Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1210/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6323 Zezwolenie i cofnięcie zezwolenia na prowadzenie domu pomocy społecznej
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Daniela Kozłowska sędzia WSA Jerzy Siegień asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant referendarz sądowy Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2006 r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za prowadzenie placówki bez zezwolenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] Minister Pracy i Polityki Społecznej, po rozpatrzeniu odwołania J. H., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] o wymierzeniu kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł za prowadzenie bez zezwolenia placówki zapewniającej całodobową opiekę dla osób niepełnosprawnych, przewlekle chorym oraz osobom w podeszłym wieku pod nazwą Przedsiębiorstwo [...] w K. przy ul. [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

W dniu 2 stycznia 2006 r. zostało wszczęte przez Wojewodę [...] z urzędu postępowanie w sprawie nałożenia na J. H. kary pieniężnej za prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym oraz osobom w podeszłym wieku pod nazwą Przedsiębiorstwo [...] w K. ul. [...] bez wymaganego zezwolenia wojewody w tym przedmiocie.

Wojewoda po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego uznał, że zgromadzone w sprawie dowody tj. protokoły przesłuchania świadków, treść ogłoszenia w Panoramie Firm [...] 2006, treść oferty przesłanej przez J. H. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., jak również treść protokołu przesłuchania samej J. H. w charakterze strony przez inspektorów Oddziału Kontroli Legalności Zatrudnienia Wydziału Polityki Społecznej [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. wskazują jednoznacznie na prowadzenie przez nią powołanej placówki zapewniającą całodobową opiekę osobą starszym bez wymaganego zezwolenia. W związku z powyższym na podstawie art. 130 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) Wojewoda [...] nałożył J. H. karę z tego tytułu w wysokości 10 000 zł.

J. H. odwołała się od tej decyzji wskazując, że decyzja Wojewody [...] została wydana z rażącym naruszenie prawa materialnego i procesowego.

Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] maja 2006 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Minister wskazał w szczególności, że zgodnie z art. 67 ust. 1 w zw. z art. 69 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej działalność w zakresie prowadzenia placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku może być prowadzona tylko po uzyskaniu zezwolenia wojewody. Przy czym stosownie do treści art. 153 tej ustawy podmioty prowadzące w dniu wejścia jej w życie (tj. 1 maja 2004 r.) takie placówki a nie spełniające wymagań ustawowych miały rok na dostosowanie standardów oraz wymaganych dokumentów do wymogów zakreślonych ustawą o pomocy społecznej. Dodatkowo zgodnie z ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej oraz ustawy - Karta Nauczyciela (Dz. U. Nr 179, poz. 1487) standardy określone w art. 68 ust. 4 oraz ust. 5 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej podmioty prowadzące placówki w dniu 1 maja 2004 r. musza osiągnąć najpóźniej w dniu 31 grudnia 2006 r. Przepis ten nie zwalania jednak z obowiązku posiadania wymaganych dokumentów w celu uzyskania zezwolenia na prowadzenia placówki. Natomiast prowadzenie tego typu placówki bez zezwolenia stanowi podstawę do nałożenia trybie administracyjnym kary w wysokości 10 000 zł.

Minister uznał, że organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowania wyjaśniające, informując stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków. Dlatego też utrzymał w mocy decyzję o wymierzeniu kary w wysokości 10 000 zł.

Na powyższa decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej, J. H. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wskazała, że decyzja Ministra została wydana z rażącym naruszeniem prawa materialnego i procesowego. Skarżąca zarzuca naruszenie art. 12 Kpa, który to przepis nakazuje organom wnikliwe rozpatrywanie sprawy, a więc m.in. ma oddalenie wniosku jeżeli jest on oczywiście bezzasadny. Skarżąca wywodzi, że jej wniosek o wydanie zezwolenia na prowadzoną działalność gospodarczą w zakresie zawierającym w sobie elementy prowadzenie rodzinnego domu opieki społecznej powinien być zbadany przez ten pryzmat czy w ogóle podlega on pod zakres art. 67 ustawy o pomocy społecznej. Skarżąca podkreśla, że nigdy nie prowadziła tego rodzaju działalności. W dalszej części skargi zarzuca naruszenie art. 8 i art. 7 Kpa, ponieważ organy zamiast wyjaśnić jaki jest w istocie zakres działalności przedsiębiorcy z góry założył, że strona prowadzi dom opieki społecznej. Skarżąca argumentuje ponadto, że sam wpis do ewidencji działalności gospodarczej jako przedmiotu działalności, która jest zbieżna z działalnością wymienioną w art. 67 ustawy o pomocy społecznej nie oznacza automatycznie, że ten rodzaj działalności jest faktycznie wykonywany. Organ nie miał żadnego dowodu, poza zeznaniem [...], że prowadzona jest placówka bez zezwolenia. Organ administracji nie przedstawił żadnych dowodów ani należycie nie uzasadnił swojej decyzji. Skarżąca ponadto kwestionuje legalność samego art. 67 ustawy o pomocy społecznej jako niezgodnego z art. 22 Konstytucji RP. Działalność gospodarcza skarżącej nie stanowi jej zdaniem realizacji ważnego interesu publicznego, ponieważ jest to placówka niepubliczna niedostępna powszechnie dla każdego człowieka

W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o oddalenia skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz wskazując, że reglamentacja działalności gospodarczej w ramach art. 67 ustawy o pomocy społecznej jest podyktowana interesem publicznym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia.

