Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 639/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: par 4 ust. 1 pkt 12, par 9 ust. 1, ust. 9, ust. 10, ust 8 pkt 3
journal: Dz.U. 2015 poz 370
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. (Dz. U. poz. 370  z późn. zm.).
article: art. 27
journal: Dz.U. 2018 poz 627
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 - tekst jedn.
article: art. 145 par 1 lit. a i c w zw. z art. 135, art. 200
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 13 września 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewa Cieślik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2019 roku sprawy ze skargi R. N. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności ekologicznej na rok 2018 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z dnia [...] nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz R. N. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2018. poz. 2096 ze zm. - dalej zwana: "k.p.a."), art. 27 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j Dz. U. z 2018 r. poz. 627 ze zm.; dalej jako: "Ustawa"), art. 24 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE z 31 lipca 2014 r., Nr L 227. str. 69 - zwanego dalej: rozporządzeniem Komisji (UE) Nr 809/2014), art. 17 ustawy z dnia 25.06.2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1054 ze zm.; dalej jako: "ustawa o rolnictwie ekologicznym"), art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE z 20 grudnia 2013 r. Nr L 347, str. 549, z późn. zm. - zwanego dalej: rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013), art. 18 ust. 6 Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE z 20 czerwca 2014 r., Nr L 181, str. 48 - zwanego dalej: rozporządzeniem Komisji (UE) Nr 640/2014), § 2 ust. 1, § 6, § 7, § 9 ust. 1,3 i nast., § 11 ust. 1 i ust. 3, § 12 ust. 1 i 3, § 16 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2018 r. poz. 1784 - nie obejmujące zmian wprowadzonych 15.03.2019 r. - dalej jako: "Rozporządzenie"), Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. z dnia [...] r. nr [...], wydaną w sprawie przyznania R.N. płatności ekologicznej PROW 2014-2020.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w dniu 14.06.2018 r. strona złożyła wniosek o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na rok 2018, w którym zadeklarowała realizację:

- pakietu 11.1 Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji na powierzchni 0,44 ha,

- pakietu 12.1 Trwałe użytki zielone po okresie konwersji na powierzchni 11,26 ha,

- pakietu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji na powierzchni 6.11 ha oraz

- pakietu 8.1 Uprawy warzywne po okresie konwersji na powierzchni 5,80 ha.

Do wniosku strona dołączyła załączniki graficzne, na których wskazała położenie zadeklarowanych działek. W aktach sprawy znajdują się również: umowa dzierżawy nieruchomości rolnej zawarta w dniu 24 maja 2018 r. między beneficjentem, a Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa OT w Ł., umowa dzierżawy nieruchomości rolnej zawarta w dniu 19 kwietnia 2018 r. między beneficjentem,

a Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa OT w Ł., aneks Nr 1 zawarty w dniu 16 listopada 2017r. do umowy dzierżawy nieruchomości rolnej zawartej w dniu 12 marca 2015 r. oraz aneks Nr 1 zawarty w dniu 16 listopada 2017 r. do umowy dzierżawy nieruchomości rolnej zawartej w dniu 17 lutego 2014r. pomiędzy R. N.,

a Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa OT w Ł..

W dniu 30.10.2018 r. do BP ARiMR w R. wpłynęło zaświadczenie wydane przez Okręgowy Związek Hodowców Koni potwierdzające, iż R. jest posiadaczem 3 sztuk koni.

W dniu [...].03.2019 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję nr [...] w sprawie przyznania płatności ekologicznej (PROW 2014-2020), na mocy której przyznał R. Nici płatność ekologiczną w wariancie 11.1, wariancie 7.1 i wariancie 8.1 oraz przyznał beneficjentowi kwotę przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego na rok 2018. Odmówił natomiast przyznania stronie płatności w wariancie 12.1 Trwałe użytki zielone po okresie konwersji.

