Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 422/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.1 ust.1; art. 2 ust. 3, 4, 5; art. 3; art. 5 ust. 1; art. 14 ust. 1; art. 89 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 pkt 1 lit. a/
journal: Dz.U. 2018 poz 165
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Sędziowie WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) WSA Iwona Tchórzewska Protokolant Asystent sędziego Bartosz Kuś po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2020 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 24 maja 2019 r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. z dnia 11 grudnia 2018 r., nr [...] wymierzającą K. C. karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu urządzania gier na dwóch niezarejestrowanych walizkowych automatach poza kasynem gry.

Podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia:

W dniach 23 i 24 lipca 2017 r. funkcjonariusze L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. przeprowadzili kontrolę w zakresie przestrzegania przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2018 r., poz. 165 ze zm., dalej jako: "u.g.h."), w lokalu o nazwie "[...]" użytkowanym przez K. C. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] K. C., w [...], [...].

W wyniku kontroli stwierdzono, że w lokalu znajdowały się dwa walizkowe urządzenia do gier, bez nazwy, bez numerów seryjnych oraz bez jakichkolwiek oznaczeń. Po przeprowadzeniu gier kontrolnych stwierdzono, że oba walizkowe urządzenia spełniają ustawową definicję automatów do gier hazardowych.

Postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2017 r. organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier i ustalił na podstawie przeszukania i oględzin zatrzymanych rzeczy, przesłuchania świadków, przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych eksperymentu, opinii biegłego sądowego z zakresu informatyki, telekomunikacji i automatów do gier przy Sądzie Okręgowym w C., że gry urządzane na kontrolowanych automatach miały charakter losowy i komercyjny, jak również urządzane były poza kasynem gry.

Z tego względu decyzją z dnia 9 maja 2018 r. Naczelnik L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. wymierzył skarżącemu jako posiadaczowi zależnemu lokalu o charakterze gastronomicznym, w którym ujawniono dwa niezarejestrowane walizkowe automaty do gier, karę pieniężną w wysokości [...] zł.

Skarżący wniósł odwołanie.

Organ odwoławczy decyzją z dnia 24 lipca 2018 r. uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania. Zdaniem organu odwoławczego, należało zastosować w sprawie przepisy prawa materialnego obowiązujące w dacie przeprowadzonych działań kontrolnych.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Naczelnik L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. wymierzył skarżącemu – na mocy art. 89 ust.1 pkt 1 u.g.h. - karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu urządzania gier na dwóch automatach poza kasynem gry.

Po rozpatrzeniu odwołania K. C., Dyrektor Izby Celnej w B. P. decyzją z dnia 24 maja 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia 11 grudnia 2018 r..

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił m.in., że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału na zakwestionowanych urządzeniach można było urządzać gry w rozumieniu art. 2 ust. 3 i ust. 4 u.g.h. Informacją znaną organowi z urzędu był fakt, że lokal "[...]" nie był kasynem gry ani salonem gier wykonującym monopol państwa. Skarżący był urządzającym gry na automatach. Umieścił te automaty w lokalu i udostępnił je dla grających. Organ odwoławczy podał, że karę pieniężną wymierzono w wysokości określonej w art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a/ u.g.h. w wysokości [...] zł od każdego automatu.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie K. C. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący zarzucił naruszenie:

I. przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 187 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.), poprzez bezzasadne przyjęcie, że zgromadzony materiał dowody jest pełny i kompletny, podczas gdy organ pierwszej instancji, w pierwszej wydanej decyzji z dnia 9 maja 2018 r. wskazał, że brak jest możliwości ustalenia, że to K. C. był osobą urządzającą gry na automatach, a przeprowadzone ponownie postępowanie dowodowe nie doprowadziło do zmiany tych ustaleń;

2) art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej., polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji, podczas gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem następujących przepisów:

a) art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez bezzasadnie przyjęcie, że okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia zostały ustalone, podczas gdy wyniki przeprowadzonego postępowania karno-skarbowego opartego na tym samym materiale dowodowym co zaskarżona decyzja są diametralnie różne;

b) naruszenie polegające na nierozpatrzeniu całości zebranego materiału dowodowego poprzez pominięcie wyników przeprowadzonego postępowania karno-skarbowego co do ustaleń personaliów osób urządzających gry na automatach, przekroczeniu zasady swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego skutkujące jej dowolnością w zakresie oceny dowodów nieosobowych co do wyników kontroli lokalu przeprowadzonej przez pracowników L. R. [...], długotrwałego zwolnienia lekarskiego K. C. związanego ze schorzeniami natury psychiatrycznej, uznaniu za wiarygodne zeznań świadków [...] [...], P. C. i W. K. w sytuacji, gdy osoby te pozostawały w konflikcie ze skarżącym, a świadek [...] M. i W. K. byli wskazywani jako biorący udział w organizowaniu gier na automatach, co powoduje, że mieli interes w pomawianiu skarżącego oraz ustalenie na podstawie zeznań świadków S. P.-M. i R. B., że to skarżący urządzał gry na automatach w zakresie objętym postępowaniem, podczas gdy z zeznań świadków nie wynika, że dotyczyły konkretnie walizkowych automatów ujawnionych podczas kontroli;

c) art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez jednostronną i wewnętrznie sprzeczną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego przejawiającą się w uznaniu za niewiarygodne zeznań świadka A. N. oraz wyjaśnień strony w zakresie tego, kto był właścicielem automatów do gry ujawnionych w "[...]" i kto czerpał zyski z tej działalności, podczas gdy z zeznań świadka, a przede wszystkim z treści zarzutu K. C. postawionego w postępowaniu karno-skarbowym wynika wprost, iż w urządzaniu gier na automatach brały udział inne osoby, co doprowadziło organ do wydania decyzji niezgodnej ze stanem faktycznym;

3) art 121 § 1, art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez naruszenie zasady nakazującej organowi podatkowemu przeprowadzenie postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, naruszenie zasady nakazującej organowi podatkowemu poszukiwanie prawdy materialnej poprzez zebranie i w sposób wyczerpujący rozpatrzenie całego materiału dowodowego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem kontroli jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji o wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej w wysokości [...] zł z tytułu urządzania gier na dwóch automatach, poza kasynem gry. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 89 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 pkt 1 lit. a/ u.g.h.. w brzmieniu obowiązującym w dacie przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej kontroli w dniach 23 i 24 lipca 2017 r.

Z uwagi na charakter sporu w niniejszej sprawie przypomnienia wymaga, że ustawa (u.g.h.) określa warunki urządzania gier hazardowych i zasady prowadzenia działalności w tym zakresie oraz zasady opodatkowania podatkiem od gier hazardowych (art.1 ust.1). Grami hazardowymi są gry losowe, zakłady wzajemne, gry w karty, gry na automatach (art. 1 ust. 2 u.g.h.).

Grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości (art. 2 ust. 3 u.g.h.).

Wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze (art. 2 ust. 4 u.g.h.).

Grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy (art. 2 ust. 5 u.g.h.).

Urządzanie gier losowych, zakładów wzajemnych, gier w karty i gier na automatach oraz prowadzenie działalności w tym zakresie jest dozwolone na podstawie właściwej koncesji, zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia (art. 3 u.g.h.).

Prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach poza kasynem jest objęte monopolem państwa (art. 5 ust. 1 u.g.h.). Stosownie do art. 14 ust. 1 u.g.h., urządzanie gier na automatach jest dozwolone wyłącznie w kasynach gry.

Przepis art. 89 u.g.h. określa podmioty podlegające karze pieniężnej oraz wysokość kary pieniężnej. Zgodnie z powołanym przepisem (art. 89 ust. 1 pkt 1), karze pieniężnej podlega urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia.

Wysokość kary pieniężnej wymierzanej w takim przypadku wynosi [...] zł od każdego automatu (art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a/ u.g.h.). W myśl art. 90 ust. 1 pkt 1 u.g.h. organem wymierzającym karę pieniężną w drodze decyzji jest naczelnik urzędu celno-skarbowego, na którego obszarze urządzana jest gra hazardowa lub znajduje się niezarejestrowany automat - w przypadkach, o których mowa w art. 89 ust. 1 pkt 1-4, 6 i 8 oraz ust. 3.

Organem odwoławczym od decyzji naczelnika urzędu celno-skarbowego nakładającej karę pieniężną, o której mowa w art. 90 ust. 1 pkt 1, jest dyrektor izby administracji skarbowej właściwy ze względu na siedzibę naczelnika urzędu celno-skarbowego, który wydał decyzję w pierwszej instancji (art. 90 a u.g.h.). Do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (art. 91 u.g.h.).

Przechodząc do szczegółowych rozważań należy wskazać, że w rozpoznawanej sprawie orzekające organy w oparciu o wyczerpująco zebrany i wszechstronnie rozważony materiał dowodowy prawidłowo uznały, że zaistniały przesłanki do wymierzenia skarżącemu administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h.

Z powyższych uregulowań wynika, że dla wymierzenia kary pieniężnej z art. 89 ust. 1 pkt 1 istotne jest ustalenie przez właściwy organ, czy dany podmiot jest "urządzającym grę hazardową" i wykazanie, że urządzanie gier miało miejsce bez wymaganej koncesji, zezwolenia lub zgłoszenia.

W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie organy w oparciu o wyczerpująco zebrany i wszechstronnie rozważony materiał dowodowy prawidłowo uznały, że w stosunku do skarżącego zaistniały przesłanki wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. Zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazywał, że w lokalu "[...]" znajdującym się w [...] skarżący urządzał gry hazardowe. W lokalu tym funkcjonariusze celno-skarbowi przeprowadzili w dniach 23 i 24 lipca 2017 r. kontrolę, w wyniku której okazało się, że znajdowały się tam dwa walizkowe urządzenia do gier, bez nazwy, bez numerów seryjnych oraz bez jakichkolwiek oznaczeń. Urządzenia były włączone i gotowe do gry, a na jednym z nich gracz D. N. rozgrywał grę (notatka służbowa - k. [...] akt adm.). Funkcjonariusze przeprowadzili oględziny obydwu urządzeń do gier i zrealizowali gry kontrolne na każdym z urządzeń. Na podstawie protokołu oględzin urządzeń do gier z dnia 23 lipca 2017 r. i protokołu oględzin zapisu obrazu z przebiegu gry na urządzeniach do gier z dnia 24 lipca 2017 r. stwierdzono, że dwa walizkowe urządzenia do gier spełniają definicję automatów do gier hazardowych (losowość, wygrane rzeczowe). Powyższe wnioski potwierdziła opinia biegłego sądowego z 31 października 2017 r., w której stwierdzono, że badane automaty umożliwiają rozgrywanie gier losowych, w których uzyskane wygrane punktowe pozwalają na przedłużanie gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, jak również dają możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze. We wnioskach końcowych opinii biegły uznał, że gry rozgrywane na poddanych ekspertyzie urządzeniach spełniają kryteria gier na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych i w związku z tym badane automaty powinny spełniać wymogi stawiane przepisami tej ustawy (k. [...] akt adm.). W wyniku dokonanych czynności procesowych, w tym w oparciu o wyjaśnienia świadków organ ustalił, że na spornych urządzeniach skarżący realizował gry hazardowe (o wygrane pieniężne). Urządzenia te spełniały ustawowe kryteria dotyczące definicji gier na automatach ( art. 2 ust. 3 i 4 u.g.h)..

Skarżący prowadzący działalność pod firmą [...], w miejscu prowadzenia tej działalności, tj. [...] "[...]" nie posiadał w 2017 r. zezwolenia na urządzanie gier hazardowych. Dwa walizkowe automaty do gier zatrzymane w przedmiotowym lokalu nie zostały zarejestrowane zgodnie z ustawą o grach hazardowych. Ponadto lokalizacja "[...]" nie była zgłaszana do urzędowego sprawdzania (czego dowodzi pismo Działu Kontroli Celno-Skarbowej L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. Delegatura w L. z 17 października 2017 r. – k. [...] akt adm.). Ustaleń powyższych skarżący nie kwestionuje.

Istotą sporu w sprawie pozostaje, czy organy prawidłowo ustaliły, że skarżący prowadzący w "[...]" działalność gastronomiczną był jednocześnie urządzającym gry hazardowe.

Ustawa o grach hazardowych nie zawiera legalnej definicji podmiotu "urządzającego gry hazardowe". Pojęciem tym ustawa posługuje się jednakże w wielu przepisach, z których można wywnioskować zakres treściowy tego pojęcia. Sąd podziela wyrażony wielokrotnie w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że pojęcie "urządzanie gier hazardowych" należy rozumieć szeroko (por. wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2020 r., II GSK 2167/17; wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 marca 2019 r., III SA/Kr 10/19; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 listopada 2019 r., III SA/Po 389/19; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 31 maja 2015 r., II SA/Rz 1094/15). Wykładania językowa wyrażenia "urządzanie" wskazuje, że w języku polskim rozumiane jest ono jako synonim takich pojęć jak: "utworzyć, uporządkować, zagospodarować, zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994). W tym kontekście "urządzanie gier" obejmuje podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatów), w znaczeniu art. 2 ust. 3 i 5 u.g.h. Natomiast urządzający gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., to podmiot realizujący te czynności. Urządzanie gier na automatach obejmuje nie tylko fizyczne ich prowadzenie, ale także inne zachowania aktywne, polegające m.in. na zorganizowaniu odpowiedniego miejsca do zamontowania (przetrzymywania) urządzenia, umożliwieniu dostępu do takiego automatu nieograniczonej liczbie graczy, określeniu praw i obowiązków jej uczestników, zapewnieniu właściwych zabezpieczeń urządzenia do gry, utrzymywaniu automatu w stanie aktywności umożliwiającej sprawne jego funkcjonowanie, obsługiwaniu urządzenia, objaśnianiu zasad gry, zatrudnienie i przeszkolenie personelu, itp. W konsekwencji za czynność "urządzania gier hazardowych" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. należy rozumieć działalność polegającą na ich organizacji poprzez faktyczne uruchomienie gier wskazanych w art. 1 ust. 2 u.g.h. w celu czerpania korzyści finansowych z ich urządzania. Czynności te muszą obejmować łącznie działania o charakterze formalnym (ustalanie regulaminu gry, zawarcie stosownych umów), jak i działania o charakterze logistycznym i technicznym (transport urządzeń, przystosowanie lokalu do ich obsługi, uruchomienie urządzeń pozwalające na sprawne i niezakłócone ich funkcjonowanie). Warunkiem przypisania odpowiedzialności z art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. jest więc wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności związane nie tylko z procesem udostępniania automatów, lecz także ich obsługą i stwarzaniem organizacyjnych, ekonomicznych i technicznych warunków umożliwiających sprawne funkcjonowanie tych urządzeń i ich używaniem do celów komercyjnego organizowania gier hazardowych. Nie ma przy tym znaczenia dla klasyfikacji danego podmiotu jako urządzającego gry, czy działania takie wykonywane są przez niego bezpośrednio, czy pośrednio (np. poprzez zleceniobiorców). Istotna jest bowiem wyłącznie ocena zakresu podjętych czynności, tj. czy podjęte bezpośrednio, czy pośrednio działania zmierzają do stworzenia niezbędnych warunków dla rozpoczęcia i prowadzenia gier na automatach.

W ocenie Sądu, skarżący podjął takie właśnie działania.

Przede wszystkim nie można pominąć faktu, że urządzanie gier hazardowych na dwóch automatach walizkowych odbywało się w lokalu "[...]" wynajmowanym przez skarżącego w celu prowadzenia działalności gospodarczej pod firmą [...]. Skarżący na podstawie umowy najmu z dnia 17 lutego 2017 r. zawartej z L. [...] [...] S.A w [...] wynajął przedmiotowy lokal oznaczony jako S1 (bar zlokalizowany na [...] producenckim) o pow. 95,61 m2 znajdujący się na terenie [...] S.A., [...], [...] [...] (§ 1 umowy – k. [...] akt adm.). Umowa ta została zawarta na czas nieokreślony (§ 13 umowy), a wynajmujący lokal L. R. [...] S.A. zastrzegł, że bez jego zgody (wyrażonej na piśmie pod rygorem nieważności) najemca nie może oddawać przedmiotu najmu osobom trzecim w podnajem lub do bezpłatnego używania (§ 8 umowy). Ponadto wynajmujący zastrzegł sobie prawo do rozwiązania umowy bez zachowania okresu wypowiedzenia w przypadku gdy najemca dokonuje podnajmu lub oddaje przedmiot umowy w bezpłatne używanie osobie trzeciej bez zgody wynajmującego (§ 13 pkt 2 lit. b umowy). Skarżący będąc posiadaczem zależnym przedmiotowego lokalu stworzył warunki organizacyjne do prowadzenia gier na automatach.

Zdaniem Sądu, organy prawidłowo ustaliły, że to skarżący (a nie inny podmiot) był urządzającym gry hazardowe. Okoliczność ta znajduje bowiem potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, zwłaszcza w zeznaniach świadków - J. F., zatrudnionej dorywczo w "[...]" od początku wakacji od 25 czerwca 2017 r. wyjaśniającej w dniu 23 lipca 2017 r., że z tego co pamięta to w dniu dzisiejszym P. J. włączył dwa automaty do gier, że to on zaproponował jej pracę w imieniu swojego szefa, że klienci, którzy chcieli korzystać z automatów wołali [...] lub P., że czasem gracze się chwalili wygranymi [...] zł i więcej, że o drobnych wygranych nawet nie mówili (k. [...] akt adm.), J. S., który widział po raz pierwszy automaty do gry podczas interwencji pracowników organu zabezpieczających te urządzenia (k. [...] akt adm.), P. J., szwagra K. C. pracującego dorywczo w kuchni i wyjaśniającego, że nic nie wie o urządzaniu gier, bojącego się na ten temat rozmawiać oraz tłumaczącego, że nie pamięta kogo poinformował o zatrzymaniu urządzeń w dniu 23 lipca 2017 r. (k. [...] akt adm.), A. N. wyjaśniającego w dniu 29 sierpnia 2017 r., że być może w czerwcu 207 r. W. K. pokazał mu urządzenia, które następnie zostały zatrzymane w [...] (k. [...] akt adm.), a wcześniej, bo w dniu 26 lipca 2017 r. wskazującego, że "[...]" przez 22 lata zajmował się automatami do gry (k.[...] akt adm.), M. C., która podała, że K. C. czasami był codziennie w barze (k.[...] akt adm.), S. P.-M., barmanki i kelnerki pracującej do września 2015 r. wyjaśniającej, że K. C. przebywał w barze prawie codziennie (k. [...] akt adm.), B. B. pracującej w barze (w kuchni) do końca maja 2017 r. i wyjaśniającej, że jak pracowała w barze, to K. C. przebywał tam codziennie i chyba to on zajmował się obsługą automatów (k.[...] akt adm.), M. K., pracującej jako sprzątaczka do września 2017 r. wyjaśniającej, że widziała maszyny do gry, że K. C. przebywał w barze dość często (k.[...] akt adm.), [...] [...], menadżera w firmie [...] pracującego w niej do 30 września 2017 r. wyjaśniającego, że K. C. przebywał w biurze na giełdzie cały czas (k.[...] akt adm.), P. C., pracującego w barze do maja 2017 r. wyjaśniającego, że pilnował automatów, pierwszy z nich został przywieziony na wiosnę 2017 r. przez K. C.. Po zakończeniu pracy świadek dowiedział się od kolegów, że w barze pojawiło się drugie takie samo urządzenie. P. C. wyjaśnił, że chyba w lipcu 2017 r. widział dwa urządzenia walizkowe do gier rozstawione na stolikach oraz że tylko K. C. zajmował się automatami i nie dopuszczał do tego nikogo (k.[...] akt adm.), W. K. formalnie zatrudnionego w firmie [...] wyjaśniającego, że do dnia 17 maja 2017 r. pracującego, a następnie przebywającego na zwolnieniu lekarskim, że widział dość często K. C., że były okresy kiedy ten się nie pokazywał, albo wpadal na chwilę, że było tak, że widywał go 2 razy dziennie, że nie widział urządzeń rozłożonych w barze (k. [...] akt adm.) oraz [...] K. przebywającego praktycznie codziennie w barze. Świadek ten podał, że K. C. widywał przynajmniej raz w tygodniu dopóki bar działał (k. [...] akt adm.).

Prawidłowe jest stanowisko organów, że w tych okolicznościach mimo przebywania skarżącego w dacie kontroli, tj. 23 i 24 lipca 2017 r., jak i przed tą datą na zwolnieniu lekarskim, miał on możliwość urządzania gier na automatach. Niewiarygodne są zatem wyjaśnienia skarżącego z dnia 18 grudnia 2017 r., że nie wie, kto zajmował się obsługą automatów i co się działo z pieniędzmi z tych urządzeń, że ostatni raz automaty były w lokalu w grudniu 2016 r. (pisemna informacja skarżącego k. [...] akt adm.), że z powodu zwolnienia lekarskiego nie nadzorował tego co się działo w biurze, że nigdy nie widział automatów i domyśla się, kto je dostarczył (protokół przesłuchania z dnia 6 lutego 2018 r. - k. [...] akt adm.).

Trudno przyjąć, aby skarżący prowadzący w przedmiotowym lokalu działalność gospodarczą nie miał rzeczywistej wiedzy o tym, że znajdowały się tam dwa sporne automaty do gier hazardowych.

Wyjaśnienia świadków wskazują wprost na skarżącego jako osobę urządzającą gry hazardowe, która wprowadziła do lokalu walizkowe automaty do gry, zajmowała się ich obsługą (bądź zlecała ich obsługę pracownikom) i kontrolowała wszystkie sprawy związane z ich użytkowaniem tych urządzeń. Skarżący aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych poprzez wprowadzenie ich do wynajmowanego przez siebie lokalu, obsługę walizkowych automatów do gier udostępnienie ich graczom i kontrolę urządzeń. Podlegał zatem odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. jako osoba urządzająca gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia.

W ocenie Sądu, nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi naruszenia art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez bezzasadne przyjęcie przez organy, że zgromadzony materiał dowodowy jest kompletny, podczas gdy organ pierwszej instancji w pierwotnej decyzji z dnia 9 maja 2018 r. wskazał, że brak jest możliwości ustalenia, że K. C. był osobą urządzającą gry na automatach. Przypomnieć należy, że decyzją tą wymierzono skarżącemu karę pieniężną nie jako urządzającemu gry hazardowe, ale jako posiadaczowi zależnemu lokalu, w którym znajdowały się niezarejestrowane automaty do gier. Decyzja ta została uchylona decyzją z dnia 24 lipca 2018 r. przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej ze względu na to, że organ pierwszej instancji wymierzając skarżącemu karę pieniężną wydał decyzję w innym zakresie przedmiotowym, niż zakres wynikający z postanowienia o wszczęciu postępowania z dnia 16 sierpnia 2017 r. Ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji wziął pod uwagę materiał dowodowy zebrany w toku postępowania karnego prowadzonego przez Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. o sygn. akt [...] Dokumenty te obejmowały protokoły przeszukania z dnia 23 lipca 2017 r., protokół oględzin urządzeń z dnia 23 lipca 2017 r., protokół zatrzymania rzeczy z dnia 23 lipca 2017 r., protokół oględzin zapisu obrazu z przebiegu gry z dnia 24 lipca 2017 r., dokumenty dotyczące wyliczeń podatku VAT i podatku akcyzowego, notatkę służbową funkcjonariusza Działu Kontroli Celno-Skarbowej z dnia 24 lipca 2017 r., opinię biegłego sądowego z zakresu informatyki, telekomunikacji i automatów do gier z 31 października 2017 r. oraz protokoły przesłuchania świadków.

Do akt sprawy włączono umowy najmu lokalu dotyczące "[...]" oraz dokumenty potwierdzające jej wykonywanie (opłaty za czynsz, energię elektryczną, wodę, wywóz śmieci, telefony). Organ podjął także czynności polegające na wezwaniu strony do złożenia wyjaśnień dotyczących zakresu prowadzonej działalności, w tym co do znajdujących się w przedmiotowym lokalu automatów do gier, ich użytkowania, serwisowania, czerpania pożytków. Ponadto organ informował skarżącego o możliwości składania wyjaśnień i uwag odnoszących się do stanu faktycznego sprawy.

W ocenie Sądu, wnioski wyciągnięte z rozważenia zgromadzonego w ten sposób materiału dowodowego doprowadziły organy do niewadliwych ustaleń, że to skarżący był podmiotem urządzającym gry hazardowe.

Oceny tej nie zmieniają Brak było podstaw do zmiany tej oceny ze względu na protokoły sporządzone - 28 lutego 2017 r. (k.[...] akt adm.) i 31 maja 2017 r. (k. [...] akt adm.) w których stwierdzono, że w lokalach wynajmowanych przez skarżącego od L. R. [...] S.A w [...], nie są przechowywane żadne automaty do gier (protokoły zostały podpisane z jednej strony przez skarżącego, a z drugiej strony przez Dyrektora Zarządzania [...] i Głównego Specjalistę ds. ewidencji umów i rozliczeń z operatorami). Protokoły te świadczą jedynie, że w wynajmowanych przez skarżącego lokalach, w tym w "[...]" nie było automatów w czasie przeprowadzania kontroli. Nie oznacza to, że automaty do gier nie mogły funkcjonować w innych godzinach, tym bardziej, że były one skonstruowane jako "walizkowe automaty do gry", a więc z łatwością można je było przemieszczać.

Przedstawione przez stronę zaświadczenie lekarskie nr [...]/[...], sporządzone przez lekarza sądowego w dniu 17 lipca 2017 r. poświadcza jedynie brak możliwości stawienia się skarżącego na rozprawie w sądzie w tej dacie i dniach kolejnych. Skarżący mógł nie mieć w tym dniu bezpośredniego nadzoru nad lokalem, co jednak nie znaczy, że nie miał żadnej kontroli nad jego funkcjonowaniem. Nadzór nad lokalem mógł bowiem sprawować w sposób pośredni (poprzez zatrudnionych tam pracowników, w sposób telefoniczny). Należy ponadto zauważyć, że pomimo przebywania na długotrwałym zwolnieniu lekarskim skarżący był widywany w "[...]".

Bezpodstawny jest zarzut skargi o naruszeniu art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez bezzasadne przyjęcie, że okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia zostały ustalone, podczas gdy wyniki postępowania karno-skarbowego, opartego na tym samym materiale dowodowym są diametralnie różne. Zdaniem skarżącego, skoro w postępowaniu karno-skarbowym zarzut urządzania gier na automatach "walizkowych" został postawiony nie tylko jemu, ale również W. K., to zaskarżona decyzja nakładająca karę pieniężną powinna być skierowana do wszystkich osób, które urządzały gry na automatach. W toku postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie strona złożyła wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentu, tj. postanowienia z dnia 31 października 2019 r. o umorzeniu dochodzenia przeciwko K. C. i W. K., podejrzanym o przestępstwo z art. 107 § 1 Kodeksu karnego skarbowego.

W kontekście relacji pomiędzy przepisami ustawy o grach hazardowych i przepisami Kodeksu karnego skarbowego podkreślić należy, że odpowiedzialność administracyjna za naruszanie warunków urządzania gier na automatach oraz odpowiedzialność karna za urządzanie gier hazardowych nie wykluczają się wzajemnie (por. wyrok NSA z 17 dnia stycznia 2020 r., sygn. II GSK 1999/17; wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 marca 2019 r., sygn. III SA/Kr 10/19). Odpowiedzialność karnoskarbowa i odpowiedzialność administracyjna mają bowiem odrębny, niezależny od siebie charakter. Odpowiedzialność karnoskarbowa jest oparta na z gruntu odmiennych przesłankach, niż odpowiedzialność za delikt administracyjny. O ile odpowiedzialność karnoskarbowa jest oparta na zasadzie winy, którą można przypisać osobie fizycznej, to odpowiedzialność administracyjna jest oparta na przesłance obiektywnego naruszenia prawa. Główną funkcją odpowiedzialności karnej jest funkcja represyjna, czyli odpłata za popełniony czyn zabroniony. Toteż uniewinnienie (czy umorzenie postępowania) w postępowaniu karnoskarbowym nie ma wpływu na odpowiedzialność administracyjną. Główną funkcją odpowiedzialności administracyjnej stanowi bowiem szeroko pojęta prewencja. Kara wymierzana w postępowaniu administracyjnym nie stanowi represji za naruszenie prawa, ale jest formą zabezpieczenia przed możliwością wystąpienia negatywnych skutków takiego naruszenia poprzez brak wpływów z tytułu legalnie prowadzonej działalności w tym zakresie. Konsekwencją stwierdzenia przez organy celne zaistnienia jednego z typów deliktu administracyjnego było więc wymierzenie kary pieniężnej, oznaczonej co do wysokości przez ustawodawcę.

