Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 2063/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 115, art. 115a
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 134, art. 144
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 119 pkt 3, art. 120, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. postanowieniem z dnia [...], nr [...], sporządził plan podziału kwoty uzyskanej ze sprzedaży ruchomości, tj.: samochodu ciężarowego [...] o nr rej. [...] i walca drogowego [...] o nr nadwozia [...], stanowiących własność zobowiązanego B. B.

W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że organ egzekucyjny prowadził egzekucję wobec zobowiązanego B. B. na podstawie własnych tytułów wykonawczych. W toku postępowania egzekucyjnego dokonano zajęcia opisanych powyżej ruchomości. Do wskazanych składników majątkowych nastąpił zbieg egzekucji sądowej i administracyjnej. Sąd Rejonowy w A. postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r., o sygn. akt [...], dalsze łączne prowadzenie egzekucji z powyższych ruchomości powierzył Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w P. W związku z powyższym Komornik Sądowy C. C. przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w P. akta egzekucji sądowej m.in. w zakresie wierzytelności banku X. S.A. z tytułu umowy kredytowej nr [...] zawartej ze zobowiązanym, której zabezpieczeniem jest ustanowiony zastaw rejestrowy.

W dniu [...] kwietnia 2015 r. organ egzekucyjny dokonał w drodze licytacji publicznej sprzedaży wspomnianych ruchomości za łączną kwotę [...] zł. Z uwagi na fakt, iż przy sprzedaży ruchomości zastosowanie miały przepisy ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.) uzyskana kwota umniejszona została o należny podatek VAT w łącznej kwocie [...] zł. Pozostała kwota w wysokości [...] zł, została rozdzielona pomiędzy wierzycieli, na podstawie przepisów art. 115a i art. 115 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm. - w skrócie: "u.p.e.a.").

Organ egzekucyjny wyjaśnił, że w pierwszej kolejności zaspokoić należało koszty egzekucyjne i koszty upomnienia, a dopiero po ich zupełnym zaspokojeniu należności dalsze. Łączna kwota kosztów egzekucyjnych i kosztów upomnienia przysługujących wierzycielom uczestniczącym w planie podziału wyniosła [...] zł. W związku z tym stwierdzono, że kwota podlegająca podziałowi nie wystarczyła nawet na pokrycie w całości kosztów egzekucyjnych. Należności te zaspokojono proporcjonalnie do wysokości każdej z nich, natomiast należności dalszej kolejności nie zostały zaspokojone w jakiejkolwiek części.

Powyższe postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] zostało doręczone stronie – X. S.A. na adres ul. A. w [...], w dniu 25 maja 2015 r.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem X. S.A. (dalej jako: Bank, wierzyciel, strona, skarżący), pismem z dnia 8 czerwca 2015 r. wniósł do Dyrektora Izby Skarbowej w P. zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] oraz wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na to postanowienie.

Dyrektor Izby Skarbowej w P. postanowieniem z dnia [...], nr [...], odmówił wierzycielowi przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...], z uwagi na brak okoliczności uzasadniających przychylenie się do wniosku strony.

Następnie Dyrektor Izby Skarbowej w P. postanowieniem z dnia [...], nr [...], stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...], nr [...].

W motywach rozstrzygnięcia podniesiono, że zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie podziału kwoty uzyskanej ze sprzedaży rzeczy, do których wystąpi zbieg egzekucji, wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Podkreślono, że zaskarżone postanowienie zawierało prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie do wniesienia zażalenia. Mając na uwadze, że zaskarżone postanowienie zostało doręczone wierzycielowi w dniu 25 maja 2015 r., na wskazany adres korespondencyjny, tj. [...], ul. A., stwierdzono, że 7-dniowy termin do złożenia zażalenia upływał z dniem 1 czerwca 2015 r., natomiast wierzyciel złożył zażalenie w placówce pocztowej dopiero w dniu 8 czerwca 2015 r., a zatem z uchybieniem ustawowego terminu. Zaznaczono przy tym, że Bank wniósł o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia, jednakże termin ten nie został przez Dyrektora Izby Skarbowej w P. przywrócony, z uwagi na brak przesłanek uzasadniających przychylenie się do wniosku strony.

W konsekwencji powyższych ustaleń organ odwoławczy uznał, że zażalenie nie podlega merytorycznemu rozpatrzeniu, i na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. - w skrócie: "K.p.a."), stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu X. S.A. wniósł o uchylenie powyższego postanowienia z dnia [...] Dyrektora Izby Skarbowej w P. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie:

- art. 7 K.p.a. poprzez całkowite niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i niezałatwienie sprawy zgodnie z interesem społecznym i słusznym interesem obywateli w sytuacji gdy organ egzekucyjny w sposób nieprawidłowy, niezgodny z prawem i ze szkodą dla skarżącego dokonał oceny kategorii i zasad zaspakajania wierzycieli w sprawie i w konsekwencji dokonał zaspokojenia innych wierzycieli w toczącym się postępowaniu w sytuacji, gdy skarżącemu przysługuje prawo zastawu rejestrowego;

- art. 8 K.p.a. poprzez wydanie postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia, a tym samym faktyczny brak merytorycznego rozpoznania sprawy w sytuacji, gdy postanowienie organu I instancji jest niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa i powoduje szkodę w majątku skarżącego;

- art. 12 K.p.a. poprzez odroczenie o 30 dni wydania postanowienia w sprawie, w sytuacji, gdy organ nie prowadził postępowania dowodowego w sprawie i nie zbierał żadnych dodatkowych informacji lub wyjaśnień od uczestników postępowania;

- art. 77 § 1 K.p.a., poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozważenia materiału dowodowego w sprawie i zupełne pominięcie informacji, że postanowienie organu I instancji trafiło do prawidłowej jednostki skarżącego dopiero w dniu 1 czerwca 2015 r.

W uzasadnieniu skargi Bank potwierdził, że organ egzekucyjny w istocie doręczył skarżącemu postanowienie w dniu 25 maja 2015 r., czego skarżący w toku postępowania o przywrócenie terminu absolutnie nie ukrywał. Tym niemniej skarżący uważa, że w sposób precyzyjny wskazał, iż przedmiotowe postanowienie zostało doręczone do jego właściwej jednostki dopiero w dniu 1 czerwca 2015 r. W związku z powyższym, skarżący wystąpił do organu z wnioskiem o przywrócenie terminu oraz złożył zażalenie. Autor skargi zarzucił, że organ zupełnie pominął badanie okoliczności wskazanych w zażaleniu, w tym również badanie okoliczności dotyczących wniesienia środka zażalenia po terminie. Według strony organ nie dokonał oceny zarzutów co do postanowienia pomimo, że dotyczy ono postępowania egzekucyjnego i ruchomości, na której zostało ustanowione ograniczone prawo rzeczowe - zastaw rejestrowy na rzecz skarżącego. Wobec tego Bank uznał, że w takiej sytuacji korzysta z pierwszeństwa zaspokojenia z przedmiotu zastawu i każde postanowienie naruszające przedmiotowe ograniczone prawo rzeczowe może powodować szkodę w jego majątku. Jednocześnie skarżący podniósł, że nie może odpowiadać za błąd swojego pracownika, który najprawdopodobniej odesłał pismo do innej jednostki. Autor skargi zwrócił uwagę, że organ stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia zażalenia oparł się jedynie na zwrotnym poświadczeniu odbioru korespondencji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P. podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Badając zaskarżone postanowienie według kryteriów przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - w skrócie: "P.p.s.a.") Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem wbrew jej zarzutom zaskarżony akt nie narusza prawa, a jego wydanie poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpatrywanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie organu odwoławczego z dnia [...], wydane na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a. Zgodnie z tym pierwszym przepisem organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sytuacjach dostrzeżenia, że do takiego uchybienia doszło. Norma zawarta w art. 134 K.p.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, albowiem z jej dyspozycji wynika, że wydanie takiego postanowienia nie zależy od uznania organu. Jest on bowiem zobligowany do jego wydania w przypadku uchybienia terminu do wniesienia odwołania (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 3 października 2014 r., o sygn. II SA/Gl 439/14, Lex nr 1647383). Przepis art. 134 K.p.a. ma zastosowanie również w zakresie obowiązku stwierdzania uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, stosownie do zawartego w art. 144 K.p.a. odesłania do odpowiedniego stosowania do zażaleń przepisów dotyczących odwołań. Wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia (odwołania) nie jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku uprzedniego przywrócenia terminu do dokonania danej czynności, gdyż w takim przypadku ustają przesłanki obligujące organ do wydania postanowienia, zgodnie z art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a.

Terminy do wnoszenia środków odwoławczych (odwołań, zażaleń) mają charakter ustawowy. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego wprost określają długość ustawowego terminu do wniesienia odwołania i zażalenia oraz początek biegu takiego terminu. Przepis art. 141 § 2 K.p.a. stanowi, że zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie – od dnia jego ogłoszenia stronie.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy Dyrektor Izby Skarbowej w P. zasadnie stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...], po uprzednim rozpoznaniu wniosku strony i odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia postanowieniem z dnia [...].

Przenosząc wcześniejsze uwagi na grunt badanej sprawy w pierwszej kolejności stwierdzić należy, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] zostało prawidłowo wprowadzone do obrotu prawnego, czyli skutecznie doręczone skarżącemu na adres korespondencyjny podany przez stronę w zgłoszeniu wierzytelności – piśmie z dnia 29 listopada 2013 r. (k. 32 akt admin.). Powyższe potwierdził Dyrektor Izby Skarbowej w P. w postanowieniu z dnia [...] i co istotne faktu tego doręczenia skarżący nie kwestionuje. Na marginesie nie ma jednak racji strona, że nie może odpowiadać za błąd swojego pracownika, który najprawdopodobniej odesłał pismo do innej jednostki. Bezzasadne i spóźnione są jednak wywody strony skarżącej w tym zakresie oraz co do tego, że organ stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia zażalenia oparł się jedynie na zwrotnym poświadczeniu odbioru korespondencji. Po pierwsze organ nie mógł oprzeć się na innym dokumencie, a po wtóre zarzuty w tym zakresie mogłyby być rozpatrywane w przypadku zaskarżenia postanowienia z dnia [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, co nie nastąpiło.

Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że ustawowy termin do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] upłynął skarżącemu w dniu 1 czerwca 2015 r., albowiem opisane powyżej postanowienie zostało skarżącemu doręczone w dniu 25 maja 2015 r. Tymczasem skarżący wniósł zażalenie dopiero w dniu 8 czerwca 2015 r. (data nadania w urzędzie pocztowym - k. 79 akt admin.). Co istotne złożony wraz z zażaleniem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia nie został przez organ odwoławczy uwzględniony w postanowieniu z dnia [...], z uwagi na niewykazanie braku zawinienia skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia.

W ocenie Sądu w składzie orzekającym organ, wydając zaskarżone postanowienie z dnia [...], nie naruszył przepisu art. 134 K.p.a. Wydanie postanowienia takiej treści było następstwem ustalenia obiektywnego faktu spóźnienia się Banku ze złożeniem zażalenia i konsekwencją, że nie doszło do przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia tego zażalenia. Z akt sprawy nie wynika, aby strona kwestionowała prawidłowość odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia w niniejszej sprawie, bowiem postanowienie z dnia [...] nie było przedmiotem zaskarżenia przed WSA w Poznaniu (notatka z dnia 4 kwietnia 2016 r. - k. 49 akt sądowych).

Odnosząc się do zarzutów naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego (art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 K.p.a.) Sąd stwierdza, że stan faktyczny dotyczący uchybienia terminu do wniesienia zażalenia został ustalony w sposób nie budzący najmniejszych wątpliwości, materiał zebrany w sprawie nie wymagał żadnego uzupełnienia, a na tym etapie postępowania niemożliwe jest badanie kwestii merytorycznych, jak tego oczekuje strona, czyli zasadności kolejności zaspokajania wierzycieli, czy szkody w majątku strony skarżącej. Wobec powyższego zarzuty w tym zakresie Sąd uznał za nieuprawnione. Chybiony okazał się również zarzut skargi co do naruszenia zasady szybkości postępowania sformułowanej w przepisie art. 12 K.p.a., albowiem zgodnie z art. 35 § 3 K.p.a. ustawowy termin do załatwienia sprawy wynosi miesiąc. Wbrew zatem wywodom skarżącej Dyrektor Izby Skarbowej w P. nie dopuścił się błędu wydając zaskarżone postanowienie z dniu [...], czyli miesiąc po wydaniu postanowienia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, tj. z dnia [...]. Nie można było bowiem wykluczyć sytuacji, że ten ostatni akt zostanie przez Bank zaskarżony.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał przedmiotową skargę za nieuzasadnioną, albowiem nie stwierdził naruszeń prawa w zaskarżonym postanowieniu. Wobec powyższego Sąd, działając w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a., procedując w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.