Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1508/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 21  ust. 1  pkt 1 i 2,  art. 23a  ust. 3 i 5
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 7,  art. 77  par. 1,  art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145  par. 1  pkt  1  lit. c,  art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Daniela Kozłowska (spr.) WSA Maria Tarnowska Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2009 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta O. i z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z [...] września 2008 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania T. M. od decyzji Prezydenta Miasta O. z [...] lipca 2008 r. nr [...] - utrzymało w mocy tę decyzję.

W uzasadnieniu SKO przedstawiło następujący stan sprawy:

Decyzją z [...] lipca 2008 r. Prezydent Miasta O. uchylił własne decyzje z

[...] maja 2004 r. w przedmiocie przyznania zasiłku rodzinnego na S. i P. M. w okresie od 15 lutego 2005 r. do 28 lutego 2005 r. oraz od 18 maja 2005 r. do 31 sierpnia 2005 r. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na S. M. w okresie od

15 lutego 2005 r. do 28 lutego 2005 r. oraz od 18 maja 2005 r. do 31 sierpnia 2005 r. oraz decyzję z [...] września 2005 r. w zakresie przyznania zasiłku rodzinnego na S. i P. M. w okresie od 1 września 2005 r. do 19 listopada 2005 r. i od 1 grudnia 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r. w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji S. M. a także w zakresie przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na S. i P. M. Organ pierwszej instancji wskazał, że w zakresie przyznania świadczeń rodzinnych w wymienionych okresach mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

W dniu 4 września 2007 r. T. M. złożyła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w O. oświadczenie, z którego wynika, że jej mąż od lutego 2005 r. został oddelegowany przez firmę E. w T. do pracy poza granicami kraju, tj. do N., B. i F. W związku z tym, po uzyskaniu decyzji [...] Centrum Polityki Społecznej w W. o zastosowaniu w tym przypadku przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego wszczęte zostało z urzędu postępowanie w sprawie zmiany decyzji dotyczących przyznania świadczeń rodzinnych, świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku pielęgnacyjnego. T. M. złożyła oświadczenie, że mąż pracuje w firmie, która ma siedzibę w Polsce i nie ma podstaw do ubiegania się o świadczenie rodzinne za granicą.

[...] Centrum Polityki Społecznej w W. w dniu 14 lipca 2008 r. przesłało do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie oświadczenie J. M., z którego wynika, że w okresach:

- od 15 lutego do 28 lutego 2005 r. pracował w firmie E. na terenie N., podatek firma odprowadzała w N.;

- od 18 maja 2005 do 19 listopada 2005 r. pracował na kontrakcie na terenie B. – firma E. odprowadzała podatek w Polsce;

- w grudniu 2005 r. pracował na kontrakcie na terenie N. – podatek odprowadzany był w N.;

- od stycznia 2006 r. do sierpnia 2006 r. pracował na kontrakcie w N. – podatek odprowadzany był w N.;

- od października 2006 r. do 21 lutego 2007 r. pracował w B. – podatek odprowadzany był w Polsce;

- od 22 lutego 2007 r. pracuje na budowie F. i podatek dochodowy odprowadzany jest F.

J. M. oświadczył też, że za granicą nie pobierał żadnych świadczeń rodzinnych. W oparciu o to oświadczenie, po otrzymaniu decyzji [...] Centrum Polityki Społecznej w W., iż w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego podjęta została decyzja o uchyleniu decyzji o przyznaniu świadczeń rodzinnych i dodatków do tych świadczeń dla S. i P. M. za okresy zatrudnienia poza granicami kraju i organ pierwszej instancji uchylił własne decyzje z [...] maja 2004 r. oraz z [...] września 2005 r.

Zgodnie z art. 23a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U z. 2006 r. Nr 139, poz. 992) w przypadku, gdy członek rodziny uprawnionej do świadczeń rodzinnych przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy przekazuje wniosek wraz z dokumentami do marszałka województwa. W przypadku gdy marszałek ustali, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, wydaje decyzję zgodnie z art. 21 ustawy a organ właściwy – stosownie do art. 23a ust. 5 ustawy – uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

