Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 556/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2006-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.), Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2006 r. sprawy ze skargi D. E. P. – M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] w sprawie [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] nr [...], znak: [...].


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] nr [...] (znak [...]) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] nr [...] (znak [...]) umarzającą z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wymiany bramy wjazdowej i budowy ogrodzenia międzysąsiedzkiego na posesji położonej w W. przy ul. A 12a.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazał, iż postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie było prowadzone przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w W. na wniosek D. E. P. – M. z dnia 7 lutego 2005r. domagającej się wydania nakazu rozbiórki tych urządzeń ze względu na ich usytuowanie na działce będącej jej własnością. Zauważył nadto, iż kolejno podejmowane przez organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji rozstrzygnięcia kwestionowane były przez D. E. P.. – M., a Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. decyzją z dnia [...] nr [...] po ponownym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, wskazanego w decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] umorzył z urzędu postępowanie w przedmiotowej sprawie, odwołując się w uzasadnieniu głównie do kwestii legalności wykonania ogrodzenia ww działki od strony drogi położonej wzdłuż torów kolejowych oraz stwierdzając, iż droga ta nie jest drogą publiczną i ogrodzenie od strony tej drogi należy traktować jako ogrodzenie międzysąsiedzkie, którego realizacja nie wymagała ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia właściwemu organowi.

Organ odwoławczy wskazał, iż w odwołaniu od powyższej decyzji D. E. P.. – M. zarzuciła organowi pierwszej instancji przede wszystkim nieprawidłowe ustalenie daty budowy ogrodzenia od strony drogi, co miało miejsce, zdaniem skarżącej, w roku 1995r., a nie jak ustalił organ w latach osiemdziesiątych (z przebudową bramy w 2001r.) oraz zakwestionowała stanowisko organu co do charakteru drogi.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. zauważył, iż organ pierwszej instancji zebrał co prawda oświadczenia uczestników postępowania administracyjnego co do daty budowy przedmiotowego ogrodzenia, jednakże oświadczenia te nie dały podstawy do jednoznacznego określenia daty budowy ze względu na rozbieżne stwierdzenia. Pozwoliły one natomiast, zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., ustalić, iż kwestionowane ogrodzenie wybudowane zostało w przedziale czasowym od 1977 do 1995r., a także odnieść się do stanu prawnego, jaki obowiązywał w tym czasie odnośnie budowy ogrodzeń.

Powołując przepis § 19 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno – budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48 ze zm.), organ odwoławczy wywiódł, iż uzyskanie pozwolenia na budowę obowiązywało w razie wykonywania stałych ogrodzeń a) od strony dróg (ulic) i placów publicznych oraz innych miejsc publicznych; b) z cementu jako pełne oraz z kształtników metalowych i blach oraz ze stali zbrojeniowej, niezależnie od położenia tych ogrodzeń. Zdaniem tego organu, niedopuszczalna była rozszerzająca interpretacja powyższego przepisu, polegająca na traktowaniu każdej drogi lub placu jako miejsca publicznego i uznaniu na tej podstawie, że budowa ogrodzenia od strony każdej drogi wymagała pozwolenia na budowę. Za drogę publiczną, według tego organu, nie mogła być uznana wewnętrzna droga gruntowa, zwłaszcza, że powyższy przepis nie obejmował ogrodzeń od strony torów kolejowych w przeciwieństwie do aktualnych przepisów, na które powołuje się organ pierwszej instancji.

W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., powyższe dotyczyło także przepisu art. 29 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414), obowiązującego od dnia 1 stycznia 1995r., którego brzmienie nawiązywało do treści poprzedniego stanu prawnego. Zgodnie z tym przepisem, pozwolenia na budowę nie wymagała budowa ogrodzeń, z wyjątkiem przylegających do dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych. Zauważył, iż w takim brzmieniu przepis ten obowiązywał do dnia 24 grudnia 1997r., tj. do dnia wejścia w życie nowelizacji prawa budowlanego na mocy ustawy z dnia 22 sierpnia 1997r. (Dz. U. Nr 111, poz. 726), wyłączającej z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wszystkie ogrodzenia i wprowadzającej, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3, wymóg zgłoszenia ogrodzeń wykonywanych od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20m.

