Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1743/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183 § 1, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 134
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska (spr.) Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia del. WSA Małgorzata Jużków Protokolant Michał Stępkowski po rozpoznaniu w dniu 3 września 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej C. (poprzednio Z.) Spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 31 marca 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 1727/13 w sprawie ze skargi C. (poprzednio Z.) Spółki z o.o. w W. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 31 marca 2014 r. o sygn. akt V SA/Wa 1727/13 oddalił skargę C. Spółki z o.o. w W. (poprzednio "Z." Spółka z o.o.) na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. stwierdził nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia [...] grudnia 2004 r. o przyznaniu "Z." Spółce z o.o. w W. płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na 2004 r.

W dniu [...] kwietnia 2013 r. radca prawny K. P., działając w imieniu spółki "Z." wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. Prezes ARiMR wezwał radcę prawnego do dostarczenia oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa upoważniającego do reprezentowania spółki "Z.", wskazując, że w aktach sprawy nie ma takiego dokumentu.

W odpowiedzi na wezwanie, radca prawny przesłał pełnomocnictwo z dnia [...] grudnia 2010 r. udzielone mu przez spółkę, obejmujące umocowanie do zastępstwa procesowego przed sądami powszechnymi, administracyjnymi oraz SN i NSA.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. Prezes ARiMR, na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej: k.p.a., stwierdził niedopuszczalność odwołania. Prezes Agencji uznał, że w aktach nie znajduje się dokument pełnomocnictwa upoważniający radcę prawnego K. P. do reprezentowania spółki "Z." w postępowaniu administracyjnym w sprawie płatności ONW na 2004 r. Z tego powodu odwołanie, jako niedopuszczalne, nie mogło zostać rozpatrzone.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. podano, że akta sprawy nie zawierają kompletnego materiału dowodowego, a ponadto, że pisma i decyzja w sprawie były kierowane do pełnomocnika, co świadczy o tym, iż dokument pełnomocnictwa musiał znajdować się w aktach sprawy.

W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie.

Oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., WSA w W. wskazał, że w aktach administracyjnych brak jest dowodu by decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z dnia [...] marca 2013 r. została doręczona radcy prawnemu K. P. Brak jest także potwierdzenia odbioru decyzji pod adresem radcy prawnego. Przeciwnie, decyzję zaadresowano tylko do strony postępowania – "Z." Sp. z o.o., wymienionej w osnowie decyzji oraz w wykazie adresatów pod decyzją i stronie ją doręczono w dniu [...] marca 2013 r. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji również doręczono tylko spółce. W ocenie Sądu nie można wobec tego przyjąć, żeby w postępowaniu nieważnościowym stronę reprezentował radca prawny.

Odnosząc się do argumentacji skargi Sąd stwierdził, że pojedyncze, wybiórcze doręczenia przez organ korespondencji pełnomocnikowi, przy braku pełnomocnictwa, stanowią o błędach organu, ale jednak nie dają podstaw do uznania prawnej możliwości działania radcy prawnego w tej sprawie. Zdaniem Sądu takim umocowaniem nie jest, złożone w dniu [...] maja 2013 r., a więc już po wydaniu kontrolowanego postanowienia, oświadczenie Prezesa Zarządu spółki "Z.". Oświadczenie to jest udzieleniem pełnomocnictwa od daty jego złożenia, co nadal czyni wniesienie odwołania od decyzji organu I instancji wadliwym. Prawidłowo zatem Prezes Agencji wezwał radcę prawnego do przedłożenia dokumentu pełnomocnictwa, z którego by wynikało umocowanie do reprezentowania spółki w postępowaniu administracyjnym. W odpowiedzi na wezwanie radca prawny przedłożył jedynie pełnomocnictwo z [...] grudnia 2010 r., uprawniające do zastępowania spółki w postępowaniu sądowym, a nie administracyjnym.

Z wymienionych powodów Prezes Agencji nie mógł uznać skuteczności tego pełnomocnictwa i w konsekwencji zasadnie stwierdził niedopuszczalność odwołania na podstawie art. 134 k.p.a., nie naruszając przy tym art. 7, art. 8 ani art. 77 § 1 k.p.a.

Skargą kasacyjną Spółka domagała się uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych.

Skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 28 k.p.a. w zw. z art. 30 k.p.a. w zw. z treścią art. 331 k.c. poprzez uznanie, że faktyczny beneficjent dofinansowania przyznanego decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. G. R. "L. O." Spółka z o.o. w organizacji z/s w L. O. nie było stroną postępowania i w związku z tym zostało pominięte na przestrzeni całego postępowania toczącego się od dnia [...].12.2009 r. pomimo faktu, że G. R. "L. O." Spółka z o.o. w organizacji z/s w L. O., w dniu wydania decyzji ([...].12.2004 r.) było spółką w organizacji i spółka ta mogła i powinna była (jako faktyczny beneficjent i podmiot mający interes prawny w rozstrzygnięciu) być stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o przyznaniu środków (ubocznie należy wskazać, że decyzja z dnia [...].12.2004 r. została doręczona na adres miejscowości: [...], natomiast pozostała korespondencja doręczana była na adres "Z." Spółka z o.o. w W.);

2. art. 40 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. oraz art. 9 k.p.a. w zw. z treścią art. 134 § 1 i 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) p.p.s.a. przez akceptację i sankcjonowanie przez Sąd I instancji stwierdzenia przez Prezesa ARiMR faktu niedoręczenia decyzji stronie G. R. "L. O." Spółka z o.o. w organizacji z/s w L. O. przez co została ona pozbawiona możliwości czynnego udziału w postępowaniu i obrony swych praw, a to stanowi poważne naruszenie przepisów prawa o postępowaniu dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;

3. art. 32 i 33 § 2 k.p.a. oraz art. 7 i 77 § 1 k.p.a. i art. 134 k.p.a. oraz art. 134 § 1 i 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez akceptację i sankcjonowanie przez Sąd I instancji stwierdzenia przez Prezesa ARiMR niedopuszczalności odwołania wniesionego w imieniu strony skarżącej przez należycie umocowanego pełnomocnika – radcę prawnego K. P., w oparciu o przesłankę braku pełnomocnictwa do reprezentowania strony w postępowaniu administracyjnym.

Prezes Agencji nie skorzystał z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu.

Przypomnieć należy, że z treści art. 183 § 1 p.p.s.a. wynika zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd kasacyjny rozpoznaje sprawę w granicach zarzutów postawionych w tej skardze, a z urzędu pod rozwagę bierze jedynie nieważność postępowania w rozumieniu art. 183 § 2 pkt 1-6 p.p.s.a. Nieważność postępowania w niniejszej sprawie nie wystąpiła.

Jak wynika z uzasadnienia kontrolowanego wyroku Sąd I instancji rozpoznał sprawę ze skargi Spółki na postawienie Prezesa ARiMR z dnia [...] maja 2013 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z dnia [...] marca 2013 r. Z tego powodu dwa pierwsze zarzuty skargi kasacyjnej są w całości chybione, gdyż rozmijają się z zakresem kontroli legalności działalności administracji publicznej dokonanej przez Sąd w kontestowanym wyroku. Innymi słowy, skoro Sąd nie zajmował się materią objętą zrzutem nr 1 i 2 skargi kasacyjnej, to nie mógł naruszyć wymienionych tam przepisów prawa. Sedna sprawy dotyka natomiast zarzut nr 3 skargi kasacyjnej, jednak – w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – jest on nietrafny z poniższych względów.

Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że w aktach administracyjnych sprawy nie znajduje się pełnomocnictwo uprawniające r.pr. K. P. do zastępowania skarżącej Spółki w zakresie wniesienia odwołania od wskazanej wyżej decyzji organu I instancji z dnia [...] marca 2013 r., doręczonej – co zasadnie uwypuklił Sąd w pisemnych motywach rozstrzygnięcia – bezpośrednio stronie. Trafnie również Sąd zaznaczył, że r.pr. P., pomimo wezwania, nie przedłożył do akt pełnomocnictwa uprawniającego do działania za stronę w postępowaniu administracyjnym. Dokument pełnomocnictwa z [...].12.2010 r. nie uprawniał radcy do działania za Spółkę przed organami administracji, tylko przed sądami powszechnymi i administracyjnymi, co wykluczało dopuszczenie pełnomocnika do podejmowania działań w konkretnym postępowaniu administracyjnym. Ponadto Sąd zasadnie uznał, że złożone do akt sprawy po wydaniu przez Prezesa ARiMR postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania "uzupełnienie do pełnomocnictwa z dnia [...] grudnia 2010 roku", w którym Prezes Spółki oświadczył, że pełnomocnictwo udzielone wskazanemu rady prawnemu obejmuje także prawo do występowania w postępowaniach administracyjnych, nie miało znaczenia dla oceny skuteczności wniesionego odwołania.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z uwagi na powyższe słuszna była

konkluzja Sądu I instancji, że Prezes Agencji musiał zastosować art. 134 k.p.a. i na tej

podstawie prawnej stwierdzić, w drodze postanowienia, niedopuszczalność odwołania jako wniesionego przez podmiot nieuprawniony, bo niemogący wykazać się stosownym pełnomocnictwem. Prawidłowo ustalony stan faktyczny wykluczał możliwość załatwienia sprawy w inny sposób. Tak więc zarzut naruszenia art. 32 i 33 § 2 k.p.a. oraz art. 7 i 77 § 1 k.p.a. i art. 134 k.p.a., niemal nierozwinięty w uzasadnieniu skargi kasacyjnej (poza gołosłownym stwierdzeniem, że pełnomocnictwo znajdowało się w aktach, a wszystkie czynności pełnomocnika zostały potwierdzone przez skarżącą Spółkę), należało uznać za niezasadny.

Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny nie powziął wątpliwości co do rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd I instancji zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., stosownie do którego sąd administracyjny I instancji rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jeżeli zaś chodzi o podniesione naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., to stwierdzić trzeba, że Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., zatem nie stosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., a skarżąca kasacyjnie nie zarzuciła naruszenia art. 151 p.p.s.a.

Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.