Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 629/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-08-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c, art. 200, art. 153, art. 205 § 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 53 ust. 4 pkt 8, art. 60 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 293
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wójta Gminy z dnia [...] grudnia 2020 r. [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego K. P. kwotę 500 zł /słownie: pięćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 629/21

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi K.P. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] stycznia 2021 r. nr [...] dotycząca odmowy ustalenia warunków zabudowy.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, w toku postępowania toczącego się na wniosek skarżącego z 8 lutego 2016 r. przed Wójtem Gminy [...] w sprawie wydania decyzji o warunkach zagospodarowania i zabudowy terenu dla zamierzenia inwestycyjnego pn. Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budowa budynku gospodarczego, wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, na terenie [...], Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej: RDOŚ) postanowieniem z [...] marca 2016 r. nr [...] odmówił uzgodnienia projektu decyzji Wójta w związku z koniecznością przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko.

W następstwie tego Wójt postanowieniem z [...] marca 2016 r. [...] nałożył na wnioskodawcę obowiązek przedłożenia RDOŚ wskazanych dokumentów celem uzyskania stanowiska w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000.

Postanowieniem z [...] lutego 2017 r. nr [...] – po analizie przedłożonych przez inwestora dokumentów – RDOŚ nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, nakładając jednocześnie obowiązek przedłożenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 oraz ustalając zakres tego raportu.

Postanowieniem z [...] stycznia 2019 r. nr [...] RDOŚ odmówił uzgodnienia warunków realizacji wskazanego wyżej przedsięwzięcia, w następstwie czego Wójt decyzją z [...] lutego 2019 r. nr [...] odmówił ustalenia wnioskowanych warunków zabudowy. Decyzja ta została decyzją Kolegium z [...] marca 2019 r. nr [...] utrzymana w mocy, jednak wyrokiem z 9 lipca 2019 r. II SA/Rz 573/19 - po rozpoznaniu skargi inwestora - WSA w Rzeszowie stwierdził nieważność decyzji organów obu instancji, stwierdzając, że przed wszczęciem postępowania administracyjnego w sprawie zmarły uznane za jego strony M.G. i A.K., będące właścicielkami /współwłaścicielkami nieruchomości położonych w obszarze oddziaływania zamierzonej inwestycji. O fakcie tym nie zostały powiadomione orzekające w sprawie organy administracji, a kierowana przez nie do tych osób na adres widniejący w ewidencji gruntów korespondencja (w tym m.in. zawiadomienie o wszczęciu postępowania oraz wydane decyzje) była odbierana. WSA wskazał, że status strony postępowania przysługujący osobie fizycznej wygasa najpóźniej z chwilą jej śmierci; w stosunku do osób zmarłych nie można więc wszczynać postępowań ani wydawać orzeczeń. Ponownie rozpatrując sprawę organy zostały zobligowane do podjęcia działań zmierzających do prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania, w tym ustalenia następców prawnych M.G. i A.K., a także K.T., co do której informacja o śmierci wynikała z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zaskarżonej decyzji.

W następnie tego Wójt postanowieniem z [...] listopada 2019 r. nr [...] zawiesił postępowanie w sprawie oraz zobowiązał inwestora do ustalenia spadkobierców po zmarłych stronach postępowania administracyjnego. Po rozpoznaniu zażalenia inwestora Kolegium postanowieniem z [...] grudnia 2019 r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Wójta z [...] listopada 2019 r. WSA w Rzeszowie wyrokiem z 2 kwietnia 2020 r. II SA/RZ 130/20 uchylił postanowienie Kolegium oraz postanowienie Wójta.

Realizując wytyczne wyroku z 2 kwietnia 2020 r. Wójt zwrócił się do Sądu Rejonowego w [...] o udzielenie informacji, czy po zmarłych F.K.T. i M.G. toczyło się postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku lub czy był ustanowiony przez sąd kurator dla spadku nieobjętego. Z uwagi na informację, że przed tym sądem nie zarejestrowano spraw o nabycie spadku po wskazanych zmarłych, 12 października 2020 r. zostały odebrane oświadczenia od osób zarządzających nieruchomościami wchodzącymi w skład masy spadkowej po zmarłych stronach postępowania, tj.: po zmarłej M.G. od męża K.G., a po zmarłej F.K.T. od M.S.

