Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 497/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-07-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Gabriela Nowak Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2009 r. sprawy ze skargi P. [...] S.A. w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2008 r. nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa działając na podstawie art. 18 ust. 2 oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32 poz. 191 z późn. zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 kpa po rozpatrzeniu odwołania P. S.A w W. od decyzji Wojewody [...] z [...] października 2008 r. nr [...], stwierdzającej nabycie, z dniem 27 maja 1990 r., z mocy prawa, własności nieruchomości, położonej w C., oznaczonej w ewidencji gruntów, obrębu [...], jako działka nr [...] o pow. [....] ha, przez Gminę C., utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Wojewoda [...] decyzją z [...] października 2008 r. stwierdził nabycie, z mocy prawa, przez Gminę C. własności nieruchomości powyżej wskazanej. Mając na uwadze wytyczne zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 lipca 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 373/07. Wojewoda podkreślił brak tytułu prawnego do nieruchomości przez P., który mógłby wykluczyć komunalizację z mocy prawa

Odwołanie od decyzji Wojewody Dolnośląskiego złożyły P. S.A w W. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania, ewentualnie przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu odwołania zakwestionowały zastosowanie przepisu art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej oraz powołały się na przepisy statuujące przedsiębiorstwo P., które według nich tworzą tytuł prawny do przedmiotowego mienia, a także na przepis art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r., ponieważ w ocenie odwołujących się P. wykonywała zadania należące do właściwości organów administracji rządowej. Skarżący przywołał również treść przepisu art. 37 ustawy z 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach.

Rozpoznając odwołanie oraz całokształt sprawy Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wskazała, że skarżącemu nie przysługiwał tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości w postaci prawa użytkowania lub zarządu.

Organ powołał przepis art. 38 ust. 2 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99), z którego wynika, że państwowe jednostki organizacyjne uzyskiwały grunty państwowe w zarząd na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej albo na podstawie zawartej, za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź umowy o nabyciu nieruchomości.

Organ odwoławczy wskazał na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 grudnia 2007 r. w sprawie I SA/Wa 436/97 w którym Sąd stwierdził, iż przepisy § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 97) nie mają zastosowania w postępowaniu komunalizacyjnym, bowiem zostały wydane na ściśle określony użytek tj. w celach uwłaszczeniowych. Stanowisko jest w pełni aktualne także w stosunku do treści § 4ust. 1, 2, 3, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r.

Organ odwoławczy podkreślił, że skoro skarżącemu nie przysługiwał odpowiedni tytuł prawny do nieruchomości to nieruchomość ta należała, w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i podlegała komunalizacji z mocy prawa z dniem 27 maja

1990 r.

Zgodnie bowiem z treścią, obowiązującego w dniu 27 maja 1990 r., art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74), grunty państwowe, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub w użytkowanie wieczyste są zarządzane przez terenowy organ administracji państwowej (...).

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podkreśliła, że obowiązująca w dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej ustawa z 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" sformułowała jedynie zasadę władania gruntami przez P. Z ogólnych przepisów tej ustawy (art.16) nie wynikały uprawnienia do konkretnie określonych działek o określonych powierzchniach i numerach ewidencyjnych. Takie uszczegółowienie mogło się znaleźć tylko w odpowiednich decyzjach wydawanych w przedmiocie użytkowania, czy zarządu.

Zdaniem organu drugiej instancji Przedsiębiorstwo P. nie uzyskało przed dniem 27 maja 1990 r. prawa zarządu mieniem pozostającym tylko w faktycznym władaniu tego Przedsiębiorstwa z mocy przepisów o jego utworzeniu i funkcjonowaniu, ani takie mienie nie podlega wyłączeniu z komunalizacji następującej z mocy prawa.

W ocenie Krajowej Komisji stanowisko P. świadczy o tym, że skarżący nie widzi potrzeby legitymowania się zindywidualizowanym tytułem prawnorzeczowym do przedmiotowej nieruchomości. Jednakże indywidualizacja ta jest niezbędna przy ocenie tytułu prawnorzeczowego. Organ podkreślił, że tytuł prawnorzeczowy musi w swej osnowie zawierać wszystkie szczegółowe cechy geodezyjne i ewidencyjne. Tytułu takiego nie tworzą powszechnie obowiązujące akty prawne w tym rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z 24 września 1926 r., z którego wynika, iż wszelkie nieruchomości, przeznaczone do użytku kolei stają się z chwilą ich nabycia przez przedsiębiorstwo "P." własnością Skarbu Państwa, przedsiębiorstwo zaś zatrzymuje je w swoim użytkowaniu i powierniczym zarządzie.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, dokonując analizy w przedmiocie wyjaśnienia podstawy prawnej, na jakiej oparte było dysponowanie gruntem przez P. stwierdziła, że przepisy konstytuujące przedsiębiorstwo państwowe P. takiego tytułu nie tworzą.

Organ podkreślił, że skarżący nie powołuje się na żadne inne źródła swego ewentualnego prawa do przedmiotowego gruntu poza przepisami związanymi z powołaniem przedsiębiorstwa P., a w piśmie z 28 marca 2008 r. P. przyznały, że nie dysponują tytułem prawnym do spornej nieruchomości.

Organ wskazał na szereg orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego z których wynika, że jedynie istniejący po stronie P. tytuł prawny świadczyłby o tym, że przedmiotowa nieruchomość nie podlega komunalizacji.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, iż nietrafne jest stanowisko P. S.A w W. odnośnie naruszenia art. 11 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. ponieważ wykonywanie funkcji transportowych nie jest wykonywaniem zadań należących do właściwości organów administracji rządowej, a zadania z zakresu obronności mogą wykonywać praktycznie wszystkie przedsiębiorstwa.

Organ wskazał, ze odwołujący się nietrafnie powołuje się na art. 37 ustawy z

14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, skoro przepis ten stanowi o mieniu Skarbu Państwa pozostającym w dniu wejścia w życie ustawy w użytkowaniu lub zarządzie jednostek państwowych. Jednakże P. takim prawnie ustanowionym użytkowaniem lub zarządem, przed dniem wejścia w życie ustawy nie legitymowały się.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyły P. S.A w W. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w W. Wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. Decyzjom tym zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego:

- art. 4 ust. 1, art. 6 oraz art. 7 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z

24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe (Dz. U. z 1948 r. nr 43, poz. 312) oraz art. 4 dekretu z 13 listopada 1945 r. o zarządzie Ziem Odzyskanych (Dz. U. z 1945 r., nr 51, poz. 2950 oraz art. 37 ustawy z 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r., nr 22, poz. 159.). poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, że do powstania tytułu prawnego nieruchomości niezbędne było wydanie decyzji administracyjnej bądź zawarcie umowy o nabyciu nieruchomości w warunkach, gdy przedmiotowe przepisy wskazują na normę rangi ustawowej jako źródła zarządu i użytkowania nieruchomości państwowych,

- naruszenie art. 37 ustawy z 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach w związku z art. 12 ustawy z 2 grudnia 1960 r. o kolejach (Dz. U. z 1970 r. Nr 9, poz. 76) w związku z art. 80 ust. 1 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. i wywłaszczaniu nieruchomości poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, że jednostka taka musi legitymować się decyzją administracyjną w zakresie zarządu lub użytkowania mienia państwowego, gdy z przedmiotowych aktów wynika, iż istnieje pewna kategoria nieruchomości, na których zarząd lub użytkowanie obowiązuje mimo braków przedmiotowych decyzji administracyjnych,

- naruszenie art. 16 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 oraz art. 50 ust. 1 ustawy z 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym PKP poprzez jego niezastosowanie i odmowę uznania, iż przedmiotowa nieruchomość jako "mienie skarżącego" do niego należała,

- naruszenie art. 2 ustawy z 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej. (Dz. U. Nr 3, poz. 17) poprzez jego niezastosowanie,

- naruszenie art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych ( Dz. U. Nr 32, poz. 191z ze zm.) poprzez ich błędną interpretację i zastosowanie w warunkach braku przesłanek do uznania, iż mienie objęte zaskarżoną decyzją może zostać uznane za mienie należące do terenowych organów administracji lub do przedsiębiorstw, dla których organy te pełnią funkcję założycielskie w warunkach, gdy sporna nieruchomość nie może zostać zakwalifikowana do nieruchomości wskazanych w tych przepisach,

- art. 11 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych w zw. z art. 1 ustawy z 27 kwietnia

1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe", w brzmieniu obowiązującym w dniu 27 maja 1990 r. poprzez jego pominięcie w wyniku przyjęcia, że skarżący nie posiada tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości w postaci prawa użytkowania lub zarządu, w sytuacji gdy z analizy ww. przepisów wynika, że skarżący został powołany do wykonywania zadań m. in. z zakresu obronności i bezpieczeństwa państwa, zatem posiadane przez niego mienie, w tym sporna nieruchomość, podlega wyłączeniu spod komunalizacji jako służące wykonaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej,

- naruszenie art. 2 ustawy z 2 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3, poz. 17) poprzez jego niezastosowanie.

