Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 914/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 1 pkt 6, art. 18 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant Marcin Just po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2008 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 2008 r. wydaną na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 i z art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. Nr 53 poz. 549 z późn. zm.) i art. 268a K.p.a. cofnięto p. M. K. (dalej stronie, skarżącemu) pozwolenie na broń palną myśliwską przyznaną decyzją tegoż organu dnia [...] października 2000 r., przeznaczoną do łowiectwa, w ilości 6 egzemplarzy.

W dniu [...] grudnia 2007 r. organ Policji otrzymał prawomocny wyrok (sygn. akt [...]), z którego wynika, że Sąd Rejonowy w [...] III Wydział Karny uznał stronę winnym popełnienia czynu z art. 178a § 1 kk., tj. prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości. Za ten czyn wymierzono mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres 2 lat oraz orzeczono roczny zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych.

Ponadto organ Policji ustalił, że strona była trzykrotnie karana mandatem karnym za wykroczenia w ruchu drogowym w 2005 r., a w 2007 r. jeden raz.

W związku z powyższym organ Policji przypomniał, że dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że organ Policji, który wydał pozwolenie na posiadanie broni, cofa je jeżeli zostanie ujawnione, że osoba posiadająca pozwolenie należy do jednej z kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, a więc takich, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Druga część tego przepisu jest – w ocenie organu - jedynie wytyczną interpretacyjną wskazującą, w jakich w szczególności sytuacjach obawa ta zachodzi. Katalog wskazanych w nim przestępstw (przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu) uzasadniających tę obawę nie jest zamknięty. W ten sposób ustawodawca przyznał organom właściwym w sprawach pozwoleń na broń prawo do rozszerzenia kręgu przesłanek wzbudzających tę obawę o skazanie lub podejrzenie (oskarżenie) o popełnienie innych rodzajów przestępstw.

Organ Policji wskazał ponadto, że sąd skazując sprawcę, który znajduje się w stanie nietrzeźwości, orzeka karę pozbawienia wolności w wysokości do górnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę. Karalne jest nie tylko spowodowanie wypadku w komunikacji, ale także samo prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, chociażby pojazd był prowadzony prawidłowo. Ponadto odpowiedzialność sprawców określonych w art. 178a § 1 kk nie ogranicza się tylko do kary pozbawienia wolności, ale również na podstawie art. 42 § 2 kk skutkuje obligatoryjnym orzeczeniem zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. Takie nadzwyczajne obostrzenie kary uzasadnione jest koniecznością ochrony osób postronnych i świadczy jak wielkie zagrożenie stwarzać mogą kierujący pojazdem w stanie nietrzeźwości. Ciężar gatunkowy tego przestępstwa działa na niekorzyść osób będących jednocześnie posiadaczami broni.

Oceniając okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organy upoważnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko interes indywidualny konkretnego wnioskodawcy, ale także mieć na względzie interes bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Organ Policji uznał, że strona popełniając czyn z art. 178a § 1 kk, przy stwierdzonym lekceważącym stosunku do przepisów regulujących zasady ruchu drogowego wykazała zarazem szczególny brak odpowiedzialności i lekceważący stosunek względem innych uczestników tego ruchu. W ocenie organu może to mieć wpływ na niewłaściwe skorzystanie z broni przez stronę w przyszłości. Skłonność do nadużywania alkoholu oraz nierzadko wywołana nim nadmierna porywczość dyskwalifikują posiadacza broni i urealniają obawę, że może jej użyć w celach niezgodnych z prawem. Organ Policji może więc przyjąć, że osoby prowadzące pojazd pod wpływem alkoholu nie dają rękojmi do dalszego posiadania i używania broni zgodnie z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Dotyczy to przede wszystkim osób będących posiadaczami broni przez dłuższy okres czasu, którzy choćby w oparciu o doświadczenie życiowe powinni znać konsekwencje łamania prawa. Tym bardziej umyślne i świadome wprowadzenie się w stan po spożyciu alkoholu oraz zdawanie sobie sprawy z zagrożenia bezpieczeństwa swojego, a w szczególności innych uczestników ruchu drogowego wskazuje na rażący brak rozwagi i szacunku dla norm porządku prawnego.

Niewątpliwe jest, iż popełnione przez stronę przestępstwo nie było związane z użyciem broni, a samo przestępstwo nie jest związane bezpośrednio z przepisami dotyczącymi broni palnej, a także nie jest czynem godzącym w życie, zdrowie lub mienie. Jednakże że ustawa o broni i amunicji nie uzależnia cofnięcia pozwolenia na broń od popełnienia przez jego posiadacza jedynie przestępstwa związanego bezpośrednio z bronią czy też godzącego we wskazane wyżej dobra.

Do innego rozstrzygnięcia organu nie mogła przekonać pozytywna opinia wystawiona przez Zarząd Koła Łowieckiego "[...]" w [...], do którego strona należy, opinia z miejsca zamieszkania (wystawiona przez KP [...] w [...]) oraz fakt, iż broń będąca w posiadaniu strony jest przechowywana zgodnie z obowiązującymi przepisami, jak również to, iż w czasie gdy strona popełniła przestępstwo nie miała przy sobie broni, a podczas kontroli drogowej zachowywała się właściwie. Żadna z tych okoliczności nie podważa ustaleń prawomocnego wyroku sądu karnego, stwierdzającego naruszenie prawa mogące narazić życie i zdrowie tak samej strony, jak i innych uczestników ruchu drogowego. Stan faktyczny w pełni wyczerpuje przesłanki określone w przytoczonych przepisach ustawy i nakazuje organowi Policji uznanie strony za osobę nie dającą gwarancji bezpiecznego posługiwania się bronią

Organy Policji wobec osób karanych za popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 kk prowadzą bardzo rygorystyczną politykę, ponieważ okoliczność taka podważa wiarygodność tych osób co do bezpiecznego posiadania i używania broni palnej. Taka praktyka jest zgodna z charakterem ustawy o broni i amunicji. Dlatego też w takich przypadkach, jak w prowadzonej sprawie, pozwolenia na broń są cofane, stosownie do dyspozycji art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt. 6 ustawy. Powołany przepis ma charakter obligatoryjny - ustawodawca nie pozostawił możliwości innego sposobu rozstrzygnięcia sprawy, dając tym samum pierwszeństwo interesowi społecznemu przed interesem obywateli.

Jednocześnie organ Policji podkreślił, że cofnięcie stronie uprawnienia do posiadania broni myśliwskiej nie jest karą w rozumieniu przepisów prawa karnego, a administracyjnym skutkiem popełnienia czynu prawem zabronionego.

Odwołanie od powyższej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o cofnięciu pozwolenia na posiadanie broni myśliwskiej wniosła strona, wnosząc o uchylenie tej decyzji.

W uzasadnieniu odwołania stwierdzono, że skoro ustawodawca wymienił przykładowo kategorie przestępstw, za które należy obligatoryjnie cofnąć pozwolenie na broń, to organ administracyjny nie powinien stosować aż tak szerokiej wykładni, wydając decyzje cofające pozwolenia na broń w każdym przypadku prawomocnego skazania za jakiekolwiek przestępstwo, w tym z art. 178a § 1 kk, w sytuacjach, gdy nie mają one związku z innymi okolicznościami wskazującymi na taką konieczność.

Strona podniosła, że w trakcie kontroli drogowej nie miała przy sobie broni i zachowywała się poprawnie. Ponadto posiada dobre opinie zarówno w miejscu zamieszkania jak i w Kole Łowieckim "[...]", do którego należy. Nie nadużywa alkoholu a jej broń myśliwska jest przechowywana zgodnie z obowiązującymi przepisami. Komendant Wojewódzki Policji w [...] wydając decyzję o cofnięciu pozwolenia na broń w powyższych okolicznościach wspomniał, lecz nie wziął ich pod uwagę. Ukarał stronę karą dodatkową za ten sam czyn. Kara nie jest nie adekwatna do popełnionego czynu.

Fakt jednorazowego prowadzenia w stanie nietrzeźwym pojazdu mechanicznego nie rodzi obawy, że w takim samym stanie strona może korzystać z posiadanej broni. Również ukaranie strony mandatami karnymi w 2006 r. i 2007 r. nie daje temu podstaw. Są to dowolne interpretacje oparte na nieuzasadnionych przypuszczeniach. Popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 kk nie stawia strony wśród tych, którzy mogą stanowić zagrożenie z racji posiadania broni.

Na potwierdzenie powyższej argumentacji strona przywołała dwa wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: III SA 866/02 z 9 października 2001 r. i II OSK 88/06 z dnia 15 grudnia 2006 r.. Zawarte w nich jest stanowisko, że dla cofnięcia pozwolenia na broń za to przestępstwo nie wystarczy sam fakt jednorazowego skazania bez ustalenia okoliczności czynu i cech osobowych skazanego. Należy wskazać bezpośredni związek popełnionego czynu z cechami charakteru oskarżonego oraz jego dotychczasowym zachowaniem, które stwarzałyby obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje jej w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

W uzasadnieniu decyzji cofającej stronie pozwolenie na posiadanie broni myśliwskiej organ Policji nie wykazał żadnego związku między popełnionym czynem, a cechami osobowymi strony czy jej dotychczasowym postępowaniem.

Organ wydający decyzję powinien opierać się na ustaleniach faktycznych, a nie domniemaniach. Przyjęcie zasady, iż osoby prowadzące pojazd pod wpływem alkoholu nie dają rękojmi do dalszego posiadania i używania broni zgodnie z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, jest interpretacją na wyrost.

Decyzją Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2008 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a K.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, po rozpatrzeniu odwołania strony od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 2008 r. cofającej pozwolenie na broń palną myśliwską, utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy podzielił dokonaną przez organ I instancji wykładnię art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.

Katalog okoliczności, a zatem i rodzajów przestępstw, które mogą dać podstawę do powzięcia takiej obawy, że sprawcy tych przestępstw, a w szczególności przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, nie został więc przez ustawodawcę zamknięty. Tym samym przyznana została organom właściwym w sprawach pozwoleń na broń kompetencja uwzględniania w kontekście tego przepisu prawa także innych okoliczności, w tym czynów skierowanych przeciwko innym dobrom prawnie chronionym, za które posiadacz pozwolenia (lub osoba o nie się ubiegająca) został prawomocnie skazany lub postawiono mu zarzut ich popełnienia.

Jak wynika z zebranego materiału dowodowego, strona została uznana winnym popełnienia przestępstwa godzącego w bezpieczeństwo w komunikacji, a w sprawie zapadł prawomocny wyrok. Przestępstwo to nie stanowi przykładowo wymienionej przez ustawodawcę w art. 15 ust. 1 pkt. 6 ustawy o broni i amunicji przesłanki cofnięcia na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy pozwolenia na broń.

Niemniej jednak organy Policji stoją na stanowisku, iż stronę należy zaliczyć do osób, które w myśl tych przepisów pozwolenia na broń posiadać nie powinny, ponieważ ich postępowanie budzi uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Obawa ta wynika przede wszystkim z faktu, iż strona umyślnie naruszyła prawo, o czym świadczy przywołany wyżej wyrok Sądu Rejonowego w [...] z 2006 r. Zlekceważyła więc ustanowiony porządek prawny, co nie jest rzeczą obojętną u osoby, która posiada tak szczególne, bo o ograniczonym z woli ustawodawcy dostępie uprawnienie, jakim jest pozwolenie na broń, mające ścisły związek ze sferą bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Poprzez nadanie ustawie o broni i amunicji charakteru reglamentacyjnego chroniony jest bowiem interes społeczny - dlatego też uzyskanie pozwolenia na broń, a także jego utrzymanie, zależy od spełnienia surowych wymogów ustawy. Z punktu widzenia interesu społecznego nie jest więc kwestią obojętną, że osoba posiadająca takie prawo dopuszcza się naruszenia ładu prawnego, popełniając umyślne przestępstwa, zwłaszcza zaś czyn z art. 178 a § 1 kk .

Ustawodawca, zmieniając treść art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji ustawą z dnia 14 lutego 2003 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz zmianie ustawy o Biurze Ochrony Rządu (Dz. U. Nr 52, poz. 451) odszedł od związania obawy niezgodnego z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego użycia broni z cechami osobowościowymi sprawcy przestępstwa na rzecz przykładowego wskazania dóbr chronionych prawem, w które ono godzi. Dlatego też organy Policji przyjęły, iż przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza te, których jednym ze znamion jest stan nietrzeźwości sprawcy, winny być uznane za pozaustawowe przesłanki spełniające dyspozycję art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Tego rodzaju czyny pośrednio bowiem godzą także w życie, zdrowie lub mienie nie tylko osoby, która się ich dopuszcza, ale także innych uczestników ruchu drogowego. Osoba taka świadomie więc godzi się na możliwość wystąpienia tego rodzaju skutków, co w powiązaniu ze stopniem społecznej szkodliwości takiego przestępstwa (co roku z tego powodu ginie lub staje się inwalidami wieleset osób) oraz jego istotnym znaczeniem dla sfery stosunków społecznych (ewentualne następstwa czynu) uzasadnia cofnięcie jej pozwolenia na broń. W ocenie organów Policji osoba, która tak jak strona, świadomie wprowadza się w stan nietrzeźwości, a następnie decyduje się na kierowanie pojazdem, wykazuje się nie tylko nieodpowiedzialnością, ale także i brakiem wyobraźni, a zatem cechami, które u posiadacza tak niebezpiecznego narzędzia, jakim jest broń palna, nakazują stwierdzić, iż nie daje także gwarancji bezpiecznego posiadania i używania broni - w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt. 6 ustawy.

Organ zauważył przy tym, iż strona prawie trzykrotnie przekroczyła próg nietrzeźwości (zgodnie z art. 115 § 16 pkt. 2 kk jest to 0,25 mg/dm3 alkoholu w wydychanym powietrzu), a ponadto jej organizm znajdował się w fazie wchłaniania alkoholu.

Strona dopuściła się zatem czynu, który w związku z popełnionymi przez nią wykroczeniami drogowymi uzasadnia obawę zachowania się w sposób określony w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy.

Skazanie za ten czyn, nie uległo zatarciu, zatem wyrok ten wiąże organy Policji.

W świetle powyższego, nawet pozytywna opinia o stronie w miejscu zamieszkania i wśród myśliwych, jak również prawidłowe przechowywanie przez nią broni, nie mogły wpłynąć na inny, niż to uczynił organ I instancji, sposób rozstrzygnięcia sprawy.

Podkreślono też, że dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy ma charakter obligatoryjny - organ cofa pozwolenie, jeżeli jego posiadacz należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6. W takich przypadkach ustawodawca nie daje organom Policji możliwości wyboru konsekwencji administracyjno-prawnych, jednocześnie przyznając bezwzględne pierwszeństwo interesowi społecznemu.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł zainteresowany.

Skarżący uznał, że obie decyzje zostały oparte na błędnych ustaleniach faktycznych i prawnych. Podniósł, że przestępstwo za które został skazany, nie zostało przykładowo wymienione w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a organy Policji nie przedstawiły argumentacji na poparcie stanowiska, że winien być pozbawiony pozwolenia na broń, gdyż może jej użyć w niewłaściwy sposób. Skarżący podkreślił, że po popełnieniu przestępstwa współpracował z organami ścigania, dobrowolnie poddał się karze, a w chwili popełnienia czynu nie posiadał przy sobie broni. Skarżący zwrócił również uwagę na fakt, że posiada dobrą opinię w miejscu zamieszkania i macierzystym kole łowieckim, w działalności którego aktywnie uczestniczy.

Mając powyższe na względzie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w decyzji z dnia [...] lutego 2008 r.

Organ odwoławczy podniósł ponadto, że z obowiązujących przepisów prawa nie można wywodzić powszechnego prawa obywateli do posiadania broni. Pozwolenie na broń jest uprawnieniem wyjątkowym i z tego względu jego posiadacz musi więc być osobą dającą rękojmię, iż swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. Skazanie czy nawet podejrzenie o świadome działanie przeciwko ustanowionemu porządkowi prawnemu taką rękojmię niweczy i świadczy jednoznacznie, iż osoba taka nie powinna posiadać pozwolenia na broń palną. Z tego powodu organy Policji wymagają, aby osoby ubiegające się o wydanie pozwolenia na jej posiadanie lub broń już posiadające przestrzegały obowiązujących przepisów prawa. Stanowisko to jest także akceptowane przez sądy administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 kwietnia 2006 r. sygn. akt VI SA/WA 274/06 stwierdził wręcz, że " (...) od osób starających się o pozwolenie na posiadanie broni lub posiadających taką broń należy wymagać bezwzględnego przestrzegania prawa, w stosunku do takich osób obowiązuje zatem miernik najwyższej staranności (...)". Przestrzeganie obowiązujących przepisów prawa daje bowiem gwarancję, iż osoba posiadająca tak szczególne prawo jakim jest pozwolenie na broń, będzie przestrzegała także zasad bezpiecznego posiadania i używania broni, a zatem, iż nie użyje jej w celu, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.

Biorąc pod uwagę powyższe, jak również okoliczności faktyczne rozpatrywanej sprawy Komendant Główny Policji stwierdził, że w stosunku do skarżącego zachodzi uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Organ odwoławczy także zaznaczył, że organy Policji nie mają obowiązku udowodnienia, że posiadacz pozwolenia może użyć broni w sposób określony w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Wystarczające jest już samo uzasadnione domniemanie takiego zachowania, wynikające z faktu skazania lub choćby podejrzenia o popełnienie przestępstwa istotnego ze względu na rodzaj i wagę dla sfery stosunków społecznych, bowiem godzącego również w życie i zdrowie ludzkie, a zatem wykluczającego możliwość posiadania broni nawet, gdy jest ono jednorazowe, a inne zebrane w postępowaniu dowody korzystnie o takiej osobie świadczą. Gdyby bowiem ustawodawca chciał uzależnić możliwość uzasadnienia wystąpienia obawy o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, od wielokrotnego popełnienia przestępstwa przez osobę ubiegającą się lub posiadającą pozwolenie na broń, to niewątpliwie dałby temu wyraz w treści przywołanego przepisu. Skoro jednak tego nie uczynił, to znaczy, że ustawodawca uznał, iż popełnienie lub podejrzenie dopuszczenia się czynu zabronionego, choćby jednokrotne, obawę taką uzasadnia.

W konsekwencji, w ocenie Komendanta Głównego Policji, w rozpatrywanej sprawie wykazany został także bezpośredni związek między popełnionym przez skarżącego czynem, za który został on skazany prawomocnym wyrokiem, i cechami jego charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które uprawdopodobniło obawę, że skarżący, jako posiadacz pozwolenia na broń, może użyć tej broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Skoro bowiem dopuścił się on ww. przestępstwa w stanie nietrzeźwości, zagrażając najwyższym dobrom chronionym prawem, a mianowicie zdrowiu i życiu ludzkiemu, to nie można mieć pewności, że w takim też stanie, nadużywając alkoholu, nie użyje posiadanej broni.

Przedstawione okoliczności świadczą o lekceważącym stosunku skarżącego do obowiązujących przepisów prawa. Przeczą także jego nieskazitelnej postawie jakiej organy Policji wymagają od osób posiadających tak wyjątkowe prawo, co z kolei uzasadnia ocenę, że interes skarżącego w posiadaniu prawa do dysponowania bronią bezwzględnie winien ustąpić na rzecz interesu społecznego, którego racją jest m.in. ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego. Skarżący swoim postępowaniem zniweczył bowiem rękojmię, iż nie użyje broni przeciwko tym dobrom.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2008 r., którą utrzymano w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 2008 r., cofającą pozwolenie na broń palną myśliwską skarżącemu.

W rozpatrywanej sprawie stan faktyczny został ustalony w sposób nie budzący wątpliwości. Jednoznacznie wykazano, na podstawie wyroku sądowego oraz mandatów karnych, że skarżący prawomocnym powołanym wyżej wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] został skazany za czyn polegający na prowadzeniu pojazdu na drodze publicznej w stanie nietrzeźwości, wyczerpujący znamiona przestępstw z art. 178a § 1 kk, a także że w latach 2005 – 2007 kilkakrotnie naruszył przepisy regulujące zasady ruchu drogowego. Trafnie też wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż w związku z treścią art. 108 kk skazanie nie uległo zatarciu, a co za tym idzie – organy Policji nie mogą uważać go za niebyłe (art. 106 kk).

Podstawowy problem prawny w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do pytania, czy organy Policji w związku z faktem popełnienia przez skarżącego, w stanie nietrzeźwości, przestępstw wymierzonych przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji (art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r.- Prawo o ruchu drogowym), miały prawo do zastosowania wobec skarżącego sankcji (cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską) przewidzianej w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, w związku z zaliczeniem go do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 powołanej ustawy o broni i amunicji. Należy przypomnieć, że zdaniem skarżącego, zaliczenie go do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jest nadinterpretacją powołanego przepisu, gdyż popełnione przez niego czyny nie miały żadnego związku z bronią.

Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. Przepis ten – po pierwsze - nie rozróżnia rodzajów broni i wobec jego brzmienia należy przyjąć, że dotyczy on wszelkich rodzajów broni palnej objętej wspomnianą regulacją ustawową (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy), a więc również broni myśliwskiej, po drugie – nakłada na organy Policji obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w razie wystąpienia przypadków w nim określonych (uznanie związane), po trzecie wreszcie – w rozpatrywanej sprawie jednoznacznie odsyła do przepisu art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy.

Zgodnie z powołanym art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, mającym zastosowanie (poprzez odesłanie) w rozpatrywanej sprawie, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Przepis ten, wyliczający negatywne przesłanki wyłączające możliwość wydania pozwolenia na broń, a więc znów – broń każdego rodzaju, o której mowa w ustawie, mający charakter bezwzględnie wiążący, bez dopuszczenia luzów interpretacyjnych, a więc również narzucający organom Policji uznanie związane, w zestawieniu z powołanym wyżej przepisem art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o broni i amunicji oznacza, że obligatoryjnemu cofnięciu podlega pozwolenie na broń wydane m.in. osobom, którym z określonych w tym przepisie przyczyn pozwolenie takie nie powinno być w ogóle wydane.

Do takich przyczyn ustawa zalicza uzasadnioną obawę odnoszącą się do osób, które mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu (...). Zasadniczą przyczyną, wyrażoną w sposób ogólny, odmowy wydania pozwolenia na broń jest na gruncie tego przepisu możliwość użycia broni przez określoną osobę w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a już – in concreto - skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa.

W rozpatrywanej sprawie skarżący nie został skazany za przestępstwo skierowane wprost przeciwko wymienionym w powołanym przepisie dobrom. Został natomiast skazany prawomocnym wyrokiem za przestępstwa z art. 178a § 1 kk, tj. za przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, polegające na prowadzeniu pojazdów w ruchu lądowym, po drogach publicznych, w stanie nietrzeźwości. W konsekwencji określony powyżej podstawowy problem prawny w rozpatrywanej sprawie powinien być ograniczony do pytania, czy podstawą cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń była uzasadniona obawa, że może on użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a więc może naruszyć ogólną zasadę przemawiającą za przyznaniem pozwolenia na broń, czy też – i w jakim zakresie – powinien w rozpatrywanym przypadku zostać również uwzględniony fakt popełnienia przez skarżącego przestępstwa z art. 178a § 1 2 kk, związany z jego działaniem w kwalifikowanym stanie nietrzeźwości. Ogólna zasada nie wydawania pozwolenia na broń osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego jest oczywiście na tyle szeroka, że w jej ramach mieści się zarówno konkretne wskazanie ("w szczególności") dotyczące skazania prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, które ustawodawca potraktował jako główny (szczególny) powód cofnięcia pozwolenia na broń, jak i inne stany prawne, w tym związane z orzeczeniami sądów.

Orzecznictwo sądów administracyjnych w sprawach podobnych do rozpatrywanej jest jednolite. I tak, w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2003 r., sygn. akt III SA 1173/01, stwierdzono wprost, że "Nie może być realniej zarysowana obawa, że posiadacz broni palnej użyje tej broni "w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego" niż skazujący wyrok sądowy i to niezależnie od wymiaru kary. Skłonność do nadużywania alkoholu, awantur, nadmierna porywczość dyskwalifikują posiadacza broni i urealniają obawę, że może jej użyć w celach sprzecznych z porządkiem publicznym" (LEX nr 126764). Stanowisko to uściślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 28 kwietnia 2004 r., sygn. akt III SA 2258/02,(LEX nr 158939), który odwołał się do tezy zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2001 r., sygn. akt III SA 866/02, wskazując, że przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można się powoływać jedynie na fakt skazania wyrokiem skazującym; w takich przypadkach niezbędne jest wykazanie bezpośredniego związku między popełnionym przez skarżącego czynem, za który został skazany, i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które pozwalałoby na zaistnienie obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa Państwa lub porządku publicznego.

