Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 258/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-04-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 153, art. 174 pkt 1 i 2, art. 183 § 1, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 80, art. 89, art. 107 § 3, art. 139
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 98 § 2, art. 101 § 3
journal: Dz.U. 2012 poz 788
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 2a
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
article: § 2 ust. 1, § 11 ust. 1, § 14
journal: Dz.U. 2004 nr 174 poz 1809
law: Rozporządzenie Rady Ministtrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia del. WSA Zbigniew Czarnik (spr.) Protokolant Tomasz Haintze po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 30 października 2012 r. sygn. akt III SA/Wr 708/11 w sprawie ze skargi T. G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. (dalej: WSA we W. lub Sąd I instancji) wyrokiem z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt III SA/Wr 708/11 oddalił skargę T. G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. (dalej: Dyrektor DOR ARiMR) z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] przyznającą płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za 2007 r.

I

Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia.

Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2007 r. T. G. wystąpił do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za 2007 r. Wnioskodawca kilkakrotnie modyfikował wniosek w zakresie gruntów rolnych deklarowanych do płatności, które to grunty na podstawie umów cywilnoprawnych przejmował od swojej małoletniej córki K. G.

Wyrokiem z dnia 9 listopada 2009 r. o sygn. akt III SA/Wr 399/09 WSA we W. uwzględnił skargę T. G. i uchylił decyzję organu II instancji stwierdzając, że wnioskodawca w dniu złożenia wniosku pomocowego nie posiadał certyfikatu zgodności i dlatego na działce ewidencyjnej nr [...] o powierzchni [...] ha prawidłowo zadeklarował realizację pakietu rolnictwo ekologiczne – trwałe użytki zielone bez certyfikatu zgodności, więc stawka płatności powinna obejmować wariant bez certyfikatu zgodności. NSA wyrokiem z dnia 1 lutego 2011 r. o sygn. akt II GSK 135/10 oddalił skargę kasacyjną Dyrektora DOR ARiMR od wskazanego wyroku.

W konsekwencji, decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Dyrektor DOR ARiMR utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] przyznającą T. G. płatność rolnośrodowiskową za 2007 r. w łącznej kwocie 151.082,98 zł i uwzględniającą wyrok WSA we W. z dnia [...] listopada 2009 r.

Poza uwzględnieniem tego wyroku organy Agencji wyjaśniły, że działki rolne, które w deklaracjach T. G. pojawiły się pierwszy raz jako przejęte od K. G. należało uznać jako nowe i rozpatrzyć sprawę w tym zakresie zgodnie z zasadami zwiększania powierzchni zobowiązań rolnośrodowiskowych i dokonywania zmian w pojedynczym wniosku. Organy podały, że nie mają podstaw prawnych do badania tytułu prawnego do działek deklarowanych we wniosku, ponieważ przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.), dalej: rozporządzenie RM z dnia 20 lipca 2004 r. nie wymagają weryfikacji wniosku pod tym względem. Jednak sytuacja ulega zmianie gdy jeden producent rolny przejmuje od drugiego grunty rolne, na których podjęto już wcześniej zobowiązanie rolnośrodowiskowe. Do zbadania, czy nastąpiło skuteczne przeniesienie posiadania gruntów zobowiązuje § 14 ust. 1 rozporządzenia, wymagający od producenta przejmującego zobowiązanie przedstawienia organowi umowy, na podstawie której doszło do zmiany posiadacza. Analizując przedłożone przez T. G. umowy organy Agencji uwzględniły, że przekazanie przez niepełnoletnią K. G. gruntów swojemu ojcu T. G. (przy przekazaniu córkę reprezentował ojciec) nie stanowiło ani bezpłatnego przysporzenia na rzecz dziecka, ani też nie dotyczyło należnych od drugiego rodzica środków utrzymania, a więc w świetle treści art. 98 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 788 ze zm.), dalej: k.r.o. żadne z rodziców nie mogło reprezentować dziecka. Nadto w myśl art. 101 § 3 k.r.o. rodzice nie mogą bez zezwolenia sądu opiekuńczego dokonywać czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu ani wyrażać zgody na dokonywanie takich czynności przez dziecko. T. G. takiej zgody organom Agencji nie dostarczył, a zatem nie mógł otrzymać płatności do wadliwie objętych w posiadanie gruntów rolnych.

