Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1022/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art145 par 1 pkt 1 lit e, art 200 w zw z art 205 par 1, art 1 par 1 i par 2, art 3 par 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art 60 ust 1 w zw z art 53 ust 4 pkt 8
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
article: art 27 ust 1
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 880
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędzia WSA Danuta Dopierała, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego M. W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z [...] kwietnia 2009r, - zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie -utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z [...] maja 2007r., którym odmówiono uzgodnienia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku gospodarczego na działce nr [...], obręb M., gm. D.,

W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, iż działka objęta wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy znajduje się w granicach:

obszaru specjalnej ochrony ptaków "P." wyznaczonego

rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 20904 r, w sprawie obszarów

specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (Dz. U. Nr 229, poz. 2313, ze zm.);

projektowanego specjalnego obszaru ochrony siedlisk Natura 2000 "O.", znajdującego się na liście, o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 16

kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880, ze zm.);

zespołu przyrodniczo - krajobrazowego "R.", na

którego terenie obowiązują ustalenia zawarte w rozporządzeniu nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. w sprawie zespołu przyrodniczo

- krajobrazowego "R." (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]).

W przedmiotowej sprawie istotne było wyjaśnienie przez organ uzgadniający, czy w kontekście przepisów odnoszących się do ww obszarów chronionych dopuszczalna jest lokalizacja przedmiotowej inwestycji.

Organ odwoławczy stwierdził, że Wojewoda [...] błędnie powołał się na przepisy ogólne dotyczące ochrony przyrody, w tym na art. 2 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, czy też Europejską Konwencję Krajobrazową, gdyż przepisy te nie mogą stanowić podstawy do odmowy uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy. W tej kwestii zatem zarzuty zawarte w zażaleniach uznał za zasadne.

Jednakże organ odwoławczy rozpoznał i rozstrzygnął ponownie sprawę w oparciu o stan prawny i faktyczny obowiązujący w dniu wydania rozstrzygnięcia, dlatego też wziął pod uwagę fakt wejścia w życie, w trakcie postępowania, rozporządzenia Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r.

Sygn. akt IV SA/Wa 1022/09

w sprawie zespołu przyrodniczo - krajobrazowego "R.".

Wskazał na zakazy wynikające w § 3 ust. 1 powołanego rozporządzenia. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia zabrania się niszczenia, uszkadzania lub przekształcania obszaru. Zakaz ten ma charakter bezwzględny w stosunku do inwestycji niebędących inwestycjami celu publicznego, które zgodnie z art. 45 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody mogą być realizowane wyłącznie po uzgodnieniu z organem ustanawiającym formę ochrony przyrody. W ocenie organu planowana inwestycja naruszy zakaz przekształcania obszaru. Dodatkowo ów zakaz uszczegółowiony został zakazem zmiany użytkowania ziemi określonym w pkt. 7 ww paragrafu. Zmianą sposobu użytkowania ziemi w literaturze fachowej (z zakresu ochrony przyrody i nauk przyrodniczych) określa się zmianę rodzaju użytkowania, W związku z czym zmiana rodzaju użytku ornego, łąki, sadu czy nawet nieużytku na zabudowę zagrodową lub mieszkaniową stanowi zmianę sposobu użytkowania ziemi (a więc i przekształcenie obiektu) i tym samym koliduje z zakazem określonym w § 3 ust. 1 pkt 7 omawianego rozporządzenia. Działalność budowlana - zdaniem organu -wiąże się praktycznie zawsze z faktyczną zmianą sposobu użytkowania ziemi, której nie można utożsamiać ze zmianą przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierołnicze i nieleśne. W ocenie organu regulacje wprowadzone w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych, w których zaklasyfikowano grunty znajdujące się pod zabudową związaną z prowadzeniem gospodarki rolnej do gruntów rolnych mają na celu przede wszystkim ochronę ilościową gruntów rolnych oraz wyłączenia inwestycji związanych z prowadzeniem gospodarki rolnej z długotrwałej procedury w zakresie zmiany przeznaczenia oraz wyłączenia gruntów z produkcji. Rozwiązania tego rodzaju nie mogą być jednak przenoszone na grunt innych aktów normatywnych - ustawy o ochronie przyrody, ponieważ nie zapewniają osiągnięcia celów, dla których zostały ustanowione.

