Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1270/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust 1 i 2 art. 19 ust 3 i 4
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 2 pkt 1 art 58
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędzia WSA Iwona Wiesner, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2013 r. przy udziale – sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C., powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. , nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. nr 98, poz. 634 ze zm.), art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramacc systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jednolity Dz. U. z 2008 r. nr 170, poz. 1051 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. z dnia [...] r., nr [...], w której odmówiono przyznania A. K. jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych na rok 2011.

W uzasadnieniu decyzji ustalił, że A.K. złożyła w dniu [...] r. wniosek o przyznanie płatności obszarowych – jednolitej i uzupełniającej do powierzchni upraw rolnych – na rok 2011. Wnioskiem tym objętych zostało [...] działek ewidencyjnych leżących w obrębie B., P. i S., leżących w gminie S., powiecie z., województwie [...]. W ramach tego wniosku, do jednolitej płatności obszarowej (JPO) zgłoszona została powierzchnia 7,56 ha, natomiast do uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) zgłoszona została powierzchnia 1,67 ha użytków rolnych.

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z., decyzją z dnia [...] r., nr [...], odmówił przyznania stronie JPO, uzasadniając to tym, że w toku postępowania administracyjnego została stwierdzona różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną, kwalifikującą się do objęcia JPO. We wniosku strona zadeklarowała powierzchnię działek rolnych podlegających objęciu JPO o wielkości 7,56 ha. Tymczasem w trakcie kontroli przeprowadzonej w toku postępowania powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności wyniosła 5,20 ha.

Podczas kontroli na miejscu stwierdzono, że powierzchnia [...] działek rolnych została zawyżona, natomiast na [...] innych działkach rolnych zaniechano prowadzenia działalności rolniczej. W efekcie, różnica między powierzchnią zadeklarowaną, a stwierdzoną wyniosła 2,36 ha, co stanowiło 45,38 % powierzchni stwierdzonej. Zgodnie z art. 58 akapit drugi drugim rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, jeżeli różnica miedzy powierzchnią deklarowaną do JPO, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20 %, lecz nie więcej niż 50 % powierzchni stwierdzonej, nie przyznaje się pomocy w danym roku.

W konsekwencji, w decyzji tej odmówiono również przyznania stronie UPO, z uwagi na to, że płatność taka przysługuje rolnikowi do powierzchni, do której została przyznana JPO – art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

W odwołaniu A. K. nie zgodziła się z pomiarami dotyczącymi działki nr [...]. Na działkach nr [...] zgłosiła ugór pielęgnowany, bowiem na tych działkach dwa razy do roku wykonywała zabiegi pielęgnacyjne. Jednocześnie w okresie wiosennym wykonywała orkę, a jesienią był wykonywany zabieg kultywatorem. Działki te były utrzymywane w stanie szybkiego przywrócenia do produkcji.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że dane zawarte we wniosku złożonym przez stronę, zgodnie z obowiązującymi przepisami i procedurą zostały poddane kontroli zgodności, kompletności, kontroli administracyjnej z wykorzystaniem systemu ZSZiK (Zintegrowany System Zarządzania i Kontroli), a także kontroli na miejscu. W wyniku tych działań ujawniono nieprawidłowości, skutkujące wydaniem przez organ pierwszej instancji decyzji odmownej.

Kontrola na miejscu, przeprowadzona w dniu [...] r., wykazała liczne nieprawidłowości w deklaracji rolnika, w szczególności to , że zadeklarowana powierzchnia określonych działek rolnych jest większa od powierzchni stwierdzonej (rzeczywistej) – kod DR13+ oraz, że na całej powierzchni określonych działek rolnych zaniechano prowadzenia działalności rolniczej – kod DR18.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego – zwanej dalej w skrócie "ustawą o płatnościach" – rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009 (tj. 1 ha), z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Odnosząc się do informacji zawartych w odwołaniu, organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja uwzględnia cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Organy Agencji prowadząc postępowanie w sprawie o przyznanie płatności, weryfikują stanowisko wnioskodawcy, z którego wynika, że wszelkie warunki umożliwiające jej uzyskanie są spełnione. Wszelkie nieprawidłowości stwierdzone w trakcie postępowania, zarówno w zakresie rodzaju uprawy, wielkości powierzchni, kultury rolnej, stanu i prawa posiadania – skutkują wykluczeniem powierzchni obarczonych błędem, co niewątpliwie wpływa na wielkość pozytywnie zweryfikowanej powierzchni i wysokość płatności.

Pomiaru powierzchni uprawnionej do płatności oraz obwodu na działce rolnej dokonano na podstawie wektoryzacji ortofotomapy, a w trakcie pomiaru posiłkowano się granicami zaznaczonymi przez rolnika na załączniku graficznym.

Ortofotomapa stanowi obraz powierzchni ziemi, uzyskany ze zdjęć lotniczych lub satelitarnych, przetworzonych do postaci metrycznej. Ponadto, weryfikacji granic oraz ustaleniu grup i nazw upraw stwierdzonych na obszarze kontrolowanej działki rolnej dokonano na podstawie bezpośredniego wywiadu terenowego działek ewidencyjnych, na których zadeklarowane są kontrolowane działki rolne, co miało w przedmiotowej sprawie miejsce w dniach [...] r.

W wyniku kontroli na miejscu działki ewidencyjnej nr [...] i położonych na niej działek rolnych: [...], stwierdzono powierzchnie inne niż deklarowała wnioskodawca. Na części działek rolnych [...] stwierdzono skoszoną łąkę, na której nie zebrano biomasy, natomiast na pozostałej części stwierdzono samosiejki drzew iglastych i liściastych, kępy traw oraz pozostałości z poprzedniego okresu wegetacyjnego.

W wyniku pomiaru powierzchni działek rolnych [...] stwierdzono powierzchnię odpowiednio: 0,06 ha i 0,05 ha, które to powierzchnie nie kwalifikują się do objęcia płatnością ze względu na niespełnienie minimalnej wymaganej powierzchni dla działki rolnej, tj. 0,1 ha.

W przypadku kontroli działki rolnej [...] stwierdzono skupisko drzew iglastych, stanowiące teren nieuprawniony do dopłat, które dzieli działkę [...] na dwie części łąki skoszonej. Jedynie w wyniku kontroli stwierdzono zgodność z deklaracją rolnika działki rolnej [...].

W wyniku kontroli działki ewidencyjnej nr [...] (działka rolna [...]) stwierdzono osty i chwasty wieloletnie, a na działce ewidencyjnej nr [...] (działka rolna [...]) stwierdzono poschniętą, zeszłoroczną roślinność, a także stwierdzono występowanie jeżyn.

Odnośnie działek ewidencyjnych nr [...] (działka rolna [...]), [...] (odpowiednio działki rolne [...]) stwierdzono występowanie samosiejek drzew iglastych i liściastych, a także występowanie zwartej roślinności charakterystycznej dla odłogu, co w sposób jednoznaczny wskazuje na zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej na tych działkach na przełomie ostatnich lat.

Organ odwoławczy podkreślił jednocześnie, że sporządzona na potrzeby postępowania dokumentacja fotograficzna w sposób jednoznaczny wskazuje na to, że stwierdzona na przedmiotowych działkach roślinność w żaden sposób nie świadczy o tym, że jest to ugór pielęgnowany, na którym w bieżącym sezonie wegetacyjnym były wykonywane jakiekolwiek zabiegi agrotechniczne mające na celu zapobieganie rozpowszechnianiu się chwastów oraz poprawę struktury gleby.

Zaznaczył także, że weryfikacja danych i obszarowych działek rolnych wskazanych we wniosku producenta rolnego o przyznanie płatności, nie następuje na podstawie danych zawartych w ewidencjach i rejestrach, lecz przede wszystkim na podstawie kontroli na miejscu, a w szczególności fizycznej inspekcji działek, co do rzeczywistego obszaru zgłoszonych upraw (w tym miejscu organ powołał wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt: II GSK 259/07). Natomiast producent rolny, ubiegając się o płatność do gruntów rolnych, zobowiązany jest do zachowania szczególnej staranności przy określeniu powierzchni użytkowanej rolniczo oraz rodzaju upraw. Udział w programie, czyli złożenie wniosku o przyznanie płatności, jest dobrowolny, jednak w chwili przystąpienia do programu, strona powinna spełnić wszystkie warunki skutkujące uzyskaniem płatności.

Dalej podkreślił, że w aktach sprawy znajduje się protokół z czynności kontrolnych przeprowadzonych w trybie art. 30 ust.2 ustawy o płatnościach, uwzględniający również odpowiednie regulacje prawa wspólnotowego. Zgodnie z normą zawartą w art. 27 ust.1 rozporządzenia Komisji Nr 1122/2009 czynności kontrolne mogą być wykonywane podczas nieobecności rolnika, natomiast kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli.

Kontrola na miejscu w dniu [...] r., została przeprowadzona przez inspektorów terenowych poprawnie, co potwierdza sporządzona na tę okoliczność dokumentacja (raport, fotografie, szkice polowe, dane wektorowe, załączniki graficzne zintegrowane z wynikami pomiarów, zestawienie zarejestrowanych współrzędnych miejsc wykonywania fotografii). Ponadto, w wyniku przeprowadzonej analizy dokumentacji z kontroli zasadniczej, nie stwierdzono błędów skutkujących nieprawidłowym rozstrzygnięciem sprawy.

W końcowej części uzasadnienia organ wyjaśnił, że odmowa uwzględnienia wniosku strony była następstwem stwierdzenia niezgodności powierzchni deklarowanej z powierzchnią pozytywnie zweryfikowaną w toku postępowania, podczas kontroli na miejscu. Zgodnie z normą zawartą w art. 58 akapicie drugim rozporządzenia Komisji Nr 1122/2009, jeżeli różnica miedzy powierzchnią zadeklarowaną do danej grupy upraw, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20 %, lecz nie więcej niż 50 % powierzchni stwierdzonej, nie przyznaje się pomocy w danym roku.

W przedmiotowej sprawie różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku (7,56 ha) a powierzchnią stwierdzoną podczas kontroli na miejscu (5,2 ha) wyniosła 2,36 ha. Różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosi 45,38 % powierzchni stwierdzonej. Różnica ta powoduje, że stronie nie została przyznana pomoc w 2012 r. i odmówiono jej przyznania JPO. Natomiast odmowa przyznania stronie UPO wynika z regulacji zawartej w art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach, która stanowi, że rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania JPO, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin – do których została przyznana JPO.

W skardze skierowanej do wojewódzkiego sądu administracyjnego A.K. stwierdziła, że powierzchnie działek, które zgłosiła we wniosku, przyjęła z posiadanych przez nią wypisów z rejestru gruntów. Wypisy te zostały wydane przez Starostwo Powiatowe w Z. w 2003 r. Strona działała więc w dobrej wierze, podając we wniosku wielkość działek, ponieważ opierała się na wypisach.

Skarżąca, podobnie jak w odwołaniu, stwierdziła również, że nie jest prawdą, jakoby zaniechała jakichkolwiek prac polowych od wielu lat na określonych działkach rolnych, bowiem dwa razy do roku wykonuje na nich prace pielęgnacyjne. Wiosną jest to orka, a jesienią brona talerzowa – lub odwrotnie. W takiej sytuacji nie ma możliwości, aby rosły na tych działkach chwasty wieloletnie i samosiejki drzew iglastych i liściastych, jak to stwierdzili kontrolerzy.

Z uwagi na minimalne opady atmosferyczne w porze letniej w roku ubiegłym, nie na każdym polu dało się orać. Działki nr [...] zostały jednak zaorane, gdyż są bardziej piaszczyste. Ponadto, stronie zepsuł się ciągnik. Z tego powodu prace polowe przesunęły się w jej gospodarstwie rolnym na przełom października i listopada – był to okres już po przeprowadzonej kontroli. Jednak prace jesienne zostały przecież i tak wykonane.

Ponadto zaznaczyła, że działki uznane za zaniedbane od wielu lat są utrzymane w stanie szybkiego przywrócenia do produkcji. Przykładowo działki nr [...] – wg kontroli jesienią ubiegłego roku porośnięte samosiejkami drzew i innymi chwastami wieloletnimi wiosną były uprawiane. Raz w roku kosiła trawę.

Wreszcie odnośnie działki nr [...] skarżąca stwierdziła, że chociaż jest przedzielona przez rów o szerokości 1 m, to jest wykaszana, więc należy do gruntu. Natomiast działka nr [...] jest to łąka, była wypasana bydłem. To co pozostało po wypasie, zostało uznane za chwasty wieloletnie. Zdziwiła się , że takie stwierdzenie mogło pochodzić od kontrolerów, osób wykwalifikowanych.

Na koniec zauważyła, że w pobliżu jej działki znajdują się inne działki, które są porośnięte samosiejkami drzew. Możliwe, że w trakcie kontroli został popełniony błąd w lokalizacji określonych działek, a nazwisko użytkownika jest takie samo.

W podsumowaniu strona stwierdziła, że zaskarżona przez nią decyzja jest dla niej krzywdząca i niesprawiedliwa, tym bardziej, że prace pielęgnacyjne są wykonywane. Dlatego wniosła o jej uchylenie.

.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. wniósł o oddalenie skargi, a w uzasadnieniu odpowiedzi, podtrzymał swoje stanowisko prezentowane w toku postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Natomiast według art. 3 § 1 i § 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c P.p.s.a.

Zdaniem Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można Dyrektorowi [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. zarzucić naruszenia przepisów prawa materialnego, czy też procesowego.

Istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest to, czy organ ustalił w sposób prawidłowy, że część obszaru zadeklarowanego przez skarżącą we wniosku o przyznanie płatności obszarowej, nie spełnia przesłanek warunkujących przyznanie tych płatności. Na wstępie należy zauważyć, że w myśl art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. Nr 170, poz. 1051 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "ustawą o płatnościach" – rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli rolnik spełnia dodatkowe przesłanki wskazane w tym przepisie. Skarżąca zakwestionowała generalnie stanowisko organu, konsekwencją którego było ustalenie, że powierzchnia 2,36 ha zadeklarowanych we wniosku działek rolnych w rzeczywistości nie spełnia warunków objęcia ich systemem płatności obszarowych.

U podstawy negatywnego rozpatrzenia wniosku skarżącej znajdują się generalnie dwie przesłanki negatywne. Pierwsza dotyczy zawyżenia powierzchni części gruntów deklarowanych do objęcia płatnościami obszarowymi w stosunku do ich rzeczywistej powierzchni, stwierdzonej w toku czynności kontrolnych. Druga przesłanka odnosi się do niezachowania przesłanki polegającej na utrzymywaniu części deklarowanych gruntów zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności obszarowej. Działki rolne niespełniające przesłanek skutkujących przyznaniem płatności obszarowych zostały stwierdzone w toku weryfikacji prowadzonej przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – zwane dalej w skrócie "ARiMR". Łączna powierzchnia działek rolnych, na których stwierdzono występowanie przesłanek negatywnych wyniosła 2,36 ha.

Organy ARiMR, prowadząc postępowanie w sprawie o przyznanie płatności, weryfikują spełnienie warunków umożliwiających ich uzyskanie. Stwierdzenie w toku postępowania jakichkolwiek nieprawidłowości skutkuje negatywnym rozstrzygnięciem w sprawie. Strona zgłosiła do objęcia płatnościami obszarowymi grunty o łącznej powierzchni 7,56 ha. W toku postępowania administracyjnego dokonano weryfikacji zgłoszonych przez nią danych. W następstwie tych czynności kontrolnych stwierdzono, że do objęcia płatnościami obszarowymi kwalifikują się jedynie grunty o powierzchni 5,20 ha. W efekcie grunty o powierzchni 2,36 ha były gruntami jedynie zadeklarowanymi do objęcia płatnościami obszarowymi. Jednak z uwagi na to, że grunty te nie spełniały przesłanek warunkujących objęcie płatnościami, nie zostały zatwierdzone do objęcia systemem pomocy obszarowej. Zgodnie z art. 58 akapit 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, jeżeli różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, do danej grupy upraw, a powierzchnią a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20 %, lecz nie więcej niż 50 % powierzchni stwierdzonej, nie przyznaje się pomocy w danym roku. W przedmiotowej sprawie, różnica ta wyniosła 45,38 % powierzchni stwierdzonej. W związku z tymi ustaleniami, stronie odmówiono przyznania płatności obszarowych.

Sąd w rozpatrywanej sprawie nie dopatrzył się uchybień w działaniach organów administracji, a zgromadzony w sprawie materiał uznał za wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Podkreślić przy tym należy, że odnośnie działek rolnych o numerach: [...] – stwierdzono niezgodność pomiędzy deklarowaną przez stronę powierzchnią działek, a rzeczywistą powierzchnią, ustaloną w toku kontroli administracyjnej.

Działka rolna w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U.UE.L.2009.316.65) – zwane dalej w skrócie "rozporządzeniem Nr 1122/2009", stanowi zwarty obszar gruntu, na którym jeden rolnik prowadzi jedną grupę upraw, o powierzchni nie mniejszej, niż 0,1 ha. Należy zaznaczyć, że działka rolna może być położona na jednej, całej działce ewidencyjnej lub jej części, albo na kilku sąsiednich działkach ewidencyjnych.

Działki rolne o nr [...] nie spełniły warunku minimalnej wymaganej powierzchni. Działki te zajmują mianowicie obszar mniejszy, niż 0,1 ha. Działki te mają, odpowiednio, następującą powierzchnię: 0,03 ha, 0,05 ha, 0,02 ha. Tym samym powierzchnia tych działek, zadeklarowana przez wnioskodawcę, nie została zaliczona w poczet stwierdzonej powierzchni działek uprawniających do uzyskania płatności.

Natomiast odnośnie działek rolnych o nr: [...], strona zawyżyła we wniosku ich powierzchnię. W przypadku działki nr [...] strona zadeklarowała powierzchnię 0,18 ha, podczas, gdy jej rzeczywista powierzchnia wynosi 0,11 ha. Natomiast odnośnie działki nr [...], strona zadeklarowała powierzchnię 0,15 ha, podczas, gdy jej rzeczywista powierzchnia wynosi 0,10 ha. Jedynie w przypadku działki rolnej [...] powierzchnia deklarowana przez skarżącą była mniejsza, niż powierzchnia stwierdzona w toku kontroli.

W kwestii różnicy powierzchni deklarowanych działek rolnych, skarżąca stwierdziła, że powierzchnię działek, które zgłosiła we wniosku, wpisała z wypisów z rejestrów gruntów, które zostały wydane przez Starostwo Powiatowe w Z. w 2003 r. z tego wynika, że skarżąca działała w dobrej wierze, ponieważ podając wielkość działek, opierała się na wypisach z dokumentów urzędowych. Na dowód swojego stwierdzenia, dołączyła do skargi cztery kserokopie wypisów z rejestru gruntów oraz dwie kserokopie decyzji w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2012.

Zasadnie jednak organ odwoławczy pokreślił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że do płatności uprawnione są jedynie działki użytkowane rolniczo, a ich wielkości ustala się w oparcie o rzeczywiste granice użytkowania, a nie w oparciu o wpisy działek do ewidencji gruntów. Działka ewidencyjna służy celom ewidencyjnym i informacyjnym. Z kolei działka rolna jest istotna dla celów zidentyfikowania konkretnych upraw i stanowi ona w istocie podstawę do objęcia jej system płatności obszarowej. Skarżąca w przedmiotowej sprawie twierdzi, że podając powierzchnię gruntów rolnych opierała się danych pochodzących z wypisu z rejestru gruntów, a więc z ewidencji gruntów, opisujących działki ewidencyjne. Tymczasem nie można skutecznie wywodzić z danych zawartych w ewidencji gruntów (i budynków) prowadzonej w oparciu o przepisy prawa geodezyjnego i kartograficznego, powierzchni działek rolnych, które jako zupełnie inna kategoria pojęciowa, nie są odnotowywane w takiej dokumentacji ewidencyjnej. Jest to stanowisko zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2010 r., sygn. akt: II GSK 990/09 (LEX nr 746386).

Wreszcie w przypadku działki rolnej nr O (o powierzchni 0,45 ha) stwierdzono występowanie na niej chwatów wieloletnich, a na działce rolnej [...] (o powierzchni 0,20 ha) stwierdzoną poschniętą zeszłoroczną roślinność i występowanie jeżyn. Odnośnie działek rolnych [...] (o powierzchni odpowiednio: 0,86 ha, 0,17 ha, 0,36 ha) stwierdzono występowanie samosiejek drzew iglastych i liściastych, a także występowanie zwartej roślinności, charakterystycznej dla odłogu, co w sposób jednoznaczny wskazuje na zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej na tych działkach na przełomie ostatnich lat. Potwierdziły to załączone do akt zdjęcia, których wiarygodności skarżąca nie podważyła w toku postępowania. Dopiero w skardze, a wiec i tak za późno podniosła, ze kontrolerzy mogli się pomylić, bowiem sąsiednie działki są zarośnięte. W tej sytuacji konkluzja organu, że te działki rolne stanowią nieużytki rolne, na których zaniechano prowadzenia działalności rolniczej jest poprawna. Działki te w całości nie były przedmiotem użytkowania rolniczego, a stwierdzone wieloletnie chwasty oraz pozostałości roślin z poprzedniego okresu wegetacyjnego jednoznacznie dowodzą, że na przestrzeni ostatnich lat zaprzestano użytkowania rolniczego tych gruntów.

Łączna powierzchnia, wymienionych wyżej dziewięciu działek rolnych, nie spełniających przesłanek objęcia ich pomocą obszarową wyniosła 2,36 ha, co zgodnie z obliczeniem określonym w art. 58 akapit 2 rozporządzenia nr 1122/2009 musiało skutkować odmową przyznania płatności obszarowych na rok 2011.

Wskazane wyżej weryfikacje zostały dokonane na podstawie wyników przeprowadzonych czynności kontrolnych, zarówno wyników kontroli administracyjnej z wykorzystaniem systemu informatycznego ZSZiK, jak i kontroli na miejscu, która została przeprowadzona w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy w dniu [...] r.

Powierzchnia zadeklarowanych działek została zweryfikowana w toku kontroli administracyjnej, w której wykorzystane zostały technologie geograficznych systemów informacyjnych, w oparciu o dane wektorowe (tzw. wektoryzacja ortofotomapy). Ponadto weryfikacji granic oraz ustaleniu grupy i nazwy upraw stwierdzonych na obszarze kontrolowanej działki rolnej dokonano również na podstawie bezpośredniego wywiadu terenowego działek ewidencyjnych, na których znajdują się zadeklarowane działki rolne (kontrola ta miała miejsce w dniach od [...] do [...] r.).

Działania kontrolne organów ARiMR służą właśnie weryfikacji danych zamieszczanych przez wnioskodawców. Pomiarom kontrolnym podlegają działki rolne, a nie działki ewidencyjne. Płatności obszarowe przyznawane są do upraw położonych na działkach rolnych tylko te grunty poddawane są identyfikacji dla celów płatności kontroli.

Z tego właśnie powodu podstawowe znaczenie w procedurze przyznawania płatności obszarowych ma weryfikacja w toku kontroli administracyjnej, w której wykorzystuje się technologie geograficznych systemów informacyjnych, mające oparcie w danych wektorowych (tzw. wektoryzacja ortofotomapy). Pomiary te zostały dokonane w sposób prawidłowy i rzetelny. Wykazały one, że dane obszarowe zawarte w deklaracji strony w odniesieniu do pięciu działek rolnych odbiegają od rzeczywistej powierzchni tych działek. Przy czym, w trzech przypadkach stwierdzona w wyniku kontroli powierzchnia działek rolnych nie spełniała warunku minimalnej wymaganej powierzchni (działki rolne [...]).

Raz jeszcze podkreślić należy, że w sprawach o przyznanie płatności obszarowych istotne znaczenie ma rzeczywisty areał gruntów rolnych objętych wnioskiem i utrzymywanie go w stanie zgodnym z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności. Jest to warunek zawarty w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach. Wynika z niego w sposób bezpośredni, że warunkiem przyznania wnioskodawcy płatności jest "utrzymywanie wszystkich gruntów zgodnie z normami", czyli utrzymywanie wszystkich objętych wnioskiem gruntów w taki sposób, aby była na nich dobra kultura rolna w roku ubiegania się o przyznanie płatności obszarowych.

Należy mieć świadomość, że stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach do płatności bezpośrednich kwalifikują się wszystkie grunty rolne, które są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności. Tymczasem sporne grunty nie były jednak utrzymywane zgodnie z tymi normami w roku kalendarzowym, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności.

Reasumując, na gruncie wyżej przytoczonych przepisów należy przyjąć, że posiadanie gospodarstwa rolnego lub gruntu ściśle wiąże się z produkcją rolną, zatem konieczne jest faktyczne użytkowanie gruntów rolnych. Takie rozumienie posiadania połączonego z faktycznym użytkowaniem gruntów rolnych wiąże się z celem tych dopłat, czyli dofinansowaniem do produkcji rolnej i pomocy rolnikom rzeczywiście użytkującym posiadane grunty rolne. Zatem aby zostać beneficjentem pomocy w ramach mechanizmu bezpośredniego wsparcia nie wystarczy być posiadaczem gruntów rolnych, ale należy je przede wszystkim rolniczo użytkować (tak, przykładowo WSA w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 11 sierpnia 2010 r., I SA/Go 548/10, LEX 748529).

Tymczasem sporne działki rolne nie były, w świetle poczynionych ustaleń faktycznych, użytkowane rolniczo w 2011 r.

Dla uzyskania płatności bezpośrednich nie wystarczy być jedynie posiadaczem działek rolnych w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego, ale niezbędnym jest faktyczne użytkowanie rolnicze gospodarstwa rolnego, które przejawiać ma się w wykonywaniu zabiegów agrotechnicznych – czyli uprawie ziemi (tak NSA w wyroku z dnia 29 listopada 2011 r., sygn. akt: II GSK 1177/10, LEX nr 1151564). Poza tym wymagania, jakie musza spełniać grunty rolne objęte wnioskiem o przyznanie płatności obszarowych muszą pozostawać w dobrej kulturze rolnej w roku, który obejmuje wniosek o przyznanie płatności. Z tego właśnie powodu w postępowaniu o przyznanie płatności obszarowych istotne znaczenie ma powierzchnia gruntów rolnych, objęta wnioskiem i utrzymywanie ich w stanie zgodnym z normami w danym roku, w którym beneficjent ubiega się o ich przyznanie. Te okoliczności mogą być wykazane protokołem z czynności kontrolnych (wyrok NSA z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt II GSK 500/10, LEX nr 1081553).

Ponadto organ prowadzący postępowanie z wniosku rolnika o przyznanie płatności, w trakcie postępowania wyjaśniającego ma możliwość weryfikacji deklaracji zawartych we wniosku, jak i ustaleń systemowych, poprzez wykorzystanie wszelkich, zgodnych z prawem narzędzi, w tym kontroli na miejscu, która jest w stanie najpełniej oddać rzeczywisty obraz danych zadeklarowanych we wniosku (wyrok WSA w Lublinie z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt: III SA/Lu 2/12, LEX nr 1139285).

Tymczasem, w wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej z zastosowaniem ortofotomap oraz kontroli na miejscu z dnia [...] r., jak również na podstawie bezpośredniego wywiadu terenowego działek ewidencyjnych, na których znajdują się zadeklarowane działki rolne (kontrola ta miała miejsce w dniach [...] r.), stwierdzono, że nie wszystkie zadeklarowane do objęcia płatnościami działki kwalifikują się do płatności bezpośrednich.

Na działkach rolnych [...], stwierdzono chwasty wieloletnie, poschniętą zeszłoroczną roślinność, występowanie samosiejek drzew iglastych i liściastych, a także występowanie zwartej roślinności, charakterystycznej dla odłogu, co w sposób jednoznaczny wskazuje na zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej na tych działkach na przełomie ostatnich lat. Zatem ze zgromadzonych w sprawie dowodów wynika w sposób jednoznaczny, że pięć spornych działek, cytowanych wyżej, zarówno w dacie tworzenia ortofotomapy, składania wniosku o przyznanie płatności i w dacie przeprowadzania kontroli na miejscu znajdowało się w takim samym stanie i nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. Odnośnie tych pięciu działek rolnych, należy stwierdzić, że stanowiły one nieużytki rolne, na których zaniechano prowadzenia działalności rolniczej. Działki te w całości nie były przedmiotem użytkowania rolniczego, a stwierdzone wieloletnie chwasty oraz pozostałości roślin z poprzedniego okresu wegetacyjnego jednoznacznie dowodzą, że na przestrzeni ostatnich lat zaprzestano użytkowania rolniczego tych gruntów.

W skardze strona podniosła, że nie jest prawdą, że zaniechała ona jakichkolwiek prac polowych od wielu lat na wskazanych działkach. Należy jednak stwierdzić, że oględziny zdjęć sporządzonych na przedmiotowych działkach rolnych, nr [...] w toku czynności kontrolnych potwierdzają, że na działkach tych nie była prowadzona działalność rolnicza i działki te stanowiły w istocie nieużytki. Stwierdzone na nich wieloletnie chwasty i pozostałości roślin z poprzedniego okresu wegetacyjnego rzeczywiście dowodzą w sposób jednoznaczny zaprzestania użytkowania tych działek w okresie ostatnich lat. Faktu tego nie mogą zmienić konsekwentne zaprzeczenia skarżącej oraz twierdzenia, że grunty te jednak pielęgnuje, stosując orkę i bronę talerzową. Nie jest możliwe, ażeby określone działki znajdowały się w takim stanie, pomimo wykonywania na nich regularnych zabiegów pielęgnacyjnych.

Sąd podziela wszelkie ustalenia poczynione przez organy administracyjne obu instancji. Organy oparły się na wynikach przeprowadzonej kontroli na miejscu i sporządzonych w jej trakcie zdjęciach. Jednak wyniki tej kontroli oraz analiza zdjęć wchodzących w skład zgromadzonego w tej sprawie materiału dowodowego nie pozostawia żądnych wątpliwości co do stanu spornych działek, jak również tego, że nie są one użytkowane rolniczo. Należy również podkreślić, że o wadze dowodu z protokołu kontroli, raportu z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni świadczy fakt, że kontrole mogą być przeprowadzone tylko przez określone, wyspecjalizowane i bezstronne podmioty. Z tego też względu dowodom z protokołu kontroli (raportu z czynności kontrolnych) należy co do zasady przypisać przymiot wiarygodności (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 grudnia 2010 r., sygn. akt: I SA/Gd 980/10, LEX nr 748161).

W ocenie Sądu, organy ARiMR przeprowadziły postępowanie administracyjne w sposób rzetelny i zgromadziły wyczerpujący materiał dowodowy w sprawie. W toku postępowania zgromadzono materiał dowodowy zarówno z kontroli administracyjnej (zdjęcia fotograficzne – tzw. ortofotomapy), jak i z kontroli przeprowadzonej na miejscu. Po przeprowadzonej kontroli sporządzony został raport z czynności kontrolnych. Strona miała możliwość zapoznania się z raportem z czynności kontrolnych i ustosunkowania się do wyników kontroli. W praktyce, strona polemizowała z zasadnością poczynionych przez organy w toku postępowania administracyjnego ustaleń w zakresie stanu faktycznego. Polemika ta ograniczała się jedynie do zaprzeczania poczynionym w toku postępowania ustaleniom.

Wobec powyższego decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C., utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z., odmawiającą przyznania bezpośrednich płatności obszarowych A. K., należało uznać za zgodną z prawem.

W tym stanie rzeczy skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalono.