Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2503/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 231 prim, art. 235 bis
journal: Dz.U. 2019 poz 1040
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - t.j.
article: par. 8
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk Protokolant Justyna Mordwiłko-Osajda po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. S.A. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 maja 2021 r. sygn. akt IV SA/Wr 478/20 w sprawie ze skarg C. sp. z o.o. w J. oraz W. S.A. w W. na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od W. S.A. w W. na rzecz Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 6 maja 2021 r., sygn. akt IV SA/Wr 478/20 oddalił skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w J. oraz W. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia [...] września 2020 r. nr [...] przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Wałbrzychu, na skutek zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej dokonanego przez Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we Wrocławiu – Oddział w Wałbrzychu (dalej także: Dolnośląski Ośrodek Medycyny Pracy), wszczął 16 maja 2014 r. postępowanie administracyjne w sprawie choroby zawodowej - nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy uznanych za rakotwórcze u ludzi - rak płuca (poz. 17.1 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych Dz.U. 2013, poz. 1367, dalej: rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych) u Z. Z.. O wszczęciu postępowania organ pierwszej instancji zawiadomił: M. Z. – wdowę po Z. Z. (dalej także: Pracownik), zmarłym 21 grudnia 2013 r. oraz C. Sp. z o.o. w J. (dalej także: C.).

Organ pierwszej instancji ustalił, że Z. Z. od [...] stycznia 1994 r. do [...] września 2013 r. był zatrudniony w W. S.A. w W. (dalej także: Spółka) na następujących stanowiskach: operatora urządzeń sortowni Zakład nr 3 B. od [...] stycznia 1994 r. do [...] grudnia 1995 r., Zakład nr 2 od [...] sierpnia 2001 r. do [...] lutego 2003 r., ekspedytora Zakład nr 3 B. od [...] stycznia 1996 r. do [...] lipca 2001 r., kontrolera wyrobów gotowych Zakład nr 1 – próbobiorca węgla i koksu od [...] marca 2003 r. do [...] września 2013 r. oraz w C. Sp. z o.o. w J. jako kontroler wyrobów gotowych od [...] października 2013 r. do [...] grudnia 2013 r. (Pracownik nie świadczył pracy – przebywał na zwolnieniu lekarskim, zmarł [...] grudnia 2013 r.).

Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we Wrocławiu – Oddział w Wałbrzychu 1 sierpnia 2014 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...]o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej – nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy uznanych za rakotwórcze u ludzi – rak płuca, z uwagi na to, że Z. Z. podczas pracy zawodowej nie był narażony na czynniki rakotwórcze, a zatem nie można było uznać zawodowej etiologii choroby.

Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu, w wyniku wniosku M. Z. o powtórne badanie, wydał [...] października 2014 r. orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u Pracownika choroby zawodowej: nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy uznanych za rakotwórcze u ludzi – rak płuca (poz. 17.1 wykazu chorób zawodowych).

C. w piśmie z [...] listopada 2014 r. wyjaśniło, że Z. Z. był pracownikiem przejętym w trybie art. 231 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1040 ze zm., dalej: k.p.), w skutek przejęcia części zakładu pracy (laboratorium) – W. S.A., jednak od dnia przejęcia, tj. od [...] października 2013 r. Pracownik ten nie świadczył pracy w związku z przebywaniem na zwolnieniu lekarskim. W związku z tym, ewentualna choroba zawodowa nie mogła być skutkiem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy, za które odpowiedzialność ponosi C.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Wałbrzychu decyzją z [...] listopada 2014 r. nr [...] orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u zmarłego pracownika Z. Z. choroby zawodowej – nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy uznanych za rakotwórcze u ludzi – rak płuca (poz. 17.1 wykazu chorób zawodowych).

M. Z. wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji.

W toku postępowania odwoławczego Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we Wrocławiu, w związku z podniesionymi w odwołaniu okolicznościami rozpoznania choroby zawodowej u innych pracowników koksowni zatrudnionych na analogicznych stanowiskach, zlecił organowi pierwszej instancji przeprowadzenie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w zakresie oceny narażenia zawodowego Pracownika podczas jego zatrudnienia w Spółce w okresie od [...] stycznia 1994 r. do [...] września 2013 r.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Wałbrzychu w odpowiedzi z [...] lutego 2015 r. podał, że rozpoznanie i stwierdzenie choroby zawodowej raka płuc u innego pracownika dotyczyło narażenia na czynnik rakotwórczy – wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA) powstające w procesie koksowania węgla (produkcji koksu) w latach 1972-1990 podczas jego pracy w Zakładzie nr 4. Z. Z. pracował w Zakładach nr 1, 2 i 3, w których, w okresie jego zatrudnienia nie było narażenia na czynniki rakotwórcze – WWA i benzen.

Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we Wrocławiu decyzją z [...] maja 2015 r. nr [...] uchylił decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Wałbrzychu i umorzył postępowanie w części dotyczącej C. Sp. z o.o. w J., a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Decyzja ta została zaskarżona przez M. Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który wyrokiem z 5 lutego 2016 r., sygn. akt IV SA/Wr 476/15, oddalił tę skargę.

M. Z. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA we Wrocławiu. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 17 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 1415/16, uchylił zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję, uznając, że Sąd pierwszej instancji niesłusznie oddalił skargę, pomimo naruszenia przez Dolnośląskiego Państwowego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu przepisów postępowania – art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w związku z § 8 ust. 2 in fine rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do uzupełnienia materiału dowodowego i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego przeprowadzenia oceny narażenia zawodowego Pracownika na czynniki rakotwórcze.

W ponownie prowadzonym postępowaniu odwoławczym Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we Wrocławiu zlecił organowi pierwszej instancji przeprowadzenie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w zakresie oceny narażenia zawodowego Pracownika na czynniki rakotwórcze, w tym benzen i WWA, podczas jego zatrudnienia w Spółce w okresie od [...] marca 2003 r. do [...] września 2013 r. na stanowisku kontrolera wyrobów gotowych Zakład nr 1 – próbobiorca węgla. W wyniku przeprowadzonego postępowania, PPIS ustalił, na podstawie zeznań dwóch świadków oraz nowej karty oceny narażenia zawodowego z [...] września 2019 r. (zweryfikowanej [...] stycznia 2020 r.), że w okresie zatrudnienia w Spółce, w Zakładzie nr 1, na stanowisku kontrolera wyrobów gotowych (od 1 sierpnia 2003 r. do 30 września 2013 r.), Z. Z. pracował w kontakcie z benzenem i WWA.

Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we Wrocławiu decyzją z [...] listopada 2019 r. nr [...], uchylił decyzję organu pierwszej instancji z [...] listopada 2014 r. i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

Stronami postępowania powtórnie prowadzonego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Wałbrzychu byli: M. Z., W. S.A. w W. oraz C. Sp. z o.o. w J..

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Wałbrzychu, po przeprowadzeniu oceny narażenia zawodowego w środowisku pracy Z. Z., mając na uwadze wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 kwietnia 2018 r. sygn. akt II OSK 1415/16 i nowe ustalenia dotyczące stanu faktycznego – potwierdzające występowanie czynników rakotwórczych w środowisku pracy Pracownika w latach 2003 – 2013, zwrócił się do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we Wrocławiu – Oddział w Wałbrzychu o ponowne przeanalizowania sprawy i wydanie wiążącego orzeczenia lekarskiego.

Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy wydał [...] czerwca 2020 r. kolejne orzeczenie lekarskie, w którym stwierdził rozpoznanie choroby zawodowej (pośmiertnie) – nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy uznanych za rakotwórcze u ludzi – rak płuca lewego. W orzeczeniu podniesiono, że z wywiadu chorobowego wynika, że w lipcu 2013 r. Pracownik był przyjęty do Specjalistycznego Szpitala [...] w W., gdzie w trakcie diagnostyki stwierdzono rozsiany proces nowotworowy o nieznanym punkcie wyjścia. Pacjent zmarł [...] grudnia 2013 r. Pośmiertnie podczas sekcji w badaniu histopatologicznym rozpoznano raka płaskonabłonkowego płuca lewego, przerzuty do płuc, wątroby i węzłów chłonnych. Z przekazanych przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Wałbrzychu dokumentów, w tym kart oceny narażenia zawodowego wynika, że Pracownik w okresie zatrudnienia w W. S.A. był narażony na działanie następujących czynników rakotwórczych: benzen i WWA – od [...] marca 2003 r. do [...] września 2013 r. na stanowisku kontroler wyrobów gotowych oraz krzemionka krystaliczna – frakcja respirabilna (uznana za rakotwórczą zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 24 stycznia 2020 r. poz. 197) od [...]stycznia 1996 r. do [...] lipca 2001 r. na stanowisku ekspedytor i od [...] marca 2003 r. do [...] września 2013 r. na stanowisku kontroler wyrobów gotowych. Z orzeczenia lekarskiego wynika, że wymienione czynniki rakotwórcze mogą być przyczyną następujących nowotworów: benzen – białaczki, WWA – raka płuc, skóry, pęcherza moczowego, krzemionka krystaliczna – frakcja respirabilna – raka płuc. U Pracownika rozpoznano raka płuca lewego. Na jego rozwój miały wpływ dwa czynniki rakotwórcze – WWA i krzemionka krystaliczna – frakcja respirabilna. Okres latencji raka płuc w przypadku oddziaływania tych czynników wynosi około 20 lat. Zmarły pracownik był narażony na WWA przez 10 lat i 6 miesięcy, a na krzemionkę krystaliczną – frakcję respirabilną przez 16 lat. W przypadku Pracownika nałożyło się synergistyczne działanie dwóch czynników rakotwórczych oddziaływujących na ten sam narząd – płuco, co pozwala na przyjęcie zgodności okresu latencji. Dolnośląski Ośrodek Medycyny Pracy zwrócił się także o ponowną ocenę preparatów histopatologicznych z protokołu sekcyjnego przeprowadzonego [...] grudnia 2013 r., która potwierdziła, że ogniskiem pierwotnym był rak płuca lewego. Ponowna ocena narażenia sporządzona przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Wałbrzychu potwierdza występowanie czynników rakotwórczych w środowisku pracy: krzemionki krystalicznej – frakcji respirabilnej oraz WWA. W orzeczeniu zwrócono uwagę, że na obecność WWA może wskazywać pismo Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi z [...] września 2019 r. przekazane również do PPIS w Wałbrzychu, z którego wynika, że wykazywane przez W. do Centralnego Rejestru stanowiska pracy z narażeniem na czynniki rakotwórcze znajdowały się też na oddziale piecowni oraz na oddziale węglowni, gdzie pacjent wykonywał czynności próbobiorcy. W konsekwencji, Dolnośląski Ośrodek Medycyny Pracy stwierdził, że można z wysokim prawdopodobieństwem uznać zawodową etiologię choroby – rak płuca lewego.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Wałbrzychu decyzją z 9 lipca 2020 r. nr 1-34/20 stwierdził (pośmiertnie) u Pracownika chorobę zawodową – nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi – rak płuca lewego.

Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we Wrocławiu, w wyniku odwołania wniesionego przez Spółkę oraz C., decyzją z [...] września 2020 r. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej C. i w tym zakresie umorzył postępowanie organu pierwszej instancji, poza tym utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Wałbrzychu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, oddalając skargi Spółki oraz C. podniósł, że dla uznania danej choroby za chorobę zawodową konieczne jest, aby rozpoznane schorzenie figurowało w wykazie chorób zawodowych oraz aby istniał, ustalony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, związek przyczynowo – skutkowy pomiędzy ujawnionymi objawami chorobowymi a warunkami w jakich pracownik świadczył pracę. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że organ administracji publicznej prowadzący postępowanie w przedmiocie choroby zawodowej nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej i ma obowiązek zasięgnąć opinii uprawnionej jednostki orzeczniczej wskazanej w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych. Specjalistyczne orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej ma charakter opinii biegłego, bez której organ sanitarny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych. Oznacza to, że ustalenie jednego z ważnych elementów zaliczenia schorzenia do choroby zawodowej uzależnione jest od treści specjalistycznego orzeczenia lekarskiego, stanowiącego dowód w sprawie, podlegającego ocenie, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że jeżeli specjalistyczne orzeczenie lekarskie jest wewnętrznie spójne, opiera się na całokształcie zebranego materiału dowodowego i zawiera uzasadnienie nie budzące wątpliwości, to wiąże organ inspekcji sanitarnej właściwy do wydania decyzji w tym sensie, że organ ten nie ma podstaw do dokonania oceny odmiennej od tej, która wynika ze specjalistycznego orzeczenia lekarskiego. Sąd stanął na stanowisku, że organy inspekcji sanitarnej orzekające w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej dochowały rygorów proceduralnych zgodnie z zasadami Kodeksu postępowania administracyjnego i rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Materiał dowodowy zebrany w sprawie i uzupełniony po wytycznych zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego dawał, w ocenie Sądu, pełny spójny obraz narażenia zawodowego zmarłego Pracownika. Na podstawie tego materiału zostało wydane orzeczenie lekarskie nr [...]o rozpoznaniu zawodowej etiologii schorzenia. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji nie ograniczył się jedynie do faktu wydania orzeczenia lekarskiego przez właściwą jednostkę diagnostyczno – orzeczniczą, lecz przeprowadził ocenę tego orzeczenia pod kątem jego jasności, wszechstronności uzasadnienia i stopnia przekonującej argumentacji. Sąd pierwszej instancji w pełni podzielił zarówno stanowisko organu inspekcji sanitarnej drugiej instancji odnośnie do oceny wartości dowodowej orzeczenia lekarskiego, jak i pogląd, że niedające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika świadczącego pracę w warunkach narażających na zachorowanie na daną chorobę. Sąd uznał, że w orzeczeniu lekarskim nr [...]wykazano, że w przypadku oddziaływania czynników chorobotwórczych takich jak WWA oraz krzemionka krystaliczna – frakcja respirabilna organem ludzkim narażonym na powstanie choroby nowotworowej jest płuco. W początkowym procesie diagnostycznym u Pracownika stwierdzono rozsiany proces nowotworowy o nieznanym punkcie wyjścia. Podczas sekcji w badaniu histopatologicznym rozpoznano raka płaskonabłonkowego płuca lewego, przerzuty do płuc, wątroby i węzłów chłonnych. Następnie, w toku postępowania administracyjnego prowadzonego po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ustalono, że ogniskiem zapalnym choroby nowotworowej było płuco. Zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał podstawy do stwierdzenia, że w sprawie wystąpiła przesłanka wysokiego prawdopodobieństwa choroby nowotworowej o etiologii zawodowej. Sąd zaznaczył, że wyrażony w zaskarżonej decyzji pogląd organu, że z mechanizmu działania czynników rakotwórczych wynika, że nawet potencjalnie jednokrotny, krótkotrwały, kontakt z czynnikiem rakotwórczym, nawet przy niskim jego stężeniu, może zapoczątkować proces nowotworzenia nie jest odosobniony. W literaturze przedmiotu wskazuje się, że wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA) mają działanie bezprogowe i z każdym ich stężeniem związane jest prawdopodobieństwo wywołania nowotworów. Ponowna charakterystyka stanowiska pracy i zakresu czynności zmarłego Pracownika wykazała, że w celu poboru prób węgla i koksu przemieszczał się on po terenie takich oddziałów jak – węglownia, sortownia, piecosortownia oraz składowisko węgla i koksu. Jak ustalił to organ inspekcji sanitarnej pierwszej instancji pracownicy przemieszczający się przez oddziały produkcyjne, jak również wykonujący prace związane z pobieraniem prób na oddziale węglowni oraz sortowni byli w narażeniu (krzemionka krystaliczna frakcja respirabilna) i w kontakcie (WWA oraz benzen) z czynnikami rakotwórczymi. Sąd uznał, że fakt przemieszczania się zmarłego Pracownika po zakładzie pracy w związku z wykonywanymi czynnościami zawodowymi potwierdzają zarówno zeznania świadków, R. L. – specjalisty do spraw BHP w W. S.A. oraz H. B. – Kierownika Działu Kontroli Jakości w tych Zakładach, jak i charakterystyka stanowiska próbobiorcy węgla.

Sąd podkreślił, że dla rozpoznania danego schorzenia za chorobę zawodową wystarczy samo stwierdzenie wysokiego prawdopodobieństwa, że rozpoznana choroba, wymieniona w wykazie chorób zawodowych, jest skutkiem oddziaływania na pracownika czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że chorobę spowodowały konkretne warunki pracy. Na gruncie art. 235¹ k.p. nie jest wymagane bezsporne wykazanie związku przyczynowego między pracą w warunkach narażenia a stwierdzonym schorzeniem. Kategoria "prawdopodobieństwa" nie daje pewności, ale wskazuje na potencjalną możliwość.