W uzasadnieniu organ powołał się na § 9 ust. 4 Rozporządzenia, z którego wynika, że w przypadku pakietów 6 i 12 płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli rolnik jest posiadaczem zwierząt gatunków wymienionych w zał. nr 5 do rozporządzenia, których liczba w przeliczeniu na DJP wynosi co najmniej 0,3 DJP na hektar wszystkich trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej. W toku prowadzonego postępowania ustalono, że producent posiada niewystarczający wskaźnik obsady zwierząt (poniżej 0,3 DJP). Dla producenta ustalono wskaźnik DJP 4,2. W celu zapewnienia wystarczającego wskaźnika należy sumę wszystkich użytków zielonych stwierdzonych do płatności ekologicznej (16,33 ha) przemnożyć przez wskaźnik 0,3 DJP czyli jest to 4,8990.

W dniu 19.03.2019 r. do PB ARiMR wpłynęło odwołanie wniesione przez stronę, w którym zakwestionowana została odmowa przyznania płatności w zakresie pakietu 12.1 Trwałe użytki zielone po okresie konwersji. R. N. podkreślił, że we wniosku o przyznanie płatności ubiegał się o płatność ekologiczną zgodnie z rozporządzeniem na łącznej powierzchni 23,51 ha gruntów ornych i łąk. Pozostałe grunty są zgłoszone tylko do płatności obszarowych.

Organ odwoławczy po zapoznaniu się z aktami sprawy w pierwszej kolejności wskazał, że zasady i tryb przyznawania płatności, o których przyznanie wnioskowała strona niniejszego postępowania, określają przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Powołując następnie treść § 2 ust. 1, § 6, § 7, § 11 ust. 1 tego rozporządzenia organ wskazał, że składając wniosek rolnik wskazuje powierzchnię, w stosunku do której ubiega się o przyznanie płatności ekologicznej na dany rok oraz zobowiązuje się do przestrzegania warunków przyznania płatności oraz wymogów ustanowionych dla realizowanych pakietów. Natomiast rolą organu administracji jest przyznanie płatności, przy czym jest to poprzedzone weryfikacją spełnienia przez rolnika przesłanek przyznania płatności określonych w Rozporządzeniu. Dopiero tak ustalony obszar użytkowany rolniczo oraz sposób jego zagospodarowania stanowi podstawę przyznania płatności.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wskazał, że narzędziem służącym weryfikacji podanych przez stronę w treści wniosku informacji są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, o których mowa w art. 24 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014 i odnosząc się do treści wskazanego przepisu, organ stwierdził, że jak wynika z akt sprawy, składając wniosek o przyznanie płatności ekologicznej na rok 2018 R. N. ubiegał się o przyznanie płatności ekologicznej za realizację wariantu 11.1 Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji, wariantu 12.1 Trwałe użytki zielone po okresie konwersji, wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji oraz pakietu 8.1 Uprawy warzywne po okresie konwersji.

