Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2939/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1, pkt 2 i 4, art. 28 art. 29 i 30  par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 7
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
article: art. 145 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) Asesor WSA Iwona Ścieszka po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. i D. K. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 15 września 2021 r., nr D03.7611.50.2020.OC, Minister Rozwoju, Pracy i Technologii, po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, stwierdził nieważność decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 30 czerwca 2016 r.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z 24 lipca 1969 r., nr GKM-IV/6210/481/69/JB, Prezydium Rady Narodowej m. st. Warszawy orzekło o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...].

Decyzją z 22 września 1969 r., nr MT-Odw/188/69, Ministerstwo Gospodarki Komunalnej utrzymało powyższą decyzję w mocy.

Pismem z 29 stycznia 2013 r. J. K. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji z 22 września 1969 r. oraz 24 lipca 1969 r.

Decyzją z 30 czerwca 2016 r. nr DO.3.6611-416/2016.js, Minister Infrastruktury i Budownictwa stwierdził, że decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z 22 września 1969 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy z 24 lipca 1969 r. w części określonej w aktach notarialnych obejmujących sprzedaż lokali mieszkalnych nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] w budynku przy ul. [...] posadowionym na działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] wchodzącej w skład przedmiotowej nieruchomości oraz udziałów przypadającym właścicielom tych lokali w części budynku i jego urządzeniach służących do wspólnego użytku ogółu mieszkańców, a także gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcom tych lokali wydane zostały z naruszeniem prawa, a w pozostałej części stwierdził ich nieważność.

Zawiadomieniem z 13 lipca 2020 r. Minister Rozwoju wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 30 czerwca 2016 r.

Decyzją z 15 września 2021 r. Minister Rozwoju, Pracy i Technologii stwierdził nieważność decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 30 czerwca 2016 r.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wskazał, że kontrolowana decyzja z 30 czerwca 2016 r. została skierowana, między innymi, do J.C.. Pozostaje natomiast bezsporne, że traktowany jako strona postępowania administracyjnego J.C. zmarł w dniu [...] stycznia 2006 r. Zatem nie mógł być stroną tego postępowania, które zakończyło się wydaniem kwestionowanej decyzji z 30 czerwca 2016 r.

Powołując się na utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych Minister podniósł, że skierowanie decyzji administracyjnej do osoby zmarłej, a więc do osoby, która w danym momencie nie mogła być stroną postępowania, jest wadliwością decyzji, która nie podlega konwalidacji. Prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie wobec niej decyzji ocenić trzeba jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Jest to bowiem uchybienie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwie do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Charakter "strony" przysługujący osobie fizycznej wygasa bowiem najpóźniej z jej śmiercią. W konsekwencji z chwilą jej śmierci wygasa również przysługujący osobie fizycznej status strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Oznacza to, że w stosunku do osób zmarłych nie można wszczynać postępowań ani wydawać orzeczeń. Skoro zaś doszło do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej, należy przyjąć, że decyzja taka jest obarczona wadą nieważności i jako taka powinna bezwzględnie zostać usunięta z obrotu prawnego, aby nie wywoływała skutków prawnych.

Wobec powyższego, zdaniem organu, skierowanie decyzji z 30 czerwca 2016 r. do zmarłego J. C. stanowi rażące naruszenie prawa, tj. art. 28 i 29 k.p.a. i jest wystarczające do stwierdzenia nieważności tej decyzji zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Organ dodał, że zebrana dokumentacja nie potwierdza, że w sprawie zaistniały nieodwracalne skutki prawne, o których stanowi art. 156 § 2 k.p.a., co umożliwia stwierdzenie nieważności decyzji.

