Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1657/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18c § 1, § 5, § 7
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 62
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela, Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 listopada 2022 r. sprawy ze skargi G. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 20 października 2021 r. nr 2401-IEW3.720.6.2021.20 UNP: 2401-21-223608 w przedmiocie odmowy uwzględnienia sprzeciwu w sprawie zagrożenia ujawnieniem należności w Rejestrze Należności Publicznoprawnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 20 października 2021 r. Nr 2401-IEW3.720.6.2021.20 UNP: 2401-21-223608, wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2021. 735) oraz art. 18 i § 13 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. 2020. 1427) dalej ustawa egzekucyjna, po rozpatrzeniu zażalenia pana G. L. (dalej strona lub podatnik) na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. (dalej wierzyciel) z dnia 12 kwietnia 2021 r. Znak: [...] o odmowie uwzględnienia sprzeciwu strony w sprawie zagrożenia ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych (dalej Rejestr), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej Dyrektor lub organ odwoławczy) utrzymał w mocy postanowienie wierzyciela.

Uzasadniając rozstrzygnięcie Dyrektor wskazał, że podatnik posiadał zaległości w zakresie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za 2019 r. oraz podatku od towarów i usług za II kwartał 2009 r. w łącznej wysokości 23.850,93 zł. Wierzyciel zawiadomił stronę o zagrożeniu ujawnieniem w Rejestrze należności pieniężnej z tytułu ryczałtu za 2019 r. w kwocie 2 037 zł i odsetek w kwocie 420 zł. W sprzeciwie na to zawiadomienie podatnik stwierdził, że podatek, o którym mowa w zawiadomieniu, został w całości uregulowany przelewem bankowym dokonanym w dniu 2 marca 2020 r. na kwotę 2 037 zł, zaś dokonane zaliczenie tej wpłaty na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za II kwartał 2009 r. było naruszeniem art. 62 § 1 O.p.

Odnosząc się do tego zarzutu Dyrektor przytoczył treść art. 62 § 1 O.p. stwierdzając, że dyspozycja, o której mowa w tym przepisie, zawarta w dowodzie wpłaty i wskazująca przeznaczenie dokonanej płatności w zakresie tytułu i okresu zobowiązania podatkowego, jest wiążące tylko w sytuacji, gdy podatnik nie posiada zobowiązań podatkowych, dla których termin płatności upłynął. Zaznaczył, że zdanie pierwsze art. 62 § 1 odnosi się do zobowiązań podatkowych, których termin płatności jeszcze nie upłynął, natomiast zdanie drugie – do kolejności zaliczenia wpłat w razie wystąpienia równolegle, zaległości podatkowych lub zobowiązań podatkowych, albo samych zobowiązań podatkowych. Dyrektor wyjaśnił, że postanowieniem z dnia 3 marca 2020 r. organ podatkowy, dokonaną przez podatnika wpłatę, zaliczył na poczet zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za II kwartał 2009 r., a tym samym rozliczył przedmiotową wpłatę z dnia 2 marca 2020 r. Zauważył, że postanowienie z art. 62 § 1 ma charakter deklaratoryjny i stanowi odzwierciedlenie dokonanej czynności księgowej. Tym samym dokonana wpłata zaliczona została prawidłowo na inną zaległość przez co podatnik pozostaje w zwłoce z zapłatą zryczałtowanego podatku dochodowego za 2019 r.

W skardze na to rozstrzygnięcie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżący, domagając się jego uchylenia, zarzucił naruszenie obowiązujących przepisów prawa oraz błędy w ustaleniach faktycznych polegające między innymi na przyjęciu, że można było dokonać swobodnego zaliczenia wpłaty podatnika na zaległy podatek VAT, pomimo wyraźnego wskazania przez podatnika rodzaju zapłaconego podatku oraz pomimo posiadania przez podatnika zaległości w zapłacie podatku dochodowego, dla których termin płatności upłynął. Nadto skarżący zarzucił przedawnienie zobowiązania podatkowego oraz przedwczesność wydanego rozstrzygnięcia tj. przed wyjaśnieniem wszystkich okoliczności sprawy, przy czym postanowienie to godzi bezpośrednio w przepisy ustawy egzekucyjnej, Ordynacji podatkowej oraz K.p.a.

Uzasadniając skargę skarżący wskazał, że termin do rozliczenia rocznego spornego podatku dochodowego (ryczałt) przypadał na dzień 2 marca 2020 r. i tym samym na podatniku ciążyło to zobowiązanie w wysokości 2 037 zł, zaś dokonując wpłaty tej kwoty tego samego dnia uregulował zaległe podatki oraz końcowe zobowiązanie podatkowe, jednocześnie wskazując rodzaj podatku (PIT-28). Zdaniem podatnika niezasadne było stanowisko Dyrektora uznające, że sporną wpłatę można było zaliczyć na rzecz innego rodzaju zaległość podatkową (VAT) i przez to pozostawić niezaspokojoną zaległość podatkową z tytułu PIT (podatek dochodowy) w wysokości 2 037 zł ściąganą później w drodze egzekucji.

Skarżący podniósł, że organ błędnie zinterpretował lub też niewłaściwie rozpoznał sytuację opisaną w art. 62 § 1 O.p. Według skarżącego w sytuacji dokonania wpłaty organ podatkowy wiąże dyspozycje podatnika co do rodzaju podatku. Tym samym, w przypadku wystąpienia zaległości podatkowych i bieżących zobowiązań we wskazanym rodzaju podatku organ podatkowy najpierw rozliczy wpłaty na zaległość, ale nadal dotyczącą wskazanego rodzaju podatku. Tym samym, dokonana przez organ zmiana była nieuzasadniona, ponieważ wpłata dotyczyła podatku PIT, a nie podatku VAT, gdyż użyte w art. 62 § 1 O.p. pojęcie "zobowiązania z różnych tytułów" dotyczy zobowiązania tego samego rodzaju podatku z poszczególnych okresów płatności. Skoro podatnik zapłacił podatek PIT-28 za 2019 r. w całej należnej wysokości, to nie może być on egzekwowany.

Dodatkowo skarżący podał, że zaległość VAT za czerwiec 2009 r. nie istnieje z uwagi na przepis art. 70 § 1 O.p.

Odpowiadając na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko i jego argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga okazała się niezasadna.

Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia wskazać należy, że dotyczyło ono zagrożenia ujawnieniem w rejestrze należności publicznoprawnych kwot wynikających z zaległości powstałych w podatku ryczałtowym od przychodów ewidencjonowanych za 2019 r. w sytuacji, gdy strona posiadała zaległości z tytułu podatku VAT za II kwartał 2009 r. i na zaległość tę zaliczona została wpłata dokonana przez stronę w kwocie odpowiadającej należności ryczałtowej.

Zdaniem skarżącego wymieniona należność została przez niego uiszczona dokonaną wpłatą, zaś według organu zaległość ta nadal istnieje wobec zaliczenia dokonanej wpłaty na zaległości w innym podatku powstałe wcześniej.

Zgodnie z treścią art. 18c § 1 ustawy egzekucyjnej przed wprowadzeniem do rejestru danych, o których mowa w art. 18b § 2, wierzyciel doręcza zobowiązanemu zawiadomienie o zagrożeniu ujawnieniem w rejestrze. W myśl art. 18 tej ustawy zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia sprzeciwu w sprawie zagrożenia ujawnieniem w rejestrze (§ 1 pkt 1), w sprzeciwie określa się żądanie oraz wskazuje się okoliczności i dowody uzasadniające sprzeciw (§ 4), prawo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w § 1 pkt 1, przysługuje wyłącznie w przypadku, gdy zobowiązany kwestionuje istnienie lub wysokość należności pieniężnej lub odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie (§ 5). Jeżeli okoliczność, na której oparto sprzeciw jest lub była przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym, albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w decyzji, postanowieniu lub w innym orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności złożonego sprzeciwu (§ 7), na postanowienie wierzyciela o odmowie uwzględnienia sprzeciwu przysługuje zażalenie (§ 13 zd. 1), od postanowienia w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia, o którym mowa w § 13, przysługuje skarga do wojewódzkiego Sądu administracyjnego (§ 14).

