzecznictwie sądowo - administracyjnym (wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2000 r., sygn. akt V SA 150/00).

2. Prześladowania ze strony teścia są realne w sytuacji, w której teść dopuścił się wcześniej już trzech zabójstw, jest człowiekiem bezkompromisowym i niebezpiecznym. Jest wysokim urzędnikiem w Partii [...]. Istnieje bardzo duże prawdopodobieństwo, że dopuściłby się prześladowań politycznych. Z uwagi na wysoką pozycję teścia adwokat, do którego skarżący zwrócił się o pomoc, odmówił mu je. Skarżący jest zatem faktycznie pozbawiony środków ochrony przeciwko teściowi.

3. Zgodnie z art. 16 ust.1 ustawy podmiotami dopuszczającymi się prześladowań lub wyrządzającymi poważną krzywdę nie muszą być wyłącznie organy władzy publicznej, ugrupowania oraz organizacje kontrolujące kraj pochodzenia lub znaczną cześć jego terytorium. Działań powyższych, uzasadniających udzielenie ochrony osobom nimi objętych, mogą bowiem dokonywać "inne podmioty". Kryteria takiego właśnie "innego podmiotu" spełnia teść skarżącego.

4. W odniesieniu do skarżącego występuje kumulacja negatywnych czynników, wywołujących łącznie uzasadnioną obawę przed prześladowaniami w kraju pochodzenia (trudności w uzyskaniu rozwodu, niebezpieczeństwo ze strony teścia, ogólna sytuacja polityczna i ekonomiczna w I.).

5. Organy orzekające w niniejszej sprawie nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie.

6. W świetle licznych opracowań organizacji międzynarodowych sytuacja polityczna w I. jest zła, w tym w szczególności mają miejsce rażące naruszenia praw człowieka, masowe zabójstwa cywilów i porwania.

V. W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

VI. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tj. Dz. U. Nr 270 z późn. zm. - zwanej dalej "p.p.s.a.").

Zgodnie z przepisem art.134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja Rady nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.

W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.

VII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Rady prowadzi do następujących wniosków:

Przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną obecnie decyzją Rady było rozpatrzenie wniosku skarżącego o nadanie statusu uchodźcy. W ocenie Sądu w wyniku rozpatrzenia tego wniosku zasadnie orzeczono o: 1) odmowie nadania skarżącemu statusu uchodźcy, 2) odmowie udzielenia skarżącemu ochrony uzupełniającej, 3) wydaleniu skarżącego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności udzielenia skarżącej zgody na pobyt tolerowany, 4) uchyleniu decyzji Szefa Urzędu w przedmiocie nałożenia na skarżącego zakazu wjazdu na terytorium RP.

Powyższe wynika z następujących przesłanek:

1. W odniesieniu do kwestii nadania skarżącemu statusu uchodźcy:

W myśl art. 13 ust.1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju.

Prześladowanie o którym mowa w art.13 ust.1 ustawy musi ze względu na swą istotę lub powtarzalność stanowić poważne naruszenie praw człowieka, w szczególności praw, których uchylenie jest niedopuszczalne zgodnie z art. 15 ust.2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności lub być kumulacją różnych działań lub zaniechań, w tym stanowiących naruszenie praw człowieka,

których oddziaływanie jest równie dotkliwe jak prześladowania, o których mowa w pkt 1 (art. 13 ust. 3 ustawy).

Stosownie do art. 13 ust.4 ustawy prześladowanie może polegać w szczególności na:

1) użyciu przemocy fizycznej lub psychicznej, w tym przemocy seksualnej;

2) zastosowaniu środków prawnych, administracyjnych, policyjnych lub sądowych w sposób dyskryminujący lub o charakterze dyskryminującym;

3) wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo ukaraniu, w sposób, który ma charakter nieproporcjonalny lub dyskryminujący;

4) braku prawa odwołania się do sądu od kary o charakterze nieproporcjonalnym lub dyskryminującym;

5) wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo ukaraniu z powodu odmowy odbycia służby wojskowej podczas konfliktu, jeżeli odbywanie służby wojskowej stanowiłoby zbrodnię lub działania, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3;

6) czynach skierowanych przeciwko osobom ze względu na ich płeć lub małoletniość.

