Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 618/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2018-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 35
journal: Dz.U. 2017 poz 657
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.
article: art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 § 1, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 it. c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Iwona Tchórzewska, Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 18 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi B. K. oraz małoletnich J. K., A. K., O. K., M. W. i K. W. reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego B. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...]; II. zasądza od Wojewody na rzecz B. K., J.K., A. K., O. K., M. W. i K. W. kwotę [...] złotych z tytułu zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2017 r., nr [...] Wojewoda L., po rozpatrzeniu odwołania B. K., utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy U. z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] o wymeldowaniu B. M. K., A. K., J. K., O. K., K. W. i M. W. z pobytu stałego w lokalu nr [...] w miejscowości S., gmina U.

Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:

A. S. (dalej jako "wnioskodawca") w piśmie z dnia [...] czerwca 2017 r. wniósł o wymeldowanie B. M. K. (dalej jako "skarżąca") oraz jej dzieci: A. K., J. K., O. K., K. W. i M. W. z pobytu stałego w lokalu nr [...] w miejscowości S., gmina U. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że skarżąca opuściła wyżej wymieniony lokal wraz z dziećmi w listopadzie 2014 r. Oświadczył, że jest właścicielem nieruchomości.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. Wójt Gminy U. (dalej jako "organ I instancji") orzekł o wymeldowaniu skarżącej wraz z dziećmi z pobytu stałego w wyżej wymienionym lokalu w S.

W wyniku rozpoznania odwołania skarżącej, Wojewoda L. (dalej jako "organ II instancji" lub "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał na wstępie przepis art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2017 r., poz. 657 z późn. zm.), dalej jako "ustawa o ewidencji ludności".

Organ odwoławczy uznał, że postępowanie wyjaśniające wykazało w sposób niebudzący wątpliwości, że skarżąca wraz z dziećmi pod adresem zameldowania nie zamieszkuje od listopada 2014 r.

W ocenie organu okoliczność niezamieszkiwania skarżącej wraz z dziećmi w wyżej wymienionym lokalu od listopada 2014 r. potwierdzają następujące dowody:

- pismo PGE Obrót S.A. Oddział z siedzibą w L. z dnia 13 czerwca 2017 r., w którym stwierdzono, że od 28 listopada 2014 r. zaprzestano dostarczania energii elektrycznej do punktu poboru pod adresem S., gm. U.;

- pismo Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w U. z dnia 19 lipca 2017 r., w którym wskazano daty zaprzestania świadczeń rodzinnych na małoletnie dzieci i świadczenie z funduszu alimentacyjnego na rzecz J. K.;

- deklaracja (D-O) dotycząca opłat za odpady komunalne za 2015 r., gdzie w adnotacjach urzędowych widnieje stwierdzenie: "Domownik wyprowadził się poza teren gminy U., nieruchomość pozostaje niezamieszkała od miesiąca [...] czerwca 2015 r.";

- dowód z oględzin wyżej wymienionego budynku, przy przeprowadzaniu którego skarżąca była obecna. Z protokołu oględzin lokalu wynika, że dom, w którym skarżąca jest zameldowana jest od dawna niezamieszkały.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia przepisów proceduralnych polegających na braku wyczerpującego materiału dowodowego i oparciu decyzji na niepełnym materiale dowodowym, organ odwoławczy uznał je za bezzasadne.

Nietrafny był w ocenie organu zarzut dotyczący pominięcia wnioskowanego przez skarżącą dowodu z przesłuchania świadka, który miałby potwierdzić, że jest i będzie ona użytkownikiem przedmiotowej nieruchomość, że korzysta z usług lekarskich w przychodni w U., odbiera korespondencje z adresu zameldowania. Powyższe kwestie zostały prawidłowo i jasno wyjaśnione przez organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy stwierdził również, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego przesłuchiwanie świadka mającego potwierdzić wyżej przywołane okoliczności byłoby bezcelowe. Gdyby nawet organ, przeprowadził dowód z zeznań tego świadka, treść decyzji byłby taka sama, ponieważ okoliczności te nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ nie potwierdzały faktu zamieszkiwania skarżącej pod adresem stałego zameldowania, ani też tego, że do opuszczenia lokalu została zmuszona bezprawnymi działaniami właściciela lub innej osoby.

Organ II instancji podkreślił, że postępowania cywilne dotyczące uprawnień do przedmiotowej nieruchomości, jak i pozew o przywrócenie stanu posiadania i zaprzestanie naruszeń, nie mogą być uznane za przesłankę odmowy wymeldowania. Przejęcie w posiadanie nieruchomości, w skład której wchodzi przedmiotowy lokal przez aktualnego właściciela, nie było bezpośrednią przyczyną opuszczenia lokalu przez skarżącą.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie B. K. (działając w imieniu własnym oraz jako przedstawiciel ustawowy małoletnich dzieci) zaskarżyła powyższą decyzję Wojewody L. w całości. Wniosła o uchylenie decyzji organu I i II instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania: art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 79 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r . poz. 1257 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a." oraz art. 35 ustawy o ewidencji ludności.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła w pierwszej kolejności, że podstawą wymeldowania jest ustalenie zamiaru osoby, która ma zostać wymeldowana, czy opuszcza miejsce zameldowania dobrowolnie i na trwałe. W przypadku jej małoletnich dzieci nie można mówić o świadomym zamiarze opuszczenia miejsca stałego pobytu.

Skarżąca zarzuciła organowi, że nie poinformował jej o terminie przesłuchania świadków oraz pominął jej wnioski dowodowe na okoliczność stanu domu w S.

Skarżąca podniosła, wbrew twierdzeniom organu, że dom w S. nie jest opuszczony i zaniedbany. W czerwcu 2017 r. syn skarżącej, J., przebywał tam wraz z kolegami. Znaczne szkody w domu – wybite szyby, uszkodzona instalacja CO, bałagan powstały w wyniku włamania.

Okolicznością potwierdzającą zamiar przebywania przez skarżącą w wyżej wymienionym lokalu jest okoliczność opłacania podatku rolnego i podatku od nieruchomości, pozostawanie pod opieką NZOZ w U.

Opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu i zamieszkanie w P. spowodowane było chorobą syna. Pobyt w P. jest czasowy. O zamiarze powrotu do S. świadczą pozostawione w domu meble, niesłusznie uznane za śmieci.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda L. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody L. z dnia [...] września 2017 r. o wymeldowaniu B. M. K., A. K., J. K., O. K., K. W. i M. W. z pobytu stałego w lokalu nr [...] w miejscowości S., gmina U.

Zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U.2017 r., poz. 657 z późn. zm.), dalej jako "ustawa o ewidencji ludności", organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu, wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.

Pobytem stałym, zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.

Tak rozumiany pobyt stały wiąże się z elementem faktycznego przebywania w danym miejscu z wolą koncentracji w tym miejscu swoich spraw życiowych. Wówczas nieobecności w danym miejscu, nawet jeżeli trwają dłużej, wiążą się ze zwykłymi lub nadzwyczajnymi potrzebami życiowymi, które jednak nie powodują zmiany miejsca koncentracji spraw życiowych, ani nie unicestwiają woli i zamiaru stałego przebywania w miejscu stałego pobytu.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że co do zasady wymeldowanie uzasadnione jest opuszczeniem dotychczasowego miejsca pobytu, gdy jest ono dobrowolne i trwałe.

Brak cechy dobrowolności nie zawsze jednak stanowi przeszkodę do wymeldowania. W orzecznictwie podkreśla się, że na równi z dobrowolnym wyprowadzeniem się z lokalu traktuje się także sytuację, w której wprawdzie dana osoba wyprowadza się pod przymusem bądź zostaje z lokalu bezprawnie usunięta, jednak godzi się z tym i nie korzysta z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 1620/14).

Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest, że skarżąca wraz z małoletnimi dziećmi nie przebywa w lokalu nr [...] w miejscowości S., gmina U.

Skarżąca obecnie mieszka z dziećmi w P., gdzie, według oświadczenia skarżącej, nie jest zameldowana na pobyt czasowy, ale przebywa tam czasowo jedynie ze względu stan zdrowia dzieci (niepełnosprawność syna K. W.) i dostęp do opieki medycznej.

Tego rodzaju okoliczności mogłyby uzasadniać ocenę zachowania skarżącej jako zachowania dobrowolnego.

Jak wskazano jednak wyżej wymeldowanie uzasadnione jest opuszczeniem dotychczasowego miejsca pobytu, gdy było ono nie tylko dobrowolne, ale również trwałe i połączone z zamiarem zmiany miejsca pobytu stałego.

W konsekwencji też kolejną przesłanką, która musi być spełniona, aby możliwe było wymeldowanie danej osoby z pobytu stałego jest ustalenie, że osoba ta opuściła miejsce zameldowania trwale, z zaniechaniem koncentrowania swoich spraw życiowych w tym miejscu.

W niniejszej sprawie organy obu instancji przy wydawaniu decyzji pominęły powyższą okoliczność, poprzestając w istocie na prostym stwierdzeniu, że skarżąca wraz z małoletnimi dziećmi nie zamieszkuje w domu w S.

Powyższe nie było uprawnione, albowiem sam fakt fizycznego nieprzebywania w miejscu pobytu stałego nie może być w prosty sposób utożsamiany z opuszczeniem miejsca pobytu stałego, o którym mowa w art. 35 ustawy o ewidencji ludności.

Na kwestie te trafnie zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 13 listopada 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 651/15, odnoszącym się do identycznej w swej treści regulacji zawartej w art. 15 poprzednio obowiązującej ustawy z 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, że przez zamiar opuszczenia miejsca pobytu, o którym stanowi art. 15 ust. 1 ustawy z 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy pojmować nie tylko wolę wewnętrzną, ale także wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Dlatego też przy ustalaniu zamiaru nie można poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby, lecz należy zbadać, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należą między innymi: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim w sensie fizycznym, praca, nauka), posiadanie rzeczy w lokalu lub związanych z danym lokalem (np. kluczy, rzeczy osobistych), a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim.

Sąd ten słusznie także zauważył, że wykładnia przepisu art. 15 ust. 2 ustawy z 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych pozwala na przyjęcie, że sformułowanie "opuszczenie miejsca pobytu stałego" nie oznacza jedynie fizycznego przebywania w miejscu innym niż miejsce pobytu stałego. Dla zaistnienia tej przesłanki konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w tym innym miejscu towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego związania się z nowym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. Przesłankę dobrowolności opuszczenia miejsca stałego pobytu trzeba oceniać na tle konkretnej sytuacji.

Tego rodzaju oceny odnieść należy również do interpretacji art. 35 obecnie obowiązującej ustawy o ewidencji ludności.

Przy wydawaniu decyzji w przedmiocie wymeldowania skarżącej wraz z małoletnimi dziećmi z pobytu stałego koniecznym było zatem zbadanie, czy fizycznemu przebywaniu skarżącej w innym miejscu niż miejsce dotychczasowego pobytu stałego towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego związania się z nowym miejscem, urządzenia w nim swego stałego i trwałego centrum życiowego.

Innymi słowy ustalić należało, czy skarżąca opuściła miejsce swojego zameldowania trwale, z zaniechaniem koncentrowania swoich spraw życiowych w tym miejscu.

Co istotne, okoliczności takie należało ustalać w oparciu o całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, ze szczególnym uwzględnieniem takich obiektywnych i uchwytnych zewnętrznie okoliczności, jak sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim w sensie fizycznym, praca, nauka), posiadanie rzeczy w lokalu lub związanych z danym lokalem (np. kluczy, rzeczy osobistych), a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim.

W niniejszej sprawie organy kolejnych instancji bezpodstawnie zaniechały dokonania oceny tego rodzaju okoliczności.

Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jest niepełny, gdyż organ nie podjął niezbędnych czynności mających na celu zebranie oraz rozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, ponadto pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez skarżącą i zgłaszane przez nią wnioski dowodowe.

Z akt sprawy wynika, że organ I instancji przesłuchał w charakterze świadków H. D. i K. M. Pominął zaś całkowicie wnioski dowodowe skarżącej – wniosek o przesłuchanie w charakterze świadka A. L. (pismo skarżącej z dnia [...] czerwca 2017 r., k.22 akt adm.) oraz K. W., A. L., A. L., J. K., L. L., J. D. (pismo skarżącej z dnia [...] lipca 2017 r., k.31 akt adm.), na okoliczność zamieszkiwania przez skarżącą i jej małoletnie dzieci w lokalu w S. [...] oraz użytkowania domu oraz budynków gospodarczych przynajmniej raz w tygodniu.

Zgodnie z art. 78 § 1 k.p.a., żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Stosownie natomiast do art. 78 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania przeprowadzenia dowodu, które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy.

Z przytoczonego przepisu wynika, że organ może wprawdzie nie uwzględnić żądania przeprowadzenia dowodu, jednak obowiązkiem organu jest należyte umotywowanie swojego stanowiska i przedstawienie w uzasadnieniu decyzji argumentów, którymi organ kierował się, rozpoznając zgłoszone przez stronę żądanie przeprowadzenia dowodu. Organ ma obowiązek ustosunkowania się do przedstawionych przez stronę dowodów (por. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2011 r., II OSK 1639/10, LEX nr 1151966). Organ nie może odmówić przeprowadzenia dowodu, jeżeli strona zażądała przeprowadzenia dowodu, który ma doprowadzić do ustalenia innego stanu faktycznego, wyciągnięcia innych wniosków, podważenia wiarygodności przeprowadzonych wcześniej dowodów. Bezpodstawne nieuwzględnienie żądania strony w zakresie przeprowadzenia dowodu stanowi naruszenie prawa procesowego, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zwłaszcza naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.

Organ prowadzący postępowanie powinien rozstrzygnąć wniosek strony w sprawie przeprowadzenia dowodu w formie postanowienia. W rozpoznawanej sprawie organ I instancji nie ustosunkował się do wniosków dowodowych skarżącej w formie postanowienia, a w uzasadnieniu decyzji lakonicznie stwierdził, że świadkowie zgłoszeni przez skarżąca nic nowego do sprawy nie wniosą i istnieje uzasadnione przypuszczenie "o braku bezstronności" zgłoszonych świadków. Takie uzasadnienie nie odpowiada wymogom art. 78 k.p.a. Narusza też zasadę swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 k.p.a. Organ nie może z góry przesądzać, że świadkowie nic do sprawy nie wniosą, nie może też oceniać wiarygodności zeznań świadków przed ich przesłuchaniem. Organ II instancji również nie wyjaśnił należycie, dlaczego nie uwzględnił żądania przeprowadzenia dowodów zgłoszonych przez skarżącą. Zauważyć przy tym należy, że organ odwoławczy przeoczył, że skarżąca zgłosiła nie jednego, lecz siedmiu świadków. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy odniósł się tylko do wniosku o przesłuchanie jednego świadka (prawdopodobnie organ miał na myśli pierwszy wniosek skarżącej). Nie ustosunkował się zatem do wszystkich zgłoszonych przez skarżącą dowodów i nie wyjaśnił zgodnie z art. 78 k.p.a., dlaczego organ I instancji mógł nie uwzględnić żądania przeprowadzenia dowodu.

W ocenie sądu organy obu instancji w wybiórczy sposób przeanalizowały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i pominęły okoliczności wynikające z wyjaśnień skarżącej, która wielokrotnie podnosiła, że przyjeżdża do . (notatka urzędowa z dnia [...] czerwca 2017 r., k.11 akt. adm., pismo z dnia [...] lipca 2017 r., k. 31 akt adm., odwołanie z dnia [...] sierpnia 2017 r., k. 33 akt adm.), odbiera doręczaną tam korespondencję (pismo skarżącej z dnia [...] czerwca 2017 r., k. 22 akt adm.), posiada w domu meble, odzież, sprzęt RTV, AGD, jest zarejestrowana w przychodni w U.

Organy obu instancji pominęły również fakt posiadania przez skarżącą kluczy do przedmiotowego lokalu i swobodnego dostępu do niego przynajmniej do dnia [...] czerwca 2017 r., kiedy to skarżąca zastała lokal zamknięty, ze zmienionymi zamkami.

Tego rodzaju okoliczności mogłyby wskazywać na fakt czasowego tylko opuszczenia lokalu w S. i braku woli trwałego opuszczenia dotychczasowego miejsca zamieszkania. Okoliczności tych organy obu instancji jednak nie rozważyły.

Podnieść również należy, że świadkowie H. D. i K. M. przesłuchani zostali z naruszeniem art. 79 k.p.a.

Zgodnie z przepisem art. 79 § 1 k.p.a., strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem.

Strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia (art. 79 § 2 k.p.a.).

Tymczasem z akt sprawy wynika, że wyżej wymienieni świadkowie zostali wezwania do stawienia się celem przesłuchania w charakterze świadka w piśmie z dnia 19 czerwca 2017 r. Przesłuchanie świadków odbyło się w dniu 20 czerwca 2017 r. Ani wnioskodawca A. S. ani skarżąca nie zostali zawiadomieni o miejscu i czasie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków.

Słusznie również zwraca uwagę skarżąca, że oględziny lokalu dokonane zostały po włamaniu, a zatem stwierdzony przez organ bałagan, mający świadczyć o opuszczeniu lokalu, nie może być podstawą ustalenia, że lokal jest opuszczony. Nie sposób nie zauważyć, że zarówno ze zdjęć wykonanych przez uczestnika postępowania w dniu [...] maja 2017 r. i dołączonych do akt, jak i z protokołu oględzin wynika, że w domu skarżącej znajdowało się stosunkowo dużo mebli (w zasadzie w każdym pomieszczeniu), jak i rzeczy osobistych skarżącej i jej dzieci. Potwierdzałoby to stanowisko skarżącej, że nie opuściła domu w S. na stałe, lecz czasowo w związku z chorobą dziecka i korzystała nadal z dotychczasowego lokalu w różnym zakresie i różnych terminach (stąd pozostawienie części mebli i rzeczy codziennego użytku).

Okoliczności tych organy obu instancji nie starały się jednak wyjaśnić, zakładając, że fakt zamieszkania skarżącej z dziećmi w P. oznacza zmianę miejsca pobytu stałego.

Ponownie podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności pobyt stały wiąże się z przebywaniem i zamiarem przebywania w oznaczonym miejscu. Dla opuszczenia miejsca stałego pobytu element woli ma zatem znaczenie i powinien być brany pod uwagę w postępowaniu o wymeldowanie. Dla pobytu czasowego istotny jest aspekt faktyczny, czyli przebywanie w określonym miejscu, bo ten pobyt to przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego. Organy nie starały się jednak w ogóle wyjaśnić, czy pobyt skarżącej w P. jest pobytem czasowym czy stałym. Nie można przecież wykluczyć sytuacji, że skarżąca – z uwagi na stan zdrowia dziecka – postanowiła przeprowadzić się na czas określony do miasta, w którym miałaby zapewnioną opiekę lekarską nad dzieckiem. Zgodnie z art. 25 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem. Pobyt czasowy nie rodzi zatem obowiązku wymeldowania się z pobytu stałego. Rodzi natomiast obowiązek zameldowania się na pobyt czasowy. Jednak niedopełnienie tego obowiązku nie powoduje, że zmiana miejsca pobytu automatycznie uznana być musi za opuszczenie miejsca pobytu stałego z zamiarem zmiany miejsca pobytu stałego. Ocena charakteru opuszczenia lokalu dokonywana być powinna w realiach konkretnej sprawy. Wymeldowanie z pobytu stałego wymaga jednoznacznego ustalenia, że osoba zameldowana w miejscu pobytu stałego opuściła je z zamiarem zmiany miejsca pobytu stałego, czyli z zamiarem trwałego przeniesienia swojego centrum życiowego do innego lokalu i jednoczesnego trwałego zerwania więzi z miejscem dotychczasowego zameldowania.

