Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 378/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2013-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 190 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Fabińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w z dnia 23 stycznia 2013 r. Sygn. akt [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2009 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz skarżącego kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 30 czerwca 2009 r. Prezydent Miasta określił W. S. wysokość zobowiązania w podatku od środka transportowego (ciągnika siodłowego o nr rej. [...]) za rok 2009 w kwocie 2.052,00 zł.

Decyzją z dnia 30 listopada 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 30 czerwca 2009 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2010 r. o sygn. akt I SA/Gd 76/10 oddalił skargę podatnika na powyższą decyzję Kolegium.

Dnia 4 kwietnia 2011 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynął wniosek W. S. - reprezentowanego przez adwokata M. Z. - o wznowienie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. postępowań podatkowych w podatku od środków transportowych za lata 2009 i 2010. W złożonym wniosku podatnik wskazał, iż pojazd marki Volvo F10 o nr rej. [...] został zbyty "wiele lat temu" A. K. (wówczas zamieszkałemu [...] i został zarejestrowany w Wydziale Komunikacji w Urzędzie Miasta. W związku z powyższym, podatnik wystąpił z żądaniem przeprowadzenia dowodu ze "stosownych informacji" z Urzędu Miasta oraz przesłuchania A. K., mających na celu udowodnienie faktu zbycia przez niego przedmiotowego pojazdu.

Postanowieniem z dnia 28 listopada 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wznowiło postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 listopada 2009 r.

Po przeprowadzeniu wznowionego postępowania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 12 marca 2012 r. odmówiło uchylenia decyzji Kolegium z dnia 30 listopada 2009 r.

Po rozpoznaniu wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 23 stycznia 2013 r. utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia 12 marca 2012 r.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że nie zaistniały w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji Kolegium i nieznane Kolegium w dniu jej wydania (art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej), które mogły mieć istotne znaczenie dla zmiany rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 listopada 2009 r. utrzymującego w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie określenia W. S. zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2009 rok w kwocie 2.052,00 zł.

W ocenie Kolegium przeprowadzone w postępowaniu wznowieniowym dowody (tj.: 1. dowód z informacji wynikających z rejestrów prowadzonych przez właściwy dla wskazanego nabywcy organu rejestrującego czyli Starosty oraz 2. dowód z przesłuchania A. K. na fakt zawarcia pomiędzy nim a W. S. umowy sprzedaży pojazdu samochodu marki Volvo F10 o nr rej. [...], nr nadwozia [...] w żaden sposób nie potwierdziły wskazanego przez podatnika faktu zbycia pojazdu na rzecz A. K. W związku z tym nie można w istocie przyjąć za wiarygodne jedynie twierdzenia podatnika, iż pojazd marki Volvo F10 o nr rej. [...] został przez niego zbyty A.K. w 1994 r., a w konsekwencji, że nie ciążył na nim obowiązek podatkowy z tytułu podatku od środków transportowych.

Od powyższej decyzji W. S. wniósł skargę do tutejszego Sądu domagając się jej uchylenia.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 200a Ordynacji podatkowej polegające na nieprzeprowadzeniu rozprawy administracyjnej, pomimo że zachodziła potrzeba wyjaśnienia istotnych okoliczności stanu faktycznego oraz złożony został wniosek o przeprowadzenie rozprawy. Podniesiono także zarzut naruszenia art. 191 Ordynacji podatkowej, polegający na nieprawidłowej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Z pisma Starosty z dnia 12 grudnia 2011 r. wynika bowiem, że w latach 1995 i 1997 miały miejsce włamania do Wydziału Komunikacji, podczas których zaginęła część dokumentacji, w tym także rejestry ewidencji pojazdów. Ponadto w tamtym okresie rejestry te nie były prowadzone w formie elektronicznej. Bezzasadnie zatem ustalono, że skarżący w roku 2009 był właścicielem pojazdu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Ponadto w ocenie Kolegium z uwagi na treść § 3 art. 200a Ordynacji podatkowej całkowicie bezzasadne jest założenie pełnomocnika skarżącego, że skoro został złożony wniosek o przeprowadzenie rozprawy, to organ nie był uprawniony do odmowy jej przeprowadzenia. Organ podniósł również, że w niniejszej sprawie przeprowadzono już dowód z zeznań świadka A. K. na okoliczność ustalenia istnienia faktu zawarcia pomiędzy nim a skarżącym umowy sprzedaży, przenoszącej na A. K. własność samochodu marki Volvo o nr rej. [...]

