Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1141/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Straż pożarna
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 23 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1499
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi "A" S.A. w K. na decyzję Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ochrony przeciwpożarowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w C. decyzją z dnia [...] r, działając m.in. na podstawie art. 26 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1499 ze zm. dalej: "ustawa o PSP") nakazał, spółce "A." S.A (Spółka, skarżąca),jako najemcy budynku, w którym znajduje się sklep "B.", zlokalizowanego w C. przy ul. [...], wykonanie obowiązku zapewnienia dla budynku usługowo-handlowego przeciwpożarowe zaopatrzenie w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru w postaci co najmniej jednego hydrantu zewnętrznego o średnicy DN 80 spełniających minimalne wymagania wydajności 10dm3/s i ciśnieniu 0,2 MPa lub 100 m3 w przeciwpożarowym zbiorniku wodnym, gdzie najbliższy hydrant będzie znajdował się w odległości 5-75 m od chronionego budynku, kolejne w odległości 5-150 m (w terminie [...] r.); powyższy obowiązek należy wykonać zgodnie z projektem uzgodnionym z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, a warunkiem dopuszczenia do użytkowania przeciwpożarowego jest przeprowadzenie prób i badań, potwierdzających prawidłowość działania.

W motywach rozstrzygnięcia organ powołał się na ustalenia poczynione w trakcie czynności kontrolno-rozpoznawczych przeprowadzonych w dniach od [...] r. do dnia [...] r. we wskazanym powyżej budynku (zwanym dalej: sklepem) przez upoważnionych funkcjonariuszy Komendy Powiatowej PSP w C., akcentując że protokół z tych czynności został podpisany przez M. L. - kierownika sklepu- upoważnioną na piśmie do reprezentowania Spółki. W trakcie kontroli funkcjonariusze stwierdzili występowanie nieprawidłowości w stanie zabezpieczenia przeciwpożarowego tego obiektu. Wskazali, że dla skontrolowanego czterokondygnacyjnego niskiego budynku zaliczonego do kategorii zagrożenia ludzi ZL I i ZLIII wymagane jest zapewnienie zaopatrzenia w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru w ilości 10 dm3/s.

W związku z ujawnieniem ww. naruszenia pismem, z dnia [...] r. zawiadomiono Spółkę - najemcę obiektu usługowo-handlowego (odpowiedzialnego za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej - na podstawie umowy najmu z dnia [...] r., § 4 ust. 2 lit.a, ww. umowy), o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w sprawie nakazania usunięcia nieprawidłowości. Spółka do dnia [...] r. nie odniosła się pisemnie do zaistniałych nieprawidłowości. Organ I instancji wyjaśnił, że w przypadku braku wymaganej ilości wody do zewnętrznego gaszenia pożaru, to na kontrolowanym spoczywa obowiązek zapewnienia wymaganego zaopatrzenia w wodę w ilości wskazanej w § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę i dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz 1039- dalej "rozporządzenie w sprawie zaopatrzenia w wodę i dróg pożarowych"). W toku prowadzonych czynności kontrolowany nie przedstawił żadnego dokumentu, potwierdzającego posiadanie tego zaopatrzenia dla budynku. Organ I instancji wskazał, że nakaz jest zgodny ze słusznym interesem strony postępowania, a przez podniesienie ogólnego poziomu bezpieczeństwa pożarowego z interesem społecznym. W sentencji decyzji przyjęto sposób usunięcia nieprawidłowości. Wykonanie obowiązku jest spełnieniem wprost naruszonych przepisów oraz doprowadzeniem do stanu zgodnego z prawem w zakresie bezpieczeństwa pożarowego. Wyznaczając termin realizacji obowiązków kierowano się interesem społecznym. Organ I instancji poinformował również Spółkę, że określając termin realizacji decyzji oraz uzależniając ten termin od ostateczności decyzji, kierowano się zasadą trwałości decyzji. Wskazał dalej, że stronę zobowiązaną do usunięcia stwierdzonych uchybień określono na podstawie przepisów z art.4 ust. 1 a) ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. 2019 r., poz. 1372 z późn. zm.- dalej "u.o.p."), zgodnie z którymi, obowiązek zapewnienia ochrony przeciwpożarowej budynku stosownie do obowiązków i zadań powierzonych w odniesieniu do budynku, obiektu budowlanego lub terenu, jak wynika z ustaleń poczynionych w czasie czynności kontrolno-rozpoznawczych, zobowiązany jest najemcą budynku.