Wobec faktu, że projekt decyzji o warunkach zabudowy został już odmownie uzgodniony przez RDOŚ postanowieniem z [...] stycznia 2019 r. a zakres zamierzenia inwestycyjnego nie uległ zmianie, organ I instancji uznał, że brak jest konieczności ponownego uzgadniania projektu decyzji, a uzyskane uzgodnienia w przedmiotowej sprawie są nadal wiążące. Wójt stwierdził, że wynikający z art. 53 ust. 4 w zw. z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r., poz. 293 ze zm., dalej: u.p.z.p.) wymóg uzgodnienia z określonymi organami oznacza, że nawet odmowa uzgodnienia przez jeden organ współdziałający stanowi przeszkodę do wydania pozytywnej decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i decyzją z [...] grudnia 2020 r. [...] ponownie odmówił ustalenia warunków zabudowy dla objętego wnioskiem zamierzenia inwestycyjnego.

W odwołaniu od powyższej decyzji K.P. zarzucił jej wydanie w oparciu o postanowienie RDOŚ z [...] stycznia 2019 r. odmawiające uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia, w którym jako podstawowy dowód został potraktowany przedłożony przez skarżącego raport o oddziaływaniu zamierzonego przedsięwzięcia inwestycyjnego na obszary Natura 2000 Pogórze Przemyskie PLB 180001 i ostoja Przemyska PLIT 180012 oraz niedźwiedzia brunatnego. RDOŚ uznał, że raport ten "opiera się na błędnych założeniach metodologicznych". Odwołujący wyjaśnił, że nieruchomość, na której wykonane ma być przedsięwzięcie i którego oddziaływanie na obszar Natura 2000 było przedmiotem oceny przez RDOŚ, położona jest w pobliżu zabudowań mieszkalnych i gospodarczych stanowiących siedliska wchodzące w skład położonych w [...] gospodarstw rolnych. Zatem przeznaczenie części działki o pow. około 0,15 ha na przedsięwzięcie związane z założeniem siedliska wchodzącego w skład prowadzonego przez skarżącego gospodarstwa rolnego, a pozostałej jej części o pow. około 0,69 ha na uprawy warzywne i nasadzenia rodzimych gatunków drzew i krzewów nie zmieni jej rolnego użytkowania. Potwierdzenie tego stanowiska można odnaleźć w definicji zabudowy zagrodowej.

Ponadto postanowienie RDOŚ zostało wydane w toku postępowania dotyczącego obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 dla planowanego przedsięwzięcia inwestycyjnego, którego przedmiotem nie było uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy, gdyż postępowanie w tym przedmiocie zostało zakończone wydaniem postanowienia z [...] marca 2015 r. nr [...] i z [...] marca 2016 r. nr [...]. Na okoliczność tę zwrócił uwagę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska w postanowieniu z [...] marca 2018 r. nr [...] odmawiającym stwierdzenia przewlekłego prowadzenia sprawy przez RDOŚ. Zatem wypowiadanie się przez RDOŚ w przedmiocie projektu decyzji o warunkach zabudowy wykraczało poza zakres jego kognicji. RDOŚ nie wykazał też wyraźnej sprzeczności, a jedynie ograniczył się do polemiki z ustaleniami zawartymi w przedłożonym raporcie odwołując się do nieobjętej postępowaniem wiedzy posiadanej z urzędu.

W następstwie rozpatrzenia odwołania Kolegium opisaną na wstępie decyzją z [...] stycznia 2021 r. - działając na podstawie art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1 i art. 61 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. utrzymało w mocy decyzję Wójta z [...] grudnia 2020 r.

W uzasadnieniu wyjaśniło, że zgodnie z art. 61 ust. 1 u.p.z.p., wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków wskazanych w pkt 1 - 5 tego przepisu. Organ wyprowadził prawidłowe wnioski z przeprowadzonej analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu i jego zabudowy oraz oceny stanu faktycznego i prawnego terenu. Teren objęty wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy nie spełnia warunków określonych w art. 61 ust. 1 pkt 4 (teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy o której mowa w art. 88 ust. 1 u.p.z.p.) i pkt 5 (decyzja jest niezgodna z przepisami odrębnymi).

Zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p., w analizowanym przypadku decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska - w odniesieniu do innych niż wymienione w pkt 7 obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody. Uzgodnienie to ma charakter wiążący dla organu wydającego decyzję w przedmiocie warunków zabudowy, zatem odmowa uzgodnienia stanowi przeszkodę do wydania pozytywnej decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.

W odniesieniu do zarzutów odwołania Kolegium wskazało, że nie dotyczą one decyzji organu I instancji, tylko odmownego postanowienia uzgadniającego RDOŚ z [...] marca 2018 r. Skarżący błędnie powołuje się na przepis art. 142 k.p.a., w sytuacji gdy wymienione postanowienie wydane zostało w trybie art. 106 § 5 k.p.a. i zawierało stosowne pouczenie o przysługującym inwestorowi zażaleniu do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Strona zaniechała złożenia zażalenia wskutek czego stało się prawomocne i wiąże organ pierwszej instancji. Wnioskodawca nie skarżąc postanowienia RDOŚ z [...] marca 2018 r. o odmowie pozytywnego uzgodnienia projektu decyzji dla planowanej inwestycji, już na etapie prowadzonego postępowania zgodził się na odmowę ustalenia warunków zabudowy. Prawomocne postanowienie jest w tej chwili niewzruszalne na drodze zwykłego postępowania administracyjnego. W tym stanie rzeczy brak jest rzeczywistych i formalnych podstaw do zmiany wydanego rozstrzygnięcia.

K.P. w skardze do WSA w Rzeszowie zarzucił zaskarżonej decyzji SKO z [...] stycznia 2021 r. obrazę przepisu art. 142 k.p.a. w zw. z art. 98 ust. 8 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2021 r., poz. 247 ze zm., dalej: u.u.i.ś.) oraz w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p. poprzez uznanie, iż organ pierwszej instancji związany był postanowieniem RDOŚ z [...] stycznia 2019 r., a strona pozbawiona jest możliwości jego kwestionowania w odwołaniu od decyzji Wójta. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Zdaniem skarżącego Kolegium słusznie zauważyło, iż zarzuty zawarte w odwołaniu nie dotyczą wydanej decyzji tylko postanowienia uzgadniającego RDOŚ z [...] stycznia 2019 r. Niezasadne jest stwierdzenie, że postanowienie to zostało wydane w trybie przepisu art. 106 k.p.a., a zatem przysługuje od niego zażalenie do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. W ocenie skarżącego postanowienie to wydane zostało w oparciu o art. 98 ust. 1 i 3 ustawy o udostępnianiu informacji, nie podlega zatem zaskarżeniu zażaleniem, a strona stosownie do art. 142 k.p.a. może zaskarżyć je w odwołaniu od decyzji.

Organ II instancji nie wziął pod uwagę zarzutów strony odnoszących się do postanowienia RDOŚ z [...] stycznia 2019 r. RDOŚ wydając to postanowienie naruszył reguły swobodnej oceny dowodów wynikające z art. 80 k.p.a. Stosownie do art. 75 § 1 k.p.a., przedmiotem dowodu są fakty mające znaczenie dla konkretnej sprawy administracyjnej. Tymczasem RDOŚ kwestionował wartość przedłożonego raportu i żądał przedłożenia nowych wyjaśnień i dowodów wyłącznie w celu przewleczenia sprawy, pomimo iż okoliczności istotne dla stwierdzenia że przedsięwzięcie nie będzie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a co za tym idzie brak jest potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 były dostatecznie wyjaśnione. Nieruchomość na której wykonane ma być przedsięwzięcie położona jest w pobliżu zabudowań mieszkalnych i gospodarczych stanowiących siedliska wchodzące w skład położonych w [...] gospodarstw rolnych. Otaczają one tę nieruchomość od południowego - wschodu, południa i zachodu w odległości od 100 do 200 metrów od jej granic, a najbliższa zabudowana działka nr 272/41 oddalona jest od miejsca planowanej inwestycji o 46 m. Zatem przeznaczenie części działki o pow. ok. 0,15 ha na przedsięwzięcie związane z założeniem siedliska wchodzącego w skład prowadzonego przez skarżącego gospodarstwa rolnego, a pozostałej jej części o powierzchni ok. 0,69 ha na uprawy warzywne i nasadzenia rodzimych gatunków drzew i krzewów nie zmieni jej rolnego użytkowania. Planowane przedsięwzięcie jest ściśle powiązane z prowadzeniem gospodarki rolnej i jej rozwijaniem w ramach rodzinnego gospodarstwa rolnego, które w myśl przepisu art. 23 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowi podstawę ustroju rolnego państwa.

