Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 517/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 122
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr), Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2009 r. sprawy ze skargi P sp. z o.o. w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2009 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego P "sp. z o.o. w [...] kwotę 1610 (tysiąc sześćset dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

VIISA/Wa 517/09

UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], w trybie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nakazał Przedsiębiorstwu Produkcyjno - Handlowo - Usługowemu E. Sp. z o.o. - j.v. w Z., wykonanie w terminie do dnia 30 maja 2007 r. robót budowlanych mających na celu doprowadzenie do właściwego stanu technicznego domku letniskowego, położonego w pasie technicznym wód morskich na terenie działki Nr [...], przy ul. [...]w P., poprzez:

1) naprawę zniszczonych elementów konstrukcji dachu,

2) wymianę zniszczonego pokrycia dachowego wykonanego z płyt azbestowo - cementowych,

3) naprawę względnie wymianę zniszczonych elementów konstrukcyjnych stropu,

4) wymianę zniszczonej i uzupełnienie brakującej stolarki okiennej i drzwiowej,

5) naprawę i uzupełnienie zniszczonych ścian wewnątrz budynku,

6) naprawę zniszczonych podłóg i posadzek,

7) naprawę zniszczonych instalacji wewnętrznych,

8) naprawę zniszczonych okładzin wewnętrznych i zewnętrznych.

Termin wykonania wyżej wskazanego obowiązku został przedłużony na prośbę właściciela do dnia 30 czerwca 2008 r.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. utrzymał w mocy wyżej wskazaną decyzję wojewódzkiego organu nadzoru budowlanego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w trybie art. 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, upomnieniem z dnia 4 lipca 2008 r. wezwał zobowiązanego, do wykonania obowiązków wynikających z treści decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2006 r. Wobec niezastosowania się przez zobowiązanego do wezwania zawartego w upomnieniu, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wszczął tytułem wykonawczym z dnia [...] października 2008 r., Nr [...] postępowanie egzekucyjne w sprawie wyegzekwowania od Przedsiębiorstwa E. wykonania obowiązku, zawartego we własnej decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r., utrzymanej w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego dnia [...] sierpnia 2006 r. Niezależnie od powyższego, organ wojewódzki postanowieniem z dnia [...] października 2008r., nałożył na zobowiązanego grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 45 000, wzywając jednocześnie do wykonania przedmiotowego obowiązku w terminie 7 dni, od daty otrzymania postanowienia.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji z uwagi na naruszenie art. 40 § 2 kpa. Rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. nałożył na zobowiązanego, tj. Przedsiębiorstwo Produkcyjno - Handlowo - Usługowe E. grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 45 000 zł, wzywając jednocześnie do wykonania obowiązku określonego w cytowanym wyżej tytule wykonawczym w terminie 6 miesięcy, od daty otrzymania postanowienia. Rozpatrując sprawę w wyniku zażalenia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r. utrzymał w mocy orzeczenie nakładające grzywnę w celu przymuszenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że organ wojewódzki w sposób dopuszczalny zastosował środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia, bowiem obowiązek o charakterze niepieniężnym nie został przez zobowiązanego wykonany. Organ egzekucyjny w toku postępowania w myśl art. 9 kpa szczegółowo poinformował strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw, a wyznaczony stronie termin pozostawał w relacji do zakresu i charakteru wymaganych robót budowlanych.

Skargę sądową na powyższe postanowienie wniosła zainteresowana spółka domagając się uchylenia postanowień obu instancji. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 122 § 2 pkt 1 oraz art. 121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym poprzez brak oznaczenia terminu do uiszczenia grzywny oraz brak uzasadnienia przesłanek jakimi kierował się organ przy ustalaniu wysokiej grzywny a także naruszenie art. 6,7,8,77 § 1 i 107 § 3 kpa.

Skarżąca odwołała się do obowiązku szczegółowego uzasadnienia przesłanek dla ustalenia grzywny, jako że jest to kategoria uznania administracyjnego co jednak nie jest równoznaczne z dowolnością w tym zakresie i podlega kontroli sądowej. Jednocześnie strona skarżąca podkreśliła, że wykonała czynności zabezpieczenia budynku, które są jej zdaniem wystarczające a nałożona grzywna rażąco wysoka.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zaskarżone postanowienie wydane zostało w postępowaniu odwoławczym egzekucyjnym. Zgodnie z art. 26 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 229/2005 poz. 1954) organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego. W myśl art. 29 § 1 ustawy organ ten nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Bez znaczenia więc dla sprawy pozostają podnoszone w skardze okoliczności częściowego wykonania obowiązku i przeszkód w jego wykonaniu.

Grzywnę w celu przymuszenia, o którą chodzi w niniejszej sprawie, organ nakłada w oparciu o art. 119, 121 i 122 ustawy. Stosownie do art. 122 § 2 ustawy, postanowienie to powinno zawierać wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w określonym terminie z pouczeniem o ściągnięciu należności w trybie egzekucji, jeśli nie zostanie uiszczona. W przedmiotowym postanowieniu organu I instancji zawarto zapis o uiszczeniu nałożonej grzywny w terminie jak w pkt 2 czyli wezwaniu zobowiązanego do uiszczenia nałożonej grzywny. Jak wynika z akt sprawy przedmiotowa grzywna została przez stronę uiszczona już wcześniej (postanowienie z 29 października 2008 r., następnie uchylone przez organ odwoławczy) i zaliczone na poczet kolejnego orzeczenia o grzywnie, stąd brak określenia terminu. Choć brak ten jest uchybieniem, to jednak nie stanowiącym podstawy do uchylenia decyzji. Natomiast uchybieniem rzutującym na rozstrzygnięcie jest naruszenie zasad jakimi winny kierować się organu administracji przy wymierzeniu grzywny. Jak słusznie podniosła strona skarżąca w orzecznictwie sądowym kwestia ta była wielokrotnie podnoszona. Organ egzekucyjny wymierzając grzywnę w celu przymuszenia musi kierować się zasadą uzasadnionego uznania, zasadą celowości i skuteczności, a że orzeczenie takie należy do uznania administracyjnego wymagane jest uzasadnienie, dlaczego nałożono grzywnę w takiej a nie innej wysokości (vide wyrok WSA z 14 września 2005 r. VIISA/Wa 1704/04, wyrok NSA z 8 lutego 2006 r. IIOSK 510/05). Stanowisko takie potwierdził też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 lutego 2008 r. II OSK 43/07 wskazując, iż brak wyjaśnienia przesłanek, jakimi kierował się organ przy ustalaniu grzywny w celu przymuszenia oznacza całkowitą dowolność w tym zakresie i prowadzi do sytuacji, w której rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego w tej części wymyka się spod kontroli sądu. Organ egzekucyjny w uzasadnieniu musi przytoczyć okoliczności dlaczego wymierzono grzywnę, o takiej a nie innej wysokości, a rozstrzygniecie winno zawierać środek zapewniający z jednej strony efektywność egzekucji a z drugiej - jak najmniejszą uciążliwość dla zobowiązanego. Odnosząc powyższe do zaskarżonego postanowienia stwierdzić należy, że nie zawiera ono uzasadnienia dlaczego nałożono grzywnę w wysokości zbliżonej do maksymalnej określonej w ustawie, a więc jakie okoliczności zostały wzięte przez organ pod uwagę jako istotne dla przyjęcia tego rozstrzygnięcia, należącego przecież do kategorii uznania administracyjnego, które nie może być równoznaczne z dowolnością. Zdaniem sądu organ II instancji orzekł w zaskarżonym postanowieniu z naruszeniem art. 7,77 kpa, w związku z art. 121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W tych warunkach Sąd uchylił zaskarżone postanowienie w trybie art. 145 § 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. 153, poz. 1270) uznając, ze organ II instancji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania co miało istotny wpływ na wynik postępowania. Rzeczą organu II instancji, który w myśl art. 138 kpa ma kompetencje merytoryczno reformacyjne, będzie ponowne rozpatrzenie sprawy, przeprowadzenie ustaleń i oceny co do prawidłowości nałożenia grzywny w wysokości prawie maksymalnej i stosowne uzasadnienie stanowiska.