Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 196/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2021-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1, art. 8 ist. 1 pkt 4, art. 5
journal: Dz.U. 2011 nr 108 poz 626
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wójcik (spr.) Sędziowie sędzia WSA Leszek Kleczkowski sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi S. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego oleju smarowego 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokatowi R. S. od Skarbu Państwa –Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy kwotę [...](słownie: sześćset piętnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2019 r., po ponownym rozpoznaniu sprawy wskutek uchylenia w całości przez organ odwoławczy decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r., Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. określił M. N. oraz S. R. (dalej także Skarżący) wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego w dniu [...] maja 2011 r. 28.770,25 litrów oleju smarowego o kodzie klasyfikacyjnym Nomenklatury Scalonej (CN) 2710 19 99, w wysokości [...] zł.

W złożonym odwołaniu strony wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie art. 180 § 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U z 2019 r., poz. 506 ze zm.) przez nieprzeprowadzenie zawnioskowanych dowodów.

Decyzją z dnia [...] marca 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, że spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy M. N. i S. R., posługujący się za zgodą J. B. imieniem i nazwiskiem (firmą) tej osoby, zasadnie zostali uznani przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. za podatników podatku akcyzowego z tytułu dokonania łącznie, w okresie od grudnia 2010 r. do czerwca 2011 r. 52 nabyć wewnątrzwspólnotowych produktu energetycznego – oleju smarowego o niskiej lepkości, zaklasyfikowanego do kodu CN 2710 19 99. Następnie organ przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie.

Zdaniem organu odwoławczego stan faktyczny w przedmiotowej sprawie wyczerpuje znamiona sytuacji wskazanej w art. 113 Ordynacji podatkowej, bowiem jak wynika z wyjaśnień (zeznań) J. B., potwierdzonych następnie w całości w toku konfrontacji przez M. N. i S. R., działalność gospodarcza polegająca na obrocie olejem smarowym prowadzona i kierowana była przez M. N., przy czynnym współudziale S. R., za zgodą J. B. i przy wykorzystaniu danych założonej przez niego firmy A. . Organ odwoławczy uznał, że w niniejszej sprawie rzeczywistymi podatnikami są M. N. i S. R.. Są oni bowiem osobami odpowiedzialnymi za faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej pod nazwą A. i posługiwanie się imieniem i nazwiskiem J. B., na co on wyraził zgodę. Jednocześnie opisana okoliczność wyczerpuje definicję podatnika, wynikającą z art. 113 Ordynacji podatkowej. Jest nim osoba faktycznie prowadząca działalność gospodarczą, która w celu wywołania mylnego wrażenia, że ona sama nie prowadzi działalności podlegającej opodatkowaniu, posługuje się imieniem i nazwiskiem, nazwą lub firmą innej osoby, która udzieliła na to swojej zgody.

Organ podkreślił, że ze zgromadzonych w sprawie dowodów wynika, iż J. B. nie był podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą polegającą na handlu olejem smarowym pod firmą A. J. B.. Nie wymyślił procederu handlu olejem smarowym, nie zajmował się wyszukiwaniem odbiorców tego oleju na terenie [...], jak również nie dysponował własnymi środkami finansowymi na zakup kolejnych dostaw towaru i nie czerpał korzyści finansowych z bezpośredniej sprzedaży oleju. J. B., uczestnicząc czynnie w tym procederze wykonywał polecenia M. N. i S. R., za co otrzymywał umówioną prowizję. J. B. miał świadomość, że był tylko fasadą służącą do ukrycia rzeczywistych podatników: M. N. i S. R., ale godził się na to z uwagi na obiecane wynagrodzenie (1.000 zł - [...] zł za cysternę). Dokumentacja zgromadzona w toku postępowania jednoznacznie wykazała, że to M. N. i S. R. doprowadzili do powstania firmy A. w celu osiągnięcia wymiernej korzyści majątkowej płynącej z działalności polegającej na obrocie olejem smarowym, w związku z którą uchylali się od opodatkowania podatkiem akcyzowym. Z materiałów sprawy wynika ponadto, że działalność tą kontynuowali również po tym jak przestali do niej wykorzystywać firmę A., po zamknięciu zakładu produkcyjnego firmy A.-G. GmbH z/s w B.. W toku prowadzonego postępowania ustalono, że podatnicy: M. N. i S. R. nie wykonali żadnego z ciążących na nich obowiązków podatkowych w zakresie podatku akcyzowego – nie złożyli zgłoszenia rejestracyjnego Naczelnikowi Urzędu Celnego w B., jak również nie posiadali statusu składu podatkowego, zarejestrowanego odbiorcy czy przedstawiciela podatkowego, przed wprowadzeniem oleju smarowego na terytorium kraju, nie dokonywali zgłoszenia o planowanym nabyciu wewnątrzwspólnotowym do Naczelnika Urzędu Celnego w B., nie składali deklaracji uproszczonej i nie dokonywali zapłaty należnego podatku akcyzowego.

