Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SAB/Po 45/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania
Powołane przepisy: article: art. 11 ust. 1, art. 16 ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2018 poz 2134
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - tekst jedn.
article: art. 35 par. 1, 2, 3 i 5, par. 36 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 lipca 2021 r. sprawy ze skargi M. B. na przewlekłość Wojewody w przedmiocie świadczenia wychowawczego I. umarza postępowanie z zakresie żądania zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] sierpnia 2019 r. II. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, a przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, III. oddala skargę w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

W dniu [...] września 2019 r. do [...] Urzędu Wojewódzkiego Wydziału Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego wpłynął przekazany przez Prezydenta Miasta L. na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2018 r., poz. 2134; dalej: "u.p.p.w.d."), wniosek M. B. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na córkę P. B., w związku ze złożonym oświadczeniem o pobycie matki dziecka za granicą.

Pismem z dnia [...] lipca 2020 r. M. B. działając na podstawie art. 37 § 1 pkt 1, § 2 oraz § 3 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096; dalej: "K.p.a."), złożył do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w Warszawie, za pośrednictwem Wojewody ponaglenie w związku z bezczynnością Wojewody w sprawie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego.

W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że wraz z wnioskiem złożył wszystkie wymagane prawem dokumenty. Do dnia wniesienia ponaglenia Wojewoda nie wydał jednak decyzji w sprawie, ani nie zawiadomił o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie i nie wskazał terminu jej załatwienia.

Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2020 r. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej uznał, że Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania i wyznaczył 30 dni do załatwienia sprawy po otrzymaniu wszystkich niezbędnych dokumentów.

W uzasadnieniu organ wyższego stopnia wyjaśnił, że w myśl art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 26 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 924), w przypadku, gdy osoba ubiegająca się o świadczenie wychowawcze za okres, o którym mowa w art. 7 ust. 2, złożu wniosek wraz z wymaganymi dokumentami w okresie od 1 września 2019 r. do 30 września 2019 r., ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego oraz wypłata przysługującego świadczenia wychowawczego następuje do dnia 30 listopada 2019 r. Przepis ten stanowi lex specialis w stosunku do art. 35 § 1 – 3 K.p.a. i zgodnie z treścią art. 35 § 4 K.p.a. modyfikuje ogólne terminy rozpatrywania spraw wskazane w art. 35 § 3 K.p.a., w stosunku do wniosków o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na okres świadczeniowy [...], złożonych po dniu [...] czerwca 2019 r.

Zdaniem organu Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, albowiem wniosek wpłynął do Wojewody w dniu [...] września 2019 r., a pierwsza czynność w sprawie została podjęta w dniu [...] sierpnia 2020 r.

Pismem z dnia [...] lutego 2021 r., które wpłynęło do Wojewody w dniu [...] lutego 2021 r., M. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego. Zarzucił organowi naruszenie art. 7, art. 8, art. 12 i art. 35 § 1 w zw. z art. 37 § 1 K.p.a. oraz wniósł o 1) stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa, 2) zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji, 3) zobowiązanie organu do ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, 4) orzeczenie o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości [...] zł, 5) orzeczenie istnienia uprawnienia do pobierania świadczenia wychowawczego 500+, a także 6) zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że pomimo stwierdzenia przez organ wyższego stopnia przewlekłości, Wojewoda nie wydał decyzji kończącej postępowanie. W opinii skarżącego postępowanie organu jest wyrazem lekceważenia prawa, stąd wniósł o stwierdzenie, że niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a także wniósł o wymierzenie organowi grzywny w wysokości [...] zł.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o umorzenie postępowania w zakresie pkt 2, 3 i 5 skargi oraz oddalenie skargi w pozostałej części.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w postępowaniach, w których występuje prawdopodobieństwo stosowania systemu koordynacji, kluczową rolę spełniają dwa ustalenia, tj. czy rzeczona koordynacja w ogóle rzeczywiście występuje oraz które z ustawodawstw mających zastosowanie w sprawie ma pierwszeństwo.

