Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 579/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-07-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 40
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 44
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 134
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Protokolant ref. staż. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2013 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] kwotę 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] października 2012 r. Nr [...] na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 oraz art. 82 ust. 2 w związku z art.36a ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz.U z 2010r., Nr 243 poz 1623) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. z 2002r. Nr 41 poz. 361 ze zm.) oraz art. 92 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2001r. Nr 142 poz. 1592, ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku inwestora o pozwolenie na budowę z dnia 21.05.2012 r., skorygowanego w dniu 26.06.2012 r. i w dniu 12.09.2012 r. i uzupełnianego dnia 04.07.2012 r.,16 07.2012 r., 10.09.2012 r., ostatecznie dnia 16.10.2012 r., (postępowanie było zawieszone w dniach 05.07.2012r.-24.07.2012r. i w dniach 9.08.2012r.- 14.09.2012r.) zmienił ostateczną decyzję nr [...] z dnia [...].05.2009r., wydaną przez Prezydenta Miasta [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem i usługami na terenie (oznaczonym na projekcie zagospodarowania terenu cyf. 1-2-3-4-5-6-7-8-1) na terenie działki o nr ew. [...] z obrębu [...]) oraz wjazdu, drogi pożarowej i chodników, poszerzeniu jezdni w liniach rozgraniczających ul. [...] na terenie działek o nr ew. [...], [...], [...], [...] w obrębie [...] zlokalizowanej przy ul. [...] w [...]- Dzielnica [...], wydaną dla [...] Spółka komandytowo- akcyjna z siedzibą przy ul. [...] w [...], w ten sposób, że:

zatwierdził projekt budowlany zamienny i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z dwupoziomowym garażem i usługami, na terenie działki o nr ew. [...] z obrębu [...] wraz ze zjazdem publicznym zjazdem pożarowym, drogą pożarową, chodnikiem w liniach rozgraniczających ul. [...] na terenie części działek [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...] -Dzielnica [...], w granicach oznaczonych na projekcie zagospodarowania terenu literami 1-2-3-4-5-6-7-8-9-1, dla Inwestora – [...] Spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą przy ul. [...] w [...], kategoria obiektu: - XIII.XVII.

Od powyższej decyzji odwołanie wniosła L. G. i M. S. działając w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w [...].

Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność odwołania od ww. decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] października 2012r., Nr [...].

W uzasadnieniu wskazał, ze pismem z dnia 5 grudnia 2012r., na podstawie art. 64 § 2 Kpa, wezwał Odwołującego do usunięcia braków formalnych ww. odwołania, pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania, poprzez przedłożenie oryginalnego bądź poświadczonego za zgodność z oryginałem, dokumentu wykazującego umocowanie organu osób podpisujących przedmiotowe pismo do wniesienia odwołania w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w [...].

Z akt sprawy wynika, że wobec nieobecności adresata list z ww. wezwaniem awizowano w dniu 13 grudnia 2012 r., a następnie powtórnie w dniu 20 grudnia 2012r. Wobec niepodjęcia korespondencji, w dniu 23 grudnia 2012 r. list został odesłany do nadawcy. Tym samym na mocy przepisu art. 44 Kpa należy przyjąć, że kwestionowane rozstrzygniecie zostało doręczone Skarżącym w dniu 27 grudnia 2012r. Termin do usunięcia braków formalnych złożonego odwołania minął więc w dniu 3 stycznia 2013r.

Organ zatem stwierdził, że Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w [...], pomimo wezwania jej do tego, nie usunęła braków formalnych przedmiotowego odwołania z dnia 6 listopada 2012r.

Organ przy tym wskazał, że niedopuszczalne jest rozpatrzenie odwołania, złożonego przez organ osoby prawnej bez wykazania przez ten organ umocowania do działania w imieniu osoby prawnej. Stosownie natomiast do art. 331 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r., Nr 16. poz. 93 ze zm.) Do jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną stosuje się odpowiednio przepisy o osobach prawnych. Jednostkami takimi są między innymi wspólnoty mieszkaniowe. Przepis art. 33 § 3 Kpa nakłada obowiązek dołączenia do akt sprawy oryginału umocowania lub jego odpisu poświadczonego za zgodność z oryginałem. Uchybienie temu obowiązkowi stanowi brak formalny, powodujący powstanie po stronie organu obowiązku wezwania wnoszącego podanie do usunięcia braku, ze wskazaniem terminu i pouczeniem o skutkach niewykonania wymaganej czynności. Po bezskutecznym upływie tego terminu organ pozostawia podanie bez rozpoznania.