Ponadto w przypadku zrealizowania przedmiotowej inwestycji doszłoby również do naruszenia zakazu określonego w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Wojewody [...] w związku z art. 45 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie przyrody, zgodnie z którym na tym obszarze zabrania się uszkadzania i zanieczyszczania gleby. W ocenie organu, w przypadku realizacji planowanego zamierzenia inwestycyjnego, polegającego na budowie zabudowy mieszkaniowej i gospodarczej, dojdzie do trwałego uszkodzenia gleby, miejscowego wręcz jej

Sygn. akt IV SA/Wa 1022/09

zniszczenia, a tym samym naruszenia omawianego wyżej przepisu prawa materialnego.

Organ odnosząc się do tezy wyroku, na który powołał się odwołujący M. W. w piśmie procesowym, w którym wskazano, iż zabudowa zagrodowa na obszarze zespołu przyrodniczo - krajobrazowego może zostać zrealizowana (wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 września 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 952/08), wskazał, iż nie jest on prawomocny.

Natomiast argumenty strony skarżącej odnoszące się do kwestii wpływu planowanej inwestycji na obszary Natura 2000, organ uznał za zasadne. Stwierdził, że biorąc pod uwagę charakter przedsięwzięcia (dom mieszkalny) i jego skalę względem powierzchni obszaru Natura 2000, inwestycja nie stanowi zagrożenia dla zachowania siedlisk przyrodniczych oraz gatunków, będących przedmiotem ochrony w tych obszarach.

M. W. w skardze wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] kwietnia 2009 r. i utrzymanego nim w mocy postanowienia Wojewody [...] z [...] maja 2007 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

Skarżący podniósł, iż Wojewoda [...] jako podstawę odmowy uzgodnienia warunków zabudowy inwestycji przyjął jej negatywny wpływ na obszar Natura 2000 i jej położenie w granicach zespołu "R.", Poza tym, Wojewoda przytoczył szereg ogólnych zapisów ustawy o ochronie przyrody oraz Europejskiej Konwencji Krajobrazowej, z którymi zamierzenie inwestycyjne miałoby kolidować. Zdaniem skarżącego ogólne zapisy ustawy o ochronie przyrody i Europejskiej Konwencji Krajobrazowej nie mogą być podstawą ograniczenia prawa własności, zaś inwestycja nie ma negatywnego wpływu na obszar Natura 2000. Skarżący wskazał również, iż rozporządzenie Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2000r. w sprawie wyznaczenia zespołu przyrodniczo - krajobrazowego "R." utraciło moc prawną. Organ odwoławczy - w ocenie skarżącego - nie odniósł się do powyższych kwestii w zaskarżonym postanowieniu. Nadto skarżący z treści postanowienia z [...] kwietnia 2009r. wywiódł, iż w ocenie organu ani jeden z przywołanych argumentów uzasadniających postanowienie organu pierwszej instancji nie okazał się zasadny, tym samym brak było podstaw do odmowy uzgodnienia warunków zabudowy przez Wojewodę.

Sygn. akt IV SA/Wa 1022/09

Dalej skarżący zauważył, iż zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji złożył 23 czerwca 2007 r. i gdyby organ odwoławczy rozpoznał je w terminie przewidzianym w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, brak byłoby podstaw do podtrzymania odmowy uzgodnienia warunków zabudowy, W ocenie skarżącego nieuzasadniona opieszałość rozpatrywania zażalenia spowodowała, że przedmiotowa sprawa znalazła się pod władztwem rozporządzenia nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. ustanawiającego zespół przyrodniczo - krajobrazowy "R.". W oparciu o przepisy tego rozporządzenia organ odwoławczy negatywnie rozpatrzył zażalenie skarżącego, powołując się na zasadę rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o przepisy z dnia wydania aktu ostatecznego.

Zdaniem skarżącego, organ odwoławczy powinien rozpatrzyć jego zażalenie według stanu prawnego obowiązującego przed dniem wejścia w życie omawianego wyżej rozporządzenia Wojewody z dnia [...] sierpnia 2007 r., bowiem w wyniku nowelizacji dokonanej w 2008 r. zostało ono uzupełnione o § 5 w brzmieniu: "Do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w stosunku do których podjęto uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia planu, ale postępowanie nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe". Skarżący stwierdził, że skoro wydanie warunków zabudowy jest co do swej istoty tożsame ze sporządzeniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, powyższy zapis powinien być uwzględniony przy rozpatrywaniu zażalenia skarżącego na postanowienie organu pierwszej instancji.

Skarżący uważa, iż pomimo tego, że zespoły przyrodniczo - krajobrazowe zasługują na ochronę ze względu na walory widokowe i estetyczne, to jednak te wartości, nie powinny stanowić uzasadnionej podstawy do tak znacznego ograniczenia prawa własności - jak bezwzględny zakaz zabudowy. Bezwzględne zakazy zabudowy dotyczą tylko szczególnie cennych przyrodniczo obszarów jak parki narodowe i rezerwaty przyrody oraz pasów nadbrzeżnych o określonej szerokości.

Podstawą nieuzgodnienia warunków zabudowy w przedmiotowej sprawie są w ocenie organu odwoławczego przepisy rozporządzenia Wojewody [...] zabraniające niszczenia, uszkadzania lub przekształcenia obszaru, uszkadzania i zanieczyszczania gleby oraz zmiany sposobu użytkowania ziemi. Wysunięty na ich podstawie zakaz zabudowy jest, zdaniem skarżącego,

Sygn. akt IV SA/Wa 1022/09

nieuzasadniony i oderwany od rzeczywistego wpływu zamierzonej inwestycji na

chroniony obszar.

Organ odwoławczy - w ocenie skarżącego - nie rozpatrzył rzeczywistego wpływu przedmiotowej inwestycji na obszar zespołu krajobrazowo - przyrodniczego "R.". Obszar zespołu jest bardzo duży i wynosi 12548ha. Budowa zabudowy zagrodowej, o znikomej w porównaniu do całości obszaru powierzchni zabudowy, nie jest równoznaczna z niszczeniem lub uszkadzaniem obszaru. Nie można też mówić o przekształcaniu obszaru, bowiem w pobliżu istnieją już zabudowania zagrodowe. Nie zaszłoby również niszczenie gleby, ponieważ procedurę zapobiegającą niszczeniu gleby podczas procesu budowy regulują szczegółowo przepisy prawa budowlanego.

Ponadto skarżący powołał się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 września 2008 r. (sygn, akt IV SA/Wa 952/08), w którym Sąd wyraził pogląd, iż zakazy uszkadzania lub przekształcania obszaru na terenie zespołu przyrodniczo -krajobrazowego nie mogą być utożsamiane z zakazem wykonywania prac budowlanych związanych z realizacją obiektu budowlanego.

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska - w odpowiedzi na skargę - wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Odnosząc się natomiast do zarzutu rozpatrzenia zażalenia skarżącego po upływie ustawowego terminu, przewidzianego w K.p.a., organ przyznał, iż termin ten został przekroczony, jednakże z powodu dużej liczby podobnych spraw rozpatrzenie sprawy niniejszej we wcześniejszym terminie było niemożliwe.

Ponadto organ podniósł, iż przepisy rozporządzenia nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. nie ustanawiają w zespole przyrodniczo - krajobrazowym "R." bezwzględnego zakazu zabudowy. Istnieją jednak ograniczenia, które mają na celu zachowanie walorów przyrodniczych i krajobrazowych terenów polodowcowych o zróżnicowanej rzeźbie i o szczególnych wartościach kulturowych, a - zdaniem organu -proponowany sposób zabudowy kolidowałby z wymienionymi w rozporządzeniu zakazami, w szczególności tymi, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 i 7 (zakazem niszczenia, uszkadzania lub przekształcania obszaru i zakazem zmiany sposobu użytkowania ziemi). Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska podniósł, iż nie kwestionuje potrzeby budowy siedliska rolniczego do prowadzenia gospodarstwa rolnego, jednakże w niniejszej sprawie nie można pominąć zakazów wprowadzonych

Sygn. akt IV SA/Wa 1022/09

rozporządzeniem Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. w

sprawie zespołu przyrodniczo - krajobrazowego "R.".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U, Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr153, poz. 1270, ze zm.) - zwanej dalej: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie, choć nie wszystkie zarzuty powołane w skardze są zasadne.

Po pierwsze, podniesiony w skardze zarzut rozpoznania sprawy z naruszeniem terminów wyznaczonych przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego na załatwienie sprawy, należało na obecnym etapie postępowania uznać za spóźniony. Strona bowiem w trakcie rozpoznawania sprawy w postępowaniu administracyjnym mogła skuteczne skorzystać ze stosownego środka prawnego, jakim jest skarga na bezczynność organu do sądu administracyjnego. Sądowi wiadomo z urzędu, że skarżący - przed wydaniem zaskarżonego postanowienia - wniósł skargę na bezczynność organu odwoławczego, niemniej jednak skarga ta - wobec nieuiszczenia przez skarżącego należnego wpisu sądowego w terminie - została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 maja 2009 r. (sygn. akt IV SAB/Wa 65/09).

Po drugie, nie można zgodzić się ze skarżącym, iż organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu nie odniósł się do kwestii poruszonych przez stronę w zażaleniu, dotyczących powołania się przez organ pierwszej instancji na ogólne zapisy ustawy o ochronie przyrody i Europejskiej Konwencji Krajobrazowej oraz negatywnego wpływu inwestycji na obszar Natura 2000 i utraty mocy obowiązującej rozporządzenia Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2000r, w sprawie wyznaczenia zespołu przyrodniczo - krajobrazowego "R.". Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska w zaskarżonym postanowieniu wyraźnie zauważył, iż Wojewoda [...] błędnie

Sygn. akt IV SA/Wa 1022/09

powołał się na przepisy ogólne dotyczące ochrony przyrody i na Europejską Konwencję Krajobrazową. Potwierdził także, że inwestycja nie ma negatywnego

wpływu na obszary Natura 2000: "P." oraz "O.". Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż ponownie rozpoznając i rozstrzygając sprawę, orzeka w oparciu o stan prawny i faktyczny obowiązujący w dniu wydania orzeczenia kończącego postępowanie, a zatem w oparciu o przepisy rozporządzenia Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. Oznacza to, że rozporządzenie Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2000 r. które, jak słusznie zauważył skarżący, utraciło moc prawną, nie miało zastosowania w rozstrzygnięciu niniejszej sprawy.

Po trzecie, nietrafnym jest twierdzenie skarżącego, iż organ powinien rozstrzygnąć zażalenie według stanu prawnego obowiązującego przed wejściem w życie przepisów rozporządzenia Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007r. Stwierdzenie to skarżący wyprowadza z faktu nowelizacji omawianego rozporządzenia rozporządzeniem Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r. i zauważa, iż rozporządzenie z 2007 r. w wersji znowelizowanej zostało uzupełnione w § 5 w brzmieniu: "Do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w stosunku do których podjęto uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia planu, ale postępowanie nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe". Przytoczony § 5 rozporządzenia wyraźnie stanowi o miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, zatem nie można tego przepisu stosować do postępowań, których przedmiotem jest ustalenie warunków zabudowy (w tym i uzgadniających projekt decyzji o warunkach zabudowy). Przekonanie skarżącego, że "wydanie warunków zabudowy jest co do swej istoty tożsame ze sporządzaniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego", jest błędne i nie może stanowić uzasadnienia do zastosowania omawianego wyżej § 5 w niniejszej sprawie. Ponadto podkreślenia wymaga, iż ugruntowaną zasadą jest, iż organ orzeka według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania orzeczenia, chyba że stosowanie przepisów dotychczasowych wynika wyraźnie z brzmienia przepisów przejściowych. W niniejszej sprawie brak takiego przepisu przejściowego, który nakazywałby rozpoznanie sprawy według przepisów dotychczasowych, gdyż - jak już wcześniej stwierdzono - omawiany § 5 rozporządzenia z [...] sierpnia 2007 r. nie obejmuje swoim zakresem tego rodzaju postępowań co kontrolowane.

Sygn. akt IV SA/Wa 1022/09

Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała natomiast, że jest

ono dotknięte innymi uchybieniami, w tym wskazanymi w skardze, które uzasadniają jego wzruszenie.

W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art, 107 § 3 w zw. z art. 126 oraz art. 11 K.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z przedstawionego stanu sprawy wynika, iż organ odwoławczy odmowę uzgodnienia warunków zabudowy planowanej inwestycji oparł na zakazach wynikających z § 3 ust, 1 pkt 1,3 i 7 rozporządzenia Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. w sprawie zespołu przyrodniczo -krajobrazowego "R." (zwanego dalej: rozporządzeniem). W uzasadnieniu zaskarżonego aktu organ przytacza treść przepisów ustanawiających owe zakazy oraz formułuje tezę, że planowana inwestycja prowadząca do zabudowy mieszkaniowej i gospodarczej je naruszy.