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga podatnika zasługuje na uwzględnienie, albowiem rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie odpowiada prawu.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r. Nr 270 ze zm.) – zwanej w dalszej części ,,P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 P.p.p.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje zaś, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Zgodnie z art. 9 ust 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm. zwanej dalej u.p.o.l.), obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych, z zastrzeżeniem ust. 2, ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych. Obowiązek ten wygasa na skutek zaistnienia następujących okoliczności:

a) zbycia pojazdu (stosownie do art. 9 ust. 3 u.p.o.l., w przypadku zmiany właściciela zarejestrowanego środka transportowego obowiązek podatkowy ciąży na poprzednim właścicielu jedynie do końca miesiąca, w którym nastąpiło przeniesienie prawa własności),

b) wyrejestrowania pojazdu (z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został wyrejestrowany lub wydana została decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu tego pojazdu z ruchu - art. 9 ust. 5 u.p.o.l.).

W zakresie pierwszej z wymienionych przesłanek strona mogłaby uwolnić się od obowiązku opłacania podatku od środków transportowanych na tej podstawie, gdyby wykazała, że w ogóle i kiedy wyzbyła się własności przedmiotu opodatkowania (por. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2008 r., II FSK 1641/06). Ustawodawca wygaśnięcie obowiązku podatkowego w odniesieniu do zarejestrowanego środka transportowego wiąże bowiem z chwilą zbycia pojazdu, a nie jego wyrejestrowania z właściwej ewidencji pojazdów prowadzonej przez starostę. Podkreślić jednakże należy, że to strona musi udowodnić fakt zbycia pojazdu (por. wyrok NSA z dnia 27 maja 2011 r., II FSK 128/10).

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż ciągnik siodłowy o nr rej. GAS 1614, od momentu jego pierwszej rejestracji – 23 kwietnia 1992 r. – nie został wyrejestrowany i nadal jest zarejestrowany na W. S.

Kwestia sporna sprowadza się zatem do ustalenia, czy skarżący był właścicielem pojazdu w roku 2009.

Z akt sprawy wynika, że organ podatkowy w postępowaniu wznowieniowym uzyskał informację od Starosty, z której wynika, że w jego archiwum nie ma dokumentacji potwierdzającej przejerestowanie pojazdu marki Volvo o nr rej. [...] Z informacji tej wynika także, że w latach 1995 i 1997 w Wydziale Komunikacji miały miejsce włamania, wskutek których zaginęła część dokumentacji.

Organ podatkowy przeprowadził także dowód z przesłuchania świadka A. K. Przy czym z akt sprawy wynika, że pełnomocnik skarżącego M. Z. został zawiadomiony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka w dniu 22 lutego 2012 r., natomiast samo przesłuchanie miało miejsce 27 lutego 2012 r. Z przepisu art. 190 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j. t. Dz. U. z 2012 r. Nr 749 ze zm.) wynika zaś, że strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, opinii biegłych lub oględzin przynajmniej na 7 dni przed terminem. Organ podatkowy nie dopełnił tego obowiązku. Zawiadomienie miało miejsce na 5 dni przed wyznaczonym terminem. Naruszenie przez organ podatkowy realizacji normy nakazu wynikającej z tego przepisu musi być więc kwalifikowane, jako naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym bardziej, iż obowiązek ten jest korelatem uprawnienia strony do czynnego udziału w toczącym się postępowaniu podatkowym, co wprost potwierdza przepis art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej, z którego wynika, że strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom i biegłym oraz składać wyjaśnienia.

W związku z powyższym, skoro dowód o istotnej doniosłości w sprawie przeprowadzony został z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów oraz formułowanych na ich gruncie zasad, to należy stwierdzić, że również ustalenia faktyczne poczynione w sprawie i stanowiące faktyczną podstawę wydanych w niej rozstrzygnięć, nie mogą być uznane za prawidłowe. Dokonane one zostały bowiem z pominięciem w procesie ich przeprowadzania – istotnego z punktu widzenia prawidłowej rekonstrukcji konkretnego prawnopodatkowego stanu faktycznego – prawa strony do czynnego udziału w toczącym się postępowaniu. Naruszenie podstawowych reguł postępowania dowodowego, w tym przepisów o charakterze gwarancyjnym, uzasadnia wniosek o dowolności ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie.

W związku z powyższym, skoro zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem wskazanych przepisów Ordynacji podatkowej regulujących zasady i tryb postępowania podatkowego, stwierdzić należało, że podjęta ona została z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponownie orzekając w sprawie w prowadzonym postępowaniu organ podatkowy uwzględni normatywną treść oraz konsekwencje obowiązywania przywołanych wyżej przepisów Ordynacji podatkowej regulujących zasady oraz tryb postępowania podatkowego, w tym zwłaszcza postępowania dowodowego. Ustalenia faktyczne w sprawie przeprowadzi z poszanowaniem zasady czynnego udziału strony w toczącym się postępowaniu oraz konkretnych jej uprawnień procesowych wynikających z przepisu art. 190 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, stanowiących skorelowany z nimi obowiązek organu podatkowego.

W związku z powyższym zachodzi konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a., zaś rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia niemożności wykonania zaskarżonej decyzji wydano na podstawie art. 152 P.p.s.a.