Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 291/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 218 w zw. z art. 219
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

|Sygn. akt IV SA/Wr 291/18 | | , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , Dnia 6 grudnia 2018 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący, , Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków, , Sędziowie, Sędzia NSA Mirosława Rozbicka - Ostrowska, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.), , , Protokolant, sekretarz sądowy Katarzyna Leśniowska, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 6 grudnia 2018 r., sprawy ze skargi E. K., na postanowienie Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego, z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...], w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia, oddala skargę w całości;, przyznaje adwokatowi A. S. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 295,20 (słownie: dwieście, dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych w tym 23 % podatku VAT tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.,


UZASADNIENIE

W dniu 4 stycznia 2018 r. wpłynął do Wojskowego Komendanta Uzupełnień we W. wniosek E. M. K. (dalej: skarżący, wnioskodawca) o wydanie zaświadczenia dotyczącego przebiegu służby wojskowej i powoływanie na ćwiczenia wojskowe od 1972 r. – 1985 r., wskazując m.in. terminy w których był powołany do służby wojskowej i w jakim celu ubiega się o wydanie zaświadczenia "ZUS – do emerytury", "KRUS – do emerytury".

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2018 r. wydanym na podstawie art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257) dalej: kpa, Wojskowy Komendant Uzupełnień we W. odmówił skarżącemu wydania zaświadczenia potwierdzającego odbycie czynnej służby wojskowej "w okresach (dniach) grudzień 1974 r. lub styczeń albo luty 1975 r.; 14 kwietnia 1982; 22 lipca – 31 lipca 1982 r., 11 czerwca 1983 r. oraz 7 czerwca 1984 r."

W uzasadnieniu postanowienia podano, że w ewidencji wojskowej posiadanej przez Wojskową Komendę Uzupełnień we W. brak jest zapisów potwierdzających, iż wnioskodawca odbywał ćwiczenia wojskowe we wszystkich wskazanych okresach. W celu uzupełnienia posiadanej ewidencji wojskowej, w dniu 10 stycznia 2018 r. Komendant Uzupełnień wystąpił do Komendy Wojewódzkiej Policji we W., w której, zgodnie z informacjami przekazanymi przez wnioskodawcę odbywały się ćwiczenia wojskowe nieodnotowane w ewidencji wojskowej, o potwierdzenie okresów odbywanych przez wnioskodawcę ćwiczeń wojskowych (pismo wych. nr [...]). W dniu 31 stycznia 2018 r. Komendant Uzupełnień otrzymał pismo (wch. [...]) z KWP we W. (zn.sp.[...]) informujące o braku możliwości potwierdzenia okresu odbywania przez wnioskodawcę dokumentacji szkolenia rezerw w związku z upływem okresu przechowywania w Archiwum KWP we W. (protokół brakowania nr [...] -poz. [...] z dnia 27 września 2005 r.). W następstwie powyższego Komendant Uzupełnień wystąpił w dniu 6 lutego 2018 r. do wnioskodawcy o przedłożenie oryginałów posiadanych dokumentów dotyczących powoływania na ćwiczenia wojskowe, w celu uzupełnienia akt sprawy (pismo wych. nr [...]). W dniu 23 lutego 2018 r. wnioskodawca przedłożył dokumenty, na podstawie których Komendant Uzupełnień może potwierdzić fakt stawienia się wnioskodawcy w miejscu odbywania ćwiczeń wojskowych wskazanych w karcie powołania: W., ul. [...] w dniu 22 kwietnia 1989 r. oraz WUSW W. ul. [...] w dniu 29 sierpnia 1984 r. Nie było jednak możliwe potwierdzenie odbywania ćwiczeń w terminach: grudzień 1975 r. lub styczeń albo luty 1975 r., 14 kwietnia 1982 r., 22 lipca – 31 lipca 1982 r., 11 czerwca 1983 r., i 7 czerwca 1984 r.

Ponadto Komendant Uzupełnień wskazał, że nie ma podstaw do wydania zaświadczenia o treści żądanej przez wnioskodawcę i dlatego na podstawie art. 219 kpa wydaje niniejsze postanowienie w zakresie informacji nie potwierdzonych w przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym. Jednocześnie Komendant nadmienił, że wydaje dla celów emerytalnych zaświadczenie nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. potwierdzające odbycie zasadniczej służby wojskowej i ćwiczeń wojskowych oraz wydanie wnioskodawcy kart powołania zgodnie ze zweryfikowaną ewidencją wojskową i zgromadzonymi dokumentami ewidencyjnymi.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący stwierdził, że zawiera "w swojej treści szereg nieścisłości oraz nieprawdziwych sformułowań dążących do zagmatwania i wypaczania istoty sprawy".

Szef Wojewódzkiego Sztabu we W., po rozpoznaniu zażalenia skarżącego, na postanowienie Wojskowego Komendanta Uzupełnień we W. z dnia [...] marca 2018 r. Nr [...] o odmowie wydania zaświadczenia potwierdzającego fakt odbycia czynnej służby wojskowej w okresach (dniach): grudzień 1974 r. lub styczeń albo luty 1975 r., 14 kwietnia 1982 r., 22 lipca – 31 lipca 1982 r., 11 czerwca 1983 r. oraz 7 czerwca 1984 r. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. [...], na podstawie art. 144 w zw. z art. 138 § 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, że z analizy treści zgromadzonych w sprawie materiałów wynika, że zainteresowany odbył czynną służbę wojskową od 26 kwietnia 1972 r. do 10 kwietnia 1974 r. od 1 czerwca 1978 r. do 28 czerwca 1978 r., od 8 lipca 1982 r. do 21 lipca 1982 r. i 21 dni w 1980 r.

Szef Sztabu stwierdził, że brak jest udokumentowania odbywania ćwiczeń wojskowych w pozostałych, wskazanych przez wnioskodawcę terminach.

Podkreślono, że organ może potwierdzić tylko takie fakty, co do których posiada udokumentowaną wiedzę. Nie może potwierdzić faktów (okoliczności) o których nic nie wie.

Dokumenty przedstawione przez zainteresowaną stronę nie stanowią podstawy do wydania żądanego postanowienia.

Pismem z dnia 16 maja 2018 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na powyższe postanowienie Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego we W. z dnia [...] kwietnia 2018 r. [...].

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że "w treści swoich uzasadnień przyznają się do popełnienia przestępstwa na mojej osobie, a mianowicie: nadgorliwe powoływanie mnie na trzykrotne ćwiczenia wojskowe długoterminowe w latach 1978-1982. Ówczesne przepisy dotyczące sposobu odbywania czynnej służby wojskowej po odbyciu zasadniczej służby wojskowej stanowiły: że na długoterminowe ćwiczenia wojskowe można było powoływać żołnierzy rezerwy wojskowej – nie częściej niż raz na trzy lata. Dlatego przyjętym, a następnie potwierdzonym sposobem mataczenia w tej mojej sprawie – jest celowe zaświadczenie odbycia ćwiczeń wojskowych w sposób zakamuflowany. Czyli, potwierdzenie odbycia ćwiczeń wojskowych w 1978 r., a następnie w 1982 r., a później dopisanie odbycia ćwiczeń wojskowych – 21 dni w 1980 r. z dopiskiem (brak wskazania terminu). Jest to jawne ukrywanie przestępstwa z powyżej opisanego okresu, poprzez mataczeniem terminami odbywanych ćwiczeń wojskowych. Jednocześnie jest to ewidentne nadużycie w stosunku do art. 49 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (...) dotyczącego ewidencji wojskowej".

W odpowiedzi na skargę Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego we W. wniósł o jej oddalenie.

Wskazano, że w niniejszej sprawie jedynym dokumentem na podstawie którego może być ustalony początkowy okres odbywania zasadniczej służby wojskowej przez skarżącego jest karta ewidencyjna (z dokumentu tego k – 50 akt adm. rubryka 23 – odwrót) jednoznacznie wynika, że skarżący w dniu 26 kwietnia 1972 r. został wcielony do [...]. Data wcielenia jest datą rozpoczęcia odbywania przez niego służby wojskowej. Z dalszej części tej rubryki wynika przebieg służby i data przeniesienia do rezerwy po odbyciu zasadniczej służby wojskowej (10 kwietnia 1974 r.). Następnie zawarte są adnotacje o odbytych ćwiczeniach wojskowych w rezerwie – od 1 do 28 czerwca 1978 r.; w 1980 r. odbył 21 dni ćwiczeń wojskowych, od 8 do 21 lipca 1982 r. Skarżącemu zostało wydane zaświadczenie nr [...] o odbywanej służbie wojskowej w terminach wymienionych. Podkreślono, że w przedstawionej sytuacji organa wojskowe nie mogły potwierdzić innych okresów odbywania przez skarżącego służby wojskowej. Komendant Uzupełnień nie ma dodatkowych materiałów źródłowych na podstawie których mógłby potwierdzić inne okresy służby skarżącego. Jego materiały są materiałami jedynymi, które dokumentują służbę wojskową poborowych i żołnierzy rezerwy w tym skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W świetle przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola obejmuje zatem materialną i formalną prawidłowość zaskarżonego aktu.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia.

Stosownie do treści art. 217 § 1 i § 2 pkt 2 kpa organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie, jeżeli osoba ubiega się o nie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Organ administracji publicznej obowiązany jest zaś wydać zaświadczenie w myśl art. 218 § 1 kpa, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. W okolicznościach niniejszej sprawy istotne znaczenia ma również przepis art. 218 § 2 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające.

Nie może zatem ulegać wątpliwości, że zaświadczenie wydawane przez organ stanowi oświadczenie wiedzy tego organu oparte na danych będących w jego posiadaniu, co wynika wprost z art. 218 § 1 kpa. Nie jest zatem dopuszczalne w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń dokonywanie jakichkolwiek ustaleń faktycznych i ocen prawnych, jeśli nie wynikają one z prowadzonych przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

Charakter postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w art. 218 § 2 kpa był już przedmiotem wyjaśnień dokonywanych przez sądy administracyjne. Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał, że postępowanie to ma zakres ograniczony, spełnia bowiem tylko pomocniczą rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia, a jego przedmiotem są okoliczności wynikające z istniejących ewidencji, rejestrów i innych danych, czy też wyjaśnienie, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów oraz stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się zainteresowany, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencja lub rejestry mogą zawierać żądane dane i ustalenia ewentualnych ich dysponentów (wyrok NSA z dnia 7 lutego 2017 r., II OSK 1270/15 czy z dnia 15 stycznia 2014 r., I OSK 1518/12). Oznacza to, że w sytuacji, gdy organ nie posiada w prowadzonych rejestrach danych, które mogłyby stanowić podstawę wydania zaświadczenia stosownie do żądania wnioskodawcy, oczywistym jest, że nie może wydać zaświadczenia żądanej treści. Dla braku możliwości potwierdzenia faktów lub stanu prawnego nie mają przy tym znaczenia przyczyny, dla których organ nie znajduje się w posiadaniu określonych danych, brak ten nie obliguje również organu do prowadzenia postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia faktów czy stanu prawnego.

Prowadzenie dochodzenia wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia stanu faktycznego lub prawnego przekształciłoby postępowanie o wydanie zaświadczenia w postępowanie administracyjne ogólne co byłoby w sprzeczności z przepisami działu VII Kpa i ukształtowaną na ich podstawie instytucję prawną jaką jest zaświadczenie.

W doktrynie i orzecznictwie powszechnie wyróżnia się trzy przypadku odmowy wystawienia zaświadczenia: przy braku interesu prawnego osoby ubiegającej się o zaświadczenie; w przypadku niewłaściwości organu do którego skierowano żądanie: gdy nie można spełnić żądania odnośnie do treści zaświadczenia czy to ze względu na treść posiadanych danych lub dokumentów, czy też ze względu na wyraźny zakaz ustanowiony w przepisach odrębnych.

W niniejszej sprawie występuje trzeci z wypadków.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy trzeba wskazać, iż organy prawidłowo ustaliły treść i zakres żądania skarżącego, co uprawniało do zastosowania wskazanych przepisów kpa. Skarżący zwrócił się do Wojskowego Komendanta Uzupełnień we W. o wydanie zaświadczenia dotyczącego przebiegu służby wojskowej i powoływanie na ćwiczenia wojskowe od 1972 – 1980 (zgodnie z wykazem) do celów emerytalnych (ZUS, KRUS).

W przedstawionym stanie faktycznym, w ocenie Sądu, organy słusznie odmówiły skarżącemu wydania zaświadczenia żądanej treści. Nie można bowiem potwierdzić sytuacji w oczekiwanym przez skarżącego zakresie, w przypadku niedysponowania rejestrami, ewidencją bądź innymi danymi, które pozwalałyby potwierdzić odbywanie ćwiczeń w terminach: grudzień 1974 r. lub styczeń albo luty 1975 r., 14 kwietnia 1982 r., 22 lipca – 31 lipca 1982 r., 11 czerwca 1983 r. i 7 czerwca 1984 r.

Zauważyć przy tym trzeba, że organ na podstawie informacji zawartych w ewidencji wojskowej oraz zgromadzonych w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wydał skarżącemu zaświadczenie z dnia [...] lutego 2018 r. [...] potwierdzające odbycie zasadniczej służby wojskowej.

Reasumując, w ocenie Sądu odmowa wydania żądanego zaświadczenia z przyczyn podanych w zaskarżonych postanowieniach zasługuje na uwzględnienie. Poza kontrolą Sądu pozostaje zaś argumentacja skarżącego nie związana bezpośrednio z przedmiotem zaskarżenia. Nie dostrzegając naruszenia przepisów prawa Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: ppsa).

O kosztach, o których mowa w pkt. II wyroku orzeczono na podstawie art. 250 ppsa i § 21 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.