Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 488/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2022-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz postanowienie
Powołane przepisy: article: art 15zzzzzn2
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: art 58
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Szulc Sędziowie: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Asesor WSA Joanna Ziołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 listopada 2022 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 czerwca 2022 r., nr 560000/71/214998/2020/ZPWWO w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. uchyla postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 kwietnia 2022 r., nr 560000/71/214998/2020/ZPWWO.


UZASADNIENIE

I SA/Bd 488/22

UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...]. P. M. ("Skarżący", "Strona") zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ("ZUS", "organ") o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r. powołując się na przepisy ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm., dalej: "ustawa o COVID").

Decyzją z dnia [...] r. ZUS odmówił Skarżącemu prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za własne obowiązkowe ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, za okres kwiecień 2020 r. i maj 2020 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że z analizy konta płatnika wynika, ze Skarżący nie przesłał do dnia [...] r. dokumentów rozliczeniowych

za kwiecień i maj 2020 r. w związku z czym nie przysługuje mu zwolnienie z ww. obowiązku.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, decyzją z dnia [...]. ZUS utrzymał w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji .

W wyniku rozpoznania skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem dnia 14 września 2022 r. sygn. akt. I SA/Bd 386/21 uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi do ponownego rozpoznania. Sąd stwierdził, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 11 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a."). Jednocześnie Sąd wskazał, iż ponownie rozpatrując sprawę w pierwszej kolejności organ odniesie się do regulacji zawartej w art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o COVID i oceni jej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Zawiadomieniem z dnia [...]. organ poinformował Stronę o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia dokumentów rozliczeniowych w terminie 30 dni od dnia odbioru pisma. Zawiadomienie odebrano [...]. Pismem z dnia [...]. Strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia deklaracji. Postanowieniem z dnia [...]. ZUS odmówił Skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia dokumentów rozliczeniowych za kwiecień i maj 2020r.

Decyzją z dnia [...] r. ZUS utrzymał w mocy decyzję z dnia [...]. .

W uzasadnieniu organ podał, że Skarżący prowadzi działalność gospodarcza od [...] r. (z przerwą od [...] do [...] r.) pod nazwą P. M. [...], określoną jako restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne (PKD.56.10.A). W miesiącach kwiecień i maj 2020r. zatrudniał pracownika i był zobowiązany jako płatnik do terminowego przesyłania deklaracji rozliczeniowych za dany okres do 15-go dnia kolejnego miesiąca. W ustawie COVID został wyznaczony maksymalny termin do złożenia deklaracji rozliczeniowych za miesiące marzec, kwiecień i maj 2020r. tj. do [...]. i spełnienie tego warunku jest konieczne do ustalenia możliwości zwolnienia z opłacania składek za ww. okresy. Deklaracje rozliczeniowe Skarżącego za kwiecień i maj 2020 r. wpłynęły do organu dopiero [...] r., tj. po terminie wskazanym w ustawie.

ZUS wskazał, że co prawda ustawodawca przewidział tryb postępowania

w przypadku niezłożenia deklaracji rozliczeniowych w terminie i możliwość przywrócenia terminu na jej złożenie na podstawie art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID, który rozszerza stosowanie art. 58 k.p.a., pozwalając na przywrócenie nie tylko terminów procesowych, ale także terminów o charakterze materialnym, jednak tylko pod warunkiem stwierdzenia przez organ zaistnienia przesłanki - uchybienia terminu wywołanego COVID-19, tj., np. przebywanie na kwarantannie, izolacji itp. Natomiast przedłożone przez Skarżącego argumenty nie potwierdziły w ocenie organu, że uchybienie terminu do złożenia dokumentów rozliczeniowych nastąpiło bez jego winy, z przyczyn związanych

z obowiązującym stanem pandemii. Organ podkreślił, iż w każdym momencie Strona miała możliwość upewnienia się czy zostały złożone wszystkie wymagane i poprawne dokumenty niezbędne do pozytywnego rozpatrzenia wniosku, jak również uzyskania informacji na jakim etapie rozpatrywany jest jego wniosek wykorzystując do tego wszelkie możliwe środku kontaktu czy to elektronicznego, czy telefonicznego.

W skardze wniesiono o zmianę zaskarżonej decyzji przez zwolnienie ubezpieczonego z obowiązku opłacania należności z tytułu z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Solidarnościowy za kwiecień i maj 2020 r., ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Strona zarzuciła:

1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 31zq ust. 8 ustawy o COVID przez utrzymanie w mocy decyzji z dnia [...]., a w konsekwencji przyjęcie, że ubezpieczony nie spełnia przesłanek do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za kwiecień i maj 2020 r.;

2) naruszenia prawa procesowego tj. art. 58 k.p.a. w zw. z art. 15 zzzzzn2 ustawy o COVID przez odmowę wyrażenia zgody na przywrócenie terminu do wyrażenia zgody na złożenie deklaracji rozliczeniowych,

3) naruszenie prawa procesowego tj. art. 80 k.p.a. polegające na:

- braku wszechstronnej oceny materiału dowodowego prowadzący do błędnych ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, przez przyjęcie, że ubezpieczony nie posiada prawa do świadczeń z ubezpieczenia chorobowego, a w konsekwencji zobowiązanie do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń,

- w konsekwencji wszystkich powyższych zarzutów, dopuszczenie się przez organ rentowy dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego.

