Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 667/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2020-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 67a par. 1 pkt 3, art. 122
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.),, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 lutego 2020 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 rok z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości wraz z odsetkami za zwłokę uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

W dniu 30 kwietnia 2019 r. W. B. (dalej; "skarżący") złożył wniosek, w którym zwrócił się do Naczelnika D. Urzędu Skarbowego w B. o umorzenie zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 rok z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości wraz z odsetkami za zwłokę. Z akt sprawy jak i z uzasadnienia wniosku wynika, że w 2016 r. skarżący sprzedał mieszkanie po zmarłej matce, deklarując w Urzędzie Skarbowym, że uzyskane pieniądze przeznaczy na polepszenie własnych potrzeb mieszkalnych – rozbudowę budynku mieszkalnego typu letnia kuchnia o powierzchni 40 m2. W tym samym roku zrobił projekt i otrzymał pozwolenie budowlane, a w 2017 r. zakupił materiały budowlane. Z wniosku wynika, że pieniądze trzymał w domu, lecz w połowie lipca 2017 r. stwierdził brak pieniędzy pozostałych po zakupach i opłatach dotyczących budowy. Zgłosił kradzież na policję, która prowadziła śledztwo pod nadzorem Prokuratury. Wnioskodawca wskazał, że został pozbawiony środków do życia i budowy oraz zmuszony udać się po pomoc do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie. Śledztwo w sprawie kradzieży zostało umorzone w październiku 2017 r. jednak bez wyjaśnienia sprawy. Ponadto skarżący wyjaśnił, że odziedziczone mieszkanie chciał wynająć, ale nie znalazł chętnych do wynajmu. W związku z tym, że rosło zadłużenie z tytułu czynszu, musiał je sprzedać i uregulować należności.

W oświadczeniu o stanie majątkowym skarżący wskazał, że:

- otrzymuje zasiłek okresowy z tytułu niepełnosprawności z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, dodatek mieszkaniowy i energetyczny w wysokości ok. 6.000,00 zł rocznie;

- jest właścicielem działki gruntowej o powierzchni 233 m2, na którą składa się budynek mieszkalny typu letnia kuchnia o powierzchni 40 m2, położonej w B., nr działki [...], obręb W. oraz działki gruntowej o powierzchni 222 m2 położonej w B.;

- nie posiada środków pieniężnych na rachunkach bankowych i lokatach terminowych oraz środków pieniężnych w gotówce ani kapitałów pieniężnych i praw majątkowych;

- posiada zaległości wobec Miasta B. w podatku od nieruchomości, w łącznej kwocie ok. 300,00 zł oraz zaległości za wypowiedzenie umów w NC+ w wysokości ok. 400,00 zł, Orange w wysokości ok. 3.000,00 zł oraz Nowatelefonia w wysokości ok. 500,00 zł;

- koszty utrzymania to opłaty za energię elektryczną, gaz w wysokości ok. 95,00 zł miesięcznie, radio, telewizję, telefon w wysokości 30,00 zł miesięcznie, wodę, kanalizację w wysokości ok. 75,00 zł za pół roku, ogrzewanie ok. 1.200,00 zł rocznie oraz śmieci w wysokości ok. 27,00 zł kwartalnie; na wydatki konsumpcyjne, jedzenie i bieżące potrzeby bytowe skarżący przeznacza kwotę z zasiłku MOPR pozostałą po dokonanych opłatach; na koszty leczenia - od 30,00 zł do 60,00 zł.

Skarżący wskazał ponadto na swoją sytuację zdrowotną - od 1999 r. ma na stałe orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności.

Organ ustalił, że skarżący [...] października 2015 r. otrzymał spadek po K. B., a [...] stycznia 2016 r. zbył otrzymany lokal mieszkalny wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej za kwotę 84.000 zł. Skarżący zadeklarował w urzędzie skarbowym w zeznaniu PIT-39 za 2016 rok, że uzyskane pieniądze przeznaczy na polepszenie własnych potrzeb mieszkalnych. W związku z niewypełnieniem warunków zwolnienia 29 kwietnia 2019 r. skarżący złożył korektę tego zeznania.

Na wezwanie organu skarżący przedłożył postanowienie Prokuratora Prokuratury Regionalnej w B. z [...] października 2017 r. o umorzeniu dochodzenia na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 kpk, tj wobec stwierdzenia, że brak jest danych dostatecznie uzasadniających popełnienie czynu z art. 278 § 1 kk.

Naczelnik D. Urzędu Skarbowego w B. decyzją z [...] czerwca 2019 r., nr [...] odmówił skarżącemu wnioskowanego umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. Organ uznał, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające umorzenie skarżącemu zaległości podatkowej (13.711,00 zł) z odsetkami (2.188,00 zł). Organ wyjaśnił, że nie może zbyt pochopnie rezygnować z należnych wpływów. Zdaniem organu, wprawdzie skarżący został pozbawiony środków do życia i budowy, jednak jego dochód ze sprzedaży nieruchomości wyniósł 84.000,00 zł, a ukradziono mu kwotę 37.000,00 zł, w związku z czym kwota 47.000,00 zł została przez niego rozdysponowana. Organ zauważył, że skarżący dokonał już zakupu części materiałów budowlanych i uzyskał niezbędne pozwolenia na rozbudowę, ale w złożonej korekcie PIT-39 za 2016 r. nie uwzględnił tych wydatków, które stanowiłyby podstawę obniżenia należnego podatku. Wskazał, że jeżeli skarżący ma dokumenty potwierdzające wydatkowanie choć części kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości, może to uwzględnić składając kolejną korektę PIT-39 za 2016 i pomniejszyć kwotę zobowiązania do zapłaty.

Organ stwierdził też, że skarżący od wielu lat nie podejmował się pracy zarobkowej, która zostałaby udokumentowana w rozliczeniu w podatku dochodowym od osób fizycznych, a mimo to generował wydatki i długi, a teraz odnosi się do tego, iż bieżące opłaty, należności za życie i media spowodowały zaległości finansowe. Organ podatkowy stwierdził, że nie może brać odpowiedzialności za decyzje i postępowanie skarżącego, rezygnując ze swoich należności, kosztem innych zobowiązań skarżącego. Organ zauważył też, że skarżący nie jest pozbawiony majątku, bowiem jest jedynym właścicielem 2 działek o powierzchni 0,0233 ha i 0,0222 ha, z których jedna jest niezabudowana i może być zbyta, bez zagrożenia egzystencji i pozbawienia miejsca zamieszkania.

Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. decyzją z [...] września 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji przeprowadził rzetelną analizę sytuacji finansowej i osobistej skarżącego oraz rozważył wszystkie okoliczności, mogące mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie, jak również uwzględnił cały materiał dowodowy zebrany w trakcie toczącego się postępowania.

Odnosząc się do twierdzenia zawartego w odwołaniu, że skarżący w 2018 r. zgłosił się do urzędu celem złożenia deklaracji, lecz uzyskał informację, że ma na to jeszcze rok, organ wskazał, że nie może aktualnie zweryfikować odpowiedzi udzielonej skarżącemu w Urzędzie Skarbowym zarówno w 2016 r., jak i w 2018 r. Zdaniem organu, skarżący prawdopodobnie został poinformowany o możliwości skorzystania do końca 2018 r. z ulgi polegającej na przeznaczeniu pieniędzy na własne cele mieszkaniowe. Przed tym terminem organ podatkowy nie ma podstaw prawnych do wystosowywania żadnych pism ani upomnień. Inicjatywa leży po stronie podatnika, który winien niezwłocznie złożyć korektę deklaracji PIT-39, jeżeli ma świadomość, że kwota uzyskana ze sprzedaży nieruchomości nie zostanie przez niego wydatkowana w całości lub w części. Zatem, jeżeli już w lipcu 2017 r. skarżący wiedział, że nie ma środków finansowych na zakup materiałów budowlanych oraz nie ma możliwości uzyskania ich z innych źródeł, to winien niezwłocznie złożyć korektę deklaracji PIT-39, co pozwoliłoby uniknąć narastania odsetek za zwłokę.

Zdaniem Dyrektora IAS, podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczące kradzieży pieniędzy nie stanowią przesłanki uzasadniającej przyznanie żądanej ulgi i nie można zaliczyć ich do sytuacji nadzwyczajnych, niezależnych od sposobu postępowania skarżącego, na który nie miał on żadnego wpływu. Organ przytoczył treść postanowienia o umorzeniu dochodzenia z 30 października 2017 r. i wskazał na fakt, że "nie bez znaczenia jest również fakt, iż w dołączonych do wniosku o udzielenie przedmiotowej ulgi, wyjaśnień wynika, iż wiedział Pan, że w bliskim sąsiedztwie zamieszkała osoba podejrzana już wcześniej o kradzieże i był Pan wcześniej przestrzegany o tym fakcie przez znajomych., mimo to nie podjął Pan żadnych starań mających na celu lepsze zabezpieczenie swoich pieniędzy np. wpłacając je do banku". Ponadto organ wskazał, że dochód ze sprzedaży nieruchomości wyniósł 84.000 zł, a skarżącemu ukradziono kwotę 37.000 zł, co oznacza, że kwota 47.000 zł została przez niego rozdysponowana. Organ wziął pod uwagę twierdzenia skarżącego, że dokonał on już zakupu części materiałów budowlanych i uzyskał niezbędne pozwolenia na rozbudowę, ale w złożonej korekcie PlT-39 za 2016 r. nie uwzględnił tych wydatków, które stanowiłyby podstawę obniżenia należnego podatku. Organ wskazał, że jeżeli skarżący ma dokumenty potwierdzające wydatkowanie choć części kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości, może je uwzględnić składając kolejną korektę PIT-39 za 2016 i pomniejszyć kwotę zobowiązania do zapłaty. Zdaniem organu, analiza zgromadzonego w sprawie materiału pokazuje, że zaległości podatkowe wynikają z niedopełnienia przez skarżącego ciążącego na nim obowiązku. Składając oświadczenie o wydatkowaniu przychodu ze sprzedaży nieruchomości należy domniemywać, iż był on świadom konsekwencji związanych z brakiem ich wydatkowania, w postaci zapłaty podatku. Skutki podjętych przez skarżącego decyzji dotyczących zarządzania swoim majątkiem nie mogą przesądzać o przyznaniu tak daleko idącej ulgi, gdyż byłoby to sprzeczne z zasadą równego traktowania podatników. Brak majątku lub dochodów dostatecznych do zrealizowania obowiązku podatkowego nie stanowi sam w sobie wystarczającej przesłanki do umorzenia zaległości podatkowych, które powinny być zaspokajane w pierwszej kolejności.

W opinii Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, do podatnika należy inicjatywa w zdobyciu środków na pokrycie swoich należności podatkowych i to on powinien poszukiwać wyjścia z trudnej sytuacji finansowej czy płatniczej bez udziału budżetu państwa. Zatem umorzenie zaległości podatkowej w takiej sytuacji byłoby przedwczesne. Dopóki istnieje szansa na wyegzekwowanie, dopóty umorzenie należności budżetowych przed wyczerpaniem wszystkich prawnie dopuszczalnych możliwości byłoby sprzeczne z interesem społecznym Brak środków wystarczających do zapłaty zobowiązania jednorazowo, w obecnej chwili, nie wyklucza możliwości spłaty zobowiązania w przyszłości.

W skardze do Sądu skarżący wyjaśnił, że w 2016 r. zbył nieruchomość po zmarłej matce i zgłosił w Urzędzie Skarbowym chęć przeznaczenia kwoty uzyskanej ze sprzedaży na rozbudowę własnego domu. Wykonał projekt, uzyskał pozwolenie na budowę i kupił większość materiałów budowlanych. W 2017 r. miała miejsce kradzież sumy 37.000 zł. Pieniędzy tych nie odzyskał. Odnośnie naliczonych mu odsetek wyjaśnił, że w 2018 r. w urzędzie skarbowym poinformowano go, że ma jeszcze rok do wykorzystania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie w dniu 26 lutego 2020 r. wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącego wskazał na naruszenie art. 120, art. 121, art. 123, art. 187, art. 191 i art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r., poz. 900, dalej: "o.p.") z uwagi na wadliwe i niepełne postępowanie dowodowe, podniósł brak przesłuchania policjanta, któremu zgłoszono kradzież pieniędzy i brak oględzin miejsca zdarzenia. Wskazał też, że w sprawie zachodzi ważny interes indywidualny z uwagi na trwałą niepełnosprawność skarżącego, która nie została przez organ ustalona co do rodzaju i na to, że skarżący utrzymuje się z zasiłku. Ponadto pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 18 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji z uwagi na brak zupełności uzasadnienia rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Przedmiotem sprawy jest kwestia umorzenia zaległości podatkowych wraz z odsetkami. Zaległości te powstały w związku ze sprzedażą w 2016 r. przez skarżącego nieruchomości oddziedziczonej w 2015 r. po matce. Skarżący zadeklarował skorzystanie ze zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. że dochód z odpłatnego zbycia nieruchomości będzie wydatkował na własne cele mieszkaniowe. Jak wynika z wniosku, skarżący podjął działania mające na celu rozbudowę budynku mieszkalnego typu lenia kuchnia o powierzchni 40 m2, - zrobił projekt i otrzymał pozwolenie budowlane, a w 2017 r. zakupił materiały budowlane. Z wniosku wynika też, że w połowie lipca 2017 r. skarżący stwierdził brak pieniędzy pozostałych po zakupach i opłatach dotyczących budowy w wysokości 37.000 zł. Zgłosił kradzież na policję, która "prowadziła śledztwo pod nadzorem Prokuratury". Śledztwo w sprawie kradzieży zostało umorzone w październiku 2017 r. na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 kpk, tj wobec stwierdzenia, że brak jest danych dostatecznie uzasadniających popełnienie czynu z art. 278 § 1 kk.

Spór dotyczy tego, czy w sprawie wystąpiła przesłanka ważnego interesu podatnika w rozumieniu art. 67a § 1 pkt 3 o.p. Zgodnie z tym przepisem organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Wystąpienie "ważnego interesu podatnika" co do zasady wymaga wykazania konkretnych okoliczności, które są wyjątkowe, niezależne od woli oraz sposobu postępowania podatnika i jednocześnie uniemożliwiają mu wywiązanie się z ciążących na nim obowiązków, zaś "interes publiczny" oznacza dyrektywę postępowania nakazującą uwzględnienie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa a także sytuacji, gdy zapłata zobowiązania spowoduje konieczność sięgnięcia przez zobowiązanego do środków pomocy państwa.

Zauważyć należy, że instytucja umorzenia zaległości podatkowej ma charakter uznaniowy w sensie dopuszczalności wyboru konsekwencji prawnych sytuacji opisanej w hipotezie normy prawnej. Stąd też w przypadku stwierdzenia, że w sprawie występuje którakolwiek z przesłanek określonych w art. 67a § 1 o.p. (ważny interes podatnika lub interes publiczny albo obie przesłanki łącznie) - organ w sposób uznaniowy podejmuje decyzje o wyborze alternatywy - przyznać podatnikowi ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, czy też nie. Nie zwalnia to organu z obowiązku przeprowadzenia pełnych i precyzyjnych ustaleń, co do stanu faktycznego i oceny, czy okoliczności sprawy odpowiadają przesłankom zastosowania ulgi (tak wyrok NSA z dnia 26 lutego 2019 r., sygn. akt II FSK 753/17).

W sprawie o przyznanie ulgi w spłacie podatków to na organie ciąży obowiązek ustalenia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych (art. 122 o.p.). Sądowa kontrola decyzji obejmuje jedynie samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, nie zaś rozstrzygnięcie będące wynikiem wyboru dokonanego przez organ podatkowy. Sądowa kontrola legalności uznaniowych decyzji sprowadza się więc do oceny, czy organ podatkowy prawidłowo zgromadził materiał dowodowy oraz czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji, o jakiej mowa w art. 67a § 1 pkt 1 o.p., mają swoje uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym, a także czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 14.06.2011 r., I SA/Gd 184/11, LEX nr 990492). Decyzja uznaniowa w pełnym zakresie podlega więc badaniu co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi i ocenie, czy organ podatkowy prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne, a dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach.

Z powyższego wynika, że wydanie decyzji z art. 67a § 1 pkt 3 o.p. musi być poprzedzone wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie przesłanek umorzenia i ich analizą - z zachowaniem reguł procedury, co winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Przy czym należy brać pod uwagę sytuację zobowiązanego z chwili, gdy podejmowana jest decyzja w sprawie. Oznacza również, że "organ podatkowy musi w każdej rozpatrywanej sprawie indywidualnie ustalić i ocenić, na czym polega ważny interes podatnika oraz interes publiczny (tak wyrok NSA z dnia 5 lipca 2018 r., sygn. akt II FSK 1895/16).

Badając sprawę w tak zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest niepełny, a wyciągnięte przez organ wnioski są dowolne, wykraczają poza ustawowe granice i jako takie nie mogą zostać zaakceptowane.

Zastrzeżenia Sądu budzi dokonana przez organ wykładnia przepisu art. 67a § 1 pkt 3 o.p. i ocena, że w sprawie nie występuje ważny interes podatnika. Zdaniem Sądu, dokonane przez organ rozważania a także ocena, że w okolicznościach sprawy nie występuje "sytuacja nadzwyczajna, niezależna od sposobu postępowania skarżącego, na którą nie miał on żadnego wpływu" w realiach tej sprawy nie są trafne. Z przepisu wynika wymóg wystąpienia ważnego interesu podatnika. Zdaniem Sądu, aby ocenić wystąpienie tej przesłanki istotna jest rzetelna ocena aktualnej sytuacji podmiotu wnioskującego o zastosowanie ulgi, choć niewątpliwie ważna jest również okoliczność poprzedzająca tę sytuację – przyczyna, która doprowadziła do powstania zaległości podatkowej, jak i odsetek.

W sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący jest osobą starszą (62 lata), od 1999 r. ma orzeczony na stałe lekki stopień niepełnosprawności (decyzja organu I instancji), zamieszkuje w budynku mieszkalnym typu letnia kuchnia. W 2015 r. odziedziczył po matce lokal mieszkalny, który w 2016 r. sprzedał i zadeklarował przeznaczenie uzyskanych środków na własne cele mieszkaniowe. Z twierdzeń skarżącego wynika (a organy tego nie kwestionują), że aby zrealizować ten cel uzyskał pod koniec 2016 r. pozwolenie budowlane, zaś w 2017 r. zakupił materiały budowlane. W połowie lipca 2017 r. skarżący stwierdził brak kwoty 37.000 zł, zgłosił na Policję kradzież tej kwoty. Wszczęte w sprawie dochodzenie zostało umorzone na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 kpk, tj wobec stwierdzenia, że brak jest danych dostatecznie uzasadniających popełnienie czynu z art. 278 § 1 kk. Odmawiając umorzenia zaległości wraz z odsetkami organy nie kwestionują faktu kradzieży, akcentują natomiast fakt, że skarżący nieprawidłowo zabezpieczył swoje pieniądze, gdyż nie wpłacił ich do banku. Zdaniem Sądu, taka argumentacja wykracza poza ramy przepisu art. 67a § 1 pkt 3 o.p. Organ przyjął tu dowolnie, że zabezpieczenie środków przez skarżącego było nieprawidłowe, wskazując, bez zbadania sytuacji i motywów skarżącego, dlaczego inny sposób uznał za najbardziej odpowiedni, tj. że bardziej odpowiednie byłoby przechowywanie pieniędzy w banku. Formułowanie przez organ tego typu wskazówek nie jest uprawnione, stanowi wyraz pewnego poglądu organu na temat bezpieczeństwa przechowywania środków, który to pogląd w określonych sytuacjach może okazać się nieprawdziwy. Na podstawie takiego dowolnego stwierdzenia za niedozwolone należy uznać wnioski, że sytuacja kradzieży znacznej sumy pieniężnej nie mogła być sytuacją nadzwyczajną, na którą skarżący nie miał wpływu.

Organ, uzasadniając odmowę umorzenia skarżącemu zaległości z odsetkami zwraca też uwagę, że skarżącemu skradziono kwotę 37.000 zł, a zatem kwota 47.000 zł została przez niego rozdysponowana, a jednocześnie w złożonej korekcie PlT-39 za 2016 r. nie uwzględnił tych wydatków. Zdaniem sądu nie ma przeszkód, aby organ w postępowaniu w sprawie umorzenia zaległości podatkowych podjął czynności mające na celu ustalenie, jakie kwoty zostały wydatkowane na planowaną budowę. Pozwoliłoby to na rzetelną analizę zarówno stanu zaległości jak i sytuacji finansowej skarżącego. Z akt sprawy nie wynika natomiast, aby organ takie czynności podjął, choćby wzywając skarżącego do przedstawienia stosownych dokumentów. Za niewystarczające uznaje Sąd oparcie się w tym względzie na ustaleniu, że skarżący w złożonej korekcie PlT-39 za 2016 r. nie uwzględnił tych wydatków.

Skupiając się na przedstawionym powyżej aspekcie kradzieży organ zbyt małą wagę przykłada do sytuacji finansowej i osobistej skarżącego, pomijając, a co najmniej nie doceniając przy dokonywaniu ocen, faktu jego zamieszkiwania w letniej kuchni, wiek, stopień niepełnosprawności, posiadane długi, brak zatrudnienia. Organ pomija też podaną przez skarżącego w piśmie z 4 czerwca 2019 r. okoliczność, że skarżący zamierzał w lipcu 2017 r. dokonać ostatecznych zakupów i rozpocząć budowę. Ostatecznie doprowadziło to organ do niezrozumiałego, zwłaszcza na tle okoliczności tej sprawy, wniosku, że cyt. "Brak majątku lub dochodów dostatecznych do zrealizowania obowiązku podatkowego nie stanowi sam w sobie wystarczającej przesłanki do umorzenia zaległości podatkowych, które powinny być zaspokajane w pierwszej kolejności". Zdaniem Sądu, o ile brak majątku i dochodów nie zobowiązuje organu – ze względu na przyznane mu uznanie administracyjne – do udzielenia ulgi, to z pewnością stanowi wystarczającą przesłankę do zastosowania art. 67a § 1 pkt 3 o.p. Organ nie musi więc umorzyć zaległości podatkowych nawet w sytuacjach braku majątku i dostatecznych dochodów, ale ma obowiązek dokonania rzetelnej oceny sytuacji wnioskującego o taką ulgę i zobowiązany jest prawidłowo, a nie dowolnie, interpretować stosowane regulacje prawne. W tej sprawie organ takiej oceny nie dokonał.

Zauważyć należy, że organ dostrzegł możliwość wyjścia przez skarżącego z trudnej sytuacji poprzez sprzedaż nieruchomości. Wnioskodawca podał, że jest właścicielem działki gruntowej o powierzchni 233 m2, na którą składa się budynek mieszkalny typu letnia kuchnia o powierzchni 40 m2, położonej w B., nr działki [...], obręb W. [...] oraz działki gruntowej o powierzchni 222 m2 położonej również w B.. Organ potwierdził dodatkowo tę okoliczność w Centralnej Bazie Ksiąg Wieczystych. Zdaniem organu, skarżący może sprzedać te nieruchomości i spłacić zobowiązania w przyszłości. Organ nie dostrzega, a przynajmniej nie pisze o tym w decyzji, że na jednej z tych działek skarżący zamieszkuje, co oznacza, że jej sprzedaż byłaby prawdopodobnie równoznaczna z utratą miejsca do zamieszkania. Uszło nadto uwadze organu, że każda z działek ma bardzo niewielką powierzchnię. Sprzedaż takich działek bardzo często jest kłopotliwa. Formułując twierdzenie o możliwość dobrowolnego dysponowanie przez skarżącego tymi działkami organ powinien wziąć też ten argument pod rozwagę i podjąć próbę rzetelnej analizy, czy rzeczywiście w tym konkretnym przypadku, może to być rozwiązanie problemów finansowych skarżącego.

W ocenie Sądu organ niewystarczającą uwagę poświęcił podnoszonej przez skarżącego, zarówno w odwołaniu jak i w skardze, kwestii – twierdzenia, że stawił się on już w 2018 r. w urzędzie celem złożenia korekty deklaracji, jednak został poinformowany, że ma jeszcze rok na dokonanie tej czynności. Organ odwoławczy w skarżonej decyzji stwierdził, że nie może aktualnie zweryfikować odpowiedzi udzielonej skarżącemu w Urzędzie Skarbowym i stwierdzić, czy został on błędnie poinformowany. Zdaniem organu, skarżący prawdopodobnie został poinformowany o możliwości skorzystania do końca 2018 r. z ulgi polegającej na przeznaczeniu pieniędzy na własne cele mieszkaniowe. Należy zauważyć, że okoliczność ta mogła mieć wpływ na wysokość naliczanych odsetek. Gdyby skarżący już w 2018 r. dowiedział się od potrzebie złożenia korekty deklaracji, już wówczas mógłby podjąć działania mające na celu wyjaśnienie sytuacji, zapłatę kwoty, ewentualnie mógł już wtedy złożyć wniosek o umorzenie zaległości wraz z odsetkami. Analiza akt sprawy pozwala stwierdzić, że organ nie podjął żadnych czynności mających na celu zbadanie tej sprawy. Było to wskazane, tym bardziej że skarżący konsekwentnie wskazuje numer pokoju, w którym udzielono mu informacji. Organ winien raz jeszcze przeanalizować sytuację, rozważyć prawdopodobieństwo udzielenia skarżącemu błędnej informacji przez pracownika organu i wówczas ponownie przeanalizować wniosek skarżącego pod kątem tego, czy ta sytuacja nie powinna rzutować na rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej, a przynajmniej odsetek od tej zaległości, w całości lub w części.

Mając na względzie przedstawione powyżej nieprawidłowości polegające na błędnej wykładni art. art. 67a § 1 pkt 3 o.p. a także błędach w postępowaniu dowodowym, sąd stwierdził, że okoliczności sprawy nie zostały wyjaśnione w sposób pełny, a wnioski wyciągnięte przez organ mają charakter dowolny. Organ naruszył przepisy postępowania podatkowego – art. 122, art. 187 § 1, art. 191 o.p. Przyjmując, że naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.