Stosownie do art. 16 ust.1 ustawy podmiotami dopuszczającymi się prześladowań, o których mowa w art. 13, lub wyrządzającymi poważną krzywdę, o której mowa w art. 15, mogą być:

1) organy władzy publicznej kraju pochodzenia;

2) ugrupowania lub organizacje kontrolujące kraj pochodzenia lub znaczną część jego terytorium;

3) podmioty inne niż określone w pkt 1 i 2, w przypadku gdy podmioty, o których mowa w pkt 1 i 2, w tym organizacje międzynarodowe, nie mogą lub nie chcą zapewnić ochrony przed prześladowaniem lub ryzykiem doznania poważnej krzywdy.

Stosownie do art. 16 ust.2 ustawy ochrona przed prześladowaniem lub ryzykiem doznania poważnej krzywdy jest zapewniona, gdy podmioty, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, w tym organizacje międzynarodowe, podejmują niezbędne środki w celu zapobieżenia prześladowaniom lub poważnej krzywdzie, w szczególności przez zapewnienie skutecznego systemu prawnego w zakresie rozpoznawania, zapobiegania i wykrywania czynów stanowiących prześladowania lub poważną krzywdę oraz karania za takie czyny, i gdy zapewniają osobom prześladowanym lub doznającym poważnej krzywdy dostęp do takiej ochrony.

Nadanie statusu uchodźcy warunkowane jest zatem wykazaniem przez cudzoziemca, że żywi on "uzasadnioną obawę" przed prześladowaniem z określonych w ustawie powodów. W konsekwencji oznacza to, że osoba ubiegająca się o status uchodźcy winna w sposób nie budzący wątpliwości zasadność tej obawy wykazać. W tym względzie nie wystarcza jedynie subiektywne przekonanie, lecz obawa ta musi być w pewien sposób zobiektywizowana poprzez odniesienie jej do realiów występujących w kraju pochodzenia osoby ubiegającej się o nadanie jej statusu uchodźcy. Dopiero na tym tle można dokonać właściwej oceny, czy dana osoba ubiegająca się o status uchodźcy rzeczywiście może obawiać się prześladowań ze strony własnego państwa.

Analizując pod tym kątem całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Sąd stwierdza, że ustalenia faktyczne dokonane w sprawie przez orzekające w sprawie organy obu instancji są prawidłowe. Organy orzekające w sprawie należycie przeanalizowały materiał faktyczny, wyciągnęły logiczne wnioski i orzekły zgodnie z obowiązującym prawem.

Podkreślenia wymaga, że co do zasady postępowania administracyjne, których przedmiotem jest nadanie statusu uchodźcy napotykają na istotne utrudnienia w kompletowaniu przez organy materiału dowodowego (brak realnych możliwości dokonywania przez organ bezpośrednich, samodzielnych ustaleń w odniesieniu do sytuacji cudzoziemca w kraju jego pochodzenia poprzez np.: przesłuchanie świadków, dokonanie oględzin, itd.). Zasadniczym elementem tego materiału są zeznania ubiegającego się o status uchodźcy cudzoziemca, które to zeznania muszą organy zweryfikować. Weryfikacja ta została dokonana w niniejszej sprawie w sposób prawidłowy.

Wtoku postępowania administracyjnego skarżący konsekwentnie podnosił, że żywi obawę przed prześladowaniami w kraju pochodzenia, których sprawcą miałby być teść skarżącego, nie godzący się na planowany przez skarżącego rozwód z żoną (tj. córką teścia). Skarżący podkreśla, że w związku z zaistniałą sytuacją teść formułował w stosunku do niego daleko idące groźby, żądając m.in. zwrotu, w razie dojścia rozwodu do skutku, całego majątku. Skarżący podkreśla, że perspektywa doznania ze strony teścia daleko idących prześladowań jest całkowicie realna, albowiem po pierwsze, jest to człowiek wpływowy, ustosunkowany, pełniący znaczące funkcje polityczne, po drugie natomiast, w przeszłości teść dopuszczał się brutalnych czynów wobec swoich przeciwników (trzy zabójstwa). Niezależnie od powyższego skarżący, jako przyczynę opuszczenia I. wskazał również swoją apolityczność, która utrudnia mu normalne funkcjonowanie w kraju, w którym powszechne jest upolitycznienie istotnych dziedzin życia i związana z tym praktyka wymuszania przynależności do danej formacji politycznej. Dodatkowo skarżący powołał się na trudną i niestabilną sytuację ekonomiczną w I.

