Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1255/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 185 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska Sędziowie NSA Anna Lech (spr.) Marek Stojanowski Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 kwietnia 2006 r. sygn. akt II SA/Kr 2026/02 w sprawie ze skargi A. P., F. O., S. O., R. O. i J. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od A. P., F. O., S. O., R. W. i J. O. solidarnie na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] kwotę 220 (dwieście dwadzieścia) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2006 r. sygn. akt II SA/Kr 2026/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] Nr [...] oraz decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na następujący stan sprawy: R. K. w dniu 15 maja 1984 r. zwróciła się do Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami w Urzędzie Miejskim w [...] z wnioskiem o oddanie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w użytkowanie wieczyste, w następstwie czego Kierownik tego Wydziału decyzją z dnia 10 sierpnia 1984 r. zdecydował o oddaniu w użytkowanie wieczyste na rzecz R. K. nieruchomości składającej się z działki nr [...] obręb [...] o powierzchni 379 m2.

W dniu 6 października 1994 r. Gmina Miasta [...] sprzedała R. K. działkę nr [...] na postawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego.

W dniu 4 lutego 2002 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] przekazano wniosek, zawarty w odwołaniu A. P. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 3 grudnia 2001 r. znak [...], w którym żądała stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Miejskiego w [...] w przedmiocie zbycia działek nr [...], [, a także podjęcia postępowań i unieważnienia zawartych umów w formie aktów notarialnych, wskazując przy tym, że działki te zostały zbyte z naruszeniem art. 136, art. 137 i następnych ustawy o gospodarce nieruchomościami i w związku z tym decyzje te są nieważne w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Na tej podstawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uznało, że wniosek ten zawiera żądanie stwierdzenia nieważności dwóch decyzji wydanych przez Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] z tego samego dnia (10 sierpnia 1984 r.) o oddaniu nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] i nr [...] obręb [...] w [...] w użytkowanie wieczyste na rzecz E. K. i R. K .

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 22 kwietnia 2002 r. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 10 sierpnia 1984 r. dotyczącej oddania nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] na rzecz E. K., natomiast postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2002 r. wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] z dnia 10 sierpnia 1984 r. oddającej w użytkowanie wieczyste działkę nr [...] na rzecz R. K . W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że postępowanie zostało wszczęte na wskutek złożenia wniosku przez A. P. i ma ono na celu zbadanie istnienia przesłanki uzasadniającej stwierdzenie nieważności tej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 16 maja 2002 r. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] z dnia 10 sierpnia 1984 r. o oddaniu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 379 m2 obr. [...] w [...] w użytkowanie wieczyste na rzecz R. K. podnosząc, że podstawą odmowy stwierdzenia nieważności było ustalenie, że decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] z dnia 10 sierpnia 1984 r. nie jest dotknięta żadną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a.

Od tej decyzji A. P. złożyła wniosek o ponowne rozparzenie sprawy, w którym podniosła, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego podjęta została bez przeprowadzenia wnikliwej analizy akt zgromadzonych w sprawie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając jako organ rozpatrujący wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia 28 czerwca 2002 r. utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia 16 maja 2002 r. wskazując, że organ administracji badał jedynie legalność podjęcia decyzji z dnia 10 sierpnia 1984 r., nie jest natomiast władny przeprowadzać postępowania w sprawie prawidłowości czynności podejmowanych po tej dacie.

Od tej decyzji A. P. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, działając zarówno w imieniu własnym, jak i jako pełnomocnik F. O., S. O., R. W. i J. O.

W skardze zawarto żądanie uchylenia zaskarżonej decyzji, wydania orzeczenia o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Wydziału Urzędu Miejskiego w [...] z dnia 10 sierpnia 1984 r. jako wydanej bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa, a także orzeczenia o zwrocie skarżącej części składowej działki nr [...] będącej dawną działką nr [...] stanowiącą własność jej poprzednika prawnego.

Zaskarżonej decyzji zarzucono, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności w sprawie, w tym na nieuwzględnieniu usytuowania terenów osiedla "K " w [...], określonego w zarządzeniu Prezydenta Miasta [...] z 12 września 1978 r., którym zatwierdzono plan miejscowy dla tego osiedla.

