Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 1037/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2016-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 67, art. 68, art. 69, art. 193
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 2 ust. 1, art. 3, art. 39 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 163
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 23 czerwca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie sędzia WSA Adam Matuszak sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2016 roku sprawy ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 8 kwietnia 2015 r., działający z upoważnienia Burmistrza, Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w "[...]" , przyznał "[...]" świadczenie pieniężne w formie zasiłku celowego na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków w wysokości 150,00 zł i odmówił przyznania zasiłku celowego z przeznaczeniem na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków w wysokości 224,00 zł. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ stwierdził, że wnioskodawca spełnił przesłanki uzasadniające przyznanie świadczenia z pomocy społecznej. W wyniku przeprowadzonego w dniu 20 marca 2015 r. wywiadu środowiskowego ustalono bowiem, że wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, do 31 grudnia 2016 r. ma ustalony umiarkowany stopień niepełnosprawności, cierpi na choroby przewlekłe, a jego dochodem jest zasiłek stały w kwocie 529,00 zł i zasiłki celowe. Stwierdzono też, że ponosi on relatywnie niskie opłaty za mieszkanie w wysokości 32 zł. Organ pierwszej instancji stwierdził ponadto, że środki finansowe, jakimi dysponuje Ośrodek na zasiłki celowe są bardzo ograniczone, gdyż budżet Ośrodka na te zadania w roku bieżącym został zmniejszony, stale zaś zwiększa się liczba osób i rodzin, ubiegających się o przyznanie pomocy. Podał, że od początku 2015 r. do 7 kwietnia 2015 r., wpłynęło już 755 podań

o przyznanie wsparcia w formie zasiłków celowych oraz 611 wniosków o przyznanie wsparcia w formie zasiłku okresowego. Wskazano też, że w marcu 2015 r. wsparcie

w zakupie leków przyznano 10 osobom i rodzinom, na łączną kwotę 1.321,25 zł, to jest w średniej wysokości 132,13 zł. Wnioskodawcy przyznano zatem wsparcie w wysokości wyższej, niż średnia kwota wsparcia przyznawana na przedmiotowy cel. Organ wyjaśnił, że wysokość wsparcia jest uzależniona od konkretnej sytuacji i okoliczności danej sprawy, lecz wsparcie w zakupie leków w tut. Ośrodku przyznawane jest wyłącznie po przedstawieniu recept, które następnie są wyceniane. Sytuacja wnioskodawcy w tym względzie nie różni się od położenia innych osób, różnice wynikają jedynie z dochodów własnych osób i rodzin oraz możliwości zarobkowych. Wsparcie w kwotach wyższych, niż przyznawane wnioskodawcy, przyznawane są jedynie dla osób cierpiących na choroby nowotworowe. Po analizie zebranego materiału nie znaleziono przesłanek, aby wnioskodawcę traktować w sposób uprzywilejowany, szczególnie w kontekście ponoszonych wydatków mieszkaniowych. Dyrektor dodał, że ilość osób ubiegających się

o wsparcie jest duża, zaś priorytetem musi być zabezpieczenie żywności i schronienia osobom potrzebującym, to jest potrzeb o charakterze podstawowym. Wnioskodawca nie mający innych osób na utrzymaniu i dysponujący stałym dochodem, ma - przynajmniej potencjalne - możliwości, aby chociażby w części zaspokajać zgłoszoną potrzebę

z własnych środków. Organ podał ponadto, że łączne wsparcie udzielone wnioskodawcy w 2014 r. wyniosło 10.587,71 zł, co średnio miesięcznie daje wsparcie w wysokości 882,31 zł, gdy najniższa emerytura wynosiła 880,45 zł brutto, zaś łączne wsparcie udzielone wnioskodawcy w 2015 r. wyniosło 3.492,44 zł, co średnio miesięcznie daje wsparcie w wysokości 1.164,15 zł. Reasumując, organ stwierdził, że przyznanie wnioskodawcy wszelkiej pomocy, o jaką wnioskuje, musiałoby spowodować zmniejszenie rozmiaru wsparcia dla osób znajdujących się w trudniejszych sytuacjach, ponadto bardzo napięta sytuacja finansowa nie pozwala na przyznawanie wsparcia w szerszym zakresie.

W odwołaniu, złożonym od decyzji organu pierwszej instancji, "[...]" wniósł o uchylenie tej decyzji i przyznanie wnioskowanej kwoty na zakup leków lub przekazanie sprawy do ponownego wyjaśnienia. Zarzucił, że organ pierwszej instancji zaniechał ustalenia, które z przepisanych leków są odwołującemu się niezbędne, czym naruszył przepisy postępowania administracyjnego. Z naruszeniem przepisów prawa materialnego organ przerzucił zaś część kosztu zakupu niezbędnych leków na zasiłek stały. Zdaniem strony, zgodnie z art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy o pomocy społecznej i art. 68 Konstytucji RP, zasiłek celowy winien być przyznany w wysokości umożliwiającej zakup wszystkich leków. Zdaniem odwołującego się, w sytuacji zmniejszenia dotacji z budżetu gminy na realizację zadań własnych i zwiększenia się liczby potrzebujących wsparcia, organ pierwszej instancji powinien był wystąpić do Ministerstwa Finansów i Prezydium Rządu o dofinansowanie lub przesunięcie środków z rezerwy budżetowej dla nich na zasiłki celowe na lekarstwa. Dodał, że dla przyznania zasiłku na lekarstwa nie ma żadnego znaczenia wysokość najniższej emerytury, a zasiłek stały jest przeznaczony na zaspokojenie innych elementarnych potrzeb życiowych. Wywiódł, że zasiłek stały jest przyznawany w oparciu o art. 37 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, a zasiłek celowy w oparciu o art. 39 ust. 1 tej ustawy. Zasiłki te nie są ze sobą powiązane, tym samym zasiłek stały nie powinien być przeznaczany na wykupienie leków, gdyż środki z tego zasiłku są potrzebne na wyżywienie, opłaty, media i inne koszty codzienne. Zdaniem odwołującego się, organ pierwszej instancji winien pomagać mu bardziej niż przed 2011 r., gdyż od 2010 r. skończyły mu się oszczędności. Z tego względu, na każdy miesiąc organ winien zaplanować właściwą kwotę na pokrycie wydatków na zakup leków dla podopiecznego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w "[...]", decyzją z dnia 13 lipca 2015 r., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdziło m.in., że odwołujący się prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i otrzymuje

z tego tytułu zasiłek stały w kwocie 529,00 zł oraz zasiłki celowe. Kolegium podkreśliło jednocześnie, że rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy,

a z art. 39 ustawy o pomocy społecznej nie wynika indywidualne roszczenie o przyznanie pomocy społecznej w formie w nim przewidzianej. Zauważyło, że odwołujący się jest jednym z wielu podopiecznych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w "[...]", gdyż w marcu 2015 r. wsparcie w zakupie leków przyznano 10 osobom i rodzinom, a ponadto przyznano odwołującemu się pomoc na leki w kwocie wyższej, niż średnia kwota wsparcia przyznawana na przedmiotowy cel innym podopiecznym. Kolegium podniosło, że posiadane w dyspozycji organu środki finansowe muszą być tak podzielone, aby trafiły również do osób i rodzin, które są w gorszej sytuacji, niż odwołujący się, pozostających bez własnego źródła dochodu. Jego sytuacja, w porównaniu do osób i rodzin, które pozostają bez własnych dochodów jest o tyle lepsza, że ze środków pomocy społecznej otrzymuje zasiłek stały w kwocie 529 zł miesięcznie, a na utrzymaniu nie ma innych osób. Kolegium uwzględniło ponadto, że z załączonych do akt sprawy kart świadczeń za okres od 2014/01/01 do 2014/12/31 oraz od 2015/01/01 do 2015/03/31 wynikało, że odwołujący się, poza zasiłkiem stałym, co miesiąc, a więc w sposób stały i systematyczny, korzysta

z różnych form pomocy społecznej. Podało, że w styczniu 2015 r. zainteresowany, poza zasiłkiem stałym w kwocie 529,00 zł otrzymał zasiłek celowy w kwocie 32,00 zł na zaspokojenie innych potrzeb, zasiłek celowy w kwocie 150,00 zł na pokrycie części lub całości leków i leczenia; w lutym 2015 r. ze środków pomocy społecznej otrzymał, poza zasiłkiem stałym w kwocie 529,00 zł zasiłek celowy z programu wieloletniego: "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności

w kwocie 360,00 zł, zasiłek celowy na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia w kwocie 150,00 zł, zaś w marcu 2015 r. zasiłek stały w kwocie 529,00 zł, zasiłki celowe: na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia w kwocie 150,00 zł, na zaspokojenie innych potrzeb w kwocie 32,00 zł i na zakup opału w kwocie 280,00 zł. Łączne wsparcie, jakie zostało udzielone odwołującemu się za trzy miesiące 2015 r. stanowi kwotę 3.492,44 zł, co średnio miesięcznie daje wsparcie w kwocie 1.164,15 zł, przy czym kwota ta obejmuje również składkę na ubezpieczenie zdrowotne dla osoby pobierającej zasiłek stały w kwocie 47,61 zł miesięczne. W ocenie Kolegium, skoro pomoc udzielana odwołującemu się jest systematyczna i w różnych formach, to nie można organowi pomocy społecznej pierwszej instancji postawić zarzutu, że nie udziela zainteresowanemu wsparcia w pokonaniu trudnej sytuacji życiowej, w jakiej on się znajduje. Zaskarżona decyzja nie narusza więc zasad określonych w art. 67, art. art. 68

i art. 69 Konstytucji RP.

Kolegium zauważyło ponadto, że kwestionowana decyzja jest pozytywna dla odwołującego się, stanowi jedną z kolejnych decyzji przyznających ze środków pomocy społecznej pomoc w formie zasiłku celowego, a w motywach uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji wykazał, z jakich względów przyznał zainteresowanemu pomoc

w określonej w decyzji wysokości. Uzasadnienie tej decyzji odpowiada wymaganiom określonym w art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Fakt, że odwołujący się nie jest zadowolony z rozmiaru udzielonej pomocy, nie stanowi podstawy do uchylenia tej decyzji. Nie wszystkie zgłaszane przez zainteresowanego potrzeby, muszą być ze środków pomocy społecznej zaspokojone, gdyż takiego obowiązku nie nakładają na organy pomocy społecznej unormowania prawne. Kolegium wyjaśniło ponadto, że żądanie przedłożenia przez MOPS w "[...]" wykazu kwot wypłaconych zasiłków celowych na lekarstwa jest bezpodstawne.

W skardze, złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, "[...]" wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej i drugiej instancji.

Podniósł, że nieuprawnione było porównywanie przez organu administracji wysokości otrzymywanych przez niego świadczeń z kwotą najniższej emerytury. Zarzucił, że błędnie wyliczono średnią wysokość zasiłku przyznanego na zakup leków, gdyż wynosi ona 261,82 zł, wobec czego winien był otrzymać kwotę 422 zł. Wywiódł, że skarga jest zasadna w świetle art. 68 i art. 69 Konstytucji, gdyż nie otrzymał żądanej kwoty na zakup leków i musiał pożyczyć 300 zł na ten cel. Stwierdził, że Burmistrz "[...]" nie zabezpieczył środków na przyznanie w całości zasiłków na niezbędne lekarstwa, w przeciwieństwie do środków na realizacje programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", gdyż nie wystąpił do Ministerstwa Finansów o przesunięcie rezerwy budżetowej na pomoc społeczną. Ponadto podniósł, że organ wie, iż skarżący jest dyskryminowany, ponieważ Gmina nie dostarczyła mu lokalu zamiennego od 1990-2005 r. Powyższe powoduje, że został pozbawiony jakichkolwiek możliwości zarobkowania poza miejscem swojego zamieszkania, ponieważ musi w nim przebywać, by prowadzić sprawy dotyczące przydzielenia lokalu zamiennego. Zarzucił, że organy naruszyły przepisy prawa materialnego, gdyż przerzuciły koszt niezbędnych leków na zasiłek stały. Naruszyły też przepisy postępowania, gdyż nie udały się do lekarzy specjalistów, by ustalić, które

z przepisanych skarżącemu leków są niezbędne, a które nie mają znaczenia w leczeniu jego przewlekłych chorób. Stwierdził, że Sąd musi rozstrzygnąć, czy osoba na zasiłku stałym powinna mieć przyznany zasiłek celowy w całości na wykupienie niezbędnych leków ratujących życie i zdrowie, gdyż odpowiada to art. 68 ust. 1 Konstytucji RP. Stwierdził, że skoro jego jedynym źródłem dochodu jest zasiłek stały w wysokości 529,00 zł, a nie renta w najniższej wysokości 837 zł, to organ nie może przerzucać, nawet

w części, ciężaru kosztów wykupienia pilnych lekarstw na zasiłek stały.

W odpowiedzi na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 23 czerwca 2016 r. skarżący stwierdził m.in., że Sąd powinien wystąpić z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego w celu sprawdzenia, czy wszystkie podnoszone przez niego kwestie są uregulowane prawidłowo. Podał, że organy przyznają pomoc na leki arbitralnie, wobec czego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji lub wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 z późn. zm.), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna

z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad

w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej: p.p.s.a.

Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka

w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie naruszają one przepisów prawa. Tym samym, wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 163, z późn. zm.), zwanej dalej: u.p.s., pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Jej celem nie jest jednak wyręczanie strony w zaspokajaniu jej wszelkich potrzeb życiowych, lecz jedynie wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb

i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie trudnym sytuacjom życiowym przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem.

Pomoc ta udzielana jest na podstawie przepisów wspomnianej ustawy, między innymi w postaci zasiłku celowego. Wynika to z treści art. 39 ust. 1 u.p.s. stanowiącego, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu zasiłek celowy może być przyznawany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Podkreślenia wymaga, że świadczenie pieniężne z pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego nie ma charakteru obligatoryjnego, lecz uznaniowy, co wynika z zawartego w art. 39 ust. 1 u.p.s. sformułowania "może być przyznany".

Orzekając w przedmiocie przyznania takiego świadczenia organ ma obowiązek wziąć pod uwagę wskazania ustawodawcy co do zasad udzielania pomocy społecznej osobom potrzebującym, pamiętając nie tylko o tym, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 u.p.s.), ale i o tym, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom oraz mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 u.p.s.). Nie można zapominać, że przyznawanie i wypłata zasiłków celowych należy do zadań własnych gmin o charakterze obowiązkowym, stąd też gminy muszą gospodarować ograniczonymi środkami finansowymi w taki sposób, aby zachować zdolność wywiązania się z ustawowo nałożonych obowiązków przez okres całego roku.

Wydanie decyzji w sprawie przyznania zasiłku celowego powinno być poprzedzone przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego, zaś przy wydawaniu rozstrzygnięcia organ powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, zaś motywy podjętego orzeczenia powinny znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji. Należy podkreślić, że uznaniowy charakter decyzji nie pozwala organowi na dowolność w podjęciu rozstrzygnięcia w sprawie, ale też nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela (por. wyrok NSA z dnia 26 września 2000 r., sygn. akt I SA 945/00, Lex 796080). Wobec czego, spełnienie ustawowych kryteriów do przyznania pomocy społecznej nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej świadczenia w wysokości odpowiadającej jej oczekiwaniom. Organ, rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego, musi bowiem mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej lecz także interes innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej (por. wyrok NSA z dnia

25 stycznia 2008 r., sygn. I OSK 624/07, dostępny w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Analiza zgromadzonego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że

w niniejszej sprawie powyższe wymogi zostały zachowane. Organ pomocy społecznej pierwszej instancji sporządził wywiad środowiskowy, w toku którego ustalono, że skarżący spełnia przesłanki do przyznania świadczenia pieniężnego w ramach pomocy społecznej, gdyż ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności na okres do dnia 31 grudnia 2016 r., zaś jego dochód nie przekracza kryterium dochodowego określonego ustawą

o pomocy społecznej. Mając zatem na uwadze zarówno sytuację materialną skarżącego, jak również uwzględniając własne możliwości finansowe oraz konieczność zaspokojenia potrzeb także innych osób i rodzin występujących o przyznanie pomocy, organ udzielił skarżącemu wsparcia w postaci przyznania zasiłku celowego w kwocie 150 zł na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków oraz odmówił przyznania zasiłku celowego

w kwocie 224 zł na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków. Niewątpliwie sytuacja finansowa i życiowa skarżącego jest trudna. Decyzja o przyznaniu skarżącemu świadczenia w postaci zasiłku celowego w określonej kwocie, w ocenie Sądu miała oparcie

w przepisach prawa. Skarżący kwestionuje jednak wysokość przyznanego zasiłku.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż udzielona pomoc jest zbyt mała, należy wskazać, że nie jest to jedyna pomoc, którą otrzymuje strona z organu pomocy społecznej. Z przekazanych akt administracyjnych sprawy wynika bowiem, że strona skarżąca otrzymała w 2014 r. wsparcie w różnych formach pomocy w łącznej wysokości 10.587,71zł, co średnio miesięcznie stanowi kwotę 882,31,52 zł, natomiast w styczniu 2015 r. skarżący otrzymał zasiłek stały w kwocie 529,00 zł, zasiłek celowy w kwocie 150,00 zł na pokrycie części lub całości leków i leczenia i zasiłek celowy w kwocie 32,00 zł na zaspokojenie innych potrzeb; w lutym 2015 r. otrzymał, poza zasiłkiem stałym w kwocie 529,00 zł,

z programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności w kwocie 360,00 zł i zasiłek celowy na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia w kwocie 150,00 zł, zaś w marcu 2015 r. poza zasiłkiem stałym w kwocie 529,00 zł otrzymał zasiłek celowy w kwocie 150,00 zł na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, zasiłek celowy na zaspokojenie innych potrzeb

w kwocie 32,00 zł i zasiłek celowy na zakup opału w kwocie 280,00 zł. Łączne wsparcie

w okresie styczeń – marzec 2015 r. stanowiło kwotę 3.492,44 zł, co miesięcznie daje wsparcie w kwocie średnio 1.164,15 zł. Zatem, oprócz zasiłku stałego otrzymywanego

w wysokości 529 zł miesięcznie, skarżący otrzymuje również zasiłki celowe na zaspokojenie innych potrzeb bytowych, w tym na zakup leków, które w części pokrywają comiesięczną realizację zakupu leków.

Skarżący, jak wynika z nadesłanych akt administracyjnych jest w sposób ciągły obejmowany wsparciem. Nie może jednak oczekiwać, iż świadczenia z pomocy społecznej staną się stałą i systematyczną formą wspomagania zainteresowanego w wysokości świadczeń przez niego oczekiwanych, gdyż pomoc społeczna realizowana w formie zasiłku celowego ma za zadanie jedynie wspomóc osoby potrzebujące wsparcia, nie jest natomiast świadczeniem stałym, ani świadczeniem, które musi w pełni pokrywać żądania

i oczekiwania strony.

Należy również zwrócić uwagę na okoliczność, że organ pomocy wykazał, iż przyznał stronie świadczenie w wysokości, w jakiej był w stanie jej udzielić z uwagi na środki pozostające w jego dyspozycji. Z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji wynika nadto, że w okresie od początku 2015 r. do dnia 7 kwietnia 2015 . do MOPS wpłynęło 755 podań o przyznanie zasiłków celowych i 661 wniosków o zasiłek okresowy. Organ zaznaczył, że w marcu 2015 r. wsparcie w zakupie leków przyznano dla 10 osób

i rodzin, na łączną kwotę 1.321,25 zł, co daje średnią wysokość świadczenia w kwocie 132,13 zł. Przyznana skarżącemu kwota 150 zł na zakup leków jest zatem pomocą

w wyższym rozmiarze, niż udzielona pozostałym wnioskodawcom. Nie mógł zaś organ przyznać wnioskodawcy świadczenia w pełnej wnioskowanej wysokości, tj. w kwocie

374 zł, z uwagi na ograniczone środki finansowe, jakimi dysponuje i z uwagi na stale zwiększającą się liczbę osób i rodzin ubiegających się o przyznanie pomocy.

Jeśli zatem organ pomocy społecznej ocenił z jednej strony sytuację materialną oraz potrzeby strony, a z drugiej własne możliwości finansowe i uznał, że nie istnieje możliwość przyznania stronie zasiłku celowego w większym rozmiarze, to decyzji takiej nie można zarzucić naruszenia prawa. Stanowisko takie wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie w wyroku z dnia 14 lutego 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1825/05 (dostępny

w CBOSA) i Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie w pełni je podziela.

Podobnie, spełnienie kryteriów przez osobę ubiegającą się o taki zasiłek nie oznacza, że istnieje po jej stronie roszczenie o przyznanie tego świadczenia w wysokości, którą sama określi. Wprost przeciwnie - zainteresowany musi liczyć się z tym, że organ odmówi przyznania mu tego świadczenia lub jego wysokość będzie inna niż ta, którą określił w złożonym wniosku. Wysokość, jak i samo przyznanie świadczenia uzależnione są bowiem od możliwości finansowych organu przyznającego pomoc oraz ilości innych osób potrzebujących i zamieszkujących na terenie danej gminy. Ponadto, organ pomocy społecznej, oceniając sytuację materialną danej osoby, może wybrać sposób i formę pomocy najbardziej adekwatną, zważając na ograniczone możliwości pomocy społecznej jako instytucji (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Po 393/12, dostępny CBOSA). Jednocześnie organ musi uwzględniać wysokość przyznanych już świadczeń i dokonywać stosownego rozdziału środków tak, aby z pomocy społecznej skorzystała jak największa liczba potrzebujących, gdyż tylko takie postępowanie jest zgodne z zasadami sprawiedliwości społecznej oraz zasadami wynikającymi z art. 3 ust. 3

i 4 u.p.s. Nie może zatem organ swojej pomocy skoncentrować na finansowaniu potrzeb tylko jednej osoby, choćby jej sytuacja materialna, czy też zdrowotna była najtrudniejsza (zob. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 42/13, dostępny w CBOSA).

Należy również zauważyć, iż osoba wnioskująca o przyznanie pomocy zobligowana jest w pierwszej kolejności do przezwyciężania we własnym zakresie swoich problemów,

a dopiero gdy nie jest w stanie tego dokonać, pomoc społeczna może być przyznana (zob. wyrok NSA z dnia 4 listopada 2008 r., sygn. akt I OSK 1910/07, wyrok NSA z dnia

29 sierpnia 2008 r., sygn. akt I OSK 840/07, dostępne CBOSA). Tymczasem, jak wynika

z akt sprawy, skarżący regularnie otrzymuje pomoc w postaci świadczeń pieniężnych

w różnych wysokościach i na różne cele. Nie może jednak oczekiwać, iż organ pomocy społecznej będzie zaspokajać wszystkie jego potrzeby w pełnym zakresie, w sposób ciągły.

Niezasadny jest także wywód skarżącego, że skarga jest słuszna w świetle art. 67, art. 68 i art. 69 Konstytucji RP. Zgodnie z art. 67 ust. 1 Konstytucji obywatel ma prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego. Zakres i formy zabezpieczenia społecznego określa ustawa. Natomiast na mocy ust. 2 art. 67 Konstytucji, obywatel pozostający bez pracy nie z własnej woli i nie mający innych środków utrzymania ma prawo do zabezpieczenia społecznego, którego zakres i formy określa ustawa. W myśl zaś art. 68 ust. 1 i 2 Konstytucji, każdy ma prawo do ochrony zdrowia, a obywatelom, niezależnie od ich sytuacji materialnej, władze publiczne zapewniają równy dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych. Warunki i zakres udzielania świadczeń określa ustawa. Stosownie zaś do art. 69 Konstytucji RP, osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają, zgodnie z ustawą, pomocy

w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej.

Z treści cytowanych przepisów nie da się wyprowadzić prawa do konkretnej postaci świadczenia społecznego, gdyż zawierają one tylko upoważnia dla ustawodawcy do określenia zakresu i form zabezpieczenia społecznego. Nie można z ich treści wywodzić obowiązku organów administracji do zapewnienia każdemu obywatelowi, w tym niepełnosprawnemu i pozostającemu bez pracy, świadczenia z pomocy społecznej, zapewniającego zaspokojenie wszelkich niezbędnych potrzeb, w tym środków na zakup leków w pełnej żądanej przez osobę ubiegającą się o pomoc społeczną, kwocie.

Odnosząc się natomiast do zgłoszonego na rozprawie wniosku o wystąpienie

z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego co do zgodnego z prawem uregulowania podnoszonych przez skarżącego kwestii, wyjaśnić należy, że zgodnie

z art. 193 Konstytucji RP każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeśli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem.

Jeżeli Sąd ma przekonanie co do niezgodności przepisu ustawy z Konstytucją lub ma wątpliwości w tym względzie, to na podstawie art. 193 Konstytucji i art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. z 2016., poz. 293), ma obowiązek zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego z odpowiednim pytaniem prawnym. Należy jednak wyraźnie zaznaczyć, iż wyłącznie wątpliwości Sądu, a nie skarżącego, mogą uzasadnić przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, od odpowiedzi na które zależy rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 26 lutego 2008 r., sygn. akt III SA/Po 821/07, dostępne CBOSA). Z treści art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym wynika jednoznacznie, że skarżący nie ma uprawnienia do skutecznego domagania się przedłożenia przez Sąd pytania prawnego.

W przedmiotowej sprawie Sąd nie podziela jednak wątpliwości skarżącego we wskazanym zakresie.

Należy zaznaczyć, iż niewystąpienie przez Sąd z wnioskowanym pytaniem prawnym, nie zamyka stronie skarżącej drogi do zbadania konstytucyjności określonych przepisów w myśl art. 79 i art. 191 Konstytucji RP.

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.