Z powyższego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wywiódł, iż w okresie od 1975r. do 1997r. obowiązywał jednolity stan prawny odnośnie wymogu pozwolenia na budowę ogrodzeń, w okresie tym nieznana była instytucja zgłoszenia budowy ogrodzenia wprowadzona dopiero w 1997r. Bez znaczenia, zdaniem organu odwoławczego, była podnoszona przez skarżącą kwestia dokładnej daty budowy przedmiotowego ogrodzenia, zwłaszcza że ogrodzenie to, co wynika z akt sprawy, przylega do działki nr 605/2, na której znajduje się droga wewnętrzna związana z obsługą torów kolejowych. Zgodnie z wypisem z księgi wieczystej wchodzi ona w zakres terenów kolejowych. Słusznie, zatem, w ocenie ŁWINB w Ł., organ pierwszej instancji ogrodzenie to potraktował jako międzysąsiedzkie, którego budowa nie wymagała pozwolenia na budowę. Podkreślił, iż w aktualnym stanie prawnym budowa ogrodzeń od strony dróg nie będących drogami publicznymi także nie wymaga pozwolenia ani zgłoszenia, co znajduje wyraz w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, a o zaliczeniu drogi do kategorii dróg publicznych na podstawie ustawy o drogach publicznych rozstrzyga odpowiedni akt prawny. Według art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, każda z kategorii dróg publicznych winna spełniać nie tylko warunki techniczne, ale i warunki formalno – prawne, a brak jednego z tych elementów powoduje zaliczenie drogi do dróg wewnętrznych.

Wyjaśnił również, iż wobec ustalenia, że przedmiotowa brama została wykonana i zainstalowana w sposób zapewniający bezpieczeństwo jej użytkowania brak było przesłanek wynikających z przepisów prawa budowlanego, które mogłyby stanowić podstawę do wydania decyzji spełniającej żądanie skarżącej.

ŁWINB w Ł. zauważył nadto, iż naruszenie przez A. i P. K. prawa własności będącej we władaniu D. E. P.. – M. nieruchomości poprzez postawienie części bramy i ogrodzenia na tej działce skarżąca może dochodzić na drodze postępowania przed sądem z powództwa cywilnego.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie D. E. P.. – M. zauważyła, iż w swoich pismach z dnia 6 lutego 2005r. i 30 marca 2005r. wnosiła o rozbiórkę samowolnie wybudowanej bramy i ogrodzenia międzysąsiedzkiego, nie zaś jak to przyjmują organy przebudowy bramy wjazdowej. Okoliczność ta, jej zdaniem, stanowiła główny powód wszczęcia postępowania w sprawie nielegalnie wybudowanej bramy od strony drogi (stanowiącej własność kolei) i ogrodzenia usytuowanego na jej działce. Traktowanie bramy przez organy jako obiektu, który istniał, a został jedynie przebudowany, doprowadziło, w ocenie skarżącej, do tego, iż przez cały rok nie przeprowadzono żadnego postępowania wyjaśniającego i dowodowego, co do daty powstania bramy i ogrodzenia. Według D. E. P. – M., przesłuchiwani w jej obecności świadkowie nie zostali poinformowani o odpowiedzialności karnej za fałszywe składanie zeznań, co doprowadziło do tego, że ich zeznania były rozbieżne i niewiarygodne. Za błędne D. E. P.. – M. uznała potraktowanie drogi wewnętrznej (części działki 605/2) jako działki międzysąsiedzkiej, a co za tym idzie ogrodzenia i bramy jako międzysąsiedzkiego. Powołując przepis art. 29 ust. 1 pkt 7 prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994r. oraz nowelizację z dnia 22 sierpnia 1997r., wywiodła, iż obowiązuje wymóg zgłoszenia ogrodzenia wykonanego od strony dróg, ulic, torów kolejowych i innych miejsc publicznych, a ustawodawca nie warunkuje tego kategorią drogi publicznej. Za mylną uznała dokonaną przez ŁWINB w Ł. interpretację przepisu art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, przyjmującą, iż drogi niezaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych, w szczególności drogi w osiedlach mieszkaniowych, dojazdowe do gruntów rolnych, leśnych, dojazdowe do obiektów użytkowane przez przedsiębiorców, place przed dworcami kolejowymi, autobusowymi i portowymi są drogami wewnętrznymi. Z tego skarżąca wywiodła, iż niekoniecznie droga publiczna musi spełniać określone wymogi i parametry by otrzymać kategorię. Zauważyła, iż przy drodze wewnętrznej, tj. części działki 605/2, stanowiącej własność kolei pobudowano kilka budynków w latach 80-90, także Karbowscy otrzymali decyzję o warunkach zabudowy w dniu 7 marca 1995r. oraz pozwolenie na użytkowanie budynku mieszkalnego w dniu [...], a sporna droga jest jedyną drogą dojazdową do posesji K..