Skarżąca nie zgodziła się z decyzją organu I instancji. We wniesionym odwołaniu zarzuciła naruszenie art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie. Wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji. Zdaniem skarżącej, zgodnie z art.7 ust. 1 pkt. 14 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym, to gmina zapewnia w ramach zadań własnych obwodową sieć hydrantową zasilaną w szczególności z urządzeń zaopatrujących w wodę ludność. Dla obiektu zaopatrzenie wodne do zewnętrznego gaszenia pożaru jest realizowane poprzez sieć wodociągową przeciwpożarową, którą zarządzają "C." Sp. z o.o. w U. Skoro zatem hydranty zewnętrzne są elementem sieci wodociągowej i przedsiębiorstwo wodociągowe, jako spółka miasta jest odpowiedzialne za ich utrzymanie to i przedsiębiorstwo wodociągowe jest zobowiązane do ich odpowiedniego umieszczenia w sposób określony w § 10 ust. 6 rozporządzenia w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych i poddawania przeglądom i konserwacji z częstotliwością określoną w § 10 ust. 13. Ponadto poinformowała, że zwróciła się za pośrednictwem podwykonawcy z wnioskiem z dnia [...] r. do "C." o przekazanie protokołu potwierdzającego sprawność hydrantów, które bronią między innymi obiekt, w którym znajduje się sklep. W załączeniu przedstawiła protokół z ustaleń czynności kontrolno – rozpoznawczych w zakresie ochrony przeciwpożarowej z dnia [...] r.

Odwołanie nie przyniosło jednak skutku, gdyż zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] r. nr [...] Śląski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W motywach powyższego rozstrzygnięcia Komendant Wojewódzki nakreślił najpierw przebieg dotychczasowego postępowania, omówił przy tym pokrótce istotę decyzji organu I instancji oraz zarzuty podniesione w odwołaniu.

Według organu odwoławczego podmiotem zobowiązanym do spełnienia obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej wynikających z ustawy o ochronie przeciwpożarowej jest skarżąca, która jest odpowiedzialna za użytkowanie przedmiotowego budynku jako przedsiębiorca prowadzący w nim działalność gospodarczą, a zawarta umowa nakłada na nią obowiązek przestrzegania przepisów budowlanych oraz przeciwpożarowych.

Komendant Wojewódzki zaakcentował, że odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej spoczywa nie tylko na właścicielu. W sytuacji kiedy nie włada on budynkiem, obiektem budowlanym lub terenem wskazana odpowiedzialność przechodzi na zarządcę, użytkownika, a także na podmiot faktycznie władający. Uznał, iż nałożony obowiązek przez organ I instancji został prawidłowo określony na podstawie zapisów sformułowanych w art. 4 u.o.p. Podkreślił, że zapewnienie bezpieczeństwa pożarowego dla budynku jest niewątpliwie obowiązkiem właściciela budynku. Sieć wodociągowa przeciwpożarowa, na której zlokalizowane są hydranty zewnętrzne jest jedną z możliwości zapewnienia wody do zewnętrznego pożaru. Jeżeli sieć wodociągowa nie spełnia wymagań stawianych sieciom do celów przeciwpożarowych, w takim przypadku wykonuje się, co najmniej jedno z uzupełniających źródeł wody, określony w § 4 rozporządzenia w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. Zaakcentował, że nie jest rolą organów PSP zapewnienie odpowiednich parametrów sieci wodociągowej. Nie jest to także rola skarżącej, nie mniej jednak jeżeli wskazywane wymagania nie mogą zostać uzyskane poprzez współpracę Spółki i właściwego miejscowo przedsiębiorstwa wodociągowego, koniecznym jest zapewnienie zaopatrzenia w wodę do zewnętrznego gaszenia w inny sposób, co leży po stronie Spółki. Organ odwoławczy odniósł się do argumentu, iż w czasie czynności odbiorowych funkcjonariusze Państwowej Straży Pożarnej zaakceptowali takie rozwiązanie w [...] r. wyjaśniając, że w tamtym czasie sieć wodociągowa zapewniała wymagane parametry w zakresie zapewnienia wody do celów przeciwpożarowych.

W ocenie organu odwoławczego zebrany w sprawie materiał dowodowy obligował organ I instancji do wydania kwestionowanego obecnie w odwołaniu rozstrzygnięcia odnosząc się do problemu całościowo. Przypomniał o zapisach § 8 ust. 3 rozporządzenia w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, które pozwalają na zastosowanie trybu rozwiązań zamiennych. O czym skarżąca także została poinformowana w decyzji organu I instancji.

Organ odwoławczy uznał, że przedstawione w odwołaniu argumenty nie mają uzasadnienia merytorycznego, ani formalno - prawnego. W tej sytuacji nie znalazł podstaw zmiany zaskarżonego obowiązku.

W imieniu skarżącej skargę na powyższą decyzję Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP wniósł pełnomocnik będący radcą prawnym zarzucając jej:

1. naruszenie przepisu prawa materialnego tj. art. 4 ust. 1 oraz ust. 1a) u.o.p. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na: nieprawidłowym ustaleniu, że za spełnienie obowiązków w zakresie ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w art. 4 ust. 1 odpowiada skarżąca w sytuacji, gdy nie jest ona właścicielem, użytkownikiem, ani też. posiadaczem faktycznym całego obiektu, lecz jest najemcą jego części - co w ocenie skarżącej miało wpływ na wynik sprawy; uznaniu na podstawie art. 4 ust. 1 oraz ust. 1a skarżącej za podmiot odpowiedzialny za realizację obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, mimo iż ust. 1a należy traktować jako znajdujący zastosowanie w sytuacji, gdy właściciel budynku nie może lub nie powinien wykonywać obowiązków określonych w art. 4 ust. 1; bezpodstawnym przyjęciu, że obowiązek o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 obejmuje zapewnienie odpowiedniej ilości wody do zewnętrznego gaszenia pożaru w sytuacji, gdy obiekt położony jest w jednostce osadniczej, w której znajduje się funkcjonująca przeciwpożarowa sieć wodociągowa, która została wybudowana w celu zapewnienia odpowiedniego zapotrzebowania w wodę do gaszenia pożarów na obszarze tej jednostki; niezaliczeniu do kręgu podmiotów odpowiedzialnych za zapewnienie odpowiedniego zapotrzebowania w wodę do celów zewnętrznego gaszenia pożarów "C." sp. z o.o. w U., jako podmiotu odpowiedzialnego za stan techniczny oraz spełnianie odpowiednich wymogów przez przeciwpożarową sieć wodociągową stanowiącą istotny element w systemie ochrony przeciwpożarowej w jednostce osadniczej, na obszarze której położony jest przedmiotowy budynek. W konsekwencji powyższych naruszeń zaskarżona decyzja jest w ocenie skarżącej dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. gdyż została skierowana do podmiotu niebędącego stroną w sprawie.

2. Mające wpływ na wynik sprawy naruszenie § 4 ust. 5 rozporządzenia w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwą subsumcję do stanu faktycznego sprawy, w którym nie powinien on znaleźć zastosowania.

3. Naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz art. 3 i art. 19 ust. 1 , ust. 3 i ust. 5 pkt 9 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzania ścieków - poprzez ich pominięcie przy ustalaniu zakresu obowiązków właściciela nieruchomości na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.o.p. , co spowodowało skierowanie decyzji do podmiotu niebędącego stroną w sprawie, w związku z czym stanowi przesłankę nieważności decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a, i miało wpływ na wynik sprawy.

4. Mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 77 K.p.a. i art. 7 K.p.a. oraz art. 7b K.p.a. i art. 80 K.p.a. przez to, że organ nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie i nie podjął wszelkich czynności do wyjaśnienia jej stanu faktycznego, a także błędnie ocenił niektóre okoliczności uznając, iż nie maja znaczenia w sprawie , tj. nie podjął czynności w celu ustalenia ci jest przyczyną braku odpowiedniej wydajności przeciwpożarowej sieci wodociągowej przeznaczonej do zewnętrznego gaszenia pożarów; nie ustalił czy hydranty zewnętrzne obsługują wyłącznie przedmiotowy obiekt budowlany czy również inne obiekty; nie rozpatrzył i nie przypisał właściwego znaczenia w sprawie okoliczności, że budynek jest objęty gminną przeciwpożarową siecią wodociągową, a istniejące hydranty wchodzą w jej skład; nie rozpatrzył i nie przypisał właściwego znaczenia w sprawie okoliczności, że za stan techniczny przeciwpożarowej sieci wodociągowej oraz za spełnianie przez nią wymogów określonych prawem - odpowiada podmiot, który jest jej właścicielem lub zarządcą, nie rozpatrzył właściwie dowodu w postaci wyników pomiaru wydajności przeciwpożarowej sieci wodociągowej z dnia [...] r.; nie ustalił treści stosunku najmu, na podstawie którego skarżąca używa części obiektu, w tym nie ustalił - co jest dokładnie przedmiotem najmu oraz czy i w jakim zakresie doszło do przeniesienia obowiązków w zakresie ochrony przeciwpożarowej na najemcę w drodze umowy cywilnoprawnej; nie ustalił i nie uwzględnił okoliczności, że skarżąca jest najemcą części obiektu, a więc nie może odpowiadać za całą nieruchomość w zakresie ochrony przeciwpożarowej w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.o.p.

6.Naruszenie art. 6 K.p.a. poprzez wydanie decyzji niewykonalnej , co zgodnie z art. 156 § 1 pkt 5) K.p.a. stanowi przesłankę stwierdzenia jej nieważności.

Wobec powyższych zarzutów wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości, a w przypadku uznania, że nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego według norm przepisanych; rozważenie zastosowania art. 135 p.p.s.a. i uchylenie (stwierdzenie nieważności) również decyzji organu I instancji

W piśmie podniesiono, że zgodnie z zawartą umową najmu z dnia [...] r. skarżąca jest najemcą części budynku, którą stanowi lokal użytkowy oraz części parkingu w C. przy ul. [...] nr [...] natomiast przedmiotem decyzji organów obu instancji jest zapewnienie odpowiedniego zapotrzebowania w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru dla całego obiektu, a nie tylko jego części. Ponadto, przepis art. 4 u.o.p. dotyczy obowiązków w zakresie zapewnienia ochrony przeciwpożarowej w odniesieniu do całego budynku. Skarżąca wskazała, że z treści art. 4 ust. 1 oraz ust. 1a u.o.p. i wzajemnej relacji tych przepisów - obowiązki wymienione w ust. 1 tego artykułu dotyczą w pierwszej kolejności właściciela. Zdaniem skarżącej § 4 ust. 5 rozporządzenia w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych nie powinien znaleźć zastosowania w okolicznościach faktycznych sprawy. Z treści ww. przepisu, dotyczy on jednostki osadniczej, a nie określonego budynku znajdującego się na jej terenie, a ponadto dotyczy on sytuacji, w której istniejąca sieć wodociągowa (dostarczająca wodę dla celów bytowych) nie dostarcza wystarczającej ilości wody do zewnętrznego gaszenia pożarów. Postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją dotyczyło wyłącznie budynku

Skarżąca dokonała interpretacji art. 7 ust. 1 pkt 14 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 3 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków stwierdzając, że adresatem decyzji winna być gmina ewentualnie przedsiębiorstwo wodociągowe. Nie sposób w ocenie skarżącej uznać, że istnieją podstawy do nałożenia na właściciela budynku (a tym bardziej na najemcę jego części) obowiązku zapewnienia dla budynku co najmniej jednego hydrantu zewnętrznego spełniającego warunki wskazane w decyzji.