W rozpoznawanej sprawie sytuacja rodziny strony była różna w różnych okresach. Wnioskodawca mieszka z dzieckiem w Polsce i był zatrudniony w okresie od dnia [...] lipca 2019 r. do dnia [...] marca 2020 r. oraz przez miesiąc czerwiec 2020 r. Z uwagi na pierwszeństwo miejsca zatrudnienia będącego jednocześnie miejscem zamieszkania dziecka, w tym czasie występuje pierwszeństwo ustawodawstwa polskiego i za ten okres wydano informację o przyznaniu świadczenia wychowawczego. Z kolei za okres braku aktywności zawodowej ojca dziecka pierwszeństwo przypada ustawodawstwu [...]. Z uwagi na brexit koordynację określano na czas do końca roku 2020. Z dniem [...] stycznia 2021 r. sytuacja uległa zmianie i aktualnie w odniesieniu do osób kontynuujących zatrudnienie na terenie [...] i [...], koordynację ustala się w dalszym ciągu, stąd w dniu [...] lutego 2021 r. Wojewoda wydał kolejne pismo w sprawie ustalenia koordynacji, po otrzymaniu informacji o trwałej sytuacji dotyczącej zatrudnienia matki dziecka.

Wojewoda podkreślił następnie, że wydał już wszystkie konieczne rozstrzygnięcia w sprawie, zatem postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięć powinno zostać umorzone. W niniejszej sprawie pismem datowanym na dzień [...] lutego 2021 r., zawiadomiono stronę o przekazaniu wniosku do brytyjskiej instytucji właściwej za czas pierwszeństwa prawa brytyjskiego. Z kolei w dniu [...] marca 2021 r. wydano informację o przyznaniu świadczenia wychowawczego w postaci dodatku dyferencyjnego biorąc pod uwagę ogólnie dostępne informacje o wysokości świadczeń rodzinnych w [...].

W odniesieniu do żądania nałożenia grzywny organ wskazał, że ta instytucja prawna ma na celu zdyscyplinowanie organu w zakresie podjęcia odpowiednich działań. W niniejszej sprawie, z uwagi na zakończenie postępowania, wymierzanie grzywny nie spełni swojego celu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku M. B. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na okres 2019/2020.

W pierwszej kolejności oceniając dopuszczalność wniesionej skargi wskazać należy, że stosownie do art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), skargę – w tym także skargę na przewlekłość postępowania – można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Na mocy art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a., środkiem zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 P.p.s.a. w przypadku dopuszczenia się przez organ przewlekłego prowadzenia postępowania jest instytucja ponaglenia.

Z akt sprawy wynika, że w rozpoznawanej sprawie strona wniosła ponaglenie pismem z dnia [...] lipca 2020 r. (k. 15-16 akt adm.), wobec czego należało uznać, że przesłanka formalna do wniesienia skargi została spełniona.

Przechodząc do meritum wyjaśnienia wymaga, że do czasu nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dokonanej ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), pojęcia "bezczynność", jak i "przewlekłość", nie były zdefiniowane ustawowo. Pojęcie bezczynności rozumiane było przede wszystkim jako niewydanie w terminie decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12 – wszystkie powołane w niniejszym wyroku orzeczenia dostępne są na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl), natomiast przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" rozumiano prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 26 listopada 2013 r., sygn. akt I OSK 2704/13). W wyniku wskazanej nowelizacji ostatecznie przewlekłość została zdefiniowana jako prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a.), a bezczynność jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a. (art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a.).

W tym kontekście zauważyć należy, że definicja przewlekłości postępowania zawarta w art. 37 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256; dalej: "K.p.a."), pozostaje bardzo ogólna. Przyjąć jednak należy, że pojęcie przewlekłości odnosi się do sposobu prowadzenia postępowania. Przewlekłość postępowania może polegać na jego prowadzeniu w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Mogą zatem wystąpić sytuacje, w których organ administracji wykonuje zasadne czynności procesowe, lecz następuje to w sposób niesprawny, nieudolny i opieszały (np. poszczególne czynności przedzielone są długimi stanami stagnacji procesowej) lub też podejmuje czynności pozorujące prowadzenie postępowania – np. wzywa strony do przedstawienia dokumentów nieposiadających żadnego (względnie doniosłego) znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, lub też może wystąpić kombinacja tych stanów. Omawiana opieszałość może też sprowadzać się do braku podjęcia jakichkolwiek czynności w sprawie, co w przypadku upływu terminu ustawowego do załatwienia sprawy ulegnie przekształceniu w stan bezczynności, tj. niezałatwienia sprawy w terminie (art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a.).

