Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 230/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Hasła tematyczne: Inne
Treść wyniku: Odrzucono zażalenie
Powołane przepisy: article: aert.160,170.171
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. Z. na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2013 r. sygn. akt I OW 230/12 oddalające wniosek A. Z. z dnia 31 grudnia 2012 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w celu złożenia skarg o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego postanawia: odrzucić zażalenie


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 11 stycznia 2013 r., sygn. akt I OW 230/12 oddalił wniosek A. Z. z dnia 31 grudnia 2012 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata do złożenia skarg o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W uzasadnieniu postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zgodnie z art. 243 § 1 pkt 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 - dalej powoływana jako P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Rozpoznawanie wniosków o przyznanie prawa pomocy należy do wojewódzkiego sądu administracyjnego, w którym sprawa ma się toczyć lub się toczy. Jednakże w przypadku wniosków o przyznanie prawa pomocy w związku z wniesieniem lub zamiarem wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, z uwagi na specyfikę postępowania wszczętego taką skargą, które może toczyć się jedynie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, rozpoznanie tych wniosków należy do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stosownie do treści art. 247 P.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Ponadto zgodnie z art. 285a § 3 P.p.s.a. od orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie przysługuje, z wyjątkiem gdy niezgodność z prawem wynika z rażącego naruszenia norm prawa Unii Europejskiej. W sprawach wskazanych przez skarżącego, w których zapowiedział zamiar wystąpienia ze skargami o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnych orzeczeń, przepisy prawa Unii Europejskiej nie miały i nie mogły mieć zastosowania. Oznacza to, że skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem wskazanych prawomocnych orzeczeń byłyby w tym przypadku oczywiście bezzasadne.

Od powyższego postanowienia A. Z. wniósł zażalenie. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił bezprawność oraz rażące naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na treść postanowienia, a mianowicie: 1) "art. 183 § 2 pkt 1 na skutek art. 183 § 2 pkt 4 w związku z art. 254 § 1 na skutek art. 243 § 1 P.p.s.a. ze względu na naruszenie właściwości sądu, co skutkuje jego nieważnością", 2) art. 247 P.p.s.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że skargi skarżącego w swych zarzutach i treści są oczywiście bezzasadne, 3)art. 247 w związku z art. 243 § 1 P.p.s.a. przez ich rażące naruszenie, bowiem sąd orzekał niezgodnie z prawem, 4) art. 246 § 1 P.p.s.a. w związku z naruszeniem art. 247 P.p.s.a. poprzez brak ich zastosowania w związku z nieobiektywnością sądu, 5) art. 243 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 w związku z art. 247 P.p.s.a. przez ich niezastosowanie i nieuwzględnienie, gdyż sąd oddalił wniosek strony, nie rozpoznając tego wniosku merytorycznie w zakresie wnioskowanego prawa pomocy.

Powołując powyższe zarzuty, skarżący domagał się uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia NSA ze stwierdzeniem jego bezprawności oraz nieważności lub ewentualnie rażącego naruszenia prawa oraz orzeczenie o wyznaczeniu wojewódzkiego sądu administracyjnego do rozpatrzenia wniosków strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2013 r., sygn. akt I OW 230/12 jest niedopuszczalne i podlega odrzuceniu.

Na wstępie należy podkreślić, że w przypadku wniosków o przyznanie prawa pomocy w związku z wniesieniem lub zamiarem wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, z uwagi na specyfikę wszczętego taką skargą postępowania, które może toczyć się jedynie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, rozpoznanie tych wniosków należy do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postępowanie w tym zakresie jest jednoinstancyjne, co nie narusza gwarantowanego konstytucyjnie prawa do sądu oraz zasady dwuinstancyjności postępowania sądowego, albowiem dotyczy sprawy, która była lub mogła być rozpoznana w postępowaniu dwuinstancyjnym. Postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy w związku z wniesieniem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie ma charakteru samodzielnego postępowania, a jedynie pochodny w stosunku do sprawy o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Taka zaś sprawa również nie ma charakteru samodzielnego, albowiem dokonuje się w niej oceny, czy kwestionowane orzeczenie jest niezgodne z prawem, przez co stronie została wyrządzona szkoda.

Stosownie do regulacji prawnej zawartej w dziale IV rozdziale 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi środki odwoławcze przysługują od wyroków i postanowień wydanych przez wojewódzkie sądy administracyjne. Orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyroki i postanowienia) nie podlegają zaskarżeniu, gdyż stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługuje od nich środek odwoławczy (art. 168 P.p.s.a.). Prawomocność polegająca na wyłączeniu dalszego postępowania w sprawie jest założeniem mocy wiążącej orzeczenia sprowadzającej się do tego, że nikt nie może negować faktu wydania, jak i treści orzeczenia (art. 170 P.p.s.a.) oraz jego powagi rzeczy osądzonej (art. 171 P.p.s.a.). Brak środka odwoławczego ma miejsce wówczas, gdy od danego orzeczenia nie jest w ogóle przewidziany środek odwoławczy. Dotyczy to wszystkich orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego. W takich sytuacjach orzeczenie staje się prawomocne z chwilą jego wydania. Zgodnie z art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Podkreślenia wymaga przewidziana przez ten artykuł moc wiążąca prawomocnego orzeczenia sądu jako aktu władzy państwowej. Ratio legis tego przepisu polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2013 r. nie przysługuje żaden z przewidzianych prawem środków zaskarżenia, o czym wnioskodawca został pouczony. W takiej sytuacji zażalenie A. Z. na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2013 r. jako niedopuszczalne podlega odrzuceniu.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 178 w związku z art. 197 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.