Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 620/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2011-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżone postanowienie w całości
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c,  art. 200,  art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, 77, 75, 80, 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Białek (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Halina Kremis Sędzia WSA Alicja Palus Protokolant asystent sędziego Aleksandra Siwińska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi J. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz skarżącej kwotę 340 zł (trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.


UZASADNIENIE

Wydaną z upoważnienia Prezydenta W., decyzją zastępcy Dyrektora Wydziału Mienia Komunalnej i Skarbu Państwa w Urzędzie Miejskim W.z dnia [...] r. (Nr[...]), podjętą na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1592 z późn. zm.), art. 118 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 z późn. zm.) odmówiono przyznania prawa własności działki gruntu położonej przy ul. T.Sz., stanowiącej własność Gminy W., oznaczonej w operacie ewidencji gruntów miasta W. w obrębie Z. jako działka nr [...] AM [...] o pow. 0.6304 ha KW[...], na rzecz J. O.

Powyższa decyzja została w drodze odwołania zaskarżona przez J.O. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które z kolei postanowieniem z dnia [...] r. ([...]), podjętym na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 KPA stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, wywodząc, że decyzja organu I instancji została prawidłowo doręczona J.O. w dniu [...]r. za zwrotnym poświadczeniem odbioru, co też oznacza, że w niniejszej sprawie ostatnim dniem do wniesienia odwołania był dzień [...] r. Tymczasem odwołanie od powyższej decyzji zostało osobiście złożone w siedzibie organu I instancji w dniu 7 kwietnia 2009 r., a nadto odwołująca się nie wystąpiła o przywrócenie terminu w trybie art. 58 § 1KPA. W związku z powyższym, uznano, że zakwestionowana decyzja stała się ostateczna z upływem dnia 8 kwietnia 2009 r., a odwołanie zostało wniesione przez stronę po upływie ustawowo oznaczonego terminu.

Na powyższe postanowienie J. O. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wskazując w jej uzasadnieniu, że w dniu 25 marca 2009 r., pracownik urzędu pocztowego, pozostawił "awizo w skrzynce pocztowej", wobec wyjazdu całej rodziny. Skarżąca odebrała przesyłkę w urzędzie pocztowym w dniu 27 marca 2009 r., a zatem termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 10 kwietnia 2009 r. Z uwagi więc na fakt, że odwołanie od niniejszej decyzji zostało złożone w dniu 9 kwietnia 2009 r. przyjąć należy, że termin do wniesienia odwołania został zachowany. W dalszej części skargi skarżąca zakwestionowała prawidłowość rozstrzygnięcia wydanego w sprawie przez organ I instancji.

Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2009 r. (sygn. akt IISA/Wr 486/09) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone postanowienie.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Sąd zwrócił uwagę na to, że z twierdzeń skarżącej wynika, że przesyłkę awizowaną w dniu 25 marca 2009 r. odebrała na poczcie w dniu 27 marca 2009 r., co nadto wydaje się potwierdzać informacja znajdująca się na odwrocie koperty, z której wynika, że przesyłka była awizowana w dniu 25 marca 2009 r. Poniżej znajduje się natomiast adnotacja odręczna o wydaniu przesyłki na poczcie potwierdzona stemplem pocztowym na którym widnieje data 27 marca 2009 r. Zwrócono również uwagę na to, że na odwrocie zwrotnego potwierdzenia przesyłki zawierającej decyzję organu I instancji w pkt. 2 formularza znajduje się również informacja o awizowaniu tej przesyłki w dniu 25 marca 2009 r. W pkt. 1 zawarto informację o doręczeniu przesyłki adresatowi, podczas gdy w miejscu potwierdzenia odebrania przesyłki obok daty 25 marca 2009 r. znajduje się podpis z podaniem imienia i nazwiska odbierającego, który istotnie różni się od imiennego podpisu skarżącej umieszczonego zarówno na złożonym przez nią odwołaniu jak i skargą. Kwestia ta nie była przedmiotem wyjaśnień organu prowadzącego postępowanie w sprawie, a wobec dopuszczalności, zdaniem Sądu, prowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego, wymaga wyjaśnienia przez organ administracji. Rozpatrując podniesioną przez skarżącą sporną kwestię daty doręczenia decyzji organu I instancji za niezbędne uznano również rozważenie i wyjaśnienie prawidłowości samego doręczenia.

Wobec powyższego Sąd wskazał, że rozpoznając ponownie sprawę organ winien wyjaśnić i ustalić, zgodnie z obowiązującymi w tym względzie przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, spełnienie w sprawie przesłanek z art. 129 § 2 KPA, z uwzględnieniem wyrażonego wyżej stanowiska Sądu i w zależności od wyników owego postępowania wyjaśniającego, wydać w sprawie właściwe orzeczenie dotyczące złożonego przez skarżącą odwołania od decyzji wydanej przez organ I instancji.

Rozpoznając ponownie sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. postanowieniem z dnia [...]r. ([...]), podjętym na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 KPA stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

W motywach podjętego rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności wyjaśniono, że stosownie do wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, Kolegium - na podstawie art. 50 § 1 i art. 75 § 1 KPA - pismami z dnia [...]r. i z dnia [...] r, wezwało Pocztę Polską S.A., Oddział Regionalny we W., do niezwłocznego wyjaśnienia, na piśmie, w jakim dniu J. O. odebrała przesyłkę oznaczoną numerem[...], skierowaną do niej przez Urząd Miejski W., nadaną w placówce nadawczej W. [...], w dniu [...] r. W odpowiedzi na to wezwanie Dyrektor Oddziału Regionalnego Poczty Polskiej S.A. we W., w pismach sporządzonych dnia [...] r. i dnia [...] r., poinformował Kolegium, że wyżej opisana przesyłka została odebrana w UP W. [...], w dniu [...] r., a jej odbiór pokwitował J. O., mąż adresatki.

Podniesiono nadto, że w trakcie prowadzonego przed Kolegium postępowania dotyczącego daty doręczenia opisanej na wstępie decyzji organu I instancji J.O. złożyła wniosek "o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka - siostry/szwagierki strony na okoliczność tego, że w okresie 25 - 27.03.2009 r. strona przebywała w Z., a nie we W. i nie mogła podpisać odbioru w dniu 25.03.2009 r, a zrobiła to 27.03.2009 r." Poza tym - na podstawie art. 78 § 1 KPA - zażądała, aby Kolegium wezwało "PP do dostarczenia oryginału dokumentu, który w ocenie PP pokwitował J. O., gdyż (...) zachodzi obawa, iż na tym potwierdzeniu pocztowym mylną datę wpisał pracownik pocztowy - dlatego nie można ograniczyć się do informacji poczty, lecz należy zapoznać się z oryginałem dokumentu". Z ostrożności procesowej strona wniosła o powołanie biegłego z zakresu pisma ręcznego do porównania znaków graficznych pod kątem tego, czy data została nakreślona przez tę samą osobę. Strona podniosła nadto, że wątpliwości budzi data zamieszczona na zwrotnym poświadczeniu odbioru (zielony prostokąt), które było przymocowane do koperty przesyłki poleconej, ze względu na charakter pisma, którym nakreślono daty w górnej części dokumentu i w miejscu, gdzie podpis składa pracownik poczty. Podkreślono, powołując przykłady z orzecznictwa, że doręczenie jest nieskuteczne, gdy podpis i data odbioru przesyłki nie są naniesione przez tę samą osobę. Wobec tego odwołująca się wyjaśniła, że "strona jedynie złożyła podpis, omyłkowo i przez przeoczenie, kwitując wpisaną już przez kogoś innego - błędnie - datę 25.03.2009 r."

W dalszej części uzasadnienia Kolegium powołując się na przepisy prawa normujące problematykę doręczeń zawarte tak w kodeksie postępowania administracyjnego jak i w ustawie z dnia 12 czerwca 2003 r. - Prawo pocztowe (Dz.U. z 2008 r., Nr 189, poz. 1159 z późn. zm.) wyjaśniło, że w każdym przypadku odbiorca przesyłki (adresat lub osoba upoważniona) powinien własnym – czytelnym – podpisem potwierdzić fakt doręczenia mu przesyłki, a z uregulowań Prawa pocztowego nie wynika aby, data, w której przesyłka została odebrana musiała być określona wyłącznie przez odbiorcę przesyłki. Nadto wskazano, że w orzecznictwie zwraca się uwagę na to, że podpis adresata jest przesłanką uznania skuteczności doręczenia niezależnie od tego czy wpisano datę jego doręczenia, co oznacza, że nawet gdyby przyjąć - jak twierdzi strona - że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru - obok nazwiska odbierającego przesyłkę - daty nie zamieścił odbierający przesyłkę, tylko doręczyciel, to i tak nie można uznać, że doręczenie nie nastąpiło w dniu 25 marca 2009 r. Zdaniem organu – wbrew jednak twierdzeniom strony - data umieszczona na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie jest wadliwa, ponieważ - jak wynika z informacji przesłanych przez Dyrektora Oddziału Rejonowego Poczty Polskiej we W., przesyłka skierowana do J. O. została odebrana w dniu [...] r. przez jej męża, J. O. Koperta z adnotacjami prywatnymi nie może być traktowana jako dokument urzędowy, zgodnie z przepisem art. 76 KPA. W konsekwencji również za nietrafny uznano zarzut odwołującej się, że skoro podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji oraz data odbioru przesyłki nie były naniesione przez tę samą osobę, to nie można przyjąć, że doręczenie nastąpiło w dniu wskazanym na zwrotnym potwierdzeniu odbioru i że było nieskuteczne. W związku z powyższym Kolegium nie znalazło podstaw ani powodów do powołania "biegłego z zakresu pisma ręcznego do porównania znaków graficznych pod kątem tego, czy data została nakreślona przez tę samą osobę".

Wyjaśniono nadto, że ogólna zasada obciążająca organ administracji publicznej obowiązkiem zgromadzenia materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 KPA), przy ocenie skuteczności doręczenia stronie decyzji doznaje ograniczenia, gdyż zastępcze formy doręczania pism (art. 43 i art. 44 KPA) rodzą domniemanie prawne, że pismo zostało doręczone adresatowi. Domniemanie to może zostać obalone, zaś ciężar obalenia tego domniemania spoczywa na stronie (zob. postanowienie NSA z dnia 17 czerwca 2009 r, II OZ 511/09, niepubl.). W niniejszej sprawie jednakże odwołująca się nie obaliła domniemania prawidłowości doręczenia pisma.

Podkreślono także, że nie zasługują na uwzględnienie twierdzenia skarżącej, jakoby "strona jedynie złożyła podpis, omyłkowo i przez przeoczenie, kwitując wpisaną już przez kogoś innego - błędnie - datę 25.03. 2009 r.", a to dlatego, że to nie jej podpis widnieje na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki. Ze zgromadzonych w sprawie akt wynika bowiem, że przesyłkę z rozstrzygnięciem organu I instancji odebrał mąż odwołującej się, a nie ona sama. Wobec powyższego Kolegium nie dostrzegło również potrzeby powoływania na świadka H.U., która miałaby potwierdzić, że J. O. " w okresie od 25 do 27 marca 2009 r. przebywała wraz z mężem u swojej rodziny w Z., a zatem nie mogła w dniu 25 marca 2009 r. odebrać z urzędu pocztowego złożonej tam przesyłki". Wyjaśniono przy tym, że Kolegium nie neguje tego stwierdzenia, podkreśla jednak, że doręczenie nastąpiło stosownie do przepisu art. 43 KPA. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2002 r. (V SA 711/02, LEX nr 263609) zaznaczono również że "Informacja Urzędu Pocztowego jest wiążąca, co do daty Doręczenia reklamowanej przesyłki i przeciwne twierdzenia strony nie mogą być skuteczne."

Reasumując, Kolegium wskazało, że stosownie do treści art. 43 KPA - w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi, z tym jednak zastrzeżeniem, że o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. A zatem odebranie korespondencji zawierającej rozstrzygnięcie organu I instancji w dniu 25 marca 2009 r. przez męża odwołującej się strony (zgodnie z informacją uzyskaną od Dyrektora Oddziału Rejonowego Poczty Polskiej) należy uznać za prawidłowe doręczenie dokonane w dniu 25 marca 2009 r., Oznacza to, że ostatnim dniem do wniesienia odwołania, w niniejszej sprawie, był dzień 8 kwietnia 2009 r. (środa). W związku z tym, że odwołanie od decyzji organu I instancji zostało wniesione w dniu 9 kwietnia 2010 r. (czwartek), a wnosząca odwołanie nie wystąpiła o przywrócenie terminu zasadnym było uznanie, że przedmiotowe odwołanie zostało wniesione przez stronę postępowania po upływie ustawowo oznaczonego terminu.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła J. O., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:

- naruszenie art. 75 § 1 i art. 78 § 1 KPA -polegające na odmowie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu badania pisma ręcznego w celu porównania znaków graficznych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru pod kątem tego, czy data odbioru decyzji w obu miejscach przeznaczonych na jej naniesienie została nakreślona przez tę samą osobę, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż ustalenie pozytywne w tej mierze oznaczałoby, że nie doszło do skutecznego doręczenia decyzji skarżącej i nadal otwarty pozostaje termin do wniesienia odwołania;

- wynikające z naruszenia art. 7 i art. 8 w zw. z art. 75 § 1, art. 76 § 1 i § 3, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 KPA błędne ustalenie, że mąż skarżącej odebrał decyzję Prezydenta W. z dnia [...] r. (Nr[...]) w dniu [...]r., nie zaś w dniu [...]r., kiedy faktycznie miało to miejsce, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, skoro odwołanie zostało wniesione w dniu [...]r., i opierając się na tym błędnym ustaleniu organ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Uzasadniając zarzuty skargi strona skarżąca w pierwszej kolejności wywiodła, że wskazany przez organ, przepis z § 35 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004 r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych stanowiący, że pokwitowanie odbioru przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego powinno zawierać czytelny podpis odbiorcy i datę odbioru, rzeczywiście, nie określa, że datę odbioru ma nakreślić odbiorca. Jednakże orzecznictwo (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 października 2009 r., sygn. akt IISA/Wa 473/09; wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 stycznia 2007 r., sygn. akt IIISA/Wa 2947/06) ukształtowane w oparciu o ten przepis jest jednolite, wyraźne i wskazuje, że "datę odbioru przesyłki na pokwitowaniu winien umieścić adresat przesyłki", a także, że "tylko wówczas pokwitowanie odbioru będzie spełniało funkcję dowodu potwierdzającego fakt doręczenia przesyłki adresatowi w określonej dacie, gdy obok swojego podpisu adresat własnoręcznie umieści datę odbioru przesyłki".

Wobec powyższego podniesiono, że organ odwoławczy winien ustalić czy podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru pisma w postępowaniu administracyjnym nakreślił odbierający przesyłkę w Urzędzie Pocztowym mąż strony, czy też pracownik poczty, gdyż w tym ostatnim przypadku – zgodnie z orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 1876/06 - prowadziłoby to do nieskuteczności doręczenia. Zauważono nadto, że powołanie się przez organ na przepis rozporządzenia wykonawczego do ustawy Prawo pocztowe jest błędne, gdyż rozporządzenie to reguluje treść pocztowego dowodu doręczenia przesyłki poleconej. Treść i formę zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma dla celów postępowania administracyjnego reguluje natomiast art. 46 § 1 i § 2 KPA.

Strona skarżąca zwróciła uwagę na jeszcze inny aspekt niniejszego doręczenia wskazując, że nie można wykluczyć, że zarówno na "pocztowym" potwierdzeniu wydania przesyłki jak i potwierdzeniu zwrotnym dla organu postępowania administracyjnego pracownik poczty mógł po prostu omyłkowo wpisać błędną datę.

Wobec powyższych okoliczności podkreślono, że niezbędnym było zwrócenie się do Poczty Polskiej S.A. o dokument źródłowy, a nie tylko oparcie się przez organ w obliczu tych wątpliwości, wyłącznie na dokumencie przetworzonym przez Pocztę - informacji, która nie stanowi dokumentu urzędowego, gdyż jest nią tylko samo pocztowe potwierdzenie odbioru.

Z ostrożności procesowej skarżąca podniosła również, że nawet przyjmując, że datę na zwrotnym potwierdzeniu odbioru pisma w postępowaniu administracyjnym nakreślił odbierający pismo mąż strony, to i tak faktyczna data odbioru była inna, niż widniejąca na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, a dokładniej był to dzień 27 marca 2009 r. W tym kontekście zarzuciła, że organ zupełnie pominął twierdzenia strony, że w okresie od 25 marca do 27 marca 2009 r. nie było jej oraz jej męża we W., co też pośrednio potwierdza fakt, tzw. awizowania przesyłki. Wyjaśniła nadto, że organ – odmawiając przeprowadzenia zawnioskowanego przez nią dowodu z przesłuchania świadka - nie zauważył, że dowód ten zmierzał do wykazania, że zarówno strona jak i jej mąż razem przebywali we wskazanym terminie poza W. Skupienie się natomiast przez organ na drugiej części zdania określającego tezę dowodową i oddalenie wniosku dowodowego tylko z tego powodu stanowi - w ocenie strony skarżącej - naruszenie art. 7 i art. 8 KPA.

Wreszcie, skarżąca podniosła, że zasadnym jest uwzględnienie podnoszonych już uprzednio kwestii związanych z faktem odręcznej adnotacji uczynionej przez męża skarżącej na kopercie, wątpliwościami odnośnie tego kto opatrzył datami potwierdzenia odbioru oraz oparciem się jedynie na informacjach pochodzących od operatora pocztowego bez uzyskania dokumentu źródłowego, mimo takiego wniosku strony z 21 czerwca 2009 r. Strona nie kwestionuje tego, że koperta z adnotacjami nie stanowi dokumentu urzędowego, lecz uznaje, że dowód ten w powiązaniu z innymi dowodami, w tym tymi, których nie przeprowadzono, może posłużyć – na zasadzie art. 76 § 3 KPA - do obalenia domniemania prawdziwości dokumentów urzędowych z których wynika data doręczenia. Wyjaśniono przy tym, że pismo operatora pocztowego, jego informacja - w przeciwieństwie do formalnego zwrotnego potwierdzenia odbioru i ewentualnie pocztowego dowodu doręczenia przesyłki poleconej - nie stanowi dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 76 § 1 KPA i nie korzysta z domniemania prawdziwości.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 z późn.zm.) kompetencje sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej ograniczone zostały do oceny działalności tych organów pod względem zgodności z prawem. Działając w granicach przyznanych kompetencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje zatem oceny prawidłowości zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego oraz trafności ich wykładni. Dokonując czynności kontrolnych, Sąd zobowiązany jest uwzględnić stan faktyczny i prawny jaki istniał w chwili wydania zaskarżonej decyzji lub postanowienia. Należy też dodać, że w myśl przepisu art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, co oznacza, że ma prawo, a nawet obowiązek, wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze. W pierwszej kolejności kontroli Sądu podlega prawidłowość zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów proceduralnych. Bezbłędne stosowanie przepisów procesowych wpływa bowiem na zasadność ustalenia stanu faktycznego w sprawie, a tylko należycie ustalony stan faktyczny sprawy pozwala ocenić trafność zastosowanych w danej sprawie norm prawa materialnego.

Działając w granicach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie przez organy administracji okoliczności faktycznych oraz obowiązujących w czasie podejmowania zaskarżonego aktu przepisów prawnych, stwierdził, że niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze, istnieje konieczność zastosowania w sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż postanowienie organu II instancji zostało podjęte z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Kontroli tutejszego Sądu podlegało postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [.] r. ([...]) stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Zastępcy Dyrektora Wydziału Mienia Komunalnego i Skarbu Państwa w Urzędzie Miejskim W. z dnia [...] r. (Nr[...]) odmawiającej przyznania – na rzecz J. O. – prawa własności działki gruntu położonej we W.przy ul. T. Sz., stanowiącej własność Gminy Miejskiej W.

Wyjaśniając motywy podjętego przez Sąd orzeczenia w pierwszym rzędzie podkreślić należy, że sprawa niniejsza rozpoznawana jest na skutek uchylenia poprzedniego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 grudnia 2009 r. (sygn. akt II SA/Wr 486/09). Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla kontroli zaskarżonej decyzji, gdyż zgodnie z art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przywołane regulacje oznaczają, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki poza zakres postępowania sądowadministracyjnego, w którym wydane zostało zaskarżone rozstrzygnięcie. Zasięgiem jego oddziaływania objęte bowiem zostaje przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie, a także postępowanie sądowadministracyjne. Tym samym również skład orzekający w niniejszej sprawie związany jest oceną i wskazaniami wyrażonymi w przywołanym wyroku z dnia 10 grudnia 2009 r. Mając powyższe na uwadze należało zatem rozważyć prawidłowość podjętego postanowienia wydanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...] r. w kontekście sformułowanej uprzednio przez Sąd oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania.

Dokonana pod tym względem analiza treści uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2009 r. jednoznacznie wskazuje, że uchylając poprzednie rozstrzygnięcie Kolegium Sąd zobowiązał organ do wyjaśnienia kwestii terminu doręczenia skarżącej przesyłki pocztowej, zawierającej zaskarżoną decyzję, z uwzględnieniem tego, że - jak twierdzi strona skarżąca - przesyłkę awizowaną w dniu 25 marca 2009 r. odebrała na poczcie w dniu 27 marca 2009 r., co wydaje się potwierdzać informacja znajdująca się na odwrocie koperty, z której wynika, że przesyłka była awizowana w dniu 25 marca 2009 r., a nadto poniżej znajduje się adnotacja odręczna o wydaniu przesyłki na poczcie, potwierdzona stemplem pocztowym, na którym widnieje data 27 marca 2009r.

Rozstrzygając ponownie niniejszą sprawę Kolegium wezwało Pocztę Polską S.A. Oddział Regionalny we W. do niezwłocznego wyjaśnienia, na piśmie, w jakim dniu J.O. odebrała przesyłkę oznaczoną numerem[...], skierowaną do niej przez Urząd Miejski W. i nadaną w placówce nadawczej W.[...], w dniu [...] r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Dyrektor Oddziału Regionalnego Poczty Polskiej S.A. we W., w pismach sporządzonych dnia [...] r. i [...] r., poinformował Kolegium, że wyżej opisana przesyłka została odebrana w UP W.[...] w dniu [...] r., a jej odbiór pokwitował J.O., mąż adresatki. Wobec powyższej informacji organ uznał, że nawet gdyby przyjąć, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru - obok nazwiska odbierającego przesyłkę – daty nie zamieścił odbierający przesyłkę, tylko doręczyciel, to i tak nie można uznać, że doręczenie nie nastąpiło w dniu 25 marca 2009 r. Wbrew bowiem twierdzeniom strony, data umieszczenia na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie jest wadliwa, ponieważ – jak wynika z informacji przesłanych w wyżej wymienionych pismach przez Dyrektora Oddziału Rejonowego Poczty Polskiej we W., przesyłka skierowana do J. O. została odebrana w dniu [...] r. przez jej męża. Wyjaśniono przy tym, że koperta z adnotacjami prywatnymi w tym przypadku nie może być traktowana jako dokument urzędowy, zgodnie z przepisem art. 76 KPA. Kolegium nie dostrzegło nadto powodów, dla których, koniecznym byłoby przeprowadzenie zawnioskowanego przez skarżącą dowodu z przesłuchania świadków, a także powołanie biegłego z zakresu pisma ręcznego do porównania znaków graficznych pod kątem tego, czy data została nakreślona przez tę samą osobę.

Przytoczone ustalenia Kolegium wskazują, że pomimo zaleceń Sądu zawartych w wyroku z dnia 10 grudnia 2009 r. organ nie wyjaśnił kwestii stempla pocztowego istniejącego na kopercie zawierającej decyzję organu I instancji, na którym widnieje data 27 marca 2009 r. i obok którego znajduje się krótka i nieczytelna adnotacja oraz równie nieczytelny podpis. Tymczasem wyjaśnienie okoliczności i przyczyn dla których Poczta Polska na odebranej (jak twierdzi w dniu 25 marca 2009 r.) przesyłce przystawiła stempel z datą dzienną 27 marca 2009 r. poczyniając przy tym adnotację, może mieć znaczenie dla ustalenia daty doręczenia zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji – zwłaszcza, gdy skarżąca konsekwentnie twierdzi, że zdarzenie to miało miejsce w dniu 27 marca 2009 r. W tym miejscu wypada podkreślić, że procedura administracyjna nie definiuje pojęcia środka dowodowego, a jedynie przepis z art. 75 § 1 KPA stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Oznacza to więc, że pojęcie środka dowodowego w rozumieniu KPA jest bardzo szerokie i obejmuje wszelkie źródła prawdziwych informacji umożliwiających dowodzenie, a zatem wyznaczających granicę dopuszczenia środków dowodowych ich zgodnością z przepisami prawa. Co więcej, procedura administracyjna przyjmuje zasadę równej mocy dowodowej, niewprowadzając jakichkolwiek ograniczeń odnośnie rodzaju dowodów, którym należy przyznać pierwszeństwo w ustaleniu istnienia danego faktu (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., Warszawa 2006 r., s. 391-395). Jak nadto wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 lutego 2009 r. (sygn. akt II GSK 775/08), podzielonym przez Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, postępowanie dowodowe jest oparte na zasadzie oficjalności, co oznacza, że organ administracji jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy, czyli ustalić jakie dowody są niezbędne do prawidłowego załatwienia sprawy. Zasada, o której mowa w art. 75 KPA oznacza natomiast, że organ poprzez włączenie określonego źródła dowodowego do postępowania wyjaśniającego ma na celu uzyskanie określonego środka dowodowego, czyli dowodu istnienia lub nieistnienia określonego faktu, albo prawdziwości lub nieprawdziwości określonego twierdzenia o tym fakcie. Dlatego zgodnie z powyższą regulacją organ w toku postępowania wyjaśniającego zobowiązany jest zebrać cały materiał dowodowy rozumiany jako suma konkretnych dowodów w danej sprawie, by następnie po ich rozpatrzeniu, wydać decyzję administracyjną. Nie jest w tym względzie skrępowany żadnymi ograniczeniami co do mocy wiążącej poszczególnych dowodów gdyż każdy z dowodów może być w trakcie postępowania zakwestionowany innym dowodem.

Mając zatem na względzie powyższe poglądy tak doktryny jak i judykatury podkreślić należy, że w rozpoznawanej sprawie uchybieniem procesowym ze strony Kolegium było zaniechanie wyjaśnienia – istotnej przecież dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy - kwestii widniejącego na kopercie stempla pocztowego z dnia 27 marca 2009 r. oraz zakreślonej obok odręcznej adnotacji. W takich bowiem okolicznościach powinnością organu było nie tylko zwrócenie się do Poczty Polskiej S.A. Oddział Regionalny we W. o wyjaśnienia w jakim dniu J. O. odebrała pismo skierowane do niej przez Urząd Miejski W., ale również podjęcie niezbędnych czynności celem wyjaśnienia do kogo należy zakreślony obok niniejszego stempla pocztowego podpis, jakiej treści jest znajdująca się nad nim odręczna i nieczytelna adnotacja i jaki to ma związek ze wskazanym stemplem, na którym widnieje data [...] r. Koniecznym było zatem powzięcie niebudzącej wątpliwości informacji czy przedmiotowa adnotacja została np. sporządzona przez pracownika urzędu pocztowego, w którym – co bezsporne w niniejszej sprawie - mąż skarżącej odebrał awizowaną w dniu [...] r. przesyłkę Urzędu Miejskiego W. Równie istotna jest także treść tejże odręcznej adnotacji. W tym też celu organ winien ustalić, czy wskazanej adnotacji nie należy odczytywać jako – np. "wydano". To z kolei z jednej strony uzasadniałoby złożenie poniżej podpisu przez doręczającego i przybicie obok stempla pocztowego datowanego na dzień 27 marca 2009 r., z drugiej natomiast podważałoby przyjęte przez organ twierdzenia organu co do prawdziwości doręczenia w dniu 25 marca 2009 r. Niezależnie jednak od powyższego przyczyniłoby się do niebudzącego wątpliwości ustalenia spornej daty odebrania przez męża skarżącej niniejszej przesyłki. Niedopuszczalnym było pominięciem wskazanej kwestii w toku prowadzonego przez Kolegium postępowania wyjaśniającego, także z tego względu, że niniejszy stempel pocztowy, widniejąca adnotacja czy też złożony podpis stanowią dowód w sprawie i jako takie podlegają ocenie organu w granicach wskazanych w art. 80 KPA.

Wypada nadto podkreślić, że w wyroku z dnia 10 grudnia 2009 r., którym związany jest organ w toku ponownego rozpoznania sprawy oraz tutejszy Sąd, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wskazał, że "istnienie w sprawie dowodu w postaci zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki poleconej przez adresata nie wyklucza prowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego w sytuacji, gdy strona kwestionuje prawidłowość doręczenia, czy datę doręczenia przesyłki". Tymczasem w niniejszej sprawie, Kolegium w toku ponownego rozpoznania sprawy, nie dostrzegło powodów, dla których koniecznym byłoby powoływanie na świadka H. U., na okoliczność, że "J. O. w okresie od 25 do 27 marca 2009 r. przebywała wraz z mężem u swojej rodziny w Z., a zatem nie mogła w dniu 25 marca 2009 r. odebrać z urzędu pocztowego złożonej tam przesyłki", z powodu, który sprowadza się do stwierdzenia, że przesyłkę odebrał mąż skarżącej a nie ona sama. W ocenie Sądu argumentacja uzasadniająca przeprowadzenie dowodu jest niewystarczająca, jeżeli zważyć, że wniosek dowodowy potwierdzić ma nie tylko na okoliczność, że skarżąca nie mogła osobiście odebrać przesyłki ale również, że w dniu wskazanym jako data odbioru przesyłki przebywała "wraz z mężem" u rodziny. Zgodnie z przepisem art. 78 § 1 KPA, zgodnie żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Organ administracji publicznej może nie uwzględnić wskazanego żądania, które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy (art. 78 § 2 KPA). W świetle zatem wskazanej regulacji zasadność żądania przeprowadzenia dowodu zachodzi wówczas, gdy przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenia dla sprawy, a zatem taka, która jest istotna dla ustalenia stanu faktycznego. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, żądanie skarżącej strony przeprowadzenia dowodu z przesłuchania wskazanej osoby dotyczyło okoliczności istotnej dla ustalenia stanu faktycznego sprawy dotyczącego daty odbioru przesyłki zawierającej decyzję organu I instancji. Powyższe oznacza więc, że w sytuacji sformułowania zarzutu wobec daty zamieszczonej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, w niniejszej sprawie rzeczą organu było, przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, nie wykluczając dowodu z przesłuchania świadka. Zwrotne potwierdzenie odbioru, będąc nawet dokumentem urzędowym, podlega bowiem swobodnej ocenie, włącznie z możliwością przeprowadzenia dowodu przeciwko jego treści. Organ II instancji odmawiając przeprowadzenia omawianego dowodu nie odniósł się zaś do wszystkich okoliczność które miałby on wskazywać.

Przedstawione powyżej okoliczności nie pozwalają więc na przyjęcie, że zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy, stanowiący podstawę orzekania organu II instancji, został zgromadzony w sposób prawidłowy, co stanowi naruszenie art. 7, 75, 77, 80 KPA. Celem bowiem tychże regulacji prawnych jest nałożenie na organ administracji publicznej obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez zobligowanie organu prowadzącego postępowanie administracyjne nie tylko do rozpatrzenia całego materiału dowodowego, ale również do podjęcia czynności mających na celu zebranie tegoż materiału. W doktrynie podkreśla się, iż uzyskanie pełnego materiału dowodowego, to zebranie dowodów odnoszących się do wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy okoliczności. W zaistniałym stanie rzeczy należy dojść do wniosku, że wobec powyższych uchybień związanych z brakiem należytego ustalenia stanu faktycznego, także i uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia uznać trzeba za wadliwe, sporządzone z naruszeniem art. 107 § 3 KPA. Celem bowiem uzasadnienia jest dokładne i kompletne przedstawienie motywów rozstrzygnięcia, gdyż strona postępowania ma prawo do uzyskania pełnego wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się organ wydając decyzję. Z uzasadnienia powinno więc wynikać, że organ rozpoznający konkretną sprawę przeprowadził dokładną analizę stanu faktycznego, ustalił wszystkie zaistniałe w sprawie okoliczności, które miały znaczenie dla podjęcia decyzji, a także wyjaśnił znaczenie zastosowanej normy prawnej. Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia – wbrew wskazaniom Sądu – organ w ogóle nie odniósł się do kwestii przedmiotowego stempla pocztowego oraz złożonego podpisu i adnotacji widniejącej na kopercie, ograniczając swoje wywody tylko co do daty i podpisu widniejącego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oraz informacji uzyskanej od Dyrektora Oddziału Regionalnego Poczty Polskiej we W. Nie wyjaśnił nadto, dlaczego w jego ocenie zbędnym było przeprowadzenie postępowania mającego na celu wyjaśnienie wskazanej już powyżej okoliczności. Za okoliczność uzasadniającą powyższe zaniechanie - w ocenie tutejszego Sądu – nie można uznać lakonicznego stwierdzenia organu, że koperta z adnotacjami prywatnymi nie może być traktowana jako dokument urzędowy, gdyż twierdzenie to z uwagi na brak jakichkolwiek informacji co do osoby ją sporządzającej oraz okoliczności w jakich została zredagowana wydaje się być przedwczesne.

Konkludując, uznać należy, że w niniejszej sprawie zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż Kolegium nie zastosowało się w pełni do wskazań wynikających z wyroku Sądu z dnia 10 grudnia 2009 r. To natomiast spowodowało, że zaskarżone orzeczenie, podobnie jak poprzednie wydane zostało z naruszeniem art. 7, 75, 77, 78, 80, 107 § 3 KPA, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uprawniające Sąd do wyeliminowania kwestionowanego rozstrzygnięcia, zawierającego takie uchybienie, z obrotu prawnego. Mając więc na uwadze powyższe okoliczności i kierując się dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w pkt. I sentencji. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt. II uzasadnione jest postanowieniami art. 200 powyższej ustawy.

Rozpoznając ponownie sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze uwzględniając wskazania wynikające z wyroku z dnia 10 grudnia 2009 r. oraz stanowisko Sądu zawarte w niniejszym orzeczeniu zobowiązane będzie do wyeliminowania stwierdzonych wyżej uchybień, tak by w rezultacie wydać rozstrzygnięcie odpowiadające zarówno wymogom prawa.