Z konkluzji postanowienia, na którym opiera się zaskarżona decyzja wynika, iż przyjęte zostało domniemanie negatywnego oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, które nie zostało obalone przez inwestora mimo wątpliwości RDOŚ do treści raportu, pomimo że zdaniem skarżącego okoliczności te są już dostatecznie wyjaśnione. Jednakże rozważając, czy dopuszczenie realizacji przedsięwzięcia które może mieć negatywny wpływ na dobra chronione na obszarach Natura 2000 pozostaje w interesie publicznym, organ administracji musi rozważyć istnienie rozwiązań alternatywnych, uwzględniając także koszty środowiskowe czy społeczne ich realizacji. Organ nie podjął takich działań.

Postanowienie RDOŚ zostało wydane w toku postępowania dotyczącego obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 dla planowanego przedsięwzięcia inwestycyjnego. Jego przedmiotem nie było uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy, gdyż postępowanie w tym przedmiocie zostało zakończone wydaniem postanowienia z [...] marca 2015 r. i z [...] marca 2016 r. Zatem wypowiadanie się przez RDOŚ w przedmiocie projektu decyzji o warunkach zabudowy wykraczało poza zakres kognicji określony w niniejszej sprawie. Skoro decyzja Wójta oparta została na wadliwym postanowieniu, podlegającym zaskarżeniu w trybie przepisu art. 142 k.p.a. wyłącznie w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie, zachodzi uzasadniona przyczyna do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania mu sprawy do ponownego rozpatrzenia, a w związku z tym także przyczyna do uchylenia zaskarżonej decyzji organu II instancji utrzymującej w mocy decyzję która powinna być uchylona.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu wydanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach).

Dokonana przez Sąd pod względem wskazanych kryteriów kontrola zaskarżonej decyzji SKO z [...] stycznia 2021 r. doprowadziła do uznania zasadności skargi, skutkując stwierdzeniem, że decyzja ta wraz z utrzymaną nią w mocy decyzją Wójta Gminy [...] z [...] grudnia 2020 r. wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniach tych decyzji jako główny argument uniemożliwiający pozytywne załatwienie wniosku skarżącego wskazano, że z uwagi na niezmieniony zakres zamierzenia inwestycyjnego, brak jest konieczności ponownego uzgadniania projektu decyzji o warunkach zabudowy, gdyż wiążące w sprawie pozostaje obowiązujące postanowienie RDOŚ z [...] stycznia 2019 r. nr [...] o odmowie uzgodnienia warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.

Wydanie tego postanowienia poprzedzało wcześniejszą decyzję Kolegium z [...] marca 2019 r. nr [...] i utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta z [...] lutego 2019 r. [...] o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla zamierzonego przez inwestora przedsięwzięcia. Wyrokiem WSA w Rzeszowie z 9 lipca 2019 r. II SA/Rz 573/19 stwierdzono nieważność tych decyzji, co w rozpoznawanej sprawie jest o tyle istotne, że na mocy art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie /ta ostatnia okoliczność w sprawie nie zachodzi/.

W uzasadnieniu tego wyroku (na co zwrócono także uwagę w wydanym następnie w sprawie wyroku WSA w Rzeszowie z 2 kwietnia 2020 r. II SA/Rz 130/20 w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego) wskazano na wadliwość prowadzenia postępowania i skierowania wydanych decyzji do osób zmarłych przed jego wszczęciem. W związku z tym Sąd nakazał organom w toku ponownego rozpatrywania sprawy podjęcie działań zmierzających do prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania i ponownego jego przeprowadzenia w pełnym merytorycznym zakresie, nie wyłączając postępowania uzgodnieniowego.

Z wymogów tych organy orzekające w sprawie nie wywiązały się w pełni, wskazując w uzasadnieniach obecnie kontrolowanych decyzji – wbrew wiążącym je wytycznym Sądu – na fakt związania postanowieniem RDOŚ z [...] stycznia 2019 r. o odmowie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia.

Stanowisko to nie może zostać zaakceptowane jako pozostające w oczywistej sprzeczności z opisanymi wyżej wytycznymi.

W związku z podniesionymi w skardze zarzutami nadmienić dodatkowo w związku z tym należy, że Sąd co do zasady nie kwestionuje stanowiska co do wiążącego organ prowadzący postępowanie główne wyniku postępowania uzgodnieniowego. W tym zakresie istotny jednak pozostaje tryb wydania postanowienia uzgodnieniowego.

Z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. wynika, że ustalenie warunków zabudowy jest dopuszczalne wyłącznie w sytuacji łącznego spełnienia wszystkich wymienionych w nim warunków; jednym z nich jest zgodność decyzji z przepisami odrębnymi (ust. 1 pkt 5).

Ustaleniu tej zgodności służy m.in. uregulowana w art. 53 ust. 4 w zw. z art. 60 ust. 1 tej ustawy procedura uzgodnieniowa, na podstawie której organ właściwy do wydania decyzji o warunkach zabudowy występuje do innych wyspecjalizowanych organów o wypowiedzenie się co do tej zgodności. Takim organem jest m.in. dyrektor parku narodowego w odniesieniu do obszarów położonych w granicach parku i jego otuliny (pkt 7) oraz regionalny dyrektor ochrony środowiska - w odniesieniu do innych niż wymienione w pkt 7 obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody (pkt 8); wg art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2021 r., poz. 1098, dalej: u.o.p.), formą ochrony przyrody są obszary Natura 2000, co do których – w myśl art. 33 ust. 1 tej ustawy - zabrania się, z zastrzeżeniem art. 34, podejmowania działań mogących, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności: 1) pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 lub 2) wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub 3) pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami.

Z racji położenia więc objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy działki na obszarze Natura 2000, organ uprawniony do wydania decyzji o warunkach zabudowy zobowiązany był więc w toku postępowania w tym przedmiocie do uzyskania w trybie art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p. uzgodnienia z RDOŚ (wg art. 53 ust. 5 u.p.z.p., uzgodnień o których mowa w ust. 4, dokonuje się w trybie art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że zażalenie przysługuje wyłącznie inwestorowi. W przypadku niezajęcia stanowiska przez organ uzgadniający w terminie 2 tygodni od dnia doręczenia wystąpienia o uzgodnienie - uzgodnienie uważa się za dokonane).

Planowane przez skarżącego przedsięwzięcie nie należy przy tym do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a jak stanowi art. 33 ust. 3 u.o.p., planowane przedsięwzięcia, które mogą znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a które nie są bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub obszarów, o których mowa w ust. 2, lub nie wynikają z tej ochrony, wymagają przeprowadzenia odpowiedniej oceny oddziaływania na zasadach określonych w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Zasady przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 uregulowane są w Rozdziale 5 u.u.i.ś. (art. 96-103). Z art. 61 ust. 4 tej ustawy wynika, że ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, o której mowa w art. 62 ust. 2, przeprowadza się w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o której mowa w art. 96 ust. 1, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 został stwierdzony na podstawie art. 97 ust. 1. Ocena wpływu na obszar Natura 2000 przeprowadzana jest w takim przypadku w toku postępowania o wydanie decyzji wskazanych w art. 96 ust. 1 u.u.i.ś., zgodnie z którym organ do wydania decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia, innego niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jest obowiązany do rozważenia, przed wydaniem tej decyzji oraz przed przyjęciem tego zgłoszenia, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Stosownie do treści art. 96 ust. 2 pkt 1 u.u.i.ś., do decyzji o których mowa w ust. 1, należą w szczególności decyzje o których mowa w art. 72 ust. 1, a więc również decyzje o ustaleniu warunków zabudowy (art. 72 ust. 1 pkt 3 u.u.i.ś.). Jak wynika natomiast z art. 96 ust. 3 u.u.i.ś., jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1, uzna, że przedsięwzięcie, inne niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, wydaje postanowienie w sprawie nałożenia obowiązku przedłożenia właściwemu miejscowo regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska dokumentów wskazanych w pkt 1-4 tego przepisu. Zgodnie z art. 97 ust. 1, 3 i 4 u.u.i.ś., po otrzymaniu tych dokumentów, regionalny dyrektor ochrony środowiska stwierdza, w drodze postanowienia, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 i nakłada obowiązek przedłożenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 i określa zakres tego raportu, przy czym zakres raportu powinien być ograniczony do określenia oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. W oparciu o zgromadzone materiały organ ten wydaje postanowienie o uzgodnieniu warunków realizacji przedsięwzięcia w zakresie oddziaływania na obszar Natura 2000 bądź odmawia uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia (art. 98 ust. 1 – 3 u.u.i.ś.). Stroną postępowania w sprawie wydania postanowienia, o którym mowa w ust. 1, jest wyłącznie wnioskodawca (art. 98 ust. 7a); do postanowienia, o którym mowa w ust. 1, nie stosuje się przepisów art. 106 § 3, 5 i 6 Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 98 ust. 8).

/w okolicznościach sprawy – stosownie do powyższego: 1) Wójt Gminy [...] postanowieniem z [...] marca 2016 r. [...] na podstawie art. 96 ust. 3 u.u.i.ś. nałożył na wnioskodawcę obowiązek przedłożenia RDOŚ wskazanych dokumentów celem uzyskania stanowiska w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000; 2) RDOŚ postanowieniem z [...] lutego 2017 r. nr [...] – po analizie przedłożonych przez dokumentów, na podstawie art. 97 ust. 1-4, 6 i 6 oraz art. 68 u.u.i.ś. – nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 wraz z obowiązkiem przedłożenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 – z jednoczesnym ustaleniem jego zakresu; 3) RDOŚ postanowieniem z [...] stycznia 2019 r. nr [...] - na podstawie art. 98 ust. 1 i 3 u.u.i.ś. - odmówił uzgodnienia warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia/.

Z przytoczonych powyżej regulacji jednoznacznie wynika, że postępowanie w sprawie oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 prowadzone w oparciu o u.u.i.ś. jest postępowaniem odrębnym i niezależnym od postępowania uzgodnieniowego prowadzonego w ramach postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p. W postępowaniu prowadzonym na podstawie Rozdziału 5 u.u.i.ś. organ właściwy ocenia wyłącznie, czy inwestycja da się pogodzić z celem, dla którego dana forma ochrony przyrody została wprowadzona. W postępowaniu uzgodnieniowym prowadzonym na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p. właściwy organ uzgadnia projekt decyzji o warunkach zabudowy pod względem szerszym, tj. oceny oddziaływania inwestycji na środowisko przyrodnicze. Nie można jednak pominąć, że zgodnie z art. 100 u.u.i.ś., postanowienie o którym mowa w art. 98 ust. 1, wiąże organ właściwy do wydania decyzji o której mowa w art. 96 ust. 1 (tj. organ właściwy do wydania decyzji o warunkach zabudowy). Oznacza to, że organ właściwy w sprawie wydania warunków zabudowy nie może we własnym zakresie dokonywać ustaleń i oceniać oddziaływania planowanej inwestycji na obszar Natura 2000.

Postanowieniem wydanym na podstawie art. 98 ust. 1 u.u.i.ś. nie jest jednak związany organ uzgadniający na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p., bowiem brak jest podstawy prawnej do wyprowadzenia takiego związania. Przepisy powyższe należy więc wykładać w ten sposób, że organ uzgadniający na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p. - jako zobowiązany do samodzielnej oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko - powinien jednak brać pod uwagę wydane w innym trybie i na innej podstawie prawnej rozstrzygnięcia odnoszące się do tego samego przedmiotu ochrony. Nie zmienia powyższego wniosku okoliczność, że może być to ten sam organ (w rozpoznawanej sprawie RDOŚ) - por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 marca 2016 r. II OSK 1861/14 - LEX nr 2113136.

