Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 3105/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, sędzia WSA Jarosław Łuczaj (spr.), Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2018 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2017 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipa 2017 r., nr [...], orzekającą o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania rozgraniczeniowego dotyczącego ustalenia granicy działki nr [...] z działką nr [...] i działki nr [...] z działką nr [...], które położone są w S., gm. G..

Stan sprawy przedstawiał się następująco:

Wnioskiem z dnia 18 maja 2015 r. W. S. oraz pozostali współwłaściciele działek o numerach ewidencyjnych [...] i [...], położonych w S., gm. G.: H. T., E. L., M. L., M. L. oraz R. L., wystąpili do Wójta Gminy [...] o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego dotyczącego ustalenia granicy działki nr [...] z działką nr [...] i działki nr [...] z działką nr [...], również położonych w S., gm. G..

Decyzją z dnia [...] października 2016 r., nr [...], Wójt Gminy [...] orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie postępowania rozgraniczeniowego dotyczącego powyższych nieruchomości.

W wyniku odwołania W. S., decyzją z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Jako przesłankę takiego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że wydanie decyzji o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego w trybie art. 105 § 1 kpa nie jest dopuszczalne w sytuacji, gdy nie zostało ono uprzednio wszczęte na podstawie art. 30 ust. 4 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Jednocześnie SKO wskazało, że ponownie rozpoznając sprawę organ winien wszcząć postępowanie rozgraniczeniowe, a następnie w zależności od ustaleń wydać stosowną decyzję administracyjną albo w przypadku zaistnienia przyczyn wskazanych w art. 61a § 1 kpa odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego,

Następnie postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r., nr [...], (nazwanym decyzją) Wójt Gminy [...] postanowił odmówić wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego. Podstawę prawną stanowił jednak art. 61a § 1 i 2 kpa.

W wyniku postępowania odwoławczego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło powyższe postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W uzasadnieniu swojego stanowiska Kolegium wskazało, że okoliczność, iż rozgraniczenia przedmiotowych nieruchomości dokonał Sąd Rejonowy w [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r., sygn. akt [...], może stanowić okoliczność istotną w żądaniu wszczęcia postępowania o rozgraniczenie w sytuacji, gdy od daty wydania tego orzeczenia nie zaistniały na gruncie żadne nowe zdarzenia mogące powodować wystąpienie sporu granicznego i potrzebę ponownego ustalenia spornych granic pomiędzy nieruchomościami. Ustalenia, czy w sprawie zachodzi tożsamość nowej sprawy administracyjnej dotyczącej rozgraniczenia ze sprawą już uprzednio rozstrzygniętą prawomocnym orzeczeniem w postępowaniu sądowym powinno znaleźć odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Wymagane było zatem wszczęcie postępowania w sprawie oraz przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w tym zakresie i w zależności od poczynionych ustaleń zakończenie go poprzez wydanie stosownego rozstrzygnięcia.

Ponownie rozpoznając sprawę, zawiadomieniem z dnia [...] maja 2017 r. Wójt Gminy [...] poinformował strony postępowania o wszczęciu postępowania w sprawie dotyczącej granic działek położonych w miejscowości S., oznaczonych numerami [...] z działką [...] i [...] z działką [...].

Następnie organ I instancji poinformował strony o wyznaczeniu oględzin na gruncie w dniu [...] lipca 2017 r., wzywając strony postępowania do złożenia przed rozprawą wyjaśnień, dokumentów i innych dowodów na okoliczność zmiany granic, jak i co do faktów mogących mieć wpływ na wynik sprawy.

