Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 736/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) WSA Tomasz Grossmann WSA Monika Świerczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi J. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 września 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 sierpnia 2022 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz J. N. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2022 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wójta Gminy P. z dnia 3 grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia na rzecz P. Sp. z o.o. lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej [...] wraz z przyłączem energetycznym oraz urządzeniami nadawczymi na działkach o numerach ewid. [...] i [...], położonych w obrębie geodezyjnym C., gmina P., powiat [...], województwo [...].

Pismem z dnia 22 sierpnia 2022 r. J. N. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o ponowne rozpatrzenie wniosku postępowania zakończonego wydaniem postanowienia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia 12 sierpnia 2022 r.

Postanowieniem z dnia 26 września 2022 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu sprawy utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.

Organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie istotą sporu jest czy wniosek J. N. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy P. z dnia 3 grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia na rzecz P. Sp. z o.o. lokalizacji inwestycji celu publicznego został złożony w terminie miesięcznym określonym w treści art. 148 § 1 k.p.a.

Kolegium wskazało, iż zgodnie z art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1029 z późn. zm. dalej "u.u.i.ś"), jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub innego postępowania dotyczącego tej decyzji przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 k.p.a. Stosownie do treści art. 49 k.p.a. strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia.

Kolegium podkreśliło, że przepis art. 49 k.p.a. w związku z art. 74 ust. 3 u.u.i.ś jest stosowany tylko, jeżeli w danej sprawie liczba stron postępowania o wydanie decyzji środowiskowej lub innego postępowania dotyczącego tej decyzji przekracza 20. Ustawodawca w art. 74 u.u.i.ś. uregulował szczególny sposób, w jaki strona może dowiedzieć się o wydanej decyzji i zapoznać się z jej treścią. Skutkiem prawidłowego zawiadomienia o wydaniu decyzji w tym trybie jest fikcja jej doręczenia. Przepisy dopuszczające doręczenie przez obwieszczenie wprowadzają tzw. fikcję doręczenia. Celem regulacji zawartej wart. 74 ust. 3 u.u.i.ś. jest uproszczenie procedury dotyczącej doręczenia decyzji, obniżenie kosztów administrowania oraz ujednolicenie terminu skutecznego doręczenia decyzji w drodze obwieszczenia. W świetle art. 49 k.p.a. sam upływ czternastu dni, w ciągu których obwieszczenie było dostępne publicznie, oznacza, że czynność doręczenia uważa się za dokonaną ze skutkiem prawnym (zob. wyrok NSA z 16 grudnia 2014 r., sygn. II OSK 2957/12).

W ocenie SKO w okolicznościach niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, że Wójt Gminy P. decyzję z dnia 3 grudnia 2021 r. nr [...] doręczył stronom postępowania poprzez publiczne obwieszczenie. Informacja o wydaniu decyzji z dnia 3 grudnia 2021 r. przez Wójta Gminy P. podana została do publicznej wiadomości dnia 3 grudnia 2021 r. zgodnie z art. 49 k.p.a.

Obwieszczenie zamieszczono w dniu 27 grudnia 2021 r. na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Gminy P.: [...] oraz wywieszono na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy P. dnia 3 grudnia 2021 r. o zdjęto dnia 22 grudnia 2021 r., na tablicy ogłoszeń we wsi C. dnia 8 grudnia 2021 r., zdjęto natomiast w dniu 30 grudnia 2021 r. Skuteczne zawiadomienie Stron o wydanej decyzji nastąpiło w dniu 22 grudnia 2021 r.

Zdaniem SKO żądanie wznowienia postępowania zostało złożone z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a., bowiem termin na skuteczne złożenie wniosku o wznowienie postępowania zaczął biec w dniu 23 grudnia 2021 r., a zakończył się dnia 23 stycznia 2022 r. Nadto Kolegium wskazało, że J. N. w piśmie z dnia 2 stycznia 2022 r., złożonym do Wójta Gminy P., potwierdziła, że zapoznała się z zamieszczonym na stronie internetowej BIP UG P. obwieszczeniem o wydanej w dniu 3 grudnia 2021 r. decyzji.

Skargę na powyższe postanowienie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J. N., zarzucając mu:

I. Naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1) art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 i art. 80, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735), zwany dalej "kpa" poprzez nierzetelne i niedokładne zbadanie stanu faktycznego sprawy, a przede wszystkim, poczynienie błędnych ustaleń w zakresie w jakim uznano, że skarżąca została skutecznie zawiadomiona o wydanej przez Wójta Gminy P. decyzji z dnia 3 grudnia 2021 r., co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania, iż nie zachowała odpowiedniego terminu do złożenia pisma w zakresie żądania wznowienia postępowania.

2) art 7, art 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie jakichkolwiek kroków mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w świetle zarzutów zawartych we wniosku oraz stanowiska skarżącej, mimo że organ był do tego zobowiązany, a także brak odniesienia się do powołanych okoliczności, podczas gdy okoliczności te mają istotny wpływ na ustalenie naruszenia interesu prawnego skarżącej dotyczącego wznowienia postępowania.

3) art. 8 k.p.a. poprzez niedokonanie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, w szczególności w zakresie twierdzeń powoływanych przez skarżącą oraz nieuwzględnienie w postanowieniu zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, co skutkowało naruszeniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

4) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 sierpnia 2022 r. w sprawie o sygn. akt [...]., w sytuacji gdy na mocy zebranego w sprawie materiału dowodowego zachodziły podstawy do jej uchylenia.

5) art. 148 § 2 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez skarżącą z uchybieniem terminu do jego złożenia, w sytuacji gdy z okoliczności sprawy, a przede wszystkim twierdzeń skarżącej wprost wynika, iż wniosek o wznowienie postępowania został złożony w wymaganym przez przepisy prawa terminie.

Mając na zasadzie powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt b p.p.s.a. wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającego je postanowienia I instancji, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadna.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 - dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie SKO w L. utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, z uwagi na złożenie go z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a.

Wznowienie postępowania jest instytucją prawną, stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania sprawy administracyjnej, zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją wydano, dotknięte było jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. lub w art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, że wznowienie postępowania jest dopuszczalne wyłącznie w odniesieniu do spraw zakończonych decyzją ostateczną, dlatego termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania może rozpocząć bieg najwcześniej w pierwszym dniu po uzyskaniu cechy ostateczności przez decyzję. Podanie o wznowienie postępowania może być skutecznie wniesione najwcześniej w pierwszym dniu po dacie, w której decyzja stała się ostateczna (por. wyrok NSA z 24 lutego 2011 r., II OSK 1113/10).

Powyższe stanowisko opiera się na zapatrywaniu, zgodnie z którym wyłącznym trybem weryfikacji decyzji nieostatecznych jest postępowanie odwoławcze, co oznacza, że dopiero w momencie zakończenia takiego postępowania lub zajścia warunków wskazujących, iż decyzja organu I instancji stała się ostateczna, otwiera się przed stroną możliwość wystąpienia z żądaniem wznowienia postępowania.

Zasada niekonkurencyjności odwołania oraz podania służącego zainicjowaniu ww. postępowania nadzwyczajnego potwierdza, że warunkiem dopuszczalności podania o wznowienie jest objęcie zakresem żądania wznowienia postępowania ostatecznej decyzji administracyjnej. Bieg terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a., jest powiązany z powyższym wymaganiem, co należy rozumieć jako nakaz uwzględnienia przy określaniu momentu, w którym rozpoczął swój bieg wskazany termin, okoliczności potwierdzających, że dowiedzenie się przez stronę o decyzji nakazywało jej zamieszczone w niej rozstrzygnięcie traktować jako ostateczne, a zatem takie, które nie może zostać podważone w drodze wniesienia zwyczajnego środka zaskarżenia (wyrok NSA z 29.08.2022 r., II OSK 1322/20, LEX nr 3412337).

Zgodnie z art. 16 k.p.a., przymiot trwałości przysługuje wyłącznie decyzjom ostatecznym, tj. takim, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzje te korzystają z domniemania legalności, obowiązują i podlegają wykonaniu. W postępowaniu administracyjnym przyjęto ogólną zasadę, w myśl której dla organu administracji publicznej decyzja obowiązuje od chwili jej prawidłowego doręczenia lub ogłoszenia, dla strony zaś – od chwili – gdy stała się ostateczna

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że od decyzji Wójta Gminy P. z dnia 3 grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia na rzecz P. Sp. z o.o. lokalizacji inwestycji celu publicznego zostało wniesione odwołanie. Decyzją z dnia 1 marca 2022 r., nr [...] SKO w L. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy P. z dnia 3 grudnia 2021 r.

Zatem decyzja Wójta Gminy P. z dnia 3 grudnia 2021 r., stała się ostateczna w dniu 1 marca 2022 r. W konsekwencji należało uznać, że wniosek skarżącej z dnia 1 kwietnia 2022 r. o wznowienie postepowania, został złożony w ostatnim dniu miesięcznego terminu o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a.

Tym samym organy wadliwie przyjęły, że skarżąca uchybiła terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.