Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 956/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 23 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2015 poz 1551
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
article: art. 40 § 2; art. 44 § 2; art. 107 § 1 i 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kowalczyk (spr.), Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Bałaban, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 18 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi B.S. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na rok 2015 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2016 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania B. (skarżący), Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy.

W dniu 6 maja 2015 r. do Biura Powiatowego ARiMR w [...] wpłynął wniosek o przyznanie płatności na rok 2015. Wniosek zawierał dane wnioskodawcy, rodzaj płatności o jakie się ubiega oraz załączniki graficzne. W wykazie działek ewidencyjnych (sekcja VII. Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych) nie została uzupełniona kolumna 10 wniosku, tj. nie podano powierzchni gruntów rolnych ogółem dla wszystkich deklarowanych działek ewidencyjnych. W materiale graficznym ujawniono zaś granice działek rolnych za pomocą ich obrysu, lecz nie wpisano oznaczeń literowych działek. Wniosek został złożony przez ustanowionego przez skarżącego pełnomocnika.

W ramach kontroli kryteriów kwalifikowalności wniosku stwierdzono, że nie zawierał on wszystkich koniecznych elementów wniosku, wobec czego w dniu [...] maja 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...], na postawie art. 23 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i art. 13 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) NR 640/2014 z 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48; zwanego dalej "rozporządzeniem delegowanym nr 640/2014") poinformował skarżącego o stwierdzonych brakach wzywając do ich usunięcia z pouczeniem, że nieusunięcie braków w terminie wskazanym w wezwaniu spowoduje rozpatrzenie wniosku w zakresie, w jakim został on prawidłowo wypełniony, oraz na podstawie dołączonych do niego prawidłowych dokumentów. Wezwanie zawierało informację, że w sytuacji, gdy zostaną zmienione przepisy regulujące ostateczny termin składania wniosków o przyznanie płatności na rok 2015, tj. do dnia 15 czerwca 2015 r. to usunięcia braków we wniosku będzie można dokonać w terminie do dnia 10 lipca 2015 r. Wezwanie zostało wysłane za potwierdzeniem odbioru na adres pełnomocnika wskazanego przez stronę i doręczone w dniu 20 maja 2015 r.

Z akt sprawy wynika, że skarżący nie uzupełnił elementów wskazanych w wezwaniu.

W wyniku przeprowadzonego postępowania w dniu [...] kwietnia 2016 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydał decyzję o odmowie przyznania skarżącemu płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi i innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2015 (tej płatności dotyczy postępowanie w niniejszej sprawie) oraz decyzję o odmowie przyznania jednolitej płatności obszarowej oraz płatności za zazielenienie (która jest przedmiotem odrębnego postępowania), stwierdzając w uzasadnieniu, że nie został spełniony warunek minimalnej powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do płatności, wynoszącej jeden hektar. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano przepisy art. 26 ust. 1 i 2 pkt 2 oraz art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 349 ze zm., dalej jako "ustawa z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich") oraz § 2 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U z 2015 r., poz. 364).

Od tej decyzji skarżący wniósł odwołanie zarzucając naruszenie przepisów art. 7 i art. 44 k.p.a. poprzez nieprawidłowe doręczenie wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku. Wskazywał, że w okresie awizowania przesyłki dokonywał zmiany pełnomocnika w postępowaniu przed ARiMR i mimo kilkukrotnych kontaktów z pracownikami Biura Powiatowego Agencji nie przekazano mu informacji o istnieniu jakichkolwiek uchybień we wniosku. Zarzucił również, że stosując tryb doręczenia zastępczego z art. 44 k.p.a. organ zaniechał telefonicznego poinformowania go o brakach formalnych wniosku. W piśmie z 9 maja 2016 r. uzupełniającym odwołanie, skarżący podnosił dodatkowo nieprawidłowość doręczenia decyzji organu pierwszej instancji z uwagi na skierowanie jej bezpośrednio do strony postępowania z pominięciem pełnomocnika.

Po rozpoznaniu odwołania, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego, dotyczącą odmowy przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2015.