W rozpatrywanej sprawie [...] Centrum Polityki Społecznej w W. w piśmie z 27 czerwca 2008 r. stwierdziło, że we wskazanych okresach mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W związku z tym decyzją z [...] lipca 2008 r. uchylone zostały na podstawie art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych decyzje o przyznaniu zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego za okres, w którym mąż T. M. stał się uprawniony do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. T. M. zarzuciła wydanej decyzji naruszenie przepisów prawa poprzez błędną ich wykładnię i uznanie, że w zakresie przyznania świadczeń rodzinnych mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] września 2008 r. W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że zgodnie z art. 14 ust. 1a i 1b rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie zastosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we wspólnocie – w tej sprawie mają zastosowanie przepisy prawa polskiego. Firma E. podlegała ustawodawstwu polskiemu, jeżeli okres pracy nie wynosił więcej niż 12 miesięcy, tym samym również do J. M. miały zastosowanie przepisy prawa polskiego. Decyzja narusza przepisy art. 21, 23a oraz art. 30 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga jest zasadna. Sprawy z zakresu koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego zostały uregulowane przepisami rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 oraz rozporządzenia Rady (EWG) nr 574/72. Zawarte w tych rozporządzeniach przepisy pozwalają na wyeliminowanie skutków podlegania różnym systemom zabezpieczenia społecznego różnych państw, przede wszystkim w związku ze zmianą miejsca pobytu lub zamieszkania.

Według definicji przyjętej w rozporządzeniu nr 1408/71 określenie "świadczenia rodzinne" oznacza wszelkie świadczenia rzeczowe lub pieniężne, wyrównujące koszty utrzymania rodzin, zgodnie z ustawodawstwem, określonym w art. 1 ust. 1 lit. h), z wyłączeniem specjalnych zasiłków porodowych lub zasiłków z tytułu przysposobienia określonych w załączniku. Świadczenie przyznane skarżącej jest świadczeniem rodzinnym, którego celem jest wyrównanie kosztów utrzymania rodziny, przyznanie ich uzależnione jest od wysokości dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie.

Organami właściwymi w niektórych sprawach dotyczących świadczeń rodzinnych – obok organów gminy – są organy samorządu województwa. Z mocy art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych marszałek województwa jest organem pełniącym funkcję instytucji właściwej w związku z udziałem Rzeczypospolitej Polskiej w koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w przypadku przemieszczania się osób w granicach Unii Europejskiej. Stosownie zaś do art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy marszałek województwa prowadzi orzecznictwo w sprawach świadczeń rodzinnych. Tak więc w przypadkach, w których rozstrzygnięcie o przyznaniu świadczenia uzależnione będzie od oceny stopnia zgodności porządków normatywnych i oceny, który z tych porządków prawnych jest właściwy dla załatwienia sprawy z elementem zagranicznym, decyzje wydaje marszałek województwa. Natomiast świadczenia przyznane decyzją marszałka województwa, jak stanowi art. 21 ust. 3 powyższej ustawy, wypłaca organ właściwy.

W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia

18 września 2008 r. sygn. akt II SA/Go 358/08 przedstawiony został pogląd, iż zgodnie z art. 10 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 574/72 przysługujące prawo do poszczególnych świadczeń rodzinnych, należnych zgodnie z polskim ustawodawstwem, jest zawieszane jedynie wtedy, gdy w tym samym okresie i dla tego samego członka rodziny przyznane są świadczenia zgodnie z ustawodawstwem danego kraju – członka UE, do wysokości kwoty tych świadczeń. Przedstawione wyżej stanowisko Sąd podziela i wskazuje dodatkowo, że tak jak nie można zawiesić świadczenia, tak również nie ma podstaw do uchylenia decyzji w sprawie świadczeń bez uprzedniego ustalenia, czy świadczenie było pobierane na podstawie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

W rozpatrywanej sprawie nie ma ustaleń, o których mowa w art. 23a ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Nie ma też dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie do działania w imieniu marszałka województwa p.o. Dyrektora [...] Centrum Polityki Społecznej Z. B. W piśmie z

27 czerwca 2008 r., potraktowanym przez organy jako ustalenie, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie, również nie powołano się na takie upoważnienie przewidziane w art. 21 ust. 2 ustawy. W ponownym postępowaniu konieczne będą wyjaśnienia w kwestii udzielenia przez Marszalka województwa upoważnienia do działania w jego imieniu. Od ustaleń w tym zakresie zależy zastosowanie w sprawie art. 23a ust. 5 ustawy. Jeżeli takiego upoważnienia marszałek nie udzielił przed dniem

27 czerwca 2008 r., to nie było podstaw do uchylenia decyzji w sprawie świadczeń. Bez wyjaśnienia powyższych okoliczności nie można uznać, że wydane decyzje opierały się na prawidłowo wydanym dokumencie. Sprawa nie została więc wyjaśniona stosownie do art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.

Z powyższych względów Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).