Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 241/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2019-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 52 par. 1, art. 53 par. 3, art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 112 ust. 1, art. 115 ust. 1 i 4, art. 124 ust. 1, art. 6 pkt 3,
journal: Dz.U. 2018 poz 2204
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.
article: art. 2 pkt 6
journal: Dz.U. 2017 poz 328
law: Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Armański, Protokolant Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2019 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Sandomierzu na decyzję Starosty S. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Ostateczną decyzją z 22 listopada 2018 r. Starosta Sandomierski na podstawie art. 115 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 104 kpa odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości gruntowej położonej w Sandomierzu obręb Sandomierz Poscaleniowy, oznaczonej w ewidencji gruntów numerem działki [...] o pow. 0,0350 ha.

W uzasadnieniu organ wskazał, że [...] w Sandomierzu Sp. z o.o., zwane dalej Spółką bądź [...], wnioskiem z 16 października 2018 r. zwróciło się do Starosty Sandomierskiego

o wydanie decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ograniczającej sposób korzystania z opisanej wyżej nieruchomości gruntowej położonej w Sandomierzu poprzez udzielenie zezwolenia na wykonanie prac polegających na zamontowaniu przyłącza wodociągowego do działki nr [...] stanowiącej własność E. i A. małż. K., motywując wniosek brakiem zgody na powyższe przez właścicieli działki nr [...] .

Organ ustalił, że Spółka ma zamiar wybudować przyłącze z sieci, która przebiega przez działkę nr [...] , na której też posadowiona byłaby część przyłącza. Do wniosku dołączono kserokopię korespondencji [...] w Sandomierzu, Urzędu Miejskiego, małżonków K., kserokopię braku zgody właścicieli działki nr [...] , a także odpis z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla "Kamień Plebański".

W ocenie organu, przedstawienie kserokopii pisma T. K. – właściciela działki nr [...] , w którym nie wyraża on zgody na wykonanie prac związanych z budową przyłącza – nie jest dowodem na przeprowadzenie rokowań,

o jakich mowa w art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Do wniosku dołączono odpis ustaleń tekstowych dla działek nr [...] i nr [...] . Działki te, zgodnie z ustaleniami obowiązującego Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego osiedla "Kamień Plebański" w Sandomierzu

i terenów przyległych, zatwierdzonego uchwałą nr XXXVIII/461/2017 Rady Miasta Sandomierza z 22 lutego 2017 r., znajdują się na terenach, gdzie dopuszczalna jest przebudowa i budowa obiektów, urządzeń i sieci infrastruktury technicznej. Zapis planu mieści się w wyliczeniu zawartym w art. 6 u.g.n.

Organ wskazał, że inwestycja celu publicznego musi realizować potrzeby wspólnoty tworzącej związek publicznoprawny. Inwestor powołujący się na cel publiczny powinien wykazać, że jego inwestycja nie służy jedynie zaspokojeniu interesu prywatnego (indywidualnego bądź grupowego). O publicznym charakterze inwestycji decyduje fakt realizacji określonych ustawowo celów, o ile służy to interesowi publicznemu. Wnioskowana inwestycja służy jedynie do wybudowania przyłącza wodociągowego do jednostki i zaspokojeniu interesu prywatnego. Wnioskodawca poparł swój wniosek konfliktem pomiędzy właścicielami sąsiadujących działek, co w żaden sposób nie spełnia przesłanek do wszczęcia postępowania o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Ponadto wnioskodawca w żaden sposób nie udowodnił, że przebieg przyłącza jest jedynym możliwym rozwiązaniem, a przedsięwzięcie nie może być zrealizowane w inny sposób bez potrzeby ograniczania prawa własności.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze Prokurator Rejonowy w Sandomierzu wniósł o uchylenie decyzji z 22 listopada 2018 r. w całości, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 112 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 3 oraz art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez bezpodstawne stwierdzenie wbrew powołanym wyżej przepisom, że rozbudowa nitki miejskiej sieci wodno-kanalizacyjnej mająca na celu doprowadzenie wody do jednego budynku nie jest inwestycją publiczną oraz bezzasadne, wbrew załączonym dowodom, uznanie, że strona nie przeprowadziła rokowań z właścicielem nieruchomości mającej podlegać ograniczeniom.

W ocenie skarżącego, trudno stwierdzić na jakiej podstawie organ I instancji nie nadał waloru dowodowego załączonemu do wniosku oświadczeniu właściciela działki zważywszy, że samo uzasadnienie tej kwestii w decyzji jest lakoniczne. Stwierdzono, że przedstawienie kserokopii pisma T. K., w którym nie wyraża zgody na przeprowadzenie prac związanych z budową przyłącza nie jest dowodem na przeprowadzenie rokowań.

Prokurator wskazał, że rokowania polegają na tym, iż strony przedstawiają własne stanowiska w sprawie, zgodnie z posiadaną wiedzą i wolą. Natomiast niewypracowanie wspólnego stanowiska musi skutkować uznaniem braku zgody właściciela na przeprowadzenie prac na jego gruncie. Wówczas nie ma obowiązku prowadzenia dalszych rokowań, gdyż nie można wymagać od strony, aby niezależnie od propozycji drugiej strony, była zmuszona do respektowania warunków lub prowadzenia rokowań dopóty, dopóki nie zmieni swojego stanowiska. Tożsama sytuacja występuje w analizowanej sprawie, gdzie pomiędzy zainteresowanymi istnieje spór, a T. K. w stanowczy sposób wyraził swoje stanowisko. Rokowania to wszelkie dopuszczalne prawem czynności i działania zmierzające do zawarcia umowy.

Skarżący nie zgodził się również z oceną organu, iż wnioskowana inwestycja służy jedynie zaspokojeniu interesu prywatnego. Wskazał, że bezzasadnym jest twierdzenie, że rozbudowa nitki miejskiej sieci wodno-kanalizacyjnej mająca na celu doprowadzenie wody choćby do jednego budynku nie jest inwestycją publiczną. Zdaniem skarżącego budowa fragmentu sieci kanalizacyjnej nawet dla potrzeb jednego właściciela stanowi realizację celu publicznego. Przyłączenie kolejnego budynku do sieci stanowi zamierzenie korzystnie wpływające na warunki korzystania z okolicznych budynków i służy interesom większej liczby mieszkańców gminy.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą

w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z 22 maja 2019 r. G. K. wniosła o oddalenie skargi w całości. Wskazała, że "nikt nigdy nie prosił" jej, ani "nie wystąpił z wnioskiem

o pozwolenie przyłącza wodociągowego". Nie zaproponowano jej też żadnej rekompensaty finansowej.

W piśmie procesowym datowanym na 17 września 2019 r. E. K.

i A. K. przyłączyli się do stanowiska skarżącego Prokuratora i wskazali, że stanowiska stron w sprawie wykonania przyłącza, pomimo podejmowania prób załatwienia sprawy na różnych drogach, są od lat niezmienne.

Uczestnik T. K. wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w razie wniesienia skargi na akt podjęty przez organ administracji publicznej sąd zobowiązany jest zbadać, czy w toku postępowania administracyjnego nie naruszone zostały przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).

Na wstępie zauważyć należy, iż skarga w niniejszej sprawie została wniesiona na decyzję organu I instancji przez prokuratora, który zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. nie miał obowiązku wyczerpania środków zaskarżenia. Zachowany został również ustawowy termin do wniesienia skargi, o jakim mowa w art. 53 § 3 p.p.s.a.

Postępowanie administracyjne toczyło się w oparciu o przepisy Rozdziału 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 2204 ze zm.), zwanej dalej u.g.n., dotyczącego wywłaszczania nieruchomości,

w ramach którego dopuszczalne jest również, pod warunkami określonymi w tej ustawie, ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości przez jej właściciela lub użytkownika wieczystego.