W skardze do WSA we W. T. G. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Argumentował, że organy Agencji nie mają kompetencji do oceny skuteczności prawnej umów, bo ta przysługuje tylko sądom powszechnym. Jedynym obowiązkiem organów Agencji jest zbadanie, czy producent rolny, wnioskujący o przyznanie płatności, posiada działki rolne zadeklarowane do płatności w dacie składania wniosku. Skoro skarżący wykazał, że w dacie składania wniosku posiadał przejęte od córki grunty rolne, to powinien otrzymać wnioskowane płatności także do tych gruntów.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor DOR ARiMR wniósł o jej oddalenie.

Wyrokiem z dnia 30 października 2012 r. WSA we W. skargę oddalił.

Sąd I instancji uznał, że organy Agencji prawidłowo zastosowały się do wyroku z dnia 9 listopada 2009 r. i poprawnie przyznały skarżącemu płatność dla wariantu [...] bez certyfikatu zgodności według stawki 330 zł/ha przez co nie naruszyły treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Prowadząc ponownie postępowanie wyjaśniające organy Agencji ustaliły jednak nowe fakty, więc z uwagi na to, w tym zakresie, wskazany wyrok nie był dla nich wiążący. Te nowe fakty obejmowały ustalenie, że umowy cywilnoprawne zawarte przez skarżącego z córką nie odpowiadały wymogom, o których stanowi art. 98 § 2 oraz 101 § 3 k.r.o. i dlatego nie mogły wywołać skutków z § 14 rozporządzenia RM z dnia 20 lipca 2004 r.

Sąd stwierdził, że tożsame okoliczności faktyczne zostały już ocenione przez WSA we W. w wyroku z dnia 1 grudnia 2010 r. o sygn. akt III SA/Wr 700/10, od którego skargę kasacyjną T. G. oddalił NSA wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2012 r. o sygn. akt II GSK 471/11. Sąd zwrócił wówczas uwagę, że przepisy k.r.o. regulujące stosunki majątkowe pomiędzy rodzicami i dziećmi przesądzają w art. 98 § 2 i art. 101 § 3 k.r.o., że żadne z rodziców nie może reprezentować dziecka przy czynnościach prawnych między dziećmi pozostającymi pod ich władzą rodzicielską przy czynnościach prawnych między dzieckiem a jednym z rodziców lub jego małżonkiem, chyba że czynność prawna polega na bezpłatnym przysporzeniu na rzecz dziecka albo że dotyczy należnych dziecku od drugiego z rodziców środków utrzymania i wychowania, precyzując dodatkowo w art. 101 § 3 k.r.o., że rodzice nie mogą bez zezwolenia sądu opiekuńczego dokonywać czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu ani wyrażać zgody na dokonywanie takich czynności przez dziecko. Miernikiem czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu jest ciężar gatunkowy dokonywanej czynności, jej skutki w sferze majątku małoletniego, wartość przedmiotu danej czynności oraz szeroko pojęte dobro dziecka i ochrona jego interesów życiowych. Konsekwencją braku zezwolenia sądu opiekuńczego z art. 101 § 3 k.r.o. jest nieważność dokonanej czynności. Sąd I instancji podzielił pogląd omawianego wyroku, że rozporządzenie znacznym majątkiem dziecka i to bez przysporzenia majątkowego po jego stronie jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd. Zatem skarżący, chcąc przejąć w sposób prawidłowy od K. G. grunty w użytkowanie, musiał uzyskać na to zgodę sądu rodzinnego. W tej sprawie, bazując na oświadczeniu skarżącego w piśmie z dnia [...] lutego 2011 r. (złożonym w sprawie rolnośrodowiskowej za 2008 r.) organy Agencji miały podstawę do uznania, że sąd rodzinny nie udzielił takiego zezwolenia.

