Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1136/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 471
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Adam Nita, Protokolant St. sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2019 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją znak: [...] z [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. znak: [...] z [...]r., wymierzającą skarżącemu R.S. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą D, karę pieniężną w wysokości [...] zł za urządzanie gier na automatach, poza kasynem gry.

W podstawie prawnej powołał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29.08.1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2018r. poz. 800 z późn. zm.), art. 2 ust. 3 i ust. 4, art. 6 ust. 1, art. 8, art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 2 oraz art. 91 ustawy z 19.11.2009r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2016r., poz. 471 z późn. zm.).

Przedstawiając stan faktyczny sprawy wskazał, że w dniu [...] r. funkcjonariusze Referatu Dozoru Urzędu Celnego w K. przeprowadzili kontrolę w lokalu o nawie "A", w J. w zakresie urządzania i prowadzenia gier na automatach. Kontroli poddano 6 sztuk automatów o nazwach: EMOTION bez n-ru, HOT SPOT bez n-ru, ULTIMATE nr [...], MAGIC GAMES II bez n-ru, GAMINATOR SUPER V+ bez n-ru, HOT SPOT nr [...], IKR [...]. Swoim wyglądem automaty przypominały urządzenia eksploatowane w kasynach i salonach gier, nie posiadały oznaczeń numerem poświadczenia rejestracji GL oraz numerem zezwolenia. W związku z powyższym funkcjonariusze celni podjęli czynności kontrolne. Dokonali oględzin zewnętrznych automatów i przeprowadzili gry kontrolne (eksperymenty). Z przeprowadzonych czynności [...]r. sporządzono protokół.

W konsekwencji przeprowadzonego postępowania organ pierwszoinstancyjny powołaną na wstępie decyzją z [...]r. wymierzył stronie karę pieniężną w kwocie [...] zł.

Od tego rozstrzygnięcia strona wniosła odwołanie.

W wyniku jego rozpatrzenia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W związku z twierdzeniami zawartymi w odwołaniu, iż R.S. nie był podmiotem urządzającym gry w skontrolowanym lokalu, a jedynie podnajął powierzchnię w lokalu będącym w jego władaniu G.J. i to on urządzał gry na przedmiotowych w sprawie automatach do gier, organ drugiej instancji wezwał stronę do przedstawienia dowodów, które potwierdzałyby te twierdzenia, które nota bene podniesione zostały dopiero na etapie postępowania odwoławczego. Pismem z dnia [...]r. pełnomocnik skarżącego wskazał, że z posiadanych informacji wynika, że wszelka dokumentacja w zakresie mającym potwierdzać informacje zwarte w odwołaniu, iż strona postępowania nie była podmiotem urządzającym gry w skontrolowanych lokalu, a jedynie podnajęła powierzchnię w lokalu będącym w jego władaniu G.J., który to urządzał gry na przedmiotowych w sprawie automatach do gier, znajduje się w aktach sprawy oznaczonej sygn. akt [...] prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową K. w K.. Jednocześnie, pełnomocnik strony zwrócił się o wystąpienie do Prokuratury Rejonowej K. w K. o udostępnienie wyżej wymienionej dokumentacji. Z nadesłanej na prośbę organu dokumentacji, w której jedną z osób przeciwko której prowadzone było przez Prokuraturę Rejonową K. postępowanie był G.J. wynikało jednakże, że sprawa dotyczy innej kontroli, przeprowadzonej w innym terminie i w innym lokalu oraz odnosi się do innych automatów, niż te które są przedmiotem niniejszego postępowania. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej , w aktach sprawy prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową K. nie było żadnych dowodów, które miałyby wskazywać, że urządzającym gry na wymienionych wyżej sześciu automatach w lokalu o nazwie A, mieszczącym się w J. był G.J..

