Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1194/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 58
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Protokolant ref. staż. - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2011 r. sprawy ze skargi L. D. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia ... kwietnia 2011 r. nr ... znak ... w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braków we wniosku w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. oddala skargę


UZASADNIENIE

L. D. (zwany dalej: skarżącym) wnioskiem z dnia ...05.2010 r. wystąpił do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej również jako: ARiMR) o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010.

W dniu ..06.2010 r., na podstawie art. 64 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) – dalej jako: k.p.a. wystosowano do skarżącego wezwanie do usunięcia braków formalnych w zakresie działek o nr [...], działek rolnych A, D, J, L. Korespondencja zawierająca wezwanie była dwukrotnie awizowana w dniu ....06.2010 r. i ....06.2010 r. Ze względu na niepodjęcie przez adresata została zwrócona do nadawcy w dniu ....07.2010 r. i uznana za doręczoną skutecznie w trybie art. 44 k.p.a. w dniu ....07.2010 r.

Wobec nieusunięcia w wyznaczonym terminie braków formalnych wniosku, pismem z dnia ...10.2010 r. nr ... Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. pozostawił wniosek skarżącego z dnia ...05.2010 r. bez rozpoznania w części wskazując, iż dla działek ewidencyjnych [...] nie określono powierzchni gruntów rolnych na działce ewidencyjnej ogółem (sekcja VII kolumna 10), a dla działek rolnych A, D, J, L wskazano numery działek ewidencyjnych, dla których nie podano wszystkich pól obowiązkowych.

Mając powyższe na uwadze i rozpatrując złożony w sprawie wniosek skarżącego o przyznanie płatności z dnia ...05.2010 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. decyzją z dnia ...12.2010 r., nr ... przyznał skarżącemu płatność na rok 2010 w łącznej wysokości ... zł, w tym z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) w wysokości ... zł oraz Uzupełniającej Płatności Obszarowej (UPO) w wysokości ... zł.

Pismem z dnia ...01.2011 r. skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o rozpoznanie wniosku w całości oraz o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych, o których mowa w wystosowanym przez organ wezwaniu z dnia ....06.2010 r. W jego uzasadnieniu podniósł, iż powyższym pismem z dnia ....06.2010 r. został wezwany do usunięcia braków formalnych wniosku jednak pismo to pomimo dwukrotnego awizowania nie zostało mu doręczone, podobnie jak pismo z dnia ...10.2010 r. informujące o pozostawieniu części wniosku bez rozpoznania.

Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania, Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W. decyzją z dnia ... marca 2011 r., Nr ... utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR stwierdzając, iż decyzja ta została wydana zgodnie z przedstawionym stanem faktycznym oraz obowiązującymi przepisami prawa.

Z kolei rozpatrując wniosek, zawarty w odwołaniu, o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych wniosku, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. postanowieniem z dnia ..02.2011 r. nr ... odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do usunięcia braków we wniosku w sprawie przyznania płatności bezpośrednich stwierdzając, iż skarżący nie wypełnił przesłanek wynikających z art. 58 k.p.a. ponieważ nieuprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł alternatywnie o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych wniosku albo o rozpoznanie odwołania w sprawie przyznanej płatności, po uwzględnieniu poprawionego wniosku. W ocenie skarżącego jego nieobecność pod wskazanym adresem uzasadniona była koniecznością przebywania na terenie nieruchomości rolnej w związku z prowadzonymi ważnymi pracami w gospodarstwie. Tym samym do niepodjęcia korespondencji doszło z przyczyn niezawinionych od skarżącego, co uzasadnia przywrócenie wnioskowanego terminu. Skarżący w powyższym zażaleniu oświadczył, że pismo to stanowi również odwołanie od decyzji z dnia ...12.2010 r. nr ... w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

W wyniku złożonego zażalenia na powyższe postanowienie, Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W. w dniu ...04.2011 r. wydał postanowienie nr ..., w którym utrzymał w mocy postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do usunięcia braków we wniosku. Również postanowieniem z tej samej daty nr ... organ odwoławczy działając na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność odwołania, zawartego w powyższym zażaleniu, w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 .

