Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 93/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 1 i ust. 3 art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 , art. 233
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka,, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Protokolant Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi T.H. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] roku T. H. wystąpił do Starosty [...] o zwrot wywłaszczonej nieruchomości przejętej przez Skarb Państwa na podstawie decyzji Naczelnika Powiatu w C. z dnia [...] r. W uzasadnieniu twego wniosku stwierdził, że wywłaszczona tą decyzją należąca do niego nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia z uwagi na zakończenie na niej eksploatacji żwiru. Wnioskodawca powołał się w tej kwestii na decyzję z dnia [...] roku, nr [...], Naczelnika Gminy C., mocą której wygaszono prawo zarządu [...] Przedsiębiorstwa Budownictwa Przemysłowego w W. na nieruchomościach Skarbu Państwa oznaczonych jako pgr [...] oraz pgr [...] i [...].

W odpowiedzi na to żądanie Naczelnik Wydziału Gospodarki Nieruchomościami Starostwa [...] pismem z dnia [...] roku poinformował wnioskodawcę o braku podstaw do ponownego rozpatrzenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Stwierdził postępowanie w tej sprawie zostało ostatecznie zakończone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 1179/00, którym oddalono skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. znak: [...] o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. W konsekwencji braku załatwienia zgłoszonego żądania w należytej formie procesowej T. H. wniósł skargę na bezczynność Starosty [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 4 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SAB/GL 15/11, zobowiązał organ do wydania aktu rozstrzygającego złożony wniosek w terminie miesiąca od zwrotu akt sprawy. W następstwie tego wyroku Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] r. działając w oparciu o przepis art. 61a k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w O. oznaczonej jako pgr [...],[...],[...],[...]/[...],[...],[...],[...]. Postanowienie to nie utrzymało się w obrocie prawnym, bowiem na skutek zażalenia wniesionego przez T. H. zostało uchylone postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] 2012 roku. Starosta [...] po wykonaniu zaleceń organu II instancji postanowieniem z dnia [...] r., ponownie odmówił wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie. Wojewoda [...] orzeczenie to utrzymał w mocy postanowieniem z dnia [...] r. Oba te postanowienia zostały uchylone wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 20 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/GL 1159/12.

W uzasadnieniu ostatnio wskazanego wyroku WSA stwierdził wydanie postanowień przez organy obu instancji z naruszeniem przepisów postępowania, a to art. 61a k.p.a. oraz art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. , poz. 270 ze zm.) - dalej zwanej p.p.s.a. Na naruszenie art. 61a k.p.a. Sąd wskazał w związku z brakiem zaistnienia w sprawie przesłanek wskazanych w tym przepisie oraz prowadzeniem przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego, które poprzedzało wydanie kwestionowanego postanowienia. Naruszenia art. 153 p.p.s.a. WSA upatrywał natomiast w niezastosowaniu się przez organy do wskazań zawartych w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 4 sierpnia 2011 r. (sygn. akt II SAB/Gl 15/11). W ocenie WSA w przypadku ustalenia w toku postępowania, że sprawa zwrotu poprzedniemu właścicielowi wywłaszczonych nieruchomości została zakończona ostatecznymi decyzjami pozostającymi w obrocie prawnym to postępowanie w sprawie należało umorzyć na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Decyzja taka winna jednak zostać poprzedzona jednoznacznymi ustaleniami nakazanymi w wyroku z dnia 4 sierpnia 2011 r. dotyczącymi zawartości złożonego przez T. H. wniosku, a w szczególności stwierdzenia czy ubiega się on o zwrot tych samych działek oraz zbadania czy w sprawie zaistniały nowe fakty i okoliczności podnoszone przez wnioskodawcę. Organy winny się zatem wypowiedzieć w kwestii zaistnienia tożsamości stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Kierując się wskazaniami zawartymi w opisanych wyrokach WSA w Gliwicach Starosta [...] przeprowadził w dniu [...] roku rozprawę administracyjną, w której trakcie pełnomocnik skarżącego, jego syn M. H. wyjaśnił, że przedmiotem wniosku z dnia [...] roku jest zwrot nieruchomości położonej w O. oznaczonej jako pgr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], i [...]. W oparciu o te wyjaśnienia organ I instancji stwierdził, że sprawa zakończona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 1179/00, której przedmiotem był decyzja Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] roku dotyczyła tych samych działek ewidencyjnych. Organ stwierdził także, że mające miejsce po wydaniu wskazanego wyroku NSA zmiany brzmienia art. 137 u.g.n. nie zmieniły stanu prawnego w stopniu umożliwiającym mu podjęcie w sprawie innego rozstrzygnięcia. Starosta doszedł wreszcie do przekonania, że przedstawione przez wnioskodawcę argumenty są te same, jakie brane były już pod uwagę w trakcie rozpatrywania jego pierwotnego wniosku. W tym stanie rzeczy uznał, że w sprawie zaistniała przesłanka bezprzedmiotowości postępowania i na zasadzie art. 105 §1 k.p.a. umorzył postępowanie wskazując, iż inna jego decyzja byłaby dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

W odwołaniu od tej decyzji T. H. zakwestionował prawidłowość zastosowania w sprawie art. 137 u.g.n. powołując się na brzmienie art. 233 tej ustawy. Wskazał, że jego wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości pochodził bowiem z dnia 4 lutego 1989 roku. Powołał się też kolejny raz na wyrok NSA z dnia 9 stycznia 1995 r., sygn. akt SA/Ka 165/94., w którym "za oczywistą" w świetle decyzji Naczelnika Gminy ( winno być Z-cy Kierownika Wydziału UM w C.) dnia [...] r. uznano kwestię zbędności wywłaszczonej nieruchomości. Wnoszący odwołanie podkreślił, że w dacie złożenia ponowionego przez niego wniosku stan faktyczny wskazywał, że wywłaszczona nieruchomość, na której zakończono eksploatację żwiru była użytkowana niezgodnie z celem wywłaszczenia.

Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...]. Odnosząc się do argumentacji wnoszącego odwołanie organ II instancji stwierdził, że postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości toczyło się na podstawie obowiązującej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku. Wojewoda zgodził się także ze stanowiskiem Starosty dotyczącym związania go na zasadzie art. 110 k.p.a. wydaną wcześniej przez niego decyzją z dnia [...] roku. Wskazał także na treść art. 170 p.p.s.a. W ocenie Wojewody Starosta [...] wykonał też zalecenia zawarte w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 4 sierpnia 2011 r., II SAB/Gl 15/11. Wojewoda uznał w związku z tym, że związanie organu ostateczną decyzją i prawomocnym wyrokiem NSA nie doznaje w sprawie ograniczeń z uwagi na zmianę brzmienia art. 137 u.g.n., bowiem kilkakrotna nowelizacja tego przepisu po wydaniu wyroku z 2002 roku nie spowodowała zmiany stanu prawnego umożliwiającego podjęcie innego rozstrzygnięcia.

W skardze na tę decyzję T. H. domagał się jej uchylenia oraz obciążenia Wojewody [...] kosztami postępowania. Zarzucił wydanie tej decyzji w oparciu o wadliwą podstawę prawną, nie zastosowaniem się po raz kolejny do wskazań zawartych w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 4 sierpnia 2011 r. (sygn. akt II SAB/Gl 15/11). Skarżący stwierdził, że uzasadnienie decyzji Wojewody [...] uwłacza powadze urzędu Wojewody, bowiem organ ten po raz trzeci uchyla się od wykonania wiążącego go wyroku. Starosta [...] miał bowiem zgodnie z zaleceniem tego wyroku zbadać czy istnieją przesłanki do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, co zdaniem skarżącego sprowadza się do ustalenia czy nieruchomość ta jest użytkowana zgodnie z celem wywłaszczenia, jakim była eksploatacja żwiru. T. H. zauważył, że Starosta [...] w uzasadnieniu swojej decyzji stwierdził przekazanie przedmiotowej nieruchomości różnym podmiotom, które eksploatacji żwiru nie prowadzą, co w jego przekonaniu dowodzi zaistnienia przesłanki zobowiązującej organ do jej zwrotu. W jego przekonaniu brak było podstaw do umorzenia postępowania w sprawie w oparciu o stwierdzenie jej rozstrzygnięcia decyzją z dnia [...] r. oraz wyrokiem NSA z 27 lutego 2002 r. Skarżący stwierdził następnie, iż "w chwili obecnej uzasadnienie tej decyzji i wyroku jest niezgodne ze stanem faktycznym co stanowi, że istnieją przesłanki do zwrotu nieruchomości". Na okoliczność tę w jego opinii wskazuje Starosta w uzasadnieniu swojej decyzji.

Skarżący zwrócił uwagę, że Wojewoda utrzymując w mocy decyzję Starosty [...] przychyla się do stanowiska tego organu, iż zastosowanie w sprawie winien znaleźć art. 110 k.p.a. Organ ten jego zdaniem nie dostrzega jednak, że sprawa zakończona decyzją Starosty z [...] r. "utrzymaną w mocy wyrokiem NSA z 27 lutego 2002r." rozstrzygnięta została z naruszeniem art. 233 u.g.n. oraz uzasadniona niezgodnie ze stanem faktycznym. W decyzji tej wskazano bowiem na użytkowanie wywłaszczonej nieruchomości zgodnie z celem wywłaszczenia, mimo zakończenia eksploatacji żwiru w [...] roku. T. H. podniósł też, że "sprawa ustalenia zbędności wywłaszczonej nieruchomości została zakończona decyzją ostateczną Naczelnika Gminy z dnia [...] r. uznaną za oczywistą wyrokiem NSA z dnia 9 stycznia 1995 r. nakazującym zwrot wywłaszczonej nieruchomości po uprzednim przywróceniu władania Skarbu Państwa na nieruchomościach przekazanych podmiotom gospodarczym w okresie już toczącego się postepowania o zwrot".

W dalszej części uzasadnienia skargi opisany został przebieg postępowania toczącego się z wniosku skarżącego złożonego w dniu [...] r. przy czym skarżący podkreślił, że Wojewoda w uzasadnieniu zaskarżonej aktualnie decyzji wskazał, że wcześniejsze wydane w sprawie "akty" wydano na podstawie nieobowiązującej już ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Organ ten nie wskazuje jednak podstaw prawnych stanowiących o nieważności tych aktów, nie dostrzega art. 233 obowiązującej ustawy oraz art. 110 k.p.a.

T. H. stwierdził też, że dacie złożenia ponowionego wniosku o zwrot przedmiotowej nieruchomości, co miało miejsce w dniu [...] r. stan faktyczny wskazywał, że jest ona użytkowana niezgodnie z celem wywłaszczenia i zgodnie z art. 136 ust. 2 u.g.n. podlega ona zwrotowi. Argumenty te w jego przekonaniu nie są tożsame z powołanymi przez Starostę w uzasadnieniu decyzji z [...] r. Skarżący nie zgodził się także ze stanowiskiem Wojewody [...], że późniejsza zmiana sposobu użytkowania nieruchomości nie uprawnia do jej zwrotu. W jego przekonaniu stanowisko to jest niezgodne z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 kwietnia 2008 r. ( chodzi prawdopodobnie o wyrok TK z dnia 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt K 6/05, w: OTK-A 2008/3/41).

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Organ nie podzielił zarzutów skargi i podtrzymał swoje stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia [...] r. T. H. odniósł się obszernie do argumentacji Wojewody [...] zawartej w udzielonej odpowiedzi na skargę podtrzymując zarzuty zgłoszone pod adresem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem Sąd kontrolując legalność zaskarżonej decyzji Wojewody [...] stwierdził, że nie narusza ona przepisów prawa materialnego, a także przepisów prawa procesowego w stopniu nakazującym jej usunięcie z obrotu prawnego.

Przystępując do rozważań prawnych w pierwszym rzędzie przyjdzie wskazać, że stosownie do art. 136 ust. 1 u.g.n. nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości. W świetle art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Poza sporem pozostaje kwestia, że położona w O. nieruchomość wskazana we wniosku skarżącego z dnia [...] r. została wywłaszczona decyzją Naczelnika Powiatu w C. z dnia [...] r.

W sprawie toczącej się w przedmiocie zwrotu opisanej nieruchomości w związku z ponowionym przez skarżącego wnioskiem z dnia [...] roku Starosta [...] po wydaniu przez WSA w Gliwicach dwóch wyroków zapadłych w sprawach oznaczonych sygnaturami II SAB/Gl 5/11 oraz II SA/Gl 1159/12 i po uzupełnieniu postępowania wyjaśniającego prawidłowo uznał, że wniosek ten dotyczył wszczęcia postępowania w sprawie rozstrzygniętej już jego ostateczną decyzją z [...] r., znak: [...]. Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r., znak: [...], a skarga na tę decyzję została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 27 lutego 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 1179/00. W sprawie bezsporne jest, że decyzją tą odmówiono zwrotu wywłaszczonej nieruchomości składającej się z działek oznaczonych jako pgr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] położonej w miejscowości O..

