Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 424/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 20
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: par. 38,  par. 58
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska – Szostak Sędzia WSA Władysław Kulon (sprawozdawca) Protokolant starszy sekretarz sądowy Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 8 października 2014 r. sprawy skargi S.K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W., działając między innymi na mocy art. 20 ust. 2 pkt 1, art. 21 ust. 4 pkt 1-2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 173), § 26 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (zwane dalej rozporządzeniem rolnośrodowiskowym; (Dz. U. z 2013 r. poz. 361), oraz art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r., nr 98, poz. 634 ze zm.) - po rozpatrzeniu odwołania S. K. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Stan faktyczny i prawny sprawy, w której zapadło zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. rozstrzygnięcie przedstawia się następująco.

S. K. wnioskiem, który wpłynął do organu w dniu [...] maja 2013 r., wystąpił do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2013 r. Przedmiotowy wniosek zawierał deklarację w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (zwany dalej płatnością rolnośrodowiskową). We wniosku zadeklarowano realizację zobowiązania w ramach pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne wariant 2.9. uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania) na powierzchni [...] ha. Kierownik Biura Powiatowego ARMiR we W. decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] przyznał wnioskodawcy płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości w kwocie [...] zł. Uzasadniając zapadłe rozstrzygnięcie wskazano, że gospodarstwo wnioskodawcy zostało wytypowana do kontroli na miejscu w zakresie kontroli z tytułu programu rolnośrodowiskowego, wzajemnej zgodności oraz w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Po wyszczególnieniu podstaw prawnych kontroli powołano się na raporty sporządzone z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni ([...]), raport z czynności kontrolnych w zakresie programu rolnośrodowiskowego ([...]) oraz raport z czynności w zakresie wzajemnej zgodności ([...]). Zdaniem organu I instancji z w/w raportów wynika, że podczas kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie, inspektorzy terenowi stwierdzili nieprawidłowości w przypadku kontroli poszczególnych działek rolnych w gospodarstwie, w związku z czym zastosowali kod pokontrolny GR5 (wystąpiły kody pokontrolne w odniesieniu do co najmniej jednej działki rolnej (wpisano przynajmniej jeden z kodów oznaczonych symbolem DR)). Opisując stwierdzone nieprawidłowości na poszczególnych działkach rolnych wskazano, że działki:

- [...] (leżąca na działce ewidencyjnej nr[...], obręb M. , gmina D. M., powiat o., województwo w. – m.), zgłoszona do płatności na powierzchni [...] ha, inspektorzy terenowi przypisali kody pokontrolne: DR13-, DR37, DR49, DR51, DR52, E2 oraz E7. Powierzchnia działki rolnej [...] stwierdzona w czasie kontroli na miejscu wyniosła [...] ha.

- [...] (leżąca na działce ewidencyjnej nr[...], obręb M. , gmina D. M., powiat o., województwo w. –m., zgłoszona do płatności na powierzchni [...] ha, inspektorzy terenowi przypisali kody pokontrolne: DR37, DR51 oraz DR52. Powierzchnia działki rolnej [...] stwierdzona w czasie kontroli na miejscu wyniosła [...] ha.

- [...] (leżąca na działce ewidencyjnej nr [...], obręb M., gmina D. M. , powiat o., województwo w. – m.), zgłoszona do płatności na powierzchni [...] ha, inspektorzy terenowi przypisali kody pokontrolne: DR13+, DR37, DR49, DR51, DR52, DR53, E2 oraz E7. Powierzchnia działki rolnej [...] stwierdzona w czasie kontroli na miejscu wyniosła [...] ha.

- [...] (leżąca na działce ewidencyjnej nr [...], obręb M., gmina D. M., powiat o., województwo w. – m.), zgłoszona do płatności na powierzchni [...] ha, inspektorzy terenowi przypisali kody pokontrolne: DR13+, DR37, DR49, DR51, DR52, E2 oraz E7. Powierzchnia działki rolnej [...] stwierdzona w czasie kontroli na miejscu wyniosła [...] ha.

- [...] (leżąca na działce ewidencyjnej nr [...], obręb M. , gmina D. M., powiat o., województwo w. – m.), zgłoszona do płatności na powierzchni [...] ha, inspektorzy terenowi przypisali kody pokontrolne: DR13-, DR37, DR22, DR52, E2 oraz E7. Powierzchnia działki rolnej [...] stwierdzona w czasie kontroli na miejscu wyniosła [...] ha.

- [...] (leżąca na działce ewidencyjnej nr [...], obręb M., gmina D. M., powiat o., województwo w. – m.), zgłoszona do płatności na powierzchni [...] ha, inspektorzy terenowi przypisali kody pokontrolne: DR49, DR51, DR52, E2 oraz E7. Powierzchnia działki rolnej [...] stwierdzona w czasie kontroli na miejscu wyniosła [...] ha.

Po wskazaniu nieprawidłowości wynikających z raportu przywołano § 38 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 wskazujący, że jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje w danym roku w zmniejszonej wysokości, w części dotyczącej: działek rolnych lub zwierząt ras lokalnych lub miedz śródpolnych - w stosunku do których stwierdzono takie uchybienie, z tym że w określonych przypadkach wymienionych w załączniku nr 7 do rozporządzenia wysokość płatności rolnośrodowiskowej jest zmniejszana w części dotyczącej danego pakietu albo wariantu. Następnie wskazano na zapis § 50 ust. 1 w/w rozporządzenia wskazujący, iż rolnik, który podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe na podstawie rozporządzenia, o którym mowa w § 58 (tj. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013, w zakresie wariantu dziewiątego, dziesiątego, jedenastego lub dwunastego pakietu 2 rolnictwo ekologiczne, może kontynuować realizację tego zobowiązania zgodnie z wymogami określonymi dla tych wariantów w przepisach rozporządzenia, o którym mowa w § 58.

W oparciu o przywołane normatywy przeprowadzono analizę wyników kontroli zawartych w raporcie z czynności kontrolnych w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" i stwierdzono uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów dla poszczególnych pakietów i ich wariantów, w związku z nieutrzymywaniem minimalnej obsady drzew lub krzewów na działkach rolnych [...], [...], [...], [...] oraz [...] (kod E7). W ocenie organu płatność rolnośrodowiskowa do powyższych działek przysługuje w wysokości zmniejszonej o 100 % (zgodnie z wysokością zmniejszenia określoną w załączniku nr 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Podając przyczyny naliczenia płatności rolnośrodowiskowej jedynie do działki rolnej [...] o powierzchni [...] ha wskazano, że zastosowanie w raporcie z czynności kontrolnych w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy,, kodu pokontrolnego E2 (materiał szkółkarski nie spełnia określonych wymagań) do działek rolnych [...], [...], [...], [...] oraz [...] oznacza, iż nie został spełniony warunek przyznania płatności rolnośrodowiskowej. Zgodnie z zapisami § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt. 2 płatność rolnośrodowiskową jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako:

1) grunty orne, na których występują uprawy wymienione w załączniku nr 4 do rozporządzenia - w przypadku wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego, ósmego, dziewiątego, dziesiątego, jedenastego i dwunastego;

2) trwałe użytki zielone - w przypadku wariantu trzeciego i czwartego;

3) sady, w których są uprawiane drzewa lub krzewy z gatunków wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, jeżeli:

a) wszystkie uprawiane drzewa są ukorzenione i spełniają wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla drzewek owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego

b) wszystkie uprawiane krzewy są ukorzenione i spełniają wymagania dotyczące średnicy elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla krzewów jagodowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego

- w przypadku wariantu dziewiątego, dziesiątego, jedenastego i dwunastego.

S. K. reprezentowany przez pełnomocnika w odwołaniu od decyzji wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy i przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. Na uzasadnienie żądania wskazano na zaistniałe warunki i zdarzenia, na które właściciel gospodarstwa nie miał wpływu, które przyczyniły się do stanu obsady drzew na działkach w czasie kontroli. Odwołujący się wskazał na prowadzenie przez Komisariat Policji w D. M. postępowania wyjaśniającego dotyczącego kradzieży dużej ilości sadzonek z działek należących do gospodarstwa S. K. oraz wyrządzenie szkód przez zwierzynę. Na potwierdzenie tych okoliczności przedłożono kopie postanowienia o umorzeniu dochodzenia oraz pism kierowanych do kół łowieckich. Zdaniem autora odwołania w odniesieniu do obowiązków wynikających z zasady wzajemnej zgodności, obniżki oraz wykluczenia mogą być stosowane jedynie w przypadku zaniedbania rolnika lub jego celowego działania, natomiast sytuacja zastana przez kontrolerów w gospodarstwie nie wynikała z winy właściciela, który utrzymywał prawidłową obsadę drzew, lecz była ona wynikiem zaistniałych zdarzeń, tj. kradzieży i zniszczeń dokonanych przez dziką zwierzynę.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARIMR we W. w dniu [...] kwietnia 2014 r., wydał decyzję nr[...], którą utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Po przedstawieniu dotychczasowego toku postępowania oraz przytoczeniu istotnych elementów rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego uznano, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. wydana została w sposób prawidłowy, gdyż organ I instancji właściwie ustalił stan faktyczny sprawy oraz zastosował obowiązujące przepisy prawa. Oceniając zarzuty odwołania uznano, że nie zasługują one na uwzględnienie. Następnie odniesiono się do stanu faktycznego sprawy ustalonego w trakcie kontroli i wskazano, iż kontrola na miejscu w zakresie uprawnienia strony do uzyskania płatności do ekologicznego sadu jabłoniowego położonego na działkach rolnych[...], [...], [...], [...] i [...] wykazała nieprawidłowości w odniesieniu do wymaganej obsady, która wynosi [...] drzewek/ha oraz nie spełnia wymogów określonych w § 9 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013, co spowodowało odmowę płatności do ww. działek. Analiza raportów kontroli przeprowadzona przez organ odwoławczy potwierdziła zasadność stanowiska organu I instancji, a nadto wskazano, że celem kontroli gospodarstwa jest stwierdzenie stanu faktycznego na dzień jej przeprowadzenia. Przy uwzględnieniu takiego założenia jako bezsporne uznano, iż na działkach [...], [...], [...], [...], [...] i [...] drzewka nie spełniają wymogów określonych w § 9 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, gdyż są zbyt niskie. Ponadto dokonano wyliczenia minimalnej obsady drzewek, z którego wynika, iż obsada drzew owocowych na ww. działkach rolnych nie spełnia minimalnego wymogu dla poszczególnych gatunków. Powyższe zgodnie z załącznikiem nr 7 powoduje zastosowanie sankcji w wysokości 100 %. Potwierdza to także sam odwołujący się jak i jednostka certyfikująca, która w wykazie przekazanym do ARiMR zawarła informację, iż obsada drzew owocowych jest niezgodna z wymogami.

Kontynuując uzasadnienie decyzji Dyrektor Oddziału Regionalnego ARMiR we W. odniósł się do argumentacji strony związanej z zaistnieniem niezależnych od niej przypadków siły wyższej tj. kradzieży drzewek oraz szkód dokonanych przez zwierzynę leśną na plantacji sadowniczej. W tym względzie przypomniano, że S. K. składając wniosek o przyznanie płatności podpisał zobowiązanie do: niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdym fakcie, który ma wpływ na nienależne lub nadmierne przyznawanie płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności oraz o każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności, w szczególności jeżeli zmiana dotyczy: wykorzystania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw, przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego. Mimo podpisania zobowiązania wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na 2013 r., jednak nie poinformował niezwłocznie organów Agencji o kradzieży drzew i zniszczeniach dokonanych przez zwierzęta, a dokonał tego zgłoszenia dopiero po wykonaniu w jego gospodarstwie czynności kontrolnych w odwołaniu od decyzji. W tej sytuacji organ podał, że niezwłoczne przekazanie informacji, do czego zobowiązuje się producent podpisując wniosek, ma na celu uchronienie się przed negatywnymi skutkami jakie grożą rolnikowi w momencie gdy nieprawidłowości zostaną stwierdzone podczas weryfikacji wniosku wykonywanej przez pracowników ARiMR.

Następnie odniesiono się do powołanego w odwołaniu zarzutu niezastosowania przez organ art. 75 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. Przypomniano, że zgodnie z art. 7 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28.01.2011 ze zm.), do przyznawania płatności w ramach programu rolnośrodowiskowego nie stosuje się przepisu art. 75 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, który stanowi, że jeśli rolnik nie był w stanie wypełnić swych zobowiązań w wyniku siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, zachowuje prawo do pomocy w odniesieniu do obszaru lub zwierząt kwalifikowalnych w momencie wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych. Płatności rolnośrodowiskowe powinny być przyznawane za wykonane działania rolnośrodowiskowe. Jeżeli na skutek ww. okoliczności rolnik nie może wykonać w danym roku zadań z tytułu podjętych zobowiązań nie przyznaje się mu w danym roku płatności rolnośrodowiskowej, gdyż nie poniósł żadnych kosztów ani nie utracił dodatkowych dochodów w wyniku braku możliwości wywiązania się z podjętego zobowiązania. Podjęte zobowiązanie powinno być kontynuowane. Jednakże na wniosek beneficjenta możliwa jest zmiana warunków podjętego zobowiązania z dostosowaniem go do zmienionych powierzchni i warunków gospodarowania.

Analizując zagadnienia związane z przypadkami zaistnienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, przypomniano, że sytuacje tego rodzaju powinny być zgłaszane na piśmie do kierownika biura powiatowego ARiMR w terminie do 10 dni od dnia, w którym rolnik jest w stanie dokonać tej czynności. Obowiązkowo należy dołączyć dowody potwierdzające ich wystąpienie. Podano także, iż zaistnienie przypadku siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności nawet w sytuacji gdy rolnik powiadomi kierownika biura powiatowego Agencji o ich wystąpieniu zgodnie z wymogami i z zachowaniem ww. terminu, nie spowoduje, że rolnik otrzyma płatność do gruntów rolnych, co do których nie ma możliwości wykonywać już zobowiązania, ale będzie zwolniony od zwrotu już pobranych płatności, o czym stanowi § 45 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Zdaniem organu II instancji w zaistniałej sytuacji nie ma podstaw do odstąpienia od zastosowanych zmniejszeń, ponieważ to strona składając i podpisując pierwszy i kolejne wnioski o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej oświadczyła, iż jest świadoma konsekwencji i sankcji dotyczących niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji programu oraz zobowiązała się do realizacji 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego.

W reasumpcji decyzji Dyrektor Oddziału Regionalnego ARMiR we W., wskazując na publiczny charakter przepisów rozporządzenia rolnośrodowiskowego zauważył, że organy ARiMR są zobowiązane do stosowania w przypadku stwierdzenia uchybienia w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonego wariantu regulacji zawartych w § 38 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Skoro więc stwierdzone zostały naruszenia w przestrzeganiu wymogów dla deklarowanych przez S. K. sadów to pomoc musiała zostać zmniejszona o wskazany w załączniku nr 7 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 procent. Stąd też wniosek strony o dokonanie płatności stosowanie do wniosku w sprawie płatności do gruntów rolnych na rok 2013 nie może zostać uwzględniony, ponieważ ustawodawca wskazał, jakie konsekwencje ponosi producent rolny, który nie przestrzega wymogów w ramach poszczególnych pakietów i wariantów.

W skardze na rozstrzygnięcie drugoinstancyjne wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów I i II instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wnioski skargi oparto na zarzutach naruszenia:

- § 38 ustęp 2 punkt 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z dnia 15 marca 2013 r.) w zw. z załącznikiem nr 7 "Wysokość współczynników procentowych stosowanych do dokonywania zmniejszeń płatności rolnośrodowiskowych w ramach pakietów lub wariantów" w zakresie zmniejszeń dla pakietu nr 2 wariantu 2.9. tegoż rozporządzenia poprzez jego błędne zastosowanie skutkujące zmniejszeniem pomocy rolnośrodowiskowej o 100 % w odniesieniu do działek rolnych należących do skarżącego, a objętych wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2013 w ramach działania "Programu Rolnośrodowiskowego" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 dotyczącego zadeklarowanego zobowiązania w ramach pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne wariant 2.9. Uprawy sadownicze i jagodowe, tj. działek: [...], [...], [...], [...] i [...] poprzez wskazanie, że na wyżej wymienionych działkach wykryto nieprawidłowości w zakresie gęstości nasadzeń i jakości materiału szkółkarskiego oznaczone kodami sankcjonującymi E2 i E7, które uprawniają organ do zastosowania zmniejszenia, o którym mowa powyżej, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że obsada wyżej wymienionych działek przekraczała 50 % obsady wymaganej do przyznania pełnej płatności rolno środowiskowej, stąd a contrario do treści załącznika nr 7 brak było po stronie organu uprawnienia do zastosowania wyżej wymienionych przepisów i zmniejszenia płatności o 100%;

- art. 7 Rozporządzenia Komisji (UE) NR 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich w zw. z art. 73 Rozporządzenia Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina - poprzez ich niezastosowanie, co spowodowało zastosowanie przez organ I instancji obniżek płatności rolnośrodowiskowej, podczas gdy sytuacja taka nie powinna mieć miejsca z uwagi na fakt, że nieprawidłowości w gęstości nasadzeń i jakości materiału szkółkarskiego jakie zaistniały między wnioskiem strony z dnia [...] maja 2013 r. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za 2013 r., a stanem faktycznym jaki wyłonił się na skutek kontroli przeprowadzonej w dniach od [...] do [...] lipca 2013 r. nie wynikały z winy strony, a były wyłącznie skutkiem działania siły wyżej w postaci kradzieży drzewek na działkach rolnych oraz działania zwierzyny leśnej, co nie powinno prowadzić do stosowania obniżek, które to okoliczności zgłoszone zostały przez pełnomocnika skarżącego niezwłocznie do jednego z protokołów sporządzonych na bieżąco przez kontrolujących w dniach [...] lipca 2013 r., co potwierdzone zostało następnie pismem z dnia [...] października 2013 r. skierowanego do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa D. Oddziału Regionalnego a następnie podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji, przy uwzględnieniu, iż w sprawie bezspornym jest, iż do uszkodzenia zwierząt przez zwierzynę płową, uschnięć na skutek warunków atmosferycznych oraz kradzieży drzewek doszło na przełomie czerwca/lipca 2013 r., co wykryte zostało dopiero w trakcie przedmiotowej w sprawie kontroli.

Nadto zdaniem skarżącego miało miejsce rażące naruszeniem przepisów procedury, a to art. 7 k.p.a. , 8 k.p.a., 10 k.p.a. , 77 § 1 k.p.a., art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., co miało wpływ na wynik sprawy. Zarzuty względem naruszenia procedury oparto na wskazaniu naruszenia obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, niepodjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym w szczególności nie rozpatrzenie dokumentacji, z której wynika, że na działkach oznaczonych literami [...], [...], [...], [...], [...] miały miejsce działania mogące być kwalifikowane jako działanie siły wyższej, tj. postanowienia o umorzeniu dochodzenia i wpisaniu sprawy do rejestru przestępstwa z dnia [...] października 2013 r. w sprawie o sygn. akt [...] oraz odpowiedzi na pismo z dnia [...] czerwca 2013 r. w sprawie szacowania szkód na uprawach jabłoni Koła Łowieckiego im. J. E. w O. z dnia [...] lipca 2013 r. co doprowadziło do zastosowania zmniejszeń dopłaty rolnośrodowiskowej o 100%, podczas gdy niezawinione przez rolnika nieprawidłowości w zakresie realizacji wybranego pakietu nie powinny wpływać na zastosowanie zmniejszeń w płatności. Nadto względem uzasadnienia decyzji uznano je za niepełne i jednostronne, w sposób lakoniczny ustosunkowujące się do twierdzeń i zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu, lub też nie odnoszące się do tych twierdzeń.

W szczegółowych motywach skargi zakwestionowano prawidłowość wydanych decyzji, przy czym kluczowe twierdzenia skarżący wyprowadził z analizy stanu faktycznego sprawy na tle załącznika nr 7 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 w sprawie współczynników procentowych stosowanych do dokonywania zmniejszeń płatności rolnośrodowiskowych w ramach pakietów i wariantów 100% wysokość zmniejszenia, w ramach pakietu nr 2 wariant 2.9. możliwa jest w jego ocenie wyłącznie w dwóch sytuacjach: gdy drzew w okresie owocowania lub na podkładach karłowatych lub półkarłowatych, których uprawa prowadzona jest nie krócej niż rok, jest mniej niż jest wymagane więcej niż o 50 % oraz gdy krzewów owocujących, ukorzenionych i spełniających wymagania dotyczące średnicy elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego jest mniej niż jest wymagane więcej niż o 50 %. Według autora skargi, zgodnie z literalnym brzmieniem zapisu zawartego w załączniku nr 7 rozporządzenia, organ przyznający wsparcie rolnośrodowiskowe w ramach pakietu nr 2 wariant 2.9. może pomniejszyć je o 100 % jedynie wówczas, gdy gęstość nasady jest mniejsza niż wymagana, przy czym braki w gęstości nasadzeń muszą przekraczać 50%. Następnie w oparciu o raport z czynności kontrolnych dokonano wyliczeń nasadzeń na objętych postępowaniem działkach i podano, że w żadnym przypadku gęstość nasadzeń nie była mniejsza niż 50% nasady wymaganej. Zatem, w ocenie skarżącego, nie zostały spełnione przesłanki upoważniające organ do zastosowania 100% pomniejszenia w ramach normy sankcjonującej E7.

Następnie ze względu na fakt wpływu na gęstość nasadzeń zdarzeń w postaci kradzieży i szkód spowodowanych przez zwierzynę, poczyniono zarzut naruszenia art. 7 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich w zw. z art. 73 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina podniesiono zarzut ich zastosowania w realiach przedmiotowej sprawy. Zdarzenia powodujące niewłaściwą obsadę spowodowane były siłą wyższą niezależną od rolnika, co nie zostało uwzględnione przez organ. Okoliczność ta, w ocenie skarżącego, stanowi wyjątek, który znajduje odpowiednie zastosowanie w stosunku do uchybień mających miejsce w ramach realizacji pakietu rolnośrodowiskowego. W takiej sytuacji, jego zdaniem obniżek i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach 1 i II, nie stosuje się w przypadku gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARMiR we W. wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie wyznaczonej na dzień [...] października 2014 r. pełnomocnicy skarżącego i organu podtrzymali stanowiska zajęte w pismach procesowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269 ze zm.) kompetencje sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej ograniczone zostały do oceny działalności tych organów pod względem zgodności z prawem. Działając w granicach przyznanych kompetencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny prawidłowości zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego oraz trafności ich wykładni. Dokonując czynności kontrolnych, Sąd zobowiązany jest uwzględnić stan faktyczny i prawny jaki istniał w chwili wydania zaskarżonej decyzji lub postanowienia. Należy też dodać, że w myśl przepisu art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - (dalej p.p.s.a.), Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, co oznacza, że ma prawo, a nawet obowiązek, wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Po przeanalizowaniu bowiem akt administracyjnych sprawy Sąd uznał, że organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych i na ich podstawie wydały decyzje zgodne z prawem procesowym i materialnym.

Unormowania prawne określające warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych zostały wskazane w podstawie prawnej decyzji pierwszoinstancyjnej, jak też decyzji organu II instancji. W swoich rozstrzygnięciach organy opały się na przepisach ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objęty Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

Na tle przywołanych normatywów zauważyć należy, iż organ decyzyjny I instancji wszczął postępowanie w sprawie na wniosek S. K. . Generalną zasadą jest bowiem to, że postępowanie w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowych wszczynane jest na żądanie strony, która składa wniosek o przyznanie tej płatności (art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich). Pomoc jest przyznawana jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach. W przedmiotowym wniosku o przyznanie płatności na rok 2013, zawarto deklarację w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. We wniosku zadeklarowano realizację zobowiązania w ramach pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne wariant 2.9. uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania) na powierzchni [...] ha. Organ administracyjny w ramach toczącego się postępowania dysponował raportami z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni ([...]), raport z czynności kontrolnych w zakresie programu rolnośrodowiskowego ([...]) oraz raportem z czynności w zakresie wzajemnej zgodności ([...]). W dokumentach tych odnotowano nieprawidłowości na kontrolowanych działkach, (z wyjątkiem jednej). Stwierdzone nieprawidłowości stały się podstawą do przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości.

Jakkolwiek organy obu instancji uzasadniły przyczyny przyznania płatności w pomniejszonej wysokości, ze względu na charakter zarzutów zamieszczonych zarówno w odwołaniu jak też w skardze, rolą Sądu pozostanie ocena prawidłowości wydanych rozstrzygnięć na tle obowiązujących przepisów. Rozporządzenie rolnośrodowiskowe w § 2 ust. 1-4 zawiera kumulatywne przesłanki warunkujące możliwość przyznania płatności, zaś § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia obliguje organ do uwzględnienia zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności. W kwestii wysokości zmniejszeń płatności rolnośrodowiskowej stosowną regulację zawiera załącznik nr 7 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Ściśle z płatnością jakiej dotyczy postępowanie związany jest § 50 ust. 1 rozporządzenia wskazujący na to, że rolnik, który podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe na podstawie rozporządzenia, o którym mowa w § 58 (tj. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rołnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w zakresie wariantu dziewiątego, dziesiątego, jedenastego lub dwunastego pakietu 2 rolnictwo ekologiczne, może kontynuować realizację tego zobowiązania zgodnie z wymogami określonymi dla tych wariantów w przepisach rozporządzenia, o którym mowa w § 58. W związku z powyższym płatność rolnośrodowiskowa do powyższych działek przysługuje w wysokości zmniejszonej o 100 % - zgodnie z wysokością zmniejszenia określoną w załączniku nr 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. W myśl § 9 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 w przypadku wariantu dziewiątego, dziesiątego, jedenastego i dwunastego płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych jeżeli wszystkie uprawiane drzewa są ukorzenione i spełniają wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla drzewek owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego oraz wszystkie uprawiane krzewy są ukorzenione i spełniają wymagania dotyczące średnicy elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla krzewów jagodowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego. Zaznaczyć także należy, iż uwzględnione przez organy administracyjne raporty z czynności kontrolnych spełniają wszelkie wymogi dowodu w sprawie, jako że zostały sporządzone w oparciu o kontrolę przeprowadzoną na podstawie przepisów traktujących o programach rolnośrodowiskowych, wzajemnej zgodności oraz w zakresie kwalifikowalności powierzchni.

Ponad wszelką wątpliwość z raportów, którymi dysponowały organy wynika, że w stosunku do działek, co do których przyznano płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości, stwierdzono nieprawidłowości dotyczące nieutrzymania minimalnej obsady drzew oraz materiał szkółkarski nie spełniał określonych wymagań. Okoliczność zarówno ilości drzew na działkach, jak też jakości materiału szkółkarskiego nie zostały w żaden sposób zakwestionowane w toku postępowania oraz w wywiedzionej skardze. Przyjąć zatem należy, że ustalenia kontroli są zgodne ze stanem faktycznym i nie budzą wątpliwości. Środek odwoławczy i skarga odnoszą się jednak do oceny stwierdzonego stanu faktycznego, jako przesłanki negatywnej stanowiącej podstawę przyznania płatności w zmniejszonej wysokości. Skarżący w oparciu o ustalenia kontroli poczynił nawet wyliczenia, z których wynika, że obsada drzewostanu jabłoni na każdej nieruchomości przekracza 50% normy, co winno skutkować wypłatą świadczenia w pełnej wysokości. Z tej okoliczności wywodzi on zarzut błędnego zastosowania sankcji w wysokości 100 %, gdyż jego zdaniem jest ona możliwa do zastosowania, gdy drzew w okresie owocowania lub na podkładach karłowatych lub półkarłowatych, których uprawa prowadzona jest krócej niż rok, jest mniej niż jest wymagane więcej niż o 50 % oraz gdy krzewów owocujących, ukorzenionych i spełniających wymagania dotyczące średnicy elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego jest mniej niż jest wymagane więcej niż o 50 %.

Mimo ewidentnej zgodności wyliczeń skarżącego poczynionych w skardze z tezą, że obsada przedmiotowych działek drzewami owocowymi odpowiada ilości przekraczającej 50% wymaganej, okoliczność ta nie wpływa na prawidłowość zapadłych w sprawie rozstrzygnięć. Należy w tym względzie przyznać rację organowi II instancji, który w odpowiedzi na skargę, zauważa, iż skarżący przywołał się na treść załącznika nr 7 w brzmieniu nadanym nowelizacją z dnia 12 marca 2014 r. (Dz. U. z 2014 r., poz 324) do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Dla prawidłowej oceny sprawy na gruncie obowiązujących przepisów nie można jednak z pola widzenia tracić § 50 ust. 1 i ust. 3 pkt 2 stanowiącego, że rolnik, który podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33. poz. 262, ze zm.), w zakresie wariantu dziewiątego, dziesiątego, jedenastego lub dwunastego pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, może kontynuować realizację tego zobowiązania zgodnie z wymogami określonymi dla tych wariantów w przepisach rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. (ust. 1). Zasadą jest jednak, iż do kolejnych płatności rolnośrodowiskowych przyznawanych za realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego w zakresie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się przepisy niniejszego rozporządzenia, z tym że jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów, o których mowa w ust. 1, płatności te przysługują w danym roku w wysokości zmniejszonej zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. (ust. 3 pkt 2).

Wobec powyższego twierdzenia skargi, nie tylko nie przyczyniły się do podważenia prawidłowości wydanych decyzji lecz w sposób pośredni, poza raportami kontroli, są dowodem na brak minimalnej obsady nasadzęń na działkach. Skarżący bowiem zobowiązanie podjął w 2010 r., tj. na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Zatem w przypadku nieprzestrzegania przez niego wymogów, zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. Zgodnie z załącznikiem nr 7 dla tego rozporządzenia, jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie polegające na nieutrzymywaniu minimalnej obsady drzew lub krzewów (granica błędu do 5% wymaganej obsady) na danej działce rolnej wysokość płatności rolnośrodowiskowej jest zmniejszana w części dotyczącej danego pakietu albo wariantu o 100 % w odniesieniu do tej działki, na której stwierdzono to uchybienie. W tych okolicznościach, w ocenie Sądu w składzie orzekającym, nie budzi wątpliwości prawidłowość zastosowania przez organy płatności w pomniejszonej wysokości.

Przyjdzie również poddać ocenie słuszność zarzutu skargi dotyczącego niezastosowania przez organ art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Podkreślenia wymaga, iż przepis ten znajduje zastosowanie odpowiednio m.in. do działań z osi 2 wsparcia rozwoju obszarów wiejskich czyli programów rolnośrodowiskowych na podstawie art. 7 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011. Zgodnie zaś z art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, zmniejszeń i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II, nie stosuje się w przypadku gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy (ust. 1). Zmniejszeń i wykluczeń przewidzianych w rozdziałach I i II nie stosuje się w odniesieniu do tych części wniosku o przyznanie pomocy, co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że organ ten nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku. Podane przez rolnika informacje powodują dostosowanie wniosku o przyznanie pomocy do faktycznej sytuacji. Zatem możliwość odstąpienia od zastosowania redukcji i sankcji dotyczy tylko przypadków określonych rozdziałach I i II tj. z tytułu niezgłoszenia wszystkich obszarów (sankcja maksymalnie do 3 % przysługującej płatności) oraz z tytułu przedeklarowania gruntów rolnych (podwójne zmniejszenie w przypadku przedeklarowania w przedziale od 3 % lub 2ha do 20 %, odmowa płatności przypadku przedeklarowania w przedziale 20 % do 50 % i odmowa płatności wraz z nałożeniem trzyletnich sankcji potrącanych z przyszłych płatności w przypadku przedeklarowania w przedziale powyżej 50 %. Słuszność ma więc organ wskazując, że regulacja ta nie ma zastosowania do zmniejszeń i redukcji przewidzianych w przepisach rozporządzenia rolnośrodowiskowego tj. z tytułu nieprzestrzegania zadań i wymogów dla poszczególnych pakietów i wariantów programu rolnośrodowiskowego.

Szeroka argumentacja strony, w szczególności zamieszczona w odwołaniu od decyzji, związana jest z przyczyną nieprawidłowości ujawnionych w trakcie kontroli, czyli siłą wyższą. Fakt zniszczeń spowodowanych przez dziką zwierzynę czy kradzież sadzonek nie może być poddany ocenie przez pryzmat przesłanki wpływającej na przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. Zarówno organy decyzyjne jak też Sąd nie mają podstaw do oceny zaistnienia tych okoliczności, skoro obowiązujące przepisy obligują rolnika do dokonania pisemnego zgłoszenia tych zdarzeń w terminie 10 dni, zaś w realiach niniejszej sprawy nieprawidłowości ujawniono w trakcie kontroli, natomiast stosowane zgłoszenie nie zostało dokonane. Nadto w myśl § 45 rozporządzenia rolnośrodowiskowego nawet zgłoszenie zaistnienia przedmiotowych okoliczności nie stanowi podstawy do przyznania płatności.

Pośród zarzutów skargi podniesiono naruszenie art. 7, 8, 10, 77 § 1 i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Z akt administracyjnych sprawy wynika jednak, że organy nie uchybiły zasadom procedury uregulowanym we wskazanych przepisach artykułów 7, 8, 10 i 77 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się nadto naruszenia przez organy art. 107 § 3 k.p.a. Art. 107 § 1 i 3 k.p.a. stanowi, że każda decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne, zawierające wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz uzasadnienie prawne, czyli wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 1995 r. (sygn. akt SA/Lu 2479/94, Baza Orzeczeń LEX nr 27106), jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji jest obowiązek organów administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem - zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu. Niezależnie od powyższego, uzasadnienie stanowi jeden z warunków "sine qua non" skutecznej kontroli decyzji administracyjnych przez sąd administracyjny. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma zatem nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie stron postępowania do organów administracyjnych.

W niniejszej sprawie organy obu instancji powyższe obowiązki spełniły. Organ rozpatrzył zgromadzony materiał dowodowy formułując logiczne na jego podstawie wnioski. Odniesiono się także w pełni do zarzutów odwołania. Godzi się z całą mocą podkreślić, że stan faktyczny działek został odzwierciedlony dowodem bezpośrednim w postaci sporządzonych na skutek kontroli raportów. Nadto sam skarżący w wywodach skargi potwierdził stan obsady działek. Sąd stwierdza, po zapoznaniu się z tymi dowodami, że w sposób nie budzący najmniejszych wątpliwości wykazano, że działki objęte wnioskiem nie spełniają warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej.

Nie mogą podważyć wydanych rozstrzygnięć zarzuty związane z naruszeniem reguł wszechstronnego zebrania i oceny materiału dowodowego, prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, czy też zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Dość w tym miejscu wskazać, że analiza akt administracyjnych przedłożonych Sądowi, w żaden sposób nie potwierdza naruszenia wskazanych zasad procedury administracyjnej. Nadto powszechnie znana jest reguła odejścia od zasady prawdy obiektywnej w toku postępowania prowadzonego w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając kontrolowaną decyzję za zgodną z prawem, na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.