Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 641/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3, art. 134, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 10 par. 1, art. 13 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Małecki (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Wolna - Kubicka Protokolant st.sekr.sąd. Paulina Budzyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2011r. sprawy ze skargi M. Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia spod egzekucji I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz adw. A.T. kwotę [...] zł ([...] złotych) uwzględniającą podatek od towarów i usług w wysokości [...] ([...] złotych) tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. /-/K. Wolna-Kubicka /-/W. Zygmont /-/J. Małecki


UZASADNIENIE

Na podstawie tytułów wykonawczych nr od [...] do [...] z dnia 22 września 2009 r. wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. W.. Inspektorat w L., organ egzekucyjny Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O. W.. wszczął egzekucję administracyjną wobec zobowiązanej M. Ł., dokonując zajęcia rachunków bankowych w [...] (zawiadomienia z dnia 22.09.2009 nr od [...] do [...]) oraz w [...] (zawiadomienia z dnia 22.09.2009 nr od [...] do [...]).

Pismem z dnia 5 października 2009 r. zobowiązana wystąpiła do organu egzekucyjnego z wnioskiem o zwolnienie z egzekucji kwoty [...] miesięcznie z zajętego rachunku w [...] oraz kwoty [...] miesięcznie z zajętego rachunku w [...].

Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O. W.. postanowieniem z dnia 20 października 2009 r. nr [...] zwolnił z egzekucji kwotę [...] miesięcznie z rachunku bankowego w [...] do dnia 31 grudnia 2009 r., natomiast postanowieniem nr [...] z dnia 20 października 2009 r. zwolnił z egzekucji kwotę [...] miesięcznie z rachunku bankowego w [...] do dnia 31 grudnia 2009 r.

W dniu 16 grudnia 2009 r. wierzyciel, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. W.. Inspektorat w L., wystawił kolejne tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...], obejmujące zobowiązania M. Ł.. Na podstawie ww. tytułów wykonawczych organ egzekucyjny zawiadomieniami z dnia 16 grudnia 2009 r. o numerach od [...] do [...] dokonał zajęcia rachunku bankowego w [...] , natomiast zawiadomieniami z dnia 16 grudnia 2009r. o numerach od [...] do [...] dokonał zajęcia rachunku bankowego w [...].

Pismem z dnia 7 stycznia 2010 r. zobowiązana wystąpiła do organu egzekucyjnego o przedłużenie do końca czerwca 2010 r. zwolnienia kwot z rachunków bankowych w [...] i [...] orzeczonego postanowieniami z dnia 20 października 2009 r.

Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2010 r. nr [...] organ egzekucyjny zwolnił z egzekucji kwotę [...] miesięcznie z rachunku bankowego w [...] do dnia 28 lutego 2010 r., natomiast postanowieniem z dnia 15 stycznia 2010 r. nr [...] zwolnił z egzekucji kwotę [...] miesięcznie z rachunku bankowego w [...] do dnia 28 lutego 2010 r.

M.Ł. pismami z dnia 26 stycznia 2010 r. złożyła zażalenia na ww. postanowienia.

Pismem z dnia 4 marca 2010 r. zobowiązana ponownie wystąpiła do organu egzekucyjnego o zwolnienie z egzekucji kwoty ok. 400 € miesięcznie z zajętego rachunku w [...] oraz kwoty [...] miesięcznie z zajętego rachunku w [...]. W uzasadnieniu wskazała, iż w Izbie Skarbowej w P. nadal toczą się postępowania w sprawie zażaleń na wydane wcześniej postanowienia organu egzekucyjnego dotyczące zwolnienia z egzekucji kwot z zajętych rachunków bankowych do dnia 28 lutego 2010 r. Ponadto zobowiązana wskazała, iż nie został również rozpatrzony przez organ egzekucyjny jej wniosek o wstrzymanie egzekucji. W związku z powyższym wniosła o zwolnienie wskazanych kwot na rachunkach bankowych do dnia zakończenia toczących się spraw.

Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 17 marca 2010 r., nr [...]odmówił zwolnienia z egzekucji środków pieniężnych na zajętych rachunkach bankowych, wskazując w uzasadnieniu, iż organ egzekucyjny dwukrotnie wyraził zgodę na zwolnienie środków pieniężnych na rachunkach bankowych w [...] i [...] i w obu przypadkach warunkiem zwolnienia było zawarcie układu ratalnego na spłatę zadłużenia z tytułu składek, jednak do dnia dzisiejszego umowy takiej nie zawarto. Organ egzekucyjny ponadto wskazał, iż zobowiązana w piśmie z dnia 24 lutego 2010 r. stwierdziła, iż układ ratalny przygotowany przez wierzyciela jest nieaktualny i nie może do niego przystąpić, a ponadto wystąpiła o zwrot załączonych do wniosku dokumentów. Tym samym, w przekonaniu organu egzekucyjnego, zobowiązana zrezygnowała z wniosku o udzielenie ulgi.

Na powyższe postanowienie M. Ł. pismem z dnia 23 marca 2010r. złożyła zażalenie. W uzasadnieniu wskazała, iż pismem z dnia 9 listopada 2009 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował ją, iż sprawa układu ratalnego zostanie rozpatrzona dopiero po zakończeniu postępowania w sprawie umorzenia zaległości. Natomiast pismem z dnia 4 lutego 2010 r. nr [...], w związku z odmowną decyzją dotyczącą umorzenia zaległości (decyzja nr [...] z dnia 07.01.2010), ww. organ wezwał zobowiązaną do przystąpienia w ciągu 7 dni do układu ratalnego w formie przygotowanej na dzień 4 listopada 2009 r., pomimo że zobowiązana złożyła odwołanie od decyzji dotyczącej odmowy umorzenia zaległości. Ponadto skarżąca wskazała, iż w piśmie z dnia 24 lutego 2010 r. nie wskazywała, iż układ ratalny przygotowany przez ZUS jest nieaktualny, lecz że w formie przygotowanej na dzień 4 listopada 2009 r. jest nie do przyjęcia, bowiem ZUS dokonując w dniu 16 grudnia 2009 r. ponownego zajęcia rachunków bankowych, nie dotrzymał zaproponowanego w dniu 4 listopada 2009 r. układu ratalnego. Tym samym propozycja ulgi w spłacie zobowiązań była, w mniemaniu strony już nieaktualna, a więc dokumenty złożone do wniosku nie były organowi dłużej potrzebne. Zobowiązana zarzuciła ponadto organowi egzekucyjnemu, iż ustalenia faktyczne interpretuje w taki sposób, aby uzasadnić wydawane przez siebie błędne decyzje oraz że prowadzi postępowanie niezgodnie z ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Postanowieniem [...] i [...] z dnia [...], Dyrektor Izby Skarbowej w P. uchylił postanowienia organu egzekucyjnego nr [...] i [...] z dnia 15 stycznia 2010 r. w przedmiocie zwolnienia do dnia 28 lutego 2010 r. środków pieniężnych z zajętych rachunków bankowych i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, wskazując w uzasadnieniu, iż rozstrzygnięcia wydane zostały bez uzyskania, wymaganej przepisem art. 13 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgody wierzyciela w tym zakresie.

Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej w P. postanowieniem nr [...] z dnia 5 maja 2010 r. uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O.W.. z dnia 17 marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia środków pieniężnych z zajętych rachunków bankowych i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż organ egzekucyjny wydał rozstrzygnięcie bez uzyskania, wymaganej przepisem art. 13 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgody wierzyciela.

Po ponownym rozpatrzeniu wniosku zobowiązanej z dnia 7 stycznia 2010 r. i uprzednim uzyskaniu stanowiska wierzyciela, organ egzekucyjny postanowieniami z dnia [...] nr [...] i [...] zwolnił z egzekucji do dnia 28 lutego 2010 r. kwotę [...] miesięcznie z rachunku bankowego w [...] i kwotę [...] miesięcznie z rachunku bankowego w [...]. Na powyższe postanowienia zobowiązana pismem z dnia 30 kwietnia 2010 r. złożyła zażalenie.