W złożonej do tut. Sądu skardze S. R. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji nie podnosząc żadnych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.

W piśmie procesowym z dnia [...] maja 2021 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając:

- błędne zastosowanie art. 113 Ordynacji podatkowej poprzez przypisanie S. R. odpowiedzialności solidarnej z J. B. za zobowiązanie w podatku akcyzowym i błędne ustalenie, iż działalność gospodarcza polegająca na obrocie olejem smarowym prowadzona była przy czynnym współudziale S. R. i niezastosowanie art. 13 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym ;

- naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie przez organ działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego;

- naruszenie art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego;

- naruszenie art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nieprzeprowadzenie wnioskowanych dowodów;

- naruszenie art. 181 Ordynacji podatkowej poprzez niezebranie wszystkich dowodów w postępowaniu podatkowym;

- naruszenie art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez oparcie się na zeznaniach świadków z innego postępowania w formie protokołu przesłuchań świadków w postępowaniu karnym;

- brak dostatecznego wyjaśnienia okoliczności, czy Skarżący - jak to przyjęto - zataił prowadzenie własnej działalności posługując się imieniem i nazwiskiem oraz firmą J. B., przez co miało dojść do firmanctwa, o którym mowa w art. 113 Ordynacji podatkowej;

- błąd polegający na określeniu niewłaściwej gęstości oleju, a co za tym idzie błędne określenie objętości oleju w litrach oraz kwotę podatku należnego.

Ponadto pełnomocnik Skarżącego wniósł o przeprowadzenie dowodu z załączonego do pisma aktu oskarżenia ze sprawy [...] przed Sądem Okręgowym w B., zawartym na płycie CD w formie elektronicznego skanu oryginału oraz o przeprowadzenie dowodu z protokołu rozprawy z dnia [...] maja 2021 r. w sprawie [...] Sądu Okręgowego w B. na okoliczność odwołania wcześniejszych zeznań przez świadków, stwierdzając że ich zeznania w postępowaniu przygotowawczym były manipulowane.

W piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2021 r. pełnomocnik Skarżącego powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] stycznia 2021 r. sygn. akt I GSK 1521/20 zarzucił błędne zastosowanie w przedmiotowej sprawie art. 113 Ordynacji podatkowej i niezastosowanie art. 13 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 - dalej: "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a ). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.). Zgodne z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Ponadto stosownie do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 października 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r. poz. 1829), począwszy od 17 października 2020 r. miasto na prawach powiatu Bydgoszcz, będące siedzibą tut. Sądu, zostało objęte strefą czerwoną. W związku z tym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 18 maja 2021 r. i 1 czerwca 2021 r. skierowano sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 czerwca 2021 r. (k. 39 i 49 akt sądowych).

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z 22 października 2020 r., sygn. akt II FSK 1389/18 i II FSK 1600/18 w takiej sytuacji, skierowanie sprawy celem rozpoznana na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od zgody lub sprzeciwu strony. Podobnie orzekł NSA w postanowieniu z 1 grudnia 2020 r., sygn. akt II FSK 2207/18. Powyższe znajduje także oparcie w poglądzie zaprezentowanym w uchwale NSA z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19.

Sąd w obecnym składzie ww. poglądy podziela. W konsekwencji skierowanie niniejszej sprawy na posiedzenie niejawne jest zgodne z prawem i nie ma charakteru dowolnego.

