Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 486/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-07-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 135 j ust. 1 pkt 2, art. 132 ust. 3 pkt 3, art. 135 n ut. 4, art. 6 ust. 1 pkt 2, art. 132 ust. 1, art. 132 a pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 2067
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Konrad Łukaszewicz Asesor WSA – Karolina Kisielewicz Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant specjalista – Maria Zawada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2019 r. sprawy ze skargi D. B. na orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odstąpienia od ukarania – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Komendant Wojewódzki Policji w [...] orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...], działając na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, uznał skarżącego [...]. D. B. winnym tego, że:

1) w czasie od [...] marca 2018 r. do [...] maja 2018 r. w Komendzie Powiatowej Policji w [...], jako [...] Powiatowy Policji w [...], nie dopełnił obowiązków służbowych w ten sposób, że pomimo zgromadzonych informacji o ilości i przebiegu interwencji dotyczących przemocy domowej wobec B. K., przeprowadzonych przez funkcjonariuszy Wydziału [...] Komendy Powiatowej Policji w [...], nie podjął decyzji o przeprowadzeniu czynności w trybie przepisów Kodeksu postępowania karnego, celem ustalenia czy doszło do popełnienia przestępstwa z art. 207 § 1 kk,

tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zw. z § 6 pkt 1 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji (Dz. Urz. KGP, poz. 99 ze zm.),

2) w okresie od [...] listopada 2018 r. do [...] maja 2018 r. w Komendzie Powiatowej Policji w [...], jako [...] Powiatowy Policji w [...], nie dopełnił obowiązków służbowych w postaci organizowania, nadzorowania i koordynowania działań i czynności prewencyjnych w ten sposób, że nie polecił sporządzenia formularza "Niebieska Karta-A", celem udokumentowania okoliczności ujawnionych podczas interwencji funkcjonariuszy Policji Komendy Powiatowej Policji w [...] w dniu [...] listopada 2017 r. o godz. 15:08, uzasadniających podejrzenie stosowania przemocy w rodzinie wobec B. K.,

tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zw. z § 7 pkt 3-4 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji w zw. z pkt 11 karty opisu stanowiska pracy, którą podpisał i przyjął do stosowania w dniu [...] czerwca 2015 r.,

3) w okresie od [...] listopada 2018 r. do [...] maja 2.018 r. w Komendzie Powiatowej Policji w [...], jako [...] Powiatowy Policji w [...], nie dopełnił obowiązków służbowych w postaci organizowania, nadzorowania i koordynowania działań i czynności prewencyjnych w ten sposób, że nie polecił sporządzenia formularza "Niebieska Karta-A", celem udokumentowania okoliczności ujawnionych podczas interwencji funkcjonariuszy Policji Komendy Powiatowej Policji w [...] w dniu [...] listopada 2017 r. o godz. 00:53, uzasadniających podejrzenie stosowania przemocy w rodzinie wobec B. K., tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zw. z § 7 pkt 3-4 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji w zw. z pkt 11 karty opisu stanowiska pracy, którą podpisał i przyjął do stosowania w dniu [...] czerwca 2015 r.,

i odstąpił od ukarania skarżącego.

W odwołaniu z dnia [...] września 2018 r. do Komendanta Głównego Policji, skarżący zarzucił:

- obrazę przepisów prawa materialnego poprzez błędną interpretację przez przełożonego dyscyplinarnego przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U z 2015 r., poz. 1390.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 września 2011 r. w sprawie procedury "Niebieskie Karty" oraz wzorów formularzy "Niebieska Karta" (Dz. U. Nr 209, poz. 1245) poprzez uznanie, że wobec braku zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa znęcania się, obowiązkiem [...] jednostki Policji było wydanie polecenia przeprowadzenia czynności procesowych w oparciu o informacje własne niezależnie od zasobu informacji oraz czynności realizowanych przez zespół interdyscyplinarny lub grupę roboczą oraz uznanie, że po zakończeniu interwencji wszczęcie procedury "Niebieskiej Karty" może nastąpić wskutek polecenia wydanego przez [...] jednostki w ramach uprawnień nadzorczych, pomimo braku stwierdzenia przez interweniującego policjanta przesłanek przemocy domowej;

- błędy w ustaleniach faktycznych mające wpływ na treść orzeczenia polegające na bezzasadnym przyjęciu, że zarzucane czyny zostały popełnione w sposób zawiniony pomimo, że postępowanie dowodowe tego nie wykazało;

- błędne ustalenie, że informacje własne zgromadzone przez Policję zawarte w wydrukach SWD oraz wypełnionych formularzach "Niebieskiej Karty" dawały podstawy do wydania polecenia przeprowadzenia czynności procesowych celem ustalenia czy doszło do popełnienia przestępstwa z art. 207 § 1 kk;

- naruszenie art. 135g ust. 2 ustawy o Policji poprzez brak rozstrzygnięcia wątpliwości na korzyść obwinionego.