Stany faktyczne poddawane ocenie sądowej mogą kwalifikować się zarówno do bezczynności, jak i przewlekłości postępowania, bowiem niewydanie decyzji w terminie wynikającym z przepisów prawa jest zwykle następstwem owej przewlekłości. Przy czym zauważyć należy, że przewlekłość może wystąpić również w granicach biegnących terminów ustawowych, np. wskazanych w art. 35 § 3 K.p.a., gdyż w takiej sytuacji niewątpliwie postępowanie prowadzone jest dłużej niż to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a.), a zatem czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 § 1 K.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2548/16).

Przenosząc poczynione wywody na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania przez Wojewodę okazał się zasadny.

W kontekście powyższego wyjaśnienia wymaga, że w myśl art. 11 ust. 1 u.p.p.w.d., wojewoda właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie wychowawcze pełni funkcję instytucji właściwej w związku z udziałem Rzeczypospolitej Polskiej w koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w przypadku przemieszczania się osób w granicach Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Konfederacji Szwajcarskiej oraz wydaje rozstrzygnięcia, w tym decyzje, oraz przekazuje informację, o której mowa w art. 13a ust. 2, w sprawach świadczenia wychowawczego realizowanego w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego. Stosownie natomiast do art. 16 ust. 1 u.p.p.w.d., w przypadku gdy osoba uprawniona do świadczenia wychowawczego lub członek rodziny tej osoby przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy przekazuje wniosek wraz z dokumentami wojewodzie. W tym przypadku wojewoda ustala, czy w przekazanej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (art. 16 ust. 4 u.p.p.w.d.).

Powyższe jest o tyle istotne, że ustalenie występowania koordynacji przez Wojewodę miało wpływ na finalne rozpatrzenie podania skarżącego o przyznanie wnioskowanych świadczeń wychowawczych.

Powołane przepisy art. 11 i art. 16 u.p.p.w.d. nie określają szczególnego trybu postępowania, a zatem w sprawach wydawanych na podstawie tych przepisów zastosowanie mają ogólne zasady Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym dotyczące terminów załatwiania spraw, określonych w art. 35 K.p.a., co wynika wprost z art. 28 u.p.p.w.d. w brzmieniu obowiązującym do dnia [...] lipca 2021 r.

Zgodnie z art. 35 K.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (§ 5). Ponadto, na podstawie art. 36 § 1 K.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia.

W niniejszej sprawie, ponieważ matka dziecka mieszka na terenie [...], sprawa podlegała właściwości rzeczowej Wojewody, co wynika z art. 16 ust. 1 ustawy. Przekazany przez Prezydenta Miasta L. wniosek, stosownie do art. 16 ust. 1 u.p.p.w.d. wpłynął do Wojewody w dniu [...] września 2019 r. (k. 11 akt adm.) i od tego dnia zaczął płynąć termin do rozpoznania sprawy przez ten organ.

Jak wynika z akt sprawy, pierwszą czynność w sprawie Wojewoda podjął w dniu [...] sierpnia 2020 r., a więc po upływie 10 miesięcy od dnia wpływu wniosku i po wniesieniu przez skarżącego ponaglenia. Tego dnia Wojewoda działając na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy powiadomił Prezydenta Miasta L. (Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w L.), że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego od dnia [...] lipca 2016 r. do dnia [...] grudnia 2020 r. (k. 17 akt adm.).Tego samego dnia Wojewoda po otrzymaniu z systemu weryfikacji informacji o składkach na ubezpieczenie zdrowotne odpowiedzi systemy informatycznego ZUS, że wywołana informacja nie może być zwrócona i należy wystąpić do ZUS z wnioskiem OK-WUD (k. nienumerowana akt), wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O. z wnioskiem o udostępnienie danych ze zbioru danych osobowych dotyczących osoby skarżącego (k. 18 akt adm.).

