Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 886/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2017-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2 pkt 4, art. 146 par. 1-2, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 77 ust. 3, ust. 4 pkt 2 i ust. 5
journal: Dz.U. 2003 nr 58 poz 515
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - t. jedn.
article: par. 1 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 137 poz 1310
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu
article: art. 92 ust. 1, art. 217
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: rt. 115 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 157 poz 1241
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych.
article: art. 61 ust. 1 pkt 2, art. 67
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2017r. sprawy ze skargi K. W. na akt Starosty z dnia 6 lipca 2016r. znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu I. uchyla zaskarżony akt ; II. uznaje obowiązek Starosty do dokonania na rzecz K. W. zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu w wysokości 425 (czterysta dwadzieścia pięć) złotych; III. zasądza od Starosty na rzecz K. W. kwotę 400 (czterysta) złotych- tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 21 czerwca 2016 r., K. W. wystąpił do Starosty o zwrot zawyżonej opłaty w wysokości 425 zł za wydaną przez Starostę kartę pojazdu m-ki Volkswagen Golf 1.6 nr rej. [...]. Wyjaśnił, że pobrana opłata w wysokości 500 zł była niezgodna z prawem Unii Europejskiej.

W odpowiedzi, pismem z dnia 6 lipca 2016 r. znak [...], organ poinformował wnioskodawcę, że jego roszczenie nie może być uwzględnione z uwagi na upływ terminu przedawnienia. Wskazując na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2007 r. sygn. III CZP 35/07 i art. 118 Kc, wyjaśnił, że roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia (opłaty za kartę pojazdu) przedawnia się z upływem 10 lat. Bezpodstawne wzbogacenie nastąpiło w chwili uiszczenia przedmiotowej opłaty, co oznacza, że, stosownie do art. 120 § 1 Kc, był to najwcześniejszy możliwy termin, w którym powód mógł zgłosić żądanie zwrotu opłaty. W tym kontekście organ przywołał uchwałę SN z dnia 2 czerwca 2010 r. sygn. III CZP 37/10. Pismo powyższe doręczono wnioskodawcy w dniu 7 lipca 2016 r.

W dniu 13 lipca 2016 r. (data nadania przesyłki na poczcie) K. W. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa dokonanego pismem z dnia 6 lipca 2016 r. poprzez uchylenie czynności z zakresu administracji publicznej w postaci odmowy zwrotu uiszczonej nienależnie opłaty za wydanie karty pojazdu. Jako podstawę roszczenia wskazał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. U 6/04, w którym orzeczono, że § 1 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu jest niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy prawo o ruchu drogowym oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP. Wezwanie wpłynęło do organu w dniu 18 lipca 2016 r., a organ nie udzielił na nie odpowiedzi.

W dniu 8 września 2016 r. (data nadania przesyłki na poczcie) K. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na ww. czynność Starosty z dnia 6 lipca 2016 r. podnosząc zarzuty sprzeczności z wyrokiem TK w sprawie U 6/04 oraz naruszenia art. 190 ust. 4 Konstytucji RP. W oparciu o te zarzuty wniósł o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności, uznanie obowiązku Starosty do dokonania zwrotu na rzecz skarżącego nienależnie uiszczonej części opłaty w kwocie 425 zł, a nadto zasądzenie kosztów.

W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że w dniu 8 sierpnia 2005 r. wystąpił do Starosty o rejestrację ww. pojazdu. Organ, działając na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia z dnia 28 lipca 2003 r., pobrał od skarżącego kwotę 500 zł za wydanie karty pojazdu, po czym wydał decyzję z dnia 14 września 2005 r. nr [...] o rejestracji pojazdu i wydaniu tablic rejestracyjnych.

Powołując się na uchwałę NSA z dnia 4 lutego 2008 r. sygn. I OPS 3/07 skarżący wskazał, że skierowanie do organu żądania zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dalej podał, że w związku z wyrokiem TK w sprawie U 6/04 ww. rozporządzenie zostało uchylone rozporządzeniem Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r., w którym w § 1 ust. 1 opłatę za wydanie karty pojazdu ustalono na kwotę 75 zł. Zdaniem skarżącego okoliczność, że rozporządzenie z dnia 28 lipca 2003 r. utraciło moc dopiero z dniem 15 kwietnia 2006 r. nie stoi na przeszkodzie do zwrotu nadpłaty za kartę pojazdu. Niezawisłość sędziowska uprawnia bowiem do odmowy zastosowania przepisu aktu podustawowego niezgodnego z konstytucją lub ustawą, co wynika z art. 8 ust. 2 w zw. z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP. W tym kontekście skarżący przywołał wyrok NSA w sprawie I OSK 773/09. Dodatkowo wskazał, że kwestionowany przepis nie był zgodny z Konstytucją RP również w dacie jego obowiązywania, a kwota 500 zł nie pozostawała w związku z kosztami świadczonej czynności, przez co była daniną publiczną, którą można wprowadzić tylko na podstawie ustawy. Ponadto, w dacie podejmowania zaskarżonej czynności rozporządzenie z dnia 28 lipca 2003 r. już nie obowiązywało.

Odnosząc się do kwestii przedawnienia skarżący podniósł, że przepisy prawa administracyjnego nie ustanawiają terminu przedawnienia żądania zwrotu pobranej bez podstawy prawnej części opłaty za kartę pojazdu. Przywołana przez organ uchwała SN w sprawie III CZP 37/10 dotyczy zaś roszczeń cywilnych. Zarzut przedawnienia, na który powołuje się organ nie może być więc skuteczny w postępowaniu administracyjnym. Dodatkowo wskazano, że przepisy Działu III ustawy Ordynacja podatkowa dotyczą tylko tych opłat za wydanie karty pojazdu, które pobrane zostały po 1 stycznia 2010 r. W konsekwencji, w niniejszej sprawie nie będą miały zastosowania terminy przedawnienia z art. 70 § 1 tej ustawy. Na poparcie powyższego stanowiska skarżący przywołał stosowne orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych i NSA (m.in. wyroki w sprawach I OSK 2190/12, I OSK 925/13).

W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. W uzasadnieniu wskazał, że wyrok TK w sprawie U 6/04 ma charakter prospektywny, tj. działa ex nunc. Starosta pobrał opłatę w roku 2005, a więc zgodnie z obowiązującym wówczas rozporządzeniem i nie może ponosić odpowiedzialności za szkody nim wyrządzone. Odroczenie przez Trybunał utraty mocy obowiązującej § 1 ust. 1 rozporządzenia z dnia 28 lipca 2003 r. oznacza zdaniem organu, że stosowanie zakwestionowanego przepisu nie powoduje uznania odpowiedzialności odszkodowawczej. W tym kontekście przywołano uchwałę SN z dnia 7 grudnia 2007 r., sygn. III CZP 125/07.

Na rozprawie w dniu 2 lutego 2017 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, zgodnie z przedstawionym spisem, tj. kosztów zastępstwa procesowego (480 zł), kosztów przejazdu pełnomocnika na rozprawę (68 zł), wpisu od skargi (20 zł), opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł). W zakresie kosztów przejazdu wyjaśnił, że przyjechał do WSA w Kielcach z J., samochodem prywatnym m-ki Renault Thalia nr rej. [...]. Trasa przejazdu w obie strony najkrótszą drogą to 81,6 km. Stawkę za kilometr przyjął zgodnie z § 2 pkt 1 lit. b Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy w zw. z art. 205 § 3 Ppsa w zw. z art. 85 ust. 2 w zw. z art. 91 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest akt Starosty, odmawiający zwrotu kwoty 425 zł, stanowiącej część opłaty uiszczonej za wydanie karty pojazdu po raz pierwszy rejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobranej na podstawie § 1 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U. nr 137, poz. 1310 ze zm.), uznanego następnie za niekonstytucyjny wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. U 6/04, który orzekł, że przepis ten traci moc obowiązującą z dniem 1 maja 2006 r.

W uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 4 lutego 2008 r. sygn. I OPS 3/07, Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że skierowanie do organu żądania zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie ww. przepisu jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej "Ppsa". Stwierdzenie w postępowaniu sądowoadministracyjnym, że w oznaczonym zakresie powstaje uprawnienie strony, nie wyklucza dochodzenia przez stronę roszczenia o zapłatę, jeżeli organ nie wykona świadczenia.

Oceniając wypełnienie przez skarżącego formalnych przesłanek dopuszczalności wniesienia skargi na akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa, wskazać należy, że zgodnie z art. 52 § 3 zd. 1 Ppsa, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi (jak w niniejszej sprawie), skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący w niniejszej sprawie ten wymóg formalny spełnił.

Przechodząc do merytorycznej oceny zasadności żądania, w pierwszej kolejności wskazać trzeba, że ustawową podstawą pobrania opłaty za wydanie karty pojazdu stanowił przepis art. 77 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2003 r., Nr 58, poz. 515 ze zm.), dalej "UPrd". Natomiast w § 1 ust. 1 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r., wydanego na podstawie delegacji ustawowej z art. 77 ust. 4 pkt 2 tej ustawy, zawierającej upoważnienie dla ministra właściwego do spraw transportu do określenia w drodze rozporządzenia wysokości opłaty za kartę pojazdu, opłatę za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji na terytorium RP określono na kwotę 500 zł. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. U 6/04, orzekł o niezgodności § 1 ust. 1 tego rozporządzenia z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym i z art. 92 ust. 1 oraz art. 217 Konstytucji RP. W uzasadnieniu Trybunał wskazał, że niezgodność § 1 ust. 1 cyt. rozporządzenia z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 UPrd polega na tym, że przez zawyżenie wysokości opłaty wykroczono poza zakres upoważnienia zawartego w ustawie. Rozporządzenie bowiem, niezgodnie ze wskazanymi w ustawie wytycznymi w postaci nakazu uwzględnienia rzeczywistego znaczenia karty pojazdu dla rejestracji pojazdu oraz kosztów związanych z drukiem i dystrybucją karty, ustalało opłatę, uwzględniając dodatkowo koszty innych zadań administracji publicznej, których ustawodawca nie przewiduje. Z tego powodu § 1 ust. 1 ww. rozporządzenia został uznany za niezgodny również z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, który nakazuje wydanie rozporządzeń w celu wykonania ustaw i wyklucza przejmowanie przez organ wydający rozporządzenie uprawnień ustawodawcy. Trybunał uznał ponadto, że § 1 ust. 1 rozporządzenia jest niezgodny z art. 217 Konstytucji RP, gdyż ustanowiona w nim opłata stanowi – ze względu na niewspółmierność do rzeczywistych kosztów świadczonej usługi - daninę publiczną o charakterze podatkowym.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela zaprezentowanego przez organ poglądu, że skutkiem odroczenia utraty mocy obowiązującej przepisu, była możliwość zgodnego z prawem pobierania opłaty w pełnej wysokości 500 zł wynikającej z § 1 ust. 1 cyt. rozporządzenia. Przepis ten był bowiem niekonstytucyjny od samego początku jego obowiązywania. Zgodnie z art. 178 Konstytucji RP sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Z regulacji tej wywodzi się uprawnienie sądów, w tym sądów administracyjnych, do oceny konstytucyjności aktów wykonawczych (podustawowych). Pogląd ten znalazł swój wyraz m.in. w uchwałach NSA z dnia 30 października 2000 r. sygn. OPK 13/00 (ONSA z 2001/2/63) oraz z dnia 16 stycznia 2006 r. sygn. akt l OPS 4/05 (ONSAiWSA 2006/2/39). To uprawnienie sądów nie pozostaje w kolizji z rolą Trybunału Konstytucyjnego. W przypadku stwierdzenia niezgodności przepisów rozporządzenia z Konstytucją i ustawą różnica polega na tym, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodność wywołuje ten skutek, że zakwestionowane przepisy tracą moc z chwilą wskazaną przez Trybunał, podczas gdy stwierdzenie takiej niezgodności przez sąd administracyjny jest podstawą do odmowy zastosowania zakwestionowanego przepisu w toku rozpoznawania określonej sprawy, pomimo że formalnie przepis ten pozostaje w systemie prawnym (por. wyrok NSA z dnia 24 lutego 2009 r. sygn. l OSK 418/08). Tym samym odroczenie przez Trybunał momentu utraty mocy obowiązującej przepisu wykonawczego nie wiąże sądu administracyjnego (por. J. Trzciński, Glosa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 23 października 2007 r. w sprawie P 10/07, ZNSA 2008/1; J. Trzciński, R. Hauser: Prawotwórcze znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 2008, s. 70 i 85; wyroki NSA: z dnia 26 maja 2009 r. sygn. II OSK 290/09; z dnia 29 kwietnia 2011 r. sygn. I OSK 1070/10).

Przyczyną odroczenia w czasie utraty mocy obowiązującej rozporządzenia było przede wszystkim niepozbawianie powiatów odpłatności za ich czynności w wysokości zgodnej z prawem, to jest w wysokości nie zawyżonej ponad uznaną za legalną przez Trybunał Konstytucyjny. Nastąpiło to przez utrzymanie w mocy podstawy prawnej do pobierania opłaty – do czasu wprowadzenia nowej regulacji, zgodnej z postanowieniami Konstytucji, nie dłużej jednak niż do daty określonej przez Trybunał Konstytucyjny. W związku z wyrokiem TK Minister Transportu i Budownictwa w dniu 28 marca 2006 r. wydał nowe rozporządzenie (Dz.U. nr 59, poz. 421), w którym określił wysokość opłaty za kartę pojazdu w kwocie 75 zł. Wskazane rozporządzenie weszło w życie z dniem 15 kwietnia 2006 r. i z tym dniem utraciło moc poprzednie rozporządzenie z dnia 28 lipca 2003 r. Niezależnie więc od tego, że sporne rozporządzenie utraciło moc dopiero z dniem 15 kwietnia 2006 r. – Sąd, kontrolując legalność odmowy zwrotu części opłaty jako zawyżonej, uprawniony jest do oceny przepisów rozporządzenia na datę dokonania czynności, która jest powodem żądania zwrotu. Korzystając z tej możliwości Sąd stwierdził, że przesądzenie przez Trybunał Konstytucyjny kwestii niezgodności § 1 ust. 1 rozporządzenia z Konstytucją i ustawą - Prawo o ruchu drogowym uprawnia do oceny, iż kwestionowany przepis nie był zgodny z ww. ustawą i Konstytucją RP również w dacie jego obowiązywania. Kwota 500 zł opłaty nie pozostawała bowiem w związku z kosztami świadczonej czynności administracyjnej (wydaniem karty pojazdu), a przez to nabierała cech daniny publicznej. Było to sprzeczne z art. 217 Konstytucji RP, który zastrzega prawo ustanawiania przedmiotowych danin dla materii ustawowej. Zgodnie bowiem z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 UPrd Minister Infrastruktury był upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia wysokość opłat za kartę pojazdu mając na uwadze znaczenie tych kart dla rejestracji pojazdu oraz wysokość kosztów związanych z drukiem i dystrybucją kart. Obliguje to Sąd w sprawie niniejszej do niezastosowania § 1 ust. 1 rozporządzenia z 28 lipca 2003 r., a przez to do oceny, że pobrana w dniu 8 sierpnia 2005 r. opłata w części ponad faktyczne koszty wydania karty, była niezgodna z prawem.

Niezależnie od powyższego podkreślić trzeba, że w dacie podejmowania czynności w sprawie zwrotu części opłaty wskazany akt podustawowy już nie obowiązywał. Organ powinien zatem, rozpoznając sprawę o zwrot opłaty, która jest sprawą nową w stosunku do sprawy jej uiszczenia, zastosować przepisy obowiązujące w dacie podejmowania czynności.

Rozpatrując sprawę niniejszą należy mieć również na uwadze sprzeczność kwestionowanej regulacji z art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Z treści tego przepisu wynika, że Państwa Członkowskie nie nakładają bezpośrednio lub pośrednio na towary z Państw Członkowskich jakichkolwiek podatków wewnętrznych wyższych od tych, które nakładają bezpośrednio lub pośrednio na podobne towary krajowe. Europejski Trybunał Sprawiedliwości w postanowieniu z dnia 10 grudnia 2007 r. w trybie prejudycjalnym w sprawie C-134/07 Piotr Kawala v. Gmina Miasta Jaworzna orzekł, że sporna opłata objęta jest zakazem z art. 90 akapit 1 TWE, co należy interpretować w ten sposób, że przepis ten sprzeciwia się opłacie takiej, jak przewidziana w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r., która to opłata jest nakładana w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu samochodowego przywiezionego z innego państwa członkowskiego, lecz nie jest nakładana w związku z nabyciem w Polsce używanego pojazdu samochodowego, jeżeli jest on tam już zarejestrowany.

Odnośnie możliwości skutecznego ubiegania się o zwrot części opłaty pobranej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 listopada 2003 r. wielokrotnie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny w sprawach: I OSK 52/09, I OSK 652/10, I OSK 626/10, I OSK 1735/10, I OSK 1731/10, I OSK 11896/13, I OSK 1598/14 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Do roszczenia o zwrot należności uiszczonych w oparciu o § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 28 lipca 2003 r. nie ma również zastosowania zarzut przedawnienia. Także w tym zakresie doszło do wykształcenia się jednolitej linii orzeczniczej NSA. Wprawdzie w dniu 1 stycznia 2010 r. weszła w życie Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1870) i na mocy art. art. 115 ust. 1 Ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz.U. nr 157, poz. 1241 ze zm.) oraz art. 61 ust. 1 pkt 2 i art. 67 ustawy o finansach publicznych powstał obowiązek rozpatrywania wniosków o zwrot opłaty za wydanie karty pojazdu, wniesionych po dniu 1 stycznia 2010 r., w oparciu o przepisy Kpa i odpowiednio stosowane przepisy Działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, to jednak sprawa winna być rozpoznawana przy zastosowaniu przepisów dotychczasowych. Powołane wyżej, obowiązujące od dnia 1 stycznia 2010 r., przepisy ustawy o finansach publicznych dotyczą bowiem trybu rozstrzygania w zakresie niepodatkowych należności budżetowych. Nie mogły zatem mieć zastosowania do czynności, dokonanych na gruncie poprzednio obowiązującego stanu prawnego, w tym także do czynności zwrotu opłaty (jej części), pobranej przed wejściem w życie przepisów tej ustawy. W art. 115 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych zawarto normę intertemporalną, wedle której do spraw dotyczących niepodatkowych należności budżetowych, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Norma ta nie odnosi się jednak do rozpoznawanej sprawy, ponieważ dotyczy wyłącznie spraw "w toku", a nie spraw już zakończonych, dla których ustawodawca nie przewidywał decyzyjnego trybu załatwienia.

W orzecznictwie zasadnie podnosi się, że brak jednoznacznego stanowiska ustawodawcy, co do tego, jakie należy stosować przepisy do zdarzeń mających miejsce przed wejściem w życie nowych przepisów, nie oznacza istnienia "luki normatywnej". Kwestia przyznania pierwszeństwa zasadzie dalszego działania przepisów dotychczasowych, czy też zasadzie bezpośredniego działania ustawy nowej, musi każdorazowo wynikać z konkretnej sprawy i charakteru przepisów podlegających zmianie, przy czym jednocześnie należy brać pod uwagę skutki, jakie może wywołać przyjęcie jednej lub drugiej zasady (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 10 kwietnia 2006 r., sygn. I OPS 1/06, ONSAiWSA z 2006 r., nr 3, poz. 71; uchwała składu pięciu sędziów NSA z 20 października 1997 r., sygn. FPK 11/97, ONSA 1998 r., nr 1, poz. 10). W takim przypadku należy kierować się poszanowaniem podstawowej zasady prawa międzyczasowego, wynikającej z art. 2 Konstytucji RP, niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit), sprowadzającej się w istocie do zakazu stosowania nowo ustanowionych uregulowań do zdarzeń, które miały miejsce przed wejściem w życie tych norm, z którymi to zdarzeniami prawo nie wiązało dotąd skutków prawnych, przewidzianych nowymi unormowaniami.

Gdyby więc do zwrotu należności pobranej pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów, które nie przewidywały przedawnienia roszczeń w tym zakresie - stosować wprost przepisy nowej ustawy o finansach publicznych, wówczas postępowanie zostałoby poddane reżimowi określonemu w art. 61 i nast. ustawy o finansach publicznych, przewidującemu decyzyjny tryb rozstrzygania spraw. Oznaczałoby to również, że z mocy art. 67 in fine cytowanej ustawy, odpowiednie zastosowanie miałyby przepisy Działu III ustawy Ordynacja podatkowa i skutkowałoby to koniecznością zastosowania terminów przedawnienia wynikających z tej ustawy. Taka jednak wykładnia ww. przepisów byłaby sprzeczna z treścią przepisów obowiązujących w dacie pobrania opłaty, które nie obwarowywały czynności zwrotu opłaty jakimkolwiek terminem przedawnienia, a to prowadziłoby do pogorszenia sytuacji prawnej skarżącego (por. wyroki NSA w sprawach: I OSK 395/13, I OSK 2163/12, I OSK 2529/12, I OSK 3045/12, I OSK 1282/12 i I OSK 1901/16).

W świetle powyższego, w uwagi na to, że § 1 ust. 1 rozporządzenia z dnia 28 lipca 2003 r. wykracza poza obszar regulacji ustawowej oraz jest sprzeczny z art. 90 TWE zasadna jest odmowa zastosowania tej regulacji w niniejszej sprawie. W konsekwencji z mocy art. 146 § 1 i 2 Ppsa Sąd uchylił zaskarżony akt i uznał obowiązek dokonania na rzecz skarżącego zwrotu części opłaty za kartę pojazdu w kwocie 425 zł. Organ rejestracyjny rozpoznając ponownie wniosek skarżącego dokona zwrotu różnicy kwoty faktycznie uiszczonej i kwoty opłaty za kartę pojazdu obecnie obowiązującej - określonej w § 1 ust. 1 rozporządzeniu Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r.

O zwrocie kosztów sądowych orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 Ppsa. Na wysokość zasądzonych kosztów złożyły się: kwota wpisu ustalona na podstawie § 1 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), tj. 100 zł; kwota wynagrodzenia pełnomocnika ustalona na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit a w zw. z § 2 pkt 1 w zw. z § 15 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. poz. 1804 ze zm.), w zw. z § 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. poz. 1667), gdzie stawka minimalna przy wartości przedmiotu sprawy do 500 zł wynosi 120 zł, a opłata nie może przekroczyć sześciokrotności tej stawki; koszty przejazdu pełnomocnika (68 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł). Nadpłacona kwota wpisu powyżej 100 zł zostanie zwrócona stronie zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II.