Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2086/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 100 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2206
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2020 r. sygn. akt IV SA/Wa 1472/19 w sprawie ze skargi K.S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 17 stycznia 2020 r. sygn. akt IV SA/Wa 1472/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie ze skargi K.S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] oraz orzekł o kosztach postępowania.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie sprawy.

W dniu 14 września 2017 r. wymieniony na wstępie K.S. (zwany dalej "Skarżącym"), wystąpił do Wojewody z wnioskiem o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w związku z zamiarem wykonywania pracy na rzecz spółki [...] sp. z o.o. (zwanej dalej "Spółką") na podstawie umowy o pracę w wymiarze 1/2 etatu za wynagrodzeniem 1 500 zł, na stanowisku przedstawiciela handlowego. W dniu składania wniosku Skarżący przebywał na terytorium RP na podstawie wizy typu C jednokrotnego wjazdu ważnej 20 dni w okresie od [...] sierpnia do [...] września 2017 r., wydanej przez Konsula [...] w [...] w celu wizyty u rodziny lub przyjaciół.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. Wojewoda odmówił udzielenia cudzoziemcowi wnioskowanego zezwolenia, wywodząc podstawę materialnoprawną odmowy z art. 100 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2018 r., poz. 2094 ze zm.).

Organ pierwszej instancji argumentował, iż zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach wizę Schengen lub wizę krajową wydaje się w celu m.in. turystycznym, odwiedzin u rodziny lub przyjaciół, wykonywania pracy. Zgodnie zaś z art. 25 ust. 1 ww. ustawy, cudzoziemiec wjeżdżający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany m.in. uzasadnić cel i warunki planowanego pobytu, a zatem wjeżdżając do Polski, nie może samowolnie zmieniać celu, dla którego przybył, bowiem działanie takie prowadziłoby do obejścia przepisów ustawy o cudzoziemcach w zakresie określonym w jej art. 60. Organ wojewódzki dodał, że posiadana przez cudzoziemca wiza nie uprawnia go do legalnego wykonywania pracy na terytorium Polski, wobec czego, mimo załączonych do wniosku dokumentów wyrażających chęć podjęcia pracy w Spółce, nie można było uznać, że wnioskodawca wykazał okoliczność pobytu w Polsce powyżej 3 miesięcy, a przyjęcie innej interpretacji prowadziłoby do zjawiska obchodzenia przez cudzoziemców zasad regulujących dostęp do polskiego rynku pracy.

Na skutek wniesionego przez skarżącego odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał decyzję Wojewody w mocy, wywodząc podstawę swojego rozstrzygnięcia z art. 100 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 114 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Organ przyjął, iż w sytuacji, w której cel pobytu na terytorium RP, w związku z którym skarżący ubiega się o zezwolenie (tj. podjęcie pracy) nie pokrywa się z celem pobytu na terytorium strefy Schengen, w związku z którym skarżący uzyskał stosowną wizę (wizyta u rodziny lub przyjaciół), zachodzi negatywna przesłanka do udzielenia żądanego pozwolenia, o której mowa w art. 100 ust.1 pkt 1 ustawy, tj. okoliczności, które są podstawą ubiegania się o to zezwolenie, nie uzasadniają pobytu Skarżącego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Postawę Skarżącego należy zatem traktować jak próbę obejścia przepisów prawa, polegającą na zadeklarowaniu w procedurze wizowej innego celu pobytu na terytorium strefy Schengen niż rzeczywisty.

Pismem z dnia 22 maja 2019 r. Skarżący wniósł do sądu skargę na decyzję Szefa Urzędu, zarzucając temu aktowi naruszenie przepisów postępowania (mające istotny wpływ na wynik sprawy), tj. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

W odpowiedzi na złożoną skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajmowane w sprawie stanowisko.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zarówno decyzja organu odwoławczego, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a także z naruszeniem przepisów prawa procesowego, mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

W ocenie Sądu w sprawie wadliwie organy przyjęły, że samo niepokrywanie się celu pobytu, w związku z którym Skarżący uzyskał wizę uprawniającą do wjazdu na obszar strefy Schengen (wizyta u rodziny lub przyjaciół) oraz celu pobytu, w związku z którym Skarżący ubiega się o zezwolenie na pobyt (tj. wykonywanie pracy na terytorium RP), stanowi przesłankę do odmowy udzielenia żądanego pozwolenia na podstawie art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, tj. z racji tego, iż okoliczności, które są podstawą ubiegania się o to zezwolenie, nie uzasadniają pobytu Skarżącego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące.

Następstwem tego wadliwego założenia było zaniechanie przez Szefa Urzędu obowiązków wynikających z treści art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a., gdyż organ nie dokonał czynności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy i nie dokonał wszechstronnej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Organ zaniechał dokonania czynności zmierzających do ustalenia, czy cudzoziemiec spełnił przesłanki umożliwiające udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy i wykonywanie pracy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, skupiając się na zagadnieniu niemieszczącym się w przedmiocie postępowania o udzielenie ww. zezwolenia pobytowego, tj. kontroli legalności pobytu cudzoziemca na terytorium Polski, choć kwestia ta pozostawała poza zakresem właściwości organu pierwszej instancji. Nieprawidłowa wykładnia art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach spowodowała, że organ nie ustalił w sprawie stanu faktycznego w stopniu wystarczającym do jej rozstrzygnięcia i nieprawidłowo zastosował ten przepis. Uchybienia te powodują zaś, w ocenie Sądu, że rozstrzygnięcie o odmowie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę z uwagi na zaistnienie przesłanki obligującej do wydania decyzji odmownej jest co najmniej przedwczesne, a ponadto nie znajduje oparcia w ww. przepisie, jak również innych przepisach ustawy o cudzoziemcach regulujących problematykę udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.

Zdaniem Sądu treść art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach nie daje podstaw do dokonywania takiej wykładni, która zakłada potrzebę i obowiązek uwzględniania deklarowanego celu wjazdu cudzoziemca na terytorium Polski przy ocenie okoliczności uzasadniających jego pobyt przez okres dłuższy niż 3 miesiące, ani też nie upoważnia organu do przypisania sobie kompetencji, które zgodnie z obowiązującymi przepisami należą do organów właściwych do prowadzenia postępowania w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu. Treść art. 100 ust. 1 pkt 1 obecnie obowiązującej ustawy o cudzoziemcach jest oczywista i w żaden sposób nie odnosi się do celu deklarowanego przez cudzoziemca na potrzeby wjazdu na terytorium Polski. Okoliczności, o których mowa w tym przepisie odnoszą się wyłącznie do tych, które uzasadniają pobyt cudzoziemca, dłuższy niż 3 miesiące i mają związek jedynie z celem deklarowanym we wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. W ocenie Sądu organ odwoławczy wprawdzie słusznie wywodzi, że wydanie wizy, a więc pozwolenia na wjazd na terytorium RP obwarowane jest określonymi wymogami, w tym organom państwa musi być znany cel pobytu cudzoziemca, a konsekwencją podania nieprawdy może być odmowa wydania wizy, jej cofnięcie, a także zobowiązanie cudzoziemca do powrotu, ale wskazane konsekwencje są wynikiem działań podejmowanych przez właściwe organy w toku zupełnie odrębnych od postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę postępowań administracyjnych. W szczególności, jeżeli okaże się, że cudzoziemiec przebywa na terytorium Polski w celu innym niż przez niego zadeklarowany dla potrzeb wjazdu, właściwy organ ma obowiązek prowadzić postępowanie w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu. Stosowną podstawą prawną ku temu jest art. 302 ust. 1 pkt 15 ustawy o cudzoziemcach.

Z tych właśnie powodów zarówno organ odwoławczy, jak i organ pierwszej instancji nie mógł w postępowaniu dotyczącym udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę oceniać okoliczności, będących przedmiotem badania w toku innego postępowania administracyjnego. Tym samym organy nie mogły odmówić udzielenia zezwolenia ze względu na okoliczności nieprzewidziane w tym przepisie.