Oceniając zaskarżoną decyzję według podanych kryteriów stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa w stopniu nakazującym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego, a zatem skarga podlega oddaleniu.

Istotę sporu w przedmiotowej sprawie stanowi to, czy organy podatkowe zasadnie uznały, że Skarżący wraz z M. N. posługując się za zgodą J. B. imieniem i nazwiskiem (firmą) tej osoby stali się podatnikami podatku akcyzowego z tytułu dokonania w dniu [...] maja 2011 r. nabycia wewnątrzwspólnotowego produktu energetycznego – oleju smarowego o niskiej lepkości.

Organy uznały, że rzeczywistymi podatnikami są M. N. i S. R. jako osoby odpowiedzialne za faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej pod nazwą A. i posługiwanie się imieniem i nazwiskiem J. B., na co on wyraził zgodę. Natomiast strona skarżąca podnosi, że J. B. samodzielnie podejmował czynności polegające na wprowadzeniu do obrotu towarów akcyzowych.

Przed przystąpieniem do rozstrzygnięcia powyższego sporu wskazać należy, że analogiczna pod względem stanu faktycznego i prawnego sprawa była już przedmiotem rozważań i rozstrzygnięcia przez tut. Sąd, który wyrokiem z dnia 3 marca 2020 r. sygn. akt I SA/Bd 654/19 oddalił skargę S. R.. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że powyższe orzeczenie posiada walor prawomocności, albowiem skarga kasacyjna Skarżącego została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 stycznia 2021 r. sygn. akt I GSK 1521/20.

Podzielając zatem poglądy zawarte w powyższych wyrokach Sąd w przedmiotowej sprawie przyznaje rację organom podatkowym, a w dalszej części uzasadnienia posłuży się argumentacją zawartą w przywołanych powyżej orzeczeniach.

Wbrew zarzutom skargi, organy podatkowe w niniejszej sprawie podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 122 Ordynacji podatkowej, zebrały i wyczerpująco rozpatrzyły cały materiał dowodowy (art. 187 Ordynacji podatkowej), a zasadność ocen i wniosków przez nie poczynionych na podstawie zebranego materiału dowodowego, w świetle zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, nie budzi wątpliwości. Dopuściły jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 Ordynacji podatkowej), a zgodnie z zasadą otwartości postępowania dowodowego (art. 181 Ordynacji podatkowej) pozyskały i włączyły do akt niniejszej sprawy (postanowienia z dnia 12 i [...] czerwca 2013 r., z dnia [...] września 2014 r., z dnia [...] lutego 2017 r., z dnia [...] października 2017 r., z dnia [...] lutego 2018 r.) materiał dowodowy zgromadzony przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego Delegatura w B. prowadzącą pod nadzorem Prokuratury Okręgowej w B. śledztwo w sprawie nieprawidłowości w zakupie i sprzedaży olejów smarowych. Przepis art. 181 Ordynacji podatkowej. wprowadza odstępstwo od reguły bezpośredniego prowadzenia postępowania dowodowego przez organ podatkowy i w istotny sposób ogranicza zasadę bezpośredniości. Dopuszcza, aby w postępowaniu podatkowym były wykorzystane dowody i materiały zgromadzone w innych postępowaniach i w konsekwencji powoduje, że nie istnieje prawny nakaz, aby w toku postępowania podatkowego koniecznym było powtórzenie przesłuchania świadka, który zeznawał w takim postępowaniu. W konsekwencji korzystanie z tak uzyskanych zeznań samo w sobie, nie narusza zasady czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym (art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej). Oznacza to również, że nie można przyjmować, że wyjaśnienia podejrzanego (oskarżonego) złożone w ramach postępowania karnego i włączone do dowodów w postępowaniu podatkowym mają słabszą moc dowodową aniżeli zeznania świadków czy wyjaśnienia podatnika, a organ podatkowy ma prawo ten materiał dowodowy wykorzystać w postępowaniu podatkowym i dokonać jego samodzielnej oceny w kontekście prowadzonego postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe regulacje uznać należy, że organy podatkowe nie naruszyły przepisów procesowych regulujących sposób prowadzenia postępowania podatkowego, opierając rozstrzygnięcie na materiale dowodowym zebranym w trakcie śledztwa i włączonym do akt niniejszej sprawy. Podkreślić w tym miejscu należy, że celem wyjaśnienia wątpliwości oraz ustalenia stanu faktycznego sprawy organy podatkowe przeprowadziły również we własnym zakresie postępowanie dowodowe dokonując przede wszystkim przesłuchania strony i świadków.

