Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 9/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 56 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 129 poz 902
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 Prawo ochrony środowiska - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia NSA Łucja Franiczek, Protokolant specjalista Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi "A" Sp. Jawna w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz skarżącej Spółki kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta D., działając na podstawie art. 46 ust. 1, art. 46a ust. 7 pkt 4 i art. 56 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902 ze zm. - dalej w skrócie p.o.ś.), określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia p.n. "Budowa ubojni drobiu" na działce nr 1, k. m. [...], obręb S., przy ul. [...] w D., polegającego na budowie jednokondygnacyjnego budynku ubojni, rozbioru i konfekcjonowania drobiu o pow. 1000m2 wraz z niezbędną infrastrukturą – przy wydajności instalacji uboju – 20.000 szt./dobę i wielkości zatrudnienia 30 osób.

We wniosku z dnia 4 sierpnia 2010 r., uzupełnionym w dniu 18 października 2010 r. M. Z. i C. Z. domagali się stwierdzenia nieważności powyższej decyzji, podnosząc że są współwłaścicielami działek o nr 2 i 3, położonych w odległości 19,4 m od budynku ubojni i oddzielonych od działki inwestora działką nr 4 o szerokości 4 m, stanowiącą własność Gminy, natomiast realizacja ubojni uniemożliwi im budowę domu mieszkalnego na ich nieruchomości, której nie uwzględniono przy lokalizacji spornej inwestycji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia

[...]r. nr [...] odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności powyższej decyzji, uznając, że wnioskodawcom nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu. Na skutek wniosku M. i C. Z. o ponowne rozpoznanie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. nr [...] orzekło o uchyleniu w całości tej decyzji i umorzeniu postępowania prowadzonego w tym zakresie. Jednak, po rozpoznaniu skargi "A" Spółka Jawna, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 9 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Gl 612/11 stwierdził nieważność tej ostatniej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia [...] r. uchyliło w całości własną decyzję z dnia [...] r. Przy uwzględnieniu stanowiska wyrażonego w wyroku z dnia

9 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 612/11, organ uznał, że obszar oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w kształcie określonym raportem oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko obejmuje obszar, którego współwłaścicielami są M. oraz C. Z., a w konsekwencji ich wniosek o wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta D. z dnia [...] r. powinien zainicjować postępowanie w sprawie.

Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia

[...] r. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach przez "A" Spółka Jawna z siedzibą w S. Prawomocnym wyrokiem z dnia 13 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 1053/12 Sąd ten oddalił skargę stwierdzając, że zgodnie z art.153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi organ związany był, przy wydaniu zaskarżonej decyzji, wyrokiem w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 612/11 stąd też prawidłowo przyjęto, że M. i C. Z. legitymowali się przymiotem strony w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej dla spornej inwestycji. Ponadto sąd stwierdził, że zakres oddziaływania planowanego przedsięwzięcia objętego decyzją środowiskową będzie, ze względu na jego rozmiar i skalę oraz sam charakter dotyczył nieruchomości M. i C. Z.

Przed wydaniem tego ostatniego wyroku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wszczęło postępowanie i decyzją z dnia [...] r. stwierdziło nieważność wskazanej na wstępie decyzji Prezydenta Miasta D. z dnia [...] r. nr [...]. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano na rozbieżności między treścią wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia a samą decyzją oraz raportem o środowiskowych uwarunkowaniach, ponosząc, że dla zmienionego przedsięwzięcia nie zostało przez Prezydenta Miasta D. przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, w konsekwencji doszło do rażącego naruszenia przepisów art.7 i art. 77 § 1 k.p.a. Zdaniem Kolegium, organ pierwszej instancji zaniechał zbadania obszaru oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia oraz ponownego zbadania zgodności lokalizacji tego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także ustalenia kręgu stron postępowania. Naruszenie prawa, zdaniem Kolegium, było oczywiste i miało charakter kwalifikowany, a jego skutki nie pozwalały na pozostawienie decyzji z dnia [...] r. w obrocie prawnym. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez Kolegium decyzją z dnia [...] r., po rozpoznaniu wniosków "A" Sp. J. oraz M. i C. Z. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Następnie, w wyniku skarg tych podmiotów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 22 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 511/13 uchylił powyższe decyzje Samorządowegp Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. oraz [...] r. uznając, że zostały wydane z obrazą art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd pierwszej instancji wytknął Kolegium brak wykazania w sposób dostatecznie jasny i wyraźny, że decyzja Prezydenta Miasta D. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Sąd nie podzielił zarzutu, że przeprowadzone przez organ pierwszej instancji postępowanie zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. Sąd zwrócił uwagę, że wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia został uzupełniony. Powołując się na prowadzone przez Prezydenta Miasta D. postępowanie poprzedzające wydanie decyzji z dnia [...] r. Sąd nie zgodził się z twierdzeniem, że organ ten nie poprzedził wydania decyzji postępowaniem, którego zakres nie obejmowałby przyjętych w decyzji parametrów w zakresie wielkości infrastruktury oraz wielkości produkcji. Sąd stwierdził także (nie przesądzając jednak tej kwestii), że nie wykazano sprzeczności wydanej decyzji z obowiązującym wówczas miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