Komendant Główny Policji orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...], mając za podstawę art. 135n ust. 4 ustawy o Policji, uchylił zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej uznania winnym popełnienia czynów określonych w pkt 2 oraz w pkt 3 i w tym zakresie umorzył postępowanie dyscyplinarne w pierwszej instancji, natomiast utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie w pozostałej części. W uzasadnieniu – wskazując na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że badając sprawę w II instancji dopatrzono się, iż przeprowadzone w sprawie postępowanie dyscyplinarne obarczone jest wadami wynikającymi z naruszenia przepisów tegoż postępowania w zakresie zarzutów określonych w pkt 2 i pkt 3, natomiast zebrany materiał dowodowy pozwala na dokonanie oceny zdarzenia opisanego w pkt 1. Ustalono zatem, że w dniu [...] maja 2018 r. w [...] przy ul. [...] doszło do zabójstwa B. K., dokonanego w trakcie awantury domowej poprzez zadanie wymienionej kilku ciosów nożem w klatkę piersiową oraz szyję przez jej męża M. K. Rodzina K. w okresie poprzedzającym zdarzenie, tj. od dnia [...] listopada 2017 r. była objęta procedurą "Niebieskiej Karty". W okresie od dnia [...] listopada 2017 r. do dnia [...] maja 2018 r. w miejscu zamieszkania rodziny K. odnotowano łącznie 11 interwencji, w tym 7 interwencji związanych z przemocą domową wobec B. K., tj. w dniach: [...] listopada 2017 r., [...] listopada 2017 r., dwie z [...] listopada 2017 r., [...] lutego 2018 r., [...] lutego 2018 r. i [...] marca 2018 r. Ponadto jedna interwencja z dnia [...] lutego 2018 r. dotyczyła sprawowania opieki nad małoletnią córką przez B. K. znajdującą się w stanie nietrzeźwości. W sprawie sytuacji panującej w rodzinie Państwa K. nie wdrożono czynności przewidzianych przepisami Kodeksu postępowania karnego. Badając sprawę pod kątem odpowiedzialności dyscyplinarnej obwinionego wskazano, iż zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Zgodnie z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy, naruszeniem dyscypliny służbowej jest niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa. W § 6 pkt 1 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji wskazano, że wykonywanie czynności przełożonego polega na kierowaniu przebiegiem służby lub pracy podwładnych przez osobiste podejmowanie decyzji rozstrzygających zasadnicze problemy, wynikłe w załatwianych sprawach, albo przez stosowanie form nadzoru zapewniających bieżącą informację o stanie tych spraw, jeżeli osobisty wgląd, z uwagi na rodzaj sprawy, jest utrudniony lub niecelowy. Zgodnie z § 7 pkt 3 zarządzenia, przełożony jest obowiązany do korygowania działania w razie stwierdzenia wadliwości metod lub nieskuteczności sposobu jego wykonywania, a w myśl pkt 4 wymienionego paragrafu, przełożony obowiązany jest do korygowania działania w razie stwierdzenia wadliwości metod lub nieskuteczności sposobu jego wykonywania. Dalej podano, że na gruncie przepisów regulujących odpowiedzialność dyscyplinarną policjantów niezbędne jest dokładne określenie czynów zarzucanych obwinionemu, a także przypisanie tym czynom odpowiedniej kwalifikacji prawnej. Kwalifikacja prawna czynu stanowi przyporządkowanie danego czynu określonemu przepisowi, tj. polega na wskazaniu przepisu lub przepisów określającego cechy, których wypełnienie stanowi o tym, iż dany czyn stanowi przewinienie dyscyplinarne. Kwalifikacja musi być przytoczona dokładnie, a przepis należy wskazać w sposób ścisły (z powołaniem odpowiednio: artykułu, paragrafu, punktu i litery). Kwalifikacja prawna czynu ma istotne znaczenie, bowiem od niej zależy zastosowanie jakiejkolwiek sankcji (pozwala na zbadanie ewentualnego zawinienia policjanta). A zatem określenie zarzutu powinno być na tyle dokładne i na tyle szczegółowe, aby nie budziło wątpliwości, jaki czyn jest zarzucany i jaką przypisano mu kwalifikację prawną. Niniejsze stwierdzenie warunkuje przede wszystkim fakt represyjnego charakteru postępowania dyscyplinarnego policjantów. Nadto w myśl art. 135j ust. 1 i 2 ustawy o Policji, na podstawie oceny zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego przełożony dyscyplinarny wydaje orzeczenie o jednym z czterech możliwych rozstrzygnięć, tj. uniewinnieniu, odstąpieniu od ukarania, ukaraniu albo umorzeniu postępowania. Opis zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego wraz z kwalifikacją prawną, a także uzasadnienie faktyczne i prawne orzeczenia (art. 135j ust. 2 pkt 4 i pkt 6 ustawy o Policji) są zasadniczymi elementami orzeczenia dyscyplinarnego. Nie budzi zatem wątpliwości, iż wszystkie wyżej wymienione elementy orzeczenia dyscyplinarnego tworzą całość i muszą być ze sobą zgodne. Oczywistym jest również, że kwalifikacja prawna czynu jest ściśle związana z jego opisem i odwrotnie. Istnienie sprzeczności w tym zakresie skutkuje istotną wadliwością orzeczenia dyscyplinarnego. Zatem w postępowaniu dyscyplinarnym istotny jest opis zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego oraz jego kwalifikacja prawna. W postępowaniu tym policjantowi stawia się konkretny zarzut, a rozstrzygnięcie jest ściśle związane z poczynionymi ustaleniami dotyczącymi tegoż zarzutu. Postępowanie dyscyplinarne jest postępowaniem quasi-karnym, w którym nie dokonuje się oceny, czy policjant popełnił jakiekolwiek przewinienie dyscyplinarne, ale czy popełnił zarzucane mu przewinienie dyscyplinarne. W kontekście powyższego wątpliwości budzi treść zarzutów przedstawionych obwinionemu w pkt 2 i 3. Następnie opisano przypisane skarżącemu czyny w pkt 2 i w pkt 3 orzeczenie dyscyplinarnego w pierwszej instancji i stwierdzono, że taki opis czynów budzi wątpliwości, na czym dokładnie polegało przewinienie dyscyplinarne zarzucane obwinionemu, przy uwzględnieniu organizacji hierarchicznej w jednostce i obowiązku sprawowania nadzoru ze strony przełożonych. Z uwagi na wskazanie w wymienionych zarzutach konkretnych interwencji policjantów, tj. z dnia [...] i [...] listopada 2017 r. domniemywać można, iż przewinienie dotyczyć ma sprawowania niewłaściwego nadzoru nad służbą przez [...] jednostki Policji, a w szczególności w kontekście rozliczenia służby dyżurnego przez [...] jednostki. Jednakże w prowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym nie zebrano materiału dowodowego wskazującego na sposób rozliczenia służby z dnia [...] i [...] listopada 2017 r. i udziału w tym obwinionego, a więc możliwości dokonania oceny prawidłowości sposobu zakończenia przedmiotowych interwencji i wydania polecenia wszczęcia procedury "Niebieskiej Karty" i sporządzenia formularza "Niebieska Karta-A", tym bardziej, iż zgodnie z załączonym przez obwinionego, podczas przesłuchania, grafiku dyżurów [...] Komendy Powiatowej Policji w [...] na miesiąc listopad 2017 r., obwiniony w dniach [...] i [...] listopada 2018 r. miał dni wolne od służby. Ponadto materiał dowodowy nie wskazuje kiedy i w jakich okolicznościach obwiniony zapoznał się z dokumentacja dotyczącą sposobu załatwienia powyższych interwencji, a w konsekwencji czy miał możliwość odpowiedniej reakcji wynikającej z § 7 pkt 3-4 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji. Biorąc powyższe pod uwagę, w zakresie zarzutów opisanych w pkt 2 i w pkt 3 zachodzi przesłanka, o której mowa w art. 135g ust. 2 ustawy o Policji nakazująca niedające się usunąć wątpliwości rozstrzygać na korzyść obwinionego. Zatem zasadnym jest uchylić zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej uznania obwinionego winnym popełnienia tych czynów i umorzyć w tym zakresie postępowanie dyscyplinarne w pierwszej instancji. Dalej podano, że analizując zebrany materiał dowodowy, na który składają się dowody z dokumentów m.in. w postaci wydruku krótkiego raportu działań SWD dotyczącego zdarzeń nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], kopii formularzy "Niebieska karta - A" funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w [...] z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] i z dnia [...] marca 2018 r. nr [...], kopii karty opisu stanowiska pracy obwinionego oraz protokołu jego przesłuchania stwierdzono, iż pozwala on na dokonanie oceny zdarzenia opisanego w pkt 1, a zarazem jest wystarczający do oceny zachowania obwinionego pod kątem odpowiedzialności dyscyplinarnej. W toku postępowania dyscyplinarnego [...]. D. B. przesłuchany w charakterze obwinionego nie przyznał się do zarzucanych mu czynów i złożył wyjaśnienia. Odnosząc się do zarzutu opisanego w pkt 1 wyjaśnił, że jest on dla niego całkowicie niezrozumiały w kontekście obowiązujących regulacji prawnych. Dodał, że na bieżąco zapoznaje się z dobowym raportem SWD z przebiegu poszczególnych interwencji, a przebieg służby jest weryfikowany przez niego bądź jego zastępcę podczas rozliczania służby dyżurnego. Osobiście przegląda oraz dekretuje dokumentację wytworzoną podczas służby i w przypadku jakichkolwiek wątpliwości zleca weryfikowanie informacji naczelnikowi wydziału, jego zastępcy oraz podległym im kierownikom komórek organizacyjnych. Co tydzień w ramach koordynowania służby zewnętrznej są omawiane zdarzenia z poprzedniego tygodnia. Wskazał, że w oparciu o informacje, do których ma dostęp (głównie raporty SWD, notatki oraz "Niebieskie Karty") mógł posiadać ogólną wiedzę, że w rodzinie K. istnieje problem związany z nadużywaniem alkoholu, którego skutkiem są kłótnie i konflikty małżeńskie lub przemoc w rodzinie. Nadmienił, że analizując raporty SWD w przypadku pojawienia się wątpliwości prosi o wyjaśnienia naczelnika Wydziału [...], ale nie przypomina sobie aby wydawał takie polecenia w przypadku obsługi interwencji dotyczących rodziny K. Podniósł, że w żadnym przypadku interwencji dotyczących tej rodziny (poza zabójstwem) nie było podstaw do wdrożenia czynności w trybie art. 308 lub 307 k.p.k., a sama pokrzywdzona B. K. lub inne osoby z rodziny, nie złożyły zawiadomienia o popełnieniu jakiegokolwiek przestępstwa. Podniósł, że po zapoznaniu się z dokumentacją dotyczącą rodziny K., zasób jego wiedzy o sytuacji w tej rodzinie był ogólny i wycinkowy. Stąd trudno było zdiagnozować znamiona przestępstwa znęcania się. Nadmienił, że w przypadku rodziny K. najistotniejszą okolicznością wyłączającą przestępstwo znęcania się był konflikt małżeński wynikający z nadużywania alkoholu, skutkujący wzajemnym negatywnym działaniem małżonków, skierowany przeciwko współmałżonkowi. Obwiniony wyjaśnił, że procedurę "Niebieskiej Karty" wdrożono wskutek interwencji policjantów w dniu [...] listopada 2017 r., a więc zaledwie po trzech dniach od pierwszej interwencji, a następną "Niebieską kartę" sporządzono w dniu [...] marca 2018 r. Rodzina K. była pod nadzorem grupy roboczej zespołu interdyscyplinarnego. Ponadto dzielnicowy składał systematyczne wizyty sprawdzające stan bezpieczeństwa osoby, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą w rodzinie. Wyjaśnił, że grupa robocza zespołu interdyscyplinarnego posiadała wiedzę o podejmowanych przez Policję czynnościach wobec rodziny K. Podniósł, że na przewodniczącym zespołu interdyscyplinarnego ciąży prawny obowiązek zawiadomienia prokuratora lub Policji w przypadku podejrzenia popełnienia przestępstwa, a takowe zawiadomienie nie zostało skierowane pomimo, że członkowie grupy roboczej mieli kompleksową wiedzę o sytuacji w rodzinie K.. Obwiniony podniósł, że podjęcie przez niego decyzji w przedmiocie przeprowadzenia czynności objętych zarzutem, byłoby naruszeniem kompetencji i zasady współpracy członków zespołu interdyscyplinarnego. Dalej podał, że dziwi go zarzut naruszenia dyspozycji przepisu § 6 pkt 1 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji, gdyż w celu zapewnienia właściwego nadzoru nad realizacją procedury "Niebieskiej Karty" wydał decyzję nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. (zmienioną decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r.) w sprawie nadzoru nad realizacją przepisów wytycznych nr 2 Komendanta Głównego Policji z dnia 7 grudnia 2011 r. w sprawie postępowania policjantów podczas realizacji procedury "Niebieskiej Karty", na mocy której zobligował naczelnika wydziału oraz kierowników komórek organizacyjnych do bezpośredniego nadzoru nad funkcjonariuszami w zakresie realizacji tych obowiązków Policji. Stąd też rozpatrując przedmiotową sprawę i uwzględniając przedstawione wyżej argumenty w ocenie wyższego przełożonego dyscyplinarnego bezsporne jest, że wymieniony policjant popełnił w sposób zawiniony zarzucane mu przewinienia dyscyplinarne określone w pkt 1, a zarzuty obwinionego zawarte w odwołaniu są niezasadne w tym zakresie. Opis czynu określonego w pkt 1 pozwala na stwierdzenie, że zachowanie obwinionego polegało na nie dopełnieniu obowiązków służbowych jako [...] Powiatowy Policji w [...], poprzez nie podjęcie decyzji o przeprowadzeniu czynności w trybie przepisów Kodeksu postępowania karnego celem ustalenia czy doszło do popełnienia przestępstwa z art. 207 § 1 k.k. w związku z posiadanymi informacjami o ilości i przebiegu interwencji domowych dotyczących przemocy domowej wobec B. K.. W § 6 pkt 1 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji wskazano, że wykonywanie czynności przełożonego polega na kierowaniu przebiegiem służby lub pracy podwładnych przez osobiste podejmowanie decyzji rozstrzygających zasadnicze problemy, wynikłe w załatwianych sprawach, albo przez stosowanie form nadzoru zapewniających bieżącą informację o stanie tych spraw, jeżeli osobisty wgląd, z uwagi na rodzaj sprawy, jest utrudniony lub niecelowy. Bezspornym jest zatem, że [...]. D. B. z racji zajmowanego stanowiska [...] Powiatowego Policji w [...] jest przełożonym w stosunku do policjantów zatrudnionych w Komendzie Powiatowej Policji w [...]. Zgodnie z art. 6f ustawy o Policji komendant powiatowy Policji jest przełożonym policjantów na terenie swojego działania, a w myśl art. 6g przywołanej ustawy komendant powiatowy Policji wykonuje swoje zadania przy pomocy podległej mu komendy. Dodano, iż zgodnie z § 1 pkt 1 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji przełożonym jest policjant lub pracownik Policji uprawniony z racji zajmowanego stanowiska albo na podstawie odrębnego przepisu lub upoważnienia do kierowania przebiegiem służby lub pracy innego policjanta lub pracownika Policji. Ponadto w karcie opisu stanowiska pracy obwinionego określono cel stanowiska [...] Powiatowego Policji w [...], tj. [...] Komendą Powiatową Policji w [...]. Do zakresu zadań i obowiązków wynikających z karty opisu stanowiska pracy włączono m.in.: organizowanie, nadzorowanie i koordynowanie realizacji zadań służbowych przez podległych policjantów i pracowników; wydawanie decyzji, zarządzeń i instrukcji regulujących sposób realizacji zadań; organizowanie, koordynowanie i nadzorowanie działań i czynności prewencyjnych oraz działań zapobiegawczych i wykrywczych związanych ze zwalczaniem przestępczości w rejonie Komendy Powiatowej Policji w [...]; organizowanie właściwego współdziałania oraz obiegu informacji pomiędzy poszczególnymi komórkami organizacyjnymi Komendy Powiatowej Policji w [...] oraz odpowiednimi wydziałami Komendy Wojewódzkiej Policji w [...]. Zgodnie z art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji w granicach swych zadań Policja wykonuje czynności: operacyjno-rozpoznawcze, dochodzeniowo-śledcze i administracyjno-porządkowe w celu rozpoznawania, zapobiegania i wykrywania przestępstw i wykroczeń. Stosownie do art. 9 § 1 k.p.k. organy procesowe prowadzą postępowanie i dokonują czynności z urzędu, chyba że ustawa uzależnia je od wniosku określonej osoby, instytucji lub organu albo od zezwolenia władzy. W myśl art. 10 § 1 wymienionej ustawy organ powołany do ścigania przestępstw jest obowiązany do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania przygotowawczego, a oskarżyciel publiczny także do wniesienia i popierania oskarżenia - o czyn ścigany z urzędu. Zgodnie z art. 15 § 1 k.p.k. Policja i inne organy w zakresie postępowania karnego wykonują polecenia sądu, referendarza sądowego i prokuratora oraz prowadzą pod nadzorem prokuratora śledztwo lub dochodzenie w granicach określonych w ustawie. Celem postępowania przygotowawczego zgodnie z art. 297 § 1 k.p.k. jest ustalenie, czy został popełniony czyn zabroniony i czy stanowi on przestępstwo; wykrycie i w razie potrzeby ujęcie sprawcy; zebranie danych stosownie do art. 213 i 214; wyjaśnienie, okoliczności sprawy, w tym ustalenie osób pokrzywdzonych i rozmiarów szkody; zebranie, zabezpieczenie i w niezbędnym zakresie utrwalenie dowodów dla sądu. Stosownie do art. 298 § 1 k.p.k. postępowanie przygotowawcze prowadzi lub nadzoruje prokurator, a w zakresie przewidzianym w ustawie prowadzi je Policja. W wypadkach przewidzianych w ustawie uprawnienia Policji przysługują innym organom. W art. 303 k.p.k. wskazano, że jeżeli zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa, wydaje się z urzędu lub na skutek zawiadomienia o przestępstwie postanowienie o wszczęciu śledztwa, w którym określa się czyn będący przedmiotem postępowania oraz jego kwalifikację prawną. W art. 307 § 1 k.p.k. określono, że jeżeli zachodzi potrzeba, można zażądać uzupełnienia w wyznaczonym terminie danych zawartych w zawiadomieniu o przestępstwie lub dokonać sprawdzenia faktów w tym zakresie. W tym wypadku postanowienie o wszczęciu śledztwa albo o odmowie wszczęcia należy wydać najpóźniej w terminie 30 dni od otrzymania zawiadomienia. Przy czym zgodnie z § 2 wymienionego artykułu w postępowaniu sprawdzającym nie przeprowadza się dowodu z opinii biegłego ani czynności wymagających spisania protokołu, z wyjątkiem przyjęcia ustnego zawiadomienia o przestępstwie lub wniosku o ściganie oraz czynności określonej w § 3, a w myśl § 5 tego artykułu przepis § 2 stosuje się odpowiednio w wypadku podejmowania przez organy ścigania przed wydaniem postanowienia o wszczęciu śledztwa sprawdzenia własnych informacji, nasuwających przypuszczenie, że popełniono przestępstwo. Zgodnie z art. 325a § 1 k.p.k. dochodzenie prowadzi Policja lub organy, o których mowa w art. 312, chyba że prowadzi je prokurator. Stosownie do art. 325b § 1 pkt 1 k.p.k. dochodzenie prowadzi się w sprawach o przestępstwa należące do właściwości sądu rejonowego zagrożone karą nieprzekraczającą 5 lat pozbawienia wolności, z tym że w wypadku przestępstw przeciwko mieniu tylko wówczas, gdy wartość przedmiotu przestępstwa albo szkoda wyrządzona lub grożąca nie przekracza 200 000 zł. Z kolei art. 207 § 1 k.k. stanowi, że kto znęca się fizycznie lub psychicznie nad osobą najbliższą lub nad inną osobą pozostającą w stałym lub przemijającym stosunku zależności od sprawcy, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Na gruncie przepisu art. 303 k.p.k. wskazano, iż wszczęcie śledztwa uzależnione jest od istnienia przesłanki faktycznej, tj. uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa, co oznacza, że aby wszcząć śledztwo (dochodzenie), organ musi mieć informacje, które pozwolą na przyjęcie, że zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa. Wszczęcie z urzędu śledztwa (dochodzenia) ma miejsce wtedy, gdy organ ścigania ma tzw. informacje własne, które są np. wynikiem działalności operacyjnej Policji albo pochodzą ze środków masowego przekazu. Natomiast na gruncie przepisów art. 307 k.p.k. czynności sprawdzające mają na celu ustalenie dopuszczalności wszczęcia śledztwa lub dochodzenia, których podstawą prawną jest przepis Kodeksu postępowania karnego, lecz nie są one przeprowadzane w już toczącym się postępowaniu karnym. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że obwiniony posiadał wiedzę o interwencjach przeprowadzanych przez podległych mu policjantów dotyczących stosowania przemocy domowej wobec B. K., lecz bezpodstawnie uznał, iż wystarczającą realizacją ustawowych zadań Policji była wdrożona procedura "Niebieskiej Karty". Również bezpodstawnie uzależnił wdrożenie czynności w trybie przepisów Kodeksu postępowanie karnego przez Policję od formalnego zawiadomienia o przestępstwie złożonego przez osobę pokrzywdzoną, bądź zawiadomienia przewodniczącego zespołu interdyscyplinarnego, który wykonywał czynności w trybie przywołanego rozporządzenia. Podkreślono, iż postępowanie w trybie przepisów Kodeksu postępowania karnego jest odrębnym postępowaniem od opartego na przepisach ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Cele tych postępowań są różne i w żaden sposób nie są konkurencyjne wobec siebie. Obwiniony jako [...] Powiatowy Policji w [...] odpowiada za prawidłową organizację, sprawne i efektywne funkcjonowanie Komendy Powiatowej Policji w [...], jak też za realizację ustawowych zadań Policji przez podległych mu policjantów. Jako bezpośredni przełożony naczelnika Wydziału [...] Komendy Powiatowej Policji w [...] oraz odpowiedzialny za właściwe współdziałanie oraz obieg informacji pomiędzy poszczególnymi komórkami organizacyjnymi Komendy Powiatowej Policji w [...] zobowiązany był do wydania odpowiednich decyzji lub poleceń skutkujących wdrożeniem czynności w trybie przepisów Kodeksu postępowania karnego celem ustalenia czy doszło do popełnienia przestępstwa z art. 207 § 1 k.k. ściganego z oskarżenia publicznego. Przerzucanie odpowiedzialności na kierowników komórek organizacyjnych sprawujących bezpośredni nadzór nad realizacją zadań przez policjantów tejże komendy w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie albo osobę spoza Policji sprawującą funkcję w tym zakresie, należy ocenić jako przyjętą linię obrony ukierunkowaną na zmniejszenie swojej odpowiedzialności jako kierownika jednostki Policji. Tym samym należy uznać, iż obwiniony dopuścił się popełnienia przewinienia dyscyplinarnego określonego w pkt 1. Dokonana ocena materiału dowodowego prowadzi do wniosku, iż działanie obwinionego było zawinione. Zgodnie bowiem z art. 132a pkt 1 ustawy o Policji przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi, a w § 2 wymienionego artykułu wskazano, że przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć. Przy czym czyn obwinionego popełniony został z winy nieumyślnej, albowiem na skutek niezachowania ostrożności wymaganych w danych okolicznościach (wobec możliwego przeoczenia bądź wadliwej oceny informacji) [...]. D. B. mógł i powinien przewidzieć, iż istnieją podstawy do przeprowadzenia postępowania sprawdzającego mającego na celu ustalenie dopuszczalności wszczęcia dochodzenia z art. 207 § 1 k.k. W myśl art. 135j ust. 1 ustawy o Policji przełożony dyscyplinarny na podstawie oceny zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego wydaje orzeczenie o uniewinnieniu, odstąpieniu od ukarania, ukaraniu albo umorzeniu postępowania. Przełożony dyscyplinarny może odstąpić od ukarania, jeżeli stopień winy lub stopień szkodliwości przewinienia dyscyplinarnego dla służby nie jest znaczny, a właściwości i warunki osobiste policjanta oraz dotychczasowy przebieg służby uzasadniają przypuszczenie, że pomimo odstąpienia od ukarania będzie on przestrzegał dyscypliny służbowej oraz zasad etyki zawodowej (art. 135j ust. 5). Po dokonaniu analizy zebranego materiału dowodowego nie znaleziono podstaw do zmiany zaskarżonego rozstrzygnięcia w zakresie uznania wymienionego winnym popełnienia zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego określonego w pkt 1. Ponadto uwzględniając okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego nieumyślność, dotychczasowy przebieg służby obwinionego (27-letni staż służby, dotychczasową niekaralność, pozytywną opinię z dnia [...] maja 2017 r., liczne wyróżnienia oraz nadane odznaczenia państwowe) stwierdzono, że uznanie go winnym zarzucanego czynu i odstąpienie od jego ukarania jest zasadne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący D. B. wniósł o uchylenie zaskarżonego i poprzedzającego go orzeczenia dyscyplinarnego oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania zarzucając:

- naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwą interpretację kompetencji Policji na gruncie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz.U. nr 180 poz. 1493) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 września 2011 r. w sprawie procedury "Niebieskiej Karty" i wzorów formularzy "Niebieska Karta", polegające na braku uwzględnienia wyrażonego w art. 9d ust.3 cyt. ustawy wymogu podejmowania wszelkich działań i decyzji na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie w oparciu o zasadę współpracy w ramach pracy zespołu interdyscyplinarnego lub grupy roboczej funkcjonującego w oparciu o procedurę "Niebieskiej Karty" oraz błędne uznanie ,że wobec braku zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa znęcania się obowiązkiem kierownika jednostki Policji było wydanie polecenia przeprowadzenia czynności procesowych w trybie k.p.k. w oparciu o informacje własne zgromadzone przez Policję zawarte w wydrukach Systemu Wspomagania Dowodzenia oraz wypełnionych formularzach " Niebieskiej Karty" niezależnie od zasobu informacji oraz czynności realizowanych przez zespól interdyscyplinarny lub grupę roboczą, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na dokonaniu przez ten organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 132 b i 135g ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2017 r., poz.2067 ze zm.), w szczególności poprzez bezzasadne przyjęcie, że zarzucony czyn został popełniony w sposób zawiniony oraz poprzez brak rozstrzygania wątpliwości na korzyść obwinionego.