Wyjaśniła, iż Gmina W. w 2004r. w oparciu o wydane pozwolenie na budowę wykonała w powyższej drodze kanalizację sanitarną dla istniejących budynków, w tym również budynku K., co zdaniem skarżącej nie odbyło się bez zgody kolei, zainteresowanej przekazaniem przedmiotowej drogi na rzecz Gminy.

Powołując przepis § 44 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r., wywiodła, iż pozwolenia na budowę wymagały stałe ogrodzenia od strony ulic, dróg, placów publicznych oraz innych miejsc publicznych; z cementu jako pełne oraz kształtników metalowych i blach lub ze stali budowlanej, niezależnie od położenia tych ogrodzeń. Rozporządzenie to obowiązywało do 1 stycznia 1995r. i obejmowało ono, zdaniem skarżącej, wszystkie ogrodzenia i od dróg i międzysąsiedzkie. Zauważyła, iż ustawa z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlane w art. 29 ust. 1 pkt 7 stanowiła, iż pozwolenia na budowę wymagały jedynie ogrodzenia od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych, a po nowelizacji w 1997r. wymagały one zgłoszenia. Konieczne zatem było dokładne ustalenie daty budowy ogrodzenia jednego z bramą od strony drogi, a drugiego międzysąsiedzkiego.

Wskazała dodatkowo, iż wnosiła skargę na Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W., nie otrzymała jednak odpowiedzi.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 powołanej ustawy, jeśli stwierdzi:

1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

2. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

3. inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ppsa, skarga zgodnie z art. 151 ustawy podlega oddaleniu.

Wedle przepisu art. 134 § 1 ppsa rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ppsa).

Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną przez D. E. P. - M. decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] (znak [...]) utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] nr [...] (znak [...]) umarzającą z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wymiany bramy wjazdowej i budowy ogrodzenia międzysąsiedzkiego na posesji położonej w W. przy ul. A 12a, Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji na wadliwe zastosowanie przepisów prawa materialnego. Wskazane decyzje, wbrew art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000, Nr 98, poz. 1071 z póz. zm.), zwanej dalej k.p.a., zostały bowiem podjęte bez dostatecznego wyjaśnienia okoliczności niezbędnych do merytorycznego rozpoznania sprawy, tj. bez ustalenia jednoznacznej daty budowy ogrodzenia od strony terenów, będących własnością PKP (działka nr 605/1) oraz daty przebudowy bramy wjazdowej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. stwierdził jedynie, iż oświadczenia świadków "nie dają podstaw do jednoznacznego określenia daty budowy, ze względu na rozbieżne stwierdzenia. Pozwalają one jednak ustalić, że kwestionowane ogrodzenie wybudowane zostało w przedziale czasowym od roku 1977 do 1995". Akta administracyjne zawierają zaś, oprócz rozbieżnych zeznań świadków S. M., J. C, C N. i K. K., także mapę geodezyjną bez daty jej sporządzenia (karta 27b akt administracyjnych) z naniesioną sporną bramą i ogrodzeniem; szkic - załącznik do decyzji z dnia [...] o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego ze wskazanym strzałką wjazdem w miejscu spornej bramy; potwierdzoną za zgodność z oryginałem zaewidencjonowaną pod nr [...] mapę (karta 18 akt); kopię załączonej do ekspertyzy technicznej z maja 2005r. a przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] nr [...] mapy z naniesioną przez projektanta bramą przesuwaną (brak daty dokonania naniesień); kopię mapy przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] nr [...] bez bramy oraz nieopatrzoną datą mapę bez bramy (karta 2d akt). Okoliczność daty budowy ogrodzenia i wymiany bramy z ręcznej na elektryczną ma, w ocenie Sądu, istotne znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W stosunku do będącego przedmiotem niniejszej sprawy ogrodzenia osadzonego na słupkach metalowych z siatki z bramą eklektyczną usytuowanego od strony działki skarżącej nr 1695 oraz działki nr 605/1 będącej własnością PKP, wykorzystywanej jako droga wewnętrzna gruntowa – droga technologiczna przeznaczona dla obsługi linii kolejowej (pismo PKP z dnia 7 lutego 2006r. – k.31 akt administracyjnych, wypis z KW nr [...] z dnia [...]), wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, w przyjętym przez ten organ okresie wykonania spornego obiektu na lata 1977 – 1995 nie "obowiązywał jednolity stan prawny odnośnie wymogu pozwolenia na budowę ogrodzeń". Zgodnie bowiem z przepisem § 19 ust. 1 pkt 3 i § 44 ust. 1 pkt 3 lit.c rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno – budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48 ze zm.), uzyskanie pozwolenia na budowę obowiązywało w razie wykonywania stałych ogrodzeń a) od strony dróg (ulic) i placów publicznych oraz innych miejsc publicznych; b) z cementu jako pełne oraz z kształtników metalowych i blach oraz ze stali zbrojeniowej, niezależnie od położenia tych ogrodzeń. W stosunku do spornego ogrodzenia przy założeniu jego wybudowania na przełomie lat 70 - 80 z uwagi na wskazany wyżej sposób jego wykonania mógłby mieć zastosowanie jedynie przepis lit.a powołanego paragrafu. Rozważenia wymagała zatem ocena usytuowania ogrodzenia bądź od strony dróg (ulic) i placów publicznych, bądź od innych miejsc publicznych. Pierwszą kwestię organy winny ocenić na gruncie obowiązujących w owym czasie przepisów art. 2 ustawy z dnia 29 marca 1962r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 20, poz. 90 ze zm.), pojęcie usytuowanie od strony innych miejsc publicznych należało zaś ocenić na gruncie przepisu § 1 ust. 3 rozporządzenia Ministra Kultury i Sztuki oraz Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 8 października 1970r. (Dz. U. Nr 26, poz. 211). W orzecznictwie sądowym został bowiem wyrażony pogląd, wedle którego przy określeniu miejsca publicznego, odpowiadającego hipotezie § 44 ust. 1 pkt 3 lit.c rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno – budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48 ze zm.), posłużyć się można pojęciem miejsca publicznego, użytym w § 1 ust. 3 rozporządzenia Ministra Kultury i Sztuki oraz Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 8 października 1970r. (Dz. U. Nr 26, poz. 211) (wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 1991r., IV S.A. 221/91, ONSA 1991, z. 2, poz. 43). Zgodnie zaś z powołanym § 1 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia za miejsca publiczne w rozumieniu rozporządzenia uważa się m.in. obszary kolejowe. Na gruncie wskazanych wyżej przepisów budowa usytuowanego od strony terenu PKP ogrodzenia dokonana przed 1 stycznia 1995r. wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Gdyby natomiast datą budowy spornego obiektu był, tak jak tego zdaje się oczekiwać skarżąca, rok 1995, to wówczas w sprawie miałyby zastosowanie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414) w brzmieniu pierwotnym. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 7 pozwolenia na budowę nie wymagała budowa ogrodzeń, z wyjątkiem przylegających do dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych. Ogrodzenia tzw. międzysąsiedzkie nie wymagały zgłoszenia (art. 30 ust. 1 prawa budowlanego). W wyniku nowelizacji prawa budowlanego, dokonanej ustawą z dnia 22 sierpnia 1997r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane, ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i niektórych ustaw (Dz. U. Nr 111, poz. 726), art. 29 ust. 1 pkt 7 prawa budowlanego otrzymał brzmienie: pozwolenia na budowę nie wymaga budowa ogrodzeń, zaś art. 30 ust. 1 pkt 2 – zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa ogrodzeń od dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych oraz o wysokości powyżej 2,20m. Budowa ogrodzeń od strony torów kolejowych, a z takim mamy do czynienia w niniejszej sprawie, została objęta obowiązkiem dokonania zgłoszenia dopiero w wyniku nowelizacji prawa budowlanego dokonanej ustawą z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718). Przepis art. 30 ust. 1 pkt 3 uzyskał bowiem brzmienie: zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20m.

Uwagę zwrócić również należy na naruszenie przez organy obu instancji wyrażonej w art. 80 k.p.a. zasady swobodnej oceny dowodów. Stosownie do tegoż przepisu organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Na gruncie powołanego przepisu orzecznictwo sądowe przyjmuje, iż organ rozpatrując materiał dowodowy nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu, może natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów odmówić dowodowi wiarygodności, podając przyczyny takiej oceny, a pominięcie oceny określonego dowodu może prowadzić do wadliwej oceny dowodów (wyrok NSA z dnia 3 lutego 1999r., IV SA 1010/97, LEX nr 48684). W analizowanej sprawie organy obu instancji nie tylko nie dokonały oceny rozbieżnych zeznań świadków, ale także pominęły ocenę dowodów z dokumentów w postaci map terenu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ ograniczył się jedynie do stwierdzenia faktu zebrania w toku postępowania rozbieżnych zeznań co do daty powstania spornego obiektu. Nie dokonał natomiast analizy tych zeznań w świetle innych dowodów w sprawie, chociażby map, nie wskazał też przyczyn, z powodu których jednym dowodom dał wiarę, innym zaś odmawił tej wiary.

W konsekwencji wskazanych naruszeń nie sposób ocenić, czy w niniejszej sprawie wystąpiła określona w art. 105 § 1 k.p.a. przesłanka umorzenia postępowania administracyjnego, tj. przesłanka bezprzedmiotowości tego postępowania. Przesłana ta występuje bowiem, na co wskazuje orzecznictwo sądowe i doktryna, wówczas, gdy brak jednego z konstytutywnych elementów materialnego stosunku prawnego, tj. brak podmiotu i przedmiotu postępowania, a także zaistnienia innych okoliczności wywołujących podobny skutek, skutkujące tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (por. B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Beck 2000, s. 428 i n. czy A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Bibliografia, Zakamycze 2000, s. 578 oraz wyrok NSA z 9 marca 2000r., IV S.A. 12/98, LEX nr 77609, por. wyrok NSA z 24 kwietnia 2003r., III SA 2225/01, Biul.Skarb. 2003/6/25, wyrok NSA z dnia 9 września 2000r., IV SA 12/98, LEX nr 77609). Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia w szczególności wówczas, gdy strona rezygnuje z ubiegania się o rozstrzygnięcie określonej treści; gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ administracyjny stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy; gdy sprawa, która miała być załatwiona w drodze decyzji, albo nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania, albo utraciła charakter sprawy administracyjnej w toku postępowania, przestała być regulowana przepisami dającymi podstawę do wydania decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 26 września 2001r., V SA 381/01, LEX nr 78917 czy wyrok NSA z dnia 13 lutego 2001r., I SA 2032/99, LEX nr 75519, wyrok NSA z dnia 21 stycznia 1999r., SA/Sz 1029/97,LEX nr 36139, wyrok NSA z 18 kwietnia 1995r., SA/Łd 2424/94, ONSA 1996, nr 2, poz. 80, wyrok NSA z 25 stycznia 1990r., II SA 1240/89, ONSA 1990, nr 1, poz. 16 czy A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Bibliografia, Zakamycze 2000, s. 57). Jeśli natomiast istnieje stan faktyczny podlegający konkretyzacji przez organ administracji publicznej, na wniosek strony lub z urzędu, a strony są zainteresowane uzyskaniem decyzji merytorycznej po dokładnym ustaleniu okoliczności faktycznych postępowanie nie może być uznane za bezprzedmiotowe (por. wyrok NSA z 29 września 1987r., IV SA 220/87, ONSA 1987, nr. 2, poz. 67 z glosą H. Starczewskiego, GAP 1988, nr. 9, s. 44, wyrok NSA z 26 września 2001r., V S.A. 381/01, LEX nr 78917, wyrok NSA z 12 października 1987, IV SA 334/87, GAP 1988, nr. 21, s. 43). Umorzenie postępowania administracyjnego jest orzeczeniem formalnym, kończącym postępowanie bez merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, przepis art. 105 § 1 k.p.a. nie powinien być więc interpretowany rozszerzająco, a umorzenie postępowania powinno być traktowane jako środek ostateczny, mający zastosowanie tylko w tych sytuacjach, kiedy nie ma możliwości podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 19 lutego 1998r., I SA/Ka 1254/96, LEX nr 34116, por. wyrok SN z dnia 9 lutego 2001r., III RN 57/00, OSNP 2001/16/502 czy wyrok NSA z dnia 9 września 1998r., IV SA 1634/96, LEX nr 43795, wyrok NSA z dnia 27 czerwca 1997r., I SA/Wr 871/96, LEX nr 30820). Celem postępowania administracyjnego jest wszak załatwienie sprawy przez wydanie decyzji, rozstrzygającej sprawę co do istoty. Temu powinna służyć działalność orzecznicza administracji publicznej zmierzająca do konkretyzacji praw i obowiązków wynikających z powszechnie obowiązujących przepisów prawa.

Zgodzić wypada się natomiast z organem, wedle którego wszelkie roszczenia skarżącej dotyczące naruszenia prawa własności jej nieruchomości mogą być dochodzone w postępowaniu przed sądem powszechnym, a także że ogrodzenie między działką skarżącej nr 1695 a działką inwestora nr 1696 nie wymaga ani pozwolenia ani zgłoszenia.

Jednocześnie z uwagi na brak przymiotu wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał wydanie rozstrzygnięcia w trybie art. 152 wskazanej ustawy za zbędne.

Mając na uwadze fakt, iż przed wydaniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] nr [...] (znak [...]) doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, decyzje te są niezgodne z prawem i podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.