Zdaniem skarżącej organ nie wyjaśnił wszelkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, ani nie zebrał w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. nie zwrócił się do dysponenta przeciwpożarowej sieci wodociągowej. W stanie faktycznym sprawy zachodziła potrzeba powtórzenia badania pomiaru wydajności sieci wodociągowej. Ponadto organ nie rozpatrzył i nie odniósł się do okoliczności, że istniejące hydranty są elementem gminnej przeciwpożarowej sieci wodociągowej, a także nie uwzględnił tej okoliczności przy ustalaniu zakresu obowiązku przygotowania budynku, obiektu budowlanego lub terenu do prowadzenia akcji ratowniczej. Nadto organ nałożył na skarżącą obowiązek spełnienia wymogów w zakresie wydajności i ciśnienia w sieci wodociągowej mimo, iż taki obowiązek jest niewykonalny, gdyż nie jest właścicielem tej sieci i nią nie dysponuje. Nie ustalił również treści stosunku prawnego łączącego skarżącą z właścicielem nieruchomości. Podkreśliła, że nie ma możliwości zapewnienia, aby ta sieć spełniała wymogi określone w obowiązujących przepisach, gdyż z racji posiadanego tytułu do części nieruchomości (najem) nie posiada uprawnień, pozwalających na realizację inwestycji dotyczących nieruchomości jako całości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko i argumentacje prawna. Nie zgodził się ze sposobem interpretowania wymagań obowiązujących przepisów oraz podjętą kolejną próbą kwestionowania prawidłowości działań przeprowadzonych przez organ I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325, t.j. ze zm. – dalej "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przedstawiona tutaj regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Przeprowadzone w powyższym zakresie badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w C. nakazującej Spółce, jako najemcy budynku, w którym znajduje się sklep, wykonanie obowiązku zapewnienia dla budynku usługowo-handlowego przeciwpożarowego zaopatrzenie w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej(t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1499 ze zm. dalej: "ustawa o PSP"). Przywołując ten przepis należy jednak najpierw wskazać, że z mocy art. 13 ust. 6 pkt 11 ustawy o PSP, do zadań komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej należy nadzorowanie przestrzegania przepisów przeciwpożarowych. Z kolei przywołany powyżej 26 ust. 1 ustawy o PSP stanowi, że komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do:

1) nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie;

2) wstrzymania robót (prac), zakazania używania maszyn, urządzeń lub środków transportowych oraz eksploatacji pomieszczeń, obiektów lub ich części, jeżeli stwierdzone uchybienia mogą powodować zagrożenie życia ludzi lub bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania pożaru.

Hipoteza normy prawnej wynikającej z art. 26 ust. 1 ustawy o PSP obejmuje sytuację, w której stwierdzono naruszenie przepisów przeciwpożarowych.

Przedmiot sporu, który wymagał przesądzenia w pierwszej kolejności w sprawi, sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy prawidłowo został określony adresat obowiązków nałożonych zaskarżoną decyzją. To, do kogo winna być skierowana decyzja nakładająca obowiązki z zakresu ochrony przeciwpożarowej powinno być uzależnione od okoliczności występujących w konkretnej sprawie i poprzedzone analizą zebranych w sprawie informacji.

Niesporne jest, że w dniu [...] r. zawarto pomiędzy "D." Sp. z o.o. z siedziba w P. (Wynajmujący), a "A." S.A. w K. (Najemca) umowę najmu. W budynku usytuowanym w C. przy ul. [...] zlokalizowany jest sklep "B.". Z § 4 ust. 2 lit.a umowy najmu wynika, że to na najemcy spoczywa obowiązek przestrzegania przepisów sanitarnych, przepisów dotyczących bezpieczeństwa i przepisów przeciwpożarowych, a co za tym idzie to najemca zobowiązany jest zapewnić zaopatrzenie w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru dla obiektu, w którym znajduje się sklep.

W ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie prawidłowo uznały, że postanowienia ww. umowy nakładają na najemcę odpowiedzialność za realizację takich obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej jakie zostały określone zaskarżoną decyzją. Zatem chybione są twierdzenia skarżącej, że zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a.

W rozpoznawanej sprawie spór pomiędzy organem odwoławczym a skarżącym dotyczy zarówno sfery ustaleń faktycznych oraz oceny prawnej. Rozstrzygnięcie sporu wymaga jednak w pierwszej kolejności odniesienia się do ustaleń faktycznych poczynionych w toku kontrolowanego obecnie postępowania administracyjnego oraz zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Zaakcentować przy tym należy, że materiał dowodowy sprawy ogranicza się w istocie do protokołu ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych.

Czynności kontrolno-rozpoznawcze zostały przeprowadzone przez strażaków Komendy Powiatowej PSP w C., działających na podstawie imiennego upoważniania z dnia [...] r. udzielonego w imieniu Komendanta Powiatowego PSP. Upoważnienie to, w ocenie Sądu, spełnia wymogi wynikające z art. 23 ust. 4 i 8 ustawy o PSP.

Przeprowadzanie czynności kontrolno-rozpoznawcze zostało uregulowane w art. 23 ustawy o PSP. W ust. 3 tego przepisu uregulowany został zakres tych czynności, przy czym w rozpoznawanej sprawie dotyczył on punktu 1)-kontroli przestrzegania przepisów przeciwpożarowych; pkt 5) -rozpoznawania możliwości i warunków prowadzenia działań ratowniczych przez jednostki ochrony przeciwpożarowej; oraz pkt 9)-postępowania z substancjami zubożającymi warstwę ozonową, fluorowanymi gazami cieplarnianymi i pozostałymi fluorowanymi gazami cieplarnianymi w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. o substancjach zubożających warstwę ozonową oraz o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2158 oraz z 2020 r. poz. 284), wykorzystywanymi w ochronie przeciwpożarowej, a także systemami ochrony przeciwpożarowej oraz gaśnicami zawierającymi te substancje lub gazy lub od nich uzależnionymi.

Zgodnie z art. 23 ust. 13 ustawy o PSP z ustaleń dokonanych w toku czynności kontrolno-rozpoznawczych kontrolujący sporządza protokół, który podpisują kontrolujący oraz kontrolowany albo osoba przez niego upoważniona. Zgodnie zaś z ust. 14 tego przepisu kontrolowany lub osoba przez niego upoważniona mają prawo wniesienia zastrzeżeń do protokołu przed jego podpisaniem. Analiza treści znajdującego się w aktach sprawy protokołu z czynności kontrolno-rozpoznawczych świadczy, w ocenie Sądu, o tym, że spełnia on ustawowe wymogi dotyczące zarówno formy, jak i treści. Ponadto został on sporządzony przez powołany do tego organ państwowy (strażaków działających z upoważniania Komendanta Powiatowego) w zakresie działania tego organu. Tym samym protokół ten stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a. W konsekwencji stanowi on dowód zaistnienia okoliczności, które zostały w nim stwierdzone. Ustalając zatem stan faktyczny sprawy prawidłowo zatem organy oparły się na treści tego protokołu. Dodatkowo przemawia za tym okoliczność, że protokół ten został bez zastrzeżeń podpisany przez skarżącą.

W ocenie Sądu organ odwoławczy, a wcześniej organ I instancji w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny sprawy, w tym ustalił okoliczności kluczowe do oceny zaistnienia podstaw do zastosowania art. 26 ust. 1 pkt. 1 ustawy o PSP. Ustalenia te zostały oparte na podstawie protokołu z czynności kontrolno-rozpoznawczych, który jako dokument urzędowy korzysta z domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone, a domniemanie to nie zostało obalone w toku postępowania administracyjnego.