W uzasadnieniu – wskazując na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie oraz przepisy wykonawcze w systemie przeciwdziałania przemocy w rodzinie mają charakter lex specialis, w związku z powyższym interpretacja i stosowanie poszczególnych przepisów prawnych powinna się odbywać w zgodności z celami tej ustawy, przy uwzględnieniu zasady racjonalnego ustawodawcy oraz spójności systemu prawa. Zgodnie z określonymi przez ustawodawcę kompetencjami, zadaniem zespołu interdyscyplinarnego jest integrowanie i koordynowanie działań podmiotów wchodzących w skład zespołu m.in. poprzez diagnozowanie problemu przemocy w rodzinie oraz inicjowanie działań w stosunku do osób stosujących przemoc (art.9b ust.2). Z kolei zadaniem grup roboczych jest opracowanie i realizacja planu pomocy w indywidualnych przypadkach wystąpienia przemocy w rodzinie, monitorowanie sytuacji rodzin, w których dochodzi do przemocy oraz dokumentowanie podejmowanych działań oraz ich efektów. ( art.9 ust.3). Indywidualny plan pomocy dla osoby, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą w rodzinie zawiera m.in dyspozycje w przedmiocie wszczęcia postępowania przygotowawczego, wystąpienia do prokuratora o zastosowanie właściwych środków zapobiegawczych, czy też skierowania wniosku do gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych. W toku trwającej procedury "Niebieskiej Karty", w przypadku podejrzenia popełnienia przestępstwa przewodniczący zespołu interdyscyplinarnego zobowiązany jest zawiadomić prokuraturę lub Policję. Należy podkreślić, że decyzja w tym zakresie jest podejmowana kolegialnie przez członków zespołu i ma to charakter obowiązku prawnego (art.9d ust.3, art.12 ustawy o ppr oraz § 10 ust. 1 i 2 cyt. rozporządzenia). Członkowie zespołu interdyscyplinarnego lub grupy roboczej działając w ramach swoich kompetencji dysponują największą wiedzą umożliwiającą zdiagnozowanie sytuacji w rodzinie oraz podjęcie decyzji w przedmiocie zawiadomienia organów ścigania, gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych itp. Zespoły interdyscyplinarne oraz grupy robocze współpracują także z kierownikami jednostek organizacyjnych prokuratury, którzy zobowiązani są realizować Wytyczne Prokuratora Generalnego z dnia 1 kwietnia 2014 r. dotyczące zasad postępowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie (por. pkt. 27 Wytycznych). Zakres zadań funkcjonariuszy Policji w ramach realizacji procedury "Niebieskiej Karty" określa § 13 cyt. rozporządzenia oraz Wytyczne nr 2 Komendanta Głównego Policji z dnia 7 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu postępowania policjantów podczas realizacji procedury "Niebieskiej Karty". Analiza wymienionych przepisów wskazuje, że uruchomienie procedury karnej następuje w zasadzie w przypadku złożenia stosownego zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa przez dany podmiot lub osobę lub w przypadku realizacji czynności niecierpiących zwłoki na miejscu zdarzenia. Interpretowanie i stosowanie przepisów procedury karnej w oderwaniu od innych powszechnie obowiązujących źródeł prawa prowadziłoby do naruszenia zasady racjonalnego ustawodawcy oraz zasady spójności systemu prawa. Wskazany w orzeczeniu zarzut braku wydania polecenia przeprowadzenia postępowania przygotowawczego oraz ograniczenia czynności Policji jedynie do wdrożenia procedury "Niebieskiej Karty" należy uznać za chybiony zważywszy na racjonalną ocenę stanu faktycznego. Zasób posiadanych przez Policję informacji wskazywał bowiem na istnienie przemocy w rodzinie, a nie przestępstwa znęcania się (w zasadzie nawet je wykluczał biorąc pod uwagę podłoże konfliktu i wzajemność reakcji ), stąd prawidłowo uruchomione zostały tryby postępowania przewidziane w ustawie o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Ponadto w sytuacji braku woli współdziałania osoby pokrzywdzonej i sprawcy przemocy w rodzinie z organami ścigania, członkowie zespołu interdyscyplinarnego lub grupy roboczej mieli zdecydowanie większe możliwości rozpoznania sytuacji rodzinnej, w tym zdiagnozowanie ewentualnego popełnienia przestępstwa aniżeli funkcjonariusze Policji. W przypadku przestępstw związanych z przemocą w rodzinie przyjęcie zawiadomienia i przesłuchanie osoby pokrzywdzonej ma decydujące znaczenie dla weryfikacji znamion przestępstwa, w tym zwłaszcza przestępstwa znęcania się. Wytyczne Prokuratora Generalnego z dnia 1 kwietnia 2014 r. dotyczące zasad postępowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie obligują nawet prokuratora do rozważenia osobistego przesłuchania pokrzywdzonego oraz najważniejszych świadków niezależnie od formy prowadzonego postępowania. Organ dyscyplinarny formułując zarzut braku wydania polecenia przeprowadzenia czynności w trybie przepisów kodeksu postępowania karnego celem ustalenia czy doszło do popełnienia przestępstwa z art. 207 k.k. nie dokonał najwyraźniej oceny możliwości realnego zweryfikowania zaistnienia przestępstwa w oparciu o tzw. "informacje własne" uwzględniając ograniczenia wynikające m.in. z konieczności uszanowania zakazów dowodowych tj. braku możliwości przeprowadzenia dowodu z zeznań pokrzywdzonej lub osób najbliższych, braku możliwości wykorzystania w procesie karnym, bez zgody przewodniczącego zespołu interdyscyplinarnego, posiadanych materiałów własnych dotyczących wdrożonej procedury "Niebieskiej Karty". Zważywszy na obowiązujące regulacje prawne oraz okoliczności faktyczne wydanie przez kierownika jednostki Policji, polecenia przeprowadzenia czynności procesowych w oparciu o posiadane wyłącznie informacje własne, bez możliwości ich pogłębienia, naruszałoby wskazane regulacje prawne, w tym zasadę współpracy członków zespołu dyscyplinarnego oraz byłoby działaniem nieracjonalnym. Organ orzekający zakładając możliwość zaistnienia przestępstwa znęcania się oraz formułując zarzut dyscyplinarny oparł swoją ocenę wyłącznie na informacjach odzwierciedlających treść zgłoszeń (zapisy w notatnikach służbowych policjantów, raporty SWD, zapisy rejestratora rozmów), natomiast w niewielkim stopniu na wynikach weryfikacji zgłoszeń dokonanych przez funkcjonariuszy zawartych m.in. w sporządzonych notatkach służbowych. Jak wynika z treści orzeczenia, organ orzekający uznał ,że zarzucany czyn popełniony został w sposób zawiniony w formie winy nieumyślnej; wskutek niezachowania ostrożności wymaganych w danych okolicznościach (wobec możliwego przeoczenia bądź wadliwej oceny informacji), obwiniony mógł i powinien przewidzieć, że istnieją podstawy do przeprowadzenia postępowania sprawdzającego mającego na celu ustalenie dopuszczalności wszczęcia dochodzenia z art. 207 k.k. W treści orzeczenia nie zostały wskazane dowody uzasadniające przypisanie winy i nie można więc uznać, że wina została w sposób należyty wykazana i udowodniona. W myśl orzecznictwa sądowo-administracyjnego wina musi być w sposób jednoznaczny wykazana. Ponadto w treści uzasadnienia orzeczenia organ orzekający wskazał na błędną interpretację przez niego zadań Policji wynikających z przepisów ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie w zestawieniu z przepisami procedury karnej, co w efekcie skutkowało popełnieniem deliktu dyscyplinarnego. Skoro więc ustalono błędną interpretację przepisów prawa ( error iuris) to naturalną konsekwencją organu orzekającego powinno być zweryfikowanie tego faktu w kontekście okoliczności wyłączających winę oraz zasady domniemania niewinności. Zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnym oraz poglądami doktryny w postępowaniu dyscyplinarnym należy stosować interpretację winy przyjętą w prawie karnym. Ocena winy powinna być również dokonana przez pryzmat zasobu dostępnych informacji na poziomie decyzyjnym kierownika jednostki, uwzględniając gradację kompetencji i informacji w organizacji hierarchicznej.