Okoliczności tych organy nie ustaliły w sposób wyczerpujący, nie zebrały pełnego materiału dowodowego i nie rozważyły należycie wszystkich dowodów. Tego rodzaju uchybienia i zaniechania dyskwalifikowały decyzje organów obu instancji, jako wydane z naruszeniem przepisów art. 7, art. 8, art. 10 i art. 77 § 1 k.p.a.

Organy winny mieć na uwadze, że postępowanie powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów, wedle zasady określonej w art. 8 k.p.a. oraz reguł przewidzianych w art. 7 i 77 § 1 k.p.a.

Stosownie do art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Z art. 10 k.p.a. wynika obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania.

Zgodnie natomiast z przepisami art. 77 § 1 i 80 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona.

W konsekwencji nieprawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe oraz brak wyjaśnienia przez organy wskazanych wyżej okoliczności związanych z ustaleniem zamiaru i trwałości opuszczenia przez skarżącą wraz z małoletnimi dziećmi dotychczasowego miejsca pobytu stałego oraz ewentualnego zamiaru związania się z innym miejscem pobytu i urządzenia w nim swego nowego centrum życiowego, oznacza, że organy nie dokonały należytych ustaleń i nie rozpatrzyły całego zebranego materiału dowodowego, czym naruszył przepisy art. 7, art. 10 i art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozstrzygając sprawę organy należycie przeprowadzą postępowanie dowodowe i dokonają odpowiadających dowodom ustaleń faktycznych dotyczących opuszczenia przez skarżącą wraz z dziećmi dotychczasowego miejsca pobytu stałego. W szczególności jednoznacznego ustalenia wymagać będzie charakter pobytu skarżącej w P. od listopada 2014 r. Obowiązkiem organu będzie ustalenie, czy rzeczywiście - jak twierdzi skarżąca - jest to pobyt czasowy.

Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Zgodnie natomiast z art. 86 k.p.a., jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. Organy nie mogą pominąć dowodów zgłaszanych przez skarżącą, jeżeli nie wykażą, że zachodziły przesłanki odmowy dopuszczenia dowodu, określone w art. 78 k.p.a.

Należy zwrócić również uwagę, że najpóźniej na początku czerwca w 2017 r. skarżąca utraciła posiadanie lokalu, podjęła jednak niezbędne kroki do przywrócenia utraconego posiadania. Okoliczność tę powinny organy wziąć pod uwagę, rozstrzygnięcie w sprawie o przywrócenie posiadania może mieć bowiem istotne znaczenie dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Z dotychczasowych ustaleń organów wynika, że za datę opuszczenia miejsca pobytu stałego przyjęto rok 2014. Z tego względu organ uznał okoliczności dotyczące późniejszego pozbawienia skarżącej posiadania za niemające znaczenia w sprawie. Ustalenia te jednak – jak wykazano wyżej – dokonane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując ponownie ustalenia stanu faktycznego organy uwzględnią fakt pozbawienia skarżącej posiadania i ustalą, czy i jakie rozstrzygnięcie zapadło w sprawie o przywrócenie posiadania.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organy rozważą wszechstronnie zebrany materiał dowodowy i dokonają oceny wskazanych wyżej okoliczności istotnych dla zastosowania dyspozycji art. 35 ustawy o ewidencji ludności, przedstawiając wynik w uzasadnieniu decyzji spełniającej wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną oraz decyzję organu I instancji z dnia 3 sierpnia 2017 r., na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.), dalej jako "p.p.s.a.".

O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.