Stosownie do brzmienia art. 62 § 1 O.p. jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku zgodnie ze wskazaniem podatnika, a w przypadku braku takiego wskazania – na poczet zobowiązania podatkowego o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zobowiązań podatkowych podatnika. W przypadku gdy na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe, których termin płatności upłynął, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności we wskazanym przez podatnika podatku, a w przypadku braku takiego wskazania lub braku zaległości podatkowej we wskazanym podatku – na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zaległości podatkowych podatnika. W myśl art. 62 § 4 O.p. w sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę oraz kosztów upomnienia wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie, z zastrzeżeniem

§ 4a. Należy w tym miejscu zauważyć, że brak jest podstaw prawnych umożliwiających organom podatkowym uchylenie bezpośrednio samej czynności materialno-technicznej w postaci zarachowania. Z uwagi na postanowienia art. 62 § 4 O.p. zakwestionowanie prawidłowości czynności materialno-technicznej w postaci zarachowania może nastąpić jedynie poprzez składanie środków zaskarżenia na postanowienie w sprawie zarachowania (tak wyrok WSA w Poznaniu z dnia 15 marca 2022 r. sygn. akt I SA/Po 980/21). Warto również dodać, że postanowienie o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowej jest aktem formalnym, nieprzesądzającym o istnieniu zaległości podatkowej, lecz informującym jedynie o sposobie zaliczenia dokonanej wpłaty. Dla zaliczenia wpłaty na zaległość podatkową konieczne jest ustalenie, że zaległość ta istnieje (tak wyrok NSA z dnia 21 lipca 2021 r. sygn. akt III FSK 35/21). Przedmiotowego zaliczenia dokonuje organ podatkowy.

Jak wynika z akt sprawy strona posiadała zaległość w postaci ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za 2019 r. oraz podatku od towarów i usług za II kwartał 2009 r. w łącznej kwocie (wraz z odsetkami) 23.850,93 zł. Poza sporem było to, że zaległość w ryczałcie wynosiła 2 037 zł i strona przelewem bankowym z dnia

2 marca 2020 r. uiściła taką kwotę wskazując, że dotyczy ona podatku ryczałtowego (PIT). Bezsporne było także, że w chwili dokonania wpłaty na stronie ciążyło zobowiązanie w postaci zaległości w podatku VAT powstałe wcześniej i nieuregulowane przez podatnika. Nie było sporne, że postanowieniem z dnia 3 marca 2020 r. organ podatkowy zaliczył dokonaną wpłatę na poczet zaległości VAT jako zaległości o najwcześniejszym terminie płatności. Postanowienie to doręczono stronie, zaś strona nie złożyła zażalenia na to rozstrzygnięcie. Tym samym postanowienie o zaliczeniu pozostaje w obrocie prawnym. Oznacza to, że ustalenie tego postanowienia wiąże organy w zakresie opisanych tam zdarzeń tj. zarachowania dokonanej wpłaty na konkretne zobowiązanie (zaległości) ciążące na stronie. Tym samym w postępowaniu dotyczącym zagrożenia ujawnieniem w Rejestrze okoliczność ta nie może być kwestionowana tym bardziej, że stronie przysługiwał środek zaskarżenia w postępowaniu zażaleniowym, z którego strona nie skorzystała. Warto zauważyć, że nawet gdy uznać, że postanowienie o zaliczeniu powodowałoby niedopuszczalność zgłoszonego zarzutu to i tak, z uwagi na wynik sprawy, naruszenie to nie miało istotnego znaczenia.

Należy zatem zgodzić się z poglądem organu, że skoro wpłata z dnia 2 marca 2020 r. została zaliczona na zaległość w podatku od towarów i usług istniejącą wcześniej, to strona pozostała w zwłoce z zapłatą ryczałtu za 2019 r., a tym samym zawiadomienie o zagrożeniu ujawnienia tej kwoty było zasadne.

Sąd zauważa, że zarzuty skargi dotyczące przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku VAT nie mogły być przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia, gdyż nie stanowiły kwestii podlegającej ocenie w postępowaniu regulującym zagrożenie ujawnienia w Rejestrze Należności Publicznoprawnych. Podobnie jak nie mogła być w toku postępowania rejestrowanego podważana zasadność i prawidłowość zastosowania przepisu art. 62 § 1 O.p. w innym postępowaniu bo postępowaniu podatkowym. Badanie tej kwestii wykraczało poza przedmiot rozpoznania w niniejszej sprawie.

Z tych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2022. 329) i na podstawie art. 151 tej ustawy skargę oddalił.