W odpowiedzi na skargę, Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że skarżący posiadał wiedzę o interwencjach przeprowadzonych przez podległych mu policjantów dotyczących stosowania przemocy domowej wobec B. K., lecz bezpodstawnie uznał, iż wystarczającą realizacją ustawowych zadań Policji było wdrożenie procedury "Niebieskiej Karty" w trybie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 Września 2011 r. w sprawie procedury "Niebieskiej Karty" oraz wzorów formularzy "Niebieska Karta", a także bezpodstawnie uzależnił wdrożenie czynności w trybie przepisów Kodeksu postępowania karnego przez Policję od formalnego zawiadomienia przez osobę pokrzywdzoną lub przewodniczącego zespołu interdyscyplinarnego, który wykonywał czynności na podstawie wskazanego rozporządzenia, o możliwości popełnienia przestępstwa z art. 207 k.k., w sytuacji kiedy art. 303 k.p.k. jednoznacznie stanowi, że jeżeli zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa, wydaje się z urzędu lub na skutek zawiadomienia o przestępstwie postanowienie o wszczęciu śledztwa, w którym określa się czyn będący przedmiotem postępowania oraz jego kwalifikację prawną. Ponadto z treści art. 207 k.k. jednoznacznie wynika, iż wszystkie typy przestępstwa znęcania są występkami, ściganymi z oskarżenia publicznego z urzędu. Podkreślono, że skarżący jako [...] Powiatowy Policji w [...] zgodnie z § 6 pkt 1 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji, był zobligowany do kierowania przebiegiem służby lub pracy podwładnych przez osobiste podejmowanie decyzji rozstrzygających zasadnicze problemy, wynikłe w załatwianych sprawach, albo przez stosowanie form nadzoru zapewniających bieżącą informację o stanie tych spraw, jeżeli osobisty wgląd, z uwagi na rodzaj sprawy, jest utrudniony lub niecelowy. Z treści art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji także jednoznacznie wynika, iż organami administracji rządowej na obszarze województwa w sprawach ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest komendant powiatowy (miejski) Policji. Niedopełnienie więc obowiązku służbowego przez skarżącego polegającego na zaniechaniu podjęcia decyzji o przeprowadzeniu czynności w trybie przepisów Kodeksu postępowania karnego w celu ustalenia czy doszło do popełnienia przestępstwa z art. 207 § 1 k.k. mimo posiadania informacji w zakresie uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa (art. 303 w związku z art. 325a § 2 Kodeksu postępowania karnego - rodzina K. od dnia [...] listopada 2017 r. była objęta procedurą "Niebieskiej Karty", a w okresie od dnia [...] listopada 2017 r. do dnia [...] maja 2018 r. w miejscu zamieszkania rodziny K. odnotowano łącznie 11 interwencji, w tym 7 związanych z przemocą domową wobec B. K.) doprowadziło do niepodjęcia na podstawie art. 307 k.p.k. stosownych czynności, a także zaniechania wszczęcia z urzędu śledztwa/dochodzenia. Ponadto nie można się zgodzić ze stanowiskiem, sprowadzającym się w istocie do stwierdzenia, iż sam fakt wydania przez Komendanta Głównego Policji orzeczenia sprzecznego z oczekiwaniami strony stanowi o tym, iż w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Brak było również w sprawie okoliczności, które pozwoliłyby na usprawiedliwienie postępowania skarżącego w zakresie zarzucanego mu czynu, gdyż posiada on odpowiednie doświadczenie i kwalifikacje zawodowe, a także znane mu są regulacje zawarte w ustawie o Policji, Kodeksie postępowania karnego oraz Kodeksie karnym. Ponadto brak jest także podstaw do twierdzenia, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 135g ust. 1 ustawy o Policji, bowiem ostatecznym orzeczeniem skarżący został uznany winnym jedynie popełnienia zarzucanego mu w pkt 1 czynu i odstąpiono od jego ukarania na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 2 i ust. 5 ustawy o Policji. Z tego mianowicie powodu, że stopień winy (wina nieumyślna, na skutek niezachowania ostrożności wymaganych w danych okolicznościach wobec możliwego przeoczenia bądź wadliwej oceny informacji) nie był znaczny, a właściwości i warunki osobiste policjanta oraz dotychczasowy przebieg służby uzasadniały przypuszczenie, że pomimo odstąpienia od ukarania będzie on przestrzegał dyscypliny służbowej oraz zasad etyki zawodowej. Podkreślono, że "Odstąpienie od ukarania" stanowi bodziec zastosowany przez przełożonego w celu ukształtowania u postępującego niewłaściwie funkcjonariusza pożądanych postaw w przyszłości oraz ostrzeżenia innych przed takimi zachowaniami, osoba, której to dotyczy ma świadomość, że jest ona następstwem jej negatywnie ocenionego działania lub zaniechania, a samo orzeczenie stanowi dla funkcjonariusza bodziec oceniany negatywnie. Prawomocne orzeczenie o odstąpieniu od ukarania włącza się do akt osobowych policjanta, a powyższe samoistnie przyczynia się lub co najmniej współprzyczynia się do wywołania negatywnych skutków majątkowych i osobistych w sferze stosunku służbowego funkcjonariusza. Reasumując, z treści skargi wnioskować można, że próba podważania wydanego przez Komendanta Głównego Policji orzeczenia motywowana jest przez D. B. głównie względami ambicjonalnymi, który okoliczność wydania w stosunku do niego orzeczenia dyscyplinarnego traktuje w kategoriach "krzywdy", gdy tymczasem brak jest podstaw do przyjęcia takiego stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne zostało wydane zgodnie z prawem. Stosownie do treści art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2067), policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów (ust. 2). Naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa (ust.3 pkt 3. Z kolei według brzmienia § 6 pkt 1 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji (Dz. Urz. KGP, poz. 99 ze zm.), wykonywanie czynności przełożonego polega na kierowaniu przebiegiem służby lub pracy podwładnych przez osobiste podejmowanie decyzji rozstrzygających zasadnicze problemy, wynikłe w załatwianych sprawach, albo przez stosowanie form nadzoru zapewniających bieżącą informację o stanie tych spraw, jeżeli osobisty wgląd, z uwagi na rodzaj sprawy, jest utrudniony lub niecelowy.

