Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 565/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 24, art. 25 ust. 1, ust. 2, art. 26 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity
article: art. 106 par. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2016 r. sprawy ze skargi H. d.o.o. z siedzibą w L., Słowenia na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej H. d.o.o. z siedzibą w L., Słowenia kwotę 1 617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: "UP") decyzją z [...] stycznia 2016 r. znak: [...], na podstawie art. 24, art. 25 i art. 26 w związku z art. 246 oraz art. 247 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. 2013 r., poz. 1410, z późn. zm., dalej: "P.w.p.") oraz art. 98 K.p.c w związku z art. 256 ust. 2 P.w.p., po rozpoznaniu sprawy o unieważnienie patentu na wynalazek pt. "Separator płynów w urządzeniu czyszcząco-filtrującym" nr [...] udzielonego na rzecz P. sp. z o.o. z siedzibą w J. (dalej: "Uprawniony", "Uczestnik postępowania"), wszczętej na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny wniesionego przez H. z siedzibą w L., (dalej: "Wnoszący sprzeciw", "Skarżący"), oddalił sprzeciw.

Sprzeciw wobec prawomocnej decyzji UP z [...] czerwca 2013 r., opublikowanej w WUP nr [...] z [...] stycznia 2014 r., o udzieleniu patentu na sporny wynalazek wobec Uprawnionego z pierwszeństwem od [...] marca 2011 r., wpłynął do UP [...] lipca 2014 r. Jako podstawę swojego żądania Wnoszący sprzeciw wskazał art. 24, art. 25 i art. 26 P.w.p., podnosząc, że przedmiotowy wynalazek nie posiadał w dniu jego zgłoszenia do ochrony cech nowości ani poziomu wynalazczego.

Wnoszący sprzeciw podniósł, że brak nowości spornego wynalazku wynika z jego jawnego stosowania na polskim rynku co najmniej od 2009 r. Wynalazek ten był wprowadzany do obrotu przez uprawnionego za pośrednictwem P. sp. j. w urządzeniach czyszczących pod nazwą handlową P. Na dowód braku nowości spornego wynalazku Wnoszący sprzeciw przedłożył materiały dowodowe: 1) fakturę z [...] grudnia 2009 r. wraz z Kartą Gwarancyjną oraz Katalogiem urządzenia P., 2) [...] dokumentację techniczną separatora (wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski), 3) opinię rzecznika patentowego P. A. z [...] lutego 2011 r. na temat zakresu ochrony patentu [...]. Wnoszący sprzeciw podniósł, że sam Uprawniony powołał się w [...] listopada 2013 r., w sprawie sądowej na rozwiązanie według spornego patentu jako identyczne z rozwiązaniem separatora zawartym w urządzeniu P. Na dowód braku poziomu wynalazczego spornego wynalazku Wnoszący sprzeciw przedłożył materiały dowodowe: 1) opis patentowy [...] opublikowany w [...] sierpnia 2007 r., wskazany jako najbliższy stan techniki dla spornego patentu, 3) opis patentowy [...] z [...] maja 1999 r, wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski.

Wnoszący sprzeciw podniósł, że rozwiązanie według [...] jest analogiczne do rozwiązania według spornego patentu, a jedyna różnica, dotycząca uszczelnienia, jest znana z rozwiązania według [...] lub z urządzenia P. z 2009 r.

Uprawniony uznał sprzeciw za bezzasadny i wniósł o jego oddalenie. Podniósł, że faktura z [...] grudnia 2009 r. wraz z Kartą Gwarancyjną oraz Katalogiem urządzenia P. odnoszą się do urządzenia P. o konstrukcji separatora odmiennej od konstrukcji separatora według spornego patentu. Wskazał na różnice pomiędzy cechami zastrzeganymi w zastrzeżeniach spornego patentu i ujawnionymi w opisie patentowym [...]. Podniósł także, że konstrukcja uszczelnienia ujawniona w opisie patentowym [...] jest odmienna od konstrukcji uszczelnienia zastrzeganej w zastrzeżeniach spornego patentu. Uprawniony przedłożył ponadto oświadczenie Prezesa Zarządu Uprawnionego wskazujące, że produkcja seryjna separatora w oparciu o przedłożoną [...] dokumentację techniczną separatora została uruchomiona w kwietniu 2011 r.

