Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 3/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 180, art. 7, art. 8 par 1, art. 9, art. 12, art. 10 par 1, art. 79a par 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 123
journal: Dz.U. 2020 poz 266
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - t.j.
article: art. 31zo ust. 1 i ust. 4, art. 8 ust. 6, art. 31zp ust. 1 i ust. 2, ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. c, art. 135
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi M. A. na decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z dnia [...] 2020 r. nr [...]


UZASADNIENIE

W dniu [...] kwietnia 2020 r. M. A.-K. ("wnioskodawczyni", "skarżąca") złożyła do Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS ("organ") wniosek o zwolnienie jej z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy jako osobę prowadzącą pozarolniczą działalność, opłacającą składki wyłącznie za siebie za marzec, kwiecień i maj 2020 r.

Organ wydał w dniu [...] września 2020 r. decyzję nr [...] na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm. – dalej "ustawa COVID") w zw. z art. 83 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266 ze zm. – dalej "u.s.u.s."), w której odmówił wnioskodawczyni prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy

i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od marca do maja 2020 r.

Organ przytoczył treść art. 31zo ust. 1, art. 31zq ust. 3 ustawy COVID i podał,

że warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za okres marzec - maj 2020 r., nie później niż do 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik jest zwolniony z obowiązku ich składania. Organ podał, że w wyniku analizy konta ustalono, że wnioskodawczyni podlegała zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego z kodem tytułu ubezpieczenia 057000 od [...] stycznia 2018 r. do [...] stycznia 2020 r., a z kodem 059000 od [...] lutego 2020 r. (i nadal podlega). Organ stwierdził, że w związku z niezłożeniem ww. deklaracji rozliczeniowych przez wnioskodawczynię w terminie wskazanym w art. 31zq ust. 3 ustawy COVID, nie przysługiwało jej zwolnienie z opłacania przedmiotowych składek.

Wnioskodawczyni złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy i wyjaśniła, że na początku 2020 r. zmieniła księgową, niestety poprzednia księgowa nie chciała przekazać wnioskodawczyni wszystkich dokumentów finansowo-księgowych ze względu na panującą epidemię COVID- 19. Wnioskodawczyni sądziła, że dopełniła wszystkich obowiązków wynikających ze zgłoszenia do ubezpieczeń z kodem 059000. Przez cały ten okres (tzn. luty - wrzesień 2020 roku) nie dostała od organu żadnej informacji, że cokolwiek

na jej koncie rozliczeniowym jest błędne czy też, że brakuje dokumentów za któryś okres.

Wnioskodawczyni dodała, że tuż przed otrzymaniem odmownej decyzji, udała się

do organu, aby sprawdzić dlaczego nie otrzymała żadnej odpowiedzi na swój wniosek

o zwolnienie z opłacania składek. Wówczas pani poinformowała ją, że brakuje deklaracji rozliczeniowych od miesiąca lutego. Następnie wnioskodawczyni wskazała, że niezwłocznie po tej wizycie (jeszcze przed wydaniem odmownej decyzji) jej księgowa przesłała wszystkie dokumenty DRA od lutego do września (włącznie).

W dniu [...] listopada 2020 r. organ wydał decyzję nr [...], w której utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2020 r.

Organ przytoczył treść art. 31zq ust. 8, art. 31zo, art. 31zp ust. 1 ustawy COVID i wskazał, że wnioskodawczyni nie złożyła deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA za przedmiotowe miesiące do dnia [...] czerwca 2020 r. Wnioskodawczyni złożyła ww. deklaracje dopiero w dniu [...] września 2020 r., zatem prawidłowo odmówiono jej zwolnienia z opłacenia przedmiotowych składek.

Wnioskodawczyni złożyła skargę na ww. decyzję i wniosła o jej uchylenie. Wskazała, że jako osoba prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą była zwolniona z obowiązku składania comiesięcznych deklaracji rozliczeniowych do ZUS. Pozarolniczą działalność gospodarczą zaczęła prowadzić od dnia [...] stycznia 2020 r. (skarżąca omyłkowo podała rok : "[...]", ponieważ działalność prowadziła od [...] r.). Po 24 miesiącach opłacania składek preferencyjnych była zobowiązana zmienić kod tytułu podlegania do ubezpieczeń. Zgodnie z obowiązującymi przepisami od dnia [...] lutego 2020 r. zmieniła kod na 05900.