Wskazując na przepisy art. 13 ust. 1 akapit trzeci oraz 13 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia delegowanego Nr 640/2014 organ stwierdził, że z powodu nie usunięcia przez skarżącego braków wniosku w ostatecznym terminie, który upłynął w dniu 10 lipca 2015 r., zasadnie odmówiono mu przyznania jednolitej płatności obszarowej na rok 2015.

Odnosząc się do argumentów odwołania organ stwierdził, że płatności pozostają w sferze uprawnień rolnika, zaś warunkiem ich przyznania jest spełnienie wszystkich określonych w przepisach prawa wymogów, podkreślając, że wniosek o przyznanie płatności jest dokumentem bazowym, ale niekompletnym i nie stanowi podstawy do przyznania płatności bez jego odpowiedniego uzupełnienia przez rolnika. Organ odwoławczy nie znalazł też podstaw do uwzględnienia zarzutów dotyczących niewłaściwego doręczenia wezwania do uzupełnienia braków wniosku, jak też skierowania decyzji do strony z pominięciem pełnomocnika. Stwierdził, że wszystkie pisma organu w dniu ich wysłania były kierowane pod właściwe i aktualne adresy według danych z Ewidencji Producentów - zarówno skarżącego jak i pełnomocnika.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając im naruszenie:

- art. 7 k.p.a. polegające na zaniechaniu wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy;

- art. 44 k.p.a. poprzez niesłuszne przyjęcie, że wezwanie do usunięcia braków wniosku o dokonanie płatności zostało doręczone na zasadzie doręczenia zastępczego, podczas gdy w aktach sprawy znajduje się wyłącznie jedno zwrotne potwierdzenie odbioru potwierdzone przez pełnomocnika producenta rolnego, bez wskazania nr decyzji i znaku sprawy.

W skardze zawarty został wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka na okoliczność naruszenia przez organ zasad postępowania prowadzącego do wydania decyzji o odmowie przyznania płatności. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego cofnął wniosek, jednocześnie przedłożył pismo procesowe podnosząc dodatkowo na zarzuty niekompletności materiału dowodowego (naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 85 i art. 220 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a.), spowodowane pominięciem danych z Krajowego Systemu Ewidencji Producentów i systemu LPIS oraz oświadczeń wnioskodawcy składanych zawartych w innych częściach wniosku, jak też zarzuty naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2015 r. oraz art. 23 ust. 2 ustawy z 5 lutego o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. Nr 718, dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości wykładni i zastosowania norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia, bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Jeżeli zaś sąd nie stwierdzi tego rodzaju naruszeń prawa, skarga podlega oddaleniu.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji według wskazanego wyżej kryterium zgodności z prawem, sąd stwierdził, że organy rozpoznające sprawę nie dopuściły się naruszenia prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy, jak też nie uchybiły przepisom postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zamiennie : Agencja) w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2015.

Warunki przyznania pomocy dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami określa ustawa z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, zaś materialnoprawne przesłanki przyznawania płatności ONW określone zostały w przepisach rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U z 2015 r., poz. 364, dalej jako "rozporządzenie z 13 marca 2015 r.") wydanego w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 45 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.

Z treści art. 22 ust. 1 ustawy z 20 lutego 2015 r. wynika, że pomoc jest przyznawana na wniosek o jej przyznanie. Zgodnie zaś z § 5 ust. rozporządzenia z dnia 13 marca 2015 r. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U z 2015 r., poz. 364) wniosek o przyznanie płatności ONW, powinien zawierać między innymi: oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych, sposobie wykorzystywania działek rolnych (pkt 3 lit. a i b); oświadczenia i informacje, jakie powinny być zawarte we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej w rozumieniu ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 22 ust. 10 tej ustawy, niewymienione w pkt 1-3 (pkt 4); oświadczenia i zobowiązania rolnika związane z płatnością ONW (pkt 5); oraz informację o załącznikach dołączonych do wniosku (pkt 6). Z treści § 5 ust. 3 wynika, że do wniosku o przyznanie płatności ONW rolnik dołącza materiał graficzny, o którym mowa w art. 72 ust. 3 rozporządzenia nr 1306/2013, udostępniony lub przesłany przez Agencję. Oznacza to, ze integralną część dokumentacji aplikacyjnej, obok formularza wniosku (który określa zakres żądania) stanowią załączniki graficzne.

