Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2450/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 645
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys, Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.), Sędzia del. WSA Magdalena Józefczyk, Protokolant asystent sędziego Aleksander Jakubowski, po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 kwietnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 809/15 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej, stypendium w okresie odbywania szkolenia 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt IV SA/GL 809/15, po rozpoznaniu skargi [...] (dalej skarżąca) na decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej, stypendium w okresie odbywania szkolenia, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] kwietnia 2015 r., nr [...].

W wyroku tym Sąd powołał się na następujące ustalenia faktyczne i prawne sprawy.

Decyzją z [...] kwietnia 2015 r., nr [...], Prezydent Miasta [...], działając na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b , art. 2 ust. 1 pkt 2 , art. 41 ust. 1 w zw. z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz. U. z 2015 r., poz. 149 z późn. zm. ) zwanej dalej "u.p.z." oraz art. 105 § 1, art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylił swoje wcześniejsze decyzje : z 21 maja 2014 r., nr 1742/05/14 o przyznaniu prawa do stypendium w okresie odbywania szkolenia od 19 maja 2014 r.; z 15 lipca 2014 r., nr 1477/07/14 o utracie prawa do stypendium z 24 czerwca 2014 r.; z 24 lipca 2014 r., nr 2479/07/14 o utracie statusu osoby bezrobotnej z 8 lipca 2014 r. i orzekł o: utracie statusu osoby bezrobotnej z 2 stycznia 2013 r.; odmowie przyznania prawa do stypendium w okresie odbywania szkolenia od 19 maja 2014 r.; umorzeniu postępowanie w kwestii utraty prawa do stypendium z 24 czerwca 2014 r.

W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że skarżąca 24 sierpnia 2012 r. zarejestrowała się jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. 13 maja 2014 r. została skierowana na szkolenie do Ośrodka Szkolenia [...] z siedzibą w [...] w celu odbycia szkolenia p.n.: "[...]" w okresie od 19 maja 2014 r. do 23 czerwca 2014 r. i pobierała stypendium z tego tytułu. Z powodu otrzymania środków z Funduszu Pracy na podjęcie działalności pozarolniczej 8 lipca 2014 r. utraciła status osoby bezrobotnej.

W związku z informacją z 8 grudnia 2014 r. z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...], iż w okresie od 2 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r. oraz od 2 maja 2014 r. do 31 sierpnia 2014 r. skarżąca podlegała ubezpieczeniu z tytułu umowy zlecenia, organ I instancji wszczął postępowanie wyjaśniające, w wyniku którego ustalono, że w okresie od 2 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r. skarżąca wykonywała pracę w ramach umowy zlecenie w [...] z siedzibą w [...] oraz w okresie od 2 maja 2014 r. do 31 sierpnia 2014 r., wykonywała pracę w ramach umowy zlecenie w firmie [...] z siedzibą w [...].

Organ I instancji stwierdził, że skarżąca nie spełniała warunków do zachowania statusu osoby bezrobotnej, a tym samym do uczestnictwa w szkoleniu w okresie od 19 maja 2014 r. do 23 czerwca 2014 r. Art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. stanowi, że bezrobotnym nie może być osoba zatrudniona lub wykonująca inną pracę zarobkową. Tak więc strona z 2 stycznia 2013 r. utraciła status osoby bezrobotnej. Skoro skarżąca utraciła status osoby bezrobotnej należało odmówić jej prawa do stypendium, wobec powyższego rozstrzyganie w kwestii utraty prawa do stypendium stało się bezprzedmiotowe i dlatego postępowanie w tym zakresie zostało umorzone.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła skarżąca wskazując, iż "parę tygodni temu" złożyła pisma do PUP w [...], jak i ZUS Oddział w [...], w których w sposób wyczerpujący wyjaśniła zaistniałą sytuację. W związku z tym otrzymała z ZUS decyzję, którą umorzono postępowanie. Podniosła, iż uważała, że ZUS wysłał tę decyzję również do PUP w [...]. Do odwołania skarżąca załączyła kserokopię decyzji ZUS Oddział w [...] nr [...] z [...] lutego 2015 r., z której wynika, że organ rentowy umarza postępowanie w sprawie ustalenia okresu podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym dla skarżącej z tytułu zgłoszenia jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek [...] NIP [...].

Wojewoda [...] decyzją z [...] czerwca 2015 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że skarżąca została zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] 24 sierpnia 2012 r. uzyskując status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. Organ I instancji 13 maja 2014 r. skierował skarżącą na szkolenie p.n. "[...]" w okresie od 19 maja 2014r. do 23 czerwca 2014 r. Decyzją nr [...] z [...] maja 2015 r. organ I instancji orzekł o przyznaniu skarżącej prawa do stypendium w okresie odbywania szkolenia od 19 maja 2014 r. Prawo do stypendium skarżąca utraciła 24 czerwca 2014 r. w związku z zakończeniem 23 czerwca 2014 r. odbywania szkolenia (decyzja nr [...] z [...] lipca 2014 r.). 8 lipca 2014 r. skarżąca utraciła status osoby bezrobotnej z powodu otrzymania środków z Funduszu Pracy na podjęcie działalności pozarolniczej. 10 grudnia 2014 r. do organu I instancji wpłynęło pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z 8 grudnia 2014 r. informujące, że w związku z analizą dokumentów przekazanych do ZUS dotyczących skarżącej stwierdzono zbieg ubezpieczenia w okresie od 24 sierpnia 2012 r. do 18 maja 2014 r. i od 24 czerwca 2014 r. do 7 lipca 2014 r. jako osoba nie pobierająca zasiłku, od 19 maja 2014 r. do 23 czerwca 2014 r. jako osoba pobierająca stypendium, oraz od 2 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r. i od 2 maja 2014 r. do 31 sierpnia 2014 r. z tytułu umowy zlecenie.

20 stycznia 2015 r. do organu I instancji wpłynęło pismo, w którym skarżąca wyjaśniła, że przez cały okres bycia osobą bezrobotną czynnie poszukiwała pracy, jednak nie podpisywała umów o pracę, w tym również umowy z [...]. W związku z powyższym organ I instancji 29 stycznia 2015 r. wystąpił do firmy [...] w [...], o potwierdzenie okresu (okresów) zatrudnienia skarżącej w firmie. W odpowiedzi pracodawca poinformował, że skarżąca zatrudniona była na umowę zlecenie od 2 maja 2014 r. do 31 sierpnia 2014 r., a w okresie od 2 maja 2014 r. do 4 sierpnia 2014 r. odprowadzane były obowiązkowe składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, natomiast od 5 sierpnia 2014 r. do 31 sierpnia 2014 r. strona objęta była dobrowolnymi składkami na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne z tytułu umowy zlecenie. Organ I instancji wystąpił również do firmy [...] w [...], celem potwierdzenia okresu zatrudnienia skarżącej w tej firmie, pracodawca nie udzielił odpowiedzi na powyższe pismo.

8 kwietnia 2015 r. organ I instancji wydał decyzję uchylającą decyzje będące przedmiotem wznowienia postępowania, oraz orzekł o utracie statusu osoby bezrobotnej z 2 stycznia 2013 r., odmowie przyznania prawa do stypendium w okresie odbywania szkolenia od 19 maja 2014 r. oraz umorzeniu postępowania w kwestii utraty prawa do stypendium z 24 czerwca 2014 r.

Organ odwoławczy podkreślił, że z uzasadnienia decyzji ZUS Oddział w [...], nr [...] z [...] lutego 2015 r. wynika, że organ rentowy umorzył postępowanie w sprawie ustalenia okresu podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym dla skarżącej z tytułu zgłoszenia jej jako osoba wykonującej pracę na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek [...] NIP [...]. Skarżąca została zgłoszona do ubezpieczenia społecznego i ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia w okresie od 2 maja 2014 r. do 31 sierpnia 2014 r. równocześnie w okresie od 5 sierpnia 2014 r. zgłoszona została do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Organ rentowy wskazał, że osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia i jednocześnie prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu działalności gospodarczej, jeżeli podstawa wymiaru składek na ww. ubezpieczenia z tytułu umowy zlecenia jest niższa od obowiązującej te osobę najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność. Uwzględniając powyższe w okresie od 5 sierpnia 2014 r. do 31 sierpnia 2014 r. skarżąca nie mogła podlegać obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym z uwagi na równoczesne prowadzenie pozarolniczej działalności.

Organ odwoławczy pismem z 18 maja 2015 r. poinformował skarżącą, że załączona do odwołania kserokopia decyzji organu rentowego z 20 lutego 2015 r. wskazuje, że umorzono postępowanie w przedmiocie ustalenia okresu podlegania obowiązkowi ubezpieczenia społecznego w okresie od 2 maja 2014 r. do 31 sierpnia 2014 r., natomiast decyzja ta nie odnosi się do okresu wykonywania przez skarżącą pracy w ramach umowy zlecenia u płatnika składek [...] od 2 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r.

Skarżąca 27 maja 2015 r. złożyła oświadczenie, iż do 20 czerwca 2015 r. zobowiązuje się do przedłożenia stosownych dokumentów oraz do złożenia wyjaśnień. Jednocześnie strona przedłożyła umowę zlecenie nr 1/01/13 z 2 stycznia 2013 r. zawartą z [...] do wykonania prac "kolportaż materiałów reklamowych i informacyjnych" w terminie od 2 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r., za wykonanie których otrzymała wynagrodzenie w wysokości 1604,00 zł brutto oraz 3 szt. raportów miesięcznych dla osoby ubezpieczonej ZUS RMUA z 1 marca 2013 r., 2 kwietnia 2013 r. i 6 czerwca 2013 r., w których wskazano zerowe składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Z oświadczenia skarżącej z 8 maja 2015 r. wynika, że faktycznie podpisała umowę zlecenie nr 1/01/13 z [...] jednak nie podjęła wykonywania pracy w tej firmie i nie sprostowała tego faktu w PUP w [...], ani w ZUS w [...], bowiem nie sądziła, że jest do tego zobowiązana. Organ odwoławczy stwierdził, że z zaświadczenia, które wystawił ZUS w [...] wynika, że w czerwcu 2013 r. nastąpił okres ubezpieczenia oraz wysokość podstawy wymiaru składki w kwocie 1604,00 zł. Do oświadczenia skarżąca załączyła umowę zlecenie nr 1/01/13 z 2 stycznia 2013 r., oraz zaświadczenie ZUS Oddział w [...] z 29 maja 2015 r. potwierdzające jej okres ubezpieczenia jako osoby wykonującej umowę zlecenie od 2 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r. oraz wysokość podstawy wymiaru składek za miesiąc czerwiec 2013 r. wynoszącą 1604,00 zł.

W ocenie organu bezspornym jest, że skarżąca będąc osobą bezrobotną od 24 sierpnia 2012 r. zawarła 2 stycznia 2013 r. umowę zlecenie z firmą [...] na wykonywanie pracy w okresie od 2 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r., oraz że nie poinformowała organu zatrudnienia w terminie 7 dni o fakcie jej zawarcia, czego nie zaprzecza w złożonym odwołaniu. Skarżąca zobowiązała się do wykonania zleconego zadania, za wykonanie którego przysługiwało jej wynagrodzenie. Nie spełnia więc warunków posiadania statusu osoby bezrobotnej, a w konsekwencji również uprawnień do stypendium zgodnie z art. 41 u.p.z.

Organ zauważył, że skarżąca w dniu rejestracji została pouczona o prawach i obowiązkach osoby bezrobotnej. Zobowiązała się również do zawiadomienia w ciągu 7 dni o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub pozarolniczej działalności gospodarczej oraz innych okoliczności powodujących utratę statusu bezrobotnego lub prawa do zasiłku, o czym świadczą: oświadczenie bezrobotnego zawarte w części C karty rejestracyjnej, potwierdzone własnoręcznym podpisem przez skarżącą 24 sierpnia 2012 r. oraz oświadczenie skarżącej z 24 sierpnia 2012 r. o otrzymaniu "Informacji dla osób rejestrujących się w Powiatowym Urzędzie Pracy".

Nawiązując do podnoszonej przez skarżącą okoliczności, iż nie podjęła wykonywania pracy w firmie [...] organ odwoławczy wyjaśnił, iż w myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 upz, osoba bezrobotna to osoba niezatrudniona i nie wykonująca innej pracy zarobkowej. Przy czym nie chodzi jedynie o rzeczywiste wykonywanie pracy, ale o pozostawanie w stosunku prawnym, z którego wynika osiąganie dochodów, niezależnie czy rzeczywiście one były uzyskiwane w danym okresie. Decydującym bowiem jest to, aby osoba bezrobotna była gotowa do podjęcia zatrudnienia, a gotowość ta jest wykluczona wówczas, gdy pozostaje ona w stosunku cywilno-prawnym.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła [...]. W skardze wyraziła niezadowolenie z wydanego rozstrzygnięcia stwierdzając, że jest ono krzywdzące. Podkreśliła, że w jej ocenie wyjaśniła w sposób jasny dlaczego doszło do sytuacji, która stała się przedmiotem niniejszego postępowania. Zaakcentowała, że nie było jej zamiarem wprowadzenie w błąd urzędów lecz wynikało to z niewiedzy i niezrozumienia przepisów. Stwierdziła, że wobec tak skonstruowanych przepisów nie ma możliwości obrony. W ocenie skarżącej w nienależyty sposób została przeprowadzona analiza dokumentów, a organ odwoławczy nie wysłał zapytania do właściciela firmy [...] lecz wydał decyzję w oparciu o zaświadczenie ZUS o[...]. Podkreśliła nadto, że wysłała we własnym imieniu pismo do [...] i oczekuje na zwrotną odpowiedz w sprawie. Zaakcentowała, że w okresach składkowych, które widniały w zaświadczeniu z ZUS o/ [...] nie pracowała zarobkowo i była zarejestrowana jako osoba bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] bez prawa do zasiłku.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uwzględnił skargę.

Na wstępie Sąd zwrócił uwagę, że decyzje organu I instancji, utrzymane w mocy przez organ odwoławczy, zostały podjęte w wyniku postępowania wznowieniowego. Podstawą rozstrzygnięcia stanowił art. 151 § 1 pkt. 2 K.p.a., zgodnie z którym właściwy organ uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b K.p.a. i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Zdaniem Sądu I instancji ustalony w sprawie stan fatyczny i prawny mógłby stanowić wystarczającą podstawę do zastosowania normy określonej w art. 33 ust. 4 pkt 1 U.z.p. Oznacza to, że Prezydent Miasta [...], działający na tej podstawie prawnej, byłby uprawniony do pozbawienia skarżącej statusu osoby bezrobotnej oraz uchylenia wskazanych poniżej decyzji. Sąd uznał jednak, że sprawa nie ma jednoznacznego charakteru.

W ocenie Sądu decyzja uchylająca, jak i nowa decyzja rozstrzygająca o istocie sprawy mają charakter aktów konstytutywnych, działających na przyszłość. Mogą zatem kształtować sytuację prawną adresatów, jednakowoż nie z mocą wsteczną, jak uczyniono to w rozpatrywanej sprawie, ale tylko od daty ich podjęcia (doręczenia). "Wsteczne" działanie decyzji konstytutywnej jest możliwe wyjątkowo, w tych przypadkach kiedy przepisy prawa materialnego stanowiące podstawę rozstrzygnięcia wyraźnie nakazują wiązać skutki prawne decyzji z określonymi zdarzeniem, zaistniałym przed jej wydaniem. Wobec tego, skoro co do zasady decyzje wydawane w wyniku postępowania wznowieniowego mają charakter konstytutywny i brak jest podstaw do przyjęcia, iż norma prawa materialnego zastosowana w danej sprawie dopuszcza możliwość wstecznego działania takiej decyzji, to – w ocenie Sądu - przyjąć trzeba, iż działa ona jedynie na przyszłość. Wsteczne pozbawienie zaskarżonymi decyzjami statusu osoby bezrobotnej oraz uchylenie decyzji o przyznaniu jej stypendium i utracie prawa do stypendium skarżącej – zdaniem Sądu- uznać trzeba za dokonane z naruszeniem przepisów prawa procesowego ( art. 151 § 1 pkt. 2 K.p.a.) oraz prawa materialnego (art. 33 ust. 4 pkt. 1 u.p.z.).

Sąd podkreślił, że tryb wznowieniowy pozwala na wzruszanie decyzji ostatecznych, obarczonych istotnymi wadami procesowymi. Decyzje ostateczne objęte są zasadą trwałości, której istotą jest stabilizacja sytuacji prawnej jednostki, (zwłaszcza jej praw dobrze nabytych), kształtowanej przez organy administracji publicznej w drodze decyzji. Wzruszenie decyzji ostatecznej jest dopuszczalne tylko i wyłącznie wtedy, kiedy odbywa się to w trybie przewidzianym przepisami ustawy i po spełnieniu przesłanek określonych przez ustawodawcę. Zasady stosowania tego trybu wymagają ścisłej interpretacji i jakakolwiek wątpliwość w tym zakresie wyklucza możliwość jego wykorzystania. Wobec tego, jeśliby nawet zachodziłaby wątpliwość co do możliwości nadania wstecznego działania decyzji podjętej w wyniku wznowienia, to należałoby rozstrzygnąć ją na rzecz działania na przyszłość, co jest zasadą prawa publicznego.

Sąd zwrócił uwagę, że w rozpoznawanej sprawie postępowanie zostało wznowione ze względu na przesłankę określoną w art. 145 §1 pkt. 5 K.p.a., a więc w związku z wyjściem na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Chodzi zatem o nowe okoliczności bądź nowe dowody dotyczące faktów prawotwórczych, które powodowałyby podjęcie decyzji o innej treści, aniżeli została podjęta, w sytuacji, gdyby organ o nich widział w dacie jej wydawania Sąd podniósł, że nie sposób ustalić jak organy orzekające w sprawie potraktowały informację zawartą w piśmie ZUS z 10 grudnia 2014 r. informującym o zgłoszeniu skarżącej do ubezpieczenia społecznego w związku z zawarciem wspomnianych wyżej umów zlecenia, czy potraktowały jako "nową okoliczność", czy też pismo to stanowi dla nich "nowy dowód". Kwestia ta jest o tyle istotna, że jeśli byłby to nowy dowód to w dacie wydania decyzji podlegających wzruszeniu taki nie istniał. Co za tym idzie, przesłanka wznowieniowa nie byłaby aktualna, w ślad za tym i uchylenie decyzji nie znajdowałoby by podstaw.

Podjęcie zaskarżonej decyzji, w ocenie Sądu, pozostaje w kolizji z zasadą proporcjonalności ( art. 31 ust.3 Konstytucji RP). Sankcja zastosowana przez organ wobec skarżącej, zwłaszcza w kontekście będącego następstwem pozbawienia statusu osoby bezrobotnej, utraty przez nią prawa do stypendium przyznanego na okres odbywania szkolenia( decyzja z 21 maja 2014 r. nr 1742/06/14) jest nieadekwatna do celu, jaki powinien zostać osiągnięty w wyniku podjęcia decyzji na podstawie art. 33 ust. 4 pkt. 1 u.p.z. Jak wykazuje analiza art. 2 ust. 1 pkt. 2 u.p.z. intencją ustawodawcy było uznanie za bezrobotną osoby, która jest niezatrudniona i nie wykonuje innej pracy zarobkowej oraz jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia. Jedynie zatem oczywisty stan "zatrudnienia" może spowodować to, że osoba bezrobotna przestała spełniać warunki do posiadania takiego statusu. Nie budzi wątpliwości, że o takiej oczywistości można mówić tylko i wyłącznie wtedy, gdy bezrobotny uzyskał stałe zatrudnienie ( a nie zatrudnienie "incydentalne"). W istocie rzeczy umowy zlecenia, stanowiące podstawę orzeczenia o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej, zawarte zostały na okres od 2 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r. oraz od 2 maja 2014 r. do 31 sierpnia 2014 r. i ewentualnie można uznać, iż w tym okresie czasu, ze względu na podjęcie "innej pracy zarobkowej" skarżąca nie spełniała warunków osoby bezrobotnej. Natomiast po tym okresie, warunki te spełniała, zwłaszcza w okresie pobierania stypendium. W ocenie Sądu w takiej sytuacji właściwym byłoby pozbawienie statusu osoby bezrobotnej na określony czas, natomiast w świetle przepisów ustawy nie jest to możliwe. Przepis art. 33 ust.4 pkt. 1 u.p.z. przewiduje jedynie pozbawienie takiego statusu na stałe. Sąd podkreślił, że podjęcie decyzji pozbawiającej statusu osoby bezrobotnej z mocą wsteczną uniemożliwiło skarżącej ponowne ubieganie się o uzyskanie takiego statusu.

Sąd zwrócił uwagę, że przepis art. 33 ust. 4 pkt. 1 u.p.z. nie uzależnia decyzji o pozbawieniu statusu osoby bezrobotnej od winy - zachowania tej osoby, jednakże nie pozostaje ona bez znaczenia w rozpatrywanej sprawie. Skarżąca, jak wyjaśniała, nie podjęła pracy w firmie [...] i wystąpiła do firmy z pismem o wyjaśnienie tejże kwestii. Wprawdzie bezrobotny powinien przekazać informacje o zawarciu umów zlecenia do organu zatrudnienia, jednak jak wynika z wyjaśnień skarżącej, nie miała ona zamiaru wprowadzania w błąd organów zatrudnienia, tym bardziej, że cały czas wypełniała obowiązki osoby bezrobotnej, zgłaszając się w wyznaczonych terminach w PUP.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł Wojewoda [...]. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

I. naruszenie art. 174 pkt 1 P.p.s.a., tj. przepisów prawa materialnego, przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w tym art. 2 ust. 1 pkt 2 i pkt 11, art. 33 ust. 4 pkt 1, art. 41 ust. 1 u.p.z., art.31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez uznanie, że:

1) skarżąca w okresie pobierania stypendium od 19 maja 2014 r. do 23 czerwca 2014 r. posiadała status osoby bezrobotnej przyznany mocą decyzji właściwych organów, podczas gdy w świetle prawa takiego statusu już nie posiadała;

2) można pobierać stypendium będąc osobą czasowo bezrobotną, a następnie okresowo wykonującą pracę na umowę zlecenie bez powiadomienia urzędu pracy o podjęciu zatrudnienia;

3) konstytucyjna zasada proporcjonalności powinna być stosowana przy wydawaniu decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej i o pozbawieniu prawa do stypendium, choć warunki pozbawienia statusu i stypendium są ściśle określone;

II. naruszenie art. 174 pkt 2 P.p.s.a., tj. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:

1) art. 6, 7, 77 § 1 K.p.a., poprzez uznanie, że organy nie działały na podstawie przepisów prawa orzekając o utracie statusu osoby bezrobotnej i pozbawieniu stypendium w stosunku do osoby nie będącej osobą bezrobotną, która nie miała zamiaru wprowadzenia w błąd organów zatrudnienia;

2) art. 145 § 1 pkt 5, art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., polegające na przyjęciu, że decyzja o utracie statusu osoby bezrobotnej i o pozbawieniu stypendium podjęta we wznowionym postępowaniu w oparciu o przesłankę ujawnienia owych okoliczności faktycznych nie może orzekać ze skutkiem wstecznym.

W oparciu o powyższe zarzuty, organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podkreślił, iż na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z., nie do przyjęcia jest pogląd wyrażony w zaskarżony wyroku, że o oczywistym stanie zatrudnienia można mówić tylko wtedy, gdy bezrobotny uzyskał stałe zatrudnienie, a nie zatrudnienie " incydentalne". Organ wskazał, że w przypadku ustalenia, że bezrobotny nie spełnia przesłanek z art. 2 ust.1 pkt 2 u.p.z. organ administracji zobowiązany jest pozbawić osobę statusu bezrobotnego. Konsekwencją tego jest utrata prawa do otrzymywania stypendium. W ocenie organu nie sposób się także zgodzić z poglądem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że decyzję w sprawie statusu osoby bezrobotnej są decyzjami konstytutywnymi, działającymi na przyszłość od daty ich doręczenia. Decyzje takie są decyzjami deklaratoryjnymi i wywołują skutek prawny wstecz. Organ podkreśli, że jeżeli decyzja o utracie statusu osoby bezrobotnej charakter deklaratoryjny, to brak jest podstaw do przyjęcia, że decyzja wydana w wyniku postępowania wznowieniowego nie może stwierdzać wystąpienia skutku prawnego wstecz. Ponadto gdyby przyjąć, że decyzja o pozbawieniu statusu osoby bezrobotnej może działać tylko na przyszłość, nie byłoby potrzeby i sensu prowadzenia postępowania wznowieniowego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną, skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki zostały enumeratywnie wymienione w § 2 powołanego artykułu. W niniejszej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek nieważności postępowania, w związku z tym kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do zbadania zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej. Rozpoznając skargę w tych granicach Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 P.p.s.a. Podniesione w niej zarzuty naruszenia przepisów postępowania są ściśle związane z zarzutami naruszenia prawa materialnego, bowiem sądowa kontrola w niniejszym postępowaniu obejmuje decyzje wydane w postępowaniu wznowieniowym wszczętym na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. W postępowaniu wznowieniowym ustalenie ciężkiej, kwalifikowanej wadliwości procesowej w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną może doprowadzić do wadliwego zastosowania przepisów prawa materialnego. Wadliwe zastosowanie przepisów prawa materialnego będzie miało miejsce gdy naruszenie przepisów prawa procesowego doprowadziło do ustalenia stanu faktycznego nie odpowiadającego hipotetycznemu stanowi faktycznemu zapisanemu w normie prawnej przepisu prawa materialnego ( por. wyrok NSA z 1 lutego 2012 r., II OSK 2154/10).

Jako uzasadnione uznać należało zarzuty odnoszące się do naruszenia przez Sąd I instancji zarówno prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1 pkt 2 i pkt 11, art. 33 ust. 4 pkt 1, art.41 ust. 1 u.p.z., jak i przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.

W pierwszej kolejności należy jednak zwrócić uwagę na niewłaściwą konstrukcję zarzutów podniesionych w drugim zarzucie skargi kasacyjnej z jednoczesnym podkreśleniem, że prawidłowe określenie podstaw kasacyjnych oraz żądań wnoszącego skargę kasacyjną pełni w postępowaniu kasacyjnym szczególną rolę, wyznaczając granice kognicji sądu. Znaczenie właściwego wskazania podstaw kasacyjnych wyraża się m.in. we wprowadzeniu przymusu adwokacko-radcowskiego dla sporządzenia skargi kasacyjnej. Dla poprawności zarzutu sformułowanego w ramach drugiej podstawy kasacyjnej konieczne jest wskazanie przepisów procedury sądowoadministracyjnej naruszonych przez sąd w powiązaniu z właściwymi przepisami regulującymi postępowanie przed organami administracji publicznej. W niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie, podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania, wskazuje na przepisy postępowania administracyjnego, tj. przepisy art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., nie wiążąc ich z przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stosowanymi przez Sąd I instancji. Tymczasem skarga kasacyjna jest środkiem prawnym bezpośrednio służącym zaskarżaniu wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych. Podstawą skargi kasacyjnej może być m.in. "naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", nie chodzi tutaj jednak o wszelkie naruszenia przepisów proceduralnych - w rozpoznawanej sprawie - przepisów kodeksu postępowania administracyjnego stosowanego przez organ administracji, ale o naruszenie przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów procedury sądowoadministracyjnej, uregulowanej przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co oczywiście może wiązać się z zarzutami naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w sposób pośredni. Tym niemniej, niepełne wskazanie podstawy kasacyjnej nie dyskwalifikuje skargi kasacyjnej, a Naczelny Sąd Administracyjny ma obowiązek odniesienia się do zawartych w niej zarzutów. Takie stanowisko jest zgodne z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełnym składzie z 26 października 2009 r., I OPS 10/09 (ONSAiWSA 2010, Nr 1, poz. 1), w której wyjaśniono, że "Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych".

W sprawie nie jest sporne, że postępowanie o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z 8 lipca 2014 r., zakończone wydaniem przez Prezydenta Miasta [...] decyzji z [...] lipca 2014 r., było dotknięte wadliwością procesową. Nie był bowiem kwestionowany, ani w postępowaniu administracyjnym ani sądowoadministracyjnym fakt podjęcia przez skarżącą pracy wcześniej niż 8 lipca 2014 r., tj. 2 stycznia 2013 r. i niepoinformowania o tym Urzędu Pracy. O fakcie tym Urząd Pracy powziął wiadomość od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych 10 grudnia 2014 r.

Sąd I instancji stwierdza wprost w uzasadnieniu wyroku, że tak ustalony stan faktyczny sprawy nie budzi większych wątpliwości i mógłby stanowić wystarczającą podstawę do zastosowania normy określonej w art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy, co oznacza, że organ był uprawniony do pozbawienia skarżącej statusu osoby bezrobotnej i uchylenia wskazanych wcześniej decyzji. Jednakże - jak dalej wskazuje Sąd – sprawa nie ma jednoznacznego charakteru z tego względu, że zaskarżona decyzja została wydana w wyniku wznowienia postępowania, a co za tym idzie decyzja uchylająca, jak i nowa decyzja rozstrzygająca o istocie sprawy, mają charakter aktów konstytutywnych, działających na przyszłość, a także z tego względu, że norma zawarta w art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy, stanowiąca podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji, nie zawiera w swej treści wyraźnego nakazu wiązania skutku w postaci pozbawienia statusu osoby bezrobotnej ze zdarzeniem przesądzającym o utracie warunków określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Przyjęty przez Sąd I instancji charakter decyzji w sprawie statusu osoby bezrobotnej opiera się na klasyfikowaniu decyzji ze względu na sposób kształtowania stosunków prawnych, tj. na decyzje konstytutywne i decyzje deklaratoryjne. Akty konstytutywne tworzą, zmieniają lub uchylają stosunki prawne, przy czym zmiana konkretnej sytuacji prawnej następuje tu nie z mocy samej ustawy, ale z mocy tego właśnie aktu administracyjnego. Ponieważ tworzą nową sytuację prawną, tzn. ustalają dla adresatów prawa i obowiązki, przyznaje się im charakter twórczy. Obowiązują zatem ex nunc. Decyzje deklaratoryjne zaś tylko potwierdzają (deklarują) prawa i obowiązki, które dla adresatów wynikają z ustawy, same zaś takich praw i obowiązków nie tworzą. I w nich tkwi jednak pewien element twórczości, bowiem i one kształtują stosunki prawne. Wszakże dopiero od chwili wydania takiego aktu administracyjnego adresat aktu może skutecznie powoływać się na swoje prawo. Niemniej akty deklaratoryjne obowiązują ex tunc (por. J. Boć, Prawo administracyjne, Kolonia Limited 2003, s. 322-323).

Decyzje w sprawie statusu osoby bezrobotnej należy zaliczyć do decyzji o charakterze deklaratoryjnym, gdyż decyzja organu w tym przedmiocie stwierdza jedynie fakt uprawnienia wynikającego z przepisów prawa, potwierdzając, że danej osobie przysługuje bądź nie przysługuje taki status wywołując skutek prawny wstecz, tj. od momentu zaistnienia stanu prawnego (por. wyrok NSA z 25 maja 2015 r., I OSK 2652/13).

Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z., ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym - oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g, lit. i, j, l oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, która nadto, spełnia pozostałe warunki przewidziane w tym przepisie.

Sformułowana w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy definicja osoby bezrobotnej jest skonstruowana z dwóch części. W pierwszej z nich, wskazuje się na swego rodzaju przesłanki pozytywne, a więc na warunki, które muszą być spełnione, by można było uzyskać (zachować) status bezrobotnego. Druga część, zawiera zespół przesłanek negatywnych, w więc okoliczności, które uniemożliwiają nabycie (zachowanie) tego statusu. Z ich zestawienia jednoznacznie wynika, że nie każda osoba rejestrująca się w urzędzie pracy może być uznana za osobę bezrobotną. Wszystkie niezbędne wymogi muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak któregokolwiek z nich wyklucza nabycie czy zachowanie omawianego statusu osoby bezrobotnej. Nie jest możliwe odstąpienie od tych wymogów nawet ze względu na szczególne uwarunkowania konkretnej sprawy.

Bezrobotnym może być jedynie osoba niepozostającą w stosunku pracy czy stosunku służbowym oraz niewykonująca innej pracy zarobkowej w rozumieniu przywołanego art. 2 ust. 1 pkt 11 u.p.z. i to niezależnie od wysokości uzyskiwanego z tego tytułu przychodu. Inna praca zawodowa to wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych;

Status bezrobotnego, nie zależy od uznania organów orzekających, bowiem brzmienie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy jest kategoryczne. Żadne inne okoliczności, poza wymienionymi w ustawie, nie mogą mieć zatem znaczenia przy rozstrzyganiu sprawy tego statusu.

Status osoby bezrobotnej jest w pełni zdefiniowaną instytucją prawną, a nie stanem faktycznym wynikającym z braku wykonywania pracy zarobkowej. Dla uzyskania statusu osoby bezrobotnej konieczne jest nie tylko niezatrudnienie, ale także niewykonywanie innej pracy zarobkowej, czy też nieuzyskiwanie miesięcznie przychodu z innych źródeł niż praca zarobkowa. Jeżeli ktokolwiek aktywizuje swoją sytuację zawodową, to nie może zarazem pozostawać osobą o statusie bezrobotnego i korzystać z zasiłku dla bezrobotnych wypłacanych ze środków przeznaczonych na łagodzenie skutków bezrobocia (por. wyrok WSA w Gliwicach z 22 grudnia 2014 r., IV SA/Gl 279/14 i powołane w nim orzecznictwo).

Trafnie zauważa Sąd I instancji, że w wielu przepisach ustawy pozbawienie statusu osoby bezrobotnej jest wyraźnie powiązane z określonym zdarzeniem w przeszłości i nadaje decyzji skuteczność przed dniem jej wydania (art. 33 ust. 4 pkt 2, 2a, 2b, 3, 4, 7, 8, 9). Nie można jednak zgodzić się ze stanowiskiem Sądu, że art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy nie zawiera w treści nakazu wiązania skutku w postaci pozbawienia statusu osoby bezrobotnej ze zdarzeniem przesądzającym o tym, że bezrobotny nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Decyzja wydana na podstawie tego przepisu wiąże skutek prawny utraty statusu osoby bezrobotnej z niespełnianiem warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, który to przepis zawiera w istocie definicję ustawową "bezrobotnego", skonstruowaną w taki sposób, że wylicza warunki, które muszą zaistnieć, aby osobę można było uznać za bezrobotną. A zatem brak spełnienia któregoś z warunków oznacza, że dana osoba przestaje być osobą bezrobotną i to z chwilą zaistnienia tego stanu prawnego. Decyzja potwierdza stan prawny, a starosta zmierzając do jej wydania ustala moment niespełnienia warunku. Termin utraty statusu osoby bezrobotnej w razie wydania decyzji na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy określony został zatem poprzez odesłanie do momentu niespełniania warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy i konieczne jest ustalenie go przez starostę w zależności od okoliczności sprawy. Argumentem przemawiającym za powyższym rozumieniem tego przepisu jest art. 74 ustawy, zgodnie z którym bezrobotny jest obowiązany zawiadomić w ciągu 7 dni powiatowy urząd pracy o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub o złożeniu wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz o zaistnieniu innych okoliczności powodujących utratę statusu bezrobotnego. Należy przyjąć, że ustawodawca założył, że decyzja pozbawiająca statusu osoby bezrobotnej będzie określała termin utraty statusu bezrobotnego z mocą wsteczną, skoro dał termin 7-dniowy na poinformowanie o zaistniałym stanie prawnym. Inaczej rzecz ujmując, z przepisu tego wynika, że ustawodawca założył późniejsze potwierdzenie utraty statusu osoby bezrobotnej przez wydanie decyzji. A jak wskazano wcześniej utrata statusu bezrobotnego wiąże się z zaistnieniem określonych okoliczności, tj. niespełnianiem warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z.

Rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania, podobnie jak w każdym postępowaniu toczącym się przed organem I instancji, następuje w oparciu o przepisy obowiązujące w dniu orzekania. Istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Nową decyzję, rozstrzygającą zatem o istocie sprawy, wydaje się, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygana. Wobec tego organ administracji państwowej, wydający nową decyzję, stosuje te przepisy prawa materialnego, które obowiązują w dniu orzekania (...). Odstępstwo od powyższej zasady dotyczy tylko decyzji deklaratoryjnych, to jest stwierdzających wyłącznie skutek prawny, który nastąpił z mocy prawa, a więc z mocą ex tunc (por. C. Martysz, Komentarz do art. 151 Kodeksu postępowania administracyjnego, System Informacji Prawnej (Lex Omega) 10/2015).

Wobec tego, skoro decyzja o utracie statusu osoby bezrobotnej ma charakter deklaratoryjny, to brak jest podstaw do przyjęcia, że decyzja wydana w wyniku postępowania wznowieniowego nie może stwierdzać wystąpienia skutku prawnego wstecz, z chwilą niespełnienia warunku do uznania za osobę bezrobotną. Pogląd co do prawidłowości wstecznego określenia terminu utraty statusu osoby bezrobotnej w decyzji wydanej w wyniku wznowienia postępowania był aprobowany w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki NSA z: 24 lipca 2007 r. I OSK 1749/06, 30 stycznia 2008 r. I OSK 572/07, 21 listopada 2014 r., I OSK 1699/13).

Zauważyć należy dodatkowo, że przyjęcie koncepcji, jak w zaskarżonym wyroku, co do możliwości wydania w wyniku wznowienia postępowania decyzji o pozbawieniu statusu osoby bezrobotnej, która działa jedynie na przyszłość, podważa w istocie sens prowadzenia postępowania wznowieniowego w odniesieniu do decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej. Brak jest też podstaw do przyjęcia, że instytucja wznowienia postępowania nie znajduje zastosowania wobec ostatecznych decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej, skoro brak jest przepisów, które wyłączałyby stosowanie art. 145 § 1 K.p.a. Jeśli nie wyłączy się dopuszczalności wszczęcia postepowania w sprawie, to jedyne ograniczenia dopuszczalności uchylenia decyzji wynikają z art. 146 k.p.a.

W rozpoznawanej sprawie organy zasadnie orzekły w trybie wznowienia postępowania o uchyleniu decyzji z 24 lipca 2014 r. oraz o utracie statusu osoby bezrobotnej przez skarżącą z 2 stycznia 2013 r., skoro spełnienie warunku niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, łącznie z innymi, wymienionymi w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, jest niezbędne zarówno dla uzyskania, jak i zachowania statusu bezrobotnego. W sytuacji zaistnienia takiego przypadku w odniesieniu do osoby posiadającej status osoby bezrobotnej, organ obowiązany jest, zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy, pozbawić ją statusu bezrobotnego. Powołany przepis reguluje tę kwestię w sposób kategoryczny, nie pozostawiając organowi swobody w decydowaniu. Stanowi on bowiem, że starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Rację ma więc skarżący kasacyjnie, że nie do zaakceptowania jest pogląd Sądu I instancji, zgodnie z którym o oczywistym stanie zatrudnienia można mówić tylko wtedy, gdy bezrobotny uzyskał stałe zatrudnienie, a nie zatrudnienie "incydentalne". Podobnie należy ocenić stanowisko Sądu, że okoliczność, iż skarżąca nie miała zamiaru wprowadzania w błąd organów zatrudnienia, powinna mieć znaczenie w przedmiotowej sprawie.

Konsekwencją zmiany daty, w której nastąpiła utrata przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej, była konieczność uchylenia decyzji dotyczących przyznanego skarżącej stypendium w okresie odbywania szkolenia. Stypendium to przyznano skarżącej od 19 maja 2014 r. do 23 czerwca 2014 r. jako osobie bezrobotnej skierowanej na szkolenie pn. "Prowadzenie działalności gospodarczej". Skoro jednak w okresie tym skarżącej nie można było zakwalifikować jako osoby bezrobotnej, to stypendium jej nie przysługiwało.

Wbrew twierdzeniom Sądu I instancji, organ administracyjny wskazał, że informacja zawarta w piśmie ZUS z 8 grudnia 2014 r. o zgłoszeniu skarżącej do ubezpieczenia społecznego w związku z zawarciem umów cywilnoprawnych, stanowiła okoliczność dającą podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.

Mając powyższe na uwadze, uznać trzeba ocenę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach za dokonaną z naruszeniem przepisów art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy. Orzekając w sprawie organ wyjaśnił wszystkie okoliczności faktyczne istotne z punktu widzenia normy prawa materialnego mającej zastosowanie w sprawie, stąd nie można postawić organowi zarzutu naruszenia art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, na podstawie art. 188 w zw. z art. 193 w zw. z art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a. orzeczono o odstąpieniu od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Z mocy art. 199 P.p.s.a. na stronach ciąży obowiązek ponoszenia kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Według tej zasady, każdą stronę obciążają poniesione przez nią koszty postępowania związane z jej udziałem w postępowaniu bez prawa domagania się zwrotu tych kosztów od innej strony. Wyjątki od tej zasady, stanowiące podstawę do orzekania o zwrocie kosztów między stronami zostały ściśle unormowane w art. 200, 201, 203 i 204 P.p.s.a., jednakże na mocy art. 207 § 2 P.p.s.a. Sąd może odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.