Skarżący stanął na stanowisku, że z art. 15 zzzzn2 ustawy o COVID nie wynika, aby uchybienie terminowi miało nastąpić wskutek wystąpienia u ubezpieczonego COVID-19, bowiem ustawodawca wprowadził jedynie związek czasowy wskazując, że w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 terminowi, podlega on przywróceniu. Zatem w jego opinii katalog przyczyn jest otwarty i niesklasyfikowany. Tym samym organ zastosował, w sposób nieuprawniony, wykładnię zwężającą. Skarżący podkreślił, że przyczyna wskutek której uchybił terminowi złożenia deklaracji jest w jego ocenie jak najbardziej zasadna i winna być uwzględniona.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 kwietnia 2022 r., sygn. akt II OSK 1652/21 przewidziane w przytoczonym powyżej przepisie ograniczenie prawa do jawnego rozpoznania sprawy jest dopuszczalne ze względu na treść art. 45 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji, odnosi się bowiem do sytuacji wyjątkowej - stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, a więc służy tym samym ochronie zdrowia publicznego, porządku publicznego, wolności i praw jednostek, a także realizacji zadań władzy publicznej, wynikających z art. 68 ust. 4 Konstytucji, zgodnie z którym władze publiczne są obowiązane do zwalczania chorób epidemicznych, równoważąc wartości indywidualne i publiczne w stanach wyjątkowych. Z kolei w postanowieniach z 22 października 2020r. sygn. akt II FSK 1389/18 i II FSK 1600/18 NSA podkreślił, że w takiej sytuacji, skierowanie sprawy celem rozpoznania na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od zgody lub sprzeciwu strony. Wobec braku zgody wszystkich stron na przeprowadzenie postępowania odmiejscowionego (rozprawy zdalnej), Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia [...]. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Jednocześnie Skarżący został poinformowany o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne, o dostępie do informacji o sprawie w wykazie spraw sądowych e-Wokanda pod wskazanym adresem internetowym oraz o możliwości wypowiedzenia się w sprawie w terminie 10 dni od dnia doręczenia pisma.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w graniach danej sprawy , której dotyczy skarga jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przy czym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Kontroli Sądu poddana została decyzja ZUS utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w przedmiocie odmowy Skarżącemu prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za kwiecień i maj 2020r. Materialnoprawną podstawę do udzielenia zwolnienia stanowi art. 31 zo ust. 2 i ust. 4 ustawy o COVID zgodnie z którym , osobie prowadzącej pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, przysługuje prawo do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, należnych za okres kwiecień 2020 r., jeżeli prowadziła działalność przed dniem [...] r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskany w pierwszym miesiącu za który jest składany wniosek o zwolnienie, nie był wyższy niż 300 % prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r. Stosownie zaś do art. 31 zq ust. 3 ustawy o COVID-19, warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31 zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r., nie później niż do [...] r., chyba że płatnik składek jest zwolniony z obowiązku ich składania. W niniejszej sprawie jak wskazał organ (a Skarżący tej okoliczności nie kwestionuje) Strona nie była zwolniona z tego obowiązku. Nie mniej dokumenty rozliczeniowe zostały złożone po upływie ustawowego terminu tj. po dniu [...].

Ponownie rozpatrując sprawę, mając na uwadze wskazania tut. Sądu zawarte w wyroku z dnia 14 września 2021r. w sprawie sygn. akt I SA/Bd 386/21, organ zawiadomił Skarżącego o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia deklaracji stosownie do art. 15 zzzzzn2 ustawy o COVID. Strona taki wniosek złożyła a organ po jego rozpatrzeniu odmówił przywrócenia terminu. Konsekwencją odmowy przywrócenia terminu była, zaskarżona do Sądu decyzja ZUS albowiem jedyną przesłanką odmowy zwolnienia była okoliczność złożenia przez Skarżącego po ustawowym terminie deklaracji rozliczeniowych za kwiecień i maj 2020r.