W wyroku z dnia 22 listopada 2013 r. Sąd odniósł się także do zarzutu braku przymiotu strony C. i M. Z. w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej dla spornej inwestycji zwracając uwagę, że kwestia ta została już przesądzona w przywołanych wyrokach o sygn. akt II SA/Gl 612/11 i II SA/Gl 1053/12. Nadto, powołując się na regulację art. 32 ust.1 i ust.3 p.o.ś. (w brzmieniu obowiązującym na dzień [...] r.) oraz akta sprawy jako nietrafny Sąd ocenił zarzut naruszenia przepisów w zakresie postępowania prowadzonego z udziałem społeczeństwa.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 511/13 wnieśli M. i C. Z. Uznając, że skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 grudnia 2015 r. sygn. akt II OSK 1022/14 zgodził się z dokonaną przez Sąd pierwszej instancji oceną dopełnienia przez organ obowiązków wynikających z art. 32 ust 1 i 3 ustawy p.o.ś. i tym samym zapewnił możliwość udziału społeczeństwa w tym postępowaniu zgodnie z art. 10 i art. 53 p.o.ś. Jako nietrafny uznano również zarzut dotyczący powołanych w skardze kasacyjnej przepisów Konwencji sporządzonej w Aarhus z dnia 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Dz. U. 2003.78.706). Podnosząc, że kontrola legalności kwestionowanej decyzji musiała być przeprowadzona na podstawie ustawy Prawo ochrony środowiska, która to ustawa recypowała normy wynikające z wymienionej Konwencji.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał za chybione zarzuty dotyczące art. 56 ust. 1 p.o.ś. Stwierdził przy tym, że w zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji nie zawarł oceny przesądzającej o zgodności przedmiotowej inwestycji z ustaleniami planu miejscowego. Wobec tego, że Kolegium w postępowaniu nadzwyczajnym nie dokonało oceny co do zgodności lokalizacji inwestycji z planem miejscowym, to Sąd Wojewódzki nakazał uczynienie tego przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Zdaniem NSA w zaskarżonym wyroku trafnie zakwestionowano stanowisko Kolegium, według którego Prezydent Miasta D. nie poprzedził wydania decyzji postępowaniem, którego zakres obejmowałby przyjęte w decyzji parametry w zakresie wielkości infrastruktury oraz wielkości produkcji. Zasadnie wskazano również na opracowany raport i inne dokumenty zawierające informacje o wielkości przedsięwzięcia, uwzględnionej końcowo w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na jego realizację. Naczelny Sąd Administracyjny przyznał rację Sądowi pierwszej instancji, że ewentualne nieprawidłowości proceduralne należało ocenić w świetle kryteriów właściwych dla postępowania toczącego się w trybie nadzwyczajnym. Sąd drugiej instancji wskazał, że to Kolegium winne było rozważyć czy zebrane w sprawie dowody dawały podstawę do ustaleń faktycznych warunkujących orzeczenie przez organ o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, zgodnie z przepisami stanowiącymi podstawę prawną wydanej decyzji z dnia [...] r. W tym kontekście zasadnie zatem Sąd Wojewódzki wskazał na potrzebę rozważenia ponownie przez Kolegium, czy przedmiotowa inwestycja mieściła się w ustaleniach planu miejscowego, czy też była z nią sprzeczna w stopniu ewentualnie wskazującym na rażące naruszenie prawa.

Po raz kolejny rozpoznając wniosek M. i C. Z. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta D. z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności tej decyzji uznając, że nie zostały spełnione przesłanki warunkujące stwierdzenie jej nieważności. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało na związanie tego organu wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 511/13. W tym kontekście Kolegium odniosło się do poszczególnych podstaw wniosku o stwierdzenie nieważności.

Odnosząc się do następnej z podstaw wniosku Kolegium stwierdziło, że w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, jeżeli został sporządzony raport o oddziaływaniu na środowisko to jest on dowodem, który podlega badaniu ze szczególną starannością, choć jego ustalenia nie wiążą organu administracji publicznej, podlega on ocenie dowodowej. Podobnie jest w przypadku innych dowodów jak stanowiska organów współdziałających.

Kolegium nie stwierdziło również innych wad wymienionych enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a.

We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej powyższą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach M. i C. Z. zarzucili naruszenie:

- art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. w związku z art. 11 p.o.ś., w powiązaniu z art. 10, art. 11, art. 32 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 53 oraz w związku z art. 3 pkt 19 p.o.ś.;

- art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. w związku z art. 11 p.o.ś. w powiązaniu z art. 56 ust. 1 p.o.ś. Jak również, w przypadku nieuwzględnienia przez organ naruszenia opisanego powyżej, zarzuty naruszenia:

- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 10, art. 11, art. 32 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 53 p.o.ś. w związku z art. 3 pkt 19 p.o.ś.

- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 56 p.o.ś.;

- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 7 i 77 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a.