Dalej Sąd wyjaśnił, że w sprawie organy administracji nie wskazały na żaden przepis ustawy o cudzoziemcach, który pozwalałby im w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy badać inny cel niż określony w art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, tj. cel pobytu lub okoliczności, które są podstawą ubiegania się o dane zezwolenie i uzasadniają pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż trzy miesiące, gdyż takiego przepisu ustawa ta nie zawiera. Zatem wywodzenie przesłanki odmowy udzielenia tego zezwolenia z oceny zgodności celu wjazdu zadeklarowanego na potrzeby uzyskania wizy przez cudzoziemca pozbawione jest podstaw prawnych, skutkując oceną, iż organy wydały zapadłe w sprawach decyzje z naruszeniem zasady legalizmu wyrażonej w art. 6 k.p.a. Końcowo Sąd wskazał, że w innych sprawach o podobnym stanie faktycznym organ odwoławczy uchylał decyzje organu pierwszej instancji z powołaniem się m.in. na okoliczność, że aktualne ustawodawstwo nie wskazuje jednoznacznie na możliwość odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę w przypadku, gdy cudzoziemiec wjechał i przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie dokumentu pobytowego wydanego przez inne państwo obszaru Schengen, poddając w wątpliwość cel tego pobytu. Dlatego za zasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 8 k.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, zaskarżając przedmiotowy wyrok w całości. Wyrokowi temu organ zarzucił naruszenie:

I. przepisów postępowania sądowoadministracyjnego poprzez naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach polegające na błędnym przepisaniu Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców błędu w wykładni powyższego art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, podczas gdy wykładnia wskazanego przepisu prawa materialnego była prawidłowa, a skargi składane w podobnych sprawach były już w przeszłości oddalane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie;

II. przepisów postępowania sądowoadministracyjnego oraz postępowania administracyjnego poprzez naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a., polegające na:

- nieuzasadnionym przypisaniu Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców naruszenia wskazanych powyższej przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., do czego miało dojść skutkiem niedokonania czynności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy i zaniechania dokonania wszechstronnej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, podczas gdy z uwagi na konieczność zastosowania w sprawie art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach dalsze prowadzenie czynności wyjaśniających w sprawie nie było konieczne;

- nieuzasadnionym przypisaniu Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców naruszenia zasady budzenia zaufania obywateli do organów władzy publicznej określonej w art. 8 k.p.a., pomimo tego, że sprawy administracyjne rozstrzygane przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmiennie niż w przypadku zaskarżonej decyzji, różniły się w sposób istotny określonymi elementami stanu faktycznego;

Z ostrożności procesowi organ zarzucił także:

III. naruszenie prawa materialnego w postaci art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że:

- treść art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach nie daje podstaw do dokonywania takiej wykładni, która zakłada potrzebę i obowiązek uwzględniania deklarowanego celu wjazdu cudzoziemca na terytorium Polski przy ocenie okoliczności uzasadniających jego pobyt przez okres dłuższy niż 3 miesiące,

- organ odwoławczy w postępowaniu dotyczącym udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy nie mógł oceniać okoliczności, które mogą stanowić przedmiot innego postępowania administracyjnego i przypisywać sobie kompetencji, do których art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach nie daje upoważnienia,

podczas gdy przepisy ww. regulacji nie powinny być wykładane w oderwaniu od innych przepisów regulujących zasady wjazdu i pobytu cudzoziemców w Polsce, a deklarowany cel pobytu, o którym mowa w art. 98 i art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach to cel zgodny z obowiązującymi przepisami prawa, akceptowany przez ustawodawcę.

Z uwagi na powyższe organ wniósł o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego organu wg norm przepisanych.

Jednocześnie organ oświadczył, że zrzeka się rozprawy.

W uzasadnieniu organ przedstawił argumenty na poparcie zasadności swojego stanowiska.

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Na wstępie godzi się wyjaśnić, że stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której podstawy zostały ujęte w art. 183 § 2 p.p.s.a., jak też podstawy odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania przed sądem wojewódzkim (art. 189 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie nie występują te przesłanki, zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany zarzutami skargi kasacyjnej.

W niniejszej sprawie ziściły się za to warunki odstępstwa od zasady jawności i bezpośredniości postępowania, a w konsekwencji wydania wyroku na posiedzeniu niejawnym, bowiem pełnomocnik skarżącego kasacyjnie organu zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony w terminie 14 dni od doręczenia skargi kasacyjnej nie zażądały przeprowadzenia rozprawy (art. 182 § 2 p.p.s.a.).

Rozpoznając natomiast wniesioną skargę kasacyjną w zakreślonych granicach Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż nie zasługiwała ona na uwzględnienie, albowiem kwestionowany wniesionym środkiem odwoławczym wyrok odpowiada prawu.

Przechodząc do wyjaśnienia przesłanek nieuwzględnienia tejże kasacji zaznaczyć należy, iż spór w tej sprawie sprowadza się do sposobu interpretacji art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, gdyż podstawowy zarzut skargi kasacyjnej koncentruje się właśnie na zarzucie dokonania przez Sąd pierwszej instancji błędnej wykładni ww. normy - patrz: zarzut nr I i III w petitum skargi kasacyjnej. Zgodnie z tym przepisem cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, gdy nie spełnia on wymogów udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na deklarowany cel pobytu lub okoliczności, które są podstawą ubiegania się o to zezwolenie, nie uzasadniają jego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące.

Oceniając dopuszczalność zmiany celu pobytu na etapie składania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy należy dokonać interpretacji przepisów dotyczących tego zezwolenia, zawartych w ustawie o cudzoziemcach. Z art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, obowiązującego w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, wynikał obowiązek odmowy wszczęcia postępowania o udzielenie zgody na pobyt czasowy w przypadku złożenia wniosku w okresie przebywania na terenie Polski na podstawie wizy Schengen wydanej w celu przyjazdu ze względów humanitarnych z uwagi na interes państwa lub zobowiązania międzynarodowe. Był to jedyny rodzaj wizy, który uniemożliwiał wszczęcie postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Należy podkreślić, że przepisy dotyczące udzielania zgody na pobyt czasowy i pracę nie zawierały unormowania, które zakazywałoby zmiany celu pobytu (innego niż ten wynikający z art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach) na cel zarobkowy. Potwierdzeniem tego jest treść art. 116 ustawy o cudzoziemcach w brzmieniu obowiązującym w dacie rozstrzygania przez organy administracyjne, który nie przewidywał jako przesłanki odmowy wszczęcia postępowania okoliczności, że w dniu składania wniosku cudzoziemiec przebywał na terytorium Polski na podstawie wizy wydanej w celu turystycznym, odwiedzin u rodziny czy też załatwienia spraw służbowych. Zwrócić należy uwagę, że dopiero ustawa z dnia 22 lutego 2019 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 577) wprowadziła zakaz składania wniosku o pobyt czasowy i pracę w sytuacji, gdy cudzoziemiec przebywa na terenie Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy Schengen udzielonej w celu turystycznym lub w celu odwiedzin lub na podstawie wizy wydanej w celu o którym mowa w art. 60 ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy o cudzoziemcach. Ustawodawca powiązał odmowę wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy wyłącznie z wizami, które zostały wskazane w dodanych do art. 116 punkach 5 i 6. Przepisy nowelizujące art. 116 ustawy o cudzoziemcach weszły w życie 27 kwietnia 2019 r., a zatem po wydaniu w rozpoznawanej sprawie zaskarżonej decyzji (wydana została [...] kwietnia 2019 r.). Zauważyć również należy, że nowe przesłanki wyłączające dopuszczalność wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy mają zastosowanie wyłącznie do spraw wszczętych po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej. Zgodnie bowiem z art. 12 ustawy z dnia 22 lutego 2019 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej stosuje się przepisy dotychczasowe. Oceniając prawidłowość wykładni art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, należy zwrócić uwagę na uzasadnienie projektu zmiany art. 116 ustawy o cudzoziemcach. Analiza tego uzasadnienia prowadzi do wniosku, że w dacie wydawania zaskarżonej decyzji przepisy ustawy o cudzoziemcach nie wyłączały możliwości zmiany celu pobytu. Ustawodawca dostrzegł, że wobec niewprowadzenia takiego zakazu dochodziło do licznych nadużyć ze strony cudzoziemców, co uzasadniało zmianę przepisów. W uzasadnieniu projektu wskazano, że obowiązująca wówczas ustawa o cudzoziemcach stała na gruncie szerokiego dostępu cudzoziemców do możliwości zainicjowania postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Zasadą było bowiem to, że cudzoziemiec mógł skutecznie złożyć wniosek o udzielenie tego zezwolenia, jeżeli jego pobyt w Polsce był legalny (art. 105 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach). Podkreślono, że w 2017 r. polskie organy administracji publicznej właściwe w sprawach migracyjnych zidentyfikowały zjawisko nadużycia obecnego wówczas stanu prawnego dla celów jego obchodzenia. Organy Straży Granicznej odnotowały zjawisko tzw. turystyki wizowej, polegającej na składaniu wniosków o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy przez obywateli państw trzecich (najczęściej nieeuropejskich), którzy na terytorium Polski przebywali bardzo krótko, zazwyczaj w oparciu o wizę Schengen wydaną przez inne państwo obszaru Schengen, w celu niezwiązanym z trwalszym związaniem z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Biorąc powyższe pod uwagę w projekcie ustawy nowelizującej zaproponowano zmianę w ustawie o cudzoziemcach poprzez dodanie w art. 116 nowej podstawy odmowy wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę wiążącą się z tym, że cudzoziemiec przebywa w Polsce na podstawie wizy Schengen lub wizy krajowej wydanej w celu turystycznym oraz w celu odwiedzin u rodziny lub przyjaciół (art. 60 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach) [druk sejmowy nr 3072]. W rozpoznawanej sprawie za prawidłową należy zatem uznać wykładnię art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach dokonaną przez Sąd pierwszej instancji. Biorąc pod uwagę, że ustawodawca nie wprowadził zakazu zmiany celu pobytu z wizytą u rodziny i przyjaciół na związany z wykonywaniem pracy, to należało uznać, że przepisy dopuszczały możliwość takiej zmiany.

W tych okolicznościach sprawy Sąd pierwszej instancji zasadnie stwierdził, że treść art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach w żaden sposób nie odnosi się do celu deklarowanego przez cudzoziemca na potrzeby wjazdu do Polski. Okoliczności, o których mowa w tym przepisie odnoszą się wyłącznie do tych, które uzasadniają pobyt cudzoziemca, dłuższy niż 3 miesiące i mają związek jedynie z celem deklarowanym we wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy - podobnie w wyroku NSA z 25 lutego 2020 r. sygn. akt II OSK 4050/19.

W świetle powyższych rozważań za nieusprawiedliwione należy uznać zarzuty dotyczące naruszenia art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, przedstawione w petitum skargi kasacyjnej w jej punkcie I i III. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawiona w motywach zaskarżonego wyroku wykładnia art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach jest prawidłowa.

Nie jest także usprawiedliwiony zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji normy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Sąd pierwszej instancji zasadnie stwierdził, że organy w wyniku błędnej wykładni art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach nie dokonały wszechstronnej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Organy zaniechały dokonania czynności zmierzających do ustalenia, czy skarżący spełnia przesłanki umożliwiające udzielenie mu wnioskowanego zezwolenia. Ograniczyły się do ustalenia jaki cel pobytu został wskazany podczas ubiegania się o wizę oraz celu z jakiego ubiega się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Biorąc pod uwagę, że w rozpoznawanej sprawie dopuszczalna była zmiana celu pobytu na terytorium Polski, organy miały obowiązek merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącego. Sąd pierwszej instancji słusznie zatem zauważył, że odmowa udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę była przedwczesna - patrz: strona 4 uzasadnienia zaskarżonego wyroku.

Przywołane powyżej rozważania wskazują jednoznacznie, iż kwestionowany kasacją wyrok eliminujący z obrotu prawnego zaskarżone decyzje nie narusza prawa, natomiast podnoszony w skardze kasacyjnej zarzut nieuzasadnionego przypisania skarżącemu kasacyjnie organowi naruszenia zasady budzenia zaufania obywateli do organów władzy publicznej określonej w art. 8 k.p.a., z uwagi na wyrażanie odmiennych poglądów w tożsamej sprawie, a to w sprawie IV SA/Wa 280/19, w tych okolicznościach traci na znaczeniu prawnym i Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż nie ma potrzeby szczegółowego odnoszenia się do niego.

W tym stanie rzeczy, wobec niezasadności zarzutów skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił tak wniesiony środek odwoławczy.

Z tych powodów orzeczono jak w sentencji.