Postępowanie organów Policji w rozpatrywanej sprawie odpowiadało wymogom określonym w powołanym wyżej wyroku. Organ I instancji przywołując wyroki skazujące wyraźnie stwierdził, że strona, posiadająca pozwolenie na broń nie popełniła przestępstwa, które zostało wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Jednocześnie wskazał, że sam fakt skazania prawomocnym wyrokiem Sądu za przedstawione wykroczenie, w połączeniu ze stwierdzonymi naruszeniami zasad ruchu drogowego, może rodzić obawę, o której mowa w tym przepisie. Nieodpowiedzialne zachowanie, stanowiące naruszenie porządku prawnego w sposób szczególny, bo w stanie nietrzeźwości, podważa domniemanie, iż osoba ta będzie użytkowała broń w sposób zgodny z interesem porządku publicznego. Podobne stanowisko zajął Komendant Główny Policji oceniając, że zachowanie strony świadczy o jej lekceważącym stosunku do obowiązującego prawa i jej skrajnej nieodpowiedzialności – popełniając bowiem tego rodzaju przestępstwo narażała na uszczerbek życie lub zdrowie nie tylko swoje, ale także innych uczestników ruch drogowego. Taka postawa, zdaniem Komendanta Głównego Policji, nie daje także gwarancji przestrzegania przez stronę przepisów ustawy o broni i amunicji, zwłaszcza dotyczących bezpiecznego posiadania i używania broni palnej. Organy obu instancji wskazały przy tym, że prawo do posiadania broni jest prawem wyjątkowym, związanym z reglamentacją dostępu do broni. Może je zatem posiadać osoba o nieskazitelnej opinii, a skazanie prawomocnymi wyrokami Sądu za określone wyżej czyny taką opinię podważa. Tak więc, w ocenie Sądu, organy Policji wykazały w rozpatrywanej sprawie w sposób nie budzący wątpliwości istnienie bezpośredniego związku między popełnionymi przez skarżącego czynami, za które został skazany prawomocnymi wyrokami, i cechami jego charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które uprawdopodobniło obawę, że skarżący - posiadacz pozwolenia na broń, może użyć tej broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa Państwa lub porządku publicznego.

Strona nie przyjęła tych ustaleń do wiadomości stwierdzając, że kara nie była adekwatna do popełnionego przez nią przestępstwa, a decyzje w tej sprawie oparto nie na faktach lecz na domniemaniach.

W związku z powyższymi ustaleniami należy stwierdzić, że prawomocne orzeczenia sądu karnego, skazujące za popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 kk, tj. za przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, polegające na prowadzeniu pojazdów w ruchu lądowym, po drogach publicznych, w stanie nietrzeźwości, są dla organów Policji wiążące co do ustalenia faktycznych i prawnych przesłanek cofnięcia pozwolenia na broń. Popełnianie przestępstwa tego rodzaju, udokumentowane prawomocnym wyrokiem sądu karnego, choć nie mieści się w kategorii przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, w sposób wystarczający uzasadnia obawę, że osoba skazana za tego rodzaju przestępstwa może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W tej sytuacji właściwe organy Policji mają obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń. Takie stanowisko nie jest, jak zarzuca strona, wynikiem nadinterpretacji powołanego wyżej przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.

Sąd podzielił również stanowisko organów Policji, że w rozpatrywanej sprawie nie miała znaczenia dobra opinia skarżącego w środowisku myśliwych, ani brak z jego strony uchybień bezpośrednio związanych z przechowywaniem broni i wykonywaniem polowania. Skarżącemu cofnięto bowiem pozwolenie na broń palną myśliwską z powodu skazania prawomocnymi wyrokami sądu za przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, popełnione w stanie nietrzeźwości i w konsekwencji uzasadniające obawę użycia przez niego broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Podobnie nie sposób zgodzić się ze skarżącym, że został dwukrotnie skazany za ten sam czyn: powołany wyrok sądu karnego dotyczył bowiem przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a dopiero fakt wydania prawomocnego wyroku w tej sprawie zobowiązał organy Policji do wszczęcia postępowania administracyjnego i cofnięcia skarżącemu, w drodze decyzji administracyjnej, pozwolenia na broń – z racji zaliczenia skarżącego do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy, tj. co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.