Skarżąca wyjaśniła, że w dniu [...] stycznia 2020 r. była na sali obsługi interesantów

w ZUS w S.. Złożyła prawidłowy dokument ZUS ZUA 05900. Pracownik nie poinformował jej, że musi składać jakiekolwiek dodatkowe dokumenty. W związku z tym sprawę uznała za załatwioną.

Następnie skarżąca wskazała, że w trakcie epidemii COVID zmieniała księgową, która nie przekazała jej wszystkich dokumentów. Nie była świadoma, że formalności po zmianie kodu na 05900 nie zostały dopełnione. Nie wiedziała również, że powinna złożyć deklarację ZUS DRA. Organ nie wysyłał do niej żadnego zawiadomienia, że na jej koncie brak prawidłowych dokumentów rozliczeniowych. Według stanu na dzień składania skargi wszelkie nieprawidłowości zostały skorygowane.

Skarżąca uznała ww. decyzję za krzywdząca, gdyż według niej, organ

nie dał jej szansy na dotrzymanie terminu złożenia prawidłowych dokumentów. Przedmiotowy wniosek złożyła w dniu [...] kwietnia 2020 r., czyli ponad dwa i pół miesiąca przed ostatecznym terminem złożenia dokumentów rozliczeniowych. Gdyby jej wniosek został rozpatrzony w ustawowym terminie, tj. w ciągu 30 dni, zdążyłaby złożyć prawidłowe dokumenty i nowy wniosek RDZ przed [...] czerwca 2020 r. Niestety wniosek został rozpatrzony po upływie ponad 5 miesięcy i tym samym odebrano jej szansę na złożenie dokumentów i umorzenie składek.

Ponadto, skarżąca zwróciła uwagę na to, że ustawa COVID jest elementem Tarczy Antykryzysowej. Tarcza ta ma na celu pomóc przedsiębiorcom przetrwać ten trudny okres epidemii, a nie utrudniać i doszukiwać się błędów, aby tej pomocy nie udzielić.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Skarga wpłynęła do WSA w Warszawie i została w dniu [...] grudnia 2021 r. przekazana WSA w Szczecinie.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] stycznia 2022 r., wydanym

na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095), zwrócono się do stron czy wyrażają zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnych, gdyż w innym wypadku Sąd skieruje sprawę na posiedzenie odmiejscowione (zdalne), lecz wówczas strony muszą posiadać odpowiednie urządzenia techniczne oraz wskazać adresy ePUAP. Pełnomocnik organu wyraził zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] grudnia 2021 r. sprawę przekazano do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie 3 sędziów. Strony poinformowano o możliwości złożenia dodatkowych wyjaśnień na piśmie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, co następuje:

Spór w sprawie dotyczy prawidłowości odmowy zwolnienia skarżącej z obowiązku opłacania przedmiotowych składek.

Z uwagi na to, że skarżąca złożyła przedmiotowy wniosek w dniu [...] kwietnia

2020 r. w sprawie zastosowanie miały przepisy ustawy COVID obowiązujące na ten dzień.

Na podstawie art. 31zo ust. 2 i ust. 4 ustawy COVID, na wniosek płatnika składek, będącego osobą prowadzącą pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6 u.s.u.s., zwanej dalej "osobą, prowadzącą pozarolniczą działalność", opłacającego składki wyłącznie na własne ubezpieczenia społeczne lub ubezpieczenie zdrowotne, zwalnia się z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na jego obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., jeżeli prowadził działalność przed dniem 1 lutego 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskany w pierwszym miesiącu, za który jest składany wniosek o zwolnienie

z opłacania składek, o którym mowa w art. 31zp ust. 1, nie był wyższy niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r. (ust. 2). W przypadku osoby prowadzącej pozarolniczą działalność zwolnieniu z obowiązku opłacania podlegają należności z tytułu składek ustalone od obowiązującej ją najniższej podstawy wymiaru tych składek (ust. 4).

Zgodnie z art. 31zp ust. 1 ustawy COVID, wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, należnych za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., zwany dalej "wnioskiem o zwolnienie z opłacania składek", płatnik składek przekazuje do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r.

Na podstawie art. 31zp ust. 2 ustawy COVID, wniosek o zwolnienie z opłacania składek zawiera:

1) dane płatnika składek:

a) imię i nazwisko, nazwę skróconą,

b) numer NIP i REGON, a jeżeli płatnikowi składek nie nadano tych numerów lub jednego z nich - numer PESEL lub serię i numer dowodu osobistego albo paszportu,

c) adres do korespondencji;

2) oświadczenie płatnika składek, o którym mowa w art. 31zo ust. 2, potwierdzające uzyskanie, w pierwszym miesiącu, za który jest składany wniosek o zwolnienie z opłacania składek przychodu z działalności nie wyższego niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r.;

2a) oświadczenie płatnika składek, o którym mowa w art. 31zo ust. 2a i ust. 2b pkt 2, potwierdzające uzyskanie w pierwszym miesiącu, za który jest składany wniosek o zwolnienie z opłacania składek, przychodu z działalności wyższego niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r. oraz uzyskanie w pierwszym miesiącu, za który jest składany wniosek o zwolnienie z opłacania składek, dochodu nie wyższego niż 7000 zł;

3) inne informacje niezbędne do umorzenia składek;

4) podpis wnioskodawcy.

Stosownie do art. 31zq ust. 1 ustawy COVID, za marzec, kwiecień i maj 2020 r. płatnik składek zobowiązany jest przesyłać deklaracje rozliczeniowe lub imienne raporty miesięczne na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zgodnie z tymi przepisami zwolniony jest z obowiązku ich składania.

Na podstawie art. 31zq ust. 2 ustawy COVID, Zakład Ubezpieczeń Społecznych zwalnia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia przesłania deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięczny należnych za ostatni miesiąc wskazany we wniosku o zwolnienie z opłacania składek, a w przypadku gdy płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania - w terminie nie dłuższym niż 30 dni od terminu, w którym powinna być opłacona składka za ostatni miesiąc wskazany we wniosku o zwolnienie z opłacania składek.

Na mocy art. 31zq ust. 3 ustawy COVID, warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania.

Z powyższego wynika, że skarżąca, ubiegając się o przedmiotowe zwolnienie

z obowiązku uiszczenia składek winna złożyć stosowne dokumenty wraz z przedmiotowym wnioskiem w terminie do 30 czerwca 2020 r.

Jednakże należy zauważyć, że w toku postępowania, w ocenie Sądu, doszło do istotnego naruszenia przepisów postępowania przez organ, które miały wpływ na wynik sprawy.

Wskazać należy, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją z mocy art. 180 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.- dalej "K.p.a.") oraz art. 123 u.s.u.s. mają zastosowanie przepisy K.p.a., a w tym zasady ogólne, stanowiące między innymi, że organy administracji publicznej winny: stać na straży praworządności (art. 7 K.p.a.), prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 K.p.a.), wypełniać wobec stron obowiązki informacyjne (art. 9 K.p.a.), zapewnić stronom udział w postępowaniu (art. 10 § 1 K.p.a.), a także działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 K.p.a.).

Sąd orzekający w niniejszej sprawie dostrzegł w postępowaniu organu istotne naruszenie art. 9 K.p.a., którym to ustawodawca nałożył na organy administracji publicznej obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego; a także czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, a to poprzez udzielanie im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że realizacja obowiązków wynikających z art. 9 K.p.a. polega, między innymi, na powinności organu administracji poinformowania strony w sposób szczegółowy o tym, od jakich okoliczności zależy rozstrzygnięcie sprawy i jakie dowody powinny być przedstawione przez stronę, aby zostało wydane rozstrzygnięcie o treści żądanej przez stronę (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2001 r., sygn. akt V SA 44/01). Ponadto, obowiązek udzielania stronie informacji powinien być rozumiany w jak najszerszy sposób, jego naruszenie zaś należy traktować jako wystarczającą przesłankę do uchylenia decyzji (por. teza pierwsza wyroku NSA z dnia 25 czerwca 1997 r., sygn. akt SA/Lu 2087/95).

Przenosząc powyższe na grunt stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że w następstwie złożenia przedmiotowego wniosku doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego, w którym, kierując się zasadą informowania stron wyrażoną w art. 9 K.p.a., organ powinien był czuwać nad tym, aby na skutek nieznajomości prawa strona nie poniosła szkody. W tym celu, jak tego wymaga art. 9 K.p.a., organ powinien był - w rozsądnym terminie - udzielić skarżącej należytego i wyczerpującego wyjaśnienia m.in. o okolicznościach prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków, a więc konkretnie wskazać, jakich dokumentów brakuje, aby wniosek mógł zostać pozytywnie rozpatrzony. Podkreślić należy, że organ nie wyjaśnił też kwestii obowiązku składania przedmiotowych deklaracji przez skarżącą, która jako płatnik składek, opłacający składki sam za siebie, zgłosiła się do organu w styczniu 2020 r. w celu załatwienia formalności związanych ze zmianą kodu ubezpieczeń (z kodu 057000 na kod 059000) od lutego 2020 r. Skarżąca o konieczności złożenia deklaracji rozliczeniowych dowiedziała się dopiero we wrześniu 2020 r., gdy chciała sprawdzić w jaki sposób został załatwiony jej wniosek. Po uzyskaniu informacji o braku dokumentów, niezwłocznie złożyła wymagane deklaracje. Z pola widzenia nie można też tracić faktu, że już od lutego 2020 r. organ wiedział o brakującej deklaracji ZUS DR2 "40" oraz deklaracji rozliczeniowych, zaś organ nie podjął działań w celu powiadomienia skarżącej o wykrytych nieprawidłowościach. Organ nie udzielił stronie przed dniem 30 czerwca 2020 r. wyjaśnień, że warunkiem pozytywnego załatwienia jej wniosku jest złożenie brakujących (poprawnych) dokumentów rozliczeniowych (deklaracje). Po tym czasie wydał decyzję odmowną wskazując, że ostatecznym terminem, do którego skarżąca miała złożyć przedmiotowe deklaracje rozliczeniowe był 30 czerwca 2020 r. i termin ten upłynął. Podkreślić w tym miejscu należy, że norma postępowania zawarta

w art. 9 K.p.a. zobowiązuje organ do udzielania stronie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek z urzędu, a nie tylko na wniosek, a to wszystko w celu ochrony strony przed negatywnymi konsekwencjami braku wiedzy co do obowiązującego prawa.

Zdaniem Sądu, przyczyną niezłożenia dokumentów rozliczeniowych przez skarżącą nie była jej zła wola, lecz w istocie brak potrzebnej wiedzy co do obowiązujących wymogów formalnych, o czym nie poinformował ją organ, skoro niezwłocznie po podjęciu tej wiedzy jeszcze przed wydaniem decyzji przez organ w I instancji, wymagane dokumenty zostały przez stronę złożone.

Mając świadomość obciążenia organu ogromną ilością spraw do załatwienia i zważywszy na pandemię odbijającą się negatywnie na możliwości sprawnego działania - Sąd nie przypisuje organowi ani złej woli, ani negatywnego nastawienia do strony, ani lekceważącego stosunku do wynikających z art. 9 K.p.a. obowiązków. Stwierdza jedynie obiektywnie występujący stan naruszenia tego przepisu w taki sposób i w takim stopniu, który bezpośrednio miał wpływ na pozbawienie skarżącej prawa, które niewątpliwie uzyskałaby w sytuacji, gdyby organ stosował się (i uczynił to w porę) do dyrektyw płynących z art. 9 K.p.a. Wbrew nakazowi wynikającemu z art. 9 K.p.a., organ nie poinformował strony nie tylko należycie i wyczerpująco o okolicznościach faktycznych i prawnych, ale w ogóle nie podjął jakichkolwiek kroków w celu udzielenia takiej informacji stronie, nie wezwał strony do złożenia wymaganych dokumentów, które miały wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, i nie czuwał, aby strona nie poniosła szkody na skutek swojej nieświadomości prawnej. W aktach sprawy brak jest dowodów, które mogłyby choć pośrednio świadczyć o tym, że organ podjął starania by w porę poinformować skarżącą, że bez złożenia brakujących dokumentów jej wniosek nie będzie pozytywnie rozpatrzony. Brak ten, który w toku postępowania w porę nie został stronie zasygnalizowany przez organ, ostatecznie spowodował negatywne rozpatrzenie jej wniosku.

W badanej sprawie, w ocenie Sądu, naruszono też w postępowaniu przed organem rozpoznającym niniejszą sprawę obowiązek wynikający z art. 79a § 1 K.p.a., zgodnie z którym w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania dokumentacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepis ten stanowi konkretyzację i uzupełnienie obowiązków wynikających z art. 10 § 1 K.p.a., a jego celem jest zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów - nie korzysta z takiej możliwości. Chodzi przy tym o to, aby strona nie została zaskoczona negatywnym rozstrzygnięciem sprawy oraz zmuszona do zaskarżenia decyzji i przedstawiania tych dodatkowych dowodów dopiero

na etapie zaskarżania rozstrzygnięć (por. WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 239/19).

Naruszenie powyżej wskazanych przepisów art. 10 § 1 i art. 79a § 1 K.p.a. uniemożliwiło zatem skarżącej uzyskanie wiedzy, że nieprzedłożenie przez nią dokumentów rozliczeniowych w wymaganym terminie wyłączy jej prawo do uzyskania zwolnienia, i w konsekwencji pozbawiło skarżącą prawa do zwolnienia z opłacania należności za przedmiotowe składki. O tym, że skarżąca była gotowa spełnić wszystkie wymagania – gdyby o nich wiedziała – świadczy fakt załączenia wymaganych dokumentów niezwłocznie po uzyskaniu informacji o ich braku, tj. jeszcze przed wydaniem decyzji organu w pierwszej instancji. Należy z tego wnioskować, że gdyby wcześniej skarżąca wiedziała o konieczności złożenia deklaracji, to by je niezwłocznie złożyła (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 15 września 2021 r. o sygn. akt I SA/Sz 550/21).

W tym stanie sprawy Sąd, stwierdzając, że naruszenie przez organ norm postępowania, opisanych powyżej, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c oraz art.135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), uwzględnił skargę i orzekł o uchyleniu decyzji organu wydanych w obu instancjach.

Rozpoznając sprawę ponownie, organ pominie fakt opóźnienia w złożeniu dokumentów jako okoliczność wpływającą na rozstrzygnięcie o zasadności wniosku o zwolnienie z opłacania składek. Nawet bowiem, jeżeli skarżąca w terminie do dnia 30 czerwca 2020 r. nie złożyła wszystkich wymaganych dokumentów, to organ nie może odmówić zwolnienia wyłącznie z powodu tego opóźnienia, albowiem w prowadzonym postępowaniu sam dopuścił się szeregu znaczących uchybień, których skutki nie powinny obciążać skarżącą. Skarżąca nie może ponosić negatywnych skutków wadliwego działania organu, który prowadził postępowanie z oczywistą obrazą art. 9, art. 10 § 1 i art. 79a § 1 K.p.a.

Sąd zawraca także uwagę na obowiązujący od 16 grudnia 2020 r. art. 15zzzzzn˛

ust. 1 i ust. 2 ustawy COVID, zgodnie z którymi w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:

1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,

2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,

3) przedawnienia,

4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń

i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,

5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,

6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.

W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.

Ww. przepisy wprost uwzględniają sytuację, w której strona uchybiła terminowi do dokonania czynności kształtującej jej prawa i obowiązki. Choć przepis ten wszedł w życie w dniu następującym po dniu ogłoszenia (16 grudnia 2020 r.), to obejmuje zdarzenia, które miały miejsce: "w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19". Stan epidemii został zaś ogłoszony od 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 491).

Sąd dostrzega, że w dacie wydania decyzji w niniejszej sprawie, przepisy art. 15zzzzzn˛ nie obowiązywały, jednak nie mogą one być obecnie przez Sąd pomijane. Przywołana regulacja wyznacza bowiem też kierunek, w którym powinny zmierzać interpretacja i stosowanie przepisów ustawy COVID, czyli z pominięciem nadmiernego formalizmu, z faktycznym dążeniem do umożliwienia płatnikom ze skorzystania ze zwolnienia z opłacenia składek. Wynika z tego, że sam Ustawodawca uznał za konieczne zamieszczenie w ustawie COVID tej bardzo korzystnej regulacji prawnej z punktu widzenia interesów płatników.