Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 501/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2006-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ryszard Maliszewski Sędziowie WSA Tadeusz Piskozub ( spr ) Asesor Renata Kantecka Protokolant Katarzyna Niewiadomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2006 r. sprawy ze skargi A S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty z tytułu opłaty skarbowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia "[...]" roku, w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty Koncernowi Energetycznemu "[...]" SA Oddział Zakład Energetyczny w O., z tytułu opłaty skarbowej od pozwolenia na budowę.

Z zebranego materiału dowodowego w spawie wynika, co następuje:

Pismem z dnia 12 maja 2004r. Zakład Energetyczny w O. zwrócił się o zwrot kwoty 320 zł jako nadpłaty w opłacie skarbowej za wydanie pozwolenia na budowę odcinka sieci elektroenergetycznej n.n. 0,4 kV w miejscowości N. gm. P. Zdaniem podatnika organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę nie powinien naliczyć opłaty za urządzenie, w tym za 4 złącza kablowo-pomiarowe, które stanowią element sieci elektroenergetycznej. Decyzją będącą przedmiotem rozpatrywanego odwołania organ podatkowy pierwszej instancji odmówił stwierdzenia nadpłaty z tytułu opłaty skarbowej od pozwolenia na budowę nr "[...]".

Organ podatkowy I instancji w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że jego kompetencji nie należy badanie okoliczności będących podstawą wydania pozwolenia przez Starostwo. Powoływanie się na nieważność wydawanych rozstrzygnięć będzie wiążące dla organu podatkowego jedynie wówczas, gdy owa nieważność zostanie stwierdzona w odrębnym postępowaniu. Ponadto organ wskazał, że od pozwolenia na budowę sieci elektroenergetycznej ze złączami pomiarowo-kablowymi zgodnie z załącznikiem do ustawy o opłacie skarbowej zasadnie naliczono opłatę skarbową w wysokości 334 zł, tj. za rozbudowę sieci energetycznej o długości do 1 krn — 14 zł oraz za 4 szafki złączowo-pomiarowe — 320 zł. Tym samym w ocenie organu podatkowego w sprawie nie wystąpiła nadpłata z tytułu opłaty skarbowej.

Odwołując się od powyższej decyzji Koncern Energetyczny "[...]" S.A. Oddział Zakład Energetyczny w O. wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu zarzucił, że organ podatkowy powołał się na praktykowaną przez Starostwo Powiatowe metodę obliczania opłaty skarbowej, nie wykazał zaś jej zgodności z ustawą o opłacie skarbowej mimo, że zasięgnął opinii Ministerstwa Finansów w tej sprawie. Zgodnie z tą opinią pozwolenie na budowę sieci elektroenergetycznych obciążone jest opłatą skarbową której wysokość uzależniona jest tylko od długości sieci, a nie od ilości urządzeń stanowiących integralną część sieci. Podatnik wskazał jednocześnie na definicję pojęć: sieć, instalacje i urządzenia zawartą w ustawie - Prawo energetyczne, z których wynika, że urządzenia (złącza kablowo- pomiarowe), za które została pobrana nienależna opłata skarbowa, stanowią integralną część sieci, a nie, że są to urządzenia budowlane związane z obiektem budowlanym.

Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze , decyzją z dnia "[...]" roku, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji zważył, co następuje:

Jak wynika z treści art. 72 § 1 pkt 1 powołanej wyżej ustawy — Ordynacja podatkowa za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku.

Stosownie do art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. d) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2004r. Nr 253, poz. 2532 z późn. zm.) opłacie skarbowej podlegają zezwolenia (pozwolenia, koncesje) wydawane na wniosek zainteresowanego, w sprawach indywidualnych z zakresu administracji publicznej. W takim przypadku obowiązek zapłaty opłaty skarbowej powstaje z chwilą wydania zaświadczenia lub zezwolenia (art. 6 pkt 3 ustawy).

Szczegółowy wykaz przedmiotów opłaty skarbowej, wysokość stawek opłaty skarbowej od poszczególnych jej przedmiotów oraz zwolnień określa — w myśl art. 9 ustawy— tabela, stanowiąca załącznik do ustawy.

Organ odwoławczy wskazał, że jeżeli ustawodawca wyraźnie odsyła do załącznika ustawy oznacza to, że temu załącznikowi przypisuje określoną moc prawną. Wynika stąd wniosek, że wszystkie części ustawy mają taką samą moc prawną, a więc załącznik do ustawy reguluje również istotne elementy konstrukcyjne opłaty skarbowej. Istnienie lub brak załączników wynika z zastosowanej techniki legislacyjnej i odpowiedniej redakcji ustawy.

Systematyka załącznika do ustawy o opłacie skarbowej uwzględnia przedmioty tej opłaty podzielone na 5 części: podania i załączniki do podań, czynności urzędowe, zaświadczenia, zezwolenia, dokumenty. Poszczególne części podzielono wewnętrznie, przyjmując za kryterium podziału np. rodzaje czynności urzędowych lub rodzaje zezwoleń.

Zgodnie z ust. 8 pkt 1 lit. f )oraz g) części IV tego załącznika, opłatą skarbową objęto pozwolenia wydawane na podstawie przepisów prawa budowlanego na budowę nowego obiektu budowlanego oraz urządzeń budowlanych związanych z obiektem budowlanym w postaci sieci wodociągowych, kanalizacyjnych, elektroenergetycznych, telekomunikacyjnych, gazowych, cieplnych z wyjątkiem dróg dojazdowych, dojść do budynków i zjazdów z drogi; stawki opłaty skarbowej od tych pozwoleń uzależnione zostały od długości sieci i wynoszą: 14 zł — dla sieci o długości do 1 kilometra i 2000 zł — dla sieci o długości powyżej 1 kilometra. Stawka opłaty skarbowej od pozwoleń na budowę urządzeń budowlanych związanych z obiektem budowlanym — zgodnie z ust. 8 pkt 1 lit. i) części IV załącznika — wynosi 80 zł.

Z akt rozpatrywanej sprawy wynika, że obowiązek zapłaty opłaty skarbowej wynikał z decyzji Nr "[...]" wydanej w dniu "[...]" r. z upoważnienia Starosty O., przez p.o. Dyrektora Wydziału Infrastruktury i Budownictwa w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę w postaci przedlicznikowego przyłącza energii elektrycznej (odcinka sieci energetycznej) od projektowanego złącza na istniejącej sieci energetycznej, działka nr "[...]" (droga), do projektowanych urządzeń 4 szafek złączowo-pomiarowych na działce nr geod. (droga).

Odwołujący się domagając się stwierdzenia nadpłaty z tytułu opłaty skarbowej od powyższego pozwolenia kwestionuje zasadność uiszczania tej opłaty za wydanie pozwolenia na budowę urządzeń — czterech szafek złączowo-pomiarowych, wskazywał, że wszystkie elementy sieci są ze sobą powiązane i nie mogą pełnić swoich funkcji w oderwaniu od pozostałych, tzn. szatka nie może zasilać odbiorcy bez doprowadzenia do niej linii elektroenergetycznej. Zdaniem podatnika doliczenie do opłaty za jedną decyzję kolejnych opłat za każda szafkę złączowo-pomiarową jest nadużyciem zarówno z powodu zakwalifikowania elementów sieci jako oddzielnych budowli, jak również ustalenia opłaty za jedną decyzję jako sumę przewidzianych w ustawie o opłacie skarbowej opłat za decyzje dotyczące poszczególnych budowli.

W ocenie organu odwoławczego, kwestią sporną w niniejszej sprawie było zatem ustalenie, czy pozwolenie na budowę sieci elektroenergetycznej i budowę urządzeń — czterech szafek złączowo-pomiarowych podlega opłacie skarbowej według stawki jak za pozwolenie na budowę sieci elektroenergetycznej jako obiektu o niejednorodnym charakterze tzn. składającym się z wielu elementów, które jako pewna całość służą realizacji określonej funkcji, czy też opłacie podlega również — niezależnie od opłaty za budowę sieci — pozwolenie na budowę poszczególnych jej elementów, tj. urządzeń —szafek złączowo-pomiarowych.

Zdaniem Kolegium brak jest podstaw prawnych, aby nie obciążać opłatą skarbową kwestionowanego przez odwołującego się pozwolenia na budowę poszczególnych elementów sieci elektroenergetycznej w postaci urządzeń — szafek złączowo-pomiarowych.

Nie negując bowiem faktu, że wszystkie elementy sieci elektroenergetycznej, w tym stacja transformatorowa i złącza (szafki) złączowo-pomiarowe są ze sobą funkcjonalnie powiązane i stanowią skończoną całość użytkową, jednak okoliczność ta nie ma wpływu na sposób naliczenia opłaty skarbowej.

Ustawa o opłacie skarbowej szczegółowo określa przedmioty tej opłaty, rozróżniając w cytowanym wyżej ust. 8 pkt 1 części IV załącznika opłaty za pozwolenia wydawane na podstawie przepisów prawa budowlanego na budowę nowego obiektu budowlanego oraz urządzeń budowlanych związanych z obiektem budowlanym.

Zdaniem organu II instancji, to precyzyjne rozróżnienie poszczególnych przedmiotów opłaty, w oparciu o treść pozwolenia na budowę. było podstawą do naliczenia opłaty skarbowej zarówno od sieci elektroenergetycznej jako obiektu budowlanego, jak i od szafek złączowo-pomiarowych jako urządzeń budowlanych związanych z obiektem budowlanym i nie wymagało przy tym – wbrew twierdzeniom odwołania — wiadomości specjalnych, kwalifikujących sieć, czy poszczególne jej elementy w oparciu o ustawę z dnia 10 kwietnia 1997r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2003r. Nr 153. poz. 1504 z późn. zm.). Koncern Energetyczny "[...]" S.A Oddział Zakład Energetyczny w O. zaskarżył decyzję odwoławczą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, wnosząc o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie prawa, a mianowicie:

art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz.2016 ze zm.) oraz ustawy z dnia 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2004 r., Nr 253, poz.2532 z późn. zm.) przez niewłaściwe zastosowanie wysokości opłaty skarbowej w odniesieniu do przedmiotu opłaty w wyniku błędu zakwalifikowania przedmiotu wniosku o pozwolenie na budowę jako "sieć" w miejsce "przyłącza";

- §2 pkt S rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków przyłączenia podmiotów do sieci elektroenergetycznych, ruchu i eksploatacji tych sieci (Dz. U. z 2005r. Nr 2, poz.6) poprzez potraktowanie budowy przyłączy do budynków w celu zaopatrzenia w energię jako budowę sieci energetycznych z urządzeniami budowlanymi.

W uzasadnieniu wskazano, że skarżący składał wniosek o wydanie pozwolenia budowę przyłączy energetycznych, a nie na rozbudowę sieci. Natomiast organ architektoniczno-budowlany administracji samorządowej wydając pozwolenie na bud i ustalając wysokość opłaty skarbowej przyjął, iż przedmiotem wniosku o wyda pozwolenia jest budowa — rozbudowa sieci energetycznej i ustalił opłatę za sieć oraz za każde złącze oddzielnie, pomimo, iż decyzją wyraźnie objęta była sieć o długości do 1 km. Zdaniem skarżącego, Kolegium w nieuprawniony sposób zakwalifikowało wniosek o wydanie pozwolenia na budowę i rozszerzyło przedmiot inwestycji z naruszeniem rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 20 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków przyłączenia podmiotów do sieci elektroenergetycznych, ruchu i eksploatacji tych s traktując zaopatrzenie w energię poprzez przyłącze do budynku jako większe przedsięwzięcie budowlane, budowę sieci energetycznych.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z przepisami prawa wydawanych aktów administracyjnych, na podstawie art. 1 i art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 i zm.), zwanego dalej "ppsa", orzekając w sprawach skarg, m.in. na decyzje administracyjne.

Badając w takim zakresie decyzję będącą przedmiotem skargi, Sąd stwierdził naruszenia prawa kwalifikującego decyzję do wycofania z obrotu prawnego.

W decyzji z dnia "[...]" r., nr "[...]" Starostwo Powiatowe wydało pozwolenie na rozbudowę sieci ( art. 3 pkt 1 lit.b Prawa budowlanego). Powoływana w przedmiotowym pozwoleniu budowa urządzeń (czterech szafek złączowo- pomiarowych) nie wpływa na wysokość opłaty skarbowej. Pozwolenie dotyczyło bowiem rozbudowy sieci elektroenergetycznej, czyli jednego obiektu budowlanego.

Pojęcie obiektu budowlanego zostało zdefiniowane Ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U.03.207.2016, ze. zm. ). W myśl art. 3. 1 b) obiektem budowlanym jest budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami. Natomiast art. 3 pkt 9 definiuje pojęcie urządzeń budowlanych - należy przez to rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki.

W art.3 pkt 12 Prawa budowlanego, precyzyjnie określono pojęcie pozwolenia na budowę, przez co należy rozumieć decyzję administracyjną zezwalającej na rozpoczęcie i prowadzenie budowy lub wykonywania robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego.

A zatem wskazywane urządzenia szafki złączowo-pomiarowe są elementem sieci elektroenergetycznej jako obiektu budowlanego. Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (tekst jednolity- Dz.U.03.153.1504) w art. 3 pkt. 11 stanowi " że sieci to - instalacje połączone i współpracujące ze sobą służące do przesyłania i dystrybucji paliw lub energii, należące do przedsiębiorstw energetycznych. Ustawa - Prawo budowlane, normuje działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach ( art. 1). Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 (art.28 ust.1). Pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego. W przypadku zamierzenia budowlanego obejmującego więcej niż jeden obiekt, pozwolenie na budowę może, na wniosek inwestora, dotyczyć wybranych obiektów lub zespołu obiektów, mogących samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem. Jeżeli pozwolenie na budowę dotyczy wybranych obiektów lub zespołu obiektów, inwestor jest obowiązany przedstawić projekt zagospodarowania działki lub terenu, o którym mowa w art. 34 ust. 3 pkt 1, dla całego zamierzenia budowlanego( art. 33 ust. 1 Prawa budowlanego).

Zgodnie z ustawą z dnia 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej (Dz.00.86.960, ze zm. ) opłacie skarbowej podlegają: 1) w sprawach indywidualnych z zakresu administracji publicznej: ) zezwolenia (pozwolenia, koncesje) wydawane na wniosek zainteresowanego (art. 1. pkt 1 d). Szczegółowy wykaz przedmiotów opłaty skarbowej, wysokość stawek opłaty skarbowej od poszczególnych jej przedmiotów oraz zwolnień określa tabela stanowiąca załącznik do ustawy. ( art. 9).

W części IV załącznika ust.8 pkt 1 od pozwoleń wydanych na podstawie prawa budowlanego: na budowę nowego obiektu oraz urządzeń związanych z obiektem budowlanym: f) sieci wodociągowych, kanalizacyjnych, elektroenergetycznych, gazowych, telekomunikacyjnych, gazowych, cieplnych oraz dróg , z wyjątkiem dojazdowych, dojść do budynków i zjazdów z drogi — 2000 zł, g) sieci wodociągowych, kanalizacyjnych, elektroenergetycznych, gazowych, telekomunikacyjnych, gazowych o długości do 1 km — 14 zł. Stawka opłaty skarbowej od pozwoleń na budowę urządzeń budowlanych związanych z obiektem budowlanym - zgodnie z ust. 8 pkt 1 lit.i) części IV załącznika - wynosi 80 zł. Zgodnie z pkt 2 ust. 8 na rozbudowę (przebudowę) oraz remont obiektu budowlanego opłata skarbowa wynosi 50% stawek określonych w pkt 1.

Przedmiotem pozwolenia na budowę, wydanego mocą decyzji przez Starostę O., była budowla stanowiącą całość techniczną- użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie negowało faktu, że wszystkie elementy sieci elektroenergetycznej, w tym szafki złączowo-pomiarowe, są ze sobą funkcjonalnie powiązane i stanowią skończoną całość użytkową. W ocenie Sądu rozpatrującego sprawę, ta okoliczność ma decydujący wpływ na sposób naliczenia opłaty skarbowej, albowiem przedmiotem pozwolenia była rozbudowa sieci energetycznej, będącej obiektem budowlanym.

Opłatę skarbową pobiera się od pozwolenia (art. 1 ust. 1 pkt 1 lit.d ustawy z dnia 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej). Przedmiotem pozwolenia była rozbudowa obiektu budowlanego (art.3 pkt 1 lit.b prawa budowlanego). Pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego, więc podlega ono jednej opłacie skarbowej. W części IV załącznika ust.8 pkt 1 ustawy o opłacie skarbowej zawarte są stawki opłat skarbowych od pozwoleń wydanych na podstawie prawa budowlanego.

W ocenie Sądu, przedmiotem opłaty skarbowej było zatem pozwolenie za rozbudowę sieci o długości do 1 km, w rozumieniu prawa energetycznego, jako instalacji połączonych i współpracujących ze sobą, służących do przesyłania i dystrybucji paliw lub energii, należących do przedsiębiorstw energetycznych (art. 3 pkt. 11 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (tekst jednolity- Dz.U.03.153.l504). Zgodnie z cytowanymi przepisami ustawy o opłacie skarbowej, za przedmiotowe pozwolenie powinna być pobrana opłata skarbowa, jako 50% stawki, tj. w wysokości 7 zł.

Stawka opłaty skarbowej od pozwoleń na budowę urządzeń budowlanych związanych z obiektem budowlanym - zgodnie z ust. 8 pkt 1 lit.i) części IV załącznika - wynosi 80 zł i opłaty te mogą dotyczyć tylko sytuacji, gdy urządzenia te są przedmiotem odrębnego pozwolenia.

W konsekwencji należy stwierdzić, że organy podatkowe niewłaściwie zastosowały cytowane przepisy prawa materialnego, przyjmując, że przedmiotem odrębnego pozwolenia była budowa obiektu budowlanego i urządzeń budowlanych. W rezultacie błędnie określiły, że skarżący powinien uregulować odrębną opłatę skarbową od budowy obiektu budowlanego (sieci ) i od urządzeń budowlanych (szafek złączowo-pomiarowych). Jak wynika z treści art. 72 § 1 pkt 1 powołanej wyżej ustawy - Ordynacja podatkowa za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku, a taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie, gdzie nienależnie uiszczono opłatę skarbową. W wyniku uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji, która narusza prawo materialne, organ II instancji przeprowadzając ponowne postępowanie uwzględni zgodnie z art. 153 ppsa pogląd sądu co do interpretacji spornych przepisów.

Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku. W oparciu o treść art. 152 p. p. s. a. orzeczono jak w pkt II wyroku. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i 209 P. p. s. a. . (pkt III wyroku).