Wobec faktu, iż osoby podpisujące się pod przedmiotowym odwołaniem pomimo wezwania ich do tego, nie wykazały legitymacji do występowania w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w [...], organ pozostawił odwołanie bez rozpoznania.

W przypadku nieusunięcia braków formalnych zażalenia organ odwoławczy wydaje postanowienie o niedopuszczalności zażalenia, co zresztą lepiej zabezpiecza stronie możność ochrony jej praw w postępowaniu odwoławczym niż instytucja pozostawienia podania bez rozpoznania.

Pozostawienie odwołania bez rozpoznania stanowi jedną z postaci stwierdzenia niedopuszczalności odwołania przewidzianą w art. 134 Kpa (por. wyrok NSA z dnia 11 marca 1992 r., sygn. akt III SA 261/92; wyrok NSA z dnia 22 stycznia 1993 r., sygn. akt SA/Kr 1988/92; wyrok NSA z dnia 17 listopada 1998 r., sygn. akt.: III SA 1161/97; wyrok NSA z dnia 22 grudnia 1998 r., sygn. akt III SA 4842/97).

Biorąc pod uwagę poczynione ustalenia organ stwierdził niedopuszczalność wniesienia odwołania.

Skargę do sądu administracyjnego na ww. postanowienie w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] w [...], wniosło dwóch członków Zarządu Wspólnoty zarzucając postanowieniu naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, w szczególności art. 40 § 1, 2 oraz 5, k.p.a.

Wnieśli o:

1. uchylenie postanowienia w całości,

2. przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji.

Wskazali, że zaskarżone postanowienie Wojewody [...], w świetle zebranej dokumentacji sprawy, jest wadliwe, a u jego podstaw legło całkowicie nieuprawnione założenie faktyczne, co do skuteczności dokonywanych doręczeń korespondencji na adres skarżącego przedmiotowe postanowienie. W konsekwencji przyjętych przez organ odwoławczy przesłanek formalnych, strona składająca odwołanie od decyzji Prezydenta m. st. Warszawy została pozbawiona możliwości ochrony swoich interesów, a sprawa nie znalazła rozstrzygnięcia merytorycznego.

Pismem z dnia 5 grudnia 2012 r. wezwał odwołującego do usunięcia braków formalnych przedmiotowego odwołania, poprzez złożenie oryginału lub poświadczonego za zgodność z oryginałem, dokumentu wykazującego umocowanie osób podpisujących odwołanie do jego wniesienia w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej, przy tym wezwanie to zostało zaadresowane na ogólny adres strony tzn. Wspólnota Mieszkaniowa ul. [...] w [...], [...]. Zdaniem Wspólnoty wezwanie do usunięcia braków formalnych, powinno zostać adresowane do Zarządu Wspólnoty jako jej przedstawiciela, a w tym konkretnym przypadku do osób podpisujących odwołanie do II instancji, ze wskazaniem dokładnego miejsca ich zamieszkania z podaniem lokalu, lub też wskazanego przez członków Zarządu adresu do doręczeń.

Z akt zebranych w sprawie, niezbicie wynika, iż informacje dotyczące konkretnego miejsca zamieszkania członka Zarządu, M. S., a także adresy korespondencyjne H. S. (trzeciego członka Zarządu) i L. G., oraz adres do korespondencji samej Wspólnoty, były dostępne organowi odwoławczemu.