Odnosząc się do argumentacji skarżącego, że faktycznie posiadał on sporne grunty rolne, Sąd wskazał, że stanowisko organu jest ze stanowiskiem skarżącego zbieżne. W konsekwencji skarżącemu przyznano płatność do działek wymienionych w umowie z dnia [...] kwietnia 2007 r. Z kolei odmowa przyznania płatności do działki wymienionej w umowie z dnia [...] lipca 2007 r. nie była podyktowana ustaleniem, że działki tej skarżący nie posiadał, ale stanowiskiem, że za późno zgłosił ją w ramach zwiększenia powierzchni. Dlatego też nieuzasadnione były te zarzuty skargi, które wskazywały na błędne ustalenia odnośnie posiadania przez skarżącego gruntów. Jeżeli zatem skarżący podnosił, że w wyniku postępowania prokuratorskiego zostało potwierdzone, że był posiadaczem spornych gruntów, to nie inaczej uznały organy. Niecelowe więc było poszerzanie materiału dowodowego o akta sprawy karnej.

Sąd I instancji przyjął, że skoro przepisy rozporządzenia RM z dnia 20 lipca 2004 r. będące podstawą prawną przyznania płatności wymagają istnienia umowy i jej przedłożenia organowi (§ 14) to organ ten posiada kompetencję do stwierdzenia, czy umowa ta została ważnie zawarta i czy może wywierać skutki w zakresie prawa do płatności na zasadzie kontynuacji zobowiązań. Jak to wynika z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej: k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Oczywiste jest, że organ nie może formułować oceny odnośnie wywoływania skutków przez umowę w innym zakresie niż dla określenia przejęcia zobowiązań rolnośrodowiskowych i związanych z tym płatności. Niesłuszne więc było stanowisko skargi, że organy Agencji weszły w kompetencje sądów powszechnych. Prawidłowe było stanowisko organu zawarte w zaskarżonej decyzji, że działki rolne zgłoszone przez T. G., "przejęte" od K. G. na podstawie umów, mogły być uwzględnione jedynie w zakresie zwiększenia powierzchni użytków rolnych.

W ocenie Sądu I instancji, wbrew zarzutom skargi, w tej sprawie nie doszło do naruszenia zakazu reformationis in peius z art. 139 k.p.a., ponieważ zakaz ten nie dotyczy decyzji organu I instancji uchylonej przez organ odwoławczy w trybie kontroli instancyjnej.

Z wymienionych powodów WSA we W. uznał objętą skargą decyzję za zgodną z prawem.

II

Skargę kasacyjną złożył T. G.

Wyrok zaskarżył w całości. Wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych.

Wnoszący skargę kasacyjną działając na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

I. przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 153 p.p.s.a. poprzez sformułowanie w zaskarżonym wyroku nowych, sprzecznych z poprzednimi ocenami, ocen prawnych tego samego materiału dowodowego, który został wcześniej przez ten sam Sąd zweryfikowany pozytywnie w poprzednich wyrokach w tej samej sprawie;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo:

– naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, art. 2 k.p.c. i art. 98 § 2 i art. 101 § 3 k.r.o. poprzez dokonanie oceny ważności umowy cywilnoprawnej bez zapewnienia stronom tej umowy prawa do sądu powszechnego;

– naruszenia przez organy przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, art. 80, art. 89, art. 107 § 3 i art. 139 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie;

II. prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:

1. § 2 ust. 1, § 11 ust. 1 oraz § 14 rozporządzenia RM z dnia 20 lipca 2004 r. oraz art. 2a rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. UE z dnia 31 stycznia 2009 r. L 30, s. 16 ze zm.), dalej: rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że warunkiem przyznania płatności prawodawca uczynił "zawarcie ważnej i skutecznej umowy cywilnoprawnej";

2. § 14 rozporządzenia RM z dnia 20 lipca 2004 r. poprzez przyjęcie, że przepis ten wyłącza działanie art. 2 k.p.c., regulującego kompetencje sądów powszechnych w sprawach cywilnych, takich jak ustalanie nieważności umów cywilnoprawnych;

3. art. 78 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP poprzez przypisanie organom administracji uprawnienia do samodzielnej oceny ważności umów cywilnoprawnych i stwierdzania przekroczenia zakresu czynności zwykłego zarządu majątkiem małoletniej, gdy tymczasem kwestie takie należą do kompetencji sądu powszechnego.