Powołując się kolejno na treść § 9 Rozporządzenia, art. 17 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 ustawy o rolnictwie ekologicznym i art. 28 ust. 5 Rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, organ II instancji wskazał, że we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej w ramach wariantu 12.1 strona zadeklarowała do płatności działki rolne o powierzchni 11,26 ha. Powierzchnia stwierdzona wynosi natomiast 11,19 ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, oraz dane uzyskane z kontroli przeprowadzonej przez jednostkę certyfikującą, których wydruk znajduje się również w aktach sprawy. Ponadto organ odwoławczy powołał treść § 12 ust. 3 Rozporządzenia, wskazując, że w trakcie prowadzonej kontroli administracyjnej stwierdzono, że powierzchnia działki rolnej H1 jest zawyżoną w stosunku do powierzchni ewidencyjno - gospodarczej (PEG). Powierzchnia stwierdzona dla działki rolnej H1 wynosi 2,89 ha. Łączna powierzchnia wykluczonych z płatności ekologicznej w ramach wariant 12.1 gruntów wynosi zatem 0,07 ha. Wyliczenie procentowego zawyżenia powierzchni deklarowanej w stosunku do stwierdzonej organ ustalił w oparciu o przyjęty wzór, uznając, że różnica między powierzchnią zgłoszoną, a powierzchnią stwierdzoną wynosiła 0.07 ha, co stanowi 0,63% powierzchni stwierdzonej.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. odnosząc się następnie do art. 18 ust. 6 Rozporządzenia nr 640/2014 wskazał, że powierzchnia zakwalifikowana do przyznania płatności ekologicznej w ramach wariantu 12.1 wynosi zatem 11,19 ha. Organ wyjaśnił, iż zgodnie z ww. § 9 ust. 9 Rozporządzenia, warunkiem przyznania płatności w ramach wariantu 12.1 jest posiadanie zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, których liczba w przeliczeniu na DJP wynosi co najmniej 0,3 DJP na hektar wszystkich trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej (tzn. zadeklarowanych nie tylko do płatności ekologicznej - jak to zgłosił beneficjent, ale również zadeklarowanych do płatności JPO lub rolno-środowiskowo-klimatycznej). R. N. do wariantu 12.1 zgłosił powierzchnię 11,26 ha, natomiast organ I instancji wydając decyzję w oparciu o przytoczony wyżej § 9 ust. 9 Rozporządzenia, wziął pod uwagę sumę wszystkich trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku tj. powierzchnię 16,33 ha. W celu zapewnienia wystarczającego wskaźnika DJP należy sumę wszystkich trwałych użytków zielonych pomnożyć przez wskaźnik 0,3 DJP, określony w rozporządzeniu, tj.: 16,33 ha x 0,3 DJP = 4,8990 DJP, wobec czego wskaźnik obsady w gospodarstwie beneficjenta ustalony został na poziomie 4,8990 DJP. Na podstawie zwierząt zarejestrowanych w systemie IRZ - kozy oraz zaświadczenia dostarczonego przez stronę dnia 30-10-2019 r. wydanego przez podmiot prowadzący rejestr koniowatych organ wyliczył, że wskaźnik DJP w gospodarstwie beneficjenta wynosi 4,20 DJP i jest niższy od wymaganego tj. 4,8990 DJP. W związku z powyższym, stronie odmówiono przyznania płatności do wariantu 12.1.

We wniosku o przyznanie płatności ekologicznej w ramach wariantu 11.1 strona zadeklarowała do płatności działki rolne o powierzchni 0,44 ha. Powierzchnia stwierdzona wynosi 0,44 ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, oraz dane uzyskane z kontroli przeprowadzonej przez jednostkę certyfikującą, zamieszczone, których wydruk znajduje się również w aktach sprawy. Stawka płatności do 1 ha została w ramach wariantu 11.1 Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji została określona w rozporządzeniu ekologicznym i wynosi 559,00 zł. Kwota przyznanej płatności ekologicznej w ramach wariantu 11.1 Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji wynosi 270,38 zł [0,44 ha x 559,00 zł stawka płatności + 24,42 zł koszty transakcyjne].

Organ odwoławczy wskazał dalej, iż wnioskując o przyznanie płatności ekologicznej na 2018 r odwołujący ubiegał się także o przyznanie kosztów transakcyjnych. Stosownie zaś do § 16 ust. 1 Rozporządzenia "Rolnikowi może corocznie zostać przyznana kwota przeznaczona na refundację kosztów transakcyjnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. e rozporządzenia nr 1305/2013, zwanych dalej "kosztami transakcyjnymi", poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego, jeżeli są spełnione warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach danego pakietu lub wariantu. Wysokość kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego ustala się zgodnie z załącznikiem nr 9 do rozporządzenia, w którym są określone koszty transakcyjne, z tym że nie może ona przekraczać 20% wysokości płatności ekologicznej". W związku z powyższym kwota kosztów transakcyjnych dla wariantu 11.1 wynosi 24,42 zł.