Trafnie uznały orzekające w sprawie organy obu instancji, że relacje skarżącego z teściem, w tym w szczególności formułowane wobec skarżącego groźby nie dają podstaw do przyjęcia, że w kraju pochodzenie skarżący jest zagrożony prześladowaniami, o których mowa w art.13 ust.1 ustawy. Obaw skarżącego nie sposób bowiem zakwalifikować jako obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej. Żywione przez skarżącego obawy należy natomiast traktować jako obawy padnięcia ofiarą ewentualnych czynów przestępczych, mających inne tło aniżeli zdarzenia, czy stany, które mogłyby stanowić podstawę do nabycia statusu uchodźcy. Podzielić należy zatem stanowisko wyrażone w innej sprawie przez tut. Sąd w wyroku z dnia 21 lutego 2012 r., sygn. Akt V SA/Wa 1983/11, publ. LEX, stosownie do którego działania mające charakter przestępczy nie mogą być identyfikowane z prześladowaniami w rozumieniu i z przyczyn określonych w ustawie z 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W innym z kolei wyroku, tj. w wyroku tut. Sądu z dnia 2 czerwca 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 2183/07, publ. LEX, podkreślono że nie jest uchodźcą w rozumieniu art. 1 lit. A pkt 2 Konwencji Genewskiej osoba obawiająca się pozaprawnych działań ze strony osób działających poza porządkiem prawnym kraju pochodzenia i nie wykorzystująca wszystkich możliwości w celu uzyskania ochrony w kraju pochodzenia, nawet, jeśli istotnie uzyskanie takiej pomocy może się wydawać iluzoryczne i mało realne.

Stwierdzić zatem należy, że właściwą drogą, mającą na celu przeciwdziałanie formułowaniu czy też ewentualnej realizacji przez teścia skarżącego gróźb karalnych pod jego adresem winno być w pierwszej kolejności podjęcie przez skarżącego próby uzyskania w kraju pochodzenia stosownej ochrony od organów ścigania. Z materiału dowodowego nie wynika jednak, aby skarżący takie próby podejmował. Odnotować wprawdzie należy oświadczenie skarżącego, że adwokat, którego skarżący usiłował wynająć do podjęcia kroków prawnych przeciwko teściowi, odmówił przyjęcia takiego zlecenia z obawy przed wpływami teścia. Powyższa okoliczność jednakże (abstrahując już od kwestii braku możliwości weryfikacji twierdzeń skarżącego w tym zakresie, a także od faktu, że skarżący nie podniósł, że bezskutecznie poszukiwał pomocy również u innych prawników), nie jest wystarczająca do uznania, że skarżący wyczerpał w kraju pochodzenia środki prawne do uzyskania stosownej ochrony, tj. ubiegał się o uzyskanie stosownej ochrony przed organami właściwymi w sprawie ścigania przestępstw.

Bardzo ogólnie sformułowane twierdzenia skarżącego, że trudno mu, jako osobie z gruntu apolitycznej funkcjonować w kraju pochodzenia w sytuacji, w której wiele dziedzin życia jest upolitycznionych, nie są wystarczające do uznania, że skarżący jest ofiarą konkretnych prześladowań politycznych.

Podstawy do uwzględnienia wniosku skarżącego o nadanie statusu uchodźcy nie może również stanowić powoływanie się przez skarżącego na niezadawalającą sytuację ekonomiczną w kraju pochodzenia. Kwestie tego rodzaju nie mają bowiem wpływu na ocenę zasadności przyznania cudzoziemcowi którejkolwiek z form ochrony przewidzianej w ustawie.

Sąd nie stwierdza przesłanek do zakwestionowania oceny organów odnośnie ogólnej sytuacji, panującej w północnej części I., zamieszkałej głównie przez [...], skąd pochodzi skarżący. Sytuację tu uznać należy za stabilną.

2. Trafnie przyjęły organy orzekające w sprawie, że w odniesieniu do skarżącego nie zachodzą przesłanki, uzasadniające przyznanie mu ochrony uzupełniającej w rozumieniu art.15 ustawy.

Zgodnie z art.15 ustawy cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: 1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, 2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, 3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.

W odniesieniu do przesłanki przewidzianej w art.15 pkt 1 stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie skarżący nie powoływał się na okoliczność, że w kraju pochodzenia mógłby i spodziewać się orzeczenia kary śmierci lub wykonania na nim egzekucji. Materiał dowodowy sprawy nie daje podstaw do przyjęcia, że skarżący winien obawiać się tego rodzaju represji ze strony władz kraju pochodzenia. W ocenie Sądu brak również przesłanek do uznania, że skarżący winien obawiać się represji, o których mowa w art.15 pkt 2 ustawy (tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie). Analiza materiału dowodowego sprawy nie daje wystarczających przesłanek do przyjęcia, że skarżący był przedmiotem tego rodzaju represji w okresie poprzedzającym wyjazd z kraju pochodzenia. Z racji tego, że kraj pochodzenia skarżącego nie jest obecnie areną międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego, nie zachodzą przesłanki do uznania, że skarżącej grożą prześladowania, o których mowa w art.15 pkt 3 ustawy.

3. Trafnie przyjęły organy orzekające w sprawie, że w odniesieniu do skarżącego nie zachodzą przesłanki, uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany zgodnie z art. 97 ust.1 ustawy.

Zgodnie z art.97 ust.1 ustawy cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie:

1) mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.;

1a) naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu;

2) jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję o wydaleniu i od cudzoziemca.

Spośród wskazanych wyżej sytuacji, uzasadniających udzielenie cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany zasadnym jest rozważenie sytuacji opisanej w pkt 1 (w oczywisty sposób brak bowiem podstaw do wywodzenia, że w odniesieniu do skarżącego występują przesłanki, o których mowa w art.97 pkt 1a i pkt 2 ustawy). W ocenie Sądu podzielić należy stanowisko organów, że okoliczności sprawy nie dają podstaw do przyjęcia, że w razie powrotu do kraju pochodzenia skarżący stałaby w obliczu zagrożeń wymienionych w art.97 pkt 1 ustawy. Ponownie podkreślić należy, że z materiału dowodowego sprawy nie wynika, aby skarżącej groziły tego rodzaju represje w dacie opuszczenia kraju i aby stan ten uległ zmianie w chwili obecnej.

4. Podkreślenia wymaga, że instrumenty przewidziane w ustawie o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mają ściśle określony cel, jakim jest, w szerokim ujęciu, ochrona osób zagrożonych w swoich krajach pochodzenia różnego rodzaju nieuzasadnionymi i dolegliwymi represjami, godzącymi w ich podstawowe prawa. Chodzi zatem o zapewnienie ochrony wartości, z punktu widzenia aksjologii demokratycznego państwa prawa najcenniejszych, w szczególności ochrony życia, zdrowia ludzi, itd. Przesłanką do objęcia tego rodzaju ochroną nie jest natomiast sam zamiar cudzoziemca poprawienia własnej sytuacji życiowej, rodzinnej lub ekonomicznej, który to zamiar cudzoziemiec chciałby realizować w Polsce. O ile intencje tego rodzaju są bezsprzecznie zrozumiałe z życiowego punktu widzenia, o tyle winny być realizowane przez cudzoziemca w innych trybach, umożliwiających obywatelom państw obcych legalne przebywanie, czy też pracę na terenie Polski, nie zaś w trybie zarezerwowanym dla uchodźców. Ustawowe przesłanki, których wystąpienie jest konieczne do objęcia cudzoziemców ochroną, nie mogą być zatem interpretowane w sposób dowolny, nadmiernie zliberalizowany.

5. Rada zasadnie uchyliła rozstrzygnięcie Szefa Urzędu w przedmiocie zakazu ponownego wjazdu na terytorium RP i państw obszaru Schengen przez okres 3 lat, albowiem rozstrzygnięcie to jest pozbawione podstawy prawnej.

W świetle powyższych okoliczności skargę należało oddalić.

Z tych względów i na podstawie art.151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji. O wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu Sąd orzekł na podstawie art.252 p.p.s.a.