Końcowo Minister wskazał, że na skutek stwierdzenia nieważności decyzji z 30 czerwca 2016 r. do rozpatrzenia pozostanie wniosek J. K. z 29 stycznia 2013 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z 22 września 1969 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydium Rady Narodowej m. st. Warszawy z 24 lipca 1969 r. Rozpoznanie tego wniosku będzie przedmiotem odrębnego postępowania.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii złożyli J. K. i D. K. zarzucając tej decyzji naruszenie:

1) art. 28 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 140 k.c. w zw. z art. 235 § 2 k.c. w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali w zw. z art. 7 ust. 1 i 2 oraz art. 5 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy przez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym uznaniu, że decyzja z 30 czerwca 2016 r. obarczona jest wadą nieważności z uwagi na rzekome "skierowanie " jej do zmarłego w dniu [...] stycznia 2006 r. J. C., podczas gdy powołana decyzja nie orzekała o prawach i obowiązkach materialnoprawnych J. C., bowiem nie przyznawała jakichkolwiek praw innemu podmiotowi kosztem praw i obowiązków materialnoprawnych wchodzących w skład spadku po J. C., w tym związanych z lokalem nr [...] w budynku przy ul. [...] oraz udziałem w prawie użytkowania wieczystego gruntu przyporządkowanym do ww. lokalu

- a zatem skoro decyzja z 30 czerwca 2016 r. nie skutkuje zmianą praw danej strony, to próba jej doręczenia do osoby zmarłej nie stanowi rażącego naruszeniem prawa, a jedynie zwykłe naruszenie przepisów postępowania,

2) art. 28 k.p.a. w z art. 365 § 1 k.p.c. w zw. art. 667 § 1 k.p.c. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 30 § 5 k.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym uznaniu J. C. za stronę postępowania zakończonego decyzją z 30 czerwca 2016 r. podczas gdy w dacie wydania powołanej decyzji wszelkie prawa i obowiązki wchodzące w skład spadku po J. C. były zarządzane przez kuratora spadku ustanowionego na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy Mokotowa z 2 września 2008 r. (sygn. [...]), który był stroną postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z 30 czerwca 2016 r. w miejsce J. C., a któremu pomimo wniosku skarżącego z 5 czerwca 2019 r. nie doręczono decyzji z 30 czerwca 2016 r.

- a w konsekwencji wadliwe uznanie, że decyzja z 30 czerwca 2016 r. została wydana z rażącym naruszaniem prawa, podczas gdy brak skierowania decyzji z 30 czerwca 2016 r. do kuratora spadku po J. C., który był stroną postępowania w miejsce J. C. mógł co najwyżej wywołać wadę skutkującą wzruszalnością decyzji z 30 czerwca 2016 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

a na wypadek nieuwzględnienia ww. zarzutu zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

3) art. 28 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 922 § 1 k.c. w zw. z art. 1025 k.c., w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na braku zawieszenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z 30 czerwca 2016 r. do czasu ustalenia, na podstawie prawomocnego postanowienia sądu powszechnego, spadkobierców po J.C., w tym ustalenia czy wyłącznym jego spadkobiercą jest A. S. zamieszkała pod tym samym adresem co J. C., tj. ul. [...] lokal [...], której uniemożliwiono odebranie przesyłki poleconej rejestrowanej operatora wyznaczonego zawierającej decyzję z 30 czerwca 2016 r. adresowaną do J. C.

- a w konsekwencji, wadliwe uznanie, że decyzja z 30 czerwca 2016 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa podczas gdy powołana decyzja mogła zostać wydana co najwyżej z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na naruszenie praw A. S., potencjalnego spadkobiercy J. C., dysponującego od daty jego śmierci (otwarcia spadku) jego prawami i obowiązkami.

Powołując się na powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

Ponadto, skarżący, na podstawie art. 106 § 3 i 6 k.p.a., wnieśli o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 1874/20, na okoliczność tego, że postępowanie o stwierdzenia nabycia spadku po zmarłym w dniu [...] stycznia 2006 r. J. C. toczy się przed Sądem Rejonowym dla Warszawy-Mokotowa za sygn. [...] z wniosku kuratora spadku po J. C. z udziałem A. S. wywodzącej swoje prawa do spadku po J. C. z testamentu zmarłego, zstępnych brata zmarłego oraz Miasta W..

