Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 869/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-03-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124 b
journal: Dz.U. 2018 poz 2204
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2019 r. sprawy ze skargi Firmy Handlowej "[...]" spółki jawnej [...] na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Wojewoda decyzją z [...] lipca 2018 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm.), zwanej dalej "K.p.a.", oraz art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 121), zwanej dalej "u.g.n.", po rozpatrzeniu odwołania Firmy Handlowej "[...]" Spółka jawna M. M., A. M., A. N. z siedzibą w K. , (dalej jako strona, skarżąca lub spółka), od decyzji Starosty [...] z [...] maja 2018r. znak [...], zobowiązującej skarżącą, jako właściciela nieruchomości położonej w gminie K., oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb: K., arkusz mapy 3, działka nr [...], o pow. 0.3099 ha, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] "[...] do udostępnienia części nieruchomości w celu dokonania czynności polegającej na przeprowadzeniu prac remontowych gazociągu wysokiego ciśnienia DN500 relacji Ś. - P., przy przejściu gazociągu przez ww. działkę, wykonania remontu zwarcia galwanicznego na rurze osłonowej pod drogą w tym zajęcie przez wnioskodawcę na działce o numerze geodezyjnym nr [...] na okres remontu pasa zajętości terenu niezbędnego w celu przeprowadzenia prac wynoszącego w sumie ok. 225 m2 - na okres 40 dni [...], licząc od dnia, w którym nastąpi zajęcie nieruchomości, zgodnie z załącznikiem graficznym [...]", utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Podaniem z dnia 12 lipca 2017 r. Pan D. - pełnomocnik Operatora Gazociągów Przesyłowych [...] z siedzibą w W. - Oddział w P. (dalej też jako Inwestor lub uczestnik postępowania) wystąpił do Starosty [...] z wnioskiem w sprawie wydania decyzji o zobowiązaniu właściciela nieruchomości położonej w gminie K. oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb: K., arkusz mapy 3, działka nr [...], o pow. 0.3099 ha, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] - w trybie art. 124b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. 2018 r., poz. 121 ze zm.). Podał, że wykonanie prac nastąpi na rzecz inwestora będącego przedsiębiorstwem energetycznym, do którego obowiązków, zgodnie z art. 4 ust. 1 Prawo energetyczne, należy utrzymywanie zdolności urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia w paliwa lub energię w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych.

W podaniu zawarto również wniosek o wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości w trybie art. 124b ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Jak wynika z akt sprawy inwestor już wcześniej, pismem z 13 lipca 2016 r. zwrócił się do spółki o wyrażenie zgody na przeprowadzenie prac remontowych gazociągu DN500 relacji [...] na działce nr [...].

W dniu 4 sierpnia 2016 r. odbyło się spotkanie pełnomocnika Inwestora z P. M. M. , współwłaścicielem spółki. P. M. M. zadeklarował, że zgodzi się na inwestycję po poznaniu kwoty odszkodowania". Na kolejnym spotkaniu w dniu 17 listopada 2016 r. podał, że zgodzi się na kwotę wyliczoną przez rzeczoznawcę ds. szkód rolniczych nie mniejszą niż [...] zł oraz pokrycia przez Inwestora kosztów nadzoru nad pracami ziemnymi na terenie działki nr [...] oraz kosztów demontażu i odtworzenia ogrodzenia.

W dniu 7 grudnia 2016 r. skarżąca wyraziła pisemną zgodę na czasowe zajęcie przez Inwestora działki nr [...] celem realizacji zadania pn. "Remont gazociągu wysokiego ciśnienia DN500 PN 5,4 MPa Ś. - P. z podziałem na IV etapy". W dokumencie tym (jako inne ustalenia) zawarto zapis o treści (pisownia oryginalna): " Właściciel wyraża zgodę na wejście na teren pod warunkiem zapłaty kwoty [...]zł. Po negocjacjach z przedstawicielem firmy [...] obniżył wynagrodzenie do [...] zł. Przy czy pierwsza rata w wys. [...] zł płatna w terminie 7 dni od podpisania umowy, druga rata w wys. [...] zł płatna w terminie 14 dni od zakończenia robót";

Na kolejnym spotkaniu w dniu 2 czerwca 2017 r., przedstawicieli Inwestora i skarżącej, zaprotokołowano, że dotychczasowe ustalenia, z uwagi na upływ czasu, są nieaktualne, a skarżąca do 20 czerwca 2017 . przekaże swoje oczekiwania finansowe. W protokole zapisano, że " Właściciel kategorycznie odmawia podpisania notatki, z której wynika, że nie akceptuje kwoty [...]zł";

Inwestor pismem z 27 czerwca 2017 r. zwrócił się do spółki z propozycją wypłaty wynagrodzenia w kwocie [...]zł z tytułu udostępnienia działki nr [...] w celu wykonania czynności związanych z remontem gazociągu wysokiego ciśnienia DN500 relacji [...]. W piśmie tym podano, że ".Planowany czas zajęcia nieruchomości [...] to od 30 do 45 dni kalendarzowych w zależności od możliwości wykonawcy". Inwestor uzasadnił konieczność przeprowadzenia remontu tym, że przedmiotowy gazociąg "[...] jest elementem stanowiącym jeden z głównych aspektów bezpieczeństwa narodowego, zasilający w gaz odbiorców indywidualnych jak i przemysłowych rejonu Wojewoda [...]";

Następnie, Starosta P., pismem z 21 września 2017 r., znak [...], zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zobowiązania właściciela działki nr [...] do udostępnienia jej części Inwestorowi w celu wykonania czynności związanych z remontem gazociągu wysokiego ciśnienia oraz w sprawie wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu ww. działki.

Pismem z 13 października 2017r. Starosta P. wyznaczył na dzień 21 listopada 2017 r. oględziny nieruchomości stanowiącej przedmiot postępowania (działka nr [...]). Skarżąca pismem z 3 listopada 2017 r. zwróciła się do Starosty [...] o wyznaczenie innego terminu oględzin, uzasadniając to zobowiązaniami służbowymi przypadającymi na wyznaczoną datę oględzin.

Starosta przychylił się do prośby skarżącej i wyznaczył na dzień 26 stycznia 2018 r. oględziny przedmiotowej nieruchomości, a na dzień 30 stycznia 2018 r. rozprawę administracyjną. Spółka pismem z 19 stycznia 2018r. zwróciła się do Starosty [...] z prośbą o wyznaczenie innego terminu oględzin i rozprawy administracyjnej, uzasadniając to złym stanem zdrowia. Starosta P., pismem z 23 stycznia 2018 r., poinformował skarżąca o nieuwzględnieniu jej wniosku.

Starosta P. przeprowadził oględziny działki nr [...] w dniu 26 stycznia 2018 r. Na oględziny nie stawili się, prawidłowo zawiadomieni, współwłaściciele Firmy Handlowej "[...]" i pełnomocnik Inwestora. Z uwagi, iż właściciel działki nie wyraził zgody na jej udostępnienie (telefonicznie), oględziny przeprowadzono z nieogrodzonej części działki nr [...] oraz z poziomu drogi publicznej. Ustalenia z oględzin zawarto w protokole, do którego załączono dokumentację fotograficzną, obrazującą stan zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości.

W dniu 30 stycznia 2018 r., w siedzibie Starostwa Powiatowego w P., odbyła się rozprawa administracyjna. Na rozprawę stawili się, prawidłowo zawiadomieni, pełnomocnicy Inwestora. Nie stawili się natomiast, prawidłowo zawiadomieni, przedstawiciele Firmy Handlowej "[...]". Prowadzący rozprawę zapoznał obecnych z wynikami oględzin przeprowadzonych w dniu 26 stycznia 2018 r. na działce [...]. Jednocześnie ww. zobowiązał przedstawicieli Inwestora do uzupełnienia, w terminie 7 dni, pełnomocnictw, oraz wezwał do dostarczenia organowi I instancji wyciągu z ewidencji środków trwałych, z której wynikałoby, że przedmiotowy gazociąg stanowi własność Operatora Gazociągów Przesyłowych [...]. i podania przyczyny niezrealizowania ustaleń zawartych w piśmie z 7 grudnia 2016 r., zatytułowanym "Zgoda". Inwestor przy piśmie z 5 lutego 2018 r. przekazał Staroście P. żądane pełnomocnictwa oraz uwierzytelniony wyciąg z ewidencji środków trwałych, potwierdzający, iż przedmiotowy gazociąg stanowi własność Operatora Gazociągów Przesyłowych [...] Ponadto Inwestor wyjaśnił, że pracownik, który podpisał dokument z 7 grudnia 2016 r., zatytułowany "Zgoda", nie posiadał pełnomocnictwa do zaciągania zobowiązań finansowych. Dokument ten Inwestor traktuje jako propozycję roszczeń finansowych Firmy Handlowej "[...]";

Starosta P. pismem z 9 marca 2018 r. znak [...] zawiadomił uczestników postępowania o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji w sprawie (art. 10 § 1 K.p.a.).

Decyzją z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] Starosta zobowiązał skarżącą do udostępnienia części nieruchomości w celu dokonania czynności polegającej na przeprowadzeniu prac remontowych gazociągu wysokiego ciśnienia DN500 relacji Ś. - P., przy przejściu gazociągu przez ww. działkę, wykonania remontu zwarcia galwanicznego na rurze osłonowej pod drogą w tym zajecie przez wnioskodawcę na działce o numerze geodezyjnym nr [...] na okres remontu pasa zajętości terenu niezbędnego w celu przeprowadzenia prac wynoszącego w sumie ok. 225 m2 - na okres 40 dni, licząc od dnia, w którym nastąpi zajęcie nieruchomości, zgodnie z załącznikiem graficznym.

W ocenie Starosty [...] zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy uzasadnia konieczność przeprowadzenia prac remontowo - konserwacyjnych istniejącego gazociągu. Jak wynika z materiału dowodowego na przedmiotowej działce geodezyjnej nr [...] znajduje się przedmiotowy punkt remontowy (zwarcie galwaniczne), który z uwagi na fakt, iż gazociąg wysokiego ciśnienia DN500 relacji Ś.-P. zaprojektowany został w 1972r. nadaje się do remontu w ramach którego nastąpi wycięcie fragmentu rury przewodowej znajdującej się w rurze osłonowej, oczyszczeniu rury osłonowej oraz montażu rury przewodniej na płozach teflonowych. Tym samym przeprowadzenie ww. prac na nieruchomości jest w ocenie organu uzasadnione. Po przeprowadzeniu ww. prac winno nastąpić uprzątnięcie terenu budowy i przywrócenie go do stanu pierwotnego.

Organ wskazał, że Wnioskodawca działający na zlecenie inwestora wystąpił do właściciela nieruchomości z prośbą o udostępnienie nieruchomości celem przeprowadzenia czynności, o jakich mowa w podaniu. Właściciel nieruchomości odmówił wyrażenia zgody, o jakiej mowa w art. 124b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przedłożona do akt sprawy dokumentacja pozwala przyjąć, iż Inwestor dochował pełnej staranności w toku przeprowadzania czynności negocjacyjnych. Negocjacje zakończyły się wynikiem negatywnym. Przesłanki normy prawnej określonej w art. 124b ust. 1 cytowanej ustawy zostały w ocenie Starosty [...] spełnione i podanie jest uzasadnione.

Starosta dodał, że inwestor realizując cel publiczny zobowiązany jest ściśle przestrzegać założeń określonych w niniejszej decyzji. Zgodnie z treścią art. 124b ust. 3 w zw. z art. 124 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, na inwestorze ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Natomiast, jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi, że odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu.

Jak wynika z akt sprawy Starosta decyzją z 11 maja 2018 r. działając na podstawie art. 124 b ust 3 w zw. z art. 124 ust. 1a u.g.n. odmówił zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części wyżej określonej nieruchomości.

Skarżąca wniosła odwołanie od decyzji z 7 maja 2018 r., w którym zażądała uzupełnienia postępowania i przeprowadzenia ponownych oględzin działki – "przywrócenia terminu spotkania na działce nr [...] położonej w K. jak i spotkania w Starostwie".

Opisaną we wstępie decyzją z [...] lipca 2018 r. Wojewoda nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania strony.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ zreferował stan faktyczny sprawy (podzielając ustalenia Starosty) i wskazał, że spełnione zostały przesłanki określone w przepisie art. 124b ust. 1 u.g.n. Decyzja o zobowiązaniu do udostępnienia nieruchomości jest decyzją, która nakłada na właściciela nieruchomości obowiązek zniesienia określonych (czasowo oraz powierzchniowo) ograniczeń w korzystaniu z przysługującego mu prawa własności. Wspomniana instytucja znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy m.in. wystąpi konieczność wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii wymienionych w przepisie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, zaś właścicielowi tych urządzeń, przewodów lub ciągów drenażowych nie przysługuje inny tytuł prawny do nieruchomości, W takiej sytuacji inwestor uprawniony jest do złożenia podania do właściwego miejscowo starosty o wydanie określonej decyzji administracyjnej umożliwiającej przeprowadzenie ww. prac. Decyzja zobowiązująca do udostępnienia nieruchomości może być wydana, gdy spełnione są łącznie trzy warunki: 1) nieruchomość udostępniana jest na cel związany z konserwacją, remontem lub usunięciem awarii urządzeń wymienionych w ww. przepisie, bądź na ich usunięcie z gruntu, 2) właściciel, użytkownik wieczysty, bądź osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości, nie wyraża zgody na jej udostępnienie dla ww. celów, 3) ww. urządzenia nie stanowią części składowych nieruchomości.

W ocenie Wojewody zostały spełnione przesłanki do udostępnienia nieruchomości, stanowiących działkę nr [...], w celu wykonania czynności związanych z remontem gazociągu wysokiego ciśnienia DN500 relacji Ś. – P.. Na udostępnianej nieruchomości znajdują się wymagające remontu urządzenia infrastruktury technicznej wymienione w art. 124b ust. 1 u.g.n, które wchodzą w skład przedsiębiorstwa inwestora. Inwestor podjął opisane w uzasadnieniu decyzji próby uzyskania zgody skarżącej na udostępnienie działki [...]. Podjęte negocjacje nie dały pozytywnych rezultatów. W ocenie Wojewody, Starosta P. prawidłowo określił, na wniosek inwestora, okres, w którym winno nastąpić udostępnienie przedmiotowej nieruchomości, celem przeprowadzenia remontu gazociągu. Nie było konieczne ponowne przeprowadzanie oględzin nieruchomości i rozprawy administracyjnej z udziałem spółki.

Jednocześnie Wojewoda zauważył, że odwołujący się nie kwestionuje samej konieczności udostępnienia działki nr [...], celem przeprowadzenia remontu ww. gazociągu, ale podnosi jedynie kwestię wysokości odszkodowania.

Firma Handlowa [...]" spółka jawna wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w której zarzuciła brak podstaw do zastosowania art. 124 b u.g.n. w sprawie, podała że nie przestrzega się ustawowych terminów w postępowaniu administracyjnym, czynnego udziału strony w postępowaniu, nie przestrzega się praw właściciela nieruchomości. Skarżąca stanęła na stanowisku, że skoro wnioskowała o zmianę terminu oględzin to jej żądania winny być respektowane a terminy przestrzegane. Naruszono w ten sposób prawo skarżącej do czynnego udziału w postępowaniu. W skardze zawarto wniosek o przywrócenie terminu oględzin nieruchomości i rozprawy administracyjnej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Obecny na rozprawie w dniu 28 marca 2019 r. pełnomocnik uczestnika postępowania wniosła o oddalenie skargi, podając, że remont na działce skarżącej dotyczy tylko zwarcia galwanicznego i jest przewidziany w pierwszym etapie inwestycji. Rozpoczęcie prac ma nastąpić niedługo, wiosną 2019 r. Potrzebne są zgody dotyczące wszystkich nieruchomości, bo jest to obiekt liniowy i działka skarżącej jest ostatnią brakującą działką co do której nie ma jeszcze zgody. Remont na działce ma być wykonany w tym roku. Uczestnik postępowania nie jest w stanie podać konkretnej daty albowiem jest uzależniona od firm wykonawczych, które zostaną wyłonione w przetargu.

Na rozprawie dnia 28 marca 2019r. został oddalony wniosek skarżącej spółki z dnia 19 marca 2019r. (data wpływu do sadu) o odroczenie rozprawy. Skarżąca (wspólnicy spółki) podała, że nie może uczestniczyć na rozprawie ze względu na wcześniej uzgodnione wyjazdy a chce uczestniczyć w rozprawie i zadawać pytania stronie pozwanej. Takie okoliczności nie stanowią nadzwyczajnego wydarzenia ani innej przeszkody, której nie można przezwyciężyć, uzasadniających w myśl art. 109 p.p.s.a. odroczenie rozprawy. Nadto zgodnie z art. 107 p.p.s.a nieobecność stron lub ich pełnomocników na rozprawie nie wstrzymuje rozpoznania sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga podlega oddaleniu.

Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 1302, dalej "p.p.s.a.") w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontroli Sądu w niniejszej sprawie podlegała decyzja zobowiązująca skarżącą- jako właściciela nieruchomości do udostępnienia części nieruchomości w celu wykonania czynności remontowych gazociągu wysokiego ciśnienia DN500 relacji Ś.-P. przy przejściu gazociągu przez działkę oznaczoną nr ew. [...] o pow. 0,3099 ha w K., wykonania remontu zwarcia galwanicznego na rurze osłonowej pod drogą i udostępnienie na okres 40 dni pasa zajętości 225 m2 w celu wykonania ww. prac. Decyzja wydana została w trybie art. 124 lit. b u.g.n.

Stosownie do powoływanego artykułu, Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności (ust. 1).

Decyzję, o której mowa w ust. 1, wydaje się z urzędu albo na wniosek podmiotu zobowiązanego do wykonania czynności, o których mowa w ust. 1. (ust. 2)

Obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy. Przepis art. 124 ust. 1a i 4 stosuje się odpowiednio. (ust. 3)

Za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe na skutek czynności, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub osobą, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości a podmiotem, któremu udostępniono nieruchomość. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie w terminie 30 dni, licząc od dnia, w którym upłynął termin udostępnienia nieruchomości, określony w decyzji, o której mowa w ust. 1, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej wszczyna postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania (ust. 4).

Obowiązek udostępnienia nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, podlega egzekucji administracyjnej (ust. 5).

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana z zachowaniem wszelkich wymogów określonych w art. 124 lit. b u.g.n.

Analiza akt sprawy wskazuje, że w sprawie spełniona została przesłanka złożenia wniosku przez uprawniony podmiot. Operator Gazociągów Przesyłowych [...] S.A. w W. zwrócił się do Starosty [...] z wnioskiem o wydanie decyzji zobowiązującej właściciela nieruchomości (skarżącą spółkę) oznaczonej numerem geodezyjnym [...] o pow. 0,3099 ha w K. do jej udostępnienia celem wykonania prac remontowych. Na opisanej wyżej działce znajduje się zaprojektowany w 1972 r. gazociąg wysokiego ciśnienia, wchodzący w skład przedsiębiorstwa inwestora, nadający się obecnie do remontu, w ramach którego nastąpi wycięcie fragmentu rury przewodowej znajdującej się w rurze osłonowej, oczyszczeniu rury osłonowej oraz montażu rury przewodniej w płozach teflonowych. Wnioskodawca wskazał, że przedmiotowy gazociąg jest elementem stanowiącym jeden z głównych aspektów bezpieczeństwa narodowego, zasilający w gaz odbiorców indywidualnych jak i przemysłowych z rejonu województwa w. , o znaczeniu szczególnie wysokim podczas zim, gdy stanowi główne źródło ogrzewania mieszkańców gmin powiatu p. . Dla stanu bezpieczeństwa ogółu jest konieczny niezwłoczny remont. Ważny interes wnioskodawcy- Operatora Gazociągów Przesyłowych [...] wynika z obciążających go jako przedsiębiorstwo energetyczne i operatora sieci przesyłowej obowiązków o charakterze publiczno-prawnym co do zapewnienia sprawności urządzeń technicznych, w sposób gwarantujących zarówno bezpieczeństwo eksploatacji sieci gazowej, jak również bezpieczeństwo energetyczne. Nie ulega więc wątpliwości, że wskazane we wniosku z 12 lipca 2017r. czynności mieszczą się w dyspozycji art. 124 b u.g.n., są konieczne i wpłyną na poprawę jakości i bezpieczeństwa usług świadczonych przez [...]

Wspomniany w art. 124 b u.g.n. wymóg "braku zgody" należy odczytywać w ten sposób, że inwestor ma obowiązek wystąpić o zgodę do właściciela nieruchomości na wykonanie zakreślonych prac służących prawidłowemu funkcjonowaniu wskazanych w tym przepisie urządzeń infrastruktury technicznej. Tylko brak zgody uzasadnia ingerencję władczą organów administracji publicznej i wydanie decyzji z art. 124b ust. 1 u.g.n. Należy wskazać, że pojęcie rokowań nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane, a przepis art. 124b u.g.n. nie określa formy ich prowadzenia. Przyjąć należy, że spełnienie obowiązku braku zgody oznacza taką sytuację, w której pomimo prowadzonych rozmów, nie doszło między stronami do porozumienia, ale inwestor określił i zaproponował właścicielowi konkretne warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o których mowa w ww. przepisie. Niemożność uzyskania zgody zachodzi natomiast wtedy, gdy właściciel nieruchomości nie odpowiedział na zaproszenie do rokowań, strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia albo właściciel nieruchomości sprzeciwił się wyrażeniu zgody.

Jak wynika z akt sprawy uzgodnienia pomiędzy Operatorem Gazociągu a skarżącą trwały od 2016 r. do 2018 r. W tym czasie stanowisko skarżącej zmieniało się. Uzależniała ona udostępnienie nieruchomości od wysokości odszkodowania. Pismem z dnia 7 grudnia 2016 r. skarżąca wyraziła zgodę na zajęcie nieruchomości pod warunkiem zapłaty jej tytułem odszkodowania kwoty [...]zł. Następnie kwota ta była negocjowana na spotkaniach z Operatorem. Finalnie okazało się, że wnioskodawca nie był w stanie spełnić oczekiwań spółki i wypłacić odszkodowania w kwocie jaka była przez skarżącą oczekiwana. Nie ulega wątpliwości, że na dzień orzekania przez organy między stronami nie doszło do porozumienia w kwestii udostępnienia nieruchomości na cele remontu urządzeń. Wymóg braku wyrażenia zgody, o którym mowa w art. 124 b u.g.n. został spełniony. Ani organy ani Sąd nie są zobowiązane do oceny merytorycznych podstaw braku dojścia do porozumienia w kwestii zajęcia nieruchomości, badają jedynie czy w konkretnej sprawie właściciel zgodę wyraził, czy nie. Skarżąca nie wyraziła zgody- uzależnienie zgody od spełnienia nieakceptowalnych przez drugą stronę warunków w istocie stanowi bowiem brak zgody.

Odnosząc się do zarzutu skarżącej, iż w związku z niezmienieniem przez organ terminu oględzin nieruchomości i rozprawy administracyjnej mimo wniosków spółki doszło do naruszenia prawa skarżącej do czynnego udziału w postępowaniu Sąd uznał, że stanowisko skarżącej nie jest zasadne. W sprawie nie zostały naruszone przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Organ zawiadomił skarżącą o terminie przeprowadzenia oględzin. Pierwszy termin na wniosek skarżącej z 3.11.2017r. został odroczony do 26 stycznia 2018r. , o czym skarżąca został powiadomiona przez organ w dniu 15.12.2017r. Jednocześnie organ wskazał termin rozprawy administracyjnej, która miała odbyć się 30.01.2018r. Na cztery dni przed wyznaczonym terminem oględzin (22.01.2018r.) do organu wpłynęło pismo skarżącej z wnioskiem o kolejne odroczenie terminu oględzin i rozprawy ze względu na zły stan zdrowia i chęć uczestniczenia w oględzinach i rozprawie. Do wniosku o odroczenie nie zostały dołączone żadne dokumenty. Organ pismem z dnia 23 stycznia 2018r. poinformował skarżącą, że oględziny i rozprawa w zaplanowanym terminie odbędą się. Doręczenie tego pisma nastąpiło z uwagi na brak odebrania i konieczność awizowania dopiero 7.02.2018r., po przeprowadzeniu oględzin i rozprawie. Zdaniem Sądu, słusznie organ uznał, że przeprowadzenie oględzin dotyczących potwierdzenia, niekwestionowanego stanu faktycznego dotyczącego położenia urządzeń infrastruktury technicznej na działce skarżącej spółki nie wymagało obecności właściciela działki. Udział w oględzinach czy rozprawie był uprawnieniem spółki, co zostało jej umożliwione przez zawiadomienie o terminie tych czynności. Nieobecność wspólników spółki czy wyznaczonego przez spółkę pełnomocnika bądź upoważnionej osoby nie stanowiło przeszkody do dokonania tych czynności. Złożenie wniosku o kolejne odroczenie przeprowadzenia oględzin czy rozprawy administracyjnej nie stanowiło bezwzględnej przesłanki do jego uwzględnienia. Tym bardziej, że poza ogólnym, nie wykazanym stwierdzeniem, że odroczenie wynika ze złego stanu zdrowia (nie określono czyjego), spółka nie przedstawiła żadnych argumentów wskazujących na zaistnienie niemożliwej do przezwyciężenia przeszkody w tym nawet do wskazania osoby, która w imieniu spółki mogła brać udział w zaplanowanych z dużym wyprzedzeniem czynności. W ocenie Sądu skarżąca nie wykazała również by brak obecności jej przedstawicieli miał wpływ na rozstrzygnięcie. Z protokołem oględzin, rozprawy mogła się zapoznać, a nie skorzystała z tego uprawnienia. Ponadto nawet na etapie skargi spółka nie podała żadnych argumentów uzasadniających uznanie, że brak ich obecności przy czynnościach organu (oględzinach) miał wpływ na treść rozstrzygnięcia. Spółka nie wykazała również, że znając termin od 15 grudnia 2018 r. nie była w stanie upoważnić żadnej osoby do uczestniczenia w oględzinach, podczas gdy z protokołu wynikało, że strony pozostawały w kontakcie telefonicznym a na terenie przebywał pracownik sklepu, któremu jeden z właścicieli nie zezwolił na uczestniczenie w czynnościach, informując pracownika organu, że nie otrzymał pisma o braku uwzględnienia wniosku o odroczenie czynności. Skarżąca nie wzięła pod uwagę tego, że organ nie ma obowiązku uwzględnienia każdego jej wniosku o odroczenie terminu. Tym bardziej, że w trwającym w niniejszej sprawie postępowaniu od 2016 r. jeżeli było to możliwe organ przychylał się do wniosków skarżącej a winien mieć również na uwadze sprawność postępowania. Wprawdzie zawiadomienie o braku uwzględnienia wniosku spółki o kolejne odroczenie terminu zostało odebrane przez spółkę 7.02.2018r., ale odpowiedź organu w tej kwestii nastąpiła natychmiast po dostarczeniu w dniu 22.01. pisma skarżącej. Odebranie pisma organu z 23.01.2018r. przez spółkę nastąpiło dopiero po dwukrotnym awizowaniu przesyłki. Wniosek został złożony przez skarżącą w tak krótkim terminie, że nie można czynić zarzutu organowi, że pisemne zawiadomienie o braku odroczenia czynności w trybie podwójnego awizowania nie mogło obiektywnie zostać doręczone przed terminami czynności. Dbająca o własne interesy spółka mając problemy z odbieraniem korespondencji nie wskazała innego adresu pod którym nie było konieczności awizowania przesyłki, nie ustaliła choćby telefonicznie czy wniosek został uwzględniony a składając wniosek o odroczenie na cztery dni przed terminem nie wykazała, że zły stan zdrowia dotyczył wszystkich wspólników czy uniemożliwił wyznaczenie osoby upoważnionej do brania udziału w czynnościach. W ocenie Sądu powyższe okoliczności świadczą o tym, że nie doszło do pozbawienia spółki możliwości udziału w sprawie. W niniejszej sprawie skarżąca miała możliwość i brała czynny udział w postępowaniu. Miała możliwość zapoznania się z protokołem oględzin. Nie wskazała żadnych argumentów wskazujących na nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego uzasadniające powtórzenie czynności z jej udziałem. Nie zostały naruszone przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżąca z nieuwzględnienia przez organ kolejnego żądania odroczenia czynności w sprawie czy z braku zawiadamiania przez organ II instancji w sytuacji gdy nie przeprowadzano już na tym etapie żadnych dowodów nie może wywodzić, że jej prawa do uczestniczenia czynnie w sprawie zostały naruszone.

Przechodząc dalej należy wskazać, że w decyzji Starosty [...] nie określono początkowej daty rozpoczęcia prac. Organy w decyzjach nie uzasadniały szczegółowo przyjęcia jako daty początkowej dnia rozpoczęcia prac, bo termin ten poza skargą nie był wcześniej przez spółkę kwestionowany. Obowiązek wskazania konkretnej daty nie wynika z treści przepisu, w którym określono jedynie, że obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy. W decyzji wskazano, że zajęcie nastąpi na okres 40 dni licząc od dnia, w którym nastąpi zajęcie nieruchomości, co uznać należy za prawidłowe i zgodne z art. 124b ust. 3 u.g.n. Jak wynika z akt administracyjnych remont dotyczy całego obiektu liniowego i z uwagi na jego wielkość rozłożony został na lata 2018 – 2022, czyli nie bezterminowo, co zarzucała skarżąca. Remont urządzenia znajdującego się na działce skarżących zrealizowany ma zostać w I etapie. Jak wynikało z wypowiedzi pełnomocnika [...] na rozprawie ustalenie terminu rozpoczęcia prac jest zależne od uzyskania zgód na przeprowadzenie remontów na wszystkich działkach i od firm podwykonawczych prowadzanych prace remontowe. Przedmiotowa sprawa dotyczy ostatniej z działek. Z uwagi na fakt, że art. 124b ust. 3 u.g.n. nie normuje daty początkowej zajęcia, organ dysponuje w tym względzie uznaniem administracyjnym. W praktyce często ustala się, iż decyzja obowiązywać będzie np. od daty jej uprawomocnienia czy od daty zajęcia nieruchomości, jak w niniejszej sprawie, co umożliwi jej wyegzekwowanie przez inwestora a właścicielowi nieruchomości pozwoli na ustalenie ściśle określonego w decyzji okresu zajęcia. Tak sformułowany zapis uwzględnia zarówno specyfikę zaplanowanych prac remontowych nie pozwalających na jednoznaczne sprecyzowanie daty początkowe jak i korzystne z punktu widzenia właściciela nieruchomości przyjęcie ściśle określonych do 40 dni ram czasowych trwania przedmiotowego obowiązku. Okres ten umożliwi inwestorowi przeprowadzenie zaplanowanych, zgodnie z harmonogramem prac remontowych, w których inwestycja na działce skarżącej przewidziana jest w I etapie

W tym miejscu należy zauważyć, że jakkolwiek prace remontowe zwarcia galwanicznego gazociągu wysokiego ciśnienia powinny być prowadzone z jak najmniejszą uciążliwością dla właściciela nieruchomości, na której zwarcie to się znajduje, to nie można jednak tracić z pola widzenia interesu Inwestora, który z uwagi na konieczność przeprowadzenia analogicznych prac remontowych na pozostałych urządzeniach gazociągu wysokiego ciśnienia DN500 relacji Ś. – P. musi ustalić harmonogram prac na określonych odcinkach sieci, a także uzyskać albo zgody właścicieli wszystkich nieruchomości, przez które przebiega ww. linia albo decyzje administracyjne umożliwiające dostęp do poszczególnych urządzeń przesyłowych. Zapewnienie takiego dostępu jeszcze przed rozpoczęciem prac remontowych jest w ocenie Sądu konieczne aby prace przebiegały sprawnie, a przy tym z jak najmniejszą uciążliwością dla właścicieli wszystkich nieruchomości, na których posadowione są urządzenia gazociągu, w tym dla Skarżącego.

Należy przy tym zauważyć, że podlegająca udostępnieniu część nieruchomości, jest niewielka, w porównaniu z jej powierzchnią całkowitą a skarżąca nie wskazała żadnych argumentów wskazujących, że prace remontowe w pewnym okresie uniemożliwią lub w istotnym stopniu ograniczą jej wykonywanie czynności związanych z prowadzona działalnością na działce. Ponadto skoro na mocy art. 124b ust. 4 u.g.n. za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe na skutek wykonania przedmiotowych czynności, Skarżącej przysługuje od Inwestora. odszkodowanie, trudno uznać argumentację skargi o konieczności ograniczenia szkód na działce za przewyższającą interes Inwestora, na którym - jak słusznie zauważył organ odwoławczy - ciąży obowiązek utrzymania urządzeń przesyłowych w stanie umożliwiającym niezawodne i ciągłe przesyłanie gazu, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych.

Ustalenie zatem 40 – sto dniowego okresu udostępnienia nieruchomości liczonego od dnia zajęcia nieruchomości, należycie uwzględnia odpowiednio wyważone interesy obu stron postępowania.

W ocenie Sądu decyzja Starosty [...] z dnia 7 maja 2018 r. zawiera wszystkie niezbędne elementy o których mowa w art. 124 b u.g.n. Decyzję wydano w celu przeprowadzenia prac remontowych na gazociągu przechodzącym przez nieruchomość skarżącej. Decyzja prawidłowo wskazuje na jej adresata- właściciela nieruchomości. Prawidłowo również organ ustalił okres na jaki ma być udostępniony pas gruntu 225 m2 w sposób czytelny określony na załączniku graficznym decyzji. Starosta w decyzji ustalił termin 40 dni na wykonanie prac. Inwestor we wniosku wskazał iż wykonanie prac zajmie między 40 a 90 dni, a więc organ wybierając najkrótszy czas zajęcia nieruchomości zadbał aby zmniejszyć uciążliwość właściciela nieruchomości związaną z prowadzeniem prac.

Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu należało orzec na podstawie art. 151 p.p.s.a. o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.