W skardze podniesiono również, że organ administracji pobieżnie przeprowadził postępowanie w sprawie. Byli właściciele działki nr [...], której zostali pozbawieni w 1979 r. otrzymali odszkodowanie, jednak "praktycznie" dowiedzieli się o pozbawieniu ich własności dopiero w 1984 r. Ponadto część działki nr [...] nadal pozostaje niewykorzystana na cele budowy osiedla "K". Byli właściciele działki nr [...] i ich następcy prawni wielokrotnie w roku 1992 i 1994 zwracali się o zwrot tej działki, ale bez skutku.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w dniu 27 kwietnia 2006 r. pełnomocnik skarżącej adwokat J. W. podniosła, iż wniosek skarżącej z marca 1984 r. powinien zostać potraktowany jako wniosek dotyczący zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, ale nie został rozpatrzony.

W związku z tym, zdaniem pełnomocnika, organ administracji nie powinien wydawać decyzji z dnia 10 sierpnia 1984 r., w której pominięto wniosek A. P. z marca 1984 r. Ponadto w trakcie postępowania zmierzającego do wydania decyzji z dnia 10 sierpnia 1984 r. w ogóle pominięto skarżącą jako stronę, tym samym pozbawiając ją prawa do obrony swoich praw.

Modyfikując treść żądania zawartego w skardze, pełnomocnik skarżącej wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 10 sierpnia 1984 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2006 r., sygn. akt II SA/Kr 2026/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], Nr [...] oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 maja 2002 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji nr [...].

Sąd wskazał, że poza sporem jest okoliczność, iż decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] z dnia 10 sierpnia 1984 r. o oddaniu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obręb [...] w [...] w użytkowanie wieczyste na rzecz R. K. jest ostateczna.

W stosunku do takiej decyzji możliwość jej zmiany dopuszczalna jest jedynie w trybie postępowania nadzwyczajnego. Jednym z takich postępowań jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

Zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie to może być wszczęte na wniosek lub z urzędu. Oznacza to, że jeżeli postępowanie jest już wszczęte (czy to na wniosek, czy z urzędu) i niezakończone, to nie ma żadnych podstaw do "powtórnego" wszczynania postępowania. Taka zaś sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, w której organ administracji w postanowieniu z dnia 22 kwietnia 2002 r. wszczął postępowanie administracyjne w tej sprawie jednocześnie wyjaśniając, że już 4 lutego 2002 r. przekazano temu organowi wniosek strony zawierający żądanie wszczęcia postępowania. Sąd podkreślił, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie obowiązuje wyjątek określony w art. 149 § 1 k.p.a., stosownie do którego postępowanie wszczyna się w drodze postanowienia. W związku z tym, w tej sprawie postępowanie zostało wszczęte przed dniem 4 lutego 2002 r. (z chwilą wniesienia żądania do niewłaściwego organu administracji, który przekazał ten wniosek organowi właściwemu) i wówczas postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 kwietnia 2002 r. w sprawie wszczęcia tego postępowania zostało wydane bez podstawy prawnej. Ponieważ organ nie wydał decyzji o odmowie wszczęcia postępowania, stąd należy wnosić, że w ocenie samego organu wniosek pochodzący od strony spełniał przesłanki prowadzenia na jego podstawie postępowania.

W tym zakresie, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, organ administracji nie dokonał prawidłowego formalnego badania treści wniosku strony.

Sąd wskazał również, że wniosek A. P. nie określa decyzji, która winna być przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, można się jedynie domyślać, że chodzi o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczących zbycia działek, a nie decyzji mających za przedmiot przekazanie działki na rzecz danej osoby. W związku z tym prowadząc po dniu 4 lutego 2002 r. postępowanie w tej sprawie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] samodzielnie i niezależnie od strony ustaliło przedmiot postępowania, a zważyć należy, że w postępowaniu wszczętym na wniosek strony, a dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, przedmiot tego postępowania winien być określony przez stronę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter szczególny, w związku z czym to na stronie ciąży obowiązek wskazania jej zakresu żądania, a nie domniemania zakresu żądania.

Zatem w ocenie Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na etapie formalnej oceny wniosku strony powinno przede wszystkim ustalić, czy strona domaga się stwierdzenia nieważności decyzji, czy też może żąda wznowienia postępowania. Przede wszystkim obowiązkiem organu było ustalenie, czy w dacie wydania przez Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] decyzji w dniu 10 sierpnia 1984 r., nie miało miejsca jakiekolwiek naruszenie prawa, określone w art. 156 § 1 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podniósł też, że nie jest przesłanką uzasadniającą stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej okoliczność, iż w trakcie postępowania zmierzającego do wydania danej decyzji strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. sytuacja, w której strona nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy, stanowi przesłankę uzasadniającą wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wskazał, iż ponownie rozpatrując sprawę należy przede wszystkim prawidłowo ustalić treść żądania strony, a następnie organ administracji winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające kończąc je wydaniem decyzji.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 kwietnia 2006 r., skargę kasacyjną złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] reprezentowane przez radcę prawnego K. L. – członka tego Kolegium, zaskarżając wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Na zasadzie art. 173 oraz 174 pkt 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 61, art. 63, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 2, art. 80 i art. 157 § 2 k.p.a. poprzez zastosowanie normy tego przepisu i wykazywanie przez Sąd naruszeń przywołanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, podczas, gdy w postępowaniu przed organem nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy,

2) art. 133 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez wydanie wyroku na podstawie stanu faktycznego mogącego zaistnieć po dacie wydania decyzji objętej kontrolą Sądu, podczas gdy dokonanie oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny jest możliwe tylko na podstawie stanu faktycznego, który istniał w chwili podjęcia danego aktu lub czynności i stanowił ich podstawę faktyczną,

3) art. 141 § 4 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niewłaściwe wskazanie w uzasadnieniu wyroku sposobu dalszego postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...].

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie naruszyło wymienionych przez Sąd przepisów procedury administracyjnej, w związku z czym nie mogły one mieć wpływu na wynik sprawy.

Podniesiono również, że w zaskarżonym wyroku Sąd błędnie przyjął, że wniosek A. P. z dnia 28 grudnia 2001 r. zawarty w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 3 grudnia 2001 r. odmawiającej zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, nie mógł być traktowany jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 10 sierpnia 1984 r. o oddaniu nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] i [...] obręb [...] w [...] w użytkowanie wieczyste i że wniosek ten wymagał uzupełnienia przez wnioskodawczynię.

Podkreślono, iż A. P. zarówno w toku postępowania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w [...], jak również w toku postępowania sądowoadministracyjnego, nie wykazywała w żaden sposób, iż domaga się weryfikacji innych decyzji dotyczących oddania nieruchomości w użytkowanie wieczyste, jak też nie zarzucała, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] prowadzi postępowanie w niewłaściwym trybie.

Również Prezydent Miasta [...] przesyłając akta sprawy nie miał wątpliwości, iż A. P. domaga się stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 10 sierpnia 1984 r. o oddaniu nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] i [...] obręb [...] w użytkowanie wieczyste.

Pełnomocnik Kolegium wskazał, iż w treści wniosku z dnia 28 grudnia 2001 r. A.P. – wbrew temu co ustalił Sąd – nie domagała się stwierdzenia nieważności decyzji dotyczących "zbycia działek", lecz stwierdzenia nieważności decyzji dotyczących przekazania działek w użytkowanie wieczyste.

Zdaniem strony skarżącej nie ulega wątpliwości, iż wniosek A. P., który wpłynął do Kolegium w dniu 4 lutego 2002 r. zainicjował postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 10 sierpnia 1984 r. Następstwem złożonego przez stronę wniosku było postępowanie dowodowe, które prowadziło Kolegium.