W kwestii oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji bez znaczenia jest wydane w postępowaniu karnym postanowienie z 31 października 2019 r. o umorzeniu dochodzenia przeciwko K. C. podejrzanemu o popełnienie czynu, o którym mowa w art. 107 § 1 kks w związku z działalnością strony w kontrolowanym lokalu (k. [...] akt sąd.). Trzeba bowiem przypomnieć, że zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.) - dalej jako p.p.s.a., ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Z przepisu tego wynika, że sąd administracyjny jest związany ustaleniami prawomocnego orzeczenia zapadłego w postępowaniu karnym, ale dotyczy to tylko wyroku skazującego. Pod pojęciem "ustalenia prawomocnego wyroku" należy rozumieć ustalenia wynikające z sentencji orzeczenia karnego dotyczące osoby sprawcy, strony podmiotowej i przedmiotowej przestępstwa, miejsca i czasu jego popełnienia. Takiego związania nie ma w odniesieniu do wyroków uniewinniających, czy też postanowień umarzających postępowanie.

Mając powyższe na uwadze za nietrafny należy uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 121 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej. W toku przedmiotowego postępowania administracyjnego podjęto wszelkie niezbędne działania zmierzające do ustalenia stanu faktycznego, uzyskano opinię biegłego, pozyskano zeznania kilkunastu świadków, wzywano skarżącego do udostępnienia dokumentów i informacji. Rozpatrzony i rozważony został cały zgromadzony materiał dowodowy z uwzględnieniem zasad logiki, doświadczenia życiowego i zasad współżycia społecznego.

W ocenie Sądu, organ w sposób wyczerpujący rozpatrzył zgromadzony materiał dowodowy i prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy. Zatem nieusprawiedliwiony jest zarzut o wybiórczości i dowolności oceny dokonanej przez organ odwoławczy, skoro zebrany w toku postępowania materiał dowodowy był kompletny i poddano go wszechstronnej analizie. Nieusprawiedliwiony okazał się zarzut, że tylko wyjaśnienia [...] [...], W. K. i [...] C. obciążają skarżącego.

Zaskarżona decyzja zawiera prawidłowe uzasadnienie, przedstawiające podstawę faktyczną i prawną rozstrzygnięcia. Organ dokładnie omówił z jakich powodów wymierzono karę pieniężną na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. oraz wyjaśnił okoliczności przemawiające za uznaniem skarżącego za osobę urządzającą gry hazardowe. Szczegółowo odniósł się do zebranych w sprawie dowodów i złożonych przez stronę wyjaśnień. Sformułowanym przez organ w tym zakresie wnioskom nie można zarzucić, że są nielogiczne, naruszają zasady doświadczenia życiowego, a tym samym zasadę swobodnej oceny dowodów. Okoliczność, że skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem organu, nie świadczy o tym, że został naruszony obowiązek wszechstronnego zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego, czy też zasada nakazująca organowi administracji przeprowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa. W kwestii braku wydania decyzji w sprawie nałożenia kary pieniężnej na W. K. stwierdzić należy, że ustawa o grach hazardowych nie zawiera przepisów o odpowiedzialności solidarnej za karę pieniężną. Kara pieniężna nie jest zobowiązaniem podatkowym, o którym mowa w przepisach Ordynacji podatkowej. Nie ma więc podstaw do tego, aby przepisy o solidarnej odpowiedzialności stosować do kary pieniężnej wymierzanej na podstawie ustawy o grach hazardowych.

Z przedstawionych względów oraz na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.