Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 650/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-03-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6165 Nasiennictwo i ochrona roślin uprawnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Sygn.akt II OSK 650 /05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 marca 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Hauser, Sędziowie NSA Andrzej Gliniecki, Małgorzata Stahl (spr), , Protokolant Maria Połowniak, po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 559/04 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [....] w przedmiocie odmowy udzielenia dotacji uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.


UZASADNIENIE

II OSK 650/05

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 lutego 2005 r. (sygn.VI SA/Wa 559/04), po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. S. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia dotacji - uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] stycznia 2004 r. i zasądził od Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa na rzecz J. S. kwotę 200 zł z tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu Sąd przedstawił stan faktyczny sprawy. Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] stycznia 2004 r. o odmowie udzielenia dotacji na pokrycie kosztów rzeczywistej szkody poniesionej przy wykonywaniu decyzji wojewódzkiego inspektora Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa.Z jej uzasadnienia wynika , że w dniu 1 grudnia 2003 r. J. S. wystąpiła , za pośrednictwem Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa , z wnioskiem o udzielenie dotacji na dofinansowanie kosztów dezynfekcji pomieszczeń oraz pokrycie rzeczywistej szkody poniesionej przy wykonywaniu decyzji Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa, w przypadku stwierdzenia Clavibacter michiganensis ssp.Sepedonicus w ziemniakach zgłoszonych do kwalifikacji w stopniu super elity. W dniu składania wniosku nie było decyzji Wojewódzkiego Inspektora (wydanej w dniu 5 grudnia 2003. r.) w sprawie postępowania z roślinami,produktami roślinnymi, przedmiotami, glebą, podłożami porażonymi organizmami szkodliwymi podlegającymi obowiązkowi zwalczania w związku ze stwierdzeniem porażenia bulw kwalifikowanych sadzeniaków ziemniaka przez Clavibacter

michiganensis ssp.Sepedonicus, która jest jednym z niezbędnych warunków udzielenia dotacji, w świetle przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 maja 2002 r. w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa(Dz.U. Nr 65,poz.595 ze zm.).

W skardze na tę decyzję J. S. wnosiła o uchylenie obu decyzji i zarzucała brak podstaw prawnych i faktycznych do odmowy udzielenia dotacji. Zdaniem skarżącej nie mogła ona ponosić konsekwencji braku koordynacji służb podległych Głównemu Inspektorowi Ochrony Roślin i Nasiennictwa, powołane rozporządzenie nie łączy w żaden sposób składanego wniosku z decyzją wojewódzkiego inspektora ochrony roślin. Nakazuje tylko by ostateczną decyzję o przyznaniu dotacji uzależniać od istnienia tej decyzji. Złożenie wniosku wynikało z uzyskanych dopiero w dniu 1 grudnia 2003 r. informacji o przebiegu i wynikach badań, które przesądzały o tym, że decyzja zostanie wydana. W dacie składania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy była już wydana decyzja z dnia 5 grudnia 2003 r. stwierdzająca porażenie ziemniaka bakteriozą pierścieniową

Wojewódzki Sąd Administracyjny uzasadniając uwzględnienie skargi podniósł że zaskarżona decyzja z dnia [...] lutego 2004 r. oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] stycznia 2004 r.naruszają prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Powołał przepis § 39 ust. 2 i § 39 ust.l pkt 7 pow.rozporządzenia. Przepis § 39 ust.l pkt 7 uzależnia udzielenie dotacji od wydania decyzji wojewódzkiego inspektora ochrony roślin i nasiennictwa w przypadku stwierdzenia Clavibacter michiganensis ssp.sepedonicus w ziemniakach.Wydanie decyzji wojewódzkiego inspektora jest uzależnione od wyników badań laboratoryjnych, ocenia on także wniosek pod względem merytorycznym, formalnym i rachunkowym. W rozpoznawanej sprawie wyniki nadań były już znane stronie,

informacje uzyskała w dniu 1 grudnia i w tym dniu złożyła wniosek. Wydanie decyzji wojewódzkiego inspektora ochrony roślin i nasiennictwa było przesądzone a data jej wydania zależała wyłącznie od organu.

Uzależnienie dotacji od wydania decyzji wojewódzkiego inspektora , nie oznacza zdaniem Sądu, że brak decyzji w dacie złożenia wniosku stanowi podstawę do odmowy przyznania dotacji.

Wniosek został złożony w terminie w dniu 1 grudnia 2003 r., w dniu 5 grudnia 2003 r. Wojewódzki Inspektor Inspekcji Ochrony Roślin wydał decyzję stanowiącą podstawę wystąpienia o dotację. .Nie podważając tej decyzji Główny Inspektor uznał że sam fakt wcześniejszego , przed wydaniem decyzji, złożenia wniosku jest podstawą do odmowy udzielenia dotacji. Organ ten nie odniósł się do merytorycznych podstaw wniosku, nie zbadał czy strona poniosła rzeczywistą szkodę i należycie ją udokumentowała. W tej sytuacji niewyjaśnienie stanu faktycznego stanowiło naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego a podtrzymanie poprzedniej wadliwej decyzji uczyniło wadliwą także zaskarżoną decyzję z dnia [...] lutego 2004 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podniósł że Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa jest związany rygorami procedury administracyjnej i powinien podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy. Musi wyczerpująco zebrać i ocenić materiał dowodowy i uzasadnić rozstrzygnięcie w myśl zasad określonych w k.p.a. Zdaniem Sądu, Główny Inspektor naruszył te zasady, w stopniu który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa zaskarżył powyższy wyrok skargą kasacyjną w całości i wniósł o jego uchylenie i zasądzenie kosztów. Zarzucił naruszenie prawa materialnego - § 39 ust.l pkt 7 i ust.2 rozporządzenia

Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 maja 2002 r. w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa(Dz.U. Nr 65,poz.595 ze zm.)przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że dopuszczalne jest składanie wniosku o udzielenie dotacji na pokrycie rzeczywistej szkody poniesionej przy wykonywaniu decyzji wojewódzkiego inspektora ochrony roślin i nasiennictwa przed wydaniem tej decyzji i że nie istnieje w tym przypadku możliwość działania organu na zasadzie uznania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Główny Inspektor wyjaśnił że wniosek został złożony w dniu 1 grudnia 2003 r. a decyzja której ten wniosek dotyczył została wydana w dniu 5 grudnia 2003 r. Dopiero wniosek złożony po wydaniu tej decyzji i jej doręczeniu mógłby stanowić podstawę do skutecznego wszczęcia postępowania. Wykładnia dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stanowi w istocie zgodę na obejście powołanych przepisów a w szczególności obejście wymogu składania wniosku w nieprzekraczalnym terminie do dnia 30 listopada danego roku. Przyznanie dotacji ma charakter uznaniowy. Uznanie związane jest z jednej strony z ograniczoną ilością środków budżetowych przeznaczonych na dotacje przedmiotowe a z drugiej specyfiką wydatkowania tych środków, które - nie wydatkowane do końca roku budżetowego-"wracają" do budżetu. Nie można zatem Głównemu Inspektorowi odmówić prawa nieudzielania dotacji na dofinansowanie kosztów pokrycia rzeczywistej szkody poniesionej przy wykonywaniu decyzji doręczonych stronie dopiero w grudniu, których termin uprawomocnienia zbiegał się z terminem zakończenia roku budżetowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy i zasługuje tym samym na uwzględnienie. W myśl § 39 ust.l pkt 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 maja 2002 r. w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych

podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa(Dz.U. Nr 65,poz.595 ze zm. ) podmiotowi na jego wniosek może być udzielona dotacja na realizację zadań z zakresu ochrony roślin przy zwalczaniu Clavibacter michiganensis subsp.sepedonicus , na podstawie decyzji wojewódzkiego inspektora ochrony roślin i nasiennictwa, w zakresie dofinansowania kosztów : przerobu porażonych ziemniaków i unieszkodliwienia odpadów, dezynfekcji pomieszczeń, pokrycia rzeczywistej szkody, poniesionej przy wykonywaniu decyzji wojewódzkiego inspektora ochrony roślin i nasiennictwa w przypadku stwierdzenia Clavibacter michiganensis subsp.sepedonicus w ziemniakach zgłoszonych do kwalifikacji w stopniu super elity,elity i oryginału. Wniosek o udzielenie dotacji zainteresowany podmiot składa do właściwego wojewódzkiego inspektora ochrony roślin i nasiennictwa nie później niż do dnia 30 listopada, wraz z kopiami faktur albo rachunków albo kserokopiami faktur albo rachunków, potwierdzonych za zgodność z kopią dokumentu(§ 39 ust. 2 pow. rozporządzenia).

Z powołanych wyżej przepisów wynika jasno, że podstawę wniosku powinna stanowić decyzja wojewódzkiego inspektora ochrony roślin i nasiennictwa nakładająca obowiązek zrealizowania zadań z ochrony roślin a rzeczywista szkoda musi być poniesiona przy jej wykonywaniu. Wniosek musi być złożony nie później niż do dnia 30 listopada , wraz z kopiami faktur lub rachunków. Dotacje są wypłacane ze środków publicznych co rzutuje na sposób i czas ich wydatkowania, a w tym przypadku na określenie terminu składania wniosków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w istocie negując ,istniejący na gruncie powołanych przepisów, wymóg złożenie wniosku dopiero po wydaniu( i doręczeniu) decyzji wojewódzkiego inspektora ochrony roślin i nasiennictwa z której realizacją będzie związana rzeczywista szkoda, dokonał błędnej ich wykładni. W sytuacji gdy określony przepisami pow. rozporządzenia wymóg nie został spełniony, wcześniejsze wniesienie wniosku o

przyznanie dotacji na dofinansowanie kosztów ochrony roślin mogło nie wywołać oczekiwanego skutku. Podkreślenia wymaga, że interpretacja powołanych przepisów dokonana przez organ nie pozbawia osób, w stosunku do których przedmiotowe decyzje podjęto po dniu 30 listopada i wnioski mogły być złożone dopiero w późniejszym okresie rozliczeniowym, prawa do uzyskania dotacji w roku następnym. Jak wynika z akt sprawy, dopiero decyzja Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin w Koszalinie z dnia 5 grudnia 2003 r. zawierała określenie wszystkich obowiązków związanych ze zwalczaniem organizmów szkodliwych ,mogących prowadzić do szkody a sam wniosek został zaakceptowany przez właściwy organ w dniu 5 grudnia 2003 r. a zatem po upływie terminu określonego w rozporządzeniu. Wnoszenie wniosku za pośrednictwem organu wydającego decyzję, podlegającą wykonaniu i mogącą prowadzić do powstania szkody i jego akceptowanie przez ten organ, sprawia że brak obowiązku dołączania do tego wniosku kopii decyzji wojewódzkiego inspektora znajduje uzasadnienie. Potwierdza to zasadność interpretacji dokonanej w zaskarżonej decyzji a tym samym zasadność zarzutu skargi kasacyjnej związanego z wymogiem składania wniosku o udzielenie dotacji po wydaniu decyzji wojewódzkiego inspektora ochrony roślin.

Nie może natomiast być uznany za zasadny zarzut odnoszący się do możliwości działania w tych sprawach na drodze uznania administracyjnego. Sąd nie kwestionował w istocie możliwości działania organu w przedmiotowych sprawach w ramach uznania ale sformułował zarzuty dotyczące postępowania wyjaśniającego. Temu stanowisku nie można odmawiać słuszności, bo działanie w ramach uznania administracyjnego pociąga za sobą konieczność wnikliwego postępowania wyjaśniającego ,które dopiero daje podstawę do wydania decyzji uznaniowej.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 185 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz.1270 ze zm.)orzeczono jak w sentencji.