Organ odwoławczy analizując wysokość przyznanej płatności ekologicznej w wariancie 7.1 wyjaśnił, iż zgodnie z przytaczanym powyżej § 6 ust. 1 Rozporządzenia zobowiązanie ekologiczne obejmuje użytki rolne, zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności ekologicznej w ramach danego pakietu lub danego wariantu, objęte obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 640/2014. Jak ustalił organ odwoławczy R. N. po raz pierwszy ubiegając się o przyznanie płatności ekologicznej na rok 2015, podjął zobowiązanie ekologiczne na gruntach ornych o łącznej powierzchni 12,23 ha. Organ II instancji powołując treść § 7 ust. 1 Rozporządzenia wskazał, że składając wniosek o przyznanie płatności ekologicznej w 2018 roku strona zwiększyła powierzchnię na gruntach ornych do 12,35 ha, dokonując tym samym nieuprawnionego zwiększenia powierzchni objętej zobowiązaniem ekologicznym o 0,12 ha. Wobec niewystąpienia okoliczności uzasadniających zmianę obszaru objętego zobowiązaniem wskazanych w § 7 Rozporządzenia, w ocenie organu odwoławczego prawidłowo organ I instancji zadeklarowaną w wariancie 7.1 powierzchnię 6.11 ha pomniejszył o 0,06 ha, przez co ustalił, iż powierzchnia stwierdzona w ramach wariantu 7.1 wynosi 6,05 ha. Wyliczenie procentowego zawyżenia powierzchni deklarowanej w stosunku do stwierdzonej organ ustalił w oparciu o przyjęty wzór, stwierdzając, że różnica między powierzchnią zgłoszoną, a powierzchnią stwierdzoną wynosiła 0,06 ha, co stanowi 0,99% powierzchni stwierdzonej. Odwołując się zaś do art. 18 ust. 6 Rozporządzenia, wskazał, że powierzchnia zakwalifikowana do przyznania płatności ekologicznej w ramach wariantu 7.1 wynosi 6,05 ha. Stawka płatności do 1 ha została w ramach wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji została określona w rozporządzeniu ekologicznym i wynosi 792,00 zł. Zatem kwota przyznanej płatności ekologicznej w ramach wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji wynosi 5 127,42 zł (6,05 ha x 792,00 zł stawka płatności + 24,42 zł koszty transakcyjne). Zgodnie z § 16 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia rolnikowi, który spełnia warunki przyznania płatności ekologicznej, może corocznie zostać przyznana kwota przeznaczona na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego. W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że kwota kosztów transakcyjnych dla wariantu 7.1 wynosi 335,82 zł