W dniu [...] czerwca 2017 r. do Urzędu Gminy w [...] wpłynęło pismo W. S., w którym wyjaśnił, że jako właściciel działek [...] i [...] podtrzymuje wniosek o przeprowadzenie dotyczącego ich postępowania rozgraniczeniowego z działkami [...] i [...]. Wskazał, że w chwili obecnej zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, bowiem ujawniły się nowe dane i okoliczności, które w poprzednim postępowaniu nie zostały uwzględnione. W 2010 r. na wniosek A. S. toczyło się postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące granic pomiędzy przedmiotowymi działkami. Poza sporem jest, iż toczyło się postępowanie sądowe dotyczące rozgraniczenia działek i to postępowania zakończyło się prawomocnie. Jednak wydane rozstrzygnięcia nie uwzględniały wszystkich okoliczności, a przede wszystkim dokumentacji dotyczącej ustalenia powierzchni przedmiotowych działek, a także ich szerokości. Dotyczy to dokumentacji z rejestracji przedmiotowych działek dokonanej w 1960 r., która ma podstawowe znaczenie dla ustalenia przebiegu spornych granic. Zapoznanie się z tymi dokumentami przez geodetę uprawnionego pozwoliłoby na prawidłowe przeprowadzenia rozgraniczenia i ustalenie granicy zgodnie ze stanem prawnym. Wnioskodawca uważa, że granica między działkami powinna znajdować się ok. 18-20 m w głąb działki A. S.. W trakcie rozgraniczenia nie przeprowadzono żadnych pomiarów szerokości działek. Punkty granic wyznaczono przy pomocy GPS, a geodeta nie dokonywał ani ustalenia powierzchni działek, a także nie ustalał ich wymiarów. W. S. podał, że w czasie, gdy A. S. złożył wniosek o rozgraniczenie nie miał dostępu do dokumentacji m.in. z 1960 r.. Po zapoznaniu się z nią stwierdził, iż dotychczasowe pomiary były błędne, wniosek jest jak najbardziej zasadny i istnieje konieczność przeprowadzenia rozgraniczenia jeszcze raz. Powołując się na treść art. 153 kc wnioskodawca wskazał, iż błędny jest pogląd, że skoro nabycie prawa własności nieruchomości na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. nastąpiło w granicach ewidencji gruntów, to granice te stanowią prawne granice nieruchomości. Przeprowadzone postępowanie rozgraniczeniowe wcale nie daje możliwości jednoznacznego stwierdzenia, iż sposób posiadania przedmiotowych nieruchomości odpowiadał na gruncie działkom i granicom ewidencyjnym wskazanym w sporządzonej ewidencji gruntów. Na podstawie zebranych dowodów przejawia się fakt częściowego zawłaszczenia gruntów będących własnością jego dziadka P. K., zmarłego w 1970 r.. W. S. przedstawił szczegółowy opis zmian prawnowłasnościowych, które miały miejsce na przestrzeni lat 1960-1993, a które mogą mieć wpływ na prawidłowe ustalenie granic, Wyjaśnił też, że spór graniczny trwa od lat, a płot, który stał do jesieni 2016 r. postawił na swojej działce (obecnie rozebrany i postawiony prowizorycznie), na co otrzymał wyrys geodezyjny. A. S. będzie zawsze twierdził, że nie było sporu - co nie jest prawdą, bowiem dla niego taka sytuacja jest korzystna. Dlatego wnioskodawca zwrócił się o przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego między działkami i ustalenie prawidłowej granicy, podając jednocześnie, że wszystkie niezbędne dokumenty do ustalenia granicy zostały już przez niego złożone w toku postępowania, tj. odpis protokołu uwłaszczeniowego z 1976 r., odpis części aktu notarialnego z 1948 r., odpisy rejestracji i map działek z 1960 r. i zdjęcia - 6 kart. Zapoznanie się merytoryczne z tymi dokumentami pozwoli na rozgraniczenie działek zgodnie z prawem.

W dniu [...] lipca 2017 r. odbyła się rozprawa administracyjna, mająca na celu oględziny granic i punktów granicznych, z udziałem m.in. W. S., A. S. i M. K. (pozostałe strony pomimo prawidłowego wezwania nie stawiły się). Podczas rozprawy A. S. okazał punkty graniczne działek nr [...] i nr [...] oraz nr [...] i nr [...], które zostały ustalone i zastabilizowane przez geodetów w postępowaniu administracyjnym i sądowym. W. S. natomiast wniósł o ponowne rozgraniczenie ponieważ działka, którą użytkuje ma za małą powierzchnię i uważa, że rozgraniczenie wykonane przez geodetów tak w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowym zostało wykonane nieprawidłowo.

