Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 391/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 1 i 4, art. 32 ust. , art. 3 pkt 11
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 707
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - tekst jednolity
article: art. 97 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2016 r. w Radomiu sprawy ze skargi K. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Starosta [...] (dalej też jako "organ I instancji") decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 tj. ze zm.) oraz art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorom J. Z. oraz M. Z. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie działki nr ewidencyjny [...] w miejscowości [...], gmina [...].

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że inwestor przedłożył oświadczenie o posiadanym przez niego prawie do dysponowania terenem na cele budowlane oraz decyzję Wójta Gminy [...] o warunkach zabudowy. Stwierdził, że przedłożony projekt budowlany został opracowany przez osoby uprawnione, planowana budowa nie narusza interesów osób trzecich, a przeprowadzenie w sposób szczególny postępowania w sprawie oceny oddziaływania niniejszej inwestycji na środowisko nie jest wymagane.

Organ I instancji wskazał, że po zawiadomieniu o wszczęciu ww. postępowania współwłaściciele działki nr [...] (działka sąsiednia do działki na której planowana jest przedmiotowa inwestycja), będący stronami w sprawie, złożyli pisma z dnia 19 listopada 2015 r. z zastrzeżeniem i sprzeciwem powołując się na fakt rozpatrywania obecnie przez Sąd Rejonowy w [...] sprawy o zasiedzenie części działki nr [...] przez K. i J. W.. Ponadto M. K. podniosła fakt, że działka o nr [...] należy do spadku należnego nieżyjącemu T. K.. W odpowiedzi na ww. zastrzeżenia inwestor J. Z. złożył oświadczenie, że nic mu nie wiadomo o jakimkolwiek aktualnym sporze o jego działkę. Z aktualnych zapisów księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla działki nr [...] w [...] wynika, że właścicielami działki są występujący o pozwolenie na budowę M. i J. Z.. W księdze brak jest natomiast informacji o ewentualnych sporach o własność.

Następnie organ wyjaśnił, że rozpatrując wniosek o pozwolenie na budowę jest związany m.in. art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane i w przypadku spełnienia wymienionych tam warunków nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę. Złożony do zatwierdzenia projekt budowlany jest zgodny z ważną decyzją o warunkach zabudowy, również projekt zagospodarowania jest zgodny z przepisami. Inwestorzy złożyli oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane. Tym samym zostały spełnione warunki zobowiązujące organ do wydania pozwolenia na budowę. Zastrzeżenia stron złożone w pismach z [...] listopada 2015 r. organ odbiera jako podważenie prawa inwestorów do dysponowania działką na cele budowlane. Starosta [...] nie ma jednak prawa do badania tego prawa i z mocy art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane jest zobowiązany do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę jedynie na podstawie złożonego przez inwestorów oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Biorąc pod uwagę informacje zawarte w złożonych dokumentach oraz w księdze wieczystej, zdaniem organu I instancji brak jest przesłanek aby kwestionować prawdziwość złożonych oświadczeń. Ewentualny fakt użytkowania działki lub jej części przez kogoś innego nie wyklucza wydania pozwolenia na budowę ponieważ wystarczająca jest prawna możliwość dysponowania nieruchomością, którą wnioskodawcy w świetle dokumentów obecnie posiadają.

Pismami z dnia 28 grudnia 2015 r. odwołania od decyzji organu I instancji złożyli S. K., M. K. oraz K. W. wnosząc o jej uchylenie. Zarzucili złożenie przez inwestora J. Z. nieprawdziwego oświadczenia o tym, że nic mu nie wiadomo o jakimkolwiek aktualnym sporze o działkę nr ewidencyjnym [...], położonej w miejscowości [...], gmina [...], na którą to działkę został zatwierdzony projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę.

Wojewoda [...] (dalej jako "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") decyzją z dnia 21 marca 2016 r. Nr 48/R/2016 działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej jako "kpa") w związku z art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 290, dalej jako "ustawa Prawo budowlane"), po rozpatrzeniu odwołania S. K., M. K. i K. W. od decyzji organu I instancji, utrzymał w mocy decyzję Starosty [...].

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że z przeprowadzonej analizy zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż inwestor wypełnił wszystkie obowiązki nałożone przepisem art. 32 pkt. 1 i 2 oraz art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Złożył prawidłowo wypełnione oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, projekt zagospodarowania działki został sporządzony zgodnie z art. 34 ww. ustawy, spełnia wymagania § 8 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 27 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r., poz. 462) oraz jest zgodny z przepisami techniczno-budowlanymi. Projekt budowlany został sporządzony przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, posiada informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, wymagane opinie, uzgodnienia. Przedmiotowa inwestycja jest zgodna z ostateczną decyzją Wójta Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r., znak: [...] o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego, budynku gospodarczego, zjazdu z drogi publicznej (gminnej), szamba wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr ew. [...] położonej w miejscowości [...], gmina [...]. Należy uznać, że zamierzona inwestycja nie wpłynie negatywnie na środowisko jak też nie wprowadzi ograniczeń w swobodnym korzystaniu z nieruchomości sąsiednich. Inwestycja nie stwarza również zagrożenia dla działek sąsiednich. W przedmiotowej sprawie nie zostaną naruszone również interesy osób trzecich.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku tytułu prawnego inwestora do działki o nr ew. [...], organ II instancji wskazał, że w dokumentacji znajduje się oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestor złożył więc wymagane prawem oświadczenie. W księdze wieczystej nr [...] jako właściciele działki inwestycyjnej nr ew. [...] wskazani są M. i J. Z.. Zgodnie zaś z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2013 r., poz. 707) domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Domniemania z art. 3 mogą być obalone przez przeciwstawienie im dowodu przeciwnego albo w procesie o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, albo w każdym innym postępowaniu, w którym ocena prawidłowości wpisu ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok SA w Warszawie sygn. akt VI ACa 34913).

Organ II instancji zauważył, że odwołujący się nie przedłożyli żadnych dowodów, które podważałyby uprawnienie inwestora do wyłącznego korzystania z działki. Podkreślić zaś należy, że oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane składane jest pod rygorem odpowiedzialności karnej, a w związku z powyższym stwarza domniemanie, że inwestorowi przysługuje wymienione w nim prawo. Nadto zgodnie z art. 35 ust. 2 pkt 4 ustawy Prawo budowlane w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Pismem z dnia 20 kwietnia 2016 r. skargę do sądu administracyjnego na ostateczne w toku instancji rozstrzygnięcie organu odwoławczego wniosła K.W. (dalej jako "skarżąca"). Wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego i odmówienie inwestorom udzielenia pozwolenia na budowę. Zarzuciła organowi przy ocenie materiału dowodowego pominięcie istotnej dla sprawy okoliczności, a mianowicie treści złożonego oświadczenia przez J. Z., że nic nie jest mu wiadome o jakimkolwiek sporze o działkę nr [...], położonej w miejscowości [...]. Powyższe nastąpiło, pomimo tego, że do niniejszej sprawy zostały dołączone dokumenty świadczące o toczącym się postępowaniu cywilnym przed Sądem Rejonowym w [...][...] Wydział Cywilny w sprawie [...] o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie działki nr [...] przez skarżącą i jej męża J. W.. Stroną tego zaś postępowania są J. i M. małżonkowie Z.. Zarzuciła również niepowiadomienie organów ścigania o wadach prawnych złożonego oświadczenia przez J. Z.. Zdaniem skarżącej wynik tego postępowania będzie miał istotne znaczenie przy rozstrzyganiu wniosku o wydanie pozwolenia na budowę.

Skarżąca podniosła, że do odwołania dołączyła dokumenty świadczące o tym, że J. Z. i M. Z. od 2011 r. biorą udział w sprawie jako strona przed Sądem Rejonowym w [...][...] Wydział Cywilny. Sprawa ta dotyczy stwierdzenia zasiedzenia części działki nr [...], przez K. i J. małżonków W., której obecnie są właścicielami małżonkowie Z.. Tak więc, złożone oświadczenie przez J. Z., że nic nie wie o toczącym się postępowaniu cywilnym nie odpowiada prawdzie. W związku z tym organ, który dowiedział się o powyższym, winien zawiadomić o złożonym oświadczeniu przez J. Z. jako niezgodnym z prawdą. W przypadku bowiem, jeżeli skarżąca wraz ze swoim małżonkiem zasiedzi część działki nr [...], na którą zostało udzielone pozwolenie na budowę, będzie to kolidowało z warunkami zabudowy, odnośnie wysokości projektowanego budynku mieszkalnego, szerokości elewacji frontowej, geometrii dachu. Skarżąca nie ma nic przeciwko wzniesieniu budynku mieszkalnego przez małżonków Z., ale dopiero po zakończeniu sprawy cywilnej o stwierdzenie nabycia własności części działki nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ww. ustawy).

Stwierdzenie zatem, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718, dalej: "p.p.s.a.").

Z wymienionych przepisów wynika, że Sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Organy obu instancji nie dopuściły się bowiem naruszenia przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę.

Przede wszystkim wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, organ właściwy do wydawania pozwoleń na budowę, nie może odmówić udzielenia pozwolenia na budowę w razie spełnienia przez ubiegającego się o pozwolenie, wymagań określonych w ust. 1 art. 35 oraz w art. 32 ust. 4 ww. ustawy. Powyższe oznacza, że w razie stwierdzenia zgodności przedłożonego projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzją o warunkach zabudowy, z wymaganiami ochrony środowiska, z przepisami techniczno – budowlanymi, oraz stwierdzenia kompletności projektu pod względem koniecznych opinii, uzgodnień, sprawdzeń, a także ustalenia, że projekt sporządził uprawniony projektant w rozumieniu przepisów ustawy, a sam inwestor złożył wniosek o pozwolenie na budowę w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy, o ile była wymagana i złożył – pod rygorem odpowiedzialności karnej - oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, organ architektoniczno – budowlany nie może wydać decyzji odmawiającej udzielenia pozwolenia na budowę.

W sprawie niniejszej inwestor wypełnił wszystkie obowiązki nałożone przepisem art. 32 ust. 4 oraz art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Inwestor złożył bowiem prawidłowo wypełnione oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, projekt zagospodarowania działki został sporządzony zgodnie z art. 34 ww. ustawy oraz spełnia wymagania § 8 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 27 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r., poz. 462), nadto jest zgodny z przepisami techniczno -budowlanymi.

Poza sporem pozostaje, że projekt budowlany został sporządzony przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, posiada informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, wymagane opinie, uzgodnienia. Przedmiotowa inwestycja jest też zgodna z ostateczną decyzją o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego, budynku gospodarczego, zjazdu z drogi publicznej (gminnej), szamba wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr ew. [...] położonej w miejscowości [...], gmina [...]. Nie jest też sporne, że zamierzona inwestycja nie wpłynie negatywnie na środowisko.

Sporne zaś pozostaje, czy toczący się w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym spór o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości poprzez zasiedzenie działki o nr ew. 164 stanowi przeszkodę do wydania inwestorom decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę.

Istotnym dla rozstrzygnięcia jest, że w aktach niniejszej sprawy znajduje się oświadczenie inwestorów o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zauważyć bowiem należy, że od 11 lipca 2003 r. obowiązuje w ustawie Prawo budowlane taka regulacja, zgodnie z którą zamiast dotychczasowego udowodniania stosownymi dokumentami tytułu prawnego do terenu inwestycji, inwestor ma obowiązek składania oświadczenia – pod rygorem odpowiedzialności karnej – o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane (patrz: zmiana wprowadzona ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw – Dz. U. Nr 80, poz. 718). Co do zasady zatem organ architektoniczno – budowalny nie ma obecnie kompetencji do tego, by badać prawdziwość oświadczenia inwestorów w zakresie ich uprawnień do terenu inwestycji. Dopiero zaś w przypadku nabrania wątpliwości, co do prawdziwości treści oświadczenia, organ architektoniczno – budowlany powinien powiadomić organy ścigania o potrzebie zbadania kwestii prawdziwości oświadczenia w kontekście odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania i wstrzymać się z udzieleniem pozwolenia na budowę.

Wyjaśnić należy, że przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ustawa Prawo budowlane rozumie tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienie do wykonywania robót budowalnych (art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane).

Prawidłowo organ odwoławczy zauważył, że w księdze wieczystej nr [...] jako właściciele działki inwestycyjnej nr ew. [...] wskazani są inwestorzy, tj. M. i J. Z.. Zgodnie zaś z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2013 r., poz. 707) domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Domniemania z ww. przepisu mogą być obalone przez przeciwstawienie im dowodu przeciwnego albo w procesie o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, albo w każdym innym postępowaniu, w którym ocena prawidłowości wpisu ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Odwołujący się w postępowaniu administracyjnym, ani też sama skarżąca w postępowaniu przed Sądem nie przedłożyli jednak żadnych dowodów, które podważałyby uprawnienie inwestora do wyłącznego korzystania z działki.

Podnoszone przez odwołujących się argumenty o toczącym się przez sądem powszechnym postępowaniu o zasiedzenie działki na której jest planowana przedmiotowa inwestycja mogły stanowić dla organów obu instancji wyłącznie sygnał do rozważenia potrzeby zawieszenia z urzędu w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 kpa postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę do czasu zakończenia postępowania sądowego o zasiedzenie.

W ocenie Sądu słusznie organy obu instancji nie dopatrzyły się w okoliczności prowadzonego postępowania o zasiedzenie bezwzględnej przeszkody do kontynuowania postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę. Okoliczność toczącego się postępowania o zasiedzenie nieruchomości nie stanowi bowiem w niniejszej sprawie zagadnienia wstępnego od którego rozstrzygnięcia uzależnione jest wydanie decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Hipoteza określona w art. 97 § 1 pkt 4 kpa zachodzi bowiem jedynie wówczas, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w ww. przedmiocie nie byłoby możliwe.

W niniejszej sprawie złożenie przez inwestorów stosownego oświadczenia o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowalne stanowiło zaś wystarczającą podstawę do wydania decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.