W ocenie Sądu, zgromadzone przez organ podatkowy dowody poddane zostały wnikliwej i poprawnej ocenie, o czym świadczy również analiza motywów podjętych przez organy podatkowe rozstrzygnięć, a materialnoprawna ocena okoliczności faktycznych dokonana w kontekście zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie jest dowolna. Odnosząc się do zarzutu związanego z niekompletnością materiału dowodowego związaną z nieuwzględnieniem wniosków dowodowych złożonych w toku postępowania wskazać należy, że organ podatkowy w sposób wyczerpujący, a przede wszystkim bardzo przekonujący, ustosunkował się do nich na stronach 49–55 uzasadnienia decyzji organu drugiej instancji. W tym kontekście nie można też podzielić zarzutu, że organ dokonał w sposób selektywny wyboru z akt śledztwa materiałów, które miałyby obciążać Skarżącego, tym bardziej, że Skarżący formułując ten zarzut nie wskazał jakie jeszcze konkretne dowody, mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, powinny być włączone do akt podatkowych, a zarzut ten oparł jedynie na samym porównaniu listy dowodów z aktu oskarżenia z dowodami przejętymi do sprawy podatkowej.

Nie można również zgodzić się ze Skarżącym, że zeznania J. B. są niewiarygodne. Wypowiedzi J. B. są spójne, szczegółowe i logiczne, zarówno te, które zostały złożone w Prokuraturze Okręgowej w B., jak i te złożone przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w Nakle nad Notecią i Naczelnikiem Urzędu Celnego w B.. Potwierdzają je inne zgromadzone dowody, w szczególności protokoły przesłuchania A. S. i R. S., G. L., a także zeszyty znalezione w domu M. N. z zapiskami dokumentującymi daty nabycia i sprzedaży oleju smarowego z zakładu w B. .

W piśmie z dnia [...] maja 2021 r. strona, kwestionując stanowisko organu, szczególnie mocno zwraca też uwagę na to, że J. B. handlował olejem smarowym samodzielnie, na własną rękę, o czym mają świadczyć ogłoszenia zamieszczane na portalach internetowych. Należy jednak zauważyć, że A. S. prezes zarządu firmy A.-G. GmbH z/s w B. wiedziała, że J. B. nie prowadził samodzielnej działalności gospodarczej, i że za działalnością firmy A. stały inne osoby, których J. B. działalność jedynie firmował. Wymowne w tym zakresie są zeznania A. S., która w dniu [...] sierpnia 2014 r. przesłuchana w charakterze świadka zeznała, że: "(...) Dla mnie pan Brzeziński był wystawiony jako słupek – miał tylko przywieźć pieniądze, zorganizować transport, czasem miał nawet problemy z organizacją transportu, mój mąż mu czasem pomagał w tym. (...) Pamiętam rozmowę z panem Brzezińskim, podczas której powiedział mi, że miała być z tego (ze sprzedaży oleju smarowego) duża kasa. On miał dostawać prowizje za to, że założył firmę i kupował na nią olej, który następnie miał być sprzedawany" (por. protokół przesłuchania k. 148-150 TOM I sprawy od [...] Ponadto, z aktu oskarżenia z dnia [...] grudnia 2019 r. sporządzonego przez Prokuraturę Okręgową w B. wobec m.in. S. R., do którego odwołuje się Skarżący, wynika, że został on oskarżony m.in. o to, że w okresie od [...] grudnia 2010 r. do [...] lipca 2011 r., działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu tego samego zamiaru, wspólnie i w porozumieniu z M. N. i J. B., zgodnie z przyjętym podziałem ról i zadań, kierując czynnościami J. B., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą A. polecił wspólnie z M. N., J. B. stworzenie pozorów realizacji wewnątrzwspólnotowych dostaw oleju smarowego, który realizując to polecenie wystawił na rzecz podmiotu M. M. w K. nierzetelne faktury, oraz zorganizował wspólnie z M. N. faktyczną sprzedaż oleju smarowego zakupionego przez J. B. w firmie A.-G. do osób i podmiotów mających miejsce zamieszkania i siedziby na terytorium [...]. Nie można zatem powiedzieć, że w kontrolowanym okresie J. B. działał samodzielnie, na własną rękę. Zauważyć także trzeba, że treść przytoczonego w piśmie z dnia [...] maja 2021 r. ogłoszenia internetowego, wskazuje, iż dotyczy ono sprzedaży w [...] sprowadzonego z [...] oleju napędowego z zapłaconą akcyzą. Tymczasem rozpatrywana sprawa dotyczy wewnątrzwspólnotowego nabycia oleju smarowego i to bez zapłaconej akcyzy.

