Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1637/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: 64e § 2 pkt 2
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski (sprawozdawca), Sędziowie: NSA Jerzy Rypina, del. WSA Grażyna Nasierowska, Protokolant Szymon Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2013 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T. S.A. z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 lutego 2013 r. sygn. akt I SA/Po 957/12 w sprawie ze skargi T. S.A. z siedzibą w P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 21 września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od T. S.A. z siedzibą w P. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 21 lutego 1013 r., sygn. akt I SA/Po 957/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę T. z siedzibą w P. (dalej: spółka, strona) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych.

Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że Naczelnik Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w P. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec spółki na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 23 lutego 2011r. o nr [...], obejmującego zaległość w podatku od towarów i usług za grudzień 2010 r. w kwocie należności głównej 608.853zł. W związku z dokonanymi czynnościami egzekucyjnymi powstały koszty egzekucyjne (opłata manipulacyjna 6.151,10zł i opłata za zajęcie rachunku bankowego 30.755,40 zł.).

W dniu 14 marca 2011r. strona dokonała zapłaty zaległości objętej powyższym tytułem wykonawczym na rachunek wierzyciela, co skutkowało zakończeniem egzekucji i uchyleniem zastosowanych środków egzekucyjnych.

Spółka wniosła o umorzenie powstałych w toku postępowania kosztów egzekucyjnych, wskazując, że organ bezzasadnie prowadził egzekucję, w sytuacji gdy strona w dniu 21 lutego 2011r. wniosła o odroczenie terminu płatności podatku od towarów i usług za grudzień 2010r., z uwagi na przysługującą podmiotowi powiązanemu od Urzędu Skarbowego P. należność w wysokości 3.320.342 zł, której przewidywany termin zwrotu upływał z dniem 1 kwietnia 2011r. Podjęcie czynności egzekucyjnych, które skutkowały powstaniem kosztów egzekucyjnych było, w ocenie strony, nieuzasadnione, zwłaszcza że organowi znana była trudna sytuacja majątkowa spółki.

Organ egzekucyjny odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych powstałych w wyniku prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w P. postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2011r uchylił w całości zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując naruszenie art. 7, w zw. z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071, ze zm. dalej: kpa) poprzez brak wyjaśnienia, na podstawie której z przesłanek określonych w art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. wniosek został rozpatrzony.

Spółka uzupełniła wniosek o umorzenie kosztów egzekucyjnych podając, że wniosek oparto na przesłankach art. 64e § 2 pkt 1 i 2 kpa. Zdaniem strony odmowa umorzenia kosztów egzekucyjnych przyczyni się do pogorszenia jej sytuacji finansowej, zwolnień pracowników, a może nawet skutkować ogłoszeniem upadłości.

Naczelnik Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w P. odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych w kwocie 36.906,50zł, podkreślając, że organ nie dopatrzył się wystąpienia wskazanych przez stronę przesłanek przemawiających za umorzeniem kosztów egzekucyjnych.

Organ stwierdził, że złożenie przed stronę wniosku o odroczenie terminu płatności nie powoduje automatycznie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Ponadto wniosek o udzielenie pomocy de minimis posiadał braki formalne, które nie zostały uzupełnione w zakreślonym terminie. W konsekwencji organ postanowieniem z dnia 17 marca 2011r. pozostawił powyższy wniosek strony bez rozpatrzenia.

Organ podatkowy wystawił tytuł wykonawczy, a następnie wszczął egzekucję administracyjną. Należność od Skarbu państwa, na którą powołała się strona dotyczy innego podmiotu niż spółka, w związku z czym Naczelnik Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w P. nie miał podstaw do uznania jej jako zabezpieczenia zaległości podatkowych w zakresie podatku od towarów i usług.