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], Sąd w zaskarżonym wyroku uchybił zasadom określonym w art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 2, art. 80 k.p.a. oraz art. 133 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który określa, że dokonanie oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia jest możliwe tylko na podstawie stanu faktycznego, który istniał w chwili podjęcia danego aktu lub czynności i stanowił ich podstawę faktyczną. Tymczasem w przedmiotowej sprawie Sąd uznał za wiarygodne oświadczenie strony złożone dopiero na rozprawie, wpływające – w przypadku jego prawdziwości – na zmianę stanu faktycznego. Sąd bowiem, przyjął, że wpływ na decyzje Kolegium mają okoliczności, które powstały po wydaniu tych decyzji i dodatkowo jeszcze ustalił, że skoro strona mogła złożyć wniosek o zwrot nieruchomości, to okoliczność ta ma istotny wpływ na wynik sprawy i stanowi jedną z podstaw uchylenia decyzji Kolegium. Sąd wykroczył zatem poza granice stanu faktycznego sprawy, istniejące w momencie wydawania decyzji przez Kolegium.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną A. P. wniosła o jej oddalenie, podnosząc, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze całkowicie dowolnie ustaliło przedmiot postępowania uznając, że A. P. chodziło o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] z 10 sierpnia 1984 r. o oddaniu nieruchomości oznaczonej jako działka [...] w użytkowanie wieczyste na rzecz R. K..

Podniesiono, że wobec wątpliwości w zakresie treści wniosku organ powinien był poinformować stronę o treści zarówno przepisów dotyczących postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jak i wznowienia postępowania.

Za Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie wskazano, że strona wielokrotnie w toku postępowania podnosiła, iż przed wydaniem decyzji będącej przedmiotem postępowania nadzorczego został złożony wniosek o oddanie jej działki nr [...] i [...].

Natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wyjaśniło w ogóle czy zostało wszczęte postępowanie administracyjne w oparciu o powyższy wniosek i czy osoby, które zgłosiły taki wniosek brały udział w postępowaniu dotyczącym wydania zaskarżonej decyzji jako strony postępowania.

Podniesiono, że okoliczność dotycząca złożenia wniosku o zwrot nieruchomości była znana organowi w toku prowadzonego postępowania i została poparta odpowiednimi dowodami. Nie doszło więc do zmiany stanu faktycznego i nie doszło do naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisu art. 133 ustawy – Prawo o postępowania przez sądami administracyjnymi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy. W szczególności należy podzielić zarzut skargi kasacyjnej dotyczący podjęcia przez Sąd pierwszej instancji rozstrzygnięcia na podstawie stanu faktycznego, który nie istniał w dacie wydawania zaskarżonego wyroku, a zatem również niewłaściwe wskazanie dalszego toku postępowania w sprawie, po uchyleniu decyzji organów obu instancji.

Z akt sprawy wynika bowiem, że w odwołaniu złożonym do Wojewody Małopolskiego przez A. P. działającą w imieniu własnym oraz F. O., R. W., J. O. i S. O. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 3 grudnia 2001 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości obejmujących grunt o powierzchni 323 m2 jako części działki nr [...] oraz grunt o powierzchni 379 m2 jako część działki nr [...] w obrębie [...] [...], skarżący zarzucili "decyzjom Prezydenta Miasta [...] dotyczącym przekazania części tych działek w wieczyste użytkowanie osobom trzecim, a następnie zbycie ich na rzecz osób trzecich nieważność", a nadto wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Miejskiego w [...] w przedmiocie zbycia przedstawionych działek.

Wojewoda Małopolski przy piśmie z dnia 25 stycznia 2002 r. przekazał ten wniosek do załatwienia według właściwości przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...].

Prezydent Miasta [...], przekazując na żądanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] akta sprawy w piśmie z dnia 26 lutego 2002 r. wyjaśniał, że działka nr [...] o pow. 323 m2 i nr [...] o pow. 379 m2 obręb [...] powstały w wyniku podziału gruntu pod budownictwo jednorodzinne osiedla "K ", z podziału działek [...], [...] i [...] obręb [...].

Przed podziałem działka [...] o powierzchni 1159 m2 stanowiła własność G. O. c. J. i K. zam. [...], ul. [...], działka [...] o pow. 1401 m2 była własnością S. O. c. A. i J., a działka [...] stanowiła własność W. K. c. E. i S..

Działki [...] i [...] powstały w dużym udziale z działki [...] i zostały uzupełnione częściami działek [...] i [...].

Właścicielka działki [...] – G. O. – zmarła w trakcie postępowania związanego z podziałem terenu pod budownictwo jednorodzinne osiedla "K ", to jest 17 sierpnia 1981 r.