Za nieuzasadniony uznać również należy, zarzut zebrania materiału dowodowego w sposób niepełny poprzez nie uwzględnienie wniosków dowodowych strony.

Przepis art. 188 Ordynacji podatkowej zobowiązuje organ podatkowy do uwzględnienia wniosku o przeprowadzenie dowodu wówczas, gdy przedmiotem dowodu są okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Oznacza to, że organ ma prawo oceniać celowość przeprowadzenia każdego dowodu i na każdym etapie postępowania. Organy podatkowe nie mają obowiązku dopuszczenia każdego dowodu proponowanego przez stronę, jeżeli dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego adekwatne i wystarczające są inne dowody (por. wyroki NSA: z 20 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1313/08 i z 5 listopada 2011 r., sygn. akt I FSK 1892/09). W niniejszej sprawie organ podatkowy pierwszej instancji postanowieniami z dnia 30 czerwca 2016 r., 13 kwietnia 2017 r., 11 maja 2018 r., 23 sierpnia 2018 r. 22 marca 2019 r. a organ odwoławczy postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2019 r. odmówiły przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów. Z uzasadnień tych rozstrzygnięć wynika, iż po analizie i ocenie treści wniosków dowodowych a także po dokonaniu przeglądu przeprowadzonych dotychczas dowodów organy uznały, iż wnioski dowodowe strony są nieuzasadnione z punktu widzenia przesłanek możliwości zastosowania art. 188 Ordynacji podatkowej. Okoliczności na które bowiem powołuje się strona nie mają żadnego rzeczywistego związku z prawidłowym ustaleniem faktów i dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, której przedmiotem jest wewnątrzwspólnotowe nabycie oleju smarowego z [...] do [...] w maju 2011 r. Podkreślić należy, że w sprawie przeprowadzono wiele dowodów z dokumentów i zeznań świadków i strony. Organy słusznie stwierdziły, że w wystarczającym zakresie pozwoliły one na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Ponadto wskazać należy, iż w orzecznictwie przyjmuje się, że zarzut naruszenia art. 188 Ordynacji podatkowej dla swojej skuteczności winien być uzasadniony poprzez wskazanie, jakie konkretnie wnioski dowodowe nie zostały uwzględnione, co należy podeprzeć argumentacją o niezbędności przeprowadzenia dowodu oraz możliwym wpływie zaniechania organu w tym zakresie na wynik sprawy. Skarżący argumentacji takiej jednak nie przedstawił.

Podsumowując Sąd podziela pogląd organu II instancji, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do ustalenia prawidłowego stanu faktycznego i jego oceny. W konsekwencji za chybione Sąd uznaje zarzuty strony dotyczące naruszenia art. 122, art. 123 § 1 art. 180 § 1, art. 181 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej.

Oceniając prawidłowość zastosowanych w przedmiotowej sprawie przepisów materialnoprawnych w pierwszej kolejności wskazać należy, że w okresie dokonywania przez Skarżącego czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem akcyzowym, tj. w maju 2011 r., zasady opodatkowania wyrobów akcyzowych i samochodów osobowych podatkiem akcyzowym uregulowane zostały w przepisach ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2011 r. Nr 108, poz. 626, ze zm., dalej jako "u.p.a."). Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.p.a. podatnikiem akcyzy jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, która dokonuje czynności podlegających opodatkowaniu akcyzą lub wobec której zaistniał stan faktyczny podlegający opodatkowaniu akcyzą. Stosownie zaś do art. 13 ust. 1 pkt 1 u.p.a. podatnikiem akcyzy jest również podmiot nabywający lub posiadający wyroby akcyzowe znajdujące się poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy, jeżeli od wyrobów tych nie została zapłacona akcyza w należnej wysokości, a w wyniku kontroli podatkowej, postępowania kontrolnego lub postępowania podatkowego nie ustalono, że podatek został zapłacony. Każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą jest zatem obowiązany, przed dniem wykonania pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu akcyzą lub pierwszej czynności z wykorzystaniem wyrobów akcyzowych objętych zwolnieniem od akcyzy ze względu na ich przeznaczenie, złożyć zgłoszenie rejestracyjne właściwemu naczelnikowi urzędu celnego (art. 16 ust. 1 u.p.a.). Zgłoszenie rejestracyjne powinno zawierać dane dotyczące tego podmiotu i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, w szczególności imię i nazwisko lub nazwę podmiotu, adres jego siedziby i lub miejsca zamieszkania oraz określenie rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej (art. 16 ust. 2 u.p.a.).

Przedmiotem opodatkowania akcyzą są czynności lub stany faktyczne enumeratywnie wymienione w art. 8 u.p.a. Stosownie do art. 8 ust. 1 pkt 4 czynnością tak jest nabycie wewnątrzwspólnotowe wyrobów akcyzowych (z wyłączeniem nabycia wewnątrzwspólnotowego dokonywanego do składu podatkowego). Określenie "nabycie wewnątrzwspólnotowe" oznacza przemieszczenie wyrobów akcyzowych (lub samochodów osobowych) z terytorium państwa członkowskiego Wspólnoty Europejskiej na terytorium Polski (art. 2 ust. 1 pkt 9 u.p.a.). Podkreślić należy, że określne czynności i stany faktyczne o których mowa w art. 8 ust. 1-5 u.p.a. są przedmiotem opodatkowania akcyzą niezależnie od tego czy zostały wykonane lub powstały z zachowaniem warunków oraz form określonych przepisami prawa (art. 5 u.p.a.).

W tym miejscu ponownie należy wskazać, że w przeprowadzonym postępowaniu podatkowym organy we własnym zakresie zgromadziły szereg istotnych dowodów w postaci przesłuchania w charakterze stron: M. N. i Skarżącego oraz w charakterze świadków m.in.: J. B., A. S., R. S., B. R., Z. Z., T. K., B. L., W. W.. Następnie przeprowadzono wszechstronną analizę tych dowodów, dokonano szczegółowego porównania ich treści, zestawiając ze sobą osoby oraz daty, fakty i okoliczności w nich występujące w celu znalezienia ich cech wspólnych lub różnic wyznaczających punkt widzenia na rozpatrywaną sprawę. Ocena tych zeznań pozwoliła na merytoryczne wyjaśnienie i wytłumaczenie roli i udziału każdej z tych osób w organizacji produkcji i obrotu olejem smarowym o niskiej lepkości, jego wytwarzania w zakładzie w B. w [...] sprzedawania/kupowania w ilościach masowych, przemieszczania cysternami do [...] i sprzedawania w szarej strefie paliwowej co zostało szeroko i szczegółowo opisane w zaskarżonej decyzji.

Zgodzić się należy z organami, że zebrany i szczegółowo opisany w zaskarżonej decyzji materiał dowodowy dał podstawy do twierdzenia, iż rzeczywistymi podatnikami z tytułu nabycia w maju 2011 r. olejów smarowych są Skarżący i M. N.. Organy podatkowe wykazały bowiem, że są to osoby faktyczne odpowiedzialne za prowadzenie działalności gospodarczej pod nazwą A. i posługiwanie się imieniem i nazwiskiem J. B., na co on wyraził zgodę. Ze zgromadzonych dowodów jednoznacznie, zdaniem Sądu, wynika, że J. B. nie był podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą polegającą na handlu olejem smarowym pod firmą A.. J. B. nie był inicjatorem procederu handlu olejem smarowym, jak zeznał nie miał dojścia do tej firmy w B. i w [...]; nie zajmował się wyszukiwaniem odbiorców oleju na terenie [...]; nie dysponował własnymi środkami finansowymi na zakup kolejnych dostaw towaru i nie czerpał korzyści finansowych z bezpośredniej sprzedaży oleju. Natomiast J. B. uczestnicząc czynnie w tym procederze wykonywał polecenia M. N. oraz Skarżącego za co otrzymywał umówioną prowizję. Dokumentacja zebrana w aktach sprawy wskazuje, że to M. N. ze Skarżącym doprowadzili do powstania firmy A. w celu osiągnięcia wymiernej korzyści majątkowej płynącej z działalności polegającej na obrocie olejem smarowym w związku z którą uchylali się od opodatkowania podatkiem akcyzowym. Nie ma bowiem wątpliwości co do tego, że M. N. oraz Skarżący, nie wykonali żadnego z ciążących na nich obowiązków podatkowych w zakresie podatku akcyzowego: nie złożyli zgłoszenia rejestracyjnego, nie posiadali statusu składu podatkowego, zarejestrowanego odbiorcy czy przedstawiciela podatkowego, przed wprowadzeniem oleju smarowego na terytorium kraju nie dokonywali zgłoszenia o planowanym nabyciu wewnątrzwspólnotowym do właściwego organu celnego, nie składali deklaracji uproszczonej i nie dokonywali zapłaty należnego podatku akcyzowego. W świetle powyższego decyzje organów podatkowych określające podatek akcyzowy są zgodne z prawem.

Strona sformułowała zarzut błędnego zastosowania art. 113 Ordynacji podatkowej poprzez przypisanie Skarżącemu odpowiedzialności solidarnej z J. B. za zobowiązanie w podatku akcyzowym i błędne ustalenie, iż działalność gospodarcza polegająca na obrocie olejem smarowym prowadzona była przy czynnym współudziale Skarżącego. Odnosząc się do powyższego zarzutu w ślad za argumentacją Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażoną w wyroku z dnia 13 stycznia 2021 r. sygn. akt I GSK 1521/20 wskazać w pierwszej kolejności należy, że Sąd nie podziela stanowiska zajętego w decyzji organu odwoławczego, zgodnie z którym wykładnia art. 113 Ordynacji podatkowej prowadzi do wniosku, że podatnikiem nie jest ten, który formalnie prowadzi działalność, ale ten, który jest firmowany (por. s. 48 uzasadnienia). Takie wnioski - wbrew stanowisku organu podatkowemu – nie wynikają z wykładni art. 113 Ordynacji podatkowej. W tym zakresie wyjaśnić należy, że o tym, kto jest podatnikiem decyduje nie art. 113 Ordynacji podatkowej ale przepis prawa materialnego konkretnej ustawy regulującej określony podatek. W przypadku podatku akcyzowego jest to art. 13 u.p.a. Natomiast art. 113 Ordynacji podatkowej reguluje kwestię odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe innego podmiotu, który jest podatnikiem. Zgodnie z tym przepisem jeżeli podatnik, za zgodą innej osoby, w celu zatajenia prowadzenia działalności gospodarczej lub rzeczywistych rozmiarów tej działalności, posługuje się lub posługiwał się imieniem i nazwiskiem, nazwą lub firmą tej osoby, osoba ta ponosi solidarną odpowiedzialność z podatnikiem całym swoim majątkiem za zaległości podatkowe powstałe podczas prowadzenia tej działalności. Przepis ten w żadnej części nie reguluje zatem podmiotowości prawnej podatnika, natomiast stanowi podstawę prawną do swoistego poszerzenia stosunku podatkowoprawnego poprzez konstrukcję podmiotu odpowiedzialnego za podatek, którym w tym przypadku jest osoba udostępniająca imię i nazwisko lub firmę (por. A. Nita, Stosunek prawnopodatkowy, Kraków 1999).

Powyższe prowadzi do wniosku, że wydając decyzję określającą wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym, adresowaną do podatnika, a nie osoby trzeciej – firmanta, organ niezasadnie odwołał się do art. 113 Ordynacji podatkowej. Jednakże podkreślić należy, że powyższe uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy, albowiem w zaskarżonej decyzji organ prawidłowo w oparciu o przepis art. 13 u.p.a. określił podatnika w przedmiotowej sprawie, a przepis art. 113 Ordynacji podatkowej w istocie nie miał w sprawie zastosowania. W rezultacie, za chybiony należy uznać zarzut naruszenia art. 113 Ordynacji podatkowej.