Z kolei według treści art. 207 § 1 k.k., kto znęca się fizycznie lub psychicznie nad osobą najbliższą lub nad inną osobą pozostającą w stałym lub przemijającym stosunku zależności od sprawcy podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Wskazać w tym miejscu należy, że jest to przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego i według stanowiska judykatury oraz doktryny "przez znamię "znęca się" należy rozumieć różnorodne zachowania sprawcy, np. zadawanie cierpień fizycznych lub psychicznych. Znęcanie się fizyczne polega na zadaniu bólu fizycznego, np. pobicie, znęcanie psychiczne zaś polega na lżeniu, poniżaniu, wyszydzaniu, straszeniu, niszczeniu rzeczy. (...) Co więcej, przestępstwo znęcania zostało w kodeksie karnym skonstruowane jako wielodziałaniowe. W takiej podstawowej postaci ze swojej istoty zakłada powtarzanie przez sprawcę w pewnych przedziałach czasu zachowań skierowanych wobec pokrzywdzonego. (...) Znęcanie może być popełnione przez działanie (np. bicie, znieważanie, groźby, zniszczenie mienia) lub przez zaniechanie (np. dręczenie głodem dziecka lub osoby chorej, niewpuszczanie do domu zimą, nieogrzewanie zimnego mieszkania) (vide: Marian Filar (red.), Kodeks karny. Komentarz, wyd. V, 2016 r.).

