Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 679/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, 77 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 42 ust. 1 i 7, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: par. 3ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 151 poz 1089
law: Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Henryka Lewandowska – Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2010 r. sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2009 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej A. S.A. z siedzibą w W. kwotę 737 (siedemset trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r.,

Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 2 i 8 oraz ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007r. Nr 125, poz. 874 z późn. zm., dalej: "u.t.d.") oraz Lp. 4.1, Lp. 1.7. załącznika do ustawy o transporcie drogowym, art. 31 ust. 1, ust. 2 i ust. 2a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004 r. Nr 92, poz. 879 z późn. zm.), art. 15 ust. 7a rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym

(Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985 ze zm.), § 3 ust. 1, ust. 3 - 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 86, poz. 721), po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] listopada 2009 r. wniesionego przez A. S.A. z siedzibą w W. (nazywaną dalej skarżącym) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2009 r., Nr [...] nakładającej karę pieniężną w wysokości 3.500 zł, utrzymał ww. decyzję w całości w mocy.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu [...] sierpnia 2009 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości Z. zatrzymano do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...], którym kierował J. D. Pojazd należał do A. S.A. z siedzibą w W. i ta Spółka wykonywała krajowy przewóz drogowy rzeczy.

W trakcie kontroli kierowca okazał kartę kierowcy, wypis z licencji, dowód rejestracyjny wraz z ważnym ubezpieczeniem, odcinek kontrolny miesięcznej karty opłaty drogowej o nr PX [...]196. Termin ważności przedstawionego do kontroli odcinka kontrolnego winietki rozpoczął się w dniu 21 sierpnia 2009 r. W toku czynności kontrolnych stwierdzono, że odcinek samoprzylepny karty opłaty drogowej (winieta) miał inny numer (PX [...]197) aniżeli numer odcinka kontrolnego karty opłaty drogowej i nie był naklejony na szybę.

Podczas tej kontroli stwierdzono również, że kierowca nie był wyposażony w odpowiednie dokumenty: nie posiadał dokumentu informującego o fakcie nieprowadzenia pojazdów w dniach od dnia [...] sierpnia 2009 r. (godz. 16:39) do dnia [...] sierpnia 2009 r. (godz. 05:38). Kierowca nie miał zapisów na karcie kierowcy, nie prowadził również ręcznych zapisów. W trakcie postępowania skarżący przesłał brakujący dokument – zaświadczenie potwierdzające nieprowadzenie pojazdu przez kierowcę w kontrolowanym okresie.

Powyższe ustalenia zostały utrwalone w protokole kontroli z dnia [...] sierpnia 2009 r. Nr [...], podpisanym bez zastrzeżeń przez kontrolowanego kierowcę.

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wyżej opisaną decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3.500 zł.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło:

1. wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych – kara pieniężna w wysokości 3.000 złotych,

2. wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty - kara pieniężna w wysokości 500 złotych.

Pismem z dnia [...] listopada 2009 r. skarżący wniósł odwołanie od ww. decyzji. Potwierdził w nim, że zostały naruszone przepisy dotyczące wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. Tym samym skarżący uznał zasadność nałożonej kary pieniężnej w wysokości 500 zł.

Natomiast jako bezpodstawne uznał nałożenie kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Skarżący wskazał, że podczas przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2009 r. kontroli na drodze krajowej nr [...] kierujący pojazdem okazał wszystkie wymagane w tym zakresie dokumenty, w tym miesięczną kartę opłaty drogowej ważną od dnia 21 sierpnia 2009 r. Przedstawiony dokument był ważny, mimo że odcinek samoprzylepny miał inny numer (PX [...]197) aniżeli odcinek kontrolny karty opłaty drogowej (PX [...]196). Kwestia braku umieszczenia winiety na szybie pojazdu została przez kierowcę wyjaśniona i odcinek samoprzylepny został naklejony na szybę.