Poczynione przez organy ustalenia faktyczne dotyczyły najpierw samego przeprowadzenia w dniu [...] r. czynności kontrolno-rozpoznawczych w sklepie, wskazania skarżącej jako osoby odpowiedzialnej za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, charakterystyki budynku i jego otoczenia oraz organizacji ochrony przeciwpożarowej. Zostały one odniesione przez organy do przepisów przeciwpożarowych zawartych w ustawie z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej oraz przepisów wykonawczych wydanych na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 13 ust. 1 i 2 u.o.p., a mianowicie: rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz.U. nr 124, poz. 1030) oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów(Dz. U. z 2010 r. nr 109, poz. 719). Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1372 z późn. zm.- dalej "u.o.p."), właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest obowiązany:

1) przestrzegać przeciwpożarowych wymagań techniczno-budowlanych, instalacyjnych i technologicznych;

2) wyposażyć budynek, obiekt budowlany lub teren w wymagane urządzenia przeciwpożarowe i gaśnice;

3) zapewnić konserwację oraz naprawy urządzeń przeciwpożarowych i gaśnic w sposób gwarantujący ich sprawne i niezawodne funkcjonowanie;

4) zapewnić osobom przebywającym w budynku, obiekcie budowlanym lub na terenie, bezpieczeństwo i możliwość ewakuacji;

5) przygotować budynek, obiekt budowlany lub teren do prowadzenia akcji ratowniczej;

6) zapoznać pracowników z przepisami przeciwpożarowymi;

7) ustalić sposoby postępowania na wypadek powstania pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia.

W myśl. art. 4 ust. 1a u.o.p., odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w ust. 1, stosownie do obowiązków i zadań powierzonych w odniesieniu do budynku, obiektu budowlanego lub terenu, przejmuje - w całości lub w części - ich zarządca lub użytkownik, na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej ustanawiającej zarząd lub użytkowanie. W przypadku gdy umowa taka nie została zawarta, odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej spoczywa na faktycznie władającym budynkiem, obiektem budowlanym lub terenem.

W art. 3 ust. 2 u.o.p. wymieniono podmioty odpowiedzialne za naruszenie przepisów przeciwpożarowych, którymi są: właściciel, zarządca lub użytkownik, a także osoba fizyczna, osoba prawna, organizacja lub instytucja korzystająca ze środowiska, budynku, obiektu lub terenu.

Przedstawione powyżej akty normatywne stały się dla organów podstawą do tego, aby ustalone w protokole z czynności kontrolno-sprawdzających okoliczności zakwalifikować jako naruszenia przepisów przeciwpożarowych. Organ I instancji przedstawił w tym zakresie opis naruszeń (strony 2 i 3 decyzji) z odniesieniem do konkretnych przepisów. Opis ten koresponduje z treścią znajdującego się w aktach sprawy protokołu (załącznik nr w aktach administracyjnych).

Organ odwoławczy stwierdził zaś, że fakty opisane w udostępnianej dokumentacji pokontrolnej stanowią o niezgodności z obowiązującymi wymaganiami wskazanymi m.in. w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz innych przepisów wymienionych w protokole i decyzji organu I instancji.

Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że żaden z nich nie okazał się zasadny. Wbrew zarzutom skargi organy wyjaśniły wszystkie istotne sprawy dla okoliczności faktyczne. Zaakcentować należy, że zebrany w sprawie materiał dowodowy zdaniem Sądu przekonujący, a ustalenia dotyczące stanu faktycznego oparte zostały o dokument urzędowy, korzystający z domniemania zgodności ze stanem faktycznym sprawy. Nie mogły także odnieść skutku zarzuty dotyczące braku możliwości wykonania decyzji. Ponadto składając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji pełnomocnik skarżącego w istocie sam zaprzeczył takiej niemożliwości jej wykonania.

Z tych względów Sąd za nieuzasadnione uznał zarzuty skargi zarówno te związane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, co skutkować musiało oddaleniem skargi, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.

W niniejszej sprawie Sąd orzekał na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, z późn.zm.) Dopuszczalność rozpoznania przedmiotowej sprawy na posiedzeniu niejawnym na podstawie powołanego wyżej przepisu potwierdza stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w uchwale składu 7 sędziów z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19 (dostępna w CBOSA).