Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2365/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: ART 58 PAR 1 I 2, ART 59 PAR 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat sędzia WSA Agnieszka Wójcik po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 lutego 2016 r. sprawy ze skargi T.T. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (organ II instancji, Szef Urzędu) z [...] maja 2015 r., znak [...] wydane na podstawie art. 58 § 1 i § 2 oraz art. 59 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.) po rozpatrzeniu wniosku złożonego przez B.R. pełnomocnika obywatela [...] - T.T. (dalej: wnioskodawca, skarżący, cudzoziemiec, aplikujący), o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] (dalej: organ I instancji) z [...] grudnia 2014 r. Nr [...] orzekającej o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W postanowieniu z [...] maja 2015 r. organ II instancji odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Stan sprawy przestawiał się następująco:

W dniu 30 września 2014 r. skarżący wystąpił za pośrednictwem pełnomocnika N.T. do organu I instancji z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy uzasadniając go wykonywaniem pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W decyzji z [...] grudnia 2014 r. Wojewoda [...] odmówił udzielenia cudzoziemcowi wnioskowanego zezwolenia stwierdzając, że wypełnił on przesłanki zawarte w art. 100 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 114 ust. 1 ustawy z 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1650 ze zm.).

Od powyższego rozstrzygnięcia, w dniu 6 lutego 2015 r., adwokat B.R. pełnomocnik T.T. złożyła odwołanie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Wraz z przedmiotowym odwołaniem pełnomocnik skarżącego złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazując, że przedmiotowe uchybienie nastąpiło bez winy aplikującego ponieważ zostało spowodowane jego chorobą.

W postanowieniu z [...] maja 2015 r. organ II instancji odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyjaśnił, że na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego należy stwierdzić, że Wojewoda [...] zgodnie z przepisami wysłał decyzję orzekającą o odmowie udzielenia T.T. zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na adres powołanego przez niego pełnomocnika N.T. Przedmiotowa decyzja zawierała pouczenie o przysługującym stronie prawie do wniesienia odwołania do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców za pośrednictwem Wojewody [...] w ciągu 14 dni od dnia jej doręczenia.

Organ odwoławczy podnosi, że pomimo doręczenia przez Pocztę Polską przesyłki z decyzją Wojewody [...] w dniu 20 stycznia 2015 r. (zgodnie z potwierdzeniem zwrotnym pełnomocnik odebrał przesyłkę osobiście), skarżący ani jego pełnomocnik nie wystąpił z odwołaniem od zaskarżonej decyzji w przewidzianym prawem terminie tj. do dnia 3 lutego 2015 r. Czynności tej dokonał pełnomocnik skarżącego – B.R. w dniu 6 lutego 2015 r.

Pełnomocnik cudzoziemca – B.R. została powołana przez aplikującego w dniu 31 stycznia 2015 r. bez cofnięcia pełnomocnictwa pełnomocnikowi N.T. Cudzoziemiec był przez cały okres postępowania reprezentowany również przez N. T., który został upoważniony do reprezentowania go we wszystkich instancjach. Według organu II instancji, załączone do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zaświadczenia lekarskie wystawione przez chirurga M.M. zalecają pozostawanie cudzoziemca w warunkach domowych w okresie od 15 stycznia 2015r. do 30 stycznia 2015 r. i od 31 stycznia 2015 r. do 13 lutego 2015 r. W ocenie organu odwoławczego, okres ten praktycznie obejmuje i przekracza cały 14-dniowy termin do wniesienia odwołania. W ww. okresie w dniu 20 stycznia 2015 r., pierwszy pełnomocnik odebrał przesyłkę zawierającą decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2014 r., natomiast drugie pełnomocnictwo dla adwokat B.R. zostało ustanowione i podpisane przez skarżącego 31 stycznia 2015 r., czyli na cztery dni przed upływem ustawowego terminu do wniesienia przedmiotowego odwołania.

Według organu odwoławczego, pełnomocnik cudzoziemca nie wskazał żadnych okoliczności, stanowiących obiektywną przyczynę w uchybieniu terminu do złożenia odwołania od decyzji Wojewody [...].

Szef Urzędu wskazuje, że w przypadku posiadania przez pełnomocnika cudzoziemca, B.R., informacji o stanie zdrowia jej mocodawcy to nie mając, żadnego innego realnego powodu uniemożliwiającego złożenie w terminie odwołania mogła, przy dochowaniu należytej staranności, przedmiotowe odwołanie wysłać w terminie ustawowym.

Zdaniem organu II instancji, choroba cudzoziemca i przebywanie na zwolnieniu lekarskim nie stanowią okoliczności uniemożliwiającej dokonanie czynności w postaci terminowego złożenia odwołania w przypadku, gdy strona występuje za pośrednictwem dwóch pełnomocników. Z uwagi na brak jakiejkolwiek obiektywnej przyczyny w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, termin określony w art. 58 § 2 k.p.a. nie został zachowany.

W ocenie organu odwoławczego, wyjaśnienia pełnomocnika strony - B.R. w kwestii przyczyn niezłożenia przedmiotowego odwołania w ustawowym terminie nie uprawdopodabniają braku winy zarówno pełnomocnika strony jak i samej strony w uchybieniu terminu do złożenia odwołania. Zdaniem organu II instancji, pełnomocnik cudzoziemca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, a zatem brak jest podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od zaskarżonej decyzji Wojewody [...] orzekającej o odmowie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W skardze z 23 czerwca 2015 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący reprezentowany przez adwokat B.R. zaskarżył w całości postanowienie organu II instancji z [...] maja 2015 r.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 i 2 k.p.a. poprzez, ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2014 r., orzekającej o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podczas gdy skarżący wystarczająco uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy i został zachowany 7 dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, równocześnie składając odwołanie od przedmiotowej decyzji Wojewody [...] wobec czego brak było podstaw do wydania postanowienia odmawiającego przywrócenie terminu skarżącemu;

2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 80 k.p.a. w zw. z art. 58 § 1 k.p.a., polegające na niewłaściwej ocenie przytoczonych okoliczności oraz dowodów poprzez zastosowanie zbyt surowego kryterium oceny braku winy skarżącego w uchybieniu terminu, co spowodowało, że organ uznał, że niedopełnieniu terminu na złożenie odwołania jest winny skarżący i w konsekwencji uniemożliwił podjęcie złożenia odwołania, podczas gdy skarżący wystarczająco uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy, równocześnie składając odwołanie od przedmiotowej decyzji Wojewody [...];

3. błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia skarżonym postanowieniem, polegający na przyjęciu przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, że skarżący zawinił niezachowania terminu do wniesienia odwołania, podczas gdy okoliczność choroby skarżącego, a w szczególności nasilonych objawów dyskopatii z rzutem zapalenia nerwu kulszowego, sprawiła, że skarżący miał uniemożliwiony kontakt z pełnomocnikiem N.T., jak i również uniemożliwioną realizację podjęcia samodzielnych działań w celu wniesienia odwołania w terminie, które to dokonał w najbliższym możliwym terminie, tj. w dniu zaplanowanego kontrolnego badania lekarskiego - dnia 31 stycznia 2015r., co świadczy o tym, że skarżący spełnił przesłanki stanowiące podstawę do przywrócenie terminu do zaskarżenia decyzji Wojewody [...] oraz świadczyło o dochowaniu ze strony skarżącego wszelkiej staranności, aby wnieść odwołanie w terminie;

4. błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia skarżonego postanowienia, polegający na niezgodnym ze stanem faktycznym przyjęciu przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, że okoliczność prawidłowego doręczenia decyzji nieprofesjonalnemu pełnomocnikowi skarżącego w osobie N.T. stanowiła początek biegu terminu na wniesienie odwołania i świadczy o winie skarżącego w uchybieniu terminu podczas gdy N.T., nie będąc profesjonalnym pełnomocnikiem, nie miał podstawowej wiedzy prawniczej, aby zwrócić uwagę na datę otrzymania przesyłki, oraz dopełnić obowiązkowi niezwłocznego poinformowania skarżącego o rozstrzygnięciu i przekazaniu korespondencji, co stanowiło przeszkodę nie do przezwyciężenia, uniemożliwiającą terminowe wykonanie czynności przez skarżącego, nawet przy użyciu przez skarżącego największej we wskazanych warunkach staranności;

5. błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia skarżonym postanowieniem, polegający na niezgodnym z stanem faktycznym ustaleniu przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, że skarżący występował za pośrednictwem dwóch profesjonalnych pełnomocników, w związku z czym istniał brak okoliczności usprawiedliwiającej niedokonanie czynności w postaci terminowego złożenia odwołania przez pełnomocników, podczas gdy, skarżący był reprezentowany przez jednego profesjonalnego pełnomocnika, który został umocowany dnia 31 stycznia 2015 r. nie posiadał informacji o dacie doręczenia przesyłki, a z informacji uzyskanych od skarżącego wynikało, że upłynął już termin na zaskarżenie decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2014 r., wobec czego złożył wniosek o przywrócenie terminu na odwołanie z dopełnieniem czynności zaskarżenia decyzji Wojewody [...], w związku z czym zachował termin 7-dniowy, określony w art. 58 § 2 k.p.a.

Skarżący wnosi o na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 pkt c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a) o uchylenie zaskarżonego postanowienia Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] maja 2015 r. w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżący wnosi także o wstrzymanie przez Sąd wykonania: skarżonego postanowienia Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] maja 2015 r. oraz decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2014., a także o zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżący przytoczył we wniosku o przywrócenie terminu na złożenie odwołania od decyzji Wojewody [...] okoliczności, które dowodzą, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Zachowanie skarżącego po otrzymaniu informacji od nieprofesjonalnego pełnomocnika o treści przedmiotowej decyzji Wojewody [...], świadczy o zachowaniu z jego strony należytej staranności.

Skarżący uważa, że od stycznia 2015 r. poważnie chorował, w związku z czym jego stan zdrowia nie pozwalał mu na prawidłowe codzienne funkcjonowanie. Rozpoznano u niego dyskopatię oraz ból korzeniowy w prawej dolnej kończynie.

Chorobie towarzyszyły objawy w postaci drętwienia, niedomaganie w poruszaniu się oraz paraliż kończyn dolnych. W związku z czym skarżący otrzymał zalecenia lekarskie pozostawania w warunkach domowych oraz przeprowadzanie odpowiedniej farmakoterapii. Przebieg leczenia we wstępnej fazie choroby zakładał leczenie zachowawcze, charakteryzujące się ograniczeniem ruchów, powstrzymywanie się od wychodzenia na chłodne styczniowe powietrze. Leczenie polegało głównie na przebywaniu w domu, zminimalizowaniu poruszania się, przebywaniu w nagrzanych pomieszczeniach. Skarżący wskazuje, że właściwa terapia podjęta we wczesnej fazie, rokowała szansę ustąpienia choroby. W związku z czym oczywistym jest, że choroba T.T. stanowiła obiektywną i niezawinioną przeszkodę w zachowaniu terminu do złożenia odwołania od decyzji Wojewody [...] [...] grudnia 2014 r.

Skarżący ze względu na przedstawione dolegliwości, nie miał możliwości skontaktowania się ze swoim pełnomocnikiem w celu uzyskania jakiejkolwiek informacji o postępie w jego sprawie. Niewątpliwie troszcząc się o swoje zdrowie i wypełniając zalecenia chirurga, nawet przy dochowaniu najwyższej staranności, nie był w stanie złożyć odwołania w terminie.

W skardze podkreślono, że N.T. był ustanowionym nieprofesjonalnym pełnomocnikiem skarżącego, w związku z czym oczywistym jest, że nie posiadał on znajomości prawa i świadomości konsekwencji braku wniesienia pisma w terminie. N.T. nie zanotował daty doręczenia mu decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2014 r. i nie poinformował skarżącego o dacie odbioru przesyłki pocztowej zawierającą ww. decyzję. Niedbalstwo nieprofesjonalnego pełnomocnika nie powinno odnosić negatywnych skutków w stosunku do skarżącego. W skardze wyjaśniono również, że o fakcie wydania przedmiotowej decyzji skarżący dowiedział się w dniu wizyty kontrolnej u lekarza tj. 31 stycznia 2015 r., wówczas z informacji uzyskanych od pełnomocnika N.T. wynikało, że upłynął termin na wniesienie odwołania.

Skarżący poszukiwał pomocy prawnej i udzielił kolejnego pełnomocnictwa, tym razem profesjonalnemu pełnomocnikowi adwokat B.R. Skarżący poinformował profesjonalnego pełnomocnika o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, co spowodowało, że zachowując termin z art. 58 § 2 k.p.a. pełnomocnik w dniu 5 lutego 2015 r. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jednocześnie wnosząc odwołanie od decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2014 r. Skarżący uważa, że spełnione zostały wszystkie przesłanki do przywrócenia terminu i skarżącemu niezasadnie odmówiono jego przywrócenia. Zdaniem cudzoziemca, organ błędnie przyjął, iż skarżący mając ustanowionego nieprofesjonalnego pełnomocnika N.T., mógł w terminie zaskarżyć decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2014 r. W skardze skarżący przedstawił także uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c, p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Przeprowadzona na płaszczyźnie zgodności z prawem kontrola zaskarżonego postanowienia, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do konstatacji, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

W ocenie Sądu, organ administracji w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrał materiał dowodowy, a następnie dokonał prawidłowej jego oceny pod względem zastosowania przepisów k.p.a.

Zdaniem Sądu, uzasadnienie postanowienia organu II instancji spełnia wymagania określone w art. 107 § 3 k.p.a. Z treści tego uzasadnienia wynikają motywy podjętego rozstrzygnięci.

Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] maja 2015 r., Nr [...] wydane na podstawie art. 58 § 1 i § 2 oraz art. 59 § 2 k.p.a.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze wskazać należy co następuje:

Jak wynika z art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia odwołania, jest zachowanie ustawowego terminu. Odwołanie należy wnieść w terminie czternastu dni od dnia doręczenia (ogłoszenia) decyzji stronie. Przepisy szczególne mogą ustanawiać inne terminy do wnoszenia odwołania. Termin czternastodniowy liczy się od dnia doręczenia (ogłoszenia) decyzji stronie. Przez doręczenie (ogłoszenie) decyzji należy rozumieć doręczenie lub ogłoszenie w sposób unormowany w art. 39 - 40. Przy obliczaniu czternastodniowego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym doręczono (ogłoszono) decyzję (art. 57 § 1). Strona może bronić się przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu składając prośbę o przywrócenie terminu (art. 58 k.p.a.).

Według art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przywrócenie terminu należy do instytucji procesowych, których celem jest ochrona jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej przez stronę (strony) lub uczestników postępowania. W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2).

Zgodnie z art. 58 § 3 k.p.a., przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. Artykuł 58 § 1 przyznaje legitymację do wystąpienia o przywrócenie terminu zainteresowanemu. W art. 58 § 1 i 2 k.p.a. ustawodawca ustanowił cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie. Pierwszą przesłanką jest uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.

O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Obowiązek w znaczeniu ogólnym oznacza konieczność zrobienia czegoś, co wynika z nakazu wewnętrznego (moralnego), administracyjnego, prawnego. Jest to co, ktoś musi zrobić powodowany tą koniecznością. Może on oznaczać powinność lub zobowiązanie. Obowiązek prawny sprowadza się więc najczęściej do tego, że przepis prawa ustanawia dla danego adresata normy prawnej nakaz lub zakaz określonego zachowania się (działania lub zaniechania). Niezastosowanie się do nakazu lub zakazu wytwarza stan niewypełnienia obowiązku uregulowanego przez prawo. Zachowanie będące przedmiotem obowiązku wynikające z określonej normy prawnej może być nakazane lub zakazane. Oznacza to, że może wystąpić obowiązek pozytywny lub negatywny. Obowiązek prawny nie musi się sprowadzać do prostych nakazów lub zakazów. Stanowi on uwarunkowane przez zawarte w normach prawa żądanie i zagwarantowaną przez przymus państwowy konieczność określonego zachowania się. Według Z. Ziembińskiego, możemy spotkać się z sytuacją, w której "czyn może polegać na jakimś działaniu lub zaniechaniu, a w przypadku, gdy norma nie określa czynu formalnie, lecz wskazuje, jaki stan rzeczy ma być przez adresata normy zrealizowany, czyn może składać się ze złożonego zespołu działań i zaniechań" (zob. Z. Ziembiński, Logiczne podstawy prawoznawstwa, Warszawa 1966, s. 99.).

Wyodrębniając części składowe pojęcia obowiązku można wskazać na następujące zależności: 1) zachodzi tu brak możności wyboru określonego postępowania ze strony adresata obowiązku, przeciwnie, istnieje nakaz lub zakaz określonego postępowania; 2) obowiązek zawsze wynika z prawa w znaczeniu przedmiotowym, inaczej mówiąc, nie ma obowiązku bez normy prawnej; 3) w przypadku sporu, konieczność wskazania podstawy prawnej, z której wynika obowiązek określonego postępowania strony, ciąży na organie administracyjnym żądającym wykonania tego obowiązku przez stronę; 4) na władzach publicznych ciąży powinność podjęcia starań w celu zapewnienia realizacji obowiązków przez stronę przy czym idzie tu o zabezpieczenie interesu publicznego, jak i interesu innych stron postępowania. Powinno lub może to pociągać za sobą przewidziane przez prawo ujemne skutki dla adresata lub adresatów. Z sytuacjami, w których niewypełnienie obowiązku powinno pociągać za sobą ujemne skutki, mamy do czynienia wtedy, gdy dany przepis prawa nakazuje wiązanie ujemnych skutków prawnych z każdym przypadkiem niewypełnienia danego obowiązku przez stronę postępowania.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że uchybienie terminu może być poczytane jako zawinione przez stronę, jeżeli pragnęła ona wydarzenia albo godziła się na nie, jakkolwiek mogła mu zapobiec. Uchybienie terminu może też być stronie poczytane jako zawinione przez nią, jeśli strona nie chciała dopełnić czynności w terminie albo chciała czynności dopełnić, lecz nie dopełniła z powodu jakiejś przeszkody, którą mogła przezwyciężyć. W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Nie można natomiast poczytać stronie za winę niedopełnienie jakiegoś nadzwyczajnego wysiłku, np. zagrażającego jej zdrowiu lub życiu albo narażającego ją na poważne straty.

Powyższe stanowisko przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 maja 1998 r., I SA/KA 1718/96, według którego "Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. A contrario zatem, przywrócenie to może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminowi nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku".

Z dorobku orzecznictwa wynika, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą lub obłożną chorobę zainteresowanego, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (zob. m. in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 19 lutego 2000 r., I SA 1072/2000, z 13 października 1999 r., I SA 459/99, z 20 kwietnia 1999 r., I SA/Ka 1609/ - dostępne na stronie internetowej:www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Organ administracji dokonuje oceny braku winy. Wskazać należy, że przepisy k.p.a. nie wprowadziły w tym zakresie żadnych ograniczeń. Przy ocenie winy przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W niniejszej sprawie, zwolnienie lekarskie nie jest potwierdzeniem braku winy skarżącego w uchybieniu terminu. Nie wykluczało ono bowiem możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę lub przez pełnomocnika (np. sporządzenia odwołania) i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez pełnomocnika. Skarżący był reprezentowany przez dwóch pełnomocników. W tym przez jednego pełnomocnika profesjonalnego. Wina w uchybieniu terminu przez pełnomocnika wywołuje negatywne skutki dla reprezentowanego. Niezależnie od tego czy jest to pełnomocnik profesjonalny czy taż strona korzysta z innego pełnomocnika.

Osoba zainteresowana powinna uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała po jego upływie aż do wystąpienia z wnioskiem. Zgodnie z treścią przepisu art. 58 § 1 k.p.a. przywrócenie terminu oparte jest na uprawdopodobnieniu. Przepis ten nie wymaga udowodnienia istnienia faktu. Przepisy k.p.a. nie rozstrzygają kwestii, jaki stopień prawdopodobieństwa jest dostateczny do uznania, że pewien fakt jest uprawdopodobniony. W doktrynie wskazuje się na następujące różnice między udowodnieniem a uprawdopodobnieniem faktu (okoliczności): "Udowodnienie czyni istnienie pewnego faktu pewnym, uprawdopodobnienie - tylko prawdopodobnym. Udowodnienie służy celowi przekonania organu orzekającego o prawidłowości pewnego twierdzenia, uprawdopodobnienie służy celowi obudzenia w organie orzekającym ufności w to, że pewne twierdzenie odpowiada prawdzie. (...) Uprawdopodobnienie jest to czynność procesowa stwarzająca w świadomości organu orzekającego mniejszy lub większy stopień przekonania o prawdopodobieństwie jakiegoś faktu" (E. Iserzon [w:] Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1970, s. 135).

Strona powinna zatem uprawdopodobnić, że mimo zachowania należytej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie z powodu istnienia przeszkody od niej niezależnej, trudnej w danych warunkach do przezwyciężenia. Przeszkoda ta musi istnieć przez cały czas biegu terminu przepisanego dla dokonania danej czynności.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, według którego "Sam fakt występowania schorzeń - nawet ciężkich - u zainteresowanego przywróceniem terminu, nie przemawia, przy zastosowaniu obiektywnego miernika wymaganej staranności, za stwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu. Fakt choroby, czy podeszły wiek, nie są równoznaczne z niemożnością dokonania czynności procesowej przez zainteresowanego. Tylko choroba, która uniemożliwia osobiste dokonanie czynności procesowej, przy braku możliwości skorzystania z pomocy lub zastępstwa innych osób, usprawiedliwia niedochowanie terminu do dokonania tej czynności". (zob. wyrok NSA z 20 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2011/13).

Wniosek o przywrócenie terminu musi spełniać wszystkie warunki wskazane w art. 58 k.p.a., to jest po pierwsze wniosek musi zostać wniesiony w ciągu siedmiu dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminu, po drugie powinien zawierać okoliczności uprawdopodobniające, że do uchybienia doszło bez winy strony oraz po trzecie, wraz z tym wnioskiem strona powinna dopełnić czynności dla której określony był termin.

W niniejszej sprawie decyzja Wojewody [...] z [...] grudnia 2014 r. została doręczona w dniu 20 stycznia 2015 r. prawidłowo umocowanemu pełnomocnikowi strony, N.T. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru tej decyzji, obok podpisu pełnomocnika strony nie została umieszczona data odbioru decyzji. Podnieść należy, że na odbiór decyzji w tym dniu wskazują okoliczności sprawy. Po pierwsze, porównanie dat umieszczonych na "datowniku placówki nadawczej" i "datowniku placówki oddawczej" zwrotnego potwierdzenia odbioru, które wskazują na doręczenie przesyłki w okresie pomiędzy 13 stycznia 2015 r., a 20 stycznia 2015 r., a także wydruk ze strony internetowej Poczty Polskiej S.A., gdzie wskazano wprost, że do odbioru przesyłki z zaskarżoną decyzją doszło w dniu 20 stycznia 2015 r. Podnieść również należy, że skarżący nie kwestionuje daty odbiory decyzji w dniu 20 stycznia 2015 r.

Biorąc pod uwagę datę 20 stycznia 2015 r. jako datę odbioru decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2014 r. należy stwierdzić, że ustawowy termin do wniesienia odwołania od ww. decyzji upływał w dniu 3 lutego 2015 r. Odwołanie od decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2014 r. zostało nadane do organu odwoławczego za pośrednictwem organu I instancji na poczcie w dniu 6 lutego 2015 r.

Skarżący nie kwestionuje, że uchybił terminu do wniesienia odwołania. Kwestia sporną pozostaje jednak to czy cudzoziemiec uprawdopodobnił swój brak winy we wniesieniu odwołania i dochował określonego w art. 58 § 2 k.p.a. 7-dniowego terminu do jego wniesienia, liczonego od daty ustania przeszkody, która uniemożliwiła wniesienie odwołania w ustawowym terminie.

Zdaniem Sądu, skarżący nie uprawdopodobnił braku winy nieterminowego wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Cudzoziemiec powołuje się na swoje problemy zdrowotne, które miały trwać zgodnie z przedstawionymi zaświadczeniami lekarskimi łącznie w okresie od 15 stycznia 2015 r. do 13 lutego 2015 r. Podnieść jednak należy, że w dniu 31 stycznia 2015 r. T.T. zgłosił się do Kancelarii adwokat B.R. i udzielił jej pisemnego pełnomocnictwa do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2014 r. Miało to miejsce, prawie 4 dni przed upływem ustawowego terminu do wniesienia odwołania. Licząc od tego dnia ciężar terminowego wniesienia odwołania spoczywał na profesjonalnym pełnomocniku strony, który podjął się prowadzenia sprawy.

Okres jaki pozostawał od dnia zgłoszenia się cudzoziemca do adwokat B.R. do upływu terminu do wniesienia odwołania był na tyle długi, że umożliwiał przygotowanie i wniesienie odwołania przez profesjonalnego pełnomocnika. Do skutecznego zainicjowania postępowania odwoławczego wystarczy bowiem, że z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Strona nie jest też ograniczona terminem w przypadku, gdy po wniesieniu odwołania będzie chciała uzupełnić jego treść.

W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego nie powołuje się na żadne okoliczności, które mogłyby zostać uznane przez organ za przeszkodę do wniesienia przez niego odwołania. Zdaniem Sądu, pełnomocnik nie może powoływać się na chorobę swojego mocodawcy jako przyczynę nieterminowego wniesienia odwołania, skoro od chwili zgłoszenia się przez skarżącego do Kancelarii pełnomocnika, tj. w dniu 31 stycznia 2015 r. i powierzenia jemu sprawy pozostawały nadal niemal 4 dni na sformułowanie i wniesienia odwołania. Wskazać należy, że termin wniesienia odwołania upływał w dniu 3 lutego 2015 r.

W takiej sytuacji jak zasadnie podnosi organ II instancji ewentualna przeszkoda do wniesienia odwołania musiałaby dotyczyć bezpośrednio pełnomocnika strony. Tymczasem z okoliczności sprawy nie wynika, aby taka przeszkoda wystąpiła.

Z akt sprawy nie wynika również, aby poprzedni pełnomocnik cudzoziemca N.T. mógł działać na szkodę cudzoziemca, np. nie przekazał mu informacji o odebranej decyzji organu I instancji lub nie chciał poinformować o dacie odbioru tej decyzji. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w nieterminowym wniesieniu odwołania, nie wskazał bowiem na okoliczności, które mogłyby zostać potraktowane przez organ jako przeszkoda do wniesienia odwołania.

Stanowisko organu odwoławczego odnoście braku podstaw do przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji w sprawie odmowy T.T., udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy jest zatem zgodne z unormowaniem art. 58 § 1 k.p.a. W konsekwencji Sąd, nie stwierdzając naruszeń przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.