Należy też wskazać, że z treści § 5 pkt 4 cytowanego wyżej rozporządzenia z 13 marca 2015 r. wynika, iż wniosek powinien dodatkowo zawierać oświadczenia i informacje, jakie powinny być zawarte we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej w rozumieniu ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 22 ust. 10 tej ustawy, odsyłając w ten sposób do treści § 3 i § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r., poz. 352). Z przepisów tych wynika między innymi, że przedmiotowy wniosek powinien zawierać również oświadczenia o powierzchni działek ewidencyjnych, z podaniem w szczególności: położenia działki ewidencyjnej, ze wskazaniem województwa, powiatu i gminy (a), danych z ewidencji gruntów i budynków: nazwy obrębu ewidencyjnego, numeru obrębu ewidencyjnego, numeru arkusza mapy i numeru działki ewidencyjnej (b), powierzchni, jaką na działce ewidencyjnej stanowią: - kwalifikujący się hektar w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, ogółem, - grunty orne w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. f rozporządzenia nr 1307/2013 ogółem, w tym grunty orne niezgłoszone do płatności, - grunty niezgłoszone do płatności (c), jak też inne wymienione tam dane.

Wniosek powinien zawierać także oświadczenia o sposobie wykorzystania działek rolnych, z podaniem w szczególności: oznaczenia działki rolnej (a), grupy upraw lub obszaru, ze względu na który wyodrębnia się działkę rolną (b), uprawy w rozumieniu art. 44 ust. 4 rozporządzenia nr 1307/2013 - w przypadku obowiązku realizacji praktyki, o której mowa w art. 43 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013 (c), i innych wskazanych tam elementów wyróżniających.

W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rolnicy korzystający jako beneficjenci z różnych form pomocy w danym programie pomocowym, zobowiązani są dołożyć należytej staranności przy deklarowaniu we wniosku określonych działek rolnych oraz stanu upraw na tych działkach. Formy pomocy nie mają bowiem charakteru pomocy bezwarunkowej. Producent rolny powinien wskazać we wniosku dotyczącym określonego, obowiązującego go programu pomocowego stan faktyczny rzeczywiście istniejący na użytkowanych przez niego rolniczo działkach i to zarówno w zakresie ich powierzchni, oznaczenia, jak i rodzaju uprawy oraz stanu tej uprawy. Również organ rozpatrując wniosek zobowiązany jest do procedowania w granicach zakreślonych tymże wnioskiem. Stąd też treść wniosku wraz z kompletem dokumentów wyznacza zakres rozpoznania sprawy i co oczywiste – podlega następnie weryfikacji przez organ w zakresie danych w nim zawartych. Wniosek o przyznanie określonej płatności zawiera jednocześnie oświadczenie i zobowiązanie związane z daną płatnością, której dotyczy (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 2 lipca 2014r., sygn. akt I SA/Gd 570/14, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wymaga też podkreślenia, że organ związany jest zakresem żądania strony określonym we wniosku i przyznając płatność wydaje decyzję, w której uwzględnia żądanie strony w oparciu o ustalony w trakcie postępowania stan faktyczny wynikający z treści wniosku oraz na podstawie obowiązujących przepisów.

Odnosząc powyższe uregulowania do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy należy wskazać na wynikającą z nich istotność danych, które muszą znaleźć się we wniosku, w tym również podania informacji na temat powierzchni ogółem w odniesieniu do poszczególnych rodzajów gruntów.

Wbrew zarzutom skargi obowiązek oznaczenia działek rolnych również znajduje podstawę normatywną. Wynika on bowiem z treści § 4 ust. 1 pkt 1 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. Przepis ten stanowi, że w przesłanym lub udostępnionym przez Agencję materiale graficznym, o którym mowa w art. 72 ust. 3 rozporządzenia 1306/2013 rolnik wskazuje granice działek rolnych wraz z ich oznaczeniem.

Z nie budzącej wątpliwości treści powyższych przepisów rozporządzenia z dnia 12 marca 2015 r. jednoznacznie wynika, że wymienione w nich elementy stanowią obligatoryjne dane, jakie powinny być zawarte w samym wniosku, jaki i w załączonym do niego materiale graficznym. Załączone bowiem do wniosku mapy przedstawiają fotograficzny obraz powierzchni ziemi, sporządzony na podstawie zdjęć satelitarnych lub lotniczych. Na mapach zaznaczone są, między innymi granice i numery działek ewidencyjnych oraz granice pól zagospodarowania określone na podstawie ortofotomapy. Wypełnienie materiału graficznego polega na przedstawieniu w formie szkicu (obrysu) położenia działek rolnych na działkach ewidencyjnych, do których rolnik ubiega się o płatności w danym roku. Rolnik jest przy tym zobowiązany do zachowania zgodności oznaczeń literowych dla działek rolnych wymienionych w formularzu wniosku oraz oznaczeń działek rolnych wprowadzonych na materiale graficznym. Brak oznaczenia na materialne graficznym działek ewidencyjnych i rolnych, które zgłoszono we wniosku do płatności, stanowi brak formalny, którego nieuzupełnienie na wezwanie organu powoduje, że wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich jest rozpatrywany w zakresie, w jakim został prawidłowo wypełniony, oraz na podstawie dołączonych do niego prawidłowych dokumentów.

Stosownie bowiem do treści art. 25 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu obszarów wiejskich, w przypadku gdy wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 8, w zakresie rocznej premii, o której mowa w art. 22 ust. 1 rozporządzenia nr 1305/2013, lub w ramach działań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 10-12, nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, kierownik biura powiatowego Agencji, niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku, informuje podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z art. 13 ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 640/2014", chyba że ten termin upłynął. Przepisu art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się (ust.1). W przypadku nieusunięcia braków, o których mowa w ust. 1, w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014, wniosek jest rozpatrywany w zakresie, w jakim został prawidłowo wypełniony, oraz na podstawie dołączonych do niego prawidłowych dokumentów (ust. 2).

Płatność o jaką w ramach wniosku ubiegał się skarżący, czyli płatność dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi i innymi szczególnymi ograniczeniami, określona została w katalogu działań Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, zawartym w art. 3 ust. 1 pkt 12 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, objętym zakresem hipotezy cytowanej wyżej normy prawnej z art. 25 ust. 1 tej ustawy, stąd też w sytuacji stwierdzonych przez organ braków wniosku, zastosowanie znajdowała dyspozycja tej normy określająca obowiązek organu poinformowania rolnika o brakach i skutkach ich nieusunięcia w terminie.

Należy też wyjaśnić iż jest to rozwiązanie analogiczne do zawartego w art. 23 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r. poz. 1551), która została przywołana przez organ odwoławczy jako podstawa prawna rozstrzygnięcia, chociaż w rozpoznawanej sprawie rodzaj płatności wskazuje na przepis art. 25 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich jako podstawę prawną odmowy przyznania płatności. Nie ma to jednak wpływu na treść decyzji, albowiem ostatecznie odmowa przyznania płatności w rozpoznawanej sprawie była następstwem nieprawidłowo wypełnionego wniosku i nie usunięcia braków w ustawowym terminie, o czym w dalszej części uzasadnienia.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że we wniosku o płatność na rok 2015 (dotyczącym łącznie JPO jak i płatności tzw. ONW) skarżący zgłosił do płatności działki rolne oznaczone na trzeciej stronie wniosku (sekcja VIII. Oświadczenie o sposobie wykorzystania działek rolnych) literami: D, E, G/G1 i F, jednakże na złożonych wraz z wnioskiem załącznikach graficznych nie ujawnił tego oznaczenia, czyli nie wskazał tychże działek rolnych poprzez wpisanie odpowiedniego oznaczenia literowego w obrysie granic danej działki na mapach. Dodatkowo na drugiej stronie wniosku skarżący nie uzupełnił kolumny 10, tj. nie podał powierzchni gruntów rolnych ogółem dla wszystkich deklarowanych działek ewidencyjnych.

W takich okolicznościach faktycznych, prawidłowo zatem skarżący został wezwany do uzupełnienia tego braku, jako że to na Agencji, jako organie przyjmującym wniosek rolnika o przyznanie płatności, spoczywa obowiązek sprawdzenia, czy wniosek spełnia wymogi ustalone w przepisach. W sprawie nie jest sporne, że braki określone w wezwaniu doręczonym w dniu 15 maja 2015 r. nie zostały usunięte. Skarżący kwestionuje natomiast sposób rozpatrzenia wniosku w oparciu wyłącznie o dane w nim zawarte i będącą jego następstwem odmowę przyznania płatności twierdząc, że nie wykorzystanie przy rozpatrzeniu wniosku informacji posiadanych przez organ w Systemie Ewidencji Producentów oraz w systemie identyfikacji działek rolnych LPIS, w zakresie odnoszącym się zgłoszonych do płatności działek ewidencyjnych, było w jego ocenie działaniem naruszającym zasadę wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i z tego powodu doprowadziło do wydania błędnej decyzji.

Istota sporu sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia, czy organ rozpatrując wniosek mógł we własnym zakresie usunąć te braki w oparciu o dane posiadane w swojej ewidencji.

W ocenie sądu, stanowisko skarżącego, który obowiązek uzupełnienia braków wniosku przerzuca na organ należy uznać za oczywiście nieuprawnione.

Trzeba bowiem podkreślić, że wymóg wypełnienia wniosku w kolumnie 10 sekcji VIII. Oświadczenie o sposobie wykorzystania działek rolnych, wynika wprost z przywołanego wyżej § 3 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. Podobnie, wymóg oznaczenia literowego działek rolnych na załącznikach graficznych wynika z treści § 4 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia. Stosownie do powołanego wyżej przepisu art. 22 ustawy o płatnościach warunkiem przyznania płatności jest wypełnienie wniosku i materiału graficznego zgodnie ze stanem faktycznym. W świetle tych uregulowań nieuprawnionym jest twierdzenie, że organ na podstawie częściowo wypełnionego wniosku, posiadając dostateczną (zdaniem skarżącego) ilość danych, jest w stanie przeprowadzić postępowanie administracyjne w przedmiocie przyznania płatności. Trafnie w odniesieniu do tego argumentu zauważył organ odwoławczy, że wystąpienie o płatności nie jest obowiązkiem lecz uprawnieniem rolnika i to beneficjent tych środków winien dołożyć należytej staranności aby ubiegając się o środki publiczne, spełniać określone przepisami prawa przesłanki warunkujące ich przyznawanie. Wymaga też podkreślenia, iż skarżący składając wniosek, podpisał go, co jest równoznaczne z podjęciem odpowiedzialności za jego wypełnienie. Jednocześnie oświadczył we wniosku (sekcja IX. Oświadczenia i Zobowiązania), że znane są mu zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności.

Podsumowując ten wątek rozważań należy stwierdzić, iż obowiązek zapewnienia tożsamości danych zadeklarowanych we wniosku z danymi wskazanymi w materiale graficznym, czy też wskazania powierzchni ogółem powierzchni gruntów na działce ewidencyjnej, obciąża wyłącznie rolnika. W przypadku zaś jakichkolwiek braków w tym zakresie, na organie spoczywa obowiązek wezwania rolnika do uzupełnienia braków wniosku, o czym jasno stanowi przepis art. 25 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (cytowany wyżej), którego obowiązek stosowania wynika z kolei z treści art. 4 tej ustawy wprowadzającego zasadę, iż zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Otóż przepisem, który stanowi inaczej, czyli reguluje kwestię braków wniosku w sposób sobie właściwy, jest przepis art. 25 ust. 1 ustawy z 20 lutego 2015 r., nakładający na organ obowiązek wystosowania do rolnika informacji o brakach wniosku oraz określający skutki zaniechania ich uzupełnienia (ust. 2). Wbrew zarzutom zawartym w skardze i piśmie uzupełniającym, przepisy prawa nie przewidują natomiast obowiązku podejmowania przez organ z urzędu działania w celu uzupełnienia brakujących elementów wniosku o płatność w oparciu o posiadane informacje.

Ostatecznie organ odwoławczy wskazując na przepis art. 13 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014, w związku z art. 23 ust. 2 ustawy o płatnościach prawidłowo skonstatował, iż upływ terminu do wnoszenia poprawek do wniosku uniemożliwia przyznanie płatności, chociaż jak wyjaśniono wyżej ze względu na rodzaj płatności (ONW) właściwym w tym względzie był analogiczny przepis art. 25 ust. 2 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich.

W świetle powyższych wywodów, zarzuty naruszenia prawa materialnego jak i zasad postępowania wspierane na argumentach błędnej wykładni norm, czy niekompletności materiału dowodowego, podnoszone w piśmie procesowym uzupełniającym skargę należało uznać za oczywiście bezzasadne.

Przechodząc do oceny kolejnych zarzutów dotyczących zasad postępowania, w tym nieprawidłowego doręczenia wezwania a następnie skierowania decyzji bezpośrednio do strony z pominięciem pełnomocnika, sąd również nie stwierdził w tej sferze nieprawidłowości.

Stosownie do mającego w tej sprawie zastosowanie przepisu art. 40 § 2 k.p.a., jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Wezwanie z 8 maja 2015 r. prawidłowo skierowane zostało na adres pełnomocnika, który był ustanowiony do reprezentowania skarżącego, co wynika z decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji z [...] kwietnia 2015 r. (k. [...] akt adm.). We wniosku skarżącego poprzedzającym jej wydanie, w polu 36 i 37 wyraźnie wskazano dane ustanowionego pełnomocnika i jego adres. Następnie skarżący dokonał zmiany danych w ewidencji producentów polegającej na rezygnacji z pełnomocnika. Istotnym w kontekście podnoszonego zarzutu jest jednak fakt, że nastąpiło 25 marca 2016 r. (wniosek skarżącego k. [...] akt adm.) i potwierdzone zostało ostateczną decyzją tego organu z [...] marca 2016 r. (k. [...] akt adm.). W świetle tych okoliczności doręczenie decyzji wydanej w pierwszej instancji przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji z [...] kwietnia 2016 r., czyli pod odwołaniu pełnomocnika, odbyło się zgodnie z przepisem art. 40 § 1 k.p.a., statuującym ogólną zasadę doręczania pism bezpośrednio stronie postępowania. Ja wynika z oznaczenia strony decyzji, jej adresatem jest skarżący. Z adnotacji zwrotnego poświadczenia odbioru, wynika zaś, że decyzja została skierowana na jego adres i odebrana w dniu 14 kwietnia 2016 r. przez dorosłego domownika. Zatem organy tak pierwszej jak i drugiej instancji doręczając decyzje bezpośrednio stronie postępowania nie naruszyły obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa.

Pobocznie należy stwierdzić, że w odniesieniu do wezwania do uzupełnienia braków nie można mówić o wadliwym jego doręczeniu w trybie zastępczym, skoro z adnotacji na zwrotnym poświadczeniu odbioru wynika, że przesyłka była podjęta bezpośrednio przez jej adresata w wyniku awizowania, co odpowiada treści normy prawnej wynikającej z art. 44 § 2 k.p.a. Wbrew argumentacji skarżącego brak wskazania na zwrotnym poświadczeniu odbioru numeru decyzji i znaku sprawy nie przesądza o wadliwości zastosowanego trybu doręczenia. Jak wynika z akt sprawy (k. [...] i [...] akt adm.) wezwanie oznaczone numerem [...] dotyczyło złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i obejmowało zarówno płatność ONW (oznaczoną jako znak sprawy ONW [...]) jak i płatność JPO (oznaczoną jak znak sprawy [...]). Świadczy o tym tożsamość oznaczenia spraw tak w wezwaniu jak i na pierwszej stronie wniosku o płatność. Okoliczność wysłania jednego wezwania do uzupełnienia braków wniosku nie budzi wątpliwości skoro wniosek obejmował obydwa rodzaje płatności, zaś sam brak wskazania numeru wezwania na zwrotnym poświadczeniu odbioru nie dyskwalifikuje faktu jego doręczenia, ani trybu w jakim doręczenie nastąpiło. Jest przy tym oczywistym, że na etapie wezwania do uzupełnienia wniosku o płatność, zwrotne poświadczenie odbioru z istoty nie mogło zawierać numeru decyzji, które jeszcze nie zostały wydane.

Mając powyższe na uwadze, sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy przepisów postępowania powodujących konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z porządku prawnego. Zarówno wezwanie do uzupełnienia braków wniosku jak i decyzje wydane przez organy obu instancji, kierowane były do właściwych adresatów, tj. w przypadku wezwania – do ustanowionego w sprawie pełnomocnika, natomiast po jego odwołaniu, co nastąpiło na wniosek skarżącego z dnia 25 marca 2016 r. – bezpośrednio do skarżącego. Brak też podstaw do przypisania organom naruszenia prawa materialnego. Organy obu instancji postępowały bowiem zgodnie z przywołanymi wyżej przepisami. Z akt sprawy wynika, że organy administracji oparły się na prawidłowo zebranym w sprawie materiale dowodowym wyczerpująco zbadały istotne okoliczności faktyczne sprawy, przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej. Skarżący miał zapewniony czynny udział w postępowaniu. Decyzja organu odwoławczego spełnia kryteria określone w art. 107 § 1 i 3 k.p.a., gdyż organ uzasadnił swoje stanowisko tak odnośnie podstawy prawnej jak i faktycznej rozstrzygnięcia.

Podniesione zaś na rozprawie zastrzeżenie, że wezwanie organu z [...] maja 2015 r. dotyczyło działki rolnej A, a nie działki D, nie zmienia wyrażonej wyżej oceny, w sytuacji, gdy skarżący w ogóle nie zareagował na wezwanie organu i nie usunął braków formalnych. Argument ten potencjalnie mógłby mieć znaczenie jedynie wówczas gdyby spór dotyczył sposobu usunięcia braków formalnych wniosku. Wówczas należałoby dokonać najpierw oceny precyzyjności sformułowań zawartych w treści wezwania. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca, albowiem nie było sporne, że termin do uzupełnienia braków upłynął bezskutecznie. W tym stanie rzeczy nie mogły też odnieść oczekiwanego przez skarżącego skutku dodatkowe argumenty wspierające zarzut braku wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych, podniesione w piśmie procesowym złożonym na rozprawie w dniu 18 stycznia 2017 r. Niezależnie od tego należy stwierdzić, że wbrew stanowisku skarżącego, wezwanie organu było zredagowane w taki sposób, że nie pozostawiało wątpliwości co do treści żądania. Z dołączonego do wniosku materiału graficznego jasno wynika, że skarżący dokonał obrysu granic poszczególnych działek rolnych, ale nie dokonał ich oznaczenia za pomocą kodu literowego, poprzez przyporządkowanie litery do odpowiedniej wyrysowanej działki. Tego rodzaju defekt wniosku jest widoczny "gołym okiem" i sposób jego uzupełnienia nie powinien z punktu widzenia przeciętnego rolnika budzić żadnych wątpliwości, mimo użycia przez organ w treści wezwania ogólnych i elastycznych formuł. W świetle przytoczonych wyżej przepisów prawa jest rzeczą oczywistą, że skarżący miał obowiązek oznaczyć działki rolne na załącznikach graficznych, czyli nie tylko zaznaczyć granice działek rolnych na działkach ewidencyjnych, ale dla prawidłowości ich oznaczenia niezbędne było wpisanie oznaczenia literowego, gdyż tylko wtedy można uznać, że działka jest prawidłowo zaznaczona na mapie. Granice działek rolnych bowiem nie muszą i często nie pokrywają się z granicami działek ewidencyjnych.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie podkreślano, właśnie w kontekście ubiegania się o płatności rolne, że producent rolny musi wykazywać się wiedzą i starannością w tej dziedzinie i należy go traktować jak podmiot profesjonalny. Dodać też należy, że znajomość zasad przyznawania płatności rolnik deklaruje w składanym wniosku o płatność.

Konkludując należy zatem stwierdzić, że organy wyjaśniły wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz prawidłowo oceniły stan faktyczny w świetle treści norm prawnych, które przyjęły za podstawę decyzji, zaś podniesione w skardze i piśmie uzupełniającym zarzuty nie zdołały w ocenie sądu podważyć tej oceny.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.