Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 171/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2011-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 6,  art.  5  ust. 1 pkt 3 lit. b
journal: Dz.U. 2005 nr 236 poz 2008
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity
article: art. 7,  art. 77 par. 1,  art. 107 par. 1 i  art. 10
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 170
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie Sędzia WSA Olga Białek – spr. Sędzia NSA Halina Kremis Protokolant asystent sędziego Malwina Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 listopada 2011 r. sprawy ze skargi A K na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W z dnia [...] r. nr SKO [...] w przedmiocie uiszczania opłat za zorganizowane odbieranie odpadów komunalnych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W na rzecz skarżącego kwotę 200 zł (słownie: dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz D, na podstawie art. 6 ust.6, ust. 7, ust. 8, ust. 9 i ust. 12 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2005 r. Nr 236, poz.2008 z późn. zm), zobowiązał A K jako właściciela nieruchomości położonej w D przy ul. B, do uiszczania opłat za odbieranie odpadów komunalnych powstających na ww. nieruchomości, odbieranych przez Gminę Miejską D. Opłatę ustalono w wysokości 25 zł 68 gr miesięcznie za odbiór odpadów komunalnych z jednego pojemnika o pojemności 60 litrów oraz posegregowanych odpadów gromadzonych w workach do selektywnej zbiórki odpadów. W decyzji określono również termin płatności określonej wyżej opłaty, termin odbioru odpadów oraz terminy i sposób udostępnienia przez właściciela nieruchomości pojemników z odpadami w celu ich odbioru. Przedmiotowa decyzja wydana została na okres od dnia [...] r. do dnia 3 listopada 2011 r. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w dniu 1 września 2010 r. wszczęte zostało z urzędu postępowanie w sprawie przejęcia przez Gminę obowiązku właściciela nieruchomości przy ul. B w zakresie odbierania odpadów z tej nieruchomości.

W toku postępowania ustalono, że właściciel nie posiada aktualnej umowy na odbiór odpadów komunalnych, gdyż dotychczas obowiązująca umowa została rozwiązana przez A Spółkę z o.o. w D z dniem 30 kwietnia 2010 r. ze względu na rozbieżności między stronami tej umowy, co do wysokości opłat i nie zaakceptowania nowych stawek opłat. Organ podał również, że na terenie przedmiotowej nieruchomości zamieszkiwanej jest przez dwie osoby, prowadzona jest selektywna zbiórka odpadów komunalnych oraz kompostowanie odpadów.

W tych okolicznościach Gmina mając na względzie obowiązek wynikający z art. 6 ust. 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, zorganizowała odbiór odpadów komunalnych z ww. nieruchomości przez A Spółkę z o.o. W konsekwencji, zaistniały przesłanki do nałożenia na właściciela nieruchomości obowiązku uiszczania opłat za wywóz z nieruchomości odpadów komunalnych z jednoczesnym ustaleniem terminu oraz sposobu udostępniania pojemników na odpady w celu ich wywozu (art. 6 ust. 7 ww. ustawy).

Z uzasadnienia decyzji wynika, że wysokość opłat ustalono na podstawie stawek określonych uchwałą Rady Miejskiej w D z dnia 30 sierpnia 2010r. nr LXII/364/10 w sprawie określenia górnych stawek opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości za usługi w zakresie odbierania odpadów komunalnych oraz za opróżnianie zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych. Częstotliwość odbioru odpadów komunalnych określono według średniego poziomu wytwarzania odpadów komunalnych, a terminy dostosowano do terminów odbioru odpadów przez Przedsiębiorstwo z innych nieruchomości w tym rejonie miasta. Organ wskazał dalej, że zgodnie z § 9 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie D (uchwała Rady Miejskiej D z dnia 28 sierpnia 2006 r.) ilość i wielkość pojemników na odpady musi być tak dobrana, aby uniemożliwić składowanie odpadów poza pojemnikami oraz w przypadku gospodarstw domowych powinna spełniać warunek co najmniej 25 l na osobę. Przy określeniu opłaty organ uwzględnił wysokość górnej stawki opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości za odbiór odpadów komunalnych w przypadku gdy odpady są zbierane i odbierane w sposób selektywny (tj. kwotę 120 zł/m 3 + 7% VAT, razem 128 zł,40 gr); minimalną pojemność pojemnika na odbiór odpadów komunalnych (25 l na osobę); częstotliwość odbioru odpadów komunalnych (raz na tydzień); ilość osób zamieszkujących nieruchomość (dwie).