Złożony przez skarżącego ponowiony wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości zmierzał zatem w istocie do wzruszenia zarówno obu wyżej opisanych decyzji administracyjnych, jak i zapadłego w tej sprawie prawomocnego wyroku NSA. Składając ponowny wniosek skarżący powołał się na zapadły wcześniej w tej sprawie wyrok NSA OZ w Katowicach z dnia 9 stycznia 1995 r., sygn. akt SA/Ka 165/94. W wyroku tym NSA orzekając w oparciu o obowiązujące wówczas przepisy ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( j.t. Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127) uchylił wcześniej wydane decyzje Kierownika Urzędu Rejonowego w C. z dnia [...] r. oraz Wojewody [...] z dnia [...] r., którymi odmówiono zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Dodać należy, że po tym wyroku Wojewoda [...] kierując się wyrażoną w nim o oceną prawną zwrócił T. H. część wywłaszczonej w [...] r. nieruchomości, co ostatecznie nastąpiło decyzją reformatoryjną tego organu z dnia [...] r. wydaną w oparciu o art. 69 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

Oceniając skuteczność podniesionej przez skarżącego argumentacji nawiązującej do treści wyroku NSA z 9 stycznia 1995 r. wskazać należy, że w zasadniczej części odniósł się do niej już NSA w wyroku z dnia 27 lutego 2002 r. Sąd ten wskazał bowiem na zaistniałą w sprawie zmianę stanu prawnego spowodowaną wejściem w życie z dniem 1 stycznia 1998 r. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst pierwotny Dz. U. z 1997 r. Nr 115 , poz. 741 – aktualnie j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 518). Zmiana ta spowodowała utratę mocy wiążącej wskazań zwartych w poprzednio zapadłym wyroku. W uzupełnieniu tego stwierdzenia skarżącemu wyjaśnić należy, że związanie sądu administracyjnego oraz orzekających w sprawie organów administracyjnych oceną prawną zwartą w prawomocnym wyroku zarówno na gruncie art. 30 obowiązującej poprzednio ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74 , poz. 368 ze zm.), jak i na gruncie aktualnie obowiązującego art. 153 p.p.s.a. ustaje z chwilą zmiany stanu prawnego powodującej nieaktualność wyrażonej oceny ( por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 1998r., III RN130/97, w: OSP 1999 z. 5 poz. 101 z glosą B. Adamiak oraz wyrok NSA z dnia 22 września 1999 r., I SA 2019/98, w: ONSA 2000, nr 3, poz. 129). W kwestii powołanego w skardze art. 233 u.g.n. wskazać zaś przyjdzie, że wbrew stanowisku skarżącego nakazuje on sprawy wszczęte, lecz niezakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie tej ustawy prowadzić na podstawie jej przepisów.

Stosownie do pierwotnego brzmienia art. 137 ust. 1 u.g.n. (Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741), które obowiązywało w dacie wydawania decyzji zarówno Starosty [...] jak i Wojewody [...] kontrolowanych wyrokiem NSA z dnia 7 lutego 2002 r. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel ten nie został zrealizowany.

Zgodnie zaś z ust. 2 tego artykułu jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlegała pozostała część.

Powołany przepis art. 137 ust. 1 u.g.n. brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji zapadłych w aktualnie kontrolowanym postępowaniu nakazywał uznanie nieruchomość za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

W świetle natomiast z ust. 2 art. 137 tej ustawy jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część.

Porównując oba powołane brzmienia art. 137 u.g.n. należało w ocenie składu orzekającego podzielić stanowisko organów, że zmiana brzmienia art. 137 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 u.g.n. w dacie wydawania przez Starostę [...] jego decyzji z dnia [...] r. oraz w dniu [...] r. pozostawały bez wpływu na wynik rozstrzyganej tymi decyzjami sprawy. Chybionym był zatem zarzut skarżącego dotyczący naruszenia zaskarżoną decyzją zaleceń zawartych w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 4 sierpnia 2011 r. Orzekające w sprawie organy bez wątpienia rozważyły bowiem czy wynikająca z art. 110 k.p.a. zasada związania organu ostateczną decyzją czy też prawomocnym wyrokiem NSA doznała ograniczeń w przypadku zaistniałej zmiany brzmienia art. 137 u.g.n. i doszły do przekonania, że zmiana ta nie miała wpływu na treść wydanych orzeczeń. W przypadku brzmienia omawianego przepisu obowiązującego w 2000 roku jak i jego brzmienia w dacie wydawania aktualnie kontrolowanych decyzji brak było bowiem podstaw do uznania za zbędną przedmiotowej nieruchomości. Cel na jaki została wywłaszczona wskazana we wniosku skarżącego nieruchomość został bowiem zrealizowany. Okoliczność tę wyraźnie podkreślił NSA w wyroku z dnia 27 lutego 2002 r. stwierdzając, że żadna z przesłanek wskazanych w art. 137 u.g.n. nie została w sprawie spełniona.

Omawiana kwestia nie została także wbrew stanowisku skarżącego rozstrzygnięta w powoływanej przez niego decyzji podpisanej przez Z-cę Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w C. z dnia [...] r. Nr [...]. Decyzja ta nie rozstrzygała bowiem o zbędności wywłaszczonej nieruchomości lecz wygaszono nią zarząd wywłaszczoną nieruchomością stanowiącą własność Skarbu Państwa sprawowany przez [...] Przedsiębiorstwo Budownictwa Przemysłowego w W..

Wreszcie stwierdzić należy, że także badanie zgodności z Konstytucją R.P. art. 137 u.g.n. przeprowadzone przez Trybunał Konstytucyjny, do którego nawiązał w końcowej części swojego wyroku z dnia 4 sierpnia 2011r. WSA w Gliwicach potwierdziło stanowisko zajęte w kontrolowanej sprawie przez Starostę [...] oraz Wojewodę [...]. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 13 grudnia 2012 roku, P 12/11 (OTK-A 201`2/11/1472) rozwiał pojawiające się bowiem w orzecznictwie wątpliwości dotyczące rozumienia zawartego w art. 136 ust. 1 u.g.n. zakazu użycia wywłaszczonej nieruchomości na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu wskazując, iż rozważając tę kwestię należy zgodnie z literalnym brzmieniem tego przepisu uwzględnić treść art. 137 tej ustawy. Wbrew zatem prezentowanemu przez skarżącego stanowisku po zrealizowaniu na wywłaszczonej nieruchomości celu wywłaszczenia, jakim było wydobycie żwiru nieruchomości tej nie można było uznać jej za zbędną w rozumieniu art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.n. Przepis ten odnosi się bowiem tylko tych przypadków, gdy cel na który wywłaszczono nieruchomość nie został zrealizowany. Dodać trzeba, że zdaniem Trybunału normatywna treść art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. ma zastosowanie nie tylko na przyszłość, ale także do nieruchomości wywłaszczonych przed wejściem w życie u.g.n.

Stanowisko, że nie można mówić o zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia w sytuacji gdy nieruchomość po wywłaszczeniu została zagospodarowana i wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia, a dopiero później jej przeznaczenie zmieniono znajduje także oparcie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ( por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 grudnia 1999 r. IV SA 2140/97, LEX nr 48695, czy wyrok WSA w Kielcach z dnia 15 listopada 2012 r. II SA/Ke 718/12, LEX nr 1240898). W orzecznictwie tym podkreśla się, że w sytuacji realizacji celu wywłaszczenia, późniejsze inne rozporządzenie nieruchomością wywłaszczoną nie mieści się w ustawowym rozumieniu zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu (wyrok WSA w Krakowie z dnia 11 lipca 2008 r. II SA/Kr 419/08 LEX nr 499838). Innym słowy oznacza to, że jeśli nieruchomość po wywłaszczeniu została wykorzystana na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej, to wygasła przysługująca byłemu właścicielowi ekspektatywa prawa żądania jej zwrotu i w ten sposób ostatecznie ustała więź prawna pomiędzy poprzednim właścicielem a Skarbem Państwa - czy jednostką samorządu terytorialnego, który odtąd mógł korzystać z tej nieruchomości i rozporządzać nią bez jakichkolwiek ograniczeń, mających swe źródło w wywłaszczeniowej drodze nabycia nieruchomości (tak: wyrok NSA w Warszawie z dnia 6 grudnia 2006 r. I OSK 193/06, LEX nr 291163 oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 7 listopada 2013 r., I ACa 817/13, LEX nr 1391991).

W konsekwencji orzekające w sprawie organy zasadnie stwierdziły, że były związane swoimi wydanymi wcześniej decyzjami odmawiającymi zwrotu wywłaszczonej w [...] roku nieruchomości położonej w O. i tego stanu rzeczy nie zmieniły okoliczności wskazane we wniosku skarżącego z dnia [...] r. W tym stanie rzeczy prawidłowo Starosta [...], jak i Wojewoda [...] prawidłowo uznały za konieczne umorzenie postępowania w sprawie w trybie art. 105 § 1 k.p.a.

Z przytoczonych powodów wniesiona skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.