Strona skarżąca podniosła, iż przedmiotowa nieruchomość nie mogła podlegać komunalizacji, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki o jakich mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r.

Składniki mienia ogólnonarodowego nie stały się bowiem mieniem komunalnym, gdyż należały do przedsiębiorstwa państwowego "P." wykonującego zadania o charakterze ogólnokrajowym.

Skarżący wskazał, że swoje prawa do przedmiotowej nieruchomości wywodzi z przedwojennej regulacji prawnej, a mianowicie z rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe. Z treści tego aktu prawnego wynika jednoznacznie i bezsprzecznie, iż przedsiębiorstwo państwowe P. prowadząc eksploatację wszystkich linii [...] zarządzanych dotąd przez Ministerstwo Komunikacji, obejmuje w zarząd i użytkowanie cały ich majątek nieruchomy. Jak wskazuje jednocześnie art. 6 rozporządzenia cały majątek oddany PKP w myśl art. 4 zostaje wyodrębniony z ogólnego majątku Skarbu Państwa. Zdaniem skarżącego powyższe normy prawne w sposób wyraźny statuują prawo zarządu z mocy prawa, bowiem przyjęcie innego ich znaczenia pozostawałoby w wyraźnej opozycji do literalnego ich brzmienia.

Skarżący zarzucił, że organy pominęły także obowiązujące w Polsce powojennej regulacje prawne dotyczące mienia poniemieckiego oddanego przedsiębiorstwu państwowemu P. w związku z prowadzoną eksploatacją linii [...], a przedmiotowe działki stanowiły w latach powojennych wyodrębnioną z ogólnego majątku Skarbu Państwa część nieruchomości związanych funkcjonalnie z infrastrukturą [...]. Strona podkreśliła, iż nieruchomości linii [...] poniemieckich przejęły [...] polskie w strukturze istniejących podziałów nieruchomości, stąd też poprawnym jest wnioskowanie, iż [...] polskie objęły w tym czasie wydzielone części mienia ogólnonarodowego, przy obowiązującym wówczas akcie normatywnym.

Skarżący powołał dekret z 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. Nr 13, poz. 87) ustawę z 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. z 1946 r., Nr 3, poz.17) oraz dekret z 3 listopada 1945 r. (Dz. U. z 1945 r., Nr 51, poz. 295) o zarządzie Ziem Odzyskanych, z którego wynika, iż na mienie odzyskane rozciąga się ustawodawstwo obowiązujące na obszarze Sądu Okręgowego w Poznaniu – art. 4 dekretu, a zatem także rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe i postanowień dotyczących zarządu P. z mocy przepisów prawa.

Skarżący podniósł, że regulacje zawarte w wyżej powołanych aktach prawnych pozwalają przyjąć, że do wykazania tytułu prawnego przez P. wystarczającym jest wskazanie, iż określone mienie pozostaje w dyspozycji Spółki i było przewidziane na eksploatacje infrastruktury [...]. Skarżący wskazał na unormowania art.37 ustawy z 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach zgodnie z którym tereny stanowiące własność państwa, będące do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy w użytkowaniu lub zarządzie jednostek państwowych przechodzą w użytkowanie tych jednostek, a zatem w konsekwencji jednostka taka nie musi legitymować się decyzją administracyjną. Jak wskazuje przy tym ustawa z 2 grudnia 1960 r. o kolejach (Dz. U. z 1970 r. Nr 9, poz. 760) (art. 12 ustawy) wykonywanie funkcji zwierzchniego kierownictwa przedsiębiorstwa P. oraz reprezentowanie go jako całości na zewnątrz należy do Ministra Komunikacji, co warunkuje przyjęcie, iż w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. P. było jednostką państwową, posiadając także uprawnienia z zakresu administracji publicznej.

Skarżący powołał też przepisy ustawy z 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym P. Przepis art. 16 ust. 1, 2, 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. przewidywał, że mienie P. stanowi wydzieloną część mienia ogólnonarodowego. Mienie to stanowi majątek P. będący w dyspozycji P. w dniu wejścia w życie ustawy oraz nabyty w toku dalszej działalności. Przepis art. 50 ust. 1 tej ustawy stwierdzał, że mienie oraz prawa i zobowiązania przedsiębiorstwa P. działającego na podstawie ustawy z 2 grudnia 1960 r. o kolejach stają się mieniem oraz prawnymi zobowiązaniami P., działającego na podstawie niniejszej ustawy. Taki stan prawny dotyczący przedsiębiorstwa państwowego obowiązywał w czasie istotnym dla stwierdzenia komunalizacji, to jest na dzień 27 maja 1990 r. i ten stan prawny winien być przez organy administracji publicznej brany pod rozwagę przy ustalaniu charakteru uprawnień P. do mienia, którym gospodarowało. Strona skarżąca zarzuciła także naruszenie i nieuwzględnienie przepisów ustawy z 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3, poz. 17). Wskazała, że dla przedmiotowej sprawy istotnym jest fakt, iż na mocy dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 4 listopada 1944 r. o militaryzacji Polskich Kolei Państwowych zarządzanie kolejami po ich zmilitaryzowaniu przeszło na Naczelnego Dowódcę Wojska Polskiego lub na upoważnione przez niego osoby. Dekret ten obowiązywał do 20 lipca 1949 r.

W ocenie skarżącego w kontekście powyższych uregulowań prawnych zasadny jest zarzut skargi, że organ odwoławczy pominął regulacje prawne, w oparciu o które kolej przejmowała majątek byłych kolei niemieckich. Ponadto w okresie, gdy [...] była zmilitaryzowana podlegała innym zasadom zarządzania, mogły być wydawane polecenia kierowane do zmilitaryzowanej jednostki, a zatem mogły mieć charakter mniej sformalizowany.

Skarżący zarzucił, że nie zostało wyjaśnione w jaki sposób, kiedy i w oparciu o jakie zdarzenie prawne P. weszło w posiadanie spornej nieruchomości. Organy administracji publicznej mimo wyraźnych dyrektyw wynikających z zasad ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego nakazujących wszechstronne rozważenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie przeprowadziły prawidłowo postępowania dowodowego, nie wyjaśniając przy tym wskazanych wyżej okoliczności. W praktyce ograniczyły się do wystąpienia do strony skarżącej o udokumentowanie posiadania decyzją o ustanowieniu zarządu, nie podejmując jednocześnie stosowanych ustaleń z urzędu, mimo iż ich wyjaśnienie rzutuje na zasadność i prawidłowość rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola sądowo-administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Biorąc pod uwagę powyższe kryteria należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co skutkuje oddaleniem skargi.

Organ wykonując wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 lipca 2007 r. w sprawie I S.A./Wa 373/07 uzupełnił materiał dowodowy poprzez dołączenie wypisu z rejestru gruntów według stanu rejestru na datę 27 maja 1990 r. oraz innych dokumentów archiwalnych i na ich podstawie ustalił prawidłowo stan faktyczny i prawny.

Wskazać należy, że postępowanie komunalizacyjne dotyczące spornej nieruchomości prowadzone było na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, który to przepis organ prawidłowo zastosował.

Art. 5 ust. 1 pkt 1 określa, że jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin.

Z kolei zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do przedsiębiorstw państwowych, dla których organy określone w pkt 1 pełnią funkcję organu założycielskiego, staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin. A więc z przepisu art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy wynika, że mienie ogólnonarodowe należące do przedsiębiorstw państwowych, dla których organem założycielskim były inne niż wyżej określone organy administracji państwowej, nie podlegało komunalizacji w trybie ww. przepisu. Natomiast jeżeli określone mienie ogólnonarodowe należało do takiego przedsiębiorstwa w sensie faktycznym, a nie prawnym, gdyż nie legitymowało się ono odpowiednim tytułem prawnym do użytkowanego mienia, to mienie to podlegało komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy z dnia 10 maja 1990 r. (wyrok NSA z 16 marca 2006 r. I OSK 583/0 LEX 198195 ). Określenie mienie "należące" do przedsiębiorstw państwowych oznacza należenie mienia do tych podmiotów w sensie prawnym, a nie faktycznym. Stanowisko takie utrwalone jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyroki z 26 IX 2000 r. I SA1342/99, LEX 78921, z 2 II 2006 r. I OSK 1295/05, LEX 194864, z 16 III 2006 r. I OSK 583/05, LEX 198195, z 16 I 2008 r. I OSK 1947/06 niepub.), jak i w licznych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wobec powyższego istota niniejszej sprawy sprowadza się do wyjaśnienia, czy skarżące przedsiębiorstwo P. S.A. w W. miało 27 maja 1990 r. tytuł prawny do nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] położonej w C. Zważyć bowiem należy, że decyzja wydana na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r., jest decyzją o charakterze deklaratoryjnym, którą stwierdza się stan faktyczny i prawny istniejący w dniu jej wejścia w życie ustawy, tj. 27 maja

1990 r. Dlatego wszelkie zmiany zarówno stanu faktycznego jak i prawnego mające miejsce po tej dacie, nie mają znaczenia prawnego.

Wymaga podkreślania, że skarżący wezwany został przez organ pierwszej instancji do wykazania tytułu prawnego do spornej nieruchomości, jednakże takiego tytułu nie przedłożył. W odpowiedzi na to wezwanie w piśmie z 28 marca 2008 r. stwierdził, że nie jest w posiadaniu żadnych dokumentów potwierdzających tytuł prawny do nieruchomości ( k. 83 akt adm.). W piśmie tym ponadto stwierdził, że nieruchomość pozostaje w użytkowaniu i zarządzie P. S.A., co zdaniem skarżącego wynika z przepisu art. 7 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej z 24 kwietnia 1926 r. o utworzeniu Przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe, w brzemieniu obowiązującym od 5 grudnia 1930 r.

Jednakże, jak prawidłowo wskazał organ drugiej instancji, tytuł prawny do zarządu nieruchomością Skarbu Państwa przez przedsiębiorstwa państwowe nie wynika z mających ogólny charakter aktów normatywnych dotyczących przedsiębiorstwa państwowego. Nie można go też domniemywać. Stanowisko to jest utrwalone w orzecznictwie i doktrynie, które organ powołał.

W tej sytuacji zarzuty skargi odnośnie naruszenia przepisów wyżej powołanego rozporządzenia, przepisów ustawy z 14 lipca 1961 r. o gospodarce trenami w miastach i osiedlach, przepisów art. 16 i 50 ustawy z 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym Polskie Koleje Państwowe, przepisu art. 2 ustawy z 2 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej - wobec ich nie zastosowania - są oczywiście niezasadne.

Nie można podzielić zarzutu skargi, że organ przerzucił na skarżącego obowiązek wyjaśnienia sprawy. Jak to już wyżej wskazano, skarżący prawidłowo wezwany został do przedłożenia tytułu prawnego do spornej nieruchomości, którego jednakże nie przedstawił. Natomiast organ podejmował czynności celem ustalenia tytułu prawnego do władania sporną nieruchomością. Zwracał się o udzielenie informacji do Archiwum Państwowego w W., do Starostwa Powiatowego w P. Przy czym czynności i działania organu nie zwalniają strony od aktywności dowodowej.

Wskazać należy, że w wyroku z 16 stycznia 2008 r. I OSK 1957/06 (niepub.) w analogicznej sprawie (w której przedsiębiorstwo także nie wykazało się tytułem prawnym do nieruchomości), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że niewskazanie przez przedsiębiorstwo tytułu prawnego do gruntu powoduje, że odpowiada on przesłance określonej w art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. i tym samym podlega on komunalizacji.

Również niezasadny jest zarzut skargi co do naruszenia przez organ art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej poprzez jego pominięcie, gdyż przepis ten nie znajduje w sprawie zastosowania. P. nie może być uznane za organ administracji rządowej, ani nie można przyjąć, ze jego mienie służyło bezpośrednio wykonywaniu zadań publicznych z zakresu obronności i bezpieczeństwa państwa.

Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania, polegające na zaniechaniu ustalenia przez organ, od kiedy P. dysponuje przedmiotową nieruchomością. Wobec faktu, że skarżący nie wykazał tytułu prawnego do nieruchomości, a prawo zarządu nieruchomością wywodził z przepisów powszechnie obowiązujących, to okoliczności, od kiedy skarżący włada nieruchomością, nie mają znaczenia dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.

Mając na uwadze wszystkie omówione okoliczności - z mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. ) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.