Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1314/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2007-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji

SENTENCJA

Dnia 21 marca 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Lubiński (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Asesor WSA Ewa Alberciak, Protokolant Asystent sędziego Paulina Hućko, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 marca 2007 roku przy udziale sprawy ze skargi A T., Ś., P., P. Spółki jawnej w likwidacji na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania podania o umorzenie zaległości podatkowej 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta Ł. znak: [...] z dnia [...]; 2. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz radcy prawnego M. L. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o 22% podatku od towarów i usług (52,80 zł) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

I SA/Łd 1314/05

UZASADNIENIE

W dniu [...] Drukarnia Offsetowa A T., Ś., P., P. - Spółka Jawna w likwidacji złożyła wniosek o umorzenie rat zaległego podatku od nieruchomości oraz zaniechanie poboru tego podatku w 2005 roku.

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta Ł. wezwał podatnika do:

- sprecyzowania wniosku tj. do wskazania ulgi jaką może udzielić organ podatkowy za 2005 rok,

- podania aktualnej informacji o pomocy publicznej uzyskanej w ciągu ostatnich trzech lat, niezależnie od jej wartości, podając w szczególności informację dotyczące wartości otrzymanej pomocy publicznej,

- wskazania przeznaczenia pomocy,

- uzasadnienia i do udokumentowania swojego ważnego interesu,

- dostarczenia dokumentów świadczących o aktualnej sytuacji finansowej spółki . Organ podatkowy wskazał ,że dokumenty powyższe należy dostarczyć w terminie 30 dni od dnia następnego po dniu doręczenia niniejszego postanowienia oraz pouczył, że nie uzupełnienie powyższych braków może spowodować pozostawieniem wniosku bez rozpoznania.

Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta Ł. pozostawił wniosek spółki bez rozpoznania . W uzasadnieniu organ administracji wskazał ,że wnioskodawca pomimo wezwania nie przedstawił dokumentów finansowych oraz innych informacji pozwalających organowi podatkowemu rozstrzygnąć w przedmiocie wnioskowanej pomocy publicznej .

Od powyższego postanowienia zażalenie wniosła strona żądając jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu zażalenia spółka wskazała, że postanowienie organu I instancji oparte jest na błędnych ustaleniach faktycznych i zostało wydane z naruszeniem przepisów Ordynacji podatkowej . W ocenie skarżącego wniosek o umorzenie podatku i zaniechaniu poboru został uzasadniony pismem z dnia 30 czerwca 2005 roku. Ponadto wnioskodawca podniósł także , że organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] nie wezwał go do uzupełnienia wszystkich podanych przez siebie informacji, ale do uzasadnienia wniosku i przedstawienia informacji finansowej oraz do określenia z jakiego rodzaju pomocy publicznej chciałby skorzystać, co też wnioskodawca uczynił. Drukarnia wskazała także, że wartość pomocy podała, natomiast nie wypełniła odpowiednich druków, bowiem nie została o nich zawiadomiona.

Postanowieniem z dnia [...] Nr K.O. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...] w sprawie pozostawienia podania o umorzenie zaległości podatkowej bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał ,że art. 37 ust. l i ust. 5 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej jest przepisem szczególnym wprowadzającym obowiązek przedstawienia przez podmiot ubiegający się o udzielenie ulgi, wszystkich zaświadczeń o pomocy de minimis, jakie otrzymał w ciągu trzech ostatnich lat poprzedzających dzień wystąpienia z wnioskiem o udzielenie pomocy. Brak w zakresie treści podania powoduje, że organ podatkowy obowiązany jest wezwać wnioskodawcę do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Organ odwoławczy wskazał ,że postanowieniem z dnia [...] Drukarnia Offsetowa AT., Ś., P., P. - Spółka Jawna w likwidacji została wezwana do uzupełnienia braków formalnych wniosku pod rygorem pozostawienia sprawy bez rozpatrzenia. W dniu 4 lipca 2005 roku do organu podatkowego pierwszej instancji wpłynęło pismo uzupełniające wniosek, w którym zawarto uzasadnienie do wniosku oraz prośbę o umorzenie zaległych rat podatku. W ocenie organu podatkowego spółka pomimo pouczenia zawartego w postanowieniu, nie dostarczyła dokumentów świadczących o otrzymaniu pomocy publicznej lub jej braku, a także nie wypełniła odpowiedniego druku. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. deklaracja VAT-7 za miesiące styczeń-kwiecień 2005 roku nie zawiera koniecznych informacji, natomiast uzasadnienie wniosku obejmuje argumenty znane organowi podatkowemu z wcześniej składanych przez spółkę pism.

Od powyższego postanowienia skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła Drukarnia Offsetowa AT., Ś., P., P. - Spółka Jawna w likwidacji, żądając uchylenia postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu oraz jego uzasadnieniu naruszenie:

- art. 168 §2 , art. 120,121,122 Ordynacji podatkowej oraz art. 37 ust 1, 5 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej , przedstawił analogiczną argumentację jak w zażaleniu.

Pismem z dnia 19 marca 2007 roku pełnomocnik skarżącej spółki poparł wniesioną przez skarżącego skargę.

Na rozprawie w dniu 21 marca 2007 roku strona skarżąca wyjaśniła, że termin 30 dni podany w postanowieniu nie został zachowany z uwagi na trudności w porozumieniu się między wspólnikami spółki oraz ze względu na brak środków finansowych i brak możliwości uzyskania dokumentów z organów podatkowych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumenty powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje :

Skarga okazała się zasadna, choć nie z przyczyn w niej wskazanych .

Przypomnieć trzeba, iż skarga powinna czynić zadość wymaganiom określonym także w przepisie art. 57 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U . Nr 153 , poz 1271 ze zm .zwaną dalej ppsa ) Przyjęte przez ustawodawcę w art. 57 tej ustawy rozwiązanie pozostaje w zgodzie z art. 134 § l ppsa, wprowadzającym zasadę niezwiązania sądu administracyjnego wnioskami co do zakresu zaskarżonego aktu oraz co do sposobu pozbawienia mocy wiążącej zaskarżonego aktu . Uwaga ta ma o tyle znaczenie, bowiem zarzuty skargi jak i pisma procesowego w zasadzie dotyczą merytorycznego rozpoznania sprawy, w sytuacji, gdy przedmiotem rozstrzygnięcia jest sprawa pozostawienia bez rozpoznania podania podatnika .

W myśl z kolei przepisów art. l § l i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz 1270) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów (w tym wypadku postanowienia ) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego.

Powołany przepis art. 134 par. l i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy -niezależnie od podniesionych zarzutów i zakresu żądań zawartych w skardze.

Stan faktyczny sprawy nie budzi żadnych wątpliwości .W wyniku złożenia przez stronę w dniu [...] wniosku o przyznanie ulgi podatkowej, Prezydent Miasta Ł. postanowieniem z dnia [...] wydanym między innymi na podstawie art. 168 § 2, art. 169 § l Ordynacji podatkowej w związku z art. 37 , art 39 i art. 63 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 roku o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej wezwał podatnika do uzupełnienia wniosku o stosowne dokumenty , z pouczeniem, iż nie złożenie ich w terminie 30 dniu może spowodować pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia .

Następnie uzasadniając swoje stanowisko upływem 30 dniowego terminu oraz brakiem stosownych informacji ważnych dla oceny , czy spełnione zostały przesłanki świadczące o ważnym interesie podatnika lub interesie publicznym , Prezydent Miasta Ł. postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej pozostawił wniosek podatnika w sprawie " umorzenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2004 - 2005 " bez rozpoznania . Natomiast zaskarżonym do Sądu postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymując zawarte w nim stanowisko utrzymało postanowienie w mocy .

Rozpoznając w tak określonym zakresie sprawę stwierdzić należy, iż art. 168 § 2 Ordynacji podatkowej reguluje kwestię wymagań formalnych, jakie musi spełnić strona, by jej czynność procesowa dotycząca wszczęcia postępowania odniosła zamierzony skutek prawny .Spełnienie ograniczonych wymagań formalnych jest niezbędną przesłanką skuteczności takiej czynności . Z kolei art. 169 § l ordynacji podatkowej nakłada na organ podatkowy obowiązek podjęcia czynności w celu usunięcia braków formalnych . Przepis ten nakłada na organ administracji obowiązek podjęcia czynności w celu usunięcia braków formalnych , co związane jest z przyjętą w art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej zasadą obowiązku udzielania informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego .

Braki co do treści podania mogą dotyczyć niewskazania adresu — co w tej sprawie nie wystąpiło — oraz innych wymogów co do jego treści .Brak ten powoduje , że organ podatkowy obowiązany jest wezwać wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni , z pouczeniem , że nie wypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia ( art. 169 § l ). Z kolei wezwanie do usunięcia braków jest czynnością materialno — techniczną , która musi spełniać wymogi określone w art. 159 § l i 2 Ordynacji podatkowej . Z powyższego wynika , iż wezwanie nie powinno przybierać formy postanowienia a termin ten wynosi 7 dni.

Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy należy wskazać , iż organ podatkowy rozpoznając wniosek podatnika i pozostawiając go bez rozpoznania zastosował konstrukcję prawną nie znaną przepisom ustawy. Co prawda nie forma a treść wezwania decyduje o skutkach prawnych jakie może ono wywołać, to wskazanie na 30 dniowy termin i możliwość pozostawienia podania bez rozpatrzenia w przypadku jego uchybienia w sytuacji gdy wynosił on 7 dni, a jego uchybienie nie skutkowało możliwością jego pozostawienia bez rozpoznania lecz bezwarunkowo obligowało organ do podjęcia takiego postanowienia , mogło rodzić przekonanie po stronie podatnika , iż uchybienie to nie zrodzi tak negatywnych skutków. Za taką konstatacją przemawia treść zażalenia i skargi, w których główny nacisk strona kładzie na brak merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku i skutki z tego faktu wypływające. Natomiast nie zwrócono uwagi na przyczyny podjęcia takiego rozstrzygnięcia . Wskazać trzeba , iż dla usunięcia braków podania kodeks wyznacza siedmiodniowy termin, którego nie ma możliwości skracania , ani wydłużania .Co najwyżej na ogólnych zasadach termin ten, jeśli doszło do jego uchybienia bez winy zainteresowanego, może być przywracany.

W ocenie Sądu naruszenie wymienionych przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy . Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia , a więc ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego materialnego lub procesowego ( por. T .Woś , Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LexisNexis , Warszawa 2005 , str. 458 )

Powyższego stanowiska nie mogło zmienić powoływanie się w treści postanowień na treść art. 37 ,art. 39 i art. 63 ustawy z dnia 30 kwietnia o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej ( Dz.U . Nr 123 , poz 1291 ze zm .) oraz wskazywanie, iż są to przepisy szczególne, bowiem żaden z tych przepisów nie dawał podstawy prawnej do pozostawienia podania bez rozpatrzenia . Jednocześnie powoływanie się w treści zaskarżonego postanowienia , "iż brak, co do treści podania powoduje, że organ podatkowy obowiązany jest wezwać wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni , z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia", świadczy o znajomości trybu i próbie naprawienia naruszenia przepisów, bez ich przytoczenia oraz braku wskazania jakie należałoby zastosować , gdyby podanie nie spełniało wymogów formalnych .

Rozpoznając w tak określonym zakresie sprawę stwierdzić należy , iż obowiązkiem organów podatkowych jest w pierwszym rzędzie merytoryczne załatwienie sprawy czy to wszczynanej z urzędu , czy też inicjowanych wnioskiem strony , chyba że zaistniały przesłanki do ich zakończenia z przyczyn formalnych - m . in . art. 169 § l w związku z § 4 Ordynacji podatkowej .

A zatem nie przesądzając o ostatecznym załatwieniu sprawy, ponieważ żądanie Spółki będzie przedmiotem ponownego rozstrzygnięcia przed organami, na podstawie art. 145 § l pkt l lit c orzeczono jak w sentencji

Pełnomocnikowi z urzędu przyznano wynagrodzenie w wysokości określonej w § 6 pkt 3 w związku z § 14 ust. 2 pkt l lit. a oraz § 15 pkt l rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz.U. Nr 163 , póz .1349 ze zm.)