Sąd Rejonowy w [...] – postanowieniem z dnia 27 kwietnia 1984 r. sygn. akt I.Ns 436/84 stwierdził, że spadkobiercami po G. O. na podstawie ustawy są: mąż J. O. w [...] cz. – dzieci Z. O.: I. O. zamężna C., E. O. po [...] cz. oraz wnuki: J. K. zamężna S., B. K., R. K. i E. K. dzieci L. i J. po [...] cz.

Granice osiedla "K" obejmowały również inne działki będące własnością G. O. dlatego wszyscy spadkobiercy mogli wystąpić o działki budowlane. J. S., B. K. i I. C. otrzymali działki "z zachowania", gdyż w całości powstały z gruntu G. O.. Z uwagi na fakt, że działki [...] i [...] zostały uzupełnione innym gruntem – E. i R. K. mogły wystąpić tylko o oddanie tych działek w użytkowanie wieczyste – co zrobiły w 1984 r.

Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego wydał decyzję znak: [...] z dnia 10 sierpnia 1984 r., w której orzekł o oddaniu w użytkowanie wieczyste działki budowlanej [...] o powierzchni 379 m2 obręb [...] obj. KW [...] położonej na terenie osiedla "K" na rzecz R. K. oraz decyzję znak: [...] z dnia 10 sierpnia 1984 r., w której orzekł o oddaniu w użytkowanie wieczyste działki [...] o powierzchni 323 m2 na rzecz E. K . Wyżej powołane decyzje, pod rygorem uchylenia ich z urzędu, zobowiązywały stronę do zgłoszenia się w PBN w [...] celem podpisania aktu notarialnego niezbędnego do powstania prawa użytkowania wieczystego. Czynność ta winna być dopełniona przez strony w terminie nie dłuższym niż dwa miesiące licząc od dnia, gdy wydane decyzje stały się ostateczne. Warunek ten spełniła R. K. podpisując akt notarialny Rep. A. Nr [...] z dnia 8 listopada 1984 r., a E. K. nie dopełniła tego warunku, dlatego Wydział Gospodarki Gruntami i Rolnictwa Urzędu Miasta [...] wydał decyzję znak: [...] z dnia 20 maja 1992 r. uchylając w całości – z urzędu – decyzję znak: [...] z dnia 10 sierpnia 1984 r. o oddaniu w użytkowanie wieczyste działki na rzecz E. K .

Od decyzji tej złożyła odwołanie E. K. uzasadniając, że termin 2 miesięcy na zawarcie umowy notarialnej w jej przypadku był nierealny, gdyż w tym czasie nie żyli już jej rodzice, a ona była małoletnia (17 lat), a dla przeprowadzenia czynności w PBN należało najpierw złożyć wniosek w sądzie o ustanowienie dla niej kuratora i uregulowanie tej sprawy wymagało czasu. Natomiast późniejsze wydarzenia w jej życiu nie pozwalały na podjęcie jakichkolwiek działań formalno-prawnych.

W odwołaniu wniosła również o ponowne przekazanie jej działki [...] w użytkowanie wieczyste, bo powstała ona w znacznym stopniu z działki [...], której była współwłaścicielką w [...] cz.

Sprawa E. K. została przedstawiona Zarządowi Miasta [...], który przychylając się do jej wniosku postanowił oddać przedmiotową działkę w użytkowanie wieczyste.

Rada Miasta [...] podjęła stosowną uchwałę Nr [...] z dnia 17 września 1992 r. i w dniu 3 grudnia 1992 r. E. K. aktem notarialnym Rep. A. [...] nabyła prawo użytkowania wieczystego działki [...] obręb [...].

W maju 1994 r. E. i R. K. wystąpiły z wnioskiem o umożliwienie im wykupienia przedmiotowych działek na własność. Zarząd Miasta pozytywnie zaopiniował sprawę nabycia działek, a Rada Miasta uchwałą Nr [...] i Nr [...] z dnia 26 maja 1994 r. wyraziła zgodę na zbycie działek na rzecz użytkowników wieczystych. Umowy sprzedaży zostały sporządzone w formie aktu notarialnego, i tak z R. K. – akt nat. Rep. A. Nr [...] – dnia 6 października 1994 r., a z E. K. – akt nat. Rep. A. Nr [...] – dnia 11 listopada 1994 r.

Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2002 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] sprawę zarejestrowaną pod sygnaturą [...] rozdzieliło na sprawę z wniosku A. P. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta [...] z dnia 10 sierpnia 1984 r. znak: [...] o oddaniu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 379 m2 w użytkowanie wieczyste na rzecz R. K. i prowadziło pod wyżej wymienioną sygnaturą oraz na sprawę sygn. akt [...] z wniosku A. P. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta [...] z dnia 10 sierpnia 1984 r. znak: [...] o oddaniu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 323 m2 w użytkowanie wieczyste na rzecz E. K.

Decyzją z dnia 25 kwietnia 2002 r. sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności z wniosku A. P. decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta [...] z dnia 10 sierpnia 1984 r. nr [...] o oddanie działki nr [...] o pow. 323 m2 w użytkowanie wieczyste na rzecz E. K. wskazując, że decyzja z dnia 20 maja 1992 r. uchyliła w całości z urzędu decyzję z dnia 10 sierpnia 1984 r., gdyż E. K. nie zgłosiła się w Państwowym Biurze Notarialnym celem dopełnienia obowiązku zawarcia umowy w formie aktu notarialnego o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste.

Z akt nie wynika, aby decyzja ta była przedmiotem zaskarżenia. Natomiast postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2002 r. wydanym w rozpatrzeniu wniosku A. P. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta [...] z dnia 10 sierpnia 1984 r. nr [...] o oddaniu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 379 m2 w użytkowanie wieczyste na rzecz R. K . Decyzją z dnia 16 maja 2002 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło stwierdzenia nieważności wskazanej wyżej decyzji z dnia 10 sierpnia 1984 r., a po rozpoznaniu wniosku A. P. o ponowne rozpoznanie sprawy decyzją z dnia 28 czerwca 2002 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję własną z dnia 16 maja 2002 r. (data decyzji "drugoinstancyjnej" było przedmiotem sprostowania postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 25 września 2002 r. z daty "27 lipca 2002 r." na "28 czerwca 2002 r.").

Decyzję tę zaskarżyli A. P., F. O., R. O., J. O., a po rozpoznaniu ich skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję z dnia 28 czerwca 2002 r. i poprzedzającą ją decyzję z dnia 16 maja 2002 r.

Wskazać należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie można uznać, co zasadnie zarzucono w skardze kasacyjnej, iż Sąd właściwie wskazał, że organ naruszył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sytuacji, gdy w sposób niewątpliwy strona domagała się, w jednym wniosku zgłoszonym w odwołaniu złożonym w innej sprawie stwierdzenia nieważności dwóch decyzji dotyczących różnych działek (a w stosunku do jednej z tych działek decyzja była już wyeliminowana z obrotu prawnego i organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności) nie można uznać, że organ wydając postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji co do drugiej działki naruszył przepisy postepowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Z postanowienia tego wynika, że postępowanie toczyć się będzie z wniosku A. P., nie jest więc powtórnym wszczęciem postępowania, jak to określił Sąd pierwszej instancji, lecz informacją wskazującą na dalsze prowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 10 sierpnia 1984 r. nr [...] i możliwości wypowiedzenia się w sprawie zgodnie z art. 10 § 1, 73 i 79 § 2 k.p.a., chociaż wystarczające było doręczenie stronom zawiadomienia o wszczęciu tego postępowania.

Po otrzymaniu tej informacji strona nie zakwestionowała trybu weryfikacji decyzji z dnia 10 sierpnia 1984 r., a zatem rozważania Sądu co do możliwości wyboru trybu wznowienia postępowania z uwagi na krótkie terminy w nim przewidziane mogły się okazać mylące dla strony.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił jednak zarzutu skargi kasacyjnej, że zgłoszona przez A. P. okoliczność dotycząca żądania zwrotu nieruchomości przed jej oddaniem w użytkowanie wieczyste nie powinna zostać zbadana w dalszym postępowaniu, gdyż okoliczność ta może mieć wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 oraz 203 pkt 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.