Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 311/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.), Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant - Katarzyna Kotulińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień wdowie po kombatancie - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 w zw. z art. 127 §3 kpa i art. 25 ust. 2 pkt 1 lit."a" w zw. z art. 21 ust.2 pkt 4 lit." a" ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42 poz. 371), po ponownym rozpatrzeniu sprawy, na wniosek J. C. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] o pozbawieniu uprawnień przysługujących wdowie po kombatancie.

Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. pozbawił ww. uprawnień przysługujących wdowie po kombatancie S. C. (vel Z.), przyznanych na podstawie decyzji ZBoWID, wobec ustalenia zatrudnienia męża zainteresowanej organach bezpieczeństwa publicznego Wnioskodawczyni pozbawiona była już uprawnień wdowy po kombatancie decyzjami Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] kwietnia 2001r. i [...] września 2001r.

Na skutej skargi zainteresowanej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 września 2002r. w sprawie sygn. akt VSA 2993/01 uchylił obie decyzje, zobowiązując organ administracyjny do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ustalenia, czy S. C. był funkcjonariuszem urzędów bezpieczeństwa, czemu wdowa po nim zaprzecza, jak również wobec niejednoznacznych w tym względzie zaświadczeń wydawanych przez KW MO w G.

W toku ponownego postępowania organ administracyjny ustalił, że mąż wnioskodawczyni S. C. vel Z., uzyskał uprawnienia kombatanckie na podstawie decyzji ZBoWID z tytułów: uwięzienia w hitlerowskich obozach koncentracyjnych od stycznia 1944r. do czerwca 1944r. i walki o "utrwalanie władzy ludowej " od lipca 1945r. do grudnia 1947r.

Następnie, jak wynika z ustaleń organu dokonanych na podstawie informacji Komendy Wojewódzkiej Policji w G. z akt osobowych, mąż wnioskodawczyni pełnił służbę w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego , a następnie Milicji Obywatelskiej od [...] lipca 1945r. do [...] lutego 1950r. między innymi na stanowiskach : oficer śledczy, oficer informacyjny, p.o. oficer śledczy, referent , oficer do spraw specjalnych, starszy oficer do spraw specjalnych.

Wobec powyższego, w ocenie Kierownika Urzędu, fakt zatrudnienia męża wnioskodawczyni w organach bezpieczeństwa nie budzi wątpliwości, co zgodnie z art. 25 ust 2 pkt 1 lit a w zw. z art. 21 ust 2 pkt 4 lit. a ustawy o kombatantach uzasadnia przyjęcie, że S. C. nie można uznać za kombatanta ani innej "osoby uprawnionej" Tym samym nie jest możliwe potwierdzenie J. C. uprawnień wdowy po kombatancie, ponieważ uprawnienia te nie mają charakteru samoistnego lecz pochodny i są bezpośrednio związane z istnieniem uprawnień przysługujących samemu kombatantowi.

Uzasadniając swoje stanowisko organ administracyjny powołał szereg orzeczeń: Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego na temat pełnienia służby lub funkcji i zatrudnienia w aparacie bezpieczeństwa oraz wynikających stąd konsekwencji dla bytu posiadanych uprawnień kombatanckich.

W wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, J. C. podała m.in., że uprawnienia kombatanckie nabyte przez jej męża z kilku tytułów przysługiwały chociażby z samego faktu uwięzienia w hitlerowskich obozach zagłady.

Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. podtrzymał w mocy uprzednio wydaną decyzję. W uzasadnieniu swego stanowiska wskazał, że zgodnie z dyspozycją art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o kombatantach fakt zatrudnienia w strukturach UB, decyduje o pozbawieniu uprawnień kombatanckich z wszelkich tytułów.

W skardze na powyższą decyzję, wniesioną do WSA J. C. wnosząc o jej uchylenie, podtrzymała dotychczas zajmowane stanowisko i zaprzeczyła by kiedykolwiek mąż jej był funkcjonariuszem urzędu bezpieczeństwa, skoro na zaświadczeniach o pracy męża widnieje pieczęć KG MO w G. lub KW Policji w G., nie ma zaś pieczęci Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego.

Dodatkowo w postępowaniu przed Sądem, na rozprawie w dniu 13 grudnia 2004r. skarżąca podniosła zarzut nieuwzględnienia przez organ administracyjny przesłanek z art.21 ust. 3 pkt 1 ustawy o kombatantach. Dowody na ich istnienie , w ocenie zainteresowanej, wynikają z dokumentów zawartych w aktach osobowych męża.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie podnieść należy, iż w związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. ustaw inicjujących dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne – ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) i ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), sądową kontrolę działalności administracji publicznej sprawują sądy administracyjne. Sądami administracyjnymi są Naczelny Sąd Administracyjny oraz wojewódzkie sądy administracyjne. Wszystkie sprawy sądowoadministracyjne, z wyjątkiem spraw dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozpoznają w pierwszej instancji wojewódzkie sądy administracyjne (art. 13 §1 ustawy p.s.a.).

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jest właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy.

W kontekście zarzutów skargi stwierdzić należy, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 25 ust 2 pkt 1 lit " a" w związku z art. 21 ust 2 pkt 4 lit. " a " ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. 02. Nr 42 poz. 371) pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby , które pełniły służbę lub funkcję i były zatrudnione w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. W sprawie niniejszej istotne zatem jest ustalenie, czy S. C. pełnił służbę lub funkcję i był zatrudniony w jednym z organów wymienionych w tym przepisie, na co zwrócił uwagę NSA w wyroku z dnia 27 września 2002r. sygn. akt VSA 2993/03 uchylającym uprzednio wydane decyzje administracyjne o pozbawieniu uprawnień wdowy po kombatancie. Treść bowiem złożonego w tym postępowaniu przez J. C. zaświadczenia z KW MO w G. z dnia [...] sierpnia 1978r.( potwierdzającym służbę jej męża w organach MO ) wskazywała wyraźnie, że kwestia w jakim organie S. C. był zatrudniony nie została przez organ administracyjny dokładnie wyjaśniona.

Kierownik Urzędu, realizując wytyczne zawarte w uzasadnieniu cyt. wyżej wyroku NSA zwrócił się do Komendy Wojewódzkiej Policji w G. o nadesłanie informacji o zatrudnieniu męża skarżącej w organach Urzędu Bezpieczeństwa., a następnie w oparciu o uzyskane dane potwierdzające zatrudnienie S. Z. ( póżniej C.) w Wojewódzkim Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w G. od [...] lipca 1945r. wydał decyzję o pozbawieniu skarżącej uprawnień przysługujących wdowie po kombatancie. Decyzja ta jest zasadna. Co prawda lakoniczna treść informacji zawarta w powyższym piśmie skłoniła WSA do przeprowadzenia dowodu z akt osobowych S. C., jednakże w oparciu o dane w nich zawarte uznać należy zasadność wydanej przez organ administracyjny decyzji.

Jak wynika z dokumentów dotyczących przebiegu służby ( rozdział III k. 42,43) S. Z. na wniosek z [...] czerwca 1945r. zatwierdzony został z dniem [...] lipca 1945r. w charakterze oficera śledczego Wydziału I Sekcji VIII Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w G., gdzie następnie pracował w charakterze oficera służby informacji( k 46). Od [...] lipca 1946 pełnił obowiązki oficera śledczego Wydziału Specjalnego KW MO w G. , po czym pracował tam jako oficer śledczy, referent oficer do spraw specjalnych . W okresie od grudnia 1948 do stycznia 1950 pełnił służbę w KM MO w G. Ze służby w milicji zwolniony został z dniem [...] lutego 1950r.

Ustalenia organu administracji co do faktu zatrudnienia S. C. (vel Z.) w aparacie bezpieczeństwa w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego są zatem prawidłowe. Za prawidłowością powyższych ustaleń przemawiają również wyjaśnienia S. C. zawarte w deklaracji członkowskiej ZBoWID ( k 2 akt adm.), w których potwierdza swój udział szeregach WUBP w walce z reakcyjnym podziemiem.

Powyższe ustalenia uzasadniają przyjęcie istnienia podstaw pozbawienia uprawnień kombatanckich S. C. niezależnie od tytułu ich nabycia i dowodzą trafności decyzji organu administracji o pozbawieniu skarżącej uprawnień przysługujących wdowie po kombatancie , z racji ich pochodnego charakteru.

Zasadności wydanej decyzji, nie podważają podnoszone przez skarżącą w toku postępowania przed Sądem zarzuty istnienia przesłanek z art. 21 ust 3 pkt 1 ustawy o kombatantach. W sprawie bowiem nie przedłożono dowodów wskazujących, że S. C. skierowany został do służby w aparacie bezpieczeństwa przez organizacje niepodległościowe lub był przez te organizacje zwerbowany w celu udzielenia im pomocy. Powoływanie się przez skarżącą , że mąż był w czasie wojny członkiem organizacji niepodległościowych nie stanowi samo przez się dowodu pełnienia przez niego służby w strukturach bezpieczeństwa wskutek skierowania go przez te organizacje bądź zwerbowania go w celu niesienia im pomocy. Oceny tej nie zmienia powoływanie się przez zainteresowana na treść notatki operacyjnej z [...] marca 1946r. ( k. 30 akt osobowych). Bowiem informacji, o których mowa w powyższej notatce nie zweryfikowano, a w świetle pozostałych dokumentów związanych z dalszym pełnieniem przez S. C. służby w strukturach organów bezpieczeństwa i milicji oraz przyczyn jego zwolnienia, brak jest dostatecznych dowodów istnienia przesłanek , o których mowa w cyt. wyżej przepisie.

W konkluzji stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), należało oddalić skargę jako niezasadną.