Biorąc pod uwagę zgromadzony w spawie materiał dowodowy, Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy powołał się na treść art. 42 ust. 1 u.t.d. oraz § 3 ust. 1 i ust. 3-4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych, obowiązującego od dnia 10 czerwca 2009 r. Organ II instancji wskazał, że uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie przez podmiot wykonujący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy karty opłaty w jednostce upoważnionej do poboru opłat, która składa się z dwóch części:

1. winiety samoprzylepnej umieszczonej w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu;

2. odcinka kontrolnego przechowywanego w pojeździe samochodowym i okazywanego na żądanie osób uprawnionych do kontroli karty opłaty.

Dowód uiszczenia opłaty stanowi łącznie przedziurkowany odcinek kontrolny i przedziurkowana winieta o tym samym numerze i serii umieszczona w sposób, o którym mowa w ust. 3 pkt 1cyt. rozporządzenia.

Za bezsporne uznał organ, iż podczas przeprowadzonej kontroli drogowej kierowca okazał do kontroli ważny na dzień [...] sierpnia 2009 r. odcinek kontrolny miesięcznej karty opłat za przejazd po drogach krajowych nr PX [...]196. Jednakże numer winiety (PX [...]197) był różny od numeru odcinka kontrolnego. Nadto winieta samoprzylepna nie została umieszczona na szybie, gdyż jak wynika z zeznań kierowcy przed jej przyklejeniem chciał najpierw umyć szybę, żeby winieta nie odpadła, a potem zapomniał dopełnić tej czynności. Brak opłaty za przejazd drogą krajową stanowi naruszenie określone w lp. 4.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym i sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 3.000 złotych.

Odnosząc się do argumentów strony podniesionych w odwołaniu z dnia [...] listopada 2009 r. organ odwoławczy wyjaśnił, iż jedynie karta opłat składająca się łącznie z dwóch części, tj. winiety samoprzylepnej i odcinka kontrolnego przechowywanego w pojeździe i okazywanego na żądanie osób uprawnionych stanowi dowód uiszczenia opłaty.

Ponadto, na podstawie analizy dowodu rejestracyjnego serii [...] pojazdu o nr rej [...] organ odwoławczy stwierdził, iż dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu przekraczała 12 ton. W związku z powyższym stwierdził, iż strona nie wywiązała się z obowiązku wynikającego z art. 42 u.t.d., Przepis ten także enumeratywnie określa podmioty i rodzaje przewozów, które zwolnione są z obowiązku uiszczania opłaty za przejazd po drogach krajowych. Kontrolowany przedsiębiorca nie wykonywał żadnego ze wskazanych w nim rodzajów przewozów.

Główny Inspektor Transportu Drogowego podkreślił, że pomimo wezwania organu II instancji z dnia [...] grudnia 2009 r. strona nie przesłała oryginału bądź poświadczonej notarialnie za zgodność z oryginałem kopii odcinka kontrolnego karty opłaty drogowej o serii i numerze PX [...]197, Skarżący ponownie uznał, że faktura zakupu, na której widnieją serie i numery zakupionych winiet stanowi wystarczający dowód uiszczenia należnej opłaty drogowej.

Organ II instancji uznał, że na podstawie samej faktury zawierającej serie i numery zakupionych winiet nie miał możliwości ustalenia czy w kontrolowanym okresie przedsiębiorca uiścił opłatę za przejazd pojazdu o nr rej. [...] po drogach krajowych.

Odnosząc się do stwierdzonego naruszenia polegającego na wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty, Główny Inspektor Transportu Drogowego powołał się na art. 15 ust. 7a rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 oraz art. 31 ust. 1. 2 i 2a ustawy o czasie pracy kierowców, zgodnie z którym zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1, pracodawca wystawia i wręcza kierowcy przed rozpoczęciem przewozu drogowego. W przypadku, gdy kierowca w określonych dniach nie prowadził pojazdu w trakcie wykonywania zadania przewozowego, pracodawca niezwłocznie wystawia i przekazuje zaświadczenie na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli.

Powołując się na art. 87 ust. 1 i 2 u.t.d. oraz art. 92 ust. 1 pkt 2 i 8 u.t.d., organ odwoławczy podniósł, że konsekwencją wskazanego rozwiązania jest treść Lp. 1.7 załącznika do ww. ustawy, który karą 500 złotych sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty.

Organ odwoławczy zauważył, iż w dniu kontroli kierowca nie okazał wykresówek obejmujących okres od dnia [...] sierpnia 2009 r. do dnia [...] sierpnia 2009 r., jak również nie okazał dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu w ww. dniach czyli dokumentów, których posiadanie jest wymagane podczas kontroli.

Organ II instancji wskazał, że kierowca pojazdu obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. zapisy z urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku. Podczas kontroli kierowca ma obowiązek udokumentować swój czas pracy w bieżącym dniu oraz okazać wykresówki używane przez niego w ciągu poprzednich 28 dni. Udokumentowanie odbywa się m.in. poprzez okazanie wykresówek. Jest oczywistym, że nie każdy dzień będzie w ww. sposób udokumentowany, gdyż pracownikowi mogły zostać powierzone inne obowiązki. Przedsiębiorca może udokumentować czas pracy kierowcy poprzez wystawienie zaświadczenia wskazującego przyczyny braku wykresówek. Wymieniony dokument daje organowi pewność co do faktu nieprowadzenia pojazdu, w okresie wykazanym w zaświadczeniu. Dopuszczenie odmiennej praktyki, mogłoby doprowadzić w efekcie do sytuacji, w której każdy brakujący dzień na wykresówce uzupełniony byłby w razie konieczności odpowiednim zaświadczeniem. Ponadto ustawodawca w sposób wyraźny wskazuje jakie dokumenty kierowca winien posiadać i okazywać podczas kontroli drogowej, nie przewidując od tego wymogu żadnych odstępstw. Zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców, kierowca, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia (WE) nr 561/2006, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zaświadczenie, które powinno zawierać w szczególności następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, o których mowa w art. 15 ust. 7 rozporządzenia nr 3821/85/EWG, miejsce i data wystawienia, podpis pracodawcy. Fakt przebywania kierowcy na bezrobociu nie oznacza, iż pracodawca nie miał obowiązku wystawienia kierowcy stosownego zaświadczenia.

Pismem z dnia [...] marca 2010 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2010 r., wnosząc o jej uchylenie w części jako naruszającej prawo materialne, tj.: art. 92 u.t.d. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie wskutek uznania, iż w stanie faktycznym sprawy zachodzą podstawy do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz przepisy prawa procesowego, tj. art. 7 i 77 k.p.a., art. 80 i art. 107 §1 i 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji o nałożeniu kary pieniężnej pomimo nienależytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz braku rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.

Skarżący podkreślił, iż zgadza się z decyzją w zakresie nałożenia na niego kary pieniężnej w wysokości 500 zł za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty.

Za bezzasadne uznał zaś natomiast nałożenie kary za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Powołał się na dowód opłaty w postaci faktury VAT Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. wystawionej przez Stowarzyszenie Przewoźników [...], [...] B. ul. [...], w której lp. 4 są wymienione numery nabytych miesięcznych kart opłaty drogowej, w tym numery kart opłaty drogowej nr [...]196 i [...]197. Brak odcinka kontrolnego karty opłaty drogowej o nr [...]197 miał być podstawą do nałożenia kary pieniężnej na skarżącego. Zdaniem skarżącego, wskazana faktura stanowi dowód w sprawie w świetle art. 75 § 1 k.p.a., na co wskazuje również powołany przez stronę wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 7 lipca 2009 r. sygn. akt III SA/Lu 183/09.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji z dnia

[...] stycznia 2010 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.").

Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów należy stwierdzić, że skarga A. S.A. jest uzasadniona. Organ administracji bowiem nie zebrał w wyczerpujący sposób materiału dowodowego czym naruszył art. 7, 77 § 1 k.p.a. Wskutek tego dokonał błędnej oceny stanu faktycznego, przy jednoczesnej niewłaściwej interpretacji przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz przepisów rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych.

Zgodnie z art. 42. ust. 1 u.t.d. podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Dowód uiszczenia opłaty czyli kartę opłaty drogowej kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie podczas wykonywania przewozu drogowego i okazywać podczas kontroli na żądanie uprawnionego organu, w myśl art. 87 ust. 1 u.t.d.

Wykonywanie przewozu drogowego lub innych czynności związanych z tym przewozem, powodujące naruszenie obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy lub przepisów podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 15.000 zł na zasadzie art. 92 ust. 1 u.t.d.

Tryb wnoszenia opłat oraz wzory dokumentów potwierdzających ich wniesienie zostały określone w powołanym wyżej rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych, wydanym na podstawie delegacji zawartej w art. 42 ust. 7 u.t.d.

Według § 3 ust. 1 tego rozporządzenia uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie, przez podmiot wykonujący na terenie Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy, karty opłaty w jednostce upoważnionej do poboru opłat. Karta opłaty, w myśl § 3 ust. 3 rozporządzenia składa się z dwóch części: winiety samoprzylepnej, umieszczonej w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu oraz odcinka kontrolnego przechowywanego w pojeździe samochodowym i okazywanego na żądanie osób uprawnionych do kontroli karty opłaty. Opis kart opłat wraz z opisem ich zabezpieczeń oraz sposób zaznaczania na karcie czasu przejazdu po drogach krajowych określa załącznik nr 27 do cytowanego rozporządzenia. W punkcie 4 stanowi on, że kolorystyka zależy od rodzaju karty: dobowa - niebieska; siedmiodniowa – zielono żółta; miesięczna - fioletowa; roczna - brązowo-żółta. Karta oznaczona jest w ten sposób, że seria zawiera dwie litery, a numeracja - siedem cyfr (pkt 6 załącznika). Przy sprzedaży karty opłaty drogowej pracownik jednostki, dokonując jej sprzedaży, zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia, wpisuje na rewersie odcinka kontrolnego datę zakupu i składa podpis oraz przedziurkowuje winietę i odcinek kontrolny zgodnie ze wskazaniem podmiotu wykonującego przewóz drogowy, z wyjątkiem karty opłaty dobowej, którą przedziurkować może także podmiot wykonujący przewóz. Przedziurkowanie określonych pól według pkt 7 załącznika do rozporządzenia powoduje, że został zaznaczony czasu przejazdu po drogach krajowych w następujący sposób: dobowa karta opłaty ważna jest wyłącznie w dniu określonym przez przedziurkowanie; siedmiodniowa karta opłaty ważna jest w dniu przedziurkowania oraz przez kolejne sześć dni po dniu przedziurkowania; miesięczna karta opłaty ważna jest w dniu przedziurkowania, a jej termin kończy się z upływem dnia w następnym miesiącu, który datą odpowiada dacie przedziurkowania, a gdyby takiego dnia w następnym miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca; roczna karta opłaty ważna jest w dniu przedziurkowania, a jej termin kończy się z upływem dnia w następnym roku, który datą odpowiada dacie przedziurkowania, a gdyby takiego dnia w następnym roku nie było - w ostatnim dniu danego miesiąca.

Ponadto podmiot wykonujący przewóz drogowy przed rozpoczęciem pierwszego przejazdu wypełnia nabytą kartę opłaty poprzez wpisanie numeru rejestracyjnego pojazdu samochodowego na jej odcinku kontrolnym, z mocy § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia.

Odnosząc powyższe do niniejszego postępowania, organ zaaprobował, że kierowca pojazdu okazał odcinek kontrolny miesięcznej karty opłaty drogowej

PX [...]196 z ważnością od dnia 21 sierpnia 2009 r. Odcinek kontrolny był prawidłowo przedziurkowany, jak i prawidłowo wypełniony czyli wpisany został numer rejestracyjny kontrolowanego pojazdu. Winieta była także przedziurkowana (kopie fotografii dokumentów, k-[...] akt administracyjnych). Numer winiety był inny niż numer odcinka kontrolnego, to jest PX [...]197. Nadto winieta nie była trwale umieszczona w pojeździe. Kontrola była przeprowadzona w dniu [...] sierpnia 2009 r.

Z tak ustalonego stanu faktycznego organ wywiódł, że skarżący wykonywał przewóz drogowy bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Organ nie odniósł się do zeznań w charakterze świadka kierowcy pojazdu J. D. (k-[...] – [...] akt administracyjnych) ani do faktury

VAT NR [...] przedstawionej przez skarżącego (k-[...], [...] akt administracyjnych). Faktura ta miała dokumentować sprzedaż kart opłaty drogowej, których odcinek kontrolny i winietę okazał kierowca. Na fakturze tej w lp. 4 widnieją numery, które były na odcinku kontrolnym i na winiecie, z tym, że nie zaznaczono serii tych dokumentów (czy to na pewno była seria PX). Należy przy tym zauważyć, że faktura obejmuje sprzedaż skarżącemu kart opłaty drogowej w dniu [...] sierpnia 2009 r. czyli w dniu kontroli, podczas gdy z okazanego odcinka kontrolnego wynikało, że data ważności karty miała się rozpocząć w dniu 21 sierpnia 2009 r. Ponadto organ nie odniósł się czy okazana podczas kontroli winieta była częścią miesięcznej karty opłaty drogowej.

Organ I instancji jedynie zaznaczył, że skarżący fakturę przedstawił. Natomiast organ odwoławczy, uzupełniając postępowanie wyjaśniające, ograniczył się do żądania okazania odcinka kontrolnego karty opłaty drogowej PX [...]197, nie żądając przede wszystkim przedstawienia przez skarżącego winiety PX [...]196. Oceniając przeprowadzone przez organy postępowanie można byłoby dojść do wniosku, że przesądzające o odpowiedzialności skarżącego było nieprzedstawienie odcinka kontrolnego PX [...]197 o numerze, jak na winiecie (wezwanie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2009 r., k-[...] akt administracyjnych). W ocenie zaś Sądu problem dotyczył czy skarżący uiścił opłatę drogową za przejazd po drogach krajowych, mając na uwadze, że podczas kontroli został przedstawiony prawidłowo wypełniony i przedziurkowany odcinek kontrolny

PX [...]196.

Prezentowane przez Sąd stanowisko znajduje potwierdzenie w argumentacji Trybunału Konstytucyjnego przedstawionej w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 marca 2010 r., sygn. akt P 9/08, że "mechanizm uiszczenia opłaty wymaga kilku czynności: w pierwszej kolejności jest to nabycie w upoważnionej do tego jednostce karty opłaty drogowej określonego rodzaju(...). Następnie przed rozpoczęciem przejazdu, prawidłowe wypełnienie dwuczęściowej karty. Przez prawidłowe wypełnienie ogólnie należy rozumieć wpisanie danych identyfikujących pojazd i wykonywany nim przejazd; w praktyce oznacza to wpisanie na odcinku kontrolnym karty numeru rejestracyjnego pojazdu i czasu przejazdu. Dopiero wykonanie tych czynności pozwala na przypisanie karty do określonego pojazdu i czasu przejazdu, a tym samym za uznanie opłaty za uiszczoną.".

Rozważania Trybunału są aktualne co do obecnego uregulowania, gdyż stwierdził, że "rozporządzenie to powtórzyło wszystkie regulacje rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 151, poz. 1089 z późn. zm.), dodając przepis § 3 ust. 2".

Nie ma wpływu na przedstawiony pogląd § 3 ust. 4 i 5 rozporządzenia. Przepis

§ 3 ust. 4 stanowi, że dowód uiszczenia opłaty stanowi łącznie przedziurkowany odcinek kontrolny i przedziurkowana winieta o tym samym numerze i serii umieszczona w sposób, o którym mowa w ust. 3 pkt 1.

Natomiast w myśl § 3 ust. 5 nie stanowią dowodu uiszczenia opłaty:

1) odcinek kontrolny nieprzedziurkowany lub winieta nieprzedziurkowana bądź winieta nieumieszczona trwale w sposób, o którym mowa w ust. 3 pkt 1;

2) uszkodzona winieta lub odcinek kontrolny w sposób uniemożliwiający odczytanie numeru rejestracyjnego pojazdu samochodowego lub daty ważności karty;

3) odcinek kontrolny noszący ślady ingerencji chemicznej lub mechanicznej;

4) odcinek kontrolny zafoliowany (zalaminowany) lub w stanie uniemożliwiającym sprawdzenie umieszczonych na dokumencie zabezpieczeń.

Minister Infrastruktury w zakresie dotyczącym dokumentowania wniesienia opłaty był jedynie umocowany do określenia wzorów dokumentów potwierdzających wniesienie tej opłaty. Taki też zakres regulacji określa § 1 rozporządzenia. Upoważnienie ustawowe nie obejmowało możliwości zmian zasad dowodzenia określonych w ustawach regulujących postępowanie administracyjne, w szczególności w Kodeksie postępowania administracyjnego. Przeniesienie regulowanej ustawowo materii zasad postępowania dowodowego do aktu normatywnego rangi podustawowej naruszałoby zasady państwa prawnego

(art. 2 Konstytucji RP). Wobec tego użyte w § 3 ust. 4 rozporządzenia sformułowanie "nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty", odnoszące się do czterech, ściśle określonych przypadków, wykładane w zgodzie z konstytucyjnymi zasadami, jest jedynie podstawą do uznania, że we wskazanych w omawianym rozporządzeniu okolicznościach dowód uiszczenia opłaty nie odpowiada wzorowi określonemu w omawianym rozporządzeniu. Nie stanowi natomiast przesłanki wyłączającej możność ustalenia, że opłata w rzeczywistości została uiszczona. (tak NSA w wyroku z 25 lutego 2010 r., sygn. akt II GSK 420/09). Skład orzekający w pełni akceptuje zaprezentowane stanowisko.

Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku także podniósł, że w sytuacjach, gdy dowód uiszczenia opłaty nie odpowiada wzorowi określonemu w rozporządzeniu, zastosowanie art. 92 ust. 1 i ust. 4 u.t.d. w zw. z L.p. 4.1 załącznika do u.t.d. uzależnione jest od ustalenia, czy opłata za przejazd konkretnie oznaczonym pojazdem została uiszczona w sposób określony w § 3 ust. 1 omawianego rozporządzenia. Nie jest, w szczególności, wyłączone ustalenie, że wniesiono opłatę mimo, że winieta samoprzylepna nie została umieszczona w sposób i w miejscu określonym w § 3 ust. 3 pkt 1 tego rozporządzenia. Podobnie jest, w ocenie składu orzekającego w sytuacji, gdy odcinek kontrolny i winieta pochodzą od dwóch różnych kart opłaty drogowej, z tym że potwierdzających w obu przypadkach uiszczenie przez ten sam podmiot opłaty za dzień, w którym dokonywana jest kontrola. Dalej idące odstępstwa, jak na przykład niewypełnienie, czy nieprzedziurkowanie winiety lub odcinka kontrolnego, mogą wyłączać przyjęcie, że uiszczono opłatę za przejazd indywidualnie oznaczonego pojazdu po drogach krajowych, skoro może brakować podstaw do przypisania opłaty do pojazdu.

W świetle powyższego organ nie wykazał jednoznacznie, że skarżący nie uiścił stosownej opłaty, o której mowa w art. 42 ust. 1 u.t.d. Dokonane dotąd ustalenia organów administracji publicznej nie były wystarczające do zastosowania prawidłowo rozumianych przepisów prawa materialnego i nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych w sytuacji, gdy przedsiębiorca twierdził, że nabył kartę opłaty i dokonał czynności powodujących przypisanie opłaty do oznaczonego pojazdu.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 wyroku. Odnośnie pkt 2 wyroku, Sąd orzekł na podstawie 152 p.p.s.a. Co do zwrotu kosztów postępowania, Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.