Co przy tym istotne, od momentu wpływu do organu wniosku, aż do chwili złożenia przez stronę ponaglenia, organ nie informował skarżącego o terminie załatwienia sprawy, ani nie przedłużał terminu jej załatwienia, stosownie do art. 36 § 1 i 2 K.p.a. Dopiero pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r. organ poinformował skarżącego, że nowy termin rozpatrzenia sprawy został wyznaczony na dzień [...] lutego 2021 r. Jako powód przedłużenia terminu rozpoznania spawy organ wskazał na konieczność uzupełnienia dokumentacji niezbędnej do rozpatrzenia wniosku zgodnie z pismem skierowanym do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych celem potwierdzenia aktywności zawodowej skarżącego na terytorium Polski (k. 19 akt adm.).

Zdaniem Sądu przedłużenie terminu rozpoznania sprawy o 7 miesięcy "awansem" było niedopuszczalne. W żadnym wypadku wydanie zawiadomienia z dnia [...] sierpnia 2020 r. nie miało również wpływu na fakt, że do dnia wystosowania zawiadomienia organ pozostawał w bezczynności.

Oczywiście w przypadku, gdy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a ustawodawstwo innego kraju ma zastosowanie na zasadach pierwszeństwa, jak w niniejszej sprawie, zakończenie postępowania nie jest zależne tylko i wyłącznie od procedowania przez polski organ administracji, z uwagi na konieczność uzyskania szeregu informacji od właściwej instytucji zagranicznej. Z akt sprawy nie wynika jednak czy i kiedy Wojewoda wystąpił z zapytaniem do właściwej instytucji zagranicznej w celu uzyskania informacji dotyczących aktywności zawodowej matki dziecka na terytorium [...]. Również w odpowiedzi na skargę organ reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika nie poruszył tej kwestii. Tym niemniej, sam okres oczekiwania na podjęcie przez Wojewodę pierwszej czynności w sprawie, a także brak informowania strony o przyczynach opóźnienia w wydaniu decyzji oraz brak wyznaczenia nowego terminu rozpoznania sprawy był wystarczający do stwierdzenia, że Wojewoda działał przewlekle. Również przedłużenie terminu rozpoznania sprawy pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r. aż do dnia [...] lutego 2021 r. był nieuprawnione.

Dalej podkreślić należy, że choć w dniu [...] sierpnia 2020 r. do Wojewody wpłynęło postanowienie uznające, że organ ten dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania i wyznaczające termin 30 dni "od otrzymania wszystkich niezbędnych dokumentów" do załatwienia sprawy (k. 34 i 35 akt adm.), Wojewoda nie wystosował do ZUS-u monitu w sprawie wniosku o udostępnienie danych ze zbioru danych osobowych (k. 18 akt adm.).

Po upływie terminu do załatwienia sprawy wyznaczonego zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2020 r. (tj. [...] lutego 2021 r.), organ nie zawiadomił o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie i nie wyznaczył nowego terminu załatwienia sprawy. Kolejna czynność w sprawie, po wystosowaniu zawiadomienia z dnia [...] sierpnia 2020 r., została pokonana przez Wojewodę dopiero w dniu [...] lutego 2021 r., po wpływie do organu skargi na przewlekłość postępowania. W tym dniu Wojewoda wygenerował odpowiedź z systemy informatycznego ZUS (k. 45 akt adm.) dotyczącą weryfikacji informacji zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych M. B. i załatwił sprawę.

Mając na uwadze terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez organ, a także stopień zawiłości sprawy Sąd uznał, że czas trwania kontrolowanego postępowania przekraczał rozsądne granice, naruszając prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W sprawie zaistniały bowiem zarówno sytuacje, gdy organowi można było zarzucić niepodejmowanie żadnych czynności w toku załatwiania sprawy przy braku uzasadnienia dla takiej bierności oraz występowanie pomiędzy poszczególnymi czynnościami nadmiernie dużych odstępów czasu. Co przy tym istotne, Sąd przy dokonywaniu oceny, czy organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, nie uwzględnił okresu od dnia [...] marca 2020 r. (stan zagrożenia epidemicznego) do dnia [...] maja 2020 r., tj. okresu, w którym bieg terminów procesowych i sądowych nie rozpoczynał się, a rozpoczęty ulegał zawieszeniu na ten okres (por. szerzej rozważania w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 3 grudnia 2020 r., sygn. akt II SAB/Po 93/20).

