Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 297/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 140aa ust. 1 i ust. 3 pkt 1; art. 2 pkt 35a; art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c i ust. 2;
journal: Dz.U. 2017 poz 1260
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednoloty
article: par 5 ust. 6
journal: Dz.U. 2016 poz 2022
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego  wyposażenia - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77 par 1;
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant spec. Iwona Sumikowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi Z. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego Z. O. kwotę 4067 (cztery tysiące sześćdziesiąt siedem złotych) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej "SKO") utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] (dalej "Prezydent") z [...] maja 2018 r., którą nałożono na Z. O. (dalej "Skarżący", "Strona") karę pieniężną w wysokości 15 000 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] grudnia 2017 r. na drodze publicznej w [...] przy ul. [...] w [...] (dopuszczalny nacisk osi pojedynczej do 8 t) zatrzymano do kontroli czteroosiowy samochód ciężarowy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował Pan W. M. W momencie zatrzymania pojazdu do kontroli drogowej, przedsiębiorca działający pod nazwą "[...]" Z. O., wykonywał na terenie [...] przewóz drogowy ładunku w postaci kruszywa, który to ładunek umieszczony był luzem w skrzyni załadowczej.

W związku z przypuszczeniem przekroczenia dopuszczalnych parametrów wagowych pojazd został poddany ważeniu (wagami statycznymi typu WL 103, marki [...]) na stanowisku kontrolnym, gdzie zmierzono wymiary i wagę pojazdu oraz naciski na poszczególne osie. Pomiarów dokonano przy użyciu sprzętu pomiarowego posiadającego aktualne świadectwa legalizacji, które przedstawiono osobie kontrolowanej.

Podczas kontroli ujawniono przekroczenie następujących norm:

- masa całkowita pojazdu - wartość dopuszczalna 32 t - wartość zmierzona 35,40 t - przekroczenie w % 10,63;

- oś trzecia - wartość dopuszczalna 8t - wartość zmierzona 11,50 t - przekroczenie w % 43,75;

- oś czwarta - wartość dopuszczalna 8t - wartość zmierzona 10,35t - przekroczenie w % 29,38;

Przebieg kontroli utrwalono protokołem. Kontrolowany kierowca nie wniósł żadnych uwag i podpisał protokół.

Organ I instancji przywołał jako podstawę prawną art. 140aa, art. 140ab i art. 140ac ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1260 ze zm., dalej p.r.d.); oraz w uzasadnieniu decyzji art.41 ustawy o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985 r. (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 2222 - dalej u.d.p.), rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm.)

Skarżący od powyższej decyzji wniósł odwołanie.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO podzieliło stanowisko Prezydenta.

Zarzuty odwołania organ uznał za niezasadne.

SKO wskazało, że dokonane podczas kontroli pomiary wykazały, że nacisk osi przekracza dopuszczalny o 3,50 ton i 2,35 ton, czyli o 43,75% i 29,38%. Tym samym, na badanym odcinku drogi kontrolowany pojazd był w dniu [...] grudnia 2017 r. pojazdem nienormatywnym. Przedsiębiorca naruszył więc zakaz przewożenia ładunku podzielnego pojazdem nienormatywnym. W celu legalnego przejechania kontrolowanym pojazdem po drodze ul. [...] przy ul. [...] - przedsiębiorca winien uprzednio uzyskać stosowne zezwolenie na przejazd pojazdem nienormatywnym tj. zezwolenie kategorii VII, wskazane w załączniku Nr 1 do ustawy o drogach publicznych.

Zdaniem SKO okoliczności podnoszone odwołaniu , wobec brzmienia art. 140 a ust. 4 pkt 2 p.r.d. nie mogą stanowić przesłanki wystarczającej do uznania wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika za stwierdzone naruszenia polegające na przekroczeniu nacisku osi oraz dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, gdyż świadczą one wyłącznie o braku należytej staranności tego podmiotu, który w świetle przywołanych norm prawnych ma nie tylko prawo ale wręcz obowiązek sprawdzenia, czy załadowana ilość towaru odpowiada normom.

Organ dał wiarę wyjaśnieniem Spółki [...], że w dniu [...] grudnia 2017 r. zleciła usługę transportową przedsiębiorcy "[...]" Z. O. ze względu na realizację inwestycji oraz z uwagi na wielokrotną współpracę z przedsiębiorcą, a nie oświadczeniu Strony, że zawarta została umowę najmu samochodu z kierowcą i ww. zamówienie należy interpretować jako umowę najmu samochodu z kierowcą.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego nieprawidłowego przeprowadzenia ważenia kontrolowanego zespołu pojazdów, SKO wskazało, że kierowca kontrolowanego pojazdu uczestniczył w kontroli i nie zakwestionował wyników ważenia. Protokół jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. sporządzony w przepisanej prawem formie przez powołane do tego organy władzy publicznej, w zakresie ich działania, stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny lub nawet niemożliwy do odtworzenia. Dlatego też podpisanie go bez zastrzeżeń przez osobę kontrolowaną stanowi dowód w sprawie. Powyższe znajduje odzwierciedlenie w wyroku NSA z dnia 26 września 2017 r., sygn. akt II G5K 3520/15.

Zarzuty odwołania, sprowadzające się w istocie do kwestionowania sposobu ważenia z uwagi na charakter pojazdu i przewożonego towaru SKO uznało za bezpodstawne.

Skarżący, niezgadzając się z decyzją SKO w terminie zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie:

1. przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 8 k.p.a. z uwagi na to, że organ prowadził postępowanie w sposób nie budzący zaufania Skarżącego do władzy publicznej.

2) art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. z uwagi na to, że organ administracji nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, do czego zobowiązany był na podstawie art. 77 § 1 k.p.a. przez co nie wykazał należytej dbałości o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, jak tego wymaga art. 7 k.p.a. i w konsekwencji nie mógł zawrzeć w decyzji uzasadnienia odpowiadającego art. 107 § 3 k.p.a., czego konsekwencją było uznanie że to Skarżący ponosi odpowiedzialność za przejazd w dniu [...] grudnia 2017 r. po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym,

3) art. 10 - 11 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. poz. 646) poprzez rozstrzygnięcie sprawy na niekorzyść Skarżącego (nałożenie na Skarżącego kary pieniężnej), w sytuacji w której, co najmniej stan faktyczny sprawy budził wątpliwości i w tym zakresie pozostały niedające się usunąć wątpliwości, a wskazane w pkt 1 i 2 powyżej przepisy pozostawiają wątpliwości co do dekodowanych z nich treści norm prawnych, co w konsekwencji wskazuje, że organ nie kierował się w swoich działaniach zasadą zaufania do przedsiębiorcy,

2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik

sprawy, tj.:

1) art. 140aa ust. 3 p.r.d. poprzez nałożenie na Skarżącego kary pieniężnej za przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym, pomimo tego, że Skarżący nie był: (1) podmiotem wykonującym przejazd. (2) podmiotem wykonującym inne czynności związane z przewozem drogowym, mogące skutkować jego odpowiedzialnością (w szczególności nie był organizatorem transportu, nadawcą, odbiorcą, załadowcą lub spedytorem), w sytuacji gdy okoliczności i dowody zebrane w sprawie wskazują, że Skarżący nie miał wpływu lub godził się na przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym.

2) (na wypadek uznania jednak, że to Skarżący był podmiotem wykonującym przejazd) art. 140aa ust. 4 p.r.d. poprzez wszczęcie i nie umorzenie postępowania, pomimo tego, że okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przejazd: (1) dochował należytej staranności u realizacji czynności związanych z przejazdem (2) nie miał wpływu na powstanie naruszenia.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi powyższe zarzuty zostały rozwinięte.

SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie, aczkolwiek z innych przyczyn niż podnoszone w skardze.

Przedmiotowa sprawa dotyczy odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony był ładunek podzielny.

Odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd wynika z art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d., zgodnie z którym karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Jak wynika natomiast z art. 140aa ust. 1 p.r.d., za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.

Pojazdem nienormatywnym jest, w świetle definicji art. 2 pkt 35a p.r.d., pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.

W niniejszej sprawie kara pieniężna została wymierzona Skarżącemu za przejazd nienormatywnym pojazdem po drodze o dopuszczalnym nacisku osi pojedynczej do 8 t.

W wyniku ważenia pojazdu dokonanego w trakcie kontroli, stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 10,63% przy stwierdzonej masie 35,40 t , przekroczenie dopuszczalnego nacisku na trzeciej osi napędowej o 43,75 % przy stwierdzonym nacisku 11,50 t , na czwartej osi napędowej o 29,38 %, przy stwierdzonym nacisku 10,35 t.

W związku z takim wynikiem ważenia SKO - w ślad za organem I instancji uznało, że doszło do przekroczenia dmc oraz przekroczenia dopuszczalnego nacisku na osi, nie precyzując w istocie rodzaju osi napędowej samochodu ciężarowego - pojedyncza czy podwójna.

Organ I instancji, nałożył na Skarżącego, na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 140ab ust. 2 p.r.d., karę pieniężną, jak za przejazd bez zezwolenia kategorii VII. Zgodnie z lp. 7 załącznika nr 1 do p.r.d., zezwolenie kategorii VII dotyczy pojazdów nienormatywnych o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI oraz o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.

Stosownie do art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c p.r.d., karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości 15.000 zł, za brak zezwolenia kategorii VII, w pozostałych przypadkach, tj., gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 20%.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że protokołu kontroli wynika, że w trzecia i czwarta oś przedmiotowego pojazdu, stanowiły podwójną oś napędową. Oznacza to, że ewentualne przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi nie odnosi się do dopuszczalnego nacisku osi pojedynczej określonej w art. 41 u.d.p., lecz do nacisków osi wielokrotnych wskazanych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm.). Sąd zauważa, że w rozpoznawanej sprawie organ trzecią i czwartą oś stanowiącą podwójną oś napędową, potraktował jako dwie pojedyncze osie napędowe i przekroczenie ich nacisku ustalił dla każdej z tych osi osobno w odniesieniu do dopuszczalnego na drodze o nacisku pojedynczej osi napędowej 8 t.

Mając na względzie powyższe okoliczności należy stwierdzić, że organ poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie rodzaju osi przedmiotowego pojazdu naruszył przepisy postępowania, tj.: art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przekładając się na wysokość nałożonej kary pieniężnej uzależnionej od procentowego przekroczenia dopuszczalnego nacisku (art. 140ab ust. 1 pkt 3 p.r.d.). Przekroczenie bowiem dopuszczalnego nacisku podwójnej osi napędowej mogło w niniejszej sprawie nie przekraczać 20% dopuszczalnego nacisku podwójnej osi napędowej określonego w § 5 ust. 6 rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia.

W konsekwencji organ naruszył również przepisy prawa materialnego, tj.: § 5 ust. 6 ww. rozporządzenia, poprzez jego niezastosowanie oraz art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit c) p.r.d., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, co miało wpływ na nieprawidłowe nałożenie na Skarżącego kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł.

Wobec uwzględnienia zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przepisów postępowania, tj.: art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Sąd uznał, że ustosunkowywanie się do pozostałych zarzutów skargi byłoby na obecnym etapie postępowania przedwczesne.

Organ, rozpoznając ponownie sprawę, uwzględni powyższą ocenę prawną i ustali jaki był rzeczywisty nacisk podwójnej osi napędowej, którą tworzyły trzecia i czwarta oś pojazdu, a następnie stwierdzi faktyczne przekroczenie dopuszczalnego nacisku tej osi w odniesieniu do wartości określonych w § 5 ust. 6 rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200, w zw. z art. 205 § 2 i art. 209 tej ustawy.