Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 691/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 7, 77 par. 1, 80, 107  par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 2  pkt 2  w zw. z art. 7  ust. 3  i 18 ust. 6
journal: Dz.U. 2017 poz 1851
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - tekst jedn.
article: Art. 145 par. 1  pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

|Sygn. akt III SA/Kr 691/18 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 sierpnia 2018 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maria Zawadzka, Sędziowie: WSA Janusz Kasprzycki (spr.), NSA Krystyna Kutzner, Protokolant: Tomasz Famulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2018 r., sprawy ze skargi B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną przez B. W. (dalej w skrócie skarżący) decyzją z dnia 23 kwietnia 2018 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz.U. z 2017 r., poz. 1257) oraz art. 5 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t. jedn., Dz.U. z 2017 r., poz. 1851, zwanej dalej ustawą o pomocy państwa w wychowaniu dzieci) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] 2018 r. nr [...] o: 1) odmowie przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko L. W. na okres od 1 lutego 2018 r. do 28 lutego 2018 r. w wysokości 500 zł miesięcznie, 2) przyznaniu prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko L. W. na okres od 1 marca 2018 r. do 30 września 2018 w wysokości 500 zł miesięcznie.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Skarżący zwrócił się w dniu 28 lutego 2018 r. do Burmistrza o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na jedno dziecko.

Burmistrz decyzją z dnia [...] 2018 r. nr [...] orzekł: 1) o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia wychowawczego na dziecko L. W. na okres od dnia 1 lutego 2018 r. do dnia 28 lutego 2018 r. w wysokości 500 zł miesięcznie oraz 2) przyznał skarżącemu prawo do świadczenia wychowawczego na dziecko L. W. na okres od dnia 1 marca 2018 r. do dnia 30 września 2018 r. w wysokości 500 zł miesięcznie.

Jak wynika z uzasadnienia tej decyzji organ I instancji dokonał ustaleń, że dochód rodziny skarżącego w lutym 2018 r. wyniósł 3.661,55 zł. Organ I instancji wymienił poszczególne składniki tego dochodu, a mianowicie: dochód skarżącego z 2016 r. z tytułu umowy o pracę w firmie W Sp. z o.o. w wysokości 2.234,93 zł miesięcznie, dalej jak wskazał organ "Pan B. W. utracił dochód z tytułu umowy zlecenie z Urzędu Miejskiego", "Pani J. W. utraciła w całości dochód z 2016 roku" oraz dochód uzyskany żony skarżącego J. W. z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego w wysokości 1.426,62 zł, co w przeliczeniu na osobę dało dochód w wysokości 1.220,52, który przekracza ustawowe kryterium dochodowe (800,00 zł), uprawniające do pobierania świadczenia wychowawczego. Jednocześnie organ ustalił, że dochód rodziny skarżącego w marcu 2018 r. wyniósł 2.234,93 zł (dochód skarżącego z 2016 r. z tytułu umowy o pracę w firmie W Sp. z o.o., "Pan B. W. utracił dochód z tytułu umowy zlecenie z Urzędu Miejskiego"; "Pani J. W. utraciła w całości dochód z 2016 roku" i jak wskazał także w tym przypadku organ "Pani J. dnia 12.02.2018 r. zakończyła pobieranie zasiłku macierzyńskiego i nie uwzględnia się go w dochodzie rodziny". Dochód zatem w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł kwotę 744,98 zł, która nie przekroczyła ustawowego kryterium dochodowego.

Wobec tego organ I instancji odmówił przyznania skarżącemu świadczenia wychowawczego za luty 2018 r., przyznał natomiast ww. świadczenie na okres od dnia 1 marca 2018 r. do dnia 30 września 2018 r.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, podnosząc, że jego żona utraciła dochód z zatrudnienia z roku bazowego 2016 w miesiącu lipcu 2017 r. Zgodnie z przedłożonym zaświadczeniem z ZUS w okresie od dnia 1 sierpnia 2017 r. do dnia 12 lutego 2018 r. pobierała zasiłek macierzyński po utracie zatrudnienia. W dniu składania wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego zasiłek macierzyński po utracie zatrudnienia nie przysługiwał, a zatem organ nie powinien doliczać do dochodu rodziny za luty 2018 r. zasiłku macierzyńskiego.

Opisaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W jej uzasadnieniu, działające jako organ odwoławczy SKO wskazało na wstępie zasady przyznawania świadczenia wychowawczego. Podniosło, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci celem tego świadczenia jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem potrzeb życiowych, a świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka lub opiekunowi prawnemu (ust. 2). Świadczenie przysługuje osobom, o których mowa w ust. 2, do dnia ukończenia przez dziecko 18 roku życia.

Na podstawie art. 5 ust. 1 powołanej ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 500,00 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie.

Z kolei art. 5 ust. 3 stanowi, że świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł, natomiast, jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 1 200,00 zł. (ust. 4).

Z mocy zaś art. 2 pkt 2) ilekroć w ustawie jest mowa o "dochodzie"- oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych, tj. po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2032, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, (lit. a); dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (lit. b) oraz wymienione enumeratywnie inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych (lit. c).

Na mocy z kolei art. 2 pkt 19) ustawy "utrata dochodu" oznacza utratę dochodu spowodowaną:

a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego,

b) utratą prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych,

c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,

d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej,

e) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1829, 1948, 1997 i 2255 oraz z 2017 r. póz. 460 i 819),

f) utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,

g) utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń lub utratą świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych,

h) utratą świadczenia rodzicielskiego,

i) utratą zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników,

j) utratą stypendium doktoranckiego określonego w art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1842, z późn. zm.).

Z kolei na podstawie art. 2 pkt 20) ustawy "uzyskanie dochodu" oznacza uzyskanie dochodu powodowane:

a) zakończeniem urlopu wychowawczego,

b) uzyskaniem prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych,

c) uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,

d) uzyskaniem zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej,

e) rozpoczęciem pozarolniczej działalności gospodarczej lub wznowieniem jej wykonywania po okresie zawieszenia w rozumieniu art. 14 a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej,

f) uzyskaniem zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,

g) uzyskaniem świadczenia rodzicielskiego,

h) uzyskaniem zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników,

i) uzyskaniem stypendium doktoranckiego określonego w art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym.

Art. 7 ust. 1 stanowi, że w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Z kolei w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego ( art. 7 ust. 3).

Prawo do świadczenia wychowawczego ustalane jest na okres od dnia 1 października do dnia 30 września roku następnego, (art. 18 ust. 1 ustawy).

Odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium podniosło, że przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko uzależnione jest od wysokości uzyskiwanego przez stronę dochodu. W rozpatrywanej sprawie, dochód rodziny skarżącego z lutego 2018 r., jaki i z marca 2018 r. ustalony został przez organ l instancji prawidłowo i nie budzi wątpliwości. Nie budzi również wątpliwości okres, na jaki świadczenie wychowawcze zostało przyznane w tym okres, za jaki odmówiono jego przyznania).

Kolegium dokonało przeliczenia i wskazało, że miesięczny dochód uzyskany przez rodzinę skarżącego w 2016 r. (z pominięciem dochodu utraconego) wyniósł 2.234,93 zł. Do dochodu tego należało doliczyć, uzyskany przez małżonkę skarżącego dochód z tytułu zasiłku macierzyńskiego w wysokości 1.426,62 zł, który pobierała ona w okresie od dnia 1 sierpnia 2017 r. do dnia 12 lutego 2018 r. Łączny miesięczny dochód rodziny po zsumowaniu ww. dochodów z miesiąca złożenia wniosku (luty 2018 r.) wyniósł 3.661,55 zł, co w przeliczeniu na członka trzyosobowej rodziny dało dochód w wysokości 1.220,52 zł. Dochód ten przekracza ustawowe kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 5 ust. 3 ustawy, wynoszące 800,00 zł, uprawniające do przyznania świadczenia wychowawczego. Wskazano w tym miejscu, iż zgodnie z art. 18 ust. 5 ww. ustawy, w razie utraty dochodu prawo do świadczenia wychowawczego ustala się od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła utrata dochodu, nie wcześniej jednak niż od miesiąca złożenia wniosku.

Oznacza to, że w przypadku utraty przez żonę skarżącego dochodu (zasiłek macierzyński) w lutym 2018 r., świadczenie mogło być ustalone dopiero od marca 2018 r., jeżeli spełnione zostały ustawowego przesłanki do jego przyznania (w tym przesłanka dochodowości).

W związku z tym zaistniały podstawy odmowy przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko L. W. za luty 2018 r, z uwagi na przekroczenie w tym miesiącu ustawowego kryterium dochodowego.

Jednocześnie, istniały podstawy do przyznania świadczenia wychowawczego na ww. dziecko za okres od 1 marca 2018 r. do 30 września 2018 r.

Z uwagi na utratę przez małżonkę skarżącego dochodu z tytułu zasiłku macierzyńskiego w lutym 2018 r., miesięczny dochód rodziny w marcu 2018 r. wyniósł 2.234,93 zł (miesięczny dochód skarżącego za 2016 r. z tytułu umowy o pracę w W Sp. z o.o.), co w przeliczeniu na członka trzyosobowej rodziny dało dochód w wysokości 744,97 zł, który nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego (800,00 zł), o którym mowa w art. 5 ust. 3 ustawy. W tym stanie rzeczy przyznano skarżącemu świadczenia w kwocie 500,00 zł miesięcznie, począwszy od marca 2018 r. do końca okresu świadczeniowego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję skarżący powtórzył zarzuty odwołania od decyzji I instancji, stojąc na stanowisku, że w dacie wydania decyzji I instancji skarżąca nie pobierała już zasiłku macierzyńskiego i z tego względu nie była zasadna odmowa przyznania świadczenia za miesiąc luty 2018 r.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 48 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1851, zwanej dalej ustawą o pomocy państwa w wychowaniu dzieci) pierwszy okres, na który jest ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy, tj. z dniem 1 kwietnia 2016 r. i kończy się z dniem 30 września 2017 r. W przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na ten okres rokiem bazowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014. Prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu.

W wypadku natomiast kolejnych okresów obowiązują zasady wyrażone w art. 2 pkt 2 ustawy, a mianowicie, że w przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na następne okresy świadczeniowe (po 30 września 2017 r.) organy biorą pod uwagę dochody członka rodziny, które oznaczają przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3a;

Wobec powyższego, biorąc pod uwagę postanowienia art. 18 ust. 1 ustawy, stanowiącego, że prawo do świadczenia wychowawczego ustalane jest na okres od dnia 1 października do dnia 30 września roku następnego oraz datę w jakim skarżący złożył wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego (28 luty 2018 r.), stwierdzić należało, iż rokiem bazowym powinien być rzeczywiście, jak to prawidłowo uznały organy, rok kalendarzowy 2016.

W art. 2 pkt 19 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci ustawodawca enumeratywnie wyliczył zdarzenia powodujące utratę dochodu, w pkt 20 natomiast tego artykułu wyliczył zdarzenia świadczące o uzyskaniu dochodu.

Utrata dochodu - oznacza zatem utratę dochodu spowodowaną:

a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego,

b) utratą zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych,

c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,

d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej,

e) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1829, 1948, 1997 i 2255 oraz z 2017 r. poz. 460 i 819),

f) utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,

g) utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń lub utratą świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych,

h) utratą świadczenia rodzicielskiego,

i) utratą zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników,

j) utratą stypendium doktoranckiego określonego w art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1842, z późn. zm.).

Uzyskaniu dochodu - oznacza to uzyskanie dochodu spowodowane:

a) zakończeniem urlopu wychowawczego,

b) uzyskaniem zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych,

c) uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,

d) uzyskaniem zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej,

e) 6 rozpoczęciem pozarolniczej działalności gospodarczej lub wznowieniem jej wykonywania po okresie zawieszenia w rozumieniu art. 16b ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników lub art. 36aa ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych,

f) uzyskaniem zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,

g) uzyskaniem świadczenia rodzicielskiego,

h) uzyskaniem zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników,

i) 7 uzyskaniem stypendium doktoranckiego określonego w art. 209 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

W aktach administracyjnych znajduje się zaświadczenie z ZUS z dnia 7 marca 2018 r., z którego wynika, że zasiłek macierzyński po ustaniu tytułu ubezpieczenia był wypłacany żonie skarżącego od 1 lipca 2017 r do 12 lutego 2018 r.

Istotnie więc, wypłata żonie skarżącego zasiłku macierzyńskiego po utracie zatrudnienia stanowi co do zasady uzyskanie dochodu w świetle definicji legalnej, zawartej w art. 2 pkt 20 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci.

W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, jak stanowi art. 7 ust. 3 ustawy, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo doświadczenia wychowawczego. Z kolei zaś w świetle art. 7 ust 1 ustawy, w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego.

W rozpatrywanej sprawie kluczową kwestią dla treści rozstrzygnięcia jest uzyskanie przez żonę skarżącego dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (po 2016 r.) z tytułu wypłaty zasiłku macierzyńskiego po ustaniu tytułu ubezpieczenia od 1 lipca 2017 r do 12 lutego 2018 r., Mamy więc do czynienia w zasadzie z sytuacją opisaną w hipotezie normy art. 7 ust. 3 ustawy.

Patrząc na motywy wydanych w obydwu instancjach decyzji stwierdzić należy, że organ I instancji nie wskazał w sposób jasny z jakich powodów dochód ten należy wliczać jako składnik dochodu rodziny, ustalany na poczet przyznania żądanego świadczenia. Wymienił go jednakże jako składnik, określając, że jest dochodem uzyskanym, zaś po dacie 12 lutego 2018 r., jest dochodem którego się nie uwzględnia, zakończyło się jego pobieranie. W żadnym fragmencie uzasadnienia decyzji organu I instancji nie ma odwołania się do konkretnego przepisu ustawy, z którego by wynikało, z jakich powodów dochód ten organ winien wliczyć w poczet poszczególnych składników dochodu, składających się na dochód rodziny skarżącego, ustalany na poczet przyznawanego świadczenia. Organ odwoławczy - SKO – wskazało także tylko tyle, że po 12 lutym 2018 r. nastąpiła utrata zasiłku macierzyńskiego żony skarżącego, którego się po prostu z tegoż względu nie uwzględnia, kierując się zaś treścią art. 18 ust. 5 ustawy, stanowiącego, że w razie utraty dochodu świadczenie ustala się od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła utrata dochodu, przedmiotowe świadczenie mogło być więc przyznane dopiero w marcu 2018 r. Natomiast do 12 lutego 2018 r. żona skarżącego uzyskiwała dochód z tytułu zasiłku macierzyńskiego, który należało doliczyć do innych składników dochodu rodziny skarżącego. Nie powiązało jednakże tych rozważań z treścią normatywną art. 7 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, mimo, że treść tego przepisu Kolegium przed tymi stwierdzeniami przytacza.

Wobec powyższego zwrócić należy uwagę, że kwestie związane z ustalaniem dochodu na poczet przyznawanego świadczenia są kluczowe i nie trzeba nikogo zbytnio przekonywać, że na tyle istotne, iż mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, bo od spełnienia kryterium dochodowego obwarowane jest przyznanie świadczenia na pierwsze dziecko. Ustalenie zatem tych okoliczności musi być precyzyjne. Ponadto organ zobowiązany jest wskazać w sposób dokładny poszczególne składniki dochodu rodziny (jej poszczególnych członków), z jakiego tytułu są uzyskiwane i w jakiej wysokości bądź z jakiego tytułu i w jakiej wysokości są dochodem utraconym. Wreszcie nie tylko powołać się na treść poszczególnych przepisów, ale przedstawić ich rozumowanie, tj. dokonać ich wykładni i wskazać konsekwencje prawne. Ani skarżący, ani tym bardziej Sąd dokonujący kontroli co do zgodności z obowiązującym prawem decyzji administracyjnych wydawanych przez organy administracji, nie mogą się domyślać motywów wydanych rozstrzygnięć, tj. co doprowadziło organy obydwu instancji do takiego, a nie innego rozstrzygnięcia.

Dalej organ I instancji, za którym jedynie powtarza SKO nie dokonując własnych ustaleń, wskazuje, że również i skarżący utracił dochód z tytułu umowy zlecenia, ale bliżej nie precyzuje tych kwestii, podobniej jak co do okoliczności, iż małżonka skarżącego, utraciła w całości dochód w 2016 r.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę stoi na stanowisku, że także na gruncie ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci możliwa jest korekta ustalenia dochodu rodziny ubiegającego się o świadczenie wychowawcze, zarówno w wyniku ich pomniejszenia (art. 7 ust. 1 ustawy) bądź powiększenia (art. 7 ust. 3 ustawy).

Przypomnieć więc należy, że w świetle tego ostatniego z przepisów, "w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo doświadczenia wychowawczego."

Analiza normatywna wskazanych regulacji zdaje się prowadzić do wniosku, że skoro żona skarżącego uzyskała dochód z tytułu wypłaty w okresie od 1 lipca 2017 r do 12 lutego 2018 r. zasiłku macierzyńskiego po ustaniu zatrudnienia, a więc po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki jest ustalane prawo do przedmiotowego świadczenia (bo po 2016 r.), to w konsekwencji organy powinny dochód ten uwzględniać, ale tylko wtedy, gdy dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo doświadczenia wychowawczego.

Tymczasem w badanej sprawie z całą pewnością w dacie nie tylko, że złożenia wniosku przez skarżącego (28 lutego 2018 r.), ale co istotne w dacie orzekania przez organ I instancji (23 marca 2018 r.) dochód ten nie był uzyskiwany. Mimo że organ właściwy w sprawie przyznawania świadczenia wychowawczego, świadczenie to przyznaje począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu świadczeniowego, to o tym orzeka w dacie władczego objawu swojej woli – w dacie wydania decyzji. Nie było więc podstaw do przyjęcia (mimo wypłacania przedmiotowego zasiłku jeszcze przez pierwszych 12 dni lutego 2018 r.), że zasada kontynuacji tego dochodu wystąpiła w zakresie dochodu uzyskanego z tytułu wypłaty zasiłku macierzyńskiego po utracie zatrudnienia w dacie przyznawania przedmiotowego świadczenia i to w tej samej wysokości, jak w miesiącu, o którym mowa w art. 7 ust. 3 ustawy (por. m. in wyrok WSA w Gliwicach z dnia 6 lutego 2018 r., sygn. akt IV SA/Gl 623/17; LEX nr 2448851). O przyznaniu także i tego świadczenia decydować ma bowiem rzeczywisty dochód, tak jak na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych, do której zresztą w tych kwestiach odwołuje się art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy stanowiąc, że dochód członka rodziny, to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym, poprzedzający okres, na jaki ustalane jest prawo do tego świadczenia, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1 – 3a (por. m. in. wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 sierpnia 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 789/14; LEX nr 1502706). Organ odwoławczy nawet nie odniósł się do zastrzeżeń skarżącego zawartych w odwołaniu, a dotyczących właśnie doliczania do dochodu rodziny za luty 2018 r. zasiłku macierzyńskiego wypłacanego żonie skarżącego.

Organy nie były zatem uprawnione do doliczenia tego dochodu jako uzyskanego w świetle postanowień art. 7 ust. 3 ustawy.

Wobec powyższego doszło do naruszenia przepisów postępowania – artykułów 7, 77 § 1 i 80 oraz 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz prawa materialnego art. 2 pkt 2 w zw. z art. 7 ust. 3 i 18 ust. 6 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

W ponownym przeprowadzeniu postepowania organy wezmą pod uwagę ocenę prawną sformułowaną przez Sąd i z jej uwzględnieniem załatwią wniosek skarżącego z dnia 28 lutego 2018 r. przedstawiając stanowisko faktyczne i prawne w uzasadnieniach decyzji, tak, aby było ono weryfikowalne przez sąd administracyjny i zrozumiałe dla stron.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak sentencji wyroku.