Dodatkowym argumentem potwierdzającym słuszność takiego sposobu rozumowania są zasady zaskarżania postanowień wydawanych na podstawie art. 98 ust. 1 u.u.i.ś. oraz postanowień uzgodnieniowych wydawanych w trybie u.p.z.p. Postanowienie wydane na podstawie art. 98 ust. 1 u.u.i.ś. jest niezaskarżalne (art. 98 ust. 8), a jego weryfikacja może nastąpić w wyniku wniesienia odwołania od decyzji kończącej postępowanie główne, tj. jednej z decyzji wskazanej w art. 96 ust. 1 u.u.i.ś., tj. m.in. decyzji o warunkach zabudowy (dopiero więc w odwołaniu złożonym od tej decyzji możliwe będzie kwestionowanie ustaleń oraz wniosków zawartych w postanowieniu o odmowie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia). Postanowienie wydane zaś w postępowaniu uzgodnieniowym podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia (art. 53 ust. 5 u.p.z.p.) oraz ewentualnej skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

W kontekście powyższego – wbrew stanowisku organu II i I instancji - brak jest podstaw do uznania, że w sprawie przeprowadzona została uregulowana w art. 53 ust. 4 pkt 8 w zw. z art. 60 ust. 1 u.p.z.p. procedura uzgodnieniowa z RDOŚ, a tym samym z uwagi na jej negatywny wynik spełnione zostały warunki do odmowy ustalenia warunków zabudowy na wnioskowane przez inwestora zamierzenie. Wbrew powołanym w podstawach prawnych tych decyzji przepisom oraz wywodom uzasadnień, warunku tego nie spełnia postanowienie RDOŚ z [...] stycznia 2019 r., wydane w zupełnie innym trybie i na innej podstawie prawnej (art. 98 ust. 1 i 3 u.u.i.ś.), które tym samym nie może być traktowane zamiennie.

W tej sytuacji nie może więc być mowy o jakimkolwiek związaniu tym postanowieniem organów właściwych do rozpatrzenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy. Bez znaczenia pozostaje również sygnalizowane przez SKO zawarte w nim pouczenie o przysługującym inwestorowi prawie wniesienia na nie zażalenia do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, z którego de facto skarżący nie skorzystał (błędne pouczenie co do środka zaskarżenia nie skutkuje uprawnieniem strony do jego skutecznego wniesienia).

Nieważność decyzji administracyjnej powoduje, że ustają skutki związane z jej wydaniem, niezależnie od tego, czy nieważność została stwierdzona w związku z naruszeniem przepisów postępowania czy przepisów materialnoprawnych. W wyniku stwierdzenia nieważności sprawa która była przedmiotem decyzji uznanej za nieważną wraca do stanu w jakim się znajdowała przed jej wydaniem. W konsekwencji, organ który wydał decyzję nieważną zobowiązany jest do ponownego, prawidłowego przeprowadzenia postępowania i rozpatrzenia sprawy.

Aktualne w związku z tym pozostaje wskazanie Sądu zawarte w wyroku z 9 lipca 2019 r. II SA/Rz 573/19, iż stwierdzenie nieważności wydanej w sprawie decyzji SKO z [...] marca 2019 r. i decyzji Wójta z [...] lutego 2019 r. formalnie rozciąga się na całość postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy (wadliwego od samego początku) i wiąże się z wymogiem jego ponownego przeprowadzenia w całości, łącznie z postępowaniem uzgodnieniowym (w trybie art. 53 ust. 4 w zw. z art. 60 ust. 1 u.p.z.p., nie wyłączając postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 o jakim mowa w rozdziale 5 u.u.i.ś.).