Dalej organ drugiej instancji wskazał, że z analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w wyniku czynności przeprowadzonych [...] r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w K. po wejściu do lokalu stwierdzili w nim ww. urządzenia do gier. Z zapisów zawartych w protokole z [...] r. wynika, że w rezultacie przeprowadzonego eksperymentu w postaci gier kontrolnych na automatach o nazwach: EMOTION bez nr, HOT SPOT bez nr, ULTIMATE nr [...], MAGIC GAMES U bez nr, GAMINATOR SUPER V bez nr, HOT SPOT nr [...], IKR[...], na wszystkich urządzeniach uzyskano wygraną rzeczową w postaci punktów kredytowych, które dawały możliwość przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry. Wszystkie gry rozegrane na urządzeniach zawierały element losowości, dobór odpowiednich konfiguracji na obracających się bębnach oraz odkrywanie kart w grach karcianych, następowały przypadkowo w sposób niezależny od gracza. Gry urządzane były w celach komercyjnych, gdyż aby zagrać na urządzeniach należało je uprzednio zasilić środkami pieniężnymi. Organ odwoławczy dodał, że na urządzeniach EMOTION oraz HOT SPOT nr [...], IKR [...] zainstalowana była gra karciana AMERICAN POKER, która z natury jest grą losową, ponieważ grający nie ma jakiejkolwiek możliwości wpływu na wybór rozdania następnych kart a urządzenia HOT SPOT bez nr oraz MAGIC GAMES II posiadały automatyczny tryb gier "AUTOSTART", który umożliwiał prowadzenie gier w sposób automatyczny, bez udziału gracza.

W niniejszej sprawie organ odwoławczy, dysponując dowodami w postaci: oględzin automatów, zarejestrowanego przez funkcjonariuszy przebiegu gier na spornych urządzeniach, nie miał wątpliwości co do charakteru automatów i gier prowadzonych na nich jednoznacznie ustalając, że skontrolowane urządzenia są automatami do gier w myśl przepisów ustawy o grach hazardowych.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. zauważył także, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż osobą urządzającą gry na spornych automatach był R.S.. Dodał, że w aktach sprawy znajduje się umowa najmu zawarta w dniu [...] r. pomiędzy współwłaścicielką kontrolowanego lokalu a R.S.. Z zapisów umowy wynika, że współwłaściciele lokalu, oddali przedmiotowy lokal w całości wraz z wyposażeniem w najem R.S.. Ponadto w § 6 ust. 5 umowy zawarto zastrzeżenie, że najemca, z zastrzeżeniem § 2 ust.4 umowy, nie ma prawa podnajmować lokalu osobom trzecim, użyczać go lub w jakikolwiek inny sposób przenosić jego posiadania. § 2 ust.4 umowy stanowi, iż Wynajmująca wyraża zgodę na podnajem 10 m2 lokalu użytkowego firmie, z którą Najemca współpracuje. Umowa nie wskazywała jednakże jaka to firma i na jakie cele miałoby być wykorzystywane te 10 m2 powierzchni w lokalu. Została ona zawarta na okres do dnia [...] r., bez wskazania, jaki rodzaj działalności będzie prowadzony w lokalu przez najemcę w wynajętym lokalu. Podczas kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy celnych nie stwierdzono, aby w całym lokalu poza udostępnianiem klientom lokalu możliwości gier na automatach prowadzona była jakakolwiek inna działalność. Organ odwoławczy wskazał, że R.S. zarówno w toku całego postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji, jak również w postępowaniu odwoławczym nie przedstawił żadnego dowodu na to, że uzyskał zgodę właścicieli lokalu na podnajem całego lokalu innej osobie. Strona nie przedstawiła również jakiegokolwiek dowodu na to, że faktycznie podnajęła lokal lub oddała go w używanie G.J., który według jego twierdzeń, podnoszonych dopiero na etapie postępowania odwoławczego i niepopartego żadnymi dowodami, był podmiotem, który zajmował się urządzaniem gier na automatach eksploatowanych w lokalu. Dokumentacja zgromadzona w aktach sprawy prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową K. o sygnaturze wskazanej przez pełnomocnika strony nie zawierała żadnego dowodu, który mógłby potwierdzić oświadczenia strony złożone w tym zakresie w odwołaniu.

Organ odwoławczy dodał, że bezspornym w sprawie jest również fakt nieposiadania przez R.S. koncesji na prowadzenie kasyna, gdyż wiedzę taką organy administracji podatkowej posiadają z urzędu.

W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że w niniejszej sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy o grach hazardowych w brzmieniu obowiązującym w dniu przeprowadzenia kontroli z uwagi na obowiązującą w polskim systemie prawnym zasadę lex retro non agit, która nakazuje do zdarzeń prawnych stosować przepisy prawa obowiązujące w dacie zaistnienia zdarzenia, a przyjęcie zastosowania ustawy późniejszej możliwe jest tylko wówczas, gdy ustawa wyraźnie tak stanowi.

Wskazując na podstawę prawną rozstrzygnięcia organ przytoczył treść art. 2 ust. 3 i 4 u.g.h., z których wynika, że grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Wygraną rzeczową jest także wygrana polegająca na możliwości przedłużenia gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze (art. 2 ust. 4 ustawy). W dalszej części uzasadnienia organ drugoinstancyjny powołał się również na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego.

Od powyższej decyzji R.S. wniósł w zakreślonym terminie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, w której reprezentowany przez fachowego pełnomocnika postawił zarzuty:

• naruszenia art. 122 i 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm. - dalej: "OP" przejawiające się w niepodjęciu działań w celu ustalenia stanu faktycznego, brak zebrania materiału dowodowego pozwalającego w sposób niebudzący wątpliwości ustalić, że R.S. można uznać za podmiot który urządził, zorganizował gry na automacie poza kasynem gry;

• naruszenia art. 122 i 187 § 1 OP przejawiające się w niepodjęciu działań w celu ustalenia stanu faktycznego i bezzasadne, nieuzasadnione przyjęcie, że skoro skarżący błędnie wskazał sygnaturę akt postępowania przygotowawczego, w których jego zdaniem powinny znajdować się dokumenty świadczące o podnajęciu lokalu G.J., to tym samym nie udowodnił swoich twierdzeń zawartych w odwołaniu;

• braku wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy, przejawiający się w nienależytym przeprowadzeniu postępowania dowodowego, polegającego na przedstawieniu stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym i zaniechanie poinformowania skarżącego albo jego pełnomocnika, że numer sprawy na jaki się powołują w piśmie kierowanym do organu dotyczy zupełnie innego lokalu i innych automatów oraz że w aktach sprawy ozn. [...]brak jest dokumentów na które się powołują, że miała miejsce pomyłka skarżącego;

• braku pełnego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia przejawiające się w całkowitym zignorowaniu przez organ konieczności wykazania wypełnienia przez skarżącego znamion czynu polegającego na urządzaniu gier, w szczególności brak jakiegokolwiek odniesienia do kwestii świadomości w jego działaniu;

• naruszenia art. 122 i 187 § 1 OP przejawiające się w niepodjęciu działań w celu ustalenia stanu faktycznego i nieprzesłuchanie skarżącego, pracowników lokalu w celu ustalenia jakie czynności i przez kogo były podejmowane w stosunku do automatów, kto je włączał, serwisował, bankował i czy takie czynności były w ogóle wykonywane, czy skarżący kiedykolwiek pojawił się w lokalu itp.;

• naruszenia art. 122 i 187 § 1 OP przejawiające się w niepodjęciu działań w celu ustalenia stanu faktycznego i brak przeprowadzenia dowodu z zeznań odwołującego;

• naruszenia art. 122, art. 180 § 1 oraz art. 187 § 1, art. 191 OP poprzez wadliwe (sprzeczne z zasadą prawdy obiektywnej) przeprowadzenie postępowania dowodowego, oraz przekroczenie zasady uznania administracyjnego przy ocenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, skutkujące dokonaniem całkowicie dowolnej oceny dowodów, w sposób który pozwolił organowi na uzasadnienie błędnej decyzji w zakresie możliwości uznania skarżącej za "urządzającego gry".

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji organu I instancji, stwierdzenie, że powyższe decyzje nie podlegają wykonaniu, oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji ewentualnie umorzenie postępowania.

Do skargi pełnomocnik załączył umowę najmu lokalu z [...]r. dowód wpłaty kaucji z [...]r. oraz wypowiedzenie umowy najmu z [...]r.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji, wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 t.j.) kompetencje sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej ograniczone zostały do oceny działalności tych organów pod względem zgodności z prawem. Działając w granicach przyznanych kompetencji, wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny prawidłowości zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego oraz trafności ich wykładni. Nadto należy podkreślić, że w myśl art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 t.j., dalej przywoływanej jako "p.p.s.a.") sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, co oznacza, że ma obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.

Stosownie do art. 2 ust. 3 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli (Dz. U. z 2016r., poz. 471 t.j.) – dalej powoływana jako "u.g.h.", grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Przepis art. 6 ust. 1 u.g.h. stanowi, że działalność w zakresie (...) gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry. W myśl art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Stosownie do art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h., wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 u.g.h. wynosi [...]zł od każdego automatu.

Sąd stwierdza, że sporne w sprawie automaty czynią zadość regulacji art. 2 ust. 3 u.g.h. Stanowisko to znajduje oparcie w poczynionych w sprawie ustaleniach, bazujących na zgromadzonych dowodach, obejmujących m.in. wynik eksperymentu procesowego tj. gry kontrolnej, której przebieg opisano w protokole z eksperymentu procesowego (karta 2 akt administracyjnych).

W sprawie, w ramach dokonanych oględzin automatu i przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych eksperymentu, polegającego na odtworzeniu gier na spornych automatach stwierdzono m.in., że urządzenie umożliwiało grę po wpłaceniu pieniędzy; gracz nie miał wpływu na uzyskanie wygrywającej kombinacji na urządzeniach (układ symboli tworzył się zupełnie przypadkowo - losowo). W przypadku niektórych automatów możliwe było rozgrywanie gier w trybie autostartu, kiedy to gracz nie ma żadnego wpływu na wynik gry, jako że daje jedynie impuls do jej rozpoczęcia. Kontrolowany lokal nie jest kasynem gry w rozumieniu definicji zawartej w art. 4 pkt 1 lit. a) u.g.h.; gry toczyły się o wygrane punktowe. Gry na automatach spełniały także kolejny warunek, tym razem wynikający z zacytowanego art. 2 ust. 5 ustawy o grach hazardowych, tj.: były organizowane w celach komercyjnych - gry na automatach urządzane były odpłatnie - uruchomienie gry warunkowane bowiem było koniecznością wniesienia opłaty. Działalność była zatem nastawiona na osiągnięcie zysku.

Z powyższego wynika, że gry spełniały definicję gier na automatach, o których mowa w art. 2 ust. 3 i 4 u.g.h.

Odnośnie podmiotu urządzającego gry organ zasadnie przyjął, że była nim strona. Zauważyć bowiem należy, że skarżący – wbrew zarzutom skargi – nie tylko jest najemcą całego lokalu, ale także poza urządzaniem w tym lokalu gier na automatach nie była tam prowadzona żadna inna działalność. Skarżący w postępowaniu odwoławczym powoływał się na fakt, że lokal był przedmiotem podnajmu, jednak nie przedstawił na tę okoliczność żadnych dowodów. Również akta sprawy karnej wskazane przez samego zainteresowanego jako te, z których ta okoliczność miałaby wynikać nie doprowadziły do potwierdzenia stanowiska strony, gdyż dotyczyły innej sprawy. Nadto przypomnieć należy, że umowa zabraniała skarżącemu podnajęcia całego lokalu.

Tym samym nie zasługuje na uwzględnienie zarzut bezpodstawnego uznania, że to nie skarżący urządzał gry na automatach, lecz G.J. jako podnajemca, gdyż brak było jakichkolwiek dowodów na potwierdzenie, że w kontrolowanym w tym postępowaniu lokalu urządzającym gry na kontrolowanych automatach był G.J..

Na podstawie tych ustaleń organ wyjaśnił i wykazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jakie zebrane dowody (i poczynione na ich podstawie ustalenia) przesądziły o zakwalifikowaniu stanu faktycznego według art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych.

Wbrew zarzutowi skargi postępowanie było prowadzone zgodnie z obowiązującymi regułami procesowymi, z zachowaniem gwarancji strony skarżącej, a organ podjął działania mające na celu wyjaśnienie stanu faktycznego. Strona w skardze zarzuciła niepodjęcie działań mających na celu ustalenie stanu faktycznego, tym niemniej sama nie przedstawiła dowodów, które mogłyby podważyć ustalenie, że to nie skarżący był urządzającym gry. Jedyny zgłoszony przez stronę dowód wskazujący na sygnaturę akt sprawy karnej okazał się nieprzydatny dla sprawy (błędna sygnatura). Natomiast fakt, że strona działając we własnym interesie nie zadbała o podanie rzetelnych danych nie może nakładać na organ obowiązku poszukiwania sygnatury właściwej, skoro jest to okoliczność znana tylko stronie. Skarżący w skardze zarzucił też, że organ nie poinformował go, że podana sygnatura okazała się błędna. Zauważyć jednak należy, że – choć na podstawie art. 122 O.p. to organ zobowiązany jest do prowadzenia postępowania dowodowego, a samo postępowanie winno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów (art. 121 § 1 O.p.) - nie należy tego rozumieć w ten sposób, że strona może zachować całkowitą bierność, a w przypadku powstania negatywnych dla niej skutków użyć tego jako argumentu przeciwko organowi. To strona – jako dysponująca wiadomościami o prowadzonym postępowaniu karnym - we własnym interesie winna była wskazać prawidłową sygnaturę sprawy karnej. Nadto nie należy zapominać, że służy jej prawo przeglądania akt, sporządzania z nich notatek i odpisów. Została też zawiadomiona o możliwości zapoznania się z aktami przed wydaniem decyzji (stosowne zawiadomienie odebrał pełnomocnik [...]r). Skoro strona z żadnego z tych praw nie skorzystała, nie może organowi stawiać zarzutu, że nie dowiedziała się, że udzielona przez nią informacja okazała się nieścisła. Wobec powyższego Sąd uznał, że sposób procedowania organu nie doprowadził do naruszenia zasad prowadzenia postępowania, określonych w przepisach O.p.

Nadto zauważyć należy, że zasadnie organy w niniejszej sprawie działały na podstawie przepisów z daty zdarzenia. Ustawa nowelizująca u.g.h. nie przewidziała przepisów o charakterze intertemporalnym. W takim zaś przypadku - zdaniem Sądu orzekającego - ocena zachowania podmiotu urządzającego gry hazardowe winna odbywać się w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie stwierdzenia naruszenia prawa przez stronę. Sąd w pełni aprobuje pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 października 2012 r. (II GSK 1354/11; dostępny: CBOSA), że zasada bezpośredniego działania nowego prawa polega na tym, że nowe przepisy należy stosować do wszelkich stosunków prawnych i zdarzeń, które powstaną po ich wejściu w życie. Stosowanie nowego prawa do stosunków prawnych i zdarzeń, które zostały w pełni ukształtowane w trakcie obowiązywania poprzedniej regulacji, jest zaś możliwe jedynie wtedy, gdy ustawodawca wprowadził stosowne przepisy przejściowe, czego nie uczynił odnośnie regulacji art. 89 u.g.h. Przyjęcie założenia przeciwnego i zastosowanie do skutków prawnych działań podmiotów prawa przepisów nie obwiązujących w dacie podejmowania tych działań mogłoby skutkować naruszeniem zasady lex retro non agit. Strona bowiem podejmując określoną aktywność byłaby pozbawiona możliwości przewidzenia jej skutków prawnych, a takie założenie nie może się ostać w świetle zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa. Dlatego - w ocenie Sądu - miarodajny dla oceny skutków prawnych stanu stwierdzonego przez funkcjonariuszy celnych w dacie kontroli jest stan prawny obowiązujący w tym dniu. W przedmiotowej sprawie stan prawny i faktyczny dotyczący naruszenia przez stronę zasad prowadzenia gier hazardowych został ukształtowany w całości przed wejściem w życie zmiany ustawy (u.g.h.), dlatego organy obu instancji zasadnie zastosowały przepisy tej ustawy w brzmieniu sprzed nowelizacji.

W ocenie Sądu, w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu, przestrzegając zasad postępowania dowodowego, ustalono okoliczności uzasadniające zastosowanie sankcji administracyjnej wobec strony skarżącej. Trafne były wnioski organu I instancji, podzielone przez organ odwoławczy również wynikłe z okoliczności podniesionych na etapie postępowania odwoławczego, co do tego, że urządzającym gry był skarżący, a sporne urządzenia znajdujące się w lokalu (nie mającym statusu kasyna gry) były automatami do gier, które miały charakter losowy, umożliwiały wygrane rzeczowe – punkty oraz były urządzane w celach komercyjnych. Sąd w składzie orzekającym w całości podziela ustalenia organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W rozpatrywanej sprawie nie jest sporne, że opisane na wstępie urządzenia stanowiące przedmiot postępowania, zainstalowane były w lokalu, będącym we władaniu skarżącego, w którym prowadził tylko działalność polegającą na organizowaniu gier. Lokal nie był objęty koncesją na prowadzenie kasyna gry.

Zgodnie z art. 2 ust. 3 u.g.h., grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Wygraną rzeczową w grach na automatach, zgodnie z art. 2 ust. 4 u.g.h., jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze. Grami na automatach, stosownie do art. 2 ust. 5 u.g.h., są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. Zgodnie z art. 3 u.g.h., urządzanie gier i prowadzenie działalności w zakresie gier losowych, zakładów, zakładów wzajemnych i gier na automatach jest dozwolone wyłącznie na zasadach określonych w ustawie.

W sprawie nie jest sporne, że urządzenia eksploatowane były w lokalu niebędącym kasynem gry, bez wymaganej koncesji na prowadzenie kasyna gry w rozumieniu art. 6 ust. 1 u.g.h., a także nie posiadały poświadczeń rejestracji oraz umieszczonego numeru rejestracji, o którym mowa w art. 23a u.g.h.

Wskazać należy, że pojęcie "urządzanie gier" w języku polskim rozumiane jest jako synonim takich pojęć, jak: "utworzyć, uporządkować zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994). Według zaś Słownika języka polskiego pod red. Mieczysława Szymczaka (PWN, Warszawa 1981 r.) urządzić to m.in. zorganizować jakąś imprezę, jakieś przedsięwzięcie, itp. W tym kontekście "urządzanie gier" obejmuje niewątpliwie podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatów), w znaczeniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. Natomiast "urządzający gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h. to podmiot realizujący (wykonujący) te działania, czynności. Urządzanie gier na automatach obejmuje zatem w szczególności zachowania aktywne polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca do zamontowania urządzenia, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego automatu nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywanie automatu w stanie stałej aktywności, umożliwiającej jego sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, związane z obsługą urządzenia czy zatrudnieniem odpowiednio przeszkolonego personelu.

Nie ulega wątpliwości, że wobec całokształtu ustaleń faktycznych w sprawie, czynności skarżącego, takie jak zapewnienie odpowiedniego miejsca na urządzenia, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej liczbie graczy, zapewnienie funkcjonowania automatów, stanowiły tworzenie zaplecza logistycznego dla organizowania gier na automatach i umożliwiały prowadzenie tego rodzaju działalności w kontrolowanym lokalu, nie zaś tylko stanowiły wykonanie umowy najmu w tym lokalu.

Sąd nie podzielił zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów procesowych w zakresie niepodjęcie działań celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nieprawidłowej oceny materiału dowodowego.

Zebrany materiał dowodowy był wyczerpujący i umożliwiał rozpatrzenie sprawy, podjęto wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, zaś przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia prawa materialnego lub przepisów procedury. W rozpatrywanej sprawie zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów organ dał wiarę określonym dowodom i dał temu wyraz w swojej decyzji. Organ rozpatrzył nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale także wszystkie dowody we wzajemnej łączności. Ustalenia i wnioski wyprowadzone z materiału dowodowego są zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.

Podsumowując, organ prawidłowo uznał skarżącego za urządzającego gry na automatach poza kasynem gry. Podstawę prawną działania organów stanowi dyspozycja art. 89 ust. 1 pkt 2 i art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.

Organ badał jaki charakter mają gry na automacie i w tym celu dopuścił dowód z eksperymentu, który potwierdził, że organizowane są w celach komercyjnych, mają charakter losowy. Nie ma wątpliwości, że organizowanie gier na automatach jest nastawione na zysk związany z odnoszeniem korzyści ze świadczeń pieniężnych osób uczestniczących w grze (odpłatność za grę). Gry na badanych urządzeniach miały "charakter losowy", nie zaś zręcznościowy, ponieważ wygrana nie zależała od umiejętności (wrodzonych lub nabytych) uczestnika gry, jego predyspozycji fizycznych lub intelektualnych, skoro po uruchomieniu przez grającego odpowiednim przyciskiem bębna (cylindra) z różnymi figurami i rysunkami etc., nie ma on już wpływu na ustawienie się bębnów w odpowiedniej konfiguracji, bowiem po kolejnym przycisku zatrzymują się one samoczynnie. Ze względu na dużą prędkość obracania się bębnów grający nie jest w stanie przewidzieć kombinacji symboli, która pojawi się na bębnach w chwili zatrzymania, gdyż zwolnienie obrotów bębnów następuje nie od razu, lecz stopniowo. W dwóch automatach dostępna była gra American Poker – z definicji gra hazardowa, a na dwóch innych możliwe było rozgrywanie gier w trybie autostartu, gdzie wpływ osoby grającej na grę ogranicza się do jej uruchomienia i nie obejmuje jej wyniku. Skarżący nie posiadał koncesji ani pozwolenia na organizowanie gier na automatach, a automaty nie miały poświadczenia rejestracji. Obowiązki w tym zakresie ciążą na przedsiębiorcy na mocy znowelizowanego art. 23a do f) u.g.h., który wszedł w życie z dniem 13 lipca 2011 r. na mocy art. 1 pkt 9, art. 11 i art. 18 ustawy z 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych i niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 34, poz.779) po notyfikacji Komisji Europejskiej w dniu 16 września 2010 r. pod numerem 2010/0622/PL. Nie było potrzeby występowania przez organ do Ministra Finansów o wydanie decyzji rozstrzygającej o rodzaju gier umieszczonych na automacie.

Należy wreszcie wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny 16 maja 2016 r. w sprawie o sygn. akt II GPS 1/16 podjął następującą uchwałę:

1. Art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612, ze zm.) nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L z 1998 r. Nr 204, s. 37, ze zm.), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy.

2. Urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612, ze zm ).

W uchwale tej NSA wskazał też, że w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. ustawodawca operuje pojęciem "urządzającego gry". Tego rodzaju zabieg służący identyfikacji sprawcy naruszenia prowadzi do wniosku, że podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry. I to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry, której przecież - jak to wynika z art. 6 ust. 4 u.g.h. - nie może uzyskać, ani osoba fizyczna, ani jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, ani też osoba prawna niemająca formy spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które to spółki prawa handlowego, jako jedyne, o koncesję taką mogą się ubiegać.

Sąd orzekający w pełni podzielił pogląd zaprezentowany w uchwale, co oznacza, że jest związany poglądem w niej wyrażonym.

Zauważyć też należy, że 21 października 2015 r. Trybunał Konstytucyjny rozpoznając sprawę P 32/12 dotyczącą pytania prawnego skierowanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach o sygn. akt. III SA/Gl 1979/11, stwierdził, że art. art. 89 ust. 1 pkt. 2 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych(Dz. U. z 2015r. poz. 612 i 1201) w zakresie, w jakim zezwalają na wymierzenie kary pieniężnej osobie fizycznej, skazanej uprzednio prawomocnym wyrokiem na karę grzywny za wykroczenie skarbowe z art. 107 § 4 ustawy z dnia 10 września 1999r. - Kodeks kamy skarbowy (Dz. U. z 2013r. poz. 186, ze zm.), są zgodne z wywodzoną z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą proporcjonalnej reakcji państwa na naruszenie obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Trybunał Konstytucyjny potwierdził możliwość równoczesnego wymierzenia kary w oparciu o przepisy kodeksu karnego skarbowego oraz ustawy o grach hazardowych. Wyjaśnił też, że sankcyjny charakter posiada zarówno prawo podatkowe jak i karne skarbowe, które pozostają od siebie niezależne. Wyeliminowanie jednego z tych orzeczeń osłabiłoby ich prewencyjną funkcję. Dlatego też regulację dotyczącą kary pieniężnej, o której mowa w art. 89 u.g.h. należy postrzegać jako sankcję o charakterze prewencyjnym mającą na celu eliminację nieprawidłowości występujących na rynku gier i zakładów wzajemnych. Kara administracyjna nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej.

Niezasadny jest zarzut, że organy podatkowe wadliwie przeprowadziły postępowanie, co doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia, że skarżący był podmiotem urządzającym gry na spornych automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Nie doszło do naruszenia art. 120 i art. 121 O.p., albowiem organy działały na podstawie przepisów prawa, a postępowanie było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, z poszanowaniem przestrzegania przepisów procesowych oraz przy prawidłowym stosowaniu przepisów prawa materialnego. Organy prawidłowo też zebrały materiał dowodowy w sprawie nie naruszając art. 180 § 1 i art. 122 O.p. poprzez wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego oraz przekroczenie zasady uznania administracyjnego, co strona podnosiła w skardze. Słusznie organ zauważył, że z art. 122 O.p. wynika, iż organy mają podejmować wszelkie działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, ale organ nie jest jedynym podmiotem zobowiązanym do gromadzenia materiału dowodowego. Wskazał, że obowiązki organu nie zwalniają strony z przekazania dowodów na wykazanie swoich racji, a skarżący na żadnym etapie postępowania nie przedstawił dowodu na istnienie podnajemcy, będącego urządzającym gry na automatach w kontrolowanym lokalu, pomimo, iż to na stronie spoczywa ciężar udowodnienia faktów, jeśli wywodzi z nich korzystne dla siebie uprawnienia.

Zaskarżona decyzja zawiera prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne, albowiem organ wyjaśnił na podstawie jakich okoliczności ustalił stan faktyczny sprawy, prawidłowo przywołał treść zastosowanych przepisów prawa, na których oparł zaskarżone rozstrzygnięcie oraz dokonał ich prawidłowej wykładni.

Dołączenie do skargi z [...]r. dokumentów w postaci umowy najmu lokalu z [...] r. dowodu wpłaty kaucji z [...]r. oraz wypowiedzenia umowy najmu z [...]r. nie mogło odnieść skutku w postaci uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż na etapie postępowania administracyjnego I i II instancji dokumenty te nie były organom znane. Sąd administracyjny badając prawidłowość rozstrzygnięcia czyni przedmiotem tego badania sprawę w jej kształcie z dnia wydania zaskarżonej decyzji i nie może uwzględniać zmian stanu faktycznego, jakie miały miejsce po wydaniu zaskarżonego aktu. Wobec powyższego dowody z dokumentów przedłożone wraz ze skargą nie mogły wpłynąć na ocenę Sądu odnośnie wydanych w postępowaniu administracyjnym decyzji.

Konkludując należy stwierdzić, że organy nie naruszyły w rozpatrywanej sprawie przepisów prawa materialnego, a ponadto działały z poszanowaniem reguł postępowania. Wszystkie zarzuty podniesione w skardze okazały się bezzasadne. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w sposób wyczerpujący i przekonujący odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą, a Sąd zaprezentowane stanowisko i jego argumentację podziela.

Z przedstawionych wyżej względów – na mocy art. 151 p.p.s.a. – Sąd oddalił skargę.