Spółka zaskarżyła powyższy wyrok w całości, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu oraz zasądzenia jej na rzecz kosztów postępowania sądowego. Ponadto Spółka wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W skardze kasacyjnej Spółka zarzuciła naruszenie:

I. przepisów prawa materialnego, tj. art. 2351 i art. 2352 k.p. poprzez nieprawidłowe zastosowanie w sytuacji niewykazania bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba Z. Z. została spowodowana narażeniem zawodowym oraz, że dla uznania w niniejszej sprawie istnienia takiego narażenia wystarczającym jest samo powołanie się na możliwość jednorazowego kontaktu z czynnikiem rakotwórczym, który mógł potencjalnie zaindukować rozwój choroby, bez konieczności konkretyzowania takiego kontaktu, w tym precyzowania okoliczności jego zaistnienia;

II. przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 7 w związku z art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.), polegające na nienależytym wykonaniu przez Sąd pierwszej instancji obowiązku kontroli, skutkujące oddaleniem skargi i nieuchyleniem zaskarżonej decyzji pomimo jej wydania przez organ drugiej instancji z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez brak wydania decyzji kasatoryjnej w sprawie, w sytuacji, w której decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, dokonano nieprawidłowo ustalenia stanu faktycznego i nie został on wyjaśniony - nie ustalono okoliczności pracy Z. Z. w kontakcie z czynnikiem rakotwórczym jakimi są WWA, benzen i krzemionka krystaliczna;

b) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 80 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. polegające na nienależytym wykonaniu przez Sąd pierwszej instancji obowiązku kontroli, skutkujące oddaleniem skargi i nieuchyleniem zaskarżonej decyzji pomimo jej wydania przez organ drugiej instancji z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy, ze względu na przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów - uznanie, że na podstawie zgromadzonych w sprawie dowodów możliwe jest ustalenie, że łączny okres narażenia Z. Z. na WWA wyniósł 10 lat i 6 miesięcy;

c) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a., polegające na nienależytym wykonaniu przez Sąd pierwszej instancji obowiązku kontroli, skutkujące oddaleniem skargi i nieuchyleniem decyzji pomimo jej wydania przez organ drugiej instancji z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy, na skutek braku w uzasadnieniu decyzji wskazania dowodów, na których organ oparł się ustalając, że Z. Z. pracował w kontakcie z WWA 10 lat i 6 miesięcy.

Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we Wrocławiu w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik C. poparł stanowisko Spółki przedstawione w skardze kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła. Granice skargi są wyznaczone przez zawarte w niej podstawy. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego, czy też procesowego w rzeczywistości zaistniały. Nie ma on natomiast prawa badania, czy w sprawie wystąpiły inne niż podniesione przez skarżącego naruszenia prawa, które mogłyby prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej, wskazując, które normy prawa zostały naruszone.

W skardze kasacyjnej sformułowano zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu środka odwoławczego została przedstawiona w taki sposób, że zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego ściśle powiązano (uzasadniano) z naruszeniem przepisów postępowania i odwrotnie - potencjalne błędy proceduralne skutkowały w ocenie autora skargi kasacyjnej uchybieniami materialnoprawnymi, i w związku z tym konieczna była ich łączna ocena.

Wbrew twierdzeniom skarżącej Spółki, w sprawie nie doszło do naruszenia art. 2351 i art. 2352 k.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Zgodnie z art. 2351 k.p., za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych - art. 2352 k.p. Wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.

Podkreślenia wymaga, że ustawodawca w art. 2351 k.p. wprost wskazał na dopuszczalność stwierdzenia choroby zawodowej nie tylko w przypadku, gdy bezspornie można przyjąć, że chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych spowodowało działanie czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo sposób wykonywania pracy, ale również wtedy, gdy taki związek przyczynowy można stwierdzić z "wysokim prawdopodobieństwem". W tym stanie prawnym należy uznać, że przesłanka stwierdzenia z "wysokim prawdopodobieństwem" związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a warunkami wykonywanej pracy, zwalnia organy administracji z konieczności badania wszystkich możliwych pozazawodowych czynników, które mogą wywołać stwierdzone schorzenie, tym bardziej, jeżeli warunki pracy wskazują na zawodową etiologię choroby (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 748/12 - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Na gruncie art. 2351 k.p. nie jest zatem wymagane bezsporne wykazanie związku przyczynowego między pracą w warunkach narażenia ("narażeniem zawodowym"), a stwierdzonym schorzeniem (wyrok NSA z 2 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 1102/18, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zaznaczyć także trzeba, że w postępowaniu administracyjnym w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej ustala się w których zakładach pracy występowało narażenie zawodowe, lecz nie ustala się, czy narażenie zawodowe w określonym zakładzie pracy było przyczyną powstania danej choroby zawodowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1872/13, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że rozstrzygnięcie kwestii, który pracodawca ponosi wyłączną (bądź wspólnie z innymi) odpowiedzialność odszkodowawczą za skutki związane z rozpoznaną chorobą, pozostaje poza właściwością inspektora sanitarnego; do rozpoznawania tego rodzaju spraw - w razie powstania sporu w tym zakresie - powołane są sądy powszechne - sądy pracy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 30 września 1999 r., II SA/Ka 2111/97, Pr. Pracy 2000/11/37, z 8 czerwca 2001r., I SA 1780/00, LEX nr 77662, z 18 sierpnia 1998, I SA 823/98, LEX nr 45821).