W oparciu o te zarzuty wnieśli o uchylenie decyzji Kolegium z dnia [...] r. w całości i o wydanie decyzji co do istoty sprawy stwierdzającej nieważności decyzji Prezydenta Miasta D. z [...] r., z uwagi na jej nieważność z mocy prawa (art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.) bądź, względnie, z uwagi na to, że decyzja ta została wydania z rażącym naruszeniem prawa (art.156 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] r. nr [...]. W ocenie Kolegium decyzja ta jest bowiem prawidłowa i zgodna z przepisami prawa. Badając raz jeszcze sprawę z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Kolegium działając jako organ drugiej instancji, dokonało tych samych ustaleń jakie poczynione zostały w pierwszej instancji. Podzieliło stanowisko zajęte w decyzji wydanej w pierwszej instancji i nie dopatrzyło się naruszeń wskazanych przez składających wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Odnosząc się do poszczególnych zarzutów wniosku Kolegium, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, zwróciło uwagę, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. i może mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wskazanych w dyspozycji art. 156 § 1 k.p.a. Konieczne jest zatem, aby stwierdzone naruszenie miało znacznie większą wagę, aniżeli stabilność decyzji ostatecznej. Nawet naruszenie przepisów postępowania administracyjnego określone w art. 145 k.p.a. nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. Zdaniem Kolegium nie sposób przyjąć, aby przesłanka wymieniona w art. 11 ustawy Prawo ochrony środowiska "naruszenia przepisów dotyczących ochrony środowiska" rozumiana była jako jakiekolwiek naruszenie przepisów ustawy, bez względu na ich wagę, czy też wpływ na wynik sprawy. Stąd przesłankę przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. należy badać z zachowaniem szczególnej ostrożności. Kolegium wskazało, że nie znajduje uzasadnienia zarzut, że Prezydent Miasta D. nie podał do wiadomości publicznej zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie z dnia [...] r. i postanowienia z dnia [...] r. nakładającego obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowiska, gdyż instytucja z art. 32 p.o.ś. nie służyła do informowania o jakichkolwiek czynnościach podejmowanych w toku prowadzonego postępowania, lecz jedynie tych, co do których przepis ustawy taki obowiązek przewidywał. Nie została zatem spełniona przesłanka z art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. w związku z art. 11 w powiązaniu z art. 10, art. 32 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 53 i art. 3 pkt 19 p.o.ś. Kolegium wskazało również na bezzasadność zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. w związku z art. 11 w powiązaniu z art. 10, art. 32 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 53 i art. 3 pkt 19 p.o.ś. poprzez nie podanie przez Prezydenta Miasta D. do publicznej wiadomości zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie, poprzez obwieszczenie w miejscu planowanego przedsięwzięcia, a więc w miejscu lokalizacji inwestycji - położenia nieruchomości skarżących, co było wymagane zgodnie z treścią art. 3 ust. 19 p.o.ś. Kolegium ponownie zauważyło, że żaden przepis p.o.ś., ani też k.p.a. nie obliguje właściwego organu do zawiadamiania o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach poprzez publiczne podanie do wiadomości w rozumieniu art. 3 pkt 19 p.o.ś., a więc bez znaczenia pozostaje tutaj kwestia sposobu podania do publicznej wiadomości w/w zawiadomienia.

Kolegium nie podzieliło także zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. w związku z art. 11 w powiązaniu z art. 56 ust. 1 p.o.ś.. Kolegium uznało, że wobec stanowiska zawartego w wyroku z dnia 22 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 511/13, wiążącego dla Kolegium, nie można stwierdzić nieważności decyzji Prezydenta Miasta D. z powodu powyższego naruszenia, z uwagi na rozbieżności interpretacyjne zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodnie bowiem ze stanowiskiem orzecznictwa sądowoadministracyjnego oraz poglądami doktryny prawa, nie można stwierdzić nieważności orzeczenia administracyjnego, jeżeli przepisy stanowiące podstawę jego wydania budzą wątpliwości interpretacyjne.

Następnie Kolegium ustosunkowało się do drugiej części zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, opartych na podstawie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ponownie podkreśliło, że jest związane wyrokiem z dnia 22 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 511/13 w związku z tym nie zasadny jest zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 10, art. 11, art. 32 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 53 p.o.ś. w związku z art. 3 pkt 19 p.o.ś.. Kolegium nie dopatrzyło się rażącego naruszenia prawa, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 11 w powiązaniu z art. 10, art. 32 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 53 i art. 3 pkt 19 p.o.ś., a nadto art. 32 ust. 2 p.o.ś. poprzez brak dowodu świadczącego o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie danych decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, z uwagi na to, że w ocenie Kolegium nie jest to uchybienie istotne mające wpływ na zapadłe orzeczenie, gdyż czynność ta mogła zostać dopełniona przez organ w każdym czasie. Nadto z czynnością tą nie są związane też żadne czynności, dla których dokonania wymagane byłoby dochowanie terminu, którego bieg liczony byłby od dnia poinformowania o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie danych decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.

Co do zarzutu rażącego naruszenia art. 56 ust. 1 p.o.ś. poprzez niezgodność - w ocenie wnioskodawców - decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego - Kolegium przytoczyło stanowisko WSA w Gliwicach zawarte wyroku z dnia 22 listopada 2013 r. sygn. akt

II SA/Gl 511/13 i dodało, że zagadnienie wykładni prawa jest uznawane za uchylające się spod kwalifikacji pod przesłankę rażącego naruszenia prawa, bo taki zarzut można postawić tylko zastosowaniu przepisu, którego treść jest niewątpliwie i jednolicie rozumiana. Jeżeli zatem przepis może być różnie rozumiany, to taka sytuacja nie skutkuje oceną wydanego w oparciu o jeden z możliwych wniosków interpretacyjnych aktu, jako rażąco wadliwego (tak: wyrok NSA w Warszawie z dnia 10.11.2015r., sygn. akt: I OSK 352/14, LEX nr 1989953). Zdaniem Kolegium w świetle stanowiska WSA w Gliwicach nie sposób mówić o rażącym naruszeniu prawa w omawianym zakresie.

Zdaniem Kolegium także zarzut rażącego naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. nie znajduje uznania, co wynika z treści w/w orzeczenia WSA w Gliwicach. Odnosząc się natomiast do zarzutu rażącego naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Kolegium powołało się na orzecznictwo sądów administracyjnych w tej materii i potrzymało stanowisko zaprezentowane w decyzji z dnia [...] r.

Nadto, Kolegium nie dopatrzyło się żadnej z pozostałych wad enumeratywnie wyliczonych w art. 156 § 1 k.p.a.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik M. i C. Z. ponowił zarzuty zaprezentowane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium oraz poprzedzającej ją decyzji tego organu z dnia [...] r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 11 maja 2017 r, sygn. II SA/Gl 1097/16 uchylił zaskarżona decyzję samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. W uzasadnieniu wskazał, że przedmiotowa decyzja została wydana po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gliwicach z dnia 22 listopada 2013 r. sygn. II SA/Gl 511/13 oraz oddalającego od niego skargę kasacyjną wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2015 r. sygn. II OSK 1022/14. Skład orzekający był zatem zobowiązany dokonać oceny zaskarżonej decyzji mając na względzie powyższą regulację art. 153 p.p.s.a. Ocenie tej podlegało wobec tego przeprowadzone przez Kolegium postępowanie wyjaśniające, z punktu widzenia wiążącej oceny prawnej i wskazań co do tego postępowania, wyrażonych przez sąd administracyjny na gruncie tej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w swym wyroku z dnia 22 grudnia 2015 r. wskazał , że to Kolegium obowiązane było rozważyć, czy zebrane w sprawie dowody dawały podstawę do ustaleń faktycznych warunkujących orzeczenie przez organ o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. NSA uznał, że zasadnie Sąd Wojewódzki wskazał na potrzebę rozważenia ponownie przez Kolegium, czy przedmiotowa inwestycja mieściła się w ustaleniach planu miejscowego, czy też była z nią sprzeczna w stopniu ewentualnie wskazującym na rażące naruszenie prawa. NSA zwrócił uwagę, na trafność poglądu Sądu pierwszej instancji odnośnie właściwego rozumienia podstawy stwierdzenia nieważności decyzji, jaką jest rażące naruszenie prawa. Zaakcentował dodatkowo, że rażące naruszeniu prawa musi być oczywiste, wyraźne, bezsporne. Oczywistość naruszenia prawa ma miejsce w szczególności wówczas, gdy decyzja została wydana wbrew wyraźnym zakazom ustanowionym w przepisie. Przy ocenie przesłanek stwierdzenia nieważności trzeba wziąć pod uwagę również skutki stwierdzonego naruszenia prawa, a więc to, czy są one możliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. NSA zwrócił wreszcie uwagę, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy aspekt związany z kryterium skutków gospodarczych nie jest bez znaczenia.

Konkludując tutejszy Sąd w wyroku z dnia 11 maja 2017 r. uznał, że nie ulega wątpliwości, że w wyroku z dnia 22 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 511/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie zawarł oceny przesądzającej o zgodności przedmiotowej inwestycji z ustaleniami planu miejscowego, a jedynie pogląd, w jaki sposób należy dokonać tej oceny. To zatem Kolegium przy ponownym rozpatrywaniu sprawy miało obowiązek zbadania tej kwestii posiłkując się przy tym wskazaniami sądów administracyjnych obu instancji wyrażonymi w powyższych wyrokach. Tymczasem Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wbrew temu obowiązkowi, nie dokonało takiej oceny, błędnie przyjmując, że zagadnienie zgodności inwestycji z planem miejscowym zostało przesądzone w wyroku z dnia 22 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 511/13.

Jednocześnie w odniesieniu do pozostałych zarzutów skargi Sąd zauważył, że były już one przedmiotem oceny sądowej i ponownie oceniane być nie mogą. Kwestie podnoszone w zarzutach skargi zostały przesądzone w powołanych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gliwicach z dnia 22 listopada 2013 r. sygn. II SA/Gl 511/13 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2015 r. sygn. II OSK 1022/14. Zobowiązało to skład rozpoznający sprawę w niniejszym składzie, zgodnie z art. 153 p.p.s.a. do uznania tych zarzutów za bezpodstawne w ślad za stanowiskiem wyrażonym w tych orzeczeniach.

W związku z powyższym wyrokiem sprawa powróciła na etap postępowania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Katowicach z wniosku M. Z. oraz C. Z. z czerwca 2016 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach uchyliło swą decyzję nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Dąbrowa z [...] r. Nr [...] w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia pn.: "Budowa ubojni drobiu" przewidzianego do realizacji w D. przy ul. [...] (dz. nr 1 k.m. [...], obręb S.) i orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, że stwierdziło nieważność decyzji przedmiotowej decyzji ośrodowiskowych uwarunkowaniach.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia SKO wskazało, że zgodnie z art. 56 ust. 1 p.o.ś, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. W dniu wydania decyzji z [...] r. na obszarze planowanej działalności obowiązywała uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w D. z dnia [...] r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta D. dla terenów położonych w rejonie S. i K.

Zgodnie z zapisami tego planu, przedmiotowa działka (na której miało zostać zrealizowane przedsięwzięcie) położona została na obszarze oznaczonym na rysunku planu symbolem RU - tereny obsługi w gospodarstwach rolnych, hodowlanych i ogrodniczych (§ 5 pkt 4 lit. b mpzp). Zgodnie z § 12 ust. 1 mpzp wyznaczała tereny obsługi w gospodarstwach rolnych, hodowlanych i ogrodniczych, oznaczone na rysunku planu symbolem RU - o pow. 4,83 ha. W ramach przeznaczenia podstawowego ustala się: zabudowę produkcyjno - usługową, służąca obsłudze produkcji w gospodarstwach rolnych, hodowlanych i ogrodniczych, w tym rolniczą spółdzielnię produkcyjną, ubojnię zwierząt itp. (§ 12 ust. 2 mpzp). Przeznaczenie dopuszczalne to:

1) Nieuciążliwe usługi np.: budowlano-instalatorskie, blacharskie, elektryczne, obsługi pojazdów samochodowych do dwóch stanowisk i inne.

2) Wolnostojące budynki mieszkalne jednorodzinne lub mieszkania wbudowane w obiekty usługowe dla właścicieli lub obsługi.

3) Budynki gospodarcze, magazyny.

4) Zieleń urządzona.

5) Zieleń o funkcjach izolacyjnych.

6) Dojazdy, parkingi niezbędne dla obsługi zabudowy.

7) Sieci i urządzenia związane z obsługą terenów z zachowaniem zasad zawartych w przepisach odrębnych. (§ 12 ust. 3 mpzp).

Warunkiem realizacji wszystkich inwestycji jest wykazanie iż potencjalna uciążliwość obiektów na środowisko jest zgodna z przepisami odrębnymi oraz ogranicza się do granic terenu, do którego odnosi się tytuł prawny. (§ 12 ust. 4 mpzp).

Natomiast zgodnie z § 12 ust. 5 pkt 1 mpzp, ustalał następujące zasady kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenów: "utrzymuje się istniejącą zabudowę i urządzenia rolniczej spółdzielni produkcyjnej i ubojni drobiu wraz z infrastrukturą techniczną i komunikacją z możliwością ich remontu, przebudowy, nadbudowy i rozbudowy pod warunkiem zgodności z przepisami odrębnymi oraz ustaleniami niniejszego planu".

Z kolei w § 17 pkt 2 mpzp, zamieszczonym w rozdziale V - Zasady ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego, ustalał zasady dotyczące ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego: Na terenach produkcyjno-usługowych PU oraz na terenach obsługi produkcji w gospodarstwach rolnych, hodowlanych i ogrodniczych RU dopuszczał lokalizację inwestycji zaliczanych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, określonych w przepisach odrębnych, pod warunkiem wykonania odpowiednich zabezpieczeń, powodujących ograniczenie wszelkich uciążliwości do granicy działki budowlanej, na której inwestycja jest lokalizowana.

Organ administracji stwierdził, że funkcjonowanie ubojni drobiu powoduje emisję energii i substancji do środowiska. Z załączników graficznych do raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wynika, iż stężenia pyłu, tlenku węgla, dwutlenku azotu, dwutlenku siarki, a także hałas wykroczą poza granice terenu, na którym planowane jest do realizacji przedsięwzięcie. Pomimo zatem, że oddziaływanie przedsięwzięcia na poszczególne elementy środowiska nie przekroczy dopuszczalnych prawem poziomów zanieczyszczeń i emisji do środowiska, to jednak uciążliwości w postaci zanieczyszczeń do powierza oraz hałasu nie zamkną się w granicach terenu, do którego inwestor posiada tytuł prawny. Jednoznaczność dokonanych ustaleń potwierdzają załączniki graficzne dołączone do obrazujące rozchodzenie się wskazanych powyżej emisji poza granice terenu, na którym planowane jest do realizacji przedsięwzięcie, tj. działki o nr ew. 1. Z tej to przyczyny Kolegium stwierdziło, iż planowane przedsięwzięcie jest niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a to zapisem § 12 ust. 4 mpzp określającym warunek realizacji wszystkich inwestycji na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem RU od wykazania, iż:

1. potencjalna uciążliwość obiektów na środowisko jest zgodna z przepisami odrębnymi oraz

2. potencjalna uciążliwość obiektów na środowisko ogranicza się do granic terenu, do którego odnosi się tytuł prawny.

Kolegium uznało, że planowane do realizacji przedsięwzięcie narusza także normę o charakterze ogólnym zamieszczoną w rozdziale V mpzp ustalającym zasady dotyczące ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego, gdzie w § 17 pkt 2 mpzp, określono, że na terenach obsługi produkcji w gospodarstwach rolnych, hodowlanych i ogrodniczych RU dopuszcza się:

1. lokalizację inwestycji zaliczanych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, określonych w przepisach odrębnych - takim przedsięwzięciem jest planowana do realizacji inwestycja - pod warunkiem

2. wykonania odpowiednich zabezpieczeń, powodujących ograniczenie wszelkich uciążliwości do granicy działki budowlanej, na której inwestycja jest lokalizowana.

Analiza zapisów raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wykazała, że brak jest w nich wskazania odpowiednich zabezpieczeń powodujących ograniczenie uciążliwości w postaci emisji do powietrza pyłu, tlenku węgla, dwutlenku azotu, dwutlenku siarki, a także hałasu do granicy działki budowlanej, na której planowana inwestycja ma być zlokalizowana.

W związku z powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach stwierdziło, że iż w przedstawionym stanie prawnym i faktycznym wyczerpane zostały przesłanki uznania, iż przedmiotowa decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Nie zaistniały zaś przesłanki przewidziane w art. 156 § 2 k.p.a.

Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyła "A" spółka jawna reprezentowania przez profesjonalnego pełnomocnika. Domagając się uchylenia decyzji SKO w Katowicach z dnia [...] r., znak [...] oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzuciła organowi administracji naruszenie:

1. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 56 ust. 1 p.o.ś. w zw. z § 12 ust. 4 mpzp i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez błędną wykładnie pojęcia "uciążliwość" polegającą na przyjęciu, iż jest to jakiekolwiek oddziaływanie inwestycji na środowisko, choćby niewielkie i nieuciążliwe dla nieruchomości sąsiednich, mieszczących się w normach prawnych, podczas gdy pojęcie to powinno być rozumiane w węższy sposób;

2. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 56 ust. 1 p.o.ś. w zw. z § 12 ust. 4 mpzp i § 17 pkt. 2 mpzp, poprzez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na stwierdzeniu nieważności decyzji z uwagi na rażące naruszenie prawa, podczas gdy norma prawna (§ 12 ust. 4 mpzp i § 17 pkt. 2 mpzp) nie jest jednoznaczna i wymaga wykładni, stąd nie można mówić o oczywistym, wyraźnym bezspornym naruszeniu prawa, a nadto nie można mówić, iż decyzja środowiskowa, nawet jeśli została wydana z naruszeniem prawa, wywołuje skutki nie do pogodzenia z wymaganiami praworządności;

3. art. 144 pkt. 2 p.o.ś., art. 222 p.o.ś. i § 12 ust. 4 mpzp w zw. z art. 80 k.p.a. przez niewłaściwą interpretację poprzez przyjęcie, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wskazuje, że zanieczyszczenia w postaci emisji do powietrza pyłu, tlenku węgla, dwutlenku azotu, dwutlenku siarki i uciążliwości nie ograniczają się do granic terenu, do którego odnosi się tytuł prawny inwestora;

4. art. 112 p.o.ś. i art. 114 ust. 1 p.o.ś. w zw. z art. 80 k.p.a. przez niewłaściwą interpretację poprzez przyjęcie, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wskazuje, że zanieczyszczenia w postaci hałasu nie ograniczają się do granic terenu, do którego odnosi się tytuł prawny inwestora;

5. art. 56 ust. 1 p.o.ś. w zw. z § 17 pkt. 2 mpzp i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a., 7 k.p.a. i art. 80 k.p.a. przez niewłaściwą interpretację poprzez przyjęcie, że planowane do realizacji przedsięwzięcie pozostaje w sprzeczności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, gdyż zgodnie z § 17 pkt. 2 mpzp na terenie RU dopuszcza się realizację przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko pod warunkiem wykonania odpowiednich zabezpieczeń powodujących ograniczenie wszelkich uciążliwości do granic działki budowlanej, na której jest lokalizowana, czego nie przewiduje raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; 6. art. 104 k.p.a. i art. 80 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez wydanie decyzji odmawiającej określenia środowiskowych uwarunkowań z pominięciem uzgodnień Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w D. i Wydział Urbanistyki i Architektury Urzędu Miejskiego D.;

7. art. 107 § 3 k.p.a. i art. 85 ust. 2 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji odmawiającej określenia środowiskowych uwarunkowań przyczyn nieuwzględnienia uzgodnień Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w D. i Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miejskiego D., przy wydawaniu decyzji.

Dodatkowym pismem z dnia 14 grudnia 2017 r. pełnomocnik skarżącej uzupełnił skargę. Wskazał, że przedsięwzięcie zostało zlokalizowane na działce oznaczonej w w planie miejscowym jako tereny obsługi produkcji w gospodarstwach rolnych, hodowlanych i ogrodniczych — oznaczonych jako RU. Zgodnie z § 12 ust. 2 i 4 mpzp przeznaczeniem podstawowym terenów oznaczonych symbolem RU jest zabudowa produkcyjno-usługowa, służąca obsłudze produkcji w gospodarstwach rolnych, hodowlanych i ogrodniczych, w tym rolnicza spółdzielnia produkcyjna, ubojnia zwierząt itp. Natomiast warunkiem realizacji wszystkich inwestycji jest wykazanie, iż potencjalna uciążliwość obiektów na środowisko jest zgodna z przepisami odrębnymi oraz ogranicza się do granic terenu, do którego odnosi się tytuł prawny. Dalej w ust. 5 pkt 1 planu wskazano, że utrzymuje się istniejącą zabudowę i urządzenia rolniczej spółdzielni produkcyjnej i ubojni drobiu wraz z infrastrukturą techniczną i komunikacją z możliwością ich remontu, przebudowy, nadbudowy i rozbudowy pod warunkiem zgodności z przepisami odrębnymi oraz ustaleniami niniejszego planu. W § 17 pkt 2 MPZP uchwalono, że na terenach produkcyjno-usługowych PU oraz na terenach obsługi produkcji w gospodarstwach rolnych, hodowlanych i ogrodniczych RU dopuszcza się lokalizację inwestycji zaliczanych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, określonych w przepisach odrębnych, pod warunkiem wykonania odpowiednich zabezpieczeń, powodujących ograniczenie wszelkich uciążliwości do granicy działki budowlanej, na której inwestycja jest lokalizowana. Podkreślił wreszcie, że plan miejscowy posługuje się zwrotami "potencjalna uciążliwość" oraz "wszelkie uciążliwości". Sam plan nie definiuje tych pojęć, brak jest również ich legalnej definicji w innych przepisach prawa.

Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.

Na początku Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Regulacja ta ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie. W niniejszej sprawie zarówno Sąd, jak i organy administracji są związane wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 22 listopada 2013 r. sygn. II SA/Gl 511/13 oraz oddalającego od niego skargę kasacyjną wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2015 r. sygn. II OSK 1022/14. Stąd skład orzekający nie będzie odnosił się do kwestii prawidłowości postępowania wyjaśniającego przed wydaniem spornej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, czy też prawidłowości przeprowadzenia postępowania z udziałem społeczeństwa. W wyżej wskazanych orzeczeniach Sądy przesądziły wyraźnie, iż okoliczności te nie mogą zostać uznane za przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji.

W niniejszej sprawie Sąd ograniczy się zatem do rozważań dotyczących zgodności przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W związku z tym, że przedmiotowa sprawa dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Sąd zwraca uwagę, iż przy wykładni przepisów, dotyczących stwierdzenia nieważności uwzględnić należy zasadę trwałości decyzji ostatecznych. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym, stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji i wobec tego przesłanki nieważności, wyliczone w art. 156 § 1 k.p.a. muszą być interpretowane ściśle. Z tych samych względów postępowanie nieważnościowe posiada inny przedmiot, niż zwyczajne (jurysdykcyjne) postępowanie administracyjne. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może dotyczyć tylko ustalenia, czy decyzje - których wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy - obarczone są wadami wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a.

Jak stwierdził WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 14 listopada 2017 r. (w sprawie o sygn. I SA/Rz 549/17 – wszystkie orzeczenia za www.orzeczenia.nsa.gov.pl) rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., stanowi podstawę stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sytuacji, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana, jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.

Pojęcie "rażącego naruszenia prawa" obejmuje różne stany faktyczne i prawne, przy czym zachodzi ono w przypadku naruszenia przepisu niepozostawiającego wątpliwości co do jego bezpośredniego rozumienia. "Rażące" oznacza więc oczywiste, wyraźne, bezsporne. "Rażące naruszenie prawa" o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stanowi podstawę stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, w sytuacji gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (por. wyrok NSA z dnia 27 października 2017 r. sygn. II OSK 336/16).

Naruszenie przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują natomiast łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 października 2017 r. sygn. VII SA/Wa 2758/16).

Przyczyną stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w niniejszej sprawie miało być rażące naruszenie art. 56 ust. 1 p.o.ś. (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydawanej decyzji Dz. U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem "właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony".

W dniu wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na obszarze planowanego przedsięwzięcia obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przyjęty uchwałą Rady Miejskiej w D. z dnia [...] r. Nr [...]. Zgodnie z § 12 ust. 1 planu miejscowego zamierzenie miało zostać zrealizowane na terenach obsługi w gospodarstwach rolnych, hodowlanych i ogrodniczych, oznaczone na rysunku planu symbolem RU - o pow. 4,83 ha. W ramach przeznaczenia podstawowego plan ustalał zabudowę produkcyjno - usługową, służącą obsłudze produkcji w gospodarstwach rolnych, hodowlanych i ogrodniczych, w tym rolniczą spółdzielnię produkcyjną, ubojnię zwierząt itp. (§ 12 ust. 2 mpzp). Przeznaczenie dopuszczalne to:

1) Nieuciążliwe usługi np.: budowlano-instalatorskie, blacharskie, elektryczne, obsługi pojazdów samochodowych do dwóch stanowisk i inne.

2) Wolnostojące budynki mieszkalne jednorodzinne lub mieszkania wbudowane w obiekty usługowe dla właścicieli lub obsługi.

3) Budynki gospodarcze, magazyny.

4) Zieleń urządzona.

5) Zieleń o funkcjach izolacyjnych.

6) Dojazdy, parkingi niezbędne dla obsługi zabudowy.

7) Sieci i urządzenia związane z obsługą terenów z zachowaniem zasad zawartych w przepisach odrębnych. (§ 12 ust. 3 mpzp).

Warunkiem realizacji wszystkich inwestycji jest wykazanie iż potencjalna uciążliwość obiektów na środowisko jest zgodna z przepisami odrębnymi oraz ogranicza się do granic terenu, do którego odnosi się tytuł prawny. (§ 12 ust. 4 mpzp).

Natomiast zgodnie z § 12 ust. 5 pkt 1 mpzp, ustalał następujące zasady kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenów: "utrzymuje się istniejącą zabudowę i urządzenia rolniczej spółdzielni produkcyjnej i ubojni drobiu wraz z infrastrukturą techniczną i komunikacją z możliwością ich remontu, przebudowy, nadbudowy i rozbudowy pod warunkiem zgodności z przepisami odrębnymi oraz ustaleniami niniejszego planu".

Z kolei w § 17 pkt 2 mpzp, zamieszczony w rozdziale V - Zasady ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego, ustalał zasady dotyczące ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego: Na terenach produkcyjno-usługowych PU oraz na terenach obsługi produkcji w gospodarstwach rolnych, hodowlanych i ogrodniczych RU dopuszczał lokalizację inwestycji zaliczanych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, określonych w przepisach odrębnych, pod warunkiem wykonania odpowiednich zabezpieczeń, powodujących ograniczenie wszelkich uciążliwości do granicy działki budowlanej, na której inwestycja jest lokalizowana.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach stanęło na stanowisku, iż skoro z raportu o oddziaływaniu na środowisko wynika, iż funkcjonowanie przedsięwzięcia będzie powodować emisję zanieczyszczeń do powietrza oraz hałasu, to występuje "potencjalna uciążliwość", o jakiej mowa w § 12 ust. 4 planu miejscowego.

Z powyższą argumentacją zgodzić się nie można. W ocenie składu orzekającego ustalając przeznaczenie nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie można ograniczyć się do jednego, niesprecyzowanego przepisu (potencjalna uciążliwość). Należy mieć świadomość, iż teren realizacji przedsięwzięcia był przeznaczony m.in. pod działalność, którą podjęła skarżąca. Jest to ubojnia drobiu. Co istotne, ubojnia taka na działce nr 1 istniała. Zgodnie z § 12 ust. 5 pkt 1 plan miejscowy ustalał następujące zasady kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenów: "utrzymuje się istniejącą zabudowę i urządzenia rolniczej spółdzielni produkcyjnej i ubojni drobiu wraz z infrastrukturą techniczną i komunikacją z możliwością ich remontu, przebudowy, nadbudowy i rozbudowy pod warunkiem zgodności z przepisami odrębnymi oraz ustaleniami niniejszego planu".

Działalność gospodarcza powoduje emisję do środowiska substancji i energii. Nie można przyjąć, iż istniejąca uprzednio ubojnia drobiu takich wpływów nie powodowała. W przypadku zanieczyszczeń powietrza niemożliwe jest ograniczenie ich tylko do granic konkretnej nieruchomości. Nie oznacza to jednak, że owe emisje mogą zostać w każdym przypadku uznane za "potencjalne uciążliwości". Analizując uzasadnienie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego można odnieść wrażenie, że utożsamia ono "uciążliwość" z jakimkolwiek oddziaływaniem na nieruchomość sąsiednią. Takie rozumienie powyższych pojęć nie jest prawidłowe. Zgodnie bowiem z taką wykładnią niemożliwa na spornej nieruchomości była by również budowa domu jednorodzinnego ogrzewanego kotłownią indywidualną. Spalanie paliw zawsze bowiem powoduje emisję zanieczyszczeń, które nie ograniczają się do jednej nieruchomości.

Jak wynika z raportu o oddziaływaniu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko analiza rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń wykazała, że stężenie maksymalne nie przekroczą 40% wartości stężeń dopuszczalnych określonych dla liczonych substancji, natomiast stężenie średniorocznie dla wszystkich liczonych substancji nie przekroczą 25 % wartości dopuszczalnych określonych w obowiązującym prawie. Organ nie wykazał, stwierdzając nieważność decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, że owe przekroczenia stanowią "potencjalną uciążliwość". Inaczej nieco przedstawia się kwestia emisji hałasu. Tu konieczne byłoby sklasyfikowanie źródeł tego hałasu. Jeśli pochodziłby on z instalacji, wówczas można rozważać, czy stanowi on "potencjalną uciążliwość". Tu jednak Sąd zwraca uwagę, iż faktyczna (aktualnie) emisja hałasu nie musi wynikać z błędów popełnionych przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, ale także z naruszenia jej warunków, czy też uchybień na etapie wydawania pozwolenia na budowę. Wówczas należałoby ewentualnie rozważyć wydanie odpowiedniej decyzji "naprawczej" na podstawie ustawy Prawo ochrony środowiska.

Powyższe okoliczności wskazują, że pojęcie "potencjalna uciążliwość" może budzić wątpliwości interpretacyjne. A tutejszy Sąd już w wyroku z dnia 22 listopada 2013 r. sygn. II SA/Gl 511/13 wskazał wyraźnie, że "same wątpliwości interpretacyjne zapisów planu nie mogą jeszcze świadczyć o sprzeczności decyzji z planem, a w konsekwencji o rażącym naruszeniu przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska. Zarzut rażącego naruszenia prawa musi wynikać z przesłanek niebudzących wątpliwości. Tam natomiast, gdzie zastosowanie przepisu prawa wymaga jego interpretacji i subsumpcji do konkretnego stanu faktycznego, nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2013r., sygn. akt II OSK 1859/11, LEX nr 1358429)".

Reasumując, nie przesądzając w sprawie, Sąd stwierdza, że organ administracji nie wykazał, iż przedmiotowa decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach została wydana z rażącym naruszeniem art. 56 ust. 1 pr.o.ś.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Ponownie rozpatrując sprawę organ weźmie pod uwagę wyżej poczynione rozważania Sądu.