Następnie po ponownym rozpatrzeniu wniosku strony z dnia 4 marca 2010 r. i uprzednim uzyskaniu stanowiska wierzyciela - Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. W.. Inspektorat w L. (postanowienie nr [...] z dnia 13.05.2010), organ egzekucyjny postanowieniem nr [...] z dnia 18 maja 2010 r. odmówił zwolnienia z egzekucji środków pieniężnych na zajętych rachunkach bankowych w [...] i [...].W uzasadnieniu organ egzekucyjny wskazał, iż wierzyciel postanowieniem z dnia 13 maja 2010 r. nie wyraził zgody na zwolnienie z egzekucji zajętych składników majątkowych, a jego wypowiedź jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.

Na powyższe postanowienie M.Ł. pismem z dnia 21 maja 2010r. złożyła zażalenie, wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy zwolnienia z egzekucji środków pieniężnych na zajętych rachunkach bankowych. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, iż Dyrektor Oddziału ZUS w O. W.. nie zastosował się do postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 5 maja 2010 r. o nr [...], bowiem uzyskał tylko pisemne stanowisko wierzyciela, a nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w sprawie. Ponadto, jak wskazała zobowiązana, nie ma dla sprawy znaczenia stanowisko wierzyciela, iż dwukrotnie wyrażano zgodę na zwolnienie z egzekucji kwot z rachunków bankowych, jak również bezzasadne jest uzależnianie rozstrzygnięcia od zawarcia układu ratalnego, bowiem należności mające zostać objęte układem ratalnym zostały skierowane już do egzekucji. Podniosła również, iż nie jest prawdą, że sama zrezygnowała z wniosku o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań, bowiem w piśmie z dnia 24 lutego 2010 r. wskazała jedynie, że nie jest możliwe przystąpienie do układu ratalnego w formie jaka została przedstawiona w dniu 4 listopada 2009 r. Prośba o zwrot dokumentów załączonych do wniosku o udzielenie układu ratalnego była natomiast podyktowana tym, iż były one, w przekonaniu zobowiązanej, wykorzystywane i kolportowane w sposób niewłaściwy i niezgodny z prawem. Zobowiązana stanęła również na stanowisku, iż egzekucja prowadzona przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O. W.. jest niezgodna z prawem, bowiem na konto w [...] wpływa tylko policyjna renta inwalidzka z MSWiA, a organ egzekucyjny nie jest uprawniony do prowadzenia egzekucji z tej renty, natomiast konto w [...] prowadzone jest do rozliczeń wpływającego z zagranicy świadczenia alimentacyjnego, które zgodnie z przepisami prawa nie podlega egzekucji.

Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w P. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że zgodnie z art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na ważny jego interes, może zwolnić z egzekucji określone składniki majątkowe zobowiązanego, jeżeli zobowiązany uzyskał na to zgodę wierzyciela. Powyższe oznacza, iż do zwolnienia z egzekucji składnika majątku niezbędne jest zaistnienie jednocześnie trzech przesłanek: zobowiązany musi złożyć wniosek o zwolnienie, musi wystąpić ważny interes zobowiązanego, zobowiązany musi uzyskać zgodę wierzyciela na zwolnienie.

Brak spełnienia którejkolwiek z ww. przesłanek uniemożliwia organowi egzekucyjnemu zwolnienie z egzekucji określonych składników majątku zobowiązanego, bowiem każda z nich z osobna stanowi warunek konieczny, lecz niewystarczający do zwolnienia. Zwrócić jednak należy uwagę, iż jednoczesne wystąpienie wszystkich ww. okoliczności nie obliguje organu egzekucyjnego do zwolnienia składnika majątkowego, bowiem zgodnie z literalnym brzmieniem art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ ten może, lecz nie musi przychylić się do wniosku strony, a więc jego kompetencje w tym zakresie oparte są na tzw. uznaniu administracyjnym.

W niniejszej sprawie wierzyciel, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. W.. Inspektorat w L., postanowieniem nr [...] z dnia 13 maja 2010 r. nie wyraził zgody na zwolnienie z egzekucji środków pieniężnych na zajętych rachunkach w banku [...] i [...], w związku z czym jeden z warunków koniecznych, określonych w art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie został spełniony. Organ egzekucyjny słusznie zatem, pomimo że uzasadnił to dość lakonicznie, odmówił zwolnienia z egzekucji ww. składników majątku.