Analizując wysokość przyznanej płatności ekologicznej w wariancie 8.1 organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z przytaczanym powyżej § 6 ust. 1 Rozporządzenia zobowiązanie ekologiczne obejmuje użytki rolne, zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności ekologicznej w ramach danego pakietu lub danego wariantu, objęte obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 640/2014. Jak ustalił organ odwoławczy R. N. po raz pierwszy ubiegając się o przyznanie płatności ekologicznej na rok 2015, podjął zobowiązanie ekologiczne na gruntach ornych o łącznej powierzchni 12,23 ha. Zgodnie z § 7 ust. 1 Rozporządzenia wielkość obszaru objętego zobowiązaniem ekologicznym oraz miejsce realizacji tego zobowiązania nie podlegają zmianie w trakcie jego realizacji, za wyjątkiem sytuacji opisanych w kolejnych ustępach tego przepisu. Składając wniosek o przyznanie płatności ekologicznej w 2018 roku strona zwiększyła powierzchnię na gruntach ornych do 12,35 ha, dokonując tym samym nieuprawnionego zwiększenia powierzchni objętej zobowiązaniem ekologicznym o 0,12 ha. Wobec niewystąpienia okoliczności uzasadniających zmianę obszaru objętego zobowiązaniem wskazanych w § 7 Rozporządzenia, prawidłowo organ I instancji zadeklarowaną w wariancie 8.1 powierzchnię 5,80 ha pomniejszył o 0,06 ha, przez co ustalił, iż powierzchnia stwierdzona w ramach wariantu 8.1 wynosi 5,74 ha. Wyliczenie procentowego zawyżenia powierzchni deklarowanej w stosunku do stwierdzonej organ odwoławczy ustalił w oparciu o przyjęty wzór, stwierdzając dalej, że różnica między powierzchnią zgłoszoną, a powierzchnią stwierdzoną wynosiła 0,06 ha, co stanowi 1,05% powierzchni stwierdzonej. Powołując następnie treść art. 18 ust. 6 rozporządzenia nr 640/2014 ustalił, że powierzchnia zakwalifikowana do przyznania płatności ekologicznej w ramach wariantu 8.1 wynosi 5,74 ha, zaś stawka płatności do 1 ha została w ramach wariantu 8.1 Uprawy warzywne po okresie konwersji została określona w rozporządzeniu ekologicznym i wynosi 1 310,00 zł. Tym samym kwota przyznanej płatności ekologicznej w ramach wariantu 8.1 Uprawy warzywne po okresie konwersji wynosi 7 838,02 zł (5,74 ha x 1 310,00 zł stawka płatność, + 318,62 zł koszty transakcyjnej). Zgodnie z § 16 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia rolnikowi, który spełnia warunki przyznania płatności ekologicznej, może corocznie zostać przyznana kwota przeznaczona na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego. W związku z powyższym kwota kosztów transakcyjnych dla wariantu 8.1 wynosi 318,62 zł.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. powołując dalej treść art. 64 ust. 2 Rozporządzenia Nr 1306/2013 wskazał, że przepis ten nie znajduje zastosowania w sprawie, gdyż w aktach sprawy nie znajdują się dokumenty potwierdzające wystąpienie w gospodarstwie strony przypadków siły wyższej, jak również strona w odwołaniu nie wskazuje na żadną z okoliczności wymienionych w art. 2 ust. 2 Rozporządzenia Nr 1306/2013. W opinii organu popełniony przez stronę błąd, polegający na nieprawidłowym zgłoszeniu w wariancie 12.1 trwałych użytków zielonych i zbyt małej obsadzie zwierząt, bez żadnych wątpliwości nie może zostać uznany za oczywistą omyłkę, o której mowa w art. 4 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014. W ocenie organu II instancji w analizowanym stanie faktycznym nie za staniały także przesłanki wymienione w art. 64 ust. 2 lit. c, d i e Rozporządzenia 1306/2013. Odnosząc się do art. 64 ust. 2 lit. f Rozporządzenia 1306/2013 Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wyjaśnił, iż wyjątki od stosowania kar administracyjnych zostały określone w art. 15 Rozporządzenia nr 640/2014. W analizowanym stanie faktycznym brak jest dowodów potwierdzających okoliczność dokonania zmian we wniosku w zakresie wariantu 12.1.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. R. N. zaskarżył powyższą decyzję w całości. W uzasadnieniu skargi podniósł, że organ dokonał nieuprawnionej zmiany na niekorzyść rolnika, interpretacji przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Skarżący zaznaczył, że przystępując do realizacji programu Rolnictwo ekologiczne w 2015 roku nie mógł przewidzieć zmian interpelacji przepisów prawa, oraz, że z biegiem upływu lat zostanie ukarany za chęć rozwoju i powiększanie gospodarstwa. Nadmienił, że wniosek o przyznanie płatności obejmuje wszystkie płatności do jakich rolnik ma prawo. Zobowiązanie ekologiczne, w myśl rozporządzenia ekologicznego, obejmuje użytki rolne zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności ekologicznej w ramach danego pakietu lub wariantu. Z powyższego wynika, że wnioskiem o przyznanie płatności ekologicznej są tylko grunty deklarowane przez rolnika, do przyznania płatności ekologicznej we wniosku o przyznanie płatności, a nie cały wniosek. Skarżący podniósł, że z treści decyzji wynika, że Agencja sama bez wiedzy zainteresowanego beneficjenta, deklaruje do płatności ekologicznej również powierzchnie nie zadeklarowane przez niego do tych płatności. W ocenie skarżącego, organ odwoławczy rozpatrzył zaskarżoną decyzję pobieżnie. Nie zweryfikował powierzchni działek rolnych zadeklarowanych do płatności ekologicznych w przedmiotowym wniosku. Skarżący wskazał dalej na decyzję Nr [...] o uchyleniu decyzji dotychczasowej o przyznaniu płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) oraz decyzję Nr [...] o uchyleniu decyzji dotychczasowej i o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z których wynika, że zadeklarował prawidłowe powierzchnie działek użytkowanych rolniczo. Mając powyższe na uwadze powierzchnia działek deklarowana do płatności ekologicznej w wariancie 12.1 wynosi 11,26 ha, a nie jak sugeruje organ odwoławczy 11,19 ha. Organ odwoławczy powołuje się w ocenie strony na wybrany fragment przepisu prawa (nie cytuje go do końca), to jest § 9 ust. 4 Rozporządzenia ekologicznego udowadniając winę w zakresie niespełnienia wymogów dla wariantu 12.1. Zdaniem skarżącego, organ odwoławczy nie udzielił odpowiedzi na pytanie zawarte w odwołaniu, które dotyczyło wniosku o płatności oraz wszystkich wariantów i pakietów rolnictwa ekologicznego zawartego w tym wniosku, a nie jedynie wariantu 12.1. W udzielonej odpowiedzi organ pokazuje, jak zmienił interpretacje § 9. ust. 4 Rozporządzenia ekologicznego w stosunku do cytowanego przepisu w trakcie lat obowiązywania PROW 2014-2020 i jak to wpływa na rolników, którzy podjęli zobowiązanie ekologiczne w pierwszych latach obowiązywania PROW.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku kontroli sądu administracyjnego decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 - dalej zwanej "p.p.s.a.") lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane zarzuty oraz argumenty uzasadnienia skargi, Sąd stwierdził, że istnieją podstawy do wyeliminowania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z obrotu prawnego. Zgodzić należy się bowiem ze stanowiskiem skarżącego, że organy obu instancji w sposób niewłaściwy wyliczyły wskaźnik DJP w zakresie płatności ekologicznej w pakiecie 12.1, przyjmując do wyliczeń powierzchnię użytków zielonych wynikającą z powierzchni zadeklarowanej we wniosku o dopłaty bezpośrednie, zamiast przyjąć powierzchnię deklarowaną do płatności ekologicznej.

