Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1333/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Inne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędziowie sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Protokolant spec. Agnieszka Wrzodak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2018 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy udzielenia ulg w spłacie opłaty legalizacyjnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2018r., znak [...] Minister Finansów na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257), po rozpatrzeniu odwołania B. S. od decyzji nr [...] Wojewody [...] z [...] grudnia 2017 r., znak: [...] o odmowie udzielenia ulg w spłacie opłaty legalizacyjnej ustalonej w wysokości 50.000,00 zł postanowieniem nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z [...] stycznia 2014 r., znak: [...] - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że postanowieniem nr [...] z [...] stycznia 2014 r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. ustalił dla B. S. oraz G. Z. opłatę legalizacyjną w wysokości 50.000,00 zł (słownie: pięćdziesiąt tysięcy złotych) z tytułu dobudowy wiatrołapu wraz z kotłownią do budynku mieszkalnego, usytuowanego na działce nr [...] przy ul. N. w J. B. S. wniosła zażalenie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W., który postanowieniem nr [...] z [...] marca 2014 r. utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 13 listopada 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 947/14 oddalił skargę. Następnie wyrokiem z 27 marca 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 920/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z [...] lutego 2016 r. nakazującą rozbiórkę dobudowanego wiatrołapu z kotłownią.

Do Wojewody [...] 29 sierpnia 2017 r., wpłynął wniosek B. S. o umorzenie w całości, bądź w części, bądź odroczenie terminu płatności, bądź rozłożenie na raty ustalonej opłaty legalizacyjnej. W jego uzasadnieniu wskazano, że strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej spowodowanej brakiem pracy ze względu na wiek, nie jest osobą zamożną, utrzymuje się z najmu mieszkania w wysokości 400,00 zł miesięcznie, z czego musi odprowadzić 34 zł podatku i opłatę za energię elektryczną w wysokości 100,00 zł.

Pismem z 31 sierpnia 2017 r., znak: [...] Wojewoda [...] zwrócił się do G. Z., jako strony postępowania, o przedłożenie oświadczenia o poparciu lub braku poparcia wniosku B. S. Wojewoda poinformował, że brak odpowiedzi będzie traktowany jako brak poparcia wniosku. G. Z. w żaden sposób nie odniosła się do pisma organu pierwszej instancji.

Decyzją nr [...] z [...] grudnia 2017 r. Wojewoda [...] odmówił umorzenia w całości bądź w części, odroczenia terminu płatności oraz rozłożenia na raty ustalonej opłaty legalizacyjnej.

Rozpoznając odwołanie od tej decyzji Minister Finansów zważył, że zgodnie z art. 49c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r. poz. 1332) do opłat legalizacyjnych, o których mowa w art. 49 ust. 1 i art. 49b ust. 4, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r. poz. 201), z tym że uprawnienia organu podatkowego przysługują wojewodzie. Dział III Ordynacji podatkowej, zatytułowany "Zobowiązania podatkowe", obejmuje przepisy od art. 21 do art. 119, w tym art. 67a, na podstawie którego organ podatkowy może zastosować ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych. Prawo budowlane nie zawiera żadnych regulacji dotyczących ewentualnych ulg w spłacie opłat legalizacyjnych, zatem materialnoprawną podstawę do rozstrzygania w tych sprawach stanowi, odpowiednio stosowany do opłaty legalizacyjnej, art. 67a § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa. Zgodnie z art. 67a Ordynacji podatkowej organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może:1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty;2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a;3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Możliwość udzielenia ulg w spłacie należności publicznoprawnej przewidziana w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej uzależniona jest od zaistnienia przesłanek w postaci ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Decyzja w przedmiocie ulgi ma charakter uznaniowy, tzn. pozostawia organowi stosującemu prawo pewien zakres luzu decyzyjnego, co nie oznacza, że organ wydając rozstrzygnięcie może zachowywać się w sposób dowolny. Wprowadzając pojęcie nieostre, niedookreślone przerzuca się na organ administracji publicznej konieczność wypełnienia hipotezy normy prawnej konkretną treścią.

Pojęcie ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego są pojęciami niedookreślonymi, które mają odrębną treść znaczeniową w zależności od kontekstu sprawy. Dlatego też ich treść powinna być oceniana z uwzględnieniem konkretnych okoliczności występujących w sprawie. Organ jest zatem zobligowany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a co za tym idzie do rozważenia istnienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego w kontekście wniosku strony.

Wykładnia przesłanki ważnego interesu podatnika nie powinna ograniczać się do konieczności zaistnienia zdarzeń nadzwyczajnych, losowych, niezależnych od woli strony, lecz należy ją rozumieć w kontekście wszelkich danych, które obrazują jej sytuację życiową. Dane te niewątpliwie muszą obejmować informacje dotyczące majątku strony, możliwości płatniczych, źródeł uzyskiwania dochodów, realnych możliwości uzyskiwania tych dochodów, sytuacji rodzinnej, stanu zdrowia, a także skutków jakie dla tej strony i osób pozostających na jej utrzymaniu może spowodować wykonanie obowiązków wynikających z ustalenia opłaty legalizacyjnej.

Z kolei, przy wykładni pojęcia interesu publicznego należy uwzględnić respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego. Jednakże w interesie publicznym leży nie tylko dbanie o maksymalizację dochodów budżetu państwa.

Organy administracji publicznej powinny również rozważać w ramach istnienia interesu publicznego, czy zapłata zobowiązania nie spowoduje konieczności zapewnienia podatnikowi środków pomocy ze strony państwa (zasiłki, zapomogi i inna pomoc o charakterze socjalnym), gdyż nie będzie on w stanie zaspokoić swoich podstawowych potrzeb życiowych lub znajdzie się w sytuacji zagrożenia zdrowia bądź życia.

Minister Finansów wskazał, że B. S. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymując się z dochodów uzyskanych z najmu dwóch mieszkań w łącznej wysokości 800,00 zł miesięcznie. Za lata 2014-2016 wykazała przychód przyjęty do podstawy opodatkowania w kwocie odpowiednio:• 8.000 zł (za 2014 r.)• 3.200 zł (za 2015 r.)• 2.000 zł (za 2016 r.). Jednocześnie w latach 2014-2016 Strona nie uzyskała dochodów opodatkowanych na zasadach ogólnych.

B. S. posiada nieruchomość i budynki mieszkalne z udziałem 1/2 (wraz z siostrą Panią G. Z.), tj. • nieruchomość położoną w J. przy ul. N., na której znajduje się 5 budynków mieszkalnych o powierzchni 98,00 m2; 70,00 m2; 40,00 m2; 50,00 m2; 70,00 m2 oraz 4 budynki pozostałe o powierzchni 7,60 m2; 10,00 m2; 10,00 m2; 3,00 m2 oraz pozostałe grunty o łącznej powierzchni 2.542,00 m2 (w tym 2 gospodarstwa rolne), a także łąka o powierzchni 0,4443 ha i las o powierzchni 1,1156 ha,• nieruchomość położoną w J. przy ul. J. o powierzchni 1120 m2 na której znajduje się budynek mieszkalny o powierzchni 42,00 m2. Powyższe nieruchomości zostały nabyte w drodze spadku po rodzicach (brak działu spadku).

B. S. jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w O. jako osoba bezrobotna od [...] lipca 2010 r. i nie posiada prawa do zasiłku. Nie prowadzi działalności gospodarczej, nie pobiera świadczeń alimentacyjnych, zasiłków z ubezpieczenia społecznego, ani nie pobiera dopłat do rolnictwa. Strona nie posiada samochodów i środków zgromadzonych w bankach, nie ma kredytów lub zadłużeń.

B. S. ponosi następujące wydatki: gaz - 200,00 zł, energia elektryczna -120,00 zł, odpady - 13,00 zł (wszystko miesięcznie), wywóz nieczystości płynnych - 160,00 zł rocznie (opłata obniżona o zwrot kwoty od osoby wynajmującej), podatek - 834,00 zł oraz 255,50 zł rocznie, opłata skarbowa, podatek od wynajmu - 68,00 zł (miesięcznie), żywność - 200,00 zł (miesięcznie).

Udzielanie wszelkiego rodzaju ulg w spłacie należności publicznoprawnych stanowi wyjątek, albowiem powszechną zasadą jest ponoszenie ciężarów i świadczeń publicznych przez podmioty do tego zobowiązane.

Minister Finansów zauważył, że rozdział 7a Ordynacji podatkowej, regulujący problematykę udzielania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych zawiera kilka rodzajów ulg, różniących się pod względem zakresu przyznanej ulgi w spłacie należności (umorzenie w całości lub w części, odroczenie terminu płatności, rozłożenie zapłaty na raty). Niezbędne jest więc dokonanie swoistej gradacji ulg przewidzianych w art. 67a Ordynacji podatkowej, albowiem zupełnie inne skutki wywołuje całkowite lub częściowe umorzenie zobowiązania, a inne konsekwencje niesie ze sobą decyzja o odroczeniu terminu płatności należności bądź o rozłożeniu zapłaty należności na raty.

Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakłada zaś na organ administracji publicznej obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w toku postępowania wyjaśniającego.

Przepisy nie wyznaczają natomiast merytorycznych reguł oceny wyników postępowania dowodowego, pozostawiając to zasadzie swobodnej oceny dowodów przez organ. Zasada ta polega na tym, że organ nie jest skrępowany żadnymi przepisami co do wartości poszczególnych rodzajów dowodów i może swobodnie, ale nie dowolnie, ocenić ustalony w sprawie stan faktyczny.

W ocenie Ministra Finansów, organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy zarówno zgromadził jak i rozpatrzył materiał dowodowy, czemu dał wyraz w treści uzasadnienia decyzji, wskazując i wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia. Wojewoda [...] dokonał rzetelnej analizy faktów i dowodów zgromadzonych w toku postępowania, a wydanie decyzji poprzedzone zostało wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie przesłanek udzielenia ulgi i ich analizą.

Minister Finansów podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że ustalone w sprawie okoliczności nie stanowią dostatecznej i wystarczającej podstawy do podjęcia decyzji o całkowitym lub częściowym umorzeniu opłaty legalizacyjnej, zarówno mając na względzie przesłankę ważnego interesu podatnika, jak i przesłankę interesu publicznego.

Jak trafnie wskazał Wojewoda [...], przesłankę "ważnego interesu podatnika" należy rozpatrywać biorąc pod uwagę nie tylko nadzwyczajne zdarzenia losowe, ale również w kontekście wszelkich danych obrazujących sytuację życiową strony. Ważny interes podatnika należy zatem w konkretnej, indywidulanej sprawie odnosić do wyjątkowych powodów istniejących po stronie wnioskodawcy. Te szczególne względy trzeba rozpatrywać w kontekście wszystkich okoliczności sprawy, a więc obok faktów takich jak sytuacja finansowa czy majątkowa, należy również mieć na uwadze takie względy jak np. wiek, doświadczenie życiowe strony, okoliczności powstania należności, itp.

W ocenie Ministra Finansów, ogół ustalonych okoliczności nie daje wystarczających podstaw do sformułowania twierdzenia, że w sprawie zachodzi przesłanka ważnego interesu podatnika.

W sprawie nie występuje zagrożenie dla zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych strony, a ewentualność występowania przejściowych kłopotów finansowych nie może mieć decydującego znaczenia, gdyż tego rodzaju troski dotykają wiele gospodarstw domowych na terenie kraju. Konieczność ponoszenia bieżących kosztów związanych z prowadzonym gospodarstwem domowym nie stanowi wystarczającej podstawy do umorzenia świadczenia. Nawet jeżeli bieżąca sytuacja finansowa strony w sposób oczywisty nie pozwala na jednorazowe uiszczenie należności, to okoliczność ta nie może stanowić wystarczającego powodu do zwolnienia z zapłaty.

Strona może dowolnie kształtować swoje zobowiązania prywatnoprawne, lecz zarazem ma obowiązek przestrzegać wymogów wynikających z przepisów o publicznoprawnym charakterze. Realizacja inwestycji, w związku z którą ustalono opłatę legalizacyjną wynikała z chęci poprawy warunków w prowadzonym gospodarstwie domowym. Tego typu działanie jest oczywiście w pełni zrozumiałe, biorąc pod uwagę należytą staranność w prowadzeniu własnych spraw, jednakże nie zwalnia to strony z konieczności zachowania wymogów formalnych, wynikających z obowiązujących przepisów prawa. Podejmowanie każdego rodzaju działalności związane jest z ryzykiem powodzenia przedsięwzięcia i organy władzy publicznej nie mogą każdego ubezpieczyć, czy uwolnić od tego rodzaju ryzyka.

W ocenie Ministra Finansów, umorzenie należności stanowiłoby wyraz szczególnego uprzywilejowania, nieznajdującego racjonalnego uzasadnienia w ustalonej sytuacji finansowej. Jak bowiem słusznie wskazał organ pierwszej instancji, ulga w spłacie zobowiązania publicznoprawnego leży zawsze w interesie strony. Umorzenie należności publicznoprawnej nie stanowi jednak przywileju samego w sobie, lecz jest formą pomocy Stronie, by nie doprowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia społecznego i indywidualnego. Zapłata opłaty legalizacyjnej jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem inwestora, albowiem przywrócenie stanu zgodnego z prawem może nastąpić poprzez wydanie nakazu rozbiórki.

Biorąc pod uwagę ogół występujących w sprawie okoliczności, Minister Finansów stwierdził, że ważny interes podatnika w sprawie nie zachodzi, a tym samym nie ma podstaw do całkowitego lub częściowego umorzenia ustalonej opłaty legalizacyjnej.

Za umorzeniem należności nie przemawia także interes publiczny, gdyż nie można utożsamiać przesłanki interesu publicznego z subiektywnym przekonaniem strony o konieczności umorzenia opłaty legalizacyjnej z uwagi na jej wysokość. Wysokość opłaty legalizacyjnej oblicza się, stosując wzór dla danej kategorii obiektów budowlanych biorąc pod uwagę wysokość stawki opłaty, wysokość współczynnika kategorii obiektu budowlanego i współczynnika wielkości obiektu budowlanego. Przedstawiony sposób ustalania opłaty legalizacyjnej może zatem powodować sytuację w której wysokość opłaty przekroczy, niekiedy nawet znacznie, wartość obiektu w związku z którym została ustalona. Jednakże przedmiotem niniejszego postępowania nie było orzekanie o sprawiedliwości czy słuszności odpowiednich postanowień wynikających z przepisów Prawa budowlanego, lecz rozważenie zasadności umorzenia należności.

Bezsprzecznie kwota ustalonej w niniejszej sprawie opłaty legalizacyjnej jest bardzo wysoka zarówno z punktu widzenia obiektywnych kryteriów ekonomicznych, a przede wszystkim z perspektywy ustalonej sytuacji finansowej strony. Powyższa konstatacja nie może jednak sama w sobie stanowić wyłącznej i wystarczającej podstawy do podjęcia decyzji o umorzeniu należności. Ponadto, wysokość opłaty legalizacyjnej jest zdeterminowana prawem (ustawowy algorytm), po drugie procedura jej ustalenia podlega kontroli administracyjnej i wreszcie ustalenie należności jest wynikiem popełnienia przez Stronę deliktu budowlanego.

Zdaniem organu odwoławczego, w interesie publicznym leży, by ustalane przez organy administracji publicznej należności były realizowane, a uczestnicy procesu budowlanego nie byli pochopnie zwalniani z obowiązku ich zapłaty.

Interesu publicznego nie sposób również oderwać od finansowego (fiskalnego) aspektu funkcjonowania państwa, a co za tym idzie sprzeczne z tym interesem jest akceptowanie sytuacji, gdy podmioty prawa starają się uniknąć, czasem bolesnych, konsekwencji braku przestrzegania odpowiednich regulacji prawnych.

Minister Finansów zgodził się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, że w sprawie brak dodatkowych i szczególnych okoliczności przemawiających za wyjątkowym potraktowaniem strony i odstąpieniem od ogólnie obowiązujących reguł. W analizowanej sprawie interes publiczny nie stanowi podstawy do wydania decyzji o umorzeniu w całości lub w części ustalonej opłaty legalizacyjnej.

Poza tym, jak słusznie wskazał organ pierwszej instancji, zarówno odroczenie terminu płatności opłaty legalizacyjnej, jak i rozłożenie zapłaty należności na raty nie są ulgami racjonalnymi w sprawie.

Przyznając ulgę w spłacie opłaty legalizacyjnej, po pierwsze organ zawsze powinien mieć na względzie fakt, że ulga powinna być ulgą rzeczywistą a nie pozorną, tzn. nierealną do zapłaty przez wnioskodawcę. Po wtóre w przypadku rozłożenia zapłaty należności na raty dopiero spłata ostatniej raty pozwoli na zakończenie procesu legalizacji samowoli budowalnej. Tym samym z punktu widzenia pewności obrotu prawnego nie jest zasadne wieloletnie trwanie swoistego "stanu zawieszenia" w sprawie legalizacji obiektu budowlanego.

Jak wynika z ustaleń organu pierwszej instancji, dochody w stosunku do wydatków strony zamykają się kwotą ok. 261 zł miesięcznie (z tej kwoty ponoszone są wydatki na środki czystości, odzież lub inne nagłe wydatki). Zatem przy niewielkiej ilości rat strona nie byłaby w stanie ich skutecznie realizować (ulga pozorna), natomiast rozłożenie należności na raty przystępne finansowo dla strony czyniłoby z ulgi postać swego rodzaju kredytu długoterminowego i odwlekało na niezmiernie długi czas ostateczne zakończenie sprawy (przywrócenie stanu zgodnego z prawem). Ponadto zarówno rozłożenie zapłaty na raty, jak i odroczenie terminu płatności wiąże się z ustaleniem opłaty prolongacyjnej, co również stanowi dodatkowe obciążenie finansowe. Przy dochodach strony nie będzie ona w stanie na przełomie najbliższych lat odłożyć kwoty na zapłatę ustalonej należności w wysokości 50.000 zł. Zatem odroczenie terminu płatności np. na rok stanowić będzie ulgę pozorną.

Poza tym, jak słusznie zauważył organ pierwszej instancji, opłata legalizacyjna została ustalona zarówno wobec B. S. oraz G. Z.. Zatem obie ponoszą odpowiedzialność z tytułu ustalenia opłaty legalizacyjnej. G. Z. nie odniosła się w żaden sposób do wniosku B. S., nie przedstawiła swojej sytuacji materialnej ani rodzinnej, nie chcąc uczestniczyć jako strona postępowania w przedmiocie ulgi.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wniosła B. S. Podniosła, że wzniesiony przez nią obiekt o wym. 2,8mx4m nie stwarza żadnego zagrożenia a opłata legalizacyjna w kwocie pięćdziesięciu tysięcy złotych jest dla niej bardzo krzywdząca. Ponadto, jej siostra G. Z. jest wprawdzie współwłaścicielką nieruchomości, na której obiekt powstał, ale nie ma nic wspólnego z jego wzniesieniem.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wcześniej prezentowane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone orzeczenie odpowiada przepisom prawa.

Materialnoprawną podstawę kontrolowanych rozstrzygnięć organów obu instancji stanowi art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym, organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Stosownie bowiem do art. 49c ust. 1 ustawy Prawo budowlane do opłat legalizacyjnych, o których mowa w art. 49 ust. 1 i art. 49b ust. 4, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organu podatkowego przysługują wojewodzie.

