Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 412/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2005-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U. 2002 nr 9 poz 84
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
journal: Dz.U. 1994 nr 27 poz 96
law: Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Gdulewicz /spr./, Sędziowie WSA Halina Chitrosz, WSA Krystyna Czajecka-Ryniec, Protokolant sekr. sąd. Marta Ścibor, po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2005 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2003 r. - oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławczego, po rozpatrzeniu odwołania W. B., Kopalnie Kamienia Budowlanego "[...]" od decyzji Burmistrza z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...] w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2003 r. w kwocie 33.950,30 zł utrzymało, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 37, poz. 926 z późn. zm.) decyzję organu I instancji.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości były budynki mieszkalne o pow. 111,70 m2 budynki pod działalność gospodarczą – 232,3 m2 , grunty związane z działalnością gospodarczą – 63,454 m2 , (w tym 700 m2 - grunty zabudowane, na których znajdują się budynki związane z działalnością gospodarczą ) oraz grunty (kopalne) pozostałe – 54.220 m2. Przy ustalaniu wysokości podatku od nieruchomości zastosowano stawki określone Uchwałą Nr II/12/2002 Rady Miejskiej z [...] grudnia 2002 r. w sprawie wysokości stawek podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie gminy i miasta J.

W odwołaniu od tej decyzji W. B. wnosi o jej uchylenie twierdząc, że organ podatkowy dokonując wymiaru podatku od nieruchomości przyjął jako podstawę niewłaściwą powierzchnię gruntów związanych z działalnością gospodarczą, ponieważ sklasyfikowany jako użytki kopalne grunt o pow. 62,754 m2 , znajdujący się w granicach udokumentowanego złoża, opodatkowano wg stawek przewidzianych dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Podnosi, że z dokumentacji zakładu górniczego wynika, iż w latach 2003-2007 do górniczej działalności gospodarczej mogą być wykorzystane tylko grunty o pow. 44.919 m2. Pozostała część udokumentowanego złoża, o powierzchni 17,835 m2 , stanowiąca własność zakładu górniczego, a znajdująca się – zgodnie z planem ruchu – poza granicami zakresu planowanych robót górniczych powinna być opodatkowana według stawek przewidzianych dla gruntów pozostałych. Wskazuje, że na załącznikach planu naniesiono granice planowanych robót górniczych, których nie wolno przekraczać. Powierzchnia ta została wyliczona przez uprawnionego biegłego i przedstawiona, wraz z załącznikiem mapowym organowi podatkowemu. Pominięcie tej informacji stanowi naruszenie art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej.

Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż z wypisów z ewidencji gruntów wynika, że podatnik jest właścicielem nieruchomości – użytków kopalnianych o pow. 116,974 m2. Według informacji mierniczego górniczego z dnia 27 marca 2003 r. powierzchnia złoża, na której możliwa jest eksploatacja wynosi 73.487 m2. Na pozostałej powierzchni eksploatacja kopalin jest niemożliwa. W uzupełnieniu tej informacji z 4 czerwca 2003 r. podano, że powierzchnia lasów położonych na nieruchomości, na której położone jest złoże wynosi 10.733 m2. Według oświadczenia przedsiębiorcy lasy te nie zostały wyłączone z produkcji. Z przedłożonych przez podatnika w toku postępowania podatkowego informacji mierniczego – górniczego z dnia 18 lutego 2003 r. wynika, że część działki Nr 56, na której są użytki kopalniane znajduje się poza granicą złoża, a jej powierzchnia wynosi 54.220 m2. Z drugiej informacji natomiast wynika, że część działki Nr 56 o pow. 17.835 m2 , na której znajdują się użytki kopalniane i która znajduje się w granicy udokumentowanego złoża, w latach 2003-2007, zgodnie z zatwierdzonym planem ruchu nie będzie objęta eksploatacją.

Organ odwoławczy podniósł, że skarżący wniósł o opodatkowanie tylko 44.919 m2 (62,754 m2 - 17.835 m2) – tj. zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Wskazując na treść art. 2 ust. 1 i 2 i art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002r. Nr 9, poz. 84 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło stanowiska podatnika. W ocenie Kolegium nieruchomości zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej objęte są podatkiem od nieruchomości wg stawek przewidzianych dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą, nie zaś – jak wskazuje podatnik – wg stawek przewidzianych dla gruntów pozostałych.

Zdaniem Kolegium brak faktycznego wykorzystania części nieruchomości w działalności gospodarczej nie może być tożsamy z brakiem możliwości technicznych wykorzystania tej nieruchomości. O względach technicznych, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy stanowić może sytuacja braku złoża kopalin na gruntach będących przedmiotem opodatkowania, tj. taka, w której działalność gospodarcza na danym terenie nie jest i nie może być prowadzona.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił naruszenie art. 121 § 1, 122, 180 § 1 Ordynacji podatkowej z uwagi na niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, niedopuszczenie przedstawionych dowodów takich jak plan ruchu, informację mierniczego górniczego z [...] lutego 2002 r. oraz postanowienia Burmistrza z dnia [...] grudnia 2002 r. w sprawie zaopiniowania planu ruchu. Ponadto naruszono przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a w szczególności art. 1 a ust. 1 pkt 3 przez błędne przyjęcie powierzchni gruntów do kategorii gruntów związanych z działalnością gospodarczą bez uwzględnienia faktu braku możliwości technicznych wykorzystania tych gruntów do działalności gospodarczej.

W obszernym uzasadnieniu skargi wywodzi, powołując się m.in. na pisma Ministerstwa Finansów, iż wyłączenie z zakresu przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej dotyczy sytuacji, gdy grunt nie jest i jednocześnie nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej z powodu zdarzenia niezależnego od podatnika – np. ograniczenia w zatwierdzonym planie ruchu, potwierdzonego decyzją organu nadzoru górniczego.

Wskazuje, że znaczenie kluczowe dla rozstrzygnięcia kwestii dot. gruntu związanego z działalnością gospodarczą w przypadku przedsiębiorstw górniczych, ma ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze i rozporządzenie MSA i A z dnia 14 czerwca 2002 r. w sprawie planów ruchów zakładów górniczych, a także art. 103 ust. 4 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.

Zdaniem podatnika, jeżeli dany grunt nie jest i nie może być wykorzystany w danym roku podatkowym do prowadzenia działalności gospodarczej to podlega opodatkowaniu jak grunt pozostałe.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosi o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji.

W "uzupełnieniu skargi" skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu 28 grudnia 2004 r., pełnomocnik skarżącego precyzując i uzupełniając skargę podatnika, wskazuje na naruszenie art. 80 Prawa budowlanego, art. 187 , 191 i 188 Ordynacji podatkowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz.1269 oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja prawa nie narusza.

Zgodnie z art. 2 ust 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 z późn. zm.) - opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Nie podlegają zaś opodatkowaniu grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.

Przez grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej rozumie się natomiast (zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 w/w ustawy) grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami a także gruntów o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

Spór w sprawie niniejszej dotyczy interpretacji pojęcia związku gruntów z prowadzeniem działalności gospodarczej a także względów technicznych, które uniemożliwiają wykorzystywanie przedmiotu opodatkowania do prowadzenia tej działalności.

Na wstępie zaznaczyć należy, iż pobieranie podatków jest stanem obiektywnym, zależnym nie od woli podatnika, lecz wyłącznie od obowiązującego stanu prawa i odpowiedniego stanu faktycznego.

Podatek od nieruchomości ma charakter majątkowy, w tym znaczeniu, że obowiązek podatkowy powstaje przez sam fakt posiadania nieruchomości, bez względu na to czy przynosi ona zysk posiadaczowi czy też na tę nieruchomość należy ponieść nakłady w celu utrzymania jej w stanie zdatnym do użytku.

Podatek od nieruchomości nie nawiązuje więc w swojej konstrukcji do efektów ekonomicznych uzyskiwanych przez jej wykorzystywanie. Decydujące znaczenie ma to, że podstawę opodatkowania gruntów stanowi ich powierzchnia, a nie jest ważne jak intensywne jest wykorzystanie tych nieruchomości i jakie przynosi to efekty gospodarcze.

Podstawowym kryterium związku z działalnością gospodarczą jest więc samo posiadanie, Istotnym jest, iż związek danej nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej oznacza także związek pośredni służący prowadzonej działalności i nie może być utożsamiany jedynie z działalnością faktyczną. Tym samym przejściowe niewykorzystanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości lub jej części służącej do wykonywania działalności gospodarczej, nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości, nie miały zastosowania do tej nieruchomości stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Nieruchomość taka mimo chwilowego jej niewykorzystania, z różnych przyczyn, nie przestaje być nieruchomością związaną z prowadzoną przez dany podmiot działalnością gospodarczą (zob. wyrok NSA z 08.04.1997 r., SA/Po 3225/95, OSS 1997/4/112; wyrok NSA z 13.07.1994 r., III SA 108/94, Monitor Podatkowy 1995/4/114 i wyrok NSA z 03.12.1992 r., SA/Kr 1020/92, Serwis Podatkowy 1999/10 str. 15).

Jednakże nie wszystkie przedmioty opodatkowania będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą są opodatkowane stawką najwyższą podatku. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie podlega tej stawce ten przedmiot opodatkowania, który nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych.

Słusznie podatnik podnosi, iż pojęcie "względów technicznych" jest pojęciem nieostrym i nie zostało bezpośrednio zdefiniowane przez ustawodawcę. Powołując się w tej kwestii na pisma Ministra Finansów z dnia 14 marca 2003r. i 21 sierpnia 2003r. wskazuje, iż brak możliwości korzystania z przedmiotu opodatkowania powinien być potwierdzony przez stosowny organ.

Zauważyć jednak należy, iż powyższe pisma nie stanowią źródła prawa, zaś w piśmie z dnia 21 sierpnia 2003 r. Minister Finansów wyjaśnił, że wyłączenie z opodatkowania nastąpi tylko w niektórych przypadkach np. w sytuacji chemicznego, radioaktywnego lub bakteriologicznego wyłączenia gruntu, które uniemożliwi jego użytkowanie.

Poza sporem jest, że znajdujący się w posiadaniu przedsiębiorcy sporny grunt znajduje się w graniach udokumentowanego złoża, na którego wydobywanie skarżący posiada 10-letnią koncesję, udzieloną 31 listopada 1999 r.

Podane przez skarżącego przesłanki wyłączenia tego gruntu z działalności gospodarczej, opierają się wyłącznie na fakcie nieobjęcia tego gruntu planem ruchu zakładu górniczego. Zgodzić się należy ze skarżącym, że wydana w oparciu o powołane w piśmie uzupełniającym skargę przepisy prawa budowlanego (art. 80 ust. 4), prawa geologicznego i górniczego (Dz. U. z 1994 r. Nr 27, poz. 96 – art. 64) jest wyznacznikiem dowolnego zachowania się uprawnionego podmiotu. Brak jest jednakże podstaw do stwierdzenia naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania w związku z nieuwzględnieniem w/w przepisów, bowiem zgodnie z przepisami prawa geologicznego i górniczego sporządzony przez przedsiębiorcę (art. 65 ust. 1) plan ruchu , wskazuje jedynie na obszar, który we wskazanym w nim okresie będzie objęty eksploatacją – a nie na obszar, który ze względów technicznych nie może być objęty eksploatacją.

Może także ulec zmianie (w trybie przewidzianym dla jego zatwierdzenia ) w razie zmiany naturalnych, technicznych lub organizacyjnych warunków kopaliny (art. 65) . Prawidłowo zatem i bez naruszenia przepisów prawa w zaskarżonej decyzji uznano, iż okoliczność braku w oznaczonym okresie 2003-2007, faktycznego wykorzystania gruntów, na których znajduje się udokumentowane złoże, nie jest tożsama z brakiem możliwości ich wykorzystania ze względów technicznych i w konsekwencji wyklucza opodatkowanie ich inną, niż związaną z działalnością gospodarczą, stawką podatku.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało skargę oddalić.