Skarżący zadeklarował na rok 2018 m.in. realizację pakietu 12.1, określonego w § 4 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r. poz. 1784 - bez zmian wprowadzonych 15.03.2019 r. - dalej jako: "Rozporządzenie").

Przypomnieć należy, że zgodnie z § 9 ust. 1 Rozporządzenia, płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli rolnik prowadzi produkcję rolną zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91, zwanego dalej "rozporządzeniem nr 834/2007", oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów ( tego rozporządzenia. Stosownie do § 9 ust. 4 Rozporządzenia, w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 6 i 12 płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli ponadto rolnik jest posiadaczem zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, których liczba, w przeliczeniu na DJP, wynosi co najmniej 0,3 DJP na hektar wszystkich trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej.

Natomiast zgodnie z § 9 ust. 9 Rozporządzenia, przy ustalaniu spełniania warunków określonych w ust. 3 pkt 2 i ust. 4 bierze się pod uwagę zwierzęta posiadane przez rolnika lub jego małżonka w okresie od dnia:

1) 15 marca do dnia 30 września danego roku, jeżeli w odniesieniu do tych zwierząt rolnik dokonał wymaganych na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt zgłoszeń do rejestru:

a) zwierząt gospodarskich oznakowanych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt - w przypadku bydła, kóz i owiec,

b) koniowatych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt - w przypadku koni.

2) przeprowadzenia kontroli, o której mowa w art. 65 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008 z dnia 5 września 2008 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych w odniesieniu do produkcji ekologicznej, znakowania i kontroli - zwanego dalej Rozporządzeniem 889/2008, w roku poprzedzającym rok złożenia wniosku o przyznanie płatności ekologicznej, do dnia przeprowadzenia kontroli w roku złożenia wniosku o przyznanie tej płatności - w przypadku zwierząt innych niż wymienione w pkt 1 posiadanych przez rolnika, który został objęty systemem kontroli, o którym mowa w art. 27 rozporządzenia nr 834/2007, nie później niż w roku poprzedzającym rok złożenia wniosku o przyznanie płatności ekologicznej;

3) objęcia systemem kontroli, o którym mowa w art. 27 rozporządzenia nr 834/2007, w roku złożenia wniosku o przyznanie płatności ekologicznej do dnia przeprowadzenia kontroli w roku złożenia wniosku o przyznanie tej płatności - w przypadku zwierząt innych niż wymienione w pkt 1 posiadanych przez rolnika, który został objęty systemem kontroli, o którym mowa w art. 27 rozporządzenia nr 834/2007, w roku złożenia wniosku o przyznanie płatności ekologicznej.