Zgodnie z art. 130 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej osoba, która bez zezwolenia prowadzi placówkę zapewniającą całodobową opiekę osobom w podeszłym wieku, przewlekle chorym lub niepełnosprawnym - podlega karze pieniężnej w wysokości 10.000 zł. Przy czym w świetle art. 67 ust. 1 tej ustawy -działalność gospodarcza w zakresie prowadzenia placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku może być prowadzona po uzyskaniu zezwolenia wojewody. Natomiast art. 68 ustawy o pomocy społecznej określa na czy polega w rozumieniu ustawy opieka w placówce zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku.

Zanim dokonana zostanie ocena legalności samej decyzji, należy odnieść się w pierwszej kolejności do podniesionego w skardze zarzutu niekonstytucyjności art. 67 ustawy o pomocy społecznej jako sprzecznego z art. 22 Konstytucji RP. Sąd uznał, że powołany przepis ustawy o pomocy społecznej nie budzi żadnych wątpliwości do co jego zgodności z powołanym przepisem Konstytucji, ponieważ statuujący zasadę swobody działalności gospodarczej art. 22 Konstytucji wskazuje warunki jej ograniczenia. Musi ono mieć charakter ustawowy i musi być podyktowane ważnym interesem publicznym. Spełnienie pierwszego warunku jest oczywiste. Trudno też nie dostrzegać interesu publicznego, który podyktował kwestionowane przez wnioskodawcę rozwiązanie prawne. Dążenie ustawodawcy do tego by działalność domów opieki społecznej podlegała swoistej reglamentacji prawnej jest jak najbardziej zrozumiałe i uzasadnione. Jeśli to twierdzenie uzupełnić spostrzeżeniem, że celem tym w konkretnym przypadku jest ochrona osób będących w specyficznej sytuacji życiowej i nieraz pozbawionych jakiejkolwiek możliwości działania, to działanie ustawodawcy okazuje się w pełni usprawiedliwione w świetle art. 22 Konstytucji, gdyż zostało podyktowane ważnym interesem publicznym jakim w tym przypadku jest możliwość zapewnienia godnej opieki dla tych osób.

Ocena tego ograniczenia z punktu widzenia art. 22 Konstytucji w znacznej mierze pokrywa się z badaniem, czy ustawodawca - wprowadzając ograniczenie -zachował wymagania art. 31 ust. 3 Konstytucji, czyli zasadę proporcjonalności. Jeżeli bowiem ograniczenie w korzystaniu ze swobody gospodarczej zostało wprowadzone ustawą i u jego podstaw leży ważny interes publiczny, to uzasadnione jest wnioskowanie o adekwatności zastosowanego środka. Zdaniem Sądu zastosowana przez ustawodawcę w tym przypadku metoda jest odpowiednia.

Przechodząc do oceny legalności samej decyzji, to stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa w stopniu skutkującym jej uchyleniem. W szczególności wskazać należy, iż z akt sprawy wynika, że Wojewoda [...] wydając decyzję w sprawie wymierzenia kary pieniężnej dysponował szerokim materiałem dowodowym m.in. protokołem przesłuchania J. H. z dnia 17 listopada 2005 r. w, którym stwierdziła ona "że działalność moja polega na opiece nad osobami starszymi i w tej chwili takich osób jest [...] na stałe i [...] dochodzące", ogłoszeniem zamieszczonym w Panoramie Firm [...] 2006 r. gdzie podana zostaje nazwa "[...]" oraz ofertą dla Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, gdzie również podana zostaje nazwa [...]. Ponadto w aktach sprawy znajduje się protokół przesłuchania świadka D. A. - dyrektora w szkole podstawowej nr [...] w K. oraz M. H. zatrudnionej w tej szkole jako [...]. Równocześnie w aktach sprawy znajduje się notatka służbowa z dnia 13 stycznia 2006 r. sporządzona na okoliczność nie wpuszczenia do budynku przy ul. [...].

Dowody te zdaniem Wojewody [...] potwierdzają fakt prowadzenia przez J. H. placówki zapewniającej opiekę osobom zapewniającą całodobową opiekę osobom w podeszłym wieku, przewlekle chorym lub niepełnosprawnym bez zezwolenia. Ocenę tą, w świetle zbieżnych wniosków wynikających z wszystkich środków dowodowych należy w pełni podzielić, ponieważ wskazują one na jednoznacznie na spełnienie przesłanki obligującej organ do nałożenia kary w sztywnie określonej przez ustawę wysokości 10 000 zł, a organ oparł swoje rozstrzygnięcie na całokształcie materiału dowodowego, a zatem wypełnił spoczywający na nim obowiązek wynikający z art. 80 Kpa.

Należy wprawdzie wskazać, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji, że jest skrótowe i jego istota opiera się wyłącznie na skontrolowaniu ustaleń przeprowadzonych przez Wojewodę [...]. Niemniej w ustalonym stanie faktycznym nie wpłynęło to w żaden sposób na wynik postępowania.

Niezrozumiały jest natomiast wskazany w skardze zarzut naruszenia art. 12 Kpa, skoro bowiem organ powziął wiadomość o prowadzeniu placówki bez zezwolenia, to jego obowiązkiem było wyjaśnienie tej kwestii co tez uczynił i inne działania w tym przedmiocie stanowiłoby obejście prawa.

W oparciu o powyższe należy zauważyć, iż Minister Pracy i Polityki Społecznej oraz organ pierwszej instancji prawidłowo zastosowali w niniejszej sprawie art. 130 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej i wymierzyli grzywnę w trybie tego przepisu.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.