Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1260/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3 par. 1, art. 135, art. 145 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 2 pkt 4b, art. 7 ust. 3
journal: Dz.U. 2007 nr 35 poz 217
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej - Tytuł zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. (Dz.U.08.44.262) na: "o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego"
article: art. 9, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 2
journal: Dz.U. 2007 nr 68 poz 448
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013
journal: Dz.U. 2007 nr 139 poz 979
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 23 lipca 2007 r. w sprawie terminów dokonywania przez  wnioskodawców, podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności
journal: Dz.U.UE.L 2003 nr 270 poz 1  art. 88
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w  ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr  1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr  2358/71 i (WE) nr 2529/2001
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18  art. 23
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1260/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 kwietnia 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba (spr), Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek, WSA Bogusław Wolas, Protokolant: Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2009r., sprawy ze skarg J. P., na decyzje Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K., z dnia 21 lipca 2008r. nr [...], w przedmiocie płatności do gruntów rolnych na rok 2007 oraz pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich, i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007, - skargi oddala -


UZASADNIENIE

W dniu [...] maja 2007 r. J. P. złożył w Biurze Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych (OB) na rok 2007, a w tym płatności do upraw roślin energetycznych (EN) a także wniosek w sprawie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na 2007 r. deklarując działki rolne oznaczone literami E (0,24 ha) i F (0,15 ha). Do pierwszego z wymienionych wniosków producent załączył deklarację o wykorzystaniu lub przetworzeniu roślin energetycznych na cele energetyczne w gospodarstwie.

W ramach kontroli złożonych wniosków Kierownik Biura ARiMR pismem z dnia [...] lipca 2007 r. zwrócił się do Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego o informację, czy zgodnie z przepisami dot. płatności EN, strona złożyła adresatowi pisma deklarację o wykorzystaniu lub przetworzeniu roślin energetycznych na cele energetyczne w gospodarstwie.

W odpowiedzi wskazano, że producent nie złożył stosownej deklaracji Dyrektorowi Oddziału Terytorialnego ARR.

Ponowne zapytanie w tej kwestii wystosowano w dniu [...] listopada 2007 r., a odpowiedź ponownie wskazywała, że producent stosownej deklaracji nie złożył.

W piśmie z dnia [...] sierpnia 2007 r. organ wezwał producenta do wskazania nazwy rośliny zadeklarowanej do płatności EN.

W odpowiedzi producent wyjaśnił, że rośliną tą jest wierzba energetyczna, oraz nadmienił, że podczas przyjmowania wniosku nie stwierdzono w nim nieprawidłowości.

W dniu [...] września 2007 r. w gospodarstwie wnioskodawcy została przeprowadzona kontrola na miejscu. W jej wyniku stwierdzono zawyżenia powierzchni zadeklarowanej do w/w płatności wobec powierzchni faktycznie do nich uprawnionej. Dotyczyło to obszaru zadeklarowanego jako działki rolne C, D, E, G. W przypadku działek G, F, C, D nie stwierdzono wierzby energetycznej. Działki C-G nie były również utrzymywane w dobrej kulturze rolnej.

Decyzją Kierownika Biura ARiMR z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] odmówiono przyznania producentowi płatności EN na rok 2007. W uzasadnieniu wyjaśniono, że podstawą rozstrzygnięcia był fakt niespełnienia warunku posiadania przez rolnika działek rolnych kwalifikujących się do przyznania płatności do upraw roślin energetycznej o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 0,3 ha. Powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności na rok 2007 do upraw roślin energetycznych wynosiła 2,22 ha. Powierzchnia, co do której wniosek został rozpatrzony wynosiła 0,00 ha. Zgodnie z art. 2 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa wymienionego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. UE L 345 z 20 listopada 2004 ze zm.) płatność do upraw roślin energetycznych jest przyznawana, jeżeli powierzchnia uprawy tych roślin wynosi co najmniej 0,3 ha.

Natomiast zgodnie z art. 8 ust.4 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. nr 35, poz. 217 ze zm.) jak również zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007 w sprawie terminów dokonywania przez wnioskodawców, podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności (Dz. U. nr 139 poz. 978 i 979) w związku z art. 17 ust. 4 pkt. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. nr 35, poz. 217, ze zm.), wnioskodawca powinien w odpowiednim terminie złożyć kopię deklaracji o wykorzystaniu lub przetworzeniu roślin energetycznych na cele energetyczne w gospodarstwie do Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego.

W odwołaniu od tej decyzji producent rolny podniósł, że zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem prawa i w konsekwencji wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu wskazano, że pracownicy Biura Powiatowego Agencji nie doręczyli producentowi wymaganej deklaracji wraz z formularzem wniosku o dopłatę bezpośrednią do plantacji wierzb, czym uniemożliwili mu sporządzenie kopii deklaracji roślin EN. Dodatkowo wbrew obowiązkowi organ miał niedoręczyć mu materiału graficznego.

Decyzją Kierownika Biura ARiMR z dnia [...] nr [...] odmówiono natomiast stronie płatności ONW, oraz nałożono sankcję w postaci potrącania kwoty 83,20 zł z płatności, jakie zostałyby ewentualnie przyznane producentowi w trzech kolejnych latach kalendarzowych, a to z uwagi na wyniki kontroli w gospodarstwie wnioskodawcy. Jak wyjaśniono powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności ONW w roku 2007 wynosiła 0,39 ha. Powierzchnia, co do której wniosek został rozpatrzony wynosiła 0,13 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli na miejscu wynosiła 200%.

Zgodnie z art. 16 ust. 3 akapit 2 oraz ust. 6 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 386, z 23 grudnia 2006), jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% rolnik jest wykluczany z otrzymania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym.

W odwołaniu od tej decyzji wnioskodawca wskazał, że jest ona niezgodna ze stanem faktycznym i narusza prawo. Dodatkowo odwołujący się zażądał unieważnienia wyników kontroli na miejscu. Wykonujący kontrolę na miejscu mieli poświadczyć nieprawdę i pozbawili producenta możliwości zapoznania się z dokumentami przed wydaniem decyzji. Wskazana w uzasadnieniu decyzji powierzchnia działek jest niezgodna ze stanem ujawnionym w wypisie z rejestru gruntów. Producent wskazał także na szereg rozbieżności w dotyczącym kontroli protokole, oraz zbyt późne przekazanie jej wniosku spersonalizowanego na rok 2007.

Decyzjami Dyrektora ARiMR z dnia 21 lipca 2008 r. o numerach [...] i [...] utrzymano w mocy powołane wyżej rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Organ II instancji nie stwierdził naruszenia prawa przez właściwego w sprawie Kierownika ARiMR. Ustalenia dokonane przez organ l instancji uznano za prawidłowe i podzielono dokonaną ocenę prawną.

W skierowanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargach podatnik zarzucił organowi:

- zbyt późne (w dniu 13 maja 2007 r.) doręczenie formularza służącego do składania wniosków o płatności ONW, co stanowiło naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego;

- pominiecie przy rozstrzyganiu sprawy producenta nieprawidłowości jakich dopuścili się kontrolujący przy dokonywaniu pomiarów działek w gospodarstwie strony oraz brak reakcji na wezwanie do unieważnienia wyników kontroli i przeprowadzenia kontroli ponownej, nie prawdą jest przy tym, że na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] w P. nie ma uprawy wierzby, ponieważ w wynikach kontroli poświadczono nieprawdę jako że na działkach tych nie przeprowadzono żadnych czynności kontrolnych, a inspektorzy nie byli na nich nawet fizycznie obecni;

- brak uwzględnienia nikłych możliwości zapoznania się strony z rozporządzeniem Ministra rolnictwa rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007 r. w sprawie terminów dokonywania przez wnioskodawców, podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności (Dz. U. nr 139, poz. 979 ze zm.), które weszło w życie w dniu 2 sierpnia 2007 r.,

- utrudnianie przez pracowników tarnowskiego Biura ARIMR wywiązywania się obowiązków wynikających ubiegania się o płatności EN (brak wydania kopii wniosku OB i deklaracji EN).

W odpowiedziach na skargi Dyrektora ARiMR podtrzymał swe dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skarg. Organ wskazał, że zgodnie z powołanym rozporządzeniem z dnia 14 marca 2007 r. ubiegający się o płatności ONW korzystają z tego samego formularza, którym wnoszą o płatności do gruntów rolnych. Ubieganie się o te płatności nie jest zależne od uprzedniego otrzymania spersonalizowanego (tj. wypełnionego w części dot. działek ewidencyjnych i danych osobowych na podstawie deklaracji z poprzedniego roku) formularza takiego wniosku. Strona mogła skorzystać z niewypełnionych formularzy takiego wniosku dostępnych w każdym z biur ARiMR oraz w ośrodkach doradztwa rolniczego już od marca 2007 r.(początek terminu do składania tych wniosków).

Istotne dla sprawy okoliczności faktyczne zostały stwierdzone dzięki przeprowadzonej kontroli w gospodarstwie skarżącego. Kontrola taka ma rozstrzygające znaczenie dla ustalenia wywiązywania się producenta rolnego z przesłanek wsparcia, o jakie ubiega się w danej sprawie. Organ zważył, że skarżący najprawdopodobniej myli istotną w niniejszej sprawie kontrolę z dnia [...] września 2007 r. z kontrolami przeprowadzonymi w dniach [...] i [...] sierpnia 2007 r. (dot. płatności do roślin energetycznych za rok 2006).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnieć należy, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności do gruntów rolnych określa ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217, ze zm. - według stanu prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji). Do płatności tych ustawodawca zaliczył: płatność bezpośrednią, płatność uzupełniającą, płatność cukrową oraz płatność do pomidorów. Jednym z rodzajów płatności bezpośredniej jest płatność do upraw roślin energetycznych (art. 2 pkt. 4b ustawy), o której mowa w art. 88 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego niektóre inne rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 270 z 21 października 2003 r., str. 1, ze zm.). Przesłanki nabycia przez rolnika uprawnienia do otrzymania płatności obszarowej do upraw roślin energetycznych na będące w jego posiadaniu grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego reguluje art. 7 ust. 3 ustawy.

W ocenie Sądu - prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie - organy obu instancji nie naruszyły obowiązującego prawa przeprowadzając niezbędne postępowanie pozwalającego wyjaśnić wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Zarzuty przedstawione w skardze dotyczyły w przeważającej mierze sposobu przeprowadzenia kontroli na miejscu, kwalifikacji osób przeprowadzających tę kontrolę oraz jej wyników utrwalonych przez kontrolujących, nie oddających – zdaniem skarżącego rzeczywistego stanu zadeklarowanych we wniosku działek. Oznacza to, że skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania polegające na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji ustalenie go niezgodnie ze stanem rzeczywistym.

Podstawą odmowy udzielenia płatności stanowiły ustalenia kontroli przeprowadzonej w dniu 14 września 2007 r., w toku której na zadeklarowanych działkach rolnych stwierdzono w stosunku do poszczególnych działek: zawyżenie powierzchni zadeklarowanej do dopłat, brak użytkowania rolniczego i brak dobrej kultury rolnej.

Należy przypomnieć, że w myśl art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu (WE) nr 479/2008 (Dz. U. UE L z dnia 30 kwietnia 2004 r.) z każdej kontroli na miejscu sporządza się raport, który umożliwia wgląd w szczegóły przeprowadzonej kontroli, przy czym zgodnie z art. 48 ust. 1lit. i oraz lit. ii w raporcie ma być w szczególności mowa o wymogach i normach będących przedmiotem kontroli oraz o naturze i zakresie kontroli. Sporządzony w niniejszej sprawie raport spełnia te wymagania, co przesądza o jego pełnej mocy dowodowej w zakresie przyjętego przez organy rozstrzygnięcia. Decyzje organów obu instancji są bezpośrednim odzwierciedleniem zebranej w sprawie dokumentacji. W raporcie z kontroli opisano bowiem w sposób szczegółowy stan faktyczny poszczególnych działek, następnie zaś stwierdzenia te zostały przez organy odniesione do przepisów prawa. Wbrew zapatrywaniu skarżącego treść i forma raportu dokonanej kontroli na miejscu nie pozostawiają wątpliwości co do rzetelności przedsięwziętych czynności, co w konsekwencji pozwala na pozytywną ocenę ustalonego w sprawie stanu faktycznego. W tych okolicznościach nie może być mowy o naruszeniu zasady prawdy materialnej, wynikającej z art. 77 § 1 k.p.a. i swobody oceny dowodów, o której mowa w art. 80 k.p.a., co sugerowała treść sformułowanych przez skarżącego zarzutów. W świetle treści protokołu kontroli na miejscu stan działek nie pozwalał natomiast na uznanie, że na całym ich obszarze prowadzona jest uprawa roślin zadeklarowanych we wniosku.

Tymczasem skarżący kwestionując prawidłowość przedsięwziętych czynności jeszcze w toku postępowania administracyjnego jak i przed Sądem koncentrował się na wykazywaniu uchybień formalnych w prowadzonym postępowaniu nie przywołując żadnych okoliczności faktycznych, które mogłyby obalić twierdzenia zawarte w raporcie z kontroli. W istocie bowiem ani w postępowaniu administracyjnym ani też sądowo-administracyjnym skarżący nie zakwestionował faktu zawyżenia powierzchnia zadeklarowanej do dopłat i nie utrzymywania dobrej kultury rolnej na działce rolnej oznaczonej literą E, czy też braku użytkowania rolniczego na działce oznaczonej literą F. Dodatkowo przeprowadzone już uprzednio kontrole wykazywały zaistnienie analogicznych uchybień w ujawnianych przez skarżącego danych dotyczących przysługujących mu gruntów. Jako że kontrole odbyły się w stosunkowo krótkim okresie czasu, a przeprowadzały je różne osoby, zgodność okoliczności faktycznych ujawnionych w raportach pokontrolnych dodatkowo wpływa na ocenę wiarygodności przygotowanej w sprawie dokumentacji.

Należy przy tym dodać, że w swych pismach skarżący odnosił się wyraźnie jedynie do nieprawidłowości mających mieć miejsce przy okazji kontroli z dnia [...] sierpnia 2007 r., podczas gdy kontrola ukierunkowana na stwierdzenie uprawnienia do otrzymania płatności za rok 2007 odbyła się w dniu [..] września 2007 r.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż stan faktyczny na gruncie opisany w raporcie z kontroli na miejscu jest niezgodny ze stanem ujawnionym w ewidencji gruntów i budynków stwierdzić należy, iż okoliczność ta nie może mieć decydującego znaczenia dla rozstrzygnięcia. Szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji i czynionych w niej zapisów reguluje rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm.). Prowadzenie ewidencji należy do starosty, jednak aktualizacja danych z urzędu możliwa jest tylko w przypadku zmian wynikających z określonych dokumentów. I tak § 46 ust. 2 rozporządzenia wymienia tu: prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne, ostateczne decyzje administracyjne, akty normatywne, opracowania geodezyjne i kartograficzne, przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierające wykazy zmian ewidencji, dokumentację architektoniczno-budowlaną gromadzoną i przechowywaną przez administrację publiczną. W tych warunkach dla celów ustalenia prawa do uzyskania płatności nie można pozbawić organu prawa do dokonywania samodzielnych ustaleń, co do faktycznego sposobu użytkowania i przeznaczenia gruntu, jako zasadniczej przesłanki rozstrzygnięcia w sprawie. Z natury rzeczy bowiem w odniesieniu do nieruchomości rolnych, gdzie utrzymywanie bądź zmiana sposobu gospodarowania ma wymiar czynności faktycznych nieznajdujących niejednokrotnie w świetle prawa odzwierciedlenia w rejestrach urzędowych - klasyfikacja w ewidencji gruntów i budynków nie zawsze będzie odpowiadała istniejącemu stanowi gruntów. Tym samym nie ma podstaw do kwestionowania ustaleń raportu z kontroli stanowiącego dla organów podstawowe narzędzie weryfikacji danych zawartych w kierowanych do nich wnioskach.

W konsekwencji dokonanych w sposób prawidłowy ustaleń faktycznych uprawnionym stało się zastosowanie przez organy administracji przewidzianych przez obowiązujące normy prawne sankcji niedochowania warunków przyznania wnioskowanych płatności, a to odmowa płatności ONW oraz nałożenie sankcji w postaci potrącania kwoty 83,20 zł z płatności, jakie zostałyby ewentualnie przyznane producentowi w trzech kolejnych latach kalendarzowych. W świetle obowiązującego ówcześnie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 68, poz. 448 ze zm.) łączna powierzchnia posiadanych przez tego rolnika działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza wynosić ma co najmniej 1 ha (tak § 2 pkt 2 rozporządzenia).

W zakresie skargi na rozstrzygniecie dotyczące płatności do upraw roślin energetycznych na rok 2007 obok przywołanych już zarzutów dotyczących nieprawidłowości przy dokonywaniu kontroli na miejscu skarżący dodatkowo podnosił, iż miał mieć trudności z otrzymaniem właściwej deklaracji, a formularz wniosku otrzymał dopiero w dniu 13 maja 2007 r. bez samej deklaracji. Dodatkowo jego zdaniem nie było możliwe złożenie przez niego deklaracji w terminie do dnia 9 czerwca 2007 r., gdyż rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007 r. w sprawie terminów dokonywania przez wnioskodawców, podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności (Dz. U. nr 139, poz. 979 ze zm.) obowiązywało dopiero od dnia 2 sierpnia 2007r.

Zgodnie z art. 32 ust. 1 lit. a Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców, warunkiem przyznania płatności do upraw roślin energetycznych, jest złożenie przez wnioskodawcę deklaracji opisanej w art. 31 ust. 1. Art. 31 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 stanowi, iż wnioskodawcy deklarują właściwym organom łączną ilość zbieranych surowców, w rozbiciu na gatunki oraz potwierdzają dostarczone ilości surowców i strony, do których skierowano takie dostawy.

W dacie składania przez skarżącego wniosku o przyznanie płatności do upraw roślin energetycznych nie była jeszcze znana data złożenia kopii deklaracji dyrektorowi oddziału terenowego Agencji Rynku Rolnego, albowiem nie obowiązywały w tym zakresie żadne regulacje prawne, poza tą z art. 17 ust. 4 pkt. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. nr 35, poz. 217 ze zm.), obowiązującą od dnia 13 marca 2007 r., w której zawarto upoważnienie do wydania przez Ministra do spraw rolnictwa rozporządzenia, w zakresie terminów, w jakich wnioskodawca jest zobowiązany do składania dokumentów i przedstawiania informacji właściwym organom. W wykonaniu tego upoważnienia w przywołanym już rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007 r. w sprawie terminów dokonywania przez wnioskodawców, podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności określono właściwe terminy.

Jednocześnie zważyć należy, że organy administracji słusznie wskazały na przesunięcie określonych tym aktem terminów na okres już po wejściu w życie aktu prawnego. Organ pierwszej instancji w toku postępowania badał zresztą, czy kopia deklaracji został przedłożona przez wnioskodawcę właściwemu Dyrektorowi oddziału terenowego Agencji Rynku Rolnego w lipcu i listopadzie 2007 r., a dodatkowo jeszcze w styczniu roku następnego. W ocenie Sądu obiektywne trudności związane z opóźnionym wejściem w życie odpowiedniego aktu wykonawczego nie zwalniały skarżącego z obowiązku dołożenia należytej staranności w uzyskaniu informacji na temat terminu przedłożenia organowi stosownej deklaracji. Ustawodawca przewidział, iż termin składania deklaracji zostanie określony w akcie wykonawczym, a strona posiadająca wiedzę na temat zasad przyznawania płatności powinna przedsięwziąć wszelkie dostępne jej środki, aby spełnić wszystkie warunki w celu uzyskania płatności. Skarżący jako podmiot podejmujący się prowadzenia gospodarstwa rolnego i składający wnioski o dopłaty winien dołożyć należytej staranności, aby zapoznać się z powszechnie obowiązującymi aktami prawnymi oraz podstawowymi wymogami odnośnie prowadzenia działalności gospodarczej.

W tym kontekście należało rozważyć jaki charakter ma złożenie deklaracji o ilości zebranych i dostarczonych roślin energetycznych. Złożenie tej deklaracji ani nie wszczyna postępowania administracyjnego ani nie jest też czynnością procesową dokonywaną w ramach toczącego się już postępowania. Natomiast jej złożenie po terminie przewidzianym w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007 r. w sprawie terminów dokonywania przez wnioskodawców podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności ma natomiast istotny wpływ na sytuację materialnoprawną producenta rolnego.

Z powyższego wynika, że przewidziane w rozporządzeniu terminy do złożenia deklaracji są terminami materialnymi. Wskazuje na to oznaczenie ich ścisłą datą kalendarzową oraz okoliczność, iż dotyczą one realizacji konkretnego obowiązku. W wypadku naruszenia terminu materialnego dochodzi zaś do wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym.

Przypadek niedopełnienia obowiązku złożenia kopii deklaracji w określonym terminie traktować należy, w ten sam sposób jak niedostarczenie roślin energetycznych w deklarowanej ilości. Mając na uwadze przywołane przepisy prawa jak również to, iż deklaracja nie został złożona w terminie, powierzchnia co do której wniosek został rozpatrzony wyniosła 0,00 ha.

W swej skardze producent rolny podniósł także, że pracownicy ARiMR mieli utrudniać mu prawidłowe złożenie wniosku o płatności do upraw roślin energetycznych. Tymczasem z akt sprawy nie wynika by organ dopuścił się zaniedbań skutkujących uniemożliwieniem skarżącemu terminowego dochowania ciążących na nim obowiązków. Przypomnieć w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej zobowiązane są do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych niejednokrotnie wyrażany był pogląd, że ciążące na organach administracji publicznej obowiązki informacyjne nie mogą być jednak utożsamiane z obowiązkiem świadczenia pomocy prawnej, udzielania porad prawnych, bądź instruowania stron o wyborze optymalnego sposobu postępowania (por. wyrok np. NSA z 20 stycznia 2000r., sygn. akt I SA/Kr 1512/97; wyrok NSA z 1 października 1999 r., sygn. akt III SA 7458/98; wyrok NSA z 10 grudnia 1997 r., sygn. akt I SA/Lu 1192/96). W tym względzie podkreślić należy bowiem, iż zadaniem organów administracji publicznej jest jedynie przekazanie stronie niezbędnych informacji, na podstawie których strona sama będzie mogła dokonać wyboru i zdecydować o swoich działaniach (wyrok NSA z 7 stycznia 2000 r., sygn. akt V SA 1158/99). Konkludując, obowiązek organu administracji, o którym mowa w art. 9 k.p.a., do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będącym przedmiotem postępowania administracyjnego, nie obejmuje obowiązku udzielania porad prawnych, czy też doradztwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2006 r. I OSK 1148/05).

Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a, skargę jako nieuzasadnioną – oddalił.