UP, rozpoznając sprawę wskazał, że z treści art. 25 P.w.p. wynika, że dla udowodnienia braku nowości rozwiązania muszą być spełnione łącznie trzy przesłanki: udostępnienie rozwiązania technicznego do wiadomości powszechnej, udostępnienie musi nastąpić w takim zakresie, aby dla znawcy danej dziedziny ujawnione zostały dostateczne dane do stosowania wynalazku i udostępnienie to musi nastąpić przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu. Natomiast z art. 26 P.w.p. wynika, że wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli wynalazek ten nie wynika dla znawcy, w sposób oczywisty, ze stanu techniki. Rozwiązanie uważa się za oczywiste, tj. nie posiadające poziomu wynalazczego, gdy w świetle stanu techniki ujawnionego w jednym lub łącznie w kilku rozwiązaniach wynika ono w sposób oczywisty dla znawcy posiadającego przeciętną wiedzę z danej dziedziny. W szczególności za rozwiązania oczywiste uważa się rutynowe dostosowanie znanego rozwiązania do danych warunków, proste wykorzystanie znanej zasady dla osiągnięcia oczywistego w świetle tej zasady celu, proste zastąpienie znanych środków technicznych w znanym rozwiązaniu ich ekwiwalentami lub proste skojarzenie kilku znanych rozwiązań.

UP uznał następnie, że przedłożona przez wnioskodawcę do akt sprawy faktura z [...] grudnia 2009 r. wraz z Kartą Gwarancyjną oraz Katalogiem urządzenia P., nie ujawniają konstrukcji separatora, tj. nie ujawniają żadnej z cech zastrzeganych w zastrzeżeniu nr 1 spornego patentu. Tak więc nie można uznać, że materiały te dowodzą, że sporne rozwiązanie zostało udostępnione do wiadomości powszechnej poprzez stosowanie, w szczególności w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do jego stosowania w świetle stanu techniki. UP uznał również, że [...] dokumentacja techniczna separatora jako wewnętrzna dokumentacja firmy [...] nie świadczy o udostępnieniu zawartego w niej rozwiązania technicznego do wiadomości powszechnej, w szczególności przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu. Wobec powyższego, UP stwierdził, iż z materiałów zawartych w aktach sprawy, zwłaszcza w świetle przedłożonego oświadczenie Prezesa Zarządu Uprawnionego wskazujące, że produkcja seryjna separatora w oparciu o przedłożoną [...] dokumentację techniczną separatora została uruchomiona w kwietniu 2011 r. nie wynika, że urządzenia czyszczące zawierające separator według spornego patentu zostały wprowadzone do obrotu przed datą zgłoszenia spornego rozwiązania do ochrony, tj. przed dniem [...] marca 2011 r.

Niezależnie od powyższego, w ocenie UP, [...] dokumentacja techniczna ujawnia konstrukcję separatora różniącą się od konstrukcji zastrzeganej w spornym patencie tym, że kształtowe łopatki znajdujące się na obwodzie pierścieni nie są radialnie odchylone lecz promieniowe, podobnie jak żebra i wzmacniające żebra.

W świetle powyższego, zdaniem UP, również okoliczność, że sam Uprawniony powołał się [...] listopada 2013 r. w sprawie sądowej na rozwiązanie według spornego patentu jako identyczne z rozwiązaniem separatora zawartym w urządzeniu P. nie może świadczyć o tym, że rozwiązanie według spornego patentu zostało wprowadzone do obrotu przed datą zgłoszenia spornego rozwiązania do ochrony, tj. przed [...] marca 2011 r.

W związku z powyższym, zdaniem UP, również zawarte w opinii rzecznika patentowego P. A. z [...] lutego 2011 r., na temat zakresu ochrony patentu [...] stwierdzenie "oraz informacja, że podzespół ten jest montowany w odkurzaczach z kąpielą wodną spółki P.", samo w sobie, bez udokumentowania tej informacji i jej rozwinięcia, na przykład w aspekcie tego, od kiedy odkurzacze z tym podzespołem zostały wprowadzone na rynek, nie może świadczyć o tym, że rozwiązanie według spornego patentu zostało wprowadzone do obrotu przed datą zgłoszenia spornego rozwiązania do ochrony, tj. przed [...] marca 2011 r.

UP uznał również, że przedłożone przez wnioskodawcę materiały dowodowe nie dowodzą braku poziomu wynalazczego spornego wynalazku. Ponadto, zdaniem UP, uszczelnienie zastrzegane w spornym patencie nie może być znane "z urządzenia P. z 2009 r., skoro Wnoszący sprzeciw nie udowodnił, że urządzenia czyszczące zawierające separator według spornego patentu zostały wprowadzone do obrotu przed datą zgłoszenia spornego rozwiązania do ochrony, tj. przed [...] marca 2011 r.

W skardze z [...] marca 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję UP z [...] stycznia 2016 r. Skarżący, działając poprzez pełnomocnika, wniósł o jej uchylenie w całości, dopuszczenie dowodu uzupełniającego z opinii z [...] stycznia 2016 r., sporządzonej przez biegłego J. L. i złożonej do akt postępowania apelacyjnego w sprawie z powództwa Skarżącego przeciwko Uprawnionemu o naruszenie patentu, sygn. akt [...], oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:

1) art 25 P.w.p., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na niewłaściwym rozumieniu kryteriów oceny nowości rozwiązania, wadliwej interpretacji pojęcia stanu techniki oraz przesłanki udostępnienia rozwiązania do wiadomości powszechnej oraz poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w stanie faktycznym sprawy, polegające na wadliwym uznaniu nowości spornego wynalazku w dacie jego zgłoszenia;

2) art. 26 P.w.p., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na wadliwej interpretacji przesłanki poziomu wynalazczego oraz poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na wadliwym uznaniu poziomu wynalazczego rozwiązania będącego przedmiotem patent [...],

3) art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., polegające na braku wnikliwego rozpoznania sprawy, braku oparcia rozstrzygnięcia o akta sprawy, braku uwzględnienia całości materiału dowodowego złożonego do akt sprawy, braku prawidłowej oceny poszczególnych materiałów dowodowych oraz ich znaczenia dla wykazania braku nowości i poziomu wynalazczego rozwiązania, braku ustalenia prawidłowego stanu faktycznego sprawy, poczynienia dowolnych ustaleń nie znajdujących oparcia w dowodach złożonych do akt sprawy,

4) art. 85 § 1 i § 2 w związku z art. 7 i art. 77 § K.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia z urzędu dowodu z oględzin oddzielacza zamontowanego w odkurzaczu zakupionym [...] grudnia 2009 r., w sytuacji uznania, że sama faktura potwierdzająca jego zakup nie świadczy o jego udostępnieniu i nie podważa nowości spornego oddzielacza,

5) art. 84 § 1 w związku z art. 7 i art. 77 § K.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia z urzędu dowodu z opinii niezależnego biegłego z dziedziny na okoliczność braku posiadania przez rozwiązanie techniczne zawarte w patencie [...] poziomu wynalazczego, w sytuacji gdy istniała uzasadniona wątpliwość co do poziomu wynalazczego rzeczonego rozwiązania,

6) art. 107 § 3 K.p.a. polegające na braku wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji wszystkich motywów rozstrzygnięcia, braku wyjaśnienia, na jakiej podstawie UP stwierdził, że dowody zgromadzone w sprawie są wystarczające do uznania, że sporne rozwiązanie nie zostało udostępnione do wiadomości powszechnej poprzez stosowanie, w szczególności poprzez sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do jego stosowania, braku wyjaśnienia prawnych podstaw rozstrzygnięcia, w tym braku wskazania w uzasadnieniu decyzji kryteriów, jakimi kierował się organ w toku postępowania uznając, że sporny wynalazek spełnia przesłanki nowości i poziomu wynalazczego, co czyni niemożliwym prześledzenie toku rozumowania organu przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, braku wyjaśnienia prawnych podstaw rozstrzygnięcia, w tym braku dokonania przez organ w uzasadnieniu decyzji wykładni pojęć publicznego ujawnienia oraz poziomu wynalazczego, co stanowi podstawową kwestię w sprawie, gdyż było podstawą oddalenia wniosku o unieważnienie, a nadto braku wyjaśnienia dlaczego w ocenie organu publiczna sprzedaż produktu potwierdzona fakturą nie stanowi ujawnienia wynalazku do wiadomości publicznej, a także braku wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji na jakiej podstawie i z jakich powodów organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dokumentom złożonym do akt sprawy przez wnioskodawcę, a przyjął jedynie za wiarygodne oświadczenia składane przez Uprawnionego, jak również braku wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji w oparciu o jakie dowody organ uznał, że dokumentacja techniczna ujawniająca istotę spornego wynalazku była wewnętrznym dokumentem [...] producenta i nie stanowi dowodu na ujawnienie istoty wynalazku przed datą jego zgłoszenia.

W uzasadnieniu skargi, Skarżący powołał się na orzecznictwo i doktrynę podnosząc, że wśród najczęstszych sposobów ujawnienia wymienia się wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu produktu opartego na wynalazku, a ujawnienie musi umożliwić specjaliście posiadającemu ogólną wiedzę w danej dziedzinie zastosowanie rozwiązania. Istotna jest jednocześnie zasada, że dla utraty nowości nie ma znaczenia, czy ktokolwiek zapoznał się z ujawnionym wynalazkiem, ani czy zrozumiał posiadaną informację, wystarcza bowiem stworzenie możliwości zaznajomienia się z danym rozwiązaniem w taki sposób, aby przeciętny specjalista mógł na tej podstawie zastosować wynalazek. Zdaniem Skarżącego, zostało wykazane, że separator płynów w urządzeniu czyszcząco-filtrującym, jak wskazano w spornym wynalazku, był dostępny na polskim rynku co najmniej od 2009 r., jako część odkurzacza P. Zostało to wykazane poprzez złożenie do akt sprawy dowody. Skarżący dodał, że odkurzacz P., zawierający sporny separator, zakupiony na podstawie załączonej jako dowód faktury, został dołączony do akt sprawy o naruszenie patentu zainicjowanej pozwem złożonym przez Skarżącego przeciwko Uprawnionemu. Skarżący podkreślił również, że brak jest w decyzji uzasadnienia, dlaczego dokument potwierdzający zakup odkurzacza ze spornym oddzielaczem na ponad rok przed datą zgłoszenia analogicznego rozwiązania do UP nie potwierdza, że każdy mógł je swobodnie nabyć i następnie zapoznać się z jego budową.

Skarżący nie zgodził się także z twierdzeniem UP, że dokumentacja techniczna separatora stanowiła "wewnętrzną dokumentację firmy [...]". Skarżący dodał, że brak jest w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnienia w oparciu o jakie dowody lub przesłanki organ to stwierdził.

Skarżący podniósł następnie, że UP oparł swoje rozstrzygnięcie na oświadczeniu Prezesa Zarządu Uprawnionego wskazującym, że produkcja seryjna separatora w oparciu o ww. [...] dokumentację została uruchomiona dopiero w kwietniu 2011 r. Organ natomiast, nie zweryfikował sprzeczności pomiędzy oświadczeniem Prezesa Uprawnionego, a innymi dokumentami złożonymi do akt takimi jak faktura, która jest dowodem obiektywnym, pochodzącym od osoby trzeciej w porównaniu z oświadczeniem strony postępowania i potwierdza zawarcie transakcji sprzedaży zdefiniowanej w niej rzeczy w konkretnej dacie. Organ pominął także istotę znaczenia okoliczności, że ww. dokumentacja techniczna stanowiła część opinii rzecznika patentowego P. A. z [...] lutego 2011 r. sporządzonej na zlecenie Uprawnionego, który w tejże opinii oświadczył, że sporządza ją w oparciu o uzyskane od Uprawnionego informacje, że podzespół ten jest montowany w spornych odkurzaczach z kąpielą wodną. UP powinien natomiast uznać, że oświadczenie wskazane w opinii rzecznika A. łącznie z fakturą z [...] grudnia 2009 r., a także łącznie z dokumentacją techniczną a w szczególności uwagami na niej poczynionymi przez [...] kooperantów Uprawnionego, potwierdzają wprowadzanie do obrotu spornego rozwiązania przed datą zgłoszenia analogicznego separatora do UP.

Zdaniem Skarżącego, w sytuacji, kiedy organ uznał, że przedłożone dowody nie potwierdzają udostępnienia do publicznej wiadomości spornego separatora powinien, w myśl art. 85 § 1 i § 2 K.p.a., uznać za celowe przeprowadzenie dowodu z oględzin spornego separatora, zwracając się do Sądu przed którym toczyła się sprawa z powództwa Skarżącego przeciw Uprawnionemu lub do Wnioskodawcy o jego udostępnienie. Skarżący podkreślił, że Uprawniony na żadnym etapie sprawy sądowej nie kwestionował okoliczności wprowadzania przez jego dystrybutora odkurzaczy zawierających omawiany separator.

Skarżący wskazał, że na zlecenie Sądu Apelacyjnego opracowana została opinia z [...] stycznia 2016 r., sporządzona przez biegłego sądowego J. L. na okoliczność ustalenia czy w oddzielaczu urządzeń czyszczących wprowadzonych do obrotu przez pozwaną pod nazwą P., wykorzystywane są cechy techniczne wskazane w zastrzeżeniu patentowym patentu powódki bądź rozwiązania ekwiwalentne, równoważniki tych cech, spełniające te same funkcje techniczne w taki sam sposób prowadzące do tego samego rezultatu, a które w oczywisty sposób mieszczą się w zakresie zastrzeżeń patentowych z uwzględnieniem ich opisu i rysunków. Skarżący wyjaśnił, że w aspekcie zarzutu braku nowości spornego rozwiązania potwierdza ona, że w odkurzaczu zakupionym [...] grudnia 2009 r., znajdował się omawiany separator o cechach technicznych opisanych przez biegłego.

Odnosząc się do kwestii poziomu wynalazczego, Skarżący zauważył, że w przypadku wykazania braku poziomu wynalazczego należy skupić się nie na tym, jakich elementów spornego patentu nie ma w przeciwstawionych rozwiązaniach, lecz na tym czy na ich podstawie specjalista w dziedzinie bez wkładu twórczego mógłby stworzyć rozwiązania ujawnione w zastrzeżeniach spornego patentu. W ocenie Skarżącego, organ wadliwie odniósł się do przedłożonych dokumentów podważających nieoczywistość spornego patentu, a także odstąpił od przedstawienia pełnego i wyczerpującego stanowiska w odniesieniu do przesłanki poziomu wynalazczego.

W odpowiedzi na skargę UP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Rozpoznając sprawę Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie.

W niniejszej sprawie UP zaskarżoną decyzją oddalił sprzeciw Skarżącego wobec decyzji o udzieleniu patentu na wynalazek pt.: "Separator płynów w urządzeniu czyszcząco-filtrującym". Skarżący podniósł w skardze, jak i w sprzeciwie, że przedmiotowy wynalazek nie posiadał w dniu zgłoszenia do ochrony cech nowości i poziomu wynalazczego powołując się na treść art. 24, art. 25 oraz art. 26 P.w.p.

Zgodnie z art. 24 P.w.p., patenty są udzielane - bez względu na dziedzinę techniki - na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania. Jak wynika z art. 25 ust. 1 i ust. 2 P.w.p., wynalazek uważa się za nowy, jeśli nie jest on częścią stanu techniki, a przez stan techniki rozumie się wszystko to, co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób. Ponadto zgodnie z art. 26 ust. 1 P.w.p., wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli wynalazek ten nie wynika dla znawcy, w sposób oczywisty, ze stanu techniki.

W ocenie Sądu, UP uchybił przepisom postępowania tj.: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dokonując oceny poziomu wynalazczego spornego wynalazku.

Należy wskazać, że zakres ochrony spornego wynalazku w zastrzeżeniu niezależnym nr 1 został określony następująco: "1. Separator płynów w urządzeniu czyszcząco-filtrującym, złożony z nałożonych na siebie pierścieni zaopatrzonych na obwodzie w kształtowe łopatki i posiadający od zewnętrznej strony uszczelniającą osłonę, a od wewnątrz deflektor, gdzie wszystkie elementy separatora osadzone są na wale silnika elektrycznego urządzenia, znamienny tym, że kształtowe łopatki (7) znajdują się na obwodzie pierścieni (6) i mają przekrój o kształcie zbliżonym do kształtu bumeranga i są radialnie odchylone, podobnie jak żebra (11) i wzmacniające żebra (16), przy czym na zewnętrznej powierzchni (12) deflektora (10) osadzona jest uszczelniająca osłona (13), do której kształtowej powierzchni (14) przylega wywinięta na zewnątrz część (15) deflektora (10). 2. Separator według zastrz. 1, znamienny tym, że żebra (11) pierścieni (6) i deflatora (10) mają w widoku z góry kształt części łuku. 3. Separator według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że pierścienie (6) mają na części ich wysokości wzmacniające żebra (15), które w widoku z góry mają kształt części łuku".

Natomiast zakres ochrony wynalazku nr [...] wskazany jako najbliższy stan techniki dla spornego wynalazku w zastrzeżeniach patentowych został określony w sposób następujący: "1. Oddzielacz do odkurzacza z kąpielą cieczy, będący częścią zespołu złożonego z oddzielacza i pierścienia uszczelniającego zamocowanego na wale silnika odkurzacza, znamienny tym, że oddzielacz ma dno (12), korpus z turbinowymi łopatkami (15), pierścień uszczelniający (11) usytuowany przy górnym końcu oraz kierujący przepływem powietrza element (20) umiejscowiony przy spodzie pokrywy (1a). 2. Oddzielacz według zastrz. 1, znamienny tym, że jego korpus z turbinowymi łopatkami (15) składa się z jednego lub kilku nałożonych na siebie segmentów oddzielacza (10). 3. Oddzielacz według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że ma kształt cylindra albo stożka, albo też ma kształt schodkowo stożkowy. 4. Oddzielacz według zastrz. 1, znamienny tym, że segment oddzielacza (10) jest wykonany jako koło turbiny, w którym promieniowe podpory (17) mają obwód (16), na którym umieszczone są równomiernie i w przybliżeniu promieniowo, turbinowe łopatki (15), posiadające część zewnętrzną nieco pochyloną w kierunku przeciwnym niż kierunek obrotu. 5. Oddzielacz według zastrz. 1, znamienny tym że turbinowe łopatki (15) mają kształt zbliżony do profilu skrzydła samolotu. 6. Oddzielacz według zastrz. 1, znamienny tym, że uszczelniający pierścień (11) ma promieniowe podpory (17) i pierścieniową uszczelkę (19), a spód pokrywy (1a) ma więcej niż jeden kierujący przepływ powietrza element (20) w kształcie występu odchylonego od obwodu w kierunku promieni".

Odnosząc się do dowodów przedłożonych przez Wnoszącego sprzeciw na okoliczność braku poziomu wynalazczego, w tym do ww. opisu patentu nr [...], UP stwierdził, że opis patentowy [...] opublikowany [...] sierpnia 2007 r., wskazany jako najbliższy stan techniki dla spornego patentu, ujawnia cechy nieznamienne spornego wynalazku oraz jedynie jego dwie cechy znamienne zastrzegane jako "kształtowe łopatki (7) znajdują się na obwodzie pierścieni (6) i mają przekrój o kształcie zbliżonym do kształtu bumeranga". Opis ten, jak wskazał UP, wbrew twierdzeniom Wnoszącego sprzeciw nie ujawnia takich cech znamiennych spornego wynalazku jak "(kształtowe łopatki (7)) są radialnie odchylone, podobnie jak żebra (11) i wzmacniające żebra (16)", gdyż zarówno kształtowe łopatki jak i żebra są w tym opisie ujawnione jako promieniowe (przy czym brak jest żeber wzmacniających).

Natomiast opis patentowy [...] z [...] maja 1999 r., w opinii UP, wbrew twierdzeniom Wnoszącego sprzeciw nie ujawnia takich cech znamiennych spornego wynalazku jak "przy czym na zewnętrznej powierzchni (12) deflektora (10) osadzona jest uszczelniająca osłona (13), do której kształtowej powierzchni (14) przylega wywinięta na zewnątrz część (15) deflektora (10)", gdyż rozwiązanie uszczelnienia ujawnione w tym opisie posiada na górnym zakończeniu kołnierz 92 ze stopniem 94 i przylega do elementu adaptera 72 wentylatora oraz do tarczowej płyty krzyżakowej 70, a więc nie posiada ono, ani kształtowej powierzchni osłony uszczelniającej, ani wywiniętej na zewnątrz części deflektora.

Zdaniem UP, należy uznać za bezzasadne argumenty Wnoszącego sprzeciw, że rozwiązanie według [...] jest analogiczne do rozwiązania według spornego patentu, a jedyna różnica, dotycząca uszczelnienia, jest znana z rozwiązania według [...] lub z urządzenia P. z 2009 r.

Powyższe, zdaniem UP, jak i fakt, że uszczelnienie zastrzegane w spornym patencie nie może być znane "z urządzenia P. z 2009 r.", skoro Wnoszący sprzeciw nie udowodnił, że urządzenia czyszczące zawierające separator według spornego patentu zostały wprowadzone do obrotu przed datą zgłoszenia spornego rozwiązania do ochrony, tj. przed [...] marca 2011 r., świadczy o tym, że przedłożone przez wnioskodawcę materiały dowodowe nie dowodzą braku poziomu wynalazczego spornego wynalazku.

Sąd zgadza się ze stanowiskiem Skarżącego, że powyższe wyjaśnienia UP są lakoniczne, co oznacza, że UP pobieżnie, bez wnikliwej analizy odniósł się do dowodów przedstawionych przez Wnoszącego sprzeciw i do oceny poziomu wynalazczości spornego wynalazku, jako przesłanki jego zdolności patentowej. Dlatego też zaskarżona decyzja UP, nie poddaje się kontroli sądowej pod kątem oceny spełnienia przez sporny patent przesłanki poziomu wynalazczości.

Jak wynika z art. 26 ust. 1 P.w.p., przesłankę poziomu wynalazczego spełnia wynalazek, który nie wynika dla znawcy, w sposób oczywisty, ze stanu techniki. Wskazuje się w literaturze przedmiotu, że poziom wynalazczy danego rozwiązania jest miernikiem twórczości wynalazczej. Za oczywiste uznać należy rozwiązania, które w sposób nietwórczy wynikają ze stanu techniki, które znawcy same się nasuwają. Jeżeli rozwiązanie jest w zasięgu znawcy danej dziedziny (przy założeniu, że zna on ją całą) brak jest poziomu wynalazczego. Twórczość wynalazcza polega bowiem na przezwyciężaniu trudności technicznej, która bez tego nie zostałaby pokonana (por. Prawo własności przemysłowej. Komentarz, red. P. Kostański, Wyd. C. H. Beck, Warszawa 2010,).

Jako znawcę będącego miernikiem poziomu wynalazczego traktuje się przeciętnego fachowca w danej dziedzinie techniki. W przywołanym powyżej komentarzu wskazano, że pod pojęciem znawcy należy rozumieć fachowca z danej dziedziny, specjalistę, osobę zajmującą się w sposób profesjonalny daną dziedziną techniki. Nie ma powodu, aby wymagać od znawcy wybitności, czy ponadprzeciętnej znajomości danego zagadnienia, wystarczające jest przyjęcie wzorca specjalisty, który zawodowo zajmuje się danymi zagadnieniami. Znawca ma dostęp do stanu techniki, dysponuje także zwykłymi w danej dziedzinie techniki środkami. Dokonuje on oceny poziomu wynalazczego poprzez porównanie rozwiązań, bez pracy twórczej i nadmiernego wysiłku umysłowego, w toku zwykłego, logicznego wnioskowania.

W związku z powyższym, Sąd zgadza się ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wyrażonym w wyroku z 8 września 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 409/10, że: "(...) zgłoszone rozwiązanie może być uznane za nieposiadające poziomu wynalazczego, jeżeli można przedstawić dowody określające stan techniki w zakresie uzasadniającym stwierdzenie, że realizacja lub stosowanie wynalazku wynika bezpośrednio z tego stanu, przy uwzględnieniu przeciętnej wiedzy właściwej dla znawcy danej dziedziny techniki. Nie można zatem uznać za wynalazek nadający się do opatentowania pomysłu, który polega na wykorzystaniu znanych środków technicznych i daje efekt oczywisty, możliwy do przewidzenia."

Zdaniem Sądu dokonana przez UP ocena przedstawionych przez Wnoszącego sprzeciw dowodów na okoliczność braku poziomu wynalazczego, czyli opisu patentu nr [...] oraz opisu patentowego [...], nie uwzględnia ich analizy przez pryzmat znawcy – przeciętnego fachowca w danej dziedzinie techniki oraz rozważań, czy ów znawca, znając wskazane przez Wnoszącego sprzeciw, opisy patentowe, miałby możliwość uzyskania spornego rozwiązania, bez pracy twórczej i nadmiernego wysiłku umysłowego, w toku zwykłego, logicznego wnioskowania.

Dodać należy, że UP nie odniósł się do podnoszonej przez Wnoszącego sprzeciw argumentacji, który podnosił, że w istocie rzeczy, różnice pomiędzy rozwiązaniem według patentu [...], a spornym patentem sprowadzają się do odmiennej terminologii, natomiast różnice między rozwiązaniem według patentu [...], a spornym patentem sprowadzają się do przestawienia dwóch elementów konstrukcji, które nie ma wpływu na działanie urządzenia. Skarżący przedstawił analizę przedstawionych opisów patentowych nr [...] oraz [...], w piśmie z [...] czerwca 2015 r. W skardze Skarżący powtórzył, że różnicą pomiędzy rozwiązaniem według patentu [...], a spornym patentem jest zmiana kształtu żeber (oznaczenie (11) zgodne z [...]) tak, aby miały przekrój o kształcie zbliżonym do kształtu bumeranga i były radialnie odchylone oraz dodanie wzmacniających żeber (oznaczenie (16) zgodne z [...]) o tym samym kształcie, co w praktyce oznacza skopiowanie kształtu turbinowych łopatek. W rozwiązaniu według patentu [...] pojedynczy łopatkowy segment oddzielacza jest wykonany w postaci koła turbiny, w którym promieniowo usytuowane podpory tworzą obwód, na którym umieszczone są równomiernie i w sposób w przybliżeniu promieniowy turbinowe łopatki, posiadające część zewnętrzną nieco pochylona w kierunku przeciwnym niż kierunek obrotu. Łopatki te w swym kształcie zbliżone są do profilu skrzydła samolotu. W rozwiązaniu [...] kształt jest identyczny, zmieniło się jedynie jego określenie - na kształt bumeranga. Dla znawcy oczywiste jest, że niezależnie od stosowanego nazewnictwa, kształt pozostaje ten sam. W rozwiązaniu wg patentu [...] w pokrywie w miejscu kierującego przepływem powietrza (20) znanego z patentu [...] został wycięty większy otwór, i umieszczono na nim uszczelniającą osłonę (13), do której kształtowej powierzchni (14) przylega wywinięta na zewnątrz część (15) deflektora (10). To uszczelnienie wyciętego większego otworu znane było z dokumentu [...], względem którego została jedynie zamieniona kolejność rozmieszczenia elementów, gdyż tam na deflektor (72 z D2) nakładana jest uszczelniająca osłona (70 z D2). Skarżący podkreślał, że obydwa te elementy były znane, a ta zmiana kolejności nie ma wpływu na działanie urządzenia, co jest oczywiste dla znawcy w dziedzinie.

UP, w ogóle nie doniósł się w zaskarżonej decyzji do powyższych zastrzeżeń Wnoszącego sprzeciw, nie przeprowadzając w efekcie analizy technicznych cech przedmiotowych opisów patentowych i spornego wynalazku, a w konsekwencji nie dokonując oceny, czy na ich podstawie specjalista w dziedzinie bez wkładu twórczego mógłby stworzyć rozwiązania ujawnione w zastrzeżeniach spornego patentu. W ocenie Sądu, oznacza to, że UP, nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiał dowodowy oraz nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego w zakresie nieoczywistości spornego wynalazku, co skutkowało wadliwym, gdyż wykraczającym poza granice swobodnej oceny dowodów przyjęciem że przedstawione przez Skarżącego opisy patentowe nie podważają przesłanki poziomu wynalazczego spornego patenty. W konsekwencji uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera pełnej analizy zdolności patentowej spornego wynalazku pod kątem przesłanki jego poziomu wynalazczego.

Rozpatrując ponownie sprawę UP odniesie się do dokonanej przez Skarżącego analizy technicznych cech opisów patentowych nr [...] oraz [...] oraz dokona oceny, czy znawca – przeciętny fachowiec w danej dziedzinie techniki znając wskazane opisy patentowe, miałby możliwość uzyskania spornego rozwiązana, bez pracy twórczej i nadmiernego wysiłku umysłowego, w toku zwykłego, logicznego wnioskowania, ponieważ dokonanie prawidłowej oceny w tym względzie jest kluczowa dla rozstrzygnięcia, czy sporny wynalazek posiada poziom wynalazczy i zdolność patentową.

Wyjaśnienia wymaga, że sąd administracyjny nie dokonuje samodzielnie ustaleń faktycznych, orzekając co do zasady na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. W postępowaniu sądowoadministracyjnym, postępowanie dowodowe jest ograniczone tylko do dowodów z dokumentów i szczególnych sytuacji, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Ma ono charakter uzupełniający. Celem takiego postępowania dowodowego nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że brak wystarczających podstaw do dopuszczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym dowodu z dokumentu, który w istocie ma charakter opinii biegłego (por. wyrok składu 7 sędziów NSA z 25 września 2000 r.). Naczelny Sąd Administracyjny przyjmuję jednak, również stanowisko, że opinia przedstawiona jako dowód w sprawie przez stronę powinna być oceniona jak dokument prywatny (por. wyrok NSA z 26 września 2007 r., I GSK 2434/06).

W niniejszej sprawie Sąd stwierdziwszy, że UP uchybił przepisom postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dopuścił w trybie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm., dalej: P.p.s.a."), wnioskowane przez Skarżącego, na okoliczność wykazania oczywistości spornego wynalazku, dokumenty z opinii biegłego sądowego wykonanych na podstawie postanowień Sądu Apelacyjnego w [...], dotyczących spornego wynalazku. W ocenie Sądu, powyższe dowody z dokumentów potwierdzają, że stwierdzone przez Sąd, naruszenie przez organ przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie dopatrzył się zarzucanych w skardze naruszeń zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, dotyczących oceny przez UP dokumentów przedstawionych przez Wnoszącego sprzeciw na dowodów braku nowości spornego wynalazku. Sąd podziela w tym względzie, argumentację organu zawartą w zaskarżonej decyzji oraz stanowisko, że dowody te nie dowodzą braku nowości spornego wynalazku.

Słusznie wskazał UP, że przedłożona przez Wnoszącego sprzeciw faktura z [...] grudnia 2009 r. wraz z Kartą Gwarancyjną oraz Katalogiem urządzenia P., nie ujawniają konstrukcji separatora, czyli żadnej z cech zastrzeganych w zastrz. 1 spornego patentu. Nie można więc uznać, że dokumenty te dowodzą, że sporne rozwiązanie zostało udostępnione do wiadomości powszechnej poprzez stosowanie, w szczególności w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do jego stosowania w świetle stanu techniki.

Sąd zgadza się z oceną UP, że [...] dokumentacja techniczna separatora jako wewnętrzna dokumentacja firmy [...] nie świadczy o udostępnieniu zawartego w niej rozwiązania technicznego do wiadomości powszechnej przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu. Ponadto jak słusznie wskazał organ, w świetle oświadczenia Prezesa Zarządu Uprawnionego wskazującego, że produkcja seryjna separatora w oparciu o przedłożoną [...] dokumentację techniczną separatora została uruchomiona w kwietniu 2011 r., z powyższej dokumentacji nie wynika, że urządzenia czyszczące zawierające separator według spornego patentu zostały wprowadzone do obrotu przed datą zgłoszenia spornego rozwiązania do ochrony, tj. przed [...] marca 2011 r.

Zgodzić się też należy z organem, że powołanie się przez Uprawnionego, [...] listopada 2013 r. w sprawie sądowej na rozwiązanie według spornego patentu jako identyczne z rozwiązaniem separatora zawartego w urządzeniu P., nie świadczy o tym, że rozwiązanie według spornego patentu zostało wprowadzone do obrotu przed datą zgłoszenia spornego rozwiązania do ochrony, czyli przed [...] marca 2011 r.

Prawidłowo również UP wskazał, że zawarte w opinii rzecznika patentowego P. A. z [...] lutego 2011 r., na temat zakresu ochrony patentu [...] stwierdzenie "(...) że podzespół ten jest montowany w odkurzaczach z kąpielą wodną spółki P." bez udokumentowania tej informacji zwłaszcza w aspekcie tego, od kiedy odkurzacze z tym podzespołem zostały wprowadzone na rynek, nie może świadczyć o tym, że rozwiązanie według spornego patentu zostało wprowadzone do obrotu przed datą zgłoszenia spornego rozwiązania do ochrony.

Podkreślenia też wymaga, jak wyjaśnił UP w odpowiedzi na skargę, że przedmiotowe postępowanie w trybie spornym jest postępowaniem kontradyktoryjnym, w którym UP nie przeprowadza z urzędu dowodów, gdyż naruszałoby to zasadę bezstronności. W postępowaniu spornym dowody składane są przez strony postępowania, a w przedmiotowym postępowaniu żadna ze stron nie złożyła wniosku o przeprowadzenie dowodu z oględzin oddzielacza zamontowanego w odkurzaczu P.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200, w zw. z art. 205 § 2 i art. 209 tej ustawy.