Wywłaszczenie jako instytucja prawa publicznego, stanowi instrument umożliwiający podmiotom publicznym ingerencję w sferę cudzej własności przez jej ograniczenie lub pozbawienie tego prawa. Stosownie do treści art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. W myśl natomiast art. 112 ust. 1 u.g.n., przepisy o wywłaszczeniu stosuje się tylko wtedy, jeżeli określona nieruchomość przeznaczona została na cele publiczne w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub wobec określonej nieruchomości wydana została decyzja o ustaleniu na niej lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Zgodnie z art. 115 ust. 1 u.g.n. wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego na rzecz Skarbu Państwa następuje z urzędu, a na rzecz jednostki samorządu terytorialnego - na wniosek jej organu wykonawczego. Wszczęcie postępowania

z urzędu może także nastąpić na skutek zawiadomienia złożonego przez podmiot, który zamierza realizować cel publiczny. Ust. 4 art. 115 u.g.n. stanowi, że odmowa wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego, o które wystąpił organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego albo podmiot, który zamierza realizować cel publiczny, następuje w drodze decyzji.

Ten ostatni przepis był podstawą wydania decyzji zaskarżonej przez Prokuratora. Jak wynika z jej uzasadnienia, organ odmówił wszczęcia postępowania mającego na celu ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości (tj. z działki oznaczonej nr [...] w Sandomierzu, obręb Sandomierz Poscaleniowy) z uwagi na niespełnienie w stanie sprawy dwóch przesłanek, wynikających z art. 124 ust. 1 u.g.n., a mianowicie brak rokowań oraz możliwości zakwalifikowania planowanej inwestycji jako cel publiczny.

Zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania

z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań (art. 124 ust. 3 u.g.n.).

W niniejszej sprawie o wydanie decyzji z art. 124 ust. 1 u.g.n. wystąpiło [...] Sp. z o.o. w Sandomierzu. Przedmiotem wniosku z 16 października 2018 r. było ograniczenie sposobu korzystania z działki nr [...] stanowiącej własność T. K. i G. K. przez udzielenie zezwolenia na wykonanie prac polegających na zamontowaniu przyłącza wodociągowego do działki nr [...] stanowiącej własność E. i T. K.. Spółka wskazała, że pomiędzy właścicielami sąsiadujących działek nr [...] i [...] trwają spory, czego efektem jest m.in. to, że T. K. nie zezwala na wejście na jego działkę nr [...] .

Odmawiając wszczęcia postępowania organ wskazał, że brak jest dowodów pozwalających na przyjęcie, iż w sprawie zostały przeprowadzone rokowania,

o których mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n., a za dowód taki nie może być uznana kserokopia pisma T. K., w którym nie wyraził on zgody na przeprowadzenie prac związanych z budową przyłącza.

Prezentując taki pogląd organ nawiązał do złożonego wraz z wnioskiem pisma T. K. z 30 września 2014 r., zaadresowanego do "Dyrekcji M[...]

w Sandomierzu", w którym wskazał, że "w związku z tym, że p. E. K. złożyła do Was podanie na przyłącz wodociągową do jej domu", "stanowczo nie wyraża zgody na jakiekolwiek prace związane z przyłączem do domu E. K.". Zabronił również, by "jakikolwiek sprzęt" i pracownicy wjeżdżali, wchodzili na jego działkę.

Oceniając zgodność z prawem stanowiska organu, jakie legło u podstaw podjęcia zaskarżonej decyzji, wskazać należy, że ustawa o gospodarce nieruchomościami nie definiuje pojęcia "rokowań" ani też nie określa ich formy.

Wedle stanowiska wyrażanego wielokrotnie w orzecznictwie sądów administracyjnych, spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań jako przesłanki wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości, oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 ust. 1 ustawy. Z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na propozycję inwestora albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwie do przyjęcia. Jeżeli zatem mimo prowadzonych rokowań, nie doszło do zawarcia umowy, to tym samym przyjąć należy, że właściciel nie wyraził zgody na wejście w teren celem wykonania prac (por. wyrok NSA z dnia 5 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1307/05, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Strony zmierzające do załatwienia sprawy w sposób umowny, nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie przeprowadzenia rokowań, oprócz obowiązku zainicjowania ich poprzez przedstawienie przez jedną ze stron swojemu adwersarzowi propozycji jej rozstrzygnięcia (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 8 maja 2018 r. sygn. akt II SA/Ke 99/18). Ustawodawca nie zawęża też formy, w jakiej rokowania mają zostać zainicjowane. Spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań, o których mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n. oznacza taką sytuację, w której pomimo prowadzonych rozmów nie doszło do zawarcia umowy, a inwestor określił i zaproponował właścicielowi konkretne warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 u.g.n. (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 6 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Łd 1020/17, dostępny na stronie j.w.).