Postanowienie RDOŚ z [...] stycznia 2019 r. o odmowie uzgodnienia warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia jako nie wydane w trybie uzgodnieniowym wymaganym przepisami u.p.z.p. ma w zaistniałej sytuacji wyłącznie pomocniczy charakter i pozbawione jest samodzielnego bytu prawnego. Z tej przyczyny, ponieważ postanowienie to nie było dotknięte wadami z powodu których stwierdzono nieważność decyzji Kolegium i Wójta, to mimo iż mieściło się ono w granicach sprawy objętej skargą, nie zachodziły podstawy do jego jednoczesnego wyeliminowania z obrotu prawnego. Ubocznie należy zauważyć, że u podstaw wydania tego postanowienia znalazło się zakwestionowanie przez RDOŚ metodyki przeprowadzenia badań skutkujące uznaniem, iż przedłożony raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 nie spełniał wymagań określonych w postanowieniu tego organu z [...] lutego 2017 r. nr [...], a wezwania do jego uzupełnienia pozostały bezskuteczne.

Prowadząc ponownie postępowanie organy administracji zastosują się do wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku II SA/Rz 573/19 i korelujących z nimi wskazówek niniejszego uzasadnienia.

Jako niezbędne jawią się również dodatkowe czynności zmierzające do prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania. W uzasadnieniu w/w wyroku Sąd nakazał podjęcie działań zmierzających do ustalenia następców prawnych zmarłych przed wszczęciem postępowania M.G. i A.K., a także K.T. co do której informacja o śmierci wynikała z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zaskarżonej decyzji. Jak wynika z nadesłanych do Sądu akt administracyjnych, organ I instancji ustalił zarządzających masami spadkowymi po M.G. i F.K.T., wskazując ich jako strony postępowania w miejsce zmarłych. Brak jest natomiast jakichkolwiek danych nt. stosownych ustaleń co do A.K., która wg rozdzielnika doręczenia decyzji tego organu z [...] grudnia 2020 r. nie została już wykazana jako strona postępowania (decyzja nie zawiera w tym zakresie żadnych wyjaśnień).

Zachodzi jednakże dalsza rozbieżność między tym rozdzielnikiem a wykazem stron postępowania dołączonym do zaskarżonej decyzji Kolegium z [...] stycznia 2021 r., w którym ujawniono zmarłą A.K., a pominięto wykazaną przez organ I instancji I.K. Jako strony postępowania przed organem II instancji ponownie obok zmarłej A.K. wykazano także pozostałe zmarłe osoby, tj. M.G. i K.T. – wskazując jako osoby do doręczeń zarządzających masami spadkowymi po nich.

Jako niezrozumiałe i całkowicie nieadekwatne względem przedstawionych Sądowi akt administracyjnych jawią się również rozważania zawarte w uzasR.dnieniu decyzji SKO (s. 7-8) nt. dokonanej w postępowaniu "analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu i jego zabudowy oraz stanu faktycznego i prawnego terenu na którym przewiduje się realizację inwestycji" wraz ze stwierdzeniem, że "aktualny stan zabudowy i uzbrojenia terenu w obszarze analizowanym oraz uwarunkowania wynikające z odnoszących się do tego terenu opracowań planistycznych nie pozwalają na realizację wnioskowanej inwestycji przy wykorzystaniu istniejącej infrastruktury technicznej", "wyprowadzeniu prawidłowych wniosków z przeprowadzonej analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu i jego zabudowy oraz oceny stanu faktycznego i prawnego terenu", "wystarczającym do przeprowadzenia prawidłowej analizy funkcji oraz cech zagospodarowania terenu i wymagań dotyczących nowej zabudowy obszarze analizy urbanistycznej", czy też "oparciu decyzji na przeprowadzonej analizie urbanistycznej, sporządzonej na mapach geodezyjnych które nie utraciły mocy".

Reasumując, do wydania zaskarżonej decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji doszło z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a, co jednocześnie uchybiało art. 153 P.p.s.a. oraz naruszało art. 53 ust. 4 pkt 8 w zw. z art. 60 ust. 1 u.p.z.p.

Skutkowało to koniecznością ich wyeliminowania z obrotu prawnego, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a.

O należnych skarżącemu kosztach postępowania obejmujących opłacony od skargi wpis w kwocie 500 zł orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a.