Mając na uwadze treść art. 135 p.p.s.a. oraz fakt, iż od postanowienia organu w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu nie przysługiwał Stronie żaden środek zaskarżenia, Sąd był uprawniony do skontrolowania również tego rozstrzygnięcia. W skardze zarzucno naruszenia prawa procesowego tj. art. 58 k.p.a. w zw. z art. 15 zzzzzn2 ustawy o COVID poprzez zastosowanie zawężającej wykładni przepisu ustawy o COVID. Zarzuty te Sąd uznał za zasadne.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 zzzzzn2 ustawy o COVID w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju, - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. W myśl natomiast art. 15 zzzzzn2 ust. 2 ustawy COVID-19, w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.

Z brzmienia art. 15zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy o COVID wynika szczególny tryb przywrócenia terminów uregulowanych w tej ustawie. Jest on dodatkową ochroną prawną w przypadku ich niedochowania zastrzeżoną dla terminów uchybionych w czasie trwania epidemii (por. wyroki: WSA w Gdańsku z dnia 12 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 659/21; WSA w Łodzi z dnia 5 stycznia 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 715/21, WSA w Kielcach z dnia 14 października 2021 r. sygn. akt I SA/Ke 366/21; WSA w Rzeszowie z dnia 5 października 2021 r. sygn. akt II SA/Rz 1032/21, publ. CBOSA). Stan epidemii w związku z zakażeniami tym wirusem został ogłoszony na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej od dnia 20 marca 2020 r. (rozporządzenie Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia ona obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii – Dz.U. z 2020r., poz. 340) natomiast został odwołany z dniem 16 maja 2022r. na mocy Rozporządzenia Ministra Zdrowia z 12 maja 2022r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2022 r., poz. 1027). Niewątpliwie zatem w sytuacji złożenia przez Stronę po terminie deklaracji rozliczeniowych za miesiące co do których złożony został wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania składek istniał obowiązek zawiadomienia Strony i wyznaczenia jej przez organ administracji publicznej terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Powyższa regulacja została przez ZUS uwzględniona w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, w związku z wyrokiem tut. Sądu z dnia 14 września 2022r.

Termin na złożenie wniosku został przez Skarżącego zachowany, ale organ wyjaśnił, że powołane przez Stronę okoliczności nie uprawdopodabniają braku winy Strony z przyczyn związanych z epidemią. Tego stanowiska organu Sąd nie akceptuje.

Z przepisu art. 15 ust. 1 i 2 zzzzzn2 ustawy o COVID nie wynika, według jakich zasad i przesłanek organy administracji powinny rozpatrywać wnioski o przywrócenie terminów prawa administracyjnego, to jednak skoro ustawodawca nawiązał w ust. 3 tego artykułu wprost do art. 58 k.p.a., to należy przyjąć, że jego intencją było, aby wnioski tego rodzaju rozpatrywane były właśnie w oparciu o tryb z kodeksu postępowania administracyjnego. Do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu znajdą więc zastosowanie postanowienia art. 58 k.p.a., ale z modyfikacjami przepisu art. 15 ust. 1 i 2 zzzzzn2 ustawy zmieniającej jako lex specialis. Rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu materialnego odbywa się z zastosowaniem przesłanki określonej w art. 58 § 1 k.p.a., której art. 15 ust. 1 i 2 zzzzzn2 ustawy o COVID nie modyfikuje.

Stosownie do art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem brak zawinienia strony w uchybieniu terminu. Co do tej przesłanki, której spełnienie było zakwestionowane przez orzekające w sprawie organy administracji publicznej, wskazać trzeba, że zgodnie z wolą ustawodawcy warunkiem przywrócenia terminu, na podstawie art. 58 § 1 k.p.a., jest jedynie uprawdopodobnienie (a nie udowodnienie) przez stronę braku winy w uchybieniu terminowi. Uprawdopodobnienie jest zaś środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, niedającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Jest to środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych (zob. m. in. wyroki NSA: z dnia 9 stycznia 2004 r., sygn. akt III SA 354/02; z dnia 22 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1279/10; z dnia 21 lipca 2016 r., sygn. akt II GSK 313/15, dostępne w CBOSA). W sprawach o przywrócenie terminu wystarczające jest zatem jedynie uprawdopodobnienie zdarzeń, które były przeszkodą do złożenia pisma w terminie, nie zaś przedstawienie niepodważalnych dowodów, świadczących o niedających się przezwyciężyć przeszkodach (por. wyrok NSA z 11 grudnia 2013 r., sygn. akt II FSK 178/12, dostępny jw.). Nie znajduje ponadto żadnego oparcia tak w treści art. 58 k.p.a. jak i art. 15 ust. 1 i 2 zzzzzn2 ustawy o COVID twierdzenie organu, że przyczyna niezachowania terminu musi być związana z obowiązującym stanem epidemii. Takie stanowisko, jak słusznie podniesiono w skardze, stanowi nadinterpretację wskazanych przepisów.

W niniejszej sprawie okoliczności wskazane przez Skarżącego jako przeszkody w dochowaniu terminu upływającego w czerwcu 2020r. (choroba i pobyt w szpitalu osoby odpowiedzialnej za złożenie dokumentów) mają charakter szczególny, albowiem opierają się nie tylko na stanie chorobowym, ale także na trwającym wówczas stanie epidemii wywołanej wirusem SARS-CoV-2, który wywołał pandemię o skali światowej. Zdaniem Sądu, organ nie uwzględnił po pierwsze, że okoliczności podane we wniosku mają stanowić jedynie uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu, nie zaś go udowadniać, a po drugie pomimo, iż szukał powiązania tych okoliczności ze stanem pandemii, faktycznie całkowicie pominął specyfikę stanu epidemii choroby wywołanej wirusem SARS-CoV-2. Dla Sądu są znane komunikaty przekazywane zarówno przez przedstawicieli władz państwowych oraz ekspertów medycznych w mediach, w okresie w którym doszło do uchybienia terminu, kładące nacisk na daleko posunięta ostrożność w kontaktach z innymi zarówno na co dzień, jak i szczególnie już przy samym podejrzeniu u siebie. Do takiej ostrożności zobowiązuje odpowiedzialność społeczna. W dobie pandemii, która w tamtym okresie paraliżowała życie obywateli i działanie organów państwa, wyrażać się ona powinna w dbaniu nie tylko o bezpieczeństwo własne, ale także osób w otoczeniu, z którymi ma się kontakt osobisty lub przez przedmioty mogące przenosić wirusa, co mogło wyrażać się m.in. poprzez stosowanie samoizolacji również przy samym podejrzeniu bycia osobą zakażoną, do czasu zanegowania tych podejrzeń. Taka postawa była działaniem korzystnym społecznie, gdyż mogła przyczynić się do wygaszenia pandemii. Z uwagi na wysoką zakażalność już przy pojawieniu się podejrzenia o zakażeniu priorytetem (w tamtym okresie) było zagwarantowanie bezpieczeństwa własnego i innych poprzez samoizolację w celu ograniczenia transmisji wirusa. Do tego dochodził czynnik psychologiczny związany z obawą, że w danym przypadku przebieg choroby będzie miał gwałtowny i ostry przebieg, wymagający hospitalizacji. Wszystko to sprawiało, że w sytuacji podejrzenia bycia osobą zakażoną kwestie związane z codziennymi i służbowymi zobowiązaniami często ustępowały takim wartościom jak zdrowie i bezpieczeństwo (postanowienie NSA z dnia 15 września 2021r., sygn. akt I GZ 267/21 oraz wyroki: WSA w Gdańsku z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 850/20; WSA w Warszawie z dnia 20 października 2021 r., sygn. akt VIII SA/Wa 652/21, publ. CBOSA).

Mając to na uwadze, zdaniem Sądu, organ nie dokonał należytej oceny przedstawionych we wniosku okoliczności w kontekście braku winy Strony w uchybieniu terminu. Organ skupił się przy tym na kwestii związku powołanych przez Stronę okoliczności ze stanem pandemii, która to przesłanka nie wynika z przepisów prawa. Tymczasem w kontrolowanej sprawie, w świetle przedstawionej argumentacji Skarżącego, wymagane było wyłącznie uprawdopodobnienie przez nią braku możliwości złożenia w terminie stosownych deklaracji.

Oczywiście okoliczność zawinienia osoby trzeciej z usług której Strona korzysta przy wykonywaniu obowiązków nałożonych przepisami prawa, sama w sobie nie może być uznana za wystarczającą przesłankę do przywrócenie terminu. Jednak w konkretnych okolicznościach, w połączeniu z działaniami lub zaniechaniami organu administracji publicznej może prowadzić do oceny, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Zauważyć również należy, że w powyższej sytuacji odmowa przywrócenia terminu naruszała również art. 8 § 1 k.p.a., który stanowi, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.

Z przedstawionych wyżej względów należało uznać, że kontrolowane postanowienie narusza prawo, gdyż organy dokonały błędnej wykładni prawa i oceny, że nie został uprawdopodobniony brak winy w uchybieniu terminu do złożenia deklaracji za kwiecień i maj 2020r. Naruszyły art. 15 ust. 1 i 2 zzzzzn2 ustawy o COVID w zw. z art. 58 § 1 i 2 k.p.a w zw. z art. 8 k.p.a. Doprowadziło to do nieuzasadnionej odmowy przywrócenia terminu. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ uwzględni powyższe uwagi przy podejmowaniu rozstrzygnięcia dotyczącego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W konsekwencji uznania, iż odmowa przywrócenia terminu do złożenia deklaracji nastąpiła z naruszeniem prawa koniecznym było uchylenie zaskarżonej decyzji.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a, Sąd orzekł jak w sentencji.