Skierowanie przez Wojewodę [...] wezwania do usunięcia braków formalnych, choćby na jeden z tych adresów, skutkowałby jego wykonaniem, tak jednak się nie stało. Osoby powołane przez Wspólnotę do jej reprezentowania, z uwagi na fakt błędnego zaadresowania wezwania na ogólny adres Wspólnoty, nie wiedziały o jego istnieniu. Skutkiem zaniedbania ze strony Wojewody [...] jakie miało miejsce w tym zakresie, było w pierwszej kolejności uznanie, iż przedmiotowa przesyłka wobec dwukrotnego awizowania pisma została skutecznie doręczona, a następnie stwierdzenie, że strona nie wykonała wezwania w zakreślonym ustawowo terminie. Ostateczną zaś konsekwencją było wydanie przez Wojewodę [...] postanowienia nr [...] z dnia [...] stycznia 2013r.

Reasumując, skarżący podnieśli, że w żaden sposób nie można przyjąć, że przesyłka zawierająca wezwanie do usunięcia braków formalnych została skutecznie doręczona, stosując do omawianego przypadku art. 44 kpa, ponieważ została skierowana bezpośrednio do strony postępowania, nie posiadającej lokalu, pocztowej skrzynki odbiorczej, co uniemożliwiało również prawidłowe awizowanie przesyłki. Ponadto została przesłana na niewłaściwy adres do doręczeń, i z tych wszystkich względów odpada podstawa prawna wydanego postanowienia.

Z tych względów wnosimy jak na wstępie.

Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż sąd administracyjny kontrolując zaskarżony skargą akt weryfikuje go wyłącznie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym, oceniając także legalność poprzedzającego wydanie postępowania prowadzonego przez organ administracji publicznej. Stwierdzenie, iż przy jego wydawaniu doszło do naruszenia prawa materialnego lub procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd uchylenia go. Jednocześnie podkreślić należy, iż zgodnie z przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny nie jest związany zarzutami skargi i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż kontrola sądowa obejmuje całokształt sprawy administracyjnej załatwionej zakwestionowanym skargą aktem.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie było postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...], którym organ stwierdził niedopuszczalność odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2012 r. złożonego przez L. G. i M. S. działających w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w [...]

Poddając zatem zaskarżony akt kontroli z punktu widzenia przypisanej mu ustawo kompetencji Sąd uznał, iż skargę należało uwzględnić.

Jak wynika z akt sprawy pismem z dnia 5 grudnia 2012 r., na podstawie art. 64 § 2 Kpa, organ odwoławczy wezwał odwołującego do usunięcia braków formalnych odwołania, pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania, poprzez przedłożenie oryginalnego bądź poświadczonego za zgodność z oryginałem, dokumentu wykazującego umocowanie organu osób podpisujących przedmiotowe pismo do wniesienia odwołania w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w [...].

Z akt sprawy wynika, że wobec nieobecności adresata list z ww. wezwaniem awizowano w dniu 13 grudnia 2012 r., a następnie powtórnie w dniu 20 grudnia 2012r. Wobec niepodjęcia korespondencji, w dniu 23 grudnia 2012 r. list został odesłany do nadawcy. Tym samym na mocy przepisu art. 44 Kpa Wojewoda [...] przyjąć, że kwestionowane rozstrzygniecie zostało doręczone Skarżącym w dniu 27 grudnia 2012r. Termin do usunięcia braków formalnych złożonego odwołania minął więc w dniu 3 stycznia 2013r.

Organ zatem stwierdził, że Wspólnota Mieszkaniowa przy [...] w [...], pomimo wezwania jej do tego, nie usunęła braków formalnych przedmiotowego odwołania z dnia 6 listopada 2012 r.

Wskazać należy, iż w art. 44 k.p.a. zastosowanym przez organ odwoławczy w niniejszej sprawie uregulowane są terminy do odbioru pism przez adresata, a w § 4 unormowana została instytucja "fikcji doręczenia" skutkującej - przy prawidłowym jej zastosowaniu - uznaniem procesowego skutku prawnego doręczenia pisma. Możliwość jej zastosowania obejmuje kilka czynności, których łączne wystąpienie warunkuje uznanie przesyłki za doręczoną, o ile czynności te wykonano prawidłowo. W takiej sytuacji organ jest uprawniony uznać pismo za doręczone stronie z upływem ostatniego dnia okresu czternastodniowego, a pismo pozastawia się w aktach sprawy. Niewątpliwie doręczenie dokonane z zastosowaniem tej instytucji jest w pełni skuteczne i wywiera takie same skutki jak faktyczne doręczenie pisma adresatowi. Jednym ze skutków doręczenia decyzji, również w trybie art. 44 k.p.a., jest rozpoczęcie biegu terminów przewidzianych w przepisach postępowania.

Przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego regulują m.in. zasady dokonywania doręczeń w toku postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 39 k.p.a. organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Stosownie do treści art. 42 § 1 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Oczywistym jest jednak, iż strona ma prawo w toku postępowania wskazać, nie tylko inny adres zamieszkania, ale także inny adres do korespondencji (vide: wyrok NSA z dnia 21 września 2010 r. sygn. akt II OSK 1759/10, wyrok z dnia 6 maja 2010 r. sygn. akt II GSK 594/09).

W rozpatrywanej sprawie zwrócić należy uwagę, iż stwierdzenie skutecznego doręczenia pisma, winno mieć miejsce dopiero po dokładnym przeanalizowaniu materiału dowodowego w zakresie koniecznym do ustalenia prawidłowości zastosowanej procedury doręczenia. Wydanie orzeczenia w trybie art. 134 k.p.a., kończącego postępowanie w sprawie, winno bowiem być poprzedzone m.in. bezspornymi ustaleniami dotyczącymi prawidłowości doręczenia stronie pism mających istotne znaczenie dla podjętej decyzji o niedopuszczalności odwołania. Doręczenie musi nastąpić z zachowaniem zasad doręczania pism organu uregulowanych w art. 39-49 k.p.a. i tylko w przypadku zachowania tych reguł doręczenie będzie skuteczne i będzie wywierało określone skutki prawne. Oczywistym jest, że warunkiem doręczenia (a także skutecznego zastosowania fikcji prawnej doręczenia z art. 44 § 4 k.p.a.) jest przesłanie przesyłki na prawidłowy adres strony (vide: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 25 marca 2010 r. sygn. akt II SA/Po 646/09; por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 1 lipca 1967 r. sygn. akt III PRN 47/67, niepubl. oraz z dnia 22 marca 1995 r. sygn. akt II CRN 4/95, niepubl.; wyrok NSA z dnia 17 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 1297/08, wyrok WSA w Opolu z 1 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Op 20/08). Niewątpliwie także obowiązkiem organu odwoławczego jest ustalenie prawidłowego adresu strony, w celu dokonywania doręczeń korespondencji w toku postępowania (vide: orzeczenia w sprawach VI SA/Wa 140/09, III SA/Wa 1953/07 - orzeczenia.nsa.gov.pl).

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie można zgodzić się z oceną organu odwoławczego, iż przesyłka zawierająca pismo wzywające do uzupełnienia odwołania przesłana została na prawidłowy adres. Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że w toku postępowania przed organem I instancji Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w [...] wskazała adres dla doręczeń "ul. [...], [...]" zaś z akt sprawy nie wynika, aby strona wskazywała inny adres. Z treści odwołania nie wynika również aby dyspozycja strony w zakresie adresu została zmieniona. Natomiast ze znajdujących się w aktach przesyłek wynika, że były one wysyłane na adres "Wspólnota Mieszkaniowa [...] [...].

W tym stanie rzeczy, za nie prawidłowy uznać należy sposób doręczenia powołanej korespondencji dotyczącej przedstawienia umocowania do działania w imieniu Wspólnoty. Fakt ten z kolei prowadzić musi do stwierdzenia, iż wydanie postanowienia o niedopuszczalności odwołania bez wcześniejszego prawidłowego wezwania do wykazania przez osoby składające odwołanie umocowania do działania w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w [...] było przedwczesne i w związku z tym nieprawidłowe.

Poczynione wywody prowadziły do wniosku, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 44, art. 134 k.p.a., które to naruszenie w sposób istotny wpłynęło na sposób rozstrzygnięcia przez organ rozpatrywanej sprawy.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie.