Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 477/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1 i par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3 par. 1, art. 134, art. 145 par. 1 pkt. 2, 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 156 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Danuta Dopierała, Protokolant - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi D. D. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie dofinansowania realizacji projektu ze środków z budżetu Unii Europejskiej. 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora K.- P. Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z [...] grudnia 2005 r. 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz D. D. [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu [...] lutego 2005r. D. D. złożył wniosek do [...] Oddziału [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. – zwanej dalej Oddział ARiMR, o dofinansowanie w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" działanie "Ułatwianie startu młodym rolnikom", priorytet "Wspieranie zmian i dostosowań w sektorze rolno-żywnościowym".

Pismem z [...] grudnia 2005r. nr [...] Oddział [...] ARiMR w T. odrzucił wniosek rolnika z uwagi na to iż, jak wskazał, przeprowadzone w gospodarstwie wnioskodawcy kontrole wykazały różnice pomiędzy uprawami przedstawionymi w wyliczeniu żywotności ekonomicznej dołączonym do niniejszego wniosku, a stanem faktycznym oraz stanem wykazanym we wniosku o dopłaty obszarowe. Z tego względu organ zwrócił się pismem z [...] listopada 2005r. do producenta rolnego o stosowne wyjaśnienia. Po przeanalizowaniu wyjaśnień wnioskodawcy stwierdził, iż gospodarstwo producenta nie spełnia kryterium żywotności ekonomicznej gospodarstwa, mimo deklaracji zawartej we wniosku z [...] lutego 2005r. Ponadto Oddział ARiMR wskazał, iż o zaistniałych różnicach w strukturze upraw zainteresowany w stosownym czasie nie powiadomił Agencji, a w ramach uzupełnienia wniosku z [...] lutego 2005r., jedynie potwierdził że gospodarstwo spełnia kryterium żywotności ekonomicznej w dniu składania wniosku.

W dniu [...] grudnia 2005r., D. D. złożył do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia, w którym wniósł o ponowne rozpatrzenie jego wniosku. W uzasadnieniu swego stanowiska podniósł, iż posiadane przez niego gospodarstwo, jeżeli nawet nie spełniało wymaganego przez przepisy kryterium żywotności, to spełni je w roku docelowym z uwagi na powiększenie obszaru gospodarstwa, poprzez umowę dzierżawy [...] ha użytków rolnych zawartą w okresie od złożenia wniosku do jego rozpatrzenia przez organ I instancji

Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa pismem z [...] lutego 2006r. nr [...], rozpatrzył negatywnie odwołanie D. D. dotyczące, jak podano w jego treści, pozostawienia bez rozpoznania Wniosku o dofinansowanie realizacji projektu.

Organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z Uzupełnieniem Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" – Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 8 września 2004r. (Dz.U. nr 207, poz. 2117) gospodarstwo wnioskodawcy powinno spełnić wymóg żywotności ekonomicznej lub wykazać, że kryterium to zostanie spełnione nie później niż po 5 latach od dnia rozpoczęcia prowadzenia przez wnioskodawcę tego gospodarstwa.

Organ II instancji podał, iż wnioskodawca zaznaczył we wniosku z [...] lutego 2005r., iż gospodarstwo spełnia kryterium żywotności ekonomicznej, mimo że w opinii organu różnice w powierzchni upraw wynikające z przeprowadzonych przez kontroli i treści wniosku o dopłaty miały wpływ na określenie tego kryterium. Prezes ARiMR wskazał, iż w ramach kontroli przeprowadzonej przez jego pracowników, producent rolny podał do protokołu nieprawdziwe powierzchnie upraw, przez co zawyżył żywotność ekonomiczną gospodarstwa, do poziomu [...] ESU. Zgodnie z wyjaśnieniami wnioskodawcy, co podkreślił organ odwoławczy gospodarstwo w 2005r. posiadało żywotność ekonomiczną na poziomie [...] ESU, a nie jak zadeklarował producent rolny we wniosku na poziomie [...] ESU.

Zgodnie ze stanowiskiem Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Prezes ARiMR może uwzględnić umowy dzierżawy i inne dokumenty potwierdzające zmiany w posiadanych przez wnioskodawcę działkach rolniczych, które mają wpływ na ocenę projektu, w tym np pod warunkiem wcześniejszego poinformowania Biura Obsługi Wniosków. Z tego względu, w opinii organu odwoławczego wydzierżawione w dniu [...] czerwca 2005r. przez wnioskodawcę grunty o pow. [...] ha ( według umów dzierżawy), nie mogą zostać uwzględnione, gdyż zbyt późno organ został o tym poinformowany.

W dniu [...] stycznia 2008r. D. D., działając przez pełnomocnika złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem organu skargę na decyzję Prezesa ARiMR z [...] lutego 2006r. Skarżący domaga się stwierdzenia nieważności tej decyzji w całości lub jej uchylenia. Jednocześnie zwrócił się z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi oraz wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Wyjaśnił, iż nie został poinformowany – pouczony o możliwości wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, a zatem nie ponosi winy w uchybieniu terminu. Wskazał również na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 czerwca 2006r. sygn. akt II GSK 63/06 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 22 lutego 2007 r. II GPS 3/2006, gdzie ustalono, iż rozstrzygnięcie odrzucające wniosek o przyznanie dofinansowania w zakresie działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" jest decyzją administracyjną.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1. prawa materialnego tj. art. 4 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady WE nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. UE L 04.153.30) poprzez nieuwzględnienie w ogóle przy orzekaniu przez organ II instancji umowy dzierżawy z [...] czerwca 2006r.

2. przepisów postępowania administracyjnego:

- art.1 § 1 kpa – poprzez brak w ogóle zastosowania przepisów postępowania administracyjnego w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją,

- art. 8 i 9 kpa – poprzez odwołanie się w uzasadnieniu decyzji do ogólnych i nieprecyzyjnych zapisów Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich",

- art. 10 i 81 kpa – poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się przed wydaniem zaskarżonej decyzji, co do materiału dowodowego zebranego w postępowaniu i okoliczności wyjaśnianych przez organ I instancji bez wiedzy strony,

- art. 75 § 1 w związku z art. 77 § 1 w związku z art.89 § 1 kpa – poprzez brak przeprowadzenia rozprawy administracyjnej i przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczności podniesione w odwołaniu,

- art. 140 w związku z art. 107 § 1 i § 3 kpa – poprzez brak wymaganych elementów decyzji administracyjnej.

3. rażące naruszenie przepisów kompetencyjnych, a mianowicie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1993r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i modernizacji Rolnictwa (Dz.U.05.31.264 z późn.zm.) – poprzez wydanie zaskarżonej decyzji przez Zastępcę Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W.

Ponadto autor skargi zarzucił decyzjom organów obu instancji, całkowite zignorowanie wskazań SPO, zgodnie z którymi dofinansowanie może zostać przyznane nie tylko, gdy gospodarstwo rolne młodego rolnika spełni wymóg żywotności ekonomicznej, ale także w przypadku gdy wnioskodawca wykaże, że kryterium to zostanie spełnione nie później niż po 5 latach od dnia rozpoczęcia prowadzenia przez niego tego gospodarstwa. Zdaniem producenta rolnego, organ odwoławczy bezpodstawnie przyjął, iż umowa dzierżawy została organowi przedstawiona zbyt późno i nie uwzględnił jej w swojej decyzji.

Skarżący podkreślił również, iż ze strony organu odwoławczego był zaskakiwany kolejnymi decyzjami tego organu, a wykluczenie przez pracowników Agencji przepisów ustawy i rozpatrywanie wniosków o dofinansowanie SPO – ROL wyczerpuje, w jego opinii nawet znamiona czynu przestępnego, o którym mowa w art. 231 § 1 Kodeksu karnego.

Zdaniem składającego skargę, zaniedbania legislacyjne co do uregulowania procedury rozpatrywania wniosków oraz terminów naboru wniosków nie powinny skutkować ujemnymi konsekwencjami dla niego jako beneficjenta działalności administracji publicznej. Podał także, że pracownicy Agencji, nie udzielali rolnikom niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, mimo że leży to w zakresie powierzonych im kompetencji.

W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 6 sierpnia 2008r. przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi uznając, iż D. D. uprawdopodobnił przyczynę, która uniemożliwiała mu wniesienie skargi w terminie, a był nią przede wszystkim brak pouczenia o prawie wniesienia skargi na powyższy akt.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia sądów administracyjnych, określone m.in. przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwana dalej ppsa) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego i normami prawa materialnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa).

Badając legalność zaskarżonej decyzji i rozważając w pierwszej kolejności podniesiony przez skarżącego zarzut nieważności wydanych rozstrzygnięć Sąd podzielił je w pełni.

Podstawową kwestią wymagającą rozważenia jest charakter rozstrzygnięć obu organów administracyjnych odrzucających (mimo błędnego określenia charakteru rozstrzygnięcia podanego przez Prezesa ARiMR), wniosek skarżącego o dofinansowanie realizacji projektu w ramach programu działania Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004 – 2006" w zakresie działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom".

W tym miejscu, zdaniem Sądu, należy powołać się na stanowisko zaprezentowane w uchwale składu siedmiu sędziów z 22 lutego 2007 r., sygn. akt IIGPS 3/06, w której Naczelny Sąd Administracyjnego przyjął, iż "odrzucenie wniosku, o którym mowa w art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U. Nr 116, poz. 1206 ze zm.) następuje w formie decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 26 ust. 2 tej ustawy". Powyższa uchwała została podjęta w podobnej sprawie, a mianowicie udzielenia pomocy finansowej w ramach działania 3.2.1. "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Sektorowym Programem Operacyjnym "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006".

Przenosząc, zatem powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż zaskarżone rozstrzygnięcie stanowi decyzję administracyjną mimo braku takiego oznaczenia zarówno w sentencji jak i w "nazwie" rozstrzygnięcia. Pismo to mimo, że nie posiada formy przewidzianej w art. 107 par 1 k.p.a. zawiera jednak niezbędne do uznania go za decyzję administracyjną elementy:

- oznaczenie organu, od którego pochodzi,

- datę jego wydania,

- rozstrzygnięcie, co do istoty sprawy,

- skierowane jest do konkretnego adresata – D. D.

Nie ulega, zatem wątpliwości, iż w niniejszej sprawie przedmiotem skargi są wydane przez organy obu instancji rozstrzygnięcia stanowiące decyzje administracyjne.

Jednakowoż stwierdzić należy, iż zarówno zaskarżone orzeczenie jak również poprzedzające je orzeczenie pierwszoinstancyjne są dotknięte kwalifikowaną wadą prawną w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 1 kpa.

Zgodnie z treścią art. 5a ust. 3 ustawy z 29 grudnia 1993r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2005r. Nr 31, poz. 264 ze zm.), decyzje administracyjne w zakresie określonym w odrębnych przepisach wydają Prezes Agencji, dyrektorzy oddziałów regionalnych i kierownicy biur powiatowych. Zatem tylko osoby pełniące te funkcje są uprawnione do wydawania -podpisywania decyzji administracyjnych.

Wedle brzmienia § 2 Statutu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, który stanowi załącznik do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 31 października 2003r. w sprawie nadania statutu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 21 listopada 2003r.), wydanego na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z 29 grudnia 1993r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – Prezes Agencji działa przy pomocy nie więcej niż czterech zastępców Prezesa, głównego księgowego, dyrektorów departamentów i biur Centrali Agencji oraz dyrektorów oddziałów regionalnych. W czasie nieobecności Prezesa lub czasowej niemożności wykonywania przez niego obowiązków działalnością Agencji kieruje i reprezentuje ją na zewnątrz zastępca wyznaczony przez Prezesa.

Zgodnie z art. 268 a kpa organ administracji publicznej może upoważnić pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Przepisy powołanej wyżej ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o Narodowym Planie Rozwoju nie wyłączają stosowania przepisu 268 a kpa , a tym samym należy uznać, że stosuje się go wprost.

Upoważnienie udzielone na podstawie wskazanego przepisu wywiera ten skutek, że zmienia się osoba wykonująca kompetencje organu. Czynności w prawnych formach działania administracji publicznej podejmuje zatem któryś z pracowników urzędu przydanego do pomocy organowi, a nie sam piastun organu, czyli osoba powołana na to stanowisko. Pracownik upoważniony do wykonywania kompetencji organu nie staje się przez to organem administracji publicznej. Wykonuje on tylko kompetencje organu, lecz sam ich nie posiada. W konsekwencji pracownik ten nie może uzyskanego uprawnienia scedować dalej. Nie ma zatem uprawnienia do upoważniania innych pracowników do działania w imieniu organu. Zgodnie z art. 5 ustawy z 29 grudnia 1993r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa organem Agencji jest Prezes powoływany przez Prezesa Rady Ministrów, (...) kieruje on Agencją i reprezentuje ją na zewnątrz.

Działanie pracownika bez upoważnienia właściwego organu administracji publicznej pociąga za sobą nieważność decyzji z mocy art. 156 § 1 pkt 1 kpa.

Trudno odmówić trafności zarzutom skargi podjęcia, w sprawie niniejszej przez organy administracji publicznej decyzji przez osoby nieupoważnione do ich wydania. I tak decyzję z [...] grudnia 2005r. podjętą przez organ I instancji, wydał i podpisał S. Z., Kierownik Biura Obsługi Wniosków ARiMR [...] Oddziału [...] w T. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, w tym pisma Prezesa ARiMR złożonego w trakcie postępowania sądowego, wymieniony nie dysponował wymaganym upoważnieniem Dyrektora [...] Oddziału [...] ARiMR w T. do wydawania w jego imieniu decyzji administracyjnych. Podobnie sytuacja występuje w przypadku decyzji drugoinstancyjnej, którą podjął i podpisał D. Z. Dyrektor Departamentu [...] ARiMR. Do wydawania decyzji w niniejszych sprawach dotyczących wniosków udzielił mu upoważnienia, nie Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, lecz działający z upoważnienia tego organu M. D. Zastępca Prezesa ARiMR.

W treści pisma z [...] lipca 2008r. skierowanego do Sądu, Prezes ARiMR przyznał, iż osoba, która podjęła decyzję za organ I instancji nie miała odrębnego upoważnienia pisemnego. Organ II instancji uznał, iż upoważnienie takie wynika bezpośrednio z procedur wewnętrznych Agencji, podobnie jak możliwość powierzenia przez Zastępcę Prezesa ARiMR rozpatrywania odwołań wnioskodawców od decyzji organu I instancji dla D. Z., ówcześnie sprawującego funkcję dyrektora departamentu, zgodnie z § 3 ust. 3 statutu Agencji stanowiącego załącznik do wcześniej już cytowanego rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, nie można się zgodzić z taką argumentacją organu odwoławczego, skoro w zakresie właściwości organów władnych do podejmowania decyzji w sprawie niniejszej przepisy są jasne i klarowne, zaś rozstrzygnięcia podjęte w imieniu organu bez upoważnienia bądź upoważnienia wydanego niezgodnie z prawem, stanowią, że zaskarżona decyzja, jak i ją poprzedzająca zostały wydane z rażącym naruszeniem powołanych przepisów o właściwości, a także z naruszeniem przepisów kompetencyjnych.

Abstrahując, z rozważanym zarzutem wiążą się kolejne zarzuty skargi, które Sąd podziela w całości, dotyczące rażącego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 1 § 1 poprzez brak zastosowania przepisów postępowania administracyjnego w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją, art. 8 i 9 kpa poprzez odwołanie się w uzasadnieniu decyzji do ogólnych i nieprecyzyjnych zapisów Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich", art. 10 i 81 kpa poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się przed wydaniem zaskarżonej decyzji, co do materiału dowodowego zebranego w postępowaniu i okoliczności wyjaśnianych przez organ I instancji bez wiedzy strony, a także art. 75 § 1 w związku z art. 77 § 1 w związku z art.89 §1 kpa poprzez brak przeprowadzenia rozprawy administracyjnej i przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczności podniesione w odwołaniu, również art. 140 w związku z art. 107 § 1 i § 3 kpa poprzez brak wymaganych elementów decyzji administracyjnej.

Zgodnie z brzmieniem art.107 § 3 k.p.a., w myśl którego uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Ustawodawca dopuszcza możliwość odstąpienia od uzasadnienia decyzji w sposób wskazany w § 3 jedynie w przypadku gdy w całości uwzględnia ono żądanie strony (§ 4).

Ponadto, bez wątpienia organ nie wskazał podstawy prawnej swego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zawarto jedynie zapis: "Zgodnie z treścią Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich, 2004-2006" (...)",który nie konwaliduje braków we wskazanym wyżej zakresie. Decyzja nie wskazuje bowiem, jakie przepisy prawa powinny mieć zastosowanie do wniosku skarżącego, w szczególności zaś przepisów będących podstawą odrzucenia złożonego wniosku. Należy zwrócić uwagę, iż podstawa prawna decyzji administracyjnej musi być powołana dokładnie, a więc ze wskazaniem konkretnych, mających zastosowanie w sprawie przepisów. Niedopuszczalne jest ograniczenie podstawy prawnej decyzji wyłącznie do wskazania aktu prawnego bez starannego określenia, jakie konkretnie przepisy danego aktu znajdą zastosowanie w rozpatrywanej sprawie.

Podkreślić również należy, iż organ nie dochował ciążącego na nim obowiązku należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierował się w toku załatwiania spraw. W szczególności ma to istotne znaczenie w sytuacji gdy organ odwoławczy zarzucił skarżącemu zbyt późne powiadomienie o okolicznościach zawartej umowy dzierżawy i powiększeniu użytków rolnych, co niewątpliwe mogło mieć znaczenie dla ustalenia żywotności gospodarstwa rolnego, w sytuacji gdy skarżącego pozbawiono czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym i nie dano możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji.

Motywy, którymi organ kierował się załatwiając sprawę wnioskodawcy powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym decyzji, bowiem strona ma prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych przez organ rozstrzygnięć.

Ponadto podkreślenia wymaga, iż rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji nie znajduje podstawy w treści art. 138 § 1 i 2 k.p.a. Decyzja wydana przez organ odwoławczy może jedynie:

- utrzymać w mocy decyzję organu I instancji,

- uchylić w całości lub części decyzję I instancji i orzec co do istoty sprawy albo umorzyć postępowanie pierwszej instancji,

- umorzyć postępowanie odwoławcze,

- uchylić decyzję I instancji w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.

W tym zamkniętym katalogu nie mieści się rozstrzygnięcie zawarte w decyzji z [...] lutego 2006r. stwierdzające, iż "odwołanie dotyczące pozostawienia bez rozpoznania wniosku (...), (notabene nie takie było rozstrzygnięcie organu I instancji), zostało rozpatrzone negatywnie. Tym samym organ odwoławczy dopuścił się naruszenia art. 138 § 1 i 2 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca także uwagę, iż dopiero w odpowiedzi na skargę organ w pełni opisał stan faktyczny sprawy, powołał przepisy prawa i odniósł się do zarzutów podnoszonych przez stronę w odwołaniu i skardze. Takie "uzupełnienie" uzasadnienia dokonane w odpowiedzi na skargę nie może konwalidować braków decyzji w tym zakresie. Sąd podzielił pogląd reprezentowany w przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 5 kwietnia 2006 r. VSA/Wa 2905/05 (Lex 209713), w którym stwierdzono, że próba uzasadnienia wydanej decyzji w piśmie procesowym, jakim jest odpowiedź na skargę, złożonym po zakończeniu postępowania administracyjnego, nie może zastąpić uzasadnienia rozstrzygnięcia określonego w art.107§3 k.p.a. Pismo procesowe nie może "uzupełniać" zaskarżonej decyzji przez zamieszczenie w nim rozważań i ocen, które winny zostać zawarte w uzasadnieniu faktycznym i prawnym tej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ orzekający winien odnieść się do podniesionych w niej zarzutów, a nie dokonywać brakujących rozważań w zakresie podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy okoliczności sprawy.

Zdaniem Sądu organ odwoławczy nie dostrzegając rażącej wadliwości decyzji pierwszoinstancyjnej dodatkowo sam rażąco naruszył prawo, tj. art. 138 § 1 pkt 1 kpa.

Powyżej stwierdzone naruszenia obligowały Sąd do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z przyczyn przewidzianych w art. 156 § 1 pkt 1 i 2 kpa.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie. Orzeczenie o kosztach wydał w oparciu o art. 200 p.p.s.a.