Wyrok NSA oz. w Białymstoku, sygn. akt SA/Bk 79/94
NSA oz. w Białymstoku
Data orzeczenia: 1994-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 22
journal: Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Teza: Odliczeniu od przychodów podlegają te koszty, które były poniesione dla osiągnięcia konkretnego przychodu, który następnie był wielkością wyjściową dla obliczenia podatku.

Chodzi tu o konkretne przychody osiągnięte w danym roku podatkowym, a nie o bliżej nieokreślone przychody, które będą osiągnięte w niewiadomym okresie.

W każdej działalności gospodarczej występują, obok kosztów uzyskania przychodów, wydatki o charakterze inwestycyjnym, które ponosi się z czystego zysku po opodatkowaniu

Dowodowo wykazane rozmowy telefoniczne z prywatnego aparatu telefonicznego prowadzone w związku z osiągniętym przychodem stanowią koszty uzyskania tego przychodu.

Zakup książek mógłby być uznany za koszt uzyskania przychodu w ramach prowadzonej działalności po wykazaniu, że był ten zakup niezbędny i jaki przychód nie byłby możliwy do uzyskania bez ich zakupu.

TEZY

Odliczeniu od przychodów podlegają te koszty, które były poniesione dla osiągnięcia konkretnego przychodu, który następnie był wielkością wyjściową dla obliczenia podatku.

Chodzi tu o konkretne przychody osiągnięte w danym roku podatkowym, a nie o bliżej nieokreślone przychody, które będą osiągnięte w niewiadomym okresie.

W każdej działalności gospodarczej występują, obok kosztów uzyskania przychodów, wydatki o charakterze inwestycyjnym, które ponosi się z czystego zysku po opodatkowaniu

Dowodowo wykazane rozmowy telefoniczne z prywatnego aparatu telefonicznego prowadzone w związku z osiągniętym przychodem stanowią koszty uzyskania tego przychodu.

Zakup książek mógłby być uznany za koszt uzyskania przychodu w ramach prowadzonej działalności po wykazaniu, że był ten zakup niezbędny i jaki przychód nie byłby możliwy do uzyskania bez ich zakupu.


SENTENCJA

oddala skargę.


UZASADNIENIE

T.S. razem z R.N. prowadziły w 1992 r. działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej.

Kontrolujący spółkę Inspektor Kontroli Skarbowej w wyniku kontroli z 17.2.1994 r. skorygował między innymi wymiar podatku dochodowego od osób fizycznych jaki zadeklarowały wspólniczki. Po skierowaniu sprawy na drogę postępowania w sprawach zobowiązań podatkowych na żądanie T.S. zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego wymierzającą podatniczce podatek dochodowy w miejsce zadeklarowanego przez nią podatku.

Podwyższenie wymiaru podatku w tej skali było wynikiem nieuznania jako kosztów uzyskania przychodów z działalności Spółki następujących wydatków:

1/ przedpłaty na instalację abonamentu telefonicznego wniesioną na nazwisko J.N. męża drugiej wspólniczki; wydatek ten nie stanowi kosztów uzyskania przychodów, gdyż aparat zainstalowany został w mieszkaniu prywatnym, w sytuacji gdy Spółka posiadała telefon;

2/ sumy wydatkowanej na licznikowe rozmowy telefoniczne prowadzone z prywatnego telefonu podatniczki, która ta stanowiła 90 procent ogólnego rachunku płaconego przez podatniczkę; w ocenie organów administracji podatkowej kwota ta nie mogła być zaliczona jako koszty uzyskania przychodu ponieważ istniała możliwość prowadzenia rozmów z aparatu służbowego do godz. 18 00, a więc również w godzinach objętych niższą taryfą telefoniczną, a nadto wydatki tego typu winny być udokumentowane indywidualnymi rachunkami tak ze względów formalnych, jak i dla oceny, czy rozmowa prowadzona była w związku z działalnością gospodarczą;

3/ wydatku na zakup dwóch albumów "Wielka księga win świata" i "Rodzina Komorowskich", które podatniczki deklarowały jako wzorce dla usług składu drukarskiego; zdaniem organów podatkowych książki te nie miały charakteru podręczników lub zbiorów wzorców edytorskich a podatniczki nie wykazały, jakie wydawnictwa własne wzorowane były na tych pozycjach.

Ostateczną decyzję w tej sprawie zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego T.S. Zarzuciła jej naruszenie art. 7, art. 8 i art. 107 par. 3 Kpa i wniosła o jej uchylenie.

Zdaniem podatniczki kwestionowania dwóch pozycji wydatków "telefonicznych" spowodowane jest kostycznym sposobem widzenia działalności gospodarczej jako urzędowania zza biurka. O instalacji telefonu w mieszkaniu małż. N. ubiegała się spółka uznając taki telefon jako niezbędne narzędzie do prowadzenia działalności. Zakupione książki charakteryzowały się dobrym układem graficznym i stanowiły wzór do naśladowania.

Izba Skarbowa nie podzieliła stanowiska skarżącej i wniosła o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona. Jej zarzuty zasadzają się na zdecydowanie zbyt szerokim rozumieniu pojęcia kosztów uzyskania przychodu, co jest wśród osób prowadzących działalność gospodarczą zjawiskiem nagminnym.

Zwrócić należy uwagę, iż znaczenie terminu "koszty uzyskania przychodu" ustalać należy w powiązaniu z całą konstrukcją podatku dochodowego. Generalnie podstawą wymiaru podatku jest dochód osiągnięty w danym roku podatkowym ze źródła przychodów określonego w ustawie, który stanowi nadwyżkę sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich osiągnięcia w roku podatkowym /art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./. Odliczeniu od przychodów podlegają więc te koszty, które były poniesione dla osiągnięcia konkretnego przychodu, który następnie był wielkością wyjściową dla obliczenia podatku.

Powyższe należy mieć na uwadze analizując definicję kosztów uzyskania przychodu z art. 22 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepis ten stanowi, że kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Pamiętać jednak należy, iż rozliczając konkretny rok podatkowy chodzi cały czas o konkretne przychody osiągnięte w tym roku, a nie o jakieś bliżej nieokreślone przychody, które będą osiągnięte w niewiadomym okresie.

Skarżąca uważa natomiast, że o tym czy dany wydatek jest kosztem uzyskania przychodu decyduje jego "przydatność z punktu widzenia prowadzonej działalności". Jest to pogląd błędny, który nie uwzględnia podstawowej reguły prowadzenia wszelkiej działalności gospodarczej, jaką jest występowanie obok kosztów uzyskania przychodów również wydatków o charakterze inwestycyjnym, która ponosi się z czystego zysku po opodatkowaniu. Czysty zysk z prowadzonej działalności również niesłusznie uważany jest za kwotę, którą prowadzący działalność w całości przeznaczają na konsumpcję, jak wynagrodzenie za pracę najemną.

Zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w 1992 r. za koszty uzyskania przychodu uważa się przede wszystkim bezpośrednie wydatki produkcyjne na surowce i materiały, wynagrodzenie pracowników, wydatki na remonty i konserwację środków trwałych, koszty transportu, wydatki amortyzacyjne, odsetki od pożyczek i innych zobowiązań, wydatki na prace badawcze i doświadczalne, niektóre podatki, opłaty i składki ubezpieczeniowe, wydatki na reklamę, koszty reprezentacji, ujemne różnice kursowe, straty powodowane zdarzeniami losowymi itp.

W świetle powyższego oczywistym jest, iż sporne trzy wydatki nie mogły być uznane za koszty uzyskania przychodu. Co do zasady odrzucić należało wydatki na zainstalowanie telefonu w prywatnym mieszkaniu małżonka jednego ze wspólników. Podobnie rzecz ma się z ustalonym bez jakiejkolwiek podstawy prawnej ryczałtem obejmującym 90 procent abonamentu telefonicznego obciążającego skarżącą z tytułu użytkowania prywatnego aparatu telefonicznego. Oczywiście dowodowo wykazane rozmowy telefoniczne prowadzone w związku z osiągniętym przychodem stanowią koszt uzyskania przychodu.

Trzeci z zakwestionowanych wydatków - zakup książek - mógłby być uznany za koszt uzyskania przychodu, gdyby skarżąca wykazała do jakich konkretnych celów, w ramach prowadzonej działalności, były to zakupy niezbędne i jaki przychód nie byłby możliwy do uzyskania bez ich zakupu. Przedstawiony na tę okoliczność materiał ograniczający się do ogólnikowych twierdzeń skarżącej został oceniony przez organy administracji podatkowej prawidłowo, w sposób nie przekraczający granic swobodnej oceny dowodów, jaką określa art. 80 Kpa.

Po rozważeniu powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę oddalił.