Po uwzględnieniu powyższych elementów, miesięczna opłata w przedmiotowej sprawie wyniosła 25 zł 68 gr. Matematyczny sposób jej wyliczenia zawarto w uzasadnieniu decyzji.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł A K zarzucając, że organ nie uwzględnił wszystkich okoliczności sprawy - przede wszystkim przyczyn które doprowadziły do rozwiązania umowy o świadczenie usługi usuwania odpadów komunalnych. Odwołujący się opisał szeroko, bezprawne – jego zdaniem - wypowiedzenie umowy przez A w związku z zażądaniem informacji o sposobie kalkulowania opłat. Wskazał też na naruszenie przez przedsiębiorstwo obowiązków wynikających z wydanych zezwoleń i przepisów prawa oraz fakt tolerowania przez Burmistrza, takiego niezgodnego z prawem działania Przedsiębiorstwa. Odwołujący się zakwestionował również wyliczenie opłaty przy zastosowaniu górnej stawki opłat, której wysokość została ustalona w jego ocenie bez upoważnienia ustawowego. Stawkę tę uznaje jako "sankcyjną" i "represyjną" oraz nieuzasadnioną żadną kalkulacją. Zarzucił również, że został pozbawiony możliwości dalszego korzystania z ogólnie dostępnego punktu dobrowolnego oddawania odpadów, co narusza konstytucyjną zasadę równości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W zaskarżoną obecnie decyzją, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że materialnoprawną podstawę dla podjęcia przedmiotowej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, a konkretnie jej art. 5 ust. 1 pkt 3 lit. b oraz art. 6 ust. 1-9, których treść organ przytoczył.

Z przepisów tych wynika, że właściciel nieruchomości przy wykonywaniu obowiązku określonego w art. 5 ust. 1 pkt 3 lit b obowiązany jest do dokumentowania, w formie umowy, faktu korzystania z usług wykonywanych przez zakład będący gminną jednostką organizacyjną lub przez przedsiębiorcą posiadającego zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, przez okazanie takiej umowy i dowodów płacenia za takie usługi. Tylko bowiem w taki sposób – tj. przez zawarcie umowy, płacenie za usługę oraz udokumentowanie tych faktów - właściciel może wykonać obowiązek pozbycia się odpadów komunalnych zebranych na terenie nieruchomości. Zasadą jest, że jeżeli w drodze uchwały gminy, nie określono innego sposobu udokumentowania wykonania obowiązku pozbycia się zebranych na terenie nieruchomości odpadów, każdy właściciel powinien legitymować się umową na zbieranie odpadów komunalnych zawartą z właściwym podmiotem.

Kolegium za bezsporne uznało, że w niniejszej sprawie właściciel nieruchomości nie posiadał w trakcie prowadzonego postępowania umowy w zakresie odbierania odpadów komunalnych i stan taki utrzymywał się od kilku miesięcy, wobec rozwiązania poprzedniej umowy z dniem 30 kwietnia 2010 r. Sam ten fakt, bez względu na przyczyny, obligował gminę do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych z nieruchomości w myśl postanowień art. 6 ust 6 wskazanej wcześniej ustawy. W konsekwencji uprawniał też Burmistrza do wydania decyzji o której mowa w ust. 7 tego przepisu.

W dalszej części organ odwoławczy wskazał, że termin i sposób odbioru odpadów komunalnych ustalony w kwestionowanej decyzji, jest wynikiem zastosowania norm określonych w uchwale Rady Miasta D, Nr LXII/398/10 z dnia 30 sierpnia 2010 r. w sprawie określania górnych stawek opłat przez właścicieli nieruchomości za usługi w zakresie odbierania odpadów komunalnych oraz opróżnianie zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych. Z tego względu podnoszone w odwołaniu okoliczności, nie mogą mieć wpływu na wynik sprawy. W szczególności bez znaczenia pozostają kwestie dotyczące nieprawidłowości w prowadzeniu działalności przedsiębiorstwa. Ponadto w ramach niniejszego postępowania nie może być rozstrzygnięty spór "bezprawnego podziału terytorialnego świadczenia usług", gdyż leży to poza kompetencjami prowadzących to postępowanie organów. Kolegium podkreśliło, że jako przesłankę wydania niniejszej umowy wskazano wyłącznie brak aktualnej umowy na odbieranie odpadów, niezależnie od tego, czy przyczyny braku tej umowy są zawinione, czy też niezawinione przez właściciela. Ewentualne szkody spowodowane niezgodnym z prawem rozwiązaniem umowy powinny być dochodzone w postępowaniu cywilnym.

Zdaniem Kolegium opłata określona zaskarżoną decyzją została ustalona prawidłowo, w wysokości wynikającej z przywołanej wcześniej uchwały Rady Miasta D z dnia 30 sierpnia 2010 r., która jest prawem miejscowym wiążącym organy. Zastosowanie górnych stawek opłat swoje umocowanie znajduje w art. 6 ust. 7 pkt 2 ustawy, który stanowi, że w decyzji o wykonaniu zastępczym ustala się wysokość opłat wyliczonych z zastosowaniem stawek o których mowa w art. 6 ust. 2 tej ustawy. Przepis ten zawiera odesłanie właśnie do górnych stawek opłat i organ pierwszej instancji prawidłowo go zastosował. Strona, która nie zgadza się z wysokością górnych stawek opłat, powinna kwestionować uchwałę.

Natomiast zawarte w odwołaniu zarzuty wskazujące na naruszenie przepisów prawa procesowego, Kolegium uznało za mające znaczenie dla rozstrzygnięcia, gdyż odnosiły się one do ustaleń faktycznych niemających wpływu na wynik postępowania. Podstawę dla uchylenia decyzji stanowi zaś tylko takie naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Dla Kolegium istotne zatem jest, że odwołujący się nie kwestionował faktu braku umowy z podmiotem uprawnionym. Tym samym wykazywane przez niego liczne nieprawidłowości i związane z nimi okoliczności nie podważają tej okoliczności i pozostają poza ramami niniejszego postępowania

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem A K w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, ewentualnie o jej uchylenie, oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący zarzucił organowi administracji naruszenie przepisów prawa procesowego tj:

- art. 6, art.7, art. 15, art. 77 k.p.a. wynikające z oparcia rozstrzygnięcia odwoławczego na wadliwie ustalonym stanie faktycznym sprawy;

- art. 10 § 1 k.p.a. przez uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i zgłoszonych żądań przed wydaniem zaskarżonej decyzji;

- art. 80 k.p.a. przez oparcie rozstrzygnięcia na niekompletnym materiale dowodowym i przekroczeniu zasad swobodnej oceny dowodów;

- art. 107 § 3 k.p.a. przez brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do podnoszonego w odwołaniu faktu ustalenia ilości odpadów "odbieranych" wbrew treści dowodów zgromadzonych w sprawie i załączonych do odwołania.

Postawiono też zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego tj.

- § 9 uchwały Rady Miejskiej D z dnia 28 sierpnia 2006 r. w sprawie przyjęcia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie D, przez przyjęcie że:

a/ wynikające z tego przepisu ilości i wielkości pojemników przewidzianych do zabezpieczenia przez A do składowania odpadów niesortowalnych zawierających odpady biodegradalne, można utożsamiać z ilością odpadów faktycznie odebranych a zebranych w 100% selektywnie - z pominięciem faktu utylizacji odpadów biodegradalnych "u źródeł" a w konsekwencji, bez względu na ilość faktycznie wyprodukowanego na terenie danej nieruchomości tzw. "balastu" ;

b/ przepis ten zawiera wskazanie do jego bezwzględnego stosowania w każdym przypadku realizowania przez Gminę zastępczego odbioru odpadów, wbrew ustalonymi okolicznościom faktycznym;

- § 2 uchwały Rady Miejskiej D z dnia 20 sierpnia 2010 r. (powinno być 30 sierpnia 2010 r. – przyp. Sądu) przez przyjęcie, że górna stawka opłat tam wskazanych "za 1 m3 odebranych odpadów" nie dotyczy usługi wyświadczonej faktycznie, lecz opartej na hipotezie i że nie jest przez to naruszona zasada ekwiwalentności świadczeń, oparta na konstytucyjnej zasadzie sprawiedliwości społecznej.

Z uzasadniania skargi wynika, że skarżący przede wszystkim kwestionuje wysokość opłaty wyliczonej przez organy administracji, ze względu na pominięty materiał dowodowy oraz wadliwe przyjęcie, że masa odebranych i wytworzonych odpadów na nieruchomości, zawsze odpowiada wielkościom pojemników określonych w § 9 regulaminu czystości i porządku i nie jest adekwatna do wielkości odpadów rzeczywiście odbieranych z nieruchomości skarżącego.

Strona zauważyła również, że dla wyliczenia opłaty nie przyjęto wielkości odpadów rzeczywiście wytwarzanych, pomimo, że skarżący w toku postępowania przedłożył dowód za okres od 8 lipca 2010 r. do 29 października 2010 r. z którego jasno wynika, że w decyzji zawyżono ilość odpadów w stosunku do odpadów rzeczywiście wytworzonych i odebranych przez przedsiębiorstwo. Powyższe doprowadziło do naruszenia wskazanych wcześniej przepisów prawa materialnego, z których jasno wynika, że dla prawidłowego wyliczenia opłaty, konieczna jest nie tylko jednostkowa górna stawka opłaty ale zasadnicze znacznie ma ustalenie rzeczywistego parametru świadczenia tj. wielkości m3 odbieranych odpadów. Tej wielkości organ błędnie przyporządkował § 9 regulaminu w sprawie utrzymania czystości i porządku. Skarżący uważa jednak, że dla wyliczenia masy odpadów przepis ten nie może mieć zastosowania, gdyż dla zgodności ilości odpadów przyjętych w decyzji, z ilością odpadów faktycznie przejętą, skarżący musiałby hipotetycznie wyprodukować masę w postaci "balastu". Taką konstatację należy uznać za nielogiczną, tym bardziej, że wielkości pojemników określone w § 9 regulaminu zostały ustalone, przed wprowadzeniem obowiązku selektywnego zbierania odpadów ulegających biodegradacji, co miało nastąpić – według ww. regulaminu – od dnia 1 lutego 2008 r.

W skardze wywodzono również, że stan faktyczny w zakresie ilości zbieranych odpadów pozostałych po segregacji i kompostowaniu za okres od 29 października 2010 r. do 17 lutego 2010 r. (powinno być 2011 r. – przyp. Sądu) jest rażąco rozbieżny w stosunku do przyjętej w decyzji wielkości, co obrazuje załączona do skargi dokumentacja. W efekcie, wysokość miesięcznej opłaty, adekwatnej do ilości odpadów rzeczywiście odebranych według wyliczeń skarżącego, powinna wynosić 1 zł 54 gr, a więc powinna być 16 krotnie niższa od ustalonej w decyzji.

Reasumując strona skarżąca wskazała, że aktualna jest nadal teza wynikająca z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 listopada 1977 r. (powinno być 1997r. – przyp. Sądu) nr K/97, że obciążenie przedmiotową opłatą może nastąpić wyłącznie w odniesieniu do rzeczywiście istniejącej ilości odpadów.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując w całości dotychczasową argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 2 listopada 2011 r. skarżący podtrzymał całość prezentowanych dotychczas zarzutów a po zapoznaniu się w Sądzie z aktami sprawy, podniósł dodatkowe okoliczności, wskazujące jego zdaniem na antydatowanie decyzji odwoławczej przez Kolegium.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej (§ 1) przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 przywołanego przepisu). Sądy administracyjne kierując się kryterium legalności dokonują zatem oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Godzi się również zauważyć, że rozstrzygając w granicach danej sprawy, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. W celu usunięcia naruszenia prawa stosuje więc przewidziane ustawą środki w stosunku do wszystkich aktów lub czynności podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, Nr 1270 z późn. zm. – zwanej w dalszej części u.p.p.s.a).

Zaznaczyć również wypada, że kontroli Sądu w pierwszej kolejności poddana została prawidłowość zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów procesowych. To te przepisy rzutują bowiem na prawidłowość stanu faktycznego, a tylko należycie ustalony stan faktyczny sprawy pozwala ocenić zasadność zastosowania konkretnych norm prawa materialnego.

Dokonana zgodnie z przedstawionymi kryteriami sądowa kontrola zaskarżonego aktu wykazała konieczność zastosowania w niniejszej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wyjaśnienie motywów, które doprowadziły do przyjęcia takiego stanowiska wymaga wskazania, że postępowanie przed organami administracji publicznej, w wyniku którego podjęta została zaskarżona decyzja, prowadzone było na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, zwanej dalej ustawą o utrzymaniu czystości (Dz. U. z 2005 r. Nr 236, poz. 2008 z późn. zm.). Przepisy te określają szereg obowiązków właścicieli nieruchomości dotyczących utrzymania czystości i porządku oraz zadania gminy w tym zakresie (art. 1 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości). W niniejszej sprawie istotnym jest obowiązek nałożony w art. 5 ust. 1 pkt 3b tej ustawy, według którego, właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku m.in. poprzez pozbywanie się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi. Sposób wywiązania się przez właścicieli nieruchomości z tego obowiązku został uściślony w art. 6 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z nim, właściciele nieruchomości przy wykonywaniu obowiązku określonego w art. 5 ust. 1 pkt 3b obowiązani są do udokumentowania, w formie umowy korzystania z usług wykonywanych przez zakład będący gminną jednostką organizacyjną lub przedsiębiorcę posiadającego zezwolenie na prowadzenie działalności (...) w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych, przez okazanie takiej umowy i dowodów płacenia za takie usługi. Brak umowy obliguje właściwy organ do zorganizowania odbioru nieczystości i odpadów z takiej nieruchomości, a w konsekwencji stanowi przesłankę do wydania, na podstawie art. 6 ust. 7 ustawy, decyzji o ustaleniu opłat za odbieranie odpadów komunalnych lub opróżnianie zbiorników bezodpływowych, wysokości opłat za te czynności, terminów uiszczania opłat oraz sposobach i terminach udostępniania urządzeń lub zbiorników w celu ich opróżniania. Decyzja ta jest wydawana na okres jednego roku, a jeżeli właściciel nieruchomości nie przedstawi, na co najmniej 3 miesiące przed upływem daty obowiązywania decyzji, umowy, w której termin rozpoczęcia wykonywania usługi nie jest późniejszy niż data utraty mocy obowiązującej decyzji, wówczas organ, na mocy art. 6 ust. 10 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, przedłuża jej obowiązywanie.

Z przywołanych przepisów jasno wynika, że jedyną przesłanką wydania przez organ gminy decyzji ustalającej obowiązek uiszczania opłat za odbieranie odpadów komunalnych jest brak stosownej umowy pomiędzy właścicielem korzystającym z takiego zbiornika a podmiotem posiadającym zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych.

W niniejszej sprawie okoliczność braku umowy na wywóz odpadów komunalnych z nieruchomości położonej w D przy ul. B jest bezsporna. Potwierdza ją również sam skarżący zarówno w postępowaniu administracyjnym jak i sądowym. W takiej sytuacji organ gminy był uprawniony do wszczęcia postępowania administracyjnego w celu wydania decyzji ustalającej opłatę za odbiór odpadów komunalnych. Wydanie takiej decyzji, wymagało jednak prawidłowego – przy zachowaniu wymogów wynikających z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 1 k.p.a. – ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Jedną z nich jest ustalenie adresata decyzji. Zgodnie bowiem z treścią art. 107 § 1 k.p.a. koniecznym składnikiem, każdej prawidłowo wydanej decyzji administracyjnej winno być oznaczenie jej adresata, a więc strony lub stron postępowania, do których praw bądź obowiązków odnosi się podjęte rozstrzygnięcie. Skoro w myśl art. 5 ust. 1 pkt 3b ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach to właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez m.in. pozbywanie się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych, to w razie nie dochowania tego warunku, to właśnie na nich organ nałożyć winien, w trybie art. 6 ust. 7 ustawy, obowiązek uiszczania stosownych opłat. Z mocy natomiast art. 2 ust. 1 pkt 4 tejże ustawy, ilekroć w akcie tym mowa jest o właścicielach nieruchomości - rozumie się przez to także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Przedstawione Sądowi akta sprawy nie zawierają żadnych dowodów świadczących o tym, by organ pierwszej instancji ustalał kto jest właścicielem nieruchomości i z jakich względów za właściciela nieruchomości uznał wyłącznie A K. Tymczasem z dołączonej do akt sprawy umowy o usługi komunalne z dnia 2 czerwca 2003 r. (następnie rozwiązanej w kwietniu 2010r.) wynika, że została ona zawarta z M K i A K, co już budziło wątpliwości co do prawidłowości ustalenia adresata decyzji przez organ pierwszej instancji. Wątpliwości te okazały się uzasadnione, gdyż w odwołaniu skarżący informował, że jest współwłaścicielem nieruchomości, co potwierdził na rozprawie przed Sądem. Niewyjaśnienie powyższej kwestii przez organ pierwszej instancji z jednoczesnym zaaprobowaniem tego stanu przez organ odwoławczy, prowadziło do naruszenia wskazanych wyżej przepisów procesowych. Nadto pominięcie w postępowaniu współwłaściciela nieruchomości prowadziło do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. przez nie zapewnienie mu czynnego udziału na całym etapie postępowania.

Drugą istotną w niniejszej sprawie okolicznością jest kwestia prawidłowości ustalenia samej opłaty należnej za odbieranie odpadów komunalnych. Kryteria które zostały przez organy przyjęte dla wyliczenia tej opłaty kwestionowane były przez stronę skarżącą, która konsekwentnie w toku całego postępowania podnosiła zarzuty zmierzające do wykazania, że opłata ta powinna być ustalana w oparciu o taką ilość odpadów komunalnych która była rzeczywiście wytworzona na jego nieruchomości i faktycznie z niej odebrana. Argumentację w tym względzie przedstawił również w odwołaniu od decyzji, jednak Kolegium w sposób wadliwy zakwalifikowało je jako nie mające znaczenia dla rozstrzygnięcia i nie odniosło się do nich. Takie działanie pozostaje w sprzeczności z podstawowym wymogiem wynikającym z zasady dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.), który nakłada na organ obowiązek dwukrotnego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie, a więc również z odniesieniem się do zarzutów odwołania dotyczących okoliczności mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Do nich należy bezspornie kwestia sposobu ustalania ilości odpadów odbieranych z nieruchomości za które uiszczane są opłaty.

Nadto należało mieć na uwadze, że z treści art. 6 ust. 7 pkt 2 ww. ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, jednoznacznie wynika, że przedmiotową opłatę, organ ustala z zastosowaniem stawek określonych w art. 6 ust. 2 ustawy. Przepis ten nakłada na radę gminy obowiązek określania w drodze uchwały górnych stawek opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości za usługi o których mowa w ust. 1. Według jednolitego orzecznictwa uchwała podjęta w tym względzie, stanowi akt prawa miejscowego. Sformułowanie zawarte w przepisie art. 6 ust.7 pkt 2 wskazuje, że do wyliczenia opłaty zawsze przyjmowane są stawki w maksymalnej wysokości uchwalonej przez radę gminy, nawet jeżeli w normalnych sytuacjach (np. w przypadku zawarcia umowy) pobierane są one w niższej wysokości. Powyższe świadczy o częściowo represyjnym charakterze tych opłat (por. NSA w wyroku z dnia 30 sierpnia 2001 r. II OSK 854/11, CBOSA, nsa.gov.pl).

W rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji wysokość opłat należnych za odbiór odpadów komunalnych z nieruchomości skarżącego, ustalił przy zastosowaniu stawek opłat określonych uchwałą Rady Miejskiej D Nr LXII/364/10 z dnia 30 sierpnia 2010 r. w sprawie ustalenia górnych stawek opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości za usługi w zakresie odbierania odpadów komunalnych oraz opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych. Uchwała ta była aktem obowiązującym w dniu wydania decyzji przez organ pierwszej jak też organ drugiej instancji. Jednakże – co Sądowi wiadomym jest z urzędu – prawomocnym wyrokiem z dnia 2 czerwca 2011r. (sygn.akt II SA/Wr 108/11) stwierdzona została nieważność wskazanej uchwały z dnia 30 sierpnia 2010 r. z jednoczesnym orzeczeniem o niemożności jej wykonywania. Powyższe zdarzenie i jego skutki, pomimo, że miały miejsce po już wydaniu zaskarżonej decyzji, ze względu na treść art. 170 u.p.p.s.a. musiały być uwzględnione przez Sąd przy rozpoznaniu niniejszej sprawy. W myśl przywołanego przepisu orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe a w przypadkach w ustawie przewidzianych, także inne organy. W literaturze przedmiotu wyjaśniono, że moc wiążąca orzeczenia określona w tym przepisie oznacza, że podmioty w nim wymienione muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnych postępowaniach, w których pojawi się dana kwestia, nie może ona być już ponownie badana (B.Dauter, B. Gruszczyński, A.Kabat, M. Niezgódka –Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005). Orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego a jego oddziaływaniem objęte jest też przyszłe postępowanie administracyjne i sądowe (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 lipca 2006 r., VII SA/Wa 764/06, LEX nr 243709). Podkreślenia wymaga, że związanie prawomocnym wyrokiem może odnosić się również do innych postępowań w zakresie, w jakim rozstrzyga określoną kwestie prawną, która ma znaczenie dla rozstrzygnięcia w innej sprawie (por. NSA w wyroku z dnia 20 lipca 2005 r. II GSK 104/05)..

Prawomocne orzeczenie z dnia 2 czerwca 2010 r. które zapadło przed tutejszym Sądem, ma bezpośredni wpływ na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że stwierdzenie nieważności uchwały z dnia 30 sierpnia 2010 r. wywołało skutek od dnia jej podjęcia (ex tunc) a w takiej sytuacji, uchwałę tę należy potraktować tak jakby nigdy nie była podjęta. Tym samym nie mogła ona stanowić podstawy dla ustalenia opłaty o której mowa w art. 6 ust. 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Powyższe ma istotne znaczenie również dla czynności prawnych podjętych na podstawie tej uchwały, co odnieść należy do zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Skoro przy ustaleniu spornej opłaty organ zastosował stawki określone aktem prawnym, który został unieważniony, to oceniając zaskarżone decyzje w chwili obecnej, należy przyjąć, że względu na skutki prawomocnego orzeczenia sądowego, górne stawki opłat, które zostały zastosowane w niniejszej sprawie nie wynikają z aktu prawa miejscowego a tym samym nie mają oparcia w treści art. 6 ust. 2 pkt 7 przywołanej wcześniej ustawy. Powyższe przesądza o konieczności wyeliminowania z obrotu prawnego, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a u.p.p.s.a. zarówno decyzji organu pierwszej jak i drugiej instancji.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy właściwy organ wyeliminuje wskazane w niniejszym wyroku uchybienia procesowe. Przede wszystkim określi w sposób prawidłowy adresata decyzji a przy wyliczaniu opłat rozważy i odniesie się do uwag zgłaszanych przez skarżącego odnośnie prawidłowości ustalenie ilości odpadów komunalnych z jego nieruchomości. Oczywiście zastosuje też stawki opłat wynikające z obowiązującego aktu prawa miejscowego.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach swoje wsparcie znalazło w art. 200 ww. ustawy.