Z powyższego oraz z samej istoty rokowań wynika, że stanowią one dialog pomiędzy dwiema stronami, które zmierzają do uzgodnienia woli zawarcia określonej umowy, przy czym w niniejszym przypadku winny one zostać zainicjowane przez inwestora kierującego do właściciela nieruchomości określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac.

W aktach niniejszej sprawy brak jest dowodów na okoliczność zainicjowania rokowań przez [...] w Sandomierzu, a także na prowadzenie jakichkolwiek rozmów, czy też przedstawienia przez Spółkę właścicielom działki nr [...] propozycji dotyczącej przeprowadzenia inwestycji przez ich nieruchomość.

W piśmie z 30 września 2014 r. T. K. powołuje się jedynie na złożenie przez E. K. podania o przyłącze wodociągowe. Co prawda z pisma tego wynika brak jego zgody na wykonanie prac na terenie jego działki, ale nie można na tej podstawie wyprowadzić wniosku, jak czyni to Prokurator, że w sprawie przeprowadzone były rokowania. Pismo T. K. nie nawiązuje bowiem do rozmów ze Spółką, czy też do przedstawionej przez nią propozycji zawarcia umowy dotyczącej zrealizowania przyłącza wodociągowego do działki nr [...] , lecz do podania z 24 września 2014 r., jakie złożyli małżonkowie K. do [...]

w Sandomierzu, nazwanego "Zleceniem" (k. 3 akt administracyjnych).

Ponadto pismo T. K. sporządzone zostało 4 lata przed złożeniem wniosku w niniejszej sprawie, co – przy uwzględnieniu okoliczności podanych wyżej – wyklucza przyjęcie, aby można je było potraktować jako element rokowań

w rozumieniu art. 124 ust. 3 u.g.n. Nie wiadomo również, jak przedstawiałoby się to stanowisko w odpowiedzi na konkretne propozycje zawarcia umowy, które złożyłby wnioskodawca, czyli [...] w Sandomierzu, bo tylko ta spółka uprawniona była do przeprowadzenia rokowań. Bezsporna okoliczność skonfliktowania właścicieli obu działek, którą wskazuje Prokurator w skardze, nie ma zatem znaczenia z punktu widzenia oceny tego, czy przed złożeniem wniosku przeprowadzone zostały rokowania.

Pamiętać wreszcie trzeba, że właścicielami nieruchomości oznaczonej nr [...] są T. i G. małżonkowie K. na zasadach małżeńskiej wspólności ustawowej, na co wskazuje wypis z księgi wieczystej znajdujący się

w aktach administracyjnych. Ażeby można było mówić o przeprowadzeniu rokowań między inwestorem a właścicielami tej działki, musiałyby one być prowadzone z obojgiem małżonków, a z taką sytuacją z pewnością nie mamy do czynienia w sprawie, gdyż żadne dowody przedstawione przez wnioskodawcę nie wskazują na to, aby Spółka prowadziła negocjacje ze współwłaścicielami działki nr [...] .

Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka z art. 124 ust. 3 u.g.n. tj. nie doszło do przeprowadzenia rokowań pomiędzy podmiotem zamierzającym wystąpić o udzielenie zezwolenia, tj. [...] w Sandomierzu, a współwłaścicielami działki nr [...] .

Powyższe uzasadniało zastosowanie przez organ art. 115 ust. 4 u.g.n.

i było wystarczającą podstawą do odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Przeprowadzenie rokowań

i przedstawienie dokumentów z tym związanych jest bowiem warunkiem wszczęcia postępowania opartego na art. 124 ust. 1 u.g.n., co wynika wprost z treści art. 124 ust. 3 tej ustawy. Skoro rokowania przed złożeniem wniosku w ogóle nie miały miejsca, organ nie był uprawniony, aby wszcząć postępowanie w sprawie.

Tym samym zarzuty skargi w tym zakresie okazały się bezzasadne.

Rację ma natomiast Prokurator argumentując, że organ błędnie uznał, iż

w kontrolowanym przypadku wniosek nie dotyczył inwestycji celu publicznego.

Zgodnie z art. 6 pkt 3 u.g.n. celami publicznymi w rozumieniu ustawy jest budowa i utrzymywanie publicznych urządzeń służących do zaopatrzenia ludności

w wodę, gromadzenia, przesyłania, oczyszczania i odprowadzania ścieków oraz odzysku i unieszkodliwiania odpadów, w tym ich składowania.

Zdaniem Sądu, kluczowym dla udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy realizacja inwestycji objętej wnioskiem stanowi cel publiczny, było rozstrzygnięcie, jak zakwalifikować odcinek łączący istniejącą sieć wodociągową, przebiegającą przez działkę nr [...] stanowiącą własność małż. K., z zabudowaniami położonymi na działce nr [...] małżonków K.. W szczególności rozważenia wymagało, czy

w tym przypadku można mówić o sieci wodociągowej, której realizacja stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 3 u.g.n. bez względu na to, czy mamy do czynienia z budową, przebudową bądź rozbudową takiej sieci, czy też jedynie o przyłączu wodociągowym, którego wykonanie celem publicznym nie jest i obciąża właściciela nieruchomości, także w zakresie poszukiwania rozwiązań prawnych w sferze prawa cywilnego, umożliwiających dysponowanie innymi nieruchomości dla celów budowy przyłącza łączącego sieć wodociągową z wewnętrzną instalacją zabudowań podmiotu, zamierzającego korzystać z usług przedsiębiorstwa dostarczającego wodę.

W ocenie Sądu, organ orzekający w niniejszej sprawie pominął rozważania istotnych dla jej rozstrzygnięcia kwestii i nie dokonał oceny prawnej stanu faktycznego pod kątem właściwego zakwalifikowania tego odcinka przewodu, którego wykonanie jest konieczne dla przyłączenia działki nr [...] do sieci wodociągowej.

Oba pojęcia - sieci wodociągowej oraz przyłącza wodociągowego - zostały zdefiniowane w ustawie z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę

i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2017, poz. 328 ze zm.).

W myśl art. 2 pkt 6 ww. ustawy, przyłącze wodociągowe to odcinek przewodu łączącego sieć wodociągową z wewnętrzną instalacją wodociągową w nieruchomości odbiorcy usług wraz z zaworem za wodomierzem głównym. Z kolei sieć to przewody wodociągowe lub kanalizacyjne wraz z uzbrojeniem i urządzeniami, którymi dostarczana jest woda lub którymi odprowadzane są ścieki, będące w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego (pkt 7).

Podkreślenia jednocześnie wymaga, że obowiązek budowy sieci wodociągowej spoczywa na przedsiębiorstwie wodociągowo-kanalizacyjnym, przy pomocy którego gmina realizuje zadanie własne, jakim jest zbiorowe zaopatrzenie ludności w wodę (art. 3 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 1 i art. 2 pkt 16 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków). Oznacza to, że sieć wodociągowa winna zostać tak wybudowana przez gminę bądź jednostkę, przy pomocy której gmina wykonuje zadania własne, aby umożliwić każdemu odbiorcy usług wodociągowych przyłączenie do sieci. W praktyce polega to najczęściej na realizowaniu inwestycji polegającej na budowie głównej nitki wodociągu (sieci) na terenie nieruchomości, do której gmina bądź inny podmiot prawa publicznego ma tytuł prawny (np. w pasie drogowym), gdyż takie rozwiązanie umożliwia bezkonfliktowe przyłączenie do sieci każdej nieruchomości przylegającej bezpośrednio do tej, w której przebiega sieć wodociągowa. Realizując zadanie własne, jakim jest zbiorowe zaopatrzenie ludności w wodę, gmina udostępnia własną nieruchomość każdemu odbiorcy, który spełnia warunki przyłączenia do sieci (art. 15 ust. 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków).

W stanie faktycznym sprawy mamy jednak do czynienia z sytuacją szczególną, gdyż jak wynika z akt sprawy, główna nitka wodociągu poprowadzona została w nieruchomości nie stanowiącej własności gminy bądź innego podmiotu publicznoprawnego, lecz w działce oznaczonej nr [...] należącej do małżonków K. Konsekwencją akceptacji stanowiska zaprezentowanego przez organ

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (polegającego na uznaniu, że nie mamy w sprawie do czynienia z celem publicznym), musiałoby być zatem przyjęcie, że przyłączenie działki nr [...] do sieci wodociągowej uzależnione jest od zgody właściciela działki nr [...] . W razie sprzeciwu z jego strony, przyłączenie do sieci nie byłoby zatem możliwe, mimo oczywistego faktu, że nieruchomość małżonków K. przylega bezpośrednio do nieruchomości, w której przebiega sieć wodociągowa. Właściciele działki nr [...] mogliby wprawdzie wystąpić na drogę postępowania cywilnego przed sądem powszechnym w celu ustanowienia na działce nr [...] stosownej służebności, jednak w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, przyjęcie takiego rozwiązania prawnego niweczyłoby w istocie sens i cel nałożonego na gminę obowiązku, jakim jest zbiorowe zaopatrzenie w wodę. Obowiązek ten nie może bowiem polegać na konieczności podjęcia przez właściciela nieruchomości przylegającej bezpośrednio do innej nieruchomości, w której przebiega sieć wodociągowa, działań przed sądem powszechnym w celu uzyskania dostępu do tej nieruchomości i przyłączenia się do sieci. W takim przypadku mielibyśmy faktycznie do czynienia z przerzuceniem na obywatela zadania własnego spoczywającego na gminie, jakim jest zbiorowe zaopatrzenie w wodę.

Dlatego też, skoro w stanie sprawy przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, jakim jest [...] w Sandomierzu, wystąpiło z wnioskiem o rozbudowę sieci wodociągowej w sposób, który realizuje zadanie własne gminy, to taka inwestycja powinna zostać uznana za cel publiczny, o jakim mowa w art. 6 pkt 3 u.g.n. Tak rozumianym celem publicznym jest bowiem każda inwestycja, która służy wykonaniu spoczywającego na gminie obowiązku zaopatrzenia ludności w wodę. Podkreślenia przy tym wymaga, że pogląd wyrażony wyżej aktualizuje się w stanie faktycznym sprawy dlatego, że działka małżonków K. oznaczona nr [...] bezpośrednio przylega do nieruchomości, w której przebiega sieć wodociągowa. Ponieważ nieruchomość ta stanowi własność osób trzecich, obowiązek gminy w zakresie zapewnienia zbiorowego zaopatrzenia w wodę, może być zrealizowany poprzez wykonanie odcinka sieci w sposób umożliwiający podłączenie do niej działki nr [...] (por. także pogląd wyrażony w wyroku WSA we Wrocławiu z 17 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Wr 152/18, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W tej sytuacji, za przyłącze w rozumieniu cytowanego wyżej art. 2 pkt 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, nie może być uznany przewód prowadzący wodę, który stanowi odgałęzienie głównej nitki istniejącego wodociągu i umożliwia przyłączenie do sieci działkę nr [...] . Odcinek, o którym mowa, stanowi bowiem część sieci wodociągowej i jego budowę należy uznać za inwestycję celu publicznego. Uwzględniając stan faktyczny sprawy, ta część sieci winna sięgać od jej głównej nitki do granicy nieruchomości przyłączanej, czyli działki małżonków K.. Natomiast część przewodu łączącego tak rozumianą sieć z wewnętrzną instalacją wodociągową na terenie nieruchomości oznaczonej nr [...] stanowi przyłącze, zdefiniowane w art. 2 pkt 6 cyt. wyżej ustawy, niebędące inwestycją celu publicznego. Stosownie do treści art. 21 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, realizację budowy przyłączy do sieci oraz studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego i urządzenia pomiarowego zapewnia na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci.

Akceptacja stanowiska wyrażonego przez Prokuratora w omawianym zakresie, nie może jednak powodować uwzględnienia skargi z uwagi na prawidłowo stwierdzony przez organ brak rokowań. Po ich przeprowadzeniu zgodnie z dyspozycją art. 124 ust. 3 u.g.n., nie ma przeszkód prawnych, aby wniosek o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości został ponownie złożony, a następnie rozpatrzony przez właściwy organ.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak

w sentencji wyroku.