Jak wynika z ww. przepisu art. 67a § 1 pkt 3 decyzja w przedmiocie umorzenia opłaty legalizacyjnej jest wydawana w ramach uznania administracyjnego. Oznacza to, że przepis prawa umożliwia organowi administracyjnemu dokonanie wyboru treści rozstrzygnięcia przy czym ta jednak nie może być dowolna - powinna być poprzedzona dokładnym ustaleniem stanu faktycznego. W postępowaniu administracyjnym prowadzonym w trybie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej organ administracyjny winien więc dokładnie wyjaśnić wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, przede wszystkim sytuację majątkową wnioskodawcy. Dopiero wówczas organ administracyjny może przystąpić do zbadania, czy w sprawie występuje ważny interes strony lub interes publiczny. Jak stanowi bowiem art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Ocena powinna być poprzedzona wyczerpującym zebraniem materiału dowodowego oraz dokładnym wyjaśnieniem i rozważeniem wszystkich okoliczności faktycznych. Obowiązek taki wynika z art. 77 § 1 k.p.a., w myśl którego organ administracji państwowej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Podkreślić należy, że kontrola sądowa decyzji podejmowanych w ramach uznania administracyjnego zmierza do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie takiej decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania i czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami. Zatem dokonując kontroli decyzji uznaniowej, sąd administracyjny weryfikuje, czy w toku postępowania administracyjnego podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano zatem wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej, a także czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, czyli nie nosi cech dowolności.

W ocenie Sądu organy obu instancji nie przekroczyły granicy uznania administracyjnego. Z poszanowaniem zasad postepowania administracyjnego ustaliły okoliczności faktyczne sprawy, odniosły je do prawidłowo zastosowanych przepisów prawa, a następnie szczegółowo uzasadniły podjęte rozstrzygniecie.

Prowadząc postępowanie administracyjne na podstawie ww. art. 67a § 1 organ prawidłowo ustalił wszystkie okoliczności sprawy - sytuację życiowa skarżącej, przedmiot nakazu rozbiórki oraz charakter zobowiązania, które stanowi opłata legalizacyjna.

Prawidłowo organ wyważył przesłankę ważnego interesu skarżącej oraz przesłankę interesu publicznego, rozumianego jako dbałość o interes Skarbu Państwa dla zapewnienia jego dochodów, celem realizacji zadań ogólnospołecznych.

Sąd w pełni podziela stanowisko Ministra Finansów – w sprawie nie zachodzi przesłanka ważnego interesu podatnika. Nie występuje zagrożenie dla podstawowych potrzeb życiowych, zapłata opłaty legalizacyjnej nie jest obowiązkiem nałożonym na skarżącą a tylko uprawnieniem. Przywrócenie stanu zgodnego z prawem w związku z popełnioną samowolą nie wymaga uiszczenia opłaty może zostać zaspokojone przez rozbiórkę obiektu.

Podkreślenia wymaga to, że nie można utożsamiać subiektywnego przekonania strony iż zasługuje na umorzenie opłaty z przesłanką interesu publicznego. W interesie publicznym leży bowiem by ustalone należności były regulowane a uczestnicy procesu budowlanego działający w ramach samowoli budowlanej nie byli pochopnie zwalniani z obowiązku ich zapłaty li tylko ze względu na stan dochodów.

Każda podejmowana działalność, w tym wypadku samowola budowlana, wiązać powinna się z powinnością oceny jej ryzyka. Organy władzy publicznej nie mogą każdego ubezpieczać lub uwalniać od nie przewidzianych przy jej podejmowaniu skutków. Nie może powstać społeczne przekonania, że naruszenie przepisów Prawa budowlanego nie pociąga za sobą negatywnych skutków finansowych, bowiem wszelkie należności z tego tytułu powstałe można będzie umorzyć.

Organ zasadnie ocenił też, że nie jest dopuszczalne rozłożenie należności z tytułu opłaty legalizacyjnej na raty. W sytuacji finansowej skarżącej, musiałyby powodować stan wieloletniego zawieszenia legalizacji samowoli, temu zaś musi sprzeciwiać się potrzeba realnej ochrona porządku prawnego.

Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302 t.j.).