Wskazać również należy, że zgodnie z § 9 ust. 10 rozporządzenia ekologicznego, liczbę DJP oblicza się jako sumę iloczynów liczby poszczególnych rodzajów zwierząt i współczynników ich przeliczenia na DJP, które są określone w załączniku nr 6 do rozporządzenia, według średniego stanu z okresu określonego w ust. 8 pkt 3 lub ust. 9, przy czym liczba zwierząt jest:

1. ustalana na podstawie danych zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt - w przypadku bydła, kóz, owiec i świń;

2. ustalana na podstawie danych zawartych w zaświadczeniu, o którym mowa w ust. 9 pkt 1 lit. b - w przypadku koni;

3. wskazana w wykazie, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z 25.06.2009 r. o rolnictwie ekologicznym - w przypadku zwierząt innych niż wymienione w pkt 1 i 2.

Istota zarzutów odwołania i skargi sprowadza się do naruszenia przez organy obu instancji § 2 i § 9 ust. 1, 3, 4 Rozporządzenia w zw. z art. 27 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2017 r. poz. 562 ze zm.) poprzez ich błędną wykładnię, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego rozstrzygnięcia w sprawie tj. odmowy przyznania płatności ekologicznej za realizację przez skarżącego w 2018 roku pakietu 12.1.

W rozpoznawanej sprawie odmawiając przyznania płatności w powyższym zakresie organy obu instancji powołały się na cytowany wyżej § 9 ust. 4 Rozporządzenia, wywodząc z jego brzmienia, iż do spełnienia określonego w nim warunku jakim jest współczynnik posiadanych przez rolnika zwierząt na jeden hektar wszystkich trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej, do podstawy wyliczenia i ustalenia prawa do płatności ekologicznej, należy zaliczyć trwałe użytki zielone, obejmujące, swym zakresem wszystkie użytki zielone w gospodarstwie rolnika, mimo, że nie zostały zgłoszone do płatności ekologicznej, ale do innych płatności wskazanych w tym samym wniosku. W prowadzonym postępowaniu administracyjnym, przy ocenie warunków uzyskania płatności ekologicznej, wzięto zatem pod uwagę wszystkie użytki zielone posiadane przez rolnika w gospodarstwie, nawet jeżeli zostały objęte innymi płatnościami (bezpośrednimi).

Zdaniem Sądu powyższa wykładnia przepisu dokonana przez organ jest błędna. Literalna wykładnia § 9 ust. 4 Rozporządzenia, w którym jest mowa o wszystkich trwałych użytkach zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej przeczy tezie, iż obejmuje on wszystkie trwałe użytki zielone w gospodarstwie, w tym objęte płatnością bezpośrednią (v. wyrok NSA z 31.05.2019 r. sygn. I GSK 397/19, wyrok WSA w Kielcach z 20.12. 2018 r. sygn. I SA/Ke 376/18; dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl.).

Należy bowiem wziąć pod uwagę, iż w przepisie tym jest mowa o wszystkich trwałych użytkach zielonych - lecz pojęcie "wszystkie" odnosi się do TUZ objętych wnioskiem o przyznanie płatności ekologicznej nie zaś innych płatności. Wykładnia powyższego przepisu zawarta w zaskarżonej decyzji oraz decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. z dnia [...].03.2019 r. nr [...] nie znajduje zatem oparcia w jednoznacznej treści tego przepisu. Rolnik ma prawo do korzystania z płatności ekologicznej nie tylko co do całego gospodarstwa, ale również do jego części. W rozpoznawanej sprawie skarżący we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej wykazał jedynie część posiadanych działek, ponieważ nie było jego zamiarem skorzystanie z płatności ekologicznej, co do wszystkich posiadanych terenów użytków zielonych. To, że w jednym wniosku zadeklarował chęć skorzystania również z innych płatności, nie oznacza, iż cały obszar posiadanych użytków zielonych, których nie dotyczy wniosek o przyznanie płatności ekologicznej, stanowi warunek przyznania tejże płatności.

Zdaniem Sądu, dla oceny spełnienia warunków dotyczących wskazanego wyżej pakietu 12, którego m.in. dotyczy zaskarżona decyzja, organ winien uwzględnić wszystkie trwałe użytki zielone zadeklarowane we wniosku, które dotyczą przyznania płatności ekologicznej, nie zaś wszystkie TUZ w gospodarstwie zadeklarowane w ramach innych płatności, tak jak uczyniono w rozpoznawanej sprawie. Dlatego też za nietrafne należało uznać stanowisko organów wyrażone w rozpoznawanej sprawie, iż warunkiem przyznania płatności ekologicznej (pakiet 12.1, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 12 Rozporządzenia) należy uwzględnić wszystkie trwałe użytki zielone w gospodarstwie strony. Błędna wykładnia § 9 ust. 4 Rozporządzenia doprowadziła organy do błędnych ustaleń faktycznych, z których wynika, że rozważając przyznanie płatności ekologicznej w ramach wariantu 12 organ nieprawidłowo doliczył powierzchnię trwałych użytków zielonych zadeklarowanych w ramach innych płatności, co wpłynęło na odmowę przyznania płatności ekologicznej dla pakietu 12.1.

Odnosząc się natomiast do podniesionych w skardze, zarzutów naruszenia przepisów postępowania w zakresie ustalenia przez organ powierzchni działek deklarowanych do poszczególnych pakietów wskazać należy, iż na podstawie art. 4 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, w sprawie znajdują odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a. Przepis ten stanowi, iż z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Z kolei zgodnie z art. 27 ust. 1 tej ustawy w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 27 ust. 2 Ustawy).

Powyższe przepisy wskazują zatem na pewne odstępstwa, w zakresie prowadzenia postępowania, w stosunku do regulacji wynikających z k.p.a. Wyłączono wprost zastosowanie art. 79a i 81 k.p.a. Nadto ustawodawca nie przewidział obowiązywania zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), ustalając, że organy prowadzące postępowanie zobowiązane są jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Nie nałożył natomiast na organy obowiązku wyczerpującego zebrania z urzędu materiału dowodowego. Jednocześnie przyjął zasadę, że ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Konsekwencją tego jest przeniesienie na wnioskodawcę inicjatywy dowodowej, w zakresie wykazania spełnienia warunków przyznania wnioskowanej pomocy oraz jednoczesny brak po stronie organu obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na tę okoliczność, a także działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

W rozpoznawanej sprawie skarżący w toku postępowania administracyjnego nie przedstawił żadnych dowodów na okoliczność wadliwego ustalenia przez organ powierzchni działek deklarowanych do płatności ekologicznej tj.: 11,19 ha, zamiast 11, 26 ha. Dopiero do skargi załączone zostały dla poparcia stanowiska skarżącego decyzje nr [...] oraz nr [...] w przedmiocie płatności ONW i bezpośrednich, które mają potwierdzać, zadeklarowanie przez stronę prawidłowych powierzchni działek. Skoro skarżący nie podnosił w toku postępowania administracyjnego żadnych argumentów na okoliczność prawidłowego zadeklarowania powierzchni działek we wniosku o płatność na rok 2018, to Sąd nie ma obecnie podstaw, aby czynić organom w powyższym zakresie zarzut odnośnie naruszenia art. 7, 75, 77 i 80 k.p.a.

Z uwagi jednak, na uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ze względu na błędną wykładnię wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego, skarżący będzie miał możliwość zaprezentowania organom swojego stanowiska w zakresie różnic pomiędzy ustalonymi a zadeklarowanymi powierzchniami działek rolnych zgłoszonych do poszczególnych pakietów w ramach ponownie prowadzonego postępowania administracyjnego w tym zakresie. Ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany będzie, ustalając kwotę płatności ekologicznej, uwzględnić ocenę prawną przedstawioną przez Sąd w niniejszym wyroku, określającą jednocześnie zakres koniecznego postępowania dowodowego.

Powyższe dało podstawę do uchylenia przez Sąd, na podstawie art. 145 § 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Zasądzoną kwotę stanowi wpis w wysokości 200 zł.

dc