Uzasadniając odmowę przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych we wniosku z dnia ...05.2010 r., organ odwoławczy zauważył, że warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest łączne spełnienie się trzech przesłanek zawartych w art. 58 § 1 k.p.a. W powyższym postępowaniu, zdaniem organu odwoławczego, przesłanki te nie zostały spełnione. Skarżący nie wykazał braku winy w niedopełnieniu czynności a przebywanie poza miejscem zamieszkania i obecność przy pracach polowych nie stanowi przeszkody nie dającej się przezwyciężyć.

Ponadto, jak dalej organ wyjaśnił, w toku postępowań prowadzonych na podstawie ustawy z dnia 26.01.2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051 ze zm.) ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 3 ust. 3 ustawy). Podzielając w tym miejscu opinie organu I instancji Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W. stwierdził, iż samo wskazanie przez skarżącego na prace polowe nie może stanowić przesłanki do przywrócenia terminu.

Pismem z dnia ...05.2011 r. skarżący złożył skargę na powyższe postanowienia Dyrektora M. Oddziału ARiMR w W. z dnia ...03.2010 r. wnosząc o ich uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Po odniesieniu się do postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zakończonego decyzją z dnia ..03.2011 r. nr ... skarżący w dalszej części uzasadnienia skargi oświadczył, iż skarga ta stanowi uzupełnienie skargi z dnia ...04.2011 r. złożonej na decyzję Dyrektora M. Oddziału ARiMR w W. z dnia ..03.2011 r., w której to skardze skarżący zarzucił organowi m.in. naruszenie:

- art. 58 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ odwoławczy dokonania oceny merytorycznej wyjaśnień skarżącego na okoliczność przyczyn niepodjęcia korespondencji, w szczególności, czy skarżący wyjaśniając w trybie art. 58 § 1 k.p.a. niepodjęcie korespondencji wskutek wykonywania prac w rolnictwie poza terenem zamieszkania, gdzie skierowano korespondencję uprawdopodobnił, że nie ponosi winy;

- art. 44 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że organ może powołać się w konkretnym przypadku na przepis art. 44 k.p.a. tzw. "doręczenie zastępcze", w sytuacji kiedy nie wyczerpał obowiązków nałożonych na niego art. 42 i 43 k.p.a.;

- art. 9 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu z dnia ...04.2011 r. nr ... uznając, iż przedmiotowa skarga jest całkowicie bezzasadna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

W pierwszej kolejności Sąd wyjaśnia, iż pomimo niezawarcia w przedmiotowej skardze zarzutów dotyczących naruszenia przepisów procesowych w zakresie odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braków we wniosku o przyznanie płatności, to z kontekstu wszystkich spraw skarżącego w tut. Sądzie a w szczególności ze sprawy o sygn. akt V SA/Wa 919/11 wynika, iż intencją skarżącego w niniejszej sprawie było postawienie zarzutu naruszenia art. 58 i 44 k.p.a., o czym świadczy m.in. deklaracja samego skarżącego zawarta w przedmiotowej skardze o jej rozszerzeniu m.in. o treść skargi z 07.04.2011 r. wniesionej w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (sygn. akt V SA/Wa 919/11).

W tym też zakresie rozpoznając przedmiotową skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Podkreślić należy, iż sądy administracyjne dokonują kontroli aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Przede wszystkim należy podkreślić, że kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu poddane zostało postanowienie Dyrektora M. Oddziału ARiMR w W. ...04.2011 r. nr ... w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braków we wniosku w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, natomiast skarga dotyczącą postanowienia Dyrektora M. Oddziału ARiMR w W. ...04.2011 r. nr ... w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania jest przedmiotem odrębnego rozstrzygnięcia tut. Sądu w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1195/11.

Stan faktyczny nie jest w sprawie sporny, natomiast istota sporu dotyczy tego czy istniały podstawy do przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności z dnia ...05.2010 r.

Z akt sprawy wynika, iż organ administracji uznając zawarte we wniosku skarżącego dnia ...05.2010 r. braki formalne jako uniemożliwiające jego właściwe rozpoznanie, pismem z dnia ....06.2010 r. wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych i ogólnych wniosku (jego sekcji VII) w odniesieniu do działek ewidencyjnych [...] (nie określono powierzchni gruntów rolnych na działce ewidencyjnej ogółem) a dla działek rolnych A, D, J, L (nie podano wszystkich pól obowiązkowych).

Wezwanie to zostało podwójnie awizowane w dniu ...06.2011 r., a następnie w dniu ...06.2011 r. pod wskazanym przez skarżącego adresem (ul. [...]), konsekwencją czego było uznanie powyższego wezwania za doręczone skutecznie, w trybie art. 44 k.p.a., i pozostawienie wniosku bez rozpoznania w tej części, co do której braki formalne nie zostały uzupełnione. Nie ulega przy tym wątpliwości, iż wobec prawidłowo uznanego za doręczone, w trybie art. 44 k.p.a., wezwania, termin do usunięcia braków formalnych upłynął w niniejszej sprawie w dniu ...07.2011 r. Niezasadny jest tym samym zarzut skarżącego dotyczący nieskutecznego doręczenia mu korespondencji w trybie art. 44 k.p.a.

Art. 58 k.p.a. stanowi natomiast, iż w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przepis ten wiąże możliwość przywrócenia terminu od uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy odwołującego się.

Zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.

Skarżący w piśmie z dnia ...01.2011 r. wnosząc o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych podniósł, iż przypadkowo w w. mieszkaniu nie było osób upoważnionych do odbioru korespondencji. Z kolei w zażaleniu z dnia ...01.2011 r. skarżący jako okoliczność uzasadniającą brak winy w uchybieniu terminu podał konieczność przebywania na terenie nieruchomości rolnej w związku z prowadzonymi ważnymi pracami w gospodarstwie.

Powyższe okoliczności nie stanowią, w ocenie Sądu, przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności.

Jak zasadnie bowiem wyjaśniono w zaskarżonym postanowieniu nr ... przebywanie skarżącego poza miejscem zamieszkania i obecność przy pracach polowych nie stanowi przeszkody nie dającej się przezwyciężyć. Skarżący mając świadomość wszczęcia postępowania administracyjnego winien był się spodziewać kierowania do niego korespondencji. Zmieniając tymczasowo adres swojego pobytu skarżący powinien był zawiadomić organ administracji publicznej o tym fakcie podając inny adres do korespondencji. Tym samym w toku postępowania przed organem pierwszej instancji korespondencja do skarżącej kierowana była na wskazany przez niego adres i skutecznie mu doręczana. Obowiązkiem skarżącego było poinformowanie organu o ewentualnym zmianie adresu do korespondencji (art. 41 § k.p.a.). Organ administracji publicznej nie jest obowiązany badać z urzędu, czy podany przez skarżącego adres jest adresem aktualnym. Zgodnie z art. 41 § 2 k.p.a. doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny, także wtedy, gdy skarżący nie przebywa pod wskazanym adresem i z tego powodu nie przyjął do wiadomości treści pisma.

Wobec powyższego prawidłowo organ, na podstawie art. 44 k.p.a. przyjął domniemanie doręczenia skarżącemu adresowanego do niego wezwania na adres: [...] skutkiem czego było rozpoczęcie biegu terminu do usunięcia określonych w wezwaniu braków formalnych wniosku.

Ponadto jako kryterium braku winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu może nastąpić wtedy, gdy uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.

Wniosek skarżącego nie zawiera również żadnych innych danych uprawdopodabniających brak zawinienia. W szczególności nie wskazuje, iż istniała przeszkoda niezależna od skarżącego przez cały czas biegu terminu do usunięcia braków formalnych wniosku.

Nie zasługuje, w ocenie Sądu na uwzględnienie okoliczność podnoszona przez skarżącego w zażaleniu z dnia....01.2011 r. a świadcząca o udowodnieniu, że cyt: "..." bowiem poza powyżej wskazanymi okolicznościami skarżący nie przedstawił innych powodów nieusunięcia w wyznaczonym terminie braków formalnych wniosku z dnia ...05.2011 r.

Biorąc nadto pod uwagę ustalenie, iż w sprawie powiązanej o sygn. akt V SA/Wa 919/11 organ administracji rozpoznając wniosek skarżącego o przyznanie płatności w części, pomimo istnienia obowiązku prawnego o pozostawieniu go w całości bez rozpoznania, orzekł na korzyść skarżącego Sąd przyjmując w powiązanej sprawie argumentację i przyjmując rozstrzygnięcie na korzyść skarżącego jako prawidłowe uznał za zasadne merytoryczne rozpoznanie niniejszej sprawy z pominięciem samego faktu, iż dotyczy ono rozstrzygnięcia, w którym nastąpiło częściowe pozostawienie wniosku bez rozpoznania.

Z powyższych względów oraz z uwagi na prawidłowo dokonane ustalenia faktyczne i prawne sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.