Na podstawie ustaleń administracyjnego postępowania wyjaśniającego decyzją z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...], Wójt Gminy [...] orzekł o umorzeniu postępowania, które wszczął wniosek W. S. z dnia [...] maja 2015 r., uzupełniony w dniach [...] września i [...] października 2016 r.. Podstawę prawną decyzji wskazano art. 105 § 1 kpa, a w jej uzasadnieniu organ I instancji podał, że zgodnie z art. 30 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 z póżn. zm.), postanowieniem Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...], na wniosek A. S. zostało wszczęte postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące granic pomiędzy przedmiotowymi działkami, które zostało zakończone decyzją Wójta w dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...]. Na wniosek W. S. sprawa ta została przekazana do Sądu Rejonowego w [...], który postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r., sygn. akt [...], postanowił dokonać rozgraniczenia przedmiotowych działek według mapy sporządzonej przez geodetę i zaewidencjonowaną w PODGiK w dniu [...] lipca 2011 r. za numerem [...]. Apelacja złożona przez W. S. została oddalona na mocy postanowienia Sądu Okręgowego w [...], sygn. akt [...]. Organ przedstawił też dotychczasowy przebieg aktualnego postępowania i podejmowane w jego toku rozstrzygnięcia, tak organu I instancji, jak i organu odwoławczego. Na dzień [...] lipca 2017 r. Wójt Gminy [...] rozpisał rozprawę administracyjną dla wszystkich uczestników postępowania, wzywając W. S. do złożenia przed rozprawą wyjaśnień, dokumentów i innych dowodów na okoliczność zmiany granic przedmiotowej działki, jak też co do innych faktów, które mogą mieć wpływ na wynik sprawy. Do akt sprawy nie wpłynęły żadne dokumenty potwierdzające okoliczności wskazane we wniosku. Podczas rozprawy, zebrani na gruncie obecni uczestnicy poświadczyli, że punkty graniczne zostały ustalone w tych samych miejscach zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i postępowaniu sądowym, co jest uwidocznione na gruncie. Zastabilizowane punkty zostały okazane przez W. S. i A. S., przy czym żadna z obecnych osób nie wskazała na zdarzenia mogące mieć wpływ na zmianę granic lub inne okoliczności mogące mieć wpływ na ich obecne oznaczenie. Analiza prowadzonego postępowania pod kątem zapadłego postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., sygn. akt [...] również sprowadza się do wskazanych powyżej wniosków. Na podstawie tych danych organ stwierdził, że w sprawie nie wystąpiły żadne nowe zdarzenia mogące rzutować na konieczność ustalania ponownie granic. Od daty uprawomocnienia się wyroku sądowego i okazania granic przez geodetę uprawnionego i geodetę sądowego przebieg granic nie uległ zmianie, a punkty potwierdzające granicę znajdują się w granicach nieruchomości. Nie nastąpiły zatem żadne nowe zdarzenia mogące powodować wystąpienie sporu granicznego i potrzebę ponownego ustalenia granic spornych nieruchomości. Zgodnie z art. 105 § 1 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W niniejszej sprawie, na gruncie ustalonego stanu faktycznego należało stwierdzić, że organ administracji jest związany prawomocnym orzeczeniem sądu, które wiąże nie tylko strony i sąd który je wydał, ale również inne sądy i organy administracji. Organ administracji jest zatem związany prawomocnym orzeczeniem sądu powszechnego, który ustalił granice. Bezprzedmiotowość postępowania rozgraniczeniowego powstała wskutek zdarzenia prawnego w postaci postanowienia sądu powszechnego w tym przedmiocie. W ocenie organu, orzeczeniem sądu powszechnego uregulowana została sporna granica, w związku z czym sprawa nie podlega rozstrzygnięciu co do jej istoty przez organ administracji publicznej. Wyłączone jest bowiem ustalenie w administracyjnym postępowaniu rozgraniczeniowym innego jej przebiegu niż uczynił to sąd powszechny w postępowaniu cywilnym. Granice działek położonych w miejscowości S. nr [...] z działką nr [...] i działki nr [...] z działką nr [...] - zostały już ustalone i oznakowane na gruncie, a analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci akt postępowania sądowego - postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., sygn. akt [...], jest tożsama z dowodami zgromadzonymi w niniejszym postępowaniu.

Od powyższej decyzji W. S. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zwracając się o jej uchylenie lub uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W jego ocenie decyzja organu I instancji jest nieprawidłowa, a sam fakt sporządzenia mapy nie może być przyczyną odmowy wykonania czynności rozgraniczeniowych. Na poparcie zasadności przeprowadzenia ponownego rozgraniczenia przedmiotowych nieruchomości odwołujący ponowił argumentację, którą zawarł w piśmie z dnia [...] czerwca 2017 r.. Nadto, odnosząc się do treści zaskarżonej decyzji organu I instancji stwierdził, iż w czasie kontroli rozprawy administracyjnej, która odbyła się na granicy działek, nie odnaleziono punktu granicznego przy drodze w S. w kierunku południowym, a także nie przeprowadzono kontroli punktu granicznego jego działki z działkami należącymi do właścicieli z miejscowości U. oraz nie skontrolowano punktu granicznego przy drodze do miejscowości C.- kierunek [...]. Brak tych czynności powoduje, iż organ administracyjny w sposób bezpodstawny uznał, że skoro było już rozgraniczenie, to nie ma konieczności przeprowadzenia kolejnej sprawy rozgraniczeniowej, a tymczasem dotychczasowe postępowanie i czynności nie doprowadziły do ustalenia prawidłowo granic między przedmiotowymi działkami. Obecnie punkty graniczne wskazane przez geodetę K., który dokonywał pomiarów granic w poprzednich latach, znajdują się przy drzewkach owocowych (mających ok 40 lat) i te punkty nie są właściwymi punktami wytyczającymi granicę między działkami. Granica ta powinna przebiegać według wiedzy odwołującego, którą posiada od swojego dziadka P. K. (przekazanej rodzicom i jemu) w odległości ok. 20 metrów w kierunku wschodnim od obecnie wskazanych punktów granicznych, tj. położonych przy w/w drzewkach owocowych. Dlatego odwołujący wniósł o uchylenie decyzji i nakazanie przeprowadzenia rozgraniczenia, bo tylko to pozwoli ustalić prawne granic działek.

Organ I instancji nie znalazł podstawy do zmiany lub uchylenia swojego rozstrzygnięcia i przesłał powyższe zażalenie z aktami sprawy do SKO, które rozpoznając przedmiotową sprawę zważyło, że zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257) w związku z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935), postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, co tworzy obowiązek merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy. Postępowanie odwoławcze nie może polegać tylko na kontroli postępowania organu pierwszej instancji, lecz powinno mieć miejsce ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy niejako "od nowa", bowiem organ odwoławczy nie jest związany poczynionymi przez organ I instancji ustaleniami i dokonaną przez niego oceną dowodów. Właściwe wypełnienie zasady dwuinstancyjności wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć różnych organów, lecz zakłada jej podjęcie w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Chodzi zatem o to, by przeprowadzono dwukrotnie merytoryczne postępowanie, by dwukrotnie oceniono dowody, w sposób rzeczowy i poważny przeanalizowano wszelkie argumenty i opinie i w konsekwencji doprowadzono do wydania takiego rozstrzygnięcia, które najlepiej odpowiadać będzie prawu, interesowi publicznemu i słusznym interesom strony. Realizując zasadę dwuinstancyjności przewidzianą w art. 15 kpa organ odwoławczy na nowo ponownie rozpoznaje sprawę administracyjną w jej.

Zgodnie z aft. 29 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1629 z późn. zm.; dalej "ustawa"), celem rozgraniczenia jest ustalenie przebiegu granic nieruchomości przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Rozgraniczeniu podlegają, w miarę potrzeby, wszystkie albo niektóre granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami. Organami właściwymi do dokonania rozgraniczenia są wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) oraz w wypadkach określonych w ustawie sąd.

Rozgraniczenie nieruchomości oznacza instytucję prawa administracyjnego, która służy urzędowemu wyznaczaniu granicy pomiędzy sąsiadującymi nieruchomościami, której istotą jest ustalenie, do jakich granic sięga prawo własności.

Zgodnie z unormowaniami zawartymi w rozdziale 6 ustawy, wszczęte administracyjne postępowanie rozgraniczeniowe nieruchomości powinno być zakończone, w zależności od wyników przeprowadzonego postępowania, formie:

1) merytorycznej decyzji administracyjnej o rozgraniczeniu zatwierdzającej granice ustalone przez geodetę na podstawie znaków i śladów granicznych, map i innych dokumentów oraz punktów osnowy geodezyjnej, a w razie ich braku lub jeżeli były one niewystarczające albo sprzeczne - na podstawie zgodnego oświadczenia stron (art. 31 ust. 1 i 3 oraz art. 33 ust. 1 ustawy);

2) ugody granicznej zawartej przed geodetą przez strony postępowania rozgraniczeniowego (art. 31 ust. 4 ustawy);

3) wydanie decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego i przekazaniu sprawy z urzędu do rozpatrzenia sądowi - jeżeli zaistniał spór co do przebiegu linii granicznej, nie doszło do zawarcia ugody i nie było podstaw do wydania merytorycznej decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości (art. 34 ust. 1 i 2 ustawy).

Jednak w judykaturze utrwalony pogląd, że istnieje też czwarta możliwość zakończenia administracyjnego postępowania dotyczącego rozgraniczenia nieruchomości, tj. poprzez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania, jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 § 1 kpa.

Przedmiotem odwołania jest decyzja organu I instancji, którą orzekł on o umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem W. S. z dnia [...] maja 2015 r., uzupełnionym w dniach [...] września i [...] października 2016 r..

Podstawę prawną decyzji stanowi art. 105 § 1 kpa, który stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

Bezprzedmiotowość postępowania może mieć charakter podmiotowy, na przykład w sytuacji śmierci jedynej strony postępowania, w stosunku do której było prowadzone postępowanie, a potencjalne uprawnienia lub obowiązki zmarłej strony nie przechodzą na jej następców prawnych. Z kolei bezprzedmiotowość o charakterze przedmiotowym ma między innymi miejsce wówczas, gdy nie ma sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 i 2 kpa. Jednym z przykładów tego rodzaju bezprzedmiotowości jest tzw. powaga rzeczy osądzonej. W sprawie o rozgraniczenie nieruchomości, w której orzekał już prawomocnie sąd powszechnych, zachodzi bezprzedmiotowość postępowania przed organami administracji publicznej, gdyż przedmiot postępowania został już rozstrzygnięty wcześniejszym orzeczeniem sądu.

W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że na wniosek A. S. postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...], Wójt Gminy [...] wszczął postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy przedmiotowymi nieruchomościami, które zostało zakończone poprzez wydanie przez organ I instancji decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. o zatwierdzeniu granic oznaczonych i utrwalonych na gruncie pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] z działkami nr [...] i nr [...]. Na wniosek W. S. sprawa tego rozgraniczenia została przez organ I instancji przekazana do Sądu Rejonowego w [...] w trybie art. 33 ust. 3 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Sąd ten postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r., sygn. akt [...], rozgraniczył przedmiotowe działki wzdłuż linii łączącej punkty 30827-3248-3241-30307-100-103, przedstawionej na mapie sporządzonej przez geodetę uprawnionego M. Z. i zaewidencjonowanej w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starosty [...] w dniu [...] lipca 2011 r. za numerem [...]. Postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r., sygn. akt [...], Sąd Okręgowy [...] oddalił apelację W. S. od postanowienia z dnia [...] grudnia 2011 r.. W myśl art. 365 kpc, prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe i organy administracji publicznej.

Powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego organ wskazał, że ustalenie stanu prawnego granicy nieruchomości i jej utrwalenie w terenie nie eliminuje na przyszłość sporów między właścicielami sąsiednich gruntów co do przebiegu granicy, a wcześniej wydane postanowienie o rozgraniczeniu, ze swego charakteru będące postanowieniem ustalającym, przesądza tylko o stanie prawnym granicy dzielącej sąsiednie nieruchomości w dacie wydania go. W kolejnym postępowaniu o rozgraniczenie przedmiotem rozgraniczenia nie jest więc stan rzeczy leżący u podstaw tego postanowienia, ale stan istniejący w dacie kolejnego orzekania o przebiegu granicy. Możliwość prowadzenia ponownego postępowania rozgraniczeniowego może mieć miejsce wówczas, gdy po zakończonym postępowaniu rozgraniczeniowym, czyli po ustaleniu stanu prawnego granicy i jej utrwaleniu w terenie, nastąpiły nowe zdarzenia o charakterze faktycznym, które mogą sprawiać, że stan władania gruntami różni się od tytułu prawnego do tego władania. Jednym słowem ponowne postępowanie rozgraniczeniowe może mieć miejsce tylko wówczas, gdy nowe zdarzenia o charakterze faktycznym dotyczące stanu władania gruntami mają miejsce już po zakończeniu wcześniejszego postępowania rozgraniczeniowego. Natomiast możliwość prowadzenia ponownego postępowania rozgraniczeniowego, co do tych samych nieruchomości, nie jest i nie może być traktowana jako środek do kwestionowania prawomocnego postanowienia sądowego o rozgraniczeniu.

