Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SAB/Gl 244/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność organu  - art.149 par.1a ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Szczepan Prax, Sędzia WSA Małgorzata Walentek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi M. A. na bezczynność B w S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 2) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) zobowiązuje B w S. do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 5 listopada 2018r. w terminie 14 dni; 4) zasądza od B w S. na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W skardze z dnia 23 listopada 2018r., skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administarcyjnego w Gliwicach M.A., działając na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4, art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.z 2018 r., poz.1302 ze zm.) zaskarżył bezczynność B z siedzibą w S. w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia 5 listopada 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej i wniósł o zobowiązanie adresata wniosku do jego rozpoznania. Zarzucił Zarządowi B naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 4 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

Skarżący wyjaśnił, że wystąpił do organu o udostępnienie informacji w następującym zakresie:

1. planu hodowlanego na lata 2017-2018.

2. zatwierdzonych rocznych planów łowieckich w okresie od 1 stycznia 2017 r. do dnia złożenia wniosku.

3. Ilości przeprowadzonych odstrzałów redukcyjnych zwierząt łownych w okresie od 1 stycznia 2017 r. do dnia złożenia wniosku.

4. zorganizowanych polowań zbiorowych w okresie od 1 stycznia 2017 r. do dnia złożenia wniosku - ze wskazaniem ich dat.

5. stanu i pozyskania zwierzyny łownej: dzika, jelenia, sarny, zwierzyny drobnej w okresie od 1 stycznia 2017 r. do dnia złożenia wniosku.

6. Ilości zorganizowanych szkoleń w zakresie prawidłowego łowiectwa i strzelectwa myśliwskiego w okresie od 1 stycznia 2017 r. do dnia złożenia wniosku.

Powołując się na brzmienie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. uznał, że wnioskowana przez niego informacja jest informacją o sprawach publicznych i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych we wskazanej powyżej ustawie. W świetle przepisów ustawy Prawo łowieckie, Polski Związek Łowiecki wykonuje bowiem zadania administracji państwowej związane z wyrażonym w art. 5 oraz art. 74 ust. 2 Konstytucji obowiązkiem ochrony środowiska naturalnego. Związek ma zatem uprawnienia do realizacji zadań z zakresu administracji publicznej, m.in.: do prowadzenia gospodarki łowieckiej w obwodach wyłączonych z wydzierżawienia i w obwodach wydzierżawionych przez koła łowieckie, troski o rozwój łowiectwa i współdziałanie z administracją rządową i samorządową, jednostkami organizacyjnymi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe i parkami narodowymi oraz organizacjami społecznymi w ochronie środowiska przyrodniczego, a także do zachowania i rozwoju populacji zwierząt łownych i innych dziko żyjących. Związek realizuje również inne zadania powierzone mu przez ministra właściwego do spraw ochrony środowiska. Wymienione zadania nałożone na związek w drodze ustawy ze względu na ich cel mają charakter publiczny. Zadania te wykonują także koła łowieckie jako podstawowe ogniwo organizacyjne w Polskim Związku Łowieckim w realizacji celów i zadań łowiectwa (art. 33 ust. 1 ustawy Prawo łowieckie). Natomiast przepis art. 4 ust. 1 u.d.i.p. wskazuje, że obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne.

Odwołując się do poglądu zaprezentowanego w postanowieniu NSA z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. akt I OZ 1155/13 skarżący podniósł, że koła łowieckie są tymi innymi podmiotami wykonującymi zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p.

Zdaniem skarżącego, organ nie dopełnił obowiązku realizacji wniosku w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. czyli bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Skarżący nie został powiadomiony w ustawowo określonym terminie zarówno o powodach opóźnienia, terminie w jakim organ udostępni informacje, jak również o ewentualnych kosztach związanych ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku.

Przywołując stanowisko judykatury wskazał, że wysłanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej drogą elektroniczną uznaje się za skuteczne. Wydruk z poczty elektronicznej nadawcy stanowi dostateczny dowód, że wiadomość zawierająca wniosek została wysłana.

Podniósł nadto, że do obowiązków organu administracji publicznej należy taka konfiguracja poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych, oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu - aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres podań (postanowienie NSA z dnia 10 września 2015 r. I OSK 1968/15; post. NSA z dnia 3 listopada 2015 r. I OSK 1940/15, CBOSA). Skutki błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami (np. poczty elektronicznej, systemu ePUAP) nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów.

Z tych przyczyn stwierdził, że nieodebranie czy też nieodczytanie przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, nie może obciążać wnioskodawcy.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej odrzucenie podnosząc, że dopiero z treści skargi, która wpłynęła do organu w dniu 4 grudnia 2018 r. adresat wniosku dowiedział się o jego istnieniu. Skarga na bezczynność została zatem złożona przedwcześnie. Zarzucono nadto, że skargę wniesiono przeciwko niewłaściwemu podmiotowi.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że w dniu 5 listopada 2018r. za pośrednictwem drogi elektronicznej za pomocą "zwykłego maila" skarżący złożył wniosek o dostęp do informacji publicznej. Jednak wiadomość wysłana drogą elektroniczną, zawierajaca wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie wpłynęła do organu. Zatem brak było możliwości ustosunkowania się do zawartego w niej wniosku.

Wyjaśniono, że na stronie internetowej B 7 lutego 2019 [...] w zakładce członkowie, podane są do publicznej wiadomości dane osobowe i mailowe członków Zarządu B. Na żaden z tych adresów skarżący wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie wysłał. Wniosek został natomiast wysłany na adres email używany głównie przez członków B.

Zarzucono skarżącemu brak zainteresowania swoją sprawą, gdyż w żaden inny sposób, poza wiadomością w formie email, na którą się powołuje w skardze, nie kontaktował się z organem, aby w jakikolwiek sposób monitorować sprawę swojego wniosku. Nadto nie upewnił się w żaden sposób, czy wiadomość email w ogóle została otrzymana przez B.

Mając powyższe na względzie stwierdzono, że skarga jest nieuzasadniona, a tutejsze B, które zapoznało się z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej dopiero po otrzymaniu skargi, wnioskowaną informację publicznę terminowo udzieli.

Uznano przy tym, że wniosek o udzielenie informacji publicznej był nieprecyzyjny albowiem nie wskazano w nim, którego z obwodów łowieckich dotyczy. B dzierżawi bowiem dwa obwody:

1. nr [...]o pow. [...] ha

2. nr [...] pomiędzy S., C., K. i C. o pow. [...]ha

Informacja będzie zatem wysłana do wnioskodawcy w zakresie obu obwodów.

Ponad powyższe adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej, odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych podniósł, że za skuteczne złożenie wniosku nie może być uznane jedynie jego wysłanie, a jest nim doręczenie, złożenie we właściwym organie. W odniesieniu do doręczeń za pośrednictwem poczty elektronicznej możliwe są doręczenia za potwierdzeniem odbioru, doręczenia z wykorzystaniem systemu ePUAP (art. 63 K.p.a.). Wówczas nie ma żadnej wątpliwości czy i w jakiej dacie wniosek do organu dotarł. Wydruk z poczty elektronicznej zawierający wniosek o udostępnienie informacji publicznej stanowi w istocie jedynie dowód wysłania tegoż wniosku do organu. Samo nadanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej drogą elektroniczną nie przesądza jeszcze o dopuszczalności skargi na bezczynność organu. Jeśli obywatel chce mieć pewność, że jego wniosek o udostępnienie informacji publicznej będzie rozpatrzony, powinien wysłać go przez ePUAP, a nie za pośrednictwem zwykłej poczty elektronicznej (postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 14 czerwca 2016r. sygn. akt II SAB/Bk 49/16).

Odnosząc powyższe do sprawy, adresat wniosku podniósł, że właśnie taka sytuacja zaszła w przypadku wysłania wniosku drogą elektroniczną. Wniosek został odebrany przez organ dopiero w formie załącznika do skargi z dnia 23 listopada 2018r. i zostanie on pozytywnie uwzględniony. Na osobie składającej wniosek o udzielenie informacji publicznej ciąży natomiast obowiązek złożenia go w taki sposób aby móc wykazać, że adresat go otrzymał.

Dodatkowo, powołując się na art. 33 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1995r. Prawo Łowieckie podniesiono, że odrzucenie skargi uzasadnia także sposób określenia w skardze jej adresata jako Zarząd B S. Koła łowieckie zrzeszają osoby fizyczne i są podstawowym ogniwem organizacyjnym w Polskim Związku Łowieckim w realizacji celów i zadań łowiectwa. Koła łowieckie posiadają osobowość prawną i ponoszą odpowiedzialność za swoje zobowiązania.

Z powyższego wynika, że adresatem skargi winno być B a nie Zarząd [...], który jest organem zarządzającym i reprezentującym koło łowieckie (art. 33b ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo łowieckie).

W dodatkowym piśmie skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administarcyjnego w Gliwicach, skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe żądania i wnioski.

Odnosząc się do stanowiska zaprezentowanego w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że sprawdził stronę internetową [...] celem sprawdzenia zakładki "członkowie", w której zgodnie z twierdzeniami [...]- znajdują się adresy e-mail do członków [...]. Okazało się, że zakładka taka nie istnieje.

Wyjaśnił, że złożył wniosek o udzielenie informacji publicznej w najszybszy i najwygodniejszy sposób - drogą elektroniczną. Adres poczty elektronicznej B znajdował się na stronie internetowej koła pod adresem [...]- w zakładce "kontakt". Adres [...] zarówno pod względem nazwy, jak i swojego umiejscowienia (dział kontakt przy danych [...]) nie dawał jakichkolwiek podstaw, by uznać, że jest to adres e-mail niewłaściwy do kontaktu z organem. Adres ten jednak, obecnie został usunięty.

Na dowód tego, że adres [...] istniał na stronie internetowej [...], skarżący załączył wydruk strony internetowej z podanymi danymi kontaktowymi [...]- w tym z podanym adresem e-mail, który sporządził z ostrożności w czasie wnoszenia skargi na bezczynność.

Ustosunkowując się do zauważonych działań organu stwierdził, że traktuje usuwanie ze strony internetowej danych kontaktowych po złożeniu skargi jako próbę uniknięcia odpowiedzialności z tytułu pozostawienia wniosku bez rozpoznania przez organ.

Odnosząc się natomiast do argumentacji adresata wniosku w zakresie obowiązku przeprowadzenia dowodu otrzymania przez organ wysłanego e-maila, skarżący ponownie odwołał się do stanowiska orzecznictwa przywołanego w skardze. Zauważył, że skoro nie otrzymał wiadomości zwrotnej o niedostarczeniu wiadomości e-mail (co zawsze ma miejsce w przypadku niedoręczenia e- maila), to - wbrew twierdzeniom organu - mógł być pewny co do otrzymania wniosku przez organ.

Zdaniem skarżącego organ przyznał, że wniosek został wysłany na adres e-mail używany przez członków [...], co potwierdza jego prawidłowe zaadresowanie. Członkowie [...] widząc wiadomość zawierającą wniosek o udostępnienie informacji publicznej powinni podjąć się czynności zmierzających do realizacji wniosku - chociażby poprzez zawiadomienie zarządu [...].

Ustosunkowując się z kolei do oznaczenia Zarządu [...] jako adresata skargi, skarżący uznał, że okoliczność ta nie ma żadnego znaczenia dla przedmiotowej sprawy, albowiem wniosek o udostępnienie informacji publicznej został skierowany bezpośrednio do [...].

W dniu 24 stycznia 2019r., w wykonaniu zarządzenia Sądu, Prezes B przesłał kserokopię pisma z dnia 11 listopada 2018r. skierowanego do skarżącego.

W piśmie tym poinformowano skarżącego o braku etatowego pracownika, który zajmowałby się procedurą obsługi urządzeń elektronicznych. W związku z tym, złożono propozycję zapoznania się z wnioskowanymi dokumentami w siedzibie [...] po wcześniejszym uzgodnieniu terminu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018r. ,poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a) P.p.s.a. Oznacza to, że w sprawach, w których wydawane są decyzje oraz postanowienia, jak też w sprawach, w których wydawane są inne akty z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa albo podejmowane czynności materialnotechniczne - możliwe jest zaskarżenie braku wymaganego prawem zachowania się organu administracji. Ocena, co do bezczynności organu, dokonana być musi na gruncie właściwego dla załatwienia sprawy prawa materialnego, gdyż ono rozstrzyga o legitymacji organu i wynikających z nich uprawnieniach i obowiązkach.

Zdaniem skarżącego, adresat jego wniosku pozostawał w bezczynności w zakresie obowiązków nałożonych na niego przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r.o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016r. poz. 1764 ze zm.) - dalej u.d.i.p.

Z tych przyczyn Sąd zobowiązny był na wstępie swoich rozważań do oceny, czy w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżacego mają zastosowanie przepisy u.d.i.p.

W skardze, jako podmiot zobowiązany, wskazany został Zarząd B w S.

Zgodnie z brzmieniem art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. – Prawo łowieckie (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 2168 ze zm.), Polski Związek Łowiecki jest zrzeszeniem osób fizycznych i prawnych, które prowadzą gospodarkę łowiecką poprzez hodowlę i pozyskiwanie zwierzyny oraz działają na rzecz jej ochrony poprzez regulację liczebności populacji zwierząt łownych.

Polski Związek Łowiecki wykonuje m.in. zadania administracji państwowej związane z wyrażonym w art. 5 oraz art. 74 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej obowiązkiem ochrony środowiska naturalnego. Zadania te wykonują także koła łowieckie jako podstawowe ogniwo organizacyjne związku w realizacji celów i zadań łowiectwa. Jest to zatem podmiot niepubliczny wykonujących zadania zlecone z zakresu administracji publicznej, przekazane mu na podstawie przepisów ustawy - Prawo łowieckie. (na temat statusu tego związku zob. też wyrok TK z dnia 6 listopada 2012 r., K 21/11, OTK-A 2012, nr 10, poz. 119).

Mając to na względzie Sąd uznaje, że adresat wniosku skarżącego należy do podmiotów zobowiązanych, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.

Istotne jest jednak, że na mocy art. 35a ust. 2 tej ustawy przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm.) regulujące zasady nadzoru nad stowarzyszeniami stosuje się odpowiednio do nadzoru nad działalnością Polskiego Związku Łowieckiego. Podobnie w myśl art. 35 ust. 3 ustawy – Prawo łowieckie, przepisy regulujące zasady gospodarki finansowej stowarzyszeń stosuje się odpowiednio do gospodarki finansowej Polskiego Związku Łowieckiego. W tym kontekście, do zrzeszenia jakim jest Polski Związek Łowiecki odnieść można odpowiednio myśl zawartą w wyroku NSA z dnia 8 lipca 2015 r., I OSK 1514/14, że nie sposób stowarzyszeniom stawiać analogiczny standard wymagań, jak organom administracji. W konsekwencji nie każda informacja będąca w dyspozycji Polskiego Zwiazku Łowieckiego (odpowiednio - koła łowieckiego) bądź odnosząca się do jego funkcjonowania będzie informacją publiczną podlegającą udostępnieniu przez ten podmiot w trybie przepisów u.d.i.p., lecz tylko ta, która odnosi się do wykonywania zadań publicznych lub gospodarowania mieniem publicznym (por. cytowany wyrok NSA z dnia 8 lipca 2015 r., sygn.akt I OSK 1514/14). Tylko te kwestie względem podmiotów wskazanych w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. ustawodawca traktuje jako informacje o sprawie publicznej, pozostałą zaś materię, a contrario, uznać należy za niepubliczną, a zatem stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. za niebędącą informacją publiczną.

Kolejnym obowiązkiem Sądu było zatem ocenić, czy skierowane do B pytania dotyczyć mogły materii odnoszącej się do wykonywania zadań publicznych lub gospodarowania mieniem publicznym.

Skarżący wystąpił do organu o udostępnienie informacji w następującym zakresie:

1. planu hodowlanego na lata 2017-2018.

2. zatwierdzonych rocznych planów łowieckich w okresie od 1 stycznia 2017 r. do dnia złożenia wniosku.

3. Ilości przeprowadzonych odstrzałów redukcyjnych zwierząt łownych w okresie od 1 stycznia 2017 r. do dnia złożenia wniosku.

4. zorganizowanych polowań zbiorowych w okresie od 1 stycznia 2017 r. do dnia złożenia wniosku - ze wskazaniem ich dat.

5. stanu i pozyskania zwierzyny łownej: dzika, jelenia, sarny, zwierzyny drobnej w okresie od 1 stycznia 2017 r. do dnia złożenia wniosku.

6. Ilości zorganizowanych szkoleń w zakresie prawidłowego łowiectwa i strzelectwa myśliwskiego w okresie od 1 stycznia 2017 r. do dnia złożenia wniosku.

Zdaniem Sądu, wszytkie przedstawione we wniosku kwestie zaliczyć można do problematyki rozumianej jako ochrona środowiska naturalnego, a w konsekwencji do problematyki ściśle związanej z wykonywanymi przez koła łowieckie zadaniami publicznymi. Nie budzi zatem wątpliwości, że skuteczność skargi powinna być oceniana z uwzględnieniem regulacji zawartych w u.i.d.p.

Stosownie do tych regulacji, adresat wniosku skarżącego zobowiązany był do załatwienia wniosku bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Załatwienie wniosku skarżącego powinno nastąpić albo poprzez udzielenie informacji w drodze czynności materialno - technicznej (art. 7 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.), poprzez odmowę jej udzielenia w drodze decyzji administracyjnej, albo poprzez umorzenie postępowania, o czym mowa w art. 14 ust. 2 u.d.i.p.

Przedstawione Sądowi akta sprawy pozwalają przyjąć, że wniosek skarżącego wysłany został drogą elektroniczną w dniu 5 listopada 2018 r. Do dnia 20 listopada 2018 r. zatem adresat wniosku zobowiązany był do zajęcia właściwego stanowiska.

Jak wynika z treści skargi z dnia 23 listopada 2018r, do tego dnia adresat wniosku nie wykonał ciążącego na nim zobowiązania. Jako usprawiedliwienie tego faktu podał, iż wniosek został wysłany na adres email członków B, a zatem nie wpłynął do organu. Zdaniem adresata wniosku, to na skarżacym ciążył obowiązek udowodnienia, że wniosek został wysłany w sposób skuteczny.

Wojewódzki Sąd Administarcyjny w Gliwicach stoi na stanowisku, że złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej pocztą elektroniczną (e-mail) do podmiotu wymienionego w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., wywołuje obowiązek działania, o którym mowa w art. 13 ust. 1 i 2 ustawy, i w terminie tam zakreślonym, a także, zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p., obowiązek ewentualnego poinformowania wnioskodawcy o braku możliwości udostępnienia informacji w żądanej (wskazanej wnioskiem) formie oraz do dalszych działań, zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p.

W orzecznictwie sądów administracyjnych istnieje już ugruntowany pogląd co do tego, że do obowiązków organu administracji publicznej należy taka konfiguracja poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych, oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu - aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na wskazany przez adres podań, wobec prawnej dopuszczalności ich wnoszenia także drogą elektroniczną (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 września 2015 r., sygn. akt I OSK 1968/15; czy dnia 3 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1940/15, publ. CBOSA). Skutki trudności, błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 2015 r., sygn. akt I OZ 1414/15; czy też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2186/14). Ryzyko nieodebrania, czy też nie odczytania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, skierowanego na oficjalnie podany adres elektroniczny organu, obciąża ten organ, a nie wnioskodawcę (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 2897/15).

W przywoływanym wyżej orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmowano, że wydruk z poczty elektronicznej nadawcy stanowi dostateczny dowód, że wiadomość zawierająca wniosek została wysłana (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2016 r., sygn. akt I OSK 1924/16). Z orzecznictwa wynika w istocie domniemanie, że jeżeli wiadomość została prawidłowo nadana na oficjalny adres poczty elektronicznej organu, to znaczy, że dotarła ona do adresata.

Dla zastosowania opisanego wyżej domniemania kluczowe jest ustalenie, czy wniosek został wysłany drogą elektroniczną na adres oficjalnie podany przez podmiot, do którego pytanie jest kierowane.

W sprawie wydaje się bezsporne, że skarżący skorzystał z internetowego adresu podanego na oficjalnej stronie B. Dlatego też uznać należy, że skarga na bezczynnośc tego podmiotu była zasadna.

Wobec zajętego w odpowiedzi na skargę stanowiska organu o niezwłocznym załatwieniu sprawy Sąd zwrócił się z zapytaniem, w jaki sposób wniosek skarżącego został załatwiony. Miałoby to bowiem wpływ na rozstrzygnięcie Sądu, który nie może zobowiazywać adresata wniosku do jego załatwienia, jeśli fakt ten już nastąpił.

W dniu 24 stycznia 2019r., w wykonaniu zarządzenia Sądu, Prezes B poinformował, że skarżącemu złożono propozycję zapoznania się z wnioskowanymi dokumentami w siedzibie [...], po wcześniejszym uzgodnieniu terminu. Przyczyną tej propozycji był brak możliwości technicznej udostępnienia informacji w formie elektronicznej.

Zasadniczo, na adresacie wniosku ciąży obowiązek załatwienia go w formie zaprezentowanej przez wnioskodawcę. Przepisy u.d.i.p. przewidują jednak możliwości odstąpienia od tej zasady. Zgodnie z regulacją zawartą w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z tym wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się.

W przedstawionej skarżącemu informacji brak jest jednak odesłania do treści art. 14 ust. 2 u.d.i.p. i pouczenia go o terminie, w jakim powinien zająć stanowisko. Tymczasem dla skuteczności powiadomienie o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem, wymagane jest wskazanie zarówno terminu, w którym wnioskodawca ma się ustosunkować do propozycji organu, jak i rygoru, który podlega zastosowaniu w przypadku niezłożenia wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu. Nieokreślenie zaś w powiadomieniu terminu i rygoru, oznacza, że działanie organu nie spełnia kryteriów odstępstwa od zasady załatwienia wniosku określonego w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. i nie może wywoływać przewidzianych w tym przepisie skutków prawnych.

Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że w kontrolowanej sprawie nie nastąpiły zdarzenia nakazujące umorzenie postępowania. Adresat wniosku, do dnia wyrokowania przez Sąd, nie podjął bowiem żadnej z czynnosci prawem przewidzianych w celu załatwienia wniosku skarżacego.

W tej sytuacji Sąd zobowiązany jest ocenić czy stwierdzona bezczynności nosi znamiona rażącego naruszenia prawa.

Zdaniem Sądu sytuacja taka nie miała miejsca w kontrolowanej sprawie, gdyż zachowanie adresata wniosku nie miało cech oczywistego lekceważenia swoich obowiązków i braku woli załatwienia sprawy, które można rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa. Oceniajac tę kwestię Sąd uznał, że inny standard odnosić się powinien do podmiotu dysponującego fachowym aparatem przygotowanym do opracowywania i udostępniania informacji publicznej, a inny do podmiotów, których główną czy zasadniczą funkcją nie jest działanie w charakterze organu administracji. W przypadku stowarzyszeń, zrzeszeń czy innych nietypowych podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej należy wziąć pod uwagę, że podmioty te zwykle nie dysponują takimi środkami i zasobami, a nadto wykwalifikowaną kadrą, jak typowe podmioty zobowiązane do udostępniania informacji publicznej.

Biorąc pod uwagę przedstawione argumenty, orzeczono jak w sentencji na mocy art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 i art. 200 P.p.s.a.

-----------------------

11