Należy również podnieść, że wystąpienie szkodliwych czynników nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm, wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 stycznia 1994 r., SA 1640/93, ONSA 1995/1/28). Możliwe jest bowiem uznanie choroby za zawodową, gdy równocześnie obok zatrudnienia w warunkach narażających na powstanie choroby występują inne czynniki chorobotwórcze. Nie wyłącza to możliwości wykazania, że powstanie choroby w konkretnym przypadku nastąpiło z innych przyczyn, niezwiązanych z wykonywaniem zatrudnienia, przy czym niedające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 kwietnia 1982 r., III SA 372/82, ONSA/1982/1/33). Tylko wykazanie, że choroba została spowodowana (wyłącznie) przyczynami niepozostającymi w związku z pracą pozwala na obalenie domniemania związku przyczynowego warunków pracy ze stwierdzonymi schorzeniami (wyrok NSA z 2 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 1102/18 http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przechodząc do oceny podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów kwestionujących prawidłowość dokonanej przez Sąd pierwszej instancji oceny ustalonego przez organy stanu faktycznego sprawy, w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że postępowanie administracyjne w przedmiocie choroby zawodowej charakteryzuje się istotną specyfiką w zakresie postępowania dowodowego. Wynika ona z faktu, że ani organy inspekcji sanitarnej ani sądy administracyjne kontrolujące wydane przez te organy decyzje administracyjne, nie posiadają wysoko specjalistycznej wiedzy pozwalającej na samodzielną ocenę konkretnych przypadków lub jednostek chorobowych pod kątem ich zaliczenia do określonej choroby zawodowej.

Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Stosownie do § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, lekarz właściwy do orzekania w zakresie chorób zawodowych wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Jeżeli zakres informacji zawartych w dokumentacji, o której mowa powyżej, jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, lekarz może wystąpić o ich uzupełnienie do: pracodawcy, lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub innego lekarza prowadzącego leczenie pracownika lub byłego pracownika, właściwego państwowego inspektora sanitarnego, pracownika lub byłego pracownika - w zależności do zakresu wymaganych informacji (§ 6 ust. 5 rozporządzenia). Dodatkowo w świetle § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. W postępowaniu przed organami inspekcji sanitarnej, jednostkami, które mają prawo i obowiązek orzekania w przedmiocie chorób zawodowych (tj. czy dane warunki pracy mogły spowodować chorobę zawodową), są wyłącznie jednostki szczegółowo określone w § 5 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Organy inspekcji sanitarnej nie są natomiast uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku do tego podstaw są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, jeżeli zostały one wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 3 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1872/13; z 28 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 1567/13, wyrok NSA z 2 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 1102/18 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl; z 24 lutego 1998 r., sygn. akt I SA 1520/97, ONSA 1998/4/150, z 23 lipca 2003r., sygn. akt I SA 108/03, LEX nr 160259, z 24 maja 2001 r., sygn. akt SA 1801/00, LEX nr 77663, z 2 czerwca 1998 r., sygn. akt I SA 225/98, LEX nr 45827).

Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że organy inspekcji sanitarnej przeprowadziły postępowanie zgodnie z powyższymi uregulowaniami oraz z zachowaniem wymogów ustanowionych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu, organ pierwszej instancji podjął szereg czynności wyjaśniających, umożliwiając stronom przedstawienie swoich stanowisk oraz dowodów w sprawie. Uwzględniając informacje wynikające z zebranego materiału dowodowego, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Wałbrzychu przesłał do Dolnośląskiego Ośrodka Medycyny Pracy uzupełnioną Kartę oceny narażenia zawodowego wraz z kompletem dokumentów.

Dolnośląski Ośrodek Medycyny Pracy w orzeczeniu z [...] czerwca 2020 r. orzekł o rozpoznaniu choroby zawodowej, przy czym wyjaśniono z jakich przyczyn treść orzeczenia lekarskiego po analizie informacji uzupełniających uległa zmianie. W uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego stwierdzono, że analiza dostarczonej dokumentacji medycznej wykazała, że Pracownik świadcząc pracę w Spółce był narażony na czynniki rakotwórcze: benzen i WWA (praca w kontakcie) oraz krzemionkę krystaliczną – frakcja respirabilna (praca w narażeniu) i zachorowanie na raka płuca lewego z wysokim prawdopodobieństwem mogło być spowodowane warunkami pracy zawodowej.

W konsekwencji uprawnione było wnioskowanie organu odwoławczego, że ocena narażenia zawodowego dokonana została w oparciu o należycie zebrany materiał dowodowy przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego, a korekta orzeczenia lekarskiego nastąpiła na podstawie kompletnej dokumentacji zgromadzonej w sprawie, w szczególności jednostka orzecznicza dysponowała wszystkimi danymi odnośnie do zatrudnienia Pracownika, przekazanymi przez Spółkę. Analiza okresów zatrudnienia i występowania czynników narażenia doprowadziła lekarzy orzeczników do wniosków odnośnie do łącznego okresu narażenia Pracownika na działanie czynników kancerogennych. Wbrew twierdzeniom Spółki ustalenia dotyczące warunków świadczenia pracy przez Pracownika dokonane na podstawie zgromadzonych w sprawie dowodów, w tym zeznań świadków R. L. i H. B., a także ponownej charakterystyki stanowiska pracy i zakresu czynności, pozwoliły na przyjęcie, że w czasie wykonywania pracy jako próbobiorca węgla i koksu, Pracownik przemieszczał się po terenie takich oddziałów jak: węglownia, sortownia, piecownia oraz składowisko węgla i koksu. Uwzględniając także wykazywanie przez Spółkę do Centralnego Rejestru stanowisk pracy z narażeniem na czynniki rakotwórcze (benzen i WWA), znajdujących się, między innymi, na oddziale piecowni oraz na oddziale węglowni, a więc tam gdzie Pracownik wykonywał czynności próbobiorcy węgla i koksu, należało uznać że przyjęcie narażenia na te czynniki w okresie odpowiadającym świadczeniu pracy na wymienionym stanowisku tj. 10 lat i 6 miesięcy było uzasadnione. Trzeba także odnotować, że Spółka nie kwestionowała, że Pracownik przez 16 lat pracował w narażeniu na czynnik rakotwórczy krzemionkę krystaliczną – frakcja respirabilna.

W takim stanie sprawy Sąd pierwszej instancji zasadnie zaakceptował stan faktyczny i ocenę prawną zawartą w zaskarżonej decyzji.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w orzeczeniu lekarskim w sposób wyczerpujący przedstawiono powody, z których wyprowadzono wniosek o zawodowej etiologii choroby – raka płuca. Z treści orzeczenia Dolnośląskiego Ośrodka Medycyna Pracy wynika, że zostało ono poprzedzone dokładną analizą zgromadzonej dokumentacji.

Jak już wspomniano, zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych analiza dokumentacji medycznej oraz dokumentacji przebiegu zatrudnienia i oceny narażenia zawodowego pod kątem zawodowej etiologii schorzenia, należy do kompetencji lekarzy orzeczników, gdyż to specjalistom medycyny pracy znana jest specyfika czynności zawodowych mogących mieć wpływ na rozwój schorzeń ujętych w wykazie chorób zawodowych. Lekarze orzecznicy posiadają doświadczenie i wiedzę niezbędną do oceny wpływu wykonywanej pracy i warunków istniejących w środowisku pracy na powstanie choroby.

Wobec tego należało przyjąć, że skoro lekarz orzecznik nie skorzystał z możliwości uzupełnienia materiału dowodowego w zakresie oceny narażenia zawodowego, stosownie do § 6 ust. 5 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, to przekazana przez organ inspekcji sanitarnej pierwszej instancji dokumentacja była kompletna i wystarczająca do wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej.

Jeżeli całokształt ustaleń diagnostycznych oraz związanych z zatrudnieniem Pracownika w Spółce dawał, według lekarzy orzeczników, podstawy do rozpoznania choroby zawodowej, to organy inspekcji sanitarnej miały obowiązek uwzględnić to stanowisko.

Dowodem stwierdzającym bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została wywołana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym" jest orzeczenie lekarskie.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Bez tej opinii lub sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonywać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to oczywiście zwolnienia organów orzekających od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a. Organy sanitarne orzekające w sprawie chorób zawodowych związane są orzeczeniami lekarskimi wydanymi przez wyspecjalizowane placówki medycyny pracy, gdyż orzeczenia te stanowią wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej lub jej braku, jeżeli oczywiście nie budzą wątpliwości w świetle pozostałych dowodów (por. wyrok NSA z 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06; wyrok z 12 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 2688/14 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji słusznie uznał, że w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego brak było powodów do zakwestionowania orzeczenia lekarskiego, a w konsekwencji decyzji stwierdzającej chorobę zawodową.

Niewątpliwie przyjęty w zaskarżonym wyroku stan faktyczny sprawy został oparty na całokształcie materiału dowodowego, zebranego i ocenionego zgodnie z obowiązującymi standardami. Zauważyć również należy, że Wojewódzki Inspektor Sanitarny w uzasadnieniu decyzji w sposób wszechstronny odniósł się do wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, zwłaszcza zarzutów przedstawionych w odwołaniu. Tym samym chybiony okazał się zarzut dotyczący naruszenia art. 107 § 3 k.p.a.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzeczenie lekarskie, którym dysponowały organy obu instancji, zawiera elementy merytoryczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i wskazuje, że z medycznego punktu widzenia, z uwzględnieniem charakteru i sposobu wykonywania pracy, stwierdzić można z wysokim prawdopodobieństwem, że rozpoznana u Pracownika choroba pozostaje w związku ze sposobem wykonywania pracy (narażeniem zawodowym) – tak jak tego wymaga art. 2351 k.p.

Mając powyższe okoliczności na względzie należało stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji nie miał podstaw do zakwestionowania postępowania przeprowadzonego przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Wobec spełnienia w rozpoznawanej sprawie przesłanek ustawowych choroby zawodowej określonych w art. 2351 k.p., organ był zobowiązany do stwierdzenia choroby zawodowej, a ocena Sądu pierwszej instancji w tym zakresie jest prawidłowa. Argumenty przedstawione w skardze kasacyjnej nie podważyły dokonanych w sprawie ustaleń. Należy podkreślić, że stanowisko Spółki w istocie sprowadza się do polemiki ze stanowiskiem wyrażonym w zaskarżonym wyroku. Zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej koncentrują się na wykazaniu wadliwego ustalenia stanu faktycznego i w konsekwencji wydanie przez Dolnośląski Ośrodek Medycyny Pracy orzeczenia lekarskiego na podstawie niewłaściwych danych. Istotne jest jednak to, że w skardze kasacyjnej nie sformułowano żadnego zarzutu odnoszącego się do wspomnianego orzeczenia lekarskiego, a tym samym stanowisko Sądu pierwszej instancji w zakresie oceny tego dowodu nie zostało zakwestionowane.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niezasadne ściśle powiązane z zarzutami prawa materialnego zarzuty naruszenia przepisów postępowania art. 7, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Omawiane zarzuty w istocie sprowadzają się do twierdzenia, że Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł, że organ administracji naruszył reguły zawarte w przepisach art. 7 i art. 80 w związku z art. 140 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny, odnosząc się do tych zarzutów stwierdza, że kontrolowana przez Sąd pierwszej instancji decyzja została wydana w postępowaniu, które przeprowadzono zgodnie ze standardami procedury administracyjnej. Ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego oraz wydanych w tej sprawie decyzji wynika, że zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy, niezbędne do zastosowania przepisów prawa materialnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji słusznie nie uwzględnił zarzutów skargi dotyczących niedostatecznego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Ponadto z uzasadnienia zaskarżonego wyroku jednoznacznie wynika, że Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny zaskarżonej decyzji w zakresie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i prawnych. W związku z tym nie są usprawiedliwione sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Sąd pierwszej instancji oddalając skargę, nie dopuścił się zarzucanych mu naruszeń przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7 w związku z art. 138 § 2, art. 80 w związku z art. 7 i art. 140 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265).