Rozpatrując wniosek spółki dokonano analizy: deklaracji VAT-7 za IV kw. 2010 r., 2011 r. oraz styczeń i luty 2012 r. , zeznań CIT-8 o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za rok podatkowy 2010 i 2011, deklaracji rocznych o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za 2010 i 2011r., bilansu sporządzonego na dzień 31 sierpnia 2011 r. oraz rachunku zysków i strat za okres od 1 stycznia 2011r. do 31 sierpnia 2011r. Opierając się na danych z zeznania CIT-8 za 2010 r. organ pierwszej instancji wskazał, że kwota kosztów egzekucyjnych w wysokości 36.906,50 zł stanowi jedynie 0,53% dochodu osiągniętego przez stronę, kształtującego się na poziomie 6.933.853,86 zł. Porównanie wysokości należnych kosztów z wysokością aktywów trwałych i obrotowych wskazuje, że spółka jest w stanie uiścić przedmiotowe koszty egzekucyjne. Analiza bilansu strony sporządzonego na dzień 31 sierpnia 2011 r. wykazała środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych oraz inne aktywa pieniężne na poziomie 713.859,38 zł, co oznacza wzrost tych środków w stosunku do stanu na dzień 1 stycznia 2011r. Z zeznania CIT-8 za 2011 r. wynika, że spółka uzyskała dochód do opodatkowania w wysokości 2 364 400,42 zł, nadto w 2011 r. oraz styczniu i lutym 2012 r. spółka otrzymała kwotę 923.797 zł z tytułu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym.

W ocenie organu deklaracje roczne o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za 2010 r. i 2011 r. nie wskazują, że odmowa umorzenia kosztów egzekucyjnych może doprowadzić do zwolnień pracowników, za umorzeniem kosztów egzekucyjnych nie przemawia też ważny interes publiczny. Umorzenie kosztów egzekucyjnych może nastąpić jedynie w przypadkach, gdy występuje rzeczywista niemożność zapłaty przez zobowiązanego tych należności.

W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz umorzenia przedmiotowych kosztów egzekucyjnych, bądź uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Strona zarzuciła, że organ nie ustalił, czy w stosunku do spółki zachodzi jedna z przesłanek uzasadniających umorzenie kosztów egzekucyjnych. Zdaniem strony zachodzi przesłanka ważnego interesu społecznego, ponieważ:

1) spółka dokonała wpłat zaległości po wszczęciu egzekucji;

2) w skutek zaciągnięcia przez spółkę zobowiązań kredytowych na kwotę 44 mln zł, płynność finansowa spółki jest niska, zatem odmowa umorzenia kosztów przyczynić się może do pogorszenia sytuacji spółki, całkowitej utraty płynności finansowej, zwolnień pracowników i w konsekwencji ogłoszeniem upadłości spółki;

3) w dniu 24 lutego 2011r. organ podjął czynności egzekucyjne, pomimo że strona w dniu 21 lutego 2011r. złożyła wniosek o odroczenie terminu płatności, wskazując jako podstawę otrzymanie zwrotu podatku VAT w wysokości 3.320.342 zł od Urzędu Skarbowego P.

Organ odwoławczy, postanowieniem z dnia 21 września 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji, podkreślając, że umorzenie kosztów egzekucyjnych nastąpić może jedynie w wyjątkowych przypadkach, gdy występuje rzeczywista niemożność zapłaty tych należności przez zobowiązanego. W niniejszej sprawie, koszty egzekucyjne zostały przez spółkę zapłacone, a analiza materiału dowodowego nie wskazuje, by ta zapłata spowodowała znaczny uszczerbek w jej sytuacji finansowej. Zdaniem organu, nie uzasadnia umorzenia kosztów egzekucyjnych okoliczność, że w skutek zaciągniętych przez stronę kredytów na kwotę 44 mln zł na zakup nieruchomości oraz posiadania zobowiązań pracowniczych spółka boryka się z płynnością finansową.

Organ wskazał, że ważny interes publiczny nie może być utożsamiany z faktem prowadzenia przez spółkę działalności gospodarczej i zatrudnianiem w tym celu pracowników, a co za tym idzie, z ponoszeniem wydatków związanych z wynagrodzeniem pracowników, innymi zobowiązaniami pracowniczymi oraz realizacją zobowiązań wynikających z umów kredytowych. Pojęcie ważnego interesu publicznego winno być oceniane z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, tj. sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa. Nie można go utożsamiać z subiektywnym przekonaniem strony o zasadności umorzenia kosztów egzekucyjnych.