Uzasadniając zarzuty wnoszący skargę kasacyjną przedstawił argumentację prawną przemawiającą za ich zasadnością.

Dyrektor DOR ARiMR nie skorzystał z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub Sąd II instancji) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. W sprawie będącej przedmiotem skargi kasacyjnej nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem zaistniały podstawy do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej.

Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na jego błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

Strona wnosząca skargę kasacyjną oparła jej zarzuty na obu podstawach kasacyjnych wskazanych w art. 174 p.p.s.a. W takiej sytuacji NSA, co do zasady, w pierwszej kolejności musi odnieść się do zarzutów podnoszących naruszenia prawa procesowego, gdyż dopiero w przypadku stwierdzenia, że wyrok objęty skargą kasacyjną nie narusza tych przepisów można dokonać kontroli sposobu oceny stosowanych przepisów prawa materialnego w postępowaniu przed organami administracyjnymi i ich kontroli w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Skarga kasacyjna T. G. nie ma usprawiedliwionych podstaw. Skarżący kasacyjnie twierdzi, że wyrok WSA w W. objęty skargą kasacyjną narusza art. 153 p.p.s.a. Zdaniem skarżącego naruszenie tego przepisu polega na sformułowaniu w wyroku nowych ocen w ramach tego samego materiału dowodowego, co powoduje, że wyrok rozstrzyga w zakresie innym niż wynikało to z wcześniejszych rozstrzygnięć sądowych zapadłych w jego sprawie, czyli z wyroku WSA we W. z dnia 14 lipca 2008 r. o sygn. akt III SA/Wr 299/08, wyroku z dnia 9 listopada 2009 r. o sygn. akt III SA/Wr 399/09 oraz wyroku NSA z dnia 1 lutego 2011 r. o sygn. akt II GSK 135/10, którym oddalono skargę kasacyjną Dyrektora DOR ARiMR na wyrok WSA we W. z dnia 9 listopada 2009 r. W ocenie T. G. z tych wszystkich rozstrzygnięć sądowych wynika, że kwestią sporną w jego sprawie, wymagającą wyjaśnienia przez organy Agencji było ustalenie, czy w 2007 r. prowadził na działce nr [...] pakiet rolnictwa ekologicznego bez certyfikatu zgodności ([...]) w sytuacji, gdy organy twierdziły, że taką działalność prowadził, a Sąd I instancji nie podzielał takiego poglądu i z tego powodu uwzględniał skargi na rozstrzygnięcia zapadłe przed organami. Zdaniem skarżącego kasacyjnie zaistnienie takiej sytuacji powinno skutkować tylko tym, że organy Agencji miały obowiązek wyjaśnić okoliczności związane z posiadaniem certyfikatu. Z tego powodu nie mogły dokonywać oceny innych okoliczności faktycznych sprawy, zwłaszcza charakteru umowy, na podstawie której działka nr [...] została przekazana skarżącemu przez małoletnią córkę. Poddanie tej okoliczności ocenie i stwierdzenie, że umowa przenosząca posiadanie działki była nieważna, a przez to działka nr [...] nie mogła być objęta programem rolnośrodowiskowym w 2007 r. jako kontynuacja tego programu stanowi naruszenie prawa, bo organy działały poza granicami sprawy ukształtowanej w wyniku rozpoznania sprawy przez WSA we W., a oddalenie skargi w wyroku tego Sądu z dnia 30 października 2012 r. (objętego skargą kasacyjną) stanowi akceptację przez Sąd tego naruszenia, a przez to dochodzi do działania niezgodnego z art. 153 p.p.s.a.

W ocenie Sądu II instancji tak postawiony zarzut kasacyjny jest nietrafny. Z treści art. 153 p.p.s.a. wynika, że organy są związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, a w konsekwencji sąd i organy nie mogą działać z naruszeniem tych warunków. Ocena prawna to stanowisko jakie zajmuje sąd w zakresie stanu faktycznego sprawy, wykładni prawa oraz kwestii stosowania określonych przepisów prawnych. Jednak ocena prawna nie może być utożsamiana z granicami sprawy administracyjnej, nawet jak dotyczy ustaleń faktycznych. Inaczej rzecz ujmując oceną prawną co do podstaw faktycznych wyrokowania byłoby stanowisko Sądu I instancji, w którym dokonano by oceny istotnego dla sprawy faktu, a nie założenie, że skoro z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, to te granice określają zakres związania organów, bo po uchyleniu zaskarżonej decyzji stają się elementem oceny prawnej, a przez to wyznaczają zakres postępowania po uchyleniu decyzji tylko do tych kwestii, które zostały w wyroku wyraźnie sformułowane jako ocena i wskazania co do dalszego postępowania. Podkreślić należy, że organ w każdym stadium załatwia sprawę administracyjną, a ta jest wyznaczona przepisami materialnymi. Z kolei Sąd I instancji rozpoznając skargę od takiego rozstrzygnięcia kontroluje działanie organów w tak określonej sprawie. Dopatrując się wad w tym postępowaniu uwzględnia skargę i w oparciu o treść art. 153 p.p.s.a. formułuje oceny co do sposobu stosowania przepisów prawa materialnego i procesowego. Jeżeli ocena odnosi się do uchybień formalnych to w ten sposób Sąd I instancji dokonuje oceny stanu faktycznego. Zatem z art. 153 p.p.s.a. nie wynika ogólny zakaz prowadzenia postępowania wyjaśniającego przed organami administracyjnymi w odniesieniu do okoliczności faktycznych sprawy, które nie były kwestionowane we wcześniejszych postępowaniach administracyjnych i sądowych. Natomiast z tego przepisu wynika zakaz dokonywania innej oceny takich okoliczności, jeżeli Sąd I instancji wyraził własny pogląd w tej materii. Zatem ocena prawna nie wyznacza granic przyszłej sprawy administracyjnej i zakresu kontroli sądowoadministracyjnej wynikającej z art. 134 § 1 p.p.s.a. Nadto ocena nie może być utożsamiana z zakazem czynienia nowych ustaleń faktycznych, jeżeli są one niezbędne do załatwienia sprawy, jak również dokonywaniem ocen prawnych w tym zakresie, który nie był przedmiotem oceny w wyroku. Zdaniem NSA takie stanowisko wynika wprost z treści art. 153 p.p.s.a., w którym wskazano, że organy wiąże ocena prawna wyrażona w wyroku, co jednoznacznie świadczy o tym, że oceną prawną nie może być ta część sprawy administracyjnej, co do której Sąd nie wyraził takiej oceny. Z tych powodów należy w pełni podzielić stanowisko Sądu I instancji sformułowane w uzasadnieniu jego wyroku, że Dyrektor DOR ARiMR wydając decyzję po uchyleniu wcześniejszej, wyrokiem z dnia 9 listopada 2009 r. o sygn. akt III SA/Wr 399/09 dostosował się do oceny prawnej w nim wyrażonej, bo uznał, że do działki nr [...] należy przyznać dopłatę w podwyższonej wysokości, gdyż w chwili złożenia wniosku o płatność wnioskodawca nie posiadał certyfikatu zgodności, a tylko ten element stanu faktycznego był przedmiotem oceny prawnej, nie zaś skuteczność umów między nim, a jego córką K. G. Wobec powyższego zarzut skargi kasacyjnej podnoszący naruszenie art. 153 p.p.s.a. nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Nietrafny jest także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. polegający na oddaleniu skargi w sytuacji, gdy objęta nią decyzja narusza przepisy prawa materialnego, art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, art. 2 k.p.c., art. 98 § 2 i art. 101 § 3 k.r.o. w zw. z art. 80, art. 89, art. 107 § 3 i art. 139 k.p.a. Tak sformułowany zarzut jest formalnie wadliwy. Skoro strona podnosi naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. to powinna nie wskazywać przepisów materialnych ale procesowe, a w uzasadnieniu skargi kasacyjnej miała obowiązek wykazać na czym to naruszenie polega i w czym dopatruje się istotnego wpływu takiego naruszenia na wynik sprawy. Skarga kasacyjna T. G. nie spełnia tych warunków, zatem ten zarzut nie może być podstawą do merytorycznego odniesienia się przez Sąd II instancji do wyroku WSA we W., gdyż postępowanie kasacyjne jest wyznaczone granicami zarzutów, które wyznaczają zakres kontroli sprawowanej przez Sąd II instancji.