Po pierwsze analiza treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia daje podstawy do stwierdzenia, że odmowa uzgodnienia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku gospodarczego, generalnie została oparta na przekonaniu organu, iż realizacja inwestycji doprowadzi do przekształcenia obszaru, uszkodzenia i zanieczyszczenia gleby oraz spowoduje zmianę sposobu użytkowania ziemi. Po drugie z treści tego uzasadnienia można wysnuć wniosek, który nie znajduje akceptacji Sądu, iż na nieruchomości należącej do skarżącego nie można zrealizować jakiejkolwiek inwestycji, a nawet, że każda działalność budowlana prowadzi do przekształcenia przedmiotowego zespołu przyrodniczo - krajobrazowego, zmiany sposobu użytkowania ziemi oraz uszkodzenia i zniszczenia gleby. Tymczasem w odpowiedzi na skargę organ sam podniósł, że rozporządzenie Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. nie przewiduje bezwzględnego zakazu zabudowy. Zauważył jednocześnie, iż rozporządzenie formułuje ograniczenia, które mają na celu zachowanie walorów przyrodniczych i krajobrazowych zespołu "R.1'. Z kolei orzekł tak jakby powołane rozporządzenie stanowiło o wymienionym zakazie.

Przedstawiona przez organ argumentacja - w ocenie Sądu - nie mogła stanowić podstawy do odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy.

Sygn, akt IV SA/Wa 1022/09

Wynikające z § 3 ust. 1 pkt 1, 3 i 7 rozporządzenia zakazy nie mogą być, zdaniem Sądu, utożsamiane z całkowitym zakazem wykonywania prac ziemnych związanych z realizacją obiektu budowlanego. O zniszczeniu, uszkodzeniu lub przekształceniu obszaru można mówić w przypadku takich prac jak na przykład: niwelacja wzgórza, wykopanie stawu, zmiana biegu rzeki czy wycięcie lasu. Natomiast nie można kwalifikować jako zniszczenia, uszkodzenia bądź przekształcenia obszaru prac służących realizacji obiektu budowlanego, takich jak wykopy pod fundamenty. W ocenie Sądu błędne jest kwalifikowanie prac służących realizacji obiektu budowlanego, w konsekwencji istnienia budowli, z zasady jako uszkodzenia lub przekształcenia terenu oraz niszczenia gleby. Sam organ w żaden sposób nie sprecyzował dlaczego uważa, że forma architektoniczna planowanej zabudowy, jej gabaryty, czy umiejscowienie na działce (określone w projekcie decyzji o warunkach zabudowy) oraz jakie prace, związane z budową przez skarżącego planowanych budynków, doprowadziłyby do uszkodzenia czy przekształcenia całego obszaru objętego ochroną oraz uszkodzenia i zanieczyszczenia gleby, a w konsekwencji negatywnie wpłynęłyby na walory przyrodnicze i krajobrazowe zespołu objętego ochroną. Ponadto skarżący odpierając twierdzenie organu, iż inwestycja spowoduje przekształcenie obszaru, podniósł iż w pobliżu istnieje już zabudowa zagrodowa, co by znaczyło że budynki te są częścią istniejącego na terenie przedmiotowego zespołu krajobrazu. Z kolei Sąd podziela stanowisko organu, iż zmiany sposobu użytkowania ziemi, o której mowa w pkt, 7 ust. 1 § 3 rozporządzenia, jak i w art. 45 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie przyrody, nie można utożsamiać ze zmianą przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolne i nieleśne w rozumieniu ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Przeciwko tożsamemu rozumieniu znaczenia tych pojęć przemawia chociażby treść art. 15 ust. 1 pkt 9 ustawy o ochronie przyrody, w którym ustawodawca wyraźnie oddziela pojęcie "zmiany przeznaczenia" od pojęcia "użytkowania gruntów", posługując się tymi pojęciami oddzielnie. Niemniej jednak Sąd stoi na stanowisku, iż zakazu z § 3 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia nie można wiązać w każdym przypadku z zakazem z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Uwaga ta w szczególności dotyczy inwestycji będącej przedmiotem kontrolowanego uzgodnienia.

W ocenie Sądu organ w swojej argumentacji nie tylko poszedł za daleko, ale i zbyt ogólnikowo uzasadnił swoje negatywne stanowisko. Uwagi dotyczące naruszenia przez doprowadzenie do realizacji, a następnie istnienia spornej

Sygn. akt IV SA/Wa 1022/09

inwestycji na obszarze zespołu przyrodniczo - krajobrazowego "R." wyżej wymienionych zakazów odnoszą się ogólnie do zabudowy zagrodowej czy mieszkaniowej, wskazując, iż zabudowa taka kolidowałaby z tymi zakazami. Tymczasem obowiązkiem organu uzgadniającego - mającego za podstawę projekt decyzji o warunkach zabudowy - było ustalenie, a następnie rozważenie czy inwestycja opisana w tym projekcie może być zrealizowana na spornym przedmiotowym, objętym ochroną, obszarze i w sposób przekonywujący przedstawienie zajętego stanowiska w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu organ nie uzasadnił w wykazany wyżej sposób, że w niniejszej sprawie istotnie dojdzie do naruszenia przedmiotowych zakazów. Za zasadny zatem Sąd uznał zarzut skarżącego, iż Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska oparł się na ww zakazach w oderwaniu od rzeczywistego wpływu zamierzonej inwestycji na obszar zespołu przyrodniczo - krajobrazowego "R.".

Zgodnie z treścią art. 60 ust. 1 w zw, z art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym decyzja o warunkach zabudowy wydawana jest po uzyskaniu uzgodnienia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska (wcześniej z wojewodą) w odniesieniu do obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody nie będących obszarami położonymi w granicach parku. W postępowaniu uzgodnieniowym wskazany organ wypowiada się więc na temat planowanej inwestycji pod kątem jej wpływu na ochronę przyrody. W sytuacji, gdy teren planowanej inwestycji znajduje się na obszarze zespołu przyrodniczo - krajobrazowego, organ musi dokonać oceny, czy inwestycja ta jest możliwa do pogodzenia z celem, dla którego utworzony został zespół przyrodniczo - krajobrazowy. Najprostszą sytuacją byłoby wykazanie, iż ta konkretna inwestycja wywołuje skutki, których powstanie jest zakazane na terenie zespołu. Oznacza to, że organ administracji ma obowiązek dokonania oceny planowanej inwestycji w kontekście jej zgodności z celami utworzenia zespołu przyrodniczo - krajobrazowego. Z § 2 rozporządzenia Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. w sprawie ustanowienia zespołu przyrodniczo - krajobrazowego "R." wynika, że zespół ten został utworzony w szczególnym celu, jakim jest zachowanie walorów przyrodniczych i krajobrazowych terenów polodowcowych o zróżnicowanej rzeźbie i o szczególnych wartościach kulturowych, otaczających rzekę [...] i jezioro [...]. Walorami przyrodniczymi są ziemia, woda i powietrze wraz z żyjącymi na nich i w nich

Sygn. akt IV SA/Wa 1022/09

roślinami i zwierzętami, zaś walorami krajobrazowymi - w rozumieniu art. 5 pkt 23 ustawy o ochronie przyrody - są wartości ekologiczne, estetyczne lub kulturowe

obszaru oraz związane z nimi rzeźbę terenu, twory i składniki przyrody, ukształtowane przez siły przyrody lub działalność człowieka.

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska - przy ponownym rozpoznawaniu sprawy - winien mieć na względzie powyższe, w tym również to, że realizacja obiektów budowlanych na terenie zespołu przyrodniczo - krajobrazowego "R." jest możliwa. W efekcie organ dokona oceny planowanego rodzaju inwestycji, czyli tej konkretnej, objętej projektem decyzji o warunkach zabudowy, a nie w ogóle działalności budowlanej, pod kątem spełniania wymogu, jakim jest zachowanie walorów przyrodniczych i krajobrazowych przedmiotowego terenu objętego ochroną; nadto odniesie się także do twierdzenia skarżącego, iż w pobliżu terenu inwestycji znajduje się już zabudowa zagrodowa. Dokonanie tej oceny możliwe jest zdaniem Sądu przez organ odwoławczy, nie zaszła więc konieczność uchylania także postanowienia wydanego przez Wojewodę [...].

W tym stanie rzeczy Sąd - na mocy art, 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku.