Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 394/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-07-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 1, art. 80, art. 10 par. 1, art. 73 par. 1, art. 78
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 133 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 4 ust. 1 pkt 1 lit.b
journal: Dz.U. 1991 nr 17 poz 75
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
article: par. 5 pkt 1 lit.b
journal: Dz.U. 2001 nr 106 poz 1154
law: Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Danuta Dopierała (spr.), Asesor WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2008r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia ... grudnia 2007r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. L. - Kancelaria Adwokacka, ul. ... W. , tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę .. zł (słownie: ...) w tym tytułem wynagrodzenia kwotę ...zł (słownie: ...), tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę ... zł (słownie: ...)


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z 16 stycznia 2008 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez A. K., jest decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z .... grudnia 2007 r., nr ... utrzymująca w mocy decyzję własną z ... września 2007 r. nr ... o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r., nr 42, poz. 371 ze zm.).

Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

W dniu 6 sierpnia 2007 r. (data wpływu do organu) A. K. złożył do Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich na podstawie ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Jako uzasadnienie wskazał uwięzienie w obozie hitlerowskim w D. w listopadzie 1940 r. na skutek wysiedlenia rodzinnej wsi P. przez władze okupacyjne. Do wniosku załączone zostały oświadczenia świadków: K. J. oraz S. K., posiadających uprawnienia kombatanckie z tytułu pobytu w obozie hitlerowskim w D. (odpowiednio zaświadczenie nr ... oraz nr ...), którzy potwierdzili wskazane wyżej okoliczności. Nadto do wniosku dołączono życiorys Wnioskodawcy oraz rekomendację Stowarzyszenia Kombatantów A.K. im. J. Piłsudskiego w M. z 2 sierpnia 2007 r..

W wyniku merytorycznego rozpoznania wniosku, decyzją z ... września 2007 r. nr ... Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, działając na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r., nr 42, poz. 371 ze zm.), odmówił A. K. przyznania uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż Wnioskodawca nie przedstawił dostatecznych dowodów, które potwierdzałyby jego pobyt w obozie hitlerowskim w D. W ocenie Kierownika Urzędu, dowodów tych nie stanowią w szczególności dołączone do wniosku oświadczenia świadków, ponieważ osoby te zostały wysiedlone z innych niż Strona miejscowości, podczas gdy stan osobowy w obozach przesiedleńczych wynosił od kilku do kilkuset osób, a pobyt w obozie trwał od kilku od kilkunastu dni. Nie można zatem przyjąć, że świadkowie mogli zapamiętać Stronę - osobę im wtedy nieznaną. Organ zauważył również, iż Strona nie przestawiła dokumentu z archiwum państwowego lub z Instytutu Pamięci Narodowej, który potwierdzałby fakt masowych wysiedleń ludności z miejsca zamieszkania Strony.

Pismem z 8 października 2007 r. A. K. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, iż zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca. Ponownie podniósł, iż przebywał w obozie karnym w D., który był pod nadzorem niemieckich władz bezpieczeństwa. Zaznaczył, iż wskazani przez niego świadkowie to osoby wiarygodne. Osoby te Wnioskodawca znał bardzo dobrze w okresie przedwojennym, ponieważ mieszkały w sąsiednich wioskach, spotykał je w sklepie, w kościele. Do obozu został wysiedlony tego samego dnia i tym samym transportem co wskazani świadkowie, w obozie również przebywał razem z nimi.

Decyzją z ... grudnia 2007 r., nr ..., Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, stosownie do treści art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst. jedn. Dz. U. z 2000, nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002, nr 42, poz. 371 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję własną z 21 września 2007 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Strona nie wykazała, aby w przedmiotowej sprawie zaistniały jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające uchylenie decyzji wydanej w pierwszej instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, biorąc pod uwagę całokształt materiału dowodowego, Kierownik Urzędu uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Organ zauważył, iż Zainteresowany podnosi okoliczność wysiedlenia wraz z rodziną, w listopadzie 1940 r., z miejscowości P. do obozu hitlerowskiego w D.. Na potwierdzenie powyższego, Strona przedstawiła oświadczenia dwóch świadków.

Wskazał również, iż z kserokopii dokumentu z zespołu akt nr ... "Starostwo Powiatowe w P. w latach 1945 - 1950", sygn. 566, k. 62 - Kwestionariusz dotyczący szkód wojennych gospodarstwa prowadzonego przez J. K. (ojca Strony) Nr ... z ... czerwca 1945 r. wynika, iż w pkt 10 ww. kwestionariusza jako datę powstania szkody wpisano luty 1941 r., natomiast jako przyczynę powstania szkody wskazano wysiedlenie przez okupanta. Brak jest przy tym jakiejkolwiek informacji na temat pobytu w obozie w D..

Wobec powyższego, zdaniem Kierownika Urzędu, Strona nie mogła przebywać w obozie policji bezpieczeństwa w D. w listopadzie 1940 r. Za datę wysiedlenia należy przyjąć rok 1941. Wnioskodawca na przełomie lat 1940/41 pozostawał z rodzicami i z nimi przebywał, wykluczony jest zatem samoistny pobyt Strony w obozie w D..

Wobec informacji zawartych w kwestionariuszu dotyczącym szkód wojennych, organ odstąpił od przesłuchania w charakterze świadków K. J. i S. K., uznając, że ich oświadczenia załączone do wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich nie stanowią wiarygodnego dowodu w sprawie.

Mając na względzie, iż A. K. i nie udokumentował swojego pobytu w obozie policji bezpieczeństwa w D. w sposób spójny i niebudzący wątpliwości, Kierownik Urzędu nie znalazł podstaw do zmiany orzeczenia z ... września 2007 r. i przyznania Stronie uprawnień kombatanckich na postawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b cyt. wyżej ustawy o kombatantach.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Kierownika Urzędu z ... grudnia 2007 r. A. K. podniósł, iż ubiega się o uprawnienia kombatanckie z tytułu pobytu w obozie karnym "D.", w którym przebywał przed wywiezieniem na roboty przymusowe. Jednocześnie wniósł o przesłuchanie świadków oraz jego samego stwierdzając jednocześnie, iż "nie może przedłożyć żadnych dodatkowych faktów".

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

W piśmie procesowym z 23 kwietnia 2008 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z ... grudnia 2007 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z ... września 2007 r. na podstawie art. 145 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) oraz zasądzenie na rzecz pełnomocnika z urzędu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a., poprzez pominięcie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków: S. K. i K. J. oraz wydanie decyzji bez przeprowadzenia całości postępowania dowodowego. W ocenie pełnomocnika Skarżącej, Kierownik Urzędu dopuścił się zaniedbań w zbadaniu całokształtu sprawy, ponieważ nie podjął wszystkich niezbędnych kroków w celu wyjaśnienia stanu faktycznego. Bez powołania się na jakiekolwiek dowody uznał, że świadkowie są niewiarygodni, a jako podstawę takiego stanowiska wskazał, że świadkowie i Skarżący nie znali się, bowiem zostali wysiedleni z różnych miejscowości, a więc nie mogą się nawzajem pamiętać. Oparł się więc jedynie na własnych przypuszczeniach, co stanowi naruszenie ww. wskazanych przepisów postępowania administracyjnego.

Przybyły na rozprawę pełnomocnik Skarżącej poparł wnioski zawarte w piśmie procesowym z 23 kwietnia 2008 r., alternatywnie, w przypadku uznania przez Sąd, że wskazane w piśmie naruszenia przepisów postępowania administracyjnego przez Kierownika Urzędu nie miały charakteru rażącego, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie zauważyć należy, że w myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest wykonywana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), dalej: p.p.s.a., w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Mając na względzie powyższe, badając niniejszą sprawę w ramach powołanych wyżej przepisów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd w składzie orzekającym nie stwierdził takich naruszeń prawa materialnego - przepisów ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst. jedn.: Dz. U. z 2002 r., nr 42, poz. 371) dalej: "ustawa o kombatantach" oraz przepisów postępowania - ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), dalej: "k.p.a.", które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji i na tej podstawie skargę oddalił.

W pierwszej kolejności Sąd zważył, iż obowiązkiem organu administracji, wynikającym z zawartej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej, jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Zasada ta jest realizowana przede wszystkim przez przepisy normujące postępowanie dowodowe, zwłaszcza przez art. 77 § 1 k.p.a. nakazujący organom administracji zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (zasada oficjalności). Obowiązek zgromadzenia całego materiału dowodowego, koniecznego dla rozstrzygnięcia sprawy, oznacza obowiązek podjęcia przez organ stosownych działań, między innymi przeprowadzenia z urzędu dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy, zażądania od strony przedstawienia dowodów na poparcie jej twierdzeń lub wystąpienia do innych organów lub instytucji o zajęcie stanowiska w sprawie (v. wyrok NSA z 4 lipca 2001 r., sygn. akt I SA 301/00, LEX nr 53964, wyrok NSA z 17 października 2001 r., sygn. akt I SA 1110/01, LEX nr 75516). Stosownie natomiast do zasady swobodnej oceny dowodów, zawartej w przepisie art. 80 k.p.a., organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zgodnie zaś z treścią art. 107 § 1 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, iż ustalenia organu dokonane w rozpatrywanej sprawie są prawidłowe, a wnioski wyprowadzone z zebranego materiału dowodowego nie wykraczają poza swobodną ocenę dowodów.

Analizując materialno-prawną podstawę zaskarżonej decyzji Sąd zważył, iż w świetle postanowień art. 21 i art. 22 ustawy o kombatantach, źródłem uprawnień kombatanckich jest działalność kombatancka zainteresowanej osoby, jej działalność równorzędna z działalnością kombatancką bądź represja (art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach). W celu nabycia uprawnień kombatanckich osoba ubiegająca się winna zaś złożyć udokumentowany wniosek, a więc wniosek wraz z dowodami, które mają potwierdzić jej działalność kombatancką bądź doznane represje, wymienione przez nią we wniosku. Stosownie do treści art. 22 ust. 1 ustawy o kombatantach o spełnieniu warunków, o których mowa w art. 21, orzeka Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych lub osoby przez niego upoważnione, na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji.

Granice rozpatrywanej sprawy nakreślone zostały we wniosku A. K. z ... sierpnia 2007 r., którym Skarżący zwrócił się do Kierownika Urzędu o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie hitlerowskim w D. w listopadzie 1940 roku. Podstawę materialno-prawną zaskarżonego orzeczenia stanowił więc przepis art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o kombatantach, zgodnie z którym przepisy wymienionej ustawy stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego. Represjami w rozumieniu ustawy są m.in. okresy przebywania z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o kombatantach, Prezes Rady Ministrów w rozporządzeniu z 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. Nr 106, poz. 1154), wskazał, iż innym miejscem odosobnienia, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o kombatantach jest m.in. przejściowy obóz policji bezpieczeństwa (obóz internowania) znajdujący się w D. (§ 5 pkt 1 lit. b rozporządzenia). Zgodnie zatem z dyspozycją zawartą w powołanym przepisie, aby uznać, że Skarżący podlegał określonym w nim represjom, przesłanką konieczną i zarazem wystarczającą jest udowodnienie okoliczności samego tylko przebywania we wskazanym miejscu odosobnienia.

W ocenie Sądu, Kierownik Urzędu prawidłowo uznał, iż w sprawie niniejszej przedmiotowa okoliczność nie została udowodniona. Zasadnie odmówił wiarygodności twierdzeniom samego Skarżącego oraz przedstawionym przez niego oświadczeniom świadków: K. J. oraz S. K. odnośnie pobytu w obozie hitlerowskim w D., wskazując, iż twierdzenia te stoją w wyraźnej sprzeczności z wynikami przeprowadzonej przez organ kwerendy archiwalnej.

Jak bowiem wynika z nadesłanej przez Archiwum Państwowe m.st. Warszawa Oddział w P., potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii dokumentu z zespołu akt nr ... Starostwo Powiatowe w P. w tomie (roczniku) 1945, sygn. 566, k. 62 - Kwestionariusz A, Wniosek nr ... o ustalenie szkód i odszkodowanie wojenne gospodarstwa prowadzonego przez J. K. (ojca Skarżącego) sporządzonego w dniu 19 czerwca 1945 r., w pkt 10 na pytanie: "Kiedy powstała szkoda" wpisano odpowiedź: "luty 1941 r.", w pkt 11 "Miejscowość, w której powstała szkoda" wskazano: "P. gm. D.", natomiast w pkt 12 "Opis zdarzenia powodującego szkodę" podano: "szkoda powstała wskutek wysiedlenia przez okupanta i zajęcia terenów na poligon". Wiarygodność powyższego zeznania potwierdzona została przez świadków: F. B. i M. G. (k. 21 akt admin.). W wymienionym dokumencie brak jest jakichkolwiek informacji na temat pobytu rodziny K. w obozie hitlerowskim w D. w listopadzie 1940 r.

Przyjmując za datę wysiedlenia wynikającą z ww. dokumentu luty 1941 r. organ orzekający uznał, iż Skarżący nie mógł w listopadzie 1940 r. przebywać w obozie hitlerowskim w D. skoro w tym czasie pozostawał wraz z rodzicami w rodzinnej miejscowości. W ocenie Sądu, uznanie prawdziwości wskazanej w ww. dokumencie informacji dotyczącej terminu i okoliczności wysiedlenia rodziny K. jest zgodne z zasadami logiki i znajduje potwierdzenie w zasadach doświadczenia życiowego. Za powyższym stanowiskiem przemawia w szczególności data wypełnienia przez ojca Skarżącego przedmiotowego w sprawie Kwestionariusza (19 czerwca 1945 r.) oraz wpisanie - jako terminu powstania szkody w gospodarstwie na skutek wysiedlenia - daty późniejszej od tej, którą wskazuje Skarżący we wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich. Biorąc pod uwagę znaczny upływ czasu od wydarzeń II wojny światowej, należy stwierdzić, iż ojciec Skarżącego - mający w dacie wysiedlenia z rodzinnej miejscowości ponad 50 lat - niewątpliwie lepiej pamiętał doznane represje, aniżeli Skarżący, będący w tym czasie niespełna 10-letnim chłopcem. Nie można zatem nie wziąć pod uwagę wartości dowodowej oświadczenia złożonego przez dorosłego mężczyznę (rolnika, dla którego co do zasady kalendarium wydarzeń związanych z gospodarstwem wyznaczały pory roku i poszczególne miesiące) ponad 60 lat wcześniej w stosunku do daty złożenia przedmiotowego w sprawie wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich. Nie bez znaczenia dla oceny prawdziwości informacji zawartej w ww. Kwestionariuszu jest również cel, dla którego został on wypełniony - ustalenie szkód w gospodarstwie poniesionych na skutek wysiedlenia oraz określenie wysokości odszkodowania wojennego. Zważywszy, iż wysokość odszkodowania określano na podstawie szkody poniesionej w ruchomościach (m.in. ziemiopłody i zapasy żywności, maszyny rolnicze) oraz w nieruchomościach (pkt A i B Kwestionariusza), ojciec Skarżącego nie mógł być, zdaniem Sądu, zainteresowany we wskazaniu późniejszej daty powstania szkody na skutek wysiedlenia, skoro wpisując datę wcześniejszą mógł liczyć na otrzymanie wyższego odszkodowania biorąc pod uwagę możliwość poniesienia większych strat w ziemiopłodach oraz zgromadzonych zapasach od listopada 1940 r. Jako datę powstania szkody na skutek wysiedlenia wpisał jednak luty 1941 r.

Wyniki przeprowadzonego badania archiwalnego nie dają zatem podstaw do uznania, że Skarżący przebywał w obozie hitlerowskim w D.. Jednocześnie zaznaczyć należy, iż w toku postępowania administracyjnego Skarżący nie przedstawił żadnego innego dokumentu z archiwum państwowego lub z Instytutu Pamięci Narodowej, który potwierdzałby okoliczność jego pobytu w obozie hitlerowskim w D.. Zarówno w piśmie z 17 grudnia 2007 r. (k. 29 akt admin.), jak i w skardze do Sądu zaznaczył, iż nie dysponuje żadnymi dokumentami potwierdzającymi odnośne twierdzenia.

Mając na względzie powyższe, Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko Kierownika Urzędu odnośnie braku postaw do przyznania A. K. uprawnień kombatanckich z wnioskowanego tytułu.

Bez wpływu na powyższą ocenę pozostają oświadczenia świadków: K. J. i S. K. załączone do wniosku z ... sierpnia 2007 r. o przyznanie uprawnień kombatanckich. Oceny ich wartości dowodowej nie można bowiem dokonać z pominięciem całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności treści ww. Kwestionariusza - wniosku o ustalenie szkód i odszkodowanie wojenne, wieku świadków w dacie powoływanych zdarzeń (odpowiednio: 5 i 6 lat) a także okresu czasu jaki upłynął od wydarzeń mających miejsce w latach 1940 - 1941 r. Jak zresztą wskazał sam Skarżący w treści skargi powołani świadkowie "(...) z racji upływającego czasu pewne fakty mogli najzwyczajniej zapomnieć." Nie bez znaczenia dla przedmiotowej oceny pozostaje również ogólnikowa (nie zawierająca żadnych konkretnych dat ani szczegółów dotyczących wysiedlenia ani pobytu w obozie policji bezpieczeństwa w D.), jednobrzmiąca treść ww. oświadczeń, które nota bene zostały jedynie podpisane przez wskazanych świadków. Z tych względów należy zgodzić się ze stanowiskiem Kierownika Urzędu, który prawidłowo ocenił niską wartość dowodową zarówno wyjaśnień Skarżącego, jak i oświadczeń świadków załączonych do wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich, odstępując od przeprowadzenia dowodu z zeznań ww. świadków.

Z powyższych względów za nieuzasadniony uznać należy zarzut skargi, doprecyzowany następnie w piśmie procesowym z 23 kwietnia 2008 r. (k. 33 akt sądowych) dotyczący rażącego naruszenia przez Kierownika Urzędu art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez nie przeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego, w szczególności poprzez zaniechanie przesłuchania świadków i - w konsekwencji - wydanie przez organ decyzji "na podstawie własnych wątpliwości". Zaznaczyć w tym miejscu należy, iż naruszenie prawa ma cechę rażącego, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki nie dające się pogodzić ze standardami państwa prawa, a treść decyzji pozostaje w wyraźniej sprzeczności z treścią przepisu prawa. Rażące naruszenie prawa uznaje się w zasadzie przy szczególnie zakwalifikowanym naruszeniu przepisów prawa materialnego, gdyż stwierdzenie rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w stosunku do prawa procesowego jest czymś wyjątkowym. Wskazać jedynie należy, że w odniesieniu do przepisów o postępowaniu administracyjnym za rażące ich naruszenie należy w szczególności uważać oczywiste niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie przepisów zasad ogólnych postępowania administracyjnego, określonych w art. 6 - 11 k.p.a. - w stopniu powodującym istotne ograniczenie uprawnień strony w postępowaniu, z wyjątkiem naruszenia prawa stanowiącego podstawę do wznowienia postępowania (art. 207 § 2 pkt 2 k.p.a.), jak też mającym wpływ na nieprawidłowe zastosowanie prawa materialnego stosownie do dyspozycji przepisu stanowiącego podstawę orzeczenia (v. wyrok WSA z 23 marca 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 1806/06, LEX nr 322283).

Wobec powyższego, biorąc w pierwszej kolejności pod uwagę treść żądania skargi odnośnie przesłuchania Skarżącego i świadków, należy wyjaśnić, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji wg stanu na dzień wydania decyzji. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić wyłącznie dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Jednocześnie podkreślenia wymaga, iż wniosek Skarżącego o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony oraz świadków, których oświadczenia załączono do wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich został zgłoszony dopiero na etapie postępowania sądowego. Skarżący bowiem, prawidłowo poinformowany w trybie art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 73 § 1 k.p.a. o prawie do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym oraz do wypowiedzenia się co do zebranych materiałów oraz zgłoszonych żądań, pismem z 17 grudnia 2007 r. wniósł o rozpatrzenie sprawy bez jego udziału na podstawie złożonych uprzednio dokumentów (k. 29 akt admin.).

Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w ww. piśmie procesowym z 23 kwietnia 2008 r. Sąd zauważa, iż niezasadne jest twierdzenie pełnomocnika Skarżącego, zgodnie z którym "w przedmiotowej sprawie, organ bez powołania się na jakiekolwiek dowody uznał, że świadkowie są niewiarygodni" oraz, że "oparł się w tym zakresie jedynie na własnych przypuszczeniach". Wprawdzie w uzasadnieniu decyzji wydanej w I instancji organ zakwestionował wiarygodność świadków wskazując na okoliczność wysiedlenia Skarżącego i świadków z różnych miejscowości, przeciętny stan osobowy w obozach przesiedleńczych, który wynosił od kilku do kilkuset tysięcy osób oraz brak możliwości zapamiętania przez świadków strony - osoby wówczas nieznanej, to jednak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ, nie kwestionując w żaden sposób tego, iż świadkowie i Skarżący mogli się znać jeszcze w okresie przedwojennym, odmówił wiarygodności twierdzeniom Skarżącego i świadków dotyczących wspólnego pobytu w obozie hitlerowskim w D. wobec niebudzącej wątpliwości treści wskazanego powyżej Kwestionariusza - wniosku o ustalenie szkód i odszkodowanie wojenne, nadesłanego przez Archiwum Państwowe m.st. Warszawa Oddział w P.. Niska ocena wartości dowodowej wyjaśnień Skarżącego i oświadczeń świadków złożonych w toku postępowania dowodowego oraz - stanowiące jej konsekwencję - zaniechanie przez organ przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, nie wynikało zatem, jak błędnie wskazuje pełnomocnik Skarżącego z przypuszczeń i wątpliwości organu nie popartych żadnymi dowodami, lecz stanowiło wynik oceny zasadności przeprowadzenia dowodu na podstawie art. 78 k.p.a. oraz realizacji zasady swobodnej oceny dowodów, określonej w art. 80 k.p.a.. Podkreślenia wymaga, iż przyczyny odstąpienia od przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków zostały wskazane przez Kierownika Urzędu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i znajdują wyraźnie odzwierciedlenie w aktach rozpatrywanej sprawy. Z tych względów nie można zgodzić się ze stanowiskiem pełnomocnika Skarżącego, iż organ dopuścił się rażącego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a., które winno skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji.

Końcowo zauważyć należy, iż istotną kwestią w sprawie jest charakter obozu w D., który - jak już powyżej wskazano - wymieniony został w § 5 pkt 1 lit. b Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości jako przejściowy obóz policji bezpieczeństwa (obóz internowania). Jak już wielokrotnie wskazywał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uwzględniając stanowisko Instytutu Pamięci Narodowej, w obozie tym, nie umieszczano osób wysiedlonych, dla których utworzono, w części oddzielnej od obozu policji bezpieczeństwa, obóz przejściowy dla osób wysiedlanych. Obóz dla wysiedlanych i osadzeni tam ludzie nie podlegali policji bezpieczeństwa. Natomiast za osobę represjonowaną w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach może być uznana jedynie osoba przebywająca w tej części obozu w D., który podlegał policji bezpieczeństwa (v. wyrok WSA w Warszawie z 4 grudnia 2006 r., sygn. akt V SA/Wa 530/06, LEX nr 306505, wyrok WSA w Warszawie z 7 lutego 2006, sygn. akt V SA/Wa 2888/05 niepubl., wyrok WSA w Warszawie z 22 września 2006 r., sygn. akt V SA/Wa 2951/05, niepubl.). W tym stanie sprawy zasadne jest stanowisko organu, przedstawione na rozprawie przed WSA w dniu 8 lipca 2008 r. (k. 49 akt sądowych), zgodnie z którym, nawet gdyby uznać, że Skarżący przebywał w obozie w D., mógł przebywać wyłącznie w części obozu wydzielonej dla osób wysiedlonych, która nie podlegała policji bezpieczeństwa.

Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że decyzja Kierownika Urzędu z ... grudnia 2007 r. odpowiada prawu, gdyż zarówno argumentacja skargi oraz ww. pisma procesowego, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, że mogłyby one mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Nie doszło do naruszenia zasady prawdy obiektywnej, zasady ochrony słusznego interesu skarżącego, czy też zasady przekonywania. Wydając zaskarżoną decyzję, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, działał na podstawie przepisów prawa, prowadził postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów i podjął wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.