Tymczasem skarżący w złożonych przez siebie w dniu [...] czerwca 2018 r. wyjaśnieniach podał m.in., że "Jednakże w sytuacji, kiedy patrol interweniujący podczas podejmowanych czynności służbowych stwierdza znamiona przestępstwa z art. 207 kk niezależnie od prowadzonej procedury Niebieska Karta Policja jest zobowiązana do wdrożenia czynności w trybie karnym. (...) pełniąc służbę [...] Powiatowego Policji na bieżąco zapoznaję się z dobowym raportem SWD z przebiegu poszczególnych interwencji (...) W oparciu o informacje do których mam dostęp (głównie raporty SWD, notatki oraz niebieskie karty sporządzane przez policjantów) mogłem posiadać wyłącznie ogólną wiedzę, że w rodzinie p. K. istnieje problem związany z nadużywaniem alkoholu którego są kłótnie i konflikty małżeńskie lub przemoc w rodzinie. (...) Generalnie zasób posiadanej przeze mnie wiedzy o sytuacji w rodzinie p. K. z dokumentów, z którymi się zapoznawałem był ogólny i wycinkowy, stąd trudno było na podstawie zapisów w raportach SWD dotyczących kilku interwencji rozłożonych na przestrzenie prawie półrocza zdiagnozować znamiona przestępstwa znęcania się nawet w zakresie tzw. "uzasadnionego przypuszczenia popełnienia przestępstwa". Przyznam, że zapoznałem się z dokumentacją dotyczącą czynności podejmowanych przez podległych funkcjonariuszy Policji wobec p. K.; wg mojej oceny z punktu widzenia ustawowych znamion przestępstwa znęcania się w sprawie p. K. wskazany w zarzucie dyscyplinarnym argument dotyczący liczby oraz przebiegu interwencji nie ma większego znaczenia."

Tymczasem z następujących raportów SWD wynika: [...]– "Jak oświadczyła mąż wyrzucił ją z domu za to że się upiła. Wcześniej uderzył ją w twarz.", [...]– "Zgłasza, że mąż M. K. ją pobił – uciekła do siostry – jest w sklepie (...) Oświadczyła, że została uderzona przez męża, który pozostał w domu (...)", [...]– "MĄŻ M. K.GROZI ZGŁASZAJĄCEJ NOŻEM", [...]– "B. K. ponownie zgłasza, że mąż wrócił do domu i jej ubliża", [...]– "Zgłasza, że rozmawiając z siostrą B. K. przez telefon słyszała, że mąż ją bije", [...]– "zgł. została wygnana z domu przez męża", [...]– "Zgłasza nieporozumienia z mężem M. oświadczyła, że mąż nie chce wypuścić jej z mieszkania."

Zatem analizując powyższe raporty, z którymi skarżący – jak przyznał – zapoznał się, M. K. poprzez bicie, wyrzucanie z domu, ubliżanie, niewpuszczanie do mieszkania pokrzywdzonej B. K., mógł – zdaniem Sądu – dopuścić się wyczerpania znamion przestępstwa z art. 2017 § 1 k.k. i to tym bardziej, że były to czynności wielodziałaniowe, rozłożone w czasie.

Natomiast skoro skarżący – jak wyjaśnił – posiadał powyższe informacje głównie z raportów SWD i z tego powodu mógł "posiadać wyłącznie ogólną wiedzę" i trudno mu było "podstawie zapisów w raportach SWD dotyczących kilku interwencji rozłożonych na przestrzenie prawie półrocza zdiagnozować znamiona przestępstwa znęcania", to rzeczą oczywistą jest, że winien tę wiedzę uzupełnić w trybie procesowym, i że – jak sam wyjaśnił – "Jednakże w sytuacji, kiedy patrol interweniujący podczas podejmowanych czynności służbowych stwierdza znamiona przestępstwa z art. 207 kk niezależnie od prowadzonej procedury Niebieska Karta Policja jest zobowiązana do wdrożenia czynności w trybie karnym".

W dalszej części wskazać należy, że w myśl art. 9 § 1 Kodeksu postępowania karnego, organy procesowe prowadzą postępowanie i dokonują czynności z urzędu, chyba że ustawa uzależnia je od wniosku określonej osoby, instytucji lub organu albo od zezwolenia władzy, a według art. 10 § 1 k.p.k., organ powołany do ścigania przestępstw jest obowiązany do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania przygotowawczego, a oskarżyciel publiczny także do wniesienia i popierania oskarżenia – o czyn ścigany z urzędu. Ponadto – czym stanowi przepis art. 303 k.p.k. – jeżeli zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa, wydaje się z urzędu lub na skutek zawiadomienia o przestępstwie postanowienie o wszczęciu śledztwa, w którym określa się czyn będący przedmiotem postępowania oraz jego kwalifikację prawną, zaś zgodnie z brzmieniem art. 297 § 1 k.p.k., celem postępowania przygotowawczego jest: 1) ustalenie, czy został popełniony czyn zabroniony i czy stanowi on przestępstwo; 2) wykrycie i w razie potrzeby ujęcie sprawcy; 3) zebranie danych stosownie do art. 213 i 214; 4) wyjaśnienie okoliczności sprawy, w tym ustalenie osób pokrzywdzonych i rozmiarów szkody; 5) zebranie, zabezpieczenie i w niezbędnym zakresie utrwalenie dowodów dla sądu.

Reasumując, skoro skarżący będąc [...] Powiatowym Policji w [...] dysponował tzw. informacjami własnymi co do popełnienia przestępstwa z art. 207 k.k., a co do czego Sąd nie ma wątpliwości analizując raporty SWD i których treść była znana [...]. D. B., to bezsprzecznie był on ustawowo zobowiązany na gruncie wskazanych wyżej przepisów "rozbudować swoją wiedzę" poprzez podjęcie czynności procesowych.

Na powyższe wskazuje również brzmienie art. 308 k.p.k., a mianowicie w granicach koniecznych dla zabezpieczenia śladów i dowodów przestępstwa przed ich utratą, zniekształceniem lub zniszczeniem, prokurator albo Policja może w każdej sprawie, w wypadkach niecierpiących zwłoki, jeszcze przed wydaniem postanowienia o wszczęciu śledztwa lub dochodzenia, przeprowadzić w niezbędnym zakresie czynności procesowe, a zwłaszcza dokonać oględzin, w razie potrzeby z udziałem biegłego, przeszukania lub czynności wymienionych w art. 74 § 2 pkt 1 w stosunku do osoby podejrzanej, a także przedsięwziąć wobec niej inne niezbędne czynności, nie wyłączając pobrania krwi, włosów i wydzielin organizmu. Po dokonaniu tych czynności, w sprawach, w których prowadzenie śledztwa przez prokuratora jest obowiązkowe, prowadzący postępowanie przekazuje sprawę niezwłocznie prokuratorowi (§ 1) i w wypadkach niecierpiących zwłoki, w szczególności wtedy, gdy mogłoby to spowodować zatarcie śladów lub dowodów przestępstwa, można w toku czynności wymienionych w § 1 przesłuchać osobę podejrzaną o popełnienie przestępstwa w charakterze podejrzanego przed wydaniem postanowienia o przedstawieniu zarzutów, jeżeli zachodzą warunki do sporządzenia takiego postanowienia. Przesłuchanie rozpoczyna się od informacji o treści zarzutu (§ 2).

Natomiast pozostając pasywny w tym zakresie, dopuścił się on deliktu dyscyplinarnego z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji i § 6 pkt 1 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji, bowiem nie dopełnił opisanych powyżej obowiązków służbowych oraz w tym zakresie nie podjął stosownych decyzji co do kierowania przebiegiem służby swoich podwładnych i to w sposób zawiniony. Mianowicie z tego powodu, że nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnił je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w okolicznościach, z jakimi miał do czynienia, tj. posiadając ogólną wiedzę o konflikcie i faktach znęcaniu się nad pokrzywdzoną, mimo że mógł i powinien przewidzieć taka możliwość poprzez procesowe pogłębienie tej wiedzy, a o czym stanowi art. 132a pkt 2 ustawy o Policji.

Rację co do zasady należy przyznać skarżącemu, że w sytuacji braku woli współdziałania osoby pokrzywdzonej i sprawcy przemocy w rodzinie z organami ścigania, członkowie zespołu interdyscyplinarnego lub grupy roboczej mają większe możliwości rozpoznania sytuacji rodzinnej, w tym zdiagnozowanie ewentualnego popełnienia przestępstwa aniżeli funkcjonariusze Policji. Jednakże brak inicjatywy ze strony przewodniczącego zespołu interdyscyplinarnego w zakresie zawiadomienia prokuratury lub Policji o ewentualności popełnienia przestępstwa, nie może stanowić usprawiedliwienia dla organów Policji (w rozpoznawanej sprawie dla skarżącego) za bierność w podjęciu czynności procesowych. Wszak – jak słusznie wskazał organ – postępowanie w trybie przepisów Kodeksu postępowania karnego jest odrębnym postępowaniem od opartego na przepisach ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, bowiem cele tych postępowań są różne i w żaden sposób nie są konkurencyjne wobec siebie. Zauważyć w tym miejscu należy, że skarżący w zasadzie tego nie kwestionuje, bowiem – jak uzasadnia w skardze – uruchomienie procedury karnej przez Policję może również nastąpić w przypadku realizacji czynności niecierpiących zwłoki na miejscu zdarzenia, a poczyniona powyżej analiza raportów SWD w sposób wyraźny wskazuje, że – zdaniem Sądu – na miejscu zdarzeń występowały zdarzenia, które wymagały realizacji opisanych już wyżej czynności procesowych.

Na koniec wskazać należy skarżącemu, chociaż winno to stanowić elementarną wiedzę funkcjonariusza Policji, że w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła konieczność uszanowania zakazów dowodowych w postaci braku możliwości przeprowadzenia dowodu z zeznań pokrzywdzonej, bowiem taki zakaz nie występuję w procedurze karnej, a jedynie pokrzywdzona mogła, a nie musiała, odmówić składania zeznań lub odpowiedzi na pytania (art. 182, 183 k.p.k.).

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 1302), należało orzec jak w sentencji wyroku.