Zwrócił również uwagę, iż w ww. sytuacji bezprzedmiotowe byłoby przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie zbadania zaistnienia przesłanki ważnego interesu zobowiązanej, bowiem potwierdzenie tej okoliczności i tak nie mogłoby doprowadzić do pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia.

Odnosząc się do zarzutów strony dotyczących argumentów zawartych w postanowieniu wierzyciela , wskazano, iż nie mogą one być rozpatrywane w niniejszym postępowaniu, bowiem Dyrektor Izby Skarbowej w P. nie jest organem odwoławczym od postanowień wydawanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych jako wierzyciela, a ponadto zgodnie z pouczeniem zawartym w postanowieniu wierzyciela z dnia 13 maja 2010 r. nr [...], na orzeczenie to nie przysługuje zażalenie.

W kwestii natomiast zarzucanego niezgodnego z prawem prowadzenia egzekucji przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O. W.., wskazano, iż organ egzekucyjny zgodnie art. 80 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, do czego na mocy art. 19 § 4 ww. ustawy miał prawo. Organ egzekucyjny nie dokonywał natomiast zajęcia wierzytelności z tytułu świadczenia alimentacyjnego czy policyjnej renty inwalidzkiej przysługującej zobowiązanej, a sam fakt, iż na zajęte rachunki bankowe wpływają wyłącznie ww. wierzytelności nie zmienia tego, że egzekucja toczy się do wierzytelności z rachunków bankowych. W momencie bowiem wpływu należności na rachunek bankowy, kwota ta staje się wierzytelnością przysługującą właścicielowi rachunku od banku. Dla organu egzekucyjnego nie ma więc znaczenia od kogo środki wpływające na rachunek pochodzą i z jakiego tytułu zostały wpłacone.

Ponadto w uzasadnieniu postanowienia podniesiono także, że o ile słuszny jest pogląd zobowiązanej, iż świadczenia alimentacyjne nie podlegają egzekucji zgodnie z art. 10 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, o tyle nie ma żadnych przeszkód prawnych do egzekucji z policyjnej renty inwalidzkiej (art. 51 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 8 poz. 67 ze zm.).

Na wydane w tej sprawie postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] nr [...], M. Ł. pismem z dnia 17 lipca 2010r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W złożonej skardze odniosła się do trzech postanowień wydanych przez Dyrektora Izby Skarbowej w P., a mianowicie wniosła o:

1) uzupełnienie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] [...]- "jakiego (...) zażalenia dotyczy to postanowienie i z jaką datą zostało zażalenie złożone (...).

2) uzupełnienie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] [...]- "jakiego (...) zażalenia dotyczy to postanowienie i z jaką datą zostało zażalenie złożone (...).

3) dodatkowo skarżąca wskazała, iż wnosi skargę również na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] nr [...] wydane wskutek zażalenia z dnia 21 maja 2010r. na postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O. W.. nr [...] z dnia 13 maja 2010r. w przedmiocie odmowy zwolnienia z egzekucji środków z rachunków bankowych w [...] i [...], zajętych w toku egzekucji prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...] i od [...] do [...], utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.

Ponadto skarżąca wskazała, że w pełni podtrzymuje swoje stanowisko co do sprawy podniesionej w zażaleniu z dnia 21 maja 2010r., a także podkreśliła, że art. 51 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. (Dz. U. z 2004r. Nr 8 poz.67 ze zm. brzmi: " Ze świadczeń pieniężnych prowadzi się egzekucję w wysokości i na zasadach określonych w przepisach ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" i nie może być podstaw a do twierdzenia cyt. "... nie ma żadnych przeszkód prawnych do egzekucji z policyjnej renty inwalidzkiej..." str.6 wers 35 i 36 uzasadnienia postanowienia z dnia 16.06.2010r.

Skarżąca neguje również inny fragment postanowienia cyt. "W momencie wpływu należności na rachunek bankowy, kwota ta staje się wierzytelnością przysługującą właścicielowi rachunku od banku. Dla organu egzekucyjnego nie ma więc znaczenia od kogo środki wpływające na rachunek pochodzą i z jakiego tytułu zostały wpłacone..." str. 6 wers od 29 do 32 postanowienia z 16.06.2010r. M. Ł. wskazuje, iż wierzytelność to przysługujące wierzycielowi uprawnienie do domagania się od dłużnika spełnienia świadczenia pieniężnego lub rzeczowego.

Skarżąca zarzuca także w skardze, iż twierdzenie, że dla organu egzekucyjnego nie ma znaczenia jakie środki znajdują się na rachunku, z którego prowadzona jest egzekucja zaprzecza istnieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ustawa ta bowiem określa jakie środki na rachunkach bankowych są wolne od zajęcia, jakie występują ograniczenia, jakie prawa i obowiązki ma zobowiązany i także organ egzekucyjny. Egzekutor jest również odpowiedzialny za prawidłowe prowadzenie egzekucji a w razie, gdy egzekucja jest prowadzona niezgodnie z prawem musi zwrócić pobrane kwoty i koszty.

Skarżąca podnosi ponadto, iż na skierowane w dniu 18.06.2010r. skargi do WSA w Poznaniu na postanowienia z dnia [...] nr [...] oraz [...] nie ma żadnych odpowiedzi. Ponadto dwukrotnie składała skargę na postępowanie wobec niej do Dyrektora Oddziału ZUS w O. W.., a zgodnie z KPA skarga powinna być dostarczona do organu nadrzędnego.

Dyrektor Izby Skarbowej w P., po zapoznaniu się ze skargą M.Ł., której ostatni (rozbudowany) fragment dotyczy niniejszej sprawy, pozostałe zarzuty zaś dotyczą innych postanowień Dyrektora Izby Skarbowej w .P, w pełni podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w postanowieniu z dnia [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy, zważył co następuje:

W świetle art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego postanowienia .

Ocena Sądu jest dokonywana - co do zasady - z uwzględnieniem stanu prawnego i akt administracyjnych sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd ma przy tym tylko i wyłącznie uprawnienia kasacyjne, nie jest zatem kolejną instancją orzekającą merytorycznie o prawach i obowiązkach strony skarżącej. W postępowaniu przed sądami administracyjnymi pierwszej instancji obowiązuje zasada oficjalności, mająca tetyczne umocowanie i określone granice w postanowieniach art. 134 powołanej ustawy. Zgodnie bowiem z zasadą oficjalności sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa przez organy administracji. Sąd winien mieć także na uwadze zakaz pogarszania sytuacji prawnej strony skarżącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (zakaz reformationis in peius).

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpatrywanej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O. W.. z dnia 13 maja 2010 r. w przedmiocie odmowy zwolnienia z egzekucji z zajętego na podstawie tytułów wykonawczych rachunku bankowego zobowiązanej, prowadzonego w [...] oraz rachunku bankowego prowadzonego w [...].

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w oparciu o art. 13 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm., oznaczonej w skrócie jako "u.p.e.a").

Obligatoryjną przesłanką, zgodnie z powołanym powyżej art. 13 § 1 u.p.e.a., zwolnienia z egzekucji określonych składników majątkowych zobowiązanego, jest uzyskanie przez niego na takie zwolnienie zgody wierzyciela. Brak zgody wyklucza możliwość pozytywnego uwzględnienia wniosku zobowiązanego, nawet gdyby organ egzekucyjny stwierdził, że ważny interes zobowiązanego za tym przemawia. Innymi słowy, najpierw zobowiązany powinien uzyskać zgodę wierzyciela, a dopiero wtedy organ egzekucyjny może pozytywnie rozpoznać wniosek zobowiązanego, jeżeli stwierdzi, że przemawia za tym ważny interes zobowiązanego.

Stanowisko wierzyciela w kwestii zwolnienia z egzekucji jest dla organu egzekucyjnego wiążące, niezależnie od przyczyn, z powodu których zostało podjęte. Wynika to z faktu, że dysponentem postępowania egzekucyjnego jest wierzyciel.

Warunkiem zwolnienia spod egzekucji składników majątkowych jest zgoda wierzyciela. W niniejszej sprawie wierzyciel i organ egzekucyjny to ten sam podmiot. W rozpatrywanej sprawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych w O. W.. postanowieniem z dnia 13 maja 2010 r. nie wyraził zgody na zwolnienie z egzekucji środków pieniężnych na zajętych rachunkach w banku [...] i [...] w związku z czym jeden z warunków koniecznych, określonych w art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie został spełniony. Organ egzekucyjny słusznie zatem, pomimo że uzasadnił to dość lakonicznie, odmówił zwolnienia z egzekucji ww. składników majątku.

Organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych zobowiązanej, na których bank przechowuje środki pieniężne właściciela rachunku. Zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz.U. z 2002 r., Nr 72, poz. 665 ze zm.) posiadacz rachunku bankowego może dysponować swobodnie środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunku, a więc może dokonywać wypłat z tego rachunku oraz zlecać bankowi innego rodzaju transakcje. W momencie dokonania zajęcia rachunku bankowego, bank prowadzący rachunek ma obowiązek przekazać środki zgromadzone na rachunku bankowym organowi egzekucyjnemu. Kwoty zdeponowane na rachunku mogą pochodzić z rożnych tytułów, lecz dla organu egzekucyjnego nie ma to żadnego znaczenia, a w większości przypadków organ egzekucyjny nie ma nawet wiedzy skąd środki zgromadzone na rachunku pochodzą. Bank, jako dłużnik zajętej wierzytelności, a nie organ egzekucyjny, zobligowany jest jednak do prawidłowej realizacji zajęcia oraz przestrzegania przepisów dotyczących ograniczeń i zwolnień w egzekucji z rachunku bankowego.

Podkreślenia wymaga, że w badanej sprawie organ egzekucyjny nie dokonywał zajęcia ani świadczenia alimentacyjnego, które nie podlega w ogóle egzekucji, ani też zajęcia policyjnej renty inwalidzkiej. Dyrektor Izby Skarbowej w P. w zaskarżonym orzeczeniu jedynie na marginesie wskazał, iż nie ma przeszkód prawnych do egzekucji z policyjnej renty inwalidzkiej, co wynika z przepisów prawa. Jednym ze środków egzekucyjnych stosowanych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym jest bowiem egzekucja ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego stosownie do art. 1a pkt 12 lit. a tiret 3 u.p.e.a.

Zgodnie natomiast z art. 10 § 1 u.p.e.a. świadczenia pieniężne przewidziane w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym podlegają egzekucji w zakresie określonym w tych przepisach. I tak stosownie do art. 51 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 8 poz. 67 ze zm.) ze świadczeń pieniężnych (w tym z policyjnej renty inwalidzkiej - art. 2 pkt 1 lit. b ww. ustawy) prowadzi się egzekucję w wysokości i na zasadach określonych w przepisach ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a więc na zasadach określonych w art. 141 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r., Nr 153, poz. 1227 ze zm.).

Pozostałe zarzuty zawarte w skardze z dnia 17 lipca 2010r. dotyczą odrębnych postanowień ([...] i [...]), które jak wskazał Dyrektor Izby Skarbowej w P. zostaną załatwione odrębnymi pismami.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej dotyczących rzekomo niezałatwionych innych skarg złożonych przez skarżącą Sąd wyjaśnia, że w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach zarejestrowanych w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu znajduje się informacja o zaskarżonych przez M. Ł. postanowieniach Dyrektora Izby Skarbowej w P. o sygnaturach akt wskazanych przez skarżącą. W dniu 28 lipca 2010 r. postanowieniami o sygn. akt I SA/Po 554/10 oraz akt I SA/Po 555/10 tutejszy Sąd odrzucił skargi wniesione przez M. Ł. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] o numerach: [...] oraz [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Składając zatem skargę w niniejszej sprawie skarżąca nie miała zatem jeszcze wiedzy o w/w rozstrzygnięciach.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, nie dopatrując się w zaskarżonym rozstrzygnięciu istotnego naruszenia przepisów postępowania podatkowego ani naruszenia prawa materialnego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.

K. Wolna-Kubicka W. Zygmont J. Małecki