Zatem niedopuszczalna jest taka sytuacja, w której strona, nie zgadzając się z rozstrzygnięciem sądowym w sprawie rozgraniczenia, próbuje wzruszyć prawomocne orzeczenie w trybie wszczęcia i ponownego prowadzenia postępowania rozgraniczeniowego. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Odwołujący nie akceptuje rozstrzygnięcia o rozgraniczeniu dokonanego przez Sąd Rejonowy w [...] prawomocnym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r., mimo że jego apelacja została też oddalona przez Sąd Okręgowy w [...]. Odwołujący powołuje się na okoliczności dotyczące spornych granic, które miały miejsce przed wydaniem przez Sąd Rejonowy w [...] postanowienia o rozgraniczeniu. Administracyjne czynności wyjaśniające przeprowadzone przez organ I instancji oraz złożone przez odwołującego wyjaśnienia zawarte w piśmie z dnia [...] czerwca 2017 r. i ponowione też w odwołaniu, nie ujawniły żadnych nowych zmian w stanie władania nieruchomościami oraz nie potwierdziły, że po dacie wydania sądowego postanowienia o rozgraniczeniu przedmiotowych nieruchomości pojawiły się nowe zdarzenia faktyczne mogące mieć wpływ na przebieg granic. Materiał dowodowy wskazuje, że nie ma nowego sporu między właścicielami sąsiednich nieruchomości co do przebiegu granicy, ale spór, który istnieje od wielu lat i który był już przedmiotem orzeczenia sądowego. Granice nieruchomości w trybie postępowania rozgraniczeniowego ustala się bowiem na gruncie jedynie "raz". Zainteresowane strony są związane zapadłym w sprawie rozstrzygnięciem dopóty, dopóki nie zostanie ono wycofane z obiegu prawnego.

Zatem w rozpoznawanej sprawie, administracyjne postępowanie rozgraniczeniowe nie mogło się toczyć, bowiem kwestia spornych granic została już prawomocnie rozstrzygnięta orzeczeniem sądu powszechnego i organ I instancji zasadnie umorzył postępowanie w sprawie na podstawie art. 105 § 1 kpa, jako bezprzedmiotowe.

Natomiast skoro odwołujący uważa, że w sprawie dokonanego przez sąd powszechny rozgraniczenia wyszły na jaw nowe dowody czy fakty, które mogłyby być nieznane Sądowi Rejonowemu w [...], który orzekał o rozgraniczeniu i Sądowi Okręgowemu oddalającemu apelację, może skorzystać z drogi wznowienia postępowania przed Sądem Okręgowym w [...].

Uwzględniając przedstawiony stan faktyczny oraz prawny i nie znajdując podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji organu I instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało ją w mocy.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, W. S. wniósł o jej uchylenie i uchylenie decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2017 r. oraz powtórzył zarzuty podniesione w odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...].

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej "ppsa"), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym, w myśl art. 134 ppsa, sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a także w całości podzielił ustalenia dokonane przez organy w toku postępowania administracyjnego i wyrażone w uzasadnieniach ich decyzji uznając je za własne, co czyni bezprzedmiotowym ich powtarzanie w całości.

Rozpoznawana sprawa dotyczy żądania rozgraniczenia nieruchomości położonych w miejscowości S., gm. G., tj. działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] i [...] z działkami oznaczonymi numerami ewidencyjnymi [...] i [...], odnośnie których zapadło prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., sygn. akt [...].

Przepisy ustawy z dnia z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2101 z późn. zm.), regulujące rozgraniczanie nieruchomości (art. 29-39), muszą by rozpatrywane w kontekście art. 153 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r. poz. 459 z późn. zm.), z którego wynika przede wszystkim, że granice gruntów ustala się jeżeli stały się one sporne.

W postanowieniu z dnia [...] marca 2002 r., [...] (LEX nr 55120), Sąd Najwyższy sformułował pogląd, że ustalenie stanu prawnego granicy nieruchomości i jej utrwalenie w terenie nie eliminuje na przyszłość sporów między właścicielami sąsiednich gruntów co do przebiegu granicy, a wcześniej wydane postanowienie o rozgraniczeniu, ze swego charakteru będące postanowieniem ustalającym, przesądza tylko o stanie prawnym granicy dzielącej sąsiednie nieruchomości w dacie jego wydania. W kolejnym postępowaniu o rozgraniczenie przedmiotem rozgraniczenia nie jest więc stan rzeczy leżący u podstaw tego postanowienia, ale stan istniejący w dacie kolejnego orzekania o przebiegu granicy. Możliwość prowadzenia ponownego postępowania rozgraniczeniowego może mieć więc miejsce wówczas, gdy po zakończonym postępowaniu rozgraniczeniowym, czyli po ustaleniu stanu prawnego granicy i jej utrwaleniu w terenie nastąpiły nowe zdarzenia o charakterze faktycznym, które mogą sprawiać, że stan władania gruntami różni się od tytułu prawnego do tego władania. Inaczej mówiąc, ponowne postępowanie rozgraniczeniowe może mieć miejsce tylko wówczas, gdy nowe zdarzenia o charakterze faktycznym dotyczące stanu władania gruntami mają miejsce już po zakończeniu wcześniejszego postępowania rozgraniczeniowego. Natomiast możliwość prowadzenia ponownego postępowania rozgraniczeniowego, co do tych samych nieruchomości, nie jest i nie może być traktowana jako środek do kwestionowania prawomocnego postanowienia sądowego o rozgraniczeniu.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że gdyby po wydaniu przez Sąd Rejonowy w [...] prawomocnego postanowienia z dnia [...] grudnia 2011 r., sygn. akt [...], zaistniałby nowy spór graniczny (tj. oparty o nowe okoliczności, nie będące przedmiotem rozpoznania w postępowaniu cywilnym zakończonym wskazanym wyżej postanowieniem), to wówczas byłyby podstawy do wszczęcia kolejnego administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego tych samych nieruchomości.

Sytuacja taka nie wystąpiła jednak w niniejszej sprawie, a intencją wnioskodawcy było wzruszenie prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego dotyczącego tego rozgraniczenia.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 971/13 (LEX nr 2076423), stwierdził jednoznacznie, że organ właściwy do prowadzenia postępowania rozgraniczeniowego jest związany prawomocnym orzeczeniem sądu powszechnego, który ustalił już przebieg granicy. Niekwestionowane jest stanowisko, że niemożliwe jest ustalenie w administracyjnym postępowaniu rozgraniczeniowym innego przebiegu granicy, niż uczynił to sąd powszechny w postępowaniu cywilnym.

Słusznie organ podniósł, że w judykaturze utrwalony pogląd, iż istnieje możliwość zakończenia administracyjnego postępowania dotyczącego rozgraniczenia nieruchomości poprzez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania, jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 § 1 kpa (np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: dnia 19 lutego 2002 r., Il SA 2900/00; z dnia 3 września 2010 r. I OSK 1457/09; z dnia 10.07.2013 r., I OSK 707/12; z dnia 12 grudnia 2014 r., I OSK/971/13), który stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

Uwzględniając powyższe okoliczności, organ I instancji zasadnie zastosował art. 105 § 1 kpa i umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem z dnia [...] maja 2015 r. (następnie uzupełnianym dwukrotnie). Podkreślić ponownie należy, że w sprawie nie miały miejsca żadne zmiany stanu faktycznego na gruncie, które skutkowałyby koniecznością ponownego rozgraniczenia przedmiotowych nieruchomości, zaś wniosek skarżącego z dnia [...] maja 2015 r. jest jedynie wynikiem jego kwestionowania prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego w tym względzie. Zarówno w aktualnym wniosku o rozgraniczenie, w odwołaniu od decyzji organu I instancji, jak i wreszcie w skardze, W. S. podnosił te same okoliczności, które były przedmiotem poprzedniego postępowania rozgraniczeniowego, zakończonego prawomocnym orzeczeniem sądu powszechnego.

Sąd nie podzielił tym samym zarzutów skargi. Organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, co skutkowało sporządzeniem uzasadnienia decyzji w sposób nie naruszający zasady przekonywania oraz art. 107 § 3 kpa poprzez odniesienie się do wszystkich kwestii odwołania.

Z uwagi powyższe, na podstawie art. 151 ppsa, Sąd orzekł jak w sentencji.