W obszernym uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację na poparcie podniesionych w niej zarzutów.

W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Technologii wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z 29 czerwca 2022 r. skarżący dodatkowo zarzucili organowi naruszenie:

1) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 8 k.c. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 113 k.p.a. przez stwierdzenie nieważności decyzji z 30 września 2016 r. z powodu rażącego naruszenia prawa z uwagi na orzeczenie o prawach i obowiązkach zmarłego w dniu [...] stycznia 2006 r. J. C.

- podczas gdy wskazanie J. C. w rozdzielniku ww. decyzji stanowi oczywistą omyłkę pisarską, bowiem w trakcie jej wydawania wszelkie prawa i obowiązki wchodzące w skład spadku po J. C. od przeszło 8 lat były zarządzane przez kuratora spadku ustanowionego na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy Mokotowa z 2 września 2008 r., sygn. [...], a zatem w rozdzielniku kontrolowanej decyzji powinna być umieszczona adwokat M. C., jako zastępca adwokat M. S., działająca jako kurator spadku dla J. C., nie zaś zmarły J. C.,

2) art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z 6 k.p.a. w zw. art. 8 § 1 k.p.a. i art. 11 k.p.a. w zw. z art. 16 § 1 k.p.a. poprzez bezzasadne uznanie, że decyzja z 30 września 2016 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa podczas gdy w sprawie doszło do naruszenia:

a) art. 2 i art. 7 Konstytucji RP przez stwierdzenie nieważności decyzji z 30 września 2016 r. w sytuacji gdy na skutek wejścia życie normy wynikającej z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego brak jest możliwości ponownego rozpoznania sprawy nadzorczej i ponownego stwierdzenia, że decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z 22 września 1969 r. i decyzja Prezydium Rady Narodowej m. st. Warszawy z 24 lipca 1969 r. dotknięte są kwalifikowanymi wadami prawnymi, a konsekwencji brak jest możliwości wykazania bezprawności ww. decyzji dekretowych w procesie domagania się odszkodowania od Skarbu Państwa za uszczuplenie praw wynikających z dekretu z 26 października 1945 r., co powoduje że stwierdzenia nieważności nie uzasadnia charakter naruszonego przepisu ani skutki społeczno-gospodarcze (racje ekonomiczne) decyzji z 30 września 2016 r.,

b) art. 9 i art. 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw faktycznych i prawnych oraz przesłanek stwierdzenia nieważności z 30 września 2016 r. w całości, podczas gdy przywołane przez Ministra okoliczności mogłyby co najwyżej uzasadniać stwierdzenie jej nieważności w części dotyczącej lokali mieszkalnego nr [...], bowiem w pozostałej części kontrolowana decyzja nie dotyczyła praw i obowiązków związanych z określonym udziałem w gruncie odnoszącym się do lokalu nr [...] wchodzących w skład masy spadkowej po J. C..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zaskarżoną decyzją Minister Rozwoju, Pracy i Technologii stwierdził nieważność decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 30 czerwca 2016 r. stwierdzającej, że decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z 22 września 1969 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Prezydium Rady Narodowej m. st. Warszawy z 24 lipca 1969 r. w części określonej w aktach notarialnych obejmujących sprzedaż lokali mieszkalnych nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] w budynku przy ul. [...] posadowionym na działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] wchodzącej w skład przedmiotowej nieruchomości oraz udziałów przypadającym właścicielom tych lokali w części budynku i jego urządzeniach służących do wspólnego użytku ogółu mieszkańców, a także gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcom tych lokali wydane zostały z naruszeniem prawa, a w pozostałej części stwierdzającej ich nieważność.

Minister uznał, że kontrolowana decyzja z 30 czerwca 2016 r. jest obarczona wadą nieważności, bowiem została skierowana do J. C. (właściciela lokalu i użytkownika wieczystego gruntu ujawnionego w księdze wieczystej nieruchomości położonej przy ul. [...]), który zmarł w dniu [...] stycznia 2006 r. Organ ocenił, że skierowanie decyzji do osoby zmarłej, a więc do osoby, która w danym momencie nie mogła być stroną postępowania, jest wadliwością decyzji, która nie podlega konwalidacji.

Z powyższym stanowiskiem organu nie zgodzili się skarżący podnosząc, że zaistniałe w niniejszej sprawie okoliczności nie uprawniały organu nadzoru do stwierdzenia, że weryfikowana decyzja ostateczna obarczona jest wadą rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 in fine ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2069), zwanej dalej "k.p.a."

Odnosząc się do powyższego podnieść trzeba, że zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak też piśmiennictwie ukształtowało się trafne stanowisko, że skierowanie decyzji administracyjnej do osoby zmarłej jest co do zasady okolicznością uzasadniającą stwierdzenie nieważności takiej decyzji jako obarczonej wadą rażącego naruszenia prawa, która to wada nie podlega konwalidacji. Nie ma przy tym znaczenia czy organ, który kierował decyzję do zmarłej strony prowadząc postępowanie wiedział, że osoba ta nie żyje, czy też takiej wiedzy nie posiadał. Jest to uzasadnione ustaniem zdolności prawnej osoby fizycznej z chwilą śmierci, co powoduje, że w stosunku do niej nie można wszcząć i prowadzić postępowania administracyjnego oraz wydać decyzji. Aby bowiem można było w ogóle mówić o postępowaniu administracyjnym, musi istnieć organ mający zdolność prawną do jego prowadzenia, przedmiot postępowania oraz strona, o prawach której organ orzeka w danym postępowaniu.

O tym zaś kto ma w danym postępowaniu przymiot strony decyduje art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

W niniejszej sprawie weryfikowana decyzja ostateczna z 30 czerwca 2016 r. została wydana po przeprowadzeniu postępowania nieważnościowego, którego przedmiotem były decyzje wydane w trybie art. 7 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279). W tego rodzaju postępowaniu interes prawny kreujący przymiot strony mają, poza przeddekretowymi właścicielami nieruchomości (ich spadkobiercami), wszystkie te osoby, którym przysługuje tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości. Interes ten posiadają zatem, jak trafnie podnosi się w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych, także obecni właściciele lokali (i to zarówno w budynkach dekretowych jak i podekretowych) i użytkownicy wieczyści gruntu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 kwietnia 2008 r. sygn. I OSK 264/08, Lex nr 469750, 27 maja 2015 r. I OSK 508/14, Lex nr 1773731, z 8 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 1691/14, Lex nr 2067155).

Wobec powyższego Sąd nie podzielił zawartego w skardze i piśmie procesowym z 29 czerwca 2022 r. stanowiska skarżących, że weryfikowana decyzja z 30 czerwca 2016 r. nie orzekała o prawach i obowiązkach J. C.. Odmienny pogląd (wyrażony w tym zakresie w przywołanym w skardze wyroku WSA w Warszawie z 12 lutego 2015 r.) według którego aktualni właściciele lokali mieszkalnych w budynkach posadowionych na gruntach dekretowych nie mają w takich postępowaniach interesu prawnego jest odosobniony i skład orzekający w niniejszej sprawie tego stanowiska nie podziela. Jak bowiem trafnie podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z 24 kwietnia 2008 r., sygn. I OSK 264/08: "Obowiązujące prawo na podstawie art. 140 § 1 k.c. w równym stopniu chroni zarówno interesy dawnych właścicieli nieruchomości warszawskich, dochodzących w postępowaniu administracyjnym roszczeń dekretowych jak i osób, które w późniejszym czasie nabyły od Skarbu Państwa własność nieruchomości. Pozbawienie legitymacji prawnej właścicieli samodzielnych lokali, oprócz naruszenia norm prawa materialnego, godziłoby również w konstytucyjną zasadę równości (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP) oraz zasadę ochrony własności (art. 64 ust. 1 Konstytucji RP)". Nie można bowiem pomijać, że właściciele samodzielnych lokali są w określonej części ułamkowej użytkownikiem wieczystym nieruchomości gruntowej (art. 3 ust. 1 w zw. z art. 3a ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali), a ich interes prawny jest właśnie konsekwencją współużytkowania wieczystego tej samej nieruchomości oraz przynależnej im współwłasności części wspólnych budynku (por. art. 3 ust. 2 powołanej ustawy)".

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie sposób również podzielić stanowiska skarżących, że w postępowaniu zakończonym decyzją z 30 czerwca 2016 r. wystąpiły elementy pozwalające na uznanie, że doszło do zawiązania się jakiegokolwiek stosunku administracyjnoprawnego pomiędzy organem a stroną postępowania. Bezsporne bowiem pozostaje, że J. C., do którego została skierowana decyzja z 30 czerwca 2016 r., zmarł przed jej wydaniem. Akta sprawy potwierdzają również, że wskazywany w skardze kurator spadku nieobjętego po zmarłym J.C. nie był stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji z 30 czerwca 2016 r. Stroną przedmiotowego postępowania nie był (nie byli) również spadkobierca (spadkobiercy) zmarłego J. C.. Tym samym zawarta w skardze i piśmie procesowym z 29 czerwca 2022 r. argumentacja o nadmiernym formalizmie przy stosowaniu w niniejszej sprawie przepisów prawa nie mogła podważyć prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia. Dodać trzeba, że powołany w skardze na poparcie powyższej argumentacji wyrok WSA w Warszawie z 7 lutego 2022 r. zapadł w całkowicie odmiennych okolicznościach faktycznych i prawnych, gdzie co najmniej jedna z osób dziedziczących po zmarłym adresacie decyzji, będąca również współwłaścicielem lokalu w budynku dekretowym, brała udział w postępowaniu i skierowane zostały do niej wydane w sprawie decyzje. Jest to jednak odmienna sytuacja od tej z jaką mamy do czynienia w niniejszej sprawie, w której w postępowaniu zakończonym weryfikowaną decyzją z 30 czerwca 2016 r. nie brali udziału następcy prawni zmarłego właściciela lokalu i jednocześnie współużytkownika wieczystego gruntu.

Za nietrafne Sąd uznał również twierdzenie skarżących, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa, ale co najwyżej o wadzie skutkującej wzruszalnością decyzji z 30 czerwca 2016 r. na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. W związku z zawartą w skardze argumentacją wyjaśnić trzeba, że istnieje zasadnicza i rodzajowa różnica między skierowaniem decyzji do osoby niebędącej stroną, a skierowaniem decyzji do osoby nieżyjącej. W przypadku wadliwości wynikającej z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. dochodzi do uregulowania decyzją administracyjną uprawnień lub obowiązków podmiotu posiadającego zdolność prawną (osoby żyjącej), z tym że nieposiadającej statusu strony postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. Natomiast w przypadku uregulowania decyzją administracyjną sytuacji prawnej jednostki nieposiadającej zdolności prawnej (osoby nieżyjącej) dochodzi do rażącego naruszenia prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 stycznia 2020 r., I OSK 1637/18, Lex nr 2785492). W tej sytuacji za chybione Sąd uznał te argumenty skargi, które nawiązują do instytucji wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Problem nie leży też w tym, czy zaniechanie ustalenia kręgu stron postępowania (następców prawnych zmarłego) mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchybienie tego rodzaju, jakim jest skierowanie decyzji do osoby zmarłej, nie poddaje się bowiem kwalifikacji w kategorii stopnia wpływu na wynik sprawy. Wynik ten jest bowiem zawsze wadliwy – decyzja orzeka o prawach i obowiązkach osoby zmarłej, która już nie może być stroną postępowania, gdyż nie ma zdolności prawnej (rażące naruszenie art. 28, art. 29 i art. 30 § 1 k.p.a.).

Podsumowując, wynik takiego postępowania, niezależnie od treści decyzji, jest zawsze wadliwy pod względem podmiotowym. Rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach osoby zmarłej przez skierowanie do niej decyzji stanowi przypadek rażącego naruszenia prawa i, jak zasadnie uznał organ, jest podstawą do stwierdzenia nieważności takiej decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 kwietnia 2010 r., I OSK 901/09, Lex nr 595601, 27 października 2011 r., I OSK 1876/10, Lex nr 1069629 oraz 26 października 2018 r., I OSK 238/17, Lex nr 2583503, a także M. Jaśkowska [w:] M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022, art. 15, teza 5). Na zaistnienie tego skutku nie ma wpływu to, czy organ wiedział o śmierci strony postępowania oraz czy jego niewiedza była zawiniona; utrata zdolności prawnej ma charakter obiektywny, a wada decyzji nie podlega konwalidacji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 stycznia 2014 r., I OSK 708/12, Lex nr 1452172). Wobec powyższego, wpływu na wynik sprawy nie mogły mieć podniesione w skardze i piśmie procesowym z 29 czerwca 2022 r. zarzuty naruszenia art. 28 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 922 § 1 k.c. w zw. z art. 1025 k.c. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.c., art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 8 k.c. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 113 k.p.a., a także art. 156 § 1 pkt.2 k.p.a. w zw. z 6 k.p.a. w zw. art. 8 § 1 k.p.a. i art. 11 k.p.a. w zw. z art. 16 § 1 k.p.a. w związku z art. 2 i 7 Konstytucji RP.

Wyżej wskazanej wady nieważności, jaką obarczona jest kontrolowana decyzja z 30 czerwca 2016 r., nie można było również usunąć, jak postulowali to skarżący, poprzez częściowe stwierdzenie nieważności badanej decyzji, w zakresie podmiotowym. Przepisy normujące postępowanie nadzorcze nie przewidują bowiem konstrukcji prawnej, zgodnie z którą możliwe byłoby stwierdzenie nieważności decyzji w części dotyczącej jednej ze stron postępowania, czy też w części obejmującej doręczenie decyzji jednostce, której status strony w postępowaniu administracyjnym nie przysługuje i przysługiwać nie może, gdyż nie ma ona (w związku ze śmiercią) zdolności prawnej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1666/17, Lex nr 2589344). Wada wynikająca z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. ma bowiem charakter materialnoprawny i na tle stanu faktycznego, jaki miał miejsce w rozpoznawanej sprawie, jest ona konsekwencją braku możliwości zawiązania się w sposób prawidłowy stosunku administracyjnoprawnego ze względu na brak jednego z jego niezbędnych elementów. Z tych przyczyn Sąd nie podzielił również zawartego w piśmie z 29 czerwca 2022 r. zarzutu naruszenia art. 9 i art. 11 k.p.a.

Końcowo Sąd wskazuje, że nie uwzględnił zgłoszonego w skardze wniosku o przeprowadzenie dowodu z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 1874/20. W ocenie Sądu, zawnioskowany dowód nie miał bowiem znaczenia dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Jak już bowiem wskazano wyżej, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy fakt prowadzenia przed sądem powszechnym postępowania spadkowego po J. C. nie może prowadzić od sanowania decyzji skierowanej do osoby nieżyjącej. Niezależnie od powyższego, Sądowi znane jest z urzędu orzecznictwo zarówno wojewódzkich sądów administracyjnych, jak też Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Oceniając zatem zaskarżoną decyzję w świetle całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżących zarzutów, Sąd doszedł do przekonania, że nie dają one podstaw do postawienia organowi nadzoru zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a samo postępowanie nadzorcze zostało przeprowadzone wnikliwie i zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów postępowania administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.).