Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 175/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2009-05-06 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielko-polskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. Nr [...]. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie weryfikacji zgłoszenia celnego co do pochodzenia towarów postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

W związku z wezwaniem do uiszczenia ustalonego na 200 zł wpisu od skargi na wskazaną powyżej decyzję, T.K. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, podnosząc, że z uwagi na egzekucję należności celnych i podatkowych znalazł się na progu bankructwa.

Z zawartego we wniosku oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku oraz dochodach skarżącego wynika, że mieszka on wspólnie z żoną i dwoma synami w wieku 17 i 19 lat. Skarżący podał również, iż prowadzi nie przynoszącą żadnego dochodu działalność gospodarczą, natomiast jego żona do końca marca pracowała za wynagrodzeniem miesięcznym wynoszącym 281 zł brutto.

Miesięczne koszty utrzymania rodziny skarżącego wynoszą 3000 zł. Na kwotę tę składają się wydatki na mieszkanie, telewizję, radio i telefon, żywność oraz "inne opłaty". Skarżący oświadczył, iż wszystkie wydatki jego rodziny finansowane są przez jego ojca i teściów.

Skarżący przedstawił kserokopie deklaracji miesięcznych dla podatku od towarów i usług za grudzień 2008 roku oraz za styczeń i luty 2009 roku, w których nie wykazał podatku należnego. Przedstawił również zestawienie z którego wynikało, że w okresie tych miesięcy nie uzyskał przychodów z działalności gospodarczej.

Skarżący oświadczył jednocześnie, że jego ojciec i teściowie są emerytami, lecz nie zna wysokości ich dochodów. Stwierdził też, że on ani żona nie posiadają rachunków bankowych.

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stronie będącej osobą fizyczną można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście – obiektywnie niemożliwe.

Ze wspomnianego przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika jednak, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy (post. NSA z 6.10.2004r. GZ 71/04 ONSAiWSA z 2005r. z. 1 poz. 8).

Treść oświadczeń złożonych przez skarżącego nie przekonuje o zasadności jego wniosku. Skarżący nie wykazał bowiem, by uiszczenie wpisu od skargi bądź potencjalnych innych kosztów sądowych przekraczało jego możliwości majątkowe.

O niemożliwości poniesienia tych kosztów nie przekonuje podnoszony w oświadczeniach skarżącego fakt, iż skarżącego i jego rodzinę utrzymują jego ojciec i teściowie. Zweryfikowanie prawdziwości podawanej informacji uniemożliwia brak jakiejkolwiek informacji o wysokości dochodów krewnych, na utrzymaniu których skarżący pozostaje. Wątpliwe jest zaś, by skarżący nie znał choćby w przybliżeniu wysokości dochodów krewnych, którzy na bieżąco finansują wszystkie jego wydatki. Tymczasem informacja taka jest niezbędna do kategorycznego ustalenia zdolności płatniczych skarżącego.

Należy w tym miejscu wyjaśnić, że w przypadku rozpoznawania wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych dopuszczalne jest badanie sytuacji majątkowej członków rodziny wnioskodawcy, w sytuacji, gdy wnioskodawca utrzymuje, iż pozostaje na ich utrzymaniu. Na poparcie tego stanowiska warto przytoczyć pogląd Sądu Najwyższego, który z istoty obowiązku alimentacyjnego wywiódł, że w wypadkach uzasadnionych prowadzeniem procesu w interesie dziecka, które nie jest się w stanie samodzielnie utrzymać, jego rodzice winni wyłożyć potrzebne na ten cel środki, jeżeli mogą to uczynić bez uszczerbku utrzymania, koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd Najwyższy uznał, iż w takim wypadku o zwolnieniu od kosztów sądowych decydują możliwości zarobkowe i majątkowe rodziców (post. SN z 15 maja 1989r. II CZ 80/89 LEX nr 8963).

Nadto należy zauważyć, że wśród wydatków składających się na deklarowane przez skarżącego koszty miesięcznego utrzymania zawarto także wydatek na radio i telewizję. Trudno uznać, by te wydatki służyły utrzymaniu koniecznemu. Przeznaczenie asygnowanych na nie kwot na koszty sądowe z pewnością nie spowoduje więc niebezpieczeństwa niemożności zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych skarżącego i jego rodziny.

W kontekście deklarowanego w oświadczeniu skarżącego zaniechania prowadzenia działalności gospodarczej i nieuzyskiwania z niej jakichkolwiek przychodów zachodzi wątpliwość co do źródła finansowania tych wydatków. W świetle wiedzy wynikającej z doświadczenia życiowego niewiarygodne jest bowiem by całość deklarowanych i wynikających z wymienionych dokumentów stosunkowo znacznych wydatków skarżącego mogła być sfinansowana przez jego krewnych uzyskujących dochody jedynie z emerytur.

Trzeba też zaznaczyć, iż w aktach sprawy znajduje się odpis umowy o pracę łączącej skarżącego - jako pracodawcę - z J.C. reprezentującym go w niniejszym postępowaniu. Z umowy wynika, iż J.C. otrzymuje miesięczne wynagrodzenie w wysokości 400 zł, która to kwota obciąża budżet skarżącego.

Należy też przypomnieć, że stanowiący jedyną opłatę podlegającą uiszczeniu na obecnym etapie postępowania wpis od skargi, został ustalony na 200 zł, która to suma jest wielokrotnie niższa od deklarowanych miesięcznych wydatków skarżącego. Uwzględniając, że wydatki obejmują także kwoty przeznaczane na cele nie służące koniecznemu utrzymaniu, nie można uznać, że opłacenie tej należności - stanowiącej jedyną opłatę sądową na obecnym etapie postępowania, wykracza poza możliwości płatnicze skarżącego.

Powyższej oceny wniosku nie zmienia fakt, że ze skarg T.K. przed tutejszym sądem toczą się liczne postępowania, ponieważ - jak wspomniano - skarżący nie przedstawił informacji i dokumentów potwierdzających w sposób niewątpliwy, czy i w jakim zakresie poniesienie kosztów sądowych przekracza jego możliwości finansowe, pomimo, iż to na nim spoczywał ciężar dowodu w tej kwestii.

Należy również zauważyć, iż Naczelny Sąd Administracyjny oddalał zażalenia na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim odmawiające skarżącemu prawa pomocy w innych postępowaniach prowadzonych z jego skarg. Uzasadnienia postanowień NSA wskazują, iż zażalenia zawierały tę samą argumentację jaką podnosił skarżący w związku z obecnie rozpoznawanym wnioskiem (por. np. postanowienia NSA: z 9 grudnia 2008 r. I GZ 201/08, z 13 listopada 2008 r. I GZ 200/08).

Uwzględniając powyższe postanowiono o odmowie przyznania prawa pomocy (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).