Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 768/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2019-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Zabezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 pkt 4, ust. 1a
journal: Dz.U. 2018 poz 2220
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 19 listopada 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2019 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, w dniu 4 kwietnia 2019r. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w I. wpłynął wniosek M.J. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad osobą niepełnosprawną - babcią Z.S. W uzasadnieniu wskazano, że wcześniej opiekunem babci była mama wnioskodawcy lecz od zeszłego roku to on przejął opiekę nad niepełnosprawną babcią.

Po rozpoznaniu wniosku, decyzją z [...] wydaną z upoważnienia Wójta Gminy (dalej: organ I instancji) odmówiono przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na Z.S. na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W uzasadnieniu jako przyczynę odmowy przyznania świadczenia organ wskazał na brak daty powstania niepełnosprawności oraz ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego.

W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik wnioskodawcy podniósł zarzut naruszenia art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez nieuwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014r. w sprawie o sygn. akt K 38/13, gdzie stwierdzono niekonstytucyjność części wskazanego przepisu w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki; błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że okoliczność pobierania przez skarżącego specjalnego zasiłku opiekuńczego stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego; niezastosowanie art. 27 ust. 5 w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych i pominięcie, że w razie zbiegu uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego osoba uprawniona ma prawo wyboru jednego ze świadczeń.

Decyzją z [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zasady i tryb przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej reguluje art. 17 ust. 1; ust. 1 lit. b) oraz art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ) ustawy z 23 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych.

W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie jest bezspornym, że Z.S., na którą odwołujący ubiega się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, posiada znaczny stopień niepełnosprawności na stałe (orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w I. z [...]), zaś ustalony stopień niepełnosprawności istnieje od [...] 2011r. oraz wymaga opieki innej osoby. Pani S. ma czworo dzieci: T.G. (emerytka, [...] lata), J.W. (emerytka, [...] lata, legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności), A.S. (rencista, [...] lat), E.K. ([...] lata, pracuje). Opiekę sprawuje wnuk, który w związku z tą opieką pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy. Organ wyjaśnił, że w tej sprawie nie stanowi przesłanki uzasadniającej odmowę jej przyznania ani okoliczność, iż wnioskodawca pobiera w związku ze sprawowaną opiekę specjalny zasiłek opiekuńczy, jak też fakt, że niepełnosprawność babci powstała w okresie późniejszym niż do ukończenia przez nią 18 lub 25 roku życia. W tym zakresie Kolegium nie podzieliło argumentacji organu I instancji. Jednakże przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego dla skarżącego, będącego wnukiem, mogłoby nastąpić wyłącznie w razie ustalenia, że syn i córki osoby wymagającej opieki legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Tylko bowiem w takiej sytuacji doszłoby do przejścia na odwołującego się obowiązków alimentacyjnych wobec babci. Z akt sprawy wynika w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że syn i córki orzeczenia takiego nie posiadają. Przedłożone przez skarżącego wraz z odwołaniem oświadczenia nie wskazują na posiadanie przez te osoby orzeczeń o znacznym stopniu niepełnosprawności. W konsekwencji stwierdzić należy, że nie zachodzą podstawy do przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia, albowiem obowiązek sprawowania opieki nad jego babcią spoczywa w pierwszej kolejności na dzieciach osoby wymagającej opieki. Przepis art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zw. z art. 128 i 129 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego uzależnia bowiem przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego innym osobom aniżeli matka, ojciec czy opiekun faktyczny danej osoby, które rezygnują z aktywności zawodowej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, od tego, czy na osobach tych ciąży wobec podopiecznej obowiązek alimentacyjny zgodnie z przepisami kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Prawo do ubiegania się o świadczenie wywodzi się bowiem z obowiązku alimentacyjnego, o którym mowa w art. 128 k.r.o., który sprowadza się do obowiązku dostarczania środków utrzymania - niekiedy także środków wychowania - i obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ustala przy tym kolejność zobowiązanych, w związku z czym obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności, albo gdy osoba zobowiązana nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi, lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami - art. 132 k.r.o. Skarżący jest wnukiem osoby wymagającej opieki czyli krewnym w linii prostej lecz jego obowiązek powstaje dopiero, gdy nie jest możliwe jego zrealizowanie przez czworo dzieci. Nadto wskazano, że niemożność sprawowania opieki przez dzieci p. S. musi być spowodowana przyczyną obiektywną: niepełnosprawnością lub długotrwałą ciężką chorobą. Przyczyny takiej nie stanowi zaś konieczność wykonywania pracy zawodowej czy niezamieszkiwanie w tej samej miejscowości. Z poczynionych ustaleń w tej sprawie wynika, że jedynie jedna z córek ma ustalony umiarkowany stopień niepełnosprawności.

Na powyższą decyzję M.J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jej uchylenia i decyzji ją poprzedzającej. Zarzucono decyzji naruszenie:

1. art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2018r. poz. 2220, ze zm.) dalej: u.ś.r., poprzez uznanie, że skarżącemu nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną w stopniu znacznym babcią Z.S. gdyż posiada ona czworo dzieci, na których w pierwszej kolejności spoczywa obowiązek opieki nad matką, mimo, że osoby te nie chcą lub nie mogą opiekować się matką, a skarżący na stałe opiekuje się babcią;

2. art. 7, art. 7a § 1, art. 8 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w oparciu o dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów, w tym poprzez arbitralne uznanie, oderwane od okoliczności tej sprawy, że skoro Z.S. ma czworo dzieci, to na nich w pierwszej kolejności ciąży obowiązek opieki nad matką;

3. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, mimo, że dotknięta jest ona błędami związanym i z naruszeniem przepisów k.p.a.

Skarżący podniósł, że A.S. mieszka w I. oddalonej o 14 km od miejscowości W., ma [...] lat, jest na rencie i odwiedza matkę sporadycznie (4 razy do roku), E.K. ([...] lata) mieszka i pracuje w G. oddalonym o 143 km od miejscowości W., J.W. ma [...] lata i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, ma problemy z kręgosłupem; nie może opiekować się matką ze względu na swój zły stan zdrowia, niemożność dźwigania i podnoszenia ciężarów; T.G. ma [...] lata, jest na emeryturze, mieszka w S. oddalonym o 13 km od miejscowości W., z uwagi na zły stan zdrowia nie może opiekować się matką w trybie całodobowym. Z tego względu dzieci babci nie mogą podjąć się opieki nad nią i dlatego opiekę tę sprawuje skarżący. Zdaniem skarżącego dokonana przez organy literalna wykładnia przepisów, doprowadziła do pozbawienia osoby faktycznie sprawującej opiekę i zobowiązanej do alimentacji w dalszej kolejności, prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną babcią.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2019r. poz. 2167) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm) zwanej dalej: ustawą ppsa. Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 p.p.s.a., uchyla go lub stwierdza jego nieważność.

Nadto wskazania wymaga, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie zostało podjęte z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...], którym to rozstrzygnięciem utrzymano w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na sprawowanie opieki nad babcią skarżącego.

Materialnoprawną podstawę skarżonej decyzji stanowił art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz.U. z 2018r. poz. 2220 ze zm.) dalej: u.ś.r.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 cyt. ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W rzeczonej sprawie przedmiotem sporu było jedynie ustalenie, czy skarżący mieści się w kręgu podmiotów wymienionych w art. 17 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy, tj. czy skarżący jest osobą, na której względem niepełnosprawnej babci spoczywa obowiązek alimentacyjny w rozumieniu przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, gdyż argumentacja organu I instancji była błędna i jako podstawę odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wskazywała okoliczności, które nie mogły uzasadniać takiej odmowy (chodziło o brak daty powstania niepełnosprawności babci oraz ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego dla skarżącego).

W związku z zarzutami skargi należy wskazać, że zgodnie z art. 128 ustawy z 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tj. Dz.U. z 2017r. poz. 682 ze z. ) dalej: k.r.o., obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Z treści art. 129 § 1 k.r.o. wynika zaś, że obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych - obciąża bliższych stopniem przed dalszymi; krewnych w tym samym stopniu obciąża obowiązek alimentacyjny w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym (§ 2). Z kolei przepis art. 132 k.r.o. stanowi, że obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo, gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami.

Badając czy osobie wymienionej w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., niespokrewnionej w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego, należy mieć na uwadze treść art. 17 ust. 1a ww. ustawy, zgodnie z którym osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Wskazać należy w tym miejscu, że, jak słusznie podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, przy dokonywaniu wykładni przepisów art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r. nie można ograniczać się jedynie do wykładni literalnej, której zastosowanie prowadziłoby do przyjęcia, że dalszym krewnym będzie przysługiwała prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, tylko w okolicznościach wymienionych w art. 17 ust. 1a ww. ustawy. Konieczne w tym zakresie jest również posiłkowanie się wykładnią celowościową i systemową omawianych przepisów, przemawiającą za uznaniem, że ograniczenia wynikające z regulacji art. 17 ust. 1a u.ś. nie powinny mieć zastosowania w sytuacji, gdy preferowany przez ustawodawcę opiekun z obiektywnych względów (a więc niezależnych od niego) nie jest w stanie sprawować opieki nad potrzebującym tj., gdy zachodzą okoliczności wymienione w art. 132 k.r.o., do którego odsyła art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Taką argumentację podziela również Sąd orzekający w niniejszej sprawie, jednak pod warunkiem (zawsze przyjmowanym przez sądy administracyjne w tego typu sprawach), że zobowiązani do alimentacji w pierwszej kolejności z obiektywnych, a nie subiektywnych przyczyn nie mogą lub nie chcą zajmować się swoim rodzicem.

W rozpoznawanej sprawie skarżący złożył wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawną babcią, przy czym wcześniej opiekę tę sprawowała jego matka – J.W. Skarżący mieszka wraz ze swoja babcią, posiadającą orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności. Dzieci babci skarżącego nie mieszkają razem z nimi. Z poczynionych ustaleń przez orzekające w sprawie organy, złożonych oświadczeń przez zainteresowanych wynika, że syn A.S. nie jest w stanie opiekować się swoja matką, ponieważ nie mieszka z nią, mieszka w I., odwiedza matkę sporadycznie 4 razy w roku, utrzymuje kontakt telefoniczny, E.K. nie jest w stanie opiekować się matką, ponieważ mieszka i pracuje w G., odwiedza matkę 2 razy do roku, utrzymuje kontakt telefoniczny, J.W. nie jest w stanie opiekować się matką, ponieważ jej stan zdrowia na to nie pozwala, sama potrzebuje opieki, choruje na kręgosłup, T.G. nie jest w stanie opiekować się matką, ponieważ stan zdrowia się pogarsza z wiekiem i mieszka w innej miejscowości.

Zatem z ustaleń organu dokonanych w tej sprawie wynika, że Z.S. ma syna i trzy córki, które niewątpliwie zobowiązane są do alimentacji przed skarżącym. Oznacza to, że istniałyby przesłanki do przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego jedynie gdy dzieci p. S. nie byłyby w stanie zadośćuczynić obowiązkowi alimentacyjnemu. Nie chodzi tu tylko o brak możliwości sprawowanie przez nie opieki nad niepełnosprawną matką w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r., ale także o brak możliwości dostarczenie przez nie środków pieniężnych potrzebnych do zapewnienia odpowiedniej opieki przez inne osoby. Słusznie wskazało Kolegium, że taką okolicznością, która mogłaby uzasadniać niemożność spełnienia obowiązku alimentacyjnego byłoby posiadanie przez dzieci wyżej wymienionej orzeczeń o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Niewątpliwie nie można automatycznie wykluczać wnuka z kręgu potencjalnych osób, którym mogłoby być przyznane świadczenie pielęgnacyjne. Jednakże byłoby to możliwe tylko w razie zaistnienia szczególnej sytuacji, w której dzieci Z.S. nie byłyby w stanie wypełniać swoich obowiązków alimentacyjnych. Takimi szczególnymi okolicznościami byłaby śmierć osoby zobowiązanej w pierwszej kolejności do alimentacji, posiadanie przez nią znacznego stopnia niepełnosprawności, czy też przebywanie za granicą, które uniemożliwia sprawowanie opieki nad osobą, która tego wymaga (vide: wyrok NSA z 21 czerwca 2017r., sygn. I OSK 829/16, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podobnie sytuacja pozbawienia danej osoby władzy rodzicielskiej nad dziećmi mogłaby stanowić okoliczność wykluczenia tych dzieci z wywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego wobec rodziców. Nie jest natomiast taką okolicznością fakt zamieszkiwania dzieci poza miejscem zamieszkania rodzica, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie.

W rzeczonej sprawie nie zaszły jednak okoliczności, które pozwoliłyby zaktualizować obowiązek alimentacyjny skarżącego względem jego babci przed obowiązkiem alimentacyjnym jej dzieci. To dzieci są w pierwszej kolejności zobowiązane do sprawowania opieki nad rodzicami i tylko zbieg nadzwyczajnych zdarzeń może spowodować przeniesienie obowiązku alimentacyjnego na kolejne zobowiązane osoby. Skoro zatem skarżący nie był osobą w pierwszej kolejności zobowiązaną do spełnienia obowiązku alimentacyjnego na rzecz swojej babci, to nie mógł on skutecznie ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad babcią (por. wyrok NSA z 21 lutego 2019r. sygn. akt I OSK 3804/18, dostępny CBOSA).

Ponieważ z woli ustawodawcy istnieje zakaz przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego wobec osób zobowiązanych w dalszej kolejności w sytuacji istnienia osób zobowiązanych w pierwszej kolejności, to dopiero ustalenie obiektywnych okoliczności uniemożliwiających realizowanie takiego obowiązku przez zobowiązanych w pierwszej kolejności, na co wskazują sądy administracyjne, umożliwiałoby przyznanie świadczenia wnukowi.

W rozpoznawanej sprawie rzeczą pewną jest to że babcia skarżącego ma czworo dzieci i z obowiązku alimentacyjnego wobec matki, która ich wychowała nie zwalnia to że mieszkają w pewnej odległości od matki, ani to że wykonują pracę zarobkową. Jeżeli zaś dzieci uważają, że nie mogą zajmować się swoją matką, co jest rzeczą przykrą i pozostającą tylko w sferze moralności tych osób, jednak nie można zwolnić się z obowiązku alimentacyjnego wobec rodzica dlatego, że się mieszka względnie daleko od niego lub wykonuje pracę zarobkową. Jeżeli zatem skarżący, a w zasadzie jego babcia uważają, że dzieci babci skarżącego nie wywiązują się z obowiązku jej alimentowania to mogą podjąć odpowiednią drogę prawną. Nie ma bowiem możliwości uzyskania świadczenia ze strony organów pomocy społecznej, jeżeli dzieci osoby uprawnionej są zobowiązane do zapewnienia tej pomocy.

Reasumując, w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego..

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.