W odniesieniu do wniosku dowodowego Skarżącego, zawartego w piśmie procesowym z dnia [...] maja 2021 r. o przeprowadzenie dowodu z protokołu rozprawy z dnia [...] maja 2021 r. w sprawie [...] przed Sądem Okręgowym w B. wskazać należy, że w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym dopuszczalne jest przeprowadzenie uzupełniającego dowodu, ale tylko z dokumentów i tylko w sytuacji, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie powoduje nadmiernego przedłużenia postępowania sądowego. Art. 106 § 3 p.p.s.a. wyznacza bowiem ścisłe granice wykorzystania w postępowaniu sądowoadministracyjnym nowych dowodów. Celem postępowania sądowoadministracyjnego nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie –czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń (por. wyrok. NSA z dnia 6 października 2005 r., sygn. akt II GSK 164/05, ONSAiWSA 2006/2, poz. 45). Ponadto sąd administracyjny, kontrolując zgodność z prawem postępowania administracyjnego i wydanej w jego wyniku ostatecznej decyzji administracyjnej, nie ma w świetle obowiązujących przepisów ani obowiązku, ani nawet uprawnienia, aby odnosić się do zdarzeń późniejszych i uwzględniać dokumenty powstałe po wydaniu zaskarżonej decyzji (zob. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 2100/16, LEX nr 2358606). Z tej przyczyny wniosek Skarżącego nie mógł zostać uwzględniony.

W odniesieniu do drugiego wniosku dowodowego Skarżącego, zawartego w piśmie procesowym z dnia [...] maja 2021 r. Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu z aktu oskarżenia ze sprawy [...] zawartym na płycie CD, ponieważ dokument ten znajduje się w aktach sprawy, a zatem przeprowadzenie tego dowodu jest zbędne.

Ponadto w piśmie z dnia [...] maja 2021 r. strona wskazała, że zaskarżona decyzja zawiera błąd polegający na określeniu niewłaściwej gęstości oleju, a co za tym idzie błędne określenie objętości oleju w litrach oraz kwotę podatku należnego. W kontekście powyższego zarzutu wskazać należy, że organy orzekające w przedmiotowej sprawie prawidłowo wskazały, że przeliczenie 23,98 ton oleju smarowego na litry, przy uwzględnieniu średniej gęstości oleju w wysokości 833,5 kg/m3, daje wynik 28.770,25 litrów. W konsekwencji również wysokość zobowiązania podatkowego została wyliczona w prawidłowej wysokości. Wyjaśnić również należy, że wysokość średniej gęstości oleju została ustalona w oparciu o znajdujący się w aktach administracyjnych certyfikat z dnia [...] maja 2011 r. wystawiony przez A.-G. GmbH (k. 49 akt 0406-SPA.4105.46.2017.ZG).

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

O kosztach postępowania, na które złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości [...] zł (w tym VAT w kwocie [...]zł), orzeczono na podstawie art. 250 § 1 i 2 oraz § 4 ust. 1 i 3 oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a w związku z § 8 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2019, poz. 18). Zasądzając wynagrodzenie pełnomocnika w niepełnej wysokości Sąd zastosował art. 250 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z nim w uzasadnionych przypadkach, sąd może obniżyć wynagrodzenie, o którym mowa w § 1. Analiza art. 250 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że na jego podstawie sąd administracyjny działa w sposób uznaniowy, dokonując na tle konkretnej sprawy oceny, czy występują w niej szczególnie uzasadnione względy pozwalające na odstąpienie od zasądzenia wynagrodzenia w całości. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd uznał, że zachodzą takie szczególnie uzasadnione względy, albowiem niniejsza sprawa jest jedną z kilkudziesięciu spraw zawisłych przed tut. Sądem o analogicznym stanie faktycznym i prawnym, a wniesione przez pełnomocnika pisma procesowe są w swej istocie identycznej treści. Pełne wynagrodzenia z tytułu zastępstwa procesowego natomiast przyznano w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 644/20.

L. Kleczkowski T. Wójcik U. Wiśniewska