W ocenie NSA nietrafne są również zarzuty naruszenia przez wyrok WSA we W. przepisów prawa materialnego. Strona skarżąca kasacyjnie twierdzi, że wyrok Sądu I instancji narusza treść § 2 ust. 1 i § 11 ust. 1 oraz § 14 rozporządzenia RM z dnia 20 lipca 2004 r., a także art. 2a rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, bo bezpodstawnie przyjmuje, że warunkiem przyznania płatności jest "ważna i skuteczna umowa cywilna". Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić. Z treści § 14 rozporządzenia RM z dnia 20 lipca 2004 r. wynika, że przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części może być dokonane na podstawie umowy sprzedaży lub innej umowy. Zatem trafnie przyjmuje Sąd I instancji, że podstawą takiego przeniesienia może być tylko ważna umowa, bo tylko taka może wywoływać skutki prawne. Zgodzić należy się ze skarżącym kasacyjnie, że płatności rolnośrodowiskowe są udzielane producentom rolnym, a takim producentem jest posiadacz gruntów rolnych. Jednak z tego nie wynika, że producentem rolnym jest ten, kto wchodzi w posiadanie gruntów z naruszeniem prawa, a więc na podstawie nieskutecznej umowy. Gdyby przyjąć pogląd skarżącego to trzeba by również założyć, że prawo chroni działania bezprawne, co byłoby zaprzeczeniem jego istoty. Z tego więc powodu sposób argumentacji na rzecz podnoszonego zarzutu w skardze kasacyjnej jest nie do przyjęcia na gruncie obowiązującego porządku prawnego. W kontekście tych uwag stwierdzić należy, że Sąd I instancji poprawnie zastosował i wyłożył przepisy kwestionowane w zarzucie skargi kasacyjnej podkreślając, że ocena skuteczności umowy przenoszącej posiadanie działki nr [...] nie jest rozstrzyganiem sprawy cywilnej ale ustaleniem stanu faktycznego sprawy administracyjnej, w ramach której organy muszą samodzielnie ustalić spełnienie przesłanek do przyznania płatności rolnośrodowiskowej. Ustalenie tej okoliczności faktycznej jest warunkiem koniecznym dla poprawnego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, zatem organy, a w konsekwencji Sąd I instancji musiały ten aspekt sprawy badać, a tym samym były zobowiązane odnieść się do podstawy przeniesienia posiadania działki nr [...]. W ocenie NSA poprawnie przyjęły, że zawarcie takiej umowy bez zezwolenia sądu opiekuńczego skutkuje jej nieważnością, co musi prowadzić do przyjęcia, że przekazanie działki było nieskuteczne, zatem skarżący kasacyjnie nie spełniał kryteriów do przyznania płatności rolnośrodowiskowej dla działki nr [...]. W tym zakresie NSA podziela w pełni pogląd wyrażony w wyroku z dnia 26 kwietnia 2012 r. o sygn. akt II GSK 471/11, publik. LEX nr 1406664 zwłaszcza, że dotyczy on problemu tożsamego do rozpoznawanego w ramach skargi kasacyjnej. Na tej podstawie należy przyjąć, że zarzut naruszenia § 2 ust. 1, § 11 ust. 1 oraz § 14 rozporządzenia RM z dnia 20 lipca 2004 r. jest nietrafny, a stanowisko Sądu I instancji zaprezentowane w uzasadnieniu wyroku odpowiada prawu.

Wreszcie jako nietrafny należy uznać zarzut naruszenia art. 78 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP. Wskazane przepisy nie mogły być naruszone w postępowaniu sądowym, gdyż nie były podstawą wydania decyzji objętych skargą, a przez to nie mogły być wzorcem kontroli tych rozstrzygnięć w postępowaniu przed Sądem I instancji. Niezależnie od tego stwierdzić należy, że z treści obu regulacji nie mogłyby wynikać konsekwencje wskazane w treści zarzutu.

Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 184 p.p.s.a. NSA oddalił skargę kasacyjną.