W skardze spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zarzucając naruszenie:

- art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwie uznanie, że nie zachodzą przesłanki umorzenia kosztów egzekucyjnych, takie jak ważny interes publiczny i że strona jest w stanie ponieść koszty egzekucyjne bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej;

- art. 7, art. 77 § 1 w związku z art. 80 kpa., poprzez brak przeprowadzenia wnikliwego postępowania wyjaśniającego oraz uchybienie obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego zmierzającego do ustalenia, czy w stosunku do spółki zachodzi jedna z przesłanek uzasadniających umorzenie kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64e § 2 pkt 2 i 3 u.p.e.a.;

- art. 8 i art. 11 kpa poprzez naruszenie zasad wyrażonych w tych przepisach, wskutek podjęcia takich działań, które stoją w sprzeczności z zasadą pogłębiania zaufaniu obywateli do organów państwa i z nakazem wykonywania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę za niezasadną i oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.)

W ocenie Sądu organy uzasadniły w sposób dostateczny okoliczności jakimi kierowały się podejmując rozstrzygnięcia, a przy tym wystarczająco szczegółowo odniosły się do przesłanek determinujących na gruncie przedmiotowej sprawy niezasadność wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych, wnikliwie przeanalizowały sytuację materialną spółki oraz kwestię złożenia wniosku o odroczenie terminu zapłaty podatku, w kontekście wszczęcia egzekucji, w celu ustalenia, czy zachodzi choć jedna z przesłanek art. 64e § 2 pkt 1 i 2 u.p.e.a.

Z uwagi na określony ustawowo obowiązek ponoszenia kosztów egzekucyjnych, określona w przepisie art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. przesłanka umorzenia kosztów w postaci interesu społecznego powinna mieć charakter szczególny i nie może być utożsamiana z subiektywnym przekonaniem zobowiązanego o zasadności umorzenia kosztów. Zdaniem Sądu umorzenie kosztów egzekucyjnych z uwagi na interes społeczny, może wystąpić w sytuacji, gdy skutki umorzenia mogą przynieść pozytywne rezultaty, ważne z punktu widzenia szerszej społeczności, a nie tylko samej strony. W rozpoznanej sprawie podnoszone przez stronę okoliczności wiążą się w szczególności z jej sytuacją finansową i nie mogą być uznane za okoliczności mające znaczenie w szerszym ujęciu społecznym. Twierdzenia spółki, że zapłata kosztów egzekucyjnych może spowodować utratę jej płynności finansowej, co doprowadzić może do ogłoszenia upadłości i w rezultacie zwolnień pracowników, nie znalazły odzwierciedlenia w materiale dowodowym. Ryzyko podejmowane przy prowadzeniu działalności gospodarczej jest sprawą indywidualną każdego podmiotu uczestniczącego w obrocie gospodarczym i samo w sobie nie może być wiązane z interesem publicznym, czy społecznym. Strona nie wykazała, że umorzenie kosztów egzekucyjnych uzasadnione jest ważnym interesem publicznym.

W ocenie Sądu nie jest również zasadny zarzut naruszenia przepisu art. 64 e § 2 pkt 1 u.p.e.a. Z zebranych dowodów wynika, że poniesienie kosztów egzekucyjnych w wysokości 36.906,50 zł nie mogło spowodować znacznego uszczerbku w sytuacji finansowej spółki, doprowadzić do całkowitej utraty płynności finansowej spółki i zwolnień pracowników. Słusznie organ podkreślił, że umorzenie kosztów egzekucyjnych jest określonym przywilejem o charakterze finansowym, wobec czego strona wnosząca o uzyskanie takiej ulgi, winna dołożyć należytej staranności procesowej i przejawiać odpowiednią inicjatywę dowodową w celu wykazania odpowiednich okoliczności faktycznych, od których istnienia zależałoby umorzenie kosztów egzekucyjnych.

Organ nie naruszył też, zdaniem Sądu, art. 8 kpa poprzez wystawienie tytułu wykonawczego i wszczęcie egzekucji administracyjnej przed rozpatrzeniem wniosku o odroczenie terminu płatności podatku. Sąd zauważył, że w momencie złożenia wniosku o odroczenie terminu płatności podatku za grudzień 2010 r. istniała już zaległość podatkowa w zakresie tego podatku, organ zatem miał uprawnienie do prowadzenia egzekucji. Ponadto wniosek spółki o odroczenie terminu płatności podatku od towarów i usług za grudzień 2010 r. posiadał braki formalne, które nie zostały przez spółkę usunięte w zakreślonym terminie, co uniemożliwiło jego merytoryczne rozpatrzenie. Dlatego błędne jest stanowisko spółki, że organ wszczął postępowanie egzekucyjne przed wydaniem pozytywnej dla strony decyzji w sprawie odroczenia zapłaty zaległości podatkowej. Naruszenie prawa byłoby, gdyby wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy po odroczeniu terminu zapłaty zaległości podatkowej, ponieważ wyznaczenie przez organ nowego terminu zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami powoduje, że zaległość ta nie może być dochodzona w drodze egzekucji administracyjnej.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wywiedziona została skarga kasacyjna, którą strona zaskarżyła tenże wyrok w całości zarzucając naruszenie:

- art. 64e § 2 pkt 1 i 2 u.p.e.a. poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe uznanie, że nie zachodzą przesłanki do umorzenia kosztów egzekucyjnych w postaci istnienia ważnego interesu publicznego, jak również, że strona nie jest w stanie ponieść tych kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej;

- art. 8 i art. 11 kpa w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez naruszenie zasad ustanowionych w tych przepisach przez podjęcie takich działań, które stoją w sprzeczności z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i z nakazem wykonywania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu;

- art. 7 § 2 w zw. z art. 7 § 3 u.p.e.a. poprzez zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, podczas gdy spółka informowała organ o istnieniu na jej rzecz należności w wysokości 3.320.342 zł od Urzędu Skarbowego P.;

- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 kpa, a także art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 80 kpa, polegające na niezasadnym oddaleniu skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wskutek podzielenia zapatrywań organu II instancji w zakresie w jakim stwierdził, że w stosunku do strony nie zachodzi żadna z przesłanek uzasadniających umorzenie kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64e § 2 pkt 1 i 2 u.p.e.a.;

- art. 145 § 1lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez brak odniesienia się w zaskarżonym wyroku do zarzutu naruszenia art. 11 kpa, co miało istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej, jako że podniesione w skardze zarzuty niewątpliwie miały znaczenie dla oceny legalności zaskarżonych decyzji organów podatkowych, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, skutkując oddaleniem skargi.

Z uwagi na powyższe strona wniosła o uchylenie wyroku WSA w Poznaniu i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz spółki zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od spółki na rzecz organu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlega oddaleniu.

Na wstępie, w związku z treścią zarzutów skargi kasacyjnej i jej uzasadnienia, zauważyć należy, że zgodnie z art. 183 §1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Przy tym, jak wynika z art. 176 p.p.s.a. w skardze kasacyjnej winno być zawarte, między innymi, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, zaś - stosownie do art. 174 p.p.s.a. - podstawami, na których skarga kasacyjna może być oparta, są: 1/ naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2/ naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzut błędnej wykładni prawa materialnego winien być uzasadniony przez wskazanie, w kontekście przedstawionego przez sąd rozumienia danego przepisu, dlaczego taka jego wykładnia jest wadliwa i jaka jest jego prawidłowa interpretacja. Uzasadniając z kolei zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego należy wykazać, że ustalony w sprawie (przyjęty przez sąd) stan sprawy odpowiada hipotezie normy prawnej, jeżeli sąd bezzasadnie uznał, że dany przepis nie miał zastosowania lub - jeżeli zarzut dotyczy zastosowania przepisu – że stan faktyczny przyjęty przez sąd nie wyczerpuje hipotezy normy prawnej. Gdy natomiast podstawą skargi kasacyjnej jest naruszenie przepisów postępowania należy w uzasadnieniu wyjaśnić, jaki konkretnie przepis i w jaki dokładnie sposób został przez sąd naruszony oraz wykazać, że uchybienie to mogło mieć taki wpływ na wynik sprawy, że gdyby go nie popełniono, to rozstrzygnięcie mogłoby być inne.

Nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji w sprawie niniejszej z urzędu nie stwierdzono.

Odnosząc się do pierwszego z zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej, tj. zarzutu naruszenia art. 64e §2 pkt 2 u.p.e.a., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe uznanie, że nie zachodzą przesłanki do umorzenia kosztów egzekucyjnych w postaci istnienia ważnego interesu publicznego, zauważyć w punkcie wyjścia należy, że wskazanego w nim przepisu sąd administracyjny nie stosuje, dokonuje jedynie oceny prawidłowości jego zastosowania (w tym dokonanej wykładni) przez organ administracji publicznej. Sąd administracyjny nie jest natomiast organem uprawnionym do prowadzenia administracyjnego postępowania egzekucyjnego (por. art. 1 pkt 2, art. 1a pkt 7, art. 19, art. 20, a także art. 23 u.p.e.a.). Rolą sądu administracyjnego jest kontrola działalności administracji publicznej, w tym organów prowadzących administracyjne postępowanie egzekucyjne, pod względem zgodności z prawem i stosowanie w związku z tym środków przewidzianych przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 3 §1 p.p.s.a.). Przy tym, jeśli w wyniku sprawowanej kontroli zgodności z prawem postanowienia, w tym wydanego w toku administracyjnego postępowania egzekucyjnego, wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że nie narusza ono prawa, to wniesioną na to postanowienie skargę oddala (por. art. 151 p.p.s.a.), gdy zaś w jego ocenie postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1-3 i §2 p.p.s.a. - uchyla je lub stwierdza jego nieważność na podstawie odpowiedniego spośród tych przepisów. Formułując zarzut naruszenia wskazanego wyżej przepisu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, autor skargi kasacyjnej nie uwzględnił przedstawionej istoty kompetencji orzeczniczych sądów administracyjnych.

Nawet jednak przy przyjęciu, z uwzględnieniem uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, że w istocie zarzucane jest zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 64e §2 pkt 2 u.p.e.a., przez oddalenie skargi na skutek błędnej oceny, że zaskarżone postanowienie nie narusza wymienionych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, to i tak zarzut ten nie mógłby być uznany za uzasadniony.

Zauważyć należy, że wyliczenie przesłanek umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego zawarte jest w art. 64e §2 u.p.e.a. i jest ono wyczerpujące. Zgodnie z art. 64e § 2 pkt 1-3 u.p.e.a. koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej (pkt 1), za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny (pkt 2), ściągniecie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne.

Należy zauważyć, że organ egzekucyjny może umorzyć koszty w przypadku stwierdzenia jednej z tych okoliczności. Treść powołanego wyżej przepisu, wskazuje na uznaniowy charakter podejmowanych w tym przedmiocie przez organ postanowień. Tak więc nawet w przypadku, gdy organ egzekucyjny stwierdzi istnienie przesłanek z art. 64 §2 pkt 1-3 u.p.e.a. może - działając w ramach uznania administracyjnego - odmówić ich umorzenia, co oznacza, że odmowa umorzenia nie narusza prawa zarówno wówczas, gdy wystąpią przesłanki do ich umorzenia jak i wtedy, gdy nie mają one miejsca. Sądowa kontrola legalności orzeczeń wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona do zbadania, czy wydane orzeczenie zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tj. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o umorzeniu lub odmowie umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego. Sąd nie dokonuje oceny wydanego rozstrzygnięcia z punktu widzenia słuszności czy sprawiedliwości.

W skardze kasacyjnej, jej Autor, wskazuje na naruszenie art. 64e §2 pkt 2 u.p.e.a., który to przepis, jako przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego wskazuje ważny interes publiczny.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w toku postępowania administracyjnego, przesłanka uregulowana w art. 64e §2 pkt 2 u.p.e.a., tj. przesłanka ważnego interesu publicznego została wszechstronnie rozważona i prawidłowo oceniona. Organy dokonały bowiem analizy sytuacji finansowej skarżącej, w tym w oparciu o deklarację VAT-7 za IV kw. 2010 r., 2011 r. oraz styczeń i luty 2012 r. , zeznania CIT-8 o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za rok podatkowy 2010 i 2011, deklaracje roczne o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za 2010 i 2011r., bilans sporządzony na dzień 31 sierpnia 2011 r. oraz rachunek zysków i strat za okres od 1 stycznia 2011r. do 31 sierpnia 2011r. Dane z zeznania CIT-8 za 2010 r. stanowiły podstawę stwierdzenia, że kwota kosztów egzekucyjnych w wysokości 36.906,50 zł stanowi jedynie 0,53% dochodu osiągniętego przez stronę, kształtującego się na poziomie 6.933.853,86 zł. Zupełnie słuszny jawi się zatem wniosek organu, że porównanie wysokości należnych kosztów z wysokością aktywów trwałych i obrotowych wskazuje, że spółka jest w stanie uiścić przedmiotowe koszty egzekucyjne. Organy stwierdziły także posiadanie przez spółkę na dzień 31 sierpnia 2011 r. wykazała środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych oraz inne aktywa pieniężne na poziomie 713.859,38 zł, co oznaczało wzrost tych środków w stosunku do stanu na dzień 1 stycznia 2011r. Nadto spółka uzyskała dochód do opodatkowania w wysokości 2 364 400,42 zł, a w 2011 r. oraz styczniu i lutym 2012 r. spółka otrzymała kwotę 923.797 zł z tytułu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. W konsekwencji, zgodzić się należy z organem odwoławczym, który akcentując, że pojęcie ważnego interesu publicznego winno być oceniane z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, tj. sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa (nie można go utożsamiać z subiektywnym przekonaniem strony o zasadności umorzenia kosztów egzekucyjnych) uznał zarazem, że nie występuje ona w rozpatrywanym przypadku. Kwota należnych do uiszczenia kosztów egzekucyjnych była porównywalna z miesięcznymi wydatkami skarżącej na reklamę. Wskazane okoliczności przeczą również twierdzeniom skarżącej, że nie jest ona w stanie ponieść tych kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego organy wyczerpująco oraz w sposób przekonujący wyjaśniły stronie zasadność przesłanek, jakimi kierowały się przy podejmowaniu swoich rozstrzygnięć, co następnie zostało poddane ocenie sądu administracyjnego. Tym samym nie zasługuje na uwzględnienie podniesiony w skardze kasacyjnego zarzut naruszenia art. 11 k.p.a., który strona powiązała z naruszeniem regulacji art. 134 § 1 i 141 § 4 p.p.s.a., a także uchybienia wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasadzie zaufania do organów państwa.

Sąd pierwszej instancji miał zatem pełne podstawy do zaaprobowania zarówno argumentacji, jak i wniosków przyjętych przez organy. Trafne w tym względzie jest stanowisko Sądu, że nie znajdują odzwierciedlenia w materiale dowodowym twierdzenia skarżącej, iż zapłata kosztów egzekucyjnych może spowodować utratę płynności finansowej spółki, a w konsekwencji zwalnianie pracowników i jej upadłość. Należy podkreślić, że ryzyko podejmowane przy prowadzeniu działalności gospodarczej jest sprawą indywidualną każdego podmiotu uczestniczącego w obrocie gospodarczym i samo w sobie nie może być wiązane z interesem publicznym, czy społecznym, gdyż interes ten nie może być oceniany jednostronnie. Ponieważ zdaniem składu orzekającego NSA, zgromadzony przez organy w sprawie materiał dowodowy wykazuje cechy kompletności oraz został on w sposób poprawny przez nie oceniony, stanowisko Sądu pierwszej instancji o oddaleniu skargi nie może zostać skutecznie podważone podniesionymi w skardze kasacyjnej zarzutami naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a.

Zdaniem NSA prawidłowa była ocena Sądu pierwszej instancji, że w rozpoznawanej sprawie organy administracji należycie rozważyły i oceniły wystąpienie przesłanki interesu publicznego w wyborze sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Odmienna ocena tych okoliczności przez skarżącą nie jest równoznaczna z naruszeniem art. 7 k.p.a.

Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 7 § 2 u.p.e.a. w związku z art. 7 § 3 u.p.e.a., przez zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego nie może zostać uwzględniony, ponieważ wskazane regulacje nie dotyczą postępowania w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych. Zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego stanowić mogło podstawę wniesienia przez stronę zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (art. 33 pkt 8 u.p.e.a.). Z materiałów zgromadzonych w sprawie wynika, że w kwestii zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego toczyło się odrębne postępowania, które zostało zakończone ostatecznym rozstrzygnięciem o nieuwzględnieniu tego zarzutu (prawomocnym postanowieniem z dnia 30 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Po 958/12, WSA w Poznaniu odrzucił skargę strony na postanowienie w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów zgłoszonych w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej).

Mając na względzie wszystkie przytoczone okoliczności, wobec braku uzasadnionych podstaw, skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na mocy art. 184 p.p.s.a. W zakresie kosztów postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z §14 ust. 2 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (j.t. Dz. U. z 2013, poz. 490).