Reasumując, Sąd zgodził się więc ze skarżącym, że w niniejszej sprawie doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania, a tym samym do naruszenia art. 12 K.p.a., art. 35 § 3 i art. 36 § 1 K.p.a., o czym Sąd orzekł w punkcie II wyroku. Niewątpliwie działania organu pozostają bowiem w jawnej sprzeczności z podstawową zasadą procedury administracyjnej, jaką jest zasada szybkości postępowania i przepisem art. 35, wyznaczającym terminy załatwiania sprawy. Podważają również zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, wyrażoną w art. 8 K.p.a.

Z uwagi na zakończenie postępowania już po wniesieniu skargi, Sąd działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w punkcie I wyroku umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] sierpnia 2019 r.

Jak wynika z ustaleń Wojewody, w okresie od dnia [...] lipca 2019 r. do dnia [...] marca 2020 r. i w czerwcu 2020 r. pierwszeństwo miało ustawodawstwo Polskie i za ten okres organ w dniu [...] lutego 2021 r. wydał informację o przyznaniu świadczenia wychowawczego w kwocie [...]zł miesięcznie (k. 47 akt adm.). W okresie od dnia [...] kwietnia 2020 r. do dnia [...] maja 2020 r. i od dnia [...] lipca 2020 r. pierwszeństwo miało ustawodawstwo [...] i w tym zakresie przekazano wniosek do rozpatrzenia instytucji właściwej, o czym zawiadomiono skarżącego pismem z dnia [...] lutego 2021 r. (k. 48 akt adm.). Za ten okres organ przyznał również dodatek dyferencyjny informacją z dnia [...] marca 2021 r. (k. 49 adm.), z uwagi na fakt, że należne świadczenie wypłacane w [...] jest niższe od świadczenia, które rodzic otrzymałby w Polsce.

Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. Sąd w punkcie II wyroku stwierdził, że Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, a przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W tym kontekście wyjaśnienia wymaga, że dla dokonania oceny, czy w sprawie przewlekłość miała charakter rażący należy uwzględnić stopień przekroczenia ustawowych terminów załatwienia sprawy, okoliczności stanowiące przyczynę zwłoki organu oraz ewentualne czynności podejmowane przez organ. Rażące naruszenie prawa prowadzące do przewlekłości postępowania musi mieć charakter oczywisty oraz wynikać z lekceważącego traktowania skarżącego i obowiązków organu wynikających z ustawy. Orzekając w tym zakresie Sąd wziął pod uwagę, że pierwsza czynność w sprawie po otrzymaniu przez Wojewodę wniosku nastąpiła dopiero po 10 miesiącach (choć z tego terminu należało wyłączyć okres od dnia [...] marca 2020 r. do dnia [...] maja 2020 r.). W tym czasie skarżący w ogóle nie był informowany o stanie sprawy. Następnie termin rozpoznania został przedłużony o 7 kolejnych miesięcy, jednak i tego terminu organ nie dotrzymał. Z akt sprawy wynika, że Wojewoda podejmował czynności w sprawie wyłącznie w wyniku aktywności skarżącego przejawiającej się we wniesieniu ponaglenia do organu wyższego rzędu i skargi do sądu.

Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił natomiast skargę w zakresie żądań zawartych w pkt 3, 4 i 5 petitum skargi. Odnośnie pkt 3 i 5 wyjaśnić należy, że z uwagi na załatwienie sprawy przez organ po wniesieniu skargi, nie było podstaw do orzekania w tym zakresie.

Co zaś się tyczy zawartego w pkt 4 wniosku o wymierzenie organowi grzywny w wysokości [...] zł wskazać należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy, kiedy organ rozpatrzył sprawę niezwłocznie po wniesieniu skargi, nałożenie grzywny nie odniosłoby celu